cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
แกรนด์ดัชเชสอะนัสตาซียา นีคะลายีฟนา แห่งรัสเซีย
แกรนด์ดัชเชสอะนัสตาซียา นีคะลายีฟนาแห่งรัสเซีย (Великая Княжна Анастасия Николаевна Романова; 18 มิถุนายน ค.ศ. 1901 – 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1918), หรือมักเรียกสั้น ๆ ตามสำเนียงรัสเซียว่า อะนัสตาซียา (Anastasia, เสียงอ่านภาษารัสเซีย: /ʌnʌˈstɑsyɪyə/) หรือตามสำเนียงอังกฤษว่า แอเนิสเตชา (Anastasia, ), เป็นพระราชธิดาพระองค์สุดท้องของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย กับจักรพรรดินีอะเลคซันดรา เฟโอโดรอฟนา แห่งรัสเซีย
อะนัสตาซียาและสมาชิกคนอื่น ๆ ในพระราชวงศ์ทรงถูกบอลเชวิก ปลงพระชนม์พร้อมกันที่ถูกปลงพระชนม์ในห้องใต้ดินของบ้านอิปาเตียฟ ย่านเยคาเตรินบุร์ก เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1918 ทว่า ข้อเท็จจริงที่ว่า ฝ่ายคอมมิวนิสต์ค้นไม่พบที่ฝังพระศพของอะนัสตาซียานั้น ทำให้มีข่าวลือว่าพระองค์อาจทรงรอดพ้นมรณภัยและหลบหนีมาได้ เสียงลือเสียงเล่าอ้างนี้แพร่ทั่วไป และมิได้รับการพิสูจน์ จนกระทั่งเดือนมกราคม ค.ศ. 2008 นักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซียว่า ได้พบซากศพตอตะโกสองร่าง เป็นร่างเด็กชายหนึ่ง และเด็กหญิงอีกหนึ่ง เมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2007 ในถิ่นแถวใกล้เคียงย่านเยคาเตรินบุร์ก ครั้นวันที่ 30 เมษายนปีต่อมา นักนีติวิทยาศาสตร์รัสเซียยืนยันว่า ร่างทั้งสองนั้นเป็นพระศพพระโอรส (อะเลคเซย์ นีโคลาเยวิช) และพระธิดาที่เคยค้นหากันไม่เจอ กระทั่งเดือนมีนาคมปีต่อมา ไมเคิล คอเบิล อาจารย์ประจำศูนย์ปฏิบัติการพิสูจน์เอกลักษณ์ทางดีเอ็นเอแห่งกองทัพสหรัฐอเมริกา แถลงว่า ผลการทดสอบทางพันธุกรรมชั้นสุดท้ายพิสูจน์ว่า หนึ่งในร่างทั้งสองที่พบนั้นเป็นอะนัสตาซียา และเป็นอันยุติว่า ไม่มีผู้ใดรอดจากการถูกปลงพระชนม์
ทั้งนี้ ในระหว่างที่ยังไม่มีการพิสูจน์ยืนยันเช่นว่านั้น มีสตรีหลายนางอ้างตัวว่าเป็นอะนัสตาซียาผู้ทรงเร้นรอดมาได้ ในจำนวนผู้อ้างนี้ แอนนา แอนเดอร์สัน มีชื่อเสียงมากกว่าใครเพื่อน อย่างไรก็ดี ผลการทดสอบทางพันธุกรรมเมื่อปี ค.ศ. 1994 ปรากฏว่า ไม่มีสิ่งใดในร่างกายของแอนเดอร์สันเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมกับราชวงศ์โรมานอฟ เลย
เชิงอรรถ
ก.  ราชบัณฑิตยสถานเขียนว่า "อะนัสตาซียา นีโคลาเยฟนา" ดู ข.  ราชบัณฑิตยสถานเขียนว่า "อะนัสตาเซีย" ดู
อาเธอร์ เทดเดอร์ บารอนเทดดอร์ที่ 1
จอมพลแห่งกองทัพอากาศ อาร์เธอร์ วิลเลียม เทดเดอร์, บารอน เทดดอร์ที่ 1 ผู้ซึ่งได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งบาธ ระดับไนท์ แกรนด์ คลอส (GCB) เป็นผู้บัญชาการกองทัพอากาศระดับชั้นผู้อาวุโส เขาเป็นนักบินและผู้บัญชาการฝูงเครื่องบินในกองบินหลวง (Royal Flying Corps) ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และเขายังดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าหน้าที่ระดับชั้นอาวุโสในกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร (Royal Air Force) ในช่วงสมัยระหว่างสงคราม เมื่อเขาได้ทำหน้าที่ในตุรกี บริเตนใหญ่ และตะวันออกไกล
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ในฐานะที่เป็นเจ้าหน้าที่ผู้ซึ่งบัญชาการกองทัพอากาศ กองบัญชาการตะวันออกกลางของกองทัพสหราชอาณาจักร (RAF Middle East Command) เทดเดอร์ได้ออกคำสั่งปฏิบัติการทางอากาศในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและแอฟริกาเหนือ รวมทั้งการอพยพที่เกาะครีตและปฏิบัติการครูเซเดอร์ในแอฟริกาเหนือ กลยุทธ์การทิ้งระเบิดของเขาได้กลายเป็นที่รู้จักกันคือ "การปูพรมเทดเดอร์" ต่อมาในสงคราม เทดเดอร์ได้รับบัญชาการในกองบัญชาการกองทัพอากาศเมดิเตอร์เรเนียนและในบทบาทที่มีส่วนเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดในการวางแผนของการบุกครองเกาะซิซิลีและอิตาลีของฝ่ายสัมพันธมิตร เมื่อปฏิบัติการโอเวอร์ลอร์ด-การบุกครองฝรั่งเศส-ได้เข้ามาเพื่อวางแผน เทดเดอร์ได้รับการแต่งตั้งเป็นรองผู้บัญชาการทหารสูงสุดในกองบัญชาการสูงสุดกำลังรบนอกประเทศฝ่ายสัมพันธมิตร (SHAEF) รองลงจากนายพลไอเซนฮาวร์
ภายหลังสงคราม เทดเดอร์ได้ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าเสนาธิการกองทัพอากาศ ในบทบาทที่เขาสนับสนุนในการรับคนเพิ่มในการเผชิญหน้ากับนักบินจำนวนมากที่ละทิ้งหน้าที่ ได้ทำการเพิ่มขนาดกองบัญชาการเครื่องบินขับไล่ของกองทัพสหราชอาณาจักรและการจัดการที่ประสบความสำเร็จในการขนส่งทางอากาศที่เบอร์ลินในปี ค.ศ. 1948 นอกจากนี้เขายังได้ดำรงตำแหน่งระดับสูงในธุรกิจและสถาบันการศึกษา
18901967
แอนนาเบ็ธ เชส
แอนนาเบ็ธ เชส (Annabeth Chase) เป็นตัวละครหลักจากหนังสือวรรณกรรมเยาวชนชุดเพอร์ซีย์ แจ็กสัน โดย ริก ไรออร์ดัน แสดงโดย อเล็กซานดร้า ดาแดริโอ ในภาพยนตร์เพอร์ซีย์ แจ็กสันกับสายฟ้าที่หายไป
แอนนาเบ็ธเป็นบุตรีของอธีนา เทพีแห่งภูมิปัญญากับนายเฟรดอริก เชส ศาสตราจารย์มหาวิทยาลัย และเป็นเพื่อนสนิทของเพอร์ซีย์ แจ็กสัน ต่อมาก็เป็นแฟนสาวของเพอร์ซีย์ ลักษณะ ดวงตาสีเทาพายุ ผมสีบลอนด์หยิกลอน ผิวสีแทน
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช หรือพระนามเต็ม พระบาทกมรเตงอัญศรีรามราช (สวรรคต พ.ศ. 1841) เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 3 ในราชวงศ์พระร่วงแห่งอาณาจักรสุโขทัย ครองราชย์ประมาณ พ.ศ. 1822–1841 พระองค์เป็นกษัตริย์พระองค์แรกของไทยที่ได้รับการยกย่องเป็น "มหาราช" ด้วยทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันทรงคุณประโยชน์แก่แผ่นดิน ทรงรวบรวมอาณาจักรไทยจนเป็นปึกแผ่นกว้างขวาง ทั้งยังได้ทรงประดิษฐ์ตัวอักษรไทยขึ้น ทำให้ชาติไทยได้สะสมความรู้ทางศิลปะ วัฒนธรรม และวิชาการต่าง ๆ สืบทอดกันมากกว่าแปดร้อยปี
พระประสูติกาล
พ่อขุนรามคำแหงมหาราชเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 3 ของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์กับนางเสือง โดยพระองค์มีพระเชษฐา 2 พระองค์และพระขนิษฐา 2 พระองค์ พระเชษฐาพระองค์แรกสิ้นพระชนม์ตั้งแต่พ่อขุนรามคำแหงยังทรงพระเยาว์ พระเชษฐาพระองค์ที่สองทรงพระนามตามศิลาจารึกว่า "พระยาบานเมือง" ซึ่งได้เสวยราชสมบัติต่อจากพระบรมชนกนาถ และเมื่อพ่อขุนบานเมืองได้เสด็จสวรรคตแล้ว พ่อขุนรามคำแหงจึงเสวยราชสมบัติต่อมา
ตามพงศาวดารโยนก พ่อขุนรามคำแหงมหาราชแห่งกรุงสุโขทัย พญามังรายแห่งล้านนา และพญางำเมืองแห่งพะเยา เป็นศิษย์ร่วมพระอาจารย์เดียวกัน ณ สำนักพระสุกทันตฤๅษี ที่เมืองละโว้ จึงน่าจะมีอายุรุ่นราวคราวเดียวกัน โดยพญามังรายประสูติเมื่อ พ.ศ. 1782 พ่อขุนรามคำแหงก็น่าจะประสูติในปีใกล้เคียงกันนี้
พระนาม
เมื่อพ่อขุนรามคำแหงมหาราชมีพระชนมายุ 19 พรรษา ได้ทรงทำยุทธหัตถีมีชัยต่อขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด (อยู่ในบริเวณแม่สอดใกล้จังหวัดตาก แต่อาจจะอยู่ในเขตประเทศพม่าในปัจจุบัน) พระบรมชนกนาถจึงทรงขนานพระนามว่า "พระรามคำแหง" ซึ่งแปลว่า "พระรามผู้กล้าหาญ" ภายหลังเมื่อพระบรมชนกนาถได้เสด็จสวรรคต และพ่อขุนบานเมือง พระเชษฐาธิราช ได้เสวยราชสมบัติต่อมา พ่อขุนรามคำแหงจึงได้ไปเป็นเจ้าเมืองครองเมืองศรีสัชนาลัย
ราชบัณฑิตยสถานสันนิษฐานว่า พระนามเดิมของพระองค์คือ เจ้าราม เพราะปรากฏพระนามเมื่อเสวยราชย์แล้วว่า "พ่อขุนรามราช" อนึ่ง สมัยนั้นนิยมนำชื่อปู่มาตั้งเป็นชื่อหลาน ซึ่งตามพระราชนัดดาของพระองค์มีพระนามว่า "พระยาพระราม" และในชั้นพระราชนัดดาของพระราชนัดดา ในเหตุการณ์การแย่งชิงราชสมบัติกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 1962 ตามพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ ปรากฏเจ้าเมืองพระนามว่า "พระยาบาลเมือง" และ "พระยาราม"
การเสวยราชย์
ศาสตราจารย์ประเสริฐ ณ นคร ราชบัณฑิต จึงได้หาหลักฐานมาประกอบพบว่า กษัตริย์ไทยอาหมถือประเพณีทรงปลูกต้นไทรตอนขึ้นเสวยราชย์อย่างน้อยเจ็ดรัชกาลด้วยกัน ทั้งนี้ เพื่อสร้างโชคชัยว่ารัชกาลจะอยู่ยืนยงเหมือนต้นไทร อนึ่ง ต้นตาลและต้นไทรเป็นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของลังกา
พระราชกรณียกิจ
รัชสมัยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเป็นยุคที่กรุงสุโขทัยเฟื่องฟูและเจริญขึ้นกว่าเดิมเป็นอันมาก ระบบการปกครองภายในก่อให้เกิดความสงบเรียบร้อยอย่างมีประสิทธิภาพ มีการติดต่อสัมพันธ์กับต่างประเทศทั้งในด้านเศรษฐกิจและการเมือง ประชาชนอยู่ดีกินดี สภาพบ้านเมืองก้าวหน้าทั้งทางเกษตร การชลประทาน การอุตสาหกรรม และการศาสนา อาณาเขตของกรุงสุโขทัยได้ขยายออกไปกว้างใหญ่ไพศาล
การเมืองการปกครอง
เมื่อพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ทรงขจัดอิทธิพลของเขมรออกไปจากกรุงสุโขทัยได้ในปลายพุทธศตวรรษที่ 18 การปกครองของกษัตริย์สุโขทัยได้ใช้ระบบปิตุราชาธิปไตยหรือ "พ่อปกครองลูก" ดังข้อความในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงว่า คำพูด"....เมื่อชั่วพ่อกู กูบำเรอแก่พ่อกู กูได้ตัวเนื้อตัวปลา กูเอามาแก่พ่อกู กูได้หมากส้มหมากหวาน อันใดกินอร่อยดี กูเอามาแก่พ่อกู กูไปตีหนังวังช้างได้ กูเอามาแก่พ่อกู กูไปท่อบ้านท่อเมือง ได้ช้างได้งวง ได้ปั่วได้นาง ได้เงือนได้ทอง กูเอามาเวนแก่พ่อกู.."
