cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
งูทะเล (สัตว์ประหลาด)
การพบเห็นและพิสูจน์งูทะเลได้รับรายงานเป็นเวลาหลายร้อยปีและยังคงอ้างว่าพบเห็นในทุกวันนี้ นักสัตว์ลึกลับวิทยา บรูซ แคมเพจน์ ระบุว่ามีมากกว่า 1,200 รายที่พบเห็นงูทะเล (แต่ไม่มีหลักฐานยืนยันได้ชัดเจน )  ปัจจุบันเชื่อกันว่าการพบสัตว์ที่มีลักษณะดังกล่าวสามารถอธิบายได้ดีที่สุดว่าเป็นสัตว์ที่รู้จักกันดี เช่น ปลาปอด, ปลาออร์,  วาฬหรือปลาฉลาม (โดยเฉพาะปลาฉลามครุย) รวมถึงสัตว์อย่างอื่น เช่น ปลาสเตอร์เจียน, ปลาฉลามบาสกิน, ปลาไหล, สาหร่ายทะเล หรือหมึกยักษ์  นักสัตว์ลึกลับวิทยาบางคนได้ชี้ให้เห็นว่างูทะเลเป็นสัตว์ทะเลในยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ยังคงสืบทอดเผ่าพันธุ์มาจนถึงปัจจุบัน เช่น เพลสิโอซอร์, โมซาซอร์ หรือสัตว์เลื้อยคลานทะเลชนิดอื่น ๆ จากมหายุคมีโซโซอิค  ซึ่งเป็นแนวความคิดที่มักเกี่ยวข้องกับสัตว์ประหลาดในทะเลสาบเช่น สัตว์ประหลาดล็อกเนสส์
คริมินอล
คริมินอล (Criminal) คือซิงเกิลที่ 4 จากสตูดิโออัลบั้มที่เจ็ดของ บริตนีย์ สเปียรส์ "คริมินอล" เขียนและผลิตโดยแม็กซ์ มาร์ตินและเชลแบ็ก ด้วยการเขียนเพิ่มเติมโดยทิฟฟานี่ อัมเบอร์ หลังจากเธอที่ได้ฟังเพลงของเธอรู้สึกว่ามันมีความแตกต่างและไม่เหมือนสิ่งที่เธอเคยได้ยินมาก่อน เธอโพสต์ข้อมูลของเพลงในเว็บออนไลน์เมื่อ 2 มีนาคม พ.ศ.2555 ก่อนที่จะปล่อยอัลบั้ม
ภาพกราฟิกส์แรสเตอร์
ภาพกราฟิกส์แรสเตอร์ (raster graphics) หรือ ภาพบิตแมป (bitmap) หรือ คือภาพที่ประกอบด้วยจุดสีต่างๆที่มีจำนวนคงที่ตายตัว มีข้อดีคือ เหมาะกับภาพที่ต้องการระบายสี สร้างสี กำหนดสีที่ต้องการความละเอียดได้ง่าย ข้อเสีย คือเมื่อมีจุดสีที่คงที่นั่น ทำให้เวลาขยายภาพนั้นจะมีความละเอียดน้อยลงมาก และถ้าเพิ่มขนาดความละเอียดให้แก่ภาพ จะทำให้ไฟล์ภาพมีขนาดที่ใหญ่ และเปลืองพื้นที่ความจำ ไฟล์ภาพพวกนี้มีหลายรูปแบบ อาทิ เช่น BMP, TIF, JPG, PCT ฯลฯ โปรแกรมที่ใช้ เช่น โฟโต้ชอป, กิมป์ ฯลฯ
โพโน กราฟฟิตตี
โพโน กราฟฟิตตี้
คาร์เมลทาไซท์
คาร์เมลทาไซท์ Carmeltazite เป็นแร่ออกไซด์ที่หายากโดยมีการประกาศการค้นพบครั้งแรกบนโลกในปี ค.ศ. 2019 พบในหุบเขาเซบูลุนในประเทศอิสราเอล สูตรทางเคมีสำหรับคาร์เมลทาไซท์คือ ZrAl2Ti4O11.
สมาพันธ์แร่วิทยาระหว่างประเทศได้อนุมัติแร่ชนิดใหม่การขึ้นทะเบียนแร่ชนิดใหม่ภายใต้รหัสการใช้งาน 2018-103 ชื่อนี้เป็นการรวมกันของตำแหน่งที่พบ (Mt Carmel) และองค์ประกอบหลัก (ไทเทเนียม, อลูมิเนียม และเซอร์โคเนียม)
ปลาหมอแคระพม่า
ปลาหมอแคระพม่า หรือ ปลาหมอแคระแดง (Burmese badis; ) เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาหมอแคระ (Badidae)
มีลักษณะคล้ายกับปลาหมอแคระขี้เซา (B. siamensis) แต่ส่วนหัวสั้นกว่าเล็กน้อย มีจุดสีดำบนครีบหลังเป็นจุดใหญ่กว่า ลำตัวมีสีน้ำตาลแดง และมีจุดสีแดงคล้ำหรือแดงสดในทุกเกล็ดสลับกับจุดสีฟ้าเหลือบ โคนหางด้านบนมีจุดสีคล้ำจุดใหญ่ ครีบหลังมีแถบสีคล้ำอมม่วงและแดง มีขลิบสีจาง
มีขนาดประมาณ 3-5 เซนติเมตร
เป็นปลาที่พบกระจายพันธุ์เฉพาะในลำธารหรือริมฝั่งแม่น้ำที่ตื้นของลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนในแถบประเทศไทยและลาวเท่านั้น โดยมักซ่อนตัวเองอยู่ใต้ใบไม้ร่วงใต้น้ำหรือซอกหลืบหิน วางไข่ไว้ในโพรงไม้ กินแพลงก์ตอนสัตว์หรือตัวอ่อนของแมลงน้ำเป็นอาหาร
เป็นปลาที่พบได้น้อย และมีการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ที่ไม่พบบ่อยนักในวงการปลาสวยงาม
โรดริโก ปาลาซิโอ
โรดริโก เซบัสเตียน ปาลาซิโอ อัลกัลเด (เกิดเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1982) เป็นนักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินา ปัจจุบันเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลอินเตอร์มิลานในเซเรียอา และฟุตบอลทีมชาติอาร์เจนตินา ตำแหน่งกองหน้า
แหล่งข้อมูลอื่น
1982
เกาะญี่ปุ่น (จังหวัดระนอง)
เกาะญี่ปุ่น หรือ เกาะกำกลาง เป็นหนึ่งในเกาะของหมู่เกาะกำที่อยู่ในพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติแหลมสน ในตำบลกำพวน อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง
เดิมชื่อ เกาะมันมารง เพราะมีหัวมันมารงอยู่มากซึ่งชาวเลนิยมขุดมากิน ต่อมาตอนหลังเรียกว่าเกาะญี่ปุ่น มีข้อสันนิษฐานว่าในสมัยสงครามโลกญี่ปุ่นเคยมาตั้งฐานทัพที่นี่ อีกข้อสันนิษฐานก็ว่าเคยมีนักธุรกิจญี่ปุ่นมาเลี้ยงหอยมุกที่นี่ก่อนที่จะเลิกราไป ปัจจุบันยังคงเห็นร่อยรอยที่พักของชาวญี่ปุ่นหลงเหลืออยู่
เกาะญีปุ่นมีลักษณะเป็นภูเขาเล็ก ๆ บริเวณรอบเกาะเป็นแหล่งดำน้ำ มีปะการังแข็ง ปลาเสือ ปลาการ์ตูน ด้านหน้าเกาะทางทิศตะวันออกเป็นแนวชายหาดสีขาวนวล เม็ดทรายละเอียด
พระเจ้าออกัสตัสที่ 2 แห่งโปแลนด์
พระเจ้าออกัสตัสที่ 2 แห่งโปแลนด์ (Аўгуст Моцны; August II der Starke; August II Mocny; Augustas II; Augustus II of Poland หรือ Augustus II the Strong) (12 พฤษภาคม ค.ศ. 1670 – 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1733) ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น:
พระเจ้าออกัสตัสทรงเป็นผู้มีพระพลานามัยแข็งแรงที่ทำให้ทรงได้รับฉายาว่า "ผู้แข็งแกร่ง" ("the Strong") "แซ็กซอนเฮอร์คิวลีส" หรือ "มือเหล็ก" และโปรดที่จะแสดงพระองค์ว่าทรงมีคุณสมบัติตามฉายาโดยทรงหักเกือกม้าด้วยพระหัตถ์เปล่า
พระเจ้าออกัสตัสเป็นที่รู้จักดีที่สุดในฐานะทรงเป็นกษัตริย์พระองค์หนึ่งที่สนับสนุนงานศิลปะและสถาปัตยกรรม โดยโปรดให้สร้างวังในเมืองเดรสเดินและจัดตั้งพิพิธภัณฑ์สาธารณะแห่งแรก เช่น Green Vault ในปี 1723 ทรงรวบรวมภาพวาดอย่างเป็นระบบซึ่งปัจจุบันจัดแสดงอยู่ในหอจิตรกรรมชั้นครูแห่งเดรสเดิน และทรงสะสมงานศิลปะจากทั่วโลก ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ "ภาพกระบวนเชิญพระบรมศพสมเด็จพระเพทราชา"
อ้างอิง
1670 1733
ชิเนด โอคอนเนอร์
ชิเนด มารี เบอร์นาเดต โอคอนเนอร์ (Sinéad Marie Bernadette O'Connor, 8 ธันวาคม ค.ศ. 1966 – 26 กรกฎาคม ค.ศ. 2023) เป็นนักร้อง​ และนักแต่งเพลง​ และนักดนตรีชาวไอริช​ เธอมีชื่อเสียงในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 กับอัลบั้มเปิดตัวที่ชื่อ The Lion and the Cobra ประสบความสำเร็จทั่วโลกกับซิงเกิ้ลในปี ค.ศ. 1990 ที่นำเพลงเก่ามาทำใหม่ ในเพลง "Nothing Compares 2 U" จากนั้นเธอเริ่มมีปัญหาขึ้นศาลจากการพูดจาโผงผาง การโกนหัวเป็นสกินเฮด และมุมมองทางด้านศาสนา สิทธิสตรี สงครามและเพศวิถีของเธอ ขณะที่เธอยังคงร้องเพลงอยู่
เธอได้ร่วมงานกับศิลปินอื่นหลายคน และยังปรากฏในคอนเสิร์ตหารายได้การกุศลหลายคอนเสิร์ต
พระหยกเชียงราย
พระพุทธรตนากร นวุติวัสสานุสรณ์มงคล หรือชื่อทั่วไปคือ พระหยกเชียงราย เป็นพระพุทธรูปที่มีพระพุทธลักษณะแบบเชียงแสน แกะสลักจากหินหยกชนิดที่ดีที่สุดของประเทศแคนาดา ปางสมาธิ ฐานเขียง พระโมลีเป็นต่อมกลม ขนาดหน้าตักกว้าง 49.7 เซนติเมตร สูง 65.9 เซนติเมตร ฐานแกะสลักด้วยหินหยกสีเขียวเป็นรูปบัวสูงประมาณ 1 ศอก เป็นฐานบัวศิลปะเชียงแสน เครื่องทรงสร้างด้วยอัญมณีและทองคำ แบบเครื่องทรงแบบเชียงแสน ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ ณ วัดพระแก้ว กรุงเทพมหานคร
