cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เทเน็ท
โครงเรื่อง
ที่ชายฝั่งอามาลฟี แคตเชื่อว่าภาพวาดถูกทำลายแล้ว เธอได้จัดการให้ตัวละครเอกพบกับเซเทอร์ ซึ่งเขาไม่ไว้ใจตัวละครเอก เซเทอร์เปิดเผยอย่างลับ ๆ กับแคตว่า เขาได้ย้ายภาพวาดก่อนที่สถานที่เก็บจะถูกชน ในระหว่างการล่องเรือ แคตพยายามทำให้เซเทอร์จมน้ำ แต่ตัวละครเอกช่วยเขาไว้ ทำให้เซเทอร์ไว้ใจตัวละครเอก เซเทอร์เปิดเผยว่าเมื่อตอนที่เขาเป็นวัยรุ่นในเมืองสตาลก์-12 อดีตเมืองปิดในโซเวียต เขาค้นพบทองคำที่ย้อนกลับมาจากอนาคต ทำให้เขากลายเป็นคนร่ำรวย ตัวละครเอกเสนอให้ตัวเองเป็นคนขโมยกล่องพลูโตเนียม ซึ่งเซเทอร์ปรารถนา เพื่อแลกกับอิสรภาพของแคต
ตัวละครเอกและนีลขโมย "พลูโตเนียม" จากขบวนรถหุ้มเกราะในทาลลินน์สำเร็จ แต่พบว่ามันเป็นวัตถุอีกชิ้นหนึ่ง เซเทอร์ที่ย้อนกลับเข้ามาขัดขวางและจับกุมตัวละครเอก และพาเขาไปยังประตูหมุนอีกแห่งหนึ่ง เซเทอร์ทำให้แคตบาดเจ็บสาหัสด้วยกระสุนที่ย้อนกลับและบังคับให้เขาเปิดเผยว่าวัตถุนั้นอยู่ที่ไหน ตัวละครเอกบอกพิกัดปลอมให้กับเซเทอร์ เซเทอร์ที่ “แก้การย้อนกลับแล้ว“ เข้ามาบังคับให้เขาเปิดเผยตำแหน่งของวัตถุ ทีมปฏิบัติการของเทเน็ท นำโดยไอเวสและวีเลอร์เข้ามาช่วยตัวละครเอก บังคับให้เซเทอร์ต้องหลบหนีเข้าไปในประตูหมุนของเขา ทำให้เขากลายเป็นเซเทอร์ที่ย้อนกลับ ตัวละครเอกตามเขาไปผ่านประตูหมุน เพื่อป้องกันไม่ให้เซเทอร์เอาวัตถุไป แต่บังเอิญลงเอยด้วยการช่วยให้เขาเอาไปได้แทน นีลเปิดเผยว่าเขาเป็นสมาชิกของเทเน็ทตั้งแต่แรก
ตัวละครเอกและนีลนำตัวแคตที่บาดเจ็บสาหัสผ่านประตูหมุนของเซเทอร์ เพื่อย้อนกลับผลจากการบาดเจ็บของเธอ พวกเขาเดินทางกลับไปท่าอากาศยานออสโลที่ถูกชนสัปดาห์ก่อน ที่ตัวละครเอกที่ย้อนกลับต่อสู้กับตัวเองที่ไม่ได้ย้อนกลับก่อนที่จะถึงประตูหมุน เพื่อให้แคตปลอดภัย ตัวละครเอกไปพบกับพรียาเพื่อหาคำตอบ เธออธิบายว่าวัตถุนั้นคือส่วนหนึ่งของ "อัลกอริทึม" สิ่งประดิษฐ์ในอนาคตที่สามารถย้อนกลับโลกทั้งใบได้อย่างหายนะ และมนุษย์ในอนาคตต้องการให้เซเทอร์เปิดใช้งาน แม้จะรู้ว่ามันอาจจะเป็นจุดจบของพวกเขา พรียาวางแผนให้สิ่งประดิษฐ์นี้ตกไปอยู่ในมือของเซเทอร์ เพราะเชื่อว่าอนาคตไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งตอนนี้เซเทอร์ได้ชิ้นส่วนของอัลกอริทึมครบเก้าชิ้นแล้ว แคตเปิดเผยกับตัวละครเอกว่า เซเทอร์กำลังจะเสียชีวิตจากมะเร็งตับอ่อนที่ไม่สามารถรักษาได้ และอนุมานได้ว่าเขาจะเปิดใช้งานอัลกอริทึมในช่วงเวลาที่เขาเสียชีวิต โดยเชื่อว่าโลกควรตายไปพร้อมกับเขา แคตสงสัยว่าเซเทอร์เลือกเวลาเสียชีวิตในตอนที่เขามีความสุขมากที่สุด ก็คือวันที่พวกเขาไปเวียดนาม ตัวละครเอก, นีล, แคตและกองกำลังของเทเน็ท ย้อนกลับไปวันนั้น เพื่อให้แคตชะลอการเสียชีวิตของเซเทอร์ ขณะที่เทเน็ทไปเก็บกู้อัลกอริทึม
เทเน็ทติดตามเบาะแสของอัลกอริทึมที่ประกอบแล้ว พบว่าอยู่ในเมืองร้างสตาลก์-12 พวกเขาเริ่มปฏิบัติการ "การเคลื่อนไหวแบบคีม" ก็คือกองกำลังครึ่งหนึ่งของพวกเขาเคลื่อนไปข้างหน้าตามเวลาไปยังเขตระเบิด ในขณะที่อีกครึ่งหนึ่งเคลื่อนที่ไปข้างหลังย้อนเวลา ในเวียดนาม แคตตามหาเซเทอร์บนเรือยอชต์ของเขาและแสร้งว่าเป็นตัวเธอเองที่อายุน้อยกว่า เซเทอร์เปิดเผยว่า มนุษย์ในอนาคตต้องการให้เปิดใช้งานอัลกอริทึม เพื่อต่อต้านผลกระทบของภาวะโลกร้อน ในรัสเซีย ตัวละครเอกและไอเวสถูกขวางโดยประตูที่ถูกล็อก ทำให้เข้าถึงอัลกอริทึมไม่ได้ จนกระทั่งศพสวมหน้ากากที่มีด้ายสีแดงบนกระเป๋าเป้ย้อนกลับและลุกขึ้นมามีชีวิต ช่วยเหลือตัวละครเอกไม่ให้ถูกยิงและปลดล็อกประตู ด้านแคตฆ่าเซเทอร์ก่อนกำหนด ด้วยไม่สามารถปล่อยให้เซเทอร์ตายได้โดยเชื่อว่าเขาทำสำเร็จ ช่วงเวลาเดียวกับที่ตัวละครเอกและไอเวสกู้อัลกอริทึมสำเร็จ แคตกระโดดออกจากดาดฟ้าของเรือยอชต์ ที่เธอเห็นตัวเธอเองในอดีต
ตัวละครเอก, นีลและไอเวสแยกส่วนประกอบของอัลกอริทึมและแยกทาง ตัวละครเอกสังเกตเห็นด้ายสีแดงที่บนกระเป๋าเป้ของนีล นีลเปิดเผยว่า ตัวละครเอกในอนาคตเป็นคนเกณฑ์เขาเข้ามาในเทเน็ทหลายปีก่อนหน้านี้ และภารกิจนี้เป็นจุดสิ้นสุดของมิตรภาพอันยาวนานที่ตัวละครเอกยังไม่ได้สัมผัส
ในลอนดอน พรียาพยายามจะฆ่าแคต ในขณะที่แคตกำลังรอรับลูกชายของเธอที่โรงเรียน แต่พรียาถูกฆ่าโดยตัวละครเอก โดยเขารับรู้ว่าเขาคือผู้บงการในอนาคตที่อยู่เบื้องหลังของเทเน็ท
ก่อนการถ่ายทำ
ผู้กำกับและผู้เขียนบท คริสโตเฟอร์ โนแลน สร้างแนวคิดของ เทเน็ท มาตลอดระยะเวลายี่สิบปี แต่เขากล่าวว่า "ผมทำงานบทภาพยนตร์เรื่องนี้ซ้ำ ๆ มาประมาณหกหรือเจ็ดปีแล้ว" ชื่อเรื่องของภาพยนตร์เป็น พาลินโดรม หมายถึง สามารถอ่านจากหลังไปหน้าหรือหน้าไปหลังแล้วออกเสียงเหมือนกัน โนแลนพยายามอย่างหนัก เพื่อไม่ให้มีอิทธิพลจากภาพยนตร์แนวสายลับเรื่องใด ๆ นอกเหนือจากในความทรงจำของเขาเอง ภาพยนตร์แนวสปาเกตตีตะวันตกเรื่อง ปริศนาลับแดนตะวันตก (1968) เป็นแรงบันดาลใจในการเขียนบทภาพยนตร์ หัวหน้างานเทคนิคพิเศษ สกอตต์ อาร์. ฟิชเชอร์ ดูภาพยนตร์และสารคดีของสงครามโลกครั้งที่สอง เพื่อหาจุดอ้างอิงของความสมจริง คิป ธอร์น นักฟิสิกส์ทฤษฎี ผู้เคยทำงานร่วมกับโนแลนใน อินเตอร์สเตลลาร์ ทะยานดาวกู้โลก (2014) เป็นผู้ให้คำปรึกษาในเรื่องของเวลาและฟิสิกส์ควอนตัม ผู้ออกแบบงานสร้าง นาทาน คราวลีย์ ต้องการให้ บริษัทนาฬิกาแฮมิลตัน ผลิตนาฬิกาข้อมือทหารประมาณ 30 เรือน โดยแต่ละเรือนเป็นอนาล็อกที่มีเลขนับถอยหลังแบบดิจิทัล
การคัดเลือกนักแสดง
จอห์น เดวิด วอชิงตัน, โรเบิร์ต แพตตินสันและเอลิซาเบธ เดบิคกี ได้รับเลือกให้เป็นนักแสดงในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2019 โนแลนเลือกวอชิงตันเพราะการแสดงของเขาใน แบล็คแคลนซ์แมน (2018) วอชิงตัน, แพตตินสันและเดบิคกี แต่ละคนได้รับอนุญาตให้อ่านบทภาพยนตร์ขณะถูกขังอยู่ในห้องเท่านั้น  วอชิงตันเก็บบันทึกที่เขาจะขยายเรื่องราวเบื้องหลังของตัวละครเอก แพตตินสันใช้กิริยาท่าทางของตัวละครของเขาจากตัวละครของผู้เขียน คริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์ การคัดเลือกนักแสดงของ ดิมเปิล คาปาเดีย, แอรอน เทย์เลอร์-จอห์นสัน, เกลมองซ์ โปเอซี, ไมเคิล เคน, และเคนเนธ บรานาห์ ประกาศเมื่อภาพยนตร์เริ่มถ่ายทำ การทดสอบหน้ากล้องของคาปาเดียได้รับการจัดการโดยผู้กำกับ โฮมี อาดาจาเนีย ขณะที่กำลังถ่ายทำภาพยนตร์ แอเกรซีมีเดียม ของเขาในปี ค.ศ. 2020 เคนได้รับแค่บทภาพยนตร์ของเขาและถ่ายทำแค่วันเดียว ฮิเมช พาเทล เข้าร่วมแสดงในภาพยนตร์ในเดือนสิงหาคม มาร์ติน ดอนอแวน ได้รับการเปิดเผยในตัวอย่างภาพยนตร์แรก ฟิโอนา ดอริฟและยูริ โคโลโคลนิคอฟ เข้าร่วมแสดงในภาพยนตร์ในเวลาต่อมา
การถ่ายทำ
การถ่ายทำหลักเริ่มต้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2019 มีทีมงานที่เกี่ยวข้อง 250 คน และถ่ายทำในเจ็ดประเทศ ได้แก่ เดนมาร์ก, เอสโตเนีย, อินเดีย, อิตาลี, นอร์เวย์, สหราชอาณาจักรและสหรัฐ การถ่ายทำในเอสโตเนียเกิดขึ้นในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม ที่ ลินดาฮอลล์, ทางหลวงปาร์นู โดยปิดถนนเพื่อถ่ายทำ  พิพิธภัณฑ์ศิลปะคูมู ถูกใช้เป็น "ฟรีพอร์ตออสโล" สมมติ นายกเทศมนตรีเมืองทาลลินน์ มิห์ไฮ โกลวาร์ต แสดงความกังวลเกี่ยวกับการหยุดชะงักที่อาจเกิดขึ้น เนื่องจากกำหนดการถ่ายทำเดิม กำหนดให้ ถนนลากนา ซึ่งถนนสายหลักปิดเป็นเวลาหนึ่งเดือน ในที่สุดพวกเขาก็ประนีประนอม โดยมีการปิดถนนชั่วคราวและทำทางอ้อม
ผู้กำกับภาพ โฮยเตอ ฟัน โฮยเตอมา ถ่ายภาพด้วยกล้องฟิล์ม 70 มม.และไอแมกซ์ ผสมกัน เขาให้ความสำคัญกับเลนส์ของพานาวิชัน ที่รองรับแสงน้อยได้ดีที่สุด ฉากที่เกี่ยวข้องกับ "การย้อนกลับของเวลา" ถ่ายทำโดยเคลื่อนไหวและพูดทั้งไปข้างหลังและไปข้างหน้า เรือฟาร์มกังหันลม ไอซีไนรีเวนจ์ ถูกนำมาใช้ในเดนมาร์ก, เอสโตเนียและอิตาลีเป็นเวลาสามเดือน
หลังการถ่ายทำ