การฉาบปูนขาว
การฉาบปูนขาว (whitewashing) เป็นคำพังเพยในสังคมตะวันตก หมายถึง "ปกปิดหรือซ่อนเร้นความชั่ว ความผิด หรือความอัปยศ หรือทำให้พ้นข้อครหา โดยใช้วิธีสืบสวนแบบขอไปที หรือนำเสนอข้อมูลข่าวสารอันมากด้วยอคติ" ทำนองเดียวกับสำนวนไทยว่า "ผักชีโรยหน้า" หรือ "ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง โดยถ้อยคำ "ฉาบปูนขาว" นี้มักใช้เปรียบเปรยในวงการเมือง หรือในแวดวงบริษัทหรือองค์กรต่าง ๆ
ศัพทมูล
คำว่า "ฉาบปูนขาว" (whitewash) นั้น ปรากฏว่าใช้ครั้งแรกใน ค.ศ. 1591 โดยในสมัยนั้น ฉาบปูนขาว คือ ทาหรือโบกปูนขาว (calcium hydroxide) ราคาถูกลงบนเสื้อผ้าอาภรณ์เพื่อให้ดูขาวสะอาด ต่อมาใน ค.ศ. 1800 มีการนำถ้อยคำนี้ไปใช้ในบริบททางการเมือง เมื่อหนังสือพิมพ์ ออโรรา (Aurora) ของฟิลลาเดเฟีย ลงบทบรรณาธิการ ความตอนหนึ่งว่า "ถ้าไม่รีบฉาบปูนขาวให้ใต้เท้าแอดัมส์ ความสกปรกของเขาก็จะลามเลียไปยังพรรคด้วยเหมือนกับแมลงวันแห่มาตอมขี้ แล้วก็จะทำให้ทั้งเขาทั้งพรรคเป็นด่างเป็นดวงราวกับกำแพงโสโครก และดำปื๋อดุจพระกาฬทีเดียว"
การใช้ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
รัฐเผด็จการและรัฐอำนาจนิยม รวมถึงรัฐประชาธิปไตยด้วย มักใช้วิธีฉาบปูนขาวเพื่อทำให้ผลลัพธ์บางประการออกมาดูดี
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
การเมืองการปกครอง
1) ราษฎรสามารถค้าขายได้โดยเสรี เจ้าเมืองไม่เรียกเก็บจังกอบหรือภาษีผ่านทาง
การฉาบปูนขาว
การใช้ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
ในยุคโซเวียต โจเซฟ สตาลิน (Iosif Stalin) ตัดต่อรูปที่ตนถ่ายคู่กับวลาดิมีร์ เลนิน (Vladimir Lenin) โดยเขยิบรูปตนเองให้ใกล้เลนินมากขึ้น จะได้ให้ความรู้สึกว่าทั้งคู่มีความสัมพันธ์อันดี ต่อมา ในระหว่างที่โซเวียตยกพลขึ้นบกเชโกสโลวาเกียหลังจากเหตุการณ์ที่เรียก "ปรากสปริง" (Prague Spring) ใน ค.ศ. 1968 สื่อมวลชนของโซเวียตเผยแพร่ประมวล "ข้อเท็จจริง, เอกสาร, รายงานข่าว และคำบอกเล่าของประจักษ์พยาน" ซึ่งได้รับสมัญญาว่า "หนังสือสีขาว" (The White Book) เพราะมีปกสีขาวด้วยประการหนึ่ง และมีวัตถุประสงค์จะ "ฉาบปูนขาว" ให้แก่การยกพลขึ้นบกนั้นโดยเน้นย้ำว่า ประเทศภาคีแห่งกติกาสัญญาวอร์ซอมีสิทธิและมีหน้าที่จะรุกรานได้ อีกประการหนึ่ง
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
การเมืองการปกครอง
2) ผู้ใดล้มตายลง ทรัพย์มรดกก็ตกแก่บุตร
3) หากผู้ใดไม่ได้รับความเป็นธรรมในกรณีพิพาท ก็มีสิทธิไปสั่นกระดิ่งที่แขวนไว้หน้าประตูวังเพื่อถวายฎีกาต่อพระมหากษัตริย์ได้ พระองค์ก็จะทรงตัดสินด้วยพระองค์เอง
นอกจากนี้ พ่อขุนรามคำแหงมหาราชยังทรงใช้พุทธศาสนาเป็นเครื่องช่วยในการปกครอง โดยได้ทรงสร้าง "พระแท่นมนังคศิลาบาตร" ขึ้นไว้กลางดงตาล เพื่อให้พระเถรานุเถระแสดงพระธรรมเทศนาแก่ประชาชนในวันพระ ส่วนวันธรรมดาพระองค์จะเสด็จประทับเป็นประธานให้เจ้านายและข้าราชการปรึกษาราชการร่วมกัน
การฉาบปูนขาว
การใช้ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
ญี่ปุ่นเองก็ถูกหาว่า ฉาบปูนขาวใส่ประวัติศาสตร์ด้านการยุทธและจักรวรรดินิยมของตน โดยละทิ้งหรือลดทอนประเด็นหลาย ๆ ประเด็นในหนังสือเรียน เช่น ที่เกี่ยวกับการสังหารหมู่ที่นานกิง
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
เศรษฐกิจและการค้า
โปรดให้สร้างทำนบกักน้ำที่เรียกว่า “สรีดภงส์” เพื่อนำน้ำไปใช้ในตัวเมืองสุโขทัยและบริเวณใกล้เคียง โดยอาศัยแนวคันดินที่เรียกว่า “เขื่อนพระร่วง” ทำให้มีน้ำสำหรับใช้ในการเพาะปลูกและอุปโภคบริโภคในยาม ที่บ้านเมืองขาดแคลนน้ำ
การฉาบปูนขาว
การใช้ในไบเบิล
ในไบเบิล ภาคพันธสัญญาใหม่ มัทธิว บทที่ 23 ข้อที่ 27 ก็มีการใช้สำนวน "ฉาบปูนขาว" นี้ ตอนที่เยซูบริภาษเดียรถีย์แห่งฟาริสีว่า กำลังฉาบปูนขาวใส่ตนเองให้ดูดี แล้วอำพรางอกุศลกรรมของตน โดยเยซูตรัสว่า "วิบัติแก่เจ้า พวกธรรมาจารย์และพวกฟาริสี คนหน้าซื่อใจคด เพราะว่า เจ้าเป็นเหมือนอุโมงค์ฝังศพซึ่งฉาบด้วยปูนขาว ข้างนอกดูงดงามจริง ๆ แต่ข้างในเต็มไปด้วยกระดูกคนตาย และการโสโครกสารพัด" จอห์น กิล (John Gill), แอลเบิร์ต บานส์ (Albert Barnes) และ อดัม คลาร์ก (Adam Clarke) นักเทววิทยาทั้งสาม ได้ทำอรรถาธิบายข้อดังกล่าวว่า มาจากธรรมเนียมที่มักใช้ชอล์กสีขาวหรือปูนขาวขีดเตือนให้ชาวยิวทราบถึงที่ต้องห้าม เช่น สุสานที่โสโครก
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
เศรษฐกิจและการค้า
ทรงส่งเสริมการค้าขายอย่างเสรีภายในราชอาณาจักรด้วยการไม่เก็บภาษีผ่านด่านหรือ “จกอบ” (จังกอบ) จากบรรดาพ่อค้าที่เข้ามาค้าขายในกรุงสุโขทัย ดังคำจารึกบนศิลาจารึกว่า "เจ้าเมือง บ่เอาจกอบในไพร่ลู่ทาง" นอกจากนี้ยังมีหลักฐานที่ปรากฏว่า พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงส่งเสริมให้ชาวสุโขทัยนิยมการค้าขายนั้น ปรากฏตามศิลาจารึกตอนหนึ่งว่า "เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจะใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้า" อันเป็นการแสดงให้เห็นว่า ทรงเปิดเสรีทุกประการในการค้าขายทำให้การค้าขายขยายออกไปอย่างกว้างขวางจนปรากฏแหล่งการค้าสำคัญในสุโขทัยได้แก่ "ตลาดปสาน" จากศิลาจารึกกล่าวว่า "เบื้องตีนนอนเมืองสุโขทัย มีตลาดปสาน"
โรงเรียนสุเหร่าสามอิน
โรงเรียนสุเหร่าสามอิน เป็นโรงเรียนที่มีการเรียนการสอนในระดับ อนุบาล 1 จนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เป็นโรงเรียนของ รัฐ ตั้งอยู่ที่ ถนนปรีดีพนมยงค์หรือสุขุมวิท71 แขวงคลองตันเหนือ เขตวัฒนา โรงเรียนสุเหร่าสามอินมีผลงานในการเข้าร่วมการแข่งขันการทำอาหารกับโครงการไฮน์เชฟจูเนีย และเคยได้รับรางวัลชนะเลิศจากการเข้าร่วมโครงการ นอกจากนี้ยังมีผลงานในด้านการแสดงทางนาฏศิลป์ไทย และการกีฬา
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
เศรษฐกิจและการค้า
ในด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศ พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับมหาอำนาจอย่าง "จีน" โดยนอกจากการเพิ่มพูนสัมพันธไมตรีตามปกติแล้ว ยังโปรดให้นำช่างจากชาวจีนมาเพื่อก่อตั้งโรงงานตั้งเตาทำถ้วยชามทั้งเพื่อใช้ในประเทศ และสามารถส่งออกไปยังประเทศใกล้เคียงได้ด้วย ถ้วยชามที่ผลิตในยุคนี้เรียกว่า "ชามสังคโลก"
โรงเรียนสุเหร่าสามอิน
ประวัติโรงเรียน
