cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Executive functions
ประสาทกายวิภาค
โดยประวัติแล้ว EF พิจารณาว่าควบคุมโดยสมองส่วน prefrontal ของสมองกลีบหน้า แต่จริง ๆ แล้วก็ยังเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันอยู่ แม้ว่า บทความเกี่ยวกับรอยโรคในส่วน prefrontal ของสมองกลีบหน้าจะกล่าวถึงความผิดปกติของ EF และบทความเกี่ยวกับความผิดปกติของ EF ก็จะกล่าวถึงรอยโรคในส่วน prefrontal ของสมองกลีบหน้า บทความปริทัศน์หนึ่ง พบว่า ความสัมพันธ์ระหว่าง EF กับสมองกลีบหน้าที่ไม่เสียหายและใช้งานได้ มี sensitivity สูง (คือถ้า EF ปกติ สมองกลีบหน้าก็ปกติด้วย) แต่มี specificity ต่ำ (คือถ้า EF ผิดปกติ สมองกลีบหน้าอาจจะปกติ) ซึ่งหมายความว่า เขตสมองทั้งในส่วนหน้าและไม่ใช่ส่วนหน้าจำเป็นต่อการทำงานปกติในระบบบริหาร คือ สมองกลีบหน้าอาจจะต้องมีส่วนร่วมใน EF ทั้งหมด แต่ไม่ใช่สมองส่วนเดียวที่มีบทบาท
บทความปริทัศน์ของอัลวาเรซและเอ็มมอรี่ในปี ค.ศ. 2006 แสดงว่า งานวิจัยที่ใช้การสร้างภาพสมอง (neuroimaging) หรือการศึกษารอยโรคได้ระบุถึงหน้าที่ต่าง ๆ ที่บ่อยครั้งสัมพันธ์กับเขตต่าง ๆ โดยเฉพาะของ PFC กล่าวคือ
นอกจากนั้นแล้ว อัลวาเรซและเอ็มมอรี่ยังได้กล่าวไว้ว่า "สมองกลีบหน้ามีการเชื่อมต่อกันอย่างหลากลายกับเขตต่าง ๆ ในคอร์เทกซ์ ใต้คอร์เทกซ์ และในก้านสมอง หน้าที่ทางประชาน "ในระดับสูง" เช่นการยับยั้งชั่งใจ การเปลี่ยนแนวความคิดหรือการคิดถึงหลายเรื่องพร้อม ๆ กัน การแก้ปัญหา การวางแผน การควบคุมความหุนหันพลันแล่น การสร้างความคิด ความคิดเชิงนามธรรม และความคิดสร้างสรรค์ มักจะมีมูลฐานมาจากรูปแบบของประชานและพฤติกรรมที่ง่ายกว่า "ในระดับต่ำ" กว่า ดังนั้น มโนทัศน์เกี่ยวกับ EF จะต้องกว้างขวางพอที่จะรวมโครงสร้างทางกายวิภาคต่าง ๆ ที่เป็นส่วนของระบบประสาทกลางที่มีความแตกต่างกันและแพร่ขยายไปในที่ต่าง ๆ กัน"
บทบาทตามสมมติฐาน
ระบบบริหารพิจารณากันว่า มีบทบาทสำคัญในการเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใหม่ ๆ ที่ไม่ได้อยู่ในรูปแบบที่จัดการได้โดยกระบวนการจิตวิทยาอัตโนมัติ ซึ่งเป็นเพียงการทำซ้ำซึ่งพฤติกรรมต่าง ๆ ที่เคยเรียนรู้มาก่อน นักจิตวิทยาดอน นอร์แมน และทิม แชลไลซ์ ได้ร่างสถานการณ์ 5 อย่างที่การทำงานแบบซ้ำ ๆ กันของพฤติกรรมจะไม่มีประสิทธิภาพ คือ
"prepotent response" (แปลว่า การตอบสนองมหาอำนาจ) เป็นการตอบสนองที่เกิดการเสริมแรง (reinforcement) ไม่ว่าจะเป็นเชิงบวกหรือเชิงลบโดยทันที หรือว่าที่ได้มีการสัมพันธ์กับตัวเสริมกำลังมาก่อน ๆ แล้ว ต้องมีการทำงานของ EF เมื่อจำเป็นที่จะต้องเลี่ยงการตอบสนองเช่นนั้น ซึ่งถ้าไม่มีการเลี่ยงแล้ว อาจเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติเพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้าของสิ่งแวดล้อมภายนอก ยกตัวอย่างเช่น เมื่อมีสิ่งเร้าที่น่าปรารถนา เช่น เค้กช็อกโกแลตที่อร่อย เราอาจจะมีการตอบสนองอัตโนมัติเป็นการลองรับประทาน แต่ว่า ถ้าพฤติกรรมเช่นนี้ไม่ลงรอยกับแผนการภายในอื่น ๆ (เช่น ได้ตัดสินใจมาก่อนแล้วว่าจะไม่ทานเค้กช็อกโกแลตในขณะที่กำลังลดอาหารอยู่) EF อาจจะต้องทำงานเพื่อยับยั้งการตอบสนองเช่นนั้น
แม้ว่า จะมีการพิจารณาว่าการยับยั้ง prepotent response ปกติเป็นพฤติกรรมปรับตัวตามทฤษฎีวิวัฒนาการ แต่ว่าปัญหาการพัฒนาบุคคลหรือของกลุ่มชนนั้นสามารถเกิดขึ้นได้ ถ้ามีการหลบเลี่ยงความรู้สึกถูกผิด (คือเลี่ยงการประพฤติให้ชอบตามศีลธรรม) เพราะเหตุแห่งความกดดันทางสังคม หรือว่า ความคิดสร้างสรรค์ต่าง ๆ เกิดการยับยั้งโดย EF
มุมมองทางประวัติศาสตร์
แม้ว่าจะมีงานวิจัยเกี่ยวกับ EF และมูลฐานทางประสาทที่เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในปีที่ผ่าน ๆ มา โครงสร้างทางทฤษฎีของเรื่องนี้ไม่ใช่ของใหม่ ในคริสต์ทศวรรษ 1950 นักจิตวิทยาชาวอังกฤษโดนัลด์ บรอดเบ็นต์ได้กำหนดความแตกต่างกันระหว่างกระบวนการ "อัตโนมัติ" และกระบวนการ "มีการควบคุม" (ซึ่งมีกำหนดอย่างชัดเจนยิ่งขึ้นโดยชิฟฟรินและชไนเดอร์ในปี ค.ศ. 1977) และได้เสนอไอเดียเกี่ยวกับความใส่ใจโดยเลือก (selective attention) ซึ่งเป็นไปควบคู่กันกับ EF ในปี ค.ศ. 1975 นักจิตวิทยาชาวอเมริกันไมเคิล โพสเนอร์ได้ใช้คำว่า การควบคุมทางประชาน (cognitive control) ในหนังสือของเขาในบทที่มีชื่อว่า "Attention and cognitive control (ระบบควบคุมความใส่ใจและประชาน) "
จากนั้น งานของนักวิจัยทรงอิทธิพลต่าง ๆ เช่น ไมเคิล โพสเนอร์, โจควิน ฟัสเตอร์, ทิม แชลไลซ์ และนักวิจัยอื่น ๆ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 ได้ตั้งรากฐานสำหรับงานวิจัยต่อ ๆ มาเกี่ยวกับเรื่อง EF ยกตัวอย่างเช่น โพสเนอร์ได้เสนอว่ามีสาขาของระบบความใส่ใจเป็นสาขา "บริหาร" แยกออกต่างหาก ซึ่งมีหน้าที่เพ่งเล็งความใส่ใจไปยังลักษณะหนึ่ง ๆ ของสิ่งแวดล้อม ส่วนนักประสาทจิตวิทยาชาวอังกฤษทิม แชลไลซ์ได้เสนอโดยมีส่วนคล้าย ๆ กันว่า ความใส่ใจมีการควบคุมโดย ""ระบบควบคุมดูแล" (supervisory system) ซึ่งสามารถเลี่ยงการตอบสนองอัตโนมัติโดยตอบสนองทางพฤติกรรมที่มีมูลฐานจากแผนการหรือความตั้งใจ ในช่วงเวลานี้ ได้มีมติที่เห็นพ้องกันว่า ระบบควบคุมนี้อยู่ในส่วนหน้าสุดของสมอง ซึ่งก็คือ prefrontal cortex (PFC)
ในปี ค.ศ. 1986 นักจิตวิทยาอลาน แบดดะลี ได้เสนอระบบที่คล้าย ๆ กันโดยเป็นส่วนของแบบจำลองของความจำใช้งาน (working memory) ของเขา และอ้างว่า ต้องมีส่วนประกอบองค์หนึ่ง (ซึ่งภายหลังเขาให้ชื่อว่า "central executive") ที่ทำให้สามารถจัดการข้อมูลในความจำระยะสั้นได้ (เช่น คิดเลข)
พัฒนาการ
โครงสร้างการพัฒนาการเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ในการศึกษา EF เพราะว่า ความสามารถต่าง ๆ ของ EF พัฒนาเร็วช้าไม่เท่ากันตามกาลเวลา คือ ความสามารถบางอย่างถึงการพัฒนาการอย่างสมบูรณ์ในปลายวัยเด็กหรือวัยรุ่น ในขณะที่ส่วนที่เหลือยังพัฒนาอยู่แม้ในวัยผู้ใหญ่ระยะต้น ๆ เพราะว่า สมองยังเจริญเติบโตและสร้างการเชื่อมต่อต่าง ๆ จนกระทั่งถึงในวัยผู้ใหญ่ ความสามารถเกี่ยวกับ EF ได้รับอิทธิพลจากทั้งการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพในสมองและประสบการณ์ชีวิต ทั้งในห้องเรียนทั้งในชีวิตจริง ๆ นอกจากนั้นแล้ว การพัฒนาการทำงานของ EF ยังสัมพันธ์กับการพัฒนาทางประสาทสรีรภาพในสมองที่ยังเติบโตอยู่ คือ เมื่อสมรรถภาพการประมวลผลของสมองกลีบหน้าและส่วนอื่น ๆ ที่มีการเชื่อมต่อถึงกันและกันสูงขึ้น หน้าที่ต่าง ๆ เกี่ยวกับระบบบริหารจึงจะปรากฏ เมื่อสมรรถภาพเหล่านี้เกิดขึ้นแล้ว ก็จะเกิดการพัฒนาต่อไปบางครั้งอย่างรวดเร็วเป็นช่วง ๆ ในขณะที่สมรรถภาพที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นอื่น ๆ ก็จะเจริญขึ้นด้วย ซึ่งบ่งถึงความแตกต่างกันของแนวทางการพัฒนาของส่วนประกอบต่าง ๆ
