cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
การเปรียบเทียบวิธีคุมกำเนิด
ประสิทธิผล
หลายวิธีอาจสามารถใช้ร่วมกันเพื่อเพิ่มประสิทธิผล ตัวอย่างเช่น เมื่อใช้ถุงยางอนามัยร่วมกับสารฆ่าเชื้ออสุจิ อัตราการล้มเหลวในการใช้อย่างถูกต้องถูกประมาณว่าใกล้เคียงกับเมื่อใช้ยาฝังคุมกำเนิด อย่างไรก็ตามการคำนวนอัตราล้มเหลวเมื่อใช้หลายวิธีร่วมกันอาจไม่ค่อยแม่นยำ เพราะประสิทธิผลของแต่ละวิธีอาจไม่อสิระหากไม่ใช่กรณีที่ใช้อย่างถูกต้อง
หากรู้หรือคิดว่าวิธีคุมกำเนิดอาจไม่ได้ผล เช่น เมื่อถุงยางอนามัยรั่ว ผู้ใช้สามารถใช้การคุมกำเนิดฉุกเฉินภายใน 72–120 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์ โดยควรใช้เร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์เท่าที่จะเป็นไปได้ เพราะประสิทธิผลลดลงเมื่อเวลาผ่านไป
ตารางแสดงอัตราการตั้งครรภ์ระหว่างการใช้ปีแรก
ค่าใช้จ่ายและต้นทุน-ประสิทธิภาพ
การวางแผนครอบครัวโดยการคุมกำเนิดเป็นหนึ่งในนโยบายด้านสุขภาพที่คุ้มทุนที่สุด ค่าใช้จ่ายของการคุมกำเนิดรวมค่าใช้จ่ายตอนใช้ (ค่าอุปกรณ์ ค่าเรียนวิธีใช้ ค่าไปพบแพทย์), ค่าใช้จ่ายหากวิธีล้มเหลว (การตั้งครรภ์นอกมดลูก การแท้งเอง การทำแท้ง การทำคลอด ค่าเลี้ยงดูบุตร), และค่าใช้จ่ายเมื่อมีผลข้างเคียง การคุมกำเนิดช่วยลดค่าใช้จ่ายโดยการลดการตั้งครรภ์ที่ไม่ตั้งใจและลดการติดต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
การทำหมันชายมักถูกกว่าการทำหมันหญิงมาก
การนับระยะปลอดภัยและการคุมกำเนิดโดยการให้นมลูกเป็นวิธีโดยพฤติกรรมที่แทบไม่มีค่าใช้จ่าย
การไม่คุมกำเนิดเป็นตัวเลือกที่แพงที่สุด แม้จะไม่มีค่าใช้จ่ายในการใช้ ทว่ามีอัตราการล้มเหลวสูงสุดจึงทำให้มีค่าใช้จ่ายที่ตามมาสูงที่สุด
วิธีที่มีประสิทธิผลสูงสุดและคุ้มทุนที่สุดคือวิธีที่ให้ผลนาน แม้วิธีเหล่านี้มักมีค่าใช้จ่ายตอนใช้ค่อนข้างสูง แต่นับว่าเป็นการประหยัดเงินในภายหลัง การคุมกำเนิดลดค่าใช้จ่ายของทั้งระบบสาธารณสุขและผู้รับประกัน
แบรดลีย์ โจเซฟ
แบรดลีย์ โจเซฟ (Bradley Joseph) (เกิดปี พ.ศ. 2508 ,วิลล์มาร์,มินเนโซตา) เป็นนักประพันธ์เพลงชาวสหรัฐอเมริกา,นักเปียโน/คีย์บอร์ด,นักเรียบเรียงดนตรี และศิลปินดนตรี มีผลงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 เขาเล่นเครื่องดนตรีได้หลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นกับวงร็อก จนกระทั่งยานนีจ้างเขาเล่นเปียโนในคอนเสิร์ต เขาได้เล่นทัวร์กับยานนีอยู่ 6 ครั้ง และได้ปรากฏในอัลบั้มดังของยานนีในอัลบั้ม Yanni Live at the Acropolis ในปี พ.ศ. 2536 เขายังมีโอกาสได้ร่วมงานกับชีน่า อีสตัน ในส่วนของนักคีย์บอร์ดและผู้ช่วยผู้กำกับดนตรี รวมถึงการแสดงในรายการโทรทัศน์ Tonight Show with Jay Leno ในปี พ.ศ. 2538
ในปี พ.ศ. 2537 โจเซฟออกผลงานเดี่ยวในชื่อ Hear the Masses ซึ่งได้ร่วมงานกับทีมงานของยานนีด้วย ตามมาด้วยอัลบั้ม Rapture ที่บันทึกเสียงด้วยเครื่องดนตรีวงออร์เคสตรา 50 ชิ้น ในสังกัดนาราดา และเขาได้มีผลงานอีก 8 อัลบั้มและมีค่ายเพลงเป็นของตัวเองในนาม Robbins Island Music และในปี พ.ศ. 2546 โจเซฟกลับมาร่วมงานกับยานนีอีกครั้งในทัวร์ Ethnicity และได้มีผลงานในปี 2004 ที่แต่งขึ้นระหว่างการซาวด์เชคดนตรีครั้งนี้ในอัลบั้ม "Ten Outstanding Young Minnesotans".
พระยาประชาชีพ (ศิลา)
สมเด็จเจ้าฟ้าศิลา หรือ พระยาประชาชีพ เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับราชการจนได้รับพระราชทาน ให้ดำรงบรรดาศักดิ์และราชทินนาม ที่ พระยาประชาชีพ
พระองค์ทรงเป็นต้นสกุล "ศิลานนท์"
พระโอรส-พระธิดา
พระองค์มีพระโอรส-พระธิดา คือ
พรรคเสรีประชาธิปไตย (เยอรมนี)
พรรคเสรีประชาธิปไตย (Freie Demokratische Partei) หรือ FDP เป็นพรรคการเมืองสายเสรีนิยมและเสรีนิยมคลาสสิกของประเทศเยอรมนี ปัจจุบันอยู่ภายใต้การนำของนายคริสทีอัน ลินท์เนอร์
พรรคเสรีประชาธิปไตยก่อตั้งอย่างเป็นทางการในปีค.ศ. 1948 ที่เมืองเฮ็พเพินไฮม์ รัฐเฮ็สเซิน จากการรวมกลุ่มของพรรคการเมืองหัวเสรีที่เคยมีอยู่ในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง อันได้แก่พรรคประชาธิปไตยเยอรมัน (Deutsche Demokratische Partei) และพรรคประชาชนเยอรมัน (Deutsche Volkspartei)
พรรคเสรีประชาธิปไตยถือเป็นพรรคการเมืองที่มีบทบาทในสภาล่าง พรรคการเมืองนี้เคยเข้าร่วมรัฐบาลกับกลุ่มการเมืองใหญ่อย่างเซเดอู/เซเอ็สอู (CDU/CSU) อยู่สี่ครั้งระหว่างปีค.ศ. 1949–1956, 1961–1966, 1982–1998 และ 2009–2013
เมอร์โบรมิน
เมอร์โบรมิน (Merbromin) หรือ ยาแดง เป็นสารระงับเชื้อเฉพาะที่ ใช้สำหรับแผลบาดและถลอกเล็กน้อย เมอร์โบรมินเป็นสารประกอบเกลือออร์แกโนเมอร์คิวริกไดโซเดียมและฟลูออเรสซิน หาซื้อได้ทั่วไปในประเทศส่วนใหญ่ รวมทั้งประเทศไทย, มีราคาถูก และเก็บรักษาได้นาน, แต่มีการเลิกใช้ไปในสหรัฐอเมริกา เยอรมนี และฝรั่งเศส เนื่องจากเป็นสารประกอบที่มีปรอทอยู่ในโมเลกุล แม้ว่าจะไม่ได้มีการพิสูจน์อย่างจริงจังว่าไม่ปลอดภัยก็ตาม
ชลบน
ชลบน (졸본) เป็นเมืองหลวงแห่งแรกของโกกูรยอซึ่งเกิดขึ้นทางตอนเหนือของคาบสมุทรเกาหลี ชลบนอยู่ในภูเขาหวูหนู มณฑลเหลียวหนิง
ใน 37 ปีก่อนคริสตกาล จูมง ได้หนีจาก อาณาจักรพูยอตะวันออก เพื่อหลีกเลี่ยงความตายจากพระหัตถ์ของ แทโซ รัชทายาทแห่ง พูยอตะวันออก ซึ่งแสดงความอิจฉาต่อ จูมง หลังจากที่เขาหนีไป จูมง ได้ก่อตั้งอาณาจักรใหม่ขึ้นใน 37 ปีก่อนคริสตกาลเรียกว่า โคกูรยอ ในภูมิภาคชลบน ใน ชลบน พระองค์อภิเษกสมรสกับ พระนางโซซอโน ซึ่งเป็นบุตรสาวของหัวหน้าเผ่าในท้องถิ่น
ชลบน เป็นเมืองหลวงแห่งแรกของอาณาจักรโคกูรยอตั้งแต่ 37 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 3 กษัตริย์องค์ที่สอง โอรสของพระเจ้าทงมย็อง พระเจ้ายูรี ย้ายเมืองหลวงไปยัง กุงแน
เชียงลาบ
เมืองเชียงลาบ (Keng Lap) หรือ "เวียงแคว้นสา" เป็นเมืองเก่าแก่ของชาวไทลื้อบางครั้งจะเรียกชื่อเมืองโขง หรือ เมืองโขงโค้ง หรือ เวียงแคว้นสา ตั้งอยู่ในจังหวัดท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศพม่า ตรงข้ามกับบ้านเชียงกก เมืองลอง แขวงหลวงน้ำทา ประเทศลาว และตั้งอยู่ครึ่งทางระหว่างหิรัญเงินยางนคร (เมืองเชียงแสน) ประเทศไทย และเมืองเชียงรุ่ง สิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ตัวเมืองตั้งอยู่ตรงแหลมเชียงลาบ มีเจ้าผู้ครองเมืองตามนามเมืองว่า "เจ้าหลวงเชียงลาบ" ปฐมผู้สร้างเมืองคือ พญาเจิงหาญ หรือ ขุนเจือง หรือ สมเด็จพระเจ้าเจืองฟ้าธรรมิกราชสมเด็จพระเจ้าหอคำเชียงรุ่งที่ 1 วีรบุรุษในตำนานของชนชาติไตย ตลอดลุ่มแม่น้ำโขง แห่งราชวงค์อาฬโวสวนตาน
