cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ทีโบน (วงดนตรี)
ประวัติ
ทีโบน เริ่มต้นวงยุคแรกจากการเล่นประจำที่ร้านบลูมูน และร้านบลูยีนส์ โดยชื่อวง ‘ทีโบน’ นั้นนำมาจากป้ายชื่อยีห้อของกางเกงยีนส์ที่ แก๊ป-เจษฎา ธีระภินันท์ ออกแบบขาย ต่อมาทีโบนได้ไปแจมเล่นอะคูสติกกับ โอ๋ (ธีร์ ไชยเดช) ที่ร้านแซ็กโซโฟน ซึ่งเล่นมาจนถึงวันนี้นับเป็นเวลาร่วม 20 กว่าปีแล้ว และด้วยประโยค “สนใจมาเป็นซูปเปอร์สตาร์มั้ย?” คำชวนแบบทีเล่นทีจริงจาก จิก (ประภาส ชลศรานนท์) ที่มองเห็นความสามารถของวงนี้ และชักชวนให้ทีโบนเข้ามาอยู่ในวงการเป็นศิลปินออกเทปทำงานด้วยกัน จึงทำให้เกิด ‘ทีโบน’ ชุดแรกขึ้นมา
จากอัลบั้มชุดแรกของทีโบนนั้นได้มีเพลงฮิตอย่าง ‘เธอเห็นท้องฟ้านั่นไหม’ เกิดขึ้นมาประดับวงการทำให้วงทีโบนเป็นที่รู้จักกันทั่วประเทศ ต่อมาทีโบนออกอัลบั้มชุดที่ 2 ‘คุณนายสะอาด’ และเมื่อจบอัลบั้มชุดที่ 3 ‘เล็ก ชิ้น สด’ ที่มีเพลงเพราะอย่าง ‘แรงดึงดูด’ ก็มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น เมื่อเปิ้ล (เจ้าของเสียงร้องในเพลง ‘เธอเห็นท้องฟ้านั่นไหม’) เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ และทีโบนก็หมดสัญญากับทางค่ายมูเซอร์ และวอร์นเนอร์ มิวสิก จึงได้ย้ายมาอยู่กับ โซนี่ มิวสิก แทน ต่อมาทีโบนทำอัลบั้มชุดที่ 4 ‘กอด’ โดยมีเพลงดังอย่าง ‘ดาวตก’ ‘กอด’ ‘กลิ่น’ และอัลบั้มชุดพิเศษเพลงอะคูสติก 5 เพลงชื่ออัลบั้ม “เบาหวาน” นั่นคือผลงานทั้งหมดของทีโบนที่เป็นสตูดิโออัลบั้มจริงๆ
หลังจากออกจากค่ายโซนี่ มิวสิก ทีโบนก็มาสร้างค่ายเพลงของตัวเองในชื่อ หัวลำโพง ริดดิม แล้วออกอัลบั้มชุด ‘Live!’ กับซีดีบันทึกการแสดงสดเพียงเท่านี้ แต่สมาชิกในวงยังมีผลงานเดี่ยวของตัวเอง อาทิ แก๊ป ทีโบน กับซิงเกิล GA-PI DUBKITCHEN และ หนุ่ม ทีโบน กับซิงเกิล NUM T-BONE XXX เป็นต้น โหน่งได้ทำวงดนตรีในแนว electronic lounge music ในนาม The Photo Sticker Machine ถึงแม้ว่าสมาชิกในวงจะมีผลงานออกมา แต่วงทีโบนยังรวมตัวเล่นดนตรีกันอย่างเหนียวแน่น และเมื่อเปิดการแสดงครั้งใดวงทีโบนก็ยังได้รับการสนับสนุนจากแฟนเพลงอย่างสม่ำเสมอ ไม่เคยขาด
เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2548 ทีโบนร่วมแสดงในเทศกาลดนตรีกลางแจ้ง Glastonbury ที่อังกฤษ และในกลางปี พ.ศ. 2549 ทีโบนได้ไปร่วมแสดงคอนเสิร์ตในเทศกาลดนตรี Womad ที่ประเทศสิงคโปร์
อัลบั้ม Enjoy Yourself เป็นสตูดิโออัลบั้มชุดที่ 5 ถัดจากอัลบั้มที่ 4 ถึง 8 ปี ซาวนด์มีความสดของการเป็นวงทีโบน เพลงในอัลบั้มนี้จะอัดสด และการโซโล่ทุกไลน์เป็นการอิมโพรไวส์ (improvise)
ควร์ท ไซทซ์เลอร์
พลเอกอาวุโส ควร์ท ไซทซ์เลอร์ (Kurt Zeitzler) เป็นนายทหารบกชาวเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และดำรงตำแหน่งเสนาธิการกองทัพบกระหว่างเดือนกันยายน ค.ศ. 1942 ถึงกรกฎาคม ค.ศ. 1944 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญที่ร่วมตัดสินใจเริ่มปฏิบัติการซิทาเดล เขาได้รับการยอมรับว่ามีความสามารถในการบริหารจัดการการเคลื่อนทัพขนาดใหญ่
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ไซทซ์เลอร์เป็นเสนาธิการกองทัพน้อยที่ 22 ในโปแลนด์ ต่อมาเป็นเสนาธิการกลุ่มยานเกราะของพลเอกไคลส์ในยุทธการที่ฝรั่งเศส เป็นเสนาธิการกลุ่มยานเกราะที่ 1 ในยูโกสลาเวียและแนวรบด้านตะวันออก เป็นเสนาธิการกองทัพยานเกราะที่ 1 ในแนวรบด้านตะวันออก เป็นเสนาธิการกองทัพกลุ่ม D และดำรงตำแหน่งสุดท้ายเป็นเสนาธิการกองทัพบก
อ้างอิง
18951963
เรซิเดนต์อีวิล 7: ไบโอฮาซาร์ด
