cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
น้องโรส บ้านเจริญสุข
ประวัติ
หลังจากน้องโรสชกชนะ กฤติเดช ต.สุรัตน์ เมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2561 น้องโรสหยุดพักการชกไประยะหนึ่งโดยทำงานเป็นบาร์เทนเดอร์ในร้านเหล้าที่ อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ ก่อนจะกลับมาชกอีกครั้งโดยชนะคะแนน แสงตะวัน อ.สุวรรณรัฐ (แสงตะวัน ช.ห้าพยัคฆ์) คว้าแชมป์เอสวันไทยแลนด์รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท เมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2561 ณ ลานกิจกรรม อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย
ชีวิตส่วนตัว
น้องโรสมีบิดาชื่อสน ผลเจริญ และมารดาชื่อถวิล ผลเจริญ ทั้งนี้ น้องโรสมีพี่น้อง 4 คน โดยเธอเป็นคนที่ 3 ซึ่งมีน้องชายฝาแฝด 1 คน
ปัจจุบัน เธอมีสถานะโสด ไม่มีแฟน และความปรารถนาในอนาคตของเธอ คือ การเปิดโรงเรียนสอนมวยไทยเช่นเดียวกับน้องตุ้ม รวมถึงการทำหน้าที่เป็นทูตเพื่อส่งเสริมมวยไทย
กระแสตอบรับ
น้องโรสเป็นนักมวยไทยที่ได้รับการกล่าวขานเชิงบวกในสังคมออนไลน์ รวมถึงสื่อต่างประเทศ เช่น สำนักข่าวซินหัวจากประเทศจีน, รอยเตอร์สจากประเทศอังกฤษ , เอบีซีนิวส์จากประเทศออสเตรเลีย และอาช็องซ์ ฟร็องซ์ เปร็ส (AFP) จากประเทศฝรั่งเศส ได้ทำการตีแผ่ชีวิตของเธอให้ชาวโลกได้รู้จัก
วัดสันป่ากอ
วัดสันป่ากอ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลรอบเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย มีเนื้อที่ทั้งหมด 13 ไร่ 2 งาน ปัจจุบัน มีพระครูสมุห์ธรรมนันท์ กลฺยาณธมฺโม เป็นเจ้าอาวาส
วัดสันป่ากอเริ่มสร้างเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2459 โดยพระก่า คำเฮือง จองติ้ จองสร้อย และปู่หลอย ได้นำชาวบ้านมาทำการแผ้วถางที่ดินที่เห็นว่าเหมาะสม ให้เป็นวัดขึ้นมา แต่เดิมบริเวณวัดนี้มีต้นก่อจำนวนมาก จึงตั้งชื่อวัดและหมู่บ้านว่าสันป่าก่อ แรกสร้างได้ทำเป็นอาคารชั่วคราว มุงด้วยคา แล้วนิมนต์พระเชื้อสายไทใหญ่ มาอยู่จำพรรษาเป็นที่พึ่งทางใจของชาวบ้านมาตลอด และได้มีการพัฒนาขยายมาเรื่อยมา ต่อมา พ.ศ. 2489 ได้สร้างวิหาร พื้นปูด้วยไม้กระดาน หลังคามุงด้วยดินขอ พ.ศ. 2508 สร้างอุโบสถ พ.ศ. 2513–2518 สร้างกำแพงวัดโดยรอบและเมื่อ พ.ศ. 2519 ได้ปรับปรุงวิหาร โดยเปลี่ยนหลังคาเป็นกระเบื้องลอนเล็ก และดัดแปลง หลังคาให้มีช่อฟ้า ปั้นลมนาค วัดคงเป็นวัดร้างระยะหนึ่ง และได้รับยกฐานจากวัดร้างขึ้นเป็นวัดที่มีพระภิกษุจำพรรษาเมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2556 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2557 ไปประกอบพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2559
สถาปัตยกรรมของวัดเป็นศิลปะแบบไทใหญ่ ทั้งวิหารใหญ่และวิหารพระประจำวันเกิดซึ่งจะภาพวาดแสดงให้เห็นถึงประเพณีในช่วงสิบสองเดือนของชาวไทใหญ่ มีพระพุทธรูปองค์ประธานในวิหารสามองค์
วัดลำพยาสุทธาราม
วัดลำพยาสุทธาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลลำพยา อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม
วัดลำพยาสุทธารามตั้งวัดเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2555 โดยมีนายสมจิตต์ นางลิ้นจี่ อินหนู ได้บริจาคที่ดินเพื่อสร้างวัดเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2548 และได้นิมนต์พระมาจำพรรษาเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 มีพระสมุห์ วินัย อตฺตสาโร เป็นหัวหน้าสำนักสงฆ์ ต่อมาปี พ.ศ. 2553 เริ่มมีการถมและปรับที่ดิน โดยมีคุณแม่ใบบุญ แซ่ตั้งพร้อมครอบครัว ได้ซื้อที่ดินเพิ่มเติม ปัจจุบันวัดมีเนื้อที่ 19 ไร่ 1 งาน 42 ตารางวา มีพระสมุห์ วินัย อตฺตสาโร เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก
พี้นที่ที่ตั้งวัดเคยเป็นวัดแต่เก่าก่อน ประกอบกับมีบ่อน้ำเก่า ซึ่งเล่ากันว่าพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งทรงบูรณปฏิสังขรณ์องค์พระปฐมเจดีย์ ทรงมีพระดำริให้ขุดดินจากบ่อน้ำนี้ ปั้นเป็นอิฐแล้วส่งไปเพื่อบูรณปฏิสังขรณ์องค์พระปฐมเจดีย์ ภายในวัดมีอุโบสถประดิษฐาน สมเด็จองค์ปฐมที่ 1 หรือ หลวงพ่อใหญ่ หน้าตักกว้าง 10.7 เมตร นอกจากนั้นวัดยังมีเถียงนาหลวงปู่สรวง เทวดาเล่นดิน ตั้งอยู่ริมบ่อน้ำ และบ่อน้ำเก่าเก่าแก่
งูหลามต้นไม้สีเขียว
งูหลามต้นไม้สีเขียว (Green tree python) เป็นงูไม่มีพิษชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Morelia viridis อยู่ในวงศ์งูเหลือม (Pythonidae)
งูเมื่อโตเต็มวัยแล้วจะมีสีของช่วงหลังเป็นสีเขียวสดใสหรือสีฟ้าเป็นแต้ม และช่วงท้องเป็นสีเหลืองอ่อนหรือสีขาวตลอดแนวกระดูกสันหลัง ในขณะที่ยังเป็นตัวอ่อนส่วนใหญ่จะเป็นสีเหลืองสดใสตลอดลำตัว แต่ในบางพื้นที่อาจจะมีช่วงหลังเป็นสีแดง, ส้มหรือเขียว  ร่างกายมีกล้ามเนื้อแข็งแรงมีส่วนหัวและลำตัวสั้น  ตามีขนาดใหญ่โดยที่มีม่านตาอยู่ในแนวตั้ง และมีแอ่งจับคลื่นความร้อนบริเวณริมฝีปากเช่นเดียวกับงูในวงศ์เดียวกันนี้ชนิดอื่น ๆ โดยใช้เป็นเครื่องมือตรวจจับคลื่นความร้อนจากสัตว์เลือดอุ่นโดยเฉพาะในเวลากลางคืนเพื่อจับเป็นอาหาร
โดยมากจะหาอาหารในเวลากลางคืน ได้แก่ กิ้งก่าและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก โดยจะหากินหลักบนต้นไม้ แต่บางครั้งก็จะลงพื้นดินมาหาอาหารได้ด้วย
จัดเป็นงูชนิดหนึ่งที่นิยมเลี้ยงกันเป็นสัตว์เลี้ยง
ตะไคร่น้ำ
ตะไคร่น้ำยังประกอบไปด้วยสาหร่ายชนิดต่าง ๆ รวมทั้งพวกไซยาโนแบคทีเรียมาเกาะกลุ่มอยู่รวมตัวกัน บางกลุ่มเกาะยึดในบริเวณที่เปียกชื้น บางกลุ่มอยู่ในน้ำ แต่ละกลุ่มจะมีสีที่แตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับว่าตะไคร่น้ำมีสาหร่ายกลุ่มใดเป็นองค์ประกอบ
ตะไคร่น้ำมักจะสับสนกับเทา ที่เป็นสาหร่ายน้ำจืด
อนุกรมวิธาน
ตะไคร่น้ำจัดอยู่ในสิ่งมีชีวิตกลุ่มโพรทิสต์ ลักษณะสำคัญของสิ่งมีชีวิตกลุ่มนี้คือ เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่จัดเป็นพืชหรือสัตว์ มีโครงสร้างง่าย ๆ ส่วนมากประกอบด้วยเซลล์เดียว (unicellular) บางชนิดมีหลายเซลล์รวมกันเป็นกลุ่มหรือเป็นสายยาว แต่ยังไม่เป็นเนื้อเยื่อหรืออวัยวะ ไม่มีเอ็มบริโอ
บางชนิดสร้างอาหารได้เองเพราะมีคลอโรฟิลล์ เรียกว่า Autotrophic organism บางชนิดสร้างอาหารเองไม่ได้ เรียกว่า Heterotrophic organism บางชนิดเป็นทั้ง Autotroph และ Heterotroph เรียกว่า Mixotrophic organism
โปรโตซัว จัดอยู่ใน Phylum Protozoa มีเซลล์เดียว มีทั้งอยู่ในน้ำจืดและน้ำเค็ม ในดิน และสิ่งมีชีวิตอื่น บางชนิดอยู่เป็นอิสระ บางชนิดอยู่เป็นกลุ่ม ปรสิตบางชนิดอยู่ร่วมกับสิ่งมีชีวิตอื่นแบบภาวะพึ่งพา บางชนิดอยู่แบบเกื้อกูล การสืบพันธุ์ส่วนมากสืบพันธุ์แบบแบ่งตัวเอง binary fission, budding, conjugation โปรโตซัวส่วนใหญ่หากินแบบอิสระ
การจัดแบ่งโปรโตซัว แบ่งได้ดังนี้
Chlorophyta มีแป้งและที่สะสมอาหาร มี Chlorophyll a, b, แคโรทีน, แซนโทฟิลล์ มักมี Flagella ช่วยในการเคลื่อนที่
ตัวอย่าง
โจนัลดาโกลบู
โจนัลดาโกลบู (Jornal da Globo) เป็นรายการข่าวดึกของเรจีโกลบู ในประเทศบราซิล ออกอากาศเวลาหลังเที่ยงคืนตอนเย็นวันจันทร์ถึงวันศุกร์
เอ็มไอที โอเพนคอร์สแวร์
เอ็มไอที โอเพนคอร์สแวร์ (MIT OpenCourseWare หรือ MIT OCW) เป็นโครงการของสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (เอ็มไอที) ที่ให้เอกสารการเรียนทุกชนิดสำหรับเด็กนักเรียนปริญญาตรี โทและเอก สามารถให้ทุกคนสามารถอ่านได้ฟรีผ่านทางเว็บไซต์ โดยกำหนดจะสามารถให้บริการทั้งหมดได้ในปี พ.ศ. 2550 โครงการนี้ได้เริ่มประกาศในปี พ.ศ. 2544 โครงการเอ็มไอที โอเพนคอร์สแวร์ ได้รับทุนสนับสนุนโดย องค์กรวิลเลียมแอนด์ฟลอราฮิวเลตต์ องค์กรแอนดรูว์ ดับเบิลยู. เมลลอน และทางสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ โดยลิขสิทธิ์ของเอกสารทั้งหมดอยู่ภายใต้คณาจารย์และสมาชิกของสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
