cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
จังหวัดเชียงราย
การแบ่งพื้นที่บางอำเภอในอดีต เพื่อตั้งเป็นกิ่งอำเภอ และอำเภอต่าง ๆ
แบ่งพื้นที่อำเภอเวียงชัยเพื่อตั้งเป็นอำเภอเวียงเชียงรุ้ง
แบ่งพื้นที่อำเภอพานเพื่อตั้งอำเภอป่าแดด
อำเภอพาน ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเขียงราย (พื้นที่สีฟ้าในแผนที่ ในรูป 2) ต่อมาได้แยกพื้นที่ตำบลป่าแดดเพื่อตั้งเป็นกิ่งอำเภอป่าแดด (หมายเลข 4 ในรูป 2)ในปี พ.ศ. 2512 และยกฐานะเป็นอำเภอป่าแดดในปี พ.ศ. 2518
แบ่งพื้นที่อำเภอเชียงของเพื่อตั้งอำเภอเวียงแก่น
อำเภอเชียงของ ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดเชียงราย (พื้นที่สีม่วงอ่อนในแผนที่ ในรูป 2) ต่อมาได้แยกตำบลปอ ตำบลหล่ายงาว และตำบลม่วงยายเพื่อตั้งเป็นกิ่งอำเภอเวียงแก่น(หมายเลข 6) ในปี พ.ศ. 2530 และยกฐานะเป็นอำเภอเวียงแก่นในปี พ.ศ. 2538
แบ่งพื้นที่อำเภอเทิงเพื่อตั้งอำเภอพญาเม็งรายและอำเภอขุนตาล
อำเภอเทิงเป็นอำเภอที่มีพื้นที่กว้างขวางตั้งอยู่ทิศตะวัตออกเฉียงใต้ของตัวจังหวัด (สีแดง ในรูป 2) ต่อมาได้แบ่งพื้นที่บางส่วนตั้งเป็นอำเภอพญาเม็งราย และอำเภอขุนตาล ตามลำดับ
การเสนอโครงการจัดตั้งกิ่งอำเภอต่าง ๆ ในช่วงปี พ.ศ. 2539-ปัจจุบัน
เนื่องจากบางอำเภอของจังหวัดเชียงรายมีพื้นที่กว้างใหญ่ แม้ว่าการคมนาคมจะสะดวกง่ายดายแต่ก็ใช้เวลานานในการเดินทางติดต่อราชการ รวมถึงบางพื้นที่ได้มีมีประชากรหนาแน่นขึ้นและมีความเจริญมากขึ้นเป็นลำดับ จึงมีการเสนอโครงการจัดตั้งกิ่งอำเภอต่าง ๆ ในหลายพื้นที่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 (ดังรูป 3) ดังนี้
การเสนอโครงการจัดตั้งจังหวัดเทิงนคร
ในช่วงปี พ.ศ. 2540-2545 หลังจากได้มีการจัดตั้งหน่วยงานราชการระดับจังหวัด เช่น เรือนจำจังหวัดเทิง ศาลจังหวัดเทิง สำนักงานอัยการจังหวัดเทิง สำนักงานขนส่งจังหวัดเชียงราย สาขาเทิง จึงได้มีกระแสการเสนอรณรงค์เพื่อเสนอโครงการจัดตั้งจังหวัดเทิงขึ้นโดยนักการเมืองในเขตอำเภอเทิง โดยใช้ชื่อที่ใช้ในการรณรงค์ในขณะนั้นว่า จังหวัดเทิงนคร โดยเสนอที่จะแยก อำเภอเทิง อำเภอเชียงของ อำเภอป่าแดด อำเภอพญาเม็งราย อำเภอขุนตาล และอำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ขึ้นเป็นจังหวัดใหม่ แต่โครงการนี้ได้เงียบไปแและเป็นที่กล่าวถึงใหม่เป็นระยะ ๆ บนกระดานสนทนาต่าง ๆ บนอินเทอร์เน็ต
การเสนอโครงการจัดตั้งจังหวัดเชียงของ
หลังจากมีการก่อสร้าง สะพานข้ามแม่น้ำโขงแห่งที่ 4 (เชียงของ-ห้วยทราย) ขึ้นที่อำเภอเชียงของ ในปี พ.ศ. 2554 และมีโครงการเชียงของเมืองใหม่ขึ้นมารับการพัฒนาที่จะตามมาตามทางหลวงเอเชียสาย 3 (AH3) หรือเส้นทาง R3A  จึงมีแนวคิดที่จะเสนอโครงการจัดตั้งจังหวัดเชียงของ โดยแยกอำเภอเชียงแสน อำเภอดอยหลวง อำเภอเทิง อำเภอเชียงของ อำเภอป่าแดด อำเภอพญาเม็งราย อำเภอขุนตาล และอำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ขึ้นเป็นจังหวัดใหม่ และก่อให้เกิดข้อถกเถียงบนกระดานข่าวในอินเทอร์เน็ตอยู่ระยะหนึ่งหลังจากมีข่าวลงในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นในปี พ.ศ. 2554 อย่างไรก็ตามโครงการดังกล่าวได้เงียบไปหลังจากนั้นไม่นาน
การศึกษา
จังหวัดเชียงรายรับรองระบบการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนถึงระดับอุดมศึกษา มีจำนวนสถานศึกษาทั้งสิ้น 916 แห่ง ส่วนใหญ่เป็นสถาบันการศึกษาขั้นพื้นฐาน 590 แห่ง ตามมาด้วยสถาบันการศึกษาเอกชน 201 แห่ง และมีสถาบันอุดมศึกษา 8 แห่ง มีครู/อาจารย์ 18,178 คน และนักเรียน นักศึกษา 259,571 คน ซึ่งอัตราส่วนครู/อาจารย์ ต่อนักเรียน นักศึกษาเป็น 1:21 นักเรียนในสังกัดส่วนใหญ่อยู่ในระดับประถมศึกษา 90,007 คน รองลงมาคือ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 45,221 คน
ข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ อีเอส-11/4
ข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ อีเอส-11/4 (มีชื่อทางการว่า บูรณภาพแห่งดินแดนของยูเครน: การปกป้องหลักการของกฎบัตรสหประชาชาติ) เป็นข้อมติของสมัยประชุมพิเศษฉุกเฉินที่ 11 ของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ลงมติรับเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เพื่อตอบโต้การผนวกภาคใต้และภาคตะวันออกของยูเครนเข้ากับรัสเซีย
จังหวัดเชียงราย
สาธารณสุข
จังหวัดเชียงรายมีโรงพยาบาลแผนปัจจุบัน 26 แห่ง มีเตียงจำนวนทั้งหมด 2,614 เตียง มีบุคลากรแพทย์ 521 คน (อัตราส่วนต่อประชากรเป็น 4.44) พยาบาล 2,729 คน (อัตราส่วนต่อประชากรเป็น 2.33) ทันตแพทย์ 141 คน (อัตราส่วนต่อประชากรเป็น 1.20) และเภสัชกร 141 คน (อัตราส่วนต่อประชากรเป็น 2.08)
การขนส่ง
จังหวัดเชียงรายมีระบบขนส่งที่หลากหลายทั้งทางบก ทางอากาศ และทางรถไฟในอนาคต โดยเชียงรายเป็นจุดหมายปลายทางการบินที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ เป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวง เชียงราย และจังหวัดเชียงรายมีสถานีรถโดยสารประจำทาง 2 แห่ง สำหรับการขนส่งผู้โดยสารไปยังต่างอำเภอ และจังหวัดอื่น ๆ
ข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ อีเอส-11/4
รัฐสมาชิกสหประชาชาติทั้งหมด 44 รัฐร่วมกันเสนอร่างข้อมติดังกล่าว ซึ่งผ่านมติเห็นชอบหลังการอภิปรายระหว่างรัฐสมาชิกเป็นเวลาสองวัน ด้วยคะแนนเสียง 143 ต่อ 5 เสียง ในขณะที่มีรัฐสมาชิก 35 รัฐงดออกเสียง
จังหวัดเชียงราย
การขนส่ง
ทางด้านระบบขนส่งมวลชน มี รถสองแถว ตุ๊กตุ๊ก รถเมล์ แท็กซี่มิเตอร์ ให้บริการในพื้นที่เทศบาลนครเชียงราย และอำเภอใกล้เคียง
ไดซ์
ไดซ์ (Da-ice (ダイス)) เป็นวงบอยแบนด์ชาวญี่ปุ่น ประกอบด้วยสมาชิกห้าคน ได้แก่ ยูได โอโนะ, โทรุ อิวาโอกะ, ไทกิ คูโดะ, โซตะ ฮานามูระ และฮายาเตะ วาดะ พวกเขาเคยเซ็นสัญญากับยูนิเวอร์แซลซิกมา จนกระทั่งย้ายไปเอเว็กซ์แทรกซ์ ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2020 ปัจจุบันมีการจัดการโดยเอเว็กซ์แมเนจเมนท์อิงค์
จังหวัดกาญจนบุรี
กาญจนบุรี เป็นจังหวัดหนึ่งที่ตั้งอยู่ในภาคตะวันตกของประเทศไทย มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 19,473 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของประเทศ รองจากจังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดเชียงใหม่ และมีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตก มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 129 กิโลเมตร มีชายแดนติดต่อกับประเทศพม่าระยะทางประมาณ 370 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ได้แก่ ทิศเหนือ จรดจังหวัดตากและจังหวัดอุทัยธานี ทิศใต้ จรดจังหวัดราชบุรี ทิศตะวันออก จรดจังหวัดสุพรรณบุรีและนครปฐม ทิศตะวันตก จรดประเทศพม่า
ประวัติ
ความเป็นมาของกาญจนบุรีเท่าที่มีการค้นพบหลักฐานนั้น ย้อนไปได้ถึงสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เมื่อมีการค้นพบเครื่องมือหินในบริเวณบ้านเก่า อำเภอเมืองกาญจนบุรี ล่วงมาถึงสมัยทวารวดี ซึ่งมีหลักฐานคือซากโบราณสถานที่ตำบลปรังเผล อำเภอสังขละบุรี เป็นเจดีย์ลักษณะเดียวกับจุลประโทนเจดีย์ที่จังหวัดนครปฐม บ้านคูบัว จังหวัดราชบุรี และเมืองอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี รวมทั้งค้นพบโบราณวัตถุ เช่น พระพิมพ์สมัยทวารวดีจำนวนมาก สืบเนื่องต่อมาถึงสมัยพุทธศตวรรษที่ 16-18 หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ค้นพบคือปราสาทเมืองสิงห์ ซึ่งมีรูปแบบศิลปะแบบขอม สมัยบายน