ลุดวิก เยอรันซอน เป็นผู้ประพันธ์ดนตรีประกอบภาพยนตร์ เนื่องจาก ฮันส์ ซิมเมอร์ ผู้ร่วมงานประจำของโนแลน ไปประพันธ์ดนตรีประกอบให้กับภาพยนตร์เรื่อง ดูน ระหว่างการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา เยอรันซอนบันทึกเสียงดนตรีจากบ้านของพวกเขา เพลงประกอบของ เทเน็ท ประกอบด้วย เดอะแพลน เพลงโดย ทราวิส สกอตต์ เจนนิเฟอร์ เลม เป็นนักตัดต่อภาพยนตร์แทน ลี สมิท ซึ่งผู้ร่วมงานประจำของโนแลน เนื่องจากเขาติดงานภาพยนตร์เรื่อง 1917 ดีเอ็นอีจี สร้างเทคนิคพิเศษประมาณ 280 ภาพ
การตลาดและการฉาย
ผู้จัดจำหน่าย วอร์เนอร์บราเธอส์ กำหนดวันฉายเดิมคือวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 2020 ในระบบไอแมกซ์, ฟิล์ม 35 มิลลิเมตรและ 70 มิลลิเมตร แต่เนื่องจากเกิดการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา ทำให้ในตอนแรก ภาพยนตร์เลื่อนฉายไปวันที่ 31 กรกฎาคม ต่อมา ได้เลื่อนฉายอีกครั้ง เป็นวันที่ 12 สิงหาคม ผู้บริหารคำนวณว่าการเลื่อนแต่ละครั้ง ทำให้วอร์เนอร์บราเธอส์เสียเงินค่าการตลาดระหว่าง 200,000 ถึง 400,000 ดอลลาร์สหรัฐ หลังจากภาพยนตร์ได้รับการเลื่อนฉายในช่วงเวลาสั้น ๆ อย่างไม่มีกำหนด วอร์เนอร์บราเธอส์สามารถจัดการให้ภาพยนตร์ฉายได้ทั่วโลกในวันที่ 26 สิงหาคม ใน 70 ประเทศ รวมไปถึง แคนาดา, ฝรั่งเศส, เยอรมนี, อิตาลี, ญี่ปุ่น, รัสเซีย, สหราชอาณาจักรและไทย การฉายรอบพรีวิวเริ่มต้นในออสเตรเลียและเกาหลีใต้ในวันที่ 22 และ 23 สิงหาคม  ภาพยนตร์ฉายในบางเมืองในสหรัฐ เมื่อวันที่ 3 กันยายน แล้วค่อย ๆ ขยายรอบฉายในสัปดาห์ต่อ ๆ มา ภาพยนตร์ฉายในประเทศจีนเมื่อวันที่ 4 กันยายน เทเน็ท กลายเป็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดเรื่องแรกที่ฉายในโรงภาพยนตร์ หลังโรงภาพยนตร์ปิดบริการเนื่องจากการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา
บ็อกซ์ออฟฟิศ
เทเน็ท ทำเงินในสหรัฐและแคนาดา 58.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และทำเงิน 305.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากภูมิภาคอื่น ๆ รวมแล้วทำเงินทั่วโลก 363.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ด้วยทุนสร้าง 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ เทเน็ท เป็นโครงการดั้งเดิมของโนแลนที่แพงที่สุด อินดีไวร์ คาดการณ์ว่าเมื่อรวมกับค่าการตลาดแล้ว อาจจะทำให้ทุนสร้างสูงไปถึง 300–350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แม้ว่านักวิเคราะห์คาดการณ์ต้นทุนการโฆษณาอาจจะต่ำกว่าปกติ เนื่องจากการโฆษณาระหว่างการถ่ายทอดสดกีฬานั้นมีราคาไม่แพง ออปเซิร์ฟเวอร์ คาดการณ์ว่าภาพยนตร์ต้องทำเงิน 450–500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อให้ถึงจุดคุ้มทุน มีรายงานว่าโนแลนจะได้รับส่วนแบ่งร้อยละยี่สิบจากเงินที่ทำได้ในวันแรกที่ฉาย
ร้อยละ 65 ของโรงภาพยนตร์ในสหรัฐและแคนาดานั้น เปิดบริการให้นั่งชมแค่ร้อยละ 25 ถึง 40 จากจำนวนที่นั่งทั้งหมด ภาพยนตร์เปิดตัวในสหรัฐและแคนาดา ทำเงิน 20.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากโรงภาพยนตร์ 2,810 แห่ง
การตอบรับจากนักวิจารณ์
ในเว็บไซต์ รอตเทนโทเมโทส์ เทเน็ท ได้รับคะแนนเรตติงที่ได้รับการอนุมัติ ร้อยละ 75 จากบทวิจารณ์ 229 บท ด้วยคะแนนเฉลี่ย 7.02/10 โดยในเว็บไซต์ได้ให้มติว่า "ปริศนาอันน่าตื่นตาที่คนรักภาพยนตร์ต้องปลดล็อก เทเน็ท ได้มอบให้ผู้ชมทุกคนที่มีมันสมองอันปราดเปรื่องที่คาดหวังจากการงานสร้างของ คริสโตเฟอร์ โนแลน" ใน เมทาคริติก ภาพยนตร์ได้รับคะแนนเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก 69 จากคะแนนเต็ม 100 จากนักวิจารณ์ 46 คน บ่งชี้ว่า "ส่วนใหญ่บทวิจารณ์ชมว่าดี" ผู้ชมลงคะแนนใน ซีนะมาสกอร์ และได้ให้เกรดภาพยนตร์เกรด "B" จากหน่วยวัด A+ ถึง F
รางวัล
เทเน็ท ได้รับรางวัลชนะเลิศดังต่อไปนี้
บาโฮนูเอโบ
บาโฮนูเอโบ (Bajo Nuevo) หรือ หมู่เกาะเปเตรล (islas Petrel) เป็นกลุ่มของเทือกปะการังและเกาะเล็ก ๆ ที่มีหญ้าปกคลุม ตั้งอยู่ในด้านตะวันตกของทะเลแคริบเบียน บาโฮนูเอโบเป็นเกาะที่มีข้อพิพาททางการปกครอง โดยเป็นดินแดนที่โคลอมเบีย จาเมกา นิการากัว และสหรัฐอเมริกาต่างอ้างสิทธิ์ครอบครอง แต่ปัจจุบันโคลอมเบียเป็นผู้ควบคุม เพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ที่สุดคือเกาะเซร์รานิยา ตั้งอยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตก 110 กิโลเมตร (68 ไมล์)
การบุกครองกรีเนดา
การรุกรานกรีเนดา (Invasion of Grenada, Invasión de Granada),เป็นการรุกรานนำโดยสหรัฐอเมริกาในปี  พ.ศ. 2526 ในแคริบเบียนกรีเนดามีประชากรประมาณ 91,000 อยู่ 160 กิโลเมตร (99 ไมล์) ทางตอนเหนือของเวเนซุเอลา ของสหรัฐฯสามารถชนะภายในไม่กี่สัปดาห์ รหัสปฏิบัติการคือเออเจินฟิวรี่ (Operation Urgent Fury)
กรีเนดาได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักรในปี พ.ศ. 2517 ขบวนการฝ่ายซ้ายยึดอำนาจทำรัฐประหารในปี พ.ศ. 2522 ภายใต้ มอริซ บิชอป ได้ยกเลิกรัฐธรรมนูญและจับกุมนักโทษการเมือง ในปี พ.ศ. 2526 เกิดการต่อสู้แย่งชิงอำนาจภายในและเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ฝ่ายลัทธิสตาลินได้จับและประหารชีวิตบิชอป,Jacqueline Creft พร้อมกับสามรัฐมนตรีและสองผู้นำสหภาพแรงงาน ต่อมาประธานาธิบดีเรแกนในสหรัฐอเมริกาได้ตัดสินใจอย่างรวดเร็วที่จะเปิดการแทรกแซงทางทหาร การตัดสินใจที่จะแทรกแซงเนื่องจากมีนักศึกษาแพทย์ในสหรัฐฯอยู่บนเกาะ 600 คนซึ่งอาจจะซ้ำรอยวิกฤตการณ์ตัวประกันอิหร่าน
สหรัฐฯบุกเริ่มหกวันหลังจากการตายของบิชอปในเช้าวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2526 กองทัพสหรัฐฯ 7,600 นาย ที่ประจำในจาไมก้าและสมาชิกของระบบรักษาความปลอดภัยระดับภูมิภาค (RSS) กรมทหารจู่โจมที่ 75 ได้ชนะการต้านทานของกรีเนดาในสนามบินทางตอนใต้สุดของเกาะ เฮลิคอปเตอร์ทางทะเลและสะเทินน้ำสะเทินบกได้เข้ายึดสนามบินทางตอนเหนือสุดของหลังจากนั้นไม่นาน รัฐบาลทหารของฮัดสัน ออสตินถูกปลดและถูกแทนที่โดยรัฐบาลได้รับการแต่งตั้ง Paul Scoon จนกว่าจะมีการเลือกตั้งในปี พ.ศ. 2527
การรุกรานที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากหลายประเทศ รวมทั้งแคนาดา นายกรัฐมนตรีมาร์กาเรต แทตเชอร์ของสหราชอาณาจักร ไม่เห็นด้วยในแทรกแซง แต่ได้รับการสนับสนุนสาธารณชนในการแทรกแซง สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526 ด้วยคะแนนเสียง 108-9 ที่ถูกตราหน้าว่าเป็น "เห็นได้ชัดว่าเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ" ตรงกันข้ามในสหรัฐอเมริกาประชาชนต่างยินดีทีรัฐบาลได้เข้าช่วยเหลือชาวสหรัฐฯที่อยู่บนเกาะ รวมถึงประชาชนในกรีเนดา สหรัฐอเมริกาได้รับรางวัลกว่า 5,000 เหรียญสำหรับคุณธรรมและความกล้าหาญ
วันเริ่มต้นการรุกรานอยู่ได้วันหยุดแห่งชาติในเกรนาดาเรียกว่าวันขอบคุณพระเจ้า ฉลองเป็นเพราะนักโทษการเมืองเป็นอิสระหลังจากการรุกรานและต่อมาได้รับการเลือกตั้งเข้ามาในสภา
โขนฉาก
โขนฉาก เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ เมื่อมีผู้คิดสร้างฉากประกอบเรื่องเมื่อแสดงโขนบนเวที คล้ายกับละครดึกดำบรรพ์ ส่วนวิธีแสดงดำเนินเช่นเดียวกับโขนโรงใน แต่มีการแบ่งเป็นชุดเป็นตอน เป็นฉาก และจัดฉากประกอบตามท้องเรื่อง จึงมีการตัดต่อเรื่องใหม่ไม่ให้ย้อนไปย้อนมา เพื่อสะดวกในการจัดฉาก กรมศิลปากรได้ทำบทเป็นชุดๆ ไว้หลายชุด เช่น ชุดปราบกากนาสูร ชุดมัยราพณ์สะกดทัพ ชุดชุดนางลอย ชุดนาคบาศ ชุดพรหมาสตร์ ชุดศึกวิรุญจำบัง ชุดทำลายพิธีหุงน้ำทิพย์ ชุดสีดาลุยไฟและปราบบรรลัยกัลป์ ชุดหนุมานอาสา ชุดพระรามเดินดง ชุดพระรามครองเมือง การแสดงโขน โดยทั่วไปนิยมแสดงเรื่อง "รามเกียรติ์" กรมศิลปากรเคยจัดแสดงเรื่องอุณรุฑ แต่ไม่เป็นที่นิยมเท่าเรื่องรามเกียรติ์ เรื่องรามเกียรติ์ที่นำมาแสดงโขนนั้นมีหลายสำนวน ทั้งที่ประพันธ์ขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรีและกรุงรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะบทในสมัยรัตนโกสินทร์ นิยมแสดงตามสำนวนของรัชกาลที่ ๒ ที่กรมศิลปากรปรับปรุงเป็นชุดเป็นตอน เพื่อแสดงโขนฉาก ก็เดินเรื่องตามสำนวนของรัชกาลที่ ๒ รัชกาลที่ ๖ ก็เคยทรงพระราชนิพนธ์บทร้องและบทพากย์ไว้ถึง ๖ ชุด คือ ชุดสีดาหาย ชุดเผาลงกา ชุดพิเภกถูกขับ ชุดจองถนน ชุดประเดิมศึกลงกา และชุดนาคบาศ