ในเดือน สิงหาคม พ.ศ. 2548 มีวิชาเรียนทั้งหมด 1,435 วิชาที่สามารถเข้าดูได้ ซึ่งวิชาต่างๆ จะมีเนื้อหาการเรียน การบ้าน และข้อสอบพร้อมคำเฉลย โดยในบางวิชาจะมีการเรียนแบบโต้ตอบผ่านทางเว็บไซต์ หรือแม้แต่วิดีโอที่สามารถดูการเรียนการสอนโดยอาจารย์จากเอ็มไอที
ในเมืองไทย คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้มีโครงการแปลเนื้อหาเป็นภาษาไทยบางส่วน
แหล่งข้อมูลอื่น
OpenCourseWare OpenCourseWare オープンコースウェア திறந்த பாடத்திட்டங்கள்
อำเภอศรีราชา
ศรีราชา เป็นอำเภอขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรีตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลตะวันออกของอ่าวไทย พื้นที่ส่วนใหญ่มีภูเขาล้อมรอบและเป็นที่ลาดเนิน เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบางละมุง และเมื่อมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่บริหารจัดการ จนมีการแยกพื้นที่ส่วนนี้ตั้งเป็นอำเภอ ซึ่งเดิมใช้ชื่อว่า อำเภอบางพระ จนในปี พ.ศ. 2447 ทางราชการได้ย้ายที่ว่าการอำเภอบางพระมาตั้งอยู่ที่ตำบลศรีราชา ส่วนที่เปลี่ยนชื่อ "อำเภอบางพระ" มาเป็น "อำเภอศรีราชา" นั้นได้เปลี่ยนเมื่อประมาณแล้วต่อมาในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนจากอำเภอบางพระมาเป็น อำเภอศรีราชา ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอศรีราชาตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลตะวันออกของอ่าวไทย พื้นที่ส่วนใหญ่มีภูเขาล้อมรอบและเป็นที่ลาดเนิน พื้นที่ในการปกครองของอำเภอมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียงดังต่อไปนี้
สภาพพื้นที่
อำเภอศรีราชามีเนื้อที่ประมาณ 643.558 ตารางกิโลเมตร (402,223.75 ไร่) พื้นที่การเกษตร 236,542.5 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 41.878 ของพื้นที่ทั้งหมด ระยะทางห่างจากเมืองชลบุรีโดยรถยนต์ 24 กิโลเมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ลาดเนินเขาเล็ก ๆ กระจายทั่วไป พื้นที่เหมาะแก่การทำการเกษตร และอุตสาหกรรมมีที่ราบลุ่มทำนาได้บางส่วน ทิศตะวันตกติดชายฝั่งทะเล และไม่มีแม่น้ำลำคลองขนาดใหญ่ไหลผ่าน จะมีเฉพาะทางน้ำไหลจากภูเขาลงสู่ทะเล
ประวัติ
อำเภอศรีราชาเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบางละมุง ตัวเมืองบางละมุงเดิมตั้งอยู่ที่บ้านบางละมุงในเขตอำเภอบางละมุงในปัจจุบัน เมื่อประมาณ 100 ปีเศษมานี้ เมืองบางละมุงได้ย้ายมาตั้งอยู่ที่บ้านบางพระ แต่ยังคงใช้ชื่อเดิมว่า "เมืองบางละมุง" ในขณะที่ตั้งเมืองบางละมุงในขณะนั้น ระบบบริหารราชการแผ่นดินยังไม่มีอำเภอ ต่อมาทางราชการได้เปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครองเป็นมณฑล จึงได้ย้ายเมืองบางพระไปตั้งอยู่ที่บางปลาสร้อย อำเภอเมืองชลบุรีในปัจจุบัน และรวมเมืองพนัสนิคมเข้าด้วยกัน เรียกว่า "เมืองชลบุรี"
ส่วนเมืองบางพระนั้นได้ตั้งเป็นอำเภอ เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2437 (ร.ศ. 113) เรียกว่า อำเภอบางพระ ต่อมาในปี พ.ศ. 2446 (ร.ศ. 122) จอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีได้กราบทูลต่อพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์ กรมขุนมรุพงศ์สิริพัฒน์ซึ่งเป็นสมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลปราจีนบุรี ขอให้ย้ายอำเภอบางพระมาตั้งที่ศรีราชา แต่ยังคงใช้ชื่ออำเภอบางพระเหมือนเดิม ต่อมาในปี พ.ศ. 2460 (ร.ศ. 136) จึงได้เปลี่ยนชื่ออำเภอบางพระมาเป็น อำเภอศรีราชา ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา โดยมีหลวงบุรีรัตถคามบดี (เปลี่ยน นินนาทนนท์) เป็นนายอำเภอศรีราชาคนแรก
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอศรีราชา แบ่งเขตการปกครองตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 ออกเป็น 8 ตำบล 69 หมู่บ้าน
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอศรีราชาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
ประชากร
อำเภอศรีราชา มีประชากร ประมาณ 3 แสนคน ปัจจุบันเป็นเขตกึ่งเกษตรกรรมและกึ่งอุตสาหกรรม ซึ่งมีแนวโน้มอุตสาหกรรมจะก้าวนำการเกษตร เนื่องจากการพัฒนาตามโครงการพัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออก มีท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง เป็นต้น
เหตุการณ์สำคัญ
8 มีนาคม พ.ศ. 2535 เรือบรรทุกน้ำมัน ของบริษัท บีพีพี จำกัด กัปตันเรือได้แก่ นาย ปรีชา เพชรชู ชนเข้ากับ เรือผู้โดยสารสองชั้น ชื่อเรือ นาวาประทีป 111 กัปตันเรือได้แก่ นาย ประยูร ย๊ะกบ มีผู้เสียชีวิตทั้งหมด 119 ราย เป็นอุบัติเหตุทางน้ำที่ร้ายแรงมากที่สุดของประเทศไทย โดยมีผู้รอดชีวิต 15 ราย
2 ธันวาคม พ.ศ. 2542 โรงกลั่นน้ำมันของบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) เกิดเหตุไฟไหม้และระเบิดขึ้น มีผู้เสียชีวิต 7 ราย บาดเจ็บ 5 ราย
การคมนาคม
การคมนาคมติดต่อระหว่างอำเภอและจังหวัด รวมทั้งการคมนาคมในตำบลและหมู่บ้าน มีรายละเอียด ดังนี้
วอลเลย์บอลชายไทยเดนมาร์คซูเปอร์ลีก 2016
วอลเลย์บอลชายไทยเดนมาร์คซูเปอร์ลีก 2016 เป็นการแข่งขันวอลเลย์บอลประเภททีมชาย จำนวน 6 ทีม โดยการแข่งขันครั้งนี้จัดขึ้นเป็นครั้งที่ 3 ณ เอ็มซีซีฮอลล์ เดอะมอลล์บางกะปิ กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ฮิปโปกริฟฟ์
ฮิปโปกริฟฟ์ (Hippogriff) เป็นสัตว์วิเศษครึ่งนกครึ่งม้า หัวเป็นนกอินทรี ตัวเป็นม้า เป็นสัตว์ในตำนานทางทวีปยุโรป มีปรากฏในเรื่อง แฮร์รี่ พอตเตอร์กับนักโทษแห่งอัซคาบันซึ่งกล่าวไว้ว่าฮิปโปกริฟฟฟ์เป็นสัตว์ที่เย่อหยิ่งไม่ยอมให้ใครดูถูก บ้างตำนานบอกว่ากริฟฟอนและม้าและอินทรีผสมกันเป็นฮิปโปกริฟฟ์
ฮิปโปกริฟฟ์เริ่มเป็นที่รู้จักในวงกว้างจากเรื่องแฮร์รี่ พอตเตอร์กับนักโทษแห่งอัซคาบัน
ซอสเถียนเมี่ยน
ซอสเถียนเมี่ยน หรือ ซอสหวาน เป็นซอสข้นเนื้อเนียนสีน้ำตาลหรือหรือสีดำ มีทั้งรสอ่อน รสเค็ม หรือรสหวาน โดยทั่วไปใช้ในอาหารจีนภาคเหนือ อาหารจีนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมไปถึงอาหารเกาหลี-จีน เป็ดปักกิ่งและจาจังมย็อนเป็นอาหารยอดนิยมสองชนิดที่ใช้ซอสนี้
ลิทเทิล ร็อก โปรเจกต์
ลิทเทิล ร็อก โปรเจกต์ (Little Rock Project) เป็นอัลบั้มชุดพิเศษซึ่งเกิดจากการร่วมมือกันของ 4 ค่ายเพลงร็อก คือ มอร์ มิวสิค, แมดแคทซ์, จีนี่ เรคคอร์ด และอัพจี ในเครือจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ เป็นการรวมกันเฉพาะกิจของวงดนตรีร็อกรุ่นใหม่ที่ได้รับความนิยมในขณะนั้นจำนวน 7 วง คือ กะลา, เอบีนอร์มัล, อุลตร้า ช้วดส์, พาราด็อกซ์, ซีล, ไอ-แซ็ค และ แคลช โดยได้นำ 25 บทเพลงที่ได้รับความนิยมของวงไมโคร มาเรียบเรียงและขับร้องใหม่ในรูปแบบเฉพาะของแต่ละวง
การเคลื่อนย้ายเรลิก
การเคลื่อนย้ายวัตถุมงคล (Translation of relics) ในคริสต์ศาสนา "การเคลื่อนย้ายวัตถุมงคล" คือการโยกย้ายสิ่งของศักสิทธิ์ (เช่นการโยกย้ายอัฐิ หรือ มงคลวัตถุที่เป็นของนักบุญ) จากสถานที่หนึ่งไปยังอีกสถานที่หนึ่งที่อาจจะเป็นคริสต์ศาสนสถานอื่น หรือ มหาวิหาร การโยกย้าย หรือ "Translation" ทำได้หลายวิธีที่รวมทั้งการทำสนธยารำลึกตลอดคืน หรือ การแบกมงคลวัตถุอันมีค่าในหีบที่ทำด้วยเงินหรือทอง ภายใต้กลดคล้ายไหม
การเคลื่อนย้ายอันเป็นพิธีรีตอง (elevatio corporis) ของมงคลวัตถุถือกันว่าเป็นพิธีที่เป็นการแสดงความยกย่องในความศักดิ์สิทธิ์ของผู้ที่ถูกเคลื่อนย้าย ที่เท่าเทียมกับการรับการแต่งตั้งให้เป็นนักบุญในสถาบันออร์ธอด็อกซ์ พิธีเคลื่อนย้ายในนิกายโรมันคาทอลิกมีจุดประสงค์เดียวกันจนกระทั่งมามีพิธีประกาศการเป็นนักบุญกันขึ้นอย่างเป็นทางการเป็นมาตรฐานและตามพระประสงค์ของพระสันตะปาปา
วันเคลื่อนย้ายมงคลวัตถุของนักบุญเป็นวันที่จะฉลองแยกจากวันสมโภชน์ เช่นวันที่ 27 มกราคมเป็นวันฉลองการเคลื่อนย้ายมงคลวัตถุของนักบุญจอห์น คริสซอสตอมจากหมู่บ้านโคมานาในอาร์มีเนียที่ทรงเสียชีวิตในปี ค.ศ. 407 ไปยังคอนสแตนติโนเปิล