กาญจนบุรียังปรากฏในพงศาวดารเหนือว่า กาญจนบุรีเป็นเมืองขึ้นของสุพรรณบุรีในสมัยสุโขทัย ครั้นมาถึงสมัยอยุธยา กาญจนบุรีก็มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญในการทำสงครามระหว่างกองทัพไทยกับพม่า จนกระทั่งถึงสมัยกรุงธนบุรีและรัตนโกสินทร์ เดิมตัวเมืองกาญจนบุรีเดิมนั้นตั้งอยู่ที่ตำบลลาดหญ้า (บริเวณเขาชนไก่ในปัจจุบัน) ภายหลังจนถึง พ.ศ. 2374 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ได้โปรดให้ก่อสร้างกำแพงเมืองและป้อมปราการขึ้นเป็นการถาวร ณ เมืองกาญจนบุรีใหม่โดยตั้งอยู่ ณ ตำบลปากแพรก อันเป็นสถานที่บรรจบของแม่น้ำแควใหญ่และแม่น้ำแควน้อย โดยตัวเมืองอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแม่กลองกับแม่น้ำแควใหญ่ ซึ่งมีความเหมาะสมทางยุทธศาสตร์และด้านการค้า โดยเริ่มก่อสร้างเมืองเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2374 และสำเร็จในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2375 และได้แยกออกจากสุพรรณบุรีนับแต่นั้นเป็นต้นมา ทั้งนี้โดยมีพระราชประสงค์ส่วนใหญ่เพื่อติดต่อค้าขายกับเมืองราชบุรี ดังพระราชนิพนธ์เสด็จประพาสไทรโยค กล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า "แต่มีเมืองปากแพรกเป็นที่ค้าขาย ด้วยเขาชนไก่เมืองเดิมอยู่เหนือมากมีแก่งถึงสองแก่ง ลูกค้าไปมาลำบาก จึงลงมาตั้งเมืองเสียที่ปากแพรกนี้เป็นทางไปมาแก่เมืองราชบุรีง่าย เมืองที่สร้างขึ้นใหม่ กว้าง 5 เส้น ยาว 10 เส้น 18 วา มีป้อม 4 มุมเมือง ป้อมย่านกลางด้านยาวตรงหน้าเมืองทิศตะวันตกเฉียงใต้มีป้อมใหญ่อยู่ตรงเนิน ด้านหลังมีป้อมเล็กตรงกับป้อมใหญ่ 1 ป้อม" การสร้างเมืองกาญจนบุรีใหม่นี้ ดังปรากฏในศิลาจารึกดังนี้ ให้พระยาราชวรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจเป็นพระยาประสิทธิสงครามรามภักดีศรีพิเศษประเทศนิคมภิรมย์ราไชยสวรรค์พระยากาญจนบุรี ครั้งกลับเข้าไปเฝ้าโปรดเกล้าฯ ว่าเมืองกาญจนบุรีเป็นเมืองอังกฤษ พม่า รามัญ ไปมาให้สร้างเมืองก่อกำแพงขึ้นไว้จะได้เป็นชานพระนครเขื่อนเพชรเขื่อนขัณฑ์มั่นคงไว้แห่งหนึ่ง ในปัจจุบันกำแพงถูกทำลายลงโดยธรรมชาติและหน่วยราชการเพื่อประโยชน์อย่างอื่น เหลือเพียงประตูเมืองและกำแพงเมืองบางส่วน
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อมีการจัดรูปแบบการปกครองเป็นมณฑลเทศาภิบาล กาญจนบุรีถูกโอนมาขึ้นกับมณฑลราชบุรี และยกฐานะเป็นจังหวัดกาญจนบุรีในปี พ.ศ. 2467
เหตุการณ์ที่ทำให้กาญจนบุรีมีชื่อเสียงไปทั่วโลก คือช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อญี่ปุ่นได้ตัดสินใจสร้างทางรถไฟยุทธศาสตร์ จากชุมทางหนองปลาดุกในประเทศไทยไปยังเมืองทันบูซายัตในพม่า โดยเกณฑ์เชลยศึกและแรงงานจำนวนมากมาเร่งสร้างทางรถไฟอย่างหามรุ่งหามค่ำ จนทำให้มีผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก ทั้งจากความเป็นอยู่ที่ยากแค้นและโรคภัยไข้เจ็บที่รุมเร้า ซึ่งภาพและเรื่องราวของความโหดร้ายในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ปรากฏอยู่ในพิพิธภัณฑ์หลายแห่งในกาญจนบุรี
ชื่อเรียกอื่น ๆ ของกาญจนบุรี เช่น เมืองกาญจน์ ปากแพรก ศรีชัยยะสิงหปุระ (ซึ่งในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เรียกเมืองกาญจนบุรีว่า ศรีชัยยะสิงหปุระ) และเมืองขุนแผน เป็นต้น
อาณาเขตติดต่อ
ตามภูมิศาสตร์ที่ตั้ง จังหวัดกาญจนบุรีเป็นจังหวัดที่อยู่ในภาคตะวันตก แต่ในทางการปกครองแบบ 4 ภูมิภาค (เหนือ อีสาน กลาง ใต้)และกรมอุตุนิยมวิทยา จะถูกจัดอยู่ในภาคกลาง มีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดอื่น ๆ 5 จังหวัด ดังนี้
ภูมิประเทศ
พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดเป็นป่าไม้และภูเขาสูง โดยเฉพาะพื้นที่ทางด้านเหนือและตะวันตกของจังหวัด ถึงแม้จังหวัดกาญจนบุรีจะมีเขตพื้นที่ติดกับจังหวัดตากทางด้านทิศเหนือ แต่ก็ไม่มีถนนเชื่อมต่อกัน เนื่องจากมีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ซึ่งเป็นมรดกโลกและมีป่าที่อุดมสมบูรณ์รกทึบสลับกับมีภูเขาอันสลับซับซ้อน หากจะเดินทางติดต่อกันต้องอ้อมไปทางจังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดชัยนาท จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดกำแพงเพชร แล้วจึงเข้าจังหวัดตาก ซึ่งมีระยะทางกว่า 490 กิโลเมตร และหากต้องการเดินทางไปอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ซึ่งมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดกาญจนบุรี จะต้องเดินทางย้อนลงมาทางใต้รวมระยะทางกว่า 700 กิโลเมตร
ลักษณะภูมิประเทศจังหวัดกาญจนบุรี แบ่งออกได้ 3 ลักษณะดังนี้
ภูมิอากาศ
จังหวัดกาญจนบุรีมีอุณหภูมิต่ำสุดโดยเฉลี่ย 22.7 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดโดยเฉลี่ย 36.0 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำที่สุดวัดได้ 3.7 องศาเซลเซียส (เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2517) อุณหภูมิสูงสุดที่วัดได้ 44.2 องศาเซลเซียส (เมื่อ 12 เมษายน พ.ศ. 2559) และมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1496.2 มิลลิเมตรต่อปี
ธรณีวิทยา
ในด้านทรัพยากรดิน พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดกาญจนบุรีมีภูเขาสลับซับซ้อน พื้นที่ที่เหมาะสำหรับเกษตรกรรมคือ ที่ราบระหว่างภูเขาซึ่งมีแม่น้ำและลำน้ำสายต่าง ๆ ไหลผ่าน เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีหินปูน หินแกรนิต หินแกรไนโอออไรท์ หินไนล์ หินดินดาน หินควอทโซฟีลไลท์ เป็นวัตถุต้นกำเนิดดิน ที่ราบระหว่างหุบเขาและสองฝั่งแม่น้ำจึงมีลักษณะเป็นตะกอนที่เกิดจากการสลายตัวของหินดังกล่าวแล้วถูกน้ำพัดพามาทับถม และเนื่องจากพื้นที่ส่วนนี้มีหินปูนเป็นส่วนใหญ่ ดินจึงมีปฏิกิริยาเป็นกลางหรือเป็นด่าง มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางถึงดี จึงเป็นแหล่งเพาะปลูกพืชไร่ที่สำคัญของประเทศเช่น อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง และสับปะรด ส่วนในบริเวณที่ราบต่ำใช้ปลูกข้าวแต่มีเนื้อที่ไม่มากนัก
อุทกวิทยา
ในด้านทรัพยากรน้ำ จังหวัดกาญจนบุรีมีแหล่งน้ำที่สำคัญ 3 ประเภทคือ
การปกครองส่วนภูมิภาค
จังหวัดกาญจนบุรีแบ่งเขตการปกครองส่วนภูมิภาคออกเป็น 13 อำเภอ 98 ตำบล 959 หมู่บ้าน 206 ชุมชน โดยทั้ง 13 อำเภอ มีดังนี้
การปกครองส่วนท้องถิ่น
พื้นที่จังหวัดกาญจนบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหมด 122 แห่ง แบ่งตามประเภทและอำนาจบริหารจัดการภายในท้องที่ได้เป็น องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดกาญจนบุรี, เทศบาลเมือง 3 แห่ง (ได้แก่ เทศบาลเมืองกาญจนบุรี เทศบาลเมืองท่าเรือพระแท่น และเทศบาลเมืองปากแพรก), เทศบาลตำบล 46 แห่ง, และองค์การบริหารส่วนตำบล 72 แห่ง รายชื่อเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอในจังหวัดกาญจนบุรี มีดังนี้
อำเภอเมืองกาญจนบุรี
อำเภอไทรโยค
อำเภอบ่อพลอย
อำเภอศรีสวัสดิ์
อำเภอท่าม่วง
อำเภอทองผาภูมิ
อำเภอสังขละบุรี
อำเภอพนมทวน
อำเภอเลาขวัญ
อำเภอด่านมะขามเตี้ย
อำเภอหนองปรือ
ประชากรศาสตร์
ตามข้อมูลจำนวนประชากรของสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2560 จังหวัดกาญจนบุรีมีประชากร 887,979 คน คิดเป็นอันดับที่ 25 ของประเทศ โดยแบ่งเป็นประชากรเพศชาย 446,262 คน และประชากรเพศหญิง 441,717 คน มีความหนาแน่นประชากรโดยเฉลี่ย 43.53 คนต่อตารางกิโลเมตร คิดเป็นอันดับที่ 74 ของประเทศ อำเภอที่มีประชากรหนาแน่นมากที่สุด คือ อำเภอท่ามะกา ซึ่งมีความหนาแน่นประชากรเฉลี่ย 400.14 คนต่อตารางกิโลเมตร ส่วนอำเภอที่ประชากรเบาบางที่สุด คือ อำเภอศรีสวัสดิ์ ซึ่งมีความหนาแน่นประชากรเฉลี่ย 8.09 คนต่อตารางกิโลเมตร
พัก ซอ-ฮัม
พัก กย็อง-บก (박경복; เกิด 28 ตุลาคม ค.ศ. 1993) เป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ พัก ซอ-ฮัม (박서함) เป็นนักแสดง นักร้อง และแร็ปเปอร์ชาวเกาหลีใต้ เขาเป็นอดีตสมาชิกของบอยกรุ๊ปคือนาคึน ในฐานะนักแสดง เขามีชื่อเสียงจากการรับบท ชาง แจยองในละครบีแอลเรื่อง เซแมนติกแอเรอร์
รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
ภาพรวม
จังหวัดแม่ฮ่องสอนมีโรงเรียนทั้งหมด 339 โรงเรียน โดยแบ่งตามสังกัดและอำเภอที่ตั้งดังนี้
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาของจังหวัดแม่ฮ่องสอนแบ่งดังนี้
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแม่ฮ่องสอน
จังหวัดแม่ฮ่องสอนอยู่ในเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแม่ฮ่องสอน และมีโรงเรียนในสังกัดจำนวน 8 โรงเรียน โดยจัดอยู่ใน 2 สหวิทยาเขตได้แก่ ได้แก่
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1
สพป.แม่ฮ่องสอน เขต 1 มีพื้นที่ครอบคลุม 4 อำเภอทางเหนือของจังหวัด ได้แก่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอปาย อำเภอปางมะผ้า และอำเภอขุนยวม มีโรงเรียนในความรับผิดชอบจำนวน 134 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน 50 โรงเรียน อำเภอปาย 32 โรงเรียน อำเภอขุนยวม 30 โรงเรียน และอำเภอปางมะผ้า 22 โรงเรียน
<references group="#" />
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 2
สพป.แม่ฮ่องสอน เขต 2 มีพื้นที่ครอบคลุม 3 อำเภอทางใต้ของจังหวัด ได้แก่อำเภอแม่ลาน้อย อำเภอแม่สะเรียง และอำเภอสบเมย มีโรงเรียนในความรับผิดชอบจำนวน 177 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นอำเภอแม่สะเรียง 63 โรงเรียน อำเภอสบเมย 58 โรงเรียน และอำเภอแม่ลาน้อย 56 โรงเรียน
สำนักบริหารงานการศีกษาพิเศษ
จังหวัดแม่ฮ่องสอนมีโรงเรียนสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ 3 โรงเรียนได้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
จังหวัดแม่ฮ่องสอนมีโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 โรงเรียน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีโรงเรียนในความรับผิดชอบได้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดแม่ฮ่องสอน (1 โรงเรียน) เทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน (3 โรงเรียน) เทศบาลตำบล 4 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 1 แห่ง
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน
โรงเรียนเอกชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอนซึ่งสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชนมีจำนวน 6 โรงเรียน
อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน
อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนมี 58 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 1 จำนวน 50 โรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน 2 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 34 จำนวน 1 โรงเรียน สังกัดเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน 3 โรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดแม่ฮ่องสอน 1 โรงเรียน และสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ 1 โรงเรียน
อำเภอปางมะผ้า
อำเภอปางมะผ้ามี 23 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 1 จำนวน 22 โรงเรียน และสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 34 จำนวน 1 โรงเรียน
อำเภอปาย
อำเภอปายมี 36 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 1 จำนวน 32 โรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน 1 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 34 จำนวน 1 โรงเรียน สังกัดเทศบาลตำบลปาย 1 โรงเรียน และสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ 1 โรงเรียน
อำเภอแม่สะเรียง
อำเภอแม่สะเรียงมี 68 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 2 จำนวน 63 โรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน 2 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 34 จำนวน 1 โรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาศ 1 โรงเรียน และสังกัดเทศบาลตำบลแม่ยวม 1 โรงเรียน
อำเภอสบเมย
อำเภอสบเมยมี 60 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 2 จำนวน 58 โรงเรียน และสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 34 จำนวน 2 โรงเรียน
เค็นตาโร ซากางูจิ
เค็นตาโร ซากางูจิ (坂口 健太郎 (Sakaguchi Kentarō); เกิด 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1991) เป็นนักแสดงและนายแบบชาวญี่ปุ่น เขาเปิดตัวเป็นนายแบบในนิตยสารเมนส์นอน-โนใน ค.ศ. 2010 และในฐานะนักแสดงภายใต้สังกัดทริสโตนใน ค.ศ. 2014 เขาได้แสดงในละครโทรทัศน์เรื่อง โตเกียวทาราเรบะมูซูม (2017) and ซิกนัล (2018) รวมถึงภาพยนตร์เรื่อง เดอะ 100 เลิฟวิธยู (2017) และ คัลเลอร์มีทรู (2018)
สมาคมครูสอนดำน้ำแห่งชาติ
สมาคมครูสอนดำน้ำแห่งชาติสหรัฐ (National Association of Underwater Instructors, อักษรย่อ: NAUI) เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรเพื่อให้การฝึกศึกษาแก่นักดำน้ำและส่งเสริมกีฬาดำน้ำลึก ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2503 โดยแอลเบิร์ต ทิลแมน และนีล เฮสส์ สมาคมฯ มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งที่เมืองแทมปา รัฐฟลอริดา
สมาคมครูสอนดำน้ำแห่งชาติต่างจากสมาคมวิชาชีพครูสอนดำน้ำตรงที่สมาคมครูสอนดำน้ำมีฐานะเป็นสมาคมไม่แสวงหาผลกำไร โดยกรมสรรพากรสหรัฐได้ให้สถานะดังกล่าวไว้ ทำให้เงินที่บริจาคได้รับภาษีคืน ส่วนสมาคมวิชาชีพครูสอนดำน้ำมีฐานะเป็นบริษัทจำกัด
หลักสูตรการศึกษา
ในปี พ.ศ.2543 สมาคมครูสอนดำน้ำแห่งชาติได้พัฒนาระบบฝึกศึกษานักดำน้ำ ดังนี้
สโมสรดำน้ำบริติช
สโมสรดำน้ำบริติช หรือ บริติชสับอะควาคลับ (British Sub-Aqua Club; อักษรย่อ: BSAC) เป็นองค์กรส่งเสริมกีฬาดำน้ำเพื่อสันทนาการในสหราชอาณาจักร มีลักษณะประกอบด้วยสโมสรหรือศูนย์ดำน้ำท้องถิ่น และการสอนจะกระทำโดยสมาชิกของสโมสรนั้น ๆ ซึ่งต่างจากองค์กรส่งเสริมกีฬาดำน้ำแห่งอื่นซึ่งจะทำการสอนผ่านครูฝึก ซึ่งอาจจะเป็นลูกจ้างของร้านสอนดำน้ำ หรือเป็นครูอิสระ สโมสรฯ ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2496 ในอดีตช่วงปี พ.ศ. 2530 มีจำนวนสมาชิกถึง 50,000 คน ต่อมาในปี พ.ศ.2552 จำนวนสมาชิกลดลงเหลือประมาณ 30,000 คน สโมสรดำน้ำบริติชมี เจ้าชายวิลเลียม เจ้าชายแห่งเวลส์ เป็นองค์ประธานกิตติมศักดิ์ และพระญาติฝ่ายชาย ตั้งแต่พระอัยกา พระบิดา และพระอนุชา ต่างล้วนได้รับการฝึกให้ดำน้ำจากสโมสรนี้
สโมสรดำน้ำบริติช ก่อตั้งโดยออสการ์ กูเกน, ปีเตอร์ สมอลล์, แมรี สมอลล์ และเทรเวอร์ แฮมป์ตัน ในปี พ.ศ. 2496 โดยมีแจ็ก แอตกินสัน เป็นผู้ออกแบบหลักสูตร ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 มีการจัดตั้งสโมสรฯ ในกรุงลอนดอน สามปีต่อมาได้มีการขยายสาขาสโมสรไปยังประเทศจาเมกา ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2502 สโมสรดำน้ำบริติชได้เผยแพร่หนังสือเรียนการดำน้ำเพื่อสันทนาการ ซึ่งใช้เป็นรากฐานของการเรียนการสอนดำน้ำในเวลาต่อมา