วัดพระธาตุลำปางหลวง
วัดพระธาตุลำปางหลวง ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง อยู่ห่างจากตัวเมืองลำปางไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 18 กิโลเมตร วัดตั้งอยู่บนเนินสูง มีการจัดวางผังและส่วนประกอบของวัดสมบูรณ์แบบที่สุด มีสิ่งก่อสร้าง และสถาปัตยกรรมต่าง ๆ บริเวณพุทธาวาสประกอบด้วย องค์พระธาตุลำปางหลวง เป็นประธาน มีบันไดนาคนำขึ้นไปสู่ซุ้มประตูโขง ถัดซุ้มประตูโขงขึ้นไปเป็น วิหารหลวง บริเวณทิศเหนือขององค์พระธาตุมีวิหารบริวารตั้งอยู่คือ วิหารน้ำแต้ม และ วิหารต้นแก้ว ด้านตะวันตกขององค์พระธาตุประกอบด้วย วิหารละโว้ และ หอพระพุทธบาท ด้านใต้มี วิหารพระพุทธ และอุโบสถ ทั้งหมดนี้จะแวดล้อมด้วยแนวกำแพงแก้วทั้งสี่ด้าน นอกกำแพงแก้วด้านใต้มีประตูที่จะนำไปสู่เขตสังฆาวาส ซึ่งประกอบด้วยอาคาร หอพระไตรปิฎก กุฏิประดิษฐาน พระแก้วดอนเต้า อาคารพิพิธภัณฑ์และกุฏิสงฆ์
ประวัติ
ตามตำนานพระเจ้าเลียบโลกและตำนานพระธาตุลำปางหลวงกล่าวว่า ในสมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระโสณเถร พระอุตตเถร พระรตนเถร และพระอานนท์ ได้เสด็จจาริกไปตามบ้านเมืองต่าง ๆ จนถึงบ้านลัมพการีวัน พระพุทธเจ้าได้ประทับเหนือดอยม่อนน้อย มีชาวลวะ (ชาวลัวะ) คนหนึ่งชื่ออ้ายคอน เกิดความเลื่อมใส ได้นำน้ำผึ้งบรรจุกระบอกไม้พาง (ไม้ป้าง คือไผ่ข้าวหลาม) กับมะพร้าว 4 ลูกมาถวายพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ได้ฉันน้ำผึ้งแล้วทิ้งกระบอกไม้พางไปทางทิศเหนือ แล้วทรงพยากรณ์ว่า สถานที่แห่งนี้ต่อไปจะมีชื่อว่า ลัมพาง (ลำปาง) ทรงลูบพระเศียรได้พระเกศามาหนึ่งเส้น มอบให้แก่ลวะอ้ายคอนบรรจุในกระบอกทองคำ ใส่ในอูปทองคำใหญ่ 8 กำมือ พระอินทร์ให้พระวิสุกัมม์เนรมิตอุโมงค์ใหญ่ 50 วา ลาดด้วยแผ่นแก้ววิธูรสูง 7 ศอก กว้าง 3 ศอก แล้วเชิญอูปทองคำประดิษฐานพระเกศาธาตุในถ้ำนั้น ลวะอ้ายคอนกับคนทั้งหลายใส่ข้าวของบูชา พระอินทร์ใส่ยนตร์ผัดแล้วถมอุโมงค์ แล้วก่อเป็นพระเจดีย์สูง 7 ศอกเหนืออุโมงค์นั้น พระพุทธเจ้าตรัสว่า เมื่อพระองค์ปรินิพพานไปได้ 218 ปี จะมีพระอรหันต์ 2 รูป ชื่อกุมารกัสสปะกับเมฆิยเถร นำพระธาตุส่วนหน้าผากและลำคอมาบรรจุไว้ เจดีย์องค์นี้จะได้ชื่อ ลัมพางกัปปะ ภายหลังจากพระพุทเจ้าปรินิพพานแล้ว พระกุมารกัสสปะได้นำพระธาตุส่วนพระนาลาฏ (หน้าผาก) มาบรรจุไว้ ถัดมาพระเมฆิยเถรได้นำพระธาตุส่วนพระศอ (ลำคอ) มาบรรจุไว้ พระญาสรีธัมมาโสกราชก็ได้นำพระธาตุมาบรรจุอีก รวมทั้งหมดทั้งหมด 3 องค์ด้วยกัน พระอรหันต์และเทวดาทั้งหลายได้สั่งให้เทวดาชื่ออุตตระให้อยู่รักษาพระธาตุในเมืองลัมภกัปปนครนี้
ต่อมาพระญาจันทเทวราช กษัตริย์เมืองสุวรรณภูมิมีความปรารถนาอยากจะได้พระธาตุ จึงยกกองทัพมาเชิญพระธาตุไปยังเมืองของตน แต่พระธาตุทำปาฏิหาริย์กลับมายังที่เดิม พระญาจันทเทวราชทรงมีพระราชศรัทธา จึงให้ขุดหลุมลึก 20 วา ก่อด้วยอิฐเงินอิฐทองคำสูง 40 ศอก แล้วสร้างรูปราชสีห์ทองคำ 1 ตัว สร้างอูปทองคำกับอูปแก้วครอบอูปบรรจุพระธาตุเดิม เชิญอูปบรรจุพระธาตุทั้งหมดไว้บนหลังรูปราชสีห์ทองคำ นำรูปราชสีห์ทองคำนั้นลงหลุม ก่อเจดีย์ครอบไว้ พร้อมด้วยเครื่องบูชาสักการะจำนวนมาก สร้างยนต์รักษาพระธาตุ หุ้มด้วยแผ่นเงิน แล้วถมพื้นให้ปกติ พระญาจันทเทวราชปรารถนาจะตัดต้นไม้ขะจาวที่อยู่ใกล้สถานที่บรรจุพระธาตุ รุกขเทวดาที่รักษาพระธษตุเนรมิตเป็นชายแก่ออกมาห้ามไว้ พระญาจันทเทวราชนำทองคำที่เหลือจากการบรรจุประมาณ 2 โกฏิไปบรรจุที่ดอยพี่น้องเหนือเมืองเตริน (เถิน) แล้วอธิษฐานว่ากษัตริย์องค์ใดมีบุญสมภารเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา จงนำทองคำนี้ไปบูรณะสร้างพระธาตุในเมืองลัมภกัปปนคร แล้วกลับเมืองของตน
ต่อมาพระญาพลราช (สันนิษฐานว่าหมายถึงเมืองแพร่) มีความปรารถนาอยากจะได้พระธาตุ จึงยกกองทัพมาขุดหาพระธาตุ เมื่อขุดเจอแผ่นเงินก็นำออกมา ขุดต่อไปเจอยนต์ ไม่สามารถขุดต่อได้ ไม่ว่าจะนำหิน ไม้ ทรายถมลงไปก็ถูกยนต์ทำลายหมด พระญาพลราชโกรธจึงให้ถมดินที่ยนต์ นำคน 4 คนที่ต้องโทษมาฆ่า เอาหัวกองกันเหยียดเท้าไปทั้ง 4 ทิศให้รักษาพระธาตุ แล้วถมดินให้เป็นปกติ ปลูกต้นขะจาว 1 ต้นบริเวณที่ประดิษฐานพระธาตุ และปลูกต้นขะจาวแวดล้อมไว้เป็นที่สังเกต แล้วกลับเมืองของตนไป
พ.ศ. 1956 มหาราชเทวีเมืองเชียงใหม่เสด็จไปทัพยังแม่สลิด เมื่อเสร็จแล้วจึงมาอยู่ที่สบยาว ยามค่ำออกว่าราชการกับเสนาอำมาตย์ พระธาตุพระพุทธเจ้าแสดงปาฏิหาริย์ มหาราชเทวีว่าชาวเมืองไม่ยำเกรงตน เจาะไฟโตรดมารบกวน ล่ามพันทองกราบทูลว่าไม่ใช่ไฟโตรดแต่เป็นพระธาตุในเมืองลัมภปัปนครแสดงปาฏิหาริย์ วันถัดมามหาราชเทวีจึงเสด็จไปไหว้นมัสการบูชาพระธาตุ แล้วถามชาวเมืองว่าต้องการอะไรหรือไม่ ชาวเมืองว่าบริเวณนี้ขาดแคลนน้ำมาก มหาราชเทวีจึงอธิษฐานว่าถ้าสถานที่นี้เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุแท้จริง ขอให้มีน้ำผุดออกมาจากสะดือเมือง แล้วมหาราชเทวีเสด็จไปเมืองตาน ยังมียายแก่ชื่อย่าลอน ไปเห็นบ่อน้ำที่สัตว์กลิ้งเกลือกเป็นหลุม เขี่ยดูเกิดเป็นสายน้ำพุ่งออกมา (คือน้ำบ่อเลี้ยงพระนางจามเทวี) จึงนำน้ำใส่ไหไปถวายมหาราชเทวีที่เมืองตาน นางเถ้าแก่ชิมและว่าน้ำรสดีกว่าน้ำเจ็ดลินในเชียงใหม่ มหาราชเทวีจึงให้เสนาอำมาตย์ไปเลือกที่นาแปลงหนึ่งเรียกตูบนางเมือง มหาราชเทวีเสด็จมาที่ตูบแล้วแต่งเครื่องสักการะบูชาพระธาตุเป็นเวลา 7 วัน 7 คืน ถวายนาล้านเบี้ยกับพระธาตุ ให้ล่ามพันทองกับนางดอกไม้พร้อมกัลปนาข้าคน 8 ครัวอยู่รักษาพระธาตุ กัลปนาข้าคนอีก 2 ครัวอยู่รักษาบ่อน้ำ แล้วกลับเมืองเชียงใหม่ (ตำนานกล่าวว่าเป็นพระนางจามเทวี แต่ศักราชและบริบทเนื้อเรื่องตำนานกลับเป็นยุคล้านนา ราชวงศ์มังราย แต่จะเป็นมหาเทวีองค์ใดต้องตรวจสอบต่อไป)
พ.ศ. 1992 หมื่นหาญแต่ท้อง เจ้าเมืองนครลำปาง พร้อมพระมหาเถรอัฏฐะทสี ขออาณาเขตพระธาตุและวัดกับพระเจ้าติโลกราช ตัดต้นขะจาวที่พระญาพลราชทรงปลูกพร้อมทั้งขุดกระดูกคนทั้ง 4 ออก แล้วจึงก่อพระเจดีย์ กว้าง 9 วา สูง 15 วา และสร้างรอยพระพุทธบาท (ปัจจุบันอยู่ในวิหารละโว้)
พ.ศ. 2019 เจ้าหมื่นฅำเพก (เพชร) เจ้าเมืองนครลำปาง ได้ก่อวิหารและกำแพงแก้ว สร้างพระพุทธรูปน้ำหนักประมาณแสนหยิบหมื่นทอง (แสน 20 ชั่ง) (วิหารพระพุทธ) กัลปนาข้าคน 4 ครัว สร้างศาลาและบ่อน้ำ ถนนหนทางมาหน้าวัด กัลปนาที่นากับพระ 200 ข้าว
เจ้าเมืองอ้ายอ่ำ บุตรของหมื่นหาญแต่ท้อง เจ้าเมืองนครลำปาง ได้ใส่ทองคำมหาธาตุพัน 4 ร้อยบาทซีกทองคำ กัลปนาข้าคน 4 ครัว
พ.ศ. 2039 เจ้าเมืองหาญสีทัตถมหาสุรมนตรี เจ้าเมืองนครลำปาง ชักชวนพระสงฆ์ นักบุญ กับเจ้าหมื่นเจ้าพันทั้งหลาย ขยายฐานเจดีย์ให้กว้าง 12 วา แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2042 เจดีย์กว้าง 12 วา สูง 19 วา 2 ศอก ใส่ทองคำมหาธาตุ 5 พัน 6 ร้อยบาทเสี้ยวทองคำ กัลปนาข้าคน 7 ครัว พ.ศ. 2044 สร้างวิหารหลวง พ.ศ. 2046 หล่อพระเจ้าล้านทอง กัลปนาข้าพระเจ้าล้านทอง 7 ครัว กัลปนาข้าสังฆอาราม 4 ครัว นางเมืองหาญสีทัตถหล่อพระพุทธรูปน้ำหนัก 30,000 ทอง ประดิษฐานในวิหารด้านเหนือ (วิหารน้ำแต้ม) พระศิลาเจ้าอยู่วิหารด้านตะวันตก (วิหารละโว้) พระราชครูเจ้านำฉัตรทองคำมาใส่ยอดมหาธาตุ ภายหลังแผ่นดินไหว ยอดมหาธาตุหักพัง มหาสังฆราชาเจ้าอภัยทิฐะเมธังกรเจ้า มหาสังฆราชาวิจิตรญาณเมตตาเจ้าทำการยกฉัตรทองคำใหม่ พระเจดีย์จึงสูง 22 วา 1 ปลายอก
พ.ศ. 2099 พระแม่กุ เสด็จมานมัสการพระธาตุลำปางหลวง เห็นอุบาทว์ 2 ประการนาน 1 เดือนปลาย
พ.ศ. 2116 มหาอุปราชาพระญาหลวงนครไชยบุรี เจ้าเมืองนครลำปาง มีศรัทธาสร้างฉัตรพระธาตุขึ้นใหม่ เนื่องจากฉัตรพระธาตุพังไปเมื่อลาวหงสามาตกเมืองนครลำปางและเมืองเชียงใหม่ มีพระมหาสมเด็จรัตนมงคลลัมภกัปปารามาธิปติ พระมหาสังฆราชาวัดหลวง มหาสังฆโมลีเชียงยืนเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ มหาอุบาสกแสนมหาธาตุเป็นประธานฝ่ายฆราวาส ภายหลังเกิดสงคราม ลำเวียงทอง (รั้วพระธาตุ) ถูกทำลาย พระมหาราชครูสรีกลางนคร สมเด็จเจ้ารัตนมังคละเจ้าลำพาง พร้อมกับคณะสงฆ์ร่วมกันสร้างลำเวียงทองขึ้นใหม่
