cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เจี่ยนตู๋
เจี่ยนตู๋ที่เก่าแก่ที่สุดและเหลือรอดอยู่ในปัจจุบันมีอายุราว 500 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับช่วงรณรัฐ (戰國) แต่มีการกล่าวถึงเจี่ยนตู๋ในเอกสารที่เขียนบนวัสดุอย่างอื่นมาก่อนช่วงเวลาดังกล่าว จึงเป็นที่แน่ชัดว่า ก่อนหน้าเจี่ยนตู๋ ก็มีวัสดุรูปแบบอื่นใช้งานกันอยู่ ซึ่งอย่างน้อยใช้มาตั้งแต่ปลายราชวงศ์ชาง (ราว 1250 ปีก่อนคริสตกาล) ต่อมาในช่วงราชวงศ์ฮั่น เจี่ยนตู๋กลายเป็นวัสดุมาตรฐานในการเขียนหนังสือ และมีการขุดค้นพบเจี่ยนตู๋จากยุคนี้อย่างมากมาย ภายหลังเมื่อขันทีไช่ หลุน (蔡倫) แห่งราชวงศ์ฮั่น ผลิตกระดาษขึ้น กระดาษก็เริ่มเป็นที่ใช้งานแพร่หลายแทนเจี่ยนตู๋ จนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4 เจี่ยนตู๋ก็เลิกใช้ไปแทบทั้งประเทศจีน
กรุณา ชิดชอบ
การศึกษา
นางกรุณา สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (บธ.บ.) เมื่อ พ.ศ. 2530 และปริญญาโท MMIS จาก Westcoast University ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อ พ.ศ. 2536 และต่อมาสำเร็จปริญญาตรี ส่งเสริมการเกษตร จาก มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เมื่อ พ.ศ. 2542
เจี่ยนตู๋
เจี่ยนตู๋มักประกอบด้วยซีกไม้แคบยาว แต่ละซีกมักใช้เขียนอักษรเป็นแถวยาว ซีกเจี่ยนตู๋มักยาวราวตะเกียบหนึ่งข้าง และกว้างราวตะเกียบหนึ่งคู่ เมื่อเขียนข้อความยาว ๆ แต่ละซีกมักนำมาเย็บหรือร้อยต่อกันแล้วม้วนเข้า
กรุณา ชิดชอบ
ชีวิตส่วนตัว
นางกรุณาเป็นที่รู้จักจากการเป็นภรรยาของนายเนวิน ชิดชอบ อดีตนักการเมืองชื่อดังระดับประเทศและประธานสโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ซึ่งสื่อมวลชนและบุคคลทั่วไปมักจะเรียกชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า ซ้อต่าย, ป้าต่าย หรือ เจ๊ต่าย บ้าง
เจี่ยนตู๋
ประเพณีฝังเอกสารที่เขียนบนเจี่ยนตู๋ลงในสุสานหลวงทำให้งานหลายชิ้นเหลือรอดผ่านกาลเวลายาวนานมา ม้วนเจี่ยนตู๋เก่าแก่ชุดหนึ่ง อายุ ค.ศ. 279 บันทึกเอกสารสำคัญเรื่อง จี๋จ่ง (汲冢) เอาไว้ โดยค้นพบในสุสานของกษัตริย์พระองค์หนึ่งแห่งรัฐเว่ย์ (魏国)
เสกให้หายพี่ชายจอมกวน
เสกให้หายพี่ชายจอมกวน (兄に付ける薬はない！ (Ani ni Tsukeru Kusuri wa Nai!)) เป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ขนาดสั้นของญี่ปุ่น ผลิตโดยสตูดิโอแฟนเวิร์กส์และอิมาจิเนียร์ ซีรีส์อนิเมะอิงจากการ์ตูนจีนออนไลน์ชื่อเรื่องว่า ไคว่ป๋าหว่อเกอไต้โจ่ว (快把我哥带走, แปลว่า "เอาพี่ชายฉันออกไป") ผลงานของโยว หลิง（幽·灵）ออกอากาศตั้งแต่เดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 ทางช่อง Tokyo MX ฤดูกาลที่สองออกอากาศตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 ฤดูกาลที่สามจะออกอากาศในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 เป็นเรื่องราวของคู่พี่น้องสองคน น้องสาวผู้ชอบใช้ความรุนแรงชื่อสือเหมี่ยว กับพี่ชายชื่อสือเฟิน
ในประเทศไทย อนิเมะโทรทัศน์ เสกให้หายพี่ชายจอมกวน ่มีการเผยแพร่โดยลิขสิทธิ์ถูกต้องผ่านทาง WeTV
อนิเมะ
อนิเมะสั้นยาว 12 ตอน ผลิตโดยสตูดิโอแฟนเวิร์กส์ ออกอากาศทางช่อง Tokyo MX ตั้งแต่วันที่ 7 เมษายนถึงวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2560 และออกอากาศในประเทศจีนในเดือนมีนาคม โดยมีความยาวต่อตอน 3-4 นาที วง Brian The Sun ร้องเพลงเปิดชื่อเพลงว่า "Sunny Side Up" ราเรโกะกำกับและเขียนบทที่อิมาจิเนียร์และแฟนเวิร์กส์ Tencent Penguin Pictures เป็นผู้วางแผนโครงการ
อนิเมะฤดูกาลที่สองความยาว 24 ตอนออกอากาศตั้งแต่วันที่ 9 กรกฎาคมถึง 17 ธันวาคม พ.ศ. 2561 อนิเมะฤดูกาลที่สามความยาว 12 ตอนจะออกอากาศในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2562
ในประเทศไทย อนิเมะโทรทัศน์ เสกให้หายพี่ชายจอมกวน ่มีการเผยแพร่โดยลิขสิทธิ์ถูกต้องผ่านทาง WeTV
ไลฟ์แอ็กชัน
ในปี พ.ศ. 2561 เน็ตฟลิกซ์เผยแพร่เสกให้หายพี่ชายจอมกวนในรูปแบบละครโทรทัศน์คนแสดง
อาร์เอสเอ
อาร์เอสเอ (RSA) คือขั้นตอนวิธีสำหรับการเข้ารหัสลับแบบกุญแจอสมมาตร (public-key encryption) เป็นขั้นตอนวิธีแรกที่ทราบว่าเหมาะสำหรับลายเซ็นดิจิทัลรวมถึงการเข้ารหัส เป็นหนึ่งในความก้าวหน้าครั้งใหญ่ครั้งแรกในการเข้ารหัสแบบกุญแจสาธารณะ อาร์เอสเอยังคงใช้ในโพรโทคอลสำหรับการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และเชื่อว่ามีความปลอดภัยถ้ามีคีย์ที่ยาวพอ
ประวัติ
คลิฟฟอร์ด ค็อกส์ (Clifford Cocks) นักคณิตศาสตร์ชาวอังกฤษที่ทำงานใน GCHQ ได้อธิบายระบบที่เหมือนกันในเอกสารภายใน เมื่อพ.ศ. 2516 เนื่องจากในตอนนั้น จะต้องใช้คอมพิวเตอร์ราคาแพงเพื่อนำไปใช้จริง จึงถือเป็นความแปลกใหม่ และเท่าที่ปรากฏต่อสาธารณะ ไม่เคยใช้งานจริง นอกจากนี้ การค้นพบครั้งนี้ ไม่ถูกเปิดเผยจนถึงพ.ศ. 2540 เนื่องจากได้จัดเป็นความลับ
Encryption
Public Key : (e,n)
Decryption
Private Key : (d,n)
Public Key : (e,n)=(17,899)
c = m^e mod n ; c =191^17 mod 899 = 800
Private Key : (d,n)=(593,899)
m = c^d mod n ; m =800^593 mod 899 = 191
คู
คู เป็นโพรงหรือแอ่งในพื้นดินที่โดยปกติมีความลึกมากกว่าความกว้าง (ส่วนร่องธารหรือลำเหมืองจะมีความกว้างมากกว่าความลึก) และแคบเมื่อเทียบกับความยาว (ตรงข้ามกับหลุม)
อาร์เอสเอ
ตัวอย่างโค้ดในภาษา Python
โค้ดในส่วนของการสร้างคีย์ โค้ดในส่วนของการเข้ารหัส โค้ดในส่วนของการถอดรหัส
คู
ในทางธรณีวิทยา คูเกิดจากการกร่อนโดยแม่น้ำหรือการเคลื่อนที่ของการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค ในสาขาวิศวกรรมโยธา มักสร้างคูเพื่อติดตั้งโครงสร้างพื้นฐานหรืออรรถประโยชน์ใต้ดิน (เช่น ท่อแก๊ส ท่อน้ำหรือสายโทรศัพท์) หรือติดตั้งภายหลังเพื่อเข้าถึงสิ่งดังกล่าว นอกจากนี้ยังมีการขุดคูเพื่อความมุ่งหมายป้องกันทางทหาร (เรียก สนามเพลาะ) ในทางโบราณคดี "วิธีคู" (trench method) ใช้สำหรับค้นหาและขุดค้นซากโบราณหรือเพื่อขุดเข้าชั้นดินตะกอน
เขตอนุรักษ์แห่งชาติแซมบูรู
thumb|250px|ทัศนียภาพของเขตอนุรักษ์แห่งชาติแซมบูรู เขตอนุรักษ์แห่งชาติแซมบูรู (Samburu National Reserve) เป็นเขตอนุรักษ์ธรรมชาติตั้งอยู่ในภาคกลางตอนบนของประเทศเคนยา มีพื้นที่กว้างประมาณ 165 ตารางกิโลเมตร (64 สแควร์ไมล์) หรือ 103,125 ไร่ และอยู่ห่างจากกรุงไนโรบี 350 กิโลเมตร มีอาณาเขตทางตอนใต้ติดต่อกับเขตอนุรักษ์บัฟฟาโลสปริงและเขตอนุรักษ์ชาบา
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่แห้งแล้ง มีภูมิประเทศที่สวยงาม และอุดมไปด้วยสัตว์ป่านานาชนิด จึงเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงอีกแห่งหนึ่งของเคนยา และเป็นถิ่นที่อยู่ของปาล์มดูม อันเป็นพืชถิ่นเดียวที่ขึ้น ณ ที่แห่งนี้
เขตอนุรักษ์แห่งชาติแซมบูรู มีสัตว์ป่าที่ถือว่าเป็นไฮไลต์หรือเป็นที่ดึงดูดใจเป็นที่สนใจแก่นักท่องเที่ยว 5 ชนิด ที่เรียกว่าเป็น "ผู้ยิ่งใหญ่ทั้ง 5 แห่งแซมบูรู" ได้แก่ ยีราฟลายร่างแห, นกกระจอกเทศโซมาลี, ม้าลายเกรวี, เกรินุก และไบซาออริกซ์
ชูชีพ หาญสวัสดิ์
นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ (30 กันยายน 2487 -) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปทุมธานี ปัจจุบันต้องโทษจำคุกในเรือนจำพิเศษกรุงเทพ
ประวัติ
นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ เกิดเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2487 ที่ตำบลบางปรอก อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี เป็นบุตรของนายบุญไทย นางเฮียง หาญสวัสดิ์ ด้านครอบครัวสมรสกับนางกฤตินี หาญสวัสดิ์ (สกุลเดิม เชิดชัย)
