cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เฟรเดอริก แซงเงอร์
การหาลำดับกรดอะมิโนในอินซูลิน
แซงเงอร์ใช้กระบวนการดังกล่าวซ้ำ ๆ โดยเปลี่ยนวิธีการไฮโดรไลซิสบางส่วนในช่วงแรก ข้อมูลที่ได้จากกระบวนการดังกล่าวนี้สามารถนำไปประกอบกันเป็นสำดับกรดอะมิโนที่สมบูรณ์ได้ ในท้ายที่สุด เนื่องจากอินซูลินสายเอและสายบีจะไม่ออกฤทธิ์ในทางสรีรวิทยาถ้าไม่มีพันธะไดซัลไฟด์สามพันธะ (สองพันธะระหว่างสายเอและสายบี และอีกหนึ่งพันธะภายในสายเอ) แซงเงอร์และคณะสามารถสรุปโครงสร้างของอินซูลินอย่างสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1955 ข้อสรุปของแซงเงอร์ได้แก่สายพอลิเพปไทด์ทั้งสองสายของอินซูลินมีลำดับกรดอะมิโนที่ชัดเจนและแน่นอน และสามารถขยายต่อไปยังโปรตีนชนดอื่น ๆ ได้ ซึ่งเป็นผลงานที่ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีครั้งแรกใน ค.ศ. 1958 การค้นพบนี้มีส่วนสำคัญให้ฟรานซิส คริกพัฒนาแนวคิดสำหรับโครงสร้างของดีเอ็นเอ
การหาลำดับอาร์เอ็นเอ
อุปสรรคสำคัญในการทำงานนี้มาจากการหาแหล่งอาร์เอ็นเอที่บริสุทธิ์พอที่จะวิเคราะห์ได้ ใน ค.ศ. 1964 แซงเงอร์และเชลด์ มาร์กเคอร์ค้นพบฟอร์มิลเมไทโอนีนทีอาร์เอ็นเอซึ่งเริ่มการสังเคราะห์โปรตีนในแบคทีเรีย อย่างไรก็ตาม ผู้ที่สามารถหาลำดับทีอาร์เอ็นเอได้สำเร็จไม่ใช่แซงเงอร์แต่เป็นรอเบิร์ต ดับเบิลยู. ฮอลลีย์และคณะจากมหาวิทยาลัยคอร์เนลซึ่งเผยแพร่ลำดับของไรโบนิวคลีโอไทด์ 77 โมเลกุลที่ประกอบกันเป็นอะลานีนทีอาร์เอ็นเอจาก Saccharomyces cerevisiae ใน ค.ศ. 1965 ใน ค.ศ. 1967 กลุ่มวิจัยของแซงเงอร์สามารถวิเคราะห์หาลำดับนิวคลีโอไทด์ของ 5S ไรโบโซมอล อาร์เอ็นเอ จาก Escherichia coli ซึ่งมีนิวคลีโอไทด์จำนวน 120 โมเลกุล
การหาลำดับดีเอ็นเอ
แซงเงอร์ได้เปลี่ยนไปวิจัยหาลำดับดีเอ็นเอซึ่งใช้เทคนิคที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง เขาศึกษาวิธีการต่าง ๆ เพื่อใช้เอนไซม์ดีเอ็นเอพอลิเมอเรส I จากเชื้อ ''อี. โคไล'' เพื่อคัดลอกดีเอ็นเอสายเดี่ยว ใน ค.ศ. 1975 แซงเงอร์ร่วมกับอลัน คูลสัน ได้ตีพิมพ์ผลงานหาลำดับดีเอ็นเอโดยใช้เอนไซม์ดีเอ็นเอพอลิเมอเรสและนิวคลีโอไทด์ที่ติดฉลากกัมมันตรังสี ซึ่งแซงเงอร์เรียกว่าเทคนิค "บวกและลบ" กระบวนการดังกล่าวใช้สองวิธีที่เกี่ยวข้องกันเพื่อสังเคราะห์โอลิโกนิวคลีโอไทด์สายสั้นที่มีปลาย 3' ระบุชัดเจน ซึ่งสามารถนำไปแยกโดยวิธีอิเล็กโตรโฟรีซิสโดยใช้เจลพอลิอะคริลาไมด์ก่อนนำไปวิเคราะห์ด้วยการถ่ายภาพรังสีต่อไป กระบวนการดังกล่าวนี้สามารถหาลำดับนิวคลีโอไทด์ได้ถึง 80 นิวคลีโอไทด์ในครั้งเดียว และถือเป็นการปรับปรุงจากเดิมอย่างมาก แต่ก็ยังเป็นวิธีที่ต้องทำงานอย่างหนัก อย่างไรก็ตาม กลุ่มของแซงเงอร์สามารถหาลำดับในแบคเทอริโอเฟจΦX174 ซึ่งมีจำนวน 5,386 นิวคลีโอไทด์ได้เกือบทั้งหมด ซึ่งเป็นการทำจีโนมดีเอ็นเอเป็นครั้งแรก พวกเขายังค้นพบว่าบริเวณในการสังเคราะห์โปรตีนสามารถซ้อนทับกันได้
ใน ค.ศ. 1977 แซงเงอร์และคณะนำเสนอการใช้อนุพันธ์ไดดีออกซีในการหยุดการสังเคราะห์สายดีเอ็นเอซึ่งเรียกว่า "วิธีแซงเงอร์" ซึ่งเป็นการค้นพบที่สำคัญและสามารถหาลำดับภายในสายดีเอ็นเอที่ยาวได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ซึ่งทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีอีกครั้งใน ค.ศ. 1980 ร่วมกับวอลเทอร์ กิลเบิร์ตและพอล เบิร์ก แซงเงอร์และคณะใช้วิธีการนี้ในการหาลำดับของดีเอ็นเอของไมโทคอนเดรียในมนุษย์ (16,569 คู่เบส) และของแลมบ์ดาเฟจ (48,502 คู่เบส) วิธีแซงเงอร์นี้ได้นำไปใช้ในการทำจีโนมมนุษย์
นักศึกษาปริญญาเอก
ในช่วงที่แซงเงอร์เป็นนักวิจัยนั้น เขาเป็นที่ปรึกษาให้กับนักศึกษาปริญญาเอกมากกว่าสิบคน ซึ่งสองคนในนั้นได้รับรางวัลโนเบลในเวลาต่อมา นักศึกษาคนแรกของเขาคือรอดนีย์ พอร์เทอร์ซึ่งเข้าร่วมกลุ่มวิจัยใน ค.ศ. 1947 พอร์เทอร์ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ใน ค.ศ. 1972 ร่วมกับเจอรัลด์ เอเดิลมันจากผลงานการหาโครงสร้างทางเคมีของแอนติบอดี เอลิซาเบธ แบล็กเบิร์นเป็นนักศึกษาปริญญาเอกในกลุ่มวิจัยของแซงเงอร์ระหว่าง ค.ศ. 1971 และ 1974 เธอได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ใน ค.ศ. 2009 ร่วมกับแครอล ดับเบิลยู. ไกรเดอร์และแจ็ก ดับเบิลยู. ชุสตัก จากผลงานในการศึกษาเทโลเมียร์และเอนไซม์เทโลเมอเรส
กฎของแซงเงอร์
กฎของแซงเงอร์มีใจความว่า
"... anytime you get technical development that’s two to threefold or more efficient, accurate, cheaper, a whole range of experiments opens up."
ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า
"... เมื่อใดก็ตามที่คุณพัฒนาเทคนิคที่มีประสิทธิภาพกว่าเดิม แม่นยำกว่าเดิม ถูกกว่าเดิมประมาณสองหรือสามเท่า ก็จะเปิดโอกาสให้มีการทดลองใหม่ ๆ หลายร้อยหลายพันอย่าง"
กฎนี้ไม่ควรสับสนกับกฎของเทร์เรนซ์ แซงเงอร์ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ซึ่งมีที่มาจากกฎของเอร์กกี โอยา นักวิทยาการคอมพิวเตอร์ชาวฟินแลนด์
รางวัลและการเชิดชูเกียรติ
แซงเงอร์เป็นเพียงหนึ่งในสองคนเท่านั้นที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีสองครั้ง (อีกคนได้แก่คาร์ล แบร์รี ชาร์เพลสใน ค.ศ. 2001 และ 2022) และเป็นเพียงหนึ่งในห้าคนที่ได้รับรางวัลโนเบลสองครั้ง อีกสามคนที่เหลือได้แก่มารี กูว์รี (สาขาฟิสิกส์ใน ค.ศ. 1903 และสาขาเคมีใน ค.ศ. 1911) ไลนัส พอลิง (สาขาเคมีใน ค.ศ. 1954 และสาขาสันติภาพใน ค.ศ. 1962) และจอห์น บาร์ดีน (สาขาฟิสิกส์สองครั้งใน ค.ศ. 1956 และ ค.ศ. 1972)
<!-- * Elected Fellow of the Royal Society (FRS) in 1954 --> สถาบันเวลล์คัมแซงเงอร์ ตั้งชื่อตามแซงเงอร์เพื่อให้เกียรติแก่เขา
ชีวิตหลังเกษียณ
แซงเงอร์เกษียณใน ค.ศ. 1983 ขณะที่เขาอายุได้ 65 ปี และย้ายไปอยู่บ้าน "ฟาร์เลส์" ในหมู่บ้านสวอฟฟัมบุลเบ็กชานเมืองเคมบริดจ์ในเทศมณฑลเคมบริดจ์เชอร์
ใน ค.ศ. 1992 กองทุนเวลล์คัมและสภาการวิจัยทางการแพทย์ได้ก่อตั้งศูนย์แซงเงอร์ (ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นสถาบันเวลล์คัมแซงเงอร์) ตามชื่อของเขา ศูนย์ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาเขตจีโนมเวลล์คัมในหมู่บ้านฮิงซ์ตัน ใกล้กับบ้านของแซงเงอร์ จอห์น ซัลส์ตัน ผู้ก่อตั้งศูนย์แซงเงอร์และประธานศูนย์คนแรกได้ขออนุญาตใช้ชื่อแซงเงอร์เป็นชื่อศูนย์ แซงเงอร์ยินยอมแต่กำชับว่า "ทำให้ดี ๆ นะ" แซงเงอร์เดินทางไปเปิดศูนย์ด้วยตัวเองเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 1993 ซึ่งในขณะนั้นศูนย์แซงเงอร์ยังมีนักวิจัยประจำไม่ถึง 50 คน แต่ต่อมาได้มีบทบาทสำคัญในโครงการจีโนมมนุษย์ และกลายมาเป็นสถาบันวิจัยด้านจีโนมที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก
แซงเงอร์กล่าวว่าเขาไม่พบหลักฐานใด ๆ ว่าพระเจ้ามีจริง เขาจึงกลายมาเป็นนักอไญยนิยม ในบทสัมภาษณ์ลงในหนังสือพิมพ์ เดอะไทมส์ ใน ค.ศ. 2000 แซงเงอร์กล่าวว่า "พ่อผมเป็นเควกเกอร์ที่เคร่ง และผมก็โตมาแบบเควกเกอร์ และสำหรับพวกเขา ความจริงคือสิ่งที่สำคัญมาก ผมเบี่ยงเบนไปจากความเชื่อเหล่านั้น แน่นอนว่าข้อหนึ่งก็คือค้นหาความจริง แต่การค้นหาความจริงก็ต้องมีหลักฐาน ต่อให้ผมอยากจะเชื่อในพระเจ้า ผมก็ทำได้ยากอยู่ดี ผมต้องการข้อพิสูจน์"
เขาปฏิเสธบรรดาศักดิ์อัศวินเนื่องจากเขาไม่ต้องการถูกเรียกว่า "เซอร์" โดยกล่าวว่า "พอเป็นอัศวินแล้วคุณก็แตกต่างจากคนอื่นใช่ไหมล่ะ และผมก็ไม่อยากจะแตกต่างจากคนอื่น" ใน ค.ศ. 1986 เขายอมรับเครื่องราชอิสริยาภรณ์คุณธรรมซึ่งมีสมาชิกได้เพียง 24 คนที่ยังมีชีวิตอยู่เท่านั้น