พ.ศ. 2281 หมื่นมโนปัญญา บ้านลำพาง กลัวเภทภัยต่างๆ จึงหนีไปอยู่บ้านสองแคว แต่ก็นึกห่วงใยในพระธาตุลำปางหลวง กลัวว่าเจ้านายขุนนางผู้รู้ทั้งหลายจะเบียดบังเอาที่นาของวัดไปเป็นที่นาส่วนตน จึงกำหนดเขียนเขตแดนพื้นที่ของพระธาตุลำปางหลวง
พ.ศ. 2174 พระเจ้าสุทโธธัมมราชา (พระเจ้าตาลูน) กษัตริย์พม่า เข้ามาปราบล้านนาได้ และกัลปนาข้าวัดข้าพระธาตุตามจารีต โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ ข้าพระเจ้า (พระพุทธรูป) ข้าพระธาตุ และข้าพระเถระ
พ.ศ. 2272 สวาธุหลวง (เจ้าอาวาส) วัดนายาง ตั้งตัวเป็นตนบุญเลี้ยงผีพราย มีคนเข้าหานับถือมาก ธุหลวงวัดสามขากับธุหลวงวัดบ้านฟ่อนสึกออกมาเป็นเสนา เวลานั้นเมืองลำปางไม่มีเจ้าเมืองปกครอง มีแต่พ่อเมืองทั้ง 4 ดูแลบ้านเมือง เจ้าเมืองลำพูนได้ข่าวตนบุญวัดนายาง จึงส่งกองทัพลำพูน นำโดยท้าวมหายสมาปราบ สู้รบกันที่ป่าทันคุมเมือง ฝ่ายตนบุญวัดนายางแตกพ่ายไป แกนนำทั้ง 3 ถูกยิงเสียชีวิต ท้าวมหายสมาตั้งทัพที่วัดพระธาตุลำปางหลวง ท้าวมหายสออกอุบายส่งหาญฟ้าแมบ หาญฟ้างำ หาญฟ้าฟื้นไปทำทีเจรจากับแสนหนังสือ แสนเทพ นายเรือน ชะเรหน้อย ท้าวลิ้นก่าน แต่เกิดการสู้รบกันขึ้น ชาวลำปางแตกหนีไปอยู่เมืองต้า เมืองลอง เมืองเมาะ เมืองขาง ครูบาวัดชุมพู (วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม) จะสึกออกมารบ ท้าวขุนเมืองขอไว้ไม่ให้สึก ครูบาวัดชุมพูจึงให้นายทิพพจักก์วเนจอรกับหมื่นยส หมื่นชิด น้อยทะ ไปลอบสังหารท้าวมหายสที่วัดพระธาตุลำปางหลวง โดยคลานดั้นเข้าผ่านท่อน้ำ ทั้งสี่คนไม่เคยเห็นหน้าท้าวมหายศจึงถามว่า “เจ้าท้าวมีไหน ตูข้าเปนฅนใช้ลุกละพูนมา” ขณะนั้นท้าวมหายสนั่งเล่นหมากรุกอยู่ ร้องตอบ “คูมีหนี้ (กูอยู่นี่)” นายทิพพจักก์วเนจอรจึงใช้สินาดปืนยิงสังหารท้าวมหายศ แล้วไล่ฟันแทงข้าศึกโกลาหล ไพร่พลลำพูนระส่ำระสายพากันกรูออกจากวัด กองกำลังลำปาง 300 คนที่รอนอกวัดบุกตี พวกลำพูนแตกพ่ายกลับเมือง ชาวเมืองจึงสถาปนาหนานทิพย์ช้างขึ้นครองลำปาง ในปี พ.ศ. 2275 มีพระนามว่า พระญาสุลวะลือไชย ภายหลังได้รับการแต่งตั้งจากพม่าให้เป็นพระญาไชยสงคราม
พ.ศ. 2339 พระเจ้ากาวิละ พระเจ้านครเชียงใหม่ พร้อมด้วยพระราชมารดาและวงศานุวงศ์ ได้นำเครื่องไทยทานทั้งหลาย มีมหาอักฐปริกขาร เตียงอาสนาพระเจ้า งาช้าง ทุงคะด้าง (ุตุงกระด้าง) ช่อฟ้า ทุงพระบฏ รางลินทองคำ เครื่องท้าว ฉัตร ช่อช้าง ช่อน้อยทุงไชยมาถวายวัดพระธาตุลำปางหลวง พร้อมยกช่อฟ้า สร้างลำเวียงพระธาตุ (สัตติบัญชร) มีการฉลองเจาะบอกไฟดอก บอกไฟดาว ไฟเทียน ไฟขึ้น บูชาพระธาตุอย่างยิ่งใหญ่
พ.ศ. 2355 พระเจ้าดวงทิพย์ เจ้านครลำปาง เป็นประธานหล่อระฆังทองสำริด ปัจจุบันอยู่ภายในหอระฆัง
พ.ศ. 2373 พระญาไชยสงครามถวายข้าคนกับพระธาตุ 2 คน ช้างแม่ 1 ตัว
พ.ศ. 2375 มหาสวาธุเจ้าสังฆราชาพร้อมด้วยคณะสงฆ์ พระองค์เจ้าสุวรรณหอคำเขลางค์ลัมพกบุรีราชธานี (พระยาไชยวงศ์) เจ้านครลำปาง พร้อมด้วยวงศานุวงศ์ได้สร้างฉัตรพระธาตุขึ้นใหม่ เนื่องจากฉัตรเก่าถูกลมพัดหัก และได้แต่งทูตไปกราบทูลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระหฤทัยยินดีจึงได้พระราชทานแก้วและทองคำเปลวมาให้
พ.ศ. 2410 เจ้าวรญาณรังษี เจ้านครลำปาง เป็นประธานหล่อระฆังทองสำริด ปัจจุบันอยู่ภายในหอระฆัง
พ.ศ. 2469 ธุเจ้าอภิวงสาอวาส พร้อมด้วยพ่อเลี้ยงแสนเทพ หนานไชยอาจารย์ หนานอภิวงสา หนานกาวี น้อยยสและครอบครัว ศรัทธาบ้านนาเวียง ได้สร้างทุงศิลา 2 ผืน บูชาพระธาตุลำปางหลวง หน้าวิหารพระพุทธ
ศิลปกรรม
วัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นโบราณสถานสำคัญ ที่ตั้งอยู่ในบริเวณซากเมืองโบราณลัมพกัปปะนคร ตามประวัติพระนางจามเทวีเคยเสด็จมานมัสการ และทำการบูรณะซ่อมแซมอยู่เสมอ นับว่าเป็นวัดสำคัญคู่บ้านคู่เมืองมาแต่โบราณกาล มีความสวยงาม และมีความยอดเยี่ยมทั้งสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และจิตรกรรม เป็นที่ประดิษฐาน พระแก้วดอนเต้า ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของชาวลำปาง และชาวพุทธทั่วไป
ประตูโขง
ประตูโขง เป็นฝีมือช่างหลวงโบราณที่สวยงามก่ออิฐถือปูนทำเป็นซุ้มยอดแหลมเป็นชั้น ๆ มีสี่ทิศ ประดับตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้น รูปดอกไม้ และสัตว์ในหิมพานต์ ประตูโขงแห่งนี้ใช้เป็นสัญลักษณ์เมืองลำปางในตราจังหวัดลำปาง
มณฑปพระเจ้าล้านทอง
วิหารหลวง เป็นวิหารประธานของวัด ตั้งอยู่บนแนวเดียวกับประตูโขง และองค์พระธาตุเจดีย์ เป็นวิหารจั่วรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทรงวิหารโล่งตามแบบล้านนายุคแรก หลังคาจั่วซ้อนกันเป็นชั้น ๆ ภายในวิหารบรรจุมณฑปพระเจ้าล้านทอง ด้านในของแนวคอสอง มีภาพเขียนสีโบราณเรื่องชาดก
เจดีย์
องค์พระธาตุเจดีย์ เป็นเจดีย์ทรงล้านนา ก่ออิฐถือปูน ประกอบด้วยฐานสี่เหลี่ยมย่อมุมด้วยบัวมาลัยสามชั้น เป็นเจดีย์ขนาดใหญ่หุ้มด้วยแผ่นทองเหลือง ฉลุลายหรือที่เรียกว่าทองจังโก ตามตำนานกล่าวว่าเป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ
วิหารน้ำแต้ม
วิหารน้ำแต้ม เป็นวิหารบริวารตั้งอยู่ทางทิศเหนือขององค์พระธาตุเจดีย์ เป็นวิหารเครื่องไม้สี่เหลี่ยมผืนผ้า รูปร่างและสัดส่วนงดงาม ภายในคอสองมีภาพเขียนสีโบราณที่เก่าแก่ เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำริด ขนาดหน้าตักกว้าง 45 นิ้ว
หอพระพุทธ
ภายในมองเห็นแสงหักเห ปรากฏเป็นเงาพระธาตุและพระวิหารในด้านมุมกลับ แต่มีข้อห้ามไม่ให้ผู้หญิงขึ้น
วิหารพระพุทธ
วิหารพระพุทธ สร้างขึ้นคู่กับวิหารน้ำแต้ม สันนิษฐานว่าเดิมคงเป็นวิหารโล่ง ได้มีการบูรณะซ่อมแซมภายหลัง ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 40 นิ้ว เป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะ และส่วนสัดที่งดงามมาก
วิหารพระพุทธเป็นวิหารทิศ ตามจักรวาลคติ มีองค์พระธาตุเจดีย์เป็นศูนย์กลาง สร้างขึ้นเป็นวิหารหลังแรกของวัดในปีพ.ศ. 2019 สมัยของพระเจ้าติโลกราช เดิมเป็นวิหารโถงมีฝาย้อยคอยกันแดดและฝน โครงสร้างภายในใช้วิธีการรับน้ำหนักของเครื่องบนแบบขื่อม้าต่างไหมซึ่งเป็นแนวคิดของช่างล้านนา ไม่ปรากฏในพื้นที่อื่นและมีเสาหลวง 10 ต้นแบ่งพื้นที่ภายในเป็น 5 ห้องเมื่อมีการบูรณะในปีพ.ศ. 2345 ได้มีการก่ออิฐขึ้นมาเป็นฝาปิดทึบตามแนวเดียวกับฝาย้อยและกั้นปิดห้องแรกเพิ่มซุ้มประตูขึ้นมา พระประธานในวิหารเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปิดทอง ปางมารวิชัย ศิลปะแบบสุโขทัย ส่วนที่สวยงามที่สุดของวิหารหลังนี้น่าจะเป็นลายคำ ที่ช่างสมัยนั้นบรรจงสร้างสรรค์ตกแต่งวิหารให้สวยงาม มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น เป็นวิหารลายคำ 1 ใน 3 หลังของวัดพระธาตุลำปางหลวง ลายคำที่เสาหลวงมีร่องรอยของการบูรณะมาแล้วซึงน่าจะทำในคราวเดียวกับการกั้นฝาวิหาร
และยังปรากฏเงาพระธาตุกลับหัวภายในวิหารอีกด้วย ซึ่งบริเวณนี้สามารถชมได้ทุกเพศทุกวัย
กุฏิพระแก้ว
กุฏิพระแก้ว เป็นที่ประดิษฐานพระแก้วมรกต ไม่ปรากฏว่าใครเป็นผู้สร้างและสร้างเมื่อใด แต่ประมาณอายุไม่ต่ำกว่า 400 ปี มาแล้ว
บันได
บันไดทางขึ้นด้านหน้าออกแบบเป็นรูปมกรคายพญานาคทั้งสองข้างบันได เชิงบันไดมีรูปสิงห์ปูนปั้นขนาดใหญ่สองตัว สร้างในสมัยพระเจ้าดวงทิพย์ เจ้าผู้ครองนครลำปาง เมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2331
มารยาทในการเยี่ยมชม
วัดพระธาตุลำปางหลวง นับเป็นโบราณสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศและของจังหวัดลำปาง และยังเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ควรค่าแก่การเคารพ ในการท่องเที่ยววัดพระธาตุลำปางนั้น จึงจำเป็นที่นักท่องเที่ยวควรจะต้องแต่งการให้สุภาพ เช่นนักท่องเที่ยวหญิงไม่ควรใส่กระโปรงหรือกางเกงที่สั้นจนเกินไป พอเห็นสมควรในการใส่
อู๋ซิน จอมขมังเวทย์
อู๋ซิน จอมขมังเวทย์ ( Wu Xin: The Monster Killer) เป็นละครโทรทัศน์ที่ที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 2015 นำแสดงโดย เอลวิส ฮัน, จีน่า จิน, เซบริน่า เฉิน, จาง รั่วหยุน, เอียน หวัง, สุย หยงเหลียง และยังมีนักแสดงชาวไทยไปร่วมแสดงด้วยคือ ไมค์ ดิ แองเจลโล่ ออกอากาศทางช่อง 3 แฟมิลี ในไทย
