cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
นกกระสาปากพลั่ว
จากความที่เป็นนกขนาดใหญ่ หายาก และหากินใกล้แหล่งน้ำ นกกระสาปากพลั่วคาดว่าเป็นนกที่ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็น "คองกามาโต" คือ สัตว์ประหลาดที่คล้ายนกขนาดใหญ่ ที่โจมตีใส่มนุษย์ในบึงน้ำแถบแอฟริกากลางนั่นเอง
เม่นใหญ่แผงคอยาว
เม่นใหญ่แผงคอยาว (Malayan porcupine, Himalayan porcupine, Large porcupine; ) เป็นเม่นขนาดใหญ่ หูและหางสั้น ขนตามลำตัวสีดำหรือสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ มีขนแข็งแหลมและยาวมากบนหลังและสะโพก ซึ่งขนดังกล่าวจะชี้ตรงไปทางด้านหลัง ก้านขนมีสีขาว บางเส้นอาจมีวงสีดำสลับอยู่ ขนแผงคอยาวประมาณ 3-6 เซนติเมตร มีสีน้ำตาลเข้ม มีฟันหน้าที่ใหญ่ยาวและแข็งแรงมาก
มีความยาวลำตัวและหัว 63.5-72.5 เซนติเมตร ความยาวหาง 6.4-11.4 เซนติเมตร น้ำหนัก 20-27 กิโลกรัม
มีการกระจายพันธุ์ในเนปาล, อินเดีย, ภูฏาน, จีน, บังกลาเทศ, พม่า, ไทย, ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม, มาเลเซีย, เกาะบอร์เนียวและเกาะสุมาตรา
สามารถปรับตัวให้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลายได้ ทั้งป่าสมบูรณ์และป่าเสื่อมโทรมที่ผ่านการทำลายมาแล้ว หลับนอนในโพรงที่ขุดขึ้นมาเอง บริเวณปากโพรงจะปกคลุมด้วยพืชรกชัฏเพื่ออำพราง ออกหากินในเวลากลางคืน กินอาหารจำพวกรากพืช หน่อไม้ เปลือกไม้ ผลไม้สุกที่ร่วงจากต้น กระดูกสัตว์รวมทั้งเขาสัตว์ด้วย เช่น เขาของเก้งหรือกวางที่ผลัดทิ้งเพื่อเพิ่มแคลเซี่ยมให้กับร่างกาย อีกทั้งเป็นการขัดฟันไม่ให้ยาวเกินไปในตัวด้วย นอนหลับในเวลากลางวันในโพรง โดยจะลากเอาเขาหรือกระดูกสัตว์เข้ามาแทะถึงในโพรง
เมื่อพบศัตรูจะกระทืบเท้าเสียงดัง หากไม่สำเร็จจะค่อย ๆ เดินหนี หากศัตรูยังตามมา จะวิ่งหนีรวดเร็วและหยุดอย่างกะทันหัน เพื่อให้ศัตรูหยุดไม่ทันและถูกหนามแหลมทิ่ม
โดยปกติจะสั่นขนของตัวเองอยู่เสมอ ทำให้มักได้ยินเสียงการกระทบกันของเส้นขนอยู่บ่อย ๆ ซึ่งเป็นการอวดศักยภาพของตัวเอง หรือแม้แต่เดินธรรมดา ๆ ก็จะได้ยินเสียงเส้นขนลากกับพื้น เม่นใหญ่แผงคอยาวออกลูกครั้งละ 2-3 ตัว มีอายุสูงสุดในที่เลี้ยง 27 ปี
เขาซัลมา
เขาซัลมา (جِبَال سَلْمَى) เป็นเทือกเขาในแคว้นฮาอิล, ประเทศซาอุดีอาระเบีย เหมือนกับอะญา เทือกเขานี้เป็นส่วนหนึ่งของเขาชัมมัร
มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต
มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต (Michigan State University, MSU) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐตั้งอยู่ที่เมืองอีสต์แลนซิงในรัฐมิชิแกน สหรัฐอเมริกา และเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในด้านเกษตรกรรมของสหรัฐอเมริกา มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตตมีชื่อเสียงในด้านเกษตรศาสตร์และศิลปศาสตร์
ทีมกีฬาในมหาวิทยาลัยชื่อทีมว่าสปาร์ตันส์ แข่งขันในลีกของบิ๊กเทนสำหรับทุกกีฬายกเว้นฮอกกีน้ำแข็ง ทีมกีฬาที่ได้รับรางวัลได้แก่ทีมอเมริกันฟุตบอล แข่งชนะในโรสโบวลส์ ในปี ค.ศ. 1954, 1956, 1988 ทีมบาสเกตบอลชายชนะการแข่งขันบาสเกตบอลชิงแชมป์ดิวิชัน 1 ของ NCAA ในปี ค.ศ. 1979 และ 2000
ฟาโรห์
คำ "ฟาโรห์" นั้นปัจจุบันใช้เรียกพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ของอียิปต์โบราณ แต่ตามประวัติศาสตร์แล้ว เริ่มเรียกพระมหากษัตริย์อียิปต์ว่า "ฟาโรห์" กันในสมัยราชอาณาจักรใหม่ โดยเฉพาะตั้งแต่ช่วงกลางราชวงศ์ที่ 18 เมื่อพ้นรัชกาลของพระนางแฮตเชปซุต (Hatshepsut) ไปแล้ว
อิโอริ ซาเอกิ
อิโอริ ซาเอกิ (佐伯 伊織, さえき いおり, 22 กรกฎาคม 1994 –) เป็นนักพากย์และนักร้อง ชาวญี่ปุ่น อยู่สังกัดโพนีแคนยอน เกิดที่จังหวัดคานางาวะ ส่วนสูง 153 ซม. กรุ๊ปเลือด A
ดัชนีราคาหุ้นตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ดัชนีราคาหุ้นตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET Index) คือ ดัชนีที่สะท้อนความเคลื่อนไหวของราคาหลักทรัพย์ทั้งหมด โดยคำนวณจากหุ้นสามัญจดทะเบียนทุกตัวในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (รวมหน่วยลงทุนของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์) ยกเว้นหุ้นที่ถูกขึ้นเครื่องหมาย SP เกิน 1 ปี
ดัชนีราคาหุ้นตลาดหลักทรัพย์คำนวณโดยใช้วิธีถ่วงน้ำหนักด้วยมูลค่าตามราคาตลาด (Market Capitalization weighted) ด้วยการเปรียบเทียบมูลค่าตลาดในวันปัจจุบันของหลักทรัพย์ (Current Market Value) กับมูลค่าตลาดหลักทรัพย์ในวันฐานของหลักทรัพย์ (Base Market Value) คือ วันที่ 30 เมษายน 2518 ซึ่งดัชนีมีค่าเริ่มต้นที่ 100 จุด
ราเจ็งรินโปเช
ราเจ็งรินโปเช เป็นตำแหน่งของเจ้าอาวาสวัดราเจ็ง ในตำบลลวินจุบ ลาซ่า ทางตอนกลางของทิเบต ซึ่งเป็นโรงเรียนสงฆ์สำคัญของพุทธศาสนานิกายเกลุก ตำแหน่งนี้สถาปนาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ตามประวัติศาสตร์ ราเจ็งรินโปเชจะเป็นผู้สรรหาองค์ทะไลลามะองค์ใหม่หลังจากองค์เดิมสิ้นพระชนม์ โดยจะใช้นิมิตตรวจดูว่าเด็กคนใดที่เป็นทะไลลามะองค์เดิมกลับชาติมาเกิดใหม่ ปัจจุบันมีผู้สืบตำแหน่งราเจ็งรินโปเชมาแล้ว 7 รูป โดยราเจ็งรินโปเชรูปที่ 6 ยังมีข้อขัดแย้งกันอยู่ว่าเป็นผู้ใด ระหว่างรูปที่ได้รับการสถาปนาโดยรัฐบาลทิเบตภายใต้การครอบงำของรัฐบาลจีน กับรูปที่ได้รับการสถาปนาโดยทะไลลามะ องค์ที่สิบสี่ ซึ่งลี้ภัยอยู่ในอินเดีย
ทูเดย์โชว์
ทูเดย์โชว์ (ชื่อเดิม ทูไนท์โชว์) เดิมรายการนี้เป็นรายการโทรทัศน์ประเภทวาไรตี้ทอล์กโชว์ ที่นำเสนอสาระและความบันเทิงในช่วงเวลากลางคืน ดำเนินรายการโดย ไตรภพ ลิมปพัทธ์ (พิธีกรหลัก) ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา 23.15-00.45 น. เริ่มออกอากาศเป็นครั้งแรก เมื่อวันจันทร์ที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 ทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 โดยเริ่มแรกออกอากาศเพียง 1ชั่วโมง คือรายการจบเวลา 00.00 น. จนถึงวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2552 รายการจบ 00.30 น.
ในช่วงหนึ่ง รายการทูไนท์โชว์ ออกอากาศ 2 ประเทศ คือประเทศไทย และประเทศกัมพูชา โดยในประเทศกัมพูชา ออกอากาศเป็นภาษาเขมร ซึ่งไม่ได้เอาเทปจากไทยและไม่ได้ใช้พิธีกรเดียวกันกับไทย ซึ่งจะทำการตัดต่อบางส่วนเฉพาะเนื้อหาในรายการและใช้พิธีกรจากในประเทศของตนเอง
ในประเทศกัมพูชาออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์กองยุทธพลเขมรภูมินทร์ ทุกวันศุกร์ 22:30-22:45 และ สถานีโทรทัศน์ใหม่กัมพูชา ทุกวันอาทิตย์ 00:30-00:55 เป็นรายการสุดท้าย
จนกระทั่งวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 ในประเทศไทยได้ย้ายเวลาออกอากาศของรายการมาเป็นช่วงเวลากลางวันในทุกวันอาทิตย์ เวลา 14.45 น. - 16.00 น. โดยใช้ชื่อว่า ทูเดย์โชว์ (Today Show) ปัจจุบัน ออกอากาศในเวลา 15.00 - 16.00 น.