ใน ค.ศ. 2007 สมาคมชีวเคมีแห่งสหราชอาณาจักรได้รับทุนจากกองทุนเวลล์คัมเพื่อจัดเก็บรักษาสมุดบันทึก 35 เล่มของแซงเงอร์ที่จดบันทึกการวิจัยตั้งแต่ ค.ศ. 1944 จนถึง ค.ศ. 1983 นิตยสาร ไซเอินซ์ ซึ่งรายงานข่าวนี้ได้รายงานด้วยว่าแซงเงอร์ผู้ซึ่งเป็น "คนที่ปลีกตัวจากชื่อเสียงมากที่สุดเท่าที่คุณอยากจะพบ" ในขณะนั้นใช้ชีวิตทำสวนที่บ้านในเทศมณฑลเคมบริดจ์เชอร์
แซงเงอร์เสียชีวิตขณะหลับที่โรงพยาบาลแอดเดินบรุกส์ในเคมบริดจ์เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน ค.ศ. 2013 ในบทความระลึกถึง แซงเงอร์บรรยายตัวเขาเองว่าเป็น "ชายคนหนึ่งที่ทำโน่นนี่เรื่อยเปื่อยในแล็บ" และ "ไม่ค่อยเก่งในทางวิชาการ"
โตรวูลัน
โตรวูลัน (อักษรโรมัน: Trowulan) เป็นแหล่งโบราณคดีในตำบลโตรวูลัน อำเภอโมโจเกร์โต จังหวัดชวาตะวันออก พื้นที่ของแหล่งโบราณคดีโตรวูลันมีขนาดประมาณ 100 ตารางกิโลเมตร และมีการตั้งข้อสันนิษฐานว่าเป็นที่ตั้งของราชธานีแห่งอาณาจักรมัชปาหิตซึ่งปรากฏเขียนถึงว่าใช้ชื่อ "โตรวูลัน" ในวรรณกรรมของมปู ปรปัญจะ ในกวีนิพนธ์จากศตวรรษที่ 14 เรื่อง นาครกเรตาคม และในแหล่งข้อมูลภาษาจีนจากศตวรรษที่ 15 ชื่อของนครโตรวูลันในสมัยที่เป็นราชธานีของมัชปาหิต มีชื่อว่า วิลวาติกกา (อักษรโรมัน: Wilwatikta) เมืองถูกทำลายราบระหว่างการรุกรานคีรินทรวรรธนะในปี 1478 หลังการรุกรานครั้งนี้ มัชปาหิตได้ย้ายราชธานีไปยังนคร(เกอดีรี) ปัจจุบันโบราณวัตถุที่พบในโตรวูลันได้นำไปจัดแสดงบางส่วนที่พิพิธภัณฑ์โตรวูลัน
ผลการค้นคว้าแหล่งโบราณคดีโตรวูลันในยุคแรก ๆ ศึกษาและค้นพบซากของสิ่งปลูกสร้างขนาดมหึมา เช่น วิหาร ที่ไว้ศพ และโรงอาบน้ำ ในขณะที่งานขุดค้นและค้นคว้ายุคถัดมาได้มีการค้นพบหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงกิจกรรมทางอุตสาหกรรม, การค้า และทางศาสนา รวมถึงยังพบพื้นที่อยู่อาศัย, ระบบชลประทานและคูคลองน้ำ ซึ่งบ่งบอกว่าโตรวูลันมีประชากรหนาแน่นในสมัยศตวรรษที่ 14-15 ในเดือนตุลาคม 2009 กระทรวงวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวอินโดนีเซียได้เสนอชื่อโตรวูลันเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก
นครโตรวูลันถูกค้นพบในศตวรรษที่ 19 โดยผู้แทนพระองค์ประจำบริติชชวาเซอร์ธอมัส สตัมเฟิร์ด รัฟเฟิลส์ และยังเขียนถึงโตรวูลันว่าเป็น "เกียติยศศักดิ์ศรีแห่งเกาะชวา"
ดีเคซี
ดีเคซี (디케이지; เดิมชื่อ ทงกิซ; 동키즈) เป็นวงบอยแบนด์ชาวเกาหลีใต้ที่ก่อตั้งและจัดการโดยทงโยเอนเตอร์เทนเมนต์ สมาชิกประกอบด้วยคยองยุน, เซฮยอน, มินกยู, มูนิก, แจชาน, จงฮยอง และ กีซ็อก และก่อนหน้านี้มี วอนแด ด้วยจนกระทั่งออกจากกลุ่มในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2022
พัก แช-ชัน
พัก แช-ชัน (박재찬; เกิด 6 ธันวาคม ค.ศ. 2001) หรือที่รู้จักกันในชื่อ แจชาน (재찬) เป็นนักร้องและนักแสดงชาวเกาหลีใต้ เขาเป็นสมาชิกของบอยแบนด์เคป๊อป DKZ และยูนิตย่อย ทงคิซ ไอ:คาน ในฐานะนักแสดง เขาทีชื่อเสียงในบท ชู ซัง-อู ในภาพยนตร์ดราม่าบีแอลที่ดัดแปลงจากนวนิยายทางเว็บเรื่อง เซแมนติกแอเรอร์
รุ่นพี่ตัวป่วนกับรุ่นน้องวิศวะสุดเนี้ยบ
รุ่นพี่ตัวป่วนกับรุ่นน้องวิศวะสุดเนี้ยบ (อังกฤษ: Semantic Error) เป็นละครชุดทางโทรทัศน์สตรีมมิ่งของเกาหลีใต้ใน ค.ศ. 2022 ที่สร้างจากนวนิยายบีแอล แต่งโดยโดยโจซูรี นำแสดงโดย พัก ซอ-ฮัม และ พัก แจ-ชาน ฉายรอบปฐมทัศน์เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 บนวอชชา
เวอร์ชันภาพยนตร์ของซีรีส์คือเรื่อง เซแมนติกเอเรอร์: เดอะมูฟวี่ เข้าฉายครั้งแรกที่งานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติปูซาน ครั้งที่ 26 และเข้าฉายในโรงภาพยนตร์ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2022
ยูโรวิชัน (เครือข่าย)
ยูโรวิชัน คือเครือข่ายโทรคมนาคมโทรทัศน์ภาคพื้นยุโรป กำกับและควบคุมโดย สหภาพการแพร่สัญญาณวิทยุและโทรทัศน์แห่งยุโรป (EBU) ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1954 ที่เมืองเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และทำการส่งสัญญาณอย่างเป็นทางการครั้งแรกในวันที่ 6 มิถุนายน 1954
การออกอากาศรายการสำคัญในยุโรป จะออกอากาศผ่านการเชื่อมต่อสัญญาณจากยูโรวิชันไปยังสมาชิกของสหภาพฯ สมาชิกสหภาพจะทำการแบ่งปันภาพข่าวผ่านศูนย์แลกเปลี่ยนข่าวยูโรวิชัน (Eurovision news exchange) ทั้งนี้ยังมีการแลกเปลี่ยนรายการต่าง ๆ ผ่านเครือข่ายนี้ด้วย
สหภาพการแพร่สัญญาณวิทยุและโทรทัศน์แห่งยุโรป ได้กำกับและควบคุมในส่วนของวิทยุด้วยในชื่อ Euroradio ตั้งแต่ปี 1989
ภูมิหลัง
ชื่อ ยูโรวิชัน (Eurovision) เกิดขึ้นโดยนักข่าวชาวอังกฤษ จอร์ช แคมปีย์ (George Campey) ในขณะที่เป็นนักข่าวให้กับหนังสือพิมพ์ อีฟนิง สแทนดาร์ด (Evening Standard) และเรื่องนี้ได้รับการรับรองโดย EBU เพื่อนำไปใช้เป็นเครือข่าย
การออกอากาศครั้งแรก เกิดขึ้นในวันที่ 6 มิถุนายน 1954 โดยเป็นการถ่ายทอดสดงานเทศกาลดอกนาร์ซิสซัส ที่เมืองมงเทรอ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ต่อด้วยรายการภาคค่ำจากกรุงโรม รวมถึงการไปเยี่ยมชมวาติกัน คำปราศรัยจากสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 และการอวยพรจากอัครสาวก
ยูโรวิชันได้รับการควบคุม กำกับและดูแลโดยแผนกปฏิบัติการยูโรวิชันของสหภาพการแพร่สัญญาณวิทยุและโทรทัศน์แห่งยุโรป ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดในยุโรป อเมริกา ตะวันออกกลาง แอฟริกาตอนเหนือ และภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก รวมถึงการครอบคลุมเฉพาะกิจในแอฟริกา และขอบแปซิฟิก
ยูโรวิชันไม่ได้จำกัดเฉพาะในยุโรปเท่านั้น ปัจจุบัน EBU ครอบคลุมองค์กรกระจายเสียงโทรทัศน์ 75 แห่งที่ตั้งอยู่ใน 56 ประเทศในยุโรป แอฟริกาเหนือ และตะวันออกกลาง นอกจากนี้ ยังมีองค์กรกระจายเสียงที่เกี่ยวข้อง 61 แห่งในยุโรป แอฟริกา อเมริกา เอเชีย และโอเชียเนีย
การประกวดเพลงยูโรวิชัน
การประกวดเพลงยูโรวิชัน (Eurovision Song Contest; Concours Eurovision de la Chanson) เป็นการแข่งขันร้องเพลงนานาชาติประจำปีที่จัดขึ้นครั้งแรกที่เมืองลูกาโน ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ วันที่ 24 พฤษภาคม 1956 โดยมีเจ็ดประเทศเข้าร่วม แต่ละประเทศส่งเพลงสองเพลง รวมเป็น 14 เพลง โดยครั้งนี้เป็นครั้งเดียวที่หนึ่งประเทศสามารถส่งเพลงเข้าประกวดได้มากกว่าหนึ่งเพลง ตั้งแต่ปี 1957 ทุกประเทศสามารถส่งเพลงเข้าประกวดได้เพียงหนึ่งเพลงเท่านั้น ในการประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1956 ประเทศที่ชนะคือสวิตเซอร์แลนด์ เจ้าภาพในปีนั้น ในการแข่งขันนี้ เฉพาะประเทศที่เป็นสมาชิกของสหภาพฯ เท่านั้นที่สามารถเข้าร่วมได้ ผู้ชนะคนแรกคือ ลิส อาเซีย จากสวิตเซอร์แลนด์
เลตเดอะพีเพิลส์ซิง
เลตเดอะพีเพิลส์ซิง (Let the Peoples Sing) เป็นการแข่งขันร้องประสานเสียงล้มลุก ซึ่งผู้เข้าร่วมจะได้รับการคัดเลือกจากรายการวิทยุที่สมาชิกวิทยุของสหภาพฯ ในรอบชิงชนะเลิศ จะแบ่งเป็นสามประเภทและคณะนักร้องประสานเสียงประมาณสิบคณะ ซึ่งรายการจะนำเสนอเป็นการถ่ายทอดสดให้กับสมาชิกสหภาพฯ ผู้ชนะโดยรวมจะได้รับรางวัล ซิลเวอร์โรสโบวล์ (Silver Rose Bowl)
เฌอซ็องฟรงเตียร์
เฌอส์ซ็องฟรงเตียร์ (Games Without Frontiers; Jeux sans frontières) เป็นรายการเกมโชว์ทางโทรทัศน์ทั่วยุโรป เดิมออกอากาศตั้งแต่ปี 1965 ถึงปี 1999 ภายใต้การกอุปถัมภ์ของ EBU รายการต้นฉบับยุติลงในปี 1982 และรื้อฟื้นในปี 1988 โดยสถานีโทรทัศน์เล็ก ๆ จากชาติต่าง ๆ