สโมสรดำน้ำบริติช และสมาคมกีฬาใต้น้ำแห่งชาติประเทศอื่น ๆ ได้ตกลงให้จัดตั้งสมาพันธ์กีฬาใต้น้ำโลก ขึ้นในปี พ.ศ. 2501 ซึ่งสมาชิกภาพยังคงมีอยู่จนถึงวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ.2540 สโมสรฯ จึงถูกสมาพันธ์กีฬาใต้น้ำโลกเชิญออกจากการเป็นสมาชิก
สโมสรดำน้ำบริติชเป็นองค์กรแรกที่มีการนำอากาศผสมพิเศษ หรือไนทรอกซ์ มาใช้ในการดำน้ำเพื่อสันทนาการ
ตราสัญลักษณ์ของสโมสรดำน้ำบริติชเดิม เป็นรูปพระสมุทร ต่อมาในปี พ.ศ.2560 ได้เปลี่ยนไปใช้ตัวหนังสือ BSAC ประกอบกับรูปนักดำน้ำ และคติพจน์ "Dive with us"
หลักสูตรการศึกษา
เช่นเดียวกับองค์กรสอนดำน้ำแห่งอื่น สโมสรดำน้ำบริติช มีการจัดแบ่งระดับของนักดำน้ำดังนี้
โคลนปีศาจ
โคลนปีศาจ (exception) เป็นซีรีส์อนิเมะแนววิทยาศาสตร์และเขย่าขวัญ สร้างจากเนื้อเรื่องต้นฉบับโดยฮิโรตากะ อาดาจิ ออกแบบตัวละครโดยโยชิตากะ อามาโนะ และกำกับโดยยูโซ ซาโต ซีรีส์อนิเมะเริ่มฉายทางเน็ตฟลิกซ์ในวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2565
ทอม แคลนซี
ทอม แคลนซี (Tom Clancy) ชื่อเต็มคือ โทมัส ลีโอ แคลนซี จูเนียร์ (Thomas Leo Clancy Jr.; 12 เมษายน พ.ศ. 2490 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2556) เป็นนักเขียนนิยายสงครามและการเมืองชาวอเมริกัน นวนิยายสิบเจ็ดเรื่องของเขาติดอันดับหนังสือขายดี ด้วยยอดจำหน่ายกว่า 100 ล้านเล่มในการจัดพิมพ์
ชีวิตช่วงต้น
แคลนซีเกิดที่โรงพยาบาลแฟรงกลินสแควร์ (Franklin Square) เมืองบอลทิมอร์ รัฐแมริแลนด์ และเติบโตขึ้นมาในย่านนอร์ทวูด แคลนซีเป็นบุตรคนที่สองในหมู่พี่น้องสามคนร่วมกับโธมัส ผู้ซึ่งทำงานให้แก่การไปรษณีย์แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา และแคเธอรีน
การเสียชีวิต
แคลนซีเสียชีวิตในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2556 หลังจากเจ็บป่วยไม่นาน ที่โรงพยาบาลจอนส์ฮอปกินส์ ใกล้กับบ้านที่บอลทิมอร์ของเขา รวมอายุได้ 66 ปี และไม่ได้เปิดเผยสาเหตุของการเสียชีวิต เขามีบุตรสี่คนกับภรรยาคนแรก และบุตรสาวอีก 1 คนกับอเล็กซานดรา มารี ลีเวลลีน ภรรยาคนที่สอง
เรียงตามลำดับการตีพิมพ์
ชื่อแปลภาษาไทย แปลโดย สุวิทย์ ขาวปลอด
เรียงตามลำดับเวลาในเรื่อง
นับเฉพาะเรื่องในชุดของตัวเอก แจ็ค ไรอัน และจอห์น คลาร์ก
วิดีโอเกม
ผลงานของทอม แคลนซี ได้นำไปสร้างเป็นวิดีโอเกมแนวสงคราม จารกรรม และการต่อต้านการก่อการร้าย ดังนี้
การเนรเทศพระภิกษุสงฆ์ออกจากประเทศเนปาล
การเนรเทศพระภิกษุสงฆ์ออกจากประเทศเนปาล เป็นนโยบายหนึ่งของรัฐบาลราณา ที่เกิดขึ้นเพื่อต่อต้านศาสนาพุทธนิกายเถรวาทซึ่งได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ในประเทศเนปาล ตรงกับต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยเริ่มต้นจากการเนรเทศพระภิกษุสงฆ์ออกจากกรุงกาฐมาณฑุสองครั้ง ใน พ.ศ. 2469 และ พ.ศ. 2487 ตามลำดับ
พระภิกษุกลุ่มนี้คือนักบวชนิกายเถรวาทที่ได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ หลังนิกายดังกล่าวสูญหายไปจากเนปาลตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 ก่อนถูกแทนที่ด้วยศาสนาพุทธแบบเนวาร ซึ่งเป็นศาสนาพุทธนิกายวัชรยานรูปแบบหนึ่ง ทว่าตระกูลราณา ซึ่งเป็นชนชั้นปกครอง ไม่ชอบใจการดำรงอยู่ของศาสนาพุทธและภาษาเนวาร พวกเขามองว่ากิจกรรมฟื้นฟูศาสนาของพระภิกษุ และจำนวนพุทธศาสนิกชนที่เพิ่มขึ้นเป็นภัยคุกคาม เจ้าหน้าที่ตำรวจได้กระทำการข่มเหงคะเนงร้ายหรือคุมขังพระภิกษุชาวเนวาร ที่สุดแล้วพระภิกษุทั้งสองกลุ่มก็ถูกเนรเทศออกไป โดยตั้งข้อหาไว้ว่าการกระทำของพระภิกษุนั้นเป็นการเผยแผ่ศาสนาใหม่, ทำให้ผู้คนละทิ้งศาสนาฮินดู, ส่งเสริมให้สตรีละทิ้งครอบครัว และเขียนหนังสือด้วยภาษาเนวาร
การขับไล่ใน พ.ศ. 2469
มีการขับไล่พระภิกษุสงฆ์จำนวน 5 รูป และคุรุชาวทิเบตอีกคนหนึ่งออกนอกประเทศเนปาล มีรายชื่อ คือ พระพุทธฤษี มหาปรัชญา, พระมหาวิริยะ, พระมหาจันทระ, พระมหาขันติ และพระมหาชญานะ ส่วนคุรุชาวทิเบต มีนามว่า เซริง นอร์บู (Tsering Norbu) โดยพระภิกษุสงฆ์นี้ผ่านการอุปสมบทในศาสนาพุทธแบบทิเบต
รัฐบาลต่อต้านพระพุทธฤษี มหาปรัชญา เพราะพระรูปนี้มีชาติกำเนิดเป็นชาวฮินดู แต่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาพุทธ ก่อนอุปสมบทเป็นพระภิกษุเดินบิณฑบาตในกรุงกาฐมาณฑุ ตำรวจจึงจับกุมพระภิกษุสงฆ์ส่งเข้าคุก แล้วสอบปากคำ ต่อมาจันทระ ศัมเศร์ ชังค์ พหาทุระ ราณา นายกรัฐมนตรีเนปาลในขณะนั้นได้สั่งเนรเทศพระภิกษุสงฆ์นี้ทั้งหมด โดยมีคำสั่งให้พระภิกษุเก็บของภายในสองสามวัน โดยมีเงื่อนไขว่าจะต้องกลับมาพักในสถานีตำรวจ เมื่อการเก็บของเสร็จสิ้นแล้ว ตำรวจก็นำส่งคณะสงฆ์นี้ไปยังชายแดนประเทศอินเดีย พระภิกษุทั้งห้ารูปและคุรุเดินทางไปยังพุทธคยา ประเทศอินเดีย ต่อมาพระสงฆ์ได้แยกย้ายกระจัดพลัดพรายกันไป บางรูปอยู่ที่ประเทศพม่า บางรูปไปอยู่ทิเบต
การขับไล่ใน พ.ศ. 2487
มีการขับไล่พระภิกษุสงฆ์จำนวนแปดรูป ประกอบด้วย พระปรัชญานันทะ มหาสถวีร์, พระธัมมโลก มหาสถวีร์, พระสุโภธนันทะ, พระปรัชญารัศมี, พระปรัชญารสะ, พระรัตนชโยติ, พระอัคคธัมมะ และพระกุมารกาศยัป มหาสถวีร์ คราวนี้พระภิกษุสงฆ์ทั้งหมดถูกกล่าวหาว่า สั่งสอนให้สตรีละทิ้งศาสนาฮินดู และเขียนหนังสือด้วยภาษาเนวาร จากนั้นพระภิกษุสงฆ์ทั้งหมดถูกเรียกไปพบกับชุทธะ ศัมเศร์ ชังค์ พหาทุระ ราณา นายกรัฐมนตรีเนปาลในขณะนั้น โดยให้พระภิกษุสงฆ์ลงนามเพื่อปฏิญาณว่าจะหยุดกิจกรรมทางศาสนา แต่พระภิกษุทั้งหมดปฏิเสธ จึงมีคำสั่งเนรเทศพระภิกษุสงฆ์ออกนอกประเทศอีกครั้ง
เมื่อเดินทางออกนอกประเทศ พระภิกษุเดินทางไปยังกุสินาราและสารนาถในประเทศอินเดีย ณ ที่นั่น พวกเขาได้ก่อตั้งสมาคมธรรโมทยสภา เป็นองค์กรพลัดถิ่นเพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมพระพุทธศาสนาและตีพิมพ์วรรณกรรมทางพุทธศาสนา ภิกษุบางรูปยังคงพำนักอยู่ในประเทศอินเดีย แต่บางรูปก็เดินทางไปยังประเทศศรีลังกา ภูฏาน และทิเบต โดยมีภาชุรัตนะ กังสการ พ่อค้าชาวเนปาลในเมืองกาลิมปง เป็นโยมอุปัฏฐาก เป็นผู้อุปถัมภ์ค้ำชูรายใหญ่เมื่อคราวพระภิกษุสงฆ์พลัดถิ่นอยู่นานหลายปี ทั้งยังเป็นบุคคลสำคัญในการฟื้นฟูศาสนาพุทธนิกายเถรวาทในประเทศเนปาล
คืนแผ่นดินแม่
มีคณะเผยแผ่ศาสนาพุทธจากประเทศศรีลังกาเดินทางเข้าไปในกาฐมาณฑุใน พ.ศ. 2489 คณะเผยแผ่นี้ย้ำว่าเนปาลเป็นสถานที่ประสูติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สาวกของพระองค์ควรได้รับอิสระในการแสดงออกถึงศรัทธาในดินแดนพุทธภูมิ ด้วยเหตุนี้รัฐบาลเนปาลได้ยกเลิกต่อต้านศาสนาพุทธ พระภิกษุสงฆ์หวนกลับมาอุทิศตนเพื่อพระศาสนาอีกครั้ง
ต่อมาการปกครองของตระกูลราณาถูกกำจัดโดยคณะปฏิวัติเมื่อ พ.ศ. 2494 และจัดตั้งระบอบประชาธิปไตยขึ้นในประเทศเนปาล ด้วยเหตุนี้การปราบปรามศาสนาพุทธอย่างโจ่งแจ้งของรัฐบาลเนปาลจึงสิ้นสุดลงไป
สาธารณรัฐเกาหลีที่สี่
สาธารณรัฐที่สี่ของเกาหลีใต้ เป็นรัฐบาลของเกาหลีใต้ ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1972 ถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 1981-2211