เนื้อเรื่องย่อ
อู๋ซิน...ไม่รู้ว่าตนเองมาจากที่ใด และก็ไม่รู้ว่าจะไปที่ใด โดยพเนจรท่ามกลางเวลาที่ไร้ขอบเขตและไม่มีที่สิ้นสุด  อู๋ซินนั้นด้านหนึ่งต้องเผชิญเหตุการณ์มากมาย ด้านหนึ่งต้องเผชิญกับความรัก เพื่อไขว่คว้าหาความรัก รัชสมัยของถงจื้อฮ่องเต้ อู๋ซินพาหญิงคนรักซ่อนตัวอยู่ในป่า  แต่เมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นสาธารณรัฐหญิงคนรักก็แก่ตาย  และด้วยความที่ยากจน เพื่อที่มีชีวิตต่อไป อู๋ซินจำเป็นต้องสวมรอยเป็นหลวงจีนอาศัยอยู่ในเมืองแห่งหนึ่ง ดำรงชีวิตอยู่ต่อไป...
จักรพรรดิฮั่นเฉิง
สมเด็จพระจักรพรรดิเฉิงแห่งราชวงศ์ฮั่น หรือ ฮั่นเฉิงตี้ (51 ปีก่อน ค.ศ. - 7 ปีก่อน ค.ศ.) เป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิฮั่น-ยฺเหวียนและหวังไทเฮามีพระนามเดิมว่าองค์ชายหลิวเอา เมื่อพระราชบิดาสวรรคตเมื่อ 33 ปีก่อน ค.ศ. องค์ชายหลิวเอาที่รัชทายาทพระชนม์เพียง 18 พรรษาจึงขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิฮั่นเฉิง ในรัชกาลของพระองค์ สกุลหวังของ หวังไทเฮาขึ้นมามีอำนาจอย่างมากในราชสำนักควบคุมทั้งขุนนางข้าราชการ ฯลฯ โดยเฉพาะหลานชายของหวังไทเฮาที่ชื่อหวังหมั่ง (ภายหลังได้เป็นจักรพรรดิซินเกาจู่) จักรพรรดิฮั่นเฉิงเป็นจักรพรรดิที่วุ่นวายเรื่องผู้หญิงโดยเฉพาะพระสนม 2 พี่น้องที่เป็นนางรำทั้งคู่คนพี่ชื่อเจ้าเฟยเอี๋ยนและคนน้องชื่อเจ้าเหอเต๋อ จักรพรรดิฮั่นเฉิงตี้สวรรคตเมื่อ 7 ปีก่อน ค.ศ. (พ.ศ. 536) ขณะพระชนม์ได้ 44 พรรษา พระราชนัดดาของพระองค์ที่พระนามว่าองค์ชายหลิวซินจึงขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิฮั่นไอตี้
-51 -7
ฟาโรห์เนบดเจฟาเร
เนบดเจฟาเร เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณของราชวงศ์ที่สิบสี่ พระองค์ครองราชย์ในเวลาช่วงต่อที่สอง ระหว่าง 12 และ 24 เดือนในศตวรรษที่ 17 ก่อนคริสตศักราช ความรู้เกี่ยวกับการครองราชย์ของพระองค์นั้นมาจากบันทึกพระนามแห่งตูรินที่ได้ความเสียหายอย่างรุนแรง
พระประวัติ
พระองค์เป็นฟาโรห์ที่มีความคลุมเครือของราชวงศ์ที่สิบสี่แห่งอียิปต์โบราณ ทราบเพียงแค่บันทึกพระนามแห่งตูริน พระองค์อาจปกครองในส่วนเหนือของอียิปต์ล่วงช่วงระหว่าง 12 หรือ 24 เดือน ในศตวรรษที่ 17 ก่อนคริสตศักราช นักไอยคุปตวิทยาได้สันนิษฐานถึงปีขึ้นครองราชย์คือ ใน 1694 ปีก่อนคริสตศักราช และใน 1672 ปีก่อนคริสตศักราช ซึ่งอาจจะตรงกับในเวลาช่วงต่อที่สองหรือช่วงปลายของราชอาณาจักรกลาง ช่วงเวลาการครองราชย์ของพระองค์นั้น ราชวงศ์ที่สิบสามยังคงปกครองในส่วนที่เหลืออยู่จากเมืองเมมฟิส
ความรู้เกี่ยวกับการครองราชย์ของพระองค์มาจากบันทึกพระนามแห่งตูริน บันทึกพาไพรัสที่เสียหายอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นบันทึกชื่อของเทพเจ้าอียิปต์ และบันทึกการครองราชย์ของฟาโรห์ตั้งแต่ราชวงศ์ที่หนึ่งถึงราชวงศ์ที่เจ็ด เนื่องจากความเสียหายที่เกิดขึ้นกับบันทึกพาไพรัสนั้น ทำให้คงเหลือแค่เวลาการครองราชย์ของพระองค์เป็นระยะเวลาเพียงหนึ่งปี ส่วนบันทึกจำนวนเดือนและวันได้เสียหายไป ดังนั้นพระองค์อาจจะครองราชย์เป็นเวลา 12 หรือ 24 เดือน พระนามของพระองค์อยู่ลำดับที่ 7 ในคอลัมน์ที่ 9 ของบันทึกพระนามแห่งตูริน เนื่องจากบันทึกพาไพรัสเสียหาย ทำให้พระนามชองพระองค์สูญหาย
ลำแพน
ลำแพน วงศ์ Lythraceae เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก-กลาง สูง 4- 12 เมตร กิ่งเป็นรูปสี่เหลี่ยม เปราะ รากหายใจรูปคล้ายหมุด ยาว 15- 30 ซม. เหนือผิวดิน ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม แผ่นใบรูปไข่กว้าง ถึงรูปเกือบกลม ขนาด 3-8 ชนิดหนึ่ง 4-9 ซม. ปลายใบกลม กว้าง ฐานใบกลมสีเขียว เข้ม ก้านใบยาว 0.3-1.5 ซม. ลำต้นที่มีอายุมาก ใบมักจะบิดเบี้ยวไม่สมมาตร ดอก ออกดอกเดี่ยว ๆ หรือเป็นช่อกระจุก ช่อละ 3 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 1-2 ซม. บางครั้งไม่มีก้านดอกย่อย เมื่อเป็นตาดอกวงกลีบเลี้ยง รูปไข่กว้าง ยาว 2-3 ซม. หลอดกลีบเลี้ยงรูปถ้วย สีสันเด่นชัด กลีบเลี้ยงมักมี 6 กลีบ รูปสามเหลี่ยมแกมรูปไข่ ยาวกว่าหลอดเล็กน้อย ด้านบนนุ่มคล้ายกำมะหยี่ สีเหลืองอมเขียว และสีชมพูเรื่อ ๆ ที่โคนกลีบด้านใน กลีบดอกไม่ปรากฏ ผล เป็นผลมีเนื้อและมีเมล็ด ผลกลม ด้านแนวนอนยาวกว่าแนวตั้ง ขนาด 3-4.5 x 2.5-3.5 ซม. กลีบเลี้ยงงอหุ้ม ติดผล ขึ้นในพื้นที่ที่มีความเค็มไม่มากนัก และดินค่อนข้างเหนียว น้ำท่วมถึงเป็นครั้งคราว
การใช้ประโยชน์
ผลมีรสออกเปรี้ยว มีเมล็ดมาก ออกดอกและผลตลอดทั้งปี รับประทานได้ ผลสามารถนำมาทำขนมลำแพนกวนได้ โดยนำผลลำแพนที่ไม่แก่จัด เปลือกยังเป็นสีเขียวเข้ม เนื้อแข็งไปปั่นให้แหลก นำไปกวนกับมะพร้าวขูด ใส่หัวกะทินิดหน่อย กวนจนเป็นสีน้ำตาลอ่อนจึงใส่น้ำตาล ขนมจะคล้ายพุทรากวนแต่สีอ่อนกว่า เนื้อเนียนกว่า เป็นขนมพื้นบ้านของอำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี
ฟุตบอลลีกอังกฤษ
ฟุตบอลลีกอังกฤษ อาจหมายถึง
สนธิสัญญาญี่ปุ่น–เกาหลี ค.ศ. 1910
สนธิสัญญาผนวกดินแดนญี่ปุ่น-เกาหลี หรือที่รู้จักกันอีกชื่อหนึ่ง '''สนธิสัญญาญี่ปุ่น-เกาหลี ค.ศ. 1910''' เป็นสนธิสัญญาที่กระทำขึ้นระหว่างจักรวรรดิญี่ปุ่นกับจักรวรรดิเกาหลี เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1910 ณ กรุงฮันซอง สนธิสัญญาฉบับนี้ทำให้เกาหลีหมดสิ้นอำนาจการปกครองตนเองโดยสมบูรณ์ ซึ่งเป็นผลมาจากที่ก่อนหน้านี้เกาหลีตกเป็นรัฐในอารักขา อันเนื่องมาจากสนธิสัญญาอึลซา เมื่อ ค.ศ. 1905
ญี่ปุ่นเมินคำขอของ จักรพรรดิซุนจงแห่งเกาหลี ที่ทรงต้องการให้สนธิสัญญาอยู่ภายใต้กฎหมายของเกาหลี ดังนั้นแล้วพระองค์จึงปฏิเสธการลงพระนาม ทำให้ นายกรัฐมนตรีเกาหลี อี วันยง ต้องลงนามแทน โดยมีผู้แทนจากฝ่ายญี่ปุ่นคือ ไวเคานต์ เทราอูจิ มาซาตาเกะ ผู้แทนต่างพระองค์ประจำเกาหลี
รัฐบาลพระจักรพรรดิญี่ปุ่นได้แต่งตั้งรัฐบาลข้าหลวงแห่งเกาหลีเพื่อบริหารราชการและกิจการของดินแดนเกาหลี โดยให้ เทราอุจิ มาซาตาเกะ ผู้แทนต่างพระองค์ประจำเกาหลี เป็นผู้สำเร็จราชการคนแรก ทั้งนี้รัฐบาลข้าหลวงอยู่ภายใต้การกำกับของรัฐบาลกลางที่กรุงโตเกียว ในขณะที่ฝ่ายขุนนางและชนชั้นปกครองเดิมของเกาหลีก็ไม่อาจยอมรับการปกครองของญี่ปุ่น และไปจัดตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นแห่งประเทศเกาหลีขึ้นที่เซี่ยงไฮ้และฉงชิ่ง
การไม่ยอมรับของเกาหลีใต้
ระหว่างปี 2007 ถึง 2010 ฝ่ายเกาหลีใต้ ทั้งนักวิชาการ นักกิจกรรม และสมาชิกสภา ได้ออกมาเรียกร้องว่าสนธิสัญญาฉบับนี้ทำขึ้นมาโดยปราศจากการยินยอมของจักรพรรดิแห่งเกาหลี และการลงนามโดยนายกรัฐมนตรีเป็นการบีบบังคับของญี่ปุ่น สนธิสัญญาฉบับนี้จึงไม่ชอบธรรมทางกฎหมายทั้งปวง และทำการเรียกร้องไปยังนายนะโอะโตะ คัง นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นให้รอบรองว่า สนธิสัญญาดังกล่าวไม่เคยมีผลบังคับใช้ แต่ก็ไร้การตอบสนองใด ๆ กลับจากรัฐบาลญี่ปุ่น
นอกจากนี้ เกาหลีใต้ยังอ้างว่า การรับรองของจักรพรรดิซุนจงในบรรดาพันธะสัญญากับญี่ปุ่น ก็ไม่เป็นไปตามราชประเพณีการปกครองของเกาหลี ญี่ปุ่นบังคับให้จักรพรรดิเกาหลีลงพระนามด้วยชื่อจริงตามอย่างมาตรฐานตะวันตกไว้เหนือตราราชลัญจกรด้วย ซึ่งขัดต่อราชประเพณีการปกครองของเกาหลีเดิมที่จะมีเพียงการลงตราราชลัญจกร และอ้างกระทำเช่นนี้อาจทำให้เอกสารนั้นไม่สมบูรณ์
ในวันที่ 28 กรกฎาคม 2010 มีนักกิจกรรมกว่า 1,000 คนในเกาหลีและญี่ปุ่นออกมาเดินขบวน ถือว่าสนธิสัญญาฉบับนี้ไม่เคยมีผลบังคับใช้
โฟกัสภาคใต้
ภาคใต้โฟกัส เป็นหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นรายสัปดาห์ เสนอข่าวทั่วไปในภาคใต้ ของ บริษัท เอสพี คอร์ป (2020) จำกัด ก่อตั้งเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 มี ภูวสิษฏ์ สุขใส บรรณาธิการผู้พิมพ์ผู้โฆษณา เป็นบรรณาธิการบริหาร ออกวางตลาดทุกวันจันทร์ผ่านเอเย่นต์ ระบบสมาชิกรายปีๆ ละ 1,200 บาท (ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ มอเตอร์ไซค์ส่งถึงบ้าน/ออฟฟิศ นอกเขตและทั่วประเทศส่งไปรษณีย์) ระบบตลาดกลุ่ม/องค์กร เช่น มหาวิทยาลัย วิทยาลัยชุมชน จังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ฯลฯ ระบบสมาชิกอุปถัมภ์เพื่อการศึกษาและชุมชน โดยภาคเอกชนซื้อรายปี