คณะมนตรีนอร์ดิก
คณะมนตรีนอร์ดิก (Nordic Council) เป็นความร่วมมือกันระหว่างสภาและรัฐบาลของประเทศกลุ่มนอร์ดิก จัดตั้งขึ้นหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง และเริ่มเห็นผลชัดเจนครั้งแรกเมื่อมีการเปิดตลาดแรงงานและระบบประกันสังคมร่วม และการอนุญาตผ่านแดนโดยไม่ต้องใช้หนังสือเดินทางในกลุ่มสมาชิก ในปีพ.ศ. 2495
ชูชีพ หาญสวัสดิ์
ประวัติ
นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จากโรงเรียนอำนวยศิลป์ ระดับปริญญาตรี ด้านวิศวกรรม จากประเทศฟิลิปปินส์ และปริญญาโท ด้านวิศวกรรม จากมหาวิทยาลัยลองบีชสเตท ประเทศสหรัฐอเมริกา
คณะมนตรีนอร์ดิก
คณะมนตรีนอร์ดิกมีสมาชิก 5 ชาติ ได้แก่ เดนมาร์ก ฟินแลนด์ ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ และสวีเดน และ 3 เขตปกครองตนเอง ได้แก่ หมู่เกาะแฟโร กรีนแลนด์ และหมู่เกาะโอลันด์
ชูชีพ หาญสวัสดิ์
การทำงาน
นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ เป็นนักธุรกิจเจ้าของโรงงานผลิตลูกชิ้น ฟาร์มกระบือที่อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี และโรงฆ่าสัตว์ที่จังหวัดปทุมธานี รวมถึงธุรกิจรถโดยสารปทุมธานี-สามโคก
งานการเมือง
นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ เข้าสู่งานการเมืองโดยการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดปทุมธานี สังกัดพรรคสันติชน ในปี พ.ศ. 2518 และเป็นรองเลขาธิการพรรคสันติชน ต่อมาได้ย้ายไปสังกัดพรรคชาติไทย ในปี พ.ศ. 2519 และได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ปี พ.ศ. 2529, 2531, 2533 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ปี พ.ศ. 2535 และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในปี พ.ศ. 2538 ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 จึงย้ายมาสังกัดพรรคความหวังใหม่ และได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แต่ได้ลาออกในเวลาต่อมาจากกรณีปุ๋ยปลอม
ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 นายชูชีพ หาญสวัสดิ์ ได้ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 หลังจากนั้นจึงได้เข้าร่วมกับกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) โดยนำประชาชนจำนวนกว่า 1,000 คน ปิดล้อมสถานีบริการภาคพื้นดินดาวเทียมไทยคม ลาดหลุมแก้ว เพื่อเรียกร้องให้มีการเปิดสัญญาณสถานีโทรทัศน์พีเพิลแชลแนล
คดีความ
เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ชูชีพถูกศาลลงโทษจำคุก 6 ปี ตามความผิดพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2542 มาตรา 10 มาตรา 12 ประกอบประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 ประกอบมาตรา 83 เป็นการกระทำกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบท ลงโทษหนักสุดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2542 มาตรา 12 และเขาถูกส่งตัวเรับโทษจำคุกในเรือนจำพิเศษกรุงเทพ ในทันที
จักรพรรดิเซี่ยอี้จง
จักรพรรดิเซี่ยอี้จง (Xia Yizong) จักรพรรดิองค์ที่ 2 แห่ง ราชวงศ์เซี่ยตะวันตก ครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 1591–1611
พระราชประวัติ
จักรพรรดิอี้จงทรงมีพระนามเดิมว่า องค์ชายหลี่เหลียงซัว ประสูติเมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 1590 เป็นพระราชโอรสใน จักรพรรดิเซี่ยจิงจง ที่ประสูติแต่ จักรพรรดินีเสวียนมู่ฮุ่ยเหวิน
ฝูงชนวุ่นวาย
ในทางสังคมศาสตร์ คำว่า "ฝูงชุนวุ่นวาย" นั้นมีความหมายแค่เพียงตามตัวอักษรเช่นนั้นเท่านั้น แต่คนทั่วไปมักเข้าใจว่าเป็นการรวมตัวกันเพื่อประท้วง เรียกร้อง หรือกระทำการใด ๆ อันไม่ค่อยสงบเรียบร้อยนักเป็นต้น
คำว่า "mob" ในภาษาอังกฤษนั้นมาจากศัพท์ภาษาละตินว่า "mobile vulgus" หมายความว่า ฝูงชนวุ่นวาย
Mob (Personen) Crowd Foule המון Rulja 集団 Tłum Толпа Dav Massa (sociologi)
ไกเซอร์ (แก้ความกำกวม)
ไกเซอร์ หรือ ไคเซอร์ อาจหมายถึง
ซุปเปอร์สตาร์ เค 3
ซุปเปอร์สตาร์ เค 3 เป็นรายการประกวดร้องเพลงของประเทศเกาหลีใต้ ทางประเทศไทยสามารถรับชมได้ที่ช่อง tvn ของทรูวิชั่นส์ โดยรายการเริ่มต้นออกอากาศที่เกาหลีวันที่ 12 สิงหาคม 2554
การแข่งขัน
รอบที่ 1 : ออดิชันจากพื้นที่ต่างๆ ทั่วเกาหลีใต้ รวมไปถึง อเมริกา จีน และญี่ปุ่นด้วย
รอบที่ 2 : การแสดงเป็นกลุ่ม
รอบที่ 3 : การแสดงสดคนเดียว ต่อหน้ากรรมการ
รอบที่ 4 : Rival Mission
รอบที่ 5 : การแสดงของ TOP 11
TOP 11
TOP 11 คือ ผู้ที่ผ่านการออดิชั่น คัดเลือกตัวผ่านผู้แข่งขันกว่าล้านคน ซึ่งถือได้ว่าเป็นผู้ที่มีความสามารถมากเลยทีเดียว มีรายนามดังนี้
= ตารางการแข่งขันของ TOP 11 =
หมายเหตุ
พรรคถิ่นไทย
พรรคถิ่นไทย (Thai Motherland Party) เป็นพรรคการเมืองที่ก่อตั้งขึ้นในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2543 โดยมีรองศาสตราจารย์ บรรณโศภิษฐ์ เมฆวิชัย เป็นหัวหน้าพรรคคนแรก และมีนายอัศวิน อภัยวงศ์ เป็นเลขาธิการพรรค  ต่อมาเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2543 ที่ประชุมใหญ่ได้มีมติให้ ดร.พิจิตต รัตตกุล อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค
พรรคถิ่นไทย มีเป้าหมายในการเป็นพรรคแนวอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกับพรรคกรีน (Green Party) ในต่างประเทศ มีสัญลักษณ์พรรคเป็น รูปนกกางเขนบ้าน ใช้สีเขียว เป็นสีประจำพรรค มีสมาชิกส่วนใหญ่เป็นกลุ่มมดงาน ซึ่งคือกลุ่มทำงานของ ดร.พิจิตต เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ได้รับการคาดหมายว่าจะเป็นพรรคการเมืองพรรคใหม่ที่จะประสบความสำเร็จต่อไป
การส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง
พรรคถิ่นไทย ได้ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในการเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2544 แต่ไม่ประสบความสำเร็จในการเลือกตั้งดั่งความคาดหมาย ได้ ส.ส. มาเพียงคนเดียวเท่านั้น คือ นายบุญเติม จันทะวัฒน์ จากจังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งภายหลังได้ย้ายมาสังกัดกับพรรคไทยรักไทย ซึ่งเป็นพรรคเสียงข้างมาก
การยุบพรรค
พรรคถิ่นไทยถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคในวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2545 เนื่องจากไม่ดำเนินการตามมาตรา 35 ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง 2541 ที่ว่าด้วยการยื่นรายงานการดำเนินกิจการของพรรคต่อนายทะเบียนพรรคการเมือง
เจ้าชายยามาชิโระ
เจ้าชายยามาชิโระ (山背大兄王 (Yamashiro no Ōe no Ō); สวรรคต ค.ศ. 643) เป็นพระโอรสองค์โตของเจ้าชายโชโตกุ หนึ่งในบุคคลที่มีชื่อเสียงที่สุดในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น เจ้าชายยามาชิโระอ้างสิทธิ์ในการสืบทอดราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 628 หลังจากการสวรรคตของจักรพรรดินีซูอิโกะ อย่างไรก็ตามพระองค์สูญเสียการอ้างสิทธิ์ให้เจ้าชายทามูระที่ขึ้นครองบัลลังก์ในฐานะจักรพรรดิโจเม โดยได้รับการสนับสนุนจากโซงะ โนะ เอมิชิ ข้าราชสำนักที่ทรงอำนาจ
พระองค์และครอบครัวของพระองค์ปลงพระชนม์พระองค์เองเมื่อพระตำหนักของพวกเขาถูกโจมตีโดยโซงะ โนะ อิรูกะ บุตรชายของเอมิชิ ใน ค.ศ. 643 นักวิชาการบางคนเชื่อว่า เจ้าชายยามาชิโระ เป็นกวีและนักวิชาการชื่อ ซารุมารู ดายู ซึ่งแทบไม่มีใครรู้จัก
มหัศจรรย์ร้านของเล่นพิลึกโลก
มหัศจรรย์ร้านของเล่นพิลึกโลก (อังกฤษ:Mr. Magorium's Wonder Emporium) เป็นภาพยนตร์ที่ออกฉายเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 เขียนและกำกับโดย Zach Helm บทบรรยายโดย Zach Mills
