cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
จอห์นนี เอส. ไอเคนส์
'''จอห์นนี่ เอส. ไอเคนส์''' (เกิดเมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ. 1914 – เสียชีวิตเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1986 ) เป็นนักการเมืองจากสหรัฐสังกัดพรรคเดโมแครต โดยได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรัฐมิสซูรี ในปี ค.ศ. 1966 เกิดที่เมืองคอตตอนแพนต์
กระดูกห้องหูชั้นใน
กระดูกห้องหูชั้นใน (bony labyrinth, osseous labyrinth, otic capsule) เป็นกำแพงกระดูกแข็งกั้นรอบหูชั้นในที่อยู่ในส่วน petrous ของกระดูกขมับ โดยมีส่วนสามส่วนคือ โพรงหน้า (vestibule) ที่อยู่ตรงกลาง หลอดกึ่งวงกลมที่อยู่ด้านบนหลัง และคอเคลียที่อยู่ด้านหน้า ซึ่งล้วนเป็นช่องในกระดูกบุด้วยเยื่อหุ้มกระดูก (periosteum) และบรรจุด้วยน้ำใส ๆ ที่เรียกว่า perilymph ซึ่งล้อมเยื่อห้องหูชั้นใน (membranous labyrinth) ที่อยู่ภายในและเต็มไปด้วยน้ำอีกอย่างคือ endolymph เยื่อห้องหูชั้นในเป็นส่วนที่มีโครงสร้างรับความรู้สึกของระบบการได้ยินคือคอเคลีย และของระบบการทรงตัว คือหลอดกึ่งวงกลม utricle และ saccule
รอยัลรัมเบิล (2012)
รอยัลรัมเบิล (2012) เป็นรายการมวยปล้ำอาชีพศึกใหญ่ หรือ เพย์-เพอร์-วิว ของ ดับเบิลยูดับเบิลยูอี ในปี 2012 ซึ่งจะจัดเป็นปีที่ 25 แล้ว สถานที่จัดคือ สก๊อตเทรด เซ็นเตอร์ ใน เซนต์หลุยส์, รัฐมิสซูรี สหรัฐอเมริกา โดยจะจัดในวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2555 ซึ่งจัดหลังจากทีแอลซี: เทเบิล แลดเดอร์ แอนด์ แชร์ (2011) โดยจะมีแมตช์การปล้ำรอยัลรัมเบิล
สำหรับประเทศไทย ศึกรอยัลรัมเบิลมีออกอากาศทางทรูวิชั่นส์ ช่องทรูสปอร์ต ในวันอาทิตย์ที่ 12 กุมภาพันธ์ 2012 ซึ่งช้ากว่าสหรัฐอเมริกาถึง 2 สัปดาห์
เบื้องหลัง
ในรอว์ 12 ธันวาคม ระหว่างแมตช์ จอห์น ซีนา กับ มาร์ก เฮนรี เคนได้กลับมาจากอาการบาดเจ็บโดยใส่หน้ากากอีกครั้ง และได้มาเล่นงานซีนาด้วยท่าโชคสแลมอย่างไม่มีเหตุผล ต่อมาในรอว์ 2 มกราคม จอห์น ซีนา ได้จับคู่กับ บิ๊กโชว์ และแซค ไรเดอร์ เจอกับ เคน, มาร์ก เฮนรี และแจ็ก สแวกเกอร์ ในแมตช์การปล้ำแทคทีม 6 คน แต่ว่าเคนไม่ออกมา เลยให้เป็นการปล้ำ 3 รุม 2 สุดท้ายซีนา, บิ๊กโชว์ และไรเดอร์เอาชนะไปได้ แต่ว่าหลังจากจบแมตช์ เพลงเปิดตัวของเคนดังขึ้น ซีนาเลยลงจากเวทีเดินตรงไปที่ทางเดินเปิดตัวเพื่อจะเคลียร์กับเคน แต่ว่าเคนโผล่มาจากใต้เวทีแล้วกระทืบไรเดอร์บนเวที จากนั้นเคนก็ลากขาไรเดอร์กลับหลุมบนเวที แต่ซีนาก็มาช่วยได้สำเร็จแล้วพยายามคลานนี้ห่างออกมา ทันทีทันใดนั้นหลุมก็ระเบิดและมีเพลิงโหมออกมาจากปากหลุมทันที
ในทีแอลซี: เทเบิล แลดเดอร์ แอนด์ แชร์ (2011) บิ๊กโชว์ได้คว้าแชมป์โลกเฮฟวี่เวทโดยชนะมาร์ก เฮนรี แต่หลังแมตช์เฮนรีมาลอบทำร้ายบิ๊กโชว์ โดยเอาเก้าอี้มาฟาดจากด้านหลัง และ DDT อัดใส่เก้าอี้ จนหมดสภาพ หลังจากนั้น แดเนียล ไบรอันวิ่งออกมาพร้อมกับกรรมการขอใช้สิทธิ์มันนีอินเดอะแบงก์ โดยบิ๊กโชว์อยู่ในสภาพที่ไม่พร้อมปล้ำ ทำให้ไบรอันคว้าแชมป์ไปในที่สุด ต่อมาในสแมคดาวน์ 6 มกราคม บิ๊กโชว์ได้ขแชิงแชมป์กับไบรอัน ปรากฏว่า บิ๊กโชว์จะใช้ท่าน็อกเอาต์พันซ์ แต่ไบรอันหนีลงมานอกเวที แล้วไปหาเรื่องเฮนรี จนทำให้เฮนรีผลักใส่ไบรอันล้มลงไป เลยทำให้บิ๊กโชว์ถูกปรับแพ้ฟาล์ว และไบรอันป้องกันแชมป์ไว้ได้ ต่อมา ในศึก สแมคดาวน์ (6 มกราคม 2012) บิ๊กโชว์ได้ขอรีแมตช์ชิงแชมป์กับไบรอันอีกครั้งโดยเป็นแบบไม่มีกฎกติกา และมีเอเจมายืนอยู่ข้างเวที ปรากฏว่าบิ๊กโชว์เผลอวิ่งไปชนเอเจล้มลงไป ขณะที่วิ่งไล่ตามไบรอัน ทำให้ไบรอันต้องมาดูอาการ โดยแมตช์จบด้วยการไม่มีคำตัดสิน
โฟลรีอาน เวียทซ์
โฟลรีอาน ริชชาร์ท เวียทซ์ (Florian Richard Wirtz; เกิด 3 พฤษภาคม 2546) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวเยอรมันในตำแหน่งกองกลางตัวรุก ปัจจุบันเล่นให้กับไบเออร์ 04 เลเวอร์คูเซินและเป็นนักเตะ ที่น่าจับตามอง และ ควรยกย่องว่าเป็นนักเตะดาวรุ่งที่ดีที่สุดในโลก
อาชีพ
เวียทซ์เข้าร่วมทีมเยาวชนของทีมแพะบ้า แอร์สเทอ เอ็ฟเซ เคิลน์ หรือสโมสรโคโลญ ในปี พ.ศ. 2553 ซึ่งเขาอยู่จนได้ย้ายมาเซ็นสัญญากับทีมไบเออร์ 04 เลเวอร์คูเซิน ในเดือนมกราคม ปี พ.ศ. 2563 เวียทซ์ได้เปิดตัวในฐานะนักฟุตบอลอาชีพให้กับไบเออร์เลเวอร์คูเซินในบุนเดิสลีกา เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 ในนัดที่ออกไปเยือนทีมเจ้านกนางนวล เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน ในขณะเดียวกัน เขากลายเป็นผู้เล่นอายุน้อยที่สุดของเลเวอร์คูเซินที่เปิดตัวในบุนเดิสลีกา ด้วยวัยเพียง 17 ปี 15 วัน
ในวันเสาร์ที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2563 เวียทซ์ทำประตูแรกให้กับเลเวอร์คูเซินในนาทีที่ 89 นัดที่เปิดบ้านแพ้ให้กับทีมเสือใต้ สโมสรฟุตบอลไบเอิร์นมิวนิก 2–4 ในขณะเดียวกัน เขากลายเป็นผู้เล่นอายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์บุนเดิสลีกาที่ทำประตูได้ด้วยวัยเพียง 17 ปี 34 วัน
หลอดกึ่งวงกลม
หลอดกึ่งวงกลม (semicircular canal, semicircular duct) เป็นท่อกึ่งวงกลม 3 ท่อที่เชื่อมต่อกันภายในหูชั้นในแต่ละข้าง คือ ระบบหลอดกึ่งวงกลมตรวจจับการเคลื่อนไหวแบบหมุนไม่ว่าจะเป็นแบบเคลื่อนไหวเอง หรือการเคลื่อนไหวเนื่องจากปัจจัยภายนอก เป็นส่วนของระบบการทรงตัว โดยมีหลอดกึ่งวงกลม (semicircular canal) เป็นองค์ประกอบหลัก หลอดกึ่งวงกลมทำให้สามารถรู้สึกการเคลื่อนไหวในเชิงหมุนได้ เช่น เก้าอี้หมุน การเลี้ยวซ้ายขวา ก้มเก็บของ นอนตะแคง เป็นต้น
พ.ศ. 2423
พุทธศักราช 2423 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1880
หลอดกึ่งวงกลม
โครงสร้าง
หลอดกึ่งวงกลมเป็นองค์ประกอบของกระดูกห้องหูชั้นใน (bony labyrinth) ที่สุดด้านหนึ่งของหลอดเป็นถุงพองที่เรียกว่า กระเปาะกระดูก (osseous ampulla) ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าหลอดเองเกินสองเท่า กระเปาะแต่ละอันจะมีสันกระเปาะ (crista ampullaris) ซึ่งประกอบด้วยถุงหุ้ม/แคปซูลคล้ายวุ้นที่เรียกว่า cupula และเซลล์ขนพร้อมกับเซลล์ค้ำจุนจำนวนหนึ่ง โดยเซลล์ขนแต่ละเซลล์จะมีขนแบบ stereocilia หลายเส้นและ kinocilium หนึ่งเส้นฝังอยู่ใน cupula
หลอดกึ่งวงกลมด้านหน้าและด้านหลังมีวงโค้งขึ้นไปในแนวตั้งและวางตั้งฉากกับกันและกัน ทั้งหลอดกึ่งวงกลมด้านหน้าและด้านหลังตั้งเป็นมุม 45 องศา กับระนาบแบ่งหน้าหลัง (frontal) และระนาบแบ่งซ้ายขวา (sagittal) หลอดกึ่งวงกลมด้านข้างมีวงโค้งไปทางข้าง ๆ โดยทำมุม 30 องศากับระนาบแนวนอน (horizontal) ทิศทางที่ต่าง ๆ กันเช่นนี้ทำให้สามารถตรวจจับการหมุนศีรษะในระนาบต่าง ๆ กัน โดยหลอดแต่ละอันจะไวต่อการหมุนสูงสุดในระนาบของตน ๆ
หลอดแนวนอนจะตรวจจับความเร่งเชิงมุมเมื่อหมุนศีรษะ และหลอดหน้าและหลอดหลัง (ซึ่งรวมกันบางครั้งเรียกว่าหลอดแนวตั้ง) จะตรวจจับการขยับศีรษะในแนวตั้งไม่ว่าจะเป็นด้านขึ้นหรือลง เมื่อศีรษะเปลี่ยนตำแหน่ง ของเหลวคือ endolymph ที่เต็มอยู่ในหลอดจะล้าหลังเพราะความเฉื่อย แล้วดันที่ cupula ซึ่งเบนขนของเซลล์ขน เซลล์ขนก็จะส่งกระแสประสาทไปยังสมองว่า กำลังเกิดความเร่ง แต่ถ้าการเคลื่อนไหวเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ในที่สุด endolymph ก็จะตามหลอดทัน แล้วการกระตุ้นเซลล์ขนก็จะหยุดลง ส่วนสุดของท่อจะเปิดเข้าไปในโพรงหูในบรรดาช่อง 5 ช่อง โดยมีช่องร่วมกันช่องหนึ่งระหว่างท่อ 2 ท่อ และเป็นโพรงที่เชื่อมกับ utricle
ในสปีชีส์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมต่าง ๆ ขนาดของหลอดกึ่งวงกลมจะสัมพันธ์กับการเคลื่อนไหวของสัตว์ โดยเฉพาะก็คือ สปีชีส์ที่คล่องแคล่วและเคลื่อนไหวเร็วแบบสะบัด ๆ จะมีหลอดที่ใหญ่กว่าเทียบกับขนาดตัว ไม่เหมือนสัตว์ที่เคลื่อนไหวช้ากว่า