ในวโรกาสที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เจริญพระชนมายุครบ 90 พรรษา เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2533 คณะสงฆ์หนเหนือนำโดยสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สุวรรณ สุวณฺณโชโต) อดีตเจ้าอาวาสวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม และอดีตเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ ได้ร่วมกับพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดเชียงราย ได้จัดสร้างพระแก้วมรกตจำลอง เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล โดยได้รับความอุปถัมภ์จากพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ และท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ
สำหรับหินหยกที่นำมาแกะสลักเป็นพระแก้วในครั้งนี้ เป็นหินหยกชนิดที่ดีที่สุดของประเทศแคนาดา แกะสลักโดยโรงงานหยกวาลินนานกู จงจูลู มหานครปักกิ่ง เมื่อโรงงานหยกได้แกะสลักหินหยกเป็นพระพุทธรูปเสร็จเรียบร้อยแล้ว ได้กราบอาราธนาสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ ในฐานะประธานกรรมการอุปถัมภ์ฝ่ายสงฆ์ ได้เดินทางไปรับมอบพระพุทธรูปหยกที่มหานครปักกิ่ง เพื่ออัญเชิญมายังประเทศไทย เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 และประกอบพุทธาภิเษก ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธาน และมีพระมหาเถระ 37 รูป นั่งปรกบริกรรม เจริญภาวนาในพิธี เมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2534
ต่อมาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ได้พระราชทานพระนามพระพุทธรูปหยกว่า “พระพุทธรตนากร นวุติวัสสานุสรณ์มงคล” มีความหมายว่า “พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นอากรแห่งรัตน เป็นอนุสรณ์ 90 พรรษา” และโปรดเกล้าฯ ให้ขนานพระนามว่า “พระหยกเชียงราย”
คณะสงฆ์และประชาชนชาวจังหวัดเชียงราย ได้จัดพิธีสมโภชอัญเชิญพระหยกเชียงรายไปประดิษฐาน ณ วัดพระแก้ว จังหวัดเชียงราย ระหว่างวันที่ 16-20 ตุลาคม พ.ศ. 2534
พีต บูติเจิจ
ปีเตอร์ พอล มอนต์โกเมอรี บูติเจิจ (Peter Paul Montgomery Buttigieg, ; เกิดเมื่อวันที่ 19 มกราคม ค.ศ. 1982) เป็นนักการเมืองอเมริกัน และเป็นอดีตทหารเรือยศร้อยโทระหว่าง ค.ศ. 2009–2017 และเคยมีส่วนร่วมในสงครามอัฟกานิสถานใน ค.ศ. 2014 นอกจากนี้ยังเป็นนายกเทศมนตรีเมืองเซาท์เบนด์ในรัฐอินดีแอนาตั้งแต่ ค.ศ. 2012 ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมสหรัฐ ตั้งแต่ 3 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021
บูติเจิจจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สาขาประวัติศาสตร์และวรรณกรรม และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ในสาขารัฐศาสตร์
ยอชคาร์-โอลา
ยอชคาร์-โอลา (Yoshkar-Ola; (มาริ และ Йошкар-Ола) เป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐมารีเอล ประเทศรัสเซีย ยอชคาร์-โอลา หมายถึง "เมืองสีแดง" ในภาษามาริและเดิมชื่อ ซารีโวโคกชาสค์ (Tsaryovokokshaysk; Царевококшайск) ก่อน ค.ศ. 1919, ชื่อ ครัสโนกอกชาสค์ (Krasnokokshaysk; Краснококшайск) ระหว่าง ค.ศ. 1919 และ 1927 (ทั้งสองชื่อตั้งตาม แม่น้ำมาลายาคอกชากา ซึ่งไหลผ่านเมือง) และ ชาร์ล่า (Charla; Чарла), โดยชาวมารี
ยอชคาร์-โอลาก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นป้อมปราการทางทหารในปี ค.ศ. 1584 หลังจากการยึดครองของรัสเซียในภูมิภาคที่มีชาวมารีอาศัยอยู่ในแม่น้ำโวลก้าและแม่น้ำสาขา ปัจจุบันเป็นหนึ่งในศูนย์กลางของชาวมารี (โดยเฉพาะกลุ่มย่อย Meadow Mari) และศูนย์กลางการบริหารของเมืองยอชคาร์-โอลา
ข้อมูลประชากร
ประชากร:
วัดบางใหญ่ (จังหวัดสมุทรสงคราม)
วัดบางใหญ่ ตั้งอยู่ที่บ้านบางใหญ่ หมู่ที่ 13 ตำบลกระดังงา อำเภอบางคนที  จังหวัดสมุทรสงคราม  เป็นคณะสงฆ์สังกัดมหานิกาย ภาค 15
สถาปัตยกรรมและศิลปกรรม
พระประธานในอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ หล่อด้วยทองเหลือง ปางมารวิชัย ทรงเครื่องลายดอกพิกุล ยุครัตนโกสินทร์ สมัยอยุธยาตอนปลาย และรูปหล่อจำลองหลวงพ่อบ้านแหลม มีวิหาร ประดิษฐานรูปหล่อหลวงพ่อบ้านแหลม หลวงพ่อวัดเขาตะเครา และหลวงพ่อโสธร และรูปหล่ออดีตเจ้าอาวาส รวมทั้งพระป่าเลไลยก์ของเก่าในอุโบสถ อุโบสถหลังเก่ามีอายุประมาณ 200 ปี หรือปลายสมัยอยุธยา ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของวัด ปัจจุบันอุโบสถหลังนี้กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแล้ว
รูปหล่อ อ.รื่น นิลแนบแก้ว ที่ตั้งอยู่ในวิหาร ท่านเป็นฆราวาสยุคสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่เก่งกล้าและมีวิชาอาคมทางด้านการสักยันต์ มีลูกศิษย์ลูกหาเคารพนับถือมากมาย มีรูปหล่อท้าวเวสสุวรรณ ที่ประดิษฐานอยู่หน้าวิหาร
สถาปัตยกรรมอื่นในวัดได้แก่
พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก)
พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก) (17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2423 - 9 ตุลาคม พ.ศ. 2489) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง อดีตเจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร สังฆมนตรีช่วยว่าการองค์การปกครอง‎ ประธานกรรมการคณะธรรมยุต กรรมการมหาเถรสมาคม และดำรงตำแหน่งสำคัญอีกหลายตำแหน่งในคณะสงฆ์ไทย
ชาติกำเนิด
พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก) มีนามเดิมว่า ใช้ ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น ภา ท่านเป็นบุตรคนเดียวของเถ้าแก่ชุนกับนางฟักทอง แซ่แต้ เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2423 แรม 2 ค่ำ เดือน 12 ที่ตำบลวัดทองนพคุณ อำเภอคลองสาน จังหวัดธนบุรี บิดาท่านเสียชีวิตตั้งแต่ท่านอายุยังน้อย มารดาจึงแต่งงานใหม่มีบุตรชายอีกหนึ่งคนชื่อเทียนเป๊า ซึ่งภายหลังได้รับราชการทหารมียศและบรรดาศักดิ์เป็น พันโท พระสุวรรณชิต (วร กังสวร) (ชื่อและนามสกุลใหม่ที่สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ประทานให้)
อุปสมบท
พระศาสนโศภนบรรพชาเป็นสามเณร เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2440 ที่วัดบุรณศิริมาตยาราม มีพระปัญญาพิศาลเถระ (สิงห์ อคฺคธมฺโม) วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร เป็นพระอุปัชฌาย์ แล้วย้ายมาอยู่วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เมื่ออายุครบอุปสมบท ได้เข้าอุปสมบทที่วัดราชบพิธฯ เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2442 โดยมีพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร เป็นพระอุปัชฌาย์ พระภัทรศีลสังวร (เทด) วัดราชผาติการามวรวิหาร เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้รับฉายาว่า "ภาณโก"
การศึกษา
ก่อนบวชท่านได้ศึกษาภาษาไทยกับนายรองราชบรรหาร (แย้ม) อุปสมบทแล้วได้ศึกษาภาษาบาลีกับอาจารย์หลายท่าน ได้แก่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ขณะดำรงพระยศเป็นหม่อมเจ้าและพระองค์เจ้า พระยาธรรมปรีชา (ทิม) นายชู เปรียญ และนายนวลบ้าง ต่อมาสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โปรดให้ไปเรียนกับพระองค์ที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร จนปี พ.ศ. 2441 ท่านสอบได้บาเรียนตรี (หลักสูตรเฉพาะของมหามกุฏราชวิทยาลัย) และปี พ.ศ. 2446 สอบบาลีสนามหลวงที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามได้เปรียญธรรม 3 ประโยค ได้รับพระราชทานพัดหน้านางพื้นแพรเหลืองปักดิ้นเลื่อม ในการทรงตั้งเปรียญเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2447
ศาสนกิจ
พระศาสนโสภณ ได้ทำหน้าที่เป็นครูสอนพระธรรมวินัยให้แก่พระเณรที่บวชใหม่ในวัดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2458 ต่อมายังได้เป็นกรรมการสนามหลวงทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลี เป็นกรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัย เป็นผู้ช่วยชำระพระไตรปิฎกบาลีและอรรถกถา