วัยเด็กต้น ๆ
ระบบการยับยั้ง (inhibitory control) และความจำใช้งาน (working memory) เป็นกิจบริหารพื้นฐานอย่างหนึ่ง ที่ทำให้การพัฒนากิจบริหารที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นอื่น ๆ เช่นการแก้ปัญหาเป็นไปได้ ระบบการยับยั้งและความจำใช้งานเป็นระบบแรก ๆ สุดที่ปรากฏ คือพบการพัฒนาเบื้องต้นได้ในทารกวัย 7-12 เดือน และหลังจากนั้นในวัยก่อนปฐมศึกษา เด็ก ๆ จะแสดงประสิทธิภาพในงานเกี่ยวกับการยับยั้งและความจำใช้งานที่ดีขึ้นอย่างรวดเร็วโดยปกติในระหว่างอายุ 3-5 ขวบ นอกจากนั้นแล้วก็อยู่ในช่วงเวลานี้ด้วย ที่ความสามารถในการทำงานหลาย ๆ งานได้พร้อมกัน (cognitive flexibility) พฤติกรรมมีเป้าหมาย (goal-directed behavior) และการวางแผนเริ่มเกิดการพัฒนา อย่างไรก็ดี เด็กวัยก่อนปฐมศึกษายังไม่มีสมรรถภาพทางการบริหารที่สมบูรณ์ จึงยังเกิดการทำงานผิดพลาดเกี่ยวข้องกับสมรรถภาพที่กำลังเติบโตขึ้น แต่โดยปกติจะไม่ใช่เป็นเพราะความไม่มีสมรรถภาพเหล่านั้น แต่เป็นเพราะว่า เด็ก ๆ ยังไม่มีความสำนึกว่าเมื่อไรและอย่างไรที่จะใช้วิธีการบริหารหนึ่ง ๆ ในกรณีเช่นนั้น
ก่อนวัยรุ่น
เด็กก่อนวัยรุ่นยังปรากฏการเจริญขึ้นของ EF บางอย่างที่รวดเร็วอีกด้วยพร้อมกับการเจริญขึ้นอย่างสมบูรณ์ของหน้าที่บางอย่าง ซึ่งบอกเป็นนัยว่า การพัฒนาของ EF ไม่ได้เป็นการเจริญขึ้นในแนว น
ในช่วงก่อนวัยรุ่น เด็ก ๆ มีสมรรถภาพที่เพิ่มขึ้นอย่างสำคัญเกี่ยวกับความจำใช้งานทางภาษา (verbal working memory) พฤติกรรมมีเป้าหมาย (โดยอาจมีช่วงที่พัฒนาเร็วที่สุดใกล้อายุ 12 ขวบ) การยับยั้งการตอบสนอง (response inhibition) และความใส่ใจโดยเลือก และการวางแผนและทักษะในการจัดระเบียบต่าง ๆ นอกจากนั้นแล้ว ในระหว่างวัย 8-10 ขวบ cognitive flexibility (การคิดถึงหลาย ๆ เรื่องได้พร้อมกัน) โดยเฉพาะจะเริ่มเทียบกับระดับของผู้ใหญ่ อย่างไรก็ดี เปรียบเหมือนกับรูปแบบการพัฒนาที่เกิดขึ้นในวัยเด็กต้น ๆ สมรรถภาพการบริหารในเด็กก่อนวัยรุ่นมีขีดจำกัด เพราะว่าไม่สามารถใช้สมรรถภาพเหล่านี้ในกรณีต่าง ๆ กันอย่างสม่ำเสมอ อันเป็นผลจากการพัฒนาที่ยังเป็นไปอยู่ในระบบการยับยั้ง (inhibitory control)
วัยรุ่น
แม้ว่าจะมีสมรรถภาพต่าง ๆ กันที่เริ่มขึ้นในสมัยวัยเด็กต้น ๆ และก่อนวัยรุ่น เช่นการยับยั้ง แต่ว่า เป็นสมัยช่วงวัยรุ่นที่ระบบต่าง ๆ ในสมองจะเกิดการทำงานที่ประสานกันดี จะเป็นในวัยนี้นี่แหละที่เยาวชนจะมีสมรรถภาพทางการบริหารต่าง ๆ เช่น การยับยั้ง (inhibitory control) ที่มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เหมือนกับที่ระบบการควบคุมเกิดขึ้นในวัยเด็กและพัฒนาขึ้นเรื่อย ๆ การวางแผนและพฤติกรรมมีเป้าหมายจะมีการพัฒนาขึ้นตลอดระยะช่วงวัยรุ่น นอกจากนั้นแล้ว สมรรถภาพต่าง ๆ เช่น การควบคุมการใส่ใจ (โดยอาจจะเจริญขึ้นอย่างรวดเร็วช่วงอายุ 15 ปี) และความจำใช้งาน ก็จะมีการพัฒนาต่อไปในช่วงนี้ด้วย
วัยผู้ใหญ่
ความเปลี่ยนแปลงสำคัญที่เกิดขึ้นในสมองในวัยผู้ใหญ่ก็คือการสร้างปลอกไมอีลินของเซลล์ประสาทใน prefrontal cortex ในช่วงวัย 20-29 ปี สมรรถภาพการบริหารจะอยู่ในระดับสูงสุด ซึ่งทำให้คนในช่วงอายุนี้สามารถทำงานทางใจที่ยากที่น่าสนใจที่สุด เป็นสมรรถภาพที่จะเสื่อมลงต่อ ๆ ไป โดยความจำใช้งานและ spatial span เป็นส่วนที่เสื่อมให้เห็นมากที่สุด ส่วน cognitive flexibility (การคิดถึงหลาย ๆ เรื่องได้พร้อมกัน) เป็นความเสียหายที่เกิดขึ้นภายหลังและมักจะไม่เกิดขึ้นจนกระทั่งถึงอายุ 70 ปีในผู้ใหญ่ปกติ สมรรถภาพการบริหารที่เสื่อมลงเป็นตัวพยากรณ์สมรรถภาพการช่วยเหลือตนเองได้ดีที่สุดในคนชรา
การประเมิน
การประเมิน EF ต้องอาศัยการหารวมข้อมูลมาจากหลาย ๆ แหล่ง และอาศัยการสร้างภาพโดยรวมเพื่อหาแนวโน้มและรูปแบบที่เหมือนกันข้ามกาลเวลาและสถานการณ์ นอกจากการตรวจสอบตามแบบแผนแล้ว วิธีการประเมินอื่น ๆ ก็ยังสามารถใช้ได้ เช่น รายการตรวจสอบมาตรฐาน การสังเกตการณ์ การสัมภาษณ์ และตัวอย่างของผลงานในอาชีพ จากข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้ อาจจะสามารถอนุมานข้อสรุปเกี่ยวกับสมรรถภาพของ EF ในบุคคลนั้นได้
มีการทดสอบหลายประเภท (เช่น ตามผลการทดสอบ หรือตามที่ตนรายงาน) ที่วัดประสิทธิภาพของ EF ในช่วงการพัฒนาต่าง ๆ การทดสอบเพื่อประเมินผลเหล่านี้สามารถใช้เพื่อการวินิจฉัยทางการแพทย์ในกลุ่มบุคคลต่าง ๆ เพื่อการรักษาบำบัดโรค เช่น • Behavioural Assessment of Dysexecutive Syndrome (BADS)
• Continuous Performance Task (CPT)
• Controlled Oral Word Association Test (COWAT)
• d2 Test of Attention
• Delis-Kaplan Executive Function System (D-KEFS)
• Digit Vigilance Test
• Figural Fluency Test
• Halstead Category Test
• Hayling and Brixton tests
• Kaplan Baycrest Neurocognitive Assessment (KBNA)
• Kaufman Short Neuropsychological Assessment
• Paced Auditory Serial Addition Test (PASAT)
• Pediatric Attention Disorders Diagnostic Screener (PADDS)
• Rey-Osterrieth Complex Figure
• Ruff Figural Fluency Test
• Test of Variables of Attention (T.O.V.A.)
• Trail-Making Test (TMT) หรือ Trails A & B
• Wisconsin Card Sorting Test (WCST)
• Symbol Digit Modalities Test
หลักฐานจากงานทดลอง
ระบบการบริหารเป็นเรื่องที่กำหนดได้ยาก ดังที่นักจิตวิทยาพอล เบอร์กีส์ได้กล่าวว่า เพราะไม่มี "ความเชื่อมต่อกันระหว่างกระบวนการทำงานกับพฤติกรรม" ซึ่งก็คือ ไม่มีพฤติกรรมอันใดอันหนึ่งโดยเฉพาะที่สัมพันธ์กับ EF หรือกับระบบการบริหารที่เกิดความเสียหาย ยกตัวอย่างเช่น ปกติจะชัดเจนว่า คนไข้ที่มีการอ่านเสียหายจะไม่สามารถที่จะทำกิจอะไร แต่ว่า จะไม่ชัดเจนว่า คนไข้ที่มี EF เสียหายจะไม่สามารถที่จะทำกิจอะไร
นี้เป็นผลของธรรมชาติของระบบบริหารโดยตรง ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการประสานงานการใช้ทรัพยากรทางประชานที่ไม่อยู่นิ่ง ที่เป็นไปในปัจจุบัน และดังนั้น จะเห็นผลของการทำงานของระบบได้ก็โดยวัดผลกระบวนการทางประชานอื่น ๆ นอกจากนั้นแล้ว โดยนัยเดียวกัน ระบบอาจไม่เกิดการทำงานนอกสถานการณ์ในโลกจริง ๆ (เช่น ในสถานการณ์ในแล็บ) ดังที่ประสาทแพทย์อันโตนิโอ ดามาซิโอได้รายงานว่า คนไข้คนหนึ่งมีปัญหาเกี่ยวกับระบบบริหารในชีวิตประจำวันจริง ๆ แต่ก็ยังสามารถผ่านการทดสอบที่ทำโดยกระดาษและปากกาหรือการทดสอบในแล็บที่เกี่ยวกับ EF ได้