หลอดกึ่งวงกลมแนวนอน
หลอดกึ่งวงกลมแนวนอน (horizontal) หรือ หลอดกึ่งวงกลมด้านข้าง (lateral) เป็นท่อสั้นสุดในบรรดาท่อ 3 ท่อในระบบการทรงตัว ของเหลวในหลอดจะเคลื่อนตามการหมุนศีรษะรอบแกนตั้ง (คือ คอ) คือหมุนในระนาบตามขวาง (transverse plane) ตัวอย่างก็คือ หมุนศีรษะมองซ้ายมองขวาก่อนจะข้ามถนน เป็นท่อยาวประมาณ 12-15 มม. และโค้งไปตามแนวนอนไปทางด้านหลังและด้านข้าง ท่อกึ่งวงกลมแต่ละท่อจะตั้งฉากกับท่อทั้งสองที่เหลือ
ส่วนสุดที่เป็นกระเปาะ (ampulla) ของมันอยู่ที่มุมบนส่วนข้าง (lateral) ของโพรงหู (vestibule) เหนือช่องรูปไข่เล็กน้อย เป็นจุดที่มันเปิดเป็นช่องใกล้ ๆ กับส่วนสุดที่เป็นกระเปาะของหลอดด้านบน ส่วนสุดอีกข้างหนึ่งของหลอดเปิดเป็นช่องที่ด้านบนส่วนหลังของโพรงหู หลอดด้านข้างของหูหนึ่งแทบจะอยู่ในระนาบเดียวกันกับของหูอีกข้างหนึ่ง เทียบกับหลอดด้านบนของหูหนึ่ง ที่แทบจะอยู่ในระนาบเดียวกันกับหลอดด้านล่างของอีกข้างหนึ่ง
หลอดกึ่งวงกลมด้านบน
หลอดกึ่งวงกลมด้านหน้า (anterior) หรือ หลอดกึ่งวงกลมด้านบน (superior) เป็นส่วนของระบบการทรงตัวที่ตรวจจับการหมุนศีรษะรอบแกนส่วนข้าง (lateral axis) หรือกล่าวอีกอย่างก็คือ การหมุนในระนาบแบ่งซ้ายขวา (sagittal) ยกตัวอย่างเช่น เมื่อผงกศีรษะ หลอดยาวประมาณ 15-20 มม. โค้งขึ้นไปในแนวตั้ง และตั้งขวางแกนยาวของกระดูก petrous part of the temporal bone โดยจะโค้งเป็นวงกลมที่ผิวด้านหน้าของกระดูก เป็นรูปวงกลมเต็ม 2/3 ส่วนสุดด้านข้าง (lateral) มีกระเปาะ โดยเปิดเข้าไปในส่วนบนของโพรงหู ส่วนสุดอีกด้านรวมเข้ากับส่วนบนของหลอดด้านล่างกลายเป็น crus commune ซึ่งเปิดเข้าไปที่ด้านบนส่วนใน (medial) ของโพรงหู
หลอดกึ่งวงกลมด้านล่าง
หลอดกึ่งวงกลมด้านหลัง (posterior) หรือ หลอดกึ่งวงกลมด้านล่าง (inferior) เป็นส่วนของกระดูกห้องหูชั้นใน เป็นส่วนของระบบการทรงตัว ที่ตรวจจับการหมุนศีรษะรอบแกนซ้ายขวา หรือกล่าวอีกอย่างในระนาบแบ่งหน้าหลัง (coronal) ยกตัวอย่างเช่น เมื่อขยับศีรษะไปแตะกับไหล่ หรือเมื่อตีลังกาแบบล้อเกวียน มันโค้งขึ้นด้านบนไปทางด้านหลัง โดยเกือบขนานกับผิวด้านหลังของกระดูก Petrous part of the temporal bone และท่อ vestibular aqueduct จะอยู่ติดกับส่วนด้านใน (medial) ของมัน มันเป็นท่อยาวสุดในบรรดา 3 ท่อ คือยาว 18-22 มม. ส่วนสุดด้านล่างที่เป็นกระเปาะจะเปิดเข้าไปในส่วนล่างข้างหลังของโพรงหู ส่วนสุดด้านบนเปิดเข้าไปใน crus commune
หน้าที่
หลอดครึ่งวงกลมให้ข้อมูลความรู้สึกเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวแบบหมุน ซึ่งเหมือนกับแกนหลักที่ใช้ในการบินรวมทั้งความลาดเอียง/ความก้มเงย (pitch) ความเอียงข้าง/การหมุน (roll) และความหันเห (yaw)
ท่อแต่ละท่อเต็มไปด้วยน้ำที่เรียกว่า endolymph โดยมีหน่วยตรวจับความเคลื่อนไหวภายในน้ำนี้ คือที่ปลายทั้งสองของแต่ละท่อ กระดูกของท่อจะขยายออกเปิดเข้าเชื่อมกับ utricle โดยมีถุงพองที่ปลายด้านหนึ่งซึ่งเรียกว่า osseous ampullae (กระเปาะกระดูก) ภายในกระเปาะ จะมีเนินเซลล์ขนพร้อมกับเซลล์ค้ำจุนที่เรียนกว่า crista ampullaris (สันกระเปาะ) เซลล์ขนจะมีส่วนยื่น (คือขน) จากไซโทพลาซึมไปยังผิวส่วนยอดที่เรียกว่า stereocilia ซึ่งฝังอยู่ในโครงสร้างคล้ายวุ้นที่เรียกว่า cupula
เมื่อศีรษะหมุน ท่อก็จะหมุนด้วย แต่น้ำ endolymph จะล้าหลังเพราะความเฉื่อย ซึ่งเบน cupula และงอ stereocilia ที่อยู่ภายใน การงอ stereocilia จะเปลี่ยนการส่งกระแสประสาทไปยังสมอง แต่หลังจาก 25-30 วินาทีที่การเคลื่อนไหวคงตัว น้ำก็จะปรับตามหลอดทัน ดังนั้น จึงยุติการเบน cupula ทำให้ไม่รู้สึกถึงแรงเร่งอีกต่อไป
ความโน้มถ่วงจำเพาะ (specific gravity) ของ cupula จะเท่า ๆ กับน้ำ endolymph ที่อยู่รอบ ๆ ดังนั้น แรงโน้มถ่วงจึงไม่มีผลกับมัน ไม่เหมือนกับ otolithic membrane ของ utricle และ saccule แต่เหมือนกับเซลล์ขนที่ macula ใน utricle และ saccule เซลล์ขนที่สันกระเปาะก็จะลดขั้วเหมือนกันเมื่อ stereocilia เบนไปทางขนยาวสุดคือคิโนซิเลียม ส่วนการเบนไปในทิศตรงกันข้ามจะทำให้เซลล์เพิ่มขั้ว เป็นการยับยั้งการส่งกระแสประสาท ในหลอดด้านข้าง การไหลของ endolymph เข้าไปในกระเปาะ (จากส่วนต่อกับ utricle) จะเร้าเซลล์ขน เทียบกับหลอดด้านหน้าและหลัง ซึ่งการไหลออกจากกระเปาะ (เข้าไปในส่วนต่อกับ utricle) จะเป็นการเร้าเซลล์ขน
ในการบิน การปรับตัวได้ของน้ำเป็นเหตุส่วนหนึ่งของการแปลสิ่งเร้าผิดที่เรียกว่า "the leans" (การเอียง) ที่นักบินมักประสบ คือเมื่อนักบินเลี้ยวเครื่องบิน เซลล์ขนในหลอดกึ่งวงกลมก็จะได้การกระตุ้น แล้วบอกสมองว่า เครื่องบินและนักบินไม่ได้บินเป็นเส้นตรงอีกต่อไป แต่กำลังเลี้ยวโดยยกปีกข้างหนึ่ง ถ้านักบินยังเลี้ยวเท่า ๆ กันต่อไปเรื่อย ๆ น้ำในที่สุดก็จะตามหลอดทันแล้วยุติการเบน cupula ทำให้รู้สึกเหมือนกับเครื่องบินไม่ได้เลี้ยวอีกต่อไป แต่เมื่อนักบินหยุดการเลี้ยวเครื่องบิน หลอดจะได้การกระตุ้นทำให้รู้สึกว่า กำลังเลี้ยวไปในทิศตรงกันข้ามแทนที่กำลังบินตรง ๆ ไปตามแนวระดับ
เพื่อตอบสนองชดเชยต่อความรู้สึกที่เป็นการแปลสิ่งเร้าผิดเช่นนี้ นักบินบ่อยครั้งจะเอียงตัวไปในทิศที่ตอนแรกเลี้ยว แต่ก็มีการตอบสนองที่เป็นอันตรายยิ่งกว่านี่ที่เรียกว่า graveyard spiral (การเลี้ยวเป็นก้นหอยสู่สุสาน) เพราะแทนการเอียงตัวไปในทิศที่ตอนแรกเลี้ยว นักบินอาจจะทำการเลี้ยวเครื่องบินต่อไปอีก ซึ่งถ้าทำอย่างนี้ต่อไปเรื่อย ๆ เครื่องบินก็จะบินต่ำลงเรื่อย ๆ แล้วในที่สุดจะตกถึงพื้น
ประวัติ
นักสรีรวิทยาชาวฝรั่งเศส (Jean Pierre Flourens เป็นผู้พิสูจน์เป็นคนแรกว่า ใจอยู่ที่สมอง ไม่ใช่ที่หัวใจ) ได้ทำลายหลอดกึ่งวงกลมแนวนอนของนกพิราบ แล้วได้สังเกตว่า นกจะบินเป็นวงกลมต่อไปเรื่อย ๆ ซึ่งเป็นการแสดงหน้าที่ของหลอด
วิลเลียม อัลลี
'''วิลเลียม เอส. อลลี''' (เกิดเมื่อวันที่ 20 มกราคม ค.ศ. 1852 - เสียชีวิตเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1916 ) เป็นนักการเมือง ศัลยแพทย์ และเป็นประธานธนาคารจากสหรัฐอเมริกา เกิดที่เมืองโอลีน รัฐมิสซูรี โดยดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภารัฐมิสซูรี จากการเลือกตั้งในปี ค.ศ. 1909 และการเลือกตั้งในปี ค.ศ. 1915 สังกัดพรรคเดโมแครต สมรสกับลอรา ซี. ฮุสตัน
ความยาว
ความยาว คือ ปริมาณของรูปหนึ่งมิติ หรือ มิติตามแนวยาวของวัตถุใด ๆ ความยาวของของสิ่งหนึ่งคือระยะทาง (หรือการกระจัด) จากจุดเริ่มต้นไปยังจุดสิ้นสุด ซึ่งเป็นการขยายเชิงเส้นตรงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ความยาวอาจมีความหมายแยกออกจากความสูง ซึ่งเป็นการขยายตามแนวดิ่ง และความกว้าง ซึ่งเป็นระยะทางจากด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่ง เช่นวัดจากมุมข้างซ้ายไปยังมุมข้างขวาผ่านวัตถุเป็นต้น ในทางวิทยาศาสตร์กายภาพและวิศวกรรม คำว่า ความยาว นี้มีความหมายเหมือนกับ ระยะทาง และย่อด้วยอักษร l หรือ L (แอล) หรือสัญลักษณ์คล้ายแอล
หน่วยความยาว
ความยาวนั้นมีหน่วยวัดหลายประเภท หน่วยความยาวอาจอ้างอิงจากส่วนต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ ระยะในการเดินเป็นจำนวนก้าว ระยะระหว่างจุดสังเกตหรือสถานที่ต่าง ๆ บนโลก หรือความยาวที่ไม่มีกฎเกณฑ์ระหว่างวัตถุที่ไม่เคลื่อนที่สองชนิด
ในหน่วยเอสไอ ซึ่งเป็นระบบหน่วยวัดสากล หน่วยความยาวที่เป็นพื้นฐานที่สุดคือ เมตร ซึ่งปัจจุบันได้นิยามไว้ในพจน์ของความเร็วแสง หน่วยเซนติเมตรหรือกิโลเมตรก็เป็นหน่วยที่ใช้กันโดยทั่วไป ซึ่งต่อยอดมาจากหน่วยเมตร ระบบนี้จึงมีอีกชื่อว่าระบบเมตริก ส่วนระบบอังกฤษ (รวมทั้งอเมริกาก็ใช้) มักใช้หน่วยความยาวเป็น นิ้ว ฟุต หลา และไมล์