เชียงลาบซึ่งเป็นบริเวณที่แม่น้ำโขงไหลเชี่ยวที่สุด หรือที่เรียกว่า "โขงโค้ง" เป็นแนวบริเวณที่อันตรายที่สุดในการเดินเรือ เนื่องจากเป็นบริเวณที่แม่น้ำโขงไหลลงมาตรงแล้วกระทบกับโขดหินและไหลย้อยกลับขึ้นไปข้างบน จึงทำให้แม่น้ำโขงในบริเวณนี้ไหลแรงและเชี่ยวที่สุดและต้องใช้ความชำนาญสูงในการเดินเรือสินค้า หากมองด้านจุดยุทธศาสตร์การเมือง การคมนาคม และการค้าขายในอดีต เมื่อสองร้อยกว่าปีที่ผ่านมา หากต้องเดินทางเดินทางจากเชียงแสนไปเชียงรุ่ง ต้องหยุดพักตรงนี้ เมื่อมีการหยุดพักแล้วจึงมีคารวานต่าง ๆ มาแลกเปลี่ยนสินค้าในบริเวณดังกล่าว จึงทำให้เชียงลาบกลายเป็นเมืองหน้าด่านสู่ประตูสู่เชียงรุ่งโดยปริยาย
บริเวณเมืองเมืองตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขงที่ไหลย้อนขึ้นและไหลลง ชาวเมืองเรียกบริเวณนี้ว่า "โขงโค้ง" ทางตอนกลางของเมืองมีแม่น้ำลาบ ไหลผ่านลงไปแม่น้ำโขง หากนั่งเรือจากเชียงแสนขึ้นไปราว 82 กม. ตลอดฝั่งลำน้ำโขงบริเวณเมืองเชียงลาบจะพบหินมหัศจรรย์ ซึ่งเป็นหิน 7 สีตลอดสองฝั่งแม่น้ำโขง ซึ่งมีเพียงแห่งเดียวในแม่น้ำโขงที่เมืองเชียงลาบ และถือว่าเป็นหินศักดิ์สิทธิ์
เมืองเชียงลาบ ได้ปรากฏอยู่ในเอกสารทางด้านประวัติศาสตร์ และพงศาวดาร มากมาย หลายฉบับ บ้างก็กล่าวชื่อเมืองว่า เชียงราบ เชียงลับ เมืองลับ เมืองลาบ เมืองราบ เก็งลับ เชียงแขง ยองห้วย  เป็นต้น ซึ่งในแต่ละยุคแต่ละสมัยการการเรียกชื่อเมืองแตกต่างกันไป เช่น ครั้งหนึ่งเชียงลาบได้ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของเชียงแขง ก็มีการเรียกชื่อเมืองรวมกัน แต่แท้ที่จริง แล้วเป็นคนละเมือง ซึ่งอยู่คนละฝั่งแม่น้ำโขง บางยุคถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเมืองหลวยใต้ หรือเมืองยู้ ก็ปรากฏอาณาเขตของเมืองดังกล่าวรวมเชียงลาบไว้ด้วย
หากมองในประวัติศาสตร์ของสยาม นั้นเชียงลาบ ไม่ค่อยคุ้นหู แต่หากพูดถึงเชียงแขง นั้นอาจจะคุ้น เพราะ สมัยเจ้ามหาขนาดดวงแสง นั้นได้ครอบครองดินแดนเมืองเชียงแขง ซึ่งรวมถึงเมืองเชียงลาบด้วย
ตำนานเมืองว่าด้วยพญามังรายตามกวางคำ
พญามังรายไปเห็นยังบ้านเมืองลวะทั้งหลายก่อนแล ท่านไปทางดอยจอมตุงค์นั้นในปีดับเม็ดศักราชได้ ๖๒๓ ตัวท้าวมังรายเจ้าก็เอาหมู่รี้พลไปถึงเหล่าที่หนึ่ง ก็เห็นยังกวางคำตัวหนึ่ง มันเต้นออกมาหาท้าวมังรายเจ้าก็เอาหมู่ไล่ก็บ่เขิ๊ด กวางตัวนั้นก็แล่นขึ้นไปภายหนเหนือ ท้าวมังรายก็ไล่ตามไปถึงดอยแห่งหนึ่งสุมกันอยู่ดั่งหัวคนนั้น จึงเรียกว่าดอยจอมหงส์ ท้าวมังรายเจ้าอยู่ที่นั้นก็ผ่อดูก็เห็นยังเมืองเขิน คือว่าภูมิที่นี้เป็นอันชุ่มเย็นมีร่มไม้อันกว้างขวางเขียวงาม ก็ชวนลวะทั้งหลายอยู่ แลเขินเสียน้อยหนึ่ง ยังพอสร้างบ้านแปงเมืองให้เป็นลูกช้างหางเมืองควรแท้แล ก็ให้เพื่อนต้องรูปเป็นพรานแบกหอกจูงหมาพาไถ้ไว้ปลายดอยลูกนั้น ไว้ให้เป็นสักขีโบราณ ไว้ ต่อเท่ากาลบัดนี้แล ท้าวมังรายเจ้าก็หนีเสียจากที่นั้นก็ติดไต่ไล่ตามรอยกวางคำ แต่ดอยลูกนั้นไปก็ไปแผ้วสันดอยแห่งหนึ่งเป็นป่าไม้รวกเขาก็ตัดเอาไม้รวกแปงเป็นคันหอกแล้ว เขาก็เรียกว่าบ้านรวกแต่นั้นมาแล ก็หนีจากที่นั้นไต่ตามรอยกวางไปถึงที่อีกแห่งหนึ่ง คันหอกเขา ยาวก็ไปค้างเคิงเสียไปบ่ได้ คนทั้งหลายก็เรียกว่าบ้านเคิงแต่นั้นมาแล กวางตัวนั้นก็ไต่ไปตามสันดอยลูกนั้น ก็ไปเกลือกอยู่มวกผาแห่งหนึ่ง คนทั้งหลายเห็นแล้ว เขาก็ไปเกิดทางภายหน้ากวางตัวนั้นก็แล่นไปทางตะวันออก เขาก็ไล่ไปกวางตัวนั้นก็เต้นหกงอบตกห้วยแห่งหนึ่ง คนทั้งหลายก็เรียกว่ากวางงอบดั่งนั้นแล ภายหน้าคนจักมาสร้างให้เป็นบ้านเป็นเมืองแล้วจักแผ่ชื่อไปว่าเมืองงอบนั้นแล
กวางตัวนั้นก็พลิกไป ทางตะวันตก เขาก็ไล่ไปคนทั้งหลายก็เรียกว่าห้วยไล่กวางสืบมา ภายหน้าต่อไปคนทั้งหลายจักมาสร้างให้เป็นบ้านเป็นเมืองแล้ว ก็จักเรียกว่าเมืองไล่แล ครั้งนั้นท้าวมังรายเจ้าป่าวให้คนทั้งหลายแปงขวากหลาวไปปักไว้ภายหน้านั้นดีแล้ว คนก็แหลมขวากหลาวไปปักไว้แท้ กวางตัวนั้นก็ขึ้นไปในห้วยอันนั้นแท้ ก็บ่ถูกยังขวากหลาวแต่สักอันแล ห้วยอันนั้นคนทั้งหลายจึ่งเรียกว่าห้วยล่วงทวงหลาวแต่นั้นมาแล
ครั้นรุ่งแจ้งแล้วท้าวมังรายเจ้าก็เอาหมู่บริวารทั้งหลายไล่ตามกวางคำตัวนั้นไปตามสันดอยลงแผ้วเมือง ท้าวมังรายก็ไล่ตามไปถึงตีนดอยลูกนั้น คนทั้งหลายจึ่งเรียกว่าตีนรอยไล่แต่นั้นมาแล กวางคำตัว นั้นก็ตกแผวลงเมืองแล้ว ก็เลาะตีนดอยคืนมาทางหนใต้ ท้าวมังราย เจ้าก็พาหมู่บริวารไล่ตามไป ก็มาถึงที่แห่งหนึ่งเป็นป่ามะขามป้อมขามแคงมีมากนัก ท่านก็ว่าเรายั้งกินหมากส้มเสียก่อนเทอญ พอให้หายอิดเหนื่อยก่อน ว่าดั่งนั้นแล้ว ที่อันนั้นคนทั้งหลายจึ่งได้เรียกว่าบ้านขามแต่นั้นมาแล ครั้นกินส้มแล้วก็พากันไล่ตามรอยกวางไปหนใต้ ก็ไปถึงห้วยน้อยแห่งหนึ่ง ท้าวมังรายเจ้าก็ว่ากวางคำลงมาถึงห้วยนี้แล คนทั้งหลาย ๑ ทะลวง ๒ แอบจึ่งเรียกห้วยนั้นว่าห้วยหัวลัง ครั้นต่อมาภายหลังคนเรียกว่าเมืองลังแต่นั้นมาแล กวางตัวนั้นก็ไต่ตามตีนดอยลูกนั้นมาถึงน้ำแม่น้อยแห่งหนึ่งกวางก็ขึ้นไปถึงถ้ำเงื้อมผาแห่งหนึ่ง แล้วก็เข้าไปหายเสียในถ้ำที่นั้นแล กวางคำตัวนั้นบ่ใช่ว่าเป็นกวางเถื่อนแท้ หากเป็นเทพยดาอันรักษาบ้านเมืองที่นั้น หากเนรมิตเป็นเหตุให้ท้าวมังรายเจ้าได้เห็นนั้นแล ส่วนว่าท้าวมังรายเจ้าก็พาหมู่บริวาร ไล่ตามรอยตีนกวางคำตัวนั้นไปก็ไปหายเสียในถ้ำที่นั้น ฝ่ายท้าวมังรายเจ้าก็หวังว่าจักได้ลาบได้แกงกิน ก็พลอยบ่ได้ลาบได้แกงกินตามความคิดเดิมดั่งนั้น รู้ว่าจักมาหายเสียในถ้ำที่นี้แท้บ่ไล่ติดตามก็จะดีกว่านี้พลอยมาหายเสียริมแม่น้ำอันไหลล่องมาตามหลงนี้ คน ทั้งหลายจึ่งเรียกแม่น้ำนั้นว่า แม่น้ำลาบเมืองลับแต่นั้นมาแล ถ้ำอันนั้นก็ได้ชื่อว่าถ้ำกวางคำหัวลับแต่นั้นมาแลส่วนท้าวมังรายเจ้าก็พาหมู่บริวารไปถึงที่แห่งหนึ่ง เป็นยางอันน้อยหนึ่ง จึ่งว่าเราทั้งหลายควรล้างหอก ดาบสีนาดเสียในที่นี้ว่าดั่งนั้นแล้ว ที่อันนั้นจึงเรียกว่ายางขาแต่นั้นมาแล ครั้นถึงวันรุ่งเช้าก็ไปถึงห้วยแห่งหนึ่ง ท้าวมังรายเจ้าก็ป่าวว่าเราทั้งหลายพร้อมกันยั้งพักให้หายอิดเหนื่อยก่อนดีแล้ว ที่อันนั้นคนทั้งหลายก็มาตั้งบ้านแปงเมืองอยู่ในที่นั้น ครั้นต่อมาที่อันนั้นก็เรียกว่าเมืองพักแต่นั้นมาแล มังรายเจ้าก็ถกเอาหมู่รี้พลคืนมาหาบ้านหาเมืองแห่งตนนั้นแล ในกาลนั้นท้าวมังรายเจ้าก็ให้หาอุตรพราหมณ์ผู้จบเพทให้เอาเพศเป็นพ่อค้าแล้วให้ไปเลียบดูขบวนเมืองอันชุ่มเย็นนั้นยังจักรุ่งเรืองไปภายหน้าฉันใด