เริ่มจัดตั้งเมื่อวันที่ 1  กรกฎาคม พ.ศ. 2476 นับถึงปัจจุบันเป็นเวลาเกือบ  86  ปี โดย ฮัจยีอิบรอเฮม    บุญมาเลิศ และ ฮัจยะซัยหนับ   บุญมาเลิศ เจ้าของที่ดินเป็นผู้อนุญาตให้สร้างโรงเรียนสุเหร่าสามอินบนที่ดิน 350 ตารางวา โดยสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีนายพร เสนละมัย เป็นครูใหญ่    ปัจจุบันสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สภาพบริเวณโรงเรียนตั้งอยู่ติดถนน  มีรั้วคอนกรีตรอบทั้ง 4 ด้าน พื้นสนามโรงเรียนเป็นคอนกรีต มีเนื้อที่ประมาณ 300 ตารางเมตร บริเวณโรงเรียนไม่มีต้นไม้ใหญ่ที่ให้ร่มเงามีไม้ดอก  และไม้ประดับอยู่บนอาคารเรียนทุกชั้นให้ความสวยงามได้เป็นอย่างดี สนามจัดเป็นสนามวอลเล่ย์บอล สนามเซปักตะกร้อ สนามแบดมินตันสนามแชร์บอล และสนามฟุตบอล ที่ค่อนข้างสมบูรณ์ในบริเวณเดียวกัน  มีอาคารเรียนเป็นตึก 4 ชั้น จำนวน 2 หลัง เรือนกิจกรรมสหการโรงเรียน 1  หลังบ้านพักนักการภารโรง  2หลังมีห้องน้ำนักเรียนอยู่ด้านล่างของบ้านพักนักการภารโรงขนาด 6 ห้องทั้ง 2 หลังมีที่ปัสสาวะสำหรับนักเรียนชาย จำนวน 10 ที่ มีห้องประกอบการอาหารขนาด   24  ตารางเมตร  บริเวณที่ประกอบอาหารค่อนข้างแคบ  และไม่สามารถขยายอาคารสถานที่ได้อีก  ชุมชนบ้านสามอิน  ประชากรส่วนใหญ่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งนับถือศาสนาอิสลามและ มีคณะกรรมการบริหารชุมชนอย่าง ถูกต้อง ส่วนที่มีการ โยกย้ายตามการประกอบอาชีพ จะเป็นผู้ที่อยู่ต่างจังหวัด และนับถือศาสนาพุทธ นักเรียนส่วนมากมาจากครอบครัวที่มีรายได้น้อย  ผู้ปกครองมีอาชีพรับจ้าง  นักเรียนมีความเอาใจใส่ต่อ การเล่าเรียนดีผล การเรียนของนักเรียนอยู่ในระดับน่าพอใจ
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช
ศาสนาและวัฒนธรรม
ทรงคิดประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นใช้แทนตัวอักษรขอมที่เคยใช้กันมาแต่เดิม เมื่อ พ.ศ. 1826 เรียกว่า “ลายสือไทย” และได้มีการพัฒนาการมาเป็นลำดับจนถึงอักษรไทยในยุคปัจจุบัน ทำให้คนไทยมีอักษรไทยใช้มาจนถึงทุกวันนี้
โปรดให้จารึกเรื่องราวบางส่วนที่เกิดในสมัยของพระองค์ โดยปรากฏอยู่ในศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 1 ทำให้คนไทยยุคหลังได้ทราบ และนักประวัติศาสตร์ได้ใช้ศิลาจารึกดังกล่าวเป็นข้อมูลหลักฐานในการศึกษาค้นคว้าเรื่องราวประวัติศาสตร์สุโขทัย
เมื่อพระพุทธศาสนาได้มาตั้งมั่นที่นครศรีธรรมราช พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาจึงให้นิมนต์พระเถระชั้นผู้ใหญ่จากเมืองนครศรีธรรมราชไปตั้งเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่กรุงสุโขทัยด้วย และนับเป็นการเริ่มการเจริญสัมพันธไมตรีกับลังกา อีกทั้งทรงได้สดับกิตติศัพท์ของ "พระพุทธสิหิงค์" ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่เจ้าราชวงศ์ลังกาสร้างขึ้นด้วยพระพุทธลักษณะที่งดงาม และมีความศักดิ์สิทธิ์ จึงทรงให้พระยานครศรีธรรมราช เจ้าประเทศราชแต่งสาส์นให้ทูตถือไปยังลังกา เพื่อขอเป็นไมตรีและขอพระราชทานพระพุทธสิหิงค์มาเพื่อเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองไทยสืบไป
อาณาเขต
พ่อขุนรามคำแหงมหาราชได้ทรงขยายอาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวางไพศาล คือ
ทิศตะวันออก ทรงปราบได้เมืองสรหลวงสองแคว (พิษณุโลก), ลุมบาจาย, สะค้า (สองเมืองหลังนี้อาจอยู่แถวลุ่มแม่น้ำน่านหรือแควป่าสักก็ได้), ข้ามฝั่งแม่น้ำโขงไปถึงเวียงจันทน์และเวียงคำในประเทศลาว
ทิศใต้ ทรงปราบได้คนที (บ้านโคน จังหวัดกำแพงเพชร), พระบาง (นครสวรรค์), แพรก (ชัยนาท), สุพรรณภูมิ, ราชบุรี, เพชรบุรี, และนครศรีธรรมราช โดยมีฝั่งทะเลสมุทร (มหาสมุทร) เป็นเขตแดนไทย
ทิศตะวันตก ทรงปราบได้เมืองฉอด,มีสมุทรเป็นเขตแดนไทย
ทิศเหนือ ทรงปราบได้เมืองแพร่, เมืองน่าน, เมืองพลัว (อำเภอปัว น่าน), ข้ามฝั่งโขงไปถึงเมืองชวา (หลวงพระบาง) เป็นเขตแดนไทย
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
การใช้ความสัมพันธ์ทางด้านการทูตและความสัมพันธ์ทางด้านวัฒนธรรม โดยเฉพาะทางด้านพระพุทธศาสนาแทนการทำสงคราม ทำให้สุโขทัยมีแต่ความสงบร่มเย็น ไม่เกิดสงครามกับแคว้นต่าง ๆ ในสมัยของพระองค์ และได้หัวเมืองประเทศราชเพิ่มขึ้นอีกด้วย
ทรงทำพระราชไมตรีกับพญามังรายมหาราชแห่งล้านนา และพญางำเมืองแห่งพะเยา โดยทรงยินยอมให้พญามังรายมหาราชขยายอาณาเขตล้านนาทางน้ำแม่กก แม่น้ำปิง และแม่น้ำวังได้อย่างสะดวก เพื่อให้เป็นกันชนระหว่างจีนกับสุโขทัย กับทั้งยังได้เสด็จไปทรงช่วยเหลือพญามังรายมหาราชหาชัยภูมิสร้างเมืองเชียงใหม่เมื่อ พ.ศ. 1839 ด้วย
ทางอาณาจักรมอญ มีพ่อค้าชื่อ "มะกะโท" เข้ารับราชการอยู่ในราชสำนักของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช มะกะโทได้ผูกสมัครรักใคร่กับ "เจ้าเทพธิดาสร้อยดาว" พระธิดาของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช แล้วพากันหนีไปอยู่เมืองเมาะตะมะ แล้วจึงขออภัยโทษต่อพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ขอพระราชทานนาม และขอยินยอมเป็นประเทศราชของกรุงสุโขทัย ซึ่งพ่อขุนรามคำแหงได้พระราชทานนามว่า "พระเจ้าฟ้ารั่ว"
ทางทิศใต้ ได้ทรงอาราธนาพระมหาเถรสังฆราชผู้เรียนจบพระไตรปิฎกมาจากนครศรีธรรมราช ให้มาเผยแพ่พุทธศาสนาในกรุงสุโขทัย
ส่วนด้านเมืองละโว้นั้นทรงปล่อยให้เป็นเอกราชอยู่ เพราะปรากฏว่ายังส่งเครื่องบรรณาการไปจีนอยู่ระหว่าง พ.ศ. 1834 ถึง พ.ศ. 1840 ทั้งนี้ พ่อขุนรามคำแหงมหาราชก็คงจะได้ทรงผูกไมตรีกับเมืองละโว้ไว้ นอกจากนี้ พ่อขุนรามคำแหงมหาราชเองก็ทรงส่งราชทูตไปจีนสามครั้งเพื่อเจริญสัมพันธไมตรี
ประดิษฐกรรม
พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นใช้เมื่อ พ.ศ. 1826 พระองค์ได้ทรงประดิษฐ์พยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพิ่มขึ้นให้สามารถเขียนแทนเสียงพูดของคำในภาษาไทยได้ทุกคำ กับทั้งได้นำสระและพยัญชนะมาอยู่ในบรรทัดเดียวกันโดยไม่ต้องใช้พยัญชนะซ้อนกัน ทำให้เขียนและอ่านหนังสือไทยได้สะดวกมากขึ้น
วรรณกรรม
วรรณกรรมสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชสูญหายไปหมดแล้ว คงเหลือแต่ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. 1835) ซึ่งแม้จะมีข้อความเป็นร้อยแก้ว แต่ก็มีสัมผัสคล้องจองทำให้ไพเราะซาบซึ้งตรึงใจ เช่น
นับเป็นวรรณคดีเริ่มแรกของกรุงสุโขทัยซึ่งตกทอดมาถึงปัจจุบัน โดยอย่างไรก็ดี ในช่วงตั้งแต่ พ.ศ. 2520 เป็นต้นมา มีข้อสงสัยทางวิชาการว่าศิลาจารึกดังกล่าวจะมิได้ทำขึ้นในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช และมีผู้เสนอว่า พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงพบศิลานั้นเมื่อเสด็จจาริกธุดงค์ เป็นผู้ทรงทำศิลานั้นขึ้นเพื่อเหตุผลทางการเมืองในการสร้างประวัติศาสตร์ชาติไทยให้ชาติตะวันตกเห็นว่ามีและรุ่งเรืองมาอย่างยาวนาน เป็นการป้องปัดภัยการล่าอาณานิคมในสมัยนั้น ทั้งนี้ข้อสงสัยนี้กำลังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่
สวรรคต
ตามบันทึกประวัติศาสตร์หยวนของจีน ได้บันทึกไว้ว่า พ่อขุนรามคำแหงได้เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 1841 และพระยาเลอไทย พระราชโอรสของพระองค์ จึงเสวยราชสมบัติต่อมา
Dobera
ถิ่นกำเนิดของมันคือ เอริเทรียถึงโมซัมบิก คาบสมุทรอาหรับ อินเดียตะวันตก
สปีชีส์ในสกุล ได้แก่:
ไท่เก๊ก
วิชามวยไท่เก๊ก หรือ ไท่เก๊กคุ้ง เรียกชื่อภาษาจีนแต้จิ๋วตามชาวไทยเชื้อสายจีน อ่านแบบภาษาจีนกลางว่า ไท่จี๋เฉฺวียน แต่ในประเทศไทยเรียกกันหลายสำเนียงทั้ง ไท่เก๊ก ไทเก็ก ไท้เก๊ก ไท่จี๋ ไท้จี๋ ไทชิ และ ไทกิ๊บ