หน่วยที่ใช้วัดระยะทางที่กว้างขวางมากในอวกาศ มีทั้งหน่วยดาราศาสตร์ที่อ้างอิงจากระยะทางโดยเฉลี่ยระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ หน่วยปีแสงที่อ้างอิงจากการเดินทางของแสง และหน่วยพาร์เซก ส่วนหน่วยที่ใช้วัดระยะทางที่เล็กมากในระดับอะตอมหรือโมเลกุล มีทั้งหน่วยไมครอน (ปัจจุบันใช้ไมโครเมตร) และหน่วยอังสตรอม เป็นต้น
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เป็นพจนานุกรมอธิบายศัพท์ภาษาไทยที่ราชบัณฑิตยสภา (ชื่อเดิมคือ ราชบัณฑิตยสถาน) จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นมาตรฐานในการเขียนหนังสือไทยให้เป็นระเบียบเดียวกัน ไม่ลักลั่น โดยมีการปรับปรุงแก้ไขตามลำดับเรื่อยมา เมื่อราชบัณฑิตยสภาจัดพิมพ์พจนานุกรมรุ่นหนึ่ง ๆ แล้วเสร็จ จะเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อให้ออก ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ระเบียบการใช้ตัวสะกด ให้หนังสือราชการและการศึกษาเล่าเรียนใช้ตัวสะกดตามพจนานุกรมรุ่นนั้น ๆ เสมอไป
ประวัติ
หนังสือปทานุกรมจัดจำหน่ายในปี พ.ศ. 2470 จัดทำโดยกระทรวงธรรมการ (ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงศึกษาธิการ) เป็นหนังสือรวบรวมคำในภาษาไทยพร้อมอธิบายความหมาย แต่ยังมีข้อบกพร่องอยู่ กระทรวงธรรมการจึงได้จัดตั้งคณะกรรมการชำระปทานุกรมขึ้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2475 เพื่อพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมปทานุกรมดังกล่าว ภายหลังได้มีการสถาปนาราชบัณฑิตยสถานเมื่อ พ.ศ. 2477 จึงได้โอนงานจากคณะกรรมการชำระไปอยู่ในราชบัณฑิตยสถาน และเปลี่ยนชื่อจาก ปทานุกรม เป็น พจนานุกรม เนื่องจากเห็นว่าชื่อเดิมมีความหมายไม่ตรงกับลักษณะของหนังสือ
มนตรี พ่วงลิบ
มนตรี พ่วงลิบ เป็นนักกีฬาวอลเลย์บอลชายทีมชาติไทย ผู้ทำหน้าที่ในตำแหน่งตัวรับอิสระ
วัดคลองน้ำเจ็ด
วัดคลองน้ำเจ็ด เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบลุ่มมีคลองล้อมรอบ มีเนื้อที่ 7 ไร่ 3.6 ตารางวา ปัจจุบันมีพระครูธรรมจักรศีลคุณ เป็นเจ้าอาวาส
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร เป็นรองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในรัฐบาลของนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม เขต 3 สังกัดพรรคเพื่อไทย และเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตผู้ช่วยเลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (คาราวัจโจ-เวียนนา)
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (David with the Head of Goliath) เป็นภาพเขียนสีน้ำมันที่เขียนโดยคาราวัจโจ จิตรกรสมัยบาโรกคนสำคัญชาวอิตาลีที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปะในกรุงเวียนนาในประเทศออสเตรีย
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร
ประวัติ
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร (ชื่อเล่น : โจ้) เกิดวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2515 ที่ ตำบลปะหลาน อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นบุตรชายคนโตของ นายศุภกร จรัสเสถียร หรือ กำนันตง อดีตนักธุรกิจใหญ่ใน จ.มหาสารคาม เจ้าของโรงสีข้าวแหลมทอง (ถูกลอบยิงเสียชีวิตในปี พ.ศ. 2543) และนางเตือนใจ จรัสเสถียร
จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ รุ่น 29 - 32 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2538 และปริญญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์ CLAREMONT GRADUATE UNIVERSITY ในปี พ.ศ. 2543
งานการเมือง
นายยุทธพงศ์ เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการเคลื่อนไหวตรวจสอบการทุจริตในหลายโครงการ จนขึ้นชื่อเป็น "จอมแฉ" คนหนึ่งของพรรคประชาธิปัตย์ เช่น เมื่อปี พ.ศ. 2545 เคยเปิดโปงเรื่อง พ.ต.อ.ชิต ศรีบัวพันธ์ ผกก.สภ.พยัคฆภูมิพิสัย รับส่วยหวยใต้ดิน ในปี พ.ศ. 2549 เดินทางไป กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย เพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติม กรณีทุจริตโครงการซื้อรถดับเพลิงของ กรุงเทพมหานคร และต้นปี พ.ศ. 2550 เคยเคลื่อนไหวให้มีการตรวจสอบ โครงการผลิตน้ำมันดิบ จากแหล่งนางนวล ของ บมจ.ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม (ปตท.สผ.) ที่พบความไม่โปร่งใสในการจัดจ้างบริษัท อ่าวสยาม มารีน จำกัด ขุดเจาะน้ำมัน เป็นต้น ที่น่าสนใจคือนายยุทธพงศ์ทำการตรวจสอบโดยไม่แบ่งฝ่ายแม้แต่ ส.ส. พรรคเดียวกันก็ถูกตรวจสอบด้วยเช่นเดียวกัน
ซินบี แตวุง
ซินบี แตวุง (신비 태웅) หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ ต.ปฏัก ส.จุลเสน เกิดวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2522 เป็นนักมวยไทยและนักมวยเค-วันชาวไทย ส่วนสูง 176 ซม. เขาเป็นแชมป์รายการ KOMA ใน พ.ศ. 2548 นอกจากนี้ เขายังสอนมวยไทยให้แก่ชาวต่างชาติ และมีส่วนสำคัญในการเผยแพร่มวยไทยที่ประเทศเกาหลีใต้
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (คาราวัจโจ-เวียนนา)
ภาพ “เดวิดกับหัวโกไลแอธ” เขียนราวปี ค.ศ. 1607 ปีเตอร์ รอบบ์ (Peter Robb) ผู้เขียนชีวประวัติของคาราวัจโจเชื่อว่าภาพนี้ซื้อโดยเคานท์แห่งวิลลาเมดิอานาในเนเปิลส์ระหว่างปี ค.ศ. 1611 ถึงปี ค.ศ. 1617 ที่จิโอวานนิ เปียโตร เบลโลริบันทึกไว้ว่าวิลลาเมดิอานากลับไปสเปนพร้อมกับภาพเขียนครึ่งตัวของเดวิดโดยคาราวัจโจ
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร
งานการเมือง
ต่อมาเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2555 ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในรัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร (ครม.ยิ่งลักษณ์ 3) ซึ่งได้รับการคัดค้านจากสมาชิกพรรคเพื่อไทยหลายคน ต่อมาในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2556 เขาถูกปรับออกจากตำแหน่ง
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (คาราวัจโจ-เวียนนา)
ภาพของคาราวัจโจแสดงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชั่วขณะที่บรรยายใน 1 ซามูเอล 17:57: “เมื่อเดวิดกลับมาจากการฆ่าคนฟิลลิสตีน, แอ็บเนอร์ดึงตัวเดวิดเข้าไปหาซอลขณะที่หัวของโกไลแอธยังอยู่ในมือของเดวิด” การวางท่าในภาพเป็นการวางท่าโดยทั่วไปของการเขียนภาพนี้ ที่แสดงเดวิดถือหัวของโกไลแอธด้วยความภูมิใจ ในฉบับบอร์เกเซคาราวัจโจเปลี่ยนเป็นเดวิดยื่นหัวโกไลแอธมาทางผู้ชมภาพ ที่ทำให้ผู้ชมภาพอยู่ในฐานะซอล
ซินบี แตวุง
ประวัติ
ซินบีเกิดที่จังหวัดสงขลา ประเทศไทย เติบโตมาพร้อมกับพี่น้องสองคน บิดาเป็นชาวนา มารดาทำสวนผลไม้ บิดาเริ่มฝึกมวยไทยให้เขากับพี่ชายที่บ้านเมื่อเขามีอายุได้ 9 ปี เขาเริ่มต่อสู้ในช่วงอายุดังกล่าวครั้งแรกโดยใช้ชื่อชก "แหลมสิงห์ ศิษย์ศรชัย" ซึ่งเขาเป็นฝ่ายแพ้คะแนนและได้รับค่าตัว 30 บาท ครั้นเมื่ออายุ 13 ปี ก็ออกจากบ้านและย้ายไปอยู่ที่กรุงเทพฯ กับเพื่อนเพื่อใช้ชีวิตและฝึกมวยไทยที่ลุงเทพอากาศยิม โดยฝึกไปด้วยเรียนไปด้วย จนสำเร็จมัธยมศึกษาตอนปลายเมื่ออายุได้ 19 ปี หลังจากนั้น เขาศึกษาต่อที่วิทยาลัยวิทยาศาสตร์การกีฬา และสำเร็จการศึกษาเมื่ออายุ 24 ปี ในช่วงที่เขาได้ฝึกฝนที่ลุงเทพอากาศยิมนี้เอง เขาได้ร่วมต่อสู้กว่า 100 ครั้งในกรุงเทพฯ จนได้ชื่อเสียงมาจากการต่อสู้ที่สนามมวยลุมพินีและราชดำเนิน
ยุทธพงศ์ จรัสเสถียร
งานการเมือง
ในปี 2563 เขาได้รับเลือกจากที่ประชุมใหญ่ให้เป็นรองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย
ซินบี แตวุง