อนึ่ง ในช่วงที่มีพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี ทางสถานีและเจ้าของรายการตัดสินใจงดการออกอากาศของรายการไปก่อนในช่วงเดือนมิถุนายนในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2559 และกลับมาออกอากาศปกติในวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2559
ทูไนท์โชว์
รายการได้แบ่งการออกอากาศเป็น 2 หรือ 3 ช่วง ได้แก่
เกีย สปอร์ตเทจ
เกีย สปอร์ตเทจ (Kia Sportage) เป็นรถยนต์เอนกประสงค์สมรรถนะสูงขนาดเล็ก (Compact SUV) ที่ผลิตโดยเกีย ผู้ผลิตรถยนต์จากประเทศเกาหลีใต้ เริ่มผลิตในปี พ.ศ. 2536
ทูเดย์โชว์
ทูเดย์โชว์
ในปัจจุบัน รายการได้แบ่งการออกอากาศเป็น 2 ช่วง ได้แก่
เกีย สปอร์ตเทจ
เกีย สปอร์ตเทจ เป็นคู่แข่งของโตโยต้า ราฟโฟร์, ฮอนด้า ซีอาร์-วี, นิสสัน เอ็กซ์เทรล, มาสด้า ทริบิวต์/ซีเอ็กซ์-5, มิตซูบิชิ เอาท์แลนเดอร์/RVR, เชฟโรเลต แคปติวา, ฟอร์ด เอสเคป, เปอโยต์ 4008, สโกด้า เยติ, วอลโว่ XC60, ฮุนได ทูซอน, โอเปิล แอนทารา
รุ่นที่ 1 (พ.ศ. 2536-2547)
เกีย สปอร์ตเทจ รุ่นที่ 1 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2536 โดยรุ่นนี้ได้ใช้แพลตฟอร์มร่วมกับ มาสด้า บองโก (Mazda Bongo) รถตู้รุ่นหนึ่งของมาสด้า สปอร์ตเทจรุ่นนี้มีตัวถัง 2 แบบคือคอนเวอร์เทเบิล 3 ประตูและเอสยูวี 5 ประตู มีฐานการประกอบอยู่ที่ประเทศเกาหลีใต้ ,เยอรมนีและรัสเซีย ใช้ระบบขับเคลื่อนล้อหลัง และระบบขับเคลื่อนสี่ล้อ มีเครื่องยนต์เบนซิน 2.0 ลิตร มีทั้งแบบธรรมดาและแบบ DOHC และเครื่องยนต์ดีเซล 2.0 ลิตร ใช้เกียร์ธรรมดา 5 สปีดและเกียร์อัตโนมัติ 4 สปีด
พ.ศ. 2031
พุทธศักราช 2031 ใกล้เคียงกับ
ผู้นำ
สำหรับผู้นำประเทศอื่น ๆ ดู รายชื่อผู้นำประเทศ พ.ศ. 2031
เกีย สปอร์ตเทจ
รุ่นที่ 1 (พ.ศ. 2536-2547)
ในประเทศไทย เกีย สปอร์ตเทจเคยถูกนำเข้ามาขายในประเทศไทยโดยบริษัท พรีเมียร์เกียมอเตอร์ จำกัด โดยขายคู่ไปกับ เกีย ซีเฟีย รถซีดานขนาดเล็ก และมีราคาจำหน่ายอยู่ที่ 669,000 บาท มีคู่แข่งในสมัยนั้นคือ ซูซูกิ วิทาร่า ฮอนด้า ซีอาร์-วีและโตโยต้า ราฟโฟร์ ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จมาก และขายมาเรื่อยๆ จนเมื่อมีการเปลี่ยนมือผู้จำหน่าย ซึ่งก็คือยนตรกิจ คอร์เปอเรชั่น สปอร์ตเทจก็ยังมีขายในสมัยของยนตรกิจอยู่ในระยะสั้นๆ โดยใช้ชื่อ 2 ชื่อ คือ เกีย สปอร์ตเทจ (Kia Sportage) และ เกีย แกรนด์ สปอร์ตเทจ (Kia Grand Sportage) นั่นเอง
รุ่นที่ 2 (พ.ศ. 2547-2553)
เกีย สปอร์ตเทจ รุ่นที่ 2 เรื่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2547 รุ่นนี้ได้เปลี่ยนมาใช้แพลตฟอร์มร่วมกับฮุนได ทูซอน มีฐานการประกอบอยู่ที่ประเทศเกาหลีใต้ ,สโลวาเกีย ,จีน ,รัสเซีย ,ยูเครน ,ฟิลิปปินส์และเอกวาดอร์ และรุ่นนี้เริ่มเปลี่ยนมาใช้ระบบขับเคลื่อนล้อหน้า และระบบขับเคลื่อนสี่ล้อเหมือนเดิม ส่วนตัวถังมีตัวถัง 1 แบบคือเอสยูวี 5 ประตู มีรุ่นเครื่องยนต์เบนซิน 2.0 และ 2.7 ลิตร และเครื่องยนต์ดีเซล 2.0 ลิตร มีเกียร์ธรรมดา 5 และ 6 สปีด และเกียร์อัตโนมัติ 4 สปีด ระยะฐานล้อ 2,629 มม. ความยาว 4,351 มม. ความกว้าง 1,800-1,840 มม. และความสูง 1,694-1,730 มม. และปรับโฉม Minorchange ในช่วงปี พ.ศ. 2550-2551
รุ่นที่ 3 (พ.ศ. 2553–พ.ศ. 2558)
เกีย สปอร์ตเทจ รุ่นที่ 3 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2553 มีฐานการประกอบที่ประเทศเกาหลีใต้ ,สโลวาเกียและอินโดนีเซีย มีรุ่นเครื่องยนต์เบนซิน 1.6 ,2.0 และ 2.4 ลิตร โดยมีรุ่นเทอร์โบในรุ่น 2.0 ลิตร และเครื่องยนต์ดีเซล 1.7 และ 2.0 ลิตร มีเกียร์ธรรมดา 5 และ 6 สปีด และเกียร์อัตโนมัติ 6 สปีด ระยะฐานล้อ 2,640 มม. ความยาว 4,445 มม. ความกว้าง 1,855 มม. ความสูง 1,645 มม.
รางวัล
สปอร์ตเทจได้รับรางวัลเรด ดอท ปี พ.ศ. 2559
รุ่นที่ 5 (NQ5; พ.ศ. 2564–ปัจจุบัน)
KIA Corporation ได้ปล่อยภาพอย่างเป็นทางการของ KIA Sportage รุ่นล่าสุด ซึ่งนับเป็น generation ที่ห้าของตระกูล เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2021 เผยให้เห็นงานดีไซน์แบบใหม่ที่ผสานความทันสมัย เข้ากับความแข็งแรงผ่านปรัชญาดีไซน์ชื่อ Opposites United ทั้งยังเป็นผลงานการออกแบบที่เกิดจาก การผสานกำลังของศูนย์ออกแบบ KIA ในหลายประเทศตั้งแต่เกาหลีใต้, เยอรมนี, สหรัฐฯ และ จีน
อ่าวขัมภัต
อ่าวขัมภัต (Gulf of Khambhat) หรือ อ่าวแคมเบย์ (Gulf of Cambay) เป็นอ่าวในทะเลอาหรับ ทางชายฝั่งทิศตะวันตกของประเทศอินเดีย ในรัฐคุชราต ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของคาบสมุทรกาเฐียวาร มีแม่น้ำนาร์มทาและแม่น้ำทัปตีไหลลงที่อ่าวนี้ เป็นอ่าวที่ตื้นเขินจากการทับถมของตะกอนอย่างต่อเนื่อง
เอทีแอนด์ทีสเตเดียม
เอทีแอนด์ทีสเตเดียม (AT&T Stadium) หรือชื่อเดิม Cowboys Stadium สนามกีฬาพับหลังคาเก็บได้ในเมืองอาร์ลิงตัน, รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา ซึ่งถูกใช้เป็นสนามบ้านของทีมแดลลัส คาวบอยส์ ของเนชันแนลฟุตบอลลีก (NFL) เปิดทำการใช้ครั้งแรกในวันที่ 27 พฤษภาคม 2009 ยังเป็นสนามบ้านของทีม Cotton Bowl Classic อีกด้วย นอกจากนี้ยังสามารถใช้สำหรับกิจกรรมอื่น ๆ เช่น คอนเสิร์ต ,การแข่งขันบาสเกตบอล ,การแข่งขันฟุตบอลโรงเรียนมัธยมและวิทยาลัย ,ฟุตซอล ,แข่งมอเตอร์ครอส และแข่งสปาร์ตัน
แดวู เลกันซา
แดวู เลกันซา (Daewoo Leganza) เป็นรถยนต์นั่งขนาดกลาง (Mid-Size Car) รุ่นที่ 2 ของแดวู เรื่มผลิตในปี พ.ศ. 2540 และเลิกผลิตในปี พ.ศ. 2545 ใช้รหัสว่า V100 ชื่อ Leganza นั้นมาจากคำภาษาอิตาลี 2 คำ คือ Elegante และ Forza ซึ่งทั้ง 2 คำแปลว่า หรูหราและอำนาจ เมื่อมารวมกัน Leganza จึงหมายถึง อำนาจแห่งความหรูหรา แดวูจึงออกแบบเลกันซามาให้มีความหรูหราตามยุคสมัยพอสมควร เพื่อทดแทนรุ่นเก่าอย่าง แดวู เอสเปอโร (Daewoo Espero) ออกแบบโดย จิโอเจ็ตโต จิวเจียโร เช่นเดียวกับรุ่นพี่น้อง ซึ่งก็คือแดวู ลาโนสและแดวู นิวบีรา ซึ่งใช้รหัส T100 และ J100 ตามลำดับ
แดวู เลกันซา มีตัวถัง 1 แบบคือซีดาน 4 ประตู ใช้ระบบขับเคลื่อนล้อหน้า มีเครื่องยนต์ 2.0 และ 2.2 ลิตร ใช้เกียร์ธรรมดา 5 สปีดและเกียร์อัตโนมัติ 4 สปีด ระยะฐานล้อ 2,670 มม. ความยาว 4,761 มม. ความกว้าง 1,779 มม. ความสูง 1,437 มม. และน้ำหนัก 1,400 กก.