เปสโต
เปสโต (pesto) หรือชื่อที่ใช้กล่าวถึงอาหารดั้งเดิมว่า เปสโตอัลลาเจโนเวเซ (pesto alla genovese) เป็นซอสที่มีต้นกำเนิดในเจนัว เมืองหลักของแคว้นลีกูเรีย ประเทศอิตาลี ตามธรรมเนียมประกอบด้วยกระเทียมตำ เมล็ดสนยุโรป เกลือหยาบ ใบโหระพาฝรั่ง และเนยแข็งประเภทแข็ง เช่น ปาร์มีจาโนเรจจาโน (หรือที่เรียกว่าเนยแข็งพาร์เมซาน) หรือเปโกรีโนซาร์โด (เนยแข็งที่ทำจากนมแกะ) ทั้งหมดปั่นผสมกับน้ำมันมะกอก
คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์
คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์ เป็นภาพยนตร์แอนิเมชั่นของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2558 โดยธนาคารกสิกรไทยเป็นผู้สนับสนุนหลักในการสร้าง พากย์เสียงโดย จิรายุ ตั้งศรีสุข, ชนาธิป สรงกระสินธ์, ศรัณย์รัชต์ วิสุทธิธาดา, เกตุเสพย์สวัสดิ์ ปาลกะวงศ์, พัชรศรี เบญจมาศ, เพ็ญพิสุทธิ์ เลิศรัตนชัย, สันติสุข พรหมศิริ, เกียรติศักดิ์ อุดมนาค, ณฐมน ภูวะปัจฉิม, ชนัญญา เลิศวัฒนามงคล ไข่มุก ชนัญญา, ธัญวิชญ์ วุฒิทวีวัฒน์, เคน ลิมกานน, จุไลภรณ์ อินทรลาวัณย์ และ วิภาดา จตุยศพร
อินทรีผงาดฟ้า
อินทรีผงาดฟ้า หรืออีกชื่อเรื่องว่า ฤทธิ์ดาบวงพระจันทร์ เป็นนิยายกำลังภายในของโกวเล้ง และเป็นนิยายกำลังภายในเรื่องแรกที่ลงในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ และส่งผลให้การอ่านนิยายเฟื่องฟูอย่างมากช่วงปี 2520 กล่าวถึง เต็งพ้ง จอมยุทธ์หนุ่มผู้หาญกล้าท้าประลองเจ้ายุทธจักรแต่ถูกหลอกโดยสาวงามให้เผยถึงกระบวนท่าไม้ตาย จนต้องพ่ายแพ้ต่อการประลอง แล้วต้องหนีหน้าออกจากยุทธภพเข้าสู่แดนลึกลับ พบกับสาวงามนาม แชแช และพบกับสุดยอดวิทยายุทธที่ต้องใช้คู่กับ ดาบวงพระจันทร์ เมื่อกลับคืนสู่ยุทธภพสามารถทวงคืนศักดิ์ศรีของตัวเองในที่สุด นวนิยายเรื่องนี้ มีเนื้อหาเรื่องราวต่อเนื่องมาจาก "ซาเสี่ยวเอี้ย" เจี่ยเฮียวฮง นายน้อยคนที่สามแห่งหมู่บ้านกระบี่เทพเจ้า
คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์
ภาพยนตร์ได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องราวของ "คุณทองแดง" สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช โดยแอนิเมชั่นเล่าถึงความกตัญญู ความกล้าหาญ และข้อคิด ประกอบไปด้วยแอนิเมชั่นทั้งหมด 3 เรื่อง เรื่องที่ 1 หมาวัด ถ่ายทอดเรื่องราวความกตัญญูของจร เรื่องที่ 2 ทองหล่อถ่ายทอดเรื่องราวลูกสุนัขที่มีภารกิจเป็นองครักษ์ปกป้องเด็กสาวตาบอดผู้เป็นเจ้านาย และเรื่องที่ 3 คอปเปอร์เพื่อนรักที่เป็นเรื่องโลกแห่งอนาคตของโลหะและโรบอท
อินทรีผงาดฟ้า
ละครโทรทัศน์
ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์หนึ่งครั้งและละครโทรทัศน์ถึงสองครั้ง
คุณทองแดง ดิ อินสไปเรชั่นส์
ตอนที่ 1 หมาวัด
เป็นเรื่องราวความกตัญญูของ "จร" สุนัขถูกทิ้งข้างถนนที่ถูกชุบเลี้ยงจากความเมตตาของหลวงพ่อรูปหนึ่ง ซึ่งถึงแม้จรจะเป็นเพียงหมาวัดธรรมดา แต่หัวใจที่หาญกล้าที่มีต่อสิ่งที่หลวงพ่อ ทำให้จรตัดสินใจที่จะปกป้องหลวงพ่อและทรัพย์สินของวัดด้วยชีวิต
ตอนที่ 2 ทองหล่อ
เป็นเรื่องราวของ "ทองหล่อ" ลูกสุนัขบ้านสวนธรรมดาๆ ที่มีหัวใจไม่ธรรมดาจากการเลือกยึดเอา "คุณทองแดง" สุนัขทรงเลี้ยงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นต้นแบบความกล้าหาญ เพื่อดูแลสาวน้อยพิการทางสายตา
ตอนที่ 3 คอปเปอร์เพื่อนรัก
เป็นเรื่องราวในโลกอนาคตของ "คอปเปอร์" สุนัขหุ่นยนต์ที่ถูกชุบชีวิตขึ้นมาจากเศษเหล็กโดย สนิมสาวน้อยหุ่นยนต์ช่างคิดแต่ไร้เพื่อน ที่การประกอบเศษเหล็กขึ้นมาครั้งนี้จะทำให้เธอได้เพื่อนใหม่และเปลี่ยนโลกแสนน่าเบื่อใบเดิมให้มีแต่เสียงหัวเราะขึ้นมา
ออร็องฌ์ (จังหวัดโวกลูซ)
ออร็องฌ์ (Orange) เป็นเมืองที่อยู่ในจังหวัดโวกลูซในแคว้นพรอว็องซาลป์โกตดาซูร์ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศฝรั่งเศส ออร็องฌ์ที่อยู่บนพื้นฐานของเศรษฐกิจทางการเกษตร และเป็นที่ตั้งของประตูชัยแห่งออร็องฌ์
โรงละครโรมันและบริเวณแวดล้อมและประตูชัยแห่งออร็องฌ์ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกในปี ค.ศ. 1981
โรงเรียนโนนศิลาวิทยาคม
โรงเรียนโนนศิลาวิทยาคม (อังกฤษ:Nonsilawittayakhom School) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น เปิดสอนในระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย ตั้งอยู่ที่ หมู่ 3 ถนนมิตรภาพ (สระบุรี-หนองคาย) ตำบลโนนศิลา อำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น
ประวัติ
โรงเรียนโนนศิลาวิทยาคม เปิดทำการสอนเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2522 ในชื่อ "โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลางประจำตำบลโนนศิลา" อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ โดยได้รับการเห็นชอบของสภาตำบลโนนศิลาในขณะนั้น ซึ่งได้เริ่มเปิดทำการเรียนการสอนโดยมี นายสุดใจ บางปา ครูโรงเรียนบ้านขอนสักตอประดู่ สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น เป็นผู้รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่
ต่อมากรมสามัญศึกษา ได้แต่งตั้งให้ นายสุวรรณ สุดสะอาด มาดำรงตำแหน่ง ครูใหญ่โดยใช้ชื่อ "โรงเรียนรังสรรค์วิทยาคม" จัดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
ปีพุทธศักราช 2539 กระทรวงมหาดไทย ประกาศจัดตั้งกิ่งอำเภอโนนศิลา โดยแยกออกมาจาก อำเภอบ้านไผ่ จึงทำให้ โรงเรียนรังสรรค์วิทยาคม มีฐานะเป็น โรงเรียนประจำกิ่งอำเภอโนนศิลา
ปีพุทธศักราช 2547 กระทรวงศึกษาธิการ มีการปฏิรูปโครงสร้างหน่วยงานภายในกระทรวงโรงเรียนจึงเปลี่ยนมา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่นเขต 3 และจากการประชาคมของคณะกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนรังสรรค์วิทยาคม ผู้บริหารโรงเรียน คณะครูและผู้ปกครอง มีมติเห็นควรให้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนให้สอดคล้องกับชื่ออำเภอด้วยเหตุผลคือ เพื่อความสะดวกในการค้นหาและเรียกขาน
จึงเสนอขอเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2550 จาก "โรงเรียนรังสรรค์วิทยาคม" เป็น "โรงเรียนโนนศิลาวิทยาคม" เพื่อสอดคล้องกับชื่ออำเภอซึ่งได้รับการประกาศให้ยกระดับจาก "กิ่งอำเภอ" ให้เป็น "อำเภอโนนศิลา" ในปีเดียวกัน
รักคำโตโต
"รักคำโตโต" เป็นซิงเกิลของ ลุลา และเบน ชลาทิศ ในปี พ.ศ. 2558 ประพันธ์เนื้อร้อง-แต่งทำนองโดย ฟองเบียร์ (ปฏิเวธ อุทัยเฉลิม) และเรียบเรียงโดย บริพัตร หวานคำเพราะ ออกจำหน่ายครั้งแรกในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558
โดยเพลงนี้เป็นครั้งแรกที่สองศิลปินคุณภาพ เนื้อเสียงมากเอกลักษณ์อันดับต้นๆของประเทศระหว่าง ลุลา และ เบน ชลาทิศ ที่มาถ่ายทอดเพลงรักและท่วงทำนองอันกลมกล่อ­ม ที่พร้อมมอบให้กับทุกๆคนแทนความรู้สึกดี­ดี
รักคำโตโต เป็นเพลงที่พูดถึงในรูปแบบของความอ่อนหวาน น่ารัก และการบอกรักคำโตโต ในส่วนของดนตรีมีการจัดวางเครื่องดนตร­ีให้เข้ากับเนื้อหาและเนื้อร้องที่ถูกจัดว­างมาให้เข้ากับศิลปินทั้งคู่
การตอบรับ
เพลง "'รักคำโตโต" ติดอันดับสูงสุดที่ 12 จากการจัดอันดับของซี้ดเอฟเอ็ม ในชาร์ตของ ซี้ดเอฟเอ็ม ชาร์ตท็อป 20 ประจำวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 โดยวัดจากการออกอากาศของคลื่นวิทยุในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนาน 40 สถานี
คเณศมนเทียร (โมรคาว)