วิชามวยไท่เก๊กเป็นศิลปยุทธ์ที่มีชื่อเสียงในประเทศจีน เชื่อกันว่าปรมาจารย์ผู้ให้กำเนิดมวยไท่เก๊กคือนักพรตชื่อ จาง ซันเฟิง (เตียซำฮงในภาษาแต้จิ๋ว) ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12–14 แต่วิชานี้มามีชื่อเสียงเอาในสมัยราชวงศ์ชิง โดยหยาง ลู่ฉาน ซึ่งเป็นผู้ให้กำเนิดมวยไท่เก๊กตระกูลหยาง และภายหลังได้แพร่ขยายขจรขจายไปทั่วโลก สำหรับในประเทศไทย อาจารย์ต่ง อิงเจี๋ย (ตั่งเองเกี๊ยก) นำมวยไท่เก๊กมาเผยแพร่ในเมืองไทยเมื่อ พ.ศ. 2498 ต่อมาในปี พ.ศ. 2499 อาจารย์ต่งส่งบุตรชายของท่านคืออาจารย์ต่ง หูหลิ่ง (ตั่งโหวเนี่ย) มาเป็นครูมวยไท่เก๊กคนแรกในประเทศไทย จึงกล่าวได้ว่ามวยไท่เก๊กในไทยนั้นสืบสายมาจากมวยไท่เก๊กตระกูลหยาง
ในปัจจุบัน มวยไท่เก๊กที่แพร่หลายกันอยู่ทั่วไปมีอยู่มากมายหลายสาย หลายตระกูล ซึ่งสายมวยอันเป็นที่ยอมรับในปัจจุบันมีอยู่ 5 สายหลักคือ ไท่เก๊กตระกูลเฉิน, ตระกูลหยาง, ตระกูลอู่, ตระกูลอู๋ และตระกูลซุน ซึ่งภายหลังรัฐบาลจีนได้นำท่ามวยของทั้งห้าตระกูลมาเรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้ในการแข่งขันลีลายุทธ์ด้วย นอกจากห้าตระกูลนี้แล้ว ภายหลังยังมีมวยไท่เก๊กตระกูลอื่น ๆ ซึ่งแตกแยกย่อยไปจากห้าตระกูลนี้ รวมถึงยังปรากฏมวยไท่เก๊กประจำถิ่นอีกหลาย ๆ สายปรากฏออกมาอีกมากมาย หากไม่ว่าจะเป็นมวยไท่เก๊กสายใดตระกูลใด แม้ท่วงท่าจะแตกต่างกัน แต่ยังอิงเคล็ดความเดียวกัน และล้วนนับถือจาง ซันเฟิง เป็นปรมาจารย์เช่นเดียวกัน
มวยไท่เก๊กมีลักษณะนุ่มนวล โอนอ่อน ผ่อนคลาย การเคลื่อนไหวลื่นไหลต่อเนื่อง การหายใจสอดประสานไปกับการเคลื่อนไหว พร้อมทั้งต้องตั้งจิตติดตามการเคลื่อนไหวของร่างกายไปตลอดทำให้เกิดสมาธิ เนื่องจากไม่มีการเกร็งกล้ามเนื้อ หรือการออกแรงกระแทก จึงมีโอกาสเกิดการบาดเจ็บร่างกายได้น้อยเมื่อเทียบกับกีฬาที่ใช้แรงชนิดอื่น ๆ ทำให้เหมาะกับคนทุกเพศทุกวัย แม้แก่ชราอายุ 90–100 กว่าปีก็ยังฝึกฝนได้ ประโยชน์ที่ได้รับนอกจากจะช่วยให้สุขภาพแข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจแล้ว ยังสามารถใช้เป็นศิลปะป้องกันตัวได้หากได้รับการฝึกฝนเพื่อใช้ต่อสู้ ในปัจจุบันไท่เก๊กมีผู้นิยมฝึกฝนกันอย่างแพร่หลายทั่วโลก
ตัวอักษร
สัญลักษณ์ที่ใช้เขียนในระบบการเขียนอื่นเรียกว่า อักษรแทนพยางค์ ซึ่งเป็นการใช้อักษรภาพแทนพยางค์ใดพยางค์หนึ่ง และอาจรวมถึงการใช้อักษรภาพแทนทั้งคำหรือวลีด้วย
คาซูฮิโระ ยามาจิ
คาซูฮิโระ ยามาจิ ( 山路 和弘<rt>やまじ かずひろ</rt>, 4 มิถุนายน 1954 -) เป็นนักแสดง นักพากย์ และ ผู้บรรยาย ชาวญี่ปุ่น เกิดที่เมืองอิงะ จังหวัดมิเอะ สังกัดแผนกการแสดงของคณะละครเซเน็นซะ
ในเดือนมีนาคม 2021 เขาได้รับรางวัลในเซยูอะวอดส์ ครั้งที่ 15
Terrazoanthus
Terrazoanthus เป็นสกุลของปะการังที่อยู่ในวงศ์ Hydrozoanthidae.
สปีชีส์ในสกุล ได้แก่:
นิสสัน พรีเซีย
นิสสัน พรีเซีย (Nissan Presea) เป็นรถยนต์ซีดานขนาดเล็กที่ผลิตขึ้นสำหรับตลาดเอเชีย ในช่วงปี ค.ศ. 1990 - 2000 เพื่อแข่งขันกับรถซีดาน 4 ประตู ในระดับหรูหราที่เป็นที่นิยมในญี่ปุ่นในช่วงทศวรรษ 90 โดยเฉพาะ เช่น Toyota Carina ED, Toyota Corona EXiV, Subaru Legacy, Mazda (Efini) MS-8, Honda Vigor ซีดาน และ Mitsubishi Emeraude
ชื่อ "Presea" มาจากภาษาสเปน หมายถึง "อัญมณี" หรือ "สิ่งสำคัญ"
พรีเซีย R10 ถูกสร้างขึ้นโดยมีพื้นฐานเดิมมากจากแพลตฟอร์มของรถยนต์นิสสันพรีเมียรา P10 Nissan Primera โดยอบู่บนแนวคิดร่วมกันในหลายๆประการ เปรียบเหมือนเป็นรุ่นพี่น้องกันกับนิสสันพรีเซียเลยทีเดียว โดยสเปคของวัสดุภายในของพรีเซีย R10 นั้น จะมีการเพิ่มคุณภาพของวัสดุให้มีคุณภาพที่สูงขึ้น ทั้งวัสดุที่ใช้ผลิตเป็นเบาะและแผงข้างประตูถูกผลิตจากผ้าชนิดเดียวกันกับที่ใช้ในรถนิสสันบลูเบิร์ด อุปกรณ์มาตรฐานซึ่งล้ำหน้ากว่ารถในยุคเดียวกันได้แก่ ไฟหน้าอัตโนมัติ ดวงไฟเขียวรอบชุดกุญแจสตาร์ท ระบบควบคุมสภาพอากาศแบบอัตโนมัติ ระบบควบคุมอุณหภูมิดิจิตอล สามารถปรับระดับความสูงที่นั่งใน 4 ทิศทางสำหรับที่นั่งคนขับ ระบบปัดน้ำฝนกระจกบังลมหน้าสามารถกำหนดเวลาเป็นช่วง กระจกมองข้างปรับและพับเก็บด้วยไฟฟ้า จุดเด่นคือหน้าต่างของประตูรถทั้งสี่บานเป็นแบบไร้กรอบ (frameless windows) ที่สามารถพบใน NX Coupe และ Silvia  โดยในรุ่นท็อปสุดจะมีดิสก์เบรก 4 ล้อพร้อม ABS และที่ปัดน้ำฝนกระจกหน้ารถด้านหลัง
เสาเอ (A-pillar) จะมีขนาดเล็กหากเทียบกับรถขนาดเล็กทั่วๆไป และเสาบี (B-Pillar) ใช้เทคนิคการออกแบบที่ทำให้ มองเห็นได้ไม่ชัดเจนนักจากภายนอกว่าเสาบีนั้นมีอยู่หรือไม่ และหากมองจากด้านในรถ เสาบีจะมีขนาดเล็กมาก โดยเหลือพื้นที่เล็กน้อยเพียงแค่กว้างพอที่จะรองรับการติดตั้งเข็มขัดนิรภัยเท่านั้น เสาซี (C-pillar) ออกแบบโดยให้เสาซีนำเอากระจกบังลมถอยห่างจากมุมโค้งของกระจกเอง เพื่อให้ตัวกระจกอ้อมออกไปทางด้านหลัง จากเทคนิคการออกแบบทำให้เกิดมุมมองจากภายในที่กว้างขึ้น โดยให้มุมมองจากภายในสู่ภายนอกที่ให้มุมมองกว้างกว่า 300 องศา โดยมีแรงบันดาลใจของการออกแบบมาจากความต้องการให้ผู้ขับมีความรู้สึกคล้ายกับกำลังนั่งในที่ที่นั่งของนักบินของเครื่องบินรบ การออกแบบภายนอกมีแนวคิดที่โค้งมนที่ปราศจากมุมตรงใดๆทั้งสิ้น การออกแบบกระจังหน้านั้นกลับฉีกแนวจากรถในยุคนั้นที่นิยมออกแบบกระจังหน้าแบบตะแกรงหรือตาข่าย จากแนวคิดดังกล่าวทำให้ได้ผลลัพธ์โดยรวมออกมาเป็นรถดูเรียบโฉบเฉี่ยวและเป็นรถแห่งอนาคตอย่างแท้จริงในยุคนั้น
มิติ
พรีเซีย R10 ถูกจัดให้อยู่ครึ่งทางระหว่าง Sunny Sentra PULSAR Bluebird และ Primera การออกในมิติภายนอกและขนาดของเครื่องยนต์เป็นไปตามระเบียบของรัฐบาลญี่ปุ่น โดยให้ผู้ซื้อได้รับความหรูหราที่สูงขึ้นจาก Bluebird และ Primera ขณะที่ยังคงให้ความประหยัดในแง่ของภาษีในรถยนต์ขนาดเล็กเช่นเดียวกันกับ Sunny Sentra และ PULSAR
เมื่อเทียบกับรถยนต์ขนาดเล็กที่สุดของเวลานั้น นิสสัน พรีเซีย R10 จะค่อนข้างยาว โดยมีความยาวอยู่ที่ 4420 มม. โดยยาวกว่า Sentra อยู่ 15 เซนติเมตร ความสูงค่อนข้างต่ำสำหรับรถยนต์ซีดานทั่วไปโดยผู้โดยสารมักจะรู้สึกว่าจำเป็นที่จะต้องก้มตัวเพื่อเข้าไปในรถ ที่มีความสูงหลังคาเพียง 1320 มม.เท่านั้น และด้วยความกว้าง 1,690 มม. ที่ถูกออกแบบให้กว้างเท่าที่จำเป็นสำหรับผู้ใหญ่ 2 ท่าน และอาจมีเด็กอีกสักคนหนึ่งสำหรับที่นั่งด้านหลัง ฐานล้อมีความยาวเพิ่มขึ้นอีกเล็กน้อยเมื่อเทียบกับซันนี่ โดยพรีเซีย R10 มีความยาวฐานล้ออยู่ที่ 2,500 มม. จึงถูกจัดให้เป็นรถยนต์ระดับชั้นนำสำหรับยุคของรถยนต์ขนาดเล็กที่อยู่ในระดับเดียวกัน เพราะทุกๆมิติความกว้างที่เพิ่มขึ้น (แม้จะเล็กน้อย) ทำให้ได้รับความสะดวกสบายที่เพิ่มขึ้น พื้นที่วางเท้าถูกจัดวางให้มีความจุสูง โดยมีความจุกว่า 300 ลิตร เนื่องด้วยวิธีการออกแบบให้เบาะหลัง (backseats) มีความแอ่นมากซึ่งทำให้ผู้โดยสารด้านหลังมีความสะดวกสบายมากขึ้น
ระบบการควบคุม
ระบบกันสะเทือนหน้าเป็นแบบแมคเฟอร์สันสตรัท Macpherson struts ส่วนด้านหลังเป็นแบบมัลติลิงก์ที่เป็นแขนขนาน เนื่องด้วยระบบกันสะเทือนเป็นแบบอิสระทั้งสี่ล้อ รวมกับสมบัติเด่นที่มีระยะฐานล้อที่ค่อนข้างกว้าง ทำให้การขับขี่จะรู้สึกได้ถึงความมั่นใจในการขับขี่บนทางหลวงยาวๆ และความมั่นใจได้ในการเข้าโค้ง ระบบเบรกหน้าเป็นแบบดิสก์เบรก ที่ร่องระบายความร้อนบวกกับการที่มีลูกสูบเบรกแบบเดี่ยวที่มีขนาดใหญ่ เบรกหลังดิสก์เบรก และมีทั้งที่เป็นแบบดรัมเบรกโดยที่มีระบบปรับระยะเบรกอัตโนมัติ