ในประเทศไทย แดวู เลกันซา ถือได้ว่า เป็น 1 ใน 3 ของรถยนต์นั่งที่บริษัท ไทยแดวูมอเตอร์เซลส์ จำกัด เคยมีแผนจะนำเข้ามาจำหน่ายเช่นเดียวกับแดวู นิวบีรา และแดวู ลาโนส แต่เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจในขณะนั้น ทำให้ยังไม่ทันได้เปิดตัวก็ต้องถูกนำแผนสั่งเก็บเข้าลิ้นชักไปก่อน ทำให้สามารถเปิดตัวได้เพียงรุ่นเดียว คือแดวู ลาโนส นั่นเอง
จังหวัดกำแพงเพชรในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562
จังหวัดกำแพงเพชรในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 กำหนดให้มีขึ้นในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2562 โดยแบ่งเขตการเลือกตั้งออกเป็น 4 เขตเลือกตั้ง โดยแต่ละเขตเลือกตั้งจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เขตละ 1 คน
เขต 1
เขตเลือกตั้งที่ 1 ประกอบด้วยอำเภอเมืองกำแพงเพชร (ยกเว้นตำบลสระแก้ว และตำบลไตรตรึงษ์)
ทั้งนี้ หลังจากที่ผู้ได้รับเลือกตั้ง นายไผ่ ลิกค์ ถูกขับออกจากพรรคพลังประชารัฐ เมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2565 ได้ย้ายเข้าสังกัดพรรคเศรษฐกิจไทยในเวลาต่อมา และคาดว่าถูกขับออกจากพรรคหลังจากพบว่ากลับมาเป็นสมาชิกพรรคพลังประชารัฐอีกครั้งหนึ่ง
เขต 2
เขตเลือกตั้งที่ 2 ประกอบด้วยอำเภอโกสัมพีนคร อำเภอพรานกระต่าย อำเภอลานกระบือ อำเภอไทรงาม (เฉพาะตำบลมหาชัย ตำบลหนองคล้า ตำบลหนองทองและตำบลพานทอง) และอำเภอเมืองกำแพงเพชร (เฉพาะตำบลสระแก้ว)
เขต 3
เขตเลือกตั้งที่ 3 ประกอบด้วยอำเภอคลองลาน อำเภอปางศิลาทอง อำเภอคลองขลุง และอำเภอเมืองกำแพงเพชร (เฉพาะตำบลไตรตรึงษ์)
เขต 4
เขตเลือกตั้งที่ 4 ประกอบด้วยอำเภอขาณุวรลักษบุรี อำเภอบึงสามัคคี อำเภอทรายทองวัฒนาและอำเภอไทรงาม (เฉพาะตำบลหนองแม่แตง ตำบลหนองไม้กองและตำบลไทรงาม)
ฮิลารี สแวงก์
ฮิลารี แอน สแวงค์ (Hilary Ann Swank) เกิดเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1974 เป็นนักแสดงชาวอเมริกันเจ้าของสองรางวัลออสการ์ เริ่มวงการภาพยนตร์จากการแสดงใน Buffy the Vampire Slayer (1992)และได้รับบทนำใน The Next Karate Kid (1994) และได้รับรางวัลออสการ์จากเรื่อง Boys Don't Cry และ Million Dollar Baby
ประวัติ
ฮิลารี สแวงค์เกิดในลินคอล์น เนแบรสกา เธอมุ่งหน้าสู่ฮอลลีวูดตั้งแต่อายุได้เพียง 16 ปี หลังจากตระเวนในการคัดตัวนักแสดงหลายแห่ง จึงได้รับบท ในละครเบาสมองทางโทรทัศน์เรื่อง Harry and the Hendersons และทำให้ได้รับบทในรายการโทรทัศน์อื่นอย่าง Growing Pains เป็นต้น จนได้แสดงภาพยนตร์ครั้งแรกใน Buffy the Vampire Slayer (1992) ที่ต่อมากลายเป็นทีวีซีรีส์ยอดนิยม หลังจากนั้นก็ได้รับบทนำใน The Next Karate Kid (1994) ที่เธอร่วมคัดตัวกับคู่แข่งนับพัน
สแวงค์จึงรับงานแสดงทางโทรทัศน์ควบคู่ไปด้วย ทั้งใน Camp Wilder, Leaving L.A. หรือแม้แต่ใน Beverly Hills, 90210 จนในปี 1999 เธอแสดงในภาพยนตร์เรื่อง Boys Don't Cry รับบทเป็นแบรนดอน / ทีน่า สาวทอมที่สร้างจากโครงเรื่องจริง ซึ่งทำให้เธอได้รับรางวัลผู้แสดงนำฝ่ายหญิงยอดเยี่ยม จากเวทีรางวัลออสการ์ หลังจากนั้นเธอแสดงใน เรื่อง The Affair of the Necklace (2001) และ Insomnia
ในปี 2004 เธอได้รับรางวัลออสการ์สาขาผู้แสดงนำฝ่ายหญิงยอดเยี่ยมอีกครั้งจากเรื่อง Million Dollar Baby
อ้างอิง
1974
สโมสรฟุตบอลเมืองคนดี ยูไนเต็ด
สโมสรฟุตบอลเมืองคนดี ยูไนเต็ด เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทย โดยเป็นสโมสรตัวแทนจากจังหวัดสุราษฎร์ธานี ปัจจุบันเล่นในไทยแลนด์ เซมิโปรลีก โซนภาคใต้
สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดกาญจนบุรี
จังหวัดกาญจนบุรี มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาครั้งแรก ในปี 2543 มีจำนวนสมาชิกวุฒิสภา จำนวน 2 คน และมีการเลือกตั้งครั้งล่าสุด เมื่อปี 2557 มีจำนวนสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดละ 1 คนทั่วประเทศ
ประวัติศาสตร์
หลังจากที่ประเทศไทยมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในปี 2540 จึงได้มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาครั้งแรกในประเทศไทย ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 315 ซึ่งบัญญัติให้สมาชิกวุฒิสภามาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน โดยกำหนดให้มีการเลือกตั้งในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2543 จังหวัดกาญจนบุรีมีจำนวนสมาชิกวุฒิสภาในการเลือกตั้งครั้งแรก จำนวน 2 คน คือ พลเอก บัณฑิตย์ มลายอริศูนย์ และ พลเอก วัฒนา สรรพานิช
มุตสึมิ ทามูระ
มุตสึมิ ทามุระ (田村 睦心, たむら むつみ, 19 มิถุนายน 1987 -) เป็นนักพากย์หญิง ชาวญี่ปุ่น อยู่สังกัดไอแอมเอนเทอร์ไพรส์ เกิดที่จังหวัดอาโอโมริ โตที่โตเกียว
วิทยาลัยการแพทย์ภคัต พูล สิงห์
วิทยาลัยการแพทย์ภคัต พูล สิงห์ (भगत फूल सिंह आयुर्विज्ञान महाविद्यालय; Bhagat Phool Singh Medical College) เป็นวิทยาลัยการแพทย์ของรัฐที่ขานปุรกลาน ณ โคหานา ในอำเภอโสณิพัทธ์ รัฐหรยาณา ประเทศอินเดีย
ประวัติ
ใน ค.ศ. 2008 แผนการจัดตั้งวิทยาลัยการแพทย์ภายใต้มหาวิทยาลัยสตรีภคัต พูล สิงห์ ที่ขานปุรกลาน ได้รับการประกาศเป็นครั้งแรกโดยมุขยมนตรีรัฐหรยาณา ภูเปทระ สิงห์ หุฑฑา ครั้นวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2009 โซเนีย คานธี ได้วางศิลาฤกษ์ของวิทยาลัยดังกล่าว
กระทั่งวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 2011 ทางโรงพยาบาลที่วิทยาลัยได้ดำเนินการด้วย 100 เตียง และทีมแพทย์ 21 คน ซึ่งจากจำนวนนี้ได้เติบโตสู่ 450 เตียง และแพทย์ 215 คน ณ เดือนมีนาคม ค.ศ. 2013
วิทยาลัยการแพทย์สตรี
เป็นวิทยาลัยการแพทย์ของรัฐบาลสตรีแห่งแรกของเอกราชอินเดีย และเป็นสถาบันแรกในอินเดียเหนือนับตั้งแต่วิทยาลัยการแพทย์เลดีฮาร์ดิงเงของเดลีได้รับการก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1914 ซึ่งวิทยาลัยนี้เปิดตัวในวันสตรีสากลเมื่อ ค.ศ. 2013 โดยโซเนีย คานธี หัวหน้าพรรคคองเกรส
วิทยาเขต
วิทยาลัยมีเนื้อที่กว่า 88 เอเคอร์ และได้รับการจัดตั้งขึ้นด้วยค่าใช้จ่าย 700 โกฎิรูปีอินเดีย
แกรนด์ดัชเชสคิรา คิริลลอฟนาแห่งรัสเซีย
แกรนด์ดัชเชสคิรา คิริลลอฟนาแห่งรัสเซีย (9 พฤษภาคม ค.ศ. 1909 - 8 กันยายน ค.ศ. 1967) เป็นพระธิดาองค์ที่สองในแกรนด์ดยุกคิริล วลาดิมิโรวิชแห่งรัสเซียและแกรนด์ดัชเชสวิกตอเรีย เฟโอโดรอฟนา และเป็นพระชายาในเจ้าชายลุยส์ แฟร์ดีนันด์ เจ้าชายแห่งปรัสเซีย
การปฏิวัติรัสเซีย
แกรนด์ดัชเชสคิรา ซึ่งมีพระนามตามพระชนก ประสูติเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1909 ณ กรุงปารีส ขณะที่พระชนกและชนนีเสด็จลี้ภัยออกนอกประเทศรัสเซียเนื่องจากการอภิเษกสมรสของทั้งสองพระองค์มิได้รับความเห็นชอบจากสมเด็จพระเจ้าซาร์นิโคลาสที่ 2 ทั้งนี้เป็นเพราะว่าพระชนนีทรงหย่าขาดจากแกรนด์ดยุคแอร์นส์ ลุดวิกแห่งเฮสส์ พระสวามีองค์แรกซึ่งเป็นพระเชษฐาในสมเด็จพระจักรพรรดินีอเล็กซานดรา แต่ในภายหลังก็ทรงได้รับพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จพระเจ้าซาร์ให้เสด็จกลับรัสเซียได้
พระอัยกาและอัยยิกาฝ่ายพระชนนีคือ เจ้าชายอัลเฟรด ดยุคแห่งเอดินเบอระและแซ็กซ์-โคบูร์กแลก็อตธา และ แกรนด์ดัชเชสมารี อเล็กซานดรอฟนาแห่งรัสเซีย ส่วนพระอัยกาและพระอัยยิกาฝ่ายพระชนกคือ แกรนด์ดยุควลาดิมีร์ อเล็กซานโดรวิชแห่งรัสเซีย ซึ่งเป็นพระเชษฐาในแกรนด์ดัชเชสมรี และ เจ้าหญิงมารี อเล็กซานดรีน เอลิซาเบธ เอลีโอนอร์แห่งเม็คเล็นบูร์ก-ชเวรีน ส่วนพระปัยกาและพระปัยยิกาคือ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย และเจ้าชายอัลเบิร์ต พระราชสวามี
19091967
Nepenthes sibuyanensis
Nepenthes sibuyanensis เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวของเกาะซิบูยัน (Sibuyan) ในประเทศฟิลิปปินส์ ชื่อของหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ถูกตั้งตามชื่อเกาะ
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
N. sibuyanensis มีลำต้นยาว 1.5 ม. มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 8 มม. ปล้องยาว 1.5 ซม. เป็นทรงกระบอกเมื่อตัดขวาง
ใบแคบคล้ายแผ่นหนัง ไร้ก้าน แผ่นใบรูปใบหอกถึงเป็นรูปพายเล็กน้อย ยาวได้ถึง 18 ซม. กว้าง 5 ซม. แผ่นใบปลายแหลม สอบเรียวไปทางฐาน ขอบเป็นครีบคู่ยื่นไปสองในสามของปล้อง มีเส้นใบตามยาว 5-6 เส้นในแต่ละด้านของเส้นกลางใบ สายดิ่งยาว 1-2 เท่าของความยาวหม้อ กว้าง 9 มม.