เมืองลับ ก็คือเมืองเชียงลาบ นั้นเอง
ประวัติศาสตร์
เมืองเชียงลาบ เป็นหัวเมืองไทลื้อ เมืองหนึ่งของสิบสองปันนา ก่อตั้งโดยพญาเจื่องฟ้าธรรมิกราช หรือ ขุนเจื่อง หรือ พญาเจื่อง หรือ สมเด็จพระเจ้าหอคำเชียงรุ่งที่ 1 แห่งราชวงค์อาฬาโวสวนตาน''' มูลเหตุการตั้งเมืองนั้นภายหลังพญาเจืองได้ขยายอณาเขตแผ่นดินไทลื้อได้กว้างขวางถึงสิบสองปันนาทั้งหมด รวมถึง หนองแส (ภาษาลื้ออ่านว่า หนองเส) ล้านนา ล้านช้าง และเมืองแถน เดียนเบียนฟู (เวียดนามเหนือ) เนื่องจากแผ่นดินสิบสองปันนา เมืองไทลื้อนั้นกว้างใหญ่ไพศาลยิ่งนัก
เมืองเชียงลาบนั้นพญาเจืองธรรมิกราช ชัยภูมิที่เหมาะสม อีกทั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างหิรัญเงินยางนคร และเชียงรุ่ง ซึ่งหากเกิดข้าศึกรุกรานเชียงรุ่ง ตรงจุดนี้ซึ่งเป็นจุดโขงโค้ง แม่น้ำโขงไหลเชี่ยวที่สุด ประกอบกับและเป็นจุดที่ยากลำบากที่สุดในการคมนาคม หากมีข้าศึกรุกรานจะทำให้ข้าศึกเหนื่อยล้า และสามารถสะกัดกั้นไม่ให้ข้าศึกไปตีเมืองหลวงเชียงรุ่งได้ ดังนั้นจึงได้โปรดให้บริวาร เสนาอามาตย์ สมณะ ครูบาสังฆเจ้า ไพร่พล เดินทางลงเรือ ตามลำน้ำของ เรียกกันว่า "ล่องของ" มาขึ้นฝั่งตรงสบลาบ และสร้างเวียงใหม่ขึ้น นามว่า "เวียงลาบ" หรือ เชียงลาบ
หลังสิ้นยุคของพญาเจิงหาญ หรือ ขุนเจือง พญายอง เจ้าเมืองยอง ได้ถือโอกาสยกทัพเข้าโจมตีเมืองเชียงลาบ และสามารถยึดเมืองได้ ดังนั้นเชียงลาบจึงเป็นเมืองขึ้นของเมืองยองมาตั้งแต่ต้น ภายหลังเมืองยองขาดเจ้าเมืองปกครอง และถูกเจ้าเมืองเชียงรุ่งร่วมกับทัพเมืองเชียงลาบยกทัพมาตีเมืองคืน และได้ยกทัพขึ้นไปตีเมืองยอง สุดท้ายเมืองยองจึงเป็นเมืองขึ้นของเมืองเชียงรุ่ง และเมืองเชียงลาบ
พอถึงสมัยต่อมาพญามังรายครองเมืองโยนก ก็ยกทัพไปตีทางด้านเมืองเชียงของ ลำพูน (อาณาเขตรวมเชียงใหม่ในปัจจุบันด้วย) เชียงตุง และตีได้รุกรานไปในเขตเชียงรุ่งด้วยอีกส่วนหนึ่ง (ตามหมิงสือลู่ของจีน) ดังนั้นบริเวณเมืองยองส่วนที่เป็นเมืองไร เชียงลาบ พยาก พะแลว จึงถูกรวมเข้าในอาณาจักรโยนกของพญามังรายด้วย ต่อมาเมื่อพญามังรายไปตั้งกุมกาม และเชียงใหม่ ก็ให้พญาแสนพูไปอยู่เชียงแสน ปรากฏชื่อเมืองเชียงลาบว่าเป็นเมืองขึ้นของเมืองเชียงแสนในสมัยพญาแสนพูนี้เอง (ดูในจารึกวัดป่าสักที่ถูกถ่ายออกมาเป็นเรื่องเล่าในพื้นเมืองเชียงแสน) หลังจากนั้นมาเมืองเชียงลาบก็รวมอยู่กับเมืองเชียงแสนตลอด
ปี พ.ศ. 2101 เชียงใหม่ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่า ส่วนหัวเมืองสิบสองปันนาตอนล่างนั้นพม่าสั่งให้เจ้าเมืองเชียงแขงรวบรวมหัวเมืองต่าง ๆ ซึ่งอยู่แถบชายแดนจีนทางสิบสองปันนาเข้าพม่า ได้แก่เมืองยอง เชียงลาบ บ้านยู้ เมืองหลวงตลอดจนถึงเมืองอูในลาวตอนบนให้ขึ้นไปกับเมืองเชียงแสน ในขณะที่ตำนานเมืองยอง ได้กล่าวถึงสมัยพระยาสุทโธธัมมราช กษัตริย์พม่าลำดับที่ 5 แห่งราชวงศ์ตองอูได้มอบหมายให้พระยาแสนสุรินทร์ทาพรหมราชเจ้าเมืองยองดูแลหัวเมืองต่างๆรวม 12 หัวเมืองได้แก่ เมืองยู้ เมืองหลวย เชียงแข เมืองวะ เมืองกาย เมืองเลน เมืองติน เมืองสาด เมืองพระยาก เมืองปะแลว เชียงลาบและเชียงทอง เมืองยองในสมันนี้จึงอยู่ศูนย์กลางในฐานะอำนาจย่อยของพม่าทางตะวันออก
ปี พ.ศ. 2347 กองทัพหลวงจากกรุงเทพ ฯ พร้อมด้วยกองทัพจากเชียงใหม่ นครลำปาง น่าน และเวียงจันทน์ ได้ยกไปตีเชียงแสน ตั้งล้อมอยู่สองเดือนจึงยึดเชียงแสนไว้ได้ เจ้ากาวิละสั่งให้รื้อกำแพงเมือง และทำลายเมืองไม่ให้ใช้เป็นที่มั่นของข้าศึกได้อีกต่อไป แล้วอพยพครอบครัวชาวเชียงแสนลงมาประมาณ ๒๐,๐๐๐ คน แบ่งออกเป็นห้าส่วน ส่งลงไปกรุงเทพ ฯ ส่วนหนึ่งซึ่งต่อมาได้ไปตั้งถิ่นฐานที่อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ที่เหลือส่งไปอยู่ที่เวียงจันทน์ น่าน เชียงใหม่ และนครลำปาง
ความดีความชอบในครั้งนี้ เจ้ากาวิละได้รับสถาปนาเป็น พระเจ้าเชียงใหม่ มีฐานะเป็นเจ้าประเทศราช หลังจากตีเมืองเชียงแสนได้แล้ว กองทัพของล้านนาไทย ประกอบด้วย เชียงใหม่ นครลำปาง แพร่ เมืองเถิน น่าน รวมทัพกองทัพจากล้านช้างได้แก่ หลวงพระบาง และเวียงจันทน์ได้ร่วมกันยกไปตีเมืองยอง เมืองลื้อ เมืองเขิน เมืองเชียงตุง เมืองเชียงรุ้ง เมืองเชียงแขง ตลอดจนบรรดาหัวเมืองต่าง ๆ แถบไทยใหญ่ ลื้อ เขิน เข้ามาเป็นข้าขอบขัณสีมาของกรุงรัตนโกสินทร์ ทำให้ราชอาณาจักรไทยแผ่ออกไปอย่างกว้างขวางใหญ่ไพศาล
นับแต่เมืองเชียงลาบ ไปสุดเมืองเชียงแขง เมืองล้า เมืองพง เมืองมาง เมืองภูคา เมืองเทิง เมืองเลน ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของเมืองน่าน ในฐานนะหัวเมืองขึ้น หลังจากเมืองน่านได้ปกครองหัวเมืองลื้อต่าง ๆ ดังจารึกบทหนึ่งกล่าวไว้ว่า
“...เจ้าผู้ครองนครเมืองน่านจัดการเขตแดน ทำสงครามยุทธนาการมีชัยจับตัวเจ้าเมืองเชียงแขง ณ ที่บ้านยู้ เมืองหลวย ได้กวาดคนครอบครัวลงมาไว้ยังนคร-เมืองน่าน...และยังได้กวาดครอบครัวในหัวเมืองขึ้นเมืองเชียงแขงที่ใกล้เคียง คือ เมืองแฮะ เมืองหลวย เมืองวะ เมืองขัน เมืองเชียงขาง เมืองสิง เมืองนัง เมืองกาง เมืองลอง เมือง-ลาบ มาไว้ที่เมืองน่านด้วย...”
ครั้นต่อมาอีกไม่นานแล้วจึงได้มีหนังสือโองการเจ้าฟ้าแห่งเมืองนครน่าน ไปแจ้งยังเจ้าฟ้าไทลื้อหัวเมืองต่าง ๆ เพื่อเดินทางมายังหอคำหลวงนครน่าน เพื่อรับฟังข้อกฎหมายปกครองนครน่าน ดังจารึกหลักคำ เรื่องอาณาจักรหลักคำน่าน (กฎหมายปกครองนครน่าน) ได้กล่าวไว้ตอนหนึ่งดังนี้....
ครั้นเถิงเดือนยี่ออก ๑ ค่ำ มีเจ้าพระยาอุปราชาหอหน้าเป็นประธาน และเจ้าพระยาราชบุตร เจ้าพระยาศรีสองเมือง เจ้าพระยาสุริยพงษ์ เจ้าพระยาวังซ้าย เจ้าพระยาวังขวา เจ้าพระยาอริยวงษา เจ้าพระยาเทิง เจ้าพระยาเมืองราชา เจ้าพระเมืองแก้ว เจ้าพระเมืองน้อย เจ้าพระวิไชยราชา เจ้าเมืองเชียงแขง เจ้าเมืองเชียงของ เจ้าเมืองเลน เจ้าราชวงษ์เมืองเลน เจ้าเมืองหลวง เจ้าเมืองเชียงลาบ เจ้าเมืองภูคา เจ้าเมืองล้ำ แลขัติยราชวงษา ท้าวพญาเสนาอามาตย์ราชเสวกผู้ใหญ่ผู้น้อยทั้งมวลพร้อมกันเอาเนื้อความปรึกษาตั้งราชอาชญานั้นขึ้นกราบหลอง๗ เถิงราชสำนักเราเป็นเจ้าแล้ว จึงได้พร้อมกันตั้งพระราชอาชญาไว้หื้อเป็นอาณาจักรหลักคำ ไว้สั่งสอนห้ามปรามเจ้านายท้าวขุนลูกหลานไพร่ไทยทั้งหลายอย่ากระทำกรรมอันบ่ดีสืบต่อไปภายหน้าว่าตั้งแต่ศักราช ๑๒๑๔ ตัวปีเต่าไจ้เดือนยี่ ออก ๑ ค่ำ วันพุธนี้ไป ภายหน้าห้ามอย่าหื้อเจ้านายท้าวขุนไพร่ไทยทั้งหลายได้สมคบกันกระทำกรรมบ่ดี ......