ยูโรวิชันยังมิวสิกเชียนส์
ยูโรวิชันยังมิวสิกเชียนส์ (Eurovision Young Musicians) เป็นการแข่งขันสำหรับนักดนตรียุโรปที่มีอายุน้อยกว่า 19 ปี จัดขึ้นโดย EBU และสมาชิกการแข่งขันดนตรีเพื่อเยาวชนแห่งสหภาพยุโรป (European Union of Music Competitions for Youth; EMCY) การแข่งขันครั้งแรกจัดขึ้นที่เมืองแมนเชสเตอร์ สหราชอาณาจักร เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 1982
การแข่งขันทางโทรทัศน์จะจัดขึ้นทุก ๆ สองปี โดยบางประเทศจะมีการแข่งขันระดับชาติเพื่อคัดเลือกตัวแทน นับตั้งแต่ปี 1982 การแข่งขันยูโรวิชันยังมิวสิกเชียนส์ได้กลายเป็นหนึ่งในการแข่งขันดนตรีที่สำคัญที่สุดในระดับนานาชาติ
ยูโรวิชันยังแดนเซอร์ส
ยูโรวิชันยังแดนเซอร์ส (Eurovision Young Dancers) เป็นงานแสดงนาฏยศิลป์ที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ทั่วยุโรป การแข่งขันครั้งแรกจัดขึ้นที่เมืองเรจโจเอมีเลีย ประเทศอิตาลี เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 1985
รูปแบบคล้ายกับการประกวดเพลงยูโรวิชัน ทุกประเทศที่เป็นสมาชิกของ EBU มีโอกาสส่งท่าเต้นเพื่อชิงตำแหน่ง "นักเต้นเยาวชนยูโรวิชัน" การแสดงสามารถเป็นได้ทั้งการแสดงเดี่ยวหรือคู่เต้นรำ และผู้เข้าแข่งขันทุกคนต้องมีอายุระหว่าง 16 ถึง 21 ปีและไม่ได้มีส่วนร่วมทางวิชาชีพ
การประกวดเพลงจูเนียร์ยูโรวิชัน
การประกวดเพลงจูเนียร์ยูโรวิชัน (Junior Eurovision Song Contest; Concours Eurovision de la Chanson Junior), เป็นการประกวดร้องเพลงนานาชาติประจำปีสำหรับรุ่นอายุต่ำกว่า 16 ปี จัดขึ้นครั้งแรกที่เมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2003. สิบหกประเทศเข้าร่วมในการประกวดครั้งแรก โดยแต่ละประเทศส่งเพลงได้ประเทศละหนึ่งเพลง ผู้ชนะในครั้งแรกมาจากโครเอเชีย
การประกวดเต้นยูโรวิชัน
การประกวดเต้นยูโรวิชัน (Eurovision Dance Contest) เป็นการแข่งขันเต้นระดับนานาชาติที่จัดขึ้นเป็นครั้งแรกในลอนดอน สหราชอาณาจักร ณ วันที่ 1 กันยายน 2007. การแข่งขันเกิดขึ้นเพียงสองครั้ง อีกครั้งในปี 2008 เมื่อจัดขึ้นที่เมืองกลาสโกว์ สหราชอาณาจักร และยังไม่มีการจัดการแข่งขันตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ยูโรวิชันเมจิกเซอร์คัสโชว์
ยูโรวิชันเมจิกเซอร์คัสโชว์ (Eurovision Magic Circus Show) เป็นรายการบันเทิงที่จัดโดย EBU ซึ่งเริ่มในปี 2010 และสิ้นสุดในปี 2012 เด็กอายุระหว่าง 7-14 ปี ซึ่งเป็นตัวแทนของประเทศสมาชิก EBU ได้แสดงละครสัตว์ต่าง ๆ ที่ Geneva Christmas Circus (Cirque de Noël Genève) การแสดงหลักยังมาพร้อมกับ Magic Circus Show Orchestra
การแข่งขันกีฬาชิงแชมป์ยุโรป
การแข่งขันกีฬาชิงแชมป์ยุโรป (European Sports Championships) เป็นการแข่งขันกีฬาหลายประเภทที่เกี่ยวข้องกับกีฬาชั้นนำในยุโรป หน่วยงานที่รับผิดชอบทางด้านกีฬาของยุโรปสำหรับกรีฑา ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน พายเรือ และไตรกีฬา จะจัดการแข่งขันระดับบุคคล ซึ่งจัดขึ้นตามเมืองต่าง ๆ ในช่วงฤดูร้อนปี 2018 ที่เบอร์ลิน (ได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์ยุโรป 2018) and กลาสโกว์ (ได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาทางน้ำชิงแชมป์ยุโรป ประจำปี 2018).
การประกวดเพลงยูโรวิชันเอเชีย
การประกวดเพลงยูโรวิชันเอเชีย (Eurovision Asia Song Contest) เป็นการประกวดเพลงยูโรวิชันในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก การประกวดรอบปฐมทัศน์กำหนดให้มีการแสดงเพียงรายการเดียว อย่างไรก็ตาม ในปี 2021 Josh Martin บรรณาธิการการของ SBS ยืนยันว่าการแข่งขันจะไม่เกิดขึ้นแม้จะมีแผนก่อนหน้านี้
ข่าว
สมาชิกของสหภาพฯ ยังได้จัดเตรียมภาพข่าวให้กันและกันอีกด้วย (มากกว่า 30,000 รายการข่าวต่อปี) ภายใต้กรอบของศูนย์แลกเปลี่ยนข่าวยูโรวิชันรายวัน (EVN) ยูโรวิชันยังสนับสนุนการประชุมอุตสาหกรรมข่าวออกอากาศประจำปี News Xchange แม้จะมีชื่อที่คล้ายคลึงกัน แต่ก็ไม่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับ Eurovision News Exchanges
ยูโรวิชันสปอร์ต
ยูโรวิชันได้ให้บริการสตรีมมิงอินเทอร์เน็ตฟรีสำหรับการแข่งขันกีฬาสำคัญ เช่น การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกลอนดอน 2012 บนเว็บไซต์ของสหภาพฯ ภายใต้ชื่อยูโรวิชันสปอร์ต (Eurovision Sports)
ยูโรวิชันสปอร์ตยังครอบคลุมการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกทั้งหมดในปี 2018 และ ปี 2022 และกำลังครอบคลุมการถ่ายทอดสดการแข่งขันว่ายน้ำชิงแชมป์โลก FINA ปี 2021
เหตุระเบิดสะพานไครเมีย พ.ศ. 2565
เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เวลา 06:07 นาฬิกา เกิดเหตุเพลิงไหม้ที่สะพานไครเมียอันเป็นผลจากการระเบิดซึ่งเกิดขึ้นที่ถนนของสะพานด้านบนหรือใต้ช่องถนนตะวันตกที่วิ่งจากประเทศรัสเซียไปเมืองเคียร์ชที่ถูกยึดครองในไครเมีย เพลิงไหม้ได้ลามไปยังส่วนสะพานรางรถไฟของสะพาน และทำให้ถนนบางส่วนทรุดตัวลงไปในน้ำ มีผู้เสียชีวิตสี่คนและคณะกรรมการสืบสวนรัสเซียเริ่มการสอบสวนเหตุระเบิด
ยูโรวิชัน (เครือข่าย)
ยูโรวิชันสปอร์ต
ช่องยูโรสปอร์ต (Eurosport) ก่อตั้งขึ้นในปี 1989 โดย EBU เพื่อเป็นวิธีการใช้ประโยชน์จากสิทธิ์กีฬาของสถานีสมาชิก
เหตุระเบิดสะพานไครเมีย พ.ศ. 2565
ความเสียหายของสะพานส่งผลให้การขนส่งชะลอตัว ซึ่งสะพานถูกใช้เพื่อลำเลียงกำลังทหารรัสเซียในไครเมีย เหตุระเบิดเกิดขึ้นหลังจากวันเกิดของประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิมีร์ ปูติน ครบรอบ 70 ปี และหนึ่งสัปดาห์หลังจากการประกาศผนวกดินแดนของยูเครนสี่ภูมิภาคโดยรัสเซีย ทางการยูเครนและกองทัพได้ประกาศเจตนารมณ์ที่จะทำลายสะพานไครเมีย โดยถือว่าเป็นเป้าหมายทางการทหาร
เจ้าหน้าที่รัสเซียและ "เจ้าหน้าที่อาวุโสยูเครน" ได้สนทนากับ เดอะนิวยอร์กไทมส์ กล่าวว่า เหตุระเบิดเกิดขึ้นจากระเบิดที่บรรจุในรถบรรทุก อย่างไรก็ตาม บีบีซี อ้างว่าเกิดจากโดรนทางทะเล ตามการรายงานของ ยูเครนสกา ปราฟดา และสำนักข่าวอิสระยูเครน (UNIAN) เหตุโจมตีดังกล่าวดำเนินการโดยกองกำลังบริการและพิทักษ์ยูเครน (SBU)
ยูโรวิชัน (เครือข่าย)
อัตลักษณ์การออกอากาศ
การส่งสัญญาณโทรทัศน์ของยูโรวิชัน เป็นที่รู้จักจากอัตลักษณ์ของยูโรวิชัน และธีมเปิดของเพลง "เต เดอุม" (Te Deum) ของ มาร์ก-อ็องตวน ชาร์ป็องตีเย ซึ่งจะปรากฏก่อนและหลังรายการเพื่อแจ้งให้ผู้ชมทราบว่ารายการที่กำลังรับชมเชื่อมต่อผ่านเครือข่ายยูโรวิชัน ช่วงที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด คือช่วงก่อนและหลังการประกวดเพลงยูโรวิชัน แม้ว่ารายการที่สนับสนุนส่วนใหญ่ เช่น การถ่ายทอดการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ รวมทั้งการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกจะไม่ได้รับการยกย่องและประชาชนทั่วไปส่วนใหญ่ไม่ได้ตระหนักถึงการมีส่วนร่วมของยูโรวิชันในรายการนั้น ๆ
รายชื่อสายการบินในประเทศอินโดนีเซีย
รายชื่อสายการบินที่มีใบรับรองการเดินอากาศที่ออกโดยสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศอินโดนีเซีย
ใบรับรองการเดินอากาศ (AOC) ในอินโดนีเซียมี 2 ประเภท ได้แก่ AOC 121 และ AOC 135 โดย AOC 121 สำหรับสายการบินเชิงพาณิชย์ตามกำหนดการที่มีผู้โดยสารมากกว่า 30 คน และ AOC 135 สำหรับสายการบินเชิงพาณิชย์ที่มีผู้โดยสารไม่เกิน 30 คนและสายการบินเช่าเหมาลำ มีผู้ถือ AOC 121 จำนวน 22 รายและผู้ถือ AOC 135 จำนวน 32 ราย
ภายในวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2555 สายการบินบินประจำสัญชาติอินโดนีเซียทุกแห่งต้องให้บริการเครื่องบินอย่างน้อย 10 ลำ และควรมีเครื่องบินอย่างน้อย 5 ลำ กระทรวงคมนาคมมีสิทธิที่จะเพิกถอนใบรับรองการดำเนินงานของตนได้ในกรณีที่ไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ (กฎหมายฉบับที่ 1 พ.ศ. 2552 ว่าด้วยการขนส่งทางอากาศ) การบังคับใช้กฎหมายถูกเลื่อนออกไปเป็นเวลาหนึ่งปี ในขณะที่ในช่วงเวลาที่เลื่อนออกไป สายการบินควรจัดทำแผนธุรกิจและหนังสือสัญญาสำหรับเครื่องบินที่เช่าไว้ล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งปี
สายการบินต้นทุนต่ำที่ใหญ่ที่สุด ได้แก่ ไลอ้อนแอร์, อินโดนีเซียแอร์เอเชีย และซิตีลิงก์ ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของการูดาอินโดนีเซีย
คำสั่งห้ามที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของสายการบินสัญชาติอินโดนีเซียที่บินไปยังสหภาพยุโรปได้ถูกยกเลิกบางส่วนตั้งแต่พ.ศ. 2552 โดยที่การูดาอินโดนีเซีย, แอร์ฟาสต์อินโดนีเซีย, แมนดาลาแอร์ไลน์, เอ็กซ์เพรส ทรานสปอร์ซิ อันตาร์เบนู, อินโดนีเซียแอร์เอเชีย และบาตาเวียแอร์ถูกถอดออกจากรายการ เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2552 สหภาพยุโรปได้ยกเลิกการแบน คาร์ดิกแอร์, รีพับลิก เอ็กซ์เพรส, เอเชียลิงค์ และแอร์มาเลโอ ซึ่งทั้งหมดเป็นผู้ให้บริการขนส่งสินค้า การห้ามถูกกำหนดหลังจากเกิดอุบัติเหตุหลายครั้ง
เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2561 สายการบินสัญชาติอินโดนีเซียทั้งหมดถูกถอดออกจากรายชื่อสายการบินที่ถูกแบนในสหภาพยุโรป
การแสดงตรงเวลา (OTP) สำหรับสายการบินเชิงพาณิชย์ในอินโดนีเซียมีสามประเภท (เฉลี่ยปี 2560 เผยแพร่โดยคณะกรรมการการบินพลเรือนอินโดนีเซีย):
ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2555 สายการบินต้องมอบบัตรกำนัลมูลค่า 300,000 รูเปียห์ (740 บาท) ให้กับผู้โดยสารแต่ละคนเพื่อชดเชยสำหรับเที่ยวบินที่ล่าช้าเกินกว่า 4 ชั่วโมง และบัตรดังกล่าวควรจะสามารถเบิกจ่ายได้ในวันนั้นหรือวันถัดไป หากสภาพอากาศเลวร้ายหรือปัญหาด้านการปฏิบัติงานและทางเทคนิค เช่น ความล่าช้าในการเติมเชื้อเพลิงหรือทางวิ่งเสียหาย ได้รับการยกเว้นจากข้อกำหนดนี้ สำหรับเที่ยวบินที่เปลี่ยนเส้นทางไปยังจุดหมายปลายทางอื่น สายการบินต้องเตรียมการที่จำเป็นทั้งหมดเพื่อนำผู้โดยสารไปยังจุดหมายปลายทางเดิม พร้อมค่าชดเชย 150,000 รูเปียห์ การยกเลิกเที่ยวบินใดๆ ต้องทำล่วงหน้า 7 วันก่อนเที่ยวบิน และผู้โดยสารจะได้รับเงินคืนเต็มจำนวนและการยกเลิกภายใน 7 วันก่อนออกเดินทาง สายการบินต้องจ่ายค่าชดเชยเท่ากับมูลค่าตั๋วทับการคืนเงินเต็มจำนวน บาตาเวียแอร์ เป็นสายการบินแรกที่มีความล่าช้ามากกว่า 4 ชั่วโมงในเส้นทางปาลังการายา-สุราบายา เนื่องจากปัญหาการดำเนินงานเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2554 สายการบินได้จ่ายค่าชดเชยเป็นจำนวนเงิน 42 ล้านรูเปีย (103,574 บาก) ให้กับผู้โดยสารทุกคน
กือยิวน็อตเคียฟ
กือยิวน็อตเคียฟ (KyivNotKiev) เป็นการรณรงค์ออนไลน์ที่จัดขึ้นโดยกระทรวงการต่างประเทศของยูเครน ร่วมกับสมาชิกศูนย์การสื่อสารเชิงกลยุทธ์ 15 คนจาก "StratCom Ukraine" ในวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 2018 โดยมีเป้าหมายโน้มน้าวให้สื่อและองค์กรที่ใช้ภาษาอังกฤษใช้คำว่า กือยิว (Kyiv, จากКиїв) เป็นชื่อเมืองหลวงของประเทศยูเครนแทน เคียฟ (Kiev, จากКиев)
องค์กรนี้ตั้งใจที่จะยืนยันตัวตนของยูเครนในระดับสากลและช่วยสละมรดกทางภาษาของจักรวรรดิรัสเซียและสหภาพโซเวียตด้วยการสนับสนุนคำทับศัพท์ภาษายูเครนโดยเฉพาะสำหรับชื่อสถานที่ในยูเครน
คำทับศัพท์ Kyiv ผ่านคำสั่งทางกฎหมายจากรัฐบาลยูเครนใน ค.ศ. 1995 คำทับศัพท์นี้ผ่านการยอมรับจากการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการสร้างมาตรฐานชื่อทางภูมิศาสตร์ครั้งที่ 10 ใน ค.ศ. 2012 แต่ไม่ได้รับความนิยมในระดับนานาชาติ ก่อน ค.ศ. 2019 มีองค์กรไม่กี่แห่งที่เปลี่ยนเป็นรูปสะกด "Kyiv" เนื่องจากผู้คนนอกประเทศยูเครนไม่เห็นความจำเป็นหรือคิดว่าปัญหานี้ "กำหนดจุดประสงค์ตามชาตินิยม" หลังสงครามรัสเซีย-ยูเครนเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 2014 สื่อตะวันตกหลายแห่งเลือกที่จะเปลี่ยนรูปสะกดใหม่ สงครามและความเห็นทางการเมืองระหว่างประเทศรุนแรงขึ้นจากการรุกรานยูเครนโดยรัสเซียใน ค.ศ. 2022
กำแพงเครมลินมอสโก
กำแพงเครมลินมอสโก (Moscow Kremlin Wall) เป็นกำแพงป้องกันที่ล้อมรอบเครมลินแห่งมอสโก ซึ่งเป็นที่รู้จักจากลักษณะรอยหยักและหอคอยเครมลิน กำแพงเดิมน่าจะเป็นรั้วไม้เรียบง่ายที่มีหอคอยป้องกันสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1156 กำแพงเครมลินก็เหมือนกับวิหารหลายแห่งในเครมลินที่สร้างโดยสถาปนิกชาวอิตาลี
ข้อมูลจำเพาะ
ด้วยเส้นรอบวงด้านนอก 2,235 เมตร (7,333 ฟุต) เครมลินปรากฏเป็นรูปทรงใกล้เคียงรูปสามเหลี่ยม โดยเบี่ยงเบนจากทรงเรขาคณิตเล็กน้อยโดยทางด้านใต้แทนที่จะเป็นเส้นตรง มันถูกสร้างทับรูปทรงบนเนินเขาเดิมที่กำแพงเครมลินเคยสร้างไว้ ด้วยเหตุนี้โครงสร้างแนวตั้งจึงไม่เท่ากัน และความสูงในบางแห่งที่มีตั้งแต่ไม่เกิน 5 เมตร (16 ฟุต) ถึง 19 เมตร (62 ฟุต) ซึ่งมีความต่างกันถึงสี่เท่าของจุดอื่น ความหนาของกำแพงก็แตกต่างกันไป ตั้งแต่ 3.5 ถึง 6.5 เมตร (11 ถึง 21 ฟุต)
ด้านบนของกำแพงตามความยาวทั้งหมด มีแท่นต่อสู้ที่มองไม่เห็นจากภายนอกซึ่งมีความกว้างตั้งแต่ 2 ถึง 4.5 เมตร (6 ฟุต 7 ถึง 14 ฟุต 9 นิ้ว) (ตามสัดส่วนของความหนา) รอย "ฟัน" หยักบนยอดของกำแพงเป็นคู่รวม 1,045 ซี่ โดยมีความสูงตั้งแต่ 2 ถึง 2.5 เมตร (6 ฟุต 7 ถึง 8 ฟุต 2 นิ้ว) และความหนาตั้งแต่ 65 ถึง 75 เซนติเมตร (26 ถึง 30 นิ้ว) )
ทางเดินภายในกำแพงบางส่วนมีห้องที่ไม่มีไฟส่องสว่างภายนอก (kamoras) ซึ่งกักขังอาชญากรที่อันตรายโดยเฉพาะ
แคลคูลัสเชิงประพจน์
แคลคูลัสเชิงประพจน์ (อังกฤษ: propositional calculus) คือระบบรูปนัยสำหรับการใช้เหตุผลแบบนิรนัย ที่มีหน่วยพื้นฐานคือตัวแปรเชิงประพจน์ (ซึ่งจะแตกต่างจากตรรกศาสตร์ภาคแสดงที่อาจมีการใช้ ตัวบ่งปริมาณ และมีหน่วยพื้นฐานคือฟังก์ชันเชิงประพจน์ และตรรกศาสตร์อัญรูปที่หน่วยพื้นฐานอาจไม่ใช่ประโยคระบุความจริง)
ในแคลคูลัสเชิงประพจน์นั้น ภาษาจะประกอบด้วยตัวแปรเชิงประพจน์ และตัวดำเนินการเชิงประโยค (หรือ ตัวเชื่อม) สูตรที่จัดดีแล้ว คือสูตรที่เป็นหน่วยพื้นฐาน หรือสูตรที่สร้างโดยใช้ตัวดำเนินการเชิงประโยค
ต่อไปเราจะได้แสดงรูปแบบมาตรฐานของแคลคูลัสเชิงประพจน์อย่างคร่าว ๆ รูปแบบอื่น ๆ ที่แตกต่างไปจากนี้ก็ยังมีใช้อยู่  ข้อแตกต่างที่พบจะมีในส่วนของ (1) ภาษา (ตัวดำเนินการและตัวแปรใดบ้างที่จัดว่าเป็นส่วนของภาษา) (2) สัจพจน์ใดที่ใช้ และ (3) กฎการอนุมานที่ใช้
ไวยากรณ์
ภาษาของแคลคูลัสเชิงประพจน์ประกอบด้วย:
เซตของ wff ถูกนิยามแบบเวียนเกิด (เรียกซ้ำ) ด้วยกฎต่อไปนี้
การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2563
'''การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2563''' เป็นการเลือกตั้งผู้นำฝ่ายบริหารองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี (นายก อบจ.) ครั้งที่ 4 และเป็นครั้งแรกหลังจากการรัฐประหาร พ.ศ. 2557 โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)