หม้อล่างรูปไข่ถึงรูปกรวย อาจสูงถึง 26 ซม. กว้าง 15 ซม. หม้อบนไม่ค่อยจะถูกสร้างขึ้นมานัก มีขนาดเล็กกว่า และสีจากกว่าหม้อล่าง มีสันคู่ด้านหน้าของหม้อ บางครั้งจะเป็นปีกตะเข็บ (กว้าง ≤3 มม.de) เมื่อเข้าใกล้เพอริสโตม ปากรูปไข่ เฉียงตามแนวนอนเล็กน้อย เพอริสโตมเป็นทรงกระบอก ยกตัวไปทางคอ กว้าง 20 มม. มีสัน (สูง ≤1 มม.) เว้นระยะห่างต่อสัน 2 มม. ฟันเรียงตัวที่ขอบด้านในของเพอริสโตม ยาว 4 มม. มีต่อมปกคลุมพื้นผิวด้านในของหม้อ ต่อมมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.8 มม. มีความหนาแน่น 200-500 ต่อมต่อตารางเซนติเมตร ฝารูปไข่-รูปหัวใจกว้าง ยาว 8 ซม. กว้าง 6.5 ซม. ปลายมล ไม่มีรยางค์ มีต่อมรูปไข่ (เส้นผ่าศูนย์กลาง ≤1 มม.) หนาแน่นตรงกลางผิวใต้ฝา มีเดือยรูปเส้นด้าย (ยาว ≤3 มม.) ที่ฐานฝา
ช่อดอกมีสิ่งปกคลุมแนบแน่น ปกคลุมหนาแน่น เป็นขนรูปดาว เส้าเกสรเกสรเพศผู้ปกคลุมด้วยขนสั้น ส่วนอื่นเกลี้ยงไม่มีขน
ใบสีค่อนข้างเหลืองถึงเขียวเข้ม เส้นกลางใบสีเขียวอ่อน ลำต้นและขอบแผ่นใบอาจมีสีค่อนข้างแดง หม้อล่างสีค่อนข้างเหลืองถึงสีแดง อาจมีจุดสีแดงกระจายตัวบนหม้อ (เส้นผ่าศูนย์กลาง ≤10 มม.) ต่ำกว่าเพอริสโตม เพอริสโตมมีสีเข้มกว่าตัวหม้อ ปกติเป็นสีแดงแดงเข้มถึงดำ ฝาสีค่อนข้างเหลืองถึงส้ม หม้อบนสีค่อนข้างขาว ตัวอย่างในหอพรรณไม้มีสีน้ำตาลอ่อนถึงแดง
เรอเนแห่งอ็องฌู
เรอเนเป็นพระราชบิดาของมาร์กาเร็ตแห่งอองชู สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ พระอัครมเหสีในสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ
อ้างอิง
1409 1480
ดัชนีเซต 50 และดัชนีเซต 100
ดัชนีเซท 50 และ ดัชนีเซท 100 (SET50 Index and SET100 Index) คือ ดัชนีราคาหุ้นที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยจัดทำขึ้นอีกตัวหนึ่ง เพื่อใช้แสดงระดับและความเคลื่อนไหวของราคาหุ้นสามัญ 50 หรือ 100 ตัวที่มีมูลค่าตลาดสูงและการซื้อขายมีสภาพคล่องสูงอย่างสม่ำเสมอ เป็นดัชนีประเภท composite index มีสูตรและวิธีการคำนวณเป็นเช่นเดียวกับการคำนวณ SET Index แต่จะต่างกันในส่วนของวันฐานและค่าดัชนีเริ่มต้น ซึ่ง SET50 จะใช้วันที่ 16 สิงหาคม 2538 เป็นวันฐาน และ SET100 จะใช้วันที่ 30 เมษายน 2548 เป็นวันฐาน โดยทั้งคู่มีค่าดัชนีเริ่มต้นที่ 1,000 จุด ซึ่งดัชนี SET50 ถูกกำหนดฐานใหม่ จาก 100 จุด เป็น 1000 จุด ให้เท่ากันกับ SET100 ในวันที่ 3 พฤษภาคม 2548
การปรับฐาน
เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ใช้ในการคำนวณ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงจำนวนหุ้นของหลักทรัพย์ที่เป็นผลมาจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น การเพิ่มทุนของบริษัท การแปลงสภาพหุ้นกู้เป็นหุ้นสามัญ และใช้สิทธิตามใบสำคัญแสดงสิทธิเพื่อซื้อหุ้นสามัญของบริษัท จะต้องมีการปรับฐานคำนวณเพื่อให้ค่าดัชนีมีความต่อเนื่องอยู่เสมอ ซึ่งเป็นวิธีการเดียวกับที่ใช้สำหรับการคำนวณ SET Index ในปัจจุบัน โดยการปรับฐานดัชนีจะดำเนินการในทำนองเดียวกันกับกรณีที่มีหลักทรัพย์ถูกเพิกถอนและมีหลักทรัพย์เข้าใหม่ตามแต่กรณี
ลิ้นเหนือสูบ
ลักษณะของเพลาลูกเบี้ยว
เพลาลูกเบี้ยวมีลักษณะเป็นแท่งเหล็กกลม ยาวประมาณเกือบเท่าความยาวของเครื่องยนต์ เรียกว่าแกนเพลา และมีโลหะยื่นออกมาตามจุดต่างๆ คล้ายทรงรูปไข่บริเวณนี้เรียกว่าลูกเบี้ยวหรือลูกกระทุ้ง (camfollower)
การทำงาน
ระบบลิ้นเหนือสูบอาศัยแรงขับจากเพลาข้อเหวี่ยงอาจใช้เฟืองหรือโซ่ในการส่งแรงขับไปสู่เพลาลูกเบี้ยว ที่ติดตั้งไว้ด้านข้างของเสื้อสูบเครื่องยนต์จากนั้นเพลาลูกเบี้ยวจะดันก้านกระทุ้ง (push arm) แล้วปลายอีกด้านของก้านกระทุ้งส่งแรงผลักไปดันกระเดื่องลิ้น หรือกระเดื่องวาล์ว (rocker arm)บริเวณเหนือลูกสูบเพื่อกดลิ้นให้เปิดมีผลทำให้เกิดการไหลเข้าของอากาศและเชื้อเพลิงเข้าสู่ห้องเผาไหม้และปิด จากนั้นลูกเบี้ยวตัวอื่นจะทำการกดเพื่อเปิดลิ้นไอเสียให้อากาศเสียไหลออกสู่ท่อไอเสีย
เครื่องยนต์ที่ใช้ระบบนี้ส่วนใหญ่เป็นรุ่นเก่า ปัจจุบันเครื่องยนต์ที่ยังใช้ระบบนี้อยู่ เช่น เครื่องยนต์ Y ของโตโยต้า รวมไปถึงเครื่องยนต์แปดสูบหลายๆรุ่นที่ผลิตในสหรัฐอเมริกา เช่น เครื่องยนต์ Hemi ของไครสเลอร์
หม่อมนุ่ม นวรัตน ณ อยุธยา
หม่อมนุ่ม นวรัตน ณ อยุธยา หรือ หม่อมครูนุ่ม (สกุลเดิม: อภัยกุล; ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2477) เป็นหม่อมใน พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นสถิตย์ธำรงสวัสดิ์ เป็นนางละครในเจ้าคุณจอมมารดาเอม หม่อมครูนุ่มเป็นผู้วางรากฐาน และเป็นผู้ถ่ายทอดท่ารำละครตัวนาง ทั้งหมดของคณะละครวังสวนกุหลาบ
ประวัติ
หม่อมนุ่ม นวรัตน ณ อยุธยา เป็นธิดาของหม่อมหลวงชื่น อภัยกุล กับหม่อมหลวงตาด (สกุลเดิม: เจษฎางกูร) ต่อมาได้เข้ามาเป็นตัวละครในเจ้าคุณจอมมารดาเอม ซึ่งคณะละครนั้นได้ตกทอดไปถึงกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญพระราชโอรสในเจ้าคุณจอมมารดาเอม
ผลงาน
วิชาความรู้จากหม่อมครูนุ่ม และใช้เป็นหลักสูตรการเรียนการสอนวิทยาลัยนาฏศิลป 12 แห่งทั่วประเทศ มีดังนี้
หม่อมนุ่ม มีลูกศิษย์คนสำคัญอาทิ ครูเฉลย ศุขะวณิช ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2530 และครูลมุล ยมะคุปต์
คลื่นความร้อนในประเทศอินเดียและปากีสถาน พ.ศ. 2562
ตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2562 อินเดียและปากีสถานได้เผชิญกับคลื่นความร้อนที่รุนแรง โดยเป็นหนึ่งในคลื่นความร้อนที่ร้อนแรงและยาวนานที่สุดนับตั้งแต่ประเทศทั้งสองเริ่มบันทึกรายงานสภาพอากาศ อุณหภูมิสูงสุดวัดได้บริเวณเมืองจูรูในรัฐราชสถานของอินเดีย อยู่ที่ 50.8 องศาเซลเซียส (123.4 องศาฟาเรนไฮต์) ซึ่งเกือบสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ในอินเดีย ณ วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2562 คลื่นความร้อนระลอกนี้กินเวลามาแล้ว 32 วัน นับเป็นคลื่นความร้อนที่กินเวลานานที่สุดเป็นอันดับที่สองเท่าที่เคยบันทึกไว้
อุณหภูมิที่ร้อนจัดและการเตรียมพร้อมรับมือที่ไม่เพียงพอส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตในรัฐพิหารแล้วมากกว่า 184 คน โดยมีรายงานผู้เสียชีวิตอีกจำนวนมากในพื้นที่อื่น ๆ ของประเทศ ในปากีสถาน มีเด็กเล็ก 5 คนเสียชีวิตจากอากาศที่ร้อนจัด
คลื่นความร้อนระลอกนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกับภัยแล้งและการขาดแคลนน้ำทั่วประเทศ ในช่วงกลางเดือนมิถุนายน อ่างเก็บน้ำต่าง ๆ ที่ส่งน้ำสู่เมืองเจนไนได้แห้งเหือด ทำให้มีผู้คนจำนวนนับล้านที่ไม่สามารถเข้าถึงน้ำได้ วิกฤตการณ์น้ำทวีความรุนแรงมากขึ้นเนื่องจากอุณหภูมิที่สูงและการขาดความเตรียมพร้อม นำไปสู่การประท้วงและการต่อสู้แย่งชิงน้ำซึ่งทำให้มีผู้ถูกฆ่า ถูกแทง และถูกทุบตี
ศิริลักษณ์ ผ่องโชค
ดร.ศิริลักษณ์ ผ่องโชค (เกิด 3 ธันวาคม พ.ศ. 2520) ชื่อเล่น จอย เป็นนักแสดงและนักร้องหญิงชาวไทย เป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งในวงการบันเทิงไทย ที่มีผลงานละครสร้างชื่อเสียงได้แก่ รักเดียวของเจนจิรา, สาวน้อยคาเฟ่, ราชินีหมอลำ, เสน่ห์นางงิ้ว, ตลาดอารมณ์ เป็นต้น
ประวัติ
ศิริลักษณ์เข้าสู่วงการบันเทิงตั้งแต่อายุ 7 ขวบ เข้าร่วมกิจกรรมของรายการสโมสรผึ้งน้อย ด้วยการมีผลงานเพลงชุด "โบว์สีชมพู" ชุดที่ 1-2 และ เคยเป็นผู้ประกาศข่าว เกี่ยวกับเด็กในรายการ "จิ๋วแจ๋วเจาะโลก" เป็นดีเจรายการ "เนชั่นจูเนียร์สุดสัปดาห์" และเคยแสดงละครช่อง 7 เรื่อง "ขมิ้นกับปูน" รับบทเป็น ปัทมา (ตอนเด็ก) จากนั้น นพพล โกมารชุน แห่งบริษัท ยูม่า กำลังมองหาคนที่จะมาแสดงบท เจ้าจ้อย ในละครโทรทัศน์ทางช่อง 3 เรื่อง "โสมส่องแสง" จึงได้มอบบท เจ้าจ้อย ให้เธอ และทำให้มีชื่อเสียงมาตั้งแต่บัดนั้น