ศรีมยุเรศวรมนเทียร (श्री मयूरेश्वर मंदीर; Shri Mayureshwar Mandir) หรือ ศรีโมเรศวรมนเทียร (श्री मोरेश्वर मंदीर; Shri Moreshwar Temple) เป็นโบสถ์พราหมณ์ (มนเทียร) ที่บูชาพระพิฆเนศ ตั้งอยู่ที่โมรคาว (मोरगाव หรือ โมรเกาน์; Morgaon) ในอำเภอปูเน 65 กิโลเมตรจากเมืองปูเน ในรัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย มนเทียรนี้เป็นจุดเริ่มต้นและจุดสุดท้ายของการแสวงบุญตามมนเทียรของพระคเณศทั้งแปดแห่งที่เรียกว่า อัษฏวินายก (Ashtavinayaka)
โมรคาวเป็นศูนย์กลางและโบสถ์สำคัญของลัทธิคาณปัตยะในศาสนาฮินดู ลัทธิซึ่งบูชาพระคเณศเป็นเทพเจ้าสูงสุด ตำนานฮินดูเล่าว่าพระคเณศได้สังหารปีศาจสินธุ (Sindhu) ที่นี่ มนเทียรนี้ไม่ปรากฏว่าสร้างขึ้นเมื่อใด แต่สันตะแห่งคาณปัตยะนามว่า โมรยา โคสาวี (Morya Gosavi) เชื่อกันว่ามีความเกี่ยวข้องกับการก่อสร้างมนเทียรนี้ มนเทียรนี้เจริญรุ่งเรืองขึ้นด้วยการสนับสนุนของผู้ปกครองเปศว (Peshwa) และลูกหลานของโมรยะ โคสวีเอง
ความสำคัญ
โมรคาวมนเทียรนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการจาริกแสวงบุญตามเส้นทางของอัษฏวินายกทั้ง 8 แห่งรอบ ๆ เมืองปูเน รัฐมหาราษฏระ และผู้แสวงบุญจะต้องเดินทางกลับมาที่มนเทียรนี้เมื่อได้จาริกไปครบทั้ง 8 มนเทียรจึงจะถือว่าได้เสร็จสิ้นอัษฏวินายกยาตร (การเดินทางเพื่อสักการะอัษฏวินายกทั้งแปด) อย่างสมบูรณ์ นอกจากนี้โมรคาวมนเทียรยังเป็น "โบสถ์พราหมณ์ที่สำคัญที่สุดในผู้นับถือพระพิฆเนศ" ("India's foremost Gaṇeśa (Ganesha) pilgrimage")
โมรเคาน์เป็น อธยปิฐา (adhya pitha) คือศูนย์กลางสำคัญที่สุดของนิกายคาณปัตยะที่บูชาพระพิฆเนศเป็นสูงสุดในศาสนาฮินดู มุทคลปุราณะ (Mudgala Purana) ใช้ 22 บทในการพรรณาถึงความยิ่งใหญ่ของโมรเคาน์ ส่วนในคเณศปุราณะระบุว่า โมรเคาน์ (มยุรปุรี - Mayurapuri) เป็นหนึ่งในสามสถานที่ที่ซึ่งมีความสำคัญมากต่อพระพิฆเนศ เป็นที่เดียวบนโลกมนุษย์ (ภูโลก - Bhuloka) อีกสองที่คือเขาไกลาศบนสวรรค์ และในวิมานของอธิเศษะใน ปาตาล (Patala - บาดาล) ในความเชื่อหนึ่เชื่อว่ามนเทียรนี้ไม่มีจุดเริ่มต้นและไม่มีจุดสิ้นสุด ในขณะที่อีกความเชื่อเชื่อว่าเมื่อถึงเวลาปรรลัย (pralaya - การสลายสิ้นของโลก) พระคเณศจะเสด็จลงมาเข้าสู่โยคนิทรา (yoganidra) ณ ที่แห่งนี้ ความศักดิ์สิทธิ์ของที่นี่ถือได้ว่าเทียบเท่ากับเมืองพาราณสี
สถาปัตยกรรม
มนเทียรนั้นรายล้อมด้วยกำแพงหินสูงซึ่งมีหอสูงอยู่ที่มุมทั้ง 4 มุม แสดงให้เห็นนว่าอาจได้รับอิทธิพลจากสถาปัตยกรรมมุสลิม ครั้งหนึ่งเคยมีประมุขมุสลิมเป็นผู้อุปถัมภ์ของมนเทียร มนเทียรนี้ประกอบทางเข้าออกสี่ทาง ตรงกับทิศสี่ทิศจากมูรติของพระคเณศในมนเทียร แต่ละทางเข้าออกแสดงภาพของพระองค์ในปางต่าง ๆ สี่วัย (ยุคะ - yuga) ที่ซึ่งแต่ละปางเกี่ยวข้องกับ ปุรุษารถะ (Puruṣārtha) หรือเป้าหมายทั้งสี่ในชีวิตตามคติฮินดู และมีองค์ประกอบอื่นเป็นเทวบุคคลอื่นอีกสององค์ประกบ ทางเข้าออกทางทิศตะวันออกแสดงภาพพาลลาลวินายก (Ballalvinayaka) ประกบด้วยพระราม (ปางหนึ่งของพระวิษณุ) และพระสีตา พระชายา เป็นสัญลักษณ์ถึงธรรม (ความถูกต้อง หน้าที่ จริยธรรม) ทางทิศใต้เป็นพระวิฆเนศวรประกบด้วยพระศิวะผู้ทรงเป็นพระบิดาและพระปารวตีผู้ทรงเป็นพระมารดา เป็นสัญลักษณ์ถึง อรรถ (Artha - ความั่งคั่งและชื่อเสียง) ทางทิศตะวันนตกเป็นภาพจินตมณี ประกบด้วยพระกามเทวะกับพระระตี (Rati) พระชายา แสดงถึงกามะ (Kama - ความปรารถนา ความรัก และความสุขทางอารมณ์) และสุดท้ายคือทางเข้าออกทิศเหนือเป็นพระมหาคณปติ ประกบด้วยพระวราหะ (Varaha) หรือปางอวตารเป็นหมูป่าของพระวิษณุ และพระปฤถวี พระชายา แสดงถึงขั้นการโมกษะ
รถไฟใต้ดินบูดาเปสต์
รถไฟใต้ดินบูดาเปสต์ (Budapesti metró) เป็นเส้นทางรถไฟใต้ดินในกรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี เป็นเส้นทางรถไฟฟ้าเก่าแก่ที่สุดรองจากรถไฟใต้ดินลอนดอน
อุสมาน อุเซ็ง
อุสมาน อุเซ็ง (1 กรกฎาคม พ.ศ. 2492 - 23 มิถุนายน พ.ศ. 2542) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดยะลา 1 สมัย
ประวัติ
อุสมาน อุเซ็ง เกิดเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2492 เป็นบุตรของนายหะยีอับดุลลาเต๊ะ กับนางแวแย อุเซ็ง และเป็นพี่ชายของนายบูราฮานูดิน อุเซ็ง สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา ที่วิทยาลัยครูยะลา
อุสมาน อุเซ็ง เสียชีวิตเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2542 สิริอายุรวม 49 ปี
งานการเมือง
อุสมาน ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกใน พ.ศ. 2519 สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และได้รับเลือกตั้งเพียงครั้งเดียว
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
อุสมาน อุเซ็ง ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด 1 สมัย คือ
หุบเขากลัง
หุบเขากลัง (Lembah Klang) เป็นบริเวณทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ในรัฐเซอลาโงร์ ซึ่งทางทิศเหนือและตะวันออกติดกับทิวเขาตีตีวังซา ส่วนทางทิศตะวันตกติดกับช่องแคบมะละกา บางครั้งได้รวมไปถึงเมืองในบริเวณรอบ ๆ เช่น ราวัง, เซอเมอญิฮ์, กลัง
ณ ปี พ.ศ. 2555 มีประชากรอยู่ในบริเวณนี้ประมาณ 7.9 ล้านคน
กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563
'''กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563''' เป็นเดือนที่ 2 ของปี พ.ศ. 2563 วันแรกของเดือนเป็นวันเสาร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันเสาร์
ตำบลโหล่งขอด
โหล่งขอด เป็นตำบลในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ จากการสำรวจเมื่อปี พ.ศ. 2561 ตำบลโหล่งขอดมีจำนวนประชากรตามทะเบียนราษฎร์ทั้งสิ้น 4,574 คน 1,932 ครัวเรือน ท้องที่ตำบลโหล่งขอดทั้งตำบลมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คือ องค์การบริหารส่วนตำบลโหล่งขอด
หมู่บ้าน
ตำบลโหล่งขอดประกอบด้วย 9 หมู่บ้าน ดังนี้
สาวใช้ไฮเทค
สาวใช้ไฮเทค เป็นบทประพันธ์ของ โสภี พรรณราย ได้ถูกนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2540 โดยทีวีธันเดอร์ ทางช่อง 3 นำแสดงโดยยุรนันท์ ภมรมนตรีและแคทรียา อิงลิช ต่อมาในปี พ.ศ. 2553 ได้นำมาสร้างใหม่โดยดาราวิดีโอ ออกฉายทางช่อง 7 นำแสดงโดยอรรคพันธ์ นะมาตร์ และวรัทยา นิลคูหา เขียนบทโทรทัศน์โดยณหรรษา สุนทรพจน์และทองเอก กำกับการแสดงโดยสำรวย รักชาติ ออกฉายตอนแรก 6 สิงหาคม พ.ศ. 2553 ถือเป็นละครหลังข่าวภาคค่ำที่ได้รับความนิยมที่สุดในปี 2553 โดยมีเรตติ้งเฉลี่ยสูงสุด 16.6 คิดเป็นจำนวนผู้ชม 10.429 ล้านคน และยังครองความนิยมสูงสุด 4 สัปดาห์ติดต่อกัน
ผลิตภัณฑ์อาหารแช่เยือกแข็ง
ผลิตภัณฑ์อาหารแช่เยือกแข็ง หรือ ที่นิยมเรียกกันอย่างสั้นว่า อาหารแช่แข็ง คือ ผลิตภัณฑ์อาหารที่ผ่านกระบวนการการแปรรูปด้วยการให้ความเย็นระดับเยือกแข็งเพื่อถนอมอาหารให้เก็บได้ยาวนาน
หลักการทางการถนอมอาหาร
อุณหภูมิที่ต่ำจะสามารถ ลด ยับยั้งและหยุดการเสื่อมเสียในอาหารอันเนื่องมาจากการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ ปฏิกิริยาเคมี รวมทั้งการคงรักษาเนื้อสัมผัสได้ด้วยการลดจนเกือบจะหยุดการเคลื่อนไหวทางฟิสิกส์ของอนุภาคหรือที่เรียกว่าการเข้าสู่สภาวะสภาพแก้ว(glass transition)ในอาหารได้
ปัจจุบัน กฎการเก็บรักษาอาหารแช่แข็งส่วนใหญ่ จะให้เก็บรักษาที่อุณหภูมิต่ำกว่า-18°C(＝0°F) ได้ในระยะเวลา 6 เดือน ถึง 2 ปี ด้วยความเย็นระดับนี้จะไม่มีจุลินทรีย์ชนิดใดสามารถเจริญเติบโตได้ โดยเฉพาะจุลินทรีย์ชนิด Psychophilic Organism ที่สามารถเจริญเติบโตได้ในอุณหภูมิต่ำถึง -5 องศาเซลเซียส ทำให้การแช่เย็นทั่วไปป้องกันไม่ได้ เพราะอุณหภูมิจะอยู่ที่เพียง 0-5 องศาเซลเซียส
กำเนิดและการพัฒนา