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา (Sawanananwittaya School; ย่อ: ส.อ.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย สหวิทยาเขตศรีสวรรค์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่เลขที่ 87 หมู่ 3 ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลย่านยาว อำเภอสวรรคโลก เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ มีจำนวนนักเรียนที่เรียนในสถานศึกษาแห่งนี้ 2,434 คน เเละบุคลากรทางการศึกษา 111 คน โดยเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่อันดับที่ 2 ใน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย รองจากโรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม เป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของจังหวัดสวรรคโลก​ มีอายุเก่าแก่กว่า 128 ปี เปิดการสอนนักเรียนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
สาธารณรัฐเกาหลีที่สี่
สาธารณรัฐที่สี่ก่อตั้งขึ้นตามการอนุมัติของรัฐธรรมนูญยูชินในการลงประชามติตามรัฐธรรมนูญปี 1972 โดยประมวลรัฐบาลอำนาจนิยมโดยพฤตินัยที่ประธานาธิบดีพัก ช็อง-ฮีครองอำนาจ และสืบทอดต่อจากสาธารณรัฐที่สาม พักและพรรคสาธารณรัฐประชาธิปไตยปกครองภายใต้ระบบยูชินที่เป็นเผด็จการรวมศูนย์จนถึงการลอบสังหารพัก จ็อง-ฮีในวันที่ 26 ตุลาคม 1979 สาธารณรัฐที่สี่เข้าสู่ช่วงความไม่มั่นคงทางการเมืองภายใต้ผู้สืบทอดของพัก, ชเว กยู-ฮา และ กฎอัยการศึกที่ทวีความรุนแรงขึ้นประกาศหลังการเสียชีวิตของปาร์ค ชเว กยู-ฮาถูกโค่นโดยชุนดูฮวาน อย่างไม่เป็นทางการ ในการรัฐประหารเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 1980 และเริ่มปราบปรามกลุ่มเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยกวางจูเพื่อต่อต้านกฎอัยการศึก ชุนก่อรัฐประหารเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 1980 โดยจัดตั้งเผด็จการทหารภายใต้สภาแห่งชาติเพื่อการรวมชาติและการยุบสภาแห่งชาติและได้รับเลือกเป็นประธานโดยสภาในการเลือกตั้งประธานาธิบดีในเดือนสิงหาคม 1980 สาธารณรัฐที่สี่ถูกยุบด้วยการนำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้ในเดือนมีนาคม 1981 และแทนที่ด้วยสาธารณรัฐเกาหลีที่ห้า
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา
ประวัติโรงเรียน
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา เกิดจากการรวมโรงเรียนชายสวรรคโลก “สวรรควิทยา” กับโรงเรียนสตรีสวรรคโลก “อนันตนารี” ตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ ตามประกาศของกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันที่ 23 เมษายน 2513
โรงเรียนสวรรควิทยา
โรงเรียนสวรรควิทยา เดิมชื่อ โรงเรียนบัณฑิตสภา จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2438 (ร.ศ.114) เป็นโรงเรียนหลวงประจำจังหวัดสวรรคโลก ตัวอาคารเดิมตั้งอยู่ข้างศาลากลางจังหวัดสวรรคโลกเก่า ครูใหญ่คนแรก คือ หลวงศาสนนิเทศก์ (เริ่ม พ.ศ. 2438) ตั้งขึ้นโดยสมุห์เทศาภิบาล มณฑลพิษณุโลก ในสมัยของพระยาสุรสีห์วิสิษฐศักดิ์ ปี พ.ศ. 2440 พระสีหะสงคราม ปลัดเมืองสวรรคโลก ได้จัดการเรี่ยรายเงินจากข้าราชการและประชาชนเพื่อสร้างโรงเรียนบันฑิตสภาใหม่สร้างโดยได้ย้ายไปอยู่ ณ ที่ดินเหนือวัดสว่างอารมณ์วรวิหาร และพระบาลสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานนามว่า โรงเรียนสวรรควิทยา ในปี พ.ศ. 2442 ต่อมาปี พ.ศ. 2475 ได้ย้ายที่ตั้งโรงเรียนมาตั้งอยู่ข้างหลังวัดสว่างอารมณ์วรวิหาร เพราะน้ำเซาะตลิ่งพังจึงได้ย้ายอาคารเรียนมา ประกอบกับมีจำนวนนักเรียนและวิชาที่สอนก็ขยายตัวมากขึ้นตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ
ปี พ.ศ. 2509 ได้ย้ายอาคารเรียนมาอยู่บริเวณที่ตั้งของโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยาปัจจุบัน เนื่องจากที่ดินเดิมคับแคบ
โรงเรียนอนันตนารี
โรงเรียนอนันตนารี อาคารเรียนเดิมอาศัยพลับพลา เป็นทำการสอนเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2465 ในความควบคุมของพระยาสุรินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัด สวรรคโลก และมีนางสาวเนื่อง บิณฑดิษฐ์ เป็นครูใหญ่คนแรกได้ทำการสอนอยู่ในสถานที่นั้นจนกระทั่งปลายปี พ.ศ. 2466 จึงได้ย้ายไปเรียนรวมกับโรงเรียนประจำจังหวัดชาย (โรงเรียนสวรรควิทยา) ต่อมาปี พ.ศ. 2467 ได้ก่อสร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ในบริเวณวัดสว่างอารมณ์วรวิหารและแยกจากโรงเรียนประจำจังหวัดชายมาอยู่ ณ อาคารถาวร สถานที่เรียนเรื่อยมา
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา
ปีพ.ศ. 2513 ตามประกาศของกระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนสตรีสวรรคโลก “อนันตนารี” ได้ยุบรวมกับโรงเรียนสวรรคโลก “สวรรควิทยา” เป็นโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา ในวันที่ 23 เมษายน 2513 ช่วงแรกเปิดการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และต่อมาในปี พ.ศ. 2515 ได้รับอนุมัติให้เปิดเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
ข้อมูลทั่วไป
ชื่อภาษาอังกฤษ: Sawananan Wittaya School
ตัวย่อ: ส.อ. (ไทย)
SW (อังกฤษ)
อัตลักษณ์: วิชาการเกริกไกร  มีวินัยในตนเอง
วิสัยทัศน์: มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความเป็นเลิศทางวิชาการตามแนวทางมาตรฐานสากล คู่คุณธรรม บนพื้นฐานความเป็นไทย
ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ภายในปี 2570
ปรัชญา: สุวิชาโน  ภวํ โหติ (ผู้รู้ดี คือผู้เจริญ)
เพลง : ลูกสวรรค์ (เพลงมาร์ช)
สวรรค์อนันต์วิทยา
ร่มคูนเกมส์
กิจกรรมกีฬาสีภายในโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา แบ่งออกเป็น 5 สีคือ สีแดง สีส้ม(ส่วนมากเรียกแสด) สีฟ้า สีม่วง และสีเขียว โดยจะจัดเป็นเวลาหนึ่งอาทิตย์ ไฮไลน์ของงานคือ การประกวดขบวนพาเรดและการประกวดกองเชียร์ ที่แต่ละปีนักเรียนแต่ละสีจะสร้างสรรค์รูปแบบกันเอง
คาบชุมนุม
ชุมนุมจะจัดขึ้นในคาบท้ายของวันพฤหัสบดีทุกอาทิตย์ เป็นคาบที่นักเรียนที่มีความสนใจเดียวกันจะมาพบปะ และเรียนรู้ด้วยกัน โดยจะมีครูเป็นผู้จัดและเป็นที่ปรึกษา โดยแต่ละปีจะมีกิจกรรมชุมนุมให้เลือกไม่ต่ำกว่า 30 ชุมนุม ยกเว้นระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่6 ที่ไม่ต้องลงคาบชุมนุม และนักศึกษาวิชาทหารชั้นปีที่1 (มัธยมศึกษาปีที่4) ที่ทางโรงเรียนจะให้อยู่ในชุมนุมนักศึกษาวิชาทหาร โดยอัตโนมัติ
งานเปิดโลกวิชาการ
เป็นวันที่ทางโรงเรียนจะเปิดให้บุคคลภายนอกเข้ามาดูงานและกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆ คล้ายๆกับ Open House ของมหาวิทยาลัย โดยในงานจะมีการแข่งขันของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาอีกด้วย
กิจกรรมถนนคนเดิน
เป็นกิจกรรมถนนคนเดิน จัดโดยกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ โดยเปิดให้นักเรียนได้ตั้งร้านขายของตนเอง เพื่อเพิ่มรายได้และเป็นประสบการณ์ให้แก่ตนเอง ภายในงานยังมี การประกวดร้องเพลงและการแสดงอีกด้วย
ลูกเสือกองเกียรติยศ
เป็นงานกิจกรรมลูกเสือ โดยสามารถสมัครเข้าได้ตั้งแต่มัธยมศึกษาปีที่ 1-3 เป็นกิจกรรมฝึกความเป็นระเบียบและพร้อมเพียงของเหล่าลูกเสือ โดยทุกๆปี จะมีการนำลูกเสือกองเกียรติยศไปแข่งเดินสวนสนามในระดับ อำเภอ จังหวัด และประเทศต่อไป ส่วนมากโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยาจะได้เป็นตัวแทนของจังหวัดสุโขทัย ไปเดินขบวนสวนสนามที่ราชมังคลากีฬาสถาน กรุงเทพมหานคร
นักศึกษาวิชาทหาร