จอย ศิริลักษณ์ ถือเป็นนักแสดงคนหนึ่งที่ได้แสดงบทบาทที่หลากหลาย ทั้งร้องงิ้วใน (เสน่ห์นางงงิ้ว) ร้องลูกทุ่ง (สาวน้อยคาเฟ่) ร้องหมอลำ (ราชินีหมอลำ) ร้องลำตัด (เรือนรัก เรือนทาส) และพลิกบทบาทครั้งสำคัญในละครเรื่อง ตลาดอารมณ์ ทางช่อง 5 ในบทนางร้ายครั้งแรก จนคว้ารางวัลเมขลา ครั้งที่ 24 สาขา นักแสดงสมทบหญิงดีเด่นไปครอง
ในปีพ.ศ. 2554 เธอได้ตัดสินใจพักงานในวงการบันเทิงกลับไปเรียนต่อจนคว้าปริญโทได้ในปี พ.ศ. 2556 และเรียนต่ออีกจนคว้าปริญญาเอกได้มีคำนำหน้าว่า ดร.ในปี พ.ศ. 2563 โดยเธอรับเล่นซิตคอม งานในวงการบันเทิงอยู่บ้างเล็ก ๆ น้อย ๆ ระหว่างที่กลับไปเรียนต่อปริญญาโทและปริญญาเอก ต่อมาในปี พ.ศ. 2565 เธอได้กลับมาแสดงละครยาวอีกครั้งกับละครเรื่อง บ่วงใบบุญ ทางช่อง 8 หลังเล่นละครเรื่องล่าสุดคือละครเรื่อง ตลาดอารมณ์ ทาง ช่อง 5 ไว้เมื่อ 11 ปีก่อน
เซชู
เซชู (ཚེས་བཅུ། แปลว่า "วันที่สิบ") เป็นการแสดงในวันที่ 10 ของเดือนเพื่อระลึกถึงคุรุรินโปเช ปัทมสัมภวะโดยจะจัดขึ้นตามเมืองต่างๆปีละครั้งไม่ตรงกัน การแสดงที่สำคัญในเทศกาลนี้คือ การแสดงระบำหน้ากากชุดต่างๆในลานอเนกประสงค์ของซอง
ผู้แสดงเป็นพระหรือฆราวาสที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดี ผู้รำจะแต่งกายด้วยชุดกระโปรงบานเป็นชั้นๆทำด้วยผ้ามีสดใส สวมหน้ากากเป็นรูปภูตผีปีศาจ สัตว์ หรือเทพเจ้า ใช้เครื่องประดับที่ทำจากกระดูกสัตว์ จุดประสงค์ของการรำเพื่อขับไล่มารหรือภูตผีปีศาจที่ชั่วร้าย ชุดการแสดงมีหลายชุด องค์การยูเนสโกได้ประกาศให้การเต้นระบำหน้ากากนี้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของโลกเมื่อ พ.ศ. 2548
เมื่อจบการเต้นระบำแล้ว งานเทศกาลสิ้นสุดด้วยการทอดผ้าขาวบูชาพระบฏหรือธังกาซึ่งเป็นผืนผ้าที่เขียนรูปปัทมสัมภวะ บางวัดจะมีลามะมาเทศน์และแจกด้ายเป็นศิริมงคล
วิทยาลัยชุมชนสุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
วิทยาลัยชุมชนสุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นหน่วยงานระดับคณะ ในสังกัดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตั้งอยู่ที่ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ประวัติ
วิทยาลัยชุมชนสุราษฎร์ธานี เปิดรับนักศึกษารุ่นแรกเมื่อปี พ.ศ. 2533 ต่อมาได้มีการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการโดยพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทบวงมหาวิทยาลัย พ.ศ. 2537 เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2537 นับเป็นหน่วยงานแรกในวิทยาเขตสุราษฎร์ธานี
เคมีโอลิมปิกระดับชาติ ประเทศไทย
การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ (Thailand Chemistry Olympiad: TChO) เป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับชาติของประเทศไทย เริ่มต้นจาก การแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน. (POSN Chemistry Olympiad) ครั้งที่ 1 และต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ในภายหลัง การแข่งขันจัดขึ้นปีละ 1 ครั้งและศูนย์ สอวน. ต่างๆทั่วประเทศเวียนกันเป็นเจ้าภาพ ภายใต้การสนับสนุนของมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.)
ประวัติ
ก่อนหน้านี้ การคัดเลือกตัวแทนไปแข่งเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศดำเนินการโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) โดยมีค่ายต่างๆจัดที่ สสวท. กรุงเทพมหานคร โดยใช้ข้อสอบกลางใช้สอบทั่วประเทศ รอบแรก เป็นข้อสอบแบบปรนัย รอบสอง เป็นข้อสอบแบบอัตนัย เพื่อคัดเลือกนักเรียนไปเข้าค่ายอบรม สสวท.ค่ายที่ 1 ต่อไป ต่อมาในปี พ.ศ. 2543 ได้มีการจัดตั้งโครงการโอลิมปิก สอวน. ขึ้นโดยให้แต่ละศูนย์คัดเลือกนักเรียนในพื้นที่รับผิดชอบโดยดำเนินการออกข้อสอบเอง จัดค่ายอบรม และคัดนักเรียนตัวแทนศูนย์ละ 3 คน เข้าสอบแข่งขันในรอบที่ 2 ของ สสวท.โดยไม่ต้องผ่านการสอบรอบแรก
แนวคิดเรื่องการจัดแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2544 ได้มีการใช้ข้อสอบกลางที่ทุกศูนย์ร่วมกันออกสำหรับการคัดเลือกนักเรียน สอวน.ในค่ายที่ 2 ไปแข่งขันภาคปฏิบัติที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังโดยเป็นข้อสอบแบบอัตนัย ขณะนั้นมีปัญหาคือศูนย์ภูมิภาคหลายๆแห่งไม่มีนักเรียนที่สอบผ่านข้อเขียนและข้อสอบภาคปฏิบัติเป็นข้อสอบที่นอกเหนือจากเนื้อหาที่ได้อบรมในหลักสูตรค่าย 1 และ 2 ของส่วนภูมิภาค ในปี พ.ศ. 2545-2547 จึงกลับไปใช้ระบบเดิม กล่าวคือ ให้แต่ละศูนย์ดำเนินการคัดเลือกตัวแทนศูนย์ละ 3 คน ไปแข่งขันกับนักเรียนที่สอบผ่านรอบแรกของ สสวท.ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ณ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในขณะที่สาขาวิชาอื่นเริ่มต้นการแข่งขันระดับชาติ
การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ เดิมเรียกว่า การแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน. (POSN Chemistry Olympiad: POSN-ChO) จัดขึ้นประมาณเดือนพฤษภาคม-มิถุนายนของแต่ละปี การแข่งขันการแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน.ครั้งแรกจัดขึ้นในปี พ.ศ. 2548 ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก โดยใช้ภาษาไทยในการแข่งขัน ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 5 (The Fifth Thailand Chemistry Olympiad: 5th TChO)
ในปี พ.ศ. 2555 มูลนิธิ สอวน. ได้เพิ่มนักเรียนนอกโครงการพิเศษ จำนวน 3 คน รวมทั้งสิ้น 99 คน มาสอบแข่งขันโดยใช้ข้อสอบมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งออกโดยคณะกรรมการวิชาการกลางและมีอาจารย์พร้อมครูสังเกตการณ์ของแต่ละศูนย์ร่วมพิจารณาคัดเลือกข้อสอบ เกณฑ์การให้คะแนนตลอดจนประเมินผลและตัดสินผลการแข่งขันด้วยมาตรฐานเดียวกับการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ (International Chemistry Olympiad: IChO) จัดรางวัลให้เป็นเหรียญทอง เหรียญเงิน เหรียญทองแดง และประกาศเกียรติคุณ จากนั้นจึงคัดเลือกนักเรียนที่สอบผ่านเกณฑ์จำนวน 50 คน เพื่อเข้าค่ายเคมีโอลิมปิก ค่ายที่ 1 ของ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ต่อไป
กติกาและรูปแบบการแข่งขัน
การสอบใช้เวลา 2 วัน หนึ่งวันสำหรับการสอบภาคทฤษฎี และอีกหนึ่งวันสำหรับการสอบภาคปฏิบัติ เวลาที่ใช้สำหรับทำข้อสอบแต่ละภาคกำหนดให้ภาคละ 5 ชั่วโมง ข้อสอบภาคทฤษฎี จะมีเนื้อหาครอบคลุมสาขาต่าง ๆ ในวิชาเคมี ได้แก่ เคมีอนินทรีย์ เคมีอินทรีย์ เคมีเชิงฟิสิกส์ เคมีวิเคราะห์ และ ชีวเคมี ส่วนข้อสอบภาคปฏิบัติจะเน้นกระบวนการและทักษะเกี่ยวกับการทดลองในวิชาเคมี เดิมศูนย์ สอวน. ที่รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพจะต้องจัดเตรียมข้อสอบตัวอย่าง (Preparatory Problems) ผู้ออกข้อสอบ ตรวจข้อสอบ และจัดทำข้อสอบสำหรับการแข่งขัน แต่ในปัจจุบันการเตรียมข้อสอบตัวอย่างและข้อสอบภาคทฤษฎีจะเป็นหน้าที่ของกรรมการวิชาการเคมีโอลิมปิก สอวน. สัดส่วนคะแนนของข้อสอบภาคทฤษฎี : คะแนนภาคปฏิบัติ เท่ากับ 60 : 40 ผู้ชนะจะได้รับรางวัลดีเยี่ยม (เหรียญทอง), ดีมาก (เหรียญเงิน), ดี(เหรียญทองแดง), ตามลำดับคะแนนที่ทำได้ ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุด จะได้รับรางวัลพิเศษ นอกจากนี้ ศูนย์เจ้าภาพสามารถให้รางวัลพิเศษอื่นๆ ได้ตามที่เห็นสมควร
การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 ปี พ.ศ. 2564
การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 ปี พ.ศ. 2564 เดิมจะจัดแบบทั่วไป ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จังหวัดนครราชสีมา แต่เนื่องจากมีการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา-2019 จึงได้ปรับการแข่งขันเป็นรูปแบบ การสอบเข้าถึงระยะไกล (Remote Access Exam) ณ สนามสอบศูนย์ สอวน. ต่าง ๆ ทั่วประเทศแทน และยกเลิกการสอบภาคปฏิบัติ