เรซิเดนต์อีวิล 7 ไบโอฮาซาร์ด (Resident Evil 7: Biohazard) เป็นวิดีโอเกมสยองขวัญเอาชีวิตรอด เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง พัฒนาและจำหน่ายโดยแคปคอม เกมเตรียมออกจำหน่ายบนไมโครซอฟท์ วินโดวส์ เพลย์สเตชัน 4 และเอกซ์บอกซ์ วัน รุ่นเพลย์สเตชัน 4 รองรับอุปกรณ์เพลย์สเตชัน วีอาร์ ด้วย ภาคนี้เป็นเกมลำดับที่สิบเอ็ดในเกมชุดเรซิเดนต์อีวิล และเป็นเกมภาคแรกที่เล่นในมุมมองบุคคลที่หนึ่ง เกมออกจำหน่ายทั่วโลกในเดือนมกราคม ค.ศ. 2017
เนื้อเรื่อง
เนื้อเรื่องเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 2017 ประมาณ 4 ปีหลังเหตุการณ์ของเรซิเดนต์อีวิล 6 ในเมืองสมมุติชื่อดัลวี รัฐลุยเซียนา ในตอนใต้ของสหรัฐอเมริกา เกมเสนอตัวเอกคนใหม่ชื่อ อีธาน วินเทอส์ พลเรือนที่มีทักษะการต่อสู้น้อยกว่าตัวละครหลักของ เรซิเดนต์อีวิล ตัวอื่น ๆ อีธานกำลังตามหาภรรยาชื่อ มีอา ที่หายไป นำเขาไปสู่คฤหาสน์ร้างแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นบ้านของตระกูลเบเคอร์
แม้ว่าเกมจะมีส่วนเชื่อมโยงกับเกมภาคเก่า แต่เกมจะนำเสนอตัวละครใหม่ทั้งหมด ชื่อเกมภาคนี้เป็นครั้งแรกที่มีชื่อ "เรซิเดนต์อีวิล" และ "ไบโอฮาซาร์ด" ซึ่งเป็นชื่อตามภูมิภาคที่จำหน่ายเกม และกล่าวกันว่าจะเป็นคำบอกใบ้ถึงเบื้องหลังของโครงเรื่องในเกม
1 E18 m
สำหรับการเปรียบเทียบอันดับของขนาด (อังกฤษ: orders of magnitude) หน้านี้เป็นเป็นรายชื่อความยาวตั้งแต่ 1 Em (1,000,000,000,000 กม.) ถึง 10 Em (10,000,000,000,000 กม.) (1018 และ 1019 ม.)
ความยาวน้อยกว่า 100 ปีแสง
ดาราศาสตร์
ความยาวมากกว่า 100 ปีแสง
แขวงมีอา
แขวงมีอา (미아동; Mia-dong) เป็นแขวง (ทง) ของเขตคังบุกในโซล ประเทศเกาหลีใต้ นับตั้งแต่วันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2008 แขวงมีอาถูกแบ่งออกเป็นแขวงมีอา (แขวงมีอา 3), แขวงซัมกักซัน (แขวงมีอา 6 และ 7), แขวงซัมยัง (แขวงมีอา 1 และ 2), แขวงซงช็อน (แขวงมีอา 5 และ 8), แขวงซงชุง (แขวงมีอา 4 และ 9)
ทะเลโซโลมอน
ทะเลโซโลมอน (Solomon Sea) คือทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกตั้งอยู่ระหว่างประเทศปาปัวนิวกินีกับหมู่เกาะโซโลมอน มีสงครามหลายครั้งเกิดขึ้นบริเวณนี้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
เจียว เอินจวิ้น
เจียว เอินจวิ้น (Vincent Chiao; 焦恩俊; พินอิน: Jiāo Ēnjùn) นักแสดงชาวไต้หวันที่เป็นที่รู้จักกันอย่างดีของคนไทยในบทของ "จั่นเจา" องครักษ์วังหลวงในละครโทรทัศน์ชุด เปาบุ้นจิ้น ของไต้หวัน (ในประเทศไทยที่ฉายทางช่อง 3 ในปี พ.ศ. 2537)และในบทของไป๋อวี้ถังซึ่งมาจากซีรีส์ชุดเปาบุ้นจิ้นด้วยเช่นกัน อีกทั้งยังเล่นเป็นหวงเทียนป้าในซือกงอีกด้วย
เจียว เอินจวิ้นเกิดเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายนพ.ศ. 2510 ที่ไต้หวัน เขาเข้าสู่วงการด้วยการเป็นตัวประกอบในฉากต่างๆ จนกระทั่งได้รับบทเป็นจั่นเจา ซึ่งก่อนหน้านี้เคยถูกทาบทามตัวไว้แล้ว แต่ติดเล่นซีรีส์อื่นอยู่ทำให้เขาพลาดไป
ผลงานที่ผ่านมา
-ละครโทรทัศน์-
- ภาพยนตร์ -
- ผลงานเพลง -
อัลบั้ม: Vincent Chiao (焦恩俊) เผยแพร่: 4 มีนาคม 2009 ค่ายเพลง: SSM (声视美)
(ปี 2012 แข่งขันลีลาศ + ออกอัลบั้ม)
(ปี 2014 งดรับงานเพื่อเตรียมงานแต่ง)
รายชื่อสัญลักษณ์นำโชคทางการฟุตบอลโลก
ฟุตบอลโลก ได้มีการนำสัญลักษณ์นำโชคมาใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 1966
พ.ศ. 1608
พุทธศักราช 1608 ใกล้เคียงกับ
มะนาวผี
มะนาวผี หรือ กรูดผี เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Rutaceae ต้นสีน้ำตาลเข้ม มีหนามแหลมตามต้น เนื้อไม้สีเทา ใบเดี่ยว มีกลิ่นเหมือนมะนาว ดอกช่อ ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลือง ฐานรองดอกเป็นรูปถ้วย สีเขียว เกสรตัวผู้สีเหลือง ผลเดี่ยว รูปไข่ ปลายผลมีปุ่มออกมาเล็กน้อย สีเขียวอมเหลือง มีต่อมน้ำมันที่ผิว นิยมใช้ทำเครื่องเรือนต่าง ๆ
กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาว 2005
กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาว 2005 (2005 Winter Universiade) หรือการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาวครั้งที่ 22 เป็นการแข่งขันกีฬาของนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยทั่วโลกที่มีการแข่งขันกีฬาหลายชนิด จัดขึ้นที่เมืองอินส์บรุค ออสเตรีย ระหว่างวันที่ 12 มกราคม ถึง 22 มกราคม พ.ศ. 2548
เฮร์เลิน
เฮร์เลิน (Heerlen) เป็นเมืองทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศเนเธอร์แลนด์ เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 2 ของจังหวัดลิมบูร์ก มีประชากรราว 220,000 คน เมืองผลิตเคมีภัณฑ์ ในปลายศตวรรษที่ 19 เมืองเฮร์เลินเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการทำเหมืองถ่านหินในเนเธอร์แลนด์
จี (แก้ความกำกวม)
จี สามารถหมายถึง
โทมัส ชาฟ
โทมัส ชาฟ (Thomas Schaaf) เกิดเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1961 ในเมืองมันไฮม์ ประเทศเยอรมนีตะวันตก เป็นอดีตนักฟุตบอลของแวร์เดอร์เบรเมิน ในตำแหน่งกองหลัง
ชาฟยังเคยเป็นผู้จัดการทีมที่คุมทีมในบุนเดิสลีกาที่ยาวนานที่สุดนับตั้งแต่ก่อตั้งระบบลีกเป็นต้นมา
แหล่งข้อมูลอื่น
1961
พระพุทธประทีป (ปางมารวิชัย)
พระพุทธประทีป (ปางมารวิชัย) ประประดิษฐานอยู่ที่ วัดศรีสว่างโคกสะอาด จังหวัดสุรินทร์ เป็นศิลปะแบบสุโขทัย โดยทำพีธิเททองหล่อพระประธาน เมื่อวันที่ 6 มกราคม พุทธศักราช 2552 เป็นพระพุทธรูปที่งดงามที่สุดในอำเภอสนม(แต่ถ้าไม่ทาสี) และได้ทำพีธีเบิกพระเนตร พระประธาน เมื่อวันที่ 15 เมษายน พุทธศักราช 2553 และบรรจุพระบรมสารีริกธาตุอยู่ภายในยอดพระเกตุ และทำพิธีปลุกเสกพระพุทธรูปและของขลัง โดย พระครูปราสาทพรมคุณ(หลวงปู่หงษ์) พระครูวิสุทธิ์กิติญาณ(หลวงปู๋คีย์) พระครูประทุมสังขการ พระครูจักษุธรรมประจิต
พ.ศ. 1609
พุทธศักราช 1609 ใกล้เคียงกับ
พระราชวังเปเตียร์กอฟ
พระราชวังเปเตียร์กอฟ หรือ พระราชวังปีเตอร์ฮอฟ (Петерго́ф) เป็นพระราชวังในเทศบาลเปเตียร์กอฟ ในเซนต์ปีเตอส์เบิร์กของประเทศรัสเซีย สร้างขึ้นตามบัญชาของซาร์ปีเตอร์มหาราช ภายในพระราชวังประกอบด้วยพระที่นั่งหลายองค์และอุทยานหลายแห่ง ตกแต่งสถาปัตยกรรมบาโรก ด้วยความงดงามของมันทำให้มีสมญาว่าเป็น "วังแวร์ซายแห่งรัสเซีย" พระราชวังแห่งนี้และบริเวณใจกลางเมืองได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโก ปัจจุบันเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในเซนต์ปีเตอส์เบิร์ก
แมแหมะ
แมแหมะ  เป็นพืชในวงศ์ Euphorbiaceae เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ผิวเกลี้ยง มีน้ำยางเปลือกสีเทาหยาบ ดอกช่อ ผลเป็นแคปซูลค่อนข้างกลม มีเมล็ดสีดำ 1 เมล็ด
องค์การไม่แสวงหาผลกำไร
องค์การไม่แสวงหาผลกำไร (nonprofit organisation หรือย่อว่า NPO) เป็นชื่อเรียกองค์การที่มีจุดมุ่งหมายสนับสนุนกลุ่มที่มีความคิดเห็นพ้องกัน โดยเนื้อหาจะแตกต่างตั้งแต่ ศิลปะ การกุศล การศึกษา การเมือง ศาสนา งานวิจัย และจุดมุ่งหมายในด้านอื่น ๆ โดยการทำงานทั้งหมดไม่มีจุดประสงค์ในเชิงพาณิชย์ ไม่หาผลประโยชน์เข้าสู่องค์การ แต่มีรายได้จากค่าลงทะเบียน ค่าบำรุงจากสมาชิก หรือเงินหรือทรัพย์สินอื่นใดที่ได้มาจากการบริจาคหรือจากการให้โดยเสน่หา
1 E19 m
สำหรับการเปรียบเทียบอันดับของขนาด (อังกฤษ: orders of magnitude) หน้านี้เป็นเป็นรายชื่อความยาวตั้งแต่ 10 Em (10,000,000,000,000 กม.) ถึง 100 Em (100,000,000,000,000 กม.) (1019 และ 1020 ม.)