ทฤษฎีเกี่ยวกับระบบบริหารโดยมากมาจากสังเกตการณ์ในคนไข้ที่มีสมองกลีบหน้าเสียหาย คือ คนไข้มีการกระทำและกลยุทธ์ในการทำกิจต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันที่ไม่มีระเบียบ (ซึ่งเป็นกลุ่มพฤติกรรมที่เรียกว่า dysexecutive syndrome) แม้ว่า คนไข้จะสามารถผ่านการทดสอบทางคลินิกหรือภายในแล็บที่ใช้ประเมินการทำงานทางประชานขั้นพื้นฐานเช่นความจำ การเรียนรู้ ภาษา และการคิดหาเหตุผล มีสมมติฐานที่แสดงว่า เพื่อที่จะอธิบายพฤติกรรมที่น่าแปลกใจเช่นนี้ จะต้องมีระบบประสาทครอบคลุมที่ประสานงานของกระบวนการทางประชานต่าง ๆ
ความไวต่อสิ่งแวดล้อมของ PFC
มีหลักฐานอื่น ๆ ที่แสดงความเกี่ยวข้องของ PFC ใน EF จากการทดลองในลิงอันดับวานรเช่นในลิงมาคาก โดยใช้การวัดสรีรภาพทางไฟฟ้า (electrophysiology) ของเซลล์เดี่ยว ๆ ซึ่งแสดงว่า เมื่อเปรียบเทียบกับเซลล์ประสาทในด้านหลังของสมอง เซลล์ของ PFC เป็นจำนวนมากไวต่อการประกอบรวมกันของสิ่งเร้าและสถานการณ์สิ่งแวดล้อม (context) ยกตัวอย่างเช่น เซลล์ของ PFC อาจจะตอบสนองต่อตัวช่วยสีเขียว ในกรณีที่ตัวช่วยบ่งว่า ควรจะขยับตาทั้งสองและศีรษะอย่างรวดเร็วไปทางซ้าย แต่ไม่ตอบสนองต่อตัวช่วยสีเขียวในสถานการณ์ทางการทดลองอื่น ๆ เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ เพราะว่า การทำงานในระดับที่ดีสุดของ EF จะต้องขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ตัวอย่างที่ให้โดยมิลเล่อร์และโคเฮ็นก็คือ ผู้ที่อยู่ในประเทศสหรัฐอเมริกาจะต้องเรียนรู้อย่างช่ำชองที่จะมองไปทางซ้ายก่อนที่จะข้ามถนน แต่ว่า เมื่อมีสถานการณ์เปลี่ยนไปที่แสดงว่า อยู่ในประเทศอังกฤษ ต้องมีการห้ามการตอบสนองเช่นนี้ คือต้องแทนที่พฤติกรรมด้วยการจับคู่สิ่งเร้า-การตอบสนองที่ต่างกันไป (คือให้มองไปทางขวาก่อนข้ามถนน) กลุ่มพฤติกรรมเหล่านี้ชัดเจนว่าต้องอาศัยระบบประสาทที่สามารถประสานสิ่งเร้า (คือถนนในกรณีนี้) กับสถานที่ (ประเทศสหรัฐ ประเทศอังกฤษ) เพื่อตอบสนองด้วยพฤติกรรม (มองซ้าย มองขวา) หลักฐานในปัจจุบันบอกเป็นนัยว่า เซลล์ประสาทใน PFC ดูเหมือนจะทำหน้าที่เป็นตัวแทนข้อมูลเช่นนี้อย่างชัดเจน
หลักฐานอื่น ๆ จากงานวิจัยสรีรภาพไฟฟ้าของเซลล์เดี่ยว ๆ ในลิงแสดง ventrolateral PFC ว่าเป็นตัวควบคุมการตอบสนองทางการเคลื่อนไหว (motor responses) ยกตัวอย่างเช่น เซลล์ที่เพิ่มอัตราการยิงสัญญาณเพราะสัญญาณภายนอกที่บอกว่า "อย่าไป" และสัญญาณที่บอกว่า "อย่ามองที่นั่น" ได้รับการระบุแล้ว
ความเอนเอียงเพราะความใส่ใจในระบบการรับรู้ต่าง ๆ
มีการใช้งานวิจัยโดยสรีรวิทยาไฟฟ้า (electrophysiology) และการสร้างภาพสมองโดยกิจ (functional neuroimaging) ในมนุษย์เพื่อระบุกลไกทางประสาทที่เป็นเหตุของความเอนเอียงโดยการใส่ใจ (attentional bias) โดยงานวิจัยโดยมากสืบหาการทำงานในระบบที่เกิดความเอนเอียง เช่น ในเปลือกสมองส่วนการเห็น (visual cortex) หรือเปลือกสมองส่วนการได้ยิน (auditory cortex) งานวิจัยยุคต้น ๆ ใช้ event-related potential (ตัวย่อ ERP หมายถึง การตอบสนองทางไฟฟ้าของสมองเพราะเหตุการณ์หนึ่ง ๆ) เพื่อที่จะแสดงว่า ระดับการตอบสนองด้วยไฟฟ้าในสมองที่บันทึกในคอร์เทกซ์สายตาทั้งในซีกซ้ายและซีกขวาของสมองเกิดการเพิ่มระดับขึ้น ถ้าให้ผู้ร่วมการทดลองใส่ใจในด้านที่เหมาะสม (คือตรงข้ามกับซีกสมองที่ระดับการตอบสนองเพิ่มขึ้น)
เทคนิคใหม่ ๆ ในการสร้างภาพสมองที่อาศัยการเดินโลหิต เช่น fMRI และ การถ่ายภาพรังสีระนาบด้วยการปล่อยโพซิตรอน (PET) ได้ทำให้สามารถแสดงได้ว่า ระดับการทำงานของประสาทในเขตประสาทสัมผัสต่าง ๆ รวมทั้ง เขตรับรู้สี เขตการเคลื่อนไหว และเขตรับรู้ใบหน้า เกิดการเพิ่มระดับขึ้นเมื่อให้ผู้ร่วมการทดลองใส่ใจในลักษณะที่สมควรของสิ่งเร้านั้น ๆ ซึ่งบอกว่า มีการควบคุมการขยายสัญญาณ (gain control) ในเขตคอร์เทกซ์ใหม่ที่เกี่ยวกับประสาทสัมผัส ยกตัวอย่างเช่น ในงานวิจัยในปี ค.ศ. 2003 ลิวและคณะ แสดงขบวนของจุดที่เคลื่อนไหวไปทางซ้ายหรือทางขวา เป็นสีแดงหรือสีเขียว ให้ผู้ร่วมการทดลองดู และก่อนที่จะแสดงสิ่งเร้า จะมีตัวช่วยที่บอกว่า ผู้ร่วมการทดลองควรที่จะตอบสนองโดยอาศัยสีหรือทิศทางของจุดเหล่านั้น แม้ว่าสีและการเคลื่อนไหวจะมีอยู่ในขบวนจุดเหล่านั้นทั้งหมด การทำงานในเขตที่ไวสี (V4) ดังที่แสดงโดย fMRI ก็เกิดในระดับที่สูงขึ้นเมื่อให้ผู้ร่วมการทดลองใส่ใจที่สี และการทำงานในเขตที่ไวต่อการเคลื่อนไหว ก็เกิดในระดับที่สูงขึ้นเมื่อให้ผู้ร่วมการทดลองใส่ใจที่ทิศทางของการเคลื่อนไหว นอกจากนั้นแล้ว ยังมีงานวิจัยอีกหลายงานที่รายงานหลักฐานของสัญญาณแสดงความเอนเอียงที่เกิดขึ้นก่อนการแสดงสิ่งเร้า โดยแสดงว่า เขตต่าง ๆ ในสมองกลีบหน้ามักจะเกิดการทำงานก่อนที่จะแสดงสิ่งเร้าที่คาดหมาย
การเชื่อมต่อกันของ PFC และเขตประสาทสัมผัส
แม้ว่า น้ำหนักของแบบจำลองว่า EF มีส่วนในการทำให้เกิดความเอนเอียงในประสาทสัมผัส จะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หลักฐานโดยตรงที่แสดงการเชื่อมต่อกันโดยกิจระหว่าง PFC และเขตประสาทสัมผัสต่าง ๆ เมื่อมีการทำงานของ EF ก็ยังมีน้อยอยู่ตราบเท่าทุกวันนี้ คือจริง ๆ แล้ว มีหลักฐานเดียวที่มาจากการศึกษาที่คนไข้มีความเสียหายในส่วนหนึ่งของสมองกลีบหน้า และเกิดผลในส่วนสมองที่ไกลจากรอยโรคที่สืบเนื่องกับการตอบสนองของเซลล์ประสาทรับความรู้สึก แต่ว่า มีงานวิจัยน้อยงานที่ได้ตรวจสอบว่า ปรากฏการณ์เช่นนี้เกิดในเฉพาะสถานการณ์ที่เกิดการทำงานของ EF หรือไม่ ส่วนวิธีอื่น ๆ ที่วัดความเชื่อมต่อกันระหว่างเขตสมองที่อยู่ห่างกัน เช่นโดยสหสัมพันธ์ของการตอบสนองที่เห็นใน fMRI ได้แสดงหลักฐานโดยอ้อมว่า สมองกลีบหน้าและเขตประสาทสัมผัส (เขตรับความรู้สึก) ต่าง ๆ มีการสื่อสารถึงกันและกันในกระบวนการต่าง ๆ ที่พิจารณาว่า ทำให้เกิดการทำงานของ EF เช่นความจำใช้งาน ดังนั้น จึงยังต้องการงานวิจัยเพิ่มขึ้นอีกเพื่อที่จะระบุว่า มีการส่งข้อมูลกลับไปกลับมาอย่างไรระหว่าง PFC และส่วนอื่น ๆ ของสมองเมื่อ EF เกิดการทำงาน
มีงานวิจัยหนึ่งที่เริ่มมุ่งหน้าไปทางทิศทางนี้ เป็นงานวิจัยโดย fMRI ที่ศึกษาสายการประมวลข้อมูลในระหว่างการคิดเหตุผลเกี่ยวกับพื้นที่เนื่องกับการเห็น เป็นงานที่ให้หลักฐานของความเป็นเหตุและผล (โดยอนุมานจากลำดับการเกิดของการทำงาน) ระหว่างการทำงานทางประสาทสัมผัสในสมองกลีบท้ายทอยและสมองกลีบข้าง กับการทำงานใน PFC ส่วนหลังและส่วนหน้า งานวิจัยในแนวนี้สามารถทำให้ชัดเจนยิ่งขึ้นในเรื่องการประมวลข้อมูลเพื่อทำกิจเกี่ยวกับ EF ใน PFC และส่วนอื่น ๆ ของสมอง
การพูดได้สองภาษาและ EF
มีผลงานวิจัยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ที่แสดงว่า ผู้ที่พูดได้สองภาษามี EF ที่มีประสิทธิภาพที่ดีกว่า โดยเฉพาะในส่วนการยับยั้ง (inhibitory control) และการทำงานหลาย ๆ งานได้พร้อมกัน (task switching) คำอธิบายที่อาจเป็นไปได้อย่างหนึ่งก็คือ ผู้พูดสองภาษาต้องควบคุมความใส่ใจและเลือกภาษาที่เหมาะสมในการพูด. ในทุกช่วงพัฒนาการ บุคคลที่พูดสองภาษาได้รวมทั้งทารก เด็ก และผู้ชรา แสดงความได้เปรียบของผู้พูดได้สองภาษาในประเด็นการทำงานของ EF แต่น่าสนใจว่า ผู้พูดได้สองภาษาเป็นสองรูปแบบ คือพูดภาษาหนึ่งได้และรู้ภาษาใบ้ กลับไม่ปรากฏความได้เปรียบเกี่ยวกับสมรรถภาพของ EF นี้อาจเป็นเพราะไม่ต้องทำการยับยั้งภาษาหนึ่งอย่างแอ๊กถีฟเพื่อที่จะใช้อีกภาษาหนึ่ง ผู้พูดสองภาษาดูเหมือนจะได้เปรียบในการจัดการความขัดแย้ง (conflict processing) อีกด้วย ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อสามารถใช้รูปแบบหลายอย่างในการตอบสนองหนึ่ง ๆ (ยกตัวอย่างเช่น คำ ๆ หนึ่งในภาษาหนึ่งที่แปลได้หลายรูปแบบในอีกภาษาหนึ่ง) โดยเฉพาะเจาะจงแล้ว lateral prefrontal cortex เป็นส่วนที่มีบทบาทในการจัดการความขัดแย้ง
อย่างไรก็ดี มีผู้ที่วิจารณ์ว่า ความแตกต่างของผู้พูดได้สองภาษาและภาษาเดียวอาจเกิดขึ้นจากองค์ประกอบอื่น ๆ ที่ไม่ได้ควบคุมในงานทดลองที่แสดงความแตกต่าง หรือว่าผู้ร่วมการทดลองมีความสามารถลักษณะที่ไม่ใกล้เคียงกัน งานวิจัยในปี ค.ศ. 2014 โดยใช้ Attentional Network Test ในเด็กพูดได้สองภาษา 180 คนพร้อมกับเด็กกลุ่มทดลองที่มีลักษณะความสามารถที่คล้ายคลึงกันพบว่า เด็กสองกลุ่มนี้ทำคะแนนในงานนั้นได้โดยไม่มีความต่างกันทางสถิติ
แนวทางเพื่ออนาคต
มีหลักฐานสำคัญอื่น ๆ เกี่ยวกับกระบวนการทำงานของ EF ใน PFC เช่นงานปริทัศน์ที่อ้างอิงกันอย่างกว้างขวางงานหนึ่ง ขับเน้นบทบาทของ PFC ส่วนใน (medial) ในสถานการณ์ที่มักจะต้องใช้ EF ยกตัวอย่างเช่น เมื่อสำคัญที่จะตรวจจับความผิดพลาด ระบุสถานการณ์ที่มีสิ่งเร้าที่ขัดแย้งกัน ทำการตัดสินใจภายใต้ความไม่แน่ใจ หรือว่าเมื่อรู้ว่ามีโอกาสน้อยลงที่จะได้ผลที่ต้องการในการกระทำ บทความปริทัศน์นี้คล้ายกับบทความอื่น ๆ ที่เน้นการทำงานร่วมกันระหว่าง PFC ส่วนใน (medial) และส่วนข้าง (lateral) ที่ส่วนในด้านหลัง (posterior medial) ส่งสัญญาณเกี่ยวกับความต้องการ EF ที่เพิ่มขึ้น โดยส่งไปยังเขตของส่วนข้างด้านบน (dorsolateral) ซึ่งเป็นที่เกิดสัญญาณการควบคุมการปฏิบัติการ ถึงอย่างนั้น ก็ยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าทัศนคตินี้ถูกต้อง และจริง ๆ แล้ว กลับมีบทความหนึ่งที่แสดงถึงคนไข้หลายคนที่มีความเสียหายต่อ PFC ด้านข้างที่มีระดับ ERN (Error-related negativity ซึ่งเป็นสัญญาณที่เชื่อกันว่าเกิดขึ้นจากการตรวจสอบความผิดพลาดของส่วนในด้านบน) ลดลง ซึ่งบอกเป็นนัยว่า ส่วนที่ส่งสัญญาณควบคุมอาจจะกลับกันกับที่แสดงในทัศนคตินี้
ส่วนอีกทฤษฎีหนึ่งที่มีชื่อเสียง เน้นการทำงานร่วมกันของส่วนต่าง ๆ ของสมองกลีบหน้าในแนวนอน โดยอ้างว่า มีการทำงานต่อเรียงกันระหว่าง PFC ส่วนหน้า, PFC ส่วนข้างด้านบน, และ premotor cortex ที่ช่วยนำพฤติกรรมอาศัยสถานการณ์ที่มีในอดีต อาศัยสถานการณ์ในปัจจุบัน และอาศัยความสัมพันธ์ปัจจุบันของประสาทสัมผัสและการสั่งการ (sensorimotor associations) ไปตามลำดับคอร์เทกซ์ (ในแนวนอน)
ความก้าวหน้าในการสร้างภาพในสมอง (neuroimaging) ช่วยในการศึกษาความเกี่ยวข้องทางกรรมพันธุ์ของ EF โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะใช้เทคนิคการสร้างภาพนี้เป็น endophenotype เพื่อสืบค้นเหตุทางพันธุกรรมของ EF
อิเล็กทริกไลต์ออร์เคสตรา
อิเล็กทริกไลต์ออร์เคสตรา (Electric Light Orchestra) หรือ อีแอลโอ (ELO) เป็นกลุ่มดนตรีซิมโฟนิกร็อกสัญชาติอังกฤษ ก่อตั้งโดยรอย วูดและเจฟฟ์ ลินน์ เพื่อสร้างผลงานเพลงร็อกผสมผสานกับเครื่องดนตรีคลาสสิกคือเชลโล ไวโอลิน และเครื่องเป่า ก่อนที่รอย วูดจะขัดแย้งกับเจฟฟ์ ลินน์จากความคิดเห็นแนวดนตรีไม่ตรงกัน ทำให้รอย วูดออกไปตั้งคณะวิซซาร์ด (Wizzard) เล่นแนวคลาสสิกร็อกและทำให้เจฟฟ์ ลินน์ยึด "อีแอลโอ" โดยเบ็ดเสร็จตั้งแต่ชุด ELO 2 ในปี 1973 โดยเจฟฟ์ ลินน์ทั้งแต่งเพลง เล่นกีตาร์ เปียโน เรียบเรียงและร้องเอง รวมถึงการเป็นโปรดิวเซอร์
ELO ได้รับอิทธิพลมาจากผลงานของเดอะบีตเทิลส์ โดยเจฟฟ์ ลินน์ ตั้งใจจะให้อีแอลโอทำดนตรี "สานต่อจากแนวทางของเดอะบีตเทิลส์" จนได้รับความนิยมในประเทศอังกฤษด้วยเพลงเก่าของ Chuck Berry (Roll over Bethoven) (1972) ก่อนจะเริ่มได้รับความนิยมตามมาในสหรัฐอเมริกาจากเพลง "Show down" (On the Third Day) อีแอลโอประสบความสำเร็จสูงสุดช่วงกลางทศวรรษ 1970 จนถึงปี 1980 มีผลงานติดอันดับท็อป 40 ในสหรัฐอเมริกาและอังกฤษทั้งสิ้น 27 ซิงเกิล ทั้งยังถือสถิติเป็นศิลปินที่มีซิงเกิลติดอันดับฮอต 100 และ ทอป 40 มากที่สุด โดยไม่มีซิงเกิลใดเคยขึ้นถึงอันดับหนึ่งเลย
ในยุคหลังปี 1980 ก่อนการสลายวง เจฟฟ์ ลินน์พยายามตัดเครื่องดนตรีซิมโฟนิก ซึ่งเป็นเครื่องสายออกจากงานของอีแอลโอและนำเครื่องดนตรีซินทีไซเซอร์มาแทนที่เพื่อทดลองงานรูปแบบป็อปร็อกและดิสโก จนเหลือสมาชิกในวงเพียง 4 คน โดยผลงานชุดสุดท้ายก่อนสลายวงในปี 1986 ได้แก่อัลบั้ม Balance of Power หลังจากนั้น 15 ปีต่อมา เจฟฟ์ ลินน์ กลับมาทำอัลบั้ม "Zoom" (2001) ซึ่งมีแนวเพลงกลับไปเหมือนยุคแรกของวง โดยมีสมาชิกดั้งเดิมคือ Richard Tandy มือคีย์บอร์ดและมีศิลปินรับเชิญเป็นอดีตสมาชิกเดอะบีตเทิลส์ ได้แก่ จอร์จ แฮร์ริสันและริงโก สตาร์ ในปี 2015 เจฟฟ์ ลินน์ได้ออกอัลบัม "Alone in the Universe" โดยใช้ชื่อวงว่า Jeff Lynne's ELO
กุหลาบสีดำ
กุหลาบสีดำ ละครแนวดราม่าแอ็คชั่น จากค่ายแอคอาร์ต เจเนอเรชั่น จำกัด ของแดง ธัญญา วชิรบรรจง และพงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง ที่นั่งแท่นเป็นผู้กำกับการแสดงด้วย เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ 3ของค่ายแอคอาร์ต บทประพันธ์ของเอกนรี เขียนบทโทรทัศน์ โดย ฐา-นวดี สถิตยุทธการ
กุหลาบสีดำ ได้หมิว ลลิตา ปัญโญภาส มาสวมบทบาท ชงโค สาวสวยทายาทนักธุรกิจผู้ยิ่งใหญ่ แต่ชึวิตพลิกผันทำให้เธอต้องติดคุก ความตายของแม่อย่างปริศนา ทำให้เธอเอาตัวเข้าไปหาความจริงที่โหดร้าย แต่ความอยุติธรรมได้ทำให้เธอต้องเข้าไปอยู่ในเรือนจำ ที่ที่สอนให้เธอได้เข้าใจถึงคำว่าเพื่อนที่แท้จริง ที่เธอคิดว่าคงไม่มีใครจริงใจกับเธออีกแล้ว เมื่อชงโคได้ออกมาสู่โลกภายนอก ก็ไม่รอช้าที่จะดำเนินแผนการสะสางคนที่ทำให้แม่เธอต้องตาย และทำให้ตัวเธอต้องติดคุก
เรื่องย่อ