การเคลื่อนย้ายบางครั้งก็จะเป็นการเคลื่อนย้ายทางไกล เช่นการย้ายมงคลวัตถุของนักบุญไธร์ซัสจากโซโซโพลิสในอานาโตเลียไปยังคอนสแตนติโนเปิล และ ต่อมาสเปน ลัทธินิยมนักบุญไธร์ซัสเป็นที่นิยมกันในคาบสมุทรไอบีเรียที่เป็นที่รู้จักกันในนามของนักบุญเทอร์โซ มงคลวัตถุของนักบุญไธร์ซัสบางส่วนก็ถูกนำไปยังฝรั่งเศส นักบุญไธร์ซัสจึงเป็นนักบุญของมหาวิหารซิสเตอรองในบาสอัลป์ ที่ได้รับชื่อว่ามหาวิหารโนเทรอดามเซนต์ไธร์ซัส ฉะนั้นจึงถือกันว่าทรงเป็นนักบุญผู้พิทักษ์ของซิสเตอรอง ส่วนนักบุญลิโบเรียสแห่งเลอมองส์ก็กลายเป็นนักบุญผู้พิทักษ์ของพาเดอร์บอร์นในเยอรมนีหลังจากที่มงคลวัตถุของท่านได้รับการเคลื่อนย้ายมาในปี ค.ศ. 836
อเล็กซานเดอร์ ฟราย
อเล็กซานเดอร์ ฟราย (Alexander Frei) เจ้าของสถิติดาวซัลโวสูงสุดของทีมชาติ สวิตเซอร์แลนด์  เกิดเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 1979 เป็นนักฟุตบอลชาวสวิตเซอร์แลนด์  โดยเขาเล่นในตำแหน่ง กองหน้า ฟรายได้เริ่มค้าแข้งทีมเยาวชน บาเซิล ในปี 1995-1997 ก่อนจะได้เซ็นสัญญาอาชีพฉบับแรกในปี 1997-1998  ด้วยวัยเพียง 18 ปี โดยสามารถยิงประตูได้แค่ 1 ประตูเท่านั้น จาก 11 นัด ก่อนจะถูกปล่อยยืมตัวไปใน เอฟซี ทูน ในปี 1998-1999 ก่อนย้ายไปสู่สโมสร ลูเซิร์น 1999-2000  และ สโมสร เซอร์เว็ตต์ เอฟซี 2001-2003  หลังจากนั้นในปี 2003 เขาได้ย้ายไปยัง ลีกเอิง 1 ฝรั่งเศส โดยได้ทำการร่วมทีมกับสโมสร แรนส์ ในฤดูกาล 2004-2005 ฟรายสามารถทำได้ 20 ประตู
ในซัมเมอร์ ปี 2009 ฟราย ได้ย้ายกลับสู่สโมสร บาเซิล สโมสรแรกของเขาแต่กลับมาคราวนี้ ฟรายมากับในฐานะนักเตะที่ประสบการณ์สูง พร้อมช่วยทีมบ้านเกิดคว้าแชมป์ซูเปอร์ลีก 4 สมัยซ้อน รวมถึงดาวซัลโวของลีก 2 ครั้ง ก่อนแขวนสตั๊ดอย่างยิ่งใหญ่ในปี 2013
ปัจจุบัน อเล็กซานเดอร์ ได้เป็นโค้ชในทีมเยาวชนของบาเซิล
ในนามทีมชาติ
ฟรายได้ติดทีมชาติชุด U18,U19 และ U21 ฟรายได้ทำผลงานในชุด U18 ด้วยการเอาชนะฝรั่งเศส 5-1 ในวันที่ 24 มีนาคม 2001 ฟรายได้ติดทีมชาติชุดใหญ่ในฐานะตัวสำรอง และถูกส่งลงสนามในนัดที่เจอกับ ยูโกสลาเวีย จบเกมเสมอกันไป 1-1 World Cup qualification Group 1 match. และในเกมต่อมา ฟรายได้ซัดแฮททริกใส่ ลักเซมเบิร์ก ส่งผลให้ สวิตเซอร์แลนด์ เปิดบ้านชนะไปด้วยสกอร์ 5-0
ฟรายติดทีมชาติไปเล่น ยูโร 2004 ในเกมที่เจอกับ อังกฤษ โดยกล้องสามารถจับภาพเขาได้ ตอนที่ถมน้ำลายใส่ สตีเว่น เจอร์ราด ภายหลังฟรายถูก UEFA สั่งแบนไป 15 วัน
ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2008 ในการแข่งขันกระชับมิตร ฟรายยิง 2 ประตู ใส่ Liechtenstein ก่อนจะชนะไปด้วยสกอร์ 3-0  กลายเป็นเจ้าของสถิติดาวซัลโวสูงสุดของทีมชาติ สวิตเซอร์แลนด์  (42 ประตู) อย่างไรก็ตาม ฟรายได้รับบาดเจ็บเอ็นหัวเข่าข้างซ้ายฉีกขาด ก่อนจะได้รับการผ่าตัดในเวลาต่อมา {โปรดเพิ่มข้อมูล}
ในวันที่ 5 เมษายน 2011 เขาได้ประกาศอำลาทีมชาติจบตำนานเจ้าของสถิติดาวซัลโวสูงสุดของทีมชาติสวิตเซอร์แลนด์
รางวัลส่วนตัว
2012
การติดเชื้อผ่านแนวดิ่ง
การติดเชื้อผ่านแนวดิ่ง (vertically transmitted infection) หรือการติดเชื้อจากมารดาไปยังทารก เป็นการติดเชื้อแบบหนึ่งที่อาจเกิดได้ทั้งจากแบคทีเรีย ไวรัส หรือปรสิต ที่ถ่ายทอดจากมารดาไปยังตัวอ่อนหรือทารกในครรภ์ระหว่างการตั้งครรภ์ หรือติดต่อไปยังทารกในขณะคลอดก็ได้
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์เอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 2019
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์เอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 2019 (2019 Asian Women's U23 Volleyball Championship) เป็นครั้งที่ 3 ของการแข่งขัน ซึ่งจัดขึ้นที่ ประเทศเวียดนาม ระหว่างวันที่ 13 – 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 เพื่อคัดเลือกตัวแทนทวีปเอเชีย 2 ทีม เข้าร่วมแข่งขันวอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 2019
ช้างศึก
ช้างศึก (war elephant) คือ ช้างที่มนุษย์ฝึกปรือและควบคุมเพื่อการต่อสู้ ช้างศึกใช้เป็นหลักในการบุกข้าศึก ทำลายสิ่งกีดขวางของข้าศึก หรือสร้างความหวาดกลัวให้แก่ข้าศึก หน่วยทหารที่ขี่ช้างในการรบเรียกว่า หน่วยทหารช้าง (elephantry)
มีการใช้งานช้างศึกเป็นครั้งแรกในอินเดีย แล้วแพร่หลายไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อนจะไปสู่แถบตะวันตกในเมดิเตอร์เรเนียน อะเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great) ผู้นำแมซิดอน (Macedon) เคยปะทะกับช้างศึกเปอร์เซียในคราวพิชิตจักรวรรดิอะคีเมนิด (Achaemenid Empire) และต้องเผชิญช้างศึกอีกครั้งในคราวรบกับอินเดียช่วง 327–325 ก่อนคริสตกาล ช้างศึกยังมีการใช้งานครั้งสำคัญในโลกตะวันตกอีก คือ ในสงครามของพิรัสแห่งอีไพรัส (Pyrrhus of Epirus) กษัตริย์กรีก ช่วง 280–275 ก่อนคริสตกาล และในสงครามพิวนิกครั้งที่สองของแฮนนิบัล (Hannibal) แม่ทัพคาร์ทิจโบราณ (Ancient Carthage) ช่วง 218–201 ก่อนคริสตกาล อนึ่ง กองทัพสมัยเฮลเลนิสต์ (Hellenistic armies) แห่งราชอาณาจักรทอเลมี (Ptolemaic Kingdom) กับจักรวรรดิซิลูซิด (Seleucid Empire) ยังรบกันโดยใช้ช้างศึกในบางครั้ง นอกจากนี้ ช้างศึกยังใช้ในรัฐโบราณทางเอเชียตะวันออก โดยเฉพาะในจามปาของเวียดนาม และในเว่ย์ตะวันตกและฮั่นใต้ของจีนโบราณ
ช้างศึกมีบทบาทสำคัญในการรบบางคราวแห่งยุคโบราณ แต่ครั้นถึงมัชฌิมยุค (Middle Ages) ก็เริ่มมีการใช้งานน้อยลง จนเมื่อต้นสมัยปัจจุบัน อาวุธปืนแพร่หลายมากขึ้น ช้างศึกจึงมีบทบาทจำกัดอยู่ในทางวิศวกรรมและใช้แรงงานที่ไม่เกี่ยวกับการรบ หรือใช้ในทางพิธีการ กระนั้น ช้างศึกยังใช้ในการรบต่อไปในบางส่วนของโลก เช่น ไทยและเวียดนาม แม้เข้าสู่คริสต์ศตวรรษที่ 19 แล้ว
สักวันที่ฉันมีเธอ
"สักวันที่ฉันมีเธอ" เป็นซิงเกิลของนักร้อง ต้อง & เจนนี่ จากค่ายสหภาพดนตรี ประพันธ์เนื้อร้องโดย จักราวุธ แสวงผล แต่งทำนองและเรียบเรียงโดย Bruno Brugnano ออกจำหน่ายในวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2555 โดยเพลงนี้เป็นเพลงของคนที่เชื่อมั่น ศรัทธา ว่าคนที่เกิดมาเพื่อเรามีอยู่จริง รอคอย ตามหา ค้นหาคนคนนั้น และมั่นใจว่าสักวันต้องเจอ
การตอบรับ
เพลง "สักวันที่ฉันมีเธอ" ติดอันดับสูงสุดที่ 30 จากการจัดอันดับของเวอร์จิ้นฮิตซ์ ในชาร์ตของ 95.5 เอฟเอ็ม เวอร์จิ้นฮิตซ์ ชาร์ตท็อป 40 ประจำวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2555 โดยวัดจากการออกอากาศของคลื่นวิทยุในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนาน 40 สถานี
สายเชีย วงศ์วิโรจน์
สายเชีย วงศ์วิโรจน์ เป็นนักแสดง นักร้องและสตั๊นท์แมนชาวไทย ซึ่งเป็นที่รู้จักจากโฆษณาชุด จน เครียด กินเหล้า โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และมีผลงานการแสดงภาพยนตร์ ละครโทรทัศน์ โฆษณาโทรทัศน์ รวมถึงผลงานในการเป็นนักแสดงตัวประกอบในภาพยนตร์ต่างประเทศและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย
ขนุน
ขนุน ( หรือ A. heterophylla) ภาคอีสานเรียกบักมี่ ภาคเหนือเรียกบ่าหนุน สิบสองปันนาเรียกหมากมี่ หรือ หมากหนุน กาญจนบุรีเรียกกระนู ภาษาไทใหญ่เรียก ลาง เป็นไม้ผลยืนต้นในวงศ์ Moraceae มีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้และแพร่หลายมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และได้รับความนิยมมากในคาบสมุทรมลายู ไม่ปรากฏว่าเข้ามายังประเทศไทยเมื่อใด แต่มีกล่าวถึงในเอกสารโบราณตั้งแต่สมัยสุโขทัยและกรุงศรีอยุธยา ชื่อสามัญของขนุนในภาษาอังกฤษคือ jackfruit มาจากภาษาโปรตุเกส jaka ที่เพี้ยนมาจากภาษามลายู chakka หรือภาษามลยาฬัม chakka (ചക്ക) ในขณะที่ยูกันดาในทวีปแอฟริกาเรียกว่า ไข่ช้าง เนื่องจากขนุนมีผลขนาดใหญ่ ขนุนเป็นผลไม้ที่มีผลขนาดใหญ่ที่สุดในโลก นาน ๆ ครั้งถึงจะมีผลที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางน้อยกว่า 25 ซม.