มรณภาพ
พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก) อาพาธด้วยไข้กาฬ แต่แพทย์ปัจจุบันสันนิษฐานว่าเป็นฝีดาษ แม้อาการอาพาธจะรุนแรงแต่ท่านยังดำรงสติสัมปชัญญะดีอยู่ตลอด ในวาระสุดท้ายท่านกล่าวว่า "ไปละ อยู่กันเป็นสุข ๆ เถิด" แล้วลมหายใจท่านก็ค่อย ๆ แผ่วลง จนถึงแก่มรณภาพเมื่อเวลา 23:25 น. วันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2489 สิริอายุได้ พรรษา 47
เจย์ สเปียริง
แหล่งข้อมูลอื่น
1988
การค้นหาแบบสุ่ม
การค้นหาแบบสุ่ม  (random search: RS) เป็นหนึ่งในวิธีการเชิงตัวเลข ที่ใช้เพิ่มประสิทธิภาพ (Optimization) ในการแก้ปัญหาประเภทค้นหา โดยที่ปัญหาที่จะเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ด้วยวิธีการค้นหาแบบสุ่มนี้ ไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็น ปัญหาเชิงเส้น หรือ ปัญหาที่มีความต่อเนื่องของคำตอบ (Continuous function) หรือ ปัญหาที่ใช้อนุพันธ์หาคำตอบได้ (differentiable function)
การค้นหาแบบสุ่ม นั้นถูกพิจารณาว่าเขียนโดย Rastrigin ซึ่งเขาเป็นคนนำเสนอวิธีของการค้นหาแบบสุ่มคนแรก ที่ใช้ทฤษฐีทางด้านคณิตศาสตร์เข้ามาช่วยในการวิเคราะห์ทฤษฏี การค้นหาแบบสุ่มนั้น ทำงานโดยการหาในตำแหน่งที่ดีขึ้นจากตำแหน่งเก่า ซ้ำ ๆ เรื่อย ๆ ในปริภูมิค้นหา
จากนั้นในปี ค.ศ. 1991 คุณ Anatoly Zhigljavsky ก็ได้ทำการตีพิมพ์ออกเป็นหนังสือ ชื่อ Theory of Global Random Search และเขาได้ทำการเขียนเอกสารทางวิชาการออกมาอีกมากมาย ในเรื่องที่เกี่ยวกับการค้นหาแบบสุ่มนี้ ยกตัวอย่างเช่น
ตัวอย่างวิธีการเพิ่มประสิทธิภาพการค้นหา เช่น การค้นหาแบบตรง (direct-search) การค้นหาโดยไม่ซ้ำทางเดิม (derivative-free) ขั้นตอนวิธีแบบกล่องดำ (black-box methods)
ขั้นตอนวิธีการทำงาน
ให้ f : n → เป็นฟังก์ชันต้นทุน หรือ เป็นฟังก์ชันที่เหมาะสมในการประเมินความ ใกล้ ไกล ของคำตอบที่ต้องการ
ให้ x ∈ n เป็นตำแหน่ง หรือ คำตอบ ที่จะค้นหาได้จาก ปริภูมิค้นหา
การค้นหาแบบสุ่มอย่างง่าย จะมีขั้นตอนการทำต่อไปนี้
สุดท้าย ตอนนี้ค่า x จะเป็นค่าของผลลัพธ์ที่ดีที่สุดที่หาเจอ
การนำไปปรับใช้งาน
การค้นหาแบบสุ่ม ถูกนำไปปรับใช้ในวารสารทางวิชาการ เช่น
ที่เป็นขั้นตอนวิธีที่ค้นหา ตัวอย่างที่นำมาใช้ในการทดสอบ โดยการกำหนดค่าคงที่ค่าหนึ่ง และให้ตัวอย่างทดสอบ แต่ละการทดสอบนั้น มีความห่างกัน (มีค่าสัมพัทธ์) เป็นขนาดคงที่
เป็นทฤษฐีแรกที่อธิบายว่า การค้นหาแต่ละครั้ง เราควรจะเลือกค่าความต่างจากตัวอย่างอันเดิมป็นค่าเท่าใหร่ โดยที่ไม่เสียเวลาไปกับการเลือกค่าความต่างเหล่านั้นมากไปนัก ในการนำไปใช้งานจริงของขั้นตอนวิธีนี้ ทำการหาค่าของความต่างจากคำตอบเดิม โดยการสร้างค่าสัมพัทธ์ นี้ ทำโดยการทำการหาค่าสัมพัทธ์หลาย ๆ ครั้ง และด้วยเหตุผลของการหาค่าสัมพัทธ์หลาย ๆ ครั้ง ทำให้การทำงานจริงนั้น ใช้เวลาจำนวนมากในการหาค่าสัมพัทธ์ทีเหมาะสม
เขาได้ทำการศึกษาว่าเราควรจะเปลี่ยนแปลงค่าสัมพัทธ์อย่างไร เท่าใหร่ เมื่อใด แต่ว่า ขั้นตอนวิธีการหาค่าสัมพัทธ์นั้น มีความซับซ้อนเป็นอย่างมาก
เป็นขั้นตอนวิธีที่ทำการประมาณค่าสัมพัทธ์ที่เหมาะสม โดยการทำการเพิ่มอย่างเป็นกราฟเอกโพแนนเชียล แต่อย่างไรก็ดี สูตรที่ใช้ในการคำนวณค่าที่เพิ่มขึ้นนั้นมีความซับซ้อนมากมาย
ฟุจิวะระ โนะ ทะชิ
ฟุจิวะระ โนะ ทะชิ (藤原多子; 1683 – 19 มกราคม 1745) จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นซึ่งในครั้งแรกพระองค์เป็น จักรพรรดินีรอง หรือ โคโง (皇后) ใน จักรพรรดิโคโนเอะ กระทั่งครั้งที่ 2 พระองค์ได้มาเป็นจักรพรรดินีใน จักรพรรดินิโจ ทำให้พระองค์ถูกเรียกว่า จักรพรรดินี 2 รุ่น โดยพระองค์เป็นธิดาบุญธรรมของ ฟุจิวะระ โนะ โยะรินะงะ ขุนนางที่กำลังเรืองอำนาจในราชสำนักขณะนั้น
พระประวัติ
จักรพรรดินีทะชิประสูติเมื่อ พ.ศ. 1683 เป็นธิดาของ คินโยะชิ โทะคุไดจิ ต่อมาพระองค์ได้รับการอุปการะให้เป็นธิดาบุญธรรมของโยะรินะงะเนื่องจากได้แต่งงานกับ ซะชิโกะ ซึ่งเป็นมีศักดิ์เป็นป้าของจักรพรรดินีทะชิ
ต่อมาพระองค์ได้เข้าพิธีอภิเษกเป็นจักรพรรดินีในจักรพรรดิโคะโนะเอะเมื่อ พ.ศ. 1693 ขณะพระชนมายุเพียง 10 พรรษาเมื่อจักรพรรดิโคะโนะเอะสวรรคตอย่างกะทันหันใน พ.ศ. 1698 จักรพรรดินีทะชิก็เสด็จออกจากพระราชวังไปประทับอย่างสันโดษกระทั่ง พ.ศ. 1703 ขณะพระชนมายุเพียง 20 พรรษาพระองค์ก็ถูกเรียกกลับพระราชวังเพื่อไปเป็นจักรพรรดินีของจักรพรรดินิโจทำให้พระองค์เป็นจักรพรรดินีพระองค์เดียวในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นที่เป็นจักรพรรดินีถึง 2 ครั้ง 2 รัชสมัยและสุดท้ายพระองค์ได้รับการสถาปนาเป็น พระพันปีหลวง (taikōtaigō) ของญี่ปุ่น
เมื่อจักรพรรดินิโจสวรรคตอย่างกะทันหันใน พ.ศ. 1708 จักรพรรดินีทะชิก็เสด็จออกจากพระราชวังและออกผนวชเป็นชีโดยพระองค์มีพระปรีชาสามารถทางด้านงานเขียนและด้านดนตรีก่อนจะสิ้นพระชนม์ในวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 1745
อุทกภัยแม่น้ำหวง พ.ศ. 2481
หลังเริ่มสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองเมื่อ พ.ศ. 2480 กองทัพญี่ปุ่นยึดพื้นที่ของประเทศจีนได้เป็นจำนวนมาก ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2481 ได้ครอบครองพื้นที่ตอนเหนือของจีนเกือบทั้งหมด โดยยึดเมืองไคฟง เมืองหลวงของมณฑลเหอหนานได้ในวันที่ 6 มิถุนายน และกำลังจะยึดเจิ้งโจว ที่เป็นศูนย์กลางการคมนาคม มีทางรถไฟไปสู่เมืองสำคัญอย่างอู่ฮั่นและซีอาน
ฟุจิวะระ โนะ ทะชิ
พระประวัติ
1140 1202
อุทกภัยแม่น้ำหวง พ.ศ. 2481
เพื่อหยุดการโจมตีของญี่ปุ่นไม่ให้รุกคืบไปทางตะวันตกและทางใต้ของจีน และถ่วงเวลาเพื่อเตรียมการสำหรับยุทธการที่อู่ฮั่น เจียง ไคเชกและที่ปรึกษาได้ตัดสินใจทำลายคันกั้นน้ำริมแม่น้ำหวง ใกล้กับเมืองเจิ้งโจว เดิมกำหนดจุดทำลายที่ตำบลจ้าวโข่ว แต่ประสบกับอุปสรรคจึงย้ายมาที่ตำบลฮั่วหยวนโข่ว
น้ำจากแม่น้ำหวงเริ่มไหลบ่าตั้งแต่เช้าตรู่วันที่ 9 มิถุนายน ท่วมพื้นที่ประมาณ 54,000 ตารางกิโลเมตรของมณฑลเหอหนาน มณฑลอันฮุย และมณฑลเจียงซู ประมาณการว่ามีผู้เสียชีวิตเบื้องต้น 500,000 คน ผู้ไร้ที่อยู่อาศัยกว่า 12 ล้านคน โดยเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ ทางการจีนไม่ได้ประกาศเตือนภัยล่วงหน้าให้ประชาชนเตรียมการอพยพ  หลังจากนั้นยังเกิดโรคระบาด อีกทั้งยังเกิดน้ำท่วมซ้ำอีกในปี พ.ศ. 2486 ทำลายพืชผลการเกษตร และมีความอดอยากติดต่อกันมาอีกหลายปี
คินนิคุแมน 2
คินนิคุแมน ภาค 2 เป็นหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นซึ่งเป็นผลงานของ ยูเดะทามาโกะ ตีพิมพ์ต่จากภาคแรก ถูกสร้างเป็นการ์ตูนอนิเมะเมื่อวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 2002 ถึงวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2002 แล้วทำต่อ 7 เมษายน ค.ศ. 2004 ถึงวันที่ 29 มีนาคม [อีรุ่งรตรี เทพพนม รวมทั้งหมด 87 ตอน
ตีพิมพ์ตั้งแต่เมษายน ค.ศ. 1998 ถึง เมษายน ค.ศ. 2004
แล้วจากนั้นก็ทำคินนิคุแมนภาค 2 ศึกสุดยอดแทคทีมยอดมนุษย์ ตีพิมพ์ตั้งแต่ค.ศ. 2004 ถึง ค.ศ. 2011
ผู้หลือรอดของ D.M.P
ในวันหยุด มันทาโร่พบรินโกะที่เป็นลูกบุญธรรมของมาริ ที่รู้จักกับมีท ได้ฟังเรื่องอดีตกัน วันต่อมารินโกะถูก ผู้เหลือรอดจาก D.M.P จับตัวไป
ศึกชิงพลังดีเดือด
หลังจบการแข่ง มันทาโร่เรียกพลังออกมาใช้ได้ แต่เฉพาะยามคับขันเท่านั้น
ศึกสุดยอดแทคทีม
=ดูเพิ่ม= =แหล่งข้อมูลอื่น= Kinnikuman Information Archive the manga can be downloaded in .zip format.