ในโองการเจ้าฟ้าแห่งเมืองนครน่านนั้น ได้ระบุแค่เจ้าเมือง แต่ไม่ได้บอกพระนามของเจ้าเมืองแต่ละเมือง
จนถึงราวๆปี พ.ศ. 2350 เจ้าฟ้ามหาขนานดวงแสง (รู้จักกันว่าเจ้ามหาขนาน) ซึ่งขึ้นเป็นเจ้าเมืองเชียงตุง ก็เอาผู้คนเข้ามาอยู่ในเมืองยองใหม่ มีการรวมเอาเมืองพะยาก พะแลว เมืองไร เชียงลาบ เข้ากับเมืองยองขึ้นกับเมืองเชียงตุงด้วย เมืองเชียงลาบจึงขึ้นกับเมืองยองตั้งแต่นั้นมา
ปีพ.ศ. 2353 เจ้าสุมนเทวราชก็ได้ทะนุบำรุงบ้านเมืองให้เจริญสืบต่อมา และได้ยกกองทัพไปตีเมืองล้า เมืองพง เมืองเชียงแขง เมืองหลวงภูคา ได้ครัวมาไว้เมืองน่าน 6,000 คน
ปี พ.ศ. 2385 เจ้าเมืองเชียงแข็งได้อพยพผู้คนไปขอพึ่งเจ้าเมืองเชียงตุงมหาขนานเนื่องจาก เจ้าเมืองน่านกวาดคนลื้อเชียงแขง เมืองพง มาอยู่เมืองน่าน ทำให้ผู้คนเหลือน้อยลง และบ้านเมืองก็แห้งแล้ง ทำนาไม่ได้ผล เจ้าฟ้ามหาขนานให้เจ้าเมืองเชียงแข็งปั้งเมืองอยู่ที่บ้านยู้เขตเมืองยอง เรียกว่า เมืองหลวยใต้ ดังนั้นเมืองเชียงลาบซึ่งอยู่ทางด้านทิศใต้ของเมืองหลวยใต้ก็กลายเป็นอาณาเขตของเมืองเชียงแขงไปด้วย
ต่อมาเมื่อ รัชกาลที่ 5 ของสยาม ทราบว่าเจ้าเมืองเชียงแขงย้ายเมืองมาตั้งที่เมืองสิงห์ก็มีพระบรมราชโองการให้เจ้าเมืองน่านคือ พระเจ้าสุริยพงษ์ผลิตเดชฯ เจ้าหลวงสุริยะ (ต่อมาเป็นพระเจ้าน่าน) ให้ไปบอกว่าที่นั่นเป็นเขตของสยามเพราะตอนนั้นลาวทั้งหมดจนถึงสิบสองพันนาบางส่วนคืออูใต้อูเหนือ และสิบสองจุไท เมืองถง เมืองไล (ปัจจุบันคือเดียนเบียนฟูและเมืองไลเจาในประเทศเวียดนาม) ทั้งหมดนี้เป็นอาณาเขตของสยาม
ดังนั้นเจ้าเมืองเชียงแขงจึงส่งบรรณาการลงมาถวาย ต่อมาเมื่ออังกฤษทราบเรื่องก็ส่งคนลงมาบ้าน เมืองเชียงแขงก็ต้องทำตาม พอฝรั่งเศสมาอีก เชียงแขงก็ต้องส่งบรรณาการอีก แต่เมื่อสยามทราบข่าวว่าอังกฤษก็ยกกองทัพขึ้นไปรักษาไว้ตามเขตแดนหลวงพระบาง ต่อมาเกิดกรณีพิพาทเรื่องพระยอดเมืองขวาง จนสยามต้องทำสนธิสัญญายกลาวฝั่งที่เป็นประเทศลาวปัจจุบันให้กับฝรั่งเศสไป
ในปี พ.ศ. 2436 แต่เมืองเชียงแขงยังคงเป็นเมืองอิสระ ไม่ขึ้นกับเมืองน่าน อังกฤษ หรือฝรั่งเศส และสนธิสัญญาระบุ ให้ยามถอนทหารออกจากดินแดนฝรั่งเศส 25 กม. ซึ่งถือว่าเมืองน่านไม่มีอำนาจเหนือเชียงแขง
ภายหลังจากที่ฝรั่งเศสได้ลาวแล้วก็รุกคืบไปทางเหนือจะเอาเชียงแขง แต่อังกฤษได้ส่งคนมาเจรจากับฝรั่งเศสก่อน ในปี พ.ศ. 2439 และสุดท้ายตกลงว่าจะแบ่งเมืองคนละครึ่ง เอาน้ำโขงเป็นเกณฑ์การแบ่งคือฝั่งที่อยู่ติดกับลาวให้ฝรั่งเศส ฝั่งที่อยู่ในเขตเชียงตุงให้อังกฤษ ดังนั้นเมืองเชียงลาบซึ่งอยู่ทางฝั่งเชียงตุงก็ตกเป็นของอังกฤษไป เมื่อพม่าได้รับเอกราช เชียงลาบจึงอยู่ในประเทศพม่านับแต่นั้นจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากเมืองเชียงลาบติดน้ำโขงจึงเป็นเมืองท่าสำหรับจอดเรือสินค้า
ตอนที่อังกฤษฝรั่งเศสแบ่งเมืองเชียงแขงกันนี่เอง เมืองเชียงแขงฝั่งลาวจึงนิยมเรียกว่า เมืองสิงห์ตามความเข้าใจของฝรั่งเศส ปัจจุบันเราจึงไม่รู้จักเมืองเชียงแขง ซึ่งจริงๆแล้วเมืองนี้ปรากฏในพื้นเมืองล้านนาทุกฉบับ ดร.ชาวเยอรมันผู้หนึ่งได้สนใจเมืองนี้มาก ปัจจุบันได้พบเมืองเชียงแขงอยู่บริเวณหมู่บ้านเล็กๆริมแม่น้ำโขงชื่อว่าบ้านเชียงแขง มีเจดีย์ทรงล้านนาเหมือนเชียงแสนอยู่ทั่วไป หากใครได้อ่านตำนานเมืองเชียงแขงจะพบว่าชาวเชียงแขงได้สะท้อนความขมขื่นใจออกมาในประวัติศาสตร์ของบ้านเมืองเขา ในตำนานกล่าวว่า ชาติที่ข่มเหงรังแกเขามี 3 ชาติ คือ สยาม ฝรั่งเศส และอังกฤษ ...
สำหรับในล้านนา เจ้าเมืองน่านนามว่า เจ้าอนันตวรฤทธิเดช ผู้เป็นบิดาของพระเจ้าน่านสุริยพงศ์ผริตเดชก็มีมารดาเป็นลื้อเชียงแขงเช่นกัน
ภาษา ศาสนาและความเชื่อ
สำเนียงภาษาชาวลื้อเมืองเชียงลาบ เป็นสำเนียงภาษาเดียวกับภาษาเชียงรุ่ง เหมือนกับภาษาชาวไทยอง (ลื้อเมืองยอง)
ตัวอักษรของชาวไทลื้อคล้ายกับภาษาของชาวไทเขิน ซึ่งต่างจากอักษรล้านนา ชาวไทลื้อเมืองเชียงลาบนับถือพุทธศาสนา และนับถือผีบรรพบุรุษและผีต่าง ๆ
พระพุทธศาสนา นับถือนิกายเถรวาท ประยุกต์เข้ากับวัฒนธรรมการนับถือผีของชาวเชียงลาบ
ชาวเมืองเชียงลาบในประเทศไทย
หลังจากเหตุการณ์ ปี พ.ศ. 2347 เมืองเชียงลาบแตก ไพร่พลและชาวเมืองบางส่วนถูกกวาดต้อนมาที่เมืองน่าน ครั้นเมื่อพญาอัตถวรปัญโญ ได้เดินทางมาถึงเมืองน่าน ได้เกิดนองหลวงที่เมืองย่าง และเมืองยม ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก อีกทั้งแสนปั๋น เจ้าเมืองย่าง ได้สิ้นชีวิต เจ้าอัตถวรปัญเจ้าจึงได้เดินทางมาตรวจสภาพความเสียหาย พร้อมกับโปรดให้ชาวเมืองเชียงลาบ เมืองยอง และเมืองยู้ ได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ริมฝั่งแม่น้ำย่างเขตเมืองยม เพื่อฟื้นฟูสภาพความเสียหาย อีกทั้งครั้งนั้นท่านได้แต่งตั้งแสนจิณขึ้นปกครองเมืองย่าง
ส่วนชาวไทลื้อเมืองเชียงลาบนั้นได้ตั้งบ้านเรือนริมน้ำบั่ว โดยตั้งชื่อหมู่บ้านว่า บ้านน้ำบั่วป่ากล้วย ปัจจุบันคือ บ้านลอมกลาง ขึ้นการปกครองกับบ้านเชียงยืน โดยมีหลวงแสนปัญญาเป็นหัวหน้าหมู่บ้านเชียงยืน ทำหน้าที่ปกครอง บ้านน้ำบั่วป่ากล้วย บ้านน้ำบั่ววัด บ้านเชียงยืน
ทางหลวงสหรัฐหมายเลข 91
ทางหลวงสหรัฐหมายเลข 91 (U.S. Route 91 หรือ US 91) เป็นทางหลวงสหรัฐแนวเหนือ–ใต้ เชื่อมต่อจากซอลต์เลกซิตี รัฐยูทาห์ ไปจนถึงไอดาโฮฟอลส์ รัฐไอดาโฮ ก่อนกลางยุค 1970 ทางหลวงสหรัฐหมายเลข 91 เคยเป็นเส้นทางการค้านานาชาติจากลองบีช รัฐแคลิฟอร์เนีย ไปจนถึงพรมแดนประเทศแคนาดา–สหรัฐ ทางเหนือของสวีตกราส รัฐมอนทานา เคยเป็นถนนสายหลักในเมืองต่าง ๆ ได้แก่ ถนนลาสเวกัส (Las Vegas Boulevard) ในลาสเวกัส รัฐเนวาดา และถนนสเตต (State Street) ในซอลต์เลกซิตี แต่ต่อมาระยะทางส่วนใหญ่ก็ได้แทนที่โดยอินเตอร์สเตต 15 บางส่วนในรัฐแคลิฟอร์เนียก็กลายเป็นทางหลวงรัฐหมายเลข 91
ยศวดี หัสดีวิจิตร
ยศวดี หัสดีวิจิตร หรือ โย เป็นอดีตนักร้อง นักแสดง และนางแบบที่มีชื่อเสียงในช่วงหนึ่ง ก่อนจะหันมาทุ่มเทให้กับการแข่งขันไตรกีฬา (วิ่ง, ปั่นจักรยาน และว่ายน้ำ)
งานเพลง
ปี 2538 ยศวดีได้เริ่มประเดิมทำงานกับแกรมมี่เป็นครั้งแรก โดยมีเพลงแรกเป็นของตัวเองกับเพลง "เนี่ยหรือชีวิต" ซึ่งเป็นเพลงประกอบละคร ความฝันของบุญมา ที่โยได้ร่วมแสดงนำด้วย
ปี 2539 ยศวดีออกอัลบั้มเดี่ยวชุดแรกของตัวเองในชื่อ "Yo Yossavadee (โย ยศวดี)" ที่มาพร้อมกับแนวดนตรี Soft Rock ลงสู่แผงเทป ให้คนฟังทั้งประเทศได้สัมผัสกับน้ำเสียงห้าวอันเป็นเอกลักษณ์แปลกใหม่ไม่ซ้ำใคร โดยอัลบั้มนี้ได้ "ดี้ นิติพงษ์ ห่อนาค" เป็นหัวเรือใหญ่ในการดูแลภาพรวมของอัลบั้มอีกด้วย
เพลง "เธอคือใคร" เพลงเปิดตัวจังหวะ Medium ฟังสบาย มาพร้อมกับเนื้อหาเสียดสีความรักที่บอบช้ำ ถูกนำเสนอออกมาด้วยอารมณ์กวนๆ ในสไตล์การร้องของโยที่สร้างภาพจำแรกได้เป็นอย่างดี
เพลง "อยู่ที่ไหน" เพลงที่มีซาวด์ดนตรีร่วมสมัย ผสมกลิ่นอาย alternative rock ที่กำลังได้รับความนิยมในหมู่วัยรุ่น ณ ขณะนั้น กับเนื้อหาที่รอคอยการกลับมาของคนรัก ซึ่งโยสามารถถ่ายทอดผ่านเสียงร้องเท่ๆ นับเป็นเสน่ห์ที่ลงตัว
เพลง "อย่าไปนะ" เพลงช้าที่โยสื่ออารมณ์ได้อย่างเข้าถึงความรู้สึกที่เป็นคำขอร้องจากหัวใจผู้หญิงทุกคน นับเป็นเพลงเด่นอีกเพลงในอัลบั้มชุดนี้