ขนาดเครื่องยนต์
ในประเทศญี่ปุ่น พรีเซีย R10 ส่วนใหญ่มาพร้อมกับเครื่องยนต์ทั้ง GA15DS 1498cc, 1798cc เครื่องยนต์ SR18Di และ SR20DE 1998cc สำหรับส่วนที่เหลือของโลกจะใช้เครื่อง GA16DE เครื่องยนต์ขนาด 1598cc ซึ่งเป็นเครื่องยนต์ที่มีการให้พละกำลังอย่างพอเพียงและประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิง เนื่องด้วยมีระบบ VTC (Variable Valve Timing)และ DOHC
จุดอ่อน
ด้วยเจตนาของทีมวิศวกรที่ออกแบบภายในรถยนต์พรีเซีย R10 ที่ต้องการความเรียบเนียนของพื้นผิวพลาสติกบางส่วนที่หน้าคอนโซนให้มีความหรูหรา ทำให้เลือกใช้เบอร์พลาสติกที่ไม่ทนทานต่อความร้อนในประเทศไทย จนเป็นเหตุให้พลาสติกเช่น กรอบของช่องลมแอร์ และช่องอากาศเหนือคอนโซลหน้ารถ มีอาการกรอบแตกและละลาย
การปะทุแบบพลิเนียน
การปะทุแบบพลิเนียน (Plinian eruption) คือ รูปแบบการปะทุของภูเขาไฟที่มีต้นแบบจากการปะทุของภูเขาไฟวิสุเวียสเมื่อปี ค.ศ. 79 ซึ่งทำลายเมืองปอมเปอีและเฮอร์คิวเลเนียมของจักรวรรดิโรมัน คำว่าพลิเนียนถูกตั้งตามชื่อพลินีผู้เยาว์ ผู้บรรยายลักษณะการปะทุของภูเขาไฟวิสุเวียสไว้ในจดหมายฉบับหนึ่ง และผู้ซึ่งลุงของเขา พลินีผู้อาวุโส เสียชีวิตจากเหตุการณ์ครั้งนี้
การปะทุแบบพลิเนียนมีลักษณะเด่น ได้แก่ การเกิดลำก๊าซและเถ้าภูเขาไฟตั้งสูงขึ้นไปในบรรยากาศชั้นสตราโทสเฟียร์ ซึ่งเป็นบรรยากาศชั้นที่สองของโลก การขับหินพัมมิสออกจากปากปล่องในปริมาณมาก และการปะทุเป่าก๊าซออกมาอย่างต่อเนื่องและรุนแรง
เมื่อเทียบระดับความรุนแรงตามดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟ (Volcanic Explosivity Index; VEI) การปะทุแบบพลิเนียนจะมีค่าดัชนีอยู่ระหว่าง 4-6 นอกจากนี้ยังมีการกำหนดการปะทุแบบ "ซับพลิเนียน" (sub-Plinian) มีระดับความรุนแรง 3 หรือ 4 และแบบ "อัลตราพลิเนียน" (ultra-Plinian) มีระดับความรุนแรง 6-8
การปะทุแบบสั้นอาจจบได้ภายในวันเดียว การปะทุแบบยาวอาจดำเนินตั้งแต่หลายวันจนถึงหลายเดือน ซึ่งการปะทุแบบยาวจะเริ่มต้นด้วยการก่อตัวของเมฆเถ้าภูเขาไฟและบางครั้งก็เกิดการไหลไพโรคลาสติก หินหนืด (แมกมา) อาจถูกพ่นออกมาจากโพรงหินหนืดใต้ภูเขาไฟจนหมด ทำให้ยอดภูเขาไฟยุบตัวลงเกิดเป็นแอ่งภูเขาไฟรูปกระจาด (caldera) ส่วนเถ้าละเอียดอาจตกลงมาทับถมกันเป็นบริเวณกว้าง และบ่อยครั้งที่การปะทุแบบพลิเนียนทำให้เกิดเสียงดังมาก เช่นจากการปะทุของภูเขาไฟกรากะตัวในอินโดนีเซียเมื่อปี ค.ศ. 1883
การพรรณนาโดยพลินีผู้เยาว์
พลินีผู้เยาว์ได้พรรณนาเหตุการณ์ขณะที่เขาและลุงสังเกตการปะทุของภูเขาไฟวิสุเวียสครั้งแรกจากที่พักในเมืองมีเซนุม (Misenum) มีข้อความดังนี้
พลินีผู้อาวุโสได้ออกเดินทางช่วยผู้ประสบภัยในพื้นที่อันตรายตามชายฝั่งอ่าวเนเปิลส์ และได้ล่องเรือแกลลีย์ (เรือแจวโรมัน) ข้ามอ่าวไปยังเมืองสตาเบีย (Stabiae, อยู่ใกล้กับเมืองกัสเตลลัมมาเร ดี สตาเบียในปัจจุบัน) พลินีผู้เยาว์ยังได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับการเสียชีวิตของลุงของเขาว่า เขาอาจฟุบลงไปและเสียชีวิตจากการหายใจเอาก๊าซพิษที่ถูกขับออกมาจากภูเขาไฟเข้าไป ในวันที่ 26 สิงหาคม หลังจากที่เถ้าปะทุสลายตัว ร่างของพลินีผู้อาวุโสถูกพบฝังอยู่ใต้เถ้าภูเขาไฟโดยไม่ปรากฏบาดแผลใด ๆ ยืนยันว่าเกิดจากอาการขาดอากาศหายใจหรือถูกพิษ
การปะทุแบบอัลตราพลิเนียน
การปะทุแบบอัลตราพลิเนียน (ultra-Plinian) มีค่าความรุนแรงของการปะทุตามดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟ (VEI) ตั้งแต่ 6 ถึง 8 นอกจากนี้ยังนิยามให้เถ้าปะทุมีความสูงตั้งแต่ 25 กิโลเมตรขึ้นไป และมีปริมาตรของมวลสารปะทุตั้งแต่ 10 ถึง 1,000 ลูกบาศก์กิโลเมตร ตัวอย่างการปะทุที่จัดอยู่ในประเภทการปะทุแบบอัลตราพลิเนียนนี้ ได้แก่ ทะเลสาบโตบา (ปะทุเมื่อราว 74,000 ปีก่อน มีค่า VEI 8) ภูเขาไฟตัมโบรา (ค.ศ. 1815 มีค่า VEI 7) ภูเขาไฟกรากะตัว (ค.ศ. 1883 มีค่า VEI 6) การปะทุอะกะโฮยะ (ราว 6,500 ปีก่อน มีค่า VEI 7) ซึ่งปัจจุบันคือแอ่งภูเขาไฟคิคะอิ และภูเขาไฟปินาตูโบซึ่งปะทุเมื่อ ค.ศ. 1991 มีค่า VEI 6
แหล่งข้อมูลอื่น
ข้อความต้นฉบับในภาษาละตินของจดหมาย 2 ฉบับ (ฉบับที่ 16 และ 20) ที่พลินีผู้เยาว์เขียนเกี่ยวกับการปะทุของภูเขาไฟ เมื่อ ค.ศ. 79
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย  (Chiang Rai Rajabhat University) เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พุทธศักราช 2512 ในนามชื่อ "โรงเรียนฝึกหัดครูประกาศนียบัตรวิชาการศึกษาเชียงราย" จนกระทั่งถึงปี พุทธศักราช 2516 เปลี่ยนมาเป็น "วิทยาลัยครูเชียงราย"
ยุคที่ 1 วิทยาลัยครูเชียงราย
ในวันที่ 29 กันยายน ปีพุทธศักราช 2516 คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้สถาปนา "วิทยาลัยครูเชียงราย" ขึ้น จากเดิมเคยเป็น "โรงเรียนฝึกหัดครูระดับประกาศนียบัตรวิชาการศึกษาเชียงราย" เมื่อปี พุทธศักราช 2512 เพื่อทำหน้าที่ผลิตครูสนองความต้องการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครูในขณะนั้น โดยหน่วยงานผลิตครูคณะครุศาสตร์ในระยะแรก มีสถานภาพเป็น ภาควิชาการศึกษา ดำเนินการผลิตครู ในระดับประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา ตั้งแต่ ป.กศ.ต้น จนถึง ป.กศ.สูง โดยรับนักศึกษาที่เรียนจบจากระดับชั้น ม.ศ.3, ม.ศ.5 จากโรงเรียนมัธยมขยายโอกาสในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงราย พะเยา น่าน ลำปาง และพื้นที่บางส่วนของจังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดแพร่ ตามลำดับ รวมผู้ที่สอบไล่ได้ชุดครูประโยคพิเศษประถม (ป.ป.) และสอบไล่ชุดครูประโยคพิเศษมัธยม (พ.ม.) มาเรียนต่อระดับประกาศนียบัตรวิชาการศึกษาขั้นสูง และในปีเดียวกัน ได้แต่งตั้งให้นายบัณฑิต วงษ์แก้ว จากวิทยาลัยครูมหาสารคาม มาดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการวิทยาลัยครูเชียงราย เป็นคนแรกที่ได้เปิดหลักสูตรอบรมเพื่อการศึกษาวิชาชีพครูระยะสั้นในดือนเมษายน (ปิดเทอมภาคฤดูร้อน) ให้แก่ข้าราชการครู (อ.ศ.ร.) ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย และพื้นที่ใกล้เคียง ประมาณ 1,500 คน เป็นครั้งแรก
ต่อมาในวันที่ 2 มีนาคม ปี พุทธศักราช 2520 ได้มีพระราชกฤษฎีกาประกาศยกฐานะภาควิชาการศึกษาเป็นคณะวิชาครุศาสตร์ วิทยาลัยครูเชียงราย ให้เป็นสถาบันการศึกษาและวิจัย สามารถเปิดทำการสอนได้ถึง ระดับอุดมศึกษา โดยได้เปิดหลักสูตรปริญญาตรีครุศาสตรบัณฑิต (ค.บ.) สาขาวิชาการศึกษา แขนงวิชาเอกภาษาไทย สังคมศึกษา คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ดนตรีศึกษา พลศึกษา การประถมศึกษา และจิตวิทยาการแนะแนว ทั้งหมดประมาณ 9 สาขาวิชาเอก
เมื่อ ปีพุทธศักราช 2521 ทำการเปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพครูจนถึงประมาณ ปีพุทธศักราช 2537 วิทยาลัยครู ได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันราชภัฏ สถาบันอุดมศึกษา ของท้องถิ่นทำหน้าที่ในการผลิตบัณฑิตสาขาต่างๆ มีโครงการเปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษาโดยประสานความร่วมมือกับ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผลิตนักศึกษาระดับปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา โดยใช้หลักสูตรของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผลิตมหาบัณฑิตสาขาการบริหารการศึกษารวมจำนวน 5 รุ่น