ดาราศาสตร์
ความยาวมากกว่า 1,000 ปีแสง
สวนโบราณแห่งซูโจว
สวนโบราณแห่งซูโจว เป็นสถานที่ที่มีสวน คลอง สิ่งก่อสร้างต่าง ๆ มากมายแบบจีนในเมืองซูโจว มณฑลเจียงซู ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งได้รับการบันทึกเป็นมรดกโลกโดยโดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO)
สวนโบราณแห่งซูโจวมีประวัติศาสตร์ยาวนานมากว่า 2,000 ปี ตั้งแต่ก่อนศตวรรษที่ 6 ในยุคชุนชิว ชาวเมืองรู้จักการสร้างและจัดสวนมานานแล้ว ต่อมาช่วงกลางสมัยราชวงศ์หมิง การสร้างสวนของซูโจวเริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้น จนถึงต้นสมัยราชวงศ์ชิง (ศตวรรษที่ 11-19) มีสวนทั้งในและนอกเมืองซูโจวมากกว่า 200 สวน ซึ่งมักสร้างขึ้นโดยเหล่าเจ้านายชั้นสูง ขุนนาง เศรษฐี และมหาบัณฑิตต่าง ๆ
สวนโบราณในเมืองซูโจว แบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ สวนในที่พักอาศัย สวนในวัด และสวนชานเมือง โดยมีจำนวนสวนในที่พักอาศัยมากที่สุด ศิลปะในการสร้างสวนแห่งเมืองซูโจวนั้น เป็นผลงานสร้างสรรค์สวนที่มักจะจำลองมาจากธรรมชาติ เช่นหิน เนินเขา และแม่น้ำ โดยมีศาลาหรือเจดีย์เป็นองค์ประกอบที่สำคัญ
ตามข้อมูลขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) สวนในเมืองซูโจว "ได้แสดงถึงพัฒนาการทางด้านการออกแบบภูมิสถาปัตย์มานานกว่า 2,000 ปี (represent the development of Chinese landscape garden design over more than two thousand years)" นอกจากนั้น สวนเหล่านี้ยัง “เป็นสวนที่ปราณีตสวยงามที่สุด (most refined form)” ในด้านศิลปะการจัดสวน
สวนของจีนมีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับผู้ที่สนใจศึกษาวัฒนธรรมประเพณีจีนโบราณ สิ่งที่ทำให้สวนซูโจวมีชื่อเสียงมากก็คือการรวมเอาลักษณะของศิลปะต่าง ๆ เข้าด้วยกันได้อย่างกลมกลืนลงตัว ตั้งแต่สถาปัตยกรรม (เช่น ศาลา และสะพาน) สิ่งของตกแต่ง (เช่น ภาพเขียนพู่ำกันจีน ภาพปัก หรือการเขียนอักษรจีนด้วยพู่กัน) การจัดภูมิทัศน์ (เช่น การจัดวางตำแหน่งและรูปแบบของทะเลสาบ ลำธาร ที่สามารถสะท้อนแสงจากดวงจันทร์ได้ดี โดยสระน้ำในสวนจะไม่นิยมรูปแบบที่เป็นเรขาคณิต แต่จะออกแบบทำให้กลมกลืนไปกับส่วนอื่น ๆ โดยเน้นให้เกิดความรู้สึกอันสงบเงียบ) อีกทั้งในด้านการเลือกต้นไม้ที่มีชื่ออันเป็นมงคล (ไม่ว่าจะเป็นไม้ยืนต้น ไม้ดอก ไม้ใบหลากสี รวมทั้งไม้กระถาง และไม้ดัด) โดยมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่า สวนซูโจวเน้นเรื่องหินกับน้ำเพื่อทำจิตให้เป็นสมาธิเหมือนกับสวนเซ็นของประเทศญี่ปุ่น มากกว่าจะเป็นการประดับประดาด้วยพันธุ์ไม้หลากสี
ภูมิสถาปนิกชื่อดังผู้ออกแบบสวนซูโจว อาทิ จางเหลียง (Zhang Liang) จี้เฉิง (Ji Cheng) เกอยู่เหลียง (Ge Yuliang) เฉินฉงโจว (Chen Congzhou)
สถานที่ได้รับลงทะเบียนเป็นมรดกโลก
สถานที่ที่ได้รับลงทะเบียนนั้นมีทั้งหมด 9 แห่ง คือ
เหตุผลที่ได้รับคัดเลือกเป็นมรดกโลก
สวนเมืองซูโจวได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกเมื่อปี พ.ศ. 2540 และได้มีการขยายอาณาเขตต่อเมื่อปี พ.ศ. 2543 โดยมีเหตุผลดังนี้
เฮงเงโล
เฮงเงโล (Hengelo) เป็นเมืองทางตะวันออกของประเทศเนเธอร์แลนด์ ในจังหวัดโอเฟอไรส์เซิล ตั้งอยู่ริมทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองสาย A1/E30 และ A35 และมีสถานีเดินทางไปยังอัมสเตอร์ดัม ฮันโนเฟอร์ เบอร์ลิน เมืองผลิตเกลือ สิ่งทอ เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องดื่ม
ซอรอกา
ซอรอกา (Soroca) เป็นเมืองในมอลโดวาอยู่ติดกับแม่น้ำนีสเตอร์และห่างจากคีชีเนาไปทางทิศเหนือประมาณ มีประชากรประมาณ 30,000 คน และมีชาวโรมานีอยู่เป็นจำนวนมาก เมืองนี้ในบางครั้งได้รับการขนานนามว่าเป็น "เมืองหลวงโรมานีของชาวโรมานี"
ในสมัยกลางเมืองนี้ได้เป็นสถานีการค้าสำหรับสาธารณรัฐเจนัว ชื่อว่า Olchionia ในภายหลัง พระเจ้าสตีเฟนที่ 3 แห่งมอลโดวาได้สร้างป้อมปราการขึ้นที่นี่เมื่อปี 1499 ดังที่เมืองนี้ได้เป็นที่รู้จักถึงปัจจุบัน
ในช่วงสงครามตุรกีอันยิ่งใหญ่ (Great Turkish War) จอห์น โซบีสกี และกองกำลังของเขาพยายามปกป้องป้อมปราการจากชาวออตโตมัน เมืองนี้เป็นเมืองที่สำคัญทางทหารในช่วงการทัพแม่น้ำพรุตของปีเตอร์มหาราช และในปี 1711 ป้อมปราการถูกชาวรัสเซียปล้นในช่วงสงครามรัสเซีย-ตุรกี 1735-1739
พ.ศ. 1610
พุทธศักราช 1610 ใกล้เคียงกับ
กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาว 2007
กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาว 2007 (2007 Winter Universiade) หรือการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูหนาวครั้งที่ 23 เป็นการแข่งขันกีฬาของนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยทั่วโลกที่มีการแข่งขันกีฬาหลายชนิด จัดขึ้นที่ ตูริน อิตาลี ระหว่างวันที่ 17 มกราคม ถึง 27 มกราคม พ.ศ. 2550
คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550
'''คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550''' เป็นองค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญของประเทศไทย โดยบัญญัติไว้ในมาตรา 204 ถึง 217 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550
จังหวัดกระบินทร์บุรี
จังหวัดกระบินทร์บุรี แต่เดิมเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปราจิณบุรี แต่ด้วยความที่การคมนาคมทางบกในอดีตยังไม่สะดวก ผู้ว่าราชการจังหวัดปราจิณบุรีไม่สามารถเดินทางไปดูแลได้อย่างทั่วถึง จึงได้จัดตั้งกระบินทร์บุรีเป็นจังหวัดใหม่ขึ้นแต่มณฑลปราจิณบุรี เพื่อความสะดวกในการปกครอง
จังหวัดกระบินทร์บุรีถูกยุบรวมกับจังหวัดปราจิณบุรี เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2468 จากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมองว่าบัดนี้การเดินทางระหว่างเมืองปราจิณบุรีกับเมืองกระบินทร์บุรีสะดวกขึ้นกว่าในอดีตแล้ว สมควรแก่การยุบจังหวัดกระบินทร์บุรี เดิมมีพระราชดำริที่จะยุบศาลจังหวัดกระบินทร์บุรีรวมเข้ากับศาลจังหวัดปราจิณบุรีด้วย ภายหลังได้ทรงเปลี่ยนพระทัย เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้มีอรรถคดี ต่อมาได้ยุบศาลจังหวัดกระบินทร์บุรีรวมเข้ากับศาลปราจิณบุรีในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2475 ลุในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลจึงได้ตั้งเป็นศาลแขวงกบินทร์บุรีเปิดทำการเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2480 ก่อนยกฐานะเป็นศาลจังหวัดกบินทร์บุรี เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2482
คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550
การวินิจฉัยให้การเลือกตั้งทั่วไป 2 กุมภาพันธ์ 2557 ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ
วันที่ 21 มีนาคม 2557 ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า การเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2557 ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ เพราะไม่ได้เลือกตั้งวันเดียวกันทั่วราชอาณาจักรและยังมีเขตเลือกตั้งที่ไม่มีการรับสมัครเลือกตั้ง
กรณีสิ่งบันทึกวีดิทัศน์ศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2553
ระหว่างที่ศาลรัฐธรรมนูญกำลังพิจารณาคดียุบพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งนายทะเบียนพรรคการเมืองมีคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคประชาธิปัตย์ อันเป็นฝ่ายรัฐบาลอยู่ในเวลานั้น ปรากฏว่ามีการเผยแพร่สิ่งบันทึกวีดิทัศน์ซึ่งมีเนื้อหาว่ามีการวิ่งเต้นไม่ให้ยุบพรรคประชาธิปัตย์
จังหวัดกระบินทร์บุรี
กระทั่งในปี พ.ศ. 2536 ได้มีการจัดตั้งจังหวัดสระแก้ว แยกออกมาจากจังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของอดีตจังหวัดกระบินทร์บุรีเดิม
คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550
กรณีสิ่งบันทึกวีดิทัศน์ศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2553
เหตุการณ์นี้ เริ่มขึ้นเมื่อพรรคเพื่อไทย ฝ่ายค้าน และแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ ("นปช.") กลุ่มทางการเมืองที่ต่อต้านฝ่ายรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ ได้เผยแพร่สิ่งบันทึกวีดิทัศน์อ้างว่าเป็นภาพและเสียงการที่ฝ่ายรัฐบาลชักจูงให้ศาลรัฐธรรมนูญช่วยเหลือในคดีตน เป็นเหตุให้เกิดข้อครหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญจำนวนหนึ่งขอถอนตัวจากการทำคดี เพื่อเลี่ยงความไม่เหมาะสม
คลิปวิดีโอดังกล่าว นายพสิษฐ์ ศักดาณรงค์ เลขานุการประธานศาลรัฐธรรมนูญเป็นผู้ถ่ายและเผยแพร่ โดยแอบซ่อนกล้องไว้ในหนังสือ
จังหวัดกระบินทร์บุรี
การแบ่งเขตการปกครอง
จังหวัดกระบินทร์บุรี ประกอบไปด้วย 2 อำเภอ และ 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่
คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550
คดีทุจริตของตุลาการบุญส่ง
พ.ศ. 2556 คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้มีมติชี้มูลความผิด บุญส่ง กุลบุปผา ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ในกรณีที่บุญส่งแต่งตั้งบุตรชายของตนเองเป็นเลขานุการและรับเงินเดือนของรัฐ และได้อนุญาตให้บุตรชายของตนเองลาไปศึกษาต่อต่างประเทศโดยที่ยังรับเงินเดือนประจำอยู่ และไม่มีการแจ้งต่อ เป็นระยะเวลา 1 ปี 6 เดือน ซึ่งไม่มีระเบียบของศาลรัฐธรรมนูญรองรับให้ตุลาการอนุญาตเลขานุการของตนลาศึกษาต่อ และป.ป.ช.ได้ส่งเรื่องไปยังศาลฯ ให้เรียกเงินจำนวนดังกล่างคืน
ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ศาสตราจารย์พิเศษ จรัญ ภักดีธนากุล ได้ออกมาตอบโต้ ป.ป.ช. ว่าไม่ควรไปเชื่อข้อมูลของ ป.ป.ช.ให้มาก และกล่าวว่า บุตรชายของบุญส่ง ยังทำงานอยู่ที่ศาลรัฐธรรมนูญอยู่
ซาเลห์ อะบาซารี
ซาเลห์ อะบาซารี (อักษรโรมัน: Saleh Abazari; 3 มีนาคม ค.ศ. 1998 – ) เป็นนักคาราเต้ชาวอิหร่าน โดยในการแข่งคาราเต้ชิงแชมป์เอเชีย 2018 ซึ่งจัดขึ้นที่อัมมาน ประเทศจอร์แดน เขาได้รับรางวัลเหรียญทองจากการแข่งคูมิเตะชายรุ่นน้ำหนัก 84 กก. ขึ้นไป และทีมอิหร่านของเขายังได้รับรางวัลเหรียญทองในการแข่งคูมิเตะทีมชาย
ทีมอิหร่านของเขาได้ทำผลงานซ้ำในปีถัดไปในรายการคูมิเตะทีมชายของการแข่งคาราเต้ชิงแชมป์เอเชีย 2019 ซึ่งจัดขึ้นที่ทาชเคนต์ ประเทศอุซเบกิสถาน
ส่วนในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2018 เขาได้รับรางวัลเหรียญทองในรายการคูมิเตะชายรุ่นน้ำหนัก 84 กก. ขึ้นไป ของการแข่งคาราเต้ชิงแชมป์มหาวิทยาลัยโลก 2018 ซึ่งจัดขึ้นที่โคเบะ ประเทศญี่ปุ่น รวมถึงเขายังได้รับรางวัลเหรียญเงินในการแข่งคูมิเตะประเภททีมชาย ไม่กี่เดือนต่อมา เขาได้เป็นส่วนหนึ่งของทีมอิหร่านที่ได้รับรางวัลเหรียญทองในรายการคูมิเตะทีมชายของการแข่งคาราเต้ชิงแชมป์โลก 2018 ซึ่งจัดขึ้นที่มาดริด ประเทศสเปน
กลุ่มภาษาบามิเลก
กลุ่มภาษานี้ประกอบด้วยสองแขนง แต่ละแขนงประกอบด้วยภาษาดังนี้:
พูนสวัสดิ์ ธีมากร
ผู้กำกับภาพ /ถ่ายภาพยนตร์
เริ่มงานแรกด้วยเรื่อง เรือนแพ (2504) ของอัศวินภาพยนตร์ หลังกลับจากการศึกษาฝึกงานที่ โรงถ่ายโทโฮ ประเทศญี่ปุ่น (ด้วยพระอุปถัมภ์ของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล ) และได้ทำงานด้านการถ่ายทำให้กับอัศวินตลอดมา เช่น  จำปูน (2507) ,เป็ดน้อย (2511) ,ละครเร่ (2512) ฯลฯ  รวมทั้งภาพยนตร์นอกสังกัดที่มีชื่อเสียง เช่น เพชรพระอุมา (2514) ของ วิทยาภาพยนตร์ ซึ่งยกกองไปถ่ายทำถึงประเทศเคนยา
ผลงานแห่งความสำเร็จได้รับรางวัลสุพรรณหงส์ทองคำด้านการถ่ายภาพยนตร์ยอดเยี่ยมจาก ขุนเดช (2523)
ดารา /นักแสดง
เริ่มแสดงละครเวทีในแพ.ศ. 2490 และเป็นนักแสดงละครเวทีที่ได้รับความนิยมมาก จนปีพ.ศ. 2494ได้เป็นดาราสมทบในภาพยนตร์ เช่น สุภาพบุรุษจากอเวจี ก่อนก้าวสู่จุดสูงสุด จากภาพยนตร์ เอื้อมเดือน (2506) ด้วยรางวัลตุ๊กตาเงินบทตลกในตัวยอดเยี่ยมประจำปีนั้น และอีกหลากหลายบทบาทที่ผู้ชมยังคงจดจำ เช่น อ้อมอกดิน (2508) รับบทครูสอนเต้นรำจอมกะล่อน , เพชรตัดเพชร (2509) บทสมุนผู้ร้ายใจอำมหิต ซึ่งเขาเคยให้สัมภาษณ์ว่าพอใจมากที่ได้เปลี่ยนมารับบทแตกต่างจากเดิมอย่างสิ้นเชิงจนผู้ชมคาดไม่ถึง  , 16 ปีแห่งความหลัง (2511) รับบทครูค่ายมวยผู้หวังดี ที่สุรพล สมบัติเจริญมาอาศัยอยู่ด้วยก่อนเป็นนักร้องชื่อดัง  , โทน (2513) ซึ่งเป็นทั้งผู้ถ่ายภาพยนตร์และร่วมแสดงเป็นฮิปปี้วัยรุ่นหน้าแก่เกินวัย จนถึงงานช่วงหลัง  ได้แก่ ทหารเรือมาแล้ว  ,ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด  ,ฝันบ้าคาราโอเกะ ฯลฯ
ผลงานทางโทรทัศน์มีทั้งรายการยอดฮิตของเมืองไทย ชูศรีโชว์ ของ ชูศรี โรจนประดิษฐ์  และ ดอกดินพาเหรด ของ ดอกดิน กัญญามาลย์ จนถึงละครชุดที่ประสบความสำเร็จมากเรื่อง สามเกลอ รับบท  เจ้าคุณประสิทธิ์ฯ ทางช่อง 9 อสมท. และ บท เจ้าคุณวิจิตรฯ ทางไทยทีวีสีช่อง 3 (2538) หลังจากเคยแสดงเป็น กิมหงวน ฉบับภาพยนตร์ 16 มม. สามเกลอเจอล่องหน (2509)
นักร้อง /นักพากย์
ขับร้องบันทึกแผ่นเสียง "พี่รักเจ้าสาว " ( สุนทรียา ณ เวียงกาญจน์ - สง่า อารัมภีร) ทำนองของเก่า ลาวราชบุรี ในละครเวทีคณะศิวารมย์
พากย์เสียงภาษาไทยให้ จินฟง เรื่อง เรือนแพ (2504) และพากย์เสียงตนเอง ใน เป็ดน้อย (2511)
ชีวิตส่วนตัว
พูนสวัสดิ์ ธีมากร เป็นบุตรชายของร้อยโทเขียน ธีมากร นายทหารบก เจ้าหน้าที่สถานีวิทยุ 7 พี.เจ. ซึ่งเคยเป็นผู้อ่านประกาศและแถลงการณ์ของคณะราษฎร และร่วมแสดงใน เลือดทหารไทย (2478)
ชีวิตครอบครัว สมรสกับนางอภิรดี ธีมากร มีบุตรชายชื่อ อรรถพร ธีมากร ซึ่งเป็นดารานักแสดงในวงการบันเทิงไทยปัจจุบัน
มรณกรรม
เสียชีวิตเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2545
1 E20 m
สำหรับการเปรียบเทียบอันดับของขนาด (อังกฤษ: orders of magnitude) หน้านี้เป็นเป็นรายชื่อความยาวตั้งแต่ 100 Em (100,000,000,000,000 กม.) ถึง 1 Zm (1,000,000,000,000,000 กม.) (1020 และ 1021 ม.)