ชงโค หญิงสาวที่ภายนอกดูเพียบพร้อม ลูกสาวคนเดียวของสุคนธา นักธุรกิจหญิงแถวหน้าของเมืองไทย ถูกแม่เรียกให้กลับมาเมืองไทยจากสหรัฐอเมริกา ทั้งที่เธอไม่ได้อยากกลับมาเลย แต่เมื่อเธอมาถึง ก็ได้พบกับภาพที่แม่ฆ่าตัวตาย ชงโคคิดว่าสาเหตุที่แม่ฆ่าตัวตาย ต้องมีคนอยู่เบื้องหลัง และคนที่น่าสงสัยมากที่สุดคือทรงธรรมผู้ที่เป็นหุ้นส่วนทางธุรกิจของสุคนธา ความมุทะลุของชงโคทำให้เธอต้องติดคุก จากการบุกไปบ้านนายทรงธรรม เพื่อแก้แค้นให้กับแม่ แต่แล้วเหตุการณ์กลับตาลปัตร เกิดความชุลมุนในขณะที่ชงโคป้องกันตัว ได้เกิดเสียงปืนลั่น ลูกน้องของทรงธรรมตายคาที่ ชงโคถูกดำเนินคดี คนรอบข้างตัวเธอที่เหมือนจะช่วยกลับกลายเป็นพวกทรงธรรมทั้งหมด ไม่เว้นแม้กระทั่งวรเทพทนายความที่พยายามเข้ามาทำทีเป็นจะช่วยเธอ แต่ก็คือคนที่ทรงธรรมส่งมา มีเพียงลุงบุญส่งคนเดียวที่พร้อมจะช่วยเธออย่างจริงใจ แต่ก็ไม่สามารถช่วยอะไรชงโคได้ ชงโคถูกพิพากษาจำคุกเป็นเวลา 15 ปี ที่นี้ชงโคได้รู้จักกับ ปัทมานักโทษหญิงที่สอนให้เธอรู้จักปรับตัวไม่เช่นนั้นก็จะไม่มีใครช่วยเธอได้ ปัทมายังได้แนะนำกานต์ ทนายความคนหนึ่งให้ชงโครู้จัก กานต์หลงรักเธอทันที และชงโคก็ได้เพื่อนใหม่ คือ ฟ้ากับขวด ทั้งสองช่วยสอนเทคนิค 18 มงกุฏต่างๆ ให้กับเธอมากมาย
ปริโม
เอดวิน การ์โลส โกลอน (Edwin Carlos Colón; 21 ธันวาคม ค.ศ. 1982) นักมวยปล้ำอาชีพชาวปวยร์โตรีโก เป็นลูกชายของคาร์ลอส โคลอน ซีเนียร์ น้องชายของการ์ลิโตและญาติพี่น้องกับเอปิโก ปี2007 เซ็นสัญญากับWWEในนาม ปริโม (Primo) ฝึกค่ายFCWในปี 2008 เปิดตัวขึ้นค่ายหลักในปีเดียวกัน ในเรสเซิลเมเนีย ครั้งที่ 25ได้คว้าแชมป์โลกแท็กทีมและแชมป์แท็กทีม WWEร่วมกับการ์ลิโต ทำให้กลายเป็นแชมป์แท็กทีมยูนิฟายด์ ก่อนเสียให้เอดจ์และคริส เจริโค จากนั้นได้ถูกการ์ลิโตหักหลัง ปี 2011 ได้ร่วมทีมกับเอปิโกโดยมีโรซา เมนเดสเป็นผู้จัดการทีม และได้แชมป์แท็กทีมในเฮาส์โชว์ มกราคม 2012 ก่อนจะเปลี่ยนกิมมิคอยู่หลายครั้งและออกในปี 2020
กุหลาบสีดำ
เรื่องย่อ
หลังจากที่ออกจากคุกมาได้ วรเทพก็มารับเธอไปอยู่ด้วย ชงโคไม่รู้จะไปที่ไหนจึงยอมตามไปด้วย ชงโคเริ่มหางานทำพร้อมกับการตามล้างแค้นไปด้วย ด้วยความช่วยเหลือจากเพื่อนในคุก ทุกครั้งที่เธอล้างแค้นสำเร็จ ดอกกุหลาบสีดำ 1 ดอก จะถูกส่งให้ปัทมาที่อยู่ในคุก คนที่ชงโคตามล้างแค้นใกล้ตัวทรงพลเข้าไปทุกที จนกระทั่งเป็นทีของทรงพล ที่ถูกตัดอวัยวะเพศจนหมดอาลัยตายอยากในชีวิต ได้กระโดดตึกตาย ในขณะที่ทรงทิพย์ถูกสาดน้ำกรดทำให้เสียโฉมก็ไม่อยากที่จะมีชีวิตอยู่อีกต่อไป ทรงธรรมสืบรู้มาว่าเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น มาจากฝีมือของชงโค จึงเกิดการตามล่าชงโค แต่ตำรวจมาช่วยไว้ได้ทัน ทำให้ทรงธรรมได้รับผลกรรมที่ก่อไว้ แต่เธอก็ต้องตกใจเมื่อรู้ว่าคนที่รู้เรื่องทุกอย่างคือปัทมา คนที่เธอไว้ใจมากที่สุด แต่กลับยืมมือเธอเพื่อล้างแค้น และสิ่งที่ทำให้ชงโคสะเทือนใจที่สุดก็คือความลับของแม่เธอเองที่ไม่เคยรู้มาก่อน นั่นทำให้ชงโคเสียใจอย่างที่สุด
กานต์ประสบความสำเร็จในชีวิต หลังจากที่เขาสามารถสอบเป็นผู้พิพากษาได้ เขาก็พยายามจะขอชงโคแต่งงาน แต่ชงโคปฏิเสธเพราะเห็นว่ากานต์เป็นคนดีเกินไป เธอหันไปเลือกใช้ชีวิตคู่กับวรเทพคนที่มีภูมิหลังของชีวิตที่แปดเปื้อนไม่แพ้กันแทน
จักรทิพย์ ชัยจินดา
พลตำรวจเอก จักรทิพย์ ชัยจินดา (เกิด 19 ตุลาคม พ.ศ. 2502) เป็นนักการเมืองและตำรวจชาวไทย อดีตสมาชิกวุฒิสภาไทย  กรรมการศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) หัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉินด้านความมั่นคง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ  ใน ศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ นายตำรวจราชองครักษ์ และนายตำรวจราชองครักษ์พิเศษ กรรมการและเลขานุการในคณะกรรมการฝ่ายรักษาความปลอดภัยและการจราจรพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ประวัติ
จักรทิพย์ ชัยจินดา เกิดเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2502 ที่อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี เป็นบุตรชายของนายประณีต ชัยจินดา นักธุรกิจคนดังแห่งอ่างศิลา และนางสมศรี ชัยจินดา สมรสกับ ดร.บุษบา ชัยจินดา มีบุตรชาย 2 คน ได้แก่​ พันตำรวจตรี ​ชานันท์​ ​ชัยจินดา​​ ผบ.ร้อยกองกำกับการที่ 3​ กองบังคับการสนับสนุน​ทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวน​ชายแดน และ ชัยธัช ชัยจินด​า จบการศึกษาจากวชิราวุธวิทยาลัย, โรงเรียนนายร้อยตำรวจรุ่นที่ 36 (นรต.36) ปริญญาโทสาขาบริหารรัฐกิจ จากสหรัฐ และศึกษาเพิ่มเติมหลักสูตรการสอบสวน (ATF-ILEA) และหลักสูตรเอฟบีไอ รัฐเนวาดา จากสหรัฐ
การทำงาน
เริ่มต้นรับราชการจากตำแหน่ง นายเวรผู้บังคับการประจำกรมตำรวจ สำนักงานกำลังพล และสารวัตรแผนกสายตรวจรถยนต์และรถจักรยานยนต์ กองกำกับการสายตรวจ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2537–พ.ศ. 2538 ได้ย้ายเข้าสู่กองปราบปรามในตำแหน่งรองผู้กำกับ ในปี พ.ศ. 2539 ได้เป็นนายเวรอธิบดีกรมตำรวจ (พล.ต.อ.พจน์ บุณยะจินดา) จากนั้นได้ทำงานในตำแหน่งงานด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะงานด้านปราบปราม เช่น รองผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสมุทรสงคราม, รองผู้บังคับการกองตำรวจน้ำ, รองผู้บังคับการกองปราบปราม, ผู้บังคับการกองตรวจคนเข้าเมืองท่าอากาศยานแห่งชาติ (ผบก.ตม.ทอช.) เป็นต้น
โดย จักรทิพย์ได้ชื่อว่าเป็นนายตำรวจมือปราบอีกคนหนึ่ง มีผลงานสำคัญ ๆ เช่น เป็นผู้เจรจาให้ปล่อยตัวประกันซึ่งเป็นผู้บัญชาการเรือนจำสมุทรสาคร กับกลุ่มนักโทษแหกคุกชาวพม่า ในปลายปี พ.ศ. 2543 ร่วมกับ พล.ต.ต.ภาณุพงศ์ สิงหรา ณ อยุธยา ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 7 (ผู้ช่วย ผบช.ภาค 7-ตำแหน่งและยศในขณะนั้น) เป็นต้น
ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2551 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นรองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล ซึ่งในอีก 6 วันต่อมา คือในวันที่ 7 ตุลาคม นั้นก็ได้เกิดเหตุการการสลายการชุมนุมหน้าอาคารรัฐสภาขึ้น โดยเป็นการสลายการชุมนุมของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ในการชุมนุม 193 วัน โดยตำรวจ ซึ่งในเหตุการครั้งนี้ พล.ต.อ.จักรทิพย์ได้แสดงความมีมนุษยธรรมโดยการถอดเสื้อของตนเองเข้าพยาบาลผู้ได้รับบาดเจ็บซึ่งเป็นฝ่ายพันธมิตรฯด้วย จนได้รับฉายาว่า "สุภาพบุรุษแก๊สน้ำตา"
จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2552 ได้ย้ายเป็นรักษาการ ผู้บัญชาการประจำสำนักงานผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ทำหน้าที่ประสานงานสำนักนายกรัฐมนตรีและกระทรวงมหาดไทย) ก่อนจะได้รับแต่งตั้งจากคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ (ก.ตร.) ให้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจนครบาลในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2553 สืบต่อจาก พล.ต.ท.สัณฐาน ชยนนท์
นอกเหนือจากการรับราชการตำรวจแล้ว พล.ต.อ.จักรทิพย์ ยังมีตำแหน่งเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) และคณะกรรมการบริหารกิจการขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.)