สายเชีย วงศ์วิโรจน์
ประวัติ
สายเชีย วงศ์วิโรจน์ เกิดเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2512 ที่จังหวัดเชียงราย ก่อนที่จะอพยพไปอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชร โดยชื่อ "สายเชีย" นั้น มาจากถนนสายเอเชีย ที่พ่อเป็นผู้ตั้งให้ อันเนื่องจากเกิดตรงกับปีที่ตัดถนน
ขนุน
พันธุ์
ขนุนมีหลายพันธุ์ สีของเนื้อจะต่างไปตามพันธุ์ บางพันธุ์ซังมีรสหวานรับประทานได้ บางพันธุ์ซังรสจืดไม่ใช้รับประทาน พันธุ์ขนุนที่ปลูกในประเทศไทย ได้แก่
สายเชีย วงศ์วิโรจน์
ประวัติ
ฐานะทางบ้านยากจนมาก โดยเป็นครอบครัวเกษตรกร จบแค่มัธยมศึกษาปีที่ 2 ทำให้สายเชียต้องหาเลี้ยงชีพต่าง ๆ ตั้งแต่เด็กถึงขั้นเคยไปขุดส้วมแลกกับค่าเรียนมาแล้ว จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2528 จึงได้เดินทางตามเพื่อนเข้ากรุงเทพมหานคร งานแรกที่สายเชียได้ทำคือเป็นคนดูแลคนพิการที่มูลนิธิสิริวัฒนา เชสเชียร์ที่บางปูที่พี่ชายของเจ้าตัวอยู่ทีนั้น ต่อมาเริ่มประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป ทั้งกรรมกรใช้แรงงาน รวมถึงชกมวย ได้ค่าแรงวันละ 80-100 บาท จนกระทั่งได้เจอประกาศในหนังสือพิมพ์รับสมัครสตันท์แมนและตัวประกอบภาพยนตร์เรื่อง Rambo III ที่ให้ค่าแรงถึง 800-1,200 บาท จึงได้ไปสมัคร โดยบทแรกที่ได้รับ คือ ทหารยามเฝ้าหน้าพระราชวัง ในละครโทรทัศน์แนวจักร ๆ วงศ์ ๆ ค่าแรง 150 บาท
ขนุน
พันธุ์
พันธุ์นิยมปลูกเพื่อส่งออก พันธุ์นิยมปลูกเทานผลสด
สายเชีย วงศ์วิโรจน์
ประวัติ
สายเชียมีผลงานเป็นนักแสดงตัวประกอบจากภาพยนตร์มากมาย ทั้งภาพยนตร์ต่างประเทศ ได้แก่ A Moment of Romance, City of Ghosts,  Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life, Batman Begins, Into the Sun, Typhoon, Rescue Dawn, Rambo IV, Ninja: Shadow of a Tear, The Burma Conspiracy, The Lady, Lost in Thailand, Only God Forgives ในขณะที่ผลงานในประเทศไทย เช่น องค์บาก, เกิดมาลุย, โกยเถอะเกย์, คู่แรด, อรหันต์ซัมเมอร์, เทวดาท่าจะเท่ง, ฮะเก๋า (ภาพยนตร์), 5 หัวใจฮีโร่, บุปผาราตรี 3.1, บุปผาราตรี 3.2, บางกอกกังฟู, เสือสั่งฟ้า, เมนูของพ่อ, เพชฌฆาต (ภาพยนตร์ไทย), เพื่อนขีดเส้นใต้, วานรคู่ฟัด เป็นต้น โดยผลงานที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุด คือ โฆษณาชุด จน เครียด กินเหล้า โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่สายเชียพูดประโยคนี้ซ้ำ ๆ กันหลายครั้งจนกลายเป็นเอกลักษณ์ ซึ่งต่อมาทำให้สายเชียได้ร้องเพลงลูกทุ่งชื่อเดียวกันนี้ด้วย
ขนุน
การใช้ประโยชน์
ขนุนเป็นผลไม้ที่นิยมรับประทานในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื้อขนุนสุกใช้รับประทานเป็นผลไม้ และใช้ทำขนมได้หลายชนิด เช่น ใส่ในไอศกรีม ลอดช่องสิงคโปร์ รวมมิตร กินกับข้าวเหนียวมูน หรือนำไปอบแห้ง ใช้กินเป็นของว่าง ขนุนอ่อนนำมาปรุงอาหารใช้เป็นผัก เช่นใส่ในแกง ยำ ส้มตำ เมล็ดนำมาต้ม รับประทานได้ แก่นไม้ใช้ย้อมสีจีวรของพระภิกษุ เนื้อไม้ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ เครื่องดนตรี
สายเชีย วงศ์วิโรจน์
ประวัติ
ชีวิตส่วนตัว สมรสแล้วมีบุตร 3 คน โดยบุตรสาวคนหนึ่ง คือ ตลับใจ วงศ์วิโรจน์ เป็นนักกีฬาวอลเลย์บอลเยาวชนทีมชาติไทย และเป็นเจ้าของกิจการบริษัทบันเทิง
วัดลาดประทุมคงคาราม
วัดลาดประทุมคงคาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหลักชัย อำเภอลาดบัวหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีเนื้อที่ตั้งวัด 13 ไร่ เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน คือ พระครูเกษมปทุมรักษ์
วัดลาดประทุมคงคาราม เดิมเรียกว่า วัดตาช้าง ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2450 โดยมีนายช้าง เป็นผู้บริจาคที่ดินและดำเนินการสร้างวัด ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2486 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2556
อาคารเสนาสนะต่างที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ กว้าง 8 เมตร ยาว 12 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2488 ศาลาการเปรียญ กว้าง 17 เมตร ยาว 19 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2515 หอสวดมนต์ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2460 กุฏิสงฆ์ จำนวน 7 หลัง ปูชนียวัตถุที่สำคัญคือ พระประธานในอุโบสถ และรูปหล่อจำลองหลวงพ่อสมใจนึก
ประวัติศาสตร์ทิเบต
ทิเบต ตั้งอยู่ในใจกลางของทวีปเอเชียระหว่างประเทศจีนกับอินเดีย ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 2.5 ล้านตารางกิโลเมตร ในบริเวณที่มีภูเขาและที่ราบสูงที่สุดในโลก มีอากาศแห้งและหนาวเย็น รวมทั้งที่ราบกลางหุบเขาริมแม่น้ำอันกว้างใหญ่หลายสาย อันเป็นที่พำนักพิงของชาวทิเบต ผู้ซึ่งมีวัฒนธรรมประเพณีเป็นของตนเอง มาเป็นเวลาช้านาน และมีชีวิตความเป็นอยู่แตกต่างจากผู้คนในประเทศเพื่อนบ้าน ชาวทิเบตได้มีการพัฒนาทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์ในตนเอง ทั้งยังมีการพัฒนาด้านสติปัญญาและจิตใจ ได้แก่ การมีภาษาที่โดดเด่น มีวรรณกรรมอันยิ่งใหญ่ และมีผลงานศิลปะที่น่ามหัศจรรย์ นอกจากนี้ อารยธรรมของชาวทิเบต ซึ่งสืบเนื่องมาเป็นเวลาหลายพันปีนั้น ยังเป็นอารยธรรมที่สูงส่ง และมีคุณค่าสืบทอดต่อกันมา เป็นมรดกของมนุษยชาติ
ยุคก่อนประวัติศาสตร์
ชาวจีนและชาวทิเบต-พม่าดั้งเดิมอาจจะแยกออกจากกันเมื่อราว 3,457 ปีก่อนพุทธศักราช เมื่อชาวจีนเริ่มอพยพเข้าสู่ลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง ในขณะที่ชาวทิเบตพม่าดั้งเดิมยังเป็นผู้ร่อนเร่ ชาวทิเบตแยกตัวออกจากชาวพม่าชัดเจน เมื่อราว พ.ศ. 943
พบหลักฐานในยุคเหล็กและยุคสำริดในที่ราบสูงฉางตั้งแต่ยังไม่ได้ศึกษาอย่างละเอียด วัฒนธรรมในบริเวณนี้เป็นที่รู้จักในชื่อวัฒนธรรมซังซุง ซึ่งมีกล่าวถึงในเอกสารโบราณของทิเบตและเป็นจุดเริ่มต้นของศาสนาบอน
ตำนานทางประวัติศาสตร์
กษัตริย์องค์แรกของทิเบต ญาชีแจ็นโป (གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ།) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ถู่ปัว เชื่อกันว่าเป็นผู้เสด็จมาจากสวรรค์หรือมาจากอินเดีย และโดยลักษณะที่แปลกไปจากมนุษย์เช่น มีพังผืดระหว่างนิ้วและหนังตาปิดจากล่างขึ้นบน คนท้องถิ่นจึงเชื่อว่าพระองค์เป็นเทวดามาจุติ มีอิทธิฤทธิ์พลังวิเศษ กษัตริย์พระองค์นี้และองค์ต่อ ๆ มาทั้งหมด 7 องค์ ติดต่อกับสวรรค์ได้โดยมีสายเชือกโยงกับสวรรค์ เป็นลำแสงสูง 1 ฟุตอยู่เหนือศีรษะ เมื่อสิ้นพระชนม์ก็กลายร่างเป็นสายรุ้งหรือไต่บันไดฟ้ากลับคืนสู่สรวงสรรค์ โดยไม่มีกายหยาบเหลือทิ้งไว้
กษัตริย์องค์ที่ 8 คือ ชีคุมแจ็นโป (གྲི་གུམ་བཙན་པོ་) ยุแหย่ให้องครักษ์ของพระองค์ชื่อโลงัม (Lo-ngam) ต่อสู้กับพระองค์ ในระหว่างการต่อสู้ สายเชือกที่โยงพระองค์กับสวรรค์ถูกตัดขาด และพระองค์ถูกฆ่าตาย ตั้งแต่นั้นมากษัตริย์ทุกพระองค์จึงทิ้งซากศพไว้ในเมืองมนุษย์ และต้องนำไปฝัง
อีกตำนานหนึ่งชาวทิเบตเป็นลูกหลานของลิงกับยักษ์ ลิงนั้นจริง ๆ แล้วคือ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ (ภาษาทิเบต: སྤྱན་རས་གཟིགས།) ส่วนยักษ์นั้นคือพระนางตารา
ยุคจักรวรรดิทิเบต
จักรวรรดิทิเบตเรืองอำนาจในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 – 16 โดยมีอาณาเขตทางใต้จรดเบงกอล ทางเหนือจรดมองโกเลีย