ปลาชะโอนหิน
ปลาชะโอนหิน (Leaf catfish) เป็นสกุลของปลาน้ำจืดขนาดเล็กสกุลหนึ่ง ในวงศ์ปลาเนื้ออ่อน (Siluridae) ใช้ชื่อสกุลว่า Silurichthys (/ไซ-เลอร์-อิค-ธีส/)
ดอรอน ไซลเบอเกอร์
การศึกษาและอาชีพ
Zeilberger จบการศึกษาระดับปริญญาเอกจาก Wiezmann Institute Of Science ในปี พ.ศ. 2519 ภายใต้อาจารย์ที่ปรึกษา Harry Dym Zeilberger ได้รับตำแหน่ง Board of Governors Professor of Mathematics จาก มหาวิทยาลัย Rutgers
ผลงาน
Zeilberger ได้สร้างผลงานที่สำคัญ ทางด้านcombinatorics, Hypergeometrics identities และ q-series Zeilberger ยังเป็นคนแรกที่พิสูจน์ alternating sign matrix conjecture ซึ่งผลงานนี้ไม่ได้มีความสำคัญในแง่คณิตศาสตร์เท่านั้น แต่ยังได้รวบรวมอาสาสมัครนับร้อยคน มาช่วยตรวจบทวิจัย ก่อนนำส่งตีพิมพ์ ในปีพ.ศ. 2553, Zeilberger กับ Manuel Kauers และ Chirstoph Koutschan ยังได้ร่วมกันพิสูจน์ q-TSPP conjecture ซึ่งเป็นทฤษฎีที่ถูกคาดเดาขึ้นมาโดยไม่ได้ปรึกษากันของ George Andrews และ David P. Robbins ในปีพ.ศ. 2526
Zeilberger เชื่อในจำนวนจำกัด(finite)เท่านั้น และเป็นที่รู้กันว่าเขาให้ได้เครดิตกับคอมพิวเตอร์ "Shalosh B. Ekhad"ของเขา ในฐานะผู้ร่วมทำวิจัย ("Shalosh" แปลว่า สาม และ "Ekhad" แปลว่า หนึ่ง ในภาษาฮิบบลู ซึ่งอ้างอิงถึงเครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องแรกของเขา AT&T 3B1 )  ไม่เพียงเท่านั้น เขายังเป็นที่รู้จัก จากการแสดงความคิดเห็นในบทความต่างต่าง ตัวอย่างเช่น
คนที่เห็นว่าคณิตศาสตร์ประยุกต์เป็นคณิตศาสตร์ที่แย่เป็นนักคณิตศาสตร์ที่แย่
ดูซิ โปรแกรมมิ่งสนุกกว่าพิสูจน์ทฤษฎีอีกนะ และทีสำคัญ มันทำให้เข้าใจอย่างลึกซึ้ง (มากกว่าพิสูจน์) อีกด้วย
Frank Quinn's Rigor ไม่ rigor อย่างที่ตัวเค้าคิดนะ
ยังชอบใช้กระดานดำแบบเดิมเดิม ระหว่างการเสนอผลงานอยู่
รางวัล และ การยอมรับ
Zeilberger ได้รับรางวัล Lester R. Ford Award ใน ปีพ.ศ. 2533 Herbert Wilf และ Zeilberger ได้รับรางวัล Leroy P. Steele จัดโดย American Mathematical Society จากผลงานชิ้นสำคัญ ในการพัฒนา WZ theory ที่ทำขึ้นในปี พ.ศ. 2531 ซึ่งผลงานชิ้นนี้เป็นการพัฒนาครั้งใหญ่ ในหมวดวิชา hypergeometric summation ไม่เพียงเท่านั้น ในปีพ.ศ. 2547 Zeilberger ได้รับรางวัล Euler medal ในรายงานได้พูดว่า "(ท่านคือ) เแชมป์เบี้ยนในการใช้คอมพิวเตอร์และอัลกอริทึมในการทำคณิตศาสตร์อย่างมีประสิทธิภาพ" ในปีพ.ศ. 2559 Zeilberger กับ Manuel Kauers และ Chirstoph Koutschan ได้รับรางวัล David P. Robbins จาก American Mathematical Society
ในปี พ.ศ. 2555 Zeilberger ได้รับเชิญเป็นส่วนหนึ่งของ American Mathematical Society
ซอมบีกันชิป
ซอมบีกันชิป (Zombie Gunship) เป็นเกมสำหรับโทรศัพท์มือถือแนวเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งที่มีการแสดงภาพความร้อนแบบ 3 มิติ ซึ่งผู้เล่นจะเป็นพลยิงปืนกลที่ยิงซอมบีจากเครื่องบินโจมตีภาคพื้นดินเอซี-130 ที่ติดอาวุธหนักซึ่งวนไปรอบ ๆ แผนที่ที่ผู้ใช้เลือก เกมสำหรับโทรศัพท์มือถือได้รับการพัฒนาโดยลิมบิกซอฟต์แวร์และวางจำหน่ายในวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2011 สำหรับไอโอเอสของแอปเปิล, 19 กันยายน ค.ศ. 2013 สำหรับแอนดรอยด์บนกูเกิล เพลย์ และ 8 ตุลาคม ค.ศ. 2013 ในแอมะซอน
การตอบรับ
ซอมบีกันชิปได้รับคำวิจารณ์ในเชิงบวกโดยทั่วไป ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2011 เอดดิเทอร์ชอยซ์ของเว็บไซต์ไอจีเอ็นได้ให้คะแนน 9 เต็ม 10 โดยอ้างว่าเป็น "เกมที่ยากมากที่จะวางลง" ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2011 แมกเวิลด์แอปเจ็มให้คะแนน 4.5 เต็ม 5 โดยอธิบายว่า “องค์ประกอบทั้งหมดนี้—กลยุทธ์, กราฟิก รวมถึงเสียง และใช่แล้วความตื่นเต้นที่ไม่อาจปฏิเสธได้จากการส่งอันเดดกลับไปยังหลุมฝังศพที่พวกมันคลานออกมา—สร้างขึ้นเพื่อเกมไอโอเอสที่น่าสนใจ” ในช่วงเวลาที่เปิดตัวสำหรับแอนดรอยด์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2013 แอนดรอยด์เซ็นทรัลประกาศว่า "ซอมบีกันชิป" นั้น "สนุกมาก" ส่วนเว็บไซต์เทสทิด.คอม ของรายการนักพิสูจน์ท้าทดลอง เจมีและแอดัมยกย่องว่าเกมนี้ "ใช้เส้นทางที่แตกต่างไปสู่ความสมจริง และทำงานได้ดี" และดรอยด์ไลฟ์ยืนยันว่า "ถ้าคุณใช้เวลาเล่นคอลล์ออฟดิวตีตลอดเวลา และชอบนั่งเอซี-130 แล้ว คุณจะรู้สึกดีที่บ้านกับเกมนี้"
พลูโทเนียม
ไอโซโทปที่สำคัญของพลูโทเนียม คือ พลูโทเนียม-239 ซึ่งมีครึ่งชีวิต 24,100 ปี พลูโทเนียม-239 และ 241 เป็นวัสดุฟิสไซล์ ซึ่งหมายความว่านิวเคลียสของอะตอมสามารถแตกตัว โดยการชนของนิวตรอนความร้อนเคลื่อนที่ช้า ซึ่งจะปลดปล่อยพลังงาน รังสีแกมมา และนิวตรอนจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้ จึงสามารถเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์ได้ นำไปสู่การประยุกต์สร้างอาวุธนิวเคลียร์และเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ไอโซโทปที่เสถียรที่สุด คือ พลูโทเนียม-244 ซึ่งมีครึ่งชีวิตประมาณ 80 ล้านปี นานพอที่จะสามารถพบได้ในธรรมชาติ พลูโทเนียม-238 มีครึ่งชีวิต 88 ปี และปลดปล่อยอนุภาคแอลฟาออกมา มันเป็นแหล่งความร้อนของเครื่องผลิตไฟฟ้าด้วยความร้อนจากไอโซโทปรังสี ซึ่งใช้ในการให้พลังงานในยานอวกาศ พลูโทเนียม-240 มีอัตราของการแตกตัวของนิวเคลียสของอะตอมด้วยตัวเองสูง เป็นการเพิ่มอัตรานิวตรอนพื้นฐานของตัวอย่างที่มีไอโซโทปนี้ประกอบอยู่ด้วย การมีอยู่ของ Pu-240 เป็นข้อจำกัดสมรรถภาพของพลูโทเนียมที่ใช้ในอาวุธหรือแหล่งพลังงานและเป็นตัวกำหนดเกรดของพลูโทเนียม: อาวุธ (< 7%), เชื้อเพลิง (7–19%) และเกรดเครื่องปฏิกรณ์ (> 19%)
ทางกายภาพ
พลูโทเนียมมีลักษณะเป็นโลหะสีขาวเงินคล้ายนิกเกิล แต่เมื่อรวมตัวกับออกซิเจนจะเปลี่ยนเป็นสีเทามอ ๆ หรือเป็นสีเขียวเข้มปนเหลืองตามที่มีการรายงาน ที่อุณหภูมิห้อง พลูโทเนียมมีกัมมันตภาพรังสีเป็นรังสีแอลฟา รูปแบบโครงสร้างที่พบได้มากที่สุดของพลูโทเนียม มีลักษณะแข็งและเปราะ แตกหักง่ายคล้ายเหล็กที่มีคาร์บอนสูง ยกเว้นเมื่อเจือกับโลหะอื่น จึงจะมีลักษณะนิ่มและดัดได้ แตกต่างจากโลหะส่วนใหญ่ พลูโทเนียมนำความร้อนและกระแสไฟฟ้าไม่ดี, มีจุดหลอมเหลวต่ำ (640 °C) และมีจุดเดือดสูง (3,327 °C)
การสลายให้อนุภาคแอลฟาได้ปลดปล่อยนิวเคลียสฮีเลียมที่มีพลังงานสูงออกมา ซึ่งเป็นการแผ่รังสีชนิดก่อไอออนโดยส่วนมากของพลูโทเนียม เพราะความร้อนจากการปลดปล่อยอนุภาคแอลฟานี้ ดังนั้นเมื่อสัมผัสก้อนพลูโทเนียมขนาดเท่าลูกเบสบอลจึงรู้สึกอุ่น ถ้าเป็นก้อนขนาดใหญ่สามารถต้มน้ำ 1 ลิตรให้เดือดได้ใน 2-3 นาที
ความต้านทานไฟฟ้าของพลูโทเนียมที่อุณหภูมิห้องมีค่าสูงและสูงมากขึ้นเมื่ออุณหภูมิลดลงซึ่งตรงข้ามกับโลหะทั่วไป เมื่ออุณหภูมิลดลงถึง 100 K หรือต่ำกว่าความต้านทานจะลดลงอย่างรวดเร็ว และความต้านทานจะเริ่มสูงขึ้นที่อุณหภูมิ 20 K เพราะผลจากการแผ่รังสี โดยอัตราขึ้นอยู่กับส่วนประกอบไอโซโทปของตัวอย่าง
พลูโทเนียมสามารถเรืองแสงได้ด้วยตัวเองจึงเกิดความล้าตลอดโครงสร้างผลึกซึ่งหมายถึงระเบียบลำดับของอะตอมมีความยุ่งเหยิงเนื่องจากการแผ่รังสี อย่างไรก็ตามการเรืองแสงด้วยตัวเองสามารถนำไปสู่การอ่อนตัวที่ลดผลกระทบของความล้าตามอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นสูงกว่า 100 K
พลูโทเนียมไม่เหมือนกับวัสดุส่วนมาก ความหนาแน่นของพลูโทเนียมจะเพิ่มขึ้นประมาณ 2.5% เมื่อละลาย แต่โลหะเหลวแสดงการลดลงเป็นเชิงเส้นตามอุณหภูมิ เมื่อใกล้จุดหลอมเหลว พลูโทเนียมเหลวมีความหนืดและแรงตึงผิวสูงมากเมื่อเทียบกับโลหะอื่น