กลุ่มชาวเอสกิโมได้ทำการถนอมรักษาปลาสดที่จับได้ในน้ำแข็งมาช้านานแล้ว ชาวไอนุ ชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่บนเกาะฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น ก็เรียนรู้การแช่แข็งมาเป็นเวลานานแล้ว โดยพวกเขานำแซลมอนไปแช่แข็งในหิมะเป็นเวลาหลายวัน ทำให้สามารถทานดิบได้โดยไม่เป็นอันตราย เพราะการแช่แข็งทำลายเชื้อโรคในปลาได้ ในปี1912-1915 คลาเรนซ์ เบิร์ดอาย(Clarence Birdseye) ผู้ซึ่งถือได้ว่าเป็นบิดาของการแช่เยือกสมัยใหม่ ได้เข้าไปทำการวิจัยที่รัฐนิวฟันด์แลนด์และแลบราดอร์(บริเวณขั้วโลก) เขาได้เรียนรู้วิธีดังกล่าวจากชาวไอนุท(Inuit) เขาพบว่าปลาที่เก็บในฤดูหนาวของเขตขั้วโลก(-40°C)เมื่อนำมาละลายแล้วปลาดังกล่าวมีรสชาติใกล้เคียงกับปลาสดที่พึ่งจับได้ ในปี1922 เขาได้ก่อตั้งบริษัทผลิตผลิตภัณฑ์ประมงแช่เยือกแข็งเป็นครั้งแรก ในปี1929 เขาได้นำเทคโนโลยีแช่เยือกแข็งอย่างรวดเร็ว(quick freezing)ที่เขาพัฒนามาเผยแพร่ ซึ่งถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของเทคโนโลยีแช่แข็งสมัยใหม่ ในช่วงยุค30 เมื่อเทคโนโลยีช่องแช่แข็งของตู้เย็นพัฒนาจนถึงระดับที่ผู้ใช้ทั่วไปสามารถซื้อหาเองได้ ผลิตภัณฑ์อาหารแช่เยือกแข็งก็ได้เริ่มขยายไปสู่ผู้บริโภคทั่วไป ในช่วงยุค80 เทคโนโลยีไมโครเวฟพัฒนาจนผู้บริโภคทั่วไปสามารถหาซื้อได้ ตลาดของผลิตภัณฑ์อาหารแช่เยือกแข็งจึงขยายอย่างรวดเร็ว
อาตฺมนิรภร ภารต
อาตฺมนิรภร ภารต (เทวนาครี: आत्मनिर्भर भारत, ISO: Ātmanirbhara Bhārata นิยมทับศัพท์เป็น Atmanirbhar Bharat) เป็นวลีภาษาฮินดีแปลว่า 'อินเดียที่พึ่งตัวเองได้' (self-reliant India) ที่ใช้และทำให้เป็นที่นิยมโดยนายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทระ โมที และรัฐบาลอินเดีย โดยสื่อความเกี่ยวกับวิสัยทัศน์ทางเศรษฐกิจและการพัฒนาของประเทศ ในบริบทนี้ วลีนี้มีไว้ใช้เป็นคำกว้าง ๆ เกี่ยวกับการมำให้อินเดีย "เป็นส่วนที่ใหญ่ขึ้นและสำคัญขึ้นในเศรษฐกิจโลก" ผ่านนโยบายที่มีความพอเพียง, แข่งขันได้ และยืดหยุ่น
โมทีใช้วลีนี้มาตั้งแต่ปี 2014 ในแง่ของความมั่นคงรัฐ และอินเดีย "ดิจิตัล" การกล่าวถึงคำนี้ครั้งที่โด่งดังที่สุดมาจากใน 'อาตฺมนิรภร ภารต อภิยัน' (Atmanirbhar Bharat Abhiyan) ซึ่งคือ ภารกิจอินเดียพึ่งตัวเองได้ ระหว่างการประกาศแผนการเยียวยาความเสียหายทางเศรษฐกิจจากโควิด-19 ในประเทศอินเดียเมื่อปี 2020  นับจากนั้น วลีดังกล่าวถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายโดยรัฐมนตรีกระทรวงต่าง ๆ ของอินเดียจำนวนมาก รวมถึงในงบประมาณแผ่นดินปี 2021
วลีนี้เคยถูกใช้มาก่อนแล้วโดยคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติในยุทธศาสตร์ชาติห้าปีของอินเดีย ผ่านนโยบายที่สนับสนุนการพึ่งพาตนเองในประเทศ บริษัทและสินค้าจำนวนหนึ่งซึ่งผลิตและใช้ในอินเดียยังถือว่าเป็นอินเดียที่พึ่งพาตนเอง เช่น รถยนต์รุ่นมารุตี 800, เครื่องดื่มเครือตัมส์อัป, บริษัทอย่างอามูล และเครือธนาคารเอ็ชดีเอฟซี และบริษัทยาอย่าง ภารัตไบโอเทค กับ สถาบันวิจัยเซรัมแห่งอินเดีย
สุวรรณ ธนกัญญา
สุวรรณ ธนกัญญา เป็นอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในรัฐบาลของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ในปี พ.ศ. 2518 - 2519 เป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา 2 สมัย ได้รับเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2512 และ พ.ศ. 2518
การทำงาน
สุวรรณ ธนกัญญา เคยรับราชการครูและเคยดำรงตำแหน่งศึกษาธิการจังหวัดหลายจังหวัด  และยังเป็นผู้ประกอบการธุรกิจด้านการทำเหมืองแร่ ประทานบัตรเหมืองแร่ในท้องที่อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง
งานการเมือง
สุวรรณ ธนกัญญา เป็นนักการเมืองชาวนครราชสีมา ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา ครั้งแรก ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2512 สังกัดพรรคสหประชาไทย ซึ่งมีจอมพลถนอม กิตติขจร เป็นหัวหน้าพรรค และได้รับเลือกตั้งอีกสมัยในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518 สังกัดพรรคธรรมสังคม นำโดยนายทวิช กลิ่นประทุม และเขาได้รับตำแหน่งเป็นรองเลขาธิการพรรคธรรมสังคม
หลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2518 หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช หัวหน้าพรรคกิจสังคม ซึ่งมี ส.ส.ในสภาผู้แทนราษฎรเพียง 18 เสียง สามารถรวบรวมเสียงสนับสนุนจากพรรคต่าง ๆ จัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ และนายสุวรรณ ธนกัญญา ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็น 1 ใน 9 รัฐมนตรีของพรรคธรรมสังคม ในขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายสุวรรณ ธนกัญญา มีบทบาทในการสนับสนุนผลักดันการจัดตั้ง ขยาย และยกระดับโรงเรียนหลายแห่ง เช่น โรงเรียนมัธยมวชิราลงกรณวราราม ซึ่งเป็นโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นตามพระดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โรงเรียนชัยบาดาลพิทยาคม โรงเรียนหลวงพ่อปานคลองด่านอนุสรณ์ เป็นต้น
ไทยแลนด์ อินเตอร์เนชันแนล มอเตอร์เอ็กซ์โป
ไทยแลนด์ อินเตอร์เนชันแนล มอเตอร์เอ็กซ์โป (Thailand International Motor Expo) หรือ มหกรรมยานยนต์ (เดิม มหกรรมรถยนต์) คือ นิทรรศการจัดแสดงยานยนต์ที่จัดปีละครั้ง ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็ค เมืองทองธานี
เอเชียนคัพวินเนอร์คัพ
เอเชียนคัพวินเนอร์คัพ (Asian Cup Winners Cup) เป็นการแข่งขันฟุตบอลระหว่างทีมสโมสรที่อยู่ภายใต้เอเอฟซีโดยในปัจจุบันการแข่งขันนี้ได้ถูกรวมเข้ากับ เอเชียนแชมเปียนส์คัพ
การแข่งขันเริ่มครั้งแรกในปี พ.ศ. 2534 โดยทีมที่ร่วมแข่งขันเป็นทีมสโมสรที่ชนะการแข่งขันฟุตบอลประเภทถ้วยจากแต่ละประเทศ โดยผู้ชนะเอเชียนคัพวินเนอร์คัพ จะแข่งขันกับผู้ชนะเอเชียนแชมเปียนส์คัพ ชิงถ้วยเอเชียนซูเปอร์คัพ
ในปี 2545 เอเชียนคัพวินเนอร์คัพได้ถูกรวมเข้ากับการแข่งขันเอเชียนแชมเปียนส์คัพ และเปลี่ยนชื่อเป็น เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก
บูร์ซาไร
บูร์ซาไร (BursaRay) เป็นเส้นทางรถไฟฟ้าที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 2000 โดยบริษัทตือวาซัช (TÜVASAŞ) ให้บริการในเขตเมืองบูร์ซา ประเทศตุรกี มีโครงการส่วนต่อขยายไปอีก 50 กิโลเมตร
สโมสรฟุตบอลแอร์ฟอร์ซ เซ็นทรัล ในฤดูกาล 2560
สโมสรฟุตบอลแอร์ฟอร์ซ เซ็นทรัล ในฤดูกาล 2560 เป็นฤดูกาลที่ 12 ติดต่อกันของ แอร์ฟอร์ซ เซ็นทรัล ใน ไทยลีก 2. ฤดูกาลนี้แอร์ฟอร์ซ เซ็นทรัล ได้เข้าร่วมการแข่งขันใน ไทยลีก 2, เอฟเอคัพ และ ลีกคัพ
อนุสรณ์สถานการปฏิวัติของประชาชนแห่งมอสลาวีนา
อนุสรณ์สถานการปฏิวัติของประชาชนแห่งมอสลาวีนา (Monument to the Revolution of the people of Moslavina) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า อนุสรณ์การปฏิวัติ (Spomenik revolucije naroda Moslavine) เป็นประติมากรรมอนุสรณ์สงครามโลกครั้งที่สอง ผลงานของ Dušan Džamonja ตั้งอยู่ในเมืองพอดการิช เทศบาลเบเรค ประเทศโครเอเชีย สูงประมาณ 10 เมตร และกว้างประมาณ 20 เมตร สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงประชาชนแห่งภูมิภาคมอสลาวีนาในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
ซูค
ภาษาราชการของเมืองคือ ภาษาเยอรมัน แต่ภาษาพูดหลักเป็นสำเนียงท้องถ่ินของสำเนียงเยอรมันสวิสแอละแมนิก
พระเจ้าฟารูกแห่งอียิปต์
พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์ (อาหรับ:فاروق الأول Fārūq al-Awwal) (11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1920-18 มีนาคม ค.ศ. 1965) กษัตริย์แห่งอียิปต์และซูดาน และองค์อธิปัตย์แห่งนิวเบีย, คูร์ดูฟาน และดาร์ฟูร์ แห่งราชวงศ์มูฮัมหมัดอาลี โดยพระองค์ครองราชย์ต่อจากพระเจ้าฟูอัดที่ 1 แห่งอียิปต์ พระราชบิดา ส่วนพระขนิษฐาของพระองค์ เจ้าหญิงเฟาซียะห์แห่งอียิปต์ ได้อภิเษกสมรสกับพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี เป็นราชินีแห่งอิหร่าน
ก่อนเกิดการปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 1952 ได้ทำการถอดพระองค์ออกจากราชสมบัติ แล้วยกพระราชโอรสของพระองค์เป็นกษัตริย์องค์ต่อมาพระนามว่า พระเจ้าฟูอัดที่ 2 แห่งอียิปต์ แต่ปกครองได้เพียงปีเดียวรัฐบาลก็ได้ทำการล้มล้างราชวงศ์ เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นแบบสาธารณรัฐ
พระราชประวัติ
พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์ ประสูติเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1920 พระองค์เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าฟูอัดที่ 1 แห่งอียิปต์ และสมเด็จพระราชินีนาซลีแห่งอียิปต์ โดยพระองค์นั้นมีศักดิ์เป็นลื่อของมูฮัมหมัด อาลี ปาชา วาลิแห่งอียิปต์และซูดาน ต้นพระราชวงศ์มูฮัมหมัดอาลี ซึ่งมีเชื้อสายแอลเบเนีย ส่วนโดยส่วนพระเจ้าฟารูกเอง พระองค์มีเชื้อสายอียิปต์ และฝรั่งเศสจากพระราชมารดา โดยก่อนที่พระราชบิดาจะสิ้นพระชนม์ พระองค์ได้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยวูลวิช สหราชอาณาจักร เมื่อพระองค์มีพระชนมายุได้ 16 พรรษา และต่อมาเมื่อพระองค์มีพระชนมายุ 17 พรรษา จึงมีพิธีสวมมงกุฎขึ้น พระราชบิดาของพระองค์ได้เสด็จสวรรคต โดยในพระราชพิธีสวมมงกุฎของพระองค์ พระองค์ได้มีพระราชดำรัสแก่ประชาชนด้วย พระองค์สามารถรับสั่งเป็นภาษาอาหรับ ภาษาตุรกี ภาษาอิตาลี ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษารัสเซีย ภาษาเยอรมัน และภาษาสเปน
พระองค์มีวิถีชีวิตที่น่าลุ่มหลงฟุ่มเฟือยฟู่ฟ่า พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ในดินแดนที่ยิ่งใหญ่ พระราชวัง 12 แห่ง รถยนต์พระที่นั่งกว่า 100 คัน และพระองค์ยังโปรดเสด็จประพาสดินแดนยุโรปอย่างเกษมสำราญอยู่บ่อย ๆ จึงสร้างความไม่พอใจในหมู่ไพร่ฟ้าประชาชนทั่วไปเป็นจำนวนมาก
เมื่อพระเจ้าฟารูกขึ้นครองราชย์ พระองค์ได้ปลุกใจแก่ประชาชนชาวอียิปต์ได้เนื่องจากพระองค์มีเชื้อสายอียิปต์จากพระมารดา แม้พระราชวงศ์จะมาจากเชื้อสายแอลเบเนีย แต่อย่างไรก็ตามสถานการณ์ของพระองค์นั้นถือว่าวิกฤต เนื่องจากพระองค์ยังไม่มีความพร้อมในการปกครอง และเห็นได้ว่าพระองค์ได้มีความเห็นไม่ลงรอยกับผู้อื่นทั้งหมดในขณะขึ้นครองราชบัลลังก์
ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
ในระหว่างช่วงทุกข์ยากของสงครามโลกครั้งที่ 2 พระองค์ถูกเพ่งเล็งในเรื่องของการใช้ชีวิตฟุ่มเฟือย พระองค์ได้พิพากษาคดีที่พระราชวังในเมืองอเล็กซานเดรียของพระองค์ถูกเผา ในขณะที่พลเมืองกำลังอยู่อย่างสิ้นหวัง เนื่องจากอิตาลีและเยอรมันได้ทิ้งระเบิดทำลาย แต่พระเจ้าฟารูกคิดว่าเป็นการกระทำของคนกลุ่มอื่น ในขณะนั้นอังกฤษได้เริ่มกลับมายึดครองดินแดนอียิปต์อีกครั้ง ชาวอียิปต์จำนวนมากพร้อมด้วยพระเจ้าฟารูก ซึ่งได้พยายามโน้มน้าวเยอรมันและอิตาลีให้ทำการช่วยเหลือ อย่างไรก็ตามชาวอังกฤษที่พำนักในอียิปต์ก็วางตัวเป็นกลาง จนกระทั่งสิ้นสุดยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 พระเจ้าฟารูกเป็นผู้ที่มีความเห็นใจเข้าข้างฝ่ายอักษะ ได้กล่าวต้นรับอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ผู้นำพรรคนาซี ทั้งที่อยากจะมาบุกรุกอียิปต์ แต่พระเจ้าฟารูกได้เปิดเผยตัวเป็นฝ่ายอักษะภายใต้การกดดันอย่างหนักของอังกฤษเป็นเวลานาน ใน ค.ศ. 1945 หลังจากการต่อสู้ในทะเลทรายได้สิ้นสุดลง
การล้มล้างราชบัลลังก์
ในช่วงสงครามปาเลสไตน์ซึ่งเป็นการสู้รบระหว่างยิวและอาหรับ อียิปต์ได้เข้าร่วมสงครามในนามของชาติสันนิบาตอาหรับ จึงสร้งความไม่พอใจแก่อังกฤษ ทางอังกฤษจึงได้ให้การสนับสนุนกลุ่มต่อต้านพระเจ้าฟารูกในการล้มล้างพระราชบัลลังก์ ในช่วงนี้มีการฉ้อราษฎร์บังหลวงในเหล่าข้าราชการ บางพวกใช้อำนาจหน้าที่ของตนสร้างความร่ำรวยแก่ตนเอง ขณะที่เหล่าราษฎรอยู่อย่างยากลำบาก แต่ราชสำนักและเหล่าข้าราชการกลับใช้ชีวิตอย่างหรูหราฟุ่มเฟือย
พระเจ้าฟารูกได้รับการดูหมิ่นพระบรมเดชานุภาพในเรื่องของการปกครองที่ไม่ได้ผล ประกอบกับการเข้ามาปกครองอีกครั้งของอังกฤษ รวมไปถึงการเสียดินแดนปาเลสไตน์ให้แก่อิสราเอลถึงร้อยละ 78 ในสงครามอาหรับ-อิสราเอล ค.ศ. 1948 ทำให้เหล่าพสกนิกรต่างไม่พอใจในการปกครองของพระเจ้าฟารูก ท้ายที่สุดในวันที่ 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1952 กลุ่มขวนการ Free Officers Movement ภายใต้การนำของมูฮัมเหม็ด นาจีบ และกาเมล อับเดล นัสซอร์ ได้กระทำการรัฐประหารใน ค.ศ. 1952 โดยบังคับให้พระองค์สละราชสมบัติ และเสด็จลี้ภัยไปยังประเทศโมนาโก และประเทศอิตาลี ทันทีทันใดหลังจากการสละราชสมบัติของพระเจ้าฟารูก ก็ได้มีการยกเจ้าชายอาเหม็ด ฟูอัด พระราชโอรสของพระเจ้าฟารูกที่ยังเป็นทารกอยู่เสด็จขึ้นครองราชย์ขึ้นเป็น พระเจ้าฟูอัดที่ 2 แห่งอียิปต์ แต่เมื่อครองราชย์ได้ 324 วัน ก็ได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นแบบสาธารณรัฐ จึงเป็นอันสิ้นสุดการปกครองภายใต้ราชวงศ์มูฮัมหมัดอาลี
อภิเษกสมรส
พระเจ้าฟารูกที่ 1 แห่งอียิปต์ โดยครั้งแรกพระองค์ได้มีความสัมพันธ์กับ บาร์บารา สเกลตัน นักเขียนชาวอังกฤษ ท่ามกลางเสียงคัดค้าน ทั้งสองจึงไม่ได้แต่งงานกัน พระเจ้าฟารูกจึงได้ทำการอภิเษกสมรสอย่างเป็นทางการ 2 ครั้ง ดังต่อไปนี้
ไทรโลไบต์
ไทรโลไบต์ (Trilobite; สามพู) เป็นสัตว์ทะเลที่มีรยางค์เป็นข้อปล้องในไฟลัมอาร์โธรโพดา ในชั้น “ไทรโลไบตา” เริ่มปรากฏครั้งแรกในยุคแคมเบรียนตอนต้นและชุกชุมในมหายุคพาลีโอโซอิกตอนต้นก่อนที่จะเริ่มต้นลดจำนวนลงและสูญพันธุ์ไปในที่สุด โดยระหว่างช่วงเหตุการณ์การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ในช่วงยุคดีโวเนียนตอนปลายไทรโลไบต์ทุกอันดับได้สูญพันธุ์ไปยกเว้นแต่เพียงอันดับพรีเอตทิดา และไทรโลไบต์ก็ได้สูญสิ้นเผ่าพันธุ์ไปทั้งหมดเมื่อสิ้นยุคเพอร์เมียนประมาณ 250 ล้านปีมาแล้ว ไทรโลไบต์เป็นซากดึกดำบรรพ์ที่เป็นที่รู้จักกันกว้างขวางและอาจจะเป็นซากดึกดำบรรพ์ที่มีชื่อเสียงเป็นอันดับสองรองจากไดโนเสาร์ เมื่อไทรโลไบต์ได้ปรากฏขึ้นครั้งแรกในช่วงต้นของยุคแคมเบรียนก็เกิดการแตกแขนงเผ่าพันธุ์อย่างรวดเร็วและแผ่ขยายแพร่พันธุ์ไปกว้างขวาง เนื่องด้วยความหลากหลายในสายพันธุ์และมีเปลือกกระดองที่ง่ายต่อการกลายเป็นซากดึกดำบรรพ์จึงได้พบเป็นซากดึกดำบรรพ์ได้มากกว่า 17,000 ชนิดในช่วงตลอดมหายุคพาลีโอโซอิก ไทรโลไบต์มีความสำคัญในการวิจัยทางด้านการลำดับชั้นหินทางชีวภาพ บรรพชีวินวิทยา และเพลทเทคโทนิก ไทรโลไบต์ถูกจัดให้อยู่ในไฟลัมอาร์โธรโพดา ไฟลัมย่อยชีสโซราเมีย อยู่ในเหนือชั้นอะราชโนมอร์ฟา (เทียบเคียงได้กับ อะราชนาต้า) แต่ก็พบว่ามีผู้จัดจำแนกที่แตกต่างไปจากนี้ ไทรโลไบต์ต่างชนิดกันก็มีรูปแบบการดำรงชีวิตที่แตกต่างกันไป บางกลุ่มก็อาศัยอยู่ตามพื้นท้องทะเล อาจเป็นนักล่า กินของเน่า หรือดูดกรองอาหารจากน้ำทะเล บางกลุ่มก็ดำรงชีวิตด้วยการว่ายน้ำและกินแพลงตอนเป็นอาหาร การดำรงชีวิตทั้งหลายก็จะคล้ายกับสัตว์ทะเลปัจจุบันที่อยู่ในไฟลั่มนี้ทั้งหลายยกเว้นไม่เป็นพวกพาราสิต ไทรโลไบต์บางกลุ่ม (โดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกที่อยู่ในวงศ์โอลีนิดา) ถูกเข้าใจว่าได้วิวัฒนาการมีความสัมพันธ์แบบซิมไบโอติกกับแบคทีเรียที่กินกำมะถันจากอาหารที่ตนได้รับมา
ประวัติวิวัฒนาการ