ข้อมูลส่วนตัว จักรทิพย์ เป็นคนที่ส่วนสูงเพียง 165 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 65 กิโลกรัม ซึ่งถือได้ว่าเป็นบุคคลรูปร่างเล็ก แต่ทว่าเมื่อแต่งเครื่องแบบแล้วจะพกพาอาวุธปืนขนาดต่าง ๆ พร้อมแม็กกาซีนบรรจุกระสุนและอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น กุญแจมือหรือไฟฉาย ติดตัวไว้เสมอ ซึ่งรวมกันทั้งหมดมีน้ำหนักประมาณ 8 กิโลกรัม จนได้รับฉายาจากบุคคลใกล้ชิดว่า "แป๊ะ 8 กิโล" และได้รับฉายาจากสื่อมวลชนเมื่อปลายปี พ.ศ. 2553 ว่า "น.1 อีซี่พาส" เนื่องจากติดยศ พลตำรวจโท (พล.ต.ท.) อย่างรวดเร็วและเป็นถึงผู้บัญชาการตำรวจนครบาล ทั้ง ๆ ที่เพื่อนร่วมรุ่นบางคนยังเป็นแค่สารวัตรเท่านั้น จึงคาดหมายว่าในอนาคต อาจจะได้รับตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เพราะมีอายุราชการนานถึง 10 ปี
ต่อมาสมัยรัฐบาลที่มี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรีนั้น จักรทิพย์ ได้ถูกโยกย้ายไปเป็นผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค (ผบช.ภาค 9) โดยมี พล.ต.ท.วินัย ทองสอง เข้ามาดำรงตำแหน่งแทน
หลังจากรัฐประหารในวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 ในวันที่ 24 พฤษภาคม ปีเดียวกัน ได้รับคำสั่งจาก พล.ต.อ.วัชรพล ประสารราชกิจ รักษาการผู้บัญชาการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ให้ปฏิบัติหน้าที่รักษาการผู้บัญชาการตำรวจนครบาล แทนที่ พล.ต.ท.คำรณวิทย์ ธูปกระจ่าง ที่ได้รับคำสั่งให้ไปปฏิบัติหน้าที่ ศูนย์ราชการพิเศษ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ในปี พ.ศ. 2557 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ในการประชุมคณะกรรมการนโยบายตำรวจแห่งชาติ (ก.ต.ช.) เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2558 ซึ่งมีพลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เป็นประธานแทน พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่ติดภารกิจได้มีมติเป็นเอกฉันท์เลือกพลตำรวจเอกจักรทิพย์เป็นผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติคนที่ 11 สืบต่อจากพลตำรวจเอก สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง ที่จะเกษียณอายุราชการในวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2558 โดยได้รับโปรดเกล้าฯให้ดำรงตำแหน่งในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2558 และมีผลในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558
นอกจากนั้นได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าพนักงานสอบสวนคดีระเบิดแยกราชประสงค์และท่าเรือสาทร ใน เหตุระเบิดในกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2558 ระหว่างวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2558 ถึง 30 กันยายน พ.ศ. 2558 ระหว่างดำรงตำแหน่งรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ในการประชุมสภากรรมการสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 1/2559 พลตำรวจเอกจักรทิพย์ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานบริษัท พรีเมียร์ลีกไทยแลนด์ จำกัด
ในปี พ.ศ. 2562 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา
ในวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2563 คณะรัฐมนตรีมีมติแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการสำรวจการกักตุนโภคภัณฑ์
ในวันที่​ 8​ เมษายน​ พ.ศ.​ 2563​ ได้รับแต่งตั้งจากผู้บัญชาการทหารสูงสุด​ พลเอกพรพิพัฒน์ เบญญศรี​ ให้เป็นผู้กำหนดแนวทางของพนักงานเจ้าหน้าที่และเหตุจำเป็นอื่นๆ​ ตามข้อกำหนดออกตามมาตรา​ 9​ ​แห่งพระราชกำหนดการบริหารราชการใน​สถานการณ์​ฉุกเฉิน​ พ.ศ.​ 2548 (ฉบับที่​ 2)​
ในวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2563 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าแต่งตั้งเป็น นายตำรวจราชองครักษ์พิเศษ ซึ่งเป็นตำแหน่งสุดท้ายของ พลตำรวจเอก จักรทิพย์ ชัยจินดา ก่อนเกษียณอายุราชการ
ตำแหน่งอื่น
จักรทิพย์ยังได้รับแต่งตั้งอีกหลายตำแหน่ง เช่น กรรมการในคณะกรรมการนโยบายป่าไม้แห่งชาติ, กรรมการในคณะกรรมการเตรียมการด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ , กรรมการในคณะกรรมการบริหารการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก , ประธานกรรมการคณะกรรมการกำกับธุรกิจรักษาความปลอดภัย , กรรมการในคณะกรรมการนโยบายทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติ , กรรมการในคณะกรรมการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี การประกาศใช้ธงไตรรงค์เป็นธงชาติไทย ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 210/2559 , กรรมการในคณะกรรมการเพื่อเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง และกรรมการในคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ กรรมการบริหาร มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กรรมการในคณะกรรมการการบริหารการแก้ไขบำบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชนที่กระทำผิด กรรมการในคณะอำนวยการจัดงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
อนุกรรมการในคณะอนุกรรมการตรวจสอบปริมาณและคุณภาพข้าวคงเหลือของรัฐ, กรรมการมูลนิธิแพทยศาสตร์ตำรวจ , นายตำรวจราชสำนักเวร , หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจร กรรมการในคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาและคุ้มครองสถาบันครอบครัว , กรรมการในคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ , กรรมการในคณะกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช , กรรมการในคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า กรรมการในศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา​2019 (โควิด-19)​
วัดจุฬาภรณ์วนาราม
วัดจุฬาภรณ์วนาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบ้านพริก อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก
ทางเข้าวัดเป็นอุโมงค์ไผ่ระยะทางกว่า 500 เมตร ภายในมีพระบรมสาริกธาตุพุทธเตชะมงคลชัย นอกจากนี้ รอบ ๆ บริเวณวัดยังมีพรรณไม้นานาชนิด เช่น ต้นยางนา ต้นโพธิ์อินเดีย ต้นพระพุทธเจ้า 5 องค์
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2533
ด้านล่างนี้เป็นบุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2533
เดอะคะมีเลียนส์
เดอะคะมีเลียนส์ (The Chameleons หรือ The Chameleons UK ในอเมริกา) วงดนตรีโพสต์พังก์จากแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ ก่อตั้งในปี 1981 ออกขายอัลบั้มชุดแรกในปี 1983 ชื่ออัลบั้ม Script of the Bridge
แบล็กอายด์พีส์
เดอะแบล็กอายด์พีส์ (The Black Eyed Peas) เป็นวงดนตรีฮิปฮอปจากอเมริกา มีเพลงดังอย่าง Where Is The Love?, My Hump เป็นต้น
ประวัติ
ปี 1989 วิลเลียม อดัมส์ หรือ วิล.ไอ.แอม (William Adams / will.i.am) และอัลเลน พิเนดา หรือ แอพเพิล.ดี.แอป (Allen Pineda / apl.de.ap) รู้จักกันและเริ่มร้องเพลงแร็ปออกโชว์ด้วยกันในลอสแอนเจลิส ทั้งคู่เซ็นสัญญากับค่ายรูธเลส (Ruthless Records) ที่บริหารงานโดยอีซี-อี (Eazy-E) โดยใช้ชื่อวงว่า แอทบัน คลานน์ (Atban Klann) แต่อัลบั้มแรกของพวกเขาไม่ได้ออก เพราะทางค่ายเพลงไม่คิดว่าการสื่อความหมายในแนวบวกของเพลงในอัลบั้มนี้จะได้รับความนิยม
ในช่วงกลางทศวรรษที่ 90 พวกเขาแสดงในคลับย่านลอสแอนเจลิสและมีแขกรับเชิญเช่น ชาลี 2น่า (Chali 2na) และจูราสสิค 5 (Jurassic 5) หลังจากเซ็นสัญญากับค่ายอินเตอร์สโคป (Interscope Records) และออกอัลบั้มแรกชื่อ บีไฮด์เดอะฟรอนต์ (Behind the Front) ในปี 1998 ทางวงก็ได้รับการต้อนรับอย่างดี เพลงฮิตได้แก่ Joints and Jam ซึ่งได้ประกอบภาพยนตร์เรื่อง Bulworth ด้วย ส่วนอัลบั้มที่สองออกในปี 2000 ชื่อ บริดจิงเดอะแก็ป (Bridging the Gap) มีเพลงฮิตอย่าง Request + Line ที่ได้เมซี่ เกรย์ (Macy Gray) มาร่วมร้อง
แบล็กอายด์พีส์ประสบความสำเร็จสูงสุด ในปี 2003 กับอัลบั้มที่สาม เอเลฟังก์ (Elephunk) ด้วยสถิติยอดจำหน่ายสูงกว่า 2 ล้านแผ่นทั่วโลก มีเพลงฮิตคือ Where is the Love?, Hey Mama, Let’s Get Retarded และ Shut Up ต่อมาดันเต ซานติเอโก อดีตสมาชิกวงแนะนำสเตซี แอน เฟอร์กูสัน หรือ เฟอร์กี้ (Stacy Ann "Fergie" Ferguson / Fergie) เข้ามาเป็นนักร้องหญิงในวง ในปี 2005 แบล็กอายด์พีส์ออกอัลบั้มที่สี่ชื่อ มังกีบิสซิเนส (Monkey Business) มีเพลงฮิตอย่าง My Humps, Feel It และ Disco Club