อัญรูป
พลูโทเนียมมีอัญรูปที่ต่างกันโดยปกติ 6 ชนิดและชนิดที่ 7 (zeta, ζ) ภายใต้อุณหภูมิสูงและระยะความดันจำกัด ทุกอัญรูปมีโครงสร้างหรือรูปแบบของธาตุที่ต่างกัน มีความหนาแน่นและโครงสร้างผลึกต่างกันแต่มีพลังงานภายในใกล้เคียงกันมาก ทำให้พลูโทเนียมไวต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ, ความดัน หรือสภาวะทางเคมี และปริมาตรมีการเปลี่ยนแปลงสูงตามการเปลี่ยนสถานะจากอัญรูปหนึ่งไปสู่อัญรูปหนึ่ง พลูโทเนียมจะมีความหนาแน่นเพิ่มขึ้นเมื่อหลอมละลาย ประมาณ 2.5% แต่เมื่อเป็นของเหลวความหนาแน่นจะลดลงเป็นเชิงเส้นโดยเทียบกับอุณหภูมิ ความหนาแน่นในรูปแบบต่างๆจะอยู่ที่ 16.00 g/cm3 ถึง 19.86 g/cm3
การมีหลายอัญรูปของพลูโทเนียมทำให้การตัดแบ่งพลูโทเนียมได้ยากเพราะมันเปลี่ยนสภาวะได้อย่างรวดเร็ว เช่นปล่อยรังสี α ที่อุณหภูมิห้องในพลูโทเนียมบริสุทธิ์ มันมีลักษณะการตัดแบ่งคล้ายเหล็กหล่อแต่จะเปลี่ยนเป็นพลาสติกและปล่อยรังสี β อ่อนๆเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นเล็กน้อย การปล่อยรังสี α มีโครงสร้างผลึกแบบโมโนคลีนิคความสมมาตรต่ำ นอกจากนั้น มันเปราะบาง, แข็ง, อัดได้ และนำไฟฟ้าได้ไม่ดี
พลูโทเนียมจะปล่อยรังสี δ นั้น ปกติจะพบที่อุณหภูมิ 310 °C ถึง 452 °C แต่จะเสถียรที่อุณหภูมิห้องเมื่อผสมแกลเลียม, อะลูมิเนียม, หรือซีเรียมเล็กน้อย, เพื่อปรับปรุงให้สามารถเชื่อมต่อกันได้ รูปแบบเดลตามีลักษณะคล้ายโลหะหลายอย่าง และโดยทั่วไปจะแข็งและดัดได้เหมือนอะลูมิเนียม
ปฏิกิริยานิวเคลียร์แบบแตกตัว
พลูโทเนียมเป็นโลหะแอกทิไนด์กัมมันตภาพรังสีซึ่งไอโซโทปพลูโทเนียม-239 (Pu-239) เป็นหนึ่งในสามไอโซโทปแรกของวัสดุฟิสไซล์ (อีก 2 ชนิดคือยูเรเนียม-233 และ ยูเรเนียม-235) นิวเคลียสอะตอมของไอโซโทปสามารถแตกตัวหรือแบ่งแยกนิวเคลียสเมื่อถูกชนด้วยนิวตรอนที่เคลื่อนที่ช้าและปลดปล่อยนิวตรอนมาเพียงพอที่จะทำให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ทางนิวเคลียร์โดยแบ่งแยกนิวเคลียสเพิ่มมากขึ้น
Pu-239 มีค่าองค์ประกอบทวีคูณ (k) มากกว่าหนึ่งซึ่งหมายถึง ถ้าพลูโทเนียมมีมวลพอเพียงและรูปทรงที่เหมาะสม (เช่น ถูกอัดเป็นทรงกลม) มันจะมีมวลวิกฤต ระหว่างการแบ่งแยกนิวเคลียส ส่วนของพลังงานยึดเหนี่ยวซึ่งยึดนิวเคลียสไว้ด้วยกันจะปลดปล่อยความร้อน, คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า และพลังงานจลน์ออกมาจำนวนมาก พลูโทเนียมหนึ่งกิโลกรัมสามารถสร้างแรงระเบิดเท่ากับระเบิดทีเอ็นที 20,000 ตัน มันมีพลังงานมากพอที่ทำให้ Pu-239 สามารถนำไปใช้สร้างอาวุธนิวเคลียร์และใช้ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์
การมีอยู่ของไอโซโทปพลูโทเนียม-240 (Pu-240) นั้นเป็นสิ่งจำกัดสมรรถภาพของระเบิดนิวเคลียร์ เพราะ Pu-240 มีอัตราการแบ่งแยกนิวเคลียส (ฟิชชัน) ด้วยตนเองสูง (~440 นิวตรอนต่อวินาทีต่อกรัม—มากกว่า 1,000 นิวตรอนต่อวินาทีต่อกรัม ) ยิ่งมีระดับนิวตรอนสูงยิ่งเป็นเหตุให้ระเบิดเสี่ยงต่อการทำงานล้มเหลว พลูโทเนียมแบ่งเป็นเกรดสำหรับทำอาวุธ,เกรดสำหรับเป็นเชื้อเพลิง และเกรดสำหรับใช้ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ซึ่งแบ่งตามอัตราร้อยละของ Pu-240 ในส่วนประกอบ เกรดสำหรับทำอาวุธจะมี Pu-240 น้อยกว่า 7% Pu-240 เกรดสำหรับเป็นเชื้อเพลิงจะมี Pu-240 7% ถึง 19% และเกรดสำหรับใช้ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์จะมี Pu-240 19% หรือมากกว่า ไอโซโทปพลูโทเนียม-238 (Pu-238) นั้นไม่สามารถเกิดปฏิกิริยานิวเคลียร์แบบแตกตัวได้ถึงแม้มันจะมีการสลายปลดปล่อยรังสีแอลฟาก็ตาม
ไอโซโทปและการสังเคราะห์
พลูโทเนียมมี 12 ไอโซโทป Pu-244 มีอายุมากที่สุด มีครึ่งชีวิต 80.8 ล้านปี, Pu-242 มีครึ่งชีวิต 373,300 ปี, และ Pu-239 มีครึ่งชีวิต 24,110 ปี ไอโซโทปที่เหลือมีครึ่งชีวิตต่ำกว่า 7,000 ปี มีสภาวะไม่เสถียร 8 สภาวะที่มีครึ่งชีวิตน้อยกว่า 1 วินาที
ไอโซโทปของพลูโทเนียมมีเลขมวลระหว่าง 228 ถึง 247 ไอโซโทปที่เสถียรและมีเลขมวลต่ำที่สุดคือ Pu-244 มีการสลายตัวโดยเกิดฟิชชันขึ้นเองและปล่อยรังสีแอลฟาออกมา และส่วนมากกลายเป็นไอโซโทป ยูเรเนียม (92 โปรตอน) และ เนปทูเนียม (93 โปรตอน) ส่วนขั้นแรกของการสลายไอโซโทปที่เลขมวลมากกว่า Pu-244 คือการปลดปล่อยรังสีเบต้าและส่วนมากจะกลายเป็นไอโซโทปอะเมริเซียม (95 โปรตอน)
อนุกรมการสลายเนปทูเนียม (neptunium decay series) มี Pu-241 เป็นไอโซโทปตั้งต้นของอนุกรม สลายกลายเป็นอะเมริเซียม-241 ร่วมกับการปลดปล่อยอิเล็กตรอนหรือรังสี β
Pu-238 และ Pu-239 เป็นการสังเคราะห์ไอโซโทปที่แพร่หลายมาก Pu-239 ถูกสังเคราะห์โดยใช้ยูเรเนียม (U) และนิวตรอน (n) ร่วมกับการสลายปลดปล่อยรังสีบีตา (β−) เป็นเนปทูเนียม (Np) ซึ่งเป็นตัวกลาง:
นั่นก็คือนิวตรอนจากการฟิชชันของ U-235 จะถูกจับโดยนิวเคลียสของ U-238 กลายเป็น U-239 จากนั้นการสลายปลดปล่อยรังสีบีตา จะเพิ่มโปรตอนกลายเป็น Np-239 (ครึ่งชีวิต 2.36 วัน) และสลายปลดปล่อยรังสีบีตาอีกครั้งกลายเป็น Pu-239 ผู้ที่ทำงานในโครงการทูบ อัลลอยส์ (Tube Alloys) ทำนายปฏิกิริยานี้ตามหลักทฤษฎีได้ในปี ค.ศ. 1940
Pu-238 ถูกสังเคราะห์ด้วยการยิง U-238 ด้วยดิวเทอรอน (D, ไฮโดรเจนหนัก) ตามปฏิกิริยานี้:
ในสมการ ดิวเทอเรียมที่ยิงใส่ U-238 ทำให้เกิด 2 อนุภาคนิวตรอนและ Np-238 และจะแผ่กัมมันตภาพรังสีโดยปล่อยรังสีเบต้าลบออกมาแล้วกลายไปเป็น Pu-238
ความร้อนจากการสลายและคุณสมบัติการแตกตัวของนิวเคลียส
ไอโซโทปของพลูโทเนียมภายใต้การสลายตัวของสารกัมมันตรังสีจะสร้างความร้อนจากการสลาย (decay heat) ขึ้น ไอโซโทปที่ต่างกันจะให้ผลรวมความร้อนต่อมวลที่ต่างกัน ความร้อนจากการสลายจะมีหน่วยเป็นวัตต์/กิโลกรัม หรือ มิลลิวัตต์/กรัม ในกรณีพลูโทเนียมที่มีขนาดใหญ่ (เช่น เบ้าอาวุธ) การระบายความร้อนที่เกิดจากตัวมันเองนั้นอาจจะเป็นเรื่องสำคัญมาก ทุกไอโซโทปจะสร้างรังสีแกมมาอ่อนๆจากการสลาย
สารประกอบและคุณสมบัติทางเคมี
ที่อุณหภูมิห้อง พลูโทเนียมบริสุทธิ์จะมีสีเงินและจะคล้ำขึ้นเรื่อยๆเมื่อรวมตัวกับออกซิเจน ไอออนของสารละลายพลูโทเนียมมี 5 สถานะออกซิเดชันในสารละลายในน้ำ:
สีของสารละลายพลูโทเนียมขึ้นกับสภาวะออกซิเดชันและสภาพความเป็นกรดของไอออนที่มีประจุลบ สภาพความเป็นกรดของไอออนที่มีประจุลบจะกำหนดความเข้มข้นของสารเชิงซ้อนของพลูโทเนียม
โลหะพลูโทเนียมสร้างโดยการเกิดปฏิกิริยาทางเคมีของฟลูออไรด์พลูโทเนียม (IV) กับแบเรียม, แคลเซียม, หรือลิเทียมที่อุณหภูมิ 1200 °C มันทำปฏิกิริยากับกรด, ออกซิเจน, และไอน้ำแต่ไม่ทำปฏิกิริยากับอัลคาไลและละลายได้ง่ายในไฮโดรคลอริกเข้มข้น, ไฮโดรไอโอดิก และกรดเปอร์คลอริก โลหะเหลวนี้ต้องถูกเก็บในสุญญากาศหรือในอากาศเฉื่อยเพื่อป้องกันการทำปฏิกิริยาทางเคมีกับอากาศ ที่อุณหภูมิ 135 °C พลูโทเนียมจะติดไฟในอากาศและจะระเบิดเมื่อนำไปใส่ในคาร์บอนเตตระคลอไรด์
พลูโทเนียมเป็นโลหะที่เกิดปฏิกิริยาในอากาศชื้นหรืออาร์กอนชื้น มันจะรวมตัวกับออกซิเจนอย่างรวดเร็วและสร้างส่วนผสมระหว่างออกไซด์และไฮไดรด์ ถ้าโลหะพลูโทเนียมถูกวางไว้ไอน้ำนานพอ จะเกิดผง PuO2 ที่ผิวหน้า พลูโทเนียมไฮไดรด์ก็ถูกสร้างขึ้นมาเช่นกันแต่ไอน้ำส่วนเกินนั้นทำให้เกิดเพียง PuO2 เท่านั้น
ด้วยสิ่งปกคลุมนี้ ทำให้โลหะผสมพลูโทเนียมเป็นไพโรโฟริก (pyrophoric) หมายความว่ามันสามารถติดไฟได้โดยธรรมชาติ ปกติการจัดการกับพลูโทเนียมจึงทำในก๊าซเฉื่อยและอากาศแห้งอย่างไนโตรเจนหรืออาร์กอน ออกซิเจนจะหน่วงผลของความชื้นและกระทำตัวเป็นตัวกระทำแบบไม่มีปฏิกิริยา