เพลง "สิ่งที่ฉันเป็น" เพลงช้าแทร็กสุดท้ายในอัลบั้ม มีเนื้อหาเป็นตัวแทนของคนที่ตกอยู่ในสถานะที่เป็นได้แค่ที่ปรึกษา จากปลายปากกาของนักแต่งเพลงเก๋าประสบการณ์อย่าง ใหญ่ อาทิตย์ สาระจูฑะ มาเขียนเนื้อร้อง ซึ่งทำให้อัลบั้มนี้จบลงด้วยความประทับใจ
โฉมงามกับเจ้าชายอสูร (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1991)
โฉมงามกับเจ้าชายอสูร (Beauty and the Beast) เป็นภาพยนตร์การ์ตูนอเมริกันที่เปิดตัวในปี ค.ศ. 1991 และกำกับภาพยนตร์โดย Gary Trousdale และ Kirk Wise
อเลสซานโดร ตอร์โลเนีย เจ้าชายที่ 5 แห่งซีวีเตลลา-เชซี
อเลสซานโดร ตอร์โลเนีย เจ้าชายที่ 5 แห่งซีวีเตลลา-เชซี เป็นพระสวามีใน เจ้าหญิงเบียทริซแห่งสเปน พระราชธิดาใน พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13 แห่งสเปน และยังทรงเป็นพระอัยกาใน เจ้าหญิงซิบิลลาแห่งลักเซมเบิร์ก
รายชื่อตอนในวัยซนคนการ์ตูน (อะนิเมะ)
รายชื่อตอนของอะนิเมะเรื่อง วัยซนคนการ์ตูน
อ้างอิง
รายชื่อตอนของอะนิเมะ วัยซนคนการ์ตูน
เนเธอร์แลนด์แอนทิลลีสในโอลิมปิก
ประเทศเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกตั้งแต่ปี ค.ศ. 1952 ถึง 2008 ในฐานะประเทศที่เป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ สนับสนุนการคว่ำบาตรของเนเธอร์แลนด์ในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 1956 และเข้าร่วมการคว่ำบาตรที่นำโดยชาวอเมริกันในโอลิมปิกฤดูร้อน 1980 เนเธอร์แลนด์แอนทิลลิสเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว 2 ครั้ง
คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติเนเธอร์แลนด์แอนทิลลิสก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1931 และได้รับการยอมรับจากคณะกรรมการโอลิมปิกสากลตั้งแต่ปี ค.ศ. 1950 ถึง 2011 เมื่อมีการยุบเนเธอร์แลนด์แอนทิลลิส ในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 ผู้เข้าร่วมจาก 5 เกาะแข่งขันกันในฐานะนักกีฬาอิสระภายใต้ธงโอลิมปิก
นางงามจักรวาล 1978
นางงามจักรวาล 1978 (Miss Universe 1978) เป็นการจัดการประกวดนางงามจักรวาลครั้งที่ 27 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 ณ Centro de Convenciones de Acapulco, อากาปุลโก, ประเทศเม็กซิโก ในปีนี้มีผู้เข้าประกวด 75 คน จากทั่วโลก โดยมี จาเนลล์ คอมมิสซิออง นางงามจักรวาลปี 1977 เป็นผู้มอบมงกุฏให้กับ มาร์กาเรต การ์ดิเนอร์ สาวงามวัย 18 ปีจากประเทศแอฟริกาใต้ เป็นผู้ครองตำแหน่งนางงามจักรวาลประจำปีนี้
คณะกรรมการ
รายชื่อคณะกรรมการในวันตัดสิน ประกอบไปด้วย:
ผู้เข้าประกวด
ในปีนี้มีผู้เข้าประกวดทั้งหมด 75 คน ดังต่อไปนี้
เอลลาส
เอลลาส (엘라스트; ออกเสียงว่า "El-Last" และเรียกกันทั่วไปว่า E'LAST) หรือที่รู้จักกันในชื่อก่อนหน้านี้ว่า อีบอยซ์ (이보이즈) เป็นกลุ่มสมาชิกแปดคนจากเกาหลีใต้ ก่อตั้งโดยอีเอนเตอร์เทนเมนต์ พวกเขาเดบิวต์เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2563 ด้วยมินิอัลบั้มแรกชื่อ Day Dream และซิงเกิล "Swear" (기사의맹세, "Knight's Oath")
ประวัติ
สมาชิกได้มีรายการเรียลลิตี้ชื่อ Unlock, ก่อนการเดบิวต์อย่างเป็นทางการ เผยแพร่ผ่านยูทูบทางการของวงทุก ๆ วันศุกร์ แสดงให้เห็นถึงชีวิตประจำวันของสมาชิกและการเตรียมความพร้อมในการเดบิวต์
พวกเขาเดบิวต์วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2563 ด้วยมินิอัลบั้ม Day Dream พร้อมเพลงไตเติ้ล Swear ราโน แบคกยอล วอนฮยอก และวอนจุนมีส่วนร่วมในการเขียนเพลงในอัลบั้ม
เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2563 กลับมาด้วยมินิอัลบั้ม Awake พร้อมเพลงไตเติ้ล Tears Of Chaos วอนจุนไม่ได้เข้าร่วมในคัมแบคครั้งนี้เพราะตารางงานจากการเป็นพิธีกรรายการ Boni Hani ช่องอีบีเอส
เดือนเมษายน 2564 ได้ประกาศซับยูนิต E'LAST U ประกอบด้วย ชเวอิน ซึงยอบ โรมิน และ วอนจุน เดบิวต์วันที่ 19 พฤษภาคมด้วยดิจิตอลซิงเกิล " Remember" โดยมีเพลง "The beginning of spring" ในการโปรโมท
ทางวิ่งเครื่องบิน
ทางวิ่งเครื่องบิน, ลานวิ่ง, ลานบิน หรือ รันเวย์ (อังกฤษ : Runway) ตามที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ได้กำหนดไว้ หมายถึงพื้นที่สี่เหลี่ยมผืนผ้าบนพื้นดิน ภายในบริเวณสนามบิน ซึ่งเตรียมการไว้สำหรับอากาศยานใช้ในการร่อนลงจอดและวิ่งขึ้น ทางวิ่งเครื่องบินแบ่งออกเป็นประเภทที่มนุษย์สร้างขึ้น โดยใช้วัสดุประเภทแอสฟัลต์และคอนกรีต หรือผสมทั้งสองชนิด และประเภทที่ใช้พื้นผิวธรรมชาติ เช่น หญ้า ดิน กรวด น้ำแข็ง และเกลือ
รันเวย์หรือทางวิ่งเครื่องบิน ควรมีความยาวไม่น้อยกว่า 1,830 เมตร (6,000 ฟุต) สำหรับอากาศยานที่มีน้ำหนักไม่เกิน 90.7 ตัน (ประมาณ 2,000,000 ปอนด์) สำหรับอากาศยานที่ใหญ่กว่านี้ รวมถึงอากาศยานที่มีขนาดกว้างกว่าปกติ จะต้องใช้ทางวิ่งความยาวอย่างน้อย 2,438 เมตร (8,000 ฟุต) ที่ระดับน้ำทะเล (และยาวกว่านี้ ถ้าเป็นทางวิ่งที่อยู่เหนือระดับน้ำทะเลมาก ๆ) อากาศยานโดยสารระหว่างประเทศโดยปกติจะบรรทุกน้ำมันมาก ทำให้มีน้ำหนักเยอะ จึงอาจต้องใช้ทางวิ่งที่ยาวถึง 3,048 เมตร (10,000 ฟุต) หรือมากกว่า และจะต้องใช้ความยาวทางวิ่งในการยกตัวขึ้นหรือเทคออฟถึงเกือบ 4 กิโลเมตร (3,962 เมตร) เครื่องบินโดยสาร โบอิ้ง 747 นับว่าเป็นเครื่องบินที่ใช้ทางวิ่งยาวที่สุดในการเทคออฟ เมื่อเทียบกับเครื่องบินโดยสารอื่นในลักษณะเดียวกัน
อำเภอวชิรบารมี
ประวัติ
อำเภอวชิรบารมี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอสามง่าม ต่อมาในปี พ.ศ. 2541 จึงได้แยกพื้นที่ตำบลบ้านนา ตำบลบึงบัว ตำบลวังโมกข์ และตำบลหนองหลุม จัดตั้งขึ้นเป็นอำเภอวชิรบารมี เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร โดยพระราชทานชื่อ วชิร ให้เป็นชื่อของอำเภอ มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอวชิรบารมีเป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอวชิรบารมีแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 50 หมู่บ้าน ได้แก่
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอวชิรบารมีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
การคมนาคม
มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญคือ
ฟาเบิล III
ฟาเบิล III (Fable III) เป็นวิดีโอเกมแนวแอ็กชันเล่นตามบทบาทโลกเปิด พัฒนาโดยไลอ้อนเฮตสตูดิโอส์ และจัดจำหน่ายโดยไมโครซอฟท์เกมสตูดิโอส์ สำหรับเครื่องเอกซ์บอกซ์ 360 และ ไมโครซอฟท์ วินโดวส์ ตัวเกมเป็นเกมลำดับที่ 3 ของชุดวิดีโอเกม ฟาเบิล ตัวเกมวางจำหน่ายในวันที่ 26 ตุลาคม 2010 บนเครื่องเอกซ์บอกซ์ 360 และวันที่ 17 พฤษภาคม 2011 บนไมโครซอฟท์ วินโดวส์ผ่านระบบเกมฟอร์วินโดวส์ไลฟ์ และ สตีม โดยในเวอร์ชันพีซีประกอบด้วยโหมดฮาร์ตคอร์และฟังก์ชันสามมิติที่ไม่พบในเวอร์ชันเอกซ์บอกซ์ 360
Verax (ภาพยนตร์)
Verax เป็นภาพยนตร์สั้นความยาวห้านาทีเกี่ยวกับการเปิดเผยความลับของนายเอ็ดเวิร์ด สโนว์เดนในฮ่องกง สร้างโดยผู้ผลิตภาพยนตร์สมัครเล่นในฮ่องกงและโพสต์ลงในยูทูปเมื่อ ค.ศ. 2013 ชื่อของภาพยนตร์มาจาก codename ของ Snowden ซึ่งแปลว่าผู้เผยความจริงในภาษาละติน กลุ่มผู้ผลิตภาพยนตร์ใช้นามว่า J.Shot Videos โดยอ้างว่านี่เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกเกี่ยวกับสโนว์เดน
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค.