ด้วยการที่มีการค้นพบไทรโลไบต์เป็นซากดึกดำบรรพ์จำนวนมากมายจากทั่วโลกนับเป็นพันๆสกุลนั้น ทำให้อนุกรมวิธานและประวัติวิวัฒนาการของไทรโลไบต์มีความไม่ค่อยแน่นอนเป็นอย่างมาก การจำแนกไทรโลไบต์อย่างเป็นระบบจำนวน 9 อันดับยังมีทัศนะที่แตกต่างกันไปอย่างกว้างขวางที่ช่วยไม่ได้ที่ว่าอาจจำเป็นจะต้องมีการปรับเปลี่ยนแต่งเติมข้อมูลกันอีกต่อไป ยกเว้นสมาชิกในอันดับฟาคอพปิดาที่สมาชิกไทรโลไบต์ทั้งหลายปรากฏขึ้นก่อนสิ้นยุคแคมเบรียน นักวิทยาศาสตร์ทั้งหลายเชื่อว่าไทรโลไบต์อันดับเรดไลคิไอดาและโดยเฉพาะอย่างยิ่งอันดับย่อยเรดไลคิไอนามีลักษณะที่เป็นบรรพบุรุษของอันดับอื่นๆทั้งหลายแต่อาจยกเว้นอันดับย่อยแอคโนสตินา ขณะที่บางตำราได้กล่าวถึงประวัติวิวัฒนาการของไทรโลไบต์ว่าอันดับย่อยเรดไลคิไอนาทำให้เกิดอันดับคอรีเนกโซชิดาและอันดับไพโชพาริไอดาในช่วงยุคแคมเบรียนตอนต้น ส่วนอันดับไลคิดาไม่สืบทอดมาจากอันดับเรดไลคิไอดาก็สืบทอดมาจากอันดับคอรีเนกโซชิดาในช่วงยุคแคมเบรียนตอนกลาง อันดับไพโชพาริไอดาถือเป็นอันดับที่มีปัญหามากที่สุดสำหรับการจำแนกไทรโลไบต์ ในปี ค.ศ. 1959 ตำราด้านบรรพชีวินวิทยาสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง (ทริทิส) ได้จัดอันดับไพโชพาริไอดาไว้ซึ่งเดี๋ยวนี้ได้แยกออกเป็นอันดับไพโชพาริไอดา เอแซพปิดา พรีเอตทิดา และ ฮาร์เพตทิดา ชั้นย่อยลิโบรสโตมาซึ่งตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1990 โดยได้รวมเอาอันดับต่างๆเหล่านี้โดยอาศัยลักษณะที่เก่าแก่โบราณร่วมกันของไฮโปสโตม อันดับที่ตั้งขึ้นใหม่ล่าสุดของไทรโลไบต์ทั้ง 9 อันดับก็คืออันดับฮาร์เปตทิดาถูกตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2002 ส่วนต้นตระกูลของอันดับฟาคอพปิดานั้นถือว่ายังไม่ชัดเจน
การตั้งชื่อ
“ไทรโลไบต์” (หมายถึง “สามพู”) ถูกตั้งชื่อตามจำนวนพูในแนวลำตัว ประกอบด้วย พูแกนกลางหนึ่งพู และพูด้านข้างของแกนทั้งสองที่สมมาตรกัน (รูปที่ 1) ขณะที่ลำตัวของไทรโลไบต์ก็ถูกแบ่งออกเป็นสามส่วนหลักๆคือ เซฟาลอน (หัว) ที่เป็นที่อยู่ของตา ปาก และหนวด ธอแรกซ์ที่ประกอบด้วยปล้องข้อเรียงเป็นชุด (ที่บางสายพันธุ์ขดงอลำตัวได้) และพายกิเดียม (หาง) ดูรูปที่ 2
ลักษณะทางกายภาพ
เมื่อไทรโลไบต์ถูกค้นพบ จะไม่เป็นเพียงพบแค่ส่วนเปลือกกระดองภายนอกเท่านั้น (ปรกติจะอยู่ในสภาพที่ไม่สมบูรณ์) แต่จะยังรวมหมายถึงมักจะพบในจำนวนเล็กน้อยอีกด้วย มีเพียงไม่กี่แห่งที่เป็นแหล่งค้นพบที่สมบูรณ์ (Lagerstätten) ที่ยังมีส่วนเนื้อเยื่ออ่อน (ขา เหงือก กล้ามเนื้อและท่อย่อยอาหาร) ร่องรอยปริศนาของโครงสร้างอื่นๆ (เช่น รายละเอียดของโครงสร้างตา) และรวมถึงเปลือกกระดองภายนอก
ไทรโลไบต์มีลำตัวยาวได้ตั้งแต่ 1 มม. ไปจนยาวได้ถึง 72 ซม. แต่ขนาดทั่วๆไปจะอยู่ระหว่าง 3 ถึง 10 ซม. ไทรโลไบต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกคือ “ไอโซเตลลุส เร็กซ์” ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1998 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวแคนาดา พบอยู่ในหินยุคออร์โดวิเชียนแถบชายฝั่งของอ่าวฮัดสัน
เปลือกกระดองด้านนอก
เปลือกกระดองด้านนอกประกอบด้วยแร่แคลไซต์และแคลเซียมฟอสเฟตในแลตติซโปรตีนของไคตินที่ปกคลุมเป็นกระดองหลังด้านบนของไทรโลไบต์และโค้งพับมนเกิดเป็นขอบเล็กๆลงใต้กระดองเรียกว่า “เด้าเบลอร์” เปลือกกระดองด้านนอกของไทรโลไบต์ถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ เซฟาลอนประกอบด้วยปล้องพรีออรัลสองปล้องและปล้องโพสต์ออรัลสี่ปล้องแรกที่หลอมเข้าหากัน ธอแรกซ์ประกอบด้วยปล้องหลายปล้องที่แยกออกจากกันโดยอิสระ และพายกิเดียมที่ประกอบด้วยหลายปล้องสุดท้ายที่หลอมเข้าหากันกับเทลสันเกิดเป็นหาง ระหว่างการลอกคาบ (โมลติ้ง) โดยทั่วไปแล้วเปลือกกระดองด้านนอกจะแยกระหว่างส่วนเซฟาลอนกับส่วนธอแรกซ์ ไทรโลไบต์ทั้งหมดมีเส้นรอยเชื่อมพื้นผิวบนเซฟาลอนซึ่งมีส่วนช่วยในการลอกคาบ
เซฟาลอน
เซฟาลอนของไทรโลไบต์มีลักษณะแปรผันและมีความสลับซับซ้อนเป็นอย่างมาก กลาเบลลาทำให้เกิดเป็นรูปโดมที่ด้านใต้ซึ่งเป็นที่อยู่ของกระเพาะอาหาร พื้นผิวด้านล่างของเซฟาลอนมักพบว่ามีร่องรอยแผลเป็นที่เป็นที่ยึดเกาะของกล้ามเนื้อและการปรากฏของไฮโปสโตม (เป็นแผ่นเปราะเล็กๆอันหนึ่งซึ่งเป็นที่ตั้งของปากและกระเพาะอาหาร) ไฮโปสโตมมีลักษณะแปรผันเป็นอย่างมาก บางครั้งก็พบว่าถูกรองรับด้วยแผ่นเมมเบรน บางครั้งก็พบว่าหลอมอยู่บนเด้าเบลอร์ที่มีรูปร่างของขอบรอบนอกเหมือนกับกาเบลลาข้างบนเป็นอย่างมาก (คอนเตอร์มิแนนต์) หรือบางครั้งก็หลอมติดกับเด้าเบลอร์ที่มีรูปร่างของขอบนอกที่แตกต่างไปจากกาเบลลาอย่างชัดเจน (อิมเพนเดนต์) ความแปรผันในรูปร่างและที่ตั้งของไฮเปอสโตมได้รับการบันทึกไว้จำนวนมาก ขอบของเซฟาลอนในอับดับฮาร์เพตทิดามีขนาดเกินจริงเป็นอย่างมาก ส่วนในชนิดอื่นๆพบว่ามีการปูดนูนบวมออกของพื้นที่ด้านหน้ากาเบลลาที่เข้าใจว่าเป็นกระเปาะถุงไข่ของไทรโลไบต์
ตามีองค์ประกอบที่ซับซ้อนสูงมากที่เป็นอีกลักษณะหนึ่งที่ชัดเจนของเซฟาลอน รูปที่ 3 แสดงสัญฐานวิทยาทั้งหมดของเซฟาลอน แก้มอยู่ที่พูด้านข้างของแต่ละด้านของกาเบลลาที่อยู่บนส่วนแกนกลาง เมื่อไทรโลไบต์ลอกคราบหรือล้มตายลง ส่วนของไลบริกินี (หรือที่รู้จักกันว่าแก้ม) จะหลุดออกไปแล้วทำให้คลานิเดียม (กลาเบลลา + ฟิกซิจีนี) ปรากฏออกมาให้เห็น รูปที่ 4 ได้แสดงรายละเอียดของเซฟาลอน
ธอแร็กซ์
ธอแรกซ์เป็นชุดของปล้องที่เรียงต่อกันอยู่ระหว่างเซฟาลอนกับพายกิเดียม จำนวนปล้องจะแปรผันระหว่าง 2 ถึง 61 โดยส่วนใหญ่จะอยู่ระหว่าง 2 ถึง 16 แต่ละปล้องประกอบไปด้วยวงแหวนแกนกลางและพลูรีด้านข้างทั้งสองทำหน้าที่ปกป้องแขนขาและเหงือก ส่วนของพลูรีบางทีอาจถูกย่อให้เล็กลงเพื่อทุ่นน้ำหนัก หรือบางทีอาจขยายออกเป็นหนามยาวยื่นออกไป อะโพเดมีสเป็นกระเปาะที่ยื่นออกมาที่ด้านใต้เป็นที่ซึ่งกล้ามเนื้อขาทั้งหมดยึดเกาะ แม้ว่ากล้ามเนื้อขาบางชุดจะยึดเกาะที่เปลือกกระดองด้านนอกโดยตรง การแยกแยะตำแหน่งปลายสุดของธอแรกซ์กับตำแหน่งเริ่มต้นของพายกิเดียมอาจพบว่าเป็นปัญหา และการนับจำนวนปล้องก็อาจพบกับปัญหานี้เช่นกัน
พบซากดึกดำบรรพ์ไทรโลไบต์บ่อยครั้งที่มีการขดงอลำตัวขึ้นเหมือนกับตัววูดไลซ์ (woodlice) ปัจจุบัน เพื่อเป็นการป้องกันตัว หลักฐานชี้ให้เห็นว่าการขดงอลำตัวช่วยป้องกันตัวเองของพวกอาร์โธพอด ไทรโลไบต์บางชนิดมีกระดองปกคลุมทั้งลำตัว เช่น “ฟาคอพส์” ขณะที่บางชนิดอื่นๆกลับมีพลูรีเป็นหนามยื่นยาวออกไป เช่น “เซเรโนเปลติส” หรือมีพายกิเดียมเล็ก เช่น “พาราด๊อกซิดีส” ทำให้เกิดช่องว่างด้านข้างหรือระหว่างเซฟาลอนกับพายกิเดียม แม้แต่ในแอกโนสติดที่ส่วนของธอแรกซ์มีเพียงสองปล้อง กระบวนการขดงอลำตัวของไทรโลไบต์นี้ต้องการการขับเคลื่อนของกล้ามเนื้อที่ซับซ้อนในการที่จะขดงอและการคืนกลับสู่สภาพแบนราบดังเดิม ในพวก ”ฟาคอพส์” พลูรีจะเกยแผ่นผิวหน้าเรียบแผ่นหนึ่งเพื่อให้ผนึกชิดกันกับเด้าเบลอร์ บนเด้าเบลอร์มีบากแพนเดอเรียนหรือเป็นปุ่มนูนออกไปบนแต่ละปล้องเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการหมุนเกินจำกัดของแต่ละปล้อง มัดกล้ามเนื้อด้านข้างขนาดยาวถูกยื่นออกไปจากเซฟาลอนออกไปตามแนวตรงแกนกลางลงไปถึงพายกิเดียมโดยยึดติดกับวงแหวนแกนกลางต่างๆทำให้เกิดการขดงอลำตัวขณะที่แยกมัดกล้ามเนื้อบนขาทั้งหลายที่หดพับออกไป
พายกิเดียม
พายกิเดียมประกอบไปด้วยข้อปล้องต่างๆและปลายหาง (เทลสัน) หลอมเข้าหากันเกิดเป็นหาง ข้อปล้องของพายกิเดียมจะเหมือนกับข้อปล้องของธอแร็กซ์ที่มีขาและเหงือกแต่ไม่ต่อเป็นข้อข้อ ไทรโลไบต์อาจจำแนกออกเป็นประเภทย่อยตามลักษณะของพายกิเดียมว่าเป็น “ไมโครพายกัส” (พายกิเดียมเล็กกว่าเซฟาลอน) “ไอโซพายกัส” (พายกิเดียมมีขนาดเท่ากับเซฟาลอน) หรือ “มาโครพายกัส” (พายกิเดียมใหญ่กว่าเซฟาลอน)