ภาคใต้โฟกัส เป็นสมาชิกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และ สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ
รางวัล
รางวัลข่าวยอดเยี่ยม หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
รางวัลข่าวชมเชยของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นประจำปี 2541 จากผลงานข่าว "2ปี ท่อก๊าซไทย-มาเลย์ ชุมชนแตกเป็นเสี่ยง"
รางวัลข่าวชมเชย ของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ประจำปี 2542 จากผลงานข่าว "เกมชิงนายกอบจ.สงขลา-1ปี ของการกระจายอำนาจที่ล้มเหลว"
รางวัลข่าวชมเชยของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ประจำปี 2544 จากผลงานข่าว "ถนนชีวิตน้องเป้ย ขนานการปฏิรูปการศึกษา"
เนื้อหา
มีจำนวนหน้าทั้งสิ้น 40 หน้า โดยมีรายละเอียดดังนี้ (สำรวจในเดือนกันยายน พ.ศ. 2562)
ศิษฐวัชร วงษ์สุวรรณ
พลเรือเอก ศิษฐวัชร วงษ์สุวรรณ (16 มกราคม พ.ศ. 2490 - ) เป็นสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตสมาชิกวุฒิสภาแบบสรรหา อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพเรือ รองประธานกรรมการ บริษัท บีซีพีจี จำกัด (มหาชน) อดีตราชองครักษ์พิเศษ
ประวัติ
ศิษฐวัชร วงษ์สุวรรณ เกิดเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2490 ที่จังหวัดพระนคร เป็นบุตรคนที่ 2 ของพลตรีประเสริฐ วงษ์สุวรรณ กับนางสายสนี วงษ์สุวรรณ มีพี่ชาย 1 คน คือ พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ และมีน้องชาย 3 คน คือ พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ, พงษ์พันธุ์ วงษ์สุวรรณ และ พันธุ์พงษ์ วงษ์สุวรรณ สมรสกับ พันเอกหญิง อรัณยานี วงษ์สุวรรณ มีบุตรชื่อ วัชรชนก วงษ์สุวรรณ ปัจจุบันเป็นผู้ปฏิบัติงานประจำกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
การศึกษา
วิทยาศาสตรบัณฑิต (วิศวกรรมเครื่องกลเรือ) โรงเรียนนายเรือ หลักสูตรโรงเรียนเสนาธิการทหารเรือ รุ่นที่ 43 วิทยาลัยการทัพเรือ รุ่นที่ 26 การซ่อมเครื่องยนต์ HTU จากเยอรมนี การซ่อมเครื่องยนต์ (Gas turbine Engine Repairing Course) จากอังกฤษ
รับราชการ
1 ตุลาคม 2541 เจ้ากรมโรงงาน ฐานทัพเรือสัตหีบ 2542 ผู้ทรงคุณวุฒิกองทัพเรือ 2544 เจ้ากรมโรงงาน ฐานทัพเรือสัตหีบ 2545 รองผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ 2546 ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพเรือ 2548 ที่ปรึกษาสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม 2548 ราชองครักษ์ 2548 ที่ปรึกษากองทัพเรือ 2549 ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพเรือ 2549 ที่ปรึกษาพิเศษสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม 2550 ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพเรือ (เกษียณ 1 ตุลาคม 2550) 1 ธันวาคม 2558 ได้รับการแต่งตั้งเป็นรองประธานกรรมการ บริษัท บีซีพีจี จำกัด (มหาชน)
รายชื่อคณะเศรษฐศาสตร์ในประเทศไทย
รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย ที่เปิดสอนวิชาเศรษฐศาสตร์ เป็นวิชาทางสังคมศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับ การตัดสินใจเพื่อกระจายทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด และการตอบสนองแรงจูงใจของมนุษย์  เป็นศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจในชีวิตประจำวัน เช่น การใช้เวลา การผลิต การลงทุน การบริโภคสินค้าและบริการ
ชีรีน อะบู อากิละฮ์
ชีรีน อะบู อากิละฮ์ (شيرين أبو عاقلة; 3 เมษายน พ.ศ. 2514 – 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2565) เป็นนักข่าวชาวปาเลสไตน์–อเมริกันซึ่งทำงานเป็นผู้สื่อข่าวให้แก่ช่องภาษาอาหรับของสถานีอัลญะซีเราะฮ์มาเป็นเวลา 25 ปี และเป็นบุคคลที่เป็นที่รู้จักกันดีทั่วตะวันออกกลางจากการทำข่าวเกี่ยวกับดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกอิสราเอลยึดครองมานานหลายทศวรรษ
อะบู อากิละฮ์ เป็นหนึ่งในนักข่าวชั้นนำของโลกอาหรับ เป็นนักข่าวมากประสบการณ์ที่ได้รับการบรรยายหลังการเสียชีวิตของเธอว่าเป็น "บุคคลโดดเด่นที่สุดคนหนึ่งของสื่ออาหรับ" หน้าที่การงานของเธอได้แก่การรายงานเหตุการณ์สำคัญของปาเลสไตน์ซึ่งรวมถึงอินติฟาเฎาะฮ์ครั้งที่ 2 รวมทั้งการวิเคราะห์การเมืองอิสราเอล การรายงานสดทางโทรทัศน์และวลีปิดท้ายการรายงานข่าวของเธอเป็นที่รู้จักกันดี และเธอเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ชาวปาเลสไตน์และชาวอาหรับอีกหลายคนที่ใฝ่ฝันจะประกอบอาชีพนักข่าว
เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 อะบู อากิละฮ์ ถูกยิงเสียชีวิตขณะรายงานข่าวการบุกตรวจค้นค่ายผู้ลี้ภัยญินีนในเวสต์แบงก์ของกองกำลังป้องกันอิสราเอล อัลญะซีเราะฮ์และกระทรวงสาธารณสุขปาเลสไตน์รายงานว่าเธอถูกกองกำลังป้องกันอิสราเอลสังหาร นักข่าวช่างภาพคนหนึ่งของเอเอฟพีก็รายงานเช่นกันว่ากองกำลังอิสราเอลเป็นผู้ยิงสังหารเธอ รายงานจากผู้เห็นเหตุการณ์และแถลงการณ์จากประเทศและองค์การนอกภาครัฐต่าง ๆ ระบุไปในทางเดียวกันว่าการเสียชีวิตของเธอเป็นผลจากการกระทำของกองกำลังอิสราเอล ในชั้นแรกอิสราเอลกล่าวว่าเธอถูกสังหารระหว่างการยิงปะทะกับกลุ่มติดอาวุธชาวปาเลสไตน์ แต่โฆษกคนหนึ่งของอิสราเอลกล่าวในเวลาต่อมาว่ายังเป็นไปไม่ได้ที่จะสรุปว่าเธอถูกยิงจากทิศทางใด ทั้งนี้ คำกล่าวของอิสราเอลที่ว่าฝ่ายปาเลสไตน์ยิงใส่กองกำลังป้องกันอิสราเอลนั้นถูกผู้เห็นเหตุการณ์และบุคคลสำคัญของปาเลสไตน์โต้แย้ง ผู้ชันสูตรพลิกศพยังไม่สามารถสรุปได้ว่าใครเป็นผู้ยิงอะบู อากิละฮ์
กีฬาบาสเกตบอลชายในโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 – รอบคัดเลือก
การแข่งขันกีฬาบาสเกตบอลชายในโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 รอบคัดเลือก เป็นการแข่งขันบาสเกตบอลเพื่อคัดเลือกนักกีฬาเข้าแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ณ เมืองรีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล โดยมีโค้วต้าทั้งหมด 12 ทีม แต่ละประเทศสามารถส่งนักกีฬาเข้าแข่งขันได้สูงสุด 14 คน (1 คนต่อรายการ) การคัดเลือกสิ้นสุดเมื่อ ค.ศ. 2014-2016
นิวบรีด (อีซีดับเบิลยู)
นิว บรีดมีสมาชิก 5 คน (ไม่รวมผู้จัดการ) คือ Elijah Burke, Marcus Cor Von, Matt Striker, Kevin Thorn, Ariel และCM Punk เป็นทีมนักมวยปล้ำอาชีพฝ่ายอธรรม อยู่สมาคมWWE ปัจจุบันได้แตกทีมไปเรียบร้อย
สุริยุปราคา 5 ธันวาคม พ.ศ. 2591
สุริยุปราคาเต็มดวงจะเกิดขึ้นในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2591 สุริยุปราคาเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์ โคจรผ่านระหว่างโลกและดวงอาทิตย์ โดยวิธีนั้นจะเห็นสุริยุปราคาแบบเต็มดวงและแบบบางส่วนเมื่อมองจากโลก สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดขึ้นเมื่อขนาดเชิงมุมของดวงจันทร์ มีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ โดยจะบดบังแสงโดยตรงทั้งหมดจากดวงอาทิตย์ ทำให้เวลากลางวันเข้าสู่ความมืด สุริยุปราคาแบบเต็มดวงเกิดขึ้นในแนวแคบผ่านบนพื้นผิวโลก และสุริยุปราคาบางส่วนสามารถมองเห็นได้เหนือบริเวณรอบ ๆ ภูมิภาคนั้นกว้างหลายพันกิโลเมตร
ภาพ
<BR>ภาพเคลื่อนไหวแนวเส้นทาง
กูอาราปูอาวา
กูอาราปูอาวา (Guarapuava) เป็นเมืองในรัฐปารานา ประเทศบราซิล เป็นเทศบาลที่มีพื้นที่มากที่สุดของรัฐ มีประชากร 172,000 คน เมืองตั้งอยู่ที่จุดพิกัด 25°23'36" ใต้ และ 51°27'19" ตะวันตก เมืองค้นพบโดยชาวโปรตุเกสใน ค.ศ. 1770 และได้ก่อตั้งเมืองขึ้นในปี ค.ศ. 1810 ชื่อของเมืองมาจากคำว่า tupy guarani ซึ่งหมายถึงหมาป่าที่กล้าหาญ เมืองตั้งอยู่เหนือระดับน้ำทะเล 1120 ม.