การปรากฏตัวครั้งแรกในประวัติศาสตร์
มีการกล่าวถึงทิเบตครั้งแรกในหนังสือภูมิศาสตร์ของปโตเลมีในชื่อ บาทายซึ่งมาจากชื่อพื้นเมือง “Bod” ทิเบตปรากฏในประวัติศาสตร์จีนครั้งแรกในชื่อ “ฟู่กั๋ว” (附国) เมื่อพระเจ้านัมรีซงแจ็นได้ส่งราชทูตไปจีนในพุทธศตวรรษที่ 12
การก่อตั้งราชวงศ์
การก่อตัวของทิเบตเริ่มที่ปราสาทตักเซในตำบลชิงบา เขตชองกยา ตามที่กล่าวถึงในพงศาวดารทิเบตโบราณ “กลุ่มของผู้สนับสนุนยุยงให้ตันบูญาซิกก่อกบฏต่อต้านคูทริ ซิงโปเช” ซิงโปเชนี้เป็นขุนนางของจักรวรรดิซังซุงภายใต้การปกครองของราชวงศ์สิกมยี ซิงโปเชตายก่อนที่กลุ่มกบฏจะชนะ และลูกชายของเขาคือนัมรีซงแจ็น ขึ้นเป็นผู้กุมอำนาจคนต่อมา และเป็นผู้ก่อตั้งจักรวรรดิทิเบตขึ้น เขาส่งทูตไปจีนสองครั้งในพ.ศ. 1191 และ 1192 เป็นการเปิดตัวต่อนานาชาติครั้งแรกของทิเบต
ทิเบตภายใต้ราชวงศ์ถัง
200px|right|thumb| "เขตแดนยุค[[จักรพรรดิถังไท่จง" 616-649
การขยายอำนาจของจักรวรรดิถัง:
{{Legend|#00005b| ซันซี (617 : his father is governor, Taizong encouraged him to revolt.)}} {{Legend|#000080| Sui's China by 622-626.(618). Tang dynasty 618. Controlled all of Sui's China by 622-626.}} {{Legend|#0000ff| Submit the Oriental Turks territories (630-682)}} {{Legend|#0080ff| Tibetan's King recognizes China as their emperor(641-670)}} {{Legend|#78c0ff| Submit the Occidental Turks territories (642-665)}} (idem) add the Oasis (640-648 : northern Oasis ; 648 : southern Oasis) {{Legend|#b3d9ff| [Not shown in the map : Conquest of Goguryeo by his son (661-668)]}} The two darkest area are truly the Chinese empire, the 3 lightest area are temporaly vasalised. Borders are not factual, they are indicatives. ]]
ทิเบตเริ่มมีความสัมพันธ์กับประเทศจีน ในช่วงสมัยราชวงศ์ถัง ค.ศ. 618-906 ทิเบตยอมสยบต่ออำนาจอิทธิพลของจีน ยอมส่งเครื่องราชบรรณาการให้ อีกทั้งจักรพรรดิถังไท่จงในสมัยราชวงศ์ถังจึงสร้างสัมพันธไมตรีด้วยการยกเจ้าหญิงเหวินเฉิงเป็นมเหสี ในขณะเดียวกันทิเบตก็เริ่มคุกคามเนปาล กษัตริย์เนปาลจึงสร้างสัมพันธไมตรีด้วยการยกเจ้าหญิงกฤกุฎเทวีเป็นมเหสี ซึ่งองค์หญิงทั้งสองต่างเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา และได้อัญเชิญพระพุทธรูปและพระคัมภีร์เข้าไปในทิเบต ซึ่งทำให้พระเจ้าซงแจ็นกัมโปแห่งทิเบตได้ศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาพร้อมทั้งสร้างวัดทางพระพุทธศาสนาขึ้นเป็นครั้งแรกในทิเบต ชื่อวัดโชคัง ณ เมืองลาซา และเป็นช่วงที่ทิเบตเริ่มต้นรับศาสนาพุทธนิกายมหายานเข้ามาสู่ประเทศ
สมัยพระเจ้าซงแจ็นกัมโป
ใน พ.ศ. 1173 ถือว่าเป็นยุคประวัติศาสตร์ที่แท้จริงของทิเบต พระเจ้าซงแจ็นกัมโป สนับสนุนให้มีการศึกษาพุทธศาสนาจากคัมภีร์ที่นำเข้ามาตั้งแต่ยุคต้น (พ.ศ. 976) พร้อมดำเนินการปฏิรูปศรัทธาทิเบต ต่อมาประกาศให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ โดยการสนับสนุนของพระมเหสี 2 พระองค์ คือพระนางเหวินเฉิง พระธิดาของกษัตริย์ถังไท่จงแห่งจีน และพระนางภริคุติเทวี พระธิดาของพระเจ้าอัมสุวารมาแห่งเนปาล ทั้งสองพระองค์ทรงนับถือพระพุทธศาสนามหายานอย่างเคร่งครัด จึงได้นำพระพุทธรูปมาด้วยทั้งสองพระองค์ คือเจ้าหญิงเหวินเฉิง นำพระพุทธรูปชื่อโจโว มาประดิษฐานที่วัดซิลลากัง ในกรุงลาซา และเจ้าหญิงภริคุตเทวีได้นำพระพุทธรูปศากยมุนีที่สำคัญมาประดิษฐานที่วัดราโมเช ซึ่งเป็นวัดหลวง และมีความสำคัญรองเป็นอันดับสองในกรุงลาซา ช่วงนี้ได้มีชาวทิเบตเชื้อพระวงศ์ และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ไปศึกษาในจีน และพระภิกษุชาวจีนก็มาศึกษาในทิเบตเพื่อแปลพระคัมภีร์และพระสูตรจำนวนมาก ในยุคนี้พระเจ้าซงแจ็นกัมโปได้ทรงส่งทูตชื่อ เทินมี สัมโภฏะ ไปศึกษาที่มหาวิทยาลัยนาลันทา แล้วกลับทิเบต ท่านได้เริ่มงานประดิษฐ์อักษร และเขียนไวยากรณ์สอนชาวทิเบต โดยใช้อักษรพราหมี ที่นิยมใช้กันในกัศมีร์และดำเนินงานเผยแผ่พุทธศาสนาทำให้ประชาชนเลื่อมใส
สมัยพระเจ้ามังซงมังแจ็น (1193 – 1220)
สมัยนี้เป็นสมัยที่เสนาบดีตระกูลคัรมีอำนาจ เสนาบดีคัร ซงแจ็น เป็นผู้รวมเขตอาซาเข้ากับทิเบต เขาตายเมื่อ พ.ศ. 1210 ทิเบตชนะและเข้ายึดครองโกตันในช่วง พ.ศ. 1208 – 1213 พระเจ้ามังซงมังแจ็น อภิเษกกับเจ้าหญิงทริมาโล ซึ่งต่อมาเป็นผู้มีบทบาทมากในประวัติศาสตร์ทิเบต พระเจ้ามังซงมังแจ็นสิ้นพระชนม์ในปลายปี พ.ศ. 1219 หลังจากนั้นอาณาจักรซังซุงก่อกบฏต่อทิเบต และเป็นปีเดียวกับที่ชีตวีซงแจ็น โอรสของพระเจ้ามังซงมังแจ็นประสูติ
บอชช์
บอชช์ (борщ, ) เป็นซุปเปรี้ยวที่พบได้ทั่วไปในยุโรปตะวันออกและเอเชียเหนือ คำว่า "บอชช์" มักใช้เรียกซุปรูปแบบที่มีต้นกำเนิดจากยูเครนที่มีส่วนประกอบหลักคือบีตรูตซึ่งทำให้ซุปมีสีแดง อย่างไรก็ตาม ชื่อของซุปนี้ยังนำไปใช้เรียกรูปแบบที่หลากหลายของซุปเปรี้ยวอื่น ๆ ที่ไม่ใส่บีตรูตอย่างบอชช์เขียวซึ่งทำมาจากซอเริล บอชช์ขาวซึ่งทำมาจากข้าวไรย์ และบอชช์กะหล่ำปลี เป็นต้น
บอชช์มีที่มาจากซุปโบราณชนิดหนึ่ง เดิมทีได้จากต้น ใบ และช่อซี่ร่มของฮ็อกวีดธรรมดา (Heracleum sphondylium) ที่ดองแล้วนำมาปรุง ฮ็อกวีดธรรมดาเป็นไม้ล้มลุกที่ขึ้นในทุ่งหญ้าชื้นแฉะและเป็นที่มาของชื่อซุปนี้ในภาษากลุ่มสลาฟ เมื่อเวลาผ่านไป ซุปได้พัฒนาและมีรูปแบบที่หลากหลาย ในจำนวนนี้บอชช์สีแดงที่ทำจากบีตรูตของยูเครนได้กลายเป็นที่นิยมมากที่สุด โดยทั่วไปการปรุงบอชช์ประกอบด้วยการผสมน้ำสต๊อกกับผักต่าง ๆ ที่นำไปผัดเร็ว ๆ นอกจากบีตรูตแล้วยังมีการใช้กะหล่ำปลี แครอต หอมใหญ่ มันฝรั่ง และมะเขือเทศ ในบางสูตรอาหารอาจใส่เนื้อสัตว์หรือเนื้อปลา หรืออาจใส่แต่ผักเท่านั้น เสิร์ฟได้ทั้งร้อนและเย็น และเสิร์ฟได้ทั้งในรูปมื้ออาหารเป็นหม้อ ไปจนถึงซุปใส หรือแม้แต่เครื่องดื่มสมูธธี บ่อยครั้งนิยมเสิร์ฟบอชช์กับสเมตานาหรือครีมเปรี้ยว ไข่ต้ม หรือมันฝรั่ง นอกจากนี้ยังมีเครื่องโรยหน้าหรือเครื่องเคียงอีกมากที่เสิร์ฟกับซุปนี้ได้เช่นกัน เช่น อุชกา (เกี๊ยวชิ้นเล็ก) หรือปัมปุชกา (ขนมปังก้อนกลม) เป็นต้น
ประวัติศาสตร์ทิเบต
สมัยพระเจ้าชีเตจุกแจ็น (1247 – 1297)
กยัล ซุกรูที่ต่อมาจะขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าชีเตจุกแจ็น เกิดเมื่อ พ.ศ. 1247 เมื่อพระเจ้าชีตวีซงแจ็นสิ้นพระชนม์ พระนางทริมาโลจึงเป็นผู้กุมอำนาจทางการเมือง พี่ชายที่แก่กว่ากยัล ซุกรู 1 ปี คือ ลาบัลโพถูกตัดสิทธิในการขึ้นครองบัลลังก์ พระนางทริมาโลเชิญเจ้าหญิงซินเชิงจากจีนแต่ไม่ทราบว่าอภิเษกกับใครระหว่างกยัล ซุกรูที่อายุเพียง 7 ปีหรือลาบัลโพ กยัล ซุกรูขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1255 ในนามพระเจ้าชีเตจุกแจ็นหลังจากที่พระนางทริมาโลสิ้นพระชนม์ ในช่วงนั้นเป็นช่วงที่พวกอาหรับและเตอร์กิสมีอำนาจมากขึ้นระหว่าง พ.ศ. 1253 – 1263 ทิเบตทำสัญญาเป็นพันธมิตรกับอาหรับและเติร์กตะวันออก ทิเบตทำสงครามกับจีนใน พ.ศ. 1272 ช่วงแรกทิเบตและชาวเติร์กที่เป็นพันธมิตรไดรับชัยชนะแต่มาเพลี่ยงพล้ำในช่วงหลัง จนกระทั่งเกิดกบฏในจีนตอนใต้และทิเบตกลับมาชนะอีกครั้งในพ.ศ. 1273 จึงมีการสงบศึก
ตำบลแม่กา