ในปีพุทธศักราช 2528 วิทยาลัยครูเชียงราย ได้แบ่งส่วนราชการในวิทยาลัยครู ให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติวิทยาลัยครู พุทธศักราช 2518 ให้เกิดภาระกิจอื่นๆ เพื่อรองรับความเจริญต่อไปในอนาคต โดยแก้ไขเพิ่มเติมในปี พุทธศักราช 2527 โดยแบ่งหน่วยงานส่วนราชการ ดังต่อไปนี้ ในขณะเดียวกัน วิทยาลัยครูเชียงราย ก็ได้ให้ความร่วมมือกับวิทยาลัยครูลำปาง โดยอาศัยความร่วมมือในการประสาน การดำเนินงาน ร่วมกับวิทยาลัยครูอื่น ๆ โดยรวมกัน เป็นกลุ่มวิทยาลัยครูล้านนา (กล่มวิทยาลัยครูภาคเหนือตอนบน) ดังนี้ ซึ่งได้เป็นกลุ่มวิทยาลัยครูภาคเหนือตอนบนได้พัฒนาเป็น"สหวิทยาลัยล้านนา"ตามข้อบังคับของสภาการฝึกหัดครูว่าด้วยกลุ่มวิทยาลัยครู พุทธศักราช 2528 และในสมัยนั้น วิทยาลัยครูลำปางได้รับเลือกให้เป็นที่ตั้งสำนักงานคณะกรรมการสหวิทยาลัยล้านนา รวมทั้งวิทยาลัยครูเชียงราย ก็ได้รับเป็นคณะกรรมการตัวแทนกลุ่มครูเชียงราย พะเยา และน่าน อีกด้วย
ยุคที่ 2 สถาบันราชภัฏเชียงราย
วันที่ 14 กุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2535 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อสถาบันว่า"สถาบันราชภัฏ" จากวิทยาลัยครูเดิมเพื่อให้สอดคล้อง กับความหลากหลายการผลิต บัณฑิตของสถาบันโดยให้สถาบันราชภัฏเชียงราย เป็นส่วนราชการในสำนักงานสภา สถาบันราชภัฏสังกัดกระทรวงศึกษาธิการและให้ สำนักงานสภาสถาบันราชภัฏ เป็นนิติบุคคล มีฐานะเทียบเท่ากรมในกระทรวงศึกษาธิการมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ 25 มกราคม พุทธศักราช 2538 โดยมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุเทพ พงษ์ศรีวัฒน์ ดำรงตำแหน่งอธิการบดีคนแรกของสถาบันราชภัฏเชียงราย ตั้งแต่ วันที่ 9 มิถุนายน พุทธศักราช 2538
ปีพุทธศักราช 2542 คณะครุศาสตร์ ได้พัฒนาหลักสูตรระดับปริญญาโทหลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต (ค.ม.) สาขาการบริหารการศึกษาของสถาบันราชภัฏเชียงรายเป็นครั้งแรก
ปีพุทธศักราช 2543 ได้เปิดสอนหลักสูตรปริญญาโทครุศาสตรมหาบัณฑิต (ค.ม.) สาขาหลักสูตรและการสอน สำหรับผู้ที่เป็นครูอยู่แล้ว และผู้จบสาขาอื่นๆ แล้วต้องการที่จะเป็นครู
ยุคที่ 3 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ในปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมลงพระปรมาภิไธย ใน "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547" เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2547 อันมีผลให้ "สถาบันราชภัฏ" เปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏ" และมีสถานภาพเป็นนิติบุคคลโดยสมบูรณ์ ยังความปลาบปลื้มยินดีแก่ชาวราชภัฏทุกคน
และในวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2547 "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547" ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ดังนั้นชาวราชภัฏทั้ง 41 แห่ง จึงร่วมใจพิธีถวายราชสดุดี เฉลิมฉลองนาม "มหาวิทยาลัยราชภัฏ" พร้อมกัน รวมทั้ง "มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย" อีกด้วย ในวันอังคารที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2547 เวลา 09.09 น. พร้อมกันทั่วประเทศ
ปี พ.ศ. 2547 ได้เปิดสอนหลักสูตรปริญญาโทครุศาสตรมหาบัณฑิต (ค.ม.) อีก 2 สาขา คือ สาขาการประเมินผลและวิจัยการศึกษา และสาขาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
พิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงประมาณเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินมาปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์ในการพระราชทานปริญญาบัตร แก่บัณฑิตแห่งมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย จากทุกวิทยาเขต ณ หอประชุมทีปังกรรัศมีโชติ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
ปัจจุบันอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายคนปัจจุบันคือ ผศ.ดร.ศรชัย มุ่งไธสง นอกจากนี้ได้มีการปรับปรุงหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู หลักสูตรปริญญาสาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาในคณะและสาขาต่าง ๆ ให้มีความพร้อม คุณภาพ และทันสมัยมากขึ้น
ตราสัญลักษณ์
แสดงถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรอย่างชัดเจน ในประเด็นการปรับแผนการศึกษา ของชาติที่เด่นชัดโดยพัฒนาจากระบบบ้านวัดวังและโรงเรียนโดยเฉพาะเมื่อโปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดครุขึ้นเป็นครั้งแรก ทรงใช้กระบวนการทางปัญญาแก้ปัญหา ระบบการพัฒนาประเทศตัวอักษรจึงเป็นประเด็นสำคัญ ในการจัดวางรูปแบบ ดังนั้นตัวอักษรใหญ่ในราชภัฏ สัญลักษณ์จึงมีโครงสร้างใกล้เคียงระบบสากล คือใช้อักษรโรมันแบบ Gothicหรืออักษรอังกฤษแบบ Old English และอักษรขอมเป็นแนวทางในการพัฒนา รูปแบบตัวอักษรให้สามารถแทนค่าความรู้สึก ในการสื่อสารร่วมสมัย และแสดงความสูงส่งแห่งสถาบันพระมหากษัตริย์
สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ เชียงราย
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายและมูลนิธิสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ เป็นผู้ดูแลสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ เชียงรายที่ตั้งอยู่ภายในมหาวิทยาลัย
รายนามผู้ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการ อธิการ และอธิการบดี
(วิทยาลัยครูเชียงราย-สถาบันราชภัฏเชียงราย-มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย)
นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายมี ผู้อำนวยการ อธิการ และอธิการบดี ดังรายนามต่อไปนี้
Stereocilia
ในหูชั้นในของสัตว์ต่าง ๆ มากมาย Stereocilia เป็นออร์แกเนลล์ของเซลล์ขนซึ่งตอบสนองต่อการไหวของน้ำเพื่อทำหน้าที่ต่าง ๆ รวมทั้งการได้ยินและการทรงตัว Stereocilia ยาวประมาณ 10-50 ไมโครเมตร และมีลักษณะบางอย่างคล้าย ๆ กับ microvilli เซลล์ขนจะแปลความดันในน้ำและสิ่งเร้าเชิงกลอื่น ๆ ให้เป็นกระแสไฟฟ้าผ่าน microvilli จำนวนมากซึ่งเป็นลำตัวของ stereocilia มี Stereocilia ทั้งในระบบการได้ยินและระบบการทรงตัว (Vestibular system)
สัณฐานวิทยา
คล้ายกับขนที่ยื่นออกมาจากเซลล์ stereocilia จะตั้งเป็นมัด ๆ มัดหนึ่งมีขน 30-300 อัน ในมัดแต่ละมัด stereocilia มักจะจัดเป็นแถว ๆ ที่สูงยิ่ง ๆ ขึ้นไปคล้าย ๆ กับบันได โครงสร้างหลักใน stereocilia ก็คือ ใยโปรตีน actin ๆ ที่เชื่อมยึดกัน ซึ่งสามารถเกิดใหม่ทุก 48 ชม. ใย actin มีด้านบวก (ที่มีลักษณะเป็นเงี่ยงปลา) ที่ยอด และด้านลบ (ที่มีลักษณะแหลม) ที่ฐานและสามารถยาวถึง 120 ไมโครเมตร