แทรปพิสต์-1ดี
แทรปพิสต์-1ดี (TRAPPIST-1d) หรือ2MASS J23062928-0502285 d คือดาวเคราะห์นอกระบบที่โคจรรอบดาวแคระขาว แทรปพิสต์-1 ห่างจากโลก 40 ปีแสง (12.1 พาร์กเซส) อยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ โดยดาวถูกค้นพบโดยการใช้วิธีตรวจจับดาวเคราะห์นอกระบบ
กฎหมายลิขสิทธิ์ไทย
กฎหมายลิขสิทธิ์ เป็นกฎหมายที่ กำหนดงานที่ได้รับความคุ้มครอง อันได้แก่ งานสร้างสรรค์ประเภท วรรณกรรม นาฏกรรม ศิลปกรรม ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์ สิ่งบันทึกเสียง งานแพร่เสียงแพร่ภาพ หรืองานอื่นใดในแผนกวรรณคดี แผนกวิทยาศาสตร์ หรือแผนกศิลปะ ของผู้สร้างสรรค์ ไม่ว่างานดังกล่าวจะแสดงออกโดยวิธีหรือรูปแบบอย่างใด
งานด้านวรรณกรรมที่กฎหมายลิขสิทธิ์คุ้มครอง ได้แก่ งานนิพนธ์ที่ทำขึ้นทุกชนิด เช่น หนังสือ จุลสาร สิ่งเขียน สิ่งพิมพ์ ปาฐกถา เทศนา คำปราศรัย สุนทรพจน์ รวมถึง โปรแกรมคอมพิวเตอร์ การคุ้มครองงานสร้างสรรค์เหล่านี้จะเกิดขึ้นทันทีเมื่อสร้างขึ้นโดยไม่มีขั้นตอนทางกฎหมายใดๆและไม่จำต้องมีการเผยแพร่ผลงานสู่สาธารณชนก่อน จึงหมายความว่า เมื่อท่านสร้างสรรค์งานหรือเขียนงานนิพนธ์ขึ้นชิ้นหนึ่ง กฎหมายให้ความคุ้มครองงานชิ้นนั้นทันที เจ้าของผลงานเท่านั้นมีสิทธิ์ในการเผยแพร่งานสู่สาธารณชน เว้นแต่ได้รับความยินยอมหรืออนุญาตจากเจ้าของ หาผู้ใดทำละเมิดนำงานไปเผยแพร่ คัดลอก ดัดแปลง ไม่ว่าบางส่วนหรือทั้งหมด จักต้องรับโทษอาญาและชดใช้ค่าเสียหายทางแพ่งแก่ผู้สร้างสรรค์งานชิ้นนั้น ส่วนการจดแจ้งงานลิขสิทธิ์ที่กระทำกับกรมทรัพย์สินทางปัญญานั้น มิใช่การจดทะเบียนลิขสิทธิ์ แต่เป็นการเผยแพร่ชื่องานลิขสิทธิ์ของตนแก่บุคคลภายนอกเพื่อประโยชน์ในการค้นหา ติดต่อ กับเจ้าของชิ้นงาน อันเป็นความช่วยเหลือของทางการในการเป็นแหล่งข้อมูลแก่เอกชนที่สันใจใช้ประโยชน์จากงานลิขสิทธิ์
ลิขสิทธิ์เกิดขึ้นทันทีเมื่อมีการสร้างสรรค์งานขึ้น ใครผลิต สร้างขึ้นก่อน ย่อมถือเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์คนแรก ผู้ใดจะนำงานชิ้นนั้นไปพิมพ์ซ้ำ เผยแพร่ทุกรูปแบบไม่ได้ จนกว่าจะรับความยินยอมจากเจ้าของชิ้นงานก่อน ดังนั้น การสร้างสรรค์งานอันมีลิขสิทธิ์และได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายนั้นไร้ขั้นตอนยุ่งยาก หากคนไทยชื่นชอบสร้างสรรค์งาน ย่อมส่งผลต่อความเจริญของชาติ แม้จะเป็นงานวรรณกรรม เพราะการเขียนอักษรบ่งบอกถึงการพัฒนาทางปัญญา แนวความคิด ของคนในชาติ จักสังเกตได้ว่าชาติตะวันตก ญี่ปุ่น จีน เกาหลี ต่างมีงานวรรณกรรมหลากหลาย คนในชาติชอบเขียนหรือ/และอ่าน ประเทศจึงเจริญพัฒนาอย่างรวดเร็วและเป็นที่น่าเกรงขามในสายตาของชาติอื่นด้วย งานวรรณกรรมของหลายประเทศนำรายได้เข้าประเทศสูงมาก ถือเป็นงานส่งออกชิ้นเอก เช่น หนังสือแฮรี่ พอตเตอร์ การ์ตูนและนิยายรักหรือลึกลับของญี่ปุ่นกับเกาหลี นิยายรักหรือกำลังภายในของจีน ฮ่องกง หรือไต้หวัน เป็นต้น รายได้จากลิขสิทธิ์งานของตนอาจเปลี่ยนแปลงชีวิตไปอีกรูปแบบหนึ่งได้ ตัวอย่างเช่น บิลเกตที่ผลิตซอฟต์แวร์ไมโครซอฟท์ซึ่งคนใช้ทั้งโลก เจ้าของกูเกิ้ล เซิร์ชเอนจินระดับต้นของโลก เป็นต้น การผลิตงานอันมีลิขสิทธิ์ย่อมเปลี่ยนแปลงชีวิตของคนไทยได้เช่นกัน ขอเพียงมีความมุ่งมั่นต่อการสร้างสรรค์งานทุกชนิด การลอกเลียน คัดลอก ดัดแปลง งานของผู้อื่น เป็นการทำลายเกียรติภูมิของตัวเอง ตัดโอกาสแสดงฝีมือแท้จริงให้ประจักษ์แก่สายตาของผู้อื่น จึงควรทุ่มเทพลังสร้างสรรค์แล้วผลิตงานอันเป็นฝีมือของตนเพื่อให้คนอื่นได้ชื่นชมชิ้นงานเหล่านั้น มันเป็นความภูมิใจของตัวเองและประเทศชาติ หากเป็นที่สนใจของคนทั่วโลก ก็เปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้สร้างสรรค์ได้อันเป็นผลตอบแทนจากความอุตสาหะของตน
ขอบเขตคุ้มครองงานสร้างสรรค์
เมื่อสร้างสรรค์งานแล้วได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายลิขสิทธิ์ จึงต้องรับรู้สิทธิของผู้เป็นเจ้าของว่ามีขอบเขตคุ้มครองกว้างขวางมากเพียงใด โดยกฎหมายกำหนดสิทธิไว้ดังต่อไปนี้ เจ้าของงานอันมีลิขสิทธิ์แต่ผู้เดียวมีอำนาจกระทำทั้ง 5 ข้อนี้ ผู้ใดที่ทำละเมิดสิทธิของเจ้าของงานซึ่งกฎหมายคุ้มครองไว้ จักต้องรับโทษอาญาและจ่ายค่าเสียหายทางแพ่งแก่ กรมการคุ้มครองสิทธิในงานอันมีลิขสิทธิ์ช่วยส่งเสริมให้คนไทยมีกำลังใจในการสร้างสรรค์งานใหม่ มิใช่การคัดลอก ดัดแปลง งานของผู้อื่น กฎหมายจึงกำหนดบทลงโทษหนักและค่าปรับที่สูงมาก ซึ่งไม่คุ้มกับการเสียเวลาคัดลอกงานแล้วอ้างเป็นฝีมือของตน นอกจากนั้นยังเสียโอกาสในการแสดงฝีมือสร้างสรรค์งานของตัวเองไป การเป็นแค่เงาดำจักต้องอยู่ข้างหลังตัวตนแท้จริงเสมอ ถ้ามีฝีมือเก่งจริง ต้องก้าวออกจากเงามืดแล้วปรากฏกายแสดงพลังแท้จริงให้ประจักษ์แก่สายตาของผู้อื่นเพื่อชื่นชมผลงานของตน
สิทธิ์ของลูกจ้าง
ตามหลักกฎหมายลิขสิทธิ์นั้นผู้สร้างสรรค์งานจะเป็นเจ้าของชิ้นงานทันทีที่สร้างมัน บางกรณีอาจมีข้อสงสัยว่า ถ้าเจ้านายสั่งให้พนักงานสร้างงานขึ้น เช่น บรรณาธิการให้ลูกน้องเขียนบทความใส่หนังสือของตนเอง ใครจะเป็นเจ้าของงานเขียนชิ้นนั้น เป็นต้น กฎหมายกำหนดไว้ว่า งานที่สร้างสรรค์ขึ้นในฐานะพนักงานหรือลูกจ้าง ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ให้ลิขสิทธิ์ในงานนั้นเป็นของผู้สร้างสรรค์ แต่นายจ้างมีสิทธิ์นำงานนั้นออกเผยแพร่ต่อสาธารณชนได้ตามที่เป็นวัตถุประสงค์ของการจ้างแรงงาน ดังนั้น ถ้ามิได้ตกลงกันไว้แตกต่างจากกฎหมายและต้องทำเป็นหนังสือชัดเจน ลูกจ้างซึ่งเขียนบทความย่อมเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ แต่บรรณาธิการมีสิทธิ์นำงานเขียนนั้นไปใช้ในกิจการของตนซึ่งผู้เขียนเป็นลูกจ้างอยู่ได้ ด้วยหลักกฎหมายลิขสิทธิ์ด้านความเป็นเจ้าของชิ้นงานของลูกจ้าง จึงทำให้นายจ้างบางคนทำข้อตกลงระหว่างตนกับลูกจ้างไว้ว่า ถ้าผลิตชิ้นงานในขณะเป็นลูกจ้าง นายจ้างจะเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ มิใช่แค่มีสิทธิ์นำงานออกเผยแพร่เท่านั้น ผู้สร้างสรรค์งานจึงต้องพิจารณาชั่งน้ำหนักระหว่างสิทธิ์ตามกฎหมายกับข้อตกลงระหว่างนายจ้างและลูกจ้างว่า สิ่งใดมีประโยชน์สูงสุดต่อตนหรือต่อสังคม
งานไม่มีลิขสิทธิ์
กฎหมายลิขสิทธิ์กำหนดงานที่ถือว่าไม่มีลิขสิทธิ์ไว้ด้วย หมายความว่า ทุกคนสามารถนำชิ้นงานทั้งหมดหรือบางส่วนไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือส่วนรวมได้โดยไม่ต้องขออนุญาตหรือจ่ายค่าตอบแทนก่อน อันได้แก่
การละเมิดลิขสิทธิ์