ในปี 2006 แบล็กอายด์พีส์ได้ร้องเพลงให้กับงานฟุตบอลโลก 2006 ซึ่งทำร่วมกับไบรอัน อีโน โปรดิวเซอร์ชาวอังกฤษ ซึ่งเคยโปรดิวซ์เพลงให้วง U2 และเดวิด โบอี ต่อมาทางวงได้ออกอีพีรวมเพลงมิกซ์ชื่อ Renegotiations: the Remixes เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2006 โดยเป็นการนำเพลงส่วนใหญ่ในอัลบั้ม มังกีบิสซิเนส มาเรียบเรียงใหม่
วงแบล็กอายด์พีส์ได้ก่อตั้งมูลนิธิ The Pea Pod Foundation เพื่อช่วยเหลือเด็ก ๆ ทั่วโลก ซึ่งมูลนิธินี้ดำเนินงานผ่าน The Entertainment Industry Foundation โดยเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2006 มีการจัดคอนเสิร์ตขึ้นในฮอลลีวูด รัฐแคลิฟอร์เนีย เพื่อหารายได้ให้กับมูลนิธิ ซึ่งแบล็กอายด์พีส์ก็ได้ขึ้นแสดงร่วมกับ เซร์ชีอู เมงจิส, เจสซิกา ซิมป์สันและดาราอื่น ๆ อีกมากมาย
ปี 2009 แบล็กอายด์พีส์ออกอัลบั้มที่ห้า ดิอี.เอ็น.ดี. (The E.N.D.) ซึ่งมีลักษณะเป็นดนตรีอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น อัลบั้มนี้มีซิงเกิลนำอย่าง Boom Boom Pow, I Gotta Feeling และ Meet Me Halfway ปีต่อมาวงออกอัลบั้มที่หก เดอะบิกินนิง (The Beginning) ในปี ค.ศ. 2018 แบล็กอายด์พีส์ออกอัลบั้มที่เจ็ด มาสเตอส์ออกเดอะซัน วอลุม 1 (Masters of the Sun Vol. 1) โดยมีเจ เรย์ โซลทำหน้าที่ร้องนำแทนเฟอร์กี้ที่ออกจากวง ต่อมาแบล็กอายด์พีส์ออกอัลบั้มที่แปด ทรานสเลชัน (Translation) ในปี ค.ศ. 2020
การแตกหน่อ
การแตกหน่อ (budding) เป็นการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศชนิดหนึ่ง การแตกหน่อเป็นการสร้างตัวอ่อนแล้วจึงทำให้ตัวอ่อนเจริญเติบโตเอง การสืบพันธุ์แบบนี้ พบมากในสัตว์ชั้นต่ำ ที่มีโครงสร้างไม่ซับซ้อน เช่น ยีสต์ ไฮดร้า แต่ก็พบได้บ้างในพืชบางชนิดเช่น กล้วย ไผ่ เป็นต้น
เนาวรัตน์ ซื่อสัตย์
เนาวรัตน์ ซื่อสัตย์ (ชื่อเล่น : แหม่ม) เป็นนักแสดงชาวไทย ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น สิทธิรัตน์ ซื่อสัตย์
ประวัติ
เนาวรัตน์ ซื่อสัตย์ เกิดเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2503 ที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร จบการศึกษาจากโรงเรียนนักบุญโยนออฟอาร์ต (ภายหลังศึกษาต่อเพิ่มเติมจนจบปริญญาตรีจากคณะรัฐศาสตร์ หลักสูตรพิเศษ รุ่นที่สอง มหาวิทยาลัยรามคำแหง) แล้วเข้าทำงานที่หนังสือพิมพ์สยามิศร์ ก่อนจะออกมาเดินแบบให้ร้านเสริมสวยเพ็ญ ต่อมาพิชัย น้อยรอด หรือ เฮียหลอ ชักนำให้มาแสดงภาพยนตร์เรื่อง ไอ้ติงต๊อง ร่วมกับ สมบัติ เมทะนี, กรุง ศรีวิไล และยอดชาย เมฆสุวรรณ แต่ภายหลังเกิดไอเดียทำภาพยนตร์เรื่อง อีโล้นซ่าส์ ซึ่งต่อถูกเปลี่ยนชื่อเป็น โล้นซ่าส์ ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2521 โดยเธอรับบทเป็นเด็กสาวซึ่งถูกกล้อนผมและยอมขายตัวเพื่อผู้มีพระคุณ ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ออกฉายก่อนเรื่องไอ้ติงต๊องและสร้างชื่อเสียงให้กับตัวเธอเป็นอย่างมาก เธอมีผลงานทางภาพยนตร์ต่อมาบ้างแต่ไม่มากนัก หนึ่งในนั้นคือ จิ๊กกี๋ก็มีหัวใจ ร่วมกับนางเอกชื่อเหมือนกัน คือ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์
การลงประชามติอันชลุสออสเตรีย ค.ศ. 1938
การลงประชามติอันชลุสกับประเทศเยอรมนีจัดตั้งขึ้นในประเทศออสเตรียที่ถูกยึดครองในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 1938 พร้อมกับการรวมเป็นหนึ่งกับเยอรมนี กองทัยเยอรมนีได้ยึดครองออสเตรียมาตั้งแต่วันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 1938 ผลการลงประชามติมีรายงานว่าเห็นชอบร้อยละ 99.73 โดยมีผู้มีสิทธิเลือกตังร้อยละ 99.71
ศัตรูทางการเมือง (คอมมิวนิสต์, สังคมนิยม เป็นต้น) และชาวออสเตรียที่มีบรรพบุรุษเป็นชาวโรมานีหรือยิว (เกือบ 360,000 คนหรือร้อยละ 8 ของประชากรทั้งประเทศ) ถูกห้ามไม่ให้โหวตออกเสียงประชามติ
ผล
คำถามในประชามติคือ:
อ้างอิง
บรรณานุกรม
กางเกงในสตรี
กางเกงในสตรี (panties หรือ knickers ในสหราชอาณาจักร) เป็นรูปแบบชุดชั้นในที่สวมใส่สำหรับผู้หญิง มักมีเนื้อผ้าที่แน่นหรือหลวม มีลักษณะปกปิดช่วงขาหนีบส่วนบริเวณอวัยวะเพศ (มักจะมีวัสดุดูดซับเช่นผ้าฝ้าย) มีช่องเปิดให้ขาทั้งสองข้างลอดไว้แล้วมีผ้าเส้นเอวที่มักจะทำจากยาง โดยมักจะใช้วัสดุหลากหลาย แต่ส่วนใหญ่จะเป็นเนื้อผ้าที่ระบายอากาศ
กางเกงในถูกออกแบบปกปิดส่วนเชิงกรานของผู้หญิง ตั้งแต่ยุค 1970 เป็นต้นมา กางเกงชั้นในสตรีไม่มีขา ในบางกรณี มีลักษณะสั้นคล้ายกับกางเกงขาสั้นและได้เพิ่มความเป็นกางเกงขาสั้นมากขึ้นในเวลานั้น
ธนวิช วงศ์สุวรรณ
ศักดิ์สุวรรณ วงศ์สุวรรณ ชื่อเดิม ธนวิช วงศ์สุวรรณ ชื่อเล่น ปอม เกิดเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2527 เป็นนักแสดงชาวไทย โดยมากแสดงคิวบู๊ เกิดที่กรุงเทพมหานคร ภายหลังจบการศึกษาโรงเรียนมัธยมที่โรงเรียนทวีธาภิเศก ชั้นมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6 และต่อมาเขาจบการศึกษาระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา เริ่มเข้าวงการบันเทิงเขาเป็นนักแสดงตัวประกอบสตั๊นแมน ภายหลังเขามีผลภาพยนตร์และมีผลงานละครทางช่อง 7 เอชดี มีผลงานแสดงภาพยนตร์เรื่อง โคตรสู้ โคตรโส ของ พันนา ฤทธิไกร แสดงในภาพยนตร์ต่างประเทศ อาทิ Dragon Wolf (รับบท Rahu) ซีรีส์ ขวัญผวา เวอร์ชันจีน (รับบท อาเป้า/พี่ยอด), ภาพยนตร์แคนาดาเรื่อง She Has a Name (รับบท ชัย) แสดงละครไทยเรื่อง ลูกผู้ชายพันธุ์ดี ซีซั่น 1-2 (รับบท สะท้าน), เนตรนาคราช (รับบท ซามูใบ้), ยอดมนุษย์ดาบเทวดา (รับบท มารจิ้งจอก), ขุนกระทิง (รับบท คุง), เพชรตัดเพชร (รับบท วัตร), สาปดอกสร้อย (รับบท คม), มือเหนือเมฆ (รับบท ปอม), ยึดฟ้าหาพิกัดรัก (รับบท เสือดำ) ฯลฯ
ปี 2561 แสดงในละครบู๊เรื่อง เล็บครุฑ ของค่ายไนน์บีเวอร์ฟิล์ม รับบทเป็น ร.ต.ต.อดิศักดิ์ ต่อมาแสดงเรื่อง เชิง ชาย ชาญ (รับบท ทองแดง) และ เจ้าสาวจำยอม
ปรากฏการณ์ความจริงลวง
ปรากฏการณ์ความจริงลวง หรือ ปรากฏการณ์การกล่าวซ้ำๆ (Illusory truth effect, validity effect, truth effect, reiteration effect) เป็นความโน้มเอียงที่จะเชื่อข้อมูลเท็จว่าเป็นจริงเมื่อได้รับอย่างซ้ำๆ เป็นปรากฏการณ์ที่ระบุครั้งแรกโดยงานศึกษาปี1977 ที่มหาวิทยาลัยสองแห่งในเมืองฟิลาเดลเฟีย สหรัฐ คือทั่วไปแล้ว เมื่อประเมินความเป็นจริง มนุษย์จะดูว่ามันเข้ากับความเข้าใจของตนหรือรู้สึกคลับคล้ายคลับคลาหรือไม่ วิธีแรกนั้นสมเหตุสมผลเพราะใช้วิธีเปรียบเทียบข้อมูลใหม่กับข้อมูลที่รู้อยู่แล้วว่าเป็นจริง แต่การได้ยินข้อความซ้ำๆ กลับทำให้คล่องใจลื่นหูกว่าข้อความที่ยังไม่เคยได้ยิน แล้วทำให้เราเข้าใจว่าสิ่งที่กล่าวซ้ำๆ น่าจะเป็นจริงกว่า ปรากฏการณ์นี้ได้ระบุว่าสัมพันธ์กับ hindsight bias คือความเอนเอียงในการเห็นว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในอดีตพยากรณ์ได้ง่ายเกินความเป็นจริง
ในงานศึกษาปี2015 นักวิจัยพบว่า ความคุ้นเคยสามารถเอาชนะความสมเหตุผลได้ และการได้ยินบ่อยๆ ว่า ข้อความหนึ่งเป็นเท็จ อาจมีผลตรงข้ามทำให้ผู้ฟังเชื่อเรื่องเท็จว่าเป็นจริงเพราะได้ยินบ่อยๆ แม้ผู้ร่วมการทดลองจะรู้คำตอบที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น แต่ก็ยังเปลี่ยนความเชื่อต่อมาหลังจากได้รับข้อมูลเท็จซ้ำๆ นักวิจัยแสดงเหตุของปรากฏการณ์นี้ว่า เป็นเพราะข้อมูลสามารถประมวลง่ายกว่า (processing fluency)
ปรากฏการณ์นี้มีผลสำคัญในเรื่องต่างๆ รวมทั้งการหาเสียงเลือกตั้ง การโฆษณา สื่อข่าว สื่อสังคม (โดยเฉพาะการได้รับข่าวเท็จบ่อย ๆ) และโฆษณาชวนเชื่อ
งานศึกษาดั้งเดิม
ในปี1977 งานศึกษาที่มหาวิทยาลัยสองแห่งในเมืองฟิลาเดลเฟีย สหรัฐ (คือ Villanova University และ Temple University) ได้ระบุรายละเอียดและบัญญัติชื่อของปรากฏการณ์นี้เป็นครั้งแรก งานศึกษาให้ผู้ร่วมการทดลองตัดสินข้อความต่างๆ ว่าเป็นจริงหรือเท็จ คือ ในการทดลอง 3ครั้งแต่ละครั้ง นักวิจัยได้แสดงข้อความ 60 บทแก่นักศึกษามหาวิทยาลัยกลุ่มเดียวกัน ข้อความบางบทเป็นจริง บางบทเป็นเท็จ คำถามชุดที่สองได้ส่งให้ดู 2 อาทิตย์หลังจากชุดแรก และชุดที่สามอีก 2 อาทิตย์ต่อจากนั้น มีข้อความ 20 บทเดียวกันที่อยู่ในชุดคำถามทั้งหมด ข้อความที่เหลือมีอยู่แต่ในชุดของตนๆ เท่านั้น มีการถามผู้ร่วมการทดลองว่า มั่นใจในความจริงเท็จของข้อความแค่ไหน โดยข้อความเป็นเรื่องที่นักศึกษาไม่น่าจะรู้เรื่องอะไร ยกตัวอย่างคำถามเช่น "ฐานทัพอากาศ (สหรัฐ) แรกสร้างขึ้นในรัฐนิวเม็กซิโก" หรือ "บาสเกตบอลกลายเป็นกีฬาโอลิมปิกครั้งแรกในปี 1925" โดยให้ผู้ร่วมการทดลองลงคะแนนแสดงความเป็นจริงระหว่าง 1-7 สำหรับข้อความแต่ละบท