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา เป็นศูนย์ฝึกนักศึกษาวิชาทหารในระดับจังหวัด ร่วมกับโรงเรียนสุโขทัยวิทยาคม โดยนักศึกษาวิชาทหารในโซนเหนือของจังหวัดจะเข้ารับการทดสอบเพื่อเป็นนักศึกษาวิชาทหารและเข้ารับการฝึกภาคทฤษฎีประจำปีที่โรงเรียนแห่งนี้
แผนการเรียน
ปัจจุบันมีการเปิดการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 - 6 โดยแบ่งเป็นสองระดับคือ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงปีที่ 3 และ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ถึงปีที่ 6
พื้นที่เเละอาคารสถาน
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา ตั้งอยู่เลขที่ 87 หมู่ 3 ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลย่านยาว อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย บนเนื้อที่ที่ครอบครองทั้งสิ้น 134 ไร่ 2 งาน 65 ตารางวา ประกอบด้วย
มีอาคารเรียนเเละสถานที่สำคัญได้เเก่
ตึกที่ 6 (สีม่วง)
*หมายเหตุ ห้องเรียนของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจะกระจายกันตามตึกที่ 3,4 เเละ 6*
=
พลับพลารับเสด็จ ====== สร้างขึ้นเพื่อใช้รับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พร้อมด้วย สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานธงลูกเสือชาวบ้านจังหวัดสุโขทัย ณ โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2519
ศาลาบัณฑิต
สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึง พระสวรรค์วรนายก อดีตเจ้าคณะจังหวัดสวรรคโลก ปัจจุบันเป็นที่เคารพนับถือเเละสักการะของครูเเละนักเรียนโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา
วัดป่าแดด (อำเภอเมืองเชียงใหม่)
วัดป่าแดด เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลป่าแดด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันพระครูปลัดนันทวัฒน์ (พระอาจารย์พยุงศักดิ์ ธีรธมฺโม) หรือครูบาคัมภีรธรรม เป็นเจ้าอาวาส
ประวัติ
วัดป่าแดด เดิมมีชื่อว่า วัดดอนแก้ว เนื่องจากมีสภาพพื้นที่เป็นเนินสูงและมีต้นพิกุล (ต้นดอกแก้ว) ขึ้นอยู่เต็มไปหมด และจากคำบอกเล่ากล่าวว่า ในสมัยพญามังรายสถาปนาเวียงกุมกามเป็นเมืองหลวงแห่งแรกของล้านนาในบริเวณที่ราบลุ่ม ริมแม่น้ำปิง (สายเดิม) มีการใช้บริเวณที่ตั้งของวัดดอนแก้วในอดีตเป็นอุโบสถสำหรับให้นักโทษประหารหรือเชลยศึกได้ฟังเทศน์ฟังธรรมเป็นครั้งสุดท้าย ก่อนที่จะถูกประหาร โดยจะอาราธนาพระมหาเถระจากวัดในเวียงกุมกามราชธานีพายเรือข้ามฝั่งแม่น้ำปิงมาเทศน์โปรด
เมื่อเวลาผ่านไปหลายร้อยปี สภาพอุโบสถหลังเดิมผุพังลงจนไม่เหลือ จนได้รับการสร้างใหม่เมื่อ พ.ศ. 2345 ภายหลังเปลี่ยนชื่อมาเป็น "วัดป่าแดด" เนื่องจากบริเวณวัดเป็นป่าทึบ ในยามเย็นจะมีฝูงนกแสด หรือนกแสก ร้องเสียงดังไปทั่ว จนชาวบ้านเรียกขานว่าเป็นป่านกแสด และเรียกเพี้ยนกันต่อมากลายเป็นชื่อวัดป่าแดด สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2475 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2484
อาคารเสนาสนะ
วิหารพระพิฆเนศหรือหอมหาเทพบูรพาจารย์ ซึ่งเป็นอาคารปูนยกพื้นสูงสถาปัตยกรรมล้านนา ภายในทาสีแดงชาด เป็นที่ประดิษฐานพระพิฆเนศนามว่า อุตรศรีคณปติ มีความหมายว่า "ผู้ประทานความสำเร็จในทางทิศเหนือ" ซึ่งสร้างจากโลหะสัมฤทธิ์รมดำ มีสี่พระกร ทรงวัชระ บ่วง งา และถ้วยขนม ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของวิหารหลวง หอพระเพชรกรรมฐาน หรือหอกรรมฐานสำหรับปฏิบัติธรรม เป็นหอไม้สักทองทั้งหลังที่นำเข้ามาจากพม่า ยังมีหอไตรอยู่ทางทิศตะวันออกของวิหารพระพิฆเนศ ติดกับกำแพงด้านหน้าของวัด เป็นอาคารปูนสองชั้นหน้าบันเป็นลายไม้ประดับด้วยกระจกสี นอกจากนั้นบริเวณใต้วิหารพระพิฆเนศเป็นบ่อน้ำทิพย์ ซึ่งเป็นบ่อน้ำเก่าแก่ของวัด
เจดีย์บนฐานสี่เหลี่ยมยกสูง และมีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปปางสมาธิทั้งสี่ด้านด้วยกัน รวมถึงมีเจดีย์ขนาดเล็ก ๆ 8 องค์ ประดับอยู่บนฐานเจดีย์ ส่วนองค์เจดีย์ก็เป็นทรงระฆังสีทอง ยอดประดับด้วยฉัตรเจ็ดชั้น
ภาษาทาจิก
ทาจิก (Забони тоҷикӣ, Zaboni tojikī, ) มีอีกชื่อว่า ภาษาเปอร์เซียทาจิก (форси́и тоҷикӣ́, forsii tojikī, ) เป็นภาษาเปอร์เซียรูปแบบหนึ่งที่มีผู้พูดโดยชาวทาจิกในประเทศทาจิกิสถานและอุซเบกิสถาน มีความใกล้ชิดกับภาษาดารี นักวิชาการบางส่วนจัดให้ภาษาทาจิกเป็นภาษาย่อยของภาษาเปอร์เซียมากกว่าเป็นภาษาของตนเอง  ความนิยมของแนวคิดเรื่องภาษาทาจิกเป็นรูปแบบหนึ่งของภาษาเปอร์เซียมีมากจนกระทั่งในสมัยที่มีปัญญาชนชาวทาจิกพยายามจัดตั้งให้ภาษาทาจิกเป็นภาษาที่แยกจากภาษาเปอร์เซีย ซัดริดดีน อัยนี (Sadriddin Ayni) ปัญญาชนคนสำคัญ โต้แย้งกลับว่า ภาษาทาจิกไม่ใช่ "ภาษาย่อยที่ถูกทำให้เสื่อมลง" (bastardised dialect) ของภาษาเปอร์เซีย ปัญหาที่ว่าภาษาทาจิกและเปอร์เซียเป็นภาษาย่อยสองภาษาของภาษาเดียวกันหรือเป็นสองภาษาที่ไม่ต่อเนื่องนั้น มีความเป็นการเมืองอยู่ในนั้นด้วย
ภาษาทาจิกเป็นหนึ่งในสองภาษาราชการของประเทศทาจิกิสถาน ส่วนอีกภาษาหนึ่งคือภาษารัสเซีย ซึ่งเป็นภาษาราชการระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ ภาษานี้มีความต่างจากภาษาเปอร์เซียที่ใช้พูดในอิหร่านและอัฟกานิสถาน ซึ่งเป็นผลมาจากการแบ่งแยกดินแดนทางการเมือง การแบ่งแยกทางภูมิศาสตร์และการจัดมาตรฐานทางภาษา รวมทั้งอิทธิพลของภาษารัสเซียและภาษากลุ่มเตอร์กิกที่อยู่รอบ ๆ มาตรฐานของภาษานี้ยึดตามสำเนียงตะวันตกเฉียงเหนือของทาจิกิสถานซึ่งเป็นเมืองเก่าของซามาร์คันฑ์ และได้รับอิทธิพลจากภาษาอุซเบกด้วย ภาษาทาจิกมีหน่วยคำในคำศัพท์ การออกเสียงและไวยากรณ์ซึ่งไม่มีในภาษาเปอร์เซียที่พูดในที่อื่น ซึ่งน่าจะเป็นมาจากการที่ถูกแบ่งแยกโดยภูมิศาสตร์เขตเทือกเขาของเอเชียกลาง
การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์
เมืองที่สำคัญของผู้พูดภาษาทาจิกในประวัติศาสตร์คือซามาร์คันท์และบูคาราซึ่งในปัจจุบันอยู่ในอุซเบกิสถาน ในอุซเบกิสถานนั้น นอกจากจะมีผู้พูดภาษาทาจิกมากในบริเวณทั้งสองนี้แล้ว ยังมีในจังหวัดซูร์ซอนดาร์โยทางใต้และตามแนวชายแดนที่ติดกับทาจิกิสถาน
ในสมัยที่ปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์ ชาวทาจิกไม่ได้รับการรับรองในอุซเบกิสถาน พวกเขาต้องเลือกระหว่างอยู่ในอุซเบกิสถานและลงทะเบียนเป็นชาวอุซเบก หรือเลือกเป็นชาวทาจิกและถูกย้ายไปอยู่ทาจิกิสถาน. ในทาจิกิสถานนั้น ประชากร 80% พูดภาษาทาจิก ผู้พูดภาษาทาจิกในบาดักซานซึ่งมีภาษากลุ่มปาร์มีเป็นภาษาหลักจะพูดได้สองภาษา นอกจากนั้นยังพบมากทางภาคเหนือของของอัฟกานิสถานและในเมืองสำคัญเช่น คาบูล คุนดุชและเฮรัต ซึ่งภาษาทาจิกในอัฟกานิสถานเขียนด้วยอักษรอาหรับ-เปอร์เซีย และเรียกว่าภาษาดารีเปอร์เซีย นอกจากนี้มีผู้พูดภาษาทาจิกในรัสเซีย คาซัคสถานและที่อื่นๆ
ในประเทศจีน ภาษทาจิกไม่มีรูปเขียนอย่างเป็นทางการ ชาวจีนที่พูดภาษาทาจิกส่วนใหญ่ ที่จริงแล้วพูดภาษาซาริโกลี หรือซาริโคลี (Sariqul, Sariköli) ซึ่งแม้ว่าจะเรียกว่าภาษาทาจิก ก็ไม่ได้สัมพันธ์ใกล้เคียงกับ ภาษาทาจิก มากกว่าภาษากลุ่มปามีร์ (Pamir languages) และใช้ภาษาอุยกูร์ และภาษาจีนเพื่อติดต่อกับคนชนชาติอื่น ๆ ในพื้นที่
สำเนียง
สำเนียงของภาษาทาจิกแบ่งได้เป็น สำเนียงที่ใช้โดยชาวยิวบูคาเรียเรียกภาษาบูโครี จัดอยู่ในสำเนียงเหนือ มีศัพท์ภาษาฮีบรูปนเข้ามาและเคยเขียนด้วยอักษรฮีบรู ซึ่งถ้าตัดส่วนที่มาจากภาษาฮีบรูออกไป ผู้พูดภาษาบูโครีจะเข้าใจกันได้กับผู้พูดสำเนียงเหนืออื่นๆ
ไวยากรณ์
การเรียงลำดับในประโยคภาษาทาจิกเป็นประธาน-กรรม-กริยา.