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. (Khor Royal Cup) ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานระดับชั้นที่ 3 ของประเทศไทย โดยจัดการแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2505 พร้อมกับ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ง. โดยเป็นการจัดการแข่งขันที่มีลักษณะเป็นขั้นๆ ตามแบบฟุตบอลลีกของประเทศอังกฤษในขณะนั้น โดย สโมสรพลศึกษา ได้ตำแหน่งชนะเลิศในรายการนี้เป็นสโมสรแรก
ต่อมาเมื่อมีการ จัดการแข่งขัน ไทยแลนด์ลีก ในปี 2539 และ ไทยลีกดิวิชั่น 1 ในปี 2540 ทำให้ระดับชั้นของการแข่งขันถอยลงเป็นการแข่งขันฟุตบอลระดับกึ่งสมัครเล่น
ต่อมาในปี 2559 สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ได้มีนโยบายในการปรับปรุงการแข่งขันระดับสโมสร จึงได้มีการยุบรวมฟุตบอลถ้วยพระราชทาน ข., ค. และ ง. โดยรวมกันเป็น ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 3 ประกอบกับทางสมาคมฯ ได้โอน ถ้วยพระราชทานประเภท ก. ไปเป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ไทยลีก ถ้วยพระราชทานประเภท ข. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 1 ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ค. เป็นถ้วยสำหรับสโมสรชนะเลิศ ดิวิชั่น 2 และ ถ้วยรางวัลพระราชทานประเภท ง. เป็นถ้วยสำหรับแชมป์ ดิวิชั่น 3 ทำให้การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทาน สิ้นสุดลง
ประวัติ
ต่อมา ในปี 2505 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัล ก็คือ ถ้วยพระราชทานประเภท ค. และ ถ้วยพระราชทานประเภท ง. ทำให้การแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรของไทยในขณะนั้น เพิ่มเป็น 4 ระดับขั้น และ เกิดการเปลื่ยนชื่อ การแข่งขันฟุตบอลถ้วยใหญ่เป็น ฟุตบอลถ้วยพระราชทานประเภท ก. และ ถ้วยน้อยเป็น ฟุตบอลถ้วยพระราชทานประเภท ข. โดยได้มีการเริ่มต้นการแข่งขัน ในการแข่งขันประจำปี 2505
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. (2505-2538)
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. (2505-2538) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสามของประเทศ
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. (2539-2547)
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2539-2548) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสี่ของประเทศ
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค. (2548-2558)
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. (2548-2558) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับห้าของประเทศ
ประเทศไนเจอร์ในโอลิมปิก
ประเทศไนเจอร์ ส่งนักกีฬาไปแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนทั้งหมดที่จัดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2507 ยกเว้นในปี พ.ศ. 2519 และ 2523 มีเพียงสองครั้งเท่านั้นที่ประเทศไนเจอร์ได้รับเหรียญโอลิมปิก ได้แก่ อิสซาก้า ดาบอร์ก ผู้ได้รับรางวัลเหรียญทองแดงในการชกมวยสากลรุ่นไลท์เวลเตอร์เวทใน พ.ศ. 2515 และอับดุล ราซัค อิสซูฟู ผู้ได้รับรางวัลเหรียญเงินเทควันโดชายรุ่นน้ำหนักมากกว่า 80 กิโลกรัม ในปี พ.ศ. 2559 ยังไม่มีนักกีฬาจากไนเจอร์เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวใด ๆ
ภาษาฟินแลนด์
ภาษาฟินแลนด์ (suomi ) เป็นภาษาตระกูลยูรัลที่มีผู้พูดส่วนใหญ่อยู่ในประเทศฟินแลนด์ ภาษาฟินแลนด์เป็นหนึ่งในภาษาทางการของประเทศฟินแลนด์ โดยเป็นภาษาแม่ของประชากรฟินแลนด์ร้อยละ 87.3%
ภาษาฟินแลนด์เป็นภาษาประเภทรูปคำติดต่อ และมีการผันคำตามบทบาทในประโยค ภาษาฟินแลนด์ใช้การระบบการเขียนที่อิงจากอักษรละติน และมีระบบการเขียนที่ตรงตามหน่วยเสียง
ระบบเสียงสระ
ภาษาฟินแลนด์มีหน่วยเสียงสระเดี่ยว 8 เสียง อันได้แก่ และมีการแยกความแตกต่างกันระหว่างเสียงสั้นและเสียงยาว โดยเสียงยาวสามารถวิเคราะห์ในทางสัทวิทยาได้ว่าเป็นหน่วยเสียงเดียวกันติดต่อกันสองเสียง ภาษาฟินแลนด์มีสระประสม 16 แบบ ได้แก่
ระบบเสียงสระในภาษาฟินแลนด์มีการสอดคล้องกลมกลืนของสระ ซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของภาษาตระกูลยูรัล คำในภาษาฟินแลนด์จะไม่สามารถมีเสียงสระจากทั้งกลุ่ม ซึ่งเป็นสระหลัง และกลุ่ม  ซึ่งเป็นสระหน้า ร่วมกันในคำเดียวกันได้ ส่วนเสียงสระ  จะอยู่ร่วมได้กับทั้งกลุ่มสระหน้าและสระหลังข้างต้น
ไวยากรณ์
บางครั้ง Te อาจใช้แทน Sinä ในภาษาทางการหรือสุภาพมาก ๆ
คำกริยาของภาษาฟินแลนด์มีกฎของการผันเช่นเดียวกับภาษาฝรั่งเศส คือการกระจายรูปของคำกริยาตามประธานของประโยค นอกจากนี้ยังต้องผันตามกาล แต่ผันเฉพาะอดีตกาล และปัจจุบันกาลเท่านั้น เราสามารถแบ่งกลุ่มของกริยาตามรูปแบบการผันในภาษาฟินแลนด์ได้เป็น 5 แบบ (ไม่รวมกริยายกเว้น) โดยจะยกตัวอย่างของ V.Asua แปลว่า อยู่ อาศัย (ผันตามกฎรูปแบบที่ 1) Preesens ปัจจุบันกาล Minä asun (-n) Sinä asut (-t) Hän asuu (-Vokaali) Me asumme (-mme) Te asutte (-tte) He asuvat (-vat, vät)
Imperfekti อดีตกาล Minä asuin Sinä asuit Hän asui Me asuimme Te asuitte He asuivat จะสังเกตได้ว่าการผันกริยาไม่ว่าในกาลไหนก็ตามจะมีการเปลี่ยนรูปเฉพาะด้านหลังเท่านั้น ซึ่งเปลี่ยนไปตามประธานแต่ละตัว
คำนามในภาษาฟินแลนด์มีลักษณะที่ต่างจากภาษายุโรปอื่น ๆ มาก โดยรากศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาซามิ (ชนเผ่าทางเหนือของสแกนดิเนเวียและรัสเซียตะวันตก) ภาษาเอสโตเนีย นอกจากนี้ ปัจจุบันคำที่ยืมมาจากภาษาอังกฤษ ภาษาสวีดิช และภาษาเยอรมัน ก็เป็นที่นิยมอยู่ไม่น้อย แต่นอกจากคำนามเหล่านี้จะมีรูปเอกพจน์และพหูพจน์แล้ว ยังต้องผันคำตามรูปแบบของคำที่ถูกใช้ในประโยคด้วย ทั้งนี้เป็นเพราะภาษาฟินแลนด์ไม่มีคำบุพบท ในที่นี้ขอยกตัวอย่างคำว่า Talo ซึ่งแปลว่าบ้าน
คำคุณศัพท์เมื่อขยายคำนามก็ต้องผันตามคำนามที่ขยายด้วย เช่น iso talo บ้านใหญ่ isot talot บ้านใหญ่ (หลายหลัง) isossa talossa ในบ้านหลังใหญ่ (หลังเดียว) isoissa taloissa ในบ้านหลังใหญ่ (หลายหลัง)
การใส่คำปฏิเสธ
คำว่า"ไม่"่ในภาษาฟินแลนด์ยังสามารถเปลี่ยนตามประธานได้อีกคือ en, et, ei, emme, ette และ eivät แต่โดยทั่วไปเมื่อต้องการแสดงการปฏิเสธหรือไม่ต้องการ ผู้พูดมักจะพูดว่า Ei!
การเขียน
ระบบการเขียนของภาษาฟินแลนด์ใช้อักษรละตินเป็นพื้นฐาน และได้รับระบบตัวอักษรจากอักษรสวีดิช อักษรฟินแลนด์มีทั้งหมด 29 ตัว อันได้แก่ A-อา B-เบ C-เซ D-เด E-เอ F-แอฟ G-เก H-โฮ I-อี J-ยี K-โก L-แอล M-แอม N-แอน O-โอ P-เป Q-กู R-แอรฺ S-แอส T-เต U-อู V-เว W-กักโชยส์-เว (Kaksois-Vee) X-แอกซ์ Y-อวี (หรือ อื) Z-เซตตา Å-โอของสวีเดน (Ruotsin-Oo) Ä-แอ Ö-เออวฺ อย่างไรก็ตาม ตัวอักษรหลายตัว ได้แก่ C Q W X Z และ Å ไม่มีใช้ในคำภาษาฟินแลนด์พื้นถิ่น และมีใช้ในเฉพาะคำยืมและชื่อจากภาษาต่างประเทศเท่านั้น
การเขียนภาษาฟินแลนด์ มีลักษณะการสะกดตามหน่วยเสียงอย่างมาก โดยแต่ละหน่วยเสียงจะตรงกับตัวอักษรหนึ่งตัว
Verax
Verax อาจหมายถึง
มิซูโฮะไฟแนนเชียลกรุ๊ป
บริษัท มิซูโฮะไฟแนนเชียลกรุ๊ป มหาชนจำกัด หรือใช้ตัวย่อคือ MHFG หรือเรียกอย่างสั้นว่า มิซูโฮะ เป็นบริษัทโฮลดิ้งภาคธนาคารของญี่ปุ่น มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ย่านโอเตมาจิ เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว ถือเป็นเครือบริษัทด้านการเงินที่มีส่วนแบ่งตลาดมากเป็นอันดับสามในญี่ปุ่น รองจากมิตซูบิชิยูเอฟเจไฟแนนเชียลกรุ๊ปและซูมิโตโมมิตสึอิไฟแนนเชียล
ในปี 2015 บริษัทถูกจัดอันดับจากนิตยสาร ฟอบส์ ให้เป็นบริษัทที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 8 ของญี่ปุ่น นอกจากนี้ ด้วยมูลค่าสินทรัพย์มหาศาลรวมกว่า 189 ล้านล้านเยน ทำให้กลายเป็นบริษัทที่ถือครองสินทรัพย์มากที่สุดเป็นอันดับที่ 18 ของโลกและเป็นอันดับสองของญี่ปุ่นรองจากมิตซูบิชิยูเอฟเจไฟแนนเชียลกรุ๊ป
ประเทศฝรั่งเศสในโอลิมปิกเยาวชนฤดูหนาว 2020
ประเทศฝรั่งเศส ได้เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกเยาวชนฤดูหนาว ครั้งที่ 3 ค.ศ. 2020 (พ.ศ. 2563) ณ เมืองโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ระหว่างวันที่ 9 - 22 มกราคม พ.ศ. 2563 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ และกีฬาแห่งประเทศฝรั่งเศสได้ส่งทีมนักกีฬาเข้าแข่งขันทั้งหมด 61 คน แบ่งเป็นเป็นชาย 30 คนและหญิง 31 คน เข้าร่วมการแข่งขันใน 13 ชนิดกีฬา
ประเทศอาร์เจนตินา