ความยาวน้อยกว่า 10,000 ปีแสง
ดาราศาสตร์
ความยาวมากกว่า 10,000 ปีแสง
ดัว ลีปา
ดัว ลีปา (เกิด 22 สิงหาคม ค.ศ. 1995) เป็นนักร้อง นักแต่งเพลง และนางแบบชาวอังกฤษและแอลเบเนีย หลังจากทำงานเป็นนางแบบเธอได้เซ็นสัญญากับวอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ปในปี 2015 และปล่อยอัลบั้มเปิดตัว Dua Lipa ในปี 2017 อัลบั้มนี้ติดอันดับสูงสุดที่อันดับสามในชาร์ตอัลบั้มแห่งสหราชอาณาจักร และมีซิงเกิ้ลเก้าเพลง เช่น Be the One และ IDGAF และเพลงอันดับหนึ่งในสหราชอาณาจักร New Rules ซึ่งครองอันดับที่หกในสหรัฐอเมริกาอีกด้วย ในปี 2018 ลีปาได้รับรางวัลบริตอะวอดส์ สาขาศิลปินหญิงเดี่ยวและสาขาศิลปินหน้าใหม่
ในเดือนเมษายนปี 2018 เธอเปิดตัวซิงเกิ้ล One Kiss กับแคลวิน แฮร์ริส โดยเพลงนี้ขึ้นอันดับหนึ่งในสหราชอาณาจักรและกลายเป็นซิงเกิ้ลอันดับหนึ่งที่ยาวนานที่สุดสำหรับศิลปินหญิง ในปี 2018 เธอได้รับรางวัลบริตอะวอดส์ สาขาเพลงแห่งปี 2019 และเธอยังได้รับรางวัลแกรมมี สาขาศิลปินหน้าใหม่ยอดเยี่ยม และ Electricity ซึ่งเธอร่วมทำเพลงกับ Silk City ได้รับรางวัลแกรมมีสาขาการเต้นยอดเยี่ยม ความสำเร็จของเธอทำให้อัลบั้มของเธอกลายเป็นหนึ่งในอัลบั้มที่มีการสตรีมมากที่สุดบนสปอทิฟาย
ลีปาเคยได้รับรางวัลแกรมมี 2 ครั้ง, บริตอะวอดส์ 3 ครั้ง และเอ็มทีวียุโรปมิวสิกอะวอดส์ 2 ครั้ง นอกจากนี้เธอยังได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงบิลบอร์ดมิวสิกอวอร์ด 3 ครั้ง, อเมริกันมิวสิกอะวอร์ด 1 ครั้ง และเอ็มทีวีวิดีโอมิวสิกอะวอดส์อีก 10 ครั้ง
ชีวิตในวัยเด็ก
ลีปาเกิดเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 1995 เวสต์มินสเตอร์ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร พ่อแม่ของเธอเป็นชาวคอซอวอเชื้อสายแอลเบเนียที่อพยพมาจากพริสตีนา สหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย (ปัจจุบัน ประเทศคอซอวอ) ในปี 1992 โดยลีปายังมีเชื้อสายบอสเนียจากคุณยายของเธออีกด้วย ลีปายังมีน้องสาวและน้องชายอย่างละหนึ่งคน เธอเข้าเรียนที่โรงเรียนในกรุงลอนดอน ก่อนที่จะย้ายกลับไปยังประเทศคอซอวอกับครอบครัวในปี 2006 เมื่อพ่อของเธอได้รับข้อเสนองานที่นั่น เธอกลายเป็นแฟนเพลงของศิลปินแนวฮิปฮอป ซึ่งต่อมามีอิทธิพลต่อแนวเพลงของเธอในที่สุด
ตอนอายุ 14 ปี ลีปาเริ่มโพสต์วิดีโอลงบนยูทูบ คัฟเวอร์เพลงโปรดของเธอจากศิลปินหลายคน เช่น พิงก์และเนลลี เฟอร์ทาโด  เธอระบุว่าเธอได้รับอิทธิพลจากจัสติน บีเบอร์ที่มีชื่อเสียงโด่งดังมาจากการโพสต์ลงบนยูทูบ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้เธออยากจะประสบความสำเร็จเช่นเดียวกัน  หนึ่งปีต่อมาเธอย้ายกลับไปยังลอนดอนด้วยความฝันที่จะเป็นนักร้อง เพื่อหารายได้ในการเรียนดนตรี ลีปาจึงต้องทำงานเสริมหลายอย่าง เช่น พนักงานต้อนรับในร้านอาหาร เธอเริ่มทำงานเป็นนางแบบให้กับบริษัทแฟชั่นออนไลน์ ASOS เมื่ออายุ 16 ปี โดยมีเป้าหมายเพื่อพบปะผู้คนที่สามารถช่วยเธอในการเป็นนักร้อง แต่เธอลาออกจากการเป็นนางแบบหลังจากผู้จัดการบอกให้เธอลดน้ำหนัก ในปี 2013 ลีปาได้แสดงในโฆษณาทางโทรทัศน์รายการ ดิเอ็กซ์แฟกเตอร์.