นาม
ไม่มีเครื่องหมายแสดงเพศ แต่แสดงจำนวน การแสดงเพศมักเป็นการเปลี่ยนรูปคำ เช่น мурғ (murgh) 'นก' and хурус (khurus) 'นกตัวผู้'หรือการเติมตัวช่วย 'нар' (nar) สำหรับผู้ชายหรือ 'мода' (moda) สำหรับผู้หญิง ต่อท้ายคำนาม เช่น хари нар (xari nar) 'ลาตัวผู้' และ хари мода (xari moda) 'ลาตัวเมีย'
คำศัพท์
ภาษาทาจิกมีลักษณะอนุรักษนิยมทางด้านคำศัพท์ คำศัพท์ใหม่ๆในภาษาทาจิกมาจากภาษารัสเซีย ซึ่งเป็นผลจากการที่ทาจิกิสถานเคยรวมอยู่ในสหภาพโซเวียตมาก่อน คำศัพท์บางส่วนมาจากภาษาอุซเบกที่อยู่ใกล้เคียงและภาษาอาหรับผ่านทางศาสนาอิสลาม ตั้งแต่พ.ศ. 2523 มีความพยายามแทนที่คำยืมด้วยคำดั้งเดิมในภาษา รวมทั้งสร้างคำใหม่จากคำดั้งเดิมนั้น
ประวัติ
ภาษาทาจิกสืบมาจากภาษาเปอร์เซีย และมีลักษณะใกล้เคียงกันมากจนบางคนถือว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษาเปอร์เซีย ตามประวัติศาสตร์นั้นถือว่าเป็นภาษาถิ่นภาษาหนึ่งของภาษาเปอร์เซียที่พูดโดยชนพื้นเมืองชาวทาจิกในเอเชียกลาง ครั้นเมื่อสหภาพโซเวียตบังคับให้ใช้อักษรละตินในปี พ.ศ. 2471 และอักษรซีริลลิกในเวลาต่อมา ภาษาทาจิกจึงถือเป็นอีกภาษาหนึ่งต่างหากในทาจิกิสถาน ทั้งนี้ส่วนหนึ่งก็ด้วยเหตุผลทางการเมือง (ส่วนในอัฟกานิสถาน ชาวทาจิกยังคงใช้อักษรอาหรับต่อไป) ภาษามีความแตกต่างจากภาษาเปอร์เซียที่พูดในประเทศอัฟกานิสถานและประเทศอิหร่านไปบ้าง เนื่องจากเขตแดนทางการเมืองและอิทธิพลของภาษารัสเซีย อย่างไรก็ดีเอกสารที่เขียนภาษาทาจิกเขียนสามารถอ่านเข้าใจโดยชาวอัฟกันหรืออิหร่านที่พูดภาษาเปอร์เซีย และในทางกลับกันด้วย นักเขียนที่มีชื่อเสียง เช่น โอมาร์ คัยยัม (Omar Khayyam) ฟีร์เดาซี (Firdausi) และอาลี ชีร์ นาไว (Ali Shir Navai) ยืนยันว่าทั้งสองภาษามีต้นกำเนิดร่วมกัน
ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่พัฒนาขึ้นในทรานโซเซียนาและโคราซาน ซึ่งปัจจุบันอยู่ในอัฟกานิสถาน อุซเบกิสถาน และทาจิกิสถาน ภาษาเหล่านี้เป็นลูกหลานของภาษาเปอร์เซียยุคกลาง และได้รับอิทธิพลจากภาษากลุ่มอิหร่านโบราณในเอเชียกลาง เช่น ภาษาซอกเดีย
หลังจากการรุกรานของชาวอาหรับเข้าสู่อิหร่านและเอเชียกลางในพุทธศตวรรษที่ 13 ภาษาอาหรับเข้ามาเป็นภาษาสำคัญในพุทธศตวรรษที่ 14 ซึ่งเป็นยุคของราชวงศ์ซามานิดส์ ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่ได้พัฒนาขึ้นมาในช่วงนี้และกลายเป็นภาษากลางแทนภาษาอาหรับ แต่อิทธิพลของภาษาอาหรับยังคงอยู่ เช่น อักษรอาหรับแบบเปอร์เซียและมีคำยืมจากภาษาอาหรับจำนวนมาก
ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่กลายเป็นภาษากลางในเอเชียกลางหลายประเทศและเข้าไปแทนที่ภาษาอื่น เช่น ภาษาชะกะไต ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 21 ภาษาทาจิกที่เป็นสำเนียงหนึ่งของภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่ ได้รับอิทธิพลจากภาษาเพื่อนบ้าน ได้แก่ภาษากลุ่มเตอร์กิก โดยเฉพาะภาษาอุซเบกมากขึ้น ภาษาอุซเบกเข้ามาแพร่กระจายในพื้นที่อุซเบกิสถานและบริเวณอื่นๆในเอเชียกลาง และเข้ามาแทนที่ภาษาทาจิก จนบางบริเวณ ไม่มีผู้พูดภาษาทาจิกเหลืออยู่อีกเลย
การเกิดสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิก เมื่อ พ.ศ. 2472 ทำให้ภาษาทาจิกเป็นภาษาราชการของรัฐร่วมกับภาษารัสเซีย มีการอพยพผู้พูดภาษาทาจิกจากสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบกิสถานมาสู่ทาจิกิสถาน หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน พ.ศ. 2534 รัฐบาลทาจิกิสถานได้สนับสนุนให้ใช้ภาษาทาจิกมากยิ่งขึ้น
คณิตตรรกศาสตร์
คณิตตรรกศาสตร์ (mathematical logic) คือสาขาหนึ่งในคณิตศาสตร์ที่ศึกษาระบบรูปนัย บทพิสูจน์ในระบบรูปนัย ตลอดจนความสามารถในการพิสูจน์ของระบบรูปนัย อาจถือได้ว่าคณิตตรรกศาสตร์ศึกษาวิธีการให้เหตุผลของนักคณิตศาสตร์ คณิตตรรกศาสตร์มีความสัมพันธ์กันอย่างมากกับรากฐานของคณิตศาสตร์
ประวัติ
ทฤษฎีของตรรกศาสตร์ปรากฏขึ้นในหลายวัฒนธรรมทั่วโลก เช่นในอินเดีย จีน กรีกโบราณและโลกอิสลาม ตรรกศาสตร์ที่ปรากฏในวัฒนธรรมกรีก โดยเฉพาะตรรกศาสตร์แบบอริสโตเติลแบบที่ปรากฏในงาน Organon ถูกใช้แพร่หลายในโลกตะวันตก
ในช่วงศตวรรษที่ 18 นักคณิตศาสตร์ที่สนในปรัชญา เช่นไลบ์นิซ และแลมเบิร์ต มีความพยายามศึกษาตรรกศาสตร์ให้อยู่ในรูปสัญลักษณ์ หรือในเชิงพีชคณิต แต่งานที่พวกเขาทำนั้นไม่เป็นที่แพร่หลายเท่าใดนัก จนกระทั่งจอร์จ บูลและตามด้วยออกัสตัส เดอ มอร์แกน ในช่วงกลางของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ได้นำเสนอตรรกศาสตร์แบบอริสโตเติลผ่านรูปแบบเชิงพีชคณิต จุดนี้ก่อให้เกิดการพัฒนาเครื่องมือ ที่สามารถใช้เพื่อศึกษามโนทัศน์พื้นฐานของคณิตศาสตร์ได้ คงจะไม่ถูกนักถ้าจะกล่าวว่าการโต้แย้งเชิงรากฐานที่มีขึ้นในช่วง ค.ศ. 1900 - 1925 ได้พบกับคำตอบที่น่าพอใจแล้ว แต่อย่างไรก็ตามตรรกศาสตร์ 'แนวใหม่' นี้ก็ได้ช่วยให้ความกระจ่างในด้านของปรัชญาคณิตศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง
ในขณะที่พัฒนาการตามแนวทางดั่งเดิมของตรรกศาสตร์ (ดูรายการบทความด้านตรรกศาสตร์) นั้น ให้ความสำคัญอย่างสูงกับ รูปแบบของการให้เหตุผล มุมมองของคณิตตรรกศาสตร์ในปัจจุบันกลับสามารถกล่าวได้ว่าเป็น การศึกษาเชิงการจัดกลุ่มของเนื้อหา (the combinatorial study of content) ซึ่งครอบคลุมถึงส่วนที่เป็น เชิงสังเคราะห์ (เช่น การส่งข้อความจากภาษาเชิงรูปนัยไปยังคอมไพเลอร์เพื่อเปลี่ยนเป็นภาษาเครื่อง) และส่วนที่เป็น เชิงความหมาย (การสร้างโมเดล หรือเซตของโมเดลทั้งหมดในทฤษฎีโมเดล)
ผลงานตีพิมพ์สำคัญคือ Begriffsschrift ของ แฟรเก และ Principia Mathematica ของเบอร์ทรันด์ รัซเซลล์
หัวข้อในคณิตตรรกศาสตร์
คณิตตรรกศาสตร์อาจะแบ่งได้เป็น 4 สาขาหลัก ๆ ดังนี้:
เฟรเดอริก แซงเงอร์
เฟรเดอริก แซงเงอร์ (Frederick Sanger; ; 13 สิงหาคม ค.ศ. 1918 – 19 พฤศจิกายน ค.ศ. 2013) เป็นนักชีวเคมีชาวอังกฤษผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีสองครั้งเป็นคนแรก (คนที่สองได้แก่คาร์ล แบร์รี ชาร์เพลส ในขณะที่อีกคนหนึ่งที่ได้รับรางวัลโนเบลสองครั้งในสาขาเดียวกันได้แก่จอห์น บาร์ดีนในสาขาฟิสิกส์) และเป็นหนึ่งในห้าคนที่ได้รับรางวัลโนเบลสองครั้ง ใน ค.ศ. 1958 เขาได้รับรางวัลจากการวิเคราะห์หาโครงสร้างของโปรตีนหลายชนิด ที่สำคัญที่สุดได้แก่อินซูลิน และใน ค.ศ. 1980 เขาได้รับรางวัลกึ่งหนึ่งร่วมกับวอลเทอร์ กิลเบิร์ตจากการคิดค้นวิธีการหาลำดับดีเอ็นเอ
ชีวิตวัยเด็กและการศึกษา
เฟรเดอริก แซงเงอร์เกิดเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 1918 ที่หมู่บ้านเรนด์คัมบ์ในเทศมณฑลกลอสเตอร์เชอร์ ประเทศอังกฤษ เป็นบุตรคนที่สองของเฟรเดอริก แซงเงอร์ ผู้พ่อซึ่งเป็นแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปและซิเซลี แซงเงอร์ (นามสกุลเดิม ครูว์ดสัน) เขามีพี่น้องสามคน ได้แก่ทีโอดอร์ พี่ชายซึ่งแก่กว่าเขาหนึ่งปี ตัวเขาเอง และแมรี (เมย์) น้องสาวซึ่งอ่อนกว่าเขาห้าปี พ่อของเขาเคยเป็นแพทย์มิชชันนารีของคริสตจักรนิกายแองกลิคันผู้ซึ่งเคยเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจในประเทศจีนแต่ต้องเดินทางกลับเนื่องจากปัญหาสุขภาพ โดยใน ค.ศ. 1916 เฟรเดอริกผู้พ่ออายุได้ 40 ปี สมรสกับซิเซลีซึ่งอ่อนกว่าสี่ปี หลังจากที่ทีโอดอร์และเฟรเดอริกผู้ลูกเกิดแล้ว เฟรเดอริกผู้พ่อได้เปลี่ยนไปนับถือนิกายเควกเกอร์และเลี้ยงดูลูกของเขาตามแบบฉบับเควกเกอร์ ในขณะที่ซิเซลีเป็นธิดาของคหบดีผู้ผลิตฝ้าย ครอบครัวของเธอนับถือนิกายเควกเกอร์เช่นกัน แต่ตัวเธอเองไม่ได้นับถือนิกายนี้