หลักฐานการปรากฏของมนุษย์ที่เก่าแก่ที่สุดในอาร์เจนตินามีอายุย้อนไปได้ถึงยุคหินเก่า จักรวรรดิอินคาขยายอำนาจมาถึงภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศในสมัยก่อนโคลัมบัส ประเทศนี้มีรากฐานมาจากการยึดครองดินแดนเป็นอาณานิคมของจักรวรรดิสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ต่อมาอาร์เจนตินาปรากฏขึ้นเป็นรัฐสืบสิทธิ์ของเขตอุปราชแห่งริโอเดลาปลาตา ซึ่งเป็นเขตอุปราชโพ้นทะเลของสเปนที่ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1776 การประกาศและการต่อสู้เพื่อเอกราช (ค.ศ. 1810–1818) ตามมาด้วยสงครามกลางเมืองที่ยืดเยื้อมาจนถึง ค.ศ. 1861 ซึ่งลงเอยด้วยการปฏิรูปโครงสร้างประเทศเป็นสหพันธรัฐ จากนั้นประเทศก็ค่อนข้างสงบและมีเสถียรภาพ โดยชาวยุโรป (ส่วนใหญ่เป็นชาวอิตาลีและชาวสเปน) ได้อพยพย้ายถิ่นเข้ามาหลายระลอกและเปลี่ยนแปลงโฉมหน้าทางวัฒนธรรมและประชากรไปอย่างสิ้นเชิง ประชากรอาร์เจนตินากว่าร้อยละ 60 มีบรรพชนทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นชาวอิตาลี และวัฒนธรรมอาร์เจนตินาเกี่ยวโยงกับวัฒนธรรมอิตาลีอย่างมีนัยสำคัญ
ความเจริญรุ่งเรืองที่เพิ่มขึ้นอย่างแทบไม่มีใครเทียบได้ทำให้อาร์เจนตินากลายเป็นประเทศที่มั่งคั่งที่สุดเป็นอันดับที่ 7 ของโลกเมื่อถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ใน ค.ศ. 1896 จีดีพีต่อหัวของอาร์เจนตินาแซงหน้าจีดีพีต่อหัวของสหรัฐ และอยู่ในสิบอันดับแรกอย่างสม่ำเสมอก่อนถึง ค.ศ. 1920 เป็นอย่างน้อย แต่หลังเกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ในคริสต์ทศวรรษ 1930 อาร์เจนตินาก็เข้าสู่ภาวะไร้เสถียรภาพทางการเมืองและความเสื่อมถอยทางเศรษฐกิจที่ผลักประเทศกลับเข้าสู่ภาวะล้าหลัง แม้จะยังคงอยู่ในกลุ่มสิบห้าประเทศที่ร่ำรวยที่สุดเป็นเวลาหลายทศวรรษก็ตาม หลังจากที่ประธานาธิบดีฆวน เปรอน ถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1974 อิซาเบล มาร์ติเนซ เด เปรอน ภริยาและรองประธานาธิบดีของเขาก็ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีก่อนจะถูกโค่นล้มใน ค.ศ. 1976 คณะทหารผู้ยึดอำนาจการปกครองซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐได้ไล่ล่าและสังหารนักวิจารณ์การเมือง นักเคลื่อนไหว และฝ่ายซ้ายนับพันคนใน "สงครามสกปรก" ซึ่งเป็นช่วงเวลาของการก่อการร้ายโดยรัฐและการก่อความไม่สงบที่ดำเนินไปจนกระทั่งราอุล อัลฟอนซิน ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีใน ค.ศ. 1983
ภูมิศาสตร์
ประเทศอาร์เจนตินามีพื้นที่ประมาณ 2,736,691 ตารางกิโลเมตร มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับทีสองในทวีปอเมริกาใต้ มีขนาดความยาวตั้งแต่เหนือจรดใต้ประมาณ 3,900 กิโลเมตร ความกว้างวัดจากส่วนที่กว้างที่สุดกว้างประมาณ 1,400 กิโลเมตร จุดที่สูงที่สุดของประเทศอยู่ที่เขาอากองกากัว ภาคกลางของอาร์เจนตินา จะเป็นพื้นที่ลุ่ม ส่วนทางภาคตะวันตกของประเทศ จะเป็นแนวเทือกเขาแอนดีส ทอดไปตามแนวความสูงของประเทศทั้งประเทศ
การเมืองการปกครอง
ระบบการปกครองเป็นแบบสาธารณรัฐประชาธิปไตย มีประธานาธิบดีเป็นประมุข
ฝ่ายนิติบัญญัติ
ฝ่ายนิติบัญญัติประกอบด้วย 2 สภา คือ
ฝ่ายตุลาการ
ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งผู้พิพากษาศาลสูงจำนวน 9 คน โดยได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภา
ความสัมพันธ์กับประเทศไทย
อาร์เจนตินากับไทยสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 โดยเป็นประเทศแรกในลาตินอเมริกาและประเทศที่สองในทวีปอเมริกาที่สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทย อาร์เจนตินามีสถานเอกอัครราชทูตประจำประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร และไทยมีสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงบัวโนสไอเรส
สินค้าส่งออกที่สำคัญจากไทยไปอาร์เจนตินา ได้แก่ รถยนต์, อุปกรณ์และส่วนประกอบ, เครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบและส่วนประกอบ, เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ, เหล็ก, เหล็กกล้าและผลิตภัณฑ์ และผลิตภัณฑ์ยาง และสินค้านำเข้าที่สำคัญจากอาร์เจนตินา ได้แก่ พืชและผลิตภัณฑ์จากพืช (ถั่วเหลืองและกากถั่วเหลือง), สัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์, สัตว์น้ำสด แช่เย็น แช่แข็ง แปรรูปและกึ่งสำเร็จรูป, ผลิตภัณฑ์เวชกรรมและเภสัชกรรม และเคมีภัณฑ์
ใน ค.ศ. 2018 มีนักท่องเที่ยวชาวอาร์เจนตินาเดินทางมาประเทศไทยจำนวน 44,020 คน
การแบ่งเขตการปกครอง
ประเทศอาร์เจนตินาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 23 รัฐ (provincias) และ 1 นครปกครองตนเอง (ciudad autónoma) *
การฟื้นฟูเศรษฐกิจ
อาร์เจนตินาประสบกับวิกฤตเศรษฐกิจรุนแรงที่สุดเมื่อ ค.ศ. 2000–2002 หลังจากเกิดสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 3 ปี สาเหตุสำคัญมาจากภาวะชะงักงันของเงินทุนต่างประเทศ การขาดดุลการคลัง และดุลการค้า และความพยายามของรัฐบาลที่จะรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินดอลลาร์สหรัฐไว้ที่ระดับ 1 เปโซ ต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ นอกจากนั้นเศรษฐกิจของอาร์เจนตินายังได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก ทำให้รัฐบาลต้องออกมาตรการต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหา รวมทั้งการระงับการจ่ายหนี้สินต่างประเทศและการลดค่าเงินเปโซ
เศรษฐกิจของอาร์เจนตินาเริ่มฟื้นตัวตั้งแต่ปลาย ค.ศ. 2002 จนถึงปัจจุบัน โดยมีการขยายตัวของการส่งออกและการกระตุ้นกำลังซื้อภายในประเทศเป็นปัจจัยสำคัญ ทั้งนี้ การขยายตัวอย่างต่อเนื่องของการส่งออกนับตั้งแต่ ค.ศ. 2003 เป็นผลจากการลดค่าเงินเปโซซึ่งทำให้อาร์เจนตินาได้เปรียบดุลการค้าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการที่รัฐบาลอาร์เจนตินาสามารถผลักดันนโยบายกระตุ้นการใช้จ่ายภายในประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการมีรายได้จากการจัดเก็บภาษีเพิ่มขึ้นมาก ซึ่งนำไปสู่การลดลงของอัตราการว่างงานและการเพิ่มขึ้นของความต้องการสินค้าภายในประเทศ
การศึกษา
ระบบการศึกษาของอาร์เจนตินาจัดได้ว่าเป็นระบบที่ดีที่สุดระบบหนึ่งในลาตินอเมริกา หลังจากได้รับเอกราช อาร์เจนตินาได้มีการสร้างระบบการศึกษาแห่งชาติขึ้นมาให้ทัดเทียมกับชาติอื่น ในปัจจุบันมีอัตราการรู้หนังสือร้อยละ 97 และผู้ใหญ่อายุเกิน 20 ปี สามในแปดคนจบการศึกษาระดับมัธยมปลายหรือสูงกว่า การศึกษาภาคบังคับมีผลใช้ตั้งแต่อายุ 5 ถึง 17 ปี โดยประกอบด้วยการเรียนระดับประถมศึกษาเป็นเวลาหกหรือเจ็ดปี และระดับมัธยมศึกษาเป็นเวลาห้าถึงหกปี ประธานาธิบดีโดมิงโก เฟาส์ติโน เป็นผู้ที่มีบทบาทอย่างมากในการผลักดันและบังคับใช้ระบบการศึกษาสมัยใหม่แบบไม่คิดค่าเล่าเรียนในอาร์เจนตินา และการปฏิรูปมหาวิทยาลัยใน ค.ศ. 1918 ได้เป็นตัวสร้างรูปแบบมหาวิทยาลัยในระบบสามส่วน (tripartite) ในปัจจุบันในมหาวิทยาลัยของรัฐส่วนใหญ่ ภาษีของประชาชนนั้นครอบคลุมค่าใช้จ่ายในการศึกษาทั้งหมด ยกเว้นแต่การศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษา และมีระบบการศึกษาของเอกชนในทุกระดับด้วยเช่นกัน โดยใน ค.ศ. 2006 มีนักเรียนนักศึกษาอยู่ในการศึกษาในระบบประมาณ 11.4 ล้านคน โดยในจำนวนนี้เป็นนักศึกษาในมหาวิทยาลัย 85 แห่งทั่วประเทศจำนวน 1.5 ล้านคน นับตั้งแต่ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ระบบการศึกษาของภาครัฐในอาร์เจนตินานั้นไม่คิดค่าเล่าเรียนตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงระดับมหาวิทยาลัย ส่งผลให้ความต้องการเข้าเรียนนั้นสูงเกินกว่างบประมาณของรัฐ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งนับตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา) และส่งผลให้สถาบันการศึกษาของเอกชนขยายตัวขึ้น ทั่วประเทศมีมหาวิทยาลัยรัฐบาล 38 แห่ง โดยมหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรส มหาวิทยาลัยแห่งชาติกอร์โดบา มหาวิทยาลัยแห่งชาติเดลาปลาตา มหาวิทยาลัยแห่งชาติโรซาริโอ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีแห่งชาติจัดได้ว่าเป็นมหาวิทยาลัยที่สำคัญที่สุด มหาวิทยาลัยของรัฐบาลนั้นไม่คิดค่าเล่าเรียนแก่นักศึกษาทุกคนรวมถึงนักศึกษาต่างชาติด้วย อย่างไรก็ดี มหาวิทยาลัยของรัฐบาลนั้นประสบปัญหาการตัดงบประมาณในคริสต์ทศวรรษ 1980 และ 1990 ซึ่งส่งผลให้คุณภาพโดยรวมนั้นลดลง