ประวัติ
เมื่ออายุได้ 25 ปี เขาเดินทางไปใช้ชีวิตและทำงานที่ประเทศเกาหลีเป็นเวลา 6 เดือนในฐานะครูฝึกสอนมวยไทย และร่วมต่อสู้ในนามของแตวุงมวยไทยยิมที่โซล หลังจากนั้น เขาย้ายไปอยู่ที่จังหวัดภูเก็ต และทำงานที่ราไวย์มวยไทย โรงยิมของเพื่อนชื่อว่า ตุ๊ก ซึ่งรู้จักกันแต่ครั้งที่ฝึกฝนอยู่ในกรุงเทพฯ ต่อมาเมื่อเขาได้ฝึกสอนมวยไทยให้แก่ชาวต่างชาติจำนวนมาก เขาก็เริ่มเรียนภาษาอังกฤษ
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (คาราวัจโจ-เวียนนา)
ภาพเขียนอาจจะเปรียบได้กับภาพเดียวกัน “เดวิดกับหัวโกไลแอธ” ที่หอศิลป์บอร์เกเซ ที่เขียนไม่ในปี ค.ศ. 1607 ก็ในปี ค.ศ. 1609/1610 ภาพเขียนสองภาพนี้มีความคล้ายคลึงกัน เช่นเดียวกับการเขียนภาพนักบุญจอห์แบ็พทิสต์คาราวัจโจศึกษาและเขียนภาพนี้จากมุมต่างๆ แต่ภาพที่อยู่ที่เวียนนามีบรรยากาศที่ไม่หนักเท่ากับฉบับบอร์เกเซ เดวิดของเวียนนามีความรู้สึกถึงชัยชนะมากกว่าความเดวิดฉบับบอร์เกเซที่ดูมีความรู้สึกใคร่ครวญและซึมเศร้า และใบหน้าของโกไลแอธที่เป็นที่ยอมรับกันว่าเป็นภาพเหมือนตนเองของคาราวัจโจ แต่โกไลแอธบอร์เกเซก็เป็นใบหน้าทั่วไป
ซินบี แตวุง
ประวัติ
พ.ศ. 2548 เขาเดินทางไปอยู่ประเทศอังกฤษเป็นเวลา 1 เดือน เพื่อต่อสู้และสอนวิชามวยไทยที่โทรจันยิมในเมืองเบอร์มิงแฮม รวมถึงเป็นผู้ชนะรายการ KOMA ที่ประเทศเกาหลีใต้ ต่อมาใน พ.ศ. 2549 เขาเดินทางไปต่อสู้ที่ซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย รวมทั้งร่วมต่อสู้ในรายการ KOMA อีกครั้งหนึ่ง
ระหว่าง พ.ศ. 2549 ถึง 2550 เขาได้ร่วมการแข่งขันเค-วัน 3 ครั้ง โดยได้รับการสนับสนุนจากประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งเขาเป็นฝ่ายชนะ 2 ครั้ง แพ้ 1 ครั้ง
เดวิดกับหัวโกไลแอธ (คาราวัจโจ-เวียนนา)
นายแบบสำหรับเดวิดทั้งของบอร์เกเซและเวียนนาน่าจะเป็นคนเดียวกับผู้ที่เป็นแบบสำหรับคิวปิดใน “ชัยชนะของความรัก” และ “นักบุญจอห์นแบ็พทิสต์” ที่โตขึ้น ภาพทั้งหมดเขียนเมื่อปี ค.ศ. 1602 ผู้ที่เป็นแบบของภาพเหล่านี้สันนิษฐานกันโดยผู้เชี่ยวชาญหลายคนรวมทั้งปีเตอร์ รอบบ์ ว่าเป็นเช็คโค เด็กที่เป็นผู้รับใช้ของคาราวัจโจในกรุงโรมเมื่อต้นคริสต์ทศวรรษ 1600 และเป็นคนคนเดียวกับเช็คโค เดล คาราวัจโจ จิตรกรที่ทำงานที่โรมระหว่างปี ค.ศ. 1610 ถึงปี ค.ศ. 1625 และมีงานเขียนที่มีลักษณะที่เป็นแบบการเขียนของคาราวัจโจ แต่ไม่มีหลักฐานว่าเช็คโคอยู่กับคาราวัจโจหลังจากที่หลบหนีจากโรมในปี ค.ศ. 1606 หรือไม่
ซินบี แตวุง
ประวัติ
ภายหลัง เขาเปิดค่ายมวยไทยของตนเองชื่อ ซินบีมวยไทย ที่จังหวัดภูเก็ต ประเทศไทย ลิม ชีบิน ซึ่งเป็นนักมวยคิกบ็อกซิงชาวเกาหลีใต้ เคยเดินทางมาเรียนมวยไทยที่ค่ายแห่งนี้เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2550
พ.ศ. 2417
พุทธศักราช 2417 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1874
ซู อัลเลน
ซู อัลเลน (Sue Allen) (เกิดเมื่อวันที่ 17 เมษายน ค.ศ. 1947 ที่เมืองออสกาโลซา รัฐไอโอวา) เป็นนักการเมืองชาวอเมริกัน เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากรัฐมิสซูรี ตั้งแต่ค.ศ. 2009 ถึง 2017 สังกัดพรรครีพับลิกัน สมรสกับไมค์ และมีบุตร 2 คน
เยื่อห้องหูชั้นใน
เยื่อห้องหูชั้นใน (membranous labyrinth) เป็นหลอดและช่องที่เต็มไปด้วยน้ำ endolymph ซึ่งมีอวัยวะรับความรู้สึกสำหรับการทรงตัวและการได้ยิน เพราะเยื่ออยู่ภายในกระดูกห้องหูชั้นในก็จึงมีรูปร่างทั่ว ๆ ไปคล้ายกับกระดูก แต่มันก็เล็กกว่าพอสมควร และแยกออกจากกระดูกโดยส่วนหนึ่งด้วยน้ำที่อยู่ในระหว่างคือ perilymph แม้มีบางส่วนซึ่งติดกับกระดูกที่เป็นกำแพง เยื่อห้องหูชั้นในเต็มไปด้วยน้ำที่เรียกว่า endolymph และกำแพงของเยื่อจะบุด้วยใยประสาทจากเส้นประสาทคอเคลีย ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งในสองสาขาของ vestibulocochlear nerve โดยอีกสาขาหนึ่งก็คือ vestibular nerve ภายในโพรงหน้า (vestibule) ของห้องกระดูก เยื่อจะไม่คงอยู่ในรูปของกระดูก แต่จะมีถุงเป็นเยื่อสองถุง คือ utricle และ saccule เยื่อยังเป็นที่อยู่ของหน่วยรับความรู้สึกต่าง ๆ ที่พบในหูชั้นในด้วย
กีฬามวยปล้ำในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 – เกรโก-โรมัน รุ่นน้ำหนักไม่เกิน 87 กิโลกรัม บุคคลชาย
ปฏิทินการแข่งขัน
เวลาทั้งหมดเป็นเวลามาตรฐานญี่ปุ่น (UTC+9).
ผ้าซิ่นทิวมุก
สิ่นทิวมุกจกดาว หรือซิ่นทิวมุกจกดาว เป็นผ้าโบราณของเจ้านายสตรีชั้นสูงแห่งเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัย มีลักษณะผสมผสานเทคนิคการทอคือ การวางเครือเป็นซิ่นทิว การยกมุก และการจกดาว ถือเป็นผ้าซิ่นที่หายากและพบที่จังหวัดอุบลราชธานีเพียงแห่งเดียว
ประวัติ
"สิ่นทิวมุกจกดาว" (ออกเสียงตามสำเนียงอุบล) เป็นผ้าที่มีแหล่งกำเนิดในเมืองอุบลราชธานี ในอดีตเป็นผ้านุ่งสำหรับอัญญานางหรือเจ้านายสตรีสายเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช แต่ละคุ้มแต่ละโฮงมีกันผืนสองผืนเท่านั้น เล่าสืบกันมาว่าช่างทอผู้ริเริ่มก็คืออัญญานางเลื่อน เชื้อสายเจ้านายเมืองอุบล ในราวสมัยรัชกาลที่ 5 ครั้นท่านสิ้นวิธีการทอก็สูญหายหาคนทอไม่ได้ไปนับหลายสิบปี จนกระทั่งมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีร่วมกับกลุ่มสตรีทอผ้าบ้านลาดสมดี อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี ได้เริ่มโครงการฟื้นฟูผ้าพื้นเมืองลายโบราณจังหวัดอุบลราชธานี จึงมีการฟื้นฟูการทอซิ่นทิวมุกจกดาวขึ้นใหม่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2551
ซิ่นทิวมุกจกดาวบราณที่หลงเหลือในปัจจุบันนั้นส่วนหนึ่งจัดเก็บไว้ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี บริจาคโดยนางสงวนศักดิ์ คูณผล ซึ่งเก็บรักษาต่อมาจากมารดา คือ นางวรเวธวรรณกิจ (ทับทิม โชติบุตร) ซึ่งเป็นพระสหายสหชาติกับ หม่อมเจ้าบุญจิราธร จุฑาธุช สันนิษฐานว่าได้รับมอบมาจาก หม่อมบุญยืน ชุมพล ณ อยุธยา (อัญญานางบุญยืน บุญรมย์) อีกหนึ่งผืนเป็นผ้าห่อคัมภีร์ในพิพิธภัณฑสถาน วัดศรีอุบลรัตนาราม อีกส่วนหนึ่งอยู่ในความครอบครองของทายาทเจ้านายเชื้อสายเมืองอุบล คือ เรือตรีสุนัย ณ อุบล และ นายบำเพ็ญ ณ อุบล
โครงสร้างลวดลายและสีสัน
ซิ่นทิวมุกจกดาว มีโครงสร้างหลัก แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ ส่วนตัวซิ่น และหัวซิ่น เหมือนกับซิ่นทิว ซึ่งเป็นผ้าซิ่นชนิดเดียวของอีสานที่เป็นลายขวาง ซึ่งโดยปรกติการวางลวดลายจะวางแนวตั้งหรือลายล่อง กล่าวกันว่าเป็นซิ่นที่ทอยาก เนื่องจากต้องใช้สมาธิสูงในการนับเส้น ให้เป็นริ้วเป็นทิวเสมอกันทั้งผืน แต่ซิ่นทิวมุกจกดาวจะมีลักษณะพิเศษมากกว่าสิ่นทิวทั่วไปคือ ต้องสืบเครือทำเป็นทิว คือเป็นลายขวางอันเป็นลักษณะที่ช่างชาวอีสานไม่ใคร่ถนัด แล้วทำการยกมุก ซึ่งเป็นเทคนิคการทอโดยเพิ่มเส้นยืนพิเศษบนกี่ทอผ้า ในตัวซิ่นจะเป็นริ้วสีเหลืองเล็กๆขวางไปตามตัวซิ่น และใช้ไหมสีขาว จกเป็นเส้นสีขาวตั้งเรียงถี่ จากนั้นก็จกเป็นลายดาวเล็กๆตามช่อง ต่อหัวด้วยหัวซิ่นจกดาว
เมื่อพิจารณาลวดลายโดยภาพรวมของซิ่นทิวมุกจกดาวจะเห็นว่า เป็นซิ่นที่มีลายขวางลำดัว โดยลายมุกจะเป็นช่วงที่เป็นเส้นสีเหลือง และลายจกเส้นสีขาวเรียงถี่ และจกดาวขนาดเล็ก คั่นเป็นช่วง ๆ จนหมดผืน เทคนิคการยกมุกดังกล่าวนี้ยังพบในซิ่นชาวไทแดงในเมืองซำเหนือ แขวงหัวพัน และชาวมะกองในแขวงสุวรรณเขต ประเทศลาว ด้วยเช่นกัน
การใช้สอย