ศูนย์สอวน.ที่เข้าร่วมการแข่งขัน
โดยธรรมนูญการแข่งขันกำหนดให้แต่ละศูนย์ฯสามารถส่งนักเรียนผู้แทนเข้าร่วมการแข่งขันได้ทั้งหมด 6 คน และอาจารย์ผู้แทนศูนย์ 2 คน ยกเว้นศูนย์กรุงเทพ (โรงเรียนบดินทร์เดชา (สิงห์ สิงหเสนี)) ที่สามารถส่งนักเรียนผู้แทนได้ 3 ทีม ทีมละ 6 คน รวม 18 คน และกรรมการทีมละ 2 คน รวม 6 คน
ฮอกกี้น้ำแข็งชายทีมชาติสหรัฐ
ฮอกกี้น้ำแข็งชายทีมชาติสหรัฐ เป็นทีมฮอกกี้น้ำแข็งระดับทีมชาติของสหรัฐ เป็นตัวแทนของสหรัฐในการแข่งขันฮอกกี้น้ำแข็งระดับนานาชาติเช่น ฮอกกี้น้ำแข็งชิงแชมป์โลก เป็นต้น
อะพอพโทซิส
อะพอพโทซิส (Apoptosis) เป็นรูปแบบหนึ่งของการตายของเซลล์แบบที่มีการโปรแกรมไว้แล้ว (programmed cell death) ของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับชุดของปฏิกิริยาทางชีวเคมีซึ่งทำให้เซลล์ตายอย่างมีลักษณะที่เฉพาะ หรือกล่าวอย่างจำเพาะคือเป็นชุดของปฏิกิริยาทางชีวเคมีที่ทำให้เซลล์มีสัณฐานวิทยาเปลี่ยนแปลงหลายรูปแบบ เช่น การบวมของเซลล์ (blebbing), การเปลี่ยนแปลงของเยื่อหุ้มเซลล์เช่นการเหี่ยวของเซลล์, นิวเคลียสแตกเป็นชิ้นส่วน, โครมาตินหนาตัวขึ้น, และดีเอ็นเอแตกเป็นท่อน กระบวนการกำจัดเศษซากเซลล์ก็จะไม่ทำให้เกิดการกระตุ้นให้เนื้อเยื่อข้างเคียงเกิดความเสียหายซึ่งต่างจากการตายแบบการตายเฉพาะส่วนหรือเนโครซิส (necrosis)
อะพอพโทซิสเป็นการตายที่เกิดขึ้นตามปกติในกระบวนการเจริญพัฒนาของสิ่งมีชีวิต ซึ่งต่างจากการตายเฉพาะส่วนที่เกิดจากการบาดเจ็บของเซลล์แบบเฉียบพลัน อะพอพโทซิสเกี่ยวข้องกับการพัฒนารูปร่างและอวัยวะของเอ็มบริโอ เช่นการเจริญของนิ้วมือและนิ้วเท้าเนื่องจากเซลล์ที่อยู่ระหว่างนิ้วอะพอพโทซิสไปทำให้นิ้วทั้งห้าแยกออกจากกัน โดยเฉลี่ยแล้วในผู้ใหญ่จะมีเซลล์ราว 5 หมื่นล้านถึง 7 หมื่นล้านเซลล์ตายแบบอะโพโทซิสทุกวัน และในเด็กอายุ 8-14 ปีจะมีเซลล์ตายราว 2 หมื่นล้านถึง 3 หมื่นล้านเซลล์ต่อวัน
งานวิจัยเกี่ยวกับการตายแบบอะพอพโทซิสมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นตั้งแต่ต้นทศวรรษที่ 1990 ทำให้มีการค้นพบการตายแบบอะโพโทซิสที่ผิดปกติในโรคต่างๆ หากอะพอพโทซิสเกิดขึ้นมากเกินไปจะทำให้เกิดการฝ่อของอวัยวะ เช่นในภาวะการขาดเลือดเฉพาะที่ (ischemic damage) ในขณะที่การตายแบบอะพอพโทซิสที่ไม่เพียงพอทำให้เกิดเซลล์ที่เพิ่มจำนวนอย่างควบคุมไม่ได้ เช่นมะเร็ง
การหยุดการเจริญของเซลล์
อะพอพโทซิสจะเกิดขึ้นในเซลล์ที่เสียหายเกินกว่าจะซ่อมแซมได้ เช่น ติดเชื้อไวรัส, หรืออยู่ในภาวะกดดันเช่นการอดอาหาร ความเสียหายของดีเอ็นเอภายในเซลล์จากรังสีแตกตัว (ionizing radiation) หรือสารพิษจะชักนำให้เกิดอะโพโทซิสโดยผ่านการทำงานของยีนต้านมะเร็ง (tumour-suppressing gene) ชื่อ p53 การ "ตัดสินใจ" ของเซลล์ว่าจะเข้าสู่กระบวนการอะพอพโทซิสอาจขึ้นกับปัจจัยของเซลล์เอง, ปัจจัยของเนื้อเยื่อรอบๆ, และจากเซลล์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน ในกรณีนี้เซลล์จะเกิดการอะพอพโทซิสเพื่อกำจัดเซลล์ที่เสียหาย, เพื่อป้องกันการกระจายของไวรัส, และเพื่อลดจำนวนเซลล์ในภาวะอดอาหารเพื่อจะได้ไม่ต้องดึงอาหารจากสิ่งมีชีวิตตามลำดับ
อะพอพโทซิสยังมีบทบาทในการป้องกันมะเร็ง หากเซลล์ไม่สามารถที่จะเกิดการตายแบบอะพอพโทซิสอันเนื่องมาจากการกลายพันธุ์ (mutation) หรือการยับยั้งกระบวนการทางชีวเคมีจะทำให้เซลล์แบ่งตัวต่อเนื่องและเจริญกลายเป็นเนื้องอก ตัวอย่างเช่น การติดเชื้อ papillomavirus จะทำให้ยีนของไวรัสเข้าแทรกในโปรตีน p53 ของเซลล์ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญในวิถีอะโพโทซิส การรบกวนกระบวนการอะพอพโทซิสดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญในการเจริญของมะเร็งปากมดลูก
ภาวะธำรงดุล
ในสิ่งมีชีวิตตัวเต็มวัย จำนวนของเซลล์จะค่อนข้างคงที่โดยกระบวนการตายของเซลล์และการแบ่งเซลล์ทดแทน เซลล์จะต้องถูกทดแทนเมื่อเซลล์นั้นเป็นโรคหรือทำหน้าที่ผิดปกติไป แต่การเพิ่มจำนวนของเซลล์ก็ต้องถูกชดเชยด้วยการตายของเซลล์ ซึ่งเป็นกระบวนการหนึ่งในภาวะธำรงดุล (homeostasis) ที่จำเป็นในสิ่งมีชีวิตเพื่อรักษาภาวะภายในร่างกายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
ภาวะธำรงดุลของจำนวนเซลล์ในร่างกายเกิดขึ้นเมื่ออัตราการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสในเนื้อเยื่อสมดุลกับการตายของเซลล์ หากภาวะสมดุลดังกล่าวถูกรบกวน จะทำให้เกิดความผิดปกติซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ 2 แบบ ได้แก่
ในสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์จะต้องมีกระบวนการอันซับซ้อนดังกล่าวเพื่อควบคุมภาวะธำรงดุลภายในร่างกายอย่างเข้มงวดเพื่อให้สามารถดำรงชีวิตต่อไปได้ ซึ่งต้องอาศัยการส่งสัญญาณของเซลล์ (cell signaling) หลายชนิด การเสียหน้าที่ของการควบคุมในขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งจะทำให้เกิดความผิดปกติหรือเกิดโรคได้ เช่น การสูญเสียการควบคุมของวิถีการส่งสัญญาณ (signaling pathway) อาจทำให้เกิดสัญญาณที่มากเกินไปและก่อให้เกิดมะเร็ง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือเช่นวิถีซึ่งส่งสัญญาณต้านอะพอพโทซิสของเซลล์พบว่าสามารถกระตุ้นให้เกิดมะเร็งชนิดต่อมของตับอ่อน (pancreatic adenocarcinoma)
พัฒนาการ
ในการวิจัยเอ็มบริโอของไก่แสดงให้เห็นว่ามีการคัดเลือกการแบ่งเซลล์ (selective cell proliferation) ร่วมกับการคัดเลือกการอะพอพโทซิส (selective apoptosis) ซึ่งช่วยตกแต่งเนื้อเยื่อที่กำลังเจริญพัฒนาของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ในระหว่างพัฒนาการของเอ็มบริโอของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง โครงสร้างที่เรียกว่า โนโตคอร์ด (notochord) และ floor plate หลั่งโมเลกุลส่งสัญญาณชื่อว่า Shh ลาดความเข้มข้น (gradient) นี้จะช่วยนำพาเซลล์เพื่อประกอบเป็นโครงสร้างของนิวรัล ทูบ (neural tube) ของเอ็มบริโอ กล่าวคือเซลล์ที่ได้รับสารสื่อสัญญาณ Shh ผ่านทางตัวรับ (receptor) ชื่อว่า Patched1 (Ptc1) บนเยื่อหุ้มเซลล์จะสามารถมีชีวิตอยู่และแบ่งเซลล์ต่อไป ในทางตรงกันข้าม หากไม่มีสาร Shh ส่วนปลายด้านคาร์บอกซีของโมเลกุลตัวรับ Ptc1 ซึ่งอยู่ภายในเซลล์จะถูกตัดโดยเอนไซม์แคสเปส-3 (caspase-3) ซึ่งจะเสนอโดเมนที่กระตุ้นกระบวนการอะโพโทซิส (apoptosis-producing domain)
ในระหว่างการเจริญเติบโต กระบวนการอะพอพโทซิสจะถูกควบคุมอย่างเข้มงวด และในแต่ละเนื้อเยื่อจะมีสัญญาณในการชักนำอะพอพโทซิสที่แตกต่างกันออกไป ในนกโปรตีนที่ชื่อว่า Bone morphogenetic protein (BMP) ส่งสัญญาณชักนำอะพอพโทซิสในเนื้อเยื่อระหว่างนิ้ว ในแมลงวัน Drosophila มีสเตอรอยด์ฮอร์โมนทำหน้าที่ควบคุมการตายของเซลล์ ในทางกลับกันนัยของการเจริญเติบโตสามารถชักนำกระบวนการอะพอพโทซิส ตัวอย่างเช่นการตายของเซลล์ที่จำเพาะกับเพศ (sex-specific cell death) ของเส้นประสาท hermaphrodite specific neurons ใน C. elegans เพศผู้ผ่านทางการแสดงออกที่ลดลงของ transcription factor TRA-1 (ยีน TRA-1 ช่วยป้องกันการตายของเซลล์)
ปฏิกิริยาระหว่างกันของลิมโฟไซต์
พัฒนาการของบีเซลล์ (B cell) และทีเซลล์ (T cell) ซึ่งเป็นเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันทำหน้าที่ในการกำจัดสิ่งแปลกปลอมในร่างกายมนุษย์เป็นกระบวนการอันซับซ้อนซึ่งทำให้เกิดกลุ่มของเซลล์ที่มีความหลากหลาย ซึ่งอาจทำให้มีเซลล์บางเซลล์ที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้ เช่นการเกิดภูมิต้านเนื้อเยื่อตนเอง อะพอพโทซิสเป็นกลไกของร่างกายที่กำจัดเซลล์ตัวอ่อนในระบบภูมิคุ้มกันที่ไม่มีประสิทธิภาพหรือก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย โดยในทีเซลล์จะเริ่มถูกชักนำการตายโดยการขาดสัญญาณที่ช่วยดำรงชีพ (survival signal)