อย่างไรก็ดี ในช่วงที่ผ่านมานี้ รัฐบาลอาร์เจนตินาได้ให้ความสนใจด้านการศึกษามากขึ้น โดยมีการพลิกผันงบประมาณการศึกษาครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ใน ค.ศ. 2009 ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของมหาวิทยาลัยและโรงเรียนต่าง ๆ ทั่วประเทศ
เชื้อชาติ
การประมาณจำนวนประชากรอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 2009 ได้ผลว่าอาร์เจนตินามีประชากร 40,134,425 คน จัดเป็นอันดับที่ 3 ในอเมริกาใต้ และอันดับที่ 33 ของโลก โดยมีความหนาแน่นของประชากร 15 คนต่อตารางกิโลเมตร ซึ่งน้อยกว่าความหนาแน่นเฉลี่ยของโลกที่ 50 คนต่อตารางกิโลเมตรเป็นอย่างมาก อัตราการเติบโตของประชากรในปี 2008 อยู่ที่ประมาณร้อยละ 0.92 ต่อปี โดยมีอัตราการเกิดมีชีพเฉลี่ย 16.32 คนต่อประชากร 1,000 คน และอัตราการตายอยู่ที่ 7.54 คนต่อประชากร 1,000 คน อัตราการอพยพสุทธิอยู่ที่ 0 คนต่อผู้อยู่อาศัย 1,000 คน อาร์เจนตินามีอัตราการเพิ่มของประชากรต่ำที่สุดประเทศหนึ่งในลาตินอเมริกา และมีอัตราการตายของทารกค่อนข้างต่ำ ค่ามัธยฐานของอายุประชากรอยู่ที่ 30 ปี และอายุขัยอยู่ที่ 76 ปี
ศาสนา
รัฐธรรมนูญอาร์เจนตินารับประกันเสรีภาพทางศาสนา ถึงแม้จะไม่มีการระบุศาสนาประจำชาติไว้ แต่ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกก็ได้รับสิทธิพิเศษ
รายงานจากผลสำรวจของสภาวิจัยทางวิทยาศาสตร์และเทคนิคแห่งชาติใน ค.ศ. 2008 ร้อยละ 76.5 นับถือนิกายโรมันคาทอลิก, ร้อยละ 11.3 นับถืออไญยนิยมและอเทวนิยม, ร้อยละ 9 นับถือโปรเตสแตนต์นิกายอีแวนเจลิคัล, ร้อยละ 1.2 นับถือพยานพระยะโฮวา และร้อยละ 0.9 นับถือมอร์มอน ในขณะที่ร้อยละ 1.2 นับถือศาสนาอื่น เช่น อิสลาม, ยูดาห์, พุทธ ในไม่กี่ปีที่ผ่านมา ตัวเลขเหล่านี้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ข้อมูลที่บันทึกใน ค.ศ. 2017 กล่าวว่า ประชากรที่นับถือโรมันคาทอลิกที่เคยมีถึงร้อยละ 66 ของประชากร ลดลงไปร้อยละ 10.5 ในเวลา 9 ปี และผู้ไม่นับถือศาสนาที่เคยมีร้อยละ 21 ของประชากร กลับเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าในเวลาเดียวกัน
ประเทศนี้มีทั้งประชากรมุสลิม และยิวมากที่สุดในลาตินอเมริกา โดยกลุ่มหลังมีจำนวนมากเป็นอันดับที่ 7 ของโลก
ชาวอาร์เจนตินามีการสร้างความเป็นตัวตนเฉพาะบุคคลและยกเลิกสถาบันความเชื่อทางศาสนาสูง โดยมีผู้อ้างว่าเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาเสมอร้อยละ 23.8 เคยบางครั้งร้อยละ 49.1 และไม่เคยเลยร้อยละ 26.8
ในวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 2013 ฆอร์เฆ มาริโอ เบร์โกกลิโอ คาร์ดินัลอัครมุขนายกแห่งบัวโนสไอเรส ได้รับเลือกเป็นบิชอปแห่งโรมและพระสันตะปาปาแห่งคริสตจักรโรมันคาทอลิก พระองค์ใช้ชื่อของ "ฟรังซิส" และกลายเป็นพระสันตะปาปาองค์แรกจากทวีปอเมริกาหรือซีกโลกใต้ พระองค์เป็นพระสันตะปาปาองค์แรกที่มาจากนอกยุโรปนับตั้งแต่สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 3 (ผู้เป็นชาวซีเรีย) ใน ค.ศ. 741
วัฒนธรรม
วัฒนธรรมของอาร์เจนตินาได้รับอิทธิพลเป็นอย่างมากจากวัฒนธรรมยุโรป กรุงบัวโนสไอเรสเป็นทั้งเมืองหลวงแห่งชาติและเมืองหลวงทางวัฒนธรรม และมีลักษณะเด่นอยู่ตรงที่มีผู้สืบเชื้อสายจากชาวยุโรปอยู่เป็นจำนวนมาก และมีการเลียนแบบสถาปัตยกรรมยุโรป ส่วนอิทธิพลทางวัฒนธรรมอีกแง่หนึ่งมาจากกลุ่มโคบาลเกาโช (gaucho) และวิถีชีวิตของโคบาลในชนบทและวิถีชีวิตแบบพึ่งพาตนเอง นอกจากนี้ ยังมีวัฒนธรรมจากชาวอเมริกันพื้นเมือง (เช่น การดื่มชาเยร์บามาเต) ได้รับการซึมซับเข้ามาอยู่ในวัฒนธรรมทั่วไปของอาร์เจนตินา
ทฤษฎีการพยาบาล
ทฤษฎีการพยาบาล (Nursing theory) เป็นคำที่สื่อถึงความรู้ด้านการพยาบาลที่ใช้สำหรับการฝึกฝนวิชาการพยาบาล โดยการศึกษาวิชาชีพของเหล่าพยาบาลจะเป็นเรียนวิชาที่เชื่อมโยงต่อกันซึ่งมีการประยุกต์ในการจัดการฝึกฝน ความรู้เหล่านี้อาจจะได้มาจากการศึกษาจากประสบการณ์จริง, จากแหล่งข้อมูลทางการอย่างเช่น จากการวิจัยการพยาบาล หรือจากแหล่งข้อมูลอื่นที่ไม่ใช่การพยาบาล เป็นการยากที่กล่าวถึงทฤษฎีการพยาบาลได้อย่างถูกประเด็นทั้งหมด การพยาบาลอาจเป็นได้หลายความหมายสำหรับแต่ละบุคคล หลายมหาวิทยาลัยมีความเห็นพ้องต้องกันว่าวิชาการพยาบาลเป็นวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับผู้คน, สิ่งแวดล้อม และกระบวนการเผาผลาญ โดยอยู่ในวิสัยทัศน์วิชาที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพ ประเด็นที่น่าสนใจคือ 90 เปอร์เซ็นต์ของทฤษฎีการพยาบาลนี้ ได้เริ่มมีขึ้นในช่วงยี่สิบปีที่ผ่านมานี้ โรงเรียนหลายแห่งสนับสนุนนักเรียนให้เรียนรู้ถึงหลักปรัชญาของการพยาบาลที่มีอยู่ในหลักสูตร ซึ่งบางคนอาจโต้แย้งว่า ทฤษฎีที่มีอยู่มากมายนี้อาจเป็นอันตรายต่อภาคปฏิบัติ และอาจเป็นการทำลายวิสัยทัศน์โดยทั่วไป บุคคลอื่นยังได้กล่าวว่าศาสตร์นี้จัดอยู่ในช่วงแรกเริ่ม และต้องใช้ระยะเวลาอย่างพอเพียงในการเข้าถึงสำหรับความต้องการนำกลยุทธ์ที่ได้รับการรับรองมาใช้จริง
รูปแบบของการพยาบาล เป็นแบบอุดมคติของการพยาบาลในด้านทฤษฎีและแนวคิด ใช้ในการประเมินผล, วางแผน และดำเนินการดูแลผู้ป่วยสำหรับเหล่าพยาบาล นอกจากนี้ ยังช่วยพยาบาลในการดูแลให้เป็นไปอย่างสม่ำเสมอและราบรื่น
แนวคิดเกี่ยวกับทฤษฎีการพยาบาลต่างๆ
ตัวอย่างแนวคิดทฤษฎีการพยาบาลรูปแบบต่างๆ มีดังต่อไปนี้:
องศา (แก้ความกำกวม)
องศา (degree) อาจหมายถึง
รูปเจ็ดเหลี่ยม
รูปเจ็ดเหลี่ยม หรือ เฮปตากอน (อังกฤษ: heptagon) คือ รูปหลายเหลี่ยมที่มีด้าน 7 ด้าน
รูปเจ็ดเหลี่ยมปรกติ
มุมภายในแต่ละมุมของรูปเจ็ดเหลี่ยมปรกติ มีขนาดเท่ากับ 5π/7 เรเดียน หรือประมาณ 128.571°
พื้นที่
พื้นที่ของรูปเจ็ดเหลี่ยมปรกติ ที่แต่ละด้านยาว a จะมีพื้นที่
วัฒนธรรมระดับสูง
วัฒนธรรมระดับสูง (High culture) เป็นคำที่ใช้มากทางวิชาการหลายด้าน แต่ความหมายทั่วไปที่แพร่หลาย หมายถึงชุดของผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมซึ่งส่วนใหญ่เป็นศิลปะที่ถือว่าอยู่ในระดับสูงสุดของวัฒนธรรมหนึ่ง หรือหมายรวมถึงวัฒนธรรมของสังคมชนชั้นปกครอง
แนวคิด
แม้ว่าวัฒนธรรมระดับสูงจะมีประวัติมายาวนานแล้วในแผ่นดินใหญ่ยุโรปก็ตาม แต่คำนี้มีการใช้เป็นครั้งแรกในการตีพิมพ์หนังสือชื่อ "วัฒนธรรมและอนาธิปไตย" (Culture and Anarchy) ของแมททิว อาร์โนลด์ แม้เขาจะหมายถึงคำ "วัฒนธรรมสูง" นี้ว่าเป็นเพียง "วัฒนธรรม" ทั่วๆ ไป แต่อาร์โนลด์ก็ได้นิยามว่าวัฒนธรรมหมายถึง "การไม่เกี่ยวไม่ข้องของมนุษย์ในความดีเลิศหลังความมานะบากบั่น" และข้อเขียนในบทนำที่มีชื่อเสียงมากที่กล่าวว่าวัฒนธรรมหมายถึง "การรู้อย่างดีที่สุดในสิ่งมีการพูดและการคิดในโลก" เป็นความหมายเฉพาะทางบรรณโลกที่รวมไปถึงปรัชญาซึ่งปัจจุบันมักไม่ถือกันว่าเป็นส่วนสำคัญของวัฒนธรรมระดับสูงอย่างน้อยก็ในวัฒนธรรมของชนชาติที่ใช้ภาษาอังกฤษ อาร์โนลด์มองว่าวัฒนธรรมระดับสูงเป็นแรงผลักดันทางศีลธรรมและความดีงามทางการเมือง และในหลายๆ รูปที่มุมมองนี้ยังคงแพร่กระจายอยู่ แม้จะยังห่างไกลจากการเป็นเรื่องที่น่ายกขึ้นมาถกเถียงก็ตาม คำ "วัฒนธรรมระดับสูง" มีความเปรียบต่างกับ "วัฒนธรรมประชานิยม" (Popular culture) หรือ "วัฒนธรรมมวลชน" (Mass culture)และรวมทั้งกับวัฒนธรรมประเพณีต่างๆ แต่ก็ไม่ได้เป็นปรปักษ์ต่อวัฒนธรรมเหล่านี้แต่ประการใด
หนังสือชื่อ "หมายเหตุว่าด้วยนิยามของวัฒนธรรม" (พ.ศ. 2491) โดย ที เอส เอเลียต นับเป็นงานที่มีอิทธิพลที่แสดงให้เห็นว่าวัฒนธรรมระดับสูงและวัฒนธรรมประชานิยมเป็นส่วนที่จำเป็นในการส้รางความสมบูรณ์ของความเป็นวัฒนธรรม ในหนังสือชื่อ "การใช้อักษรศาสตร์" (the Uses of Literacy) ของริชาร์ด ฮอกการ์ด (พ.ศ. 2500)ก็นับเป็นงานที่มีอิทธิพลไปในแนวทางนี้เช่นเดียวกัน โดยมีเนื้อหาในด้านประสบการณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มบุคคลเช่นตัวเขาเองซึ่งมาจากชนชั้นทำงานก่อนที่จะเข้าเรียนมหาวิทยาลัย ในอเมริกา ฮาโรลด์ บลูม ก็มีงานมากชิ้นที่สามารถรวมอยู่ในแนวนี้ เช่นเดียวกับ เอฟ อาร์ ลีวิส ก่อนหน้านั้น คล้ายอาร์โนลด์ที่เน้นเกี่ยวกับวรรณคดี และไม่กลัวที่จะส่งเสียงขรมไว้ในงานวรรณคดีเรื่อง "Western Canon" ของเขา
ศิลปะระดับสูง
วัฒนธรรมระดับสูงส่วนใหญ่ประกอบด้วยการซาบซึ้งในสิ่งที่เรียกว่า "ศิลปะระดับสูง" คำนี้มีความหมายค่อนข้างกว้างกว่านิยามของอาร์โนลด์ และนอกจากวรรณคดีแล้ว ยังรวมถึงดนตรี ทัศนศิลป์ โดยเฉพาะจิตรกรรม และรูปแบบอย่างเป็นประเพณีของศิลปะการแสดงซึ่งปัจจุบันรวมภาพยนตร์ด้วย โดยทั่วไปไม่นับมัณฑนศิลป์เป็นศิลปะระดับสูง