แม่กา เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอเมืองพะเยา ตามถนนพหลโยธิน มีพื้นที่ประมาณ 131 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรในปี พ.ศ. 2561 จำนวน 14,215 คน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่คือ เทศบาลตำบลแม่กา ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่กาทั้งตำบล ตำบลแม่กาเป็นของที่ตั้งของมหาวิทยาลัยพะเยา
ประวัติศาสตร์ทิเบต
สมัยพระเจ้าชีเตจุกแจ็น (1247 – 1297)
ใน พ.ศ. 1277 มีการอภิเษกระหว่างเจ้าหญิงดรอนมาโลนของทิเบตกับข่านสูงสุดของชาวเติร์ก จีนเป็นพันธมิตรกับอาหรับเข้ารุกรานชาวเติร์ก เมื่อสงครามจีน – เติร์ก สิ้นสุดลง จีนหันมาโจมตีทิเบต ทิเบตประสบชัยชนะในแนวรบด้านตะวันออกและยันไว้ได้ในแนวรบด้านตะวันตก เมื่อจักรวรรดิของชาวเติร์ก ล่มลงด้วยปัญหาภายใน ทิเบตได้เข้าโจมตีดินแดนของชาวเติร์ก เมื่อ พ.ศ. 1280 กษัตริย์บรูซาของเติร์กขอให้จีนช่วย แต่ทิเบตก็เข้ายึดครองดินแดนของชาวเติร์กไว้ได้จน พ.ศ. 1290 อำนาจของทิเบตในเอเชียกลางอ่อนแอลงจนสูญเสียเมืองขึ้นไปเกือบหมด ทั้งนี้เนื่องด้วยความสามารถของนายพลเถา เซียนฉี ของจีนที่มุ่งมั่นจะเปิดการติดต่อโดยตรงระหว่างจีนกับเอเชียกลางและแคชเมียร์อีกครั้ง หลังจากสงครามระหว่างจีนกับอาหรับใน พ.ศ. 1294 อำนาจของจีนในเอเชียกลางเริ่มอ่อนแอลงอีก ส่วนอำนาจของทิเบตเริ่มฟื้นตัวขึ้นมา พ.ศ. 1298 พระเจ้าชีเตจุกแจ็นถูกปลงพระชนม์โดยเสนาบดีจังและบัล เจ้าชายซอง เดซันได้ขึ้นครองราชย์ต่อมา
ตำบลแม่กา
ประวัติ
ตำบลแม่กามีลำห้วยแม่กาและน้ำแม่ต๋ำ ซึ่งไหลมาบรรจบกันที่หมู่บ้านแม่กาหลวง  ห่างจากถนนซุปเปอร์ไฮเวย์  (ถนนพหลโยธิน) ประมาณ  500  เมตร ก่อตั้งได้ประมาณ  60  ปี  แต่เดิมแล้วพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่ารกร้างไม่มีผู้คนมาอาศัยอยู่ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้และสัตว์ป่านานาพันธุ์  บริเวณนี้จึงเป็นทางผ่านของบรรดาพ่อค้าที่นำสินค้าบรรทุกเกวียนมาขายจากจังหวัดพะเยาเพื่อไปขายยังจังหวัดลำปาง  พ่อค้าเหล่านี้จะเห็นภูมิศาสตร์ที่จะสามารถตั้งรกรากทำการเกษตรฯ ไร่นา ได้  ต่อมามีประชาชนย้ายเข้ามาอาศัยจนจำนวนประชากรเพิ่มมากขึ้น จึงทำการตั้งเป็นหมู่บ้านขึ้น ประชากรส่วนใหญ่จะอพยพมาจากอำเภองาว จังหวัดลำปาง เนื่องจากมีชายแดนที่ใกล้กัน โดยหมู่บ้านที่ทำการจัดตั้งขึ้นเป็นหมู่บ้านแรกของตำบล คือ “บ้านแม่กาหลวง”  เนื่องจากหมู่บ้านนี้มีแม่น้ำไหลผ่านล้อมรอบมาแต่เดิมจึงเรียกกันว่า  “บ้านแม่กาน้ำล้อม”  ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นบ้านแม่กาหลวง  ต่อมาจำนวนประชากรหนาแน่นขึ้นพร้อมกับมีหลายหมู่บ้านจัดตั้งใหม่ขึ้นมาอีกหลายหมู่บ้าน เช่น  บ้านแม่กาโทกหวาก  บ้านแม่กาห้วยเคียน  บ้านแม่กาไร่  บ้านแม่กานาไร่เดียว  บ้านแม่กาหัวทุ่ง  บ้านแม่กาหม้อแกงทอง  และบ้านแม่กาท่าข้าม  และได้รวมบ้านแม่ต๋ำบุญโยงเข้าเป็นหมู่บ้านโดยตั้งชื่อเป็น  “ตำบลแม่กา”  สาเหตุที่เรียกว่าตำบลแม่กา  มีเรื่องเล่าว่า ในสมัยก่อนชาวบ้านที่อพยพมาไม่มากนัก  แต่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นในหมู่บ้าน  คือ ได้มีพ่อค้าเกวียนเดินทางผ่านมาแวะพักผ่อนที่ใต้ต้นตะเคียนใหญ่ใกล้ลำห้วย  ขณะกำลังทานอาหารกลางวัน  พ่อค้าเอาหม้อแกงไปตักน้ำที่ลำห้วย  พอตกกลางคืน  ก็เกิดอาถรรพ์มีเสือมาคาบเอาพ่อค้าคนที่ไปตักน้ำที่ลำห้วยกิน  และถ้าส่วนใหญ่ถ้าหมู่บ้านใด  มีอีการ้องรอบ  ๆ  หมู่บ้านก็จะมีคนในหมู่บ้านตาย  1  คน  เป็นเช่นนี้บ่อย  ๆ  ชาวบ้านจึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านนี้ว่า  “บ้านแม่กา”  และด้วยอาถรรพ์ของลำห้วยจึงตั้งชื่อห้วยว่า  “ห้วยแม่กา”  ปัจจุบันห้วยแม่กาจะมีน้ำไหลตลอดปี
ประวัติศาสตร์ทิเบต
สมัยพระเจ้าชีซงเตแจ็น
ใน พ.ศ. 1298-1340 พระเจ้าชีซงเตแจ็น กษัตริย์องค์ที่ 5 นับจากพระเจ้าซงแจ็นกัมโปได้ไปอาราธนา พระศานตรักษิต ที่เคยศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยนาลันทามาเผบแผ่หลักคำสอนอันบริสุทธิ์ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จเนื่องจากท่านสอนแต่หลักธรรม แต่ไม่สอนเวทมนตร์คาถา แต่ชาวทิเบต มีความเชื่อเรื่องอำนาจภูติผีของลัทธิบอน และขณะนั้นเกิดโรคระบาด และภัยธรรมชาติ ทำให้ประชาชนเชื่อว่าท่านนำเหตุการณ์นี้มาด้วย ท่านได้กลับไปอินเดีย แล้วไปอาราธนา พระปัทมสัมภวะ พระราชโอรสของพระเจ้าอินทรภูมิ แห่งแคว้นอุทยานซึ่งปัจจุบันอยู่ในประเทศอัฟกานิสถานให้ไปเผยแผ่พุทธศาสนาลัทธิตันตระ ถูกกับอัธยาศัยของประชาชน ท่านมีความชำนาญในเรื่องไสยศาสตร์สามารถปราบปีศาจ และทำให้ภูติผีปีศาจกลับมาสนับสนุนปกป้องพระพุทธศาสนาด้วย เหตุการณ์จึงสงบประชาชนฝ่ายข้าราชการ และฝ่ายราชสำนักก็ยอมรับนับถือท่านว่าเป็น คุรุรินโปเช คือพระอาจารย์ใหญ่ของพวกเขา ท่านปัทมสัมภวะได้สร้างวัดในพุทธศาสนาแห่งแรกของทิเบตในนาม วัดสัมเย ตามความเชื่อของอินเดียที่มีเขาพระสุเมรุ (อ่านว่า เขา-พระ-สุ-เมน) อยู่ตรงกลาง มีอารามอยู่ 4 ทิศ และมีอารามด้านนอกอีกแปดทิศ เป็นสัญลักษณ์ของทวีปในจักรวาล มีอีกวัดทางตะวันออก และตะวันตกเฉียงเหนือเป็นสัญลักษณ์พระจันทร์ และพระอาทิตย์ ในวัดนี้มีห้องสมุด ห้องนั่งสมาธิโดยอาจารย์สอนสมาธิจากจีน พุทธศาสนาลัทธิตันตระ เจริญรุ่งเรืองเรื่อยมา จนถึง พุทธศตวรรษที่ 16 มีชื่อกำหนดแยกจำเพาะออกไปว่า "นิกายเนียงมา (เนียงมาปะ) หรือนิกายหมวกแดง" ต่อมาพระศานตรักษิต ได้กลับทิเบตเพื่อปฏิบัติศาสนกิจครั้งจนมรณภาพที่นั่น ท่านได้แปลพระคัมภีร์ และเป็นอุชฌาย์บวชให้แก่ชายหนุ่มทิเบต 5 คน เพื่อวางรากฐานการบวชสายทิเบต ตามพระราชดำริของพระเจ้าชีซงเตแจ็น อุปสมบทกรรมที่นั่นมีพระนิกายสรวาทสติวาทร่วมด้วย 12 รูป
ตำบลแม่กา
ภูมิศาสตร์
ตำบลแม่กา ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอเมืองพะเยาจังหวัดพะเยา ห่างจากตัวจังหวัดพะเยาระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานครตามถนนพหลโยธิน ประมาณ 690 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 131 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 82,310 ไร่
ภูมิประเทศตำบลแม่กา โดยทั่วไปพื้นที่ทางทิศใต้และทิศตะวันตกเป็นเนินเขาและเชิงเขาเป็นป่าเขา จึงเป็นแหล่งกำเนิดลำน้ำหลายสายไหลผ่านหมู่บ้านต่าง ๆ  ไปทางทิศเหนือลงสู่กว๊านพะเยา พื้นที่ทางทิศเหนือและทิศตะวันออกเป็นที่ราบลุ่มและที่ราบเชิงเขา  ตำบลแม่กามีพื้นที่เกษตรกรรมประมาณ  24,637  ไร่  เป็นพื้นที่ป่าไม้ไผ่ชนิดต่าง ๆ  ตามเนินเขา อยู่ทางทิศใต้และทิศตะวันตก  และเป็นป่าไม้สักและไม้เบญจพรรณ  ประมาณ  51,253  ไร่  และเป็นพื้นที่อยู่อาศัยและอื่น ๆ ประมาณ 8,450 ไร่
สภาพภูมิอากาศของตำบลแม่กา มีลักษณะเป็นแบบมรสุมเมืองร้อน สามารถแบ่งฤดูออกเป็น 3 ฤดู คือ
การขนส่ง
ในส่วนของการให้บริการรถประจำทางมีรถยนต์รับจ้างประจำทางบริการตามถนนสายพะเยา – แม่กา (มหาวิทยาลัยพะเยา) และรถประจำทางโดยสารสายเชียงราย ลำปาง เชียงใหม่ แพร่ น่าน  กรุงเทพฯ ผ่านตำบลแม่กาทุกเส้นทาง
สังคมและประชากร