ผ้าซิ่นทิวมุกจกดาว ถือเป็นผ้าที่ทอได้ยากยิ่ง ต้องอาศัยความอุตสาหะ ในการทอ หนึ่งผืนใช้เวลาเกือบหนึ่งเดือน ด้วยการผสานเทคนิคที่ลงตัวทำให้ได้ลักษณะซิ่นที่เรียบหรู ทรงพลัง และบ่งบอกถึงเกียรติยศของผู้สวมใส่ ดังนั้นจึงพบว่าซิ่นชนิดนี้มีเพียงเจ้านายสตรีชั้นสูงในเมืองอุบลเท่านั้นถึงมีสิทธิ์สวมใส่ โดยการนุ่งจะสวมซิ่นอีกหนึ่งผืนไว้ข้างใน แล้วจึงนุ่งซิ่นทิวมุกจกดาวทับ เพื่อป้องกันการสัมผัสกับร่างกายโดยตรงอันจะทำให้ผ้าเสื่อมสภาพได้ง่าย ต่อมาเมื่อมีการรื้อฟื้นการทอขึ้นใหม่ จึงมีการปรับประยุกต์ใช้ในโอกาสสำคัญ เช่น งานสดุดีวีรกรรมเจ้าคำผง หรืองานพิธีการสำคัญต่างๆ
การทอในปัจจุบัน
ปัจจุบันการทอซิ่นทิวมุกจกดาว ได้รับการรื้อฟื้นขึ้นใหม่โดยมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และในภาคเอกชนคือ บ้านคำปุน ซึ่งเป็นแหล่งผลิตผ้าไหมชั้นดีของเมืองอุบล ได้มีการทอขึ้นมาเพื่อสืบทอดภูมิปัญญาของบรรพบุรุษชาวอุบลอย่างต่อเนื่อง โดยการเลือกสรร วัสดุชั้นดี เช่น ไหมคำจากฝรั่งเศส เป็นต้น ในปีพ.ศ. 2553 อาจารย์ ดร.คำล่า มุสิกา อาจารย์ประจำคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และผศ.ดร.วิศปัตย์ ชัยช่วย อาจารย์ประจำคณะโบราณคดีมหาวิทยาลัยศิลปากร ได้ร่วมกันรื้อฟื้นการทอซิ่นทิวมุกจกดาวแบบโบราณขึ้นอีกครั้งหนึ่ง และในครั้งนั้นได้ทดลองทอซิ่นทิวมุกจกดาวสีม่วงขึ้นอีกจำนวนหนึ่งด้วย
รัฐอูซัน
รัฐอูซัน เป็นรัฐขนาดเล็กตั้งอยู่บนเกาะใกล้กับคาบสมุทรเกาหลี ร่วมสมัยกับยุคสามอาณาจักรบนคาบสมุทรเกาหลี มีเอกราชล่วงมาจนถึง พ.ศ. 1446 ก็ถูกผนวกเข้ากับอาณาจักรโครยอ
ปัจจุบันพื้นที่ของอดีตรัฐอูซันเป็นส่วนหนึ่งของเทศมณฑลอุลลึง จังหวัดคย็องซังเหนือ ประเทศเกาหลีใต้ และมักถูกทางการเกาหลีใต้หยิบยกขึ้นมาเพื่ออ้างสิทธิ์บนกองหินอันเป็นดินแดนพิพาทกับประเทศญี่ปุ่น
ประวัติ
รัฐอูซัน เป็นรัฐเอกราชขนาดเล็กตั้งอยู่บนเกาะอุลลึง และเกาะชุก  บ้างก็อ้างว่ากินอาณาเขตถึงกองหินเลียนคอร์ต (Liancourt Rocks; 독도; 竹島) ซึ่งปัจจุบันเป็นแดนพิพาทระหว่างเกาหลีใต้กับญี่ปุ่น
จากหลักฐานทางโบราณคดีบ่งว่าบนเกาะอุลลึงมีการตั้งถิ่นของมนุษย์มากว่าหนึ่งพันปีก่อนคริสตกาล รัฐอูซันปรากฏขึ้นครั้งแรกใน ซัมกุก ซากี ว่าในปี พ.ศ. 1055 นายพลคิม อีซาบูแห่งอาณาจักรชิลลา กรีฑาทัพมาตีรัฐอูซันจนพ่ายและตกเป็นรัฐบรรณาการ ในช่วงเวลาดังกล่าวรัฐอูซันได้รับวัฒนธรรมชิลลาเข้ามา ดังพบโบราณวัตถุอิทธิพลชิลลาบนเกาะอุลลึง ล่วงมาในปี พ.ศ. 1446 รัฐอูซันได้สิ้นเอกราชอย่างถาวรหลังถูกผนวกเข้ากับอาณาจักรโครยอในรัชกาลพระเจ้าแทโจ
แม้จะถูกรวมเข้ากับอาณาจักรในแผ่นดินใหญ่แล้ว แต่ด้วยความที่ห่างไกลจากแผ่นดินจึงทำให้อดีตรัฐอูซันถูกกลุ่มโจรสลัดบุกเข้าโจมตีบ่อยครั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 11 และ 14 ตามลำดับ
น้ำหนัก
ในทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ น้ำหนัก หมายถึงหน่วยวัดน้ำหนักบนวัตถุอันเนื่องมาจากความโน้มถ่วง ขนาดของน้ำหนักในปริมาณสเกลาร์ มักเขียนแทนด้วย W แบบตัวเอน คือผลคูณของมวลของวัตถุ m กับขนาดของความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วง g นั่นคือ W = mg ถ้าหากพิจารณาน้ำหนักว่าเป็นเวกเตอร์ จะเขียนแทนด้วย W แบบตัวหนา หน่วยวัดของน้ำหนักใช้อย่างเดียวกันกับหน่วยวัดของแรง ซึ่งหน่วยเอสไอก็คือนิวตัน ยกตัวอย่าง วัตถุหนึ่งมีมวลเท่ากับ 1 กิโลกรัม มีน้ำหนักประมาณ 9.8 นิวตันบนพื้นผิวโลก มีน้ำหนักประมาณหนึ่งในหกเท่าบนพื้นผิวดวงจันทร์ และมีน้ำหนักที่เกือบจะเป็นศูนย์ในห้วงอวกาศที่ไกลออกไปจากเทห์ฟ้าอันจะส่งผลให้เกิดความโน้มถ่วง
ในทางนิติศาสตร์และการพาณิชย์ น้ำหนัก มีความหมายเดียวกันกับมวล ดังเช่นที่ปรากฏบนฉลากบรรจุภัณฑ์และข้อมูลโภชนาการ การใช้ในชีวิตประจำวันทั่วไป มักจะถือว่าน้ำหนักก็หมายถึงมวล และใช้หน่วยวัดของมวลเป็นหน่วยวัดของน้ำหนัก ด้วยเหตุว่า ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงบนพื้นผิวโลกแทบจะเป็นค่าคงตัว หมายความว่า อัตราส่วนระหว่างน้ำหนักของวัตถุนิ่งบนพื้นผิวโลกต่อมวลของวัตถุนั้น แทบจะเป็นอิสระจากตำแหน่งที่วัตถุนั้นตั้งอยู่บนพื้นผิวโลก ดังนั้นน้ำหนักของวัตถุบนพื้นผิวโลกจึงเป็นตัวแทนของมวลได้โดยอนุโลม
ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ และดวงจันทร์
ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ และดวงจันทร์ โดยคิดเทียบกับความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของโลก
เวทมนตร์ในแฮร์รี่ พอตเตอร์
เวทมนตร์ในแฮร์รี่ พอตเตอร์
การแปลงร่างของแอนนิเมจัส
แอนนิเมจัส (Animagus หรือ Animagi) เป็นคำศัพท์ใหม่ที่ถูกบัญญัติขึ้นมาเพื่อใช้ในเรื่องของ แฮร์รี่ พอตเตอร์ แอนนิเมจัส หมายถึง พ่อมดแม่มดที่สามารถกลายร่างเป็นสัตว์ แต่ยังคงมีอำนาจวิเศษเหมือนเดิม เจ.เค.โรว์ลิ่งสร้างคำว่าแอนนิเมจัส โดยนำคำว่า แอนนิมอล [Animal] ซึ่งแปลว่าสัตว์ในภาษาอังกฤษ มารวมกับคำว่า เมจัส [Magus] เป็นภาษาละตินแปลว่า พ่อมด รวมกันได้ควา สัตว์พ่อมด หรือพ่อมดที่เป็นสัตว์
ภาษาพาร์เซล
ภาษาพาร์เซล (Parseltongue) เป็นภาษาหนึ่งในเรื่องแต่งชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์ ที่ได้รับการกล่าวถึงครั้งแรกในหนังสือแฮร์รี่ พอตเตอร์ กับห้องแห่งความลับ ซึ่งเป็นภาษางู ตามท้องเรื่องเชื่อกันว่าภาษาพาร์เซลมีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้ศาสตร์มืด (อัลบัส ดัมเบิลดอร์ อาจารย์ใหญ่ของโรงเรียนคาถาพ่อมดแม่มดและเวทมนตร์ศาสตร์ฮอกวอตส์ ปฏิเสธความเชื่อนี้) และผู้ที่มีความสามารถในการพูดภาษาพาร์เซล (ภาษาอังกฤษใช้คำว่า "Parselmouth") ก็หาได้ยากมาก เท่าที่ปรากฏในเนื้อเรื่องจนถึงปัจจุบันพอจะอนุมานได้ว่าการพูดภาษาพาร์เซลนั้นไม่ใช่ความสามารถที่สามารถเรียนรู้กันได้ แต่น่าจะมาจากการสืบทอดสายเลือด หรือโดยใช้เวทมนตร์มืดบางอย่าง แฮร์รี่ พอตเตอร์ เป็นคนหนึ่งที่สามารถพูดภาษาพาร์เซลได้ มีข้อสังเกตหลายจุดในเรื่องแต่งชุดนี้ว่าความสามารถในการพูดภาษาพาร์เซลของแฮร์รี่เป็นผลพวงจากการที่ลอร์ดโวลเดอมอร์ พยายามฆ่าเขาตอนที่ยังเป็นทารกอย่างไม่ได้ตั้งใจ
อย่างไรก็ดี จินนี่ วีสลีย์ ไม่ใช่ผู้มีความสามารถในการพูดภาษาพาร์เซล แม้เนื้อหาในแฮร์รี่ พอตเตอร์ กับห้องแห่งความลับ จะกล่าวเอาไว้ว่าเธอพูดภาษาพาร์เซลก็ตาม ทั้งนี้เนื่องจากในช่วงเวลาที่เกิดเหตุการณ์ดังกล่าว จินนี่ถูกควบคุมโดย "วิญญาณ" ของทอม ริดเดิ้ล นั่นเอง
ปฏิญาณไม่คืนคำ
ปฏิญาณไม่คืนคำ (unbreakable vow) เป็นการสัญญาชนิดหนึ่งที่ปรากฏอยู่ในเรื่องแฮร์รี่ พอตเตอร์ ที่เขียนโดย เจ. เค. โรว์ลิ่ง คำสัญญานี้เป็นการปฏิญาณชนิดหนึ่งของโลกพ่อมด มันไม่ใช่แค่การปฏิญาณสัญญาธรรมดาแต่ถ้าพ่อมดแม่มดตกลงจะทำปฏิญาณไม่คืนคำแล้วพวกเขาจะไม่สามารถยกเลิกมันได้ การทำปฏิญาณไม่คืนคำนี้จะต้องมีผู้เข้าร่วมสามคนขึ้นไปเพื่อยินยอมการปฏิญาณ หากผู้ที่ยินยอมทำปฏิญาณไม่คืนคำผิดสัญญาไม่ทำตามที่สัญญาไว้คนผู้นั้นจะต้องตาย การปฏิญาณจะเริ่มด้วยการที่พ่อมดแม่มดสองฝ่ายจับมือกัน หลังจากนั้นผู้ที่ต้องการให้อีกฝ่ายปฏิญาณจะบอกสิ่งที่ต้องการและถามเขาว่าจะทำตามหรือไม่ เช่น "ข้าขอให้ท่านช่วยปกป้องลูกชายของข้า ไม่ว่าเขาจะตกอยู่ในอันตรายแค่ไหนก็ตาม ท่านจะตกลงไหม" อีกฝ่ายก็จะต้องตอบตกลง เช่น "ข้าจะทำมัน" เมื่อปฏิญาณเสร็จ คนที่อยู่ข้าง ๆ ก็จะใช้ไม้กายสิทธิ์แตะที่แขนของผู้ปฏิญาณ หลังจากนั้นก็จะเกิดเปลวไฟเป็นวงล้อมรอบแขนของทั้งสองคน เป็นเครื่องหมายของการผูกมิตรและการไม่คืนคำ
อีจิสกันดั้ม
GAT-X303 อีจิสกันดั้ม (ญี่ปุ่น:イージスガンダム ; อังกฤษ:Aegis Gundam) เป็นโมบิลสูทซึ่งมีบทบาทสำคัญในการ์ตูนญี่ปุ่น อะนิเมะ โมบิลสูทกันดั้มซี้ด ออกแบบโดยจุนอิจิ อะคุทสึ ในเรื่องเป็นโมบิลสูทประจำตัวของ อัสรัน ซาล่า ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของ คิระ ยามาโตะ