พลูโทเนียมสามารถสร้างโลหะผสมและสารประกอบตัวกลางกับโลหะอื่นมากมาย แต่ยกเว้นลิเทียม, โพแทสเซียม และ โซเดียมของโลหะแอลคาไล; แบเรียม, แคลเซียม และ สตรอนเชียม ของโลหะแอลคาไลน์เอิร์ท; และ ยูโรเพียม และ อิตเทอร์เบียมของแรร์เอิร์ท รวมถึงโลหะทนไฟอย่าง โครเมียม, โมลิบดีนัม, ไนโอเบียม, แทนทาลัม และ ทังสเตนซึ่งสามารถละลายได้ในพลูโทเนียมเหลว แต่ไม่ละลายหรือละลายเพียงเล็กน้อยในพลูโทเนียมแข็ง
พลูโทเนียมในธรรมชาติ
พลูโทเนียมมีเพียงสองไอโซโทป (Pu-239 และ Pu-244) ที่สามารถพบได้ในธรรมชาติ พบ Pu-244 เพียงเล็กน้อย เกิดจากการสลายอนุภาคในแร่ยูเรเนียมและมีครึ่งชีวิตประมาณ 80 ล้านปี และมีโอกาสเกิด Pu-239 ได้น้อยกว่า (ประมาณ 2-3 ในล้านล้าน) ซึ่งผลิตภัณฑ์จากการสลายอนุภาคของมันนั้นพบตามธรรมชาติในแร่ยูเรเนียมเข้มข้นบางก้อน เช่น เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์หรือเตานิวเคลียร์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติในโอโกล ประเทศกาบอง อัตราส่วนของ Pu-239 ต่อ U ที่เหมืองทะเลสาบไซการ์ แหล่งแร่ยูเรเนียม อยู่ในช่วง 2.4 × 10−12 ถึง 44 × 10−12
พบ Pu-239 ในร่างกายมนุษย์เล็กน้อย สาเหตุมาจากการทดลองอาวุธนิวเคลียร์บนพื้นดิน 550 ครั้งเท่าที่มีการรายงาน และส่วนใหญ่ หลายครั้งมาจากอุบัติเหตุทางนิวเคลียร์ การทดลองอาวุธนิวเคลียร์ในบรรยากาศส่วนใหญ่ยุติลงในปี ค.ศ. 1963 โดยการลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์แต่เพียงบางส่วน แต่ประเทศฝรั่งเศสนั้นยังคงทดลองต่อเนื่องไปจนถึงช่วงปี ค.ศ. 1980 และบางประเทศก็ยังมีการทดลองหลังปี ค.ศ. 1963 เพราะ Pu-239 เป็นการสร้างขึ้นโดยจำเพาะและเป็นผลของการสลายกัมมันตรังสีของแร่ยูเรเนียม Pu-239 จึงเป็นไอโซโทปที่มีมากที่สุดของพลูโทเนียม
การค้นพบ
เอนรีโก แฟร์มีและทีมนักวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยแห่งโรมรายงานว่าพวกเขาค้นพบธาตุที่ 94 ในปี ค.ศ. 1934 แฟร์มีเรียกธาตุนี้ว่า เฮสพีเรียม (hesperium) และนั่นทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี ค.ศ. 1938 อย่างไรก็ตาม ธาตุที่เขารายงานนั้นผิดพลาด ตัวอย่างที่แตกตัวนั้นแท้จริงแล้วคือส่วนผสมของแบเรียม (รายงานเป็นธาตุที่ 93), คริปทอน (รายงานเป็นธาตุที่ 94) และธาตุอื่นๆ ซึ่งข้อผิดพลาดนั้นเกิดจาก ณ.เวลานั้นปฏิกิริยานิวเคลียร์แบบแตกตัวยังไม่มีการค้นพบ
พลูโทเนียม (โดยเฉพาะ Pu-238) ถูกสร้างและสกัดได้เป็นครั้งแรกในวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1940 และระบุคุณสมบัติทางเคมีในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1941 โดย ดร. เกลนน์ ที. ซีบอร์ก (Glenn T. Seaborg), เอดวิน เอ็ม. แมกมิลแลน (Edwin M. McMillan), โจเซฟ ดับเบิลยู. เคนเนดี (Joseph W. Kennedy), แซกชาร์รี เอ็ม. เททอม (Zachary M. Tatom), และอาร์เทอร์ ซี. วอล์ (Arthur C. Wahl) โดยการยิงยูเรเนียมด้วยดิวเทอรอนในเครื่องเร่งอนุภาคไซโคลทรอน (cyclotron) ขนาด 60 นิ้วที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ การทดลองในปี ค.ศ. 1940 เนปทูเนียม-238 ถูกสร้างขึ้นได้โดยตรงโดยการระดมยิงอนุภาคแต่จะสลายโดยการแผ่รังสีเบต้าในสองวันหลังจากนั้นซึ่งแสดงถึงการก่อรูปของธาตุลำดับที่ 94
เอกสารการค้นพบถูกตระเตรียมและส่งไปที่วารสาร Physical Review (บทวิจารณ์ทางฟิสิกส์)  ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1941 แต่เอกสารถูกเก็บกลับคืนก่อนที่จะถูกตีพิมพ์หลังจากพบว่าไอโซโทปของธาตุใหม่นั้น (Pu-239) สามารถเกิดการแตกตัวทางนิวเคลียร์ได้ซึ่งเป็นหนทางที่อาจใช้ในระเบิดปรมาณู การตีพิมพ์ได้ล่าช้าออกไปจนกระทั่งหนึ่งปีหลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงเพราะความกังวลในเรื่องความปลอดภัย
เอดวิน แมกมิลแลนตั้งชื่อธาตุแรกที่ค้นพบที่มีจำนวนอะตอมสูงกว่าธาตุยูเรเนียมตามดาวเนปจูนและเสนอว่าธาตุที่ 94 ซึ่งเป็นธาตุถัดมา ชื่อก็ควรจะพิจารณาเป็นดาวถัดไป คือดาวพลูโต แรกสุดซีบอร์กใช้ชื่อ "พลูเทียม" (plutium) แต่หลังจากนั้นเขาคิดว่า"พลูโทเนียม"ฟังดูดีกว่า เขาเลือกใช้อักษร "Pu" เป็นตัวย่อซึ่งเป็นเรื่องตลกโดยไม่สนใจหมายเหตุในตารางธาตุเลย ชื่ออื่นๆ ที่ซีบอร์กและคนอื่นๆ นำมาพิจารณาก็มี "ยูล์ทีเมียม (ultimium)" หรือ "เอ็กทรีเมียม (extremium)" เนื่องจากความเชื่อในขณะนั้นว่าพวกเขาพบธาตุที่อาจเป็นตัวสุดท้ายบนตารางธาตุ
การวิจัยในช่วงแรก
หลังจากสองสามเดือนแรกของการศึกษาเบื้องต้นพบว่าคุณสมบัติพื้นฐานทางเคมีของพลูโทเนียมนั้นคล้ายกับยูเรเนียม การวิจัยในช่วงแรกนั้นกระทำที่ห้องปฏิบัติการโลหะวิทยาลับของมหาวิทยาลัยชิคาโก ในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1942 พลูโทเนียมปริมาณเล็กน้อยถูกแยกสกัดออกมาและวัดได้เป็นครั้งแรก ประมาณ 50 ไมโครกรัมของพลูโทเนียม-239 รวมตัวกับยูเรเนียมจะให้ผลผลิตการแตกตัว (fission product) เมื่อสกัดออกมามีน้ำหนักประมาณ 1 ไมโครกรัม กระบวนการนี้ช่วยให้นักเคมีสามารถระบุน้ำหนักอะตอมของธาตุชนิดใหม่ได้
ในเดือน พฤศจิกายน ค.ศ. 1943 มีการสกัดพลูโทเนียมไตรฟลูออไรด์เพื่อสร้างตัวอย่างโลหะพลูโทเนียมเป็นครั้งแรก เป็นโลหะทรงกลมหนักเพียงสองสามกรัมเท่านั้น ซึ่งพอเพียงที่จะทำให้มองเห็นด้วยตาเปล่าเป็นครั้งแรกในการสังเคราะห์
มีการศึกษาคุณสมบัติทางนิวเคลียร์ของพลูโทเนียม-239 และพบว่าเมื่ออะตอมถูกกระแทกด้วยอนุภาค มันจะแตกตัวและปลดปล่อยอนุภาคและพลังงานจำนวนมาก อนุภาคเหล่านั้นสามารถไปชนอะตอมพลูโทเนียม-239 อื่นและกลายเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์อย่างรวดเร็ว ผลของการระเบิดนี้เพียงพอที่จะทำลายเมืองได้ถ้าไอโซโทปเข้มข้นเพียงพอที่จะทำให้เกิดมวลวิกฤต
โครงการแมนฮัตตัน
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง รัฐบาลสหรัฐอเมริกาได้จัดตั้งโครงการแมนฮัตตันขึ้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาระเบิดปรมาณู สถานที่วิจัยและผลิตสามแห่งแรกของโครงการคือ โรงงานผลิตพลูโทเนียมอยู่ที่แฮนฟอร์ด โรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมอยู่ที่โอ๊ก ริดจ์ รัฐเทนเนสซี และห้องทดลองออกแบบและวิจัยอาวุธคือสถาบันวิจัยแห่งชาติ ลอส อลามอส
เครื่องปฏิกรณ์เครื่องแรกที่ผลิตพลูโทเนียม-239 ได้คือเครื่องปฏิกรณ์กราไฟท์ X-10 ซึ่งเริ่มเดินเครื่องในปี ค.ศ. 1943 สร้างขึ้นในโรงงานที่โอ๊ก ริดจ์ซึ่งภายหลังได้กลายมาเป็นสถาบันวิจัยแห่งชาติ โอ๊ก ริดจ์
วันที่ 5 เมษายน ค.ศ. 1944 เอมีลีโอ เซแกระ (Emilio Segrè) ที่ลอส อลามอสได้รับตัวอย่างแรกของพลูโทเนียมที่ผลิตได้จากโอ๊ก ริดจ์ ภายในสิบวัน เขาพบว่าพลูโทเนียมที่ได้จากเครื่องปฏิกรณ์มีความเข้มข้นของไอโซโทป Pu-240 สูงกว่าพลูโทเนียมที่ผลิตด้วยเครื่องไซโคลตรอน Pu-240 มีอัตราการเกิดฟิชชันขึ้นเองสูงทำให้เกิดการยกระดับของระดับนิวตรอนพื้นหลังทั้งหมดของพลูโทเนียมตัวอย่าง อาวุธนิวเคลียร์แบบไกปืนรุ่นแรก ชื่อรหัส "ทินแมน (Thin Man)" ต้องถูกยกเลิกไปจากผลที่พบนี้เนื่องจากจำนวนนิวตรอนเกิดเองที่เพิ่มขึ้นอย่างมากนั้นอาจทำให้เกิดการระเบิดขึ้นได้
การออกแบบอาวุธที่ทำจากพลูโทเนียมที่ลอส อลามอสจึงถูกเปลี่ยนเป็นกลไกแบบจุดระเบิดภายในซึ่งซับซ้อนมากมีชื่อรหัสว่า "แฟตแมน" กลไกแบบจุดระเบิดภายในนั้น พลูโทเนียมทรงกลมแข็งจะถูกอัดให้มีความหนาแน่นสูงด้วยการระเบิดเข้าสู่ศูนย์กลาง เป็นเทคนิคที่ยากกว่าแบบไกปืนมาก แต่ก็สำคัญมากเช่นกันสำหรับอาวุธที่ต้องการใช้พลูโทเนียม (ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสามารถใช้วิธีนี้ได้เช่นกัน)