ผลการเลือกตั้งปรากฏว่า วิเชียร ขาวขำ ผู้สมัครจากพรรคเพื่อไทย เอาชนะผู้สมัครหมายเลขอื่น ๆ ด้วยคะแนนเสียงกว่าสามแสนคะแนน เกินครึ่งหนึ่งของจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งทั้งหมด ผู้สมัครที่ได้อันดับรองลงมาได้แก่ ฐานวัฒน์ ธนาธัญญพิชญ์ ในนามคณะก้าวหน้า, ชวนนท์ ศิริบาล ไม่สังกัดพรรค, อิงค์ณภัจฉร์ ชินวัตรนุวงศ์ กลุ่มเพื่ออุดรธานี, ศักดา เกตุแก้ว ไม่สังกัดพรรค, เศษฐภัทร์ นิตยสิทธิวรากุล ไม่สังกัดพรรค และเจริญ หมู่ขจรพันธ์ พรรคสังคมประชาธิปไตยไทย ตามลำดับ
พีชคณิตแบบบูล
ในคณิตศาสตร์และคณิตตรรกศาสตร์ พีชคณิตแบบบูล (หรือเรียกชื่ออื่นว่า พีชคณิตบูลเลียน หรือ แลตทิซแบบบูล) (Boolean algebra) คือโครงสร้างเชิงพีชคณิตซึ่งเป็นการรวบรวมแก่นความหมายของการดำเนินการทางตรรกศาสตร์และทฤษฎีเซต โดยชื่อพีชคณิตแบบบูลนั้นตั้งตามจอร์จ บูล ผู้พัฒนาพีชคณิตแบบนี้
พีชคณิตบูลีนเป็นสาขาของพีชคณิตซึ่งค่าของตัวแปรคือค่าความจริง จริงและเท็จ โดยปกติจะแสดงเป็น 1 และ 0 ตามลำดับ แต่ต่างจากพีชคณิตขั้นพื้นฐาน ที่ค่าของตัวแปรเป็นตัวเลขและการดำเนินการเฉพาะคือการบวกและการคูณ การดำเนินการหลักของพีชคณิตบูลีน (ตัวดำเนินการตรรกะ) คือ การรวม (และ) แสดงเป็น ∧ การไม่แยก (หรือ) แสดงเป็น ∨ และการปฏิเสธ (ไม่) แสดงเป็น ¬ เป็นวิธีการทางคณิตศาสตร์สำหรับอธิบายการดำเนินการเชิงตรรกะ ในลักษณะเดียวกับที่พีชคณิตขั้นพื้นฐานที่ใช้อธิบายการดำเนินการเชิงตัวเลข
พีชคณิตแบบบูล คิดค้นขึ้นโดย จอร์จ บูล (George Boole) ในหนังสือเล่มแรกของเขาเรื่อง The Mathematical Analysis of Logic (ค.ศ.1847) และมีเนื้อหาครบถ้วนมากขึ้นใน An Investigation of the Laws of Thought (ค.ศ.1854) พีชคณิตบูลีนเป็นหลักคณิตศาสตร์พื้นฐานในการพัฒนาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ดิจิทัล และ ใช้ประยุกต์ในการเขียนภาษาโปรแกรมสมัยใหม่ทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีการใช้พีชคณิตแบบบูลในทฤษฎีเซตและสถิติศาสตร์
ประวัติ
จอร์จ บูล นักคณิตศาสตร์ชาวอังกฤษ ที่มหาวิทยาลัย College Cork ผู้ที่นิยามพีชคณิตดังกล่าวขึ้นมาเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของระบบทางตรรกศาสตร์ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 พีชคณิตแบบบูลนำเทคนิคทางพีชคณิตมาใช้กับนิพจน์ในตรรกศาสตร์เชิงประพจน์  ในปัจจุบันพีชคณิตแบบบูลได้ถูกนำไปประยุกต์อย่างแพร่หลายในการออกแบบทางอิเล็กทรอนิกส์  ผู้ที่นำไปใช้คนแรกคือคลาวด์ อี. แชนนอน นักวิทยาศาสตร์แห่งห้องทดลองเบลล์ (Bell Laboratory) ในคริสต์ศตวรรษที่ 20  โดยนำมาใช้ในการวิเคราะห์วงจรเน็ตเวิร์กที่ทำงานต่อกันหลาย ๆ ภาค เช่น วงจรของโทรศัพท์ เป็นต้น เมื่อมีการพัฒนาวงจร คอมพิวเตอร์ขึ้นก็ได้มีการนำเอาพีชคณิตบูลีนมาใช้ในการคำนวณ ออกแบบ  และอธิบายสภาวะการทำงานของสถานะวงจรภายในระบบคอมพิวเตอร์ โดยพีชคณิตบูลีนเป็นพื้นฐานสำคัญในการออกแบบวงจรตรรกของระบบดิจิตอล
นิยาม
พีชคณิตแบบบูล คือ เซต A ที่ประกอบด้วยการดำเนินการทวิภาค คือ \land (AND) กับ \lor (OR), การดำเนินการเอกภาค คือ \lnot / ~ (NOT) และสมาชิกคือ 0 (FALSE) กับ 1 (TRUE) ซึ่งสำหรับสมาชิก a, b และ c ของเซต A จะมีคุณสมบัติเป็นไปตามสัจพจน์เหล่านี้
สำหรับสมาชิก a และ b ใน A มันจะมีเอกลักษณ์ดังต่อไปนี้
ภาษาเปอร์เซีย
เปอร์เซีย (Persian; ) รู้จักจากชื่อเรียกในกลุ่มชน (endonym) ว่า ฟอร์ซี (فارسی, Fārsī, ) เป็นภาษาอิหร่านตะวันตกที่อยู่ในสาขาอิหร่านของสาขาย่อยอินโด-อิเรเนียนจากตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน เปอร์เซียเป็นภาษาพหุศูนย์ที่ผู้คนพูดเป็นภาษาหลักและใช้อย่างเป็นทางการในประเทศอิหร่าน ประเทศอัฟกานิสถาน และประเทศทาจิกิสถาน ซึ่งความหลากหลายของภาษามาตรฐานที่สามารถเข้าใจร่วมกันมีอยู่ 3 แบบ คือ เปอร์เซียแบบอิหร่าน, เปอร์เซียแบบดารี (เรียกว่า ดารี อย่างเป็นทางการตั้งแต่ ค.ศ. 1958) และเปอร์เซียแบบทาจิก (เรียกว่า ทาจิก อย่างเป็นทางการตั้งแต่สมัยโซเวียต) นอกจากนี้ ยังมีผู้พูดภาษาทาจิกตั้งแต่เกิดในประชากรของประเทศอุซเบกิสถาน,  เช่นเดียวกันกับภูมิภาคอื่นที่มีประวัติศาสตร์สังคมเปอร์เซียในเขตวัฒนธรรมเกรตเตอร์อิหร่าน ในประเทศอิหร่านและอัฟกานอสถานเขียนด้วยชุดตัวอักษรเปอร์เซีย ซึ่งมาจากอักษรอาหรับ ส่วนในประเทศทาจิกิสถานเขียนด้วยอักษรทาจิก ซึ่งมาจากอักษรซีริลลิก
ภาษาเปอร์เซียในปัจจุบันสืบต่อมาจากภาษาเปอร์เซียกลาง ภาษาทางการของจักรวรรดิซาเซเนียน (ค.ศ. 224–651) ซึ่งสืบต่อมาจากภาษาเปอร์เซียโบราณที่ใช้ในจักรวรรดิอะคีเมนิด (550–330 ปีก่อนคริสตกาล) มีต้นกำเนิดในพื้นที่จังหวัดฟอร์ส (เปอร์เซีย) ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศอิหร่าน ไวยากรณ์ของภาษานี้มีความคล้ายกับภาษาในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียนหลายภาษา
ตลอดทั้งประวัติศาสตร์ ภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาอันทรงเกียรติในจักรวรรดิที่มีศูนย์กลางในเอเชียตะวันตก เอเชียกลาง และเอเชียใต้ ภาษาเปอร์เซียเก่าเขียนด้วยคูนิฟอร์มเปอร์เซียเก่าในจารึกระหว่างศตวรรษที่ 6 ถึง 4 ก่อนคริสตกาล ภาษาเปอร์เซียกลางเขียนด้วยอักษรที่มาจากภาษาแอราเมอิก (ปะห์ลาวีกับมาณีกี) ในจารึกกับคัมภีร์ศาสนาโซโรอัสเตอร์และศาสนามาณีกีในระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึง 10 มีการเขียนวรรณกรรมภาษาเปอร์เซียใหม่ครั้งแรกในคริสต์ศตวรรษที่ 9 หลังการพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียโดยมุสลิมเป็นต้นมา จึงเริ่มมีการนำอักษรอาหรับมาดัดแปลง ภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาแรกที่ทลายการผูกขาดของชาวอาหรับผ่านระบบการเขียนในโลกมุสลิม ทำให้กวีเปอร์เซียกลายเป็นธรรมเนียมในข้าราชสำนักตะวันออกหลายแห่ง ในอดีต แม้แต่ผู้ไม่ใช่เจ้าของภาษาก็ใช้ภาษานี้เป็นภาษาราชการ เช่น จักรวรรดิออตโตมันในเอเชียไมเนอร์, จักรวรรดิโมกุลในเอเชียใต้ และชาวปาทานในประเทศอัฟกานิสถาน ภาษานี้มีอิทธิพลบางส่วนในภาษาอาหรับด้วย พร้อมกับยืมคำมาจากภาษาอาหรับในยุคกลาง
มีผู้พูดภาษาเปอร์เซียประมาณ 110 ล้านคนทั่วโลก รวมถึงชาวเปอร์เซีย, ชาวทาจิก, ชาวแฮซอแรฮ์, ชาวตัตแถบคอเคซัส และอายมัก คำว่า Persophone อาจใช้เพื่ออ้างถึงผู้พูดภาษาเปอร์เซีย
การจัดจำแนก
ภาษาเปอร์เซียอยู่ในกลุ่มอิหร่านตะวันตกในกลุ่มภาษาอิหร่าน ซึ่งเป็นสาขาของกลุ่มภาษาอินโด-ยูโรเปียนในกลุ่มย่อยกลุ่มอินโด-อิเรเนียน เรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา กลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกแบ่งออกเป็นสองกลุ่มย่อย: กลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีผู้พูดภาษาเปอร์เซียเป็นส่วนใหญ่ และกลุ่มภาษาอิหร่านตะวันตกเฉียงเหนือ ที่มี ภาษาเคิร์ดเป็นภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุด
ชื่อในภาษาอังกฤษ
ในภาษาอังกฤษเรียกชื่อภาษานี้ว่าภาษาเปอร์เซียซึ่งเป็นการออกเสียงแบบอังกฤษของคำที่มาจากภาษาละติน Persianus < ละติน Persia < กรีก Πέρσις Pérsis ซึ่งมีต้นกำเนิกจากคำในภาษาเปอร์เซียโบราณ Parsa คำว่าเปอร์เซียมีใช้ในภาษาอังกฤษครั้งแรกเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 21 ผู้พูดภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาแม่จะเรียกตนเองว่าปาร์ซี หรือ ฟาร์ซี โดยที่ฟาร์ซีนั้นเป็นรูปที่ถูกทำให้เป็นภาษาอาหรับของคำว่าปาร์ซี เพราะภาษาอาหรับไม่มีเสียง /ป/ เมื่อมีผู้พูดภาษาเปอร์เซียอพยพไปตะวันตกจึงมีการใช้คำว่าภาษาฟาร์ซีใช้เรียกภาษาของตนและเริ่มใช้ในภาษาอังกฤษเมื่อพุทธศตวรรษที่ 25 สมาคมวิชาการทางด้านภาษาและวรรณกรรมเปอร์เซียได้ประกาศว่าคำว่าภาษาเปอร์เซียนั้นเหมาะสมกว่าฟาร์ซี และนักวิชาการทางด้านภาษาเปอร์เซียบางคนได้ปฏิเสธการใช้คำว่าภาษาฟาร์ซี