แต่เดิมประชากรในตำบลแม่กาส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม คือ  การทำนาข้าว  การทำไร่ข้าวโพด  ฟักทอง  ขิง   การปลูกผลไม้ เช่น  ลิ้นจี่  ลำไย  บางส่วนก็ประกอบอาชีพด้านการค้าขายและรับจ้างเมื่อหมดฤดูทำนา  เกษตรกรที่เลี้ยงสัตว์ก็เป็นการเลี้ยงเพื่อใช้แรงงานหรือเลี้ยงเพื่อใช้บริโภคในครัวเรือน  เช่น  โค  กระบือ  เป็ด  ไก่   ในปัจจุบันเนื่องจากมีสถาบันและองค์กรต่าง ๆ  ของภาครัฐเข้ามาตั้งอยู่ในพื้นที่หลายสถาบันหลายองค์กร  จึงทำให้มีประชากรแฝงร่วมอยู่ในเขตพื้นที่มาก  จากสภาพการทางสังคมในปัจจุบันทำให้สภาพสังคมของชุมชนตำบลแม่กาเปลี่ยนแปลงไป  สามารถกำหนดได้เป็น  4   ลักษณะ เป็นพื้นที่บริเวณรอบมหาวิทยาลัยพะเยา เป็นพื้นที่ของสถานประกอบการ ร้านค้า ภาคบริการ ธนาคารต่าง ๆ รวมไปถึงตลาด ห้างสรรพสินค้า ประชาชนที่อยู่บริเวณนี้ค่อนข้างมีวิธีชีวิตเป็นชุมชนเมือง เป็นพื้นที่ของหมู่บ้านที่มีเขตติดต่อกับเทศบาลเมืองพะเยา ประชากรในพื้นที่จะประกอบอาชีพค้าขาย รับราชการ  รับจ้างมากกว่าการประกอบอาชีพเกษตรกรรมเพียงอย่างเดียว เป็นพื้นที่ชุมชนใหญ่ เดิมมีอาชีพทำการเกษตรเป็นส่วนใหญ่  เมื่อมีสถาบันและองค์กรต่าง ๆ  เข้ามาอยู่ร่วมในชุมชนทำให้มีการประกอบอาชีพค้าขาย สถานประกอบการและการให้บริการ  ตลอดจนเป็นลูกจ้างขององค์กรและสถาบันต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น เป็นพื้นที่ชุมชนที่ปลูกบ้านอาศัยอยู่ในพื้นที่สูงเชิงเขา โดยเฉพาะบ้านแม่ต๋ำน้อย หมู่ที่  18  ซึ่งเป็นหมู่บ้านชาวไทยภูเขาประชากรจะประกอบอาชีพการเพาะปลูกพืชไร่  พืชสวน และหาของป่าเป็นอาชีพหลัก
ประวัติศาสตร์ทิเบต
สมัยพระเจ้าชีเตซงแจ็น (1342 – 1358)
ในสมัยนี้มีการทำสงครามต่อต้านอาหรับทางตะวันตก ทิเบตแผ่อำนาจไปได้ไกลถึงสมารขัณฑ์และคาบูล แต่ต่อมารัฐบาลของทิเบตในคาบูลหันไปรวมกับอาหรับและเปลี่ยนเป็นมุสลิม ในช่วง พ.ศ. 1355 – 1358 พวกอาหรับแผ่อิทธิพลไปไกลถึงแคชเมียร์ ในเวลาเดียวกัน ชาวอุยกูร์รุกรานทิเบตทางตะวันตกเฉียงเหนือด้วย
การต่อต้านพุทธศาสนา
พุทธศาสนาในยุคนี้ได้รับการอุปถัมภ์จากกษัตริย์ทิเบตเป็นอย่างดี บางองค์เป็นนักปราชญ์รอบรู้พุทธธรรมลึกซึ้ง คือ พระเจ้าเสนาเล ซึ่งทรงสละราชสมบัติออกผนวชเป็นภิกษุ ใน พ.ศ. 1357 ได้มีการทำพจนานุกรมภาษาสันสกฤต-ทิเบต และในรัชสมัยของพระเจ้าราลปาเชน (พ.ศ. 1359) มีการเขียนประวัติศาสตร์ทิเบตเป็นฉบับแรก กษัตริย์พระองค์นี้มีพระราชศรัทธาอย่างแรงกล้าถึงกับสยายพระเกศารองเป็นอาสนะให้พระสงฆ์นั่งล้อมแสดงธรรมถวายพระองค์ พระสงฆ์ได้รับสิทธิพิเศษเป็นราชครู มีพระรูปหนึ่งมีผู้ถวายอาหารเจ็ดครอบครัว มีการลงโทษผู้ที่ไม่เคารพพระสงฆ์ สุดท้ายมีการลอบปลงพระชนม์ เนื่องจากพระองค์ทรงแต่งตั้งชาวพุทธให้ดำรงตำแหน่งทางการบริหาร หรือสนับสนุนพุทธศาสนาเกินไป จากนั้น พระเจ้าลางทรมาที่ทรงถือลัทธิบอนก็ครองราชย์ พระองค์ทรงตั้งตนเป็นปรปักษ์ต่อพุทธศาสนาอยู่หลายปี ได้ทำลายวัดวาอารามที่สำคัญสองแห่งในนครลาซา กำจัดพระสงฆ์โดยให้ลาสิกขา ต่อมามีพระสงฆ์แต่งตัวด้วยชุดดำ ทาม้าสีดำ สวมหมวกสีดำเข้ามาปะปนกับประชาชน ลอบปลงพระชนม์พระเจ้าลางทรมาสำเร็จ
ความแตกแยกของทิเบต
หลังจากการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าลางทรมา เกิดความขัดแย้งเกี่ยวกับผู้สืบทอดราชบัลลังก์ระหว่างยุมตันกับโอซุง การรวมศูนย์อำนาจของทิเบตสิ้นสุดตั้งแต่สมัยนี้จนถึงยุคของนิกายสักยะจึงมีการรวมตัวอีกครั้งหนึ่ง กลุ่มของโอซุงเข้าครอบครองกรุงลาซา กลุ่มของยุมตันเข้าปกครองยาลุง ต่างตั้งตัวเป็นกษัตริย์ไม่ขึ้นต่อกัน ใน พ.ศ. 1453 โอรสของโอซุงชื่อบัลโคริซันเข้าควบคุมดินแดนทีเบตกลางชั่วระยะเวลาหนึ่ง และสืบต่อให้โอรสอีกสององค์คือดาราซิ เซ็นซันและทริคยีดิง ต่อมาทริคยีดิงอพยพไปสู่ทิเบตตะวันตกและตั้งราชวงศ์ของตนขึ้น
หลังจากการล่มสลายของจักรวรรดิทิเบตใน พ.ศ. 1385 ญิมะ-กอนก่อตั้งราชวงศ์ลาดักมีศูนย์กลางอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองลาดักปัจจุบัน ลูกชายคนโตของคยิเด ญิกอนกลายเป็นผู้ปกครองเขตมัรยุล (หรือลาดัก) และลูกชายคนรองอีกสองคนปกครองทิเบตตะวันตกในนามอาณาจักรกูเกและปู-ฮรัง ในยุคท้ายกษัตริย์ของกูเกชื่อ ชังจุบ เยเซ โอ บวชเป็นพระภิกษุ เขาส่งนักวิชาการไปแคชเมียร์เพื่อเชิญท่านอตีศะเข้าสู่ทิเบต เมื่อ พ.ศ. 1583 ถือเป็นการฟื้นฟูพุทธศาสนาในทิเบตอีกครั้งหนึ่ง
การฟื้นฟูพุทธศาสนา:กำเนิดนิกายเกลุก
ศาสนาพุทธยังคงเหลืออยู่ในทิเบตในเขตคาม ในสมัยพระเจ้าลางทรมา พระภิกษุสามรูปถูกขับออกจากลาซาไปยังอัมโด ศิษย์ผู้ติดตามชื่อ มุซุ ซาเอลบาร์ ต่อมาเป็นที่รู้จักในนามนักวิชาการคองปะ รับซัล เป็นผู้ฟื้นฟูศาสนาพุทธในทิเบตตะวันตกเฉียงเหนือ และเป็นที่มาของนิกายนิงมะ ในช่วงนั้น ผลของการติดต่อค้าขาย ทายาทของโอซุงส่งชายหนุ่มสิบคนมาเรียนพุทธศาสนากับรับซัล หนึ่งในจำนวนนี้มี ลูเม เชรับ ซุลทริมซึ่งกลับไปเผยแพร่ศาสนาพุทธในแคว้นอูและจั้ง ในทิเบตภาคกลาง กลุ่มของนักวิชาการเหล่านี้มีการพบปะกับพระอตีศะในช่วงสั้น ๆ เมื่อ พ.ศ. 1585 ทำให้มีการตั้งองค์กรพุทธศาสนาที่โลคา และการตั้งนิกายสักยะในพ.ศ. 1616 อีก 200 ปีต่อมา นิกายสักยะได้เติบโตจนเป็นนิกายสำคัญในทิเบต พ.ศ. 1698 นิกายกรรมะปะได้ก่อตัวขึ้น
ใน พ.ศ. 1600 ถือว่าเป็นยุคที่พระพุทธศาสนาจากอินเดียเข้าสู่ทิเบตโดยตรง ประดิษฐานมั่นคง เป็นศาสนาประจำชาติครั้งใหญ่สุดท้าย และมีนิกายแตกแยกออกไปมาก โดยมีพระทีปังกรศรีชญาณ หรือ พระอติศะ จากมหาวิทยาลัยวิกรมศาลาในแคว้นพิหาร ได้เข้ามาเผยแผ่พุทธศาสนาในทิเบต หลังจากนั้นปลายยุคนี้ ท่านสองขะปะ (พ.ศ. 1918) ซึ่งเป็นนักปฏิรูปผู้ยิ่งใหญ่ของทิเบต ได้อาศัยหลักคำสอนนี้แล้วตั้งนิกาย "นิกายเกลุก หรือเกลุกปะ หรือหมวกเหลือง" ขึ้น นิกายนี้องค์ดาไลลามะปัจจุบันสังกัดอยู่ และมีอิทธิพลในภาคกลางของทิเบต
ยุคอิทธิพลมองโกล
ชาวทิเบตรับรู้ถึงการที่ชาวมองโกลเข้าครอบครองจักรวรรดิตันกัต ใน พ.ศ. 1750 การติดต่อระหว่างทิเบตกับมองโกลที่มีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรกคือการพบปะระหว่างเจงกีสข่านกับซังปะ ดุงคุรวาและศิษย์อีกหกคนซึ่งอาจจะเป็นการพบกันในเขตจักรวรรดิตันกัตเมื่อ พ.ศ. 1758
หลังจากเจ้าชายโกเดนแห่งมองโกลเข้าควบคุมโกโกนอร์ในพ.ศ. 1782 เพื่อหาโอกาสเข้าตีจีนในสมัยราชวงศ์ซ่งจากทางตะวันตกเขาได้ส่งนายพลคอร์ดาไปสำรวจทิเบตเมื่อ พ.ศ. 1783 ในระหว่างการเดินทางครั้งนี้ วัดของนิกายกรรมะปะถูกเผาและคน 500 คนถูกฆ่า ความตายของโอโกเดย ข่านสูงสุดของมองโกลใน พ.ศ. 1784 ทำให้แผนการณ์ครองโลกชะงักไปชั่วคราว มองโกลเริ่มสนใจทิเบตเมื่อ พ.ศ. 1787 เมื่อเจ้าชายโกเดนเชิญสักยะบัณฑิตผู้นำนิกายสักยะ มายังเมืองหลวงของพระองค์ซึ่งถือเป็นการยอมจำนนต่อมองโกลของทิเบต สักยะบัณฑิตไปถึงโกโกนอร์พร้อมด้วยหลานชายสองคนคือ โดรกอน โชกยัล พักปะ และชนะ ดอร์เจ เมื่อ พ.ศ. 1789 เหตุการณ์นี้เป็นเหตุการณ์ที่นักประวัติศาสตร์จีนสมัยใหม่กล่าวว่าทิเบตเป็นส่วนหนึ่งของจีน อย่างไรก็ตามมีข้อโต้แย้งจากนักประวัติศาสตร์ที่ศึกษาประวัติศาสตร์ทิเบตว่ายุคของมองโกล ทิเบตกับจีนถือเป็นหน่วยทางการเมืองคนละหน่วยกัน
ทิเบตภายใต้การปกครองของราชวงศ์หยวน
ต่อมา พ.ศ. 1808 โดรกอน โชกยัล พักปะ กลับสู่ทิเบตและตั้งให้นกายสักยะเป็นผู้ปกครองมีอำนาจสูงสุดในทิเบตเมื่อ พ.ศ. 1810 ยุคนี้ทิเบตถูกแบ่งออกเป็น 13 เขต
เมื่อ พ.ศ. 1812 โดรกอน โชกยัล พักปะ เดินทางไปพบกุบไลข่านอีกครั้งที่เมืองคานบาอิก (ปัจจุบันคือปักกิ่ง) เขาได้ประดิษฐ์อักษรสำหรับภาษามองโกเลียเรียกอักษรพัก-ปา ทำให้ได้รับการยืนยันอีกครั้งว่าเขาคือผู้มีอำนาจปกครองทิเบต นิกายสักยะมีอำนาจในทิเบตจนถึงพุทธศตวรรษที่ 19 แม้ว่าจะมีการกบฏโดยนิกายกาจูที่ได้รับการสนับสนุนจากฮึเลกึข่านในเขตอิลข่าน การกบฏเริ่มเมื่อ พ.ศ. 1828 และถูกปราบโดยความร่วมมือของนิกายสักยะและทหารมองโกลตะวันออกใน พ.ศ. 1833 โดยมีการเผาวัดของนิกายกาจู และมีคนถูกฆ่าถึง 10,000 คน