เครื่องปฏิกรณ์-บีที่แฮนฟอร์ด ซึ่งเป็นเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดใหญ่ใช้สำหรับผลิตวัสดุทางนิวเคลียร์ สร้างเสร็จสมบูรณ์ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1945 เครื่องปฏิกรณ์-บีได้ผลิตวัสดุฟิสไซล์สำหรับอาวุธที่ใช้พลูโทเนียมซึ่งใช้ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เครื่องปฏิกรณ์-บี, ดี และ เอฟ เป็นเครื่องปฏิกรณ์ชุดแรกที่สร้างขึ้นในแฮนฟอร์ด เครื่องปฏิกรณ์ที่ใช้ผลิตพลูโทเนียมอีกหกเครื่องนั้นสร้างขึ้นภายหลัง
ในปี ค.ศ. 2004 มีการค้นพบตู้นิรภัยระหว่างหลุมฝังศพที่แฮนฟอร์ดนิวเคลียร์ไซต์ ภายในมีสิ่งของหลากหลายรวมถึงขวดแก้วขนาดใหญ่ที่บรรจุด้วยของเหลวคล้ายโคลนสีค่อนข้างขาวซึ่งภายหลังสามารถระบุได้ว่าเป็นตัวอย่างพลูโทเนียมเกรดอาวุธที่เก่ามาก ด้วยการวิเคราะทางไอโซโทปโดยสถาบันวิจัยแห่งชาติแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือแสดงว่าพลูโทเนียมในขวดนั้นผลิตจากเครื่องปฏิกรณ์ X-10 ที่โอ๊ก ริดจ์ระหว่างปี ค.ศ. 1944
ทรินนิทีและระเบิดปรมาณูแฟตแมน
การทดลองระเบิดปรมาณูครั้งแรกมีชื่อรหัสว่า "ทรินนิที" ถูกทดสอบในวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1945 ใกล้กับอะลาโมกอร์โด รัฐนิวเม็กซิโก ใช้พลูโทเนียมเป็นวัสดุฟิสไซล์ การออกแบบการระเบิดจากภายในของ "แกดเก็ต (Gadget)" ซึ่งเป็นกลุ่มกลไกที่มี 3 ชิ้นซึ่งเป็นที่มาของชื่อรหัสทรินนิทีนั้น ได้ใช้การรวมเลนส์ระเบิดเพื่อกดอัดพลูโทเนียมทรงกลมไปสู่มวลเหนือวิกฤต ซึ่งสาดด้วยนิวตรอนจำนวนมากมาพร้อมๆกันจากการสร้างตัวเริ่มต้นของพอโลเนียมและเบริลเลียม (ต้นกำเนิดนิวตรอน: (α, n) ปฏิกิริยาคายพลังงาน) เพื่อรับประกันว่าจะเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่และการระเบิดร่วมกัน โดยรวมอาวุธหนักมากกว่า 4 ตัน ถึงแม้ว่าจะใช้พลูโทเนียมเพียง 6.2 กก.เท่านั้นในส่วนแกนกลาง ประมาณ 20% ของพลูโทเนียมที่ใช้ในอาวุธในทดสอบทรินนิทีจะเกิดการแตกตัวของนิวเคลียสของอะตอม ผลของแรงระเบิดมีพลังงานเท่ากับทีเอ็นทีประมาณ 20,000 ตัน
การออกแบบลักษณะเดียวกันนี้ใช้ใน "แฟตแมน" ระเบิดปรมาณูที่ถูกทิ้งเหนือเมืองนะงะซะกิ ประเทศญี่ปุ่น ในวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 1945 ฆ่าประชากรไป 70,000 คนและบาดเจ็บอีก 100,000 คน ส่วนระเบิด "ลิตเติลบอย" ที่ทิ้งลงเหนือเมืองฮิโระชิมะ สามวันก่อนหน้านั้น ใช้ยูเรเนียม-235 ไม่ใช่พลูโทเนียม ญี่ปุ่นได้ยอมแพ้ในวันที่ 15 สิงหาคม ต่อนายพลดักลาส แมกอาเธอร์ส่งผลให้สงครามจบลง การมีอยู่ของพลูโทเนียมจึงเพิ่งได้เผยแพร่สู่สาธารณะหลังจากการประกาศของระเบิดปรมาณูลูกแรกนั่นเอง
สงครามเย็น
ทั้งสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาต่างสร้างคลังเก็บพลูโทเนียมเกรดสำหรับทำอาวุธขนาดใหญ่ในระหว่างยุคสงครามเย็น เตาแยกปฏิกรณ์ปรมาณูของสหรัฐอเมริกาที่แฮนฟอร์ดในรัฐวอชิงตันและแม่น้ำซาวานนาห์ในรัฐเซาท์แคโรไลนาสามารถผลิตพลูโทเนียมเกรดสำหรับทางทหารได้ 103 ตัน และอีกประมาณ 170 ตันนั้นถูกผลิตในรัสเซีย ในแต่ละปียังคงมีธาตุเกิดขึ้นจากผลพลอยได้ของอุตสาหกรรมพลังงานนิวเคลียร์ประมาณ 20 ตัน พลูโทเนียมมากกว่า 1000 ตันอาจอยู่ในสถานที่เก็บรักษาซึ่งอาจมีมากกว่า 200 ตันที่อยู่ภายในหรือนำออกมาจากอาวุธนิวเคลียร์
ตั้งแต่สงครามเย็นจบลง คลังเหล่านี้กลายเป็นจุดศูนย์รวมของความกังวลในการเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วของนิวเคลียร์ ในสหรัฐอเมริกาพลูโทเนียมบางส่วนถูกถอดออกจากอาวุธนิวเคลียร์ที่ปลดประจำการถูกหลอมเป็นแท่งแก้วพลูโทเนียมออกไซด์ที่มีน้ำหนักถึง 2 ตัน แก้วนั้นทำด้วยแก้วโบโรซิลิเคทผสมด้วยแคดเมียมและแกโดลิเนียม แท่งแก้วเหล่านี้ถูกห่อหุ้มด้วยสเตนเลสและเก็บไว้ใต้ดินลึกกว่า 4 กม.ในหลุมที่ปิดทับด้วยคอนกรีต ในปี ค.ศ. 2008 สหรัฐอเมริกาได้วางแผนที่จะเก็บพลูโทเนียมด้วยวิธีนี้ซึ่งหนทางที่ง่ายที่สุดในที่เก็บกากนิวเคลียร์เทือกเขายุกคาซึ่งประมาณ 160 กม.ทางตะวันออกเฉียงเหนือของลาสเวกัส รัฐเนวาดา การต่อต้านจากท้องถิ่นและรัฐทำให้แผนที่จะเก็บกากนิวเคลียร์ไว้ที่เทือกเขายุกคาเลื่อนออกไป
การทดลองทางการแพทย์
ในระหว่างและหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานอยู่ในโครงการแมนฮัตตันและโครงการวิจัยอาวุธนิวเคลียร์กลุ่มอื่น ได้ศึกษาผลของพลูโทเนียมต่อสัตว์ทดลองและต่อมนุษย์ ในสัตว์พบว่าพลูโทเนียม 2-3 มิลลิกรัมต่อเนื้อเยื่อ 1 กิโลกรัมนั้นสามารถทำให้ถึงตายได้
ระเบิด
Pu-239 เป็นวัสดุฟิสไซล์ที่สำคัญในอาวุธนิวเคลียร์ เพราะเกิดการแตกตัวของนิวเคลียสอะตอมได้ง่าย พลูโทเนียมทรงกลมในระเบิดที่ห่อหุ้มด้วยตัวกระตุ้นนั้นลดผลรวมความต้องการของพลูโทเนียมให้เข้าสู่มวลวิกฤตโดยการสะท้อนนิวตรอนที่ถูกปลดปล่อยออกมากลับเข้าไปสู่แกนพลูโทเนียม การกระทำนี้ช่วยลดความต้องการเข้าสู่ค่าวิกฤต จากที่ต้องใช้พลูโทเนียม 16 กก. เหลือเพียง 10 กก.ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 10 ซม. ค่ามวลวิกฤตนี้มีค่าประมาณหนึ่งในสามของ U-235
"แฟตแมน"-ระเบิดที่ใช้พลูโทเนียมที่สร้างขึ้นในระหว่างโครงการแมนฮัตตัน ใช้การระเบิดบีบอัดของพลูโทเนียมที่มีความหนาแน่นสูงร่วมกับต้นกำเนิดนิวตรอนตรงกลางเพื่อเริ่มปฏิกิริยาและเพิ่มประสิทธิภาพ ดังนั้นจึงเหลือพลูโทเนียมเพียง 6.2 กก.ที่ต้องการสำหรับระเบิดที่มีแรงระเบิดเท่ากับทีเอ็นที 20 กิโลตัน มีสมมุติฐานที่ว่าสำหรับผู้เชี่ยวชาญ พลูโทเนียมเพียง 4 กก.ก็สามารถสร้างระเบิดนิวเคลียร์ได้หนึ่งลูก
การใช้ประโยชน์จากกากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์
PUREX เป็นกระบวนการที่นำกากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์มาสกัดยูเรเนียมและพลูโทเนียมเพื่อให้กลายเป็นเชื้อเพลิงที่มีสารประกอบออกไซด์รวมอยู่ด้วย (MOX) สำหรับนำกลับมาใช้ใหม่ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ พลูโทเนียมเกรดอาวุธสามารถนำไปเติมในเชื้อเพลิงผสมนั้นได้ เชื้อเพลิง MOX ที่ใช้ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบน้ำมวลเบาประกอบไปด้วยพลูโทเนียม 60 กก.ต่อเชื้อเพลิงหนึ่งตัน หลังจากผ่านไป 4 ปี สามในสี่ส่วนของพลูโทเนียมจะเปลี่ยนกลายเป็นธาตุอื่นไป เครื่องปฏิกรณ์ที่เพาะเชื้อเพลิงในตัวเองนั้นจะออกแบบเป็นพิเศษให้สามารถสร้างวัสดุฟิชชันได้มากกว่าที่ใช้ไป
เชื้อเพลิง MOX เริ่มมีการใช้ตั้งแต่ในช่วงปี ค.ศ. 1980 และใช้กันอย่างกว้างขวางทั่วยุโรป ในเดือนกันยายน ปี ค.ศ. 2000 สหรัฐอเมริกาและสหพันธรัฐรัสเซียทำข้อตกลงว่าด้วยการบริหารจัดการพลูโทเนียม ซึ่งมีใจความหนึ่งว่าจะทำลายพลูโทเนียมเกรดอาวุธจำนวนทั้งสิ้น 34 ตัน กระทรวงพลังงานสหรัฐอเมริกามีแผนที่จะกำจัดพลูโทเนียมเกรดอาวุธ 34 ตันในสหรัฐอเมริกาก่อนสิ้นปี ค.ศ. 2019 โดยเปลี่ยนไปเป็นเชื้อเพลิง MOX เพื่อใช้ในเครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ในเชิงพานิชย์
การเพิ่มประสิทธิภาพของเชื้อเพลิงสามารถทำได้ในกระบวนการนำกลับมาใช้ใหม่ด้วยเช่นกัน ในกระบวนการจะมีการจำกัดของเสียออกจากแท่งเชื้อเพลิงหลังจากใช้งานมาสามปี ประมาณ 3% จากน้ำหนักทั้งหมดของแท่งเชื้อเพลิง ไอโซโทปต่าง ๆ ของยูเรเนียมและพลูโทเนียมที่สร้างขึ้นในระหว่างการใช้งานในสามปีนั้นจะถูกกำจัดออกและแท่งเชื้อเพลิงจะกลับนำเข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่ อย่างไรก็ตาม แกลเลียมประมาณ 1% ต่อน้ำหนักพลูโทเนียมเกรดอาวุธมีศักยภาพในการแทรกแซงในระยะยาวของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบน้ำมวลเบา