Cytotoxic T-cell เป็นเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันซึ่งสามารถชักนำอะโพโทซิสของเซลล์อื่นโดยตรงโดยการเจาะรูบนพื้นผิวของเป้าหมายและหลั่งสารเคมีซึ่งลัดเข้าสู่วิถีอะพอพโทซิส การเกิดรูบนเมมเบรนเกิดจากสารเคมีที่ชื่อ เพอร์ฟอริน (perforin) และแกรนูลซึ่งมีสาร แกรนไซม์ บี (granzyme B) ซึ่งเป็นเอนไซม์ซีรีน โปรตีเอส (serine protease) ซึ่งกระตุ้นเอนไซม์แคสเปสหลายตัวโดยการตัดส่วนแอสปาเตต เรซิดิว (aspartate residue)
กระบวนการ
กระบวนการอะพอพโทซิสถูกควบคุมโดยการส่งสัญญาณของเซลล์ (cell signalling) หลากหลายชนิดซึ่งอาจเริ่มต้นจากภายนอกเซลล์ (extrinsic inducers) หรือภายในเซลล์ (intrinsic inducers) สัญญาณจากภายนอกเซลล์ ได้แก่ ชีวพิษ (toxin), ฮอร์โมน, โกรท แฟคเตอร์ (growth factor) , ไนตริกออกไซด์ (nitric oxide) หรือไซโตไคน์ (cytokine) ซึ่งอาจเข้ามาภายในเซลล์ผ่านพลาสมาเมมเบรนหรือผ่านตัวแปรสัญญาณ (signal transduction) เพื่อทำให้เกิดการตอบสนอง สัญญาณที่เข้ามานั้นอาจกระตุ้นหรือยับยั้งอะพอพโทซิสก็ได้
สัญญาณอะพอพโทซิสจากภายในเซลล์เป็นการตอบสนองของเซลล์ต่อภาวะกดดัน (stress) ต่างๆ และมักจะส่งผลสุดท้ายก่อให้เกิดการ "ฆ่าตัวตาย" ของเซลล์ การจับกับตัวรับ (receptor) ของนิวเคลียสของกลูโคคอร์ติคอยด์ (glucocorticoid), ความร้อน, รังสี, การขาดสารอาหาร, การติดเชื้อไวรัส, และภาวะเลือดมีออกซิเจนน้อย (hypoxia) ทั้งหมดเป็นปัจจัยที่นำไปสู่การปล่อยสัญญาณอะพอพโทซิสภายในเซลล์จากเซลล์ที่เสียหาย องค์ประกอบภายในเซลล์จำนวนมาก เช่น poly ADP ribose polymerase สามารถช่วยควบคุมกระบวนการอะโพโทซิสได้
ก่อนที่กระบวนการตายของเซลล์จะเกิดขึ้นโดยเอนไซม์ สัญญาณอะพอพโทซิสจะต้องเชื่อมกับวิถีการตาย (actual death pathway) โดยกระบวนการของโปรตีนตัวควบคุม (regulatory proteins) ขั้นตอนนี้จะทำให้สัญญาณอะพอพโทซิสนั้นชักนำให้เซลล์นั้นเข้าสู่กระบวนการอะพอพโทซิส หรือสัญญาณนั้นถูกทำลายและเซลล์ไม่ต้องตายก็ได้ กระบวนการดังกล่าวมีโปรตีนหลายตัวที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งสรุปได้ว่ามี 2 วิธีหลักๆ ที่ทำหน้าที่ควบคุม คือวิถีที่ควบคุมโดยไมโทคอนเดรีย (targeting mitochondria functionality) และการแปรสัญญาณโดยตรงผ่านโปรตีนตัวปรับ (adapter proteins) ไปยังกลไกอะโพโทซิส กระบวนการเตรียมการทั้งหมดต่างต้องการพลังงานและการทำงานของเซลล์
การควบคุมโดยไมโทคอนเดรีย
ไมโทคอนเดรีย (mitochondria) เป็นออร์แกเนลล์ที่จำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ หากเซลล์ไม่มีไมโทคอนเดรียเซลล์นั้นจะหยุดการหายใจแบบใช้ออกซิเจนและตายอย่างรวดเร็ว ซึ่งนั่นเป็นหนึ่งในวิถีชักนำการตายของกระบวนการอะพอพโทซิส โปรตีนที่เกี่ยวข้องกับอะพอพโทซิสซึ่งมีเป้าหมายที่ไมโทคอนเดรียจะเข้าไปมีผลในหลากหลายทาง เช่น การทำให้ไมโทคอนเดรียบวมโดยการเจาะรูบนผิวเมมเบรน หรืออาจเพิ่มสภาพซึมผ่าน (permeability) ของเยื่อหุ้มไมโทคอนเดรียซึ่งทำให้สารควบคุมกระบวนการอะโพโทซิสรั่วออกมา นอกจากนี้ยังพบหลักฐานบ่งชี้ว่าไนตริกออกไซด์ (NO) ยังมีส่วนชักนำอะโพโทซิสโดยการลดศักย์เยื่อเซลล์ (membrane potential) ของไมโทคอนเดรียและเพิ่มสภาพซึมผ่านของเยื่อหุ้มไมโทคอนเดรีย
หลังจากที่สภาพซึมผ่านของเยื่อไมโทคอนเดรียเพิ่มขึ้น โปรตีนของไมโทคอนเดรียชื่อว่า SMACs (second mitochondria-derived activator of caspases) จะถูกปล่อยออกมายังสารน้ำในเซลล์ (cytosol) SMAC จะจับและลดการทำงานของโปรตีนต้านการอะพอพโทซิส (IAPs - inhibitor of apoptosis proteins) ซึ่งทำให้โปรตีน IAPs ไม่สามารถไปหยุดกระบวนการอะพอพโทซิส และทำให้กระบวนการนี้ดำเนินต่อไปได้ โดยปกติแล้ว IAP จะทำหน้าที่กดการทำงานของกลุ่มเอนไซม์ซิสเตอีน โปรตีเอส (cysteine protease) ที่ชื่อว่า แคสเปส (caspases) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ทำหน้าที่ทำให้เซลล์เสื่อมสภาพ จะเห็นว่าการทำงานของเอนไซม์แคสเปสนั้นถูกควบคุมทางอ้อมจากสภาพซึมผ่านของไมโทคอนเดรีย
ไซโตโครม ซี (Cytochrome c) ก็เป็นอีกตัวหนึ่งที่ถูกปล่อยออกมาจากไมโทคอนเดรียจากการสร้างช่องว่างที่ชื่อ MAC ของเยื่อหุ้มชั้นนอกของไมโทคอนเดรีย และทำหน้าที่เป็นโปรตีนควบคุมเพราะมันจะเปลี่ยนรูปร่างก่อนที่จะเกิดกระบวนการอะโพโทซิส เมื่อไซโตโครม ซี ถูกปล่อยออกมาจะเข้าจับกับโปรตีน Apaf-1 และ ATP และจับกับ โปรแคสเปส-9 (pro-caspase-9) กลายเป็นโครงสร้างเชิงซ้อนที่เรียกว่าอะโพโทโซม (apoptosome) อะโพโทโซมจะย่อยโปรแคสเปสไปเป็นเอนไซม์รูปที่ทำงานได้คือ แคสเปส-9 (caspase-9) ซึ่งจะกระตุ้นการทำงานของแคสเปส-3 (caspase-3)
การแสดงออกของโปรตีน MAC ถูกควบคุมโดยโปรตีนหลายตัว เช่นยีน Bcl-2 ซึ่งเป็นกลุ่มยีนต้านอะโพโทซิสซึ่งถูกถอดรหัสในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ซึ่งมีต้นกำเนิดเหมือน (homolog) กับยีน ced-9 ซึ่งพบในC. elegans. โปรตีน Bcl-2 สามารถทำหน้าที่ส่งเสริมหรือยับยั้งอะโพโทซิสจากการควบคุมโดยตรงผ่าน MAC หรือทางอ้อมผ่านทางโปรตีนอื่นๆ น่าสนใจว่าการทำงานของโปรตีน Bcl-2 บางชนิดสามารถหยุดกระบวนการอะโพโทซิสแม้ว่าไซโตโครม ซี จะถูกปล่อยออกจากไมโทคอนเดรียแล้วก็ตาม
การแปรสัญญาณโดยตรง
ตัวอย่างที่สำคัญของการริเริ่มกลไกอะโพโทซิสโดยตรงในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมได้แก่โมเดลของการชักนำโดย TNF (tumour necrosis factor) และโมเดลที่ควบคุมโดย Fas-Fas ligand ตัวแบบทั้งสองเกี่ยวข้องกับตัวรับในกลุ่ม TNF receptor (TNFR) family ที่จับกับสัญญาณจากภายนอกเซลล์
ตัวรับ Fas (Fas receptor หรือ Apo-1 หรือ CD95) จับกับ Fas ligand (FasL) ซึ่งเป็นโปรตีนที่แทรกทะลุผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ (transmembrane protein) ตัวหนึ่งในกลุ่ม TNF family อันตรกิริยาระหว่าง Fas และ FasL ทำให้เกิดเป็นโครงสร้างเชิงซ้อนชื่อว่า death-inducing signaling complex (DISC) ซึ่งประกอบด้วย FADD, แคสเปส-8, และแคสเปส-10 ในเซลล์บางชนิด (ที่เรียกว่า type I) แคสเปส-8 จะเข้าไปกระตุ้นเอนไซม์ชนิดอื่นๆ ที่อยู่ในกลุ่มแคสเปส และเหนี่ยวนำให้เกิดกระบวนการอะโพโทซิส ส่วนในเซลล์อีกชนิดหนึ่ง (เรียกว่า type II) Fas-DISC จะมีกลไกย้อนกลับซึ่งทำให้เกิดการปล่อยแฟคเตอร์ที่กระตุ้นอะโพโทซิส (pro-apoptotic factors) จากไมโทคอนเดรียและเพิ่มการกระตุ้นแคสเปส-8 มากขึ้น
หลังจากการเหนี่ยวนำกระบวนการอะโพโทซิสโดยการกระตุ้น TNF-R1 และ Fas ในเซลล์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมแล้ว จะเกิดการเพิ่มจำนวนของยีนกระตุ้นอะโพโทซิส (BAX, BID, BAK, หรือ BAD) และลดจำนวนยีนต้านอะโพโทซิส (Bcl-Xl และ Bcl-2) ซึ่งยีนทั้งสองกลุ่มต่างเป็นสมาชิกในกลุ่มยีน Bcl-2 family โฮโมไดเมอร์ (homodimer) ของโปรตีนกระตุ้นอะโพโทซิสจะทำให้เยื่อหุ้มไมโทคอนเดรียมีความซึมผ่านเพื่อให้เกิดการปล่อยสารที่กระตุ้นเอนไซม์แคสเปสเช่นไซโตโครม ซี และ SMAC ออกมาจากไมโทคอนเดรียซึ่งเป็นการกระตุ้นวิถีที่ควบคุมโดยไมโทคอนเดรียอีกทางหนึ่ง ในปัจจุบันกลไกการควบคุมโปรตีนกระตุ้นอะโพโทซิสในสภาวะปกติของเซลล์ยังไม่เข้าใจแน่ชัด แต่มีการค้นพบว่าโปรตีนที่อยู่ที่เมมเบรนชั้นนอกของไมโทคอนเดรียชื่อ VDAC2 จะทำหน้าที่ควบคุมและยับยั้ง BAK ซึ่งเป็นตัวการที่ทำให้เกิดอะโพโทซิสที่สำคัญ เมื่อเซลล์ได้รับสัญญาณกระตุ้นการตาย ผลผลิตจากการกระตุ้นเอนไซม์แคสเปสจะเข้ามาแทนที่ VDAC2 และทำให้ BAK อยู่ในสภาวะที่ทำงานได้
นอกจากนี้ยังมีการค้นพบวิถีการอะโพโทซิสโดยไม่ต้องอาศัยเอนไซม์แคสเปส ซึ่งถูกควบคุมโดยแฟคเตอร์ชักนำอะโพโทซิส AIF (apoptosis-inducing factor)
ขั้นตอนการตาย