ใน พ.ศ. 2089-2130 มีกษัตริย์มองโกลนามว่า อัลตัลข่าน ได้พบกับประมุขสงฆ์ของนิกายเกลุกที่ชื่อว่า สอดนัมยาโส แล้วเลื่อมใส เนื่องจากท่านสืบเชื้อสายมาจากนิกายสักยะ และพักโมดรุ ซึ่งเป็นตระกูลที่มีอิทธิพลในทิเบต มีการดัดแปลงวัดที่นิกายอื่นอ่อนแอในการปกครอง และทิ้งให้ร้างให้เป็นวัดนิกายเกลุก (หมวกเหลือง) กษัตริย์มองโกลทรงเชื่อว่าประมุขสงฆ์นี้เคยเป็นอาจารย์ของพระองค์ในชาติก่อน เมื่อพระองค์เสวยพระชาติเป็นกุบไลข่าน จึงถวายตำแหน่ง "ทะไลลามะ" (คำว่าทะไลลามะ "ทะไล" เป็นภาษามองโกลแปลว่า ทะเล หรือ กว้างใหญ่ "ลามะ" หมายถึง พระหรือคฤหัสถ์ที่มีความรู้ความชำนาญ แต่ชาวทิเบตนิยมใช้คำว่า "คยาวา ริมโปเช" คือ ชัยรัตนะ) นับว่าเป็นต้นกำเนิดทะไลลามะครั้งแรก และท่านสอดนัมวังยาโสก็ได้ถวายตำแหน่ง "ธรรมราชาทรงความบริสุทธิ์" แก่อัลตันข่านเป็นการตอบแทน ท่านสอดนัมวังยาโสถือว่าตนเองเป็นทะไลลามะองค์ที่ 3 เพราะท่านได้ถวายตำแหน่งย้อนขึ้นไปแก่อวตารในสองชาติแรกของท่านด้วย ในขณะที่ท่านมีพระชนม์ชีพท่านได้สร้างวัดพระพุทธรูปหนึ่งพันองค์ ได้เผยแผ่พระศาสนาสู่มองโกเลีย และทิเบตตะวันออกซึ่งเคยเป็นดินแดนอิทธิพลของลัทธิบอน จนท่านได้ตำแหน่งพิเศษจากราชวงศ์หมิงของจีน ถึงยุคทะไลลามะองค์ที่ 4 นิกายหมวกเหลืองก็ยังเจริญรุ่งเรืองเพราะมีทหารมองโกลหนุนหลังอยู่
ยุคทะไลลามะครองอำนาจ
ในสมัยของทะไลลามะองค์ที่ 5 มีมิชชันนารีนิกายเยซูอิตสองคนเข้าไปถึงทิเบตแต่ไม่ประสบความสำเร็จในการเผยแพร่ศาสนาคริสต์ มีมิชชันนารีกลุ่มอื่น ๆ เข้าไปในทิเบตด้วยเช่นกัน แต่ไม่ประสบความสำเร็จ
ทิเบตในฐานะส่วนในหนึ่งของราชวงศ์ชิง
เมื่อราชวงศ์หมิงล่มสลาย เป็นช่วงที่ชาวแมนจูรุกรานและเข้าปกครองแผ่นดินจีนได้ตั้งราชวงศ์ชิงขึ้น ในรัชสมัยจักรพรรดิคังซีได้ทรงรวมทิเบตเข้ากับราชวงศ์ชิงทำให้จีนมีอำนาจอธิปไตยในทิเบตมาตั้งแต่บัดนั้น
เมื่อจีนเข้ายึดครองทิเบตตั้งแต่ ค.ศ. 1720 ซึ่งเป็นศักราชคังซีปีที่ 58 ได้มีการแต่งตั้งดาไลลามะองค์ที่ 7 ขึ้นสู่อำนาจแทน ตั้งแต่นั้นมาทิเบตก็เป็นดินแดนของราชสำนักชิงมาโดยตลอด แม้ในยุคจักรวรรดินิยมอังกฤษที่ยึดครองอินเดียและรัสซียที่ยึดครองซินเจียงบางส่วนเอาไว้ ก็มีสนธิสัญญาร่วมกันกับราชสำนักชิงเพื่อคำประกันการมีอำนาจอธิปไตยของราชสำนักชิงเหนือดินแดนทิเบตมาตลอด
พุทธศตวรรษที่ 23-24
ทิเบตเริ่มติดต่อกับชาติตะวันตกครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2315 เนื่องจากภูฏานส่งทหารเข้าโจมตีเขตคชพิหารของอังกฤษ จนทางอังกฤษตัดสินใจทำสงครามกับภูฏาน แต่ปันเชนลามะจากทิเบตเข้ามาไกล่เกลี่ยสำเร็จ ถือเป็นครั้งแรกที่อังกฤษหันมาสนใจทิเบต อังกฤษพยายามติดต่อกับทิเบต หวังจะใช้เป็นเส้นทางติดต่อกับจีน แต่ความสัมพันธ์ยังไม่ก้าวหน้า
พ.ศ. 2331 กษัตริย์ชาวกุรข่าของเนปาล ปริทวี นารายัน ชาห์ รุกรานทิเบต ทิเบตไม่สามารถต่อสู้กับกองทัพชาวกุรข่าได้จึงขอให้จีนในสมัยราชวงศ์ชิงช่วย กองทัพผสมทิเบต-จีน ขับไล่กองทัพกุรข่าออกไปสำเร็จ
อังกฤษเข้ามากดดันให้ทิเบตถอนอิทธิพลของตนออกจากเนปาล ในพุทธศตวรรษที่ 24 อำนาจของราชวงศ์ชิงเสื่อมลง ช่วง พ.ศ. 2384 - 2389 ทิเบตทำสงครามกับเนปาล 2 ครั้ง โดยที่จีนติดพันอยู่กับสงครามฝิ่นกับอังกฤษ ไม่สามารถมาช่วยทิเบตได้ หลังจากการรุกรานทิเบตของนายพลโซราวาร์ สิงห์ ทิเบตทำสัญญาสันติภาพกับลาดักและเนปาลโดยรัฐบาลจีนไม่ได้เข้ามาเกี่ยวข้อง สนธิสัญญาใน พ.ศ. 2399 ทำให้ชาวเนปาลเข้ามาทำการค้าในทิเบตได้โดยเสรี ทิเบตจำต้องลงนามในสนธิสัญญากับเนปาล ให้คนเนปาลได้สิทธิสภาพนอกอาณาเขตในทิเบต
เมื่อรัสเซียขยายอิทธิพลเข้ามาในเอเชียกลาง อังกฤษมองทิเบตด้วยความกังวลใจ เกรงว่ารัสเซียจะเข้าครอบงำทิเบตผ่านทางมองโกเลีย อังกฤษจึงพยายามเข้าไปขยายอิทธิพลในทิเบต จนกระทั่ง พ.ศ. 2446 อังกฤษส่งทหารบุกรุกทิเบต การบุกรุกสิ้นสุดลงโดยการลงนามในสนธิสัญญากำหนดให้ทิเบตเปิดเมืองยาตุง เมืองเกียนเจอและเมืองการ์ตอก เป็นตลาดการค้าสำหรับอังกฤษ ในพุทธศตวรรษที่ 23 ทิเบตเกิดความขัดแย้งกับภูฏานซึ่งมีลาดักสนับสนุน ทำให้ทิเบตรุกรานลาดัก แคชเมียร์เข้าช่วยลาดัก ทำให้กษัตริย์ของลาดักเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม สนธิสัญญาเตมิสกิม พ.ศ. 2227 แสดงให้เห็นความขัดแย้งระหว่างทิเบตกับลาดัก และแสดงถึงความเป็นอิสระของทิเบตด้วย
พุทธศตวรรษที่ 25: การแทรกแซงของอังกฤษ
ผู้ปกครองอังกฤษของอินเดียสนใจทิเบตอีกครั้งในช่วง พ.ศ. 2430 และเริ่มส่งคนจากอินเดียเข้ามาในฐานะนักสำรวจและพ่อค้า สนธิสัญญาเกี่ยวกับทิเบตระหว่างอังกฤษกับจีนมีขึ้นใน พ.ศ. 2429, 2433 และ 2436 ระหว่างเกมอันยิ่งใหญ่เพื่อแย่งชิงเอเชียกลางระหว่างอังกฤษกับรัสซีย อังกฤษต้องการมีอิทธิพลเหนือลาซาเพื่อตัดการขยายอิทธิพลของรัสเซีย พ.ศ. 2447 อังกฤษส่งทหารจากอินเดียภายใต้การนำของ พ.ท. ฟรานซิส ยังฮัสแบนด์ ซึ่งเข้ายึดครองลาซาหลังจากเกิดการสู้รบกันในช่วงเวลาหนึ่ง จีนได้ประท้วงและกล่าวว่าจีนมีอำนาจเหนือทิเบต
สนธิสัญญาที่ตามมาอนุญาตให้ทิเบตเปิดการค้าตามแนวชายแดนกับอินเดีย อนุญาตให้พ่อค้าจากอังกฤษและอินเดียเข้าไปทำการค้าได้อย่างเสรีโดยไม่ต้องเสียภาษีทางการค้า ทิเบตต้องชดใช้ค่าเสียหาย 2.5 ล้านรูปี และห้ามติดต่อกับต่างชาติโดยที่อังกฤษไม่อนุญาต ขณะนั้นทะไล ลามะองค์ที่ 13 ลี้ภัยไปมองโกเลีย สัญญาจึงลงนามโดยกาเด็น ติ-ริมโปเช
เมื่อพรรคแรงงานมีอำนาจอีกครั้งในอังกฤษจึงอนุญาตให้จีนเข้ามาเจรจาเกี่ยวกับทิเบต สนธิสัญญาอังกฤษ-ทิเบตได้รับการยืนยันด้วยสนธิสัญญาจีน-อังกฤษเมื่อ พ.ศ. 2449 ในข้อที่ว่า “อังกฤษจะไม่ผนวกดินแดนทิเบตหรือเข้าไปก้าวก่ายการบริหารงานของทิเบต” จีนตกลงที่จะจ่ายค่าเสียหาย 2.5 ล้านรูปีแทนทิเบตด้วย พ.ศ. 2450 อังกฤษและรัสเซียตกลงกันว่าจะไม่เจรจากับทิเบตโดยตรง และถือว่าจีนมีอำนาจเหนือทิเบต พ.ศ. 2453 ราชวงศ์ชิงส่งทหารเข้ามาประจำการในทิเบต ทะไลลามะองค์ที่ 13 ลี้ภัยไปอินเดียอีกครั้ง
ยุคศตวรรษที่ 20
ในระหว่างการประชุม เฮนรี่ แมคมาฮอน หัวหน้าฝ่ายเจรจาของอังกฤษได้วาดแผนที่แสดงเส้นเขตแดนระหว่างทิเบตกับอินเดีย ฝ่ายจีนเรียกเส้นนี้ว่าเส้นแมคมาฮอน ซึ่งมีจุดที่มีปัญหาระหว่างรัฐอรุณาจัลประเทศกับทิเบตใต้ซึ่งทำให้อินเดียได้ดินแดนมาก
ผลของการประชุมสิมลาสิ้นสุดลงโดยฝ่ายจีนปฏิเสธการแบ่งเขตระหว่างทิเบตนอกกับทิเบตใน มีการลงนามเฉพาะอังกฤษกับทิเบตเท่านั้น พ.ศ. 2461 ทิเบตเข้าครอบครองอัมโดกับคามตะวันตกโดยมีแม่น้ำยังเซเป็นเขตแดน ในเวลานั้นรัฐบาลทิเบตควบคุมดินแดนอู-จั้ง และคามทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำยังเซ คามตะวันออกปกครองโดยเจ้าชายท้องถิ่น
หลังจากลงนามในสนธิสัญญาสิมลาประมาณ 1 เดือน เกิดสงครามโลกครั้งที่ 1 ทะไลลามะองค์ที่ 13 เสนอจะส่งทหารไปช่วยอังกฤษ แต่อังกฤษปฏิเสธ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทิเบตมีความสำคัญต่อฝ่ายสัมพันธมิตรเมื่อญี่ปุ่นยึดพม่าได้ ทำให้การติดต่อระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตรกับจีนผ่านทางมณฑลยูนนานถูกตัดขาด สหรัฐจึงหันมาสนใจทิเบต เพื่อเป็นทางผ่านไปยังจีน ทางทิเบตยอมให้สหรัฐขนส่งสิ่งของข้ามแดนได้แต่ต้องไม่ใช่อาวุธ