แม้ระดับความมั่นใจในความจริงของบทความที่ไม่กล่าวซ้ำจะอยู่ใกล้ๆ กัน แต่ความมั่นใจในบทความที่กล่าวซ้ำกลับเพิ่มขึ้นจากชุดที่1 ไปยังชุดที่2 และจากชุดที่2 ไปยังชุดที่3 โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจาก 4.2 ไปยัง 4.6 ไปถึง 4.7 ข้อสรุปของนักวิจัยก็คือ บทความที่ระบุซ้ำๆ จะทำให้มันปรากฏว่าเป็นจริงยิ่งกว่า
ในปี1989 นักวิจัยอีกกลุ่มหนึ่งได้ทำซ้ำผลงานดั้งเดิม โดยได้ผลคล้ายๆ กันว่า การได้รับข้อมูลเท็จซ้ำๆ ทำให้รู้สึกว่าข้อมูลนั้นมีโอกาสเป็นจริงยิ่งๆ ขึ้น
ปรากฏการณ์นี้มีผลเพราะเมื่อมนุษย์ประเมินความจริง ก็จะอาศัยว่าข้อมูลใหม่นั้นเข้ากับความเข้าใจของตนหรือรู้สึกคลับคล้ายคลับคลาหรือไม่ วิธีแรกนั้นสมเหตุผล เพราะใช้วิธีเปรียบเทียบข้อมูลใหม่กับข้อมูลที่รู้อยู่แล้วว่าเป็นจริงและพิจารณาความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูลทั้งสอง แต่นักวิจัยพบว่า ความคุ้นเคยอาจเอาชนะความสมเหตุผลได้ คือการได้ยินบ่อยๆ ว่า ข้อความหนึ่งเป็นเท็จอาจก่อผลตรงกันข้าม เพราะทำให้เชื่อเรื่องเท็จว่าเป็นจริงเพราะได้ยินบ่อยๆ
ความคล่องในการประมวลผล (processing fluency)
ในเบื้องต้น เชื่อกันว่าปรากฏการณ์นี้เกิดเมื่อบุคคลไม่แน่ใจในข้อความหนึ่งๆ ค่อนข้างมากเท่านั้น นักจิตวิทยาจึงได้สมมุติว่า ข้อความที่แปลกๆ ก็จะไม่ก่อปรากฏการณ์นี้ แต่ผลงานวิจัยต่อๆ มากลับแสดงว่า ปรากฏการณ์นี้ก็ยังเกิดกับข่าวปลอมด้วย คืองานวิจัยปี2015 ที่ตีพิมพ์ในวารสารจิตวิทยาเชิงการทดลอง (Journal of Experimental Psychology) ได้แสดงว่า ปรากฏการณ์นี้มีผลต่อผู้ร่วมการทดลองผู้รู้คำตอบอันถูกต้องตั้งแต่แรก แต่ต่อมากลับเปลี่ยนความเชื่อเพราะได้รับข้อมูลเท็จซ้ำๆ เช่น เมื่อผู้ร่วมการทดลองได้ข้อความนี้หลายๆ ครั้งคือ "ส่าหรีเป็นชื่อของกระโปรงสั้นมีจีบที่คนสก็อตใส่" บางคนก็จะกลับเชื่อว่านี้เป็นเรื่องจริงทั้งๆ ที่ได้ตอบคำถามอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นแล้วว่า "อะไรเป็นชื่อของกระโปรงสั้นมีจีบที่คนสก็อตใส่" (คิลต์)
Hindsight bias (ความเอนเอียงว่าเข้าใจปัญหาหลังเหตุการณ์)
ในงานศึกษาปี1997 นักวิจัยสัมพันธ์ปรากฏการณ์นี้กับ hindsight bias (ความเอนเอียงว่าเข้าใจปัญหาหลังเหตุการณ์) ซึ่งเป็นความเอนเอียงที่คิดว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วนั้นๆ สามารถพยากรณ์ได้เกินความเป็นจริง แล้วจึงจัดปรากฏการณ์นี้ว่าเป็นส่วนย่อยของ hindsight bias โดยเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า reiteration effect
งานศึกษาอื่นๆ
งานศึกษาปี1981 และ 1983 แสดงว่า ข้อมูลที่ได้จากประสบการณ์เร็วๆ นี้มักมองว่า ลื่นกว่าคุ้นเคยกว่าข้อมูลใหม่ๆ ที่เพิ่งได้ งานศึกษาปี2011 ต่อยอดงานสองอย่างนี้โดยแสดงว่า ทั่วไปแล้ว ข้อมูลที่ได้จากความจำ "คล่องกว่าและคุ้นเคยกว่าข้อมูลที่เรียนรู้ใหม่" ดังนั้น จึงลวงให้เข้าใจว่าเป็นจริง โดยมีผลเพิ่มขึ้นเมื่อนำข้อความมาซ้ำ 2ครั้ง และยิ่งกว่าเมื่อซ้ำ 4ครั้ง นักวิจัยจึงสรุปว่า การระลึกจากความทรงจำเป็นวิธีที่ได้ผลเพื่อเพิ่ม "ความถูกต้อง" ของข้อความ อนึ่ง ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องสอบเรื่องที่เป็นประเด็นว่าเป็นความจริงหรือไม่
งานศึกษาปี1992 แสดงว่า ข้อความหนึ่งจะรู้สึกจริงถ้าเป็นข้อมูลที่คุ้นเคย งานศึกษาปี2012 แสดงว่า ผู้ร่วมการทดลองบางท่านที่ได้รับข่าวปลอมจะมีความจำเท็จ ข้อสรุปก็คือ ข้ออ้างเท็จที่ซ้ำๆ จะน่าเชื่อถือยิ่งขึ้นและอาจก่อให้ผู้รับรู้ข้ออ้างเกิดความผิดพลาด
งานศึกษาปี2014 ให้ผู้ร่วมการทดลองตัดสินความเป็นจริงของข้อความที่ระบุว่ามาจากบุคคลต่างๆ บุคคลเหล่านั้นบางคนมีชื่ออ่านออกเสียงง่ายกว่าคนอื่นๆ แล้วพบว่า ผู้ร่วมการทดลองชี้อย่างสม่ำเสมอว่า ข้อความที่ระบุโดยบุคคลผู้มีชื่ออ่านออกเสียงได้ง่ายกว่าเป็นความจริงยิ่งกว่าข้อความของผู้มีชื่อออกเสียงได้ยากกว่า นักวิจัยจึงสรุปว่า แม้แต่สิ่งที่เกิดในใจ เป็นอัตวิสัย ไม่เกี่ยวข้องกัน ก็ยังมีผลเมื่อมนุษย์ประเมินข้อมูลที่ปรากฏมาจากใคร
สึซึมิยะ ฮารุฮิ
สึซึมิยะ ฮารุฮิ เป็นชื่อเรียกนิยายชุดหนึ่ง แต่งโดย นาการุ ทานิกาวะ และวาดภาพประกอบโดย โนอิจิ อิโต ลงตีพิมพ์ในนิตยสารสนีกเกอร์ส ในประเทศญี่ปุ่น นิยายชุด สึซึมิยะ ฮารุฮิ ได้รับการดัดแปลงเป็นมังงะลงตีพิมพ์ในนิตยสารโชเน็นเอซ จากนั้นได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์การ์ตูนออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ชิบะ ในปี พ.ศ. 2549 และนำมาฉายซ้ำพร้อมกับฉายตอนที่เพิ่มเข้ามาใหม่ในปี พ.ศ. 2552 นอกจากนี้ยังนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์การ์ตูนตอนยาวออกฉายในปี พ.ศ. 2553
เนื้อเรื่อง
สึซึมิยะ ฮารุฮิ เป็นนักเรียนหญิงชั้นมัธยมปีที่ 4 ผู้ที่มีความสามารถในการเปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆรอบตัวจากจิตใต้สำนึกได้โดยที่เธอไม่รู้ตัว เธอได้ก่อตั้งชมรมที่เรียกว่า "หน่วยเอสโอเอส" (SOS dan) ย่อมาจาก "Sekai wo Ooini moriagerutame no Suzumiya Haruhi no dan" แปลว่า "หน่วยของสึซึมิยะ ฮารุฮิ เพื่อทำให้โลกนี้สนุกสนานครื้นเครงยิ่งขึ้น" โดยมีจุดประสงค์เพื่อค้นหาปรากฏการณ์ประหลาดเหนือธรรมชาติ, มนุษย์ต่างดาว, ผู้เดินทางข้ามกาลเวลา, มนุษย์ต่างมิติ และผู้มีพลังพิเศษ ฮารุฮิได้บังคับเคียวน์ เพื่อนร่วมชั้น(ผู้เล่าเรื่อง) และสมาชิกอีกสามคน ได้แก่ หนอนหนังสือไร้อารมณ์ นางาโตะ ยูกิ, สาวน้อยขี้อาย อาซาฮินะ มิคุรุ และ นักเรียนอารมณ์ดีที่ย้ายเข้ามาใหม่ โคอิซึมิ อิซึกิ เข้าเป็นสมาชิกกลุ่ม หลังจากนั้นทั้งสามได้เปิดเผยตัวตนที่แท้จริงแก่เคียวน์ ว่าไม่ได้เป็นมนุษย์ธรรมดาแต่เป็นกลุ่มที่ฮารุฮิกำลังค้นหาอยู่ นั่นคือ มนุษย์ต่างดาว, ผู้เดินทางข้ามกาลเวลา และผู้มีพลังพิเศษ ซึ่งส่งมาจากองค์กรลึกลับต่างๆเพื่อศึกษาสามารถพิเศษของฮารุฮิและยับยั้งฮารุฮิจากการเปลี่ยนแปลงโลกโดยไม่รู้ตัว โดยพยายามทำให้เธอใช้ชีวิตอยู่อย่างคนปกติ
นิยาย
แต่งโดย นาการุ ทานิกาวะ และวาดภาพประกอบโดย โนอิจิ อิโต ซึ่งวางจำหน่ายในรูปแบบนิยายยาวและรวมเรื่องสั้น โดยเรื่องสั้นนั้น ตีพิมพ์ลงใน The Sneaker ของ สำนักพิมพ์ คาโดคาว่าโชเท็น ในประเทศญี่ปุ่น สำหรับลิขสิทธิ์ของนิยายในต่างประเทศได้แก่ ใน ไต้หวัน, ฮ่องกง และ จีน ลิขสิทธิ์โดย Kadokawa Media, ในเกาหลีใต้ลิขสิทธิ์โดย Daiwon CI, ในสหรัฐอเมริกาลิขสิทธิ์โดย Little, Brown Books for Young Readers and Yen Press และในประเทศไทย ลิขสิทธิ์โดย สำนักพิมพ์บงกช พับลิชชิ่ง
เล่ม 1 - ความหดหู่ของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Yūutsu / 涼宮ハルヒの憂鬱)
เล่ม 2 - เสียงทอดถอนใจของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Tameiki / 涼宮ハルヒの溜息)
เล่ม 3 - ความเบื่อหน่ายของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Taikutsu / 涼宮ハルヒの退屈)
เล่ม 4 - การหายตัวไปของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Shōshitsu / 涼宮ハルヒの消失)
เล่ม 5 - ความไม่สิ้นสุดของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Bōsō / (涼宮ハルヒの暴走)
เล่ม 6 - ความหวั่นไหวของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Dōyō / 涼宮ハルヒの動揺)
เล่ม 7 - แผนการของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Inbō / 涼宮ハルヒの陰謀)
เล่ม 8 - ความเดือดดาลของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Fungai / 涼宮ハルヒの憤慨)
อำเภอศรีเมืองใหม่
ศรีเมืองใหม่ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี โดยมีชื่อเดิมว่าอำเภอโขงเจียม นับเป็น 1 ใน 5 อำเภอของจังหวัดที่มีพื้นที่ติดแม่น้ำโขง
สึซึมิยะ ฮารุฮิ
นิยาย
เล่ม 9 - การแบ่งแยกของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (Suzumiya Haruhi no Bunretsu / 涼宮ハルヒの分裂)
อำเภอศรีเมืองใหม่
ประวัติ
คำว่า "ศรีเมืองใหม่" หมายถึง "ที่อยู่อาศัย (เมือง) ที่สร้างขึ้นใหม่ ที่เพรียบพร้อมด้วยความสุขความเจริญและความสง่างาม"
สึซึมิยะ ฮารุฮิ
นิยาย
เล่ม 10 - ความตกตะลึงของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (ภาคปฐมบท) (Suzumiya Haruhi no Kyōgaku (Zen) / 涼宮ハルヒの驚愕 (前))
อำเภอศรีเมืองใหม่
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอศรีเมืองใหม่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
สึซึมิยะ ฮารุฮิ
นิยาย
เล่ม 11 - ความตกตะลึงของสึซึมิยะ ฮารุฮิ (ภาคปัจฉิมบท) (Suzumiya Haruhi no Kyōgaku (Go) / 涼宮ハルヒの驚愕 (後))
อำเภอศรีเมืองใหม่
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอศรีเมืองใหม่แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 122 หมู่บ้าน ได้แก่
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอศรีเมืองใหม่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่