แม้ว่าจะมีกระบวนการและสารสื่อสัญญาณหลากหลายที่ชักนำให้เกิดกระบวนการอะโพโทซิส สุดท้ายกระบวนการทั้งหมดจะมารวมกันที่กลไกนี้ซึ่งทำให้เซลล์ตายอย่างแท้จริง หลังจากเซลล์ได้รับสิ่งเร้าที่เหมาะสมและผ่านการควบคุมอย่างมากมายแล้วเซลล์จะมีกระบวนการสลายออร์แกเนลล์ภายในเซลล์โดยการกระตุ้นเอนไซม์แคสเปสที่ทำหน้าที่สลายโปรตีน (proteolytic caspase) ซึ่งจะมีลักษณะรูปร่างที่จำเพาะซึ่งสามารถมองเห็นได้ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ดังนี้ กระบวนการอะโพโทซิสจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วมากและเศษซากจากกระบวนการดังกล่าวจะถูกกำจัดออกไปอย่างรวดเร็ว ทำให้อาจตรวจพบหรือมองเห็นได้ยาก ในกระบวนการที่นิวเคลียสแตกเป็นท่อนๆ หรือ karyorrhexis เอนไซม์เอนโดนิวคลีเอส (endonuclease) จะย่อยดีเอ็นเอออกเป็นท่อนสั้นๆ ซึ่งมีขนาดแตกต่างกันเป็นจำนวนเท่า ซึ่งทำให้เมื่อนำมาทำกระบวนการอิเล็กโตรโฟรีซิส (electrophoresis) หรือการแยกสารชีวโมเลกุลด้วยไฟฟ้าจะทำให้เห็นลักษณะเป็นขั้นบันได ("laddered" appearance) บนวุ้น (agar) ลักษณะของ DNA laddering ดังกล่าวช่วยจำแนกการตายของเซลล์แบบอะโพโทซิสออกจากการตายจากการขาดเลือดเฉพาะที่ (ischemic) หรือจากสารชีวพิษ
การกำจัดซากเซลล์ที่ตาย
เซลล์ที่ตายจากกระบวนการอะโพโทซิสในขั้นตอนสุดท้ายจะมีการนำเสนอโมเลกุลบนพื้นผิวเพื่อเป็นเครื่องหมายเรียกให้เซลล์เพื่อนบ้านมาช่วยเก็บกิน เช่น ฟอสฟาทิดิลซีรีน (phosphatidylserine) ฟอสฟาทิดิลซีรีนโดยสภาวะปกติแล้วจะอยู่ที่เยื่อหุ้มเซลล์ด้านใน แต่ระหว่างการอะโพโทซิสจะถูกย้ายออกมาอยู่ด้านนอกโดยเชื่อว่าเกิดจากโปรตีนชื่อ สแครมเบลส (scramblase) โมเลกุลที่เป็นเครื่องหมายดังกล่าวจะส่งสัญญาณเรียกเซลล์ข้างเคียงที่มีตัวรับที่เหมาะสม เช่น แมคโครฟาจ (macrophage) เข้ามาเกิดการกลืนกินของเซลล์ หลังจากเซลล์ข้างเคียงถูกกระตุ้นและรับรู้แล้ว เซลล์กลืนกิน (phagocyte) จะจัดเรียงไซโตสเกเลตอนใหม่เพื่อโอบกินเซลล์ตาย การกำจัดเศษซากเซลล์ที่ตายโดยเซลล์กลืนกินจะไม่ก่อให้เกิดกระบวนการอักเสบ
ความบกพร่องของวิถีอะโพโทซิส
วิถีของกระบวนการอะโพโทซิสมีจำนวนมากมายซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบทางชีวเคมีจำนวนมาก ซึ่งหลายอย่างที่ยังไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจน อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงหรือความผิดปกติขององค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งมีผลกระทบต่อองค์ประกอบอื่นๆ ในวิถี ในสิ่งมีชีวิตความผิดปกติดังกล่าวจะมีผลกระทบอย่างรุนแรงและเกิดโรคหรือความผิดปกติได้ การจะอธิบายทุกโรคที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของวิถีอะโพโทซิสนั้นเป็นไปไม่ได้ แต่ทุกโรคนั้นมีหลักการของสาเหตุที่เหมือนกัน นั่นคือวิถีอะโพโทซิสปกติถูกรบกวนทำให้เซลล์มีความผิดปกติในการเข้าสู่การตายแบบอะโพโทซิสตามปกติ ซึ่งทำให้เซลล์นั้นเป็นอมตะและสามารถแบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้และเพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติของสารพันธุกรรม เพิ่มโอกาสที่เซลล์นั้นจะกลายเป็นมะเร็งหรือก่อโรคได้
ตัวอย่างที่แสดงถึงแนวความคิดดังกล่าวพบในการเจริญของมะเร็งปอดชนิด NCI-H460 ยีนที่ชื่อว่า X-linked inhibitor of apoptosis protein (XIAP) มีการแสดงออกเพิ่มมากขึ้นในเซลล์ตระกูล H460 cell line โปรตีน XIAPs จับกับเอนไซม์แคสเปส-9 และกดการทำงานของไซโตโครม ซี ซึ่งเป็นโปรตีนกระตุ้นอะโพโทซิส ทำให้สารกระตุ้นอะโพโทซิสลดลงและสารต้านอะโพโทซิสเพิ่มมากขึ้น เซลล์ที่มีความเสียหายจะแบ่งตัวเพิ่มแทนที่จะถูกทำลายและกลายเป็นมะเร็งในที่สุด
การขาดการควบคุมจากยีน p53
โปรตีนต้านมะเร็ง p53 จะมีการสะสมมากขึ้นเมื่อดีเอ็นเอเสียหายจากปฏิกิริยาเคมีต่างๆ โดยผ่านวิถีซึ่งมีแอลฟา-อินเตอร์เฟอรอน (alpha-interferon) และบีตา-อินเตอร์เฟอรอน (beta-interferon) ซึ่งจะชักนำให้เกิดการถอดรหัส (transcription) ยีน p53 และเพิ่มระดับโปรตีน p53 ซึ่งช่วยส่งเสริมให้เซลล์มะเร็งเกิดการตายแบบอะโพโทซิส โปรตีน p53 จะหยุดยั้งการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนของเซลล์โดยการหยุดวัฏจักรเซลล์ที่ระยะ G1 หรืออินเตอร์เฟส (interphase) เพื่อให้เซลล์มีการซ่อมแซมหรือชักนำให้เกิดการตายหากความเสียหายนั้นมากเกินและซ่อมแซมไม่ได้ การขาดการควบคุมจากยีน p53 หรือยีนอินเตอร์เฟอรอนจะทำให้กระบวนการอะโพโทซิสเกิดไม่ได้และอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์มะเร็ง
การดำเนินโรคของ HIV
การดำเนินโรคของไวรัสเอชไอวีหรือโรคเอดส์นั้นโดยหลักเกิดจากการลดจำนวนของลิมโฟไซต์ชนิด CD4+ T-helper cell และทำให้ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง กลไกหนึ่งที่ทำให้เซลล์ T helper cell ลดลงนั้นเนื่องจากกระบวนการอะโพโทซิส อันเกิดจากวิถีชีวเคมีหลากหลายอย่าง ได้แก่ นอกจากเซลล์ที่ติดเชื้อจะตายจากกระบวนการอะโพโทซิสแล้ว ยังจะตายจากผลของการติดเชื้อไวรัสโดยตรงได้อีกด้วย
การติดเชื้อไวรัส
ไวรัสสามารถกระตุ้นให้เซลล์ที่ติดเชื้อเกิดอะโพโทซิสได้โดยกลไกหลากหลาย เช่น ไวรัสส่วนใหญ่จะถอดรหัสโปรตีนซึ่งยับยั้งกระบวนการอะโพโทซิส ไวรัสหลายชนิดสร้างโปรตีนซึ่งมีต้นกำเนิดเหมือน (homolog) กับ Bcl-2 ซึ่งสามารถยับยั้งโปรตีนกระตุ้นอะโพโทซิส (pro-apoptotic protein) เช่น BAX และ BAK ตัวอย่างของโปรตีน Bcl-2 ของไวรัสเช่นโปรตีน BHRF1 ของเอพสไตน์-บารร์ไวรัส (Epstein-Barr virus) หรือโปรตีน E1B 19K ของอะดีโนไวรัส (adenovirus) ไวรัสบางชนิดแสดงออกโปรตีนที่ยับยั้งเอนไซม์แคสเปส เช่นโปรตีน CrmA ของไวรัสฝีดาษวัว (cowpox) ในขณะที่ไวรัสหลายชนิดสามารถยับยั้งการทำงานของ TNF และ Fas ตัวอย่างเช่นโปรตีน M-T2 ของมิกโซมาไวรัส (myxoma viruses) สามารถจับกับ TNF เพื่อป้องกันไม่ให้ TNF จับกับตัวรับได้ นอกจากนี้ไวรัสหลายชนิดแสดงออกโปรตีนที่ยับยั้ง p53 ซึ่งทำให้ p53 ไม่สามารถชักนำการแสดงออกของโปรตีนกระตุ้นอะโพโทซิส (pro-apoptotic proteins) และไม่สามารถชักนำให้เซลล์เกิดกระบวนการอะโพโทซิสได้ ตัวอย่างเช่นโปรตีน E1B-55K ของอะดีโนไวรัสและโปรตีน HBx ของไวรัสตับอีกเสบ บี
น่าสนใจว่าไวรัสนั้นยังคงอยู่ภายในเซลล์ที่เกิดอะโพโทซิสโดยไม่ได้รับความเสียหายโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะท้ายๆ ของการติดเชื้อ ไวรัสสามารถถูกขับออกมาอยู่ภายใน อะโพโทติก บอดี ที่แยกออกมาจากพื้นผิวของเซลล์ที่กำลังตาย และถูกจับกินโดยเซลล์ข้างเคียงซึ่งทำให้เกิดการกระจายของไวรัสยังเซลล์อื่นๆ ต่อไป
สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดตาก
จังหวัดตาก มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาครั้งแรก ในปี 2543 มีจำนวนสมาชิกวุฒิสภา จำนวน 2 คน และมีการเลือกตั้งครั้งล่าสุด เมื่อปี 2557 มีจำนวนสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดละ 1 คนทั่วประเทศ
ประวัติศาสตร์
หลังจากที่ประเทศไทยมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในปี 2540 จึงได้มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาครั้งแรกในประเทศไทย ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 315 ซึ่งบัญญัติให้สมาชิกวุฒิสภามาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน โดยกำหนดให้มีการเลือกตั้งในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2543 จังหวัดตากมีจำนวนสมาชิกวุฒิสภาในการเลือกตั้งครั้งแรก จำนวน 2 คน คือ อุดร ตันติสุนทร และ พนัส ทัศนียานนท์
รถไฟเขตเมืองมัชฮัด
รถไฟเขตเมืองมัชฮัด เป็นระบบขนส่งมวลชนในเมืองมัชฮัด เป็นระบบขนส่งมวลชนแห่งที่สองในประเทศอิหร่าน
เริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 1999 เปิดให้บริการในวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 2011