อีจิสกันดั้มเป็นหนึ่งในGAT-X ซีรีส์ทั้งห้าที่พันธมิตรโลกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโต้โมบิลสูท ของ ซาฟท์ ซึ่งโมบิลสูททั้งห้านั้นล้วนแต่ใช้เทคโนโลยีใหม่นั่นคือเกราะเฟสชิฟท์อาเมอร์(Phase Shift Armor) ซึ่งนิยมเรียกสั้นๆว่า PS เมื่อเปิดใช้งาน เกราะเฟสชิฟท์จะสร้างสนามพลังคลุมตัวเกราะไว้ ทำให้การโจมตีด้วยอาวุธที่ไม่ใช่บีมแทบจะไม่มีผลกับกันดั้ม แต่เนื่องจากกันดั้มต้องใช้แบ็ตเตอรีเป็นแหล่งพลังงานเพื่อให้ใช้งานในสนามรบที่มีนิวตรอนแจมเมอร์ได้จึงใช้เกราะเฟสชิฟท์ได้ในเวลาจำกัดเท่านั้น เมื่อปิดเฟสชิฟท์ เกราะของกันดั้มก็จะกลายเป็นสีเทา
รูปแบบการแปลงร่างไปเป็นโหมดโมบิลอาเมอร์ของอีจิสกันดั้มนั้นคล้ายคลึงกับ 4LEGซึ่งเป็นโมบิลสูทต้นฉบับของ ซี้ด มี้ด ผู้ออกแบบ เทิร์นเอกันดั้ม <br style="clear:both;" />
บทบาท
อีจิสกันดั้มเป็นโมบิลสูทเครื่องเดียวในกลุ่ม GAT-Xซีรีส์รุ่นแรกที่สามารถแปลงร่างเป็นโมบิลอาเมอร์ได้ ในโหมดโมบิลสูท อีจิสกันดั้มสามารถใช้งานอาวุธคือ ปืนวัลแคน บีมไรเฟิล และ บีมเซเบอร์ที่ข้อมือและเท้าทั้งสี่ข้างได้ ที่ลำตัวของอีจิสกันดั้มยังมีปืนใหญ่พลังงานสูง "ซิลล่า"ที่มีอานุภาพรุนแรง ซึ่งอีจิสกันดั้มจำเป็นต้องแปลงร่างเป็นโหมดโมบิลอาเมอร์เพื่อใช้งานปืนซิลล่า และในโหมดโมบิลอาเมอร์นี้ อีจิสกันดั้มก็ยังสามารถใช้บีมเซเบอร์ได้ อีจิสกันดั้มถูกซาฟท์ขโมยไปจากโคโลนีเฮลิโอโปลิสโดยอัสรัน ซาล่าและได้เป็นโมบิลสูทประจำตัวของอัสรัน
อัสรันและอีจิสกันดั้มได้ร่วมในการโจมตียานอาร์คแองเจิ้ลจนกระทั่งอัสรันสั่งระเบิดตัวเองเพื่อทำลายสไตรค์กันดั้มของคิระ ยามาโตะ
รอซโซอีจิส
ในเนื้อเรื่องของกันดั้มซี้ด C.E.73 เดลต้าแอสเทรย์ ได้เปิดเผยว่ากลุ่มพันธมิตรโลกยังมีอีจิสกันดั้มเครื่องอื่นอยู่อีก ซึ่งบริษัทแอ็คทายออนยังได้พัฒนาต่อเป็น GAT-X303AA รอซโซอีจิส รอซโซอีจิสได้รับการปรับปรุงโดยติดปีกวิงไบน์เดอร์ไว้ด้านหลังซึ่งทำให้ร่างโมบิลอาเมอร์สามารถเคลื่อนไหวบนโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าอีจิสกันดั้ม และสามารถบินได้ในร่างโมบิลสูทโดยใช้วิงไบน์เดอร์จำลองรูปแบบของเจ็ตสไตรเกอร์ รอซโซอีจิสสามารถใช้ปืนซิลล่าได้ในร่างโมบิลสูทและมีร่างแปลงซึ่งเปลี่ยนร่างท่อนบนเป็นแบบคล้ายกับ GAT-X252 ฟอร์บิดเดนกันดั้ม ที่สามารถยิงซิลล่าเป็นเส้นโค้งได้
รอซโซอีจิสเป็นโมบิลสูทประจำตัวของสมาชิกหน่วยแฟนธอมเพน เอมิลิโอ บรอเดอริค
รีเจเนเรตกันดั้ม
โมบิลสูทตัวร้ายซึ่งปรากฏในเนื้อเรื่องของกันดั้มซี้ด แอสเทรย์อาร์ รีเจเนเรตกันดั้มเป็นหนึ่งในโมบิลสูทที่ซาฟท์พัฒนาขึ้นด้วยเทคโนโลยีที่จำลองมาจาก GAT-Xซีรีส์ โมบิลสูทเหล่านี้มีเทคโนโลยีนิวตรอนแจมเมอร์แคนเซลเลอร์ซึ่งทำให้ไม่ได้รับผลจากนิวตรอนแจมเมอร์ จึงใช้เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ฟิชชั่นเป็นแหล่งพลังงานแทนที่จะเป็นแบตเตอรีเหมือนโมบิลสูททั่วๆไป ทำให้สามารถปฏิบัติการได้เป็นเวลานาน
รีเจเนเรตกันดั้มนั้นมีลักษณะใกล้เคียงกับอีจิสกันดั้มมากที่สุด โดยสามารถแปลงร่างเป็นโหมดโมบิลอาเมอร์ได้เหมือนกัน รีเจเนเรตกันดั้มยังมีความสูงกว่าสามสิบห้าเมตรซึ่งใหญ่กว่าโมบิลสูททั่วๆไปเกือบสองเท่า อาวุธของรีเจเนเรตกันดั้มประกอบด้วยบีมไรเฟิลยาวซึ่งมีพลังทำลายสูงมากและบีมเซเบอร์ยาวติดแขนขาสี่เล่มเหมือนกับอีจิสกันดั้ม
ชื่อของรีเจเนเรตกันดั้มมาจากความสามารถในการซ่อมแซมตัวเอง(regenerate) ซึ่งโครงสร้างของรีเจเนเรตกันดั้มทำให้สามารถปลดชิ้นส่วนที่ได้รับความเสียหายทิ้งและประกอบกับชิ้นส่วนใหม่ซึ่งส่งมาจากยานแม่ได้กลางสนามรบ ห้องควบคุมและเตาปฏิกรณ์ของของรีเจเนเรตกันดั้มนั้นอยู่ที่แบ็คแพ็ค ซึ่งแบ็คแพ็คนี้จะสามารถแยกออกจากรีเจเนเรตกันดั้มและไปสวมกับโมบิลสูทอื่นเพื่อทำการควบคุมได้ รีเจเนเรตกันดั้มยังมีระบบไลท์คราฟท์โพรพัลชัน(lightcraft propulsion) เมื่ออยู่ในโหมดโมบิลอาเมอร์นั้น รีเจเนเรตกันดั้มสามารถรับพลังงานที่ยิงจากปืนรังสี เจเนซิสอัลฟ่าเพื่อใช้เร่งความเร็วในระดับสูงได้
รีเจเนเรตกันดั้มเป็นโมบิลสูทประจำตัวของโคออดิเนเตอร์ แอช เกรย์ ซึ่งในการต่อสู้กับ MBF-P02 กันดั้มแอสเทรย์เรดเฟรม พาวเวิร์ดเรดของโลว กิลและ MBF-P03 กันดั้มแอสเทรย์บลูเฟรมเซคันด์ของไก มุราคุโมะนั้น โลวใช้หมัดของพาวเวิร์ดเรดทำลายระบบควบคุมทิศทางของรีเจเนเรตกันดั้ม ทำให้รีเจเนเรตกันดั้มและแอชหลุดเข้าไปในพื้นที่ของกลุ่มพันธมิตรโลกและถูกจับไว้ได้
ในเนื้อเรื่องของกันดั้มซี้ด เดสทินีแอสเทรย์ได้เปิดเผยว่าแบ็คแพ็คของรีเจเนเรตกันดั้มนั้นถูกดัดแปลงเป็นแบ็คแพ็ค +11 (พลัสอีเลเว่น) เพื่อใช้งานกับ ZGMF-YX21R โปรโตเซเวอร์โดยในแบ็คแพ็คนี้มีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ฟิชชันและนิวตรอนแจมเมอร์แคนเซลเลอร์อยู่ด้วย
พระธรรมไตรโลก (ชื่น)
พระธรรมไตรโลก นามเดิม ชื่น เป็นพระภิกษุชาวไทยในนิกายเถรวาท อดีตเจ้าอาวาสวัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร และอดีตสมเด็จพระสังฆราชไทยพระองค์ที่ 3 แห่งกรุงธนบุรี
ประวัติ
พระธรรมไตรโลก มีนามเดิมว่า ชื่น เป็นชาวเมืองแกลง มีสมณศักดิ์เป็นพระครูสุธรรมธีรราชมหามุนี เจ้าคณะเมืองระยอง ภายหลังจากสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงสถาปนากรุงธนบุรี จึงได้ย้ายมาจำพรรษาในกรุงธนบุรี ดำรงสมณศักดิ์ที่พระโพธิวงศ์ เป็นเจ้าอาวาสวัดหงส์รัตนาราม ต่อมาได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช แทนสมเด็จพระสังฆราช (ศรี) ที่ถูกถอดจากสมณศักดิ์
สมเด็จพระสังฆราชชื่น เป็นพระสงฆ์ที่รอบรู้และแตกฉานในพระไตรปิฎกระดับดีเยี่ยม แม้ภายหลังจะถูกปลดออกจากตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช ก็ยังมีรายชื่อเป็นผู้ชำระพระอภิธรรมปิฎกในส่วนปรมัตถ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และยังได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดหงส์รัตนารามจนถึงแก่มรณภาพ
สมเด็จพระสังฆราช
พ.ศ. 2324 อันเป็นปีสุดท้ายแห่งรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี สมเด็จพระสังฆราช (ศรี) ได้ถูกถอดจากตำแหน่งเนื่องจากได้ถวายวิสัชนาร่วมกับ พระพุฒาจารย์ วัดบางหว้าน้อย (วัดอมรินทราราม) และพระพิมลธรรม วัดโพธาราม (วัดพระเชตุพนหรือวัดโพธิ์) เรื่องพระสงฆ์ปุถุชนไม่ควรไหว้คฤหัสถ์ที่เป็นอริยบุคคล เนื่องจากคฤหัสถ์เป็นหินเพศต่ำ พระสงฆ์เป็นอุดมเพศที่สูง เพราะทรงผ้ากาสาวพัสตร์และพระจาตุปาริสุทธิศีลอันประเสริฐ ดังความว่า
“ถึงมาตรว่าคฤหัสถ์เป็นพระโสดาก็ดี แต่เป็นหินเพศต่ำ อันพระสงฆ์ถึงเป็นปุถุชน ก็ตั้งอยู่ในอุดมเพศอันสูง เหตุทรงผ้ากาสาวพัสตร์ และพระจตุปาริสุทธิศีลอันประเสริฐ ซึ่งจะไหว้นบคฤหัสถ์ อันเป็นพระโสดานั้นก็บ่มิควร”
ข้อวิสัชนาดังกล่าวนี้ไม่ต้องพระทัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี พระองค์จึงให้ถอดเสียจากตำแหน่งพระสังฆราช ลงมาเป็นพระอนุจร (พระธรรมดา) แล้วทรงตั้งพระโพธิวงศ์ เป็นสมเด็จพระสังฆราช และตั้งพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นพระวันรัต
เมื่อเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระบาทสมเด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดีเมื่อ พ.ศ. 2325 แล้ว ก็โปรดให้ถอดยศสมเด็จพระสังฆราช (ชื่น) วัดหงส์ฯ ลงเป็นพระธรรมธิราราชมหามุนี ทั้งนี้ทรงมีพระปรารภว่า "มีความรู้มาก เสียดายแต่ว่ามีสันดานสอพลอ" จากนั้นก็โปรดสถาปนาพระอาจารย์ศรี วัดระฆังโฆสิตาราม ขึ้นดำรงสมณฐานันดรศักดิ์ที่ "สมเด็จพระสังฆราช" อีกคำรบหนึ่ง จึงเป็นว่า พระสังฆราช (ศรี) วัดระฆัง ได้เป็นสังฆราชสองหน พระพุทธาจารย์และพระพิมลธรรมนั้น ก็ทรงโปรดให้คืนครองสมณศักดิ์และตำแหน่งดังเดิม และโปรดให้กลับครองวัดเก่าที่เคยสถิต
พ.ศ. 2418