ชื่อในระดับนานาชาติ
การกำหนดรหัสภาษาในระบบ ISO 639-1 ใช้ "fa" ส่วนในระบบ ISO 639-3 ใช้ "fas" สำหรับภาษาเปอร์เซีย ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่อิหร่านถึงอัฟกานิสถาน ใช้คำว่าภาษาฟาร์ซีตะวันออกสำหรับภาษาเฉพาะในอัฟกานิสถานและภาษาฟาร์ซีตะวันตกสำหรับภาษาเฉพาะในอิหร่าน ใน Ethnologue จะใช้ภาษาฟาร์ซีตะวันออกหรือ "Dari" กับภาษาฟาร์ซีตะวันตกหรือ "Irani"
สัทวิทยา
ภาษาเปอร์เซียมีพยัญชนะ 23 เสียง สระ 6 เสียง ในอดีต ภาษาเปอร์เซียมีเสียงสระ 8 เสียงคือมีเสียงยาว 5 เสียง (/iː/, /uː/, /ɒː/, /oː/ และ /eː/) และเสียงสั้น 3 เสียง (/æ/, /i/ และ /u/)จนเมื่อราวก่อนพุทธศตวรรษที่ 21 มีการรวมกันของเสียงสระบางเสียง จึงเหลือเพียง 6 เสียงในปัจจุบัน
โครงสร้าง
ภาษาเปอร์เซียมีการเติมปัจจัยท้ายคำมาก คำอุปสรรคมีใช้น้อย คำกริยาจะแสดงกาลและจุดประสงค์ ผันตามบุคคล บุรุษ และจำนวน คำนามไม่มีการกำหนดเพศ คำสรรพนามจัดให้เป็นเพศกลาง
การเรียงประโยค
โครงสร้างประโยคโดยทั่วไปเป็น ประธาน- (วลีบุพบท) -กรรม-กริยา ถ้ากรรมมีการชี้เฉพาะ กรรมจะตามด้วยคำ ra และมาก่อนวลีบุพบท
ประวัติ
ภาษาเปอร์เซียเป็นภาษากลุ่มอิหร่าน อยู่ในกลุ่มภาษาอินโด-อารยัน ในตระกูลภาษาอินดด-ยุโรเปียน ภาษานี้แบ่งออกเป็นสามยุคอย่างชัดเจนคือยุคโบราณ ยุคกลางและยุคใหม่ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับประวัติศาสตร์อิหร่านสามช่วง ยุคโบราณเริ่มตั้งแต่ก่อนราชวงศ์อะแคมินิดจนถึงหลังราชวงศ์อะแคมินิด (ประมาณพ.ศ. 143-243) ยุคกลางเริ่มจากยุคหลังจากสิ้นสุดยุคโบราณจนถึงยุคราชวงศ์ซัสซานิด และยุคหลังจากนั้น ยุคใหม่ เริ่มหลังจากสิ้นสุดราชวงศ์ซัสซานิดจนถึงปัจจุบัน เอกสารภาษาเปอร์เซียที่เก่าที่สุดอยู่ในยุคจักรวรรดิเปอร์เซียเมื่อ 57 ปีก่อนพุทธศักราช
ภาษาเปอร์เซียโบราณ
ภาษาเปอร์เซียโบราณพัฒนามาจากภาษาอิหร่านดั้งเดิมที่เกิดขึ้นในที่ราบอิหร่านทางตะวันตกเฉียงใต้ ตัวอย่างที่เก่าที่สุดของภาษานี้คือจารึกเบฮิสตันในสมัยพระเจ้าดาริอุสที่ 1 ในสมัยราชวงศ์อะแคมินิด แม้ว่าจะมีตัวอย่างที่อายุมากกว่านี้ เช่นจารึกของพระเจ้าไซรัสมหาราช แต่ภาษาใหม่กว่า ภาษาเปอร์เซียโบราณเขียนด้วยอักษรรูปลิ่มสำหรับภาษาเปอร์เซีย ซึ่งมีลักษณะเฉพาะสำหรับภาษา คาดว่าประดิษฐ์ขึ้นใช้ในสมัยพระเจ้าดาริอุสที่ 1 ในยุคราชวงศ์อะแคมินิดเริ่มมีการนำอักษรอราเมอิกมาใช้ พบทางตะวันตกเฉียงใต้ซึ่งเป็นบ้านเกิดของราชวงศ์อะแคมินิด
ภาษาเปอร์เซียยุคกลาง
ในทางตรงกันข้ามกับภาษาเปอร์เซียโบราณ ภาษาเปอร์เซียยุคกลางมีความแตกต่างทั้งทางด้านรุปแบบการเขียนและการพูด รูปแบบทวิพจน์ในภาษาเปอร์เซียโบราณได้หายไป ภาษาเปอร์เซียยุคกลางใช้ปรบทในการบอกหน้าที่ของคำ ภาษาเปอร์เซียยุคกลางเริ่มต้นขึ้นเมื่อราชวงศ์อะแคสินิดเริ่มตกต่ำ โดยการเปลี่ยนแปลงของภาษาน่าจะเริ่มราวพุทธศตวรรษที่ 9 และใช้จนถึงพุทธศตวรรษที่ 12 ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 ภาษาเปอร์เซียกลางจึงเริ่มเปลี่ยนมาสู่ภาษาเปอร์เซียใหม่ เอกสารที่เหลือยู่ส่วนใหญ่เป็นเอกสารทางศาสนาโซโรอัสเตอร์ ชื่อของภาษาในยุคนี้คือ Parsik ซึ่งกลายเป็นคำว่า "เปอร์เซีย" ในภาษาเปอร์เซียใหม่ เมื่อเขียนด้วยอักษรอาหรับ เมื่อภาษานี้เปลี่ยนมาเป็นภาษาเปอร์เซียใหม่ ภาษายุคกลางนี้จึงเรียกว่าภาษาปะห์ลาวี จุดเปลี่ยนระหว่างภาษายุคกลาง (ปะห์ลาวี เช่นภาษาพาร์เทียน) มาเป็นภาษาเปอร์เซีย (farsi)จึงเป็นจุดที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอาหรับและการเขียนด้วยอักษรอาหรับ
ภาษาเปอร์เซียใหม่
ประวัติศาสตร์ของภาษาเปอร์เซียใหม่เกิดขึ้นเมื่อ 1,000 - 1,200 ปี พัฒนาการของภาษานี้แบ่งเป็นยุคต้น ยุคคลาสสิกและยุคใหม่ ผู้พูดภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาแม่ในปัจจุบันสามารถเข้าใจเอกสารโบราณของภาษาเปอร์เซียได้แม้จะมีความแตกต่างทางด้านไวยากรณ์บ้าง
ภาษาเปอร์เซียคลาสสิก
การแพร่เข้ามาของศาสนาอิสลามกลายเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ของภาษาเปอร์เซียและวรรณกรรม ภาษานี้เป็นภาษากลางของโลกอิสลามฝั่งตะวันออกและอินเดีย เป็นภาษากลางและภาษาทางวัฒนธรรมของราชวงศ์ที่นับถือศาสนาอิสลามหลายราชวงศ์ เช่นซามานิดส์ บูยิดส์ ตาฮิริดส์ จักรวรรดิโมกุล ติมูริดส์ คาชนาวิดส์ เซลจุก ความเรชมิดส์ ซาฟาวิด อัฟชาริดส์ จักรวรรดิออตโตมานและอื่นๆ
ภาษาเปอร์เซียกับการปกครองในอินเดีย
ในช่วง 500 ปีก่อนที่อังกฤษจะเข้าปกครองอินเดียเป็นอาณานิคม ภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาที่สองที่สำคัญในอินเดียทั้งทางด้านการเรียนการสอนและทางวัฒนธรรม ในยุดจักรวรรดิโมกุล ภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาราชการ เมื่ออังกฤษเข้ามาปกครองอินเดีย ภาษาอังกฤษจึงเข้ามาเป็นภาษากลางแทนที่ภาษาเปอร์เซีย
ภาษาเปอร์เซียในปัจจุบัน
ตังแต่พุทธศตวรรษที่ 24 เป็นต้นมา ภาษาอังกฤษ ภาษารัสเซียและภาษาฝรั่งเศสได้เข้ามาเป็นศัพท์เทคนิคในภาษาเปอร์เซีย สมาคมวิชาการภาษาเปอร์เซียแห่งชาติในอิหร่านเป็นองค์กรที่รับผิดชอบในการสร้างคำใหม่จากรากศัพท์ภาษาเปอร์เซียให้เทียบเท่าคำยืมจากภาษาอื่น
การสร้างคำดั้งเดิมในภาษา
การสร้างคำในภาษาเปอร์เซียจะประกอบด้วยการเติมอุปสรรคปัจจัยเข้าที่รากศัพท์ และมีการสร้างคำแบบรูปคำติดต่อด้วย รวมทั้งการสร้างคำแบบประสมที่รวมคำสองคำเข้าด้วยกัน
อิทธิพล
ภาษาเปอร์เซียยุคกลางเป็นภาษาที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอาหรับน้อย และได้รับอิทธิพลด้านคำศัพท์จากภาษาโบราณในเมโสโปเตเมีย แต่ในภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่ได้รับอิทธิพลจากรากศัพท์ภาษาอาหรับมาก โดยรากศัพท์เหล่านี้จะถูกทำให้เป็นเปอร์เซีย คำศัพท์ภาษาอาหรับที่พบในภาษาที่ใช้พูดในประเทศอินเดียและกลุ่มภาษาเตอร์กิกนั้นจะยืมต่อไปจากภาษาเปอร์เซียอีกต่อหนึ่ง การรวมหน่วยทางภาษาจากภาษามองโกเลียและกลุ่มภาษาเตอร์กิกเข้าในภาษาเปอร์เซีย เกิดจากการที่ชาวเติร์กเคยมีอำนาจปกครองอิหร่าน คำศัพท์กลุ่มนี้มักเป็นคำศัพท์ทางการเมือง
มีคำยืมจากภาษาฝรั่งเศสและภาษารัสเซียในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24 – 25 ในปัจจุบันมีคำยืมจากภาษาอังกฤษในภาษาเปอร์เซียมากยิ่งขึ้น และสมาคมวิชาการเปอร์เซียพยายามบัญญัติศัพท์ภาษาเปอร์เซียขึ้นใช้แทน อย่างไรก็ตาม มีคำยืมจากภาษาฝรั่งเศสมากกว่าภาษาอังกฤษ เพราะผู้พูดภาษาเปอร์เซียจะออกเสียงภาษาฝรั่งเศสได้ง่ายกว่า
นอกจากนี้ ภาษาเปอร์เซียยังมีอิทธิพลต่อคำศัพท์ในภาษาอื่นโดยเฉพาะกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียน ตัวอย่างของภาษาเหล่านี้ได้แก่ ภาษาอูรดู ภาษาฮินดี และกลุ่มภาษาเตอร์กิก เช่น ภาษาตุรกีออตโตมาน ภาษาชะกะไต ภาษาตาตาร์ ภาษาตุรกี ภาษาเติร์กเมน ภาษาอาเซอรี ภาษาอุซเบก ตระกูลภาษาแอฟโฟร-เอเชียติก เช่นภาษาอราเมอิกใหม่อัสซีเรีย ภาษาอาหรับ ตระกูลภาษาดราวิเดียน เช่น ภาษาเตลูกู และภาษาบราฮุย ภาษาในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ เช่น ภาษาอาร์มีเนีย ภาษาจอร์เจีย ภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เช่น ภาษามลายู และภาษาใน[[ทวีปแอฟริกา เช่น ภาษาสวาฮิลี นอกจากนั้น ภาษาเปอร์เซียยังส่งอิทธิพลต่อภาษาในยุโรปตะวันออกผ่านทางภาษาตุรกี เช่น ภาษาเซอร์เบีย ภาษาโครเอเชีย ภาษาบอสเนีย โดยเฉพาะที่ใช้พูดในบอสเนีย-เฮอร์เซโกวีนา