แหล่งพลังงานและความร้อน
ไอโซโทปพลูโทเนียม-238 (Pu-238) มีครึ่งชีวิต 87.5 ปี ซึ่งปลดปล่อยพลังงานความร้อนออกมาจำนวนมากในระดับต่ำ เป็นรังสีแกมมา/อนุภาคและรังสีนิวตรอนที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ/อนุภาค รังสีอนุภาคแอลฟาเป็นการรวมกันของการแผ่รังสีพลังงานสูงซึ่งมีการผ่านทะลุต่ำ และด้วยเหตุนั้นจึงป้องกันได้ง่าย เพียงแค่กำแพงกระดาษก็สามารถป้องกันการทะลุทะลวงของอนุภาคแอลฟาได้ โดย Pu-238 หนึ่งกิโลกรัมสามารถสร้างพลังงานความร้อนประมาณ 570 วัตต์
ด้วยลักษณะพิเศษนี้ทำให้พลูโทเนียมเหมาะสมในการใช้สร้างอุปกรณ์กำเนิดพลังงานไฟฟ้าที่ไม่ต้องการการซ่อมบำรุงตลอดเวลาหนึ่งชั่วอายุคน ดังนั้นจึงมีการใช้พลูโทเนียมในเครื่องผลิตไฟฟ้าด้วยความร้อนจากไอโซโทปรังสีและหน่วยผลิตความร้อนด้วยไอโซโทปแผ่รังสี เช่นในยานแคสซีนี, โครงการวอยเอจเจอร์ และยานนิวฮอไรซันส์ เทคโนโลยีพลังงานแบบเดียวกันแรกสุดถูกใช้ในระบบ ALSEP และ EASEP รวมถึงการทดลองเรื่องแผ่นดินไหวในปฏิบัติการบนดวงจันทร์ของยานอะพอลโล 14
พลูโทเนียม-238 เป็นแหล่งพลังงานของหัวใจเทียมเพซเมกเคอร์ (pacemaker:อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ช่วยให้อัตราการเต้นของหัวใจสม่ำเสมอ) ที่ประสบความสำเร็จมาก เพราะช่วยลดความเสี่ยงต่อการผ่าตัดซ้ำๆเพื่อเปลี่ยนแหล่งพลังงาน ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยเซลล์ปฐมภูมิที่ใช้ลิเทียมเป็นพื้นฐาน แต่ใน ค.ศ. 2003 ยังมีเพซเมกเคอร์ 50 ถึง 100 ชิ้นที่ใช้พลูโทเนียมเป็นแหล่งพลังงาน ถูกฝังอยู่ในร่างกายผู้ป่วยที่ยังมีชีวิตอยู่ นอกจากนี้ยังมีการศึกษา Pu-238 เพื่อใช้ในการให้ความร้อนในการดำน้ำแบบสคูบา พลูโทเนียม-238 ผสมกับเบริลเลียมถูกใช้ในการสร้างนิวตรอนเพื่อใช้ในงานวิจัย
ความเป็นพิษ
พลูโทเนียมจะเป็นอันตรายมากถ้าเราหายใจเอาพลูโทเนียมเข้าไป อันตรายมากกว่าการรับประทานพลูโทเนียมเข้าไปเสียอีก ความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปอดจะเพิ่มขึ้นเมื่อรับรังสีในหนึ่งครั้งมีค่าปริมาณรังสีสมมูลของการหายใจเอารังสีเข้าไปเกินกว่า 400 mSv กระทรวงพลังงานแห่งสหรัฐอเมริกาประมาณว่าความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งในช่วงชีวิตเมื่อสูดเอาพลูโทเนียมเข้าไป 5,000 อนุภาคซึ่งแต่ละอนุภาคมีขนาด 3 ไมครอน จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 1% จากค่าเฉลี่ยในสหรัฐอเมริกา ร่างกายคนเราจะไม่ดูดซึมพลูโทเนียมจากการรับประทานเข้าไป (ร่างกายจะดูดซึมพลูโทเนียมออกไซด์เพียง 0.04% เท่านั้นจากการรับประทาน) เมื่อพลูโทเนียมถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย จะถูกขับออกจากร่างกายอย่างช้าๆ ซึ่งมีครึ่งชีวิตทางชีวภาพ 200 ปี พลูโทเนียมนั้นมีรสชาติเหมือนโลหะ
รังสีแอลฟาที่พลูโทเนียมปล่อยออกมาไม่สามารถทะลุผิวหนังเข้าไปได้ แต่สามารถฉายเข้าไปในอวัยวะภายในได้เมื่อรับประทานหรือสูดดมพลูโทเนียมเข้าไป โดยเฉพาะกระดูกซึ่งดูดซับพลูโทเนียมอยู่บริเวณผิวหน้าของกระดูกและตับซึ่งจะสะสมพลูโทเนียมเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อพิจารณาภาพรวมแล้วพลูโทเนียมอาจเป็นเหตุของการรับพิษรังสีอย่างรุนแรงจนถึงตายได้ถ้าสูดดมหรือรับประทานเข้าไป อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีใครตายจากการสูดดมหรือรับประทานพลูโทเนียมและพบว่ามีหลายคนที่ตรวจพบพลูโทเนียมในร่างกาย
ความสามารถในการเกิดวิกฤต
สิ่งที่ต้องระวังอีกอย่างหนึ่งคือ ต้องระวังไม่ให้พลูโทเนียมสะสมจนถึงค่าของมวลวิกฤต เนื่องจากมวลวิกฤตของพลูโทเนียมมีค่าหนึ่งในสามของยูเรเนียม-235 เท่านั้น พลูโทเนียมที่เกิดวิกฤตจะปลดปล่อยนิวตรอนและรังสีแกมมาออกมาทำให้ถึงตายได้ พลูโทเนียมในสารละลายสามารถมีมวลถึงระดับของมวลวิกฤตได้ง่ายกว่าของแข็งเพราะจากสารหน่วงนิวตรอนโดยไฮโดรเจนในน้ำ
ในอดีตพลูโทเนียมเคยมีมวลถึงระดับวิกฤตโดยอุบัติเหตุมาแล้ว โดยบางครั้งทำให้เกิดอันตรายจนถึงแก่ชีวิต การจัดการกับแท่งสารประกอบคาร์บอน-ทังสเตนที่ล้อมรอบพลูโทเนียมทรงกลมหนักประมาณ 6.2 กก.ซึ่งเป็นระดับทำให้เป็นอันตรายถึงชีวิต อย่างขาดความระมัดระวังที่ลอส อลามอส ในวันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1945 เป็นผลให้ แฮรี่ เค เดกเลี่ยน จูเนียร์ (Harry K. Daghlian, Jr) นักวิทยาศาสตร์ โดยได้รับรังสีประมาณ 5.1 ซีเวอร์ต (510 rems) และตายใน 28 วันให้หลัง เก้าเดือนถัดมา ลูอิส สโลทิน (Louis Slotin) นักวิทยาศาสตร์อีกคนหนึ่งของลอส อลามอส ก็เสียชีวิตในอุบัติเหตุลักษณะเดียวกัน โดยเกิดจากตัวสะท้อนเบริลเลียมและแกนพลูโทเนียม (หรือที่เรียกว่า "แก่นปีศาจ") ชุดเดียวกันกับที่ทำให้เดกเลี่ยนเสียชีวิต เหตุการณ์นี้ถูกจำลองอยู่ในภาพยนตร์ ปี ค.ศ. 1989 เรื่อง แฟตแมนแอนด์ลิตเติลบอย
ในเดือนธันวาคม ปี ค.ศ. 1958 ระหว่างกระบวนการทำให้พลูโทเนียมบริสุทธิ์ที่ลอส อลามอสนั้น มวลในถังผสมได้เพิ่มขึ้นจนถึงระดับวิกฤต ทำให้ผู้ควบคุมเครนเสียชีวิต อุบัติเหตุในลักษณะเดียวกันนี้ได้เกิดขึ้นอีกในสหภาพโซเวียต ญี่ปุ่น และอีกหลายประเทศ
ความสามารถในการติดไฟ
โลหะพลูโทเนียมเป็นวัตถุติดไฟอันตราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็นผงละเอียด ในสิ่งแวดล้อมที่มีความชื้น พลูโทเนียมจะสร้างสารประกอบไฮโดรเจนบนผิวหน้าซึ่งอาจเกิดการลุกไหม้เองได้ในอากาศที่อุณหภูมิห้อง พลูโทเนียมเมื่อรวมตัวกับออกซิเจน ปริมาตรจะขยายมากกว่า 70% ของปริมาตรเดิม อาจทำให้หีบห่อที่บรรจุพลูโทเนียมนั้นแตกหักได้ กัมมันตภาพรังสีจากการไหม้ของวัสดุพลูโทเนียมจะยิ่งเพิ่มความอันตราย ทรายแม็กนีเซียมออกไซด์เป็นวัสดุที่ดีที่สุดในการใช้ดับไฟที่เกิดจากพลูโทเนียม โดยจะทำหน้าที่กันความร้อนและออกซิเจน วัสดุที่ช่วยระบายความร้อน เช่น ฮีตซิงก์ สามารถช่วยปิดกั้นออกซิเจนได้อีกด้วย ควรระมัดระวังเป็นพิเศษในการเก็บหรือใช้พลูโทเนียมในทุกรูปแบบ โดยทั่วไปแล้วจะเก็บในที่แห้งโดยมีบรรยากาศเป็นก๊าซเฉื่อย
ฌูเวา ฟีเกย์เรดู
ฌูเวา บาชิสตา จี โอลีเวย์รา ฟีเกย์เรดู (João Baptista de Oliveira Figueiredo; 15 มกราคม ค.ศ. 1918 – 24 ธันวาคม ค.ศ. 1999) เป็นผู้นำทางทหารและนักการเมืองชาวบราซิล เขาเป็นประธานาธิบดีคนที่ 30 ของบราซิล ซึ่งเป็นคนสุดท้ายของระบอบทหารที่ปกครองประเทศหลังรัฐประหารใน ค.ศ. 1964 ฟีเกย์เรดูเป็นหัวหน้าสำนักงานข่าวกรองแห่งชาติระหว่างที่เอร์แนสตู ไกเซล เป็นประธานาธิบดี ไกเซลแต่งตั้งฟีเกย์เรดูเป็นประธานาธิบดีคนถัดไปเมื่อสิ้นสุดวาระดำรงตำแหน่งของเขาเอง เขาทำพิธีสาบานตนเมื่อวันที่ 15 มีนาคม ค.ศ. 1979 และอยู่ในตำแหน่งจนถึงวันที่ 15 มีนาคม ค.ศ. 1985
นีโค ร็อสแบร์ค
นิโค เอริค รอสเบิร์ก (Nico Erik Rosberg) เกิดเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ค.ศ. 1985 ที่เมืองวีสบาเดน (Wiesbaden) ประเทศเยอรมนี เป็นอดีตนักแข่งรถสูตรหนึ่ง (Formula1) ชาวเยอรมัน สังกัดทีมเมอร์เซเดส กรังด์ปรีซ์ (Mercedes) นิโคเป็นลูกชายของเคเค รอสเบิร์ก (KeKe Rosberg) อดีตแชมป์โลกรถสูตรหนึ่งปี ค.ศ. 1982 ชาวฟินแลนด์ นิโคถือสองสัญชาติ แต่เลือกลงขับภายใต้ธงชาติเยอรมัน ซึ่งเป็นสัญชาติของแม่ของเขา เนื่องจากที่บ้านเขาใช้ภาษาเยอรมัน และเขาพูดภาษาฟินนิชไม่ได้