โครงสร้างที่เรียกว่าใยเชื่อมปลาย (tip link) จะเชื่อมยอดของ stereocilia ที่อยู่ติดกันแถวต่อแถว เป็นใยบาง ๆ ที่วิ่งจากยอดของ stereocilia ที่สั้นกว่าไปยังด้านข้างของ stereocilia ที่ยาวกว่าติดกัน ใยเชื่อมปลายเป็นเหมือนสปริงตัวเล็ก ๆ ซึ่งเมื่อยืดออก ก็จะเปิดช่องไอออนที่ยอด stereocilia ให้แคตไอออนไหลผ่านเยื่อหุ้มเซลล์เข้ามาในเซลล์ขน และยังมีหน้าที่ส่งแรงต่อไปตามมัดขนและช่วยดำรงโครงสร้างของมัดขน
วิถีประสาทการได้ยิน
stereocilia เป็นอวัยวะรับเสียงในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมโดยอยู่เป็นแถว ๆ ที่อวัยวะของคอร์ติภายในคอเคลียของหูชั้นใน ในการได้ยิน stereocilia จะแปลพลังงานกลของคลื่นเสียงไปเป็นสัญญาณไฟฟ้าในเซลล์ขน ซึ่งในที่สุดก็จะเร้าโสตประสาท (auditory nerve) ซึ่งส่งสัญญาณต่อไปทางสมอง
Stereocilia ประกอบด้วยไซโทพลาซึมที่มีมัดใย actin เชื่อมรัดกันไว้ โดย actin จะยึดอยู่กับฐานที่เป็นเครือข่ายใย ซึ่งเป็นด้านบนของเยื่อหุ้มเซลล์ที่ลาดจากต่ำไปสูง เมื่อคลื่นเสียงกระจายไปในคอเคลีย การเคลื่อนไหวของน้ำ endolymph ก็จะเบนตัว stereocilia ถ้าไหวไปทาง stereocilia ที่สูงกว่า ก็จะเกิดแรงดึงที่ใยเชื่อมปลาย แล้วเปิดช่องการถ่ายโอนที่อยู่ใกล้ ๆ ยอดโดยแรงกล แคตไอออนจากน้ำ endolymph ก็จะไหลเข้าไปในเซลล์ ทำให้เซลล์ขนลดขั้ว (depolarized) แล้วปล่อยสารสื่อประสาทไปยังปลายประสาทที่อยู่ใกล้ ๆ ซึ่งจะส่งสัญญาณไฟฟ้าไปยังระบบประสาทกลางต่อไป
วิถีประสาทการทรงตัว
ในระบบการทรงตัว (vestibular system) stereocilia จะอยู่ในอวัยวะที่เรียกว่า otolithic organs (หรือ otolitths) และหลอดกึ่งวงกลม (semicircular canals) เซลล์ขนในระบบการทรงตัวจะต่างจากระบบการได้ยินเล็กน้อย คือ เซลล์ขนในระบบการทรงตัวยังมีขนยาวที่สุดที่เรียกว่า kinocilium การเบน stereocilia ไปยัง kinocilium จะลดขั้วของเซลล์โดยมีผลเป็นการส่งสัญญาณไปทางประสาทนำเข้า การเบนออกไปจาก kinocilium จะเพิ่มขั้วของเซลล์และลดสัญญาณที่ส่งไปทางประสาทนำเข้า
ในหลอดกึ่งวงกลม เซลล์ขนจะอยู่ใน crista ampullaris โดย stereocilia จะยื่นออกไปใน ampullary cupula โดย stereocilia จะเบนไปทางเดียวกัน
ส่วนใน otoliths จะมีผลึกแคลเซียมคาร์บอเนตเล็ก ๆ ที่เรียกว่า otoconia อยู่บนเซลล์ และไม่เหมือนกับในหลอดกึ่งวงกลม kinocilia ของเซลล์ขนใน otoliths จะไม่เบนไปในทางเดียวกัน คือจะเบนไปทาง (ใน utricle) หรือไปจาก (ใน saccule) เส้นกลางที่เรียกว่า striola
การถ่ายโอนแรงกลเป็นไฟฟ้า
ในคอเคลีย แรงเฉือนระหว่างเยื่อคลุม (tectorial membrane) และเยื่อฐาน (basilar membrane) จะเบน stereocilia มีผลต่อแรงดึงที่ใยเชื่อมปลาย ซึ่งจะเปิดหรือปิดช่องไอออน คือเมื่อแรงดึงเพิ่ม ไอออนก็จะไหลผ่านเยื่อหุ้มเซลล์เข้าไปในเซลล์เพิ่ม ซึ่งทำให้เซลล์ลดขั้ว (depolarized) มีผลเป็นศักย์ไฟฟ้าที่ในที่สุดก็จะส่งทางโสตประสาทไปยังสมอง แต่ว่า ช่องที่มีลักษณะไวแรงกลเช่นนี้ก็ยังกำหนดให้แน่นอนไม่ได้
ช่องถ่ายโอนสัญญาณที่สัมพันธ์กับ stereocilia เชื่อว่า อยู่ที่ยอดสุด การเบน stereocilia ไปทางเส้นที่สูงสุดจะเพิ่มอัตราการเปิดช่องไอออน ซึ่งทำให้เซลล์ลดขั้ว เป็นการเร้าประสาทนำเข้าที่ฐานของเซลล์ขน ส่วนการเบน stereocilia ไปในทางตรงกันข้าม คือไปทางเส้นสั้นสุดจะปิดช่องถ่ายโอนสัญญาณ ในสถานการณ์นี้ เซลล์ขนจะเพิ่มขั้วและไม่เร้าใยประสาทนำเข้า
มีน้ำ 2 ชนิดที่ล้อมเซลล์ขนของหูชั้นใน endolymph เป็นน้ำที่อยู่ด้านยอดของเซลล์ โดยมีโพแทสเซียมเป็นแคตไอออนหลัก ซึ่งเชื่อว่า เป็นตัวส่งประจุไฟฟ้าเข้าไปในคอเคลีย ส่วนน้ำ Perilymph จะอยู่ที่ข้าง ๆ และฐานของเซลล์ขน แต่จะมีโพแทสเซียมต่ำและมีโซเดียมสูง
ความแตกต่างของประจุไอออนในน้ำที่อยู่รอบ ๆ ตลอดจนศักยะพัก (resting potential) ของเซลล์ขน จะสร้างความต่างศักย์ข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ที่ยอด โดยโพแทสเซียมจะไหลเข้ามาในช่องเมื่อเปิด ซึ่งก็จะทำให้เซลล์ลดขั้วแล้วปล่อยสารสื่อประสาท อันอาจนำไปสู่การส่งกระแสประสาทในเซลล์ประสาทรับความรู้สึกที่มีไซแนปส์เชื่อมอยู่ที่ฐานของเซลล์
งานศึกษาทางพันธุกรรม
ยีน methionine sulfoxide reductase B3 (MsrB3) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ช่วยซ่อมโปรตีน (ที่เปลี่ยน methionine-R-sulfoxide เป็น methionine) เป็นตัวการอย่างหนึ่งที่ทำให้มัดขน stereocilia เสื่อมลงในปริมาณมาก ๆ และเป็นปัจจัยแก่สิ่งอื่น ๆ มากมายเช่น อายุครรภ์ ตลอดจนความทนทานความหนาวของพืชด้วย
แม้ว่ากระบวนการเกิดโรคยังไม่ชัดเจน แต่ก็ดูเหมือนจะสัมพันธ์กับการตายของเซลล์เนื่องกับอะพอพโทซิส การตัดต่อยีนอาศัย morpholinos เพื่อลดการแสดงออกของยีน MsrB3 ในปลาม้าลายมีผลเป็นขนเซลล์ที่สั้นกว่า บางกว่า และหนาแน่นกว่า ตลอดจน otolith ที่เกิดผิดที่ นอกจากนั้นแล้ว stereocilia จำนวนหนึ่งยังเกิดอะพอพโทซิสอีกด้วย การฉีด MsrB3 mRNA แบบปกติตามธรรมชาติ (wild-type) เข้าไป แก้ความเสียหายในการได้ยินได้ ซึ่งแสดงว่า MsrB3 ช่วยป้องกันอะพอพโทซิส
ยีนอีกอย่างหนึ่ง คือ DFNB74 ก็พบว่ามีบทบาทในการสูญการได้ยินแบบด้อย (recessive) การสูญเสียการได้ยินเนื่องจาก DFNB74 อาจจะสัมพันธ์กับความผิดปกติของไมโทคอนเดรีย และความพิการเนื่องจาก DFNB74 กับ MsrB3 ก็อาจสัมพันธ์กันด้วย งานวิจัยทางยีนเหล่านี้ได้ทำกับคนหูหนวกแบบด้อย (recessive) หลายครอบครัวที่ไม่ใช่ญาติกัน แล้วพบการกลายพันธุ์ทั้งในยีน DFNB74 และ MsrB3
stereocilia ที่เสียหายหรือผิดปกติเนื่องจากการกลายพันธุ์ของยีนบ่อยครั้งเป็นเหตุให้เสียการได้ยินและความพิการอื่น ๆ โดยสามารถสืบต่อไปยังลูกหลานได้ ในงานศึกษาเร็ว ๆ นี้ นักวิจัยได้ศึกษาหนูที่ได้กรรมพันธุ์ของยีนเซลล์ขนกลายพันธุ์เรียกว่า whirlin ซึ่งทำให้มี stereocilia สั้น ๆ อ้วน ๆ เป็นแถว ๆ เพิ่ม ที่บ่อยครั้งเซลล์จะตายหลังจากคลอด ยังไม่มีการบำบัดแก้ไขเพื่อแก้เซลล์ขนผิดปกติเช่นนี้ในมนุษย์
ในการพยายามแก้ปัญหานี้ นักวิจัยได้ใช้การบำบัดโดยยีน (gene therapy) ที่ฉีดยีนปกติเข้าไปในหูชั้นในของหนูริ่งที่มีปัญหา ซึ่งก็แก้ stereocilia ให้ยาวเป็นปกติ และกำจัดแถวขนที่เพิ่ม แต่แม้เซลล์ขนจะกลับเป็นปกติ หนูหริ่งก็ไม่ปรากฏว่าได้ยินดีขึ้นตามการทดสอบที่ทำเดือนหนึ่งและสามเดือนหลังจากการรักษา งานศึกษาต่อไป ๆ กำลังตรวจว่า ทำไมการคืนสภาพของ stereocilia จึงไม่ทำให้ได้ยินดีขึ้น
งานวิจัยปัจจุบัน
เสียงที่ดังถึงระดับอาจทำให้ stereocilia ของหูชั้นในเสียหายอย่างแก้ไขไม่ได้ แต่ก็มีงานวิจัยที่แสดงว่า อาจแก้ได้ถ้าสามารถแก้ไขหรือสร้างใหม่โปรตีนบางอย่างใน stereocilia งานศึกษานี้ใช้ปลาม้าลายเพื่อตรวจดูการเคลื่อนไหวของโปรตีนภายในเซลล์หูที่ยังมีชีวิตอยู่โดยใช้กล้องจุลทรรศน์แบบ confocal แล้วพบว่า โปรตีนใน stereocilia เคลื่อนไหวได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งแสดงว่า การเคลื่อนไหวของโปรตีนอาจเป็นปัจจัยสำคัญมากสำหรับความสมบูรณ์ของมัดขนในหูชั้นใน งานวิจัยต่อมาพบว่า myosin และ actin เป็นโปรตีนสำคัญที่ทำให้เซลล์เคลื่อนไหวได้อย่างรวดเร็ว และ Fascin 2b ซึ่งเป็นโปรตีนที่มีบทบาทเชื่อม actin เข้าด้วยกัน เคลื่อนไหวได้เร็วยิ่งกว่านั้น การเคลื่อนไหวเรื่อย ๆ ของโปรตีนในเซลล์ ตลอดจนการเปลี่ยนทดแทนและการปรับเปลี่ยน ช่วยเซลล์แก้ไขความเสียหาย การเคลื่อนไหวเร็วของโปรตีนเหล่านี้ได้เปลี่ยนความคิดในเรื่อง stereocilia และแสดงว่า โปรตีนใน stereocilia ไม่ได้อยู่นิ่ง ๆ งานวิจัยต่อ ๆ มาหวังจะหาทางจัดการโปรตีนเหล่านี้เพื่อรักษาการได้ยินที่เสียหายในมนุษย์