พุทธศักราช 2418 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1875
ทานตะวัน
ทานตะวัน มีชื่อตามภาษาถิ่นพายัพว่า บัวผัด เป็นพืชปีเดียว (annual plant) อยู่ในวงศ์ Asteraceae มีฐานรองกลุ่มดอก (inflorescence) ขนาดใหญ่ ลำต้นโตได้สูงถึง 3 เมตร ฐานรองกลีบดอกอาจกว้างได้ถึง 30 เซนติเมตร ชื่อ "ทานตะวัน" ถูกใช้อ้างอิงถึงพืชทั้งหมดในสกุล Helianthus ด้วยเช่นกัน
ทานตะวันเป็นพืชท้องถิ่นของอเมริกากลาง มีหลักฐานแสดงให้เห็นว่ามีการปลูกดอกทานตะวัน ในประเทศเม็กซิโกตั้งแต่ประมาณ 2600 ปีก่อนคริสตกาล
ตำนานดอกทานตะวัน
ในเทพนิยายกรีกมีนางไม้ชื่อ Clytie ที่หลงรักเทพอพอลโล ซึ่งเป็นเทพแห่งดวงอาทิตย์ ได้เฝ้ามองอพอลโลทุกวันจนผมสีทองของเธอกลายเป็นกลีบดอกสีเหลืองและใบหน้ากลายเป็นดอกทานตะวัน ชื่อ Helianthus มาจากคำว่า helios ที่แปลว่าดวงอาทิตย์ กับคำว่า anthos ที่แปลว่า ดอกไม้ ที่งดงามมาก
การเข้ามาของดอกทานตะวันในประเทศไทย
ดอกทานตะวันเข้ามาในประเทศในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยชาวฝรั่งเศสนำมาปลูก ปัจจุบัน มีการปลูกทานตะวันเป็นท้องทุ่งจำนวนมากในประเทศไทย แม้กระทั่งในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งมีเนื้อที่ทั้งหมด 10 ไร่ ริมถนนประเสริฐมนูกิจ หลังโรงเรียนสตรีวิทยา 2 เขตลาดพร้าว จนกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยว และนิยมถ่ายรูปที่ได้รับความนิยม
การใช้ประโยชน์
ทานตะวันเป็นพืชให้น้ำมันโดยสกัดจากเมล็ด น้ำมันดอกทานตะวันมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงสามารถนำไปใช้ในการฟอกหนังและประกอบอาหาร
ทานตะวันเป็นพืชที่มีบทบาทมากในการฟื้นฟูดิน ตัวอย่างเช่น ทานตะวันสะสมตะกั่วได้ 0.86 mg/kg เมื่อเลี้ยงแบบไฮโดรโพนิกส์ และส่งเสริมการย่อยสลายคาร์โบฟูรานได้ 46.71 mg/kg
น้ำมันทานตะวัน
สามารถนำมาใช้ปรุงอาหารได้ เช่น การนำมาผัด หรือนำมาปรุงน้ำสลัด มีบางส่วนที่นำมาใช้บริโภคเป็นน้ำมันและเครื่องสำอาง น้ำมันจากเมล็ดทานตะวันเป็นน้ำมันที่มีคุณภาพสูง โดยมีน้ำมันไม่อิ่มตัวสูงกว่าร้อยละ 90 ซึ่งร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์ขึ้นเองได้ (ช่วยลดคอเลสเตอรอลที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคไขมันอุดตันในเส้นเลือด ช่วยป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคมะเร็ง) และยังประกอบไปด้วยวิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอี และวิตามินเคอีกด้วย เมื่อเก็บไว้เป็นเวลานานก็ไม่เกิดกลิ่นหืน อีกทั้งยังทำให้สีกลิ่นและรสชาติไม่เปลี่ยนแปลง นอกจากจะนำมาใช้เป็นน้ำมันพืชแล้ว ยังนิยมนำมาใช้ในอุตสาหกรรมการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น ทำเนยเทียม น้ำมันสลัด ครีม นมที่มีไขมัน และอาหารอีกหลายชนิด นอกจากนี้ยังนำมาใช้ในอุตสาหกรรมสี ฟอกสี ทำสบู่ น้ำมันชักเงา น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์ ทำฟิล์ม ใช้ในการฟอกหนัง เคลือบผิวผลไม้ในลักษณะขี้ผึ้ง เช่น การทำเทียนไข หรือเครื่องสำอาง บ้างใช้เป็นน้ำมันนวด หรือใช้เป็นส่วนผสมของครีมนวดผม หรือผสมในโลชั่นบำรุงผิว (เนื่องจากมีวิตามินอีสูง) กากจากเมล็ดทานตะวันหลังการสกัดเอาน้ำมัน จะมีโปรตีนอยู่ประมาณ 30-40% สามารถนำมาใช้เป็นส่วนผสมของอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยงได้ และยังใช้เป็นแหล่งแคลเซียมสำหรับปศุสัตว์ได้เป็นอย่างดี แต่จะมีปริมาณของกรดอะมิโนอยู่เพียงเล็กน้อย และขาดไลซีน จึงต้องนำมาใช้อย่างรอบคอบ เมื่อจะนำไปผสมเป็นอาหารสัตว์ที่มิใช่สัตว์เคี้ยวเอื้อง นำมาใช้ทำ Lecithin(เลซิทิน) เพื่อใช้ในทางการแพทย์ในการช่วยลดคอเลสเตอรอลในคนไข้ที่มีคอเลสเตอรอลในเส้นเลือด
ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของทานตะวัน
สารสำคัญที่พบได้แก่ Abscisic acid, Beta-carotene, Citric acid, Coumaric acid,Cumin alcohol, Cyamidin, Glycoside, Glandulone A, B gibberellin A, Vanillin, Vitamin B2 ทั้งต้นพบว่ามีสาร Cryptoxanthin, Earotenoids, Globulin, Glycocoll, Quercimeritin, Phospholipid Methionine, Seopoline Heliangine, Tocopherol ส่วนในเมล็ดพบโปรตีน 55%, ออกไซด์คาร์บอเนต 41.6%, น้ำมันประมาณ 55% และในน้ำมันพบสาร Linoleic acid 70%, Glycerol oil, Phosphatide, Phospholipid, B-Sitosterol และพบน้ำมันระเหยอีกหลายชนิด ส่วนเปลือกเมล็ดพบน้ำมัน 5.17%, โปรตีน 4%, ขี้ผึ้ง 2.96% และยังมี Cellulose, Pentosan, และ Lignin ทานตะวันมีฤทธิ์ลดความดันโลหิตสูง ยับยั้งการก่อมะเร็ง ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยลดไขมันในเลือดสูง
เมื่อปี ค.ศ.1971 บูดาเปส ได้ทำการศึกษาทดลองผลการลดไขมันในเลือดของน้ำมันจากเมล็ดทานตะวันในหนูทดลอง พบว่าสาร Cephalin B, Cephalin A lysocepphalin, lecithin, และ lysolecithin มีผลในการช่วยลดไขมันในเลือด
เมื่อปี ค.ศ.1999 ที่ประเทศอินเดีย ได้ทำการทดลองศึกษาผลในการลดไขมันในเลือดของเมล็ดทานตะวันในหนูขาวทดลอง โดยทำการทดลองนานถึง 9 สัปดาห์ โดยกระตุ้นให้หนูขาวเป็นเบาหวาน โดยให้ Alloxan และให้น้ำมันดอกทานตะวัน หลังจากการทดลองพบว่าไขมันในเลือดมีระดับลดลง
เมื่อปี ค.ศ.2003 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาทดลองผลในการลดไขมันของเมล็ดทานตะวัน โดยทำการทดลองในหนูเพศผู้ จำนวน 60 ตัว และกลุ่มการทดลองออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นกลุ่มควบคุมที่ให้อาหารไขมัน 1% ส่วนกลุ่มที่สอง ให้เมล็ดองุ่น 10 gm. และกลุ่มที่สามให้นำมันดอกทานตะวัน 1 gm. และได้ทำการทดลอง 4 สัปดาห์ พบว่า กลุ่มที่สามที่ให้น้ำมันดอกทานตะวัน สามารถลดไขมันได้มากกว่ากลุ่มที่สอง
เมื่อปี ค.ศ.2005 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาทดลองผลการลดไขมันในเลือดของทานตะวัน ในผู้หญิงที่หมดประจำเดือน จำนวน 14 คน โดยทำการทดลอง 28 วัน แบ่งกลุ่มการทดลองออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือกลุ่มควบคุม ส่วนกลุ่มที่สอง ให้น้ำมันมะกอกผสมกับน้ำมันเมล็ดทานตะวัน และกลุ่มสามคือกลุ่มที่ให้อาหารไขมันสูง ภายหลังการทดลองพบว่ากลุ่มที่สองมีระดับคอเลสเตอรอลลดลงแตกต่างจากกลุ่มอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ P < 0.05
เมื่อปี ค.ศ.2005 ที่ประเทศรัสเซีย ได้ทำการศึกษาทดลองผลในการลดไขมันของเมล็ดทานตะวัน โดยทำการทดลองในหนูขนาด 180-200 gm. ที่ถูกกระตุ้นให้ไขมันในเลือดสูง โดยให้น้ำมันดอกทานตะวัน 1 ซีซีต่อวัน และใช้ n-6 fatty acid fish oil 1 ซีซีต่อวัน และ Znso 0.43 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน โดยทำการทดลองนาน 6 สัปดาห์ ภายหลังการทดลองพบว่าระดับของคอเลสเตอรอลในเลือดลดลง ในเมล็ดทานตะวันพบว่ามีสารฟอสโฟลิพิด (Phosphilipid) ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยลดคอเลสเตอรอลในเลือดของหนูทดลองได้ แต่ผลการรักษายังไม่ชัดเจนนัก ดอกเมื่อนำมาสกัดจะได้น้ำจากใบ แล้วนำมาใช้ทดลองกับกระต่ายทดลอง ด้วยวิธีการฉีดเข้าทางเส้นเลือดดำ พบว่าจะทำให้ความดันโลหิตต่ำ และกระตุ้นการหายใจ นอกจากนี้เมื่อนำมาหยอดลงบริเวณใบหูของกระต่ายก็ว่าทำให้เส้นเลือดขยายตัวขึ้น และยังทำให้การบีบตัวของลำไส้เล็กเพิ่มขึ้นอีกด้วย แต่เมื่อนำมาทดลองกับแมวด้วยวิธีการฉีดเข้าในผิวหนัง พบว่าจะมีผลทำให้ความดันโลหิตลดลงกว่าเดิม ฐานรองดอกเมื่อนำมาสกัดสารออกด้วยแอลกอฮอล์ แล้วนำมาใช้ทดลองกับแมวด้วยวิธีการฉีดเข้าไปในเส้นเลือดดำ พบว่ามีผลทำให้ความดันโลหิตต่ำ และทำให้แมวสลบ น้ำมันจากดอกทานตะวัน เมื่อนำมาใช้ผสมกับอาหารแล้วให้กระต่ายทดลองกิน พบว่ามีผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ภูมิคุ้มกันต่อเชื้อวัณโรคมีมากขึ้น สารสกัดจากดอกทานตะวัน เมื่อนำมาทดลองกับกระต่าย พบว่าสามารถทำให้เส้นเลือดมีการขยายตัว และไปกระตุ้นระบบประสาท ส่วนเรื่องการหาย พบว่าทำให้กระต่ายหายใจแรงขึ้น แต่มีความดันลดลง และเห็นได้ชัดเจนว่า ลำไส้เล็กของกระต่ายมีการบีบตัวมากขึ้น จึงได้มีการนำไปใช้รักษาผู้ป่วยที่มีอาการลำไส้หย่อน หรือลำไส้ไม่มีกำลัง สารสกัดจากใบทานตะวันด้วยแอลกอฮอล์ 0.2% สามารถช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียบางชนิดได้ โดยสามารถช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย Bacillus aureus และพารามีเซียม (Paramecium) ได้ แต่ไม่มีฤทธิ์ต่อเชื้อแบคทีเรีย Bacillus coli และนอกจากนี้ยังสามารถนำมาใช้เป็นยาต้านโรคมาลาเรีย และช่วยเสริมฤทธิ์ของยาควินินได้อีกด้วย จากการทดสอบความเป็นพิษพบว่าสารสกัดจากส่วนที่อยู่เหนือดินด้วย 50% เอทานอล มีค่า LD50 มากกว่า 1.0 กรัมต่อกิโลกรัม เมื่อทำการฉีดเข้าทางช่องท้องของหนูถีบจักร