กฎหมายลิขสิทธิ์กำหนดพฤติกรรมใดว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์งานของผู้อื่นไว้ชัดเจน ได้แก่ การทำซ้ำหรือดัดแปลง เผยแพร่งานต่อสาธารณชน ซึ่งงานลิขสิทธิ์ของผู้อื่นโดยมิได้รับอนุญาต ส่วนงานโปรแกรมคอมพิวเตอร์นั้นได้เพิ่มการกระทำละเมิดอีกอย่างหนึ่งไว้ คือ การให้เช่าต้นฉบับหรือสำเนางาน หากผู้ใดกระทำการดังกล่าว ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ต้องรับโทษอาญาและจ่ายค่าเสียหายแก่เจ้าของงานด้วย หากผู้ใดรู้อยู่แล้วหรือมีเหตุควรรู้ว่างานใดได้ทำขึ้นโดยละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น กระทำการต่อไปนี้แก่งานนั้นเพื่อหากำไร ให้ถือว่าผู้นั้นกระทำละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย ได้แก่ การละเมิดนำงานลิขสิทธิ์ไปหากำไรโดยรู้หรือมีเหตุควรรู้ได้ จะใช้ลงโทษ เจ้าของร้านค้า ผู้จัดการ ลูกจ้างที่รู้ชัดหรือมีเหตุควรรู้ว่า กำลังขาย เผยแพร่ นำเข้า งานอันมีลิขสิทธิ์ ดังนั้น ร้านค้าใดขายแผ่นซีดีเพลงหรือภาพยนตร์ หนังสือ ซึ่งละเมิดลิขสิทธิ์ ผู้ที่ต้องรับโทษในคดีประเภทนี้ คือ เจ้าของร้าน ผู้จัดการ ลูกจ้างขายของ ซึ่งต้องรู้หรือควรรู้ว่ากำลังจำหน่ายงานละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย พวกเขาจึงรับโทษอาญาหรือจ่ายค่าเสียหายแก่เจ้าของงาน กรณีสำนักพิมพ์ผลิตหนังสือที่ละเมิดลิขสิทธิ์งานของผู้อื่น นอกจากนักเขียนที่ลอกหรือดัดแปลงงานนั้นต้องรับโทษอาญาแล้ว หากสำนักพิมพ์ทราบว่าผลิตงานโดยมิได้รับอนุญาตจากเจ้าของงานก่อน แล้วยังออกจำหน่ายอีก จะต้องรับโทษร่วมกับนักลอกด้วยซึ่งการทำเพื่อเห็นแก่การค้าหากำไร ผู้กระทำจะรับโทษจำคุกสูงขึ้นและปรับมากขึ้นเป็นกรณีพิเศษ ดังนั้น การผลิตงานเผยแพร่จึงต้องระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเมื่อมีการแจ้งเตือนให้พิจารณาว่าละเมิดงานลิขสิทธิ์ ต้องรีบตรวจสอบทันทีและงดเผยแพร่งานเพื่อมิให้ต้องรับโทษอาญาร่วมกับนักคัดลอกด้วย แต่สำนักพิมพ์มิได้เสียสิทธิในการเรียกค่าเสียหายจากนักคัดลอกที่สร้างความเสียหายแก่องค์กรของตน หากมีการเรียกร้องค่าเสียหายจากนักคัดลอกเหล่านั้นจะเป็นการปรามนักคัดลอกรุ่นต่อไปมิให้ยึดเป็นเยี่ยงอย่างด้วยและลดความเสียหายของตนลงได้
โทษการละเมิดลิขสิทธิ์
กฎหมายคุ้มครองงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์ แล้วกำหนดโทษหนักแก่ผู้ทำละเมิดไว้ชัดเจน การละเมิดต่องานของผู้สร้างสรรค์ทั้งทำซ้ำ ดัดแปลงงาน เผยแพร่ต่อสาธารณชนโดยไม่ได้รับความยินยอมตามกฎหมาย ต้องมีโทษปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หากพฤติกรรมทำละเมิดดังกล่าวเพื่อการค้า ผู้กระทำจะมีโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสี่ปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงแปดแสนบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ ตัวอย่างเช่น นักลอกนำนิยายของนักเขียนอื่นมาดัดแปลงแล้วอ้างเป็นงานของตนเพื่อจัดพิมพ์เป็นเล่มขายในท้องตลาด จักเห็นว่านักลอกจงใจทำละเมิดงานอันมีลิขสิทธิ์เพื่อเจตนาทางการค้า คือ พิมพ์งานเป็นเล่มออกขายในตลาด เป็นต้น หากสำนักพิมพ์นำงานอันมีลิขสิทธิ์ที่ถูกละเมิดโดยนักลอกดังกล่าวไปจำหน่ายทั้งที่รู้ว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น จักต้องรับโทษจำคุกสามเดือนถึงสองปี หรือโทษปรับตั้งแต่ห้าหมื่นบาทถึงสี่แสนบาทหรือทั้งจำทั้งปรับด้วย ผู้ทำละเมิดลิขสิทธิ์ต้องรับโทษอาญาแล้ว ผู้นำงานอันละเมิดดังกล่าวไปหาประโยชน์ทางการค้าจักรับโทษอาญาในส่วนความผิดของตนอีกด้วย ถ้าเคยโดนลงโทษฐานความผิดละเมิดลิขสิทธิ์มาแล้ว ยังกระทำความผิดเดียวกันนี้อีกภายในห้าปี เขาจะถูกลงโทษหนักเป็นสองเท่าของโทษที่พิจารณาคดีในเวลานั้นฐานไม่เข็ดหลาบอีกด้วย การละเมิดลิขสิทธิ์เป็นเรื่องต้องห้ามและควรหลีกเลี่ยงอย่างยิ่ง เพราะต้องรับโทษอาญา รับความอับอายต่อสาธารณชนในการประจานตัวเอง ต้องจ่ายค่าเสียหายจำนวนสูงซึ่งอาจมากกว่ารายได้ซึ่งเคยรับเงินไว้ก็ได้ นักลอกและสำนักพิมพ์ต้องเสียชื่อเสียงซึ่งมิอาจประเมินค่าเป็นเงิน โดยเฉพาะขาดความเชื่อถือต่ออนาคตของการทำงานหรือสถานะทางสังคมไป ดังนั้น การสร้างสรรค์งานใหม่ด้วยฝีมือของตัวเอง นอกจากเป็นความภูมิใจส่วนตัวแล้ว ยังสร้างรายได้ เกียรติภูมิ ให้ตนเองและครอบครัว มากกว่าการเป็นนักคัดลอกดัดแปลงแอบอ้างอย่างแน่นอน ้
เวลาคุ้มครองงาน
ทางนี้กฎหมายคุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของผู้สร้างสรรค์งานโดยมีบทลงโทษเข้มงวดแล้ว ยังกำหนดระยะเวลาไว้ด้วย โดยให้คุ้มครองตลอดอายุของผู้สร้างสรรค์ และมีอยู่ต่อไปอีกห้าสิบปี นับแต่ผู้สร้างสรรค์ถึงแก่ความตาย ซึ่งทายาทของผู้สร้างสรรค์จักหาประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์นี้ได้ในช่วงนั้น เมื่อพ้นห้าสิบปีแล้ว งานชิ้นนี้จะตกเป็นสมบัติของแผ่นดินซึ่งรัฐจะเป็นผู้ดูแลผลประโยชน์ต่างๆ รวมทั้งดูแลมิให้เกิดการดัดแปลงงานดังกล่าวไปเกินขอบเขตอันควรหรือเป็นการทำลายงานชิ้นนั้น คนไทยสามารถนำไปตีพิมพ์ เผยแพร่งานต่อสาธารณชนได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์แก่ทายาทผู้สร้างสรรค์อีกต่อไปอันถือเป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน ตัวอย่างเช่น นายนพเขียนนิยายเรื่องหนึ่ง กฎหมายจะคุ้มครองนายนพในฐานะเจ้าของลิขสิทธิ์นิยายเรื่องดังกล่าวตลอดอายุของเขา ห้ามผู้ใดทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน โดยไม่ได้รับอนุญาตจากนายนพก่อน หลังจากนายนพตายแล้ว ทายาทของเขาเป็นผู้รับมรดกนิยายเรื่องนี้ต่อไปอีกห้าสิบปีในการหาประโยชน์หรือดูแลมิให้เกิดการละเมิดงานชิ้นนี้ หากพ้นห้าสิบปีไปแล้วงานชิ้นนี้จะไปอยู่ในความดูแลของรัฐในฐานะสมบัติของแผ่นดินซึ่งคนไทยสามารถนำไปตีพิมพ์เผยแพร่ซ้ำได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์หรือจ่ายด้วยอัตราน้อยซึ่งแล้วแต่กติกาของรัฐ ณ เวลานั้น เป็นต้น
มอนสเตอร์ ปะทะ เอเลี่ยน
มอนสเตอร์ ปะทะ เอเลี่ยน (อังกฤษ Monsters VS. Aliens) เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันสัญชาติอเมริกัน สร้างโดยดรีมเวอร์คส์ เอส เค จี ออกฉายวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2552 ใน ประเทศไทย ซึ่งจะเป็นภาพยนตร์แอนนิเมชั่น 3 มิติเรื่องแรกของดรีมเวิร์ค แอนนิเมชั่น (เฉพาะที่กรุงศรีไอแมกซ์ ชั้น 5 พารากอน ซินิเพล็กซ์)
กฎหมายลิขสิทธิ์ไทย
บริษัทที่เรียกเก็บค่าลิขสิทธิ์เพลง
คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ประกาศ ณ วันที่ 14 มีนาคม 2556 ว่ามีบริษัทที่สามารถจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์เพลงได้ดังนี้
มอนสเตอร์ ปะทะ เอเลี่ยน
มอนสเตอร์ ปะทะ เอเลี่ยน ได้รับรางวัลชนะเลิศ 2 รางวัล ได้แก่ แอนนีอะวอร์ด สาขาสตอรีบอร์ดในการผลิตภาพยนตร์แอนิเมชันยอดเยี่ยม และแซทเทิร์นอะวอร์ด สาขาภาพยนตร์แอนิเมชันยอดเยี่ยม
มัคส์ ลีเบอร์มัน
มัคส์ ลีเบอร์มัน (Max Liebermann; 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1847 – 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1935) เป็นช่างพิมพ์ชาวเยอรมัน มีชื่อเสียงด้านการแกะพิมพ์และภาพพิมพ์หิน