วิวัฒนาการของคอเคลีย
คำว่า คอเคลีย มาจากคำภาษาละตินที่แปลว่า "หอยโข่ง/หอยทาก, เปลือก, หรือเกลียว" ซึ่งก็มาจากคำกรีก คือ kohlias ส่วนคำปัจจุบันที่หมายถึง หูชั้นในรูปหอยโข่ง พึ่งเริ่มใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 17 คอเคลียของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะมีอวัยวะของคอร์ติ ซึ่งมีเซลล์ขนที่แปลแรงสั่นที่วิ่งไปในน้ำที่ล้อมรอบ ให้เป็นกระแสไฟฟ้าที่ส่งไปยังสมองเพื่อประมวลเสียง ส่วนอวัยวะที่มีรูปเป็นหอยโข่งประมาณว่าเกิดในต้นยุคครีเทเชียสราว ๆ 120 ล้านปีก่อน นอกจากนั้นแล้ว เส้นประสาทที่วิ่งไปยังคอเคลียก็เกิดในยุคครีเทเชียสเหมือนกัน วิวัฒนาการของคอเคลียในมนุษย์เป็นเรื่องสำคัญทางวิทยาศาสตร์เพราะว่าดำรงเป็นหลักฐานได้ดีในซากดึกดำบรรพ์ ในศตวรรษที่ผ่านมา ทั้งนักวิทยาศาสตร์ นักชีววิทยาเชิงวิวัฒนาการ และนักบรรพชีวินวิทยา ได้พยายามพัฒนาเทคนิคใหม่ ๆ เพื่อข้ามอุปสรรคในการทำงานกับวัตถุโบราณที่บอบบาง ในอดีต นักวิทยาศาสตร์จำกัดมากในการตรวจดูตัวอย่างโดยไม่ทำให้เสียหาย แต่ในปัจจุบัน เทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น การถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์ระดับไมโคร (micro-CT scanning) ช่วยให้สามารถแยกแยะซากดึกดำบรรพ์ของสัตว์จากซากตกตะกอนอื่น ๆ และเทคโนโลยีรังสีเอกซ์ ก็ช่วยให้ตรวจสมรรถภาพการได้ยินของสัตว์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วได้ และช่วยสร้างความรู้ใหม่ ๆ เกี่ยวกับทั้งบรรพบุรุษมนุษย์และสัตว์อื่น ๆ ที่อยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน
กายวิภาคเปรียบเทียบ
แม้ว่าโครงสร้างพื้นฐานของหูชั้นในสำหรับ lepidosaurs (กิ้งก่าและงู) archosaurs (สัตว์ปีกและจระเข้) และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม จะคล้ายกัน และพิจารณาว่ามีกำเนิดเดียวกัน (homologous) แต่ว่าสัตว์แต่ละพวกก็ยังมีอวัยวะรับเสียงที่พิเศษต่างกัน
อวัยวะการได้ยินเริ่มที่ท่อ lagena ของสัตว์เลื้อยคลานที่เป็นบรรพบุรุษร่วม (stem) โดยอยู่ระหว่าง saccular epithelia และ lagenar epithelia ในกิ้งก่าและงู อวัยวะรับเสียงซึ่งก็คือ basilar papilla โดยทั่วไปจะเล็ก มีเซลล์ขนอย่างมาก 2,000 เซลล์ เทียบกับสัตว์ปีกและจระเข้ที่ basilar papilla จะยาวกว่า (ของนกเค้าโมงจะยาวกว่า 10 มม.) และมีเซลล์ขนมากกว่าโดยมีขนาดสุด ๆ สองอย่าง ที่เรียกว่า เซลล์ขนสั้น (short hair cell) และเซลล์ขนยาว (long hair cell)
ส่วนในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ส่วนที่เรียกว่า อวัยวะของคอร์ติ จะมีเซลล์ขนและเซลล์ค้ำจุนที่จัดเป็นรูปแบบโดยเฉพาะ ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหมด อวัยวะของคอร์ติจะมีช่องที่ประกอบด้วย pillar cell ซึ่งด้านในจะมีเซลล์ขนด้านใน (IHC) และด้านนอกจะมีเซลล์ขนด้านนอก (OHC) หูชั้นกลางที่เป็นลักษณะเฉพาะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและคอเคลียที่ยาวขึ้น จะช่วยให้ไวเสียงความถี่สูงยิ่งขึ้น
กิ้งก่าและงู
เหมือนกิ้งก่ากับงูและสัตว์ปีกกับจระเข้ทั้งหมด หูชั้นกลางที่มีกระดูกหูชิ้นเดียวคือ columella จะส่งเสียงผ่านด้านปลายของกระดูกเป็นคลื่นความดันเข้าไปในหูชั้นใน ในงู basilar papilla จะยาวประมาณ 1 มม. และตอบสนองต่อเสียงความถี่ต่ำกว่า 1 กิโลเฮิรตซ์ เปรียบเทียบกับกิ้งก่า ซึ่งมักจะมีเซลล์ขนแบ่งเป็น 2 เขต เขตหนึ่งตอบสนองต่อเสียงความถี่ต่ำกว่า 1 กิโลเฮิรตซ์ และอีกเขตหนึ่งตอบสนองต่อเสียงความถี่สูงกว่านั้น ขีดความถี่เสียงสูงสุดของกิ้งก่าโดยมากอยู่ที่ประมาณ 5-8 กิโลเฮิรตซ์ basilar papilla ยาวที่สุดของกิ้งก่าอยู่ที่ประมาณ 2 มม. โดยมีเซลล์ขน 2,000 เซลล์ และเส้นประสาทนำเข้า ๆ ของมันจะส่งสัญญาณเป็นความถี่โดยเฉพาะ ๆ
สัตว์ปีกและจระเข้
ในสัตว์ปีกและจระเข้ ความใกล้เคียงกันของโครงสร้าง basilar papilla แสดงให้เห็นว่ามีสายเลือดที่ใกล้เคียงกันมากทางวิวัฒนาการ basilar papilla อาจยาวถึง 10 มม. และมีเซลล์ขนถึง 16,500 เซลล์ ในขณะที่สัตว์ปีกโดยมากจะได้ยินเสียงสูงอย่างมากที่ 6 กิโลเฮิรตซ์ แต่นกแสกสามารถได้ยินเสียงสูงถึง 12 กิโลเฮิรตซ์ใกล้ ๆ กับมนุษย์
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่วางไข่ คือ โมโนทรีม (อิคิดนาและตุ่นปากเป็ด) ไม่มีคอเคลียที่ขดเป็นก้นหอย แต่มีรูปคล้ายลูกกล้วยยาวประมาณ 7 มม. เหมือนกิ้งก่ากับงูและสัตว์ปีกกับจระเข้ อวัยวะจะมี lagena และเยื่อบุผิวที่เป็นอวัยวะรับรู้การทรงตัว (vestibular sensory epithelium) ที่ปลาย เฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชั้นเธอเรีย (คือ สัตว์มีกระเป๋าหน้าท้องและสัตว์มีรก) ที่มีคอเคลียขดเป็นก้นหอย 1.5-3.5 รอบ เทียบกับโมโนทรีม ที่มีแถวของเซลล์ขนด้านใน (IHC) และ เซลล์ขนด้านนอก (OHC) หลายแถวในอวัยวะของคอร์ติ ในเธอเรีย IHC จะมีแค่ 1 แถว และทั่วไปจะมี OHC 3 แถว
สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก
สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกมีโครงสร้างหูชั้นในที่พิเศษ คือมี papillae 2 ปุ่มที่ใช้ในการได้ยิน คือ แบบ basilar ใช้ในการได้ยินเสียงสูง และแบบ amphibian ใช้ในการได้ยินเสียงต่ำ แต่ไม่ชัดเจนว่า ทั้งสองมีต้นกำเนิดเดียวกับอวัยวะการได้ยินของกิ้งก่ากับงู สัตว์ปีกกับจระเข้ และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือไม่ แม้แต่ช่วงเวลากำเนิดของอวัยวะนี้ก็ไม่ชัดเจน
ปลา
ปลาไม่มีเนื้อเยื่อบุผิวเพื่อได้ยินเป็นพิเศษ แต่มีอวัยวะแบบ vestibular sensory หลายอย่างที่ตอบสนองต่อเสียง ในปลา infraclass "Teleostei" เป็นอวัยวะส่วน Macula of saccule ที่ตอบสนองต่อเสียง ในปลาบางชนิด เช่น ปลาทอง ยังมีกระดูกพิเศษที่เชื่อมกับกระเพาะลมเพื่อเพิ่มความไวทำให้สามารถได้ยินจนถึง 4 กิโลเฮิรตซ์
นีแอนเดอร์ทาลและมนุษย์ปัจจุบัน
ขนาดคอเคลียได้วัดตามการวิวัฒนาการด้วยหลักฐานซากดึกดำบรรพ์ งานศึกษาหนึ่งวัดการขดของก้นหอย แล้วสันนิษฐานว่า ขนาดคอเคลียเป็นไปตามมวลร่างกาย คือขนาดของคอเคลียของมนุษย์นีแอนเดอร์ทาลไม่ได้ต่างจากของมนุษย์สมัยโฮโลซีน แต่ว่าขยายใหญ่ขึ้นในมนุษย์ปัจจุบันยุคต้น ๆ และมนุษย์ยุคหินปลาย (Upper Paleolithic) นอกจากนั้นแล้ว ตำแหน่งและทิศทางของคอเคลียยังคล้ายกันระหว่างนีแอนเดอร์ทาลและมนุษย์สมัยโฮโลซีน โดยเทียบกับแนวระนาบของช่องหู ไม่เหมือนกับมนุษย์ปัจจุบันและมนุษย์ยุคหินปลาย ที่คอเคลียอยู่สูงกว่า เมื่อเทียบมนุษย์สมัยไพลสโตซีนกลาง กับนีแอนเดอร์ทาลและมนุษย์สมัยโฮโลซีน ปลายคอเคลีย (apex) ของมนุษย์สมัยไพลสโตซีนจะชี้ลงต่ำลงกว่ามนุษย์ 2 พวกหลัง นอกจากนั้นแล้ว คอเคลียของมนุษย์ยุโรปกลางสมัยไพลสโตซีนยังหันหน้าลงต่ำกว่านีแอนเดอร์ทาล มนุษย์ปัจจุบัน และ Homo erectus อีกด้วย