ต้นอ่อนทานตะวัน
คือต้นอ่อนของทานตะวันที่มีอายุ 7 - 11 วัน ในต้นอ่อนทานตะวันมีสารอาหารที่ดีต่อร่างกาย เช่น ไฟเบอร์ โปรตีน ธาตุเหล็ก แคลเซียม สังกะสีโพแทสเซียม ไขมัน ต้นอ่อนทานตะวันจัดเป็นอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมาก เพราะมีสารชนิดหนึ่งที่มีชื่อเรียกว่า GABA (gamma aminobotyric acid)กรดแกมมาอะมิโนบิวทีริก ซึ่งเจ้าสารชนิดนี้มีคุณสมบัติในการช่วยป้องกันโรคมากมายหลายชน­­­ิด เช่น โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน ช่วยในการควบคุมน้ำหนัก บำรุงเซลล์สมอง ป้องกันการเกิดโรคอัลไซเมอร์ ช่วยบำรุงผิวพรรณ สายตา ชะลอความแก่ชรา นอกจากนี้ก็ยังอุดมไปด้วยวิตามินบี 1 บี 6 วิตามินอี วิตามินซี และเซเลเนียม กรดไขมันโอเมก้า 3, 6, 9 มีโฟเลทสูง เหมาะสำหรับหญิงตั้งครรภ์ และขจัดเชื้อโรคต่าง ๆ ในปอด โดยในศาสตร์ของแพทย์แผนอายุรเวทโบราณนั้น ต้นอ่อนทานตะวันสามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใ­จได้อีกด้วย และจากข้อมูลการวิจัยของ Medical Center, University of Maryland สหรัฐ เมื่อปี 2553 ระบุว่า ต้นอ่อนทานตะวัน (Sunflower Sprouts) มีกรด Linoleic ในปริมาณมาก ช่วยในการบำรุงสมองและกระดูกให้แข็งแรง ทั้งยังอุดมไปด้วยวิตามินบี วิตามินอี และโฟเลต ช่วยเพิ่มภูมิต้านทานให้แก่ร่างกาย ป้องกันโรคหัวใจและมะเร็ง และช่วยให้ระบบขับถ่ายดีด้วย
นอกจากนี้ ข้อมูลการวิจัยของ International Sprout Growers Association เมื่อปี 2554 ระบุว่ามีธาตุเหล็กสูง ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลได้ อีกด้วย
ต้นอ่อนทานตะวันมีโปรตีนมากกว่าผักกาดเขียวถึง 2 เท่า วิตามิน A, B2, E, D, K และยังมีวิตามิน A สูงกว่าน้ำมันเมล็ดข้าวโพดและเมล็ดถั่วเหลืองกว่า 3 เท่าเลยทีเดียว แต่เมื่อนำเมล็ดทานตะวันมาเพาะเป็นต้นอ่อนทานตะวัน คุณค่าทางอาหารจะเพิ่มมากขึ้น เช่น มีโปรตีนสูงกว่าถั่วเหลือง มีวิตามินA สูง ช่วยบำรุงสายตา ผิวพรรณ และชะลอความแก่
การปลูกต้นอ่อนทานตะวัน
การเตรียมดิน การเตรียมดินก่อนปลูก ควรไถดินให้ลึกในระดับ 30 เซนติเมตรหรือลึกกว่านั้น เพราะว่าเมื่อฝนตกดินจะสามารถรับน้ำให้ซึมซับอยู่ในดินได้มากขึ้น การไถดินลึกจะช่วยทำลายการอัดแน่นของดินในชั้นไถพรวน ทำให้น้ำซึมลงในดินชั้นล่างได้มากขึ้น ควรกำจัดวัชพืชในแปลงให้สะอาด และไถย่อยดินครั้งสุดท้ายให้ร่วนซุย หากมีการใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักลงไปพร้อมกับการย่อยดินครั้งสุดท้ายจะช่วยเสริมธาตุอาหารต่าง ๆ เพื่อให้พืชนำไปใช้ประโยชน์
การปลูก หลังจากเตรียมดินเสร็จแล้ว ควรทำร่องสำหรับหยอดเมล็ดโดยให้แต่ละร่องห่างกัน 70-75 เซนติเมตร และให้หลุมปลูกในร่องห่างกัน 25-30 เซนติเมตร หยอดหลุมละ 2 เมล็ด แล้วกลบดินโดยให้เมล็ดอยู่ลึก 5-8 เซนติเมตร เมื่อพืชงอกได้ 10 วัน หรือมีใบจริง 2-4 คู่ให้ถอนแยกเหลือไว้เฉพาะต้นที่แข็งแรงเพียงหลุมละ 1 ต้น และถ้าหากดินมีความชื้นต่ำควรใช้ระยะปลูกกว้างขึ้น การยกร่องนี้ เพื่อเป็นการสะดวกในการให้น้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปลูกในฤดูแล้งที่ต้องการน้ำมาก ส่วนการปลูกในฤดูฝน ถ้าเป็นดินที่มีการระบายน้ำดีก็ไม่จำเป็นต้องยกร่องและใช้ระยะปลูกเช่นเดียวกับยกร่อง การปลูกวิธีนี้ ต้องใช้เมล็ดพันธุ์ลูกผสมจำนวน 0.7 กิโลกรัมต่อไร่ และปลูกตามระยะที่แนะนำนี้จะได้จำนวนต้น 6,400-8,500 ต้นต่อไร่
การใส่ปุ๋ย ทานตะวันเป็นพืชที่ให้โปรตีน และแร่ธาตุสูง จึงควรใส่ปุ๋ยในปริมาณที่พืชต้องการตามสภาพดินที่ปลูกด้วยสำหรับปุ๋ยเคมีที่เหมาะสมที่แนะนำคือสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-8 อัตรา 30-50 กิโลกรัมต่อไร่ โดยใส่รองพื้นพร้อมปลูกและใช้ปุ๋ยยูเรีย 46-0-0 อัตรา 20-30 กิโลกรัมต่อไร่ เมื่อทานตะวันอายุได้ 30 วัน หรือมีใบจริง 6-7 คู่ ซึ่งเป็นระยะกำลังจะออกดอก หากมีการตรวจวิเคราะห์ดินก่อนปลูก จะช่วยให้การใช้ปุ๋ยมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นและในกรณีที่เป็นดินทรายและขาดธาตุโบรอน ควรใส่ผงโบแรกซ์ประมาณ 2 กิโลกรัมต่อไร่ จะทำให้เพิ่มผลผลิตได้มากและทำให้คุณภาพของเมล็ดทานตะวันดีขึ้น
การให้น้ำทานตะวัน น้ำเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีผลกระทบต่อการผลิตทานตะวัน หากความชื้นในดินมีน้อยก็จะทำให้ผลผลิตลดลงด้วย การให้น้ำที่เหมาะสมแก่ทานตะวันจึงจะทำให้ได้รับผลผลิตดีด้วย ดังนั้นการให้น้ำควรปฏิบัติดังนี้ ครั้งที่ 1 หลังจากปลูกเสร็จแล้วรีบให้น้ำทันที หรือควรทำการปลูกทันที หลังฝนตกเพื่อใช้ความชื้นในดินให้เต็มที่โดยไม่ต้องรดน้ำ ครั้งที่ 2 ระยะมีใบจริง 2 คู่ หรือประมาณ 10-15 วัน หลังงอก ครั้งที่ 3 ระยะเริ่มมีตาดอก หรือประมาณ 30-35 วัน หลังงอก ครั้งที่ 4 ระยะดอกเริ่มบาน หรือประมาณ 50-55 วัน หลังงอก ครั้งที่ 5 ระยะกำลังติดเมล็ด หรือประมาณ 60-70 วัน หลังงอก การให้น้ำควรให้น้ำอย่างเพียงพอให้ดินชุ่ม แต่ไม่ต้องถึงกับแฉะและน้ำขังการให้น้ำควรคำนึงถึงความชุ่มชื้นในดินด้วย ไม่ควรปล่อยให้ดินแห้งมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงแรกของการเจริญเติบโตจนถึงระยะติดเมล็ด
ทานตะวันกับแสงอาทิตย์
คือ ดอกทานตะวันหันหน้าเข้าหาดวงอาทิตย์ เป็นการตอบสนองแบบ (Positive Phototropism) คือการตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้นเพียงด้านเดียว เกิดจากฮอร์โมน ออกซิน (Auxin) เพราะแสงมีอิทธิพลทำให้การกระจายตัวของ(ออกซิน)เปลี่ยนแปลงไปจากปกติ เมื่อแสงส่องมายังพืช ด้านที่ได้รับแสงจะมีออกซินน้อยเพราะออกซินได้หนีไปอยู่ด้านที่มืดกว่า ด้านที่มืดจึงมีการยืดตัวและมีการเจริญเติบโตมากกว่าด้านที่รับแสง ยอดของพืชจึงโค้งเบนเข้าหาแสงจึงดูเหมือนว่าดอกทานตะวันหันหน้ามองพระอาทิตย์อยู่ตลอดเวลา ซึ่งต่างจากแบบ (Negative Phototropism) ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวหาแสง เช่น หญ้าแพรก (ข้อสังเกต) ดอกทานตะวันที่มีอายุน้อยจะหันหน้าหาดวงอาทิตย์จริงแต่ดอกทานตะวันที่แก่แล้วหรืออายุมากแล้วจะไม่สนใจดวงอาทิตย์เลย ยิ่งเป็นดอกที่เหี่ยวแล้วจะไม่หันหน้าไปหาดวงอาทิตย์เลย นั่นคือวันสุดท้ายที่มันจะยังมีแรงหันหน้าไปหาดวงอาทิตย์ได้ ก็จะเป็นเวลาตอนเย็นกลางคืนทิ้งช่วงไป 12 ชั่วโมง หลังจากนั้นรุ้งเช้าดอกทานตะวันก็จะไม่หันหน้าหาดวงอาทิตย์อีก ดอกทานตะวันที่เหี่ยวสวนใหญ่จะหันหน้าไปทาง(ทิศตะวันตก) นอกเสียจากลมจะพัดแรงทำให้หันไปทิศทางอื่น
พ.ศ. 2419
พุทธศักราช 2419 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1876
พ.ศ. 2416
พุทธศักราช 2416 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1873