เมื่อเฟรเดอริก แซงเงอร์ผู้ลูกอายุได้ห้าขวบ ครอบครัวของเขาได้ย้ายไปอยู่ที่หมู่บ้านแทนเวิร์ท-อิน-อาร์เดินในเทศมณฑลวอริกเชอร์ ครอบครัวแซงเงอร์ค่อนข้างมีฐานะและได้จ้างครูสอนพิเศษ (governess) มาสอนที่บ้าน ใน ค.ศ. 1927 เมื่อแซงเงอร์อายุได้เก้าขวบ พ่อแม่ของเขาได้ส่งเขาไปเรียนที่โรงเรียนดาวส์ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำในในเทศมณฑลเฮริฟอร์ดเชอร์ของนิกายเควกเกอร์ใกล้กับเมืองมัลเวิร์น (ซึ่งตั้งอยู่ในเทศมณฑลวุร์สเตอร์เชอร์) พี่ชายของเขาเข้าเรียนที่โรงเรียนเดียวกันแต่อยู่ชั้นสูงกว่าหนึ่งปี ใน ค.ศ. 1932 เมื่อแซงเงอร์อายุได้ 14 ปี เขาถูกส่งไปเรียนที่โรงเรียนไบรอันสตันในเทศมณฑลดอร์เซต โรงเรียนนี้ใช้ระบบดอลตันซึ่งเป็นระบบการศึกษาที่เปิดเสรีกว่า ซึ่งตัวแซงเงอร์เองก็ชอบระบบนี้ เขาชอบครูที่โรงเรียนและชอบวิชาสายวิทยาศาสตร์เป็นพิเศษ แซงเงอร์สามารถจบการศึกษาได้ก่อนกำหนดหนึ่งปี ทำให้ในปีสุดท้ายแซงเงอร์ใช้เวลาส่วนใหญ่ทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์ร่วมกับครูสอนเคมี เจฟฟรีย์ ออร์ดิช ผู้ซึ่งจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และเคยเป็นนักวิจัยในห้องปฏิบัติการคาเวนดิช การทดลองร่วมกับครูออร์ดิชทำให้แซงเงอร์เปลี่ยนความสนใจจากการนั่งเรียนในหนังสือ และจุดประกายให้แซงเงอร์เลือกที่จะทำงานเป็นนักวิทยาศาสตร์ ใน ค.ศ. 1935 ก่อนที่แซงเงอร์จะเข้าเรียนมหาวิทยาลัย เขาได้เป็นนักเรียนแลกเปลี่ยนไปยังชูเลอชล็อสซาเลิมในเมืองซาเลิม รัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค ประเทศเยอรมนี โรงเรียนดังกล่าวมุ่งเน้นด้านกีฬามากกว่าวิชาการ ทำให้แซงเงอร์เข้าใจเนื้อหาในห้องเรียนดีกว่าเพื่อนนักเรียนคนอื่น เขาตกใจอย่างมากเมื่อพบว่าการเรียนในแต่ละวันที่ชูเลอชล็อสซาเลิมเริ่มต้นด้วยการอ่านเนื้อหาจากหนังสือไมน์คัมพฟ์ ตามด้วยการคารวะแบบนาซี
แซงเงอร์เข้าเรียนที่ วิทยาลัยเซนต์จอนส์ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ใน ค.ศ. 1936 เพื่อศึกษาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ซึ่งเป็นวิทยาลัยเดียวกับที่พ่อของเขาเข้าเรียน แซงเงอร์เลือกเรียนฟิสิกส์ เคมี ชีวเคมี และคณิตศาสตร์ในการเรียนแบบไทรพอส (Tripos) ส่วนที่หนึ่ง ซึ่งเขาประสบปัญหาในการเรียนวิชาฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ในชั้นปีที่สองเขาเปลี่ยนจากฟิสิกส์เป็นสรีรวิทยา เขาสำเร็จการศึกษาไทรพอสส่วนที่หนึ่งในเวลาสามปี ในส่วนที่สองเขาเรียนชีวเคมีและจบการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง ภาควิชาชีวเคมีในขณะนั้นเพิ่งก่อตั้งได้ไม่นานนัก โดยผู้ก่อตั้งได้แก่เฟรเดอริก กาวแลนด์ ฮ็อปกินส์ และมีคณาจารย์คนสำคัญได้แก่มัลคอล์ม ดิกสัน, โจเซฟ นีดัม และเออร์เนสต์ บอลด์วิน พ่อแม่ของเขาเสียชีวิตจากโรคมะเร็งในช่วงสองปีแรกของเขาที่เคมบริดจ์ พ่อของเขาเสียชีวิตเมื่ออายุได้ 60 ปีส่วนแม่เสียชีวิตเมื่ออายุ 58 ปี แซงเงอร์ในช่วงเรียนปริญญาตรีนั้นได้รับอิทธิพลจากพื้นฐานครอบครัวที่นับถือนิกายเควกเกอร์ ความคิดของเขาเป็นแบบสันตินิยม และเขาเป็นสมาชิกขององค์การพีซเพลดจ์ยูเนียน (Peace Pledge Union) เขาพบกับโจแอน โฮว์ ผู้ซึ่งสมรสกับเขาในเวลาต่อมาขณะร่วมกิจกรรมกับกลุ่มนักวิทยาศาสตร์เคมบริดจ์ต่อต้านสงคราม (Cambridge Scientists Anti-War Group) ในขณะนั้นเธอเรียนเศรษฐศาสตร์ที่วิทยาลัยนิวนัมในมหาวิทยาลัยเดียวกัน ทั้งสองหมั้นกันขณะที่แซงเงอร์เรียนไทรพอสส่วนที่สองและสมรสในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1940 หลังจากที่เขาจบการศึกษาปริญญาตรี หลังจบการศึกษามุมมองของแซงเงอร์เริ่มเปลี่ยนไปจากนิกายเควกเกอร์โดยเริ่มเบี่ยงเบนไปทางวิทยาศาสตร์มากขึ้น สองสิ่งจากนิกายเควกเกอร์ที่เขายังคงยึดถือได้แก่ความจริงและการเคารพทุกชีวิต แซงเงอร์ลงทะเบียนเป็นผู้คัดค้านโดยอ้างมโนธรรมเพื่อขอปฏิเสธการเกณฑ์ทหารในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ในระหว่างนั้นแซงเงอร์เข้าฝึกงานช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่ศูนย์เควกเกอร์สไปซ์แลนส์ในเทศมณฑลเดวอน และเขาทำงานเป็นผู้ช่วยพยาบาลเป็นเวลาสั้น ๆ
แซงเงอร์เริ่มเรียนปริญญาเอกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1940 โดยมีที่ปรึกษาได้แก่นอร์แมน พีรี หัวข้อวิจัยของแซงเงอร์ได้แก่การค้นหาโปรตีนที่รับประทานได้จากหญ้า อย่างไรก็ตาม เพียงหนึ่งเดือนเศษหลังจากนั้นพีรีย้ายออกจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ไปรับตำแหน่งอื่น ทำให้อัลแบร์ท น็อยเบอร์เกอร์เข้ารับเป็นที่ปรึกษาของแซงเงอร์แทน แซงเงอร์เปลี่ยนหัวข้อวิจัยเป็นการศึกษากระบวนการเมแทบอลิซึมของกรดอะมิโนไลซีน และปัญหาเกี่ยวกับไนโตรเจนในมันฝรั่ง หัวเรื่องวิทยานิพนธ์ของเขาคือ "The metabolism of the amino acid lysine in the animal body" โดยมีกรรมการสอบป้องกันวิทยานิพนธ์ได้แก่ชาลส์ ฮาริงตันและอัลเบิร์ต ชิบนอลล์ เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกใน ค.ศ. 1943
การหาลำดับกรดอะมิโนในอินซูลิน
น็อยเบอร์เกอร์ย้ายไปประจำที่สถาบันแห่งชาติเพื่อการวิจัยทางการแพทย์ในกรุงลอนดอน แต่แซงเงอร์เลือกที่จะอยู่ที่เคมบริดจ์ต่อ ใน ค.ศ. 1943 แซงเงอร์เข้ากลุ่มวิจัยของชาลส์ ชิบนอลล์ นักเคมีโปรตีนผู้ซึ่งเพิ่งเข้ารับตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาชีวเคมี ชิบนอลล์ได้เริ่มงานบางส่วนในการหาลำดับกรดอะมิโนในอินซูลินจากวัว และเสนอให้แซงเงอร์ดูหมู่อะมิโนในโปรตีน อินซูลินสามารถหาซื้อได้จากร้านขายยาในสหราชอาณาจักร และเป็นโปรตีนบริสุทธิ์ไม่กี่ชนิดที่สามารถหาซื้อได้ แซงเงอร์ออกทุนสำหรับวิจัยเองในช่วงแรกก่อนที่จะได้รับทุนสนับสนุนจากสภาการวิจัยทางการแพทย์จนถึง ค.ศ. 1944 และระหว่าง ค.ศ. 1944 และ 1951 เขาได้รับทุนจากกองทุนวิจัยทางการแพทย์อนุสรณ์ไบท์
ความสำเร็จสำคัญประการแรกของแซงเงอร์ได้แก่การหาลำดับกรดอะมิโนทั้งหมดภายในสายพอลิเพปไทด์สองสายของอินซูลินจากวัว (เอและบี) โดยสายเอทำสำเร็จใน ค.ศ. 1952 ส่วนสายบีสำเร็จก่อนหน้านั้นหนึ่งปี ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าโครงสร้างของโปรตีนนั้นไม่เป็นระเบียบ อย่างไรก็ตาม แซงเงอร์พิสูจน์ว่ามีโครงสร้างและองค์ประกอบทางเคมีที่ชัดเจน
ในการหาลำดับกรดอะมิโน แซงเงอร์ใช้เทคนิคโครมาโทกราฟีแบบแบ่งส่วนซึ่งพัฒนาโดยริชาร์ด ลอว์เรนซ์ มิลลิงตัน ซินจ์และอาร์เชอร์ มาร์ติน แซงเงอร์ใช้ 1-ฟลูออโร-2,4-ไดไนโตรเบนซีน (ซึ่งต่อมาเรียกว่า "รีเอเจนต์ของแซงเงอร์" ชื่ออื่น ๆ ได้แก่ "ฟลูออโรไดไนโตรเบนซีน" หรือเอฟดีเอ็นบี) ซึ่งใช้ได้ผลดีในการติดฉลากเอ็น-เทอร์มินัสของเพปไทด์ จากนั้นจึงไฮโดรไลส์บางส่วนเพื่อให้อินซูลินกลายเป็นเพปไทด์สายสั้น ๆ โดยใช้กรดไฮโดรคลอริกหรือเอนไซม์เช่นทริปซิน เพปไทด์ผสมที่ได้หลังจากนั้นถูกนำไปแยกในสองทิศทางบนกระดาษกรอง โดยครั้งแรกใช้อิเล็กโตรโฟรีซิสก่อนจะใช้โครมาโทกราฟีเพื่อแยกต่อในทิศทางตั้งฉากกับครั้งแรก สายเพปไทด์ต่างชนิดกันซึ่งถูกตรวจจับโดยใช้นินไฮดรินจะเคลื่อนที่ไปยังบริเวณต่าง ๆ บนกระดาษ ทำให้เกิดเป็นรูปแบบที่แซงเงอร์เรียกว่า "ลายนิ้วมือ" สายเพปไทด์จากเอ็น-เทอร์มินัสซึ่งถูกติดฉลากโดยเอฟดีเอ็นบีจะปรากฏให้เห็นเป็นสีเหลือง และกรดอะมิโนที่เอ็น-เทอร์มินัสสามารถวิเคราะห์หาได้จากการไฮโดรไลซิสสายเพปไทด์ให้เป็นกรดอะมิโนทั้งหมดและดูว่ากรดอะมิโนใดที่กลายเป็นอนุพันธ์เอฟดีเอ็นบี