การเขียน
ภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่ในอิหร่านและอัฟกานิสถานเขียนด้วยอักษรอาหรับดัดแปลง ภาษาทาจิกที่ถือเป็นสำเนียงหนึ่งของภาษาเปอร์เซียซึ่งได้รับอิทธิพลจากภาษารัสเซียและกลุ่มภาษาเตอร์กิกในเอเชียกลาง เขียนด้วยอักษรซีริลลิก
อักษรเปอร์เซีย
ภาษาเปอร์เซียและภาษาดารีเปอร์เซียสมันใหม่ เขียนด้วยอักษรอาหรับดัดแปลงซึ่งมีการออกเสียงที่ต่างไปและเพิ่มอักษรเข้ามา ในขณะที่ภาษาทาจิกเขียนด้วยอักษรซีริลลิก หลังจากที่ชาวเปอร์เซียหันไปนับถือศาสนาอิสลามใช้เวลาถึง 150 ปีที่ชาวเปอร์เซียได้ประยุกต์นำอักษรอาหรับเข้าไปแทนที่อักษรที่เคยใช้อยู่เดิมคืออักษรปะห์ลาวีสำหรับภาษาเปอร์เซียยุคกลางและอักษรอเวสตะที่ใช้สำหรับงานเขียนทางศาสนา อักษรนี้เคยใช้เขียนภาษาอเวสตะมาก่อน ในอักษรเปอร์เซียสมัยใหม่สระที่ใช้แทนสระเสียงสั้น (a, e, o) จะไม่แสดง แสดงเฉพาะสระเสียงยาว (i, u, â) ซึ่งจะทำทำให้เกิดความสับสนได้ เช่นเมื่อสะกดว่า "krm" อาจหมายถึง kerm "หนอน", karam "ใจกว้าง", kerem "ครีม" หรือ  krom "สี" ผู้อ่านต้องตัดสินใจเอาเองจากบริบท ระบบเครื่องหมายการออกเสียงภาษาอาหรับที่เรียกฮารากัตมีใช้ในภาษาเปอร์เซียด้วย แม้จะออกเสียงต่างจากภาษาอาหรับ เช่น ฎ็อมมะห์ ในภาษาอาหรับใช้แทนเสียง [ʊ] ส่วนภาษาเปอร์เซียใช้แทน [o] แต่การแสดงเครื่องหมายนี้จะไม่ใช้ในการเขียนภาษาเปอร์เซียตามปกติ จะใช้สำหรับการสอนและพจนานุกรมบางเล่ม ตัวอักษรบางตัวจะใช้เฉพาะคำยืมจากภาษาอาหรับ แต่จะออกเสียงแบบภาษาเปอร์เซีย เช่น มีอักษร 4 ตัวแทนเสียง 'z' อักษรแทนเสียง 's' 3 ตัวและแทนเสียง 't' อีก 2 ตัว
อักษรเพิ่ม
ในอดีต เคยมีอักษรพิเศษสำหรับเสียง ปัจจุบันไม่มีการใช้แล้ว เพราะเสียง /β/ เปลี่ยนเป็นเสียง /b/ เช่น زڤان /zaβān/ ในอดีต > زبان /zæbɒn/ 'ภาษา'
การเปลี่ยนแปลง
อักษรเปอร์เซียมีการเปลี่ยนแปลงตัวอักษรจากภาษาอาหรับ เช่นอลิฟที่มีฮัมซะหฺอยู่ข้างล่าง ( إ ) เปลี่ยนเป็น ( ا ) คำที่เขียนด้วยฮัมซะหฺจะเขียนต่างไป เช่น مسؤول เป็น مسئول และ ة เปลี่ยนเป็น ه หรือ ت อักษรที่เปลี่ยนรูปร่างไป แสดงในตารางข้างล่าง การเขียนตามรูปแบบเดิมในภาษาอาหรับไม่ถือว่าผิดแต่ไม่นิยม
อักษรทาจิก
อักษรซีริลลิกถูกนำมาใช้เขียนภาษาทาจิกในสมัยสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิก โดยนำมาใช้แทนอักษรละตินที่เริ่มใช้หลังการปฏวัติบอลเชวิกในราว พ.ศ. 2473 หลัง พ.ศ. 2482 การเขียนด้วยอักษรเปอร์เซียในประเทศถูกสั่งห้าม
สาธารณรัฐโซเวียตเบรเมิน
สาธารณรัฐโซเวียตเบรเมิน (Die Bremer Räterepublik) เป็นรัฐคอมมิวนิสต์อายุสั้น โดยดำรงอยู่เพียง 25 วัน ใน ค.ศ. 1919 สาธารณรัฐมีอาณาเขตควบคุมรัฐเบรเมิน ประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน สาธารณรัฐก่อตั้งขึ้นท่ามกลางการปฏิวัติเยอรมัน (หลังจากความพ่ายแพ้ของจักรวรรดิเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง)
รัฐบาล
สภาผู้แทนราษฏรโซเวียตทำหน้าที่เป็นสภานิติบัญญัติและมีผู้แทนรวมทั้งสิ้นเก้าคน ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกของกลุ่มฝ่ายซ้ายหัวรุนแรงแห่งเบรเมินจำนวน 3 คน สมาชิกพรรคสังคมประชาธิปไตยอิสระเยอรมนีจำนวน 3 คน ซึ่งนำโดย อัลเฟรท เฮินเกอ และสมาชิกนายทหารอิสระ 3 คน โยฮัน คนีฟ สมาชิกแห่ง องค์การคอมมิวนิสต์สากลแห่งเยอรมนี เป็นผู้มีอิทธิพลที่สุดในสาธารณรัฐ ซึ่งเขาดำรงตำแหน่งเป็นประธานกรรมการราษฎร ลักษณะการปกครองของสาธารณรัฐเป็นไปในรูปแบบของสภาแรงงานที่จัดตั้งขึ้นในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1918
จดหมายหลวงอุดมสมบัติ
จดหมายหลวงอุดมสมบัติ เป็นเอกสารที่บันทึกโดยหลวงอุดมสมบัติ (จัน) ซึ่งเป็นข้าราชการในกรมพระคลังสินค้าที่ได้รับมอบหมายจากพระยาศรีพิพัฒน์เมื่อครั้งเป็นแม่ทัพนำกำลังไปช่วยเมืองนครศรีธรรมราชและเมืองสงขลาปราบกบฎไทรบุรี เมื่อ พ.ศ. 2381–2382 ให้รายงานข้อราชการเกี่ยวกับหัวเมืองปักษ์ใต้และหัวเมืองประเทศราชมลายู ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
ต้นฉบับเป็นสมุดไทยดำเขียนด้วยอักษรไทยจำนวน 15 ฉบับ (แต่หากนับตามการจัดเก็บส่วนภาษาโบราณสำนักหอสมุดแห่งชาติ มีทั้งหมด 23 ฉบับ) ซึ่งเป็นเอกสารที่เป็นมรดกตกทอดของตระกูลพระยาศรีพิพัฒน์ จนกระทั่งเมื่อ พ.ศ. 2449 ทายาทผู้หนึ่งของพระยาศรีพิพัฒน์ ได้ทูลเกล้าฯ ถวายจดหมายหลวงอุดมสมบัติแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จากนั้นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพจึงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจัดพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2449 จากนั้นมีการจัดพิมพ์เรื่อยมา รวมทั้งได้แปลและตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษโดยไซริล สกินเนอร์ (Cyril Skinner) ชื่อ Rama III and the Siamese expedition to Kedah in 1839 : the Dispatches of Luang Udomsombat
ในฉบับตีพิมพ์จดหมายหลวงอุดมสมบัติ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้อธิบายมูลเหตุแห่งจดหมายหลวงอุดมสมบัติ เล่าย้อนความตั้งแต่เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง เมื่อ พ.ศ. 2310 จนในระหว่าง พ.ศ. 2381–2382 เกิดความวุ่นวายในหัวเมืองปักษ์ใต้และหัวเมืองประเทศราชมลายู เล่าเหตุการณ์สำคัญ เช่น การตระเตรียมราชการทัพและการเดินทางของทัพหลวง การอสัญกรรมของเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย ณ นคร) และการกวาดต้อนครอบครัวและการจัดการครัวเรือนที่เป็นฝ่ายกบฎเมืองไทรบุรี เป็นต้น และเนื่องจากจุดประสงค์การเขียนเพื่อรายงานข้อราชการและเรื่องต่าง ๆ ที่เกิดในราชธานี จึงปรากฏกระแสพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและข้อราชการที่ได้ทรงปรึกษาหารือโดยเฉพาะเรื่องราชการหัวเมืองใต้
4 เมษายน
วันที่ 4 เมษายน เป็นวันที่ 94 ของปี (วันที่ 95 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 271 วันในปีนั้น
แฮนน่า โรสเซ็นบรูม
แฮนน่า โรสเซ็นบรูม (Hannah Rosenbloom; เกิด 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2544) ชื่อเล่น แฮนน่า เป็นนักร้อง นักแสดง และนางแบบลูกครึ่งลาว-อเมริกัน เป็นสมาชิกของโฟร์อีฟ ภายใต้สังกัดเอ็กซ์โอเอ็กซ์โอเอนเตอร์เทนเมนต์
ประวัติ
แฮนน่า โรสเซ็นบรูมเกิดที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2544 โดยมีแม่เป็นชาวลาวและพ่อเป็นชาวอเมริกัน และอาศัยอยู่ที่ประเทศไทยจนกระทั่งเธออายุได้ 8 ขวบ ก่อนที่ครอบครัวของเธอจะย้ายไปอยู่ที่ประเทศลาว
เมื่ออายุได้ 14 ปี แฮนน่าได้เข้าร่วมการแข่งขันร้องเพลงแต่ไม่ผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศ ในขณะที่หลังจากเข้าร่วมในปีต่อมา เธอสามารถผ่านเข้ารอบสุดท้ายได้ ในปี 2562 ฮันนาห์ได้เข้าร่วมการประกวดมิสทีนลาวซึ่งเธอได้รับรางวัลรองชนะเลิศ หลังจากติดท็อป 3 ในการประกวดซูเปอร์โมเดล แฮนน่าได้รับบทในซีรีส์ทางโทรทัศน์ของลาวจำนวน 4 เรื่อง
ในปี 2566 แฮนน่าได้รับบทนำในภาพยนตร์สยองขวัญของลาวเรื่อง "The Signal" ที่กำกับโดยลี พงสะหวัน และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล "นักแสดงหน้าใหม่ยอดเยี่ยม" จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเซี่ยงไฮ้ ในปีเดียวกันเธอได้รับบทเป็น กรกต ในละครไทยเรื่อง กามเทพก้นครัว (ชื่อเดิม แม่สื่อโลโซ) ทางช่องเวิร์คพอยท์
นักสืบหุ่นยนต์ (ชุดหนังสือ)