โปรโซปอน (ลวดลายสลักบนพื้นผิวกระดอง)
เปลือกกระดองด้านนอกของไทรโลไบต์แสดงลักษณะที่หลากหลายในโครงสร้างเกล็ดเล็กๆที่เรียกกันว่าโปรโซปอน โปรโซปอนจะไม่รวมถึงเกล็ดขนาดใหญ่ที่พบกระจายตัวอยู่บนผิวคิวติเคิล (อย่างเช่น หนามด้านข้างที่กลวง) แต่หมายถึงเฉพาะลักษณะที่เป็นเกล็ดขนาดจิ๋ว อย่างเช่น หนามเล็ก ตุ่มนูนรูปโดม ตุ่มนูนเป็นเม็ด หลุม สัน และรูพรุน หน้าที่ที่แท้จริงของโปรโซปอนนั้นยังไม่ได้วิเคราะห์ผลออกมาแต่อาจจะทำให้เกิดความแข็งแรงในโครงสร้าง หลุมหรือขนประสาทรับรู้ ป้องกันศัตรูและเพื่อการรักษาระดับอากาศในระหว่างทำการขดงอลำตัว
มีกรณีตัวอย่างหนึ่งคือ โครงสร้างตาข่ายของสันนูนลำเลียงอาหาร (พบเห็นได้ง่ายในไทรโลไบต์ยุคแคมเบรียน) ซึ่งอาจไม่เป็นท่อสำหรับย่อยอาหารก็เป็นท่อหายใจในส่วนของเซฟาลอนและส่วนอื่นๆ ช่วงต่อมาจากนั้น ไทรโลไบต์ได้พัฒนาคิวติเคิลให้หนาขึ้น (ทำให้เห็นโปรโซปอนลำเลียงอาหารได้ยากขึ้น) เพื่อป้องกันตัวจากนักล่าของพวกเซฟาโลพอด
สไปน์
ไทรโลไบต์บางกลุ่มอย่างเช่นในกลุ่มของอันดับไลคิดาได้วิวัฒนาการสร้างรูปแบบโครงสร้างสไปน์ที่ซับซ้อนในช่วงจากยุคออร์โดวิเชียนจนถึงสิ้นยุคดีโวเนียน ชิ้นตัวอย่างหลายชิ้นพบที่หมวดหินฮามาร์ลักห์แดด ที่อัลนิฟ ในมอรอคโค ชิ้นตัวอย่างเหล่านี้ควรให้ความใส่ใจอย่างจริงจังในปัญหาเรื่องการลอกเลียนปลอมแปลงและทำเทียมซึ่งพบว่าที่ผ่านมามีการกระทำในเชีงพานิชย์ ไทรโลไบต์ที่มีสไปน์งดงามถูกค้นพบในรัสเซียตะวันตก โอกลาโฮมา สหรัฐอเมริกา และออนตาริโอ แคนาดา รูปแบบของสไปน์เหล่านี้เป็นไปได้ว่าอาจเป็นเพื่อการป้องกันตัวดังที่พบปรากฏในวิวัฒนาการของปลา
ไทรโลไบต์บางกลุ่มจะมีเขาที่ส่วนหัวเหมือนกับที่พบในแมลงปีกแข็งในปัจจุบัน ด้วยขนาด ตำแหน่งที่ตั้ง และรูปร่างของมันดูเหมือนว่าโครงสร้างเขาเหล่านี้จะใช้ในการจับคู่ผสมพันธุ์ จึงทำให้ไทรโลไบต์ในกลุ่มของแอสพิดา วงศ์ราพิโอโฟริดา เป็นตัวอย่างที่ดีแรกสุดในพฤติกรรมนี้ สรุปแล้ว ดูเหมือนว่าจะสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับไทรโลไบต์อื่นๆได้ด้วย อย่างเช่นในไทรโลไบต์กลุ่มฟาคอปิด สกุล “วอลลิเซอรอพส์” ที่ได้พัฒนาเป็นสามเขาอย่างงดงาม
ขาและเหงือก
ไทรโลไบต์มีพรีออรัลเพียงคู่เดียว (แอนเทนนา) หรือไม่ก็ระยางไบราเมียสที่แยกแยะชนิดไม่ได้ ขาเดิน (เอ๊กโซโปไดต์) มี 6 ข้อเหมือนกับอาร์โธปอดรุ่นแรกๆอื่นๆ ข้อแรกจะมีขาเดินคล้ายขนหรือกิ่งก้านของเหงือกซึ่งใช้ในการหายใจ และบางชนิดก็ใช้ว่ายน้ำ ข้อสุดท้ายมีอุ้งเล็บหนึ่งอันและตะขอด้านข้าง 2 อันติดกันอยู่ มีชิ้นตัวอย่างมากมายของขนบนขาซึ่งเข้าใจว่าพัฒนาขึ้นมาในการหาอาหารหรือเป็นอวัยวะประสาทสัมผัสเพื่อช่วยในการเดิน
ท่อย่อยอาหาร
ปากของไทรโลไบต์อยู่ที่ขอบด้านหลังของฮายโปสโตม ทางด้านหน้าของขาคู่หน้าติดอยู่กับเซฟาลอน ปากจะมีอีโซฟากัสขนาดเล็กเชื่อต่อไปยังกระเพาะอาหารซึ่งอยู่ถัดไปทางด้านหน้าของปากใต้กลาเบลลา ส่วนลำไส้จะโยงกลับไปยังส่วนของพายกิเดียม
อวัยวะรับความรู้สึก
ไทรโลไบต์จำนวนมากที่มีตา และมีหนวดที่อาจมีไว้ใช้รับรสและดมกลิ่น ไทรโลไบต์บางกลุ่มไม่มีตาอาจเนื่องมาจากอาศัยอยู่ในทะเลลึกที่แสงส่องไปไม่ถึง ขณะที่ไทรโลไบต์อื่นๆอย่าง “ฟาคอพส์ รานา” มีดวงตาขนาดใหญ่ใช้มองเห็นได้ดีในน้ำที่เต็มไปด้วยนักล่า
หนวด
คู่ของหนวดในไทรโลไบต์ทั้งหมด (แต่พบเป็นซากดึกดำบรรพ์ได้น้อย) มีความยืดหยุ่นสูงที่สามารถหดกลับได้ในช่วงที่ไทรโลไบต์ขดงอลำตัว หนวดของไทรโลไบต์ก็อาจจะหมือนกับหนวดของอาร์โธพอดในปัจจุบันที่ใช้ในการสัมผัสรู้สึกถึงการไหลของน้ำ ความร้อน เสียง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งกลิ่นหรือรส
ตา
แม้ว่าไทรโลไบต์รุ่นแรกสุดจะมีดวงตาที่ซับซ้อน เป็นตาประกอบ เลนส์ทั้งหลายเกิดจากแร่แคลไซต์ และถือว่าเป็นลักษณะเฉพาะของตาไทรโลไบต์ทั้งหลาย นี้ทำให้เชื่อมั่นได้ว่าตาของอาร์โธพอดและอาจรวมถึงสัตว์อื่นๆได้พัฒนาขึ้นแล้วมาตั้งแต่เริ่มยุคแคมเบรียน การปรับปรุงสายตาทั้งของนักล่าและเหยื่อในสภาพแวดล้อมทะเลอาจเป็นหนึ่งที่ทำให้เกิดวิวัฒนาการต่อไปอย่างรวดเร็วเป็นรูปแบบใหม่ๆอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงของการเกิดการแตกแขนงวิวัฒนาการครั้งใหญ่ในยุคแคมเบรียน ดวงตาของไทรโลไบต์เป็นลักษณะเฉพาะของตาประกอบ เลนส์ตาแต่ละอันเป็นแท่งปริสซึมรูปรี จำนวนเลนส์ของดวงตาแต่ละดวงมีความแปรผัน ไทรโลไบต์บางชนิดมีเพียงเลนส์เดียวขณะที่บางชนิดมีเป็นพันๆเลนส์ ในตาประกอบนี้เลนส์มีการเรียงตัวเป็นรูปหกเหลี่ยม ซากดึกดำบรรพ์ของตาไทรโลไบต์มีความสมบูรณ์และจำนวนมากเพียงพอที่จะศึกษาในเชิงวิวัฒนาการตลอดช่วงเวลา ซึ่งสามารถชดเชยการขาดหายไปของส่วนที่เป็นเนื้อเยื่ออ่อนนิ่มด้านใน เลนส์ของตาไทรโลไบต์ทำขึ้นจากแร่แคลไซต์ (แคลเซี่ยมคาร์บอเนต CaCO3) แคลไซต์บริสุทธิมีความโปร่งใสและไทรโลไบต์บางกลุ่มได้มีการเรียงเลนส์ใสๆทั้งหลายในทางผลึกศาสตร์ในดวงตาแต่ละดวงของมัน ลักษณะดังกล่าวนี้แตกต่างไปจากอาร์โธพอดอื่นๆที่มีดวงตาที่เกิดจากสารไคตินอ่อนนุ่ม แท่งเลนส์ที่กระด้างของแร่แคลไซต์ในดวงตาของไทรโลไบต์หนึ่งๆควรจะไม่สามารถปรับเปลี่ยนระยะชัดเหมือนเลนส์ตาอ่อนๆอย่างของมนุษย์ อย่างไรก็ตามในไทรโลไบต์บางชนิดจะดวงตามีโครงสร้างแท่งเลนส์เป็นแบบแท่งเลนส์คู่ที่มีผิวเลนส์ต่างระดับกันทำให้เกิดความชัดต่างระดับได้ ซึ่งก็ได้มีการค้นพบเพิ่มเติมอีกโดยนักวิทยาศาสตร์ชาวฝรั่งเศส (เรเน่ เดสการ์ต) และนักฟิสิกส์ชาวดัตช์ (คริสเตียน ฮุยเจนส์) หลายปีต่อมา มีสัตว์ปัจจุบันชนิดหนึ่งที่มีลักษณะเลนส์ตาคล้ายกันนี้คือในตาของดาวทะเล (บริตเทิลสตาร์   โอฟิโอโคมา เวนด์ติไอ) ในไทรโลไบต์กลุ่มอื่นๆที่เลนส์แบบฮุยเจนส์ดูเหมือนจะขาดหายไป  เลนส์ที่มีดัชนีเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องก่อให้เกิดดัชนีหักเหของแสงที่เปลี่ยนแปลงไปตามแนวแกนศูนย์กลาง
ตาแบบโฮโลโครอัลประกอบไปด้วยเลนส์จำนวนมาก (อาจมากกว่า 15,000 ชิ้น) ขนาดเล็ก (30-100 ไมครอน พบขนาดมากกว่า 100 ไมครอนน้อยมาก) เลนส์ทั้งหลายมีรูปทรงหกเหลี่ยมอยู่ชิดติดกันแน่นซึ่งกันและกันโดยมีแผ่นคอร์เนียแผ่นหนึ่งปกคลุมเลนส์ทั้งหมด ตาแบบโฮโลโครอัลไม่มีตาขาว (sclera) อย่างที่พบเป็นแผ่นผนังสีขาวปกคลุมดวงตาของอาร์โธพอดปัจจุบันทั้งหมด ตาแบบโฮโลโครอัลมีลักษณะเก่าแก่โบราณของไทรโลไบต์และพบได้ทั่วไปในไทรโลไบต์เกือบทุกอันดับ จนถึงปัจจุบันเรารู้จักประวัติความเป็นมาของดวงตาแบบโฮโลโครอัลเพียงเล็กน้อย ด้วยไทรโลไบต์ยุคแคมเบรียนตอนต้นและตอนกลางพบลักษณะผิวดวงตาถูกเก็บรักษาไว้ได้ยาก
ตาแบบชิสโซโครอัลปรกตอแล้วจะประกอบไปด้วยเลนส์จำนวนน้อยกว่า (ประมาณ 700 ชิ้น) มีเลนส์ขนาดใหญ่กว่าตาแบบโฮโลโครอัลและพบได้เฉพาะในไทรโลไบต์ฟาคอบพิดา เลนส์ต่างๆแยกออกจากกันและเลนส์แต่ละเลนส์จะมีแผ่นคอร์เนียเฉพาะของมันเองซึ่งแผ่ขยายออกเข้าไปในแผ่นผนังสีขาวที่ค่อนข้างใหญ่ ตาแบบชิสโซโครอัลพัฒนาขึ้นอย่างทันทีทันใดในช่วงต้นยุคดีโวเนียนและเชื่อว่าวิวัฒนาการมาจากตาแบบโฮโลโครอัลที่เก่าแก่โบราณกว่า พื้นที่การมองเห็น ตำแหน่งที่ตั้งของดวงตา และพัฒนาการที่ควบคู่กันไปของกลไกลการปรับทิศทางที่มีประสิทธิภาพชี้ให้เห็นว่าเป็นระบบดวงตาของระบบการเตือนป้องกันตัวเบื้องต้นมากกว่าจะเป็นเครื่องช่วยโดยตรงในการหาอาหาร ตาของสัตว์ปัจจุบันที่ทำหน้าที่ใกล้เคียงกับตาแบบชิสโซโครอัลคือตาของแมลงชนิด “ซีนอส เพคกิไอ”
ตาแบบอะบาโธโครอัลประกอบไปด้วยเลนส์ขนาดเล็กประมาณ 70 เลนส์และพบได้เฉพาะในกลุ่มของอีโอดิสซินาในยุคแคมเบรียน เลนส์แต่ละเลนส์พบแยกออกจากกันและมีแผ่นคอร์เนียปกคลุมเฉพาะเลนส์ๆนั้น แผ่นผนังห่อหุ้มดวงตาสีขาวแยกตัวออกจากแผ่นคอร์เนียและจะไม่แผ่ขยายลงไปลึกเหมือนที่พบในตาแบบชิสโซโครอัล