นักสืบหุ่นยนต์ เป็นชุดนิยายวิทยาศาสตร์ ที่ประกอบด้วย นวนิยาย 4 เล่ม กับเรื่องสั้นอีกหนึ่งเรื่อง ประพันธ์โดย ไอแซค อสิมอฟ นับเป็นรหัสคดีแนววิทยาศาสตร์ชุดแรก ที่มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับหุ่นยนต์  โดย อสิมอฟ ได้วางเรื่องชุดนี้ให้อยู่ในช่วงที่มนุษย์ระลอกแรกได้ก่อตั้งรกรากในอวกาศ  โดยมีลักษณะสังคมที่แตกต่างและการเมืองที่ซับซ้อนระหว่างโลกที่เป็นภพกำเนิดที่เป็นสังคมซึ่งปฏิเสธการอยู่ร่วมกับหุ่นยนต์ (ชาวโลก) และภพรอบนอก ซึ่งมนุษย์มีหุ่นยนต์จำนวนมากคอยรับใช้และบริการ (ชาวอวกาศ)
เรื่องชุดนี้นับเป็นเรื่องราวที่ต่อเนื่องจากชุด "ข้าคือหุ่นยนต์" และเป็นเรื่องราวก่อนชุดจักรวรรดิ และชุดสถาบันสถาปนา ในบางตอนยังกล่าวถึงตัวละครในชุดข้าคือหุ่นยนต์ และตัวละครในชุดนี้ก็ยังปรากฏอยู่ในบางตอนของชุดสถาบันสถาปนา ด้วย
เคน วิลเบอร์
เคน วิลเบอร์ (Ken Wilber ชื่อเต็ม Kenneth Earl Wilber Jr.) เกิดเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949) ที่เมืองโอคลาโฮมาซิตี สหรัฐอเมริกา เป็น นักปรัชญา นักจิตวิทยา และนักทฤษฎีคนสำคัญของโลก เขาพัฒนาทฤษฎีที่มีชื่อว่า ทฤษฎีบูรณาการ โดยวางอยู่บนกระบวนทัศน์แม่บท (meta-paradigm) คือ "ทุกคนถูกต้อง" เขาเขียนหนังสือเล่มแรกตั้งแต่อายุ 23 ปี ชื่อ The Spectrum of Consciousness หนังสือเล่มสำคัญเล่มอื่น ๆ ของเขาได้แก่ Sex, Ecology, Spirituality และ A Brief History of Everything
All Quadrant All Level
All Quadrant All Level (AQAL) - โดยทั่วไปกระบวนการรับข่าวสารข้อมูลจากสิ่งแวดล้อม (Environmental scanning) ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญในกระบวนการมองอนาคต จะคำนึงถึงห้าด้านด้วยกันคือ Social, Technology, Environment, Economics และ Politics หรือเรียกอีกอย่างว่า STEEP analysis  แต่ว่ากระบวนการนี้มักจะถูกกรองโดยพื้นฐานความคิดของคนผู้นั้น หรือเรียกอีกอย่างว่า เรามักจะเห็นในสิ่งที่เราอยากเห็น และได้ยินในสิ่งที่เราอยากได้ยินเท่านั้น
AQAL model ได้ถูกเสนอขึ้นโดย Ken Wilber ด้วยการจัดกลุ่มข่าวสารข้อมูลเป็นสี่เสี้ยว หลักๆคือ : interior-individual (เจตนา), exterior-individual (พฤติกรรม) , interior-collective (วัฒนธรรม) และ exterior-collective (สังคม). ในที่นี้ STEEP analysis ได้ถูกรวมอยู่ในเรื่องสังคมแล้ว โมเดลนี้ยังสามารถพัฒนาเพิ่มเติมโดยการแบ่งเรื่องทั้งสี่หัวข้อออกเป็นหลายชั้นเช่น “matter to body to mind to soul to spirit”. จะเห็นได้ว่าข้อมูลที่เราพิจารณาจะมีขอบเขตที่กว้างกว่าเดิมมาก
วิธีนี้ช่วยขยายกรอบความคิดพื้นฐานของเรารวมไปถึงการมองโลกในมุมมองที่กว้างขึ้นและเปิดโอกาสให้เห็นสัญญาณอ่อนๆจากอนาคต
อ้างอิง
1949
อำเภอตานาโตราจา
ตานาโตราจา (อักษรโรมัน: Tana Toraja, 'ดินแดนโตราจา' ในภาษาโตราจา) เป็นอำเภอที่ไม่มีอาณาเขตติดต่อทะเล (กาบูปาเติน) ในจังหวัดซูลาเวซีใต้ ประเทศอินโดนีเซีย และเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์โตราจา อำเภอมีขนาด 2,054.30 ตารางกิโลเมตร (793.17 ตารางไมล์) และมีประชากร 221,081 คน ตามสำมะโนปี ค.ศ. 2010 และเพิ่มเป็น 280,794 คน ตามสำมะโนปี ค.ศ. 2020 รัฐบาลท้องถิ่นมีที่ทำการอยู่ในเมืองมากาเล ส่วนศูนย์กลางด้านวัฒนธรรมโตราจาอยู่ที่เมืองรันเตอปาว เดิมทีโตราจามีพื้นที่ใหญ่ และในปี ค.ศ. 2008 ได้ถูกแบ่งออกเป็นสองอำเภอ คือตานาโตราจา และโตราจาอุตระ (โตราจาเหนือ) ซึ่งมีเมืองหลวงคือเมืองรันเตอปาว
ประวัติศาสตร์
คำสั่งผู้ว่าการเขตปกครองระดับแรกซูลาเวซีในเ ปมายเลข 954/XI/1998 (Decree of the Governor of the First Level Region of South Sulawesi Number 954/XI/1998) ซึ่งลงนามประกาศใช้ในวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1998 กำหนดให้ตานาโตราจามี 9 ตำบลอาณาเขตชัดเจน (definitive sub-districts), 6 ตำบลผู้แทน (representative sub-districts), 22 ตำบล และ 63 หมู่บ้าน จากนั้นหลังประกาศใช้กฎหมายหมายเลข 22/1999 ว่าด้วยการปกครองส่วนท้องถิ่น (Law No. 22/1999 on Regional Government) กับข้อกำหนดภูมิภาคหมายเลข 18 (Regional Regulation No. 18) จากปี ค.ศ. 2000 ประกาศใช้เมื่อ 29 ธันวาคม ค.ศ. 2000 ตำบลผู้แทนทั้ง 6 เปลี่ยนสถานะเป็นตำบลอาณาเขตชัดเจนแทน
ภูมิศาสตร์
ตานาโตราจาตั้งอยู่ตรงกลางของเกาะซูลาเวซี 300กิโลเมตรจากเมืองหลวงของจังหวัดซูลาเวซีใต้ซึ่งคือมากัสซาร์ ตานาโตราจาตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 2°–3° ใต้ และลองติจูด 119°–120° ตะวันออก (จุดกลาง: -3°N, 120°W) พื้นที่ของอำเภออยู่ที่ 2,054.30กม.2 คิดเป็น 4.4% ของจังหวัด พื้นที่ของตานาโตราจาส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีความสูงจากระดับน้ำทะเลต่ำสุดที่ 150 เมตร และสูงสุดที่ 3,083 เมตรจากระดับน้ำทะเล
ประชากรศาสตร์
ชนเผ่าดั้งเดิมของตานาโตราจาคือชาวโตราจา ซึ่งเป็นชนเผ่าที่อาศัยอยู่ในเขตภูเขาของจังหวัดซูลาเวซีใต้ มีการประมาณประชากรของชาวโตราจาอยู่ที่ 1 ล้านคน ในจำนวนนี้มี 500,000 คนโดยประมาณ ที่อาศัยอยู่ในอำเภอตานาโตราจา, อำเภอโตราจาอุตระ และ อำเภอมามาซา ชาวโตราจาส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ บางส่วนนับถือศาสนาอิสลาม และศาสนาวิญญาณนิยมของท้องถิ่นที่เรียกว่าอาลุกโตโดโล (Aluk Todolo) ปัจจุบันรัฐบาลอินโดนีเซียให้การรับรองศาสนาพื้นถิ่นอาลุกโตโดโลในฐานะส่วนหนึ่งของศาสนาฮินดู
คำว่าโตราจามาจากภาษาบูกิสว่า "to riaja" แปลว่า "คนที่อาศัยในดินแดนข้างบน" ("people who live in the land above") ในปี ค.ศ. 1909 รัฐบาลอาณานิคมชาวดัตช์เรียกกลุ่มชนนี้ว่า "โตราจา" ชนเผ่าโตราจาเป็นที่รู้จักมากจากพิธีศพที่โดดเด่น บ้านพื้นถิ่นที่เรียกว่าตงโกนัน และงานแกะสลักไม้
โก คย็อง-พโย
โก คย็อง-พโย (고경표; เกิด 11 มิถุนายน ค.ศ. 1990) เป็นนักแสดงและนักแสดงตลกชาวเกาหลีใต้ เขามีชื่อเสียงจากบทบาทของเขาในละครโทรทัศน์เรื่อง รีพลาย 1988 (2015–16) และได้แสดงในเรื่อง ดอนท์แดร์ทูดรีม (2016) และ ชิคาโกไทพ์ไรเตอร์ (2017) นับแต่นั้น โกก็รับบทนักแสดงนำเป็นครั้งแรกในเรื่อง สตรองเกสเดลิเวอรี่แมน ทางช่องเคบีเอส2 ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2017
แหล่งข้อมูลอื่น
1990
ดี.พี. หน่วยล่าทหารหนีทัพ
'ดี.พี. หน่วยล่าทหารหนีทัพ' (D.P.; ย่อมาจาก Deserter Pursuit) เป็นละคนชุดทางโทรทัศน์สตรีมมิ่งของเกาหลีใต้ที่กำกับโดย ฮัน จุน-ฮี จากบทภาพยนตร์โดย คิม โบ-ทง และ ฮัน โดยอิงจากเว็บตูนเรื่องเลซินเรื่อง ดี.พี ด็อกส์เดย์ โดยคิม ซีรีส์นำแสดงโดย ช็อง แฮ-อิน, คู กโย-ฮวัน, คิม ซ็อง-กยุน และ ซน ซ็อก-กู ฉายรอบปฐมทัศน์ในหกตอนบนเน็ตฟลิกซ์ เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2564
เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2564 การถ่ายทำฤดูกาลที่สองได้รับการยืนยันแล้ว
ทฤษฎีบูรณาการ
ทฤษฎีบูรณาการ เป็นทฤษฎีที่พยายามบูรณาการองค์ความรู้ต่าง ๆ เข้ามาอย่างรอบด้าน แต่ไม่ใช่การนำองค์ความรู้ต่าง ๆ มากองรวมกัน หรือทึกทักเหมารวมเอาไว้ด้วยกันอย่างไม่สามารถแยกแยะอะไรได้ นักปรัชญาคนสำคัญที่สนใจพัฒนาทฤษฎีบูรณาการได้แก่ เคน วิลเบอร์, ออโรบินโด (Aurobindo), จีน เกบเซอร์ (Jean Gebser) ดอน เบ็ค (Don Beck) และอีกหลายคน ที่ตอนนี้อยู่ที่สถาบันบูรณาการ (Integral Institute)
วัดท่าพระยาจักร์
วัดท่าพระยาจักร์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลอู่ทอง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ปัจจุบันมีพระครูวิสิฐกิจจาทร ถิรจิตฺโต เป็นเจ้าอาวาส