แขวงพ็อน
แขวงพ็อน (번동; Beon-dong) เป็นแขวง (ทง) ของเขตคังบุกในโซล ประเทศเกาหลีใต้
เกา หยวนหยวน
เกา หยวนหยวน
ประวัติ
เป็นนักแสดงนำละครเรื่อง "ดาบมังกรหยก" เกา หยวนหยวนจบวิทยาลัยจีนแผ่นดินใหญ่
ภาพยนตร์
ฯลฯ
โฆษณา
ฯลฯ
ชีวิตส่วนตัว
แต่งงานกับมาร์ค จ้าว หรือ เจ้า โย่วถิง โดยอายุห่างกัน 5 ปี
วันสิ้นโลกกับสุนัขชิบะของฉัน
วันสิ้นโลกกับสุนัขชิบะของฉัน เป็นซีรีส์มังงะสี่ช่องญี่ปุ่น เขียนเรื่องและวาดภาพโดยยู อิชิฮาระ เดิมเผยแพร่ในฐานะเว็บมังงะทางทวิตเตอร์ ต่อมาได้นำมาเผยแพร่เป็นซีรีส์โดยคาโดกาวะคอร์เปอเรชัน เริ่มเผยแพร่ทางเว็บไซต์ ComicWalker ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2561 รวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) โดยสำนักพิมพ์คาโดกาวะโชเต็ง ถึงเล่มที่ 3 เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563 ออริจินอลเน็ตแอนิเมชัน (โอเอ็นเอ) ดัดแปลงสร้างโดยสตูดิโอ ดีแอลอี ฉายทางยูทูบตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566
อนิเมะ
เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2565 มีการประกาศดัดแปลงเป็นอนิเมะออริจินอลเน็ตแอนิเมชัน (โอเอ็นเอ) ผลิตแอนิเมชันโดยสตูดิโอดีแอลอีและกำกับโดยโซโรโซโระ ทานิงาวะ เริ่มเผยแพร่ทางยูทูบเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2565
สระพังทอง
สระพังทอง เป็นสระน้ำขนาดใหญ่ อยู่ด้านทิศตะวันออกของตัวเมืองสกลนคร สร้างขึ้นตามคติของขอมในสมัยก่อน เพื่อใช้ในการชลประทานหน้าแล้ง การขุดบ่อน้ำที่อยู่ไม่ลึกจากผิวดิน ย่อมเหนื่อยน้อยกว่าการขุดบ่อที่มีระดับน้ำใต้ดินลึกบริเวณดังกล่าวซึ่งใกล้หนองหานมากจึงเหมาะแก่การสร้างเขื่อน ย่อยๆไว้ใช้หน้าแล้ง
ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ สกลนครเป็นสวนสาธารณะที่ชาวสกลนคร ใช้พักผ่อนในยามว่าง และใช้จัดงานลอยกระทง แข่งขันเรือยาว และงานรื่นเริงต่างๆ หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คึือ บาราย (สระน้ำในอารยธรรมขอม) เพราะขอมได้ชื่อว่าเป็นผู้ที่เชี่ยวชาญในระบบชลประทานมากในอดีต (คำว่าสระพังทอง มาจากคำว่า ตระพัง มีรากศัพท์มาจากภาษาเขมรว่า “ตรฺพำง” (อ่านว่า ตรอเปียง) แปลว่า บ่อหรือสระน้ำที่ขุดขึ้น)
จากประวัติที่เคยเล่ากันมาแต่ในอดีตนั้น จะมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกกันว่า "ภูน้ำรอด" ที่วัดพระธาตุเชิงชุมนั้น ข้อสันนิษฐานก็คือ เดิมนั้นวัดพระธาตุเชิงชุมก็คือ อโรคยาศาลา(ของขอมที่สร้างในยุคนสมัยพระเจ้าชัยวรมัน)นั่นเองเพราะแดนดินถิ่นนี้ (สกลนคร)คาดว่าอารยธรรมขอมรวมทั้งอิทธพลขอมเรืองอำนาจมาก ดังจะปรากฏจากสถาปัตยกรรมต่างๆ เช่น พระธาตุนารายณ์เจงเวง พระธาตุภูเพ็ก พระธาตุดุม สะพานขอม ปราสาทขอมบ้านพันนา(สว่างแดนดิน) ล้วนแล้วแต่เป็นอารยธรรมขอมทั้งสิ้น "ภูน้ำรอด" ก็คือบ่อน้ำที่มีอุโมงค์น้ำส่งน้ำมาจาก "สระพังทอง" นั่นเอง มีเรื่องเล่ากันว่า เมื่อประชาชนมาตักน้ำที่บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์นี้หากว่า คุถังตกลงไปแล้วให้ไปเก็บที่ "สระพังทอง" นั่นน่าจะมีส่วนจริง เพราะระหว่างบ่อน้ำภูน้ำรอดนี้มีอุโมงค์ส่งน้ำมาจาก บาราย "สระพังทอง"
ระบบส่งน้ำแบบนี้มีทั่วไปที่อิสานใต้ บริเวณรอบๆ ปราสาทเมืองต่ำ (จังหวัดบุรีรัมย์) จะมีสระน้ำ(บาราย)ขนาดใกล้เคียงกันมากกับ "สระพังทอง" แห่งนี้ คลองส่งน้ำหรืออุโมงค์ส่งน้ำนี้ เขมรเรียกว่า "ละลม" ความจริงตัวปราสาทขอมในจังหวัดสกลนครนั้นมีมากมาย แต่ในอดีตไม่มีใครทราบว่าคืออะไร จึงมีการทำลายและรื้อไป เช่นที่ คุ้มกลางพระศรีธงชัย มีหลักฐานชัดเจนว่าเคยเป็น อโรคยาศาลา หรือ ธรรมศาลามาก่อน โดยสังเกตจากก้อนหินศิลาแลง ที่ยังวางทิ้งระเกะระกะพอมีให้เห็นอยู่บ้าง แต่สันนิษฐานว่าใช่อย่างแน่นอน รวมทั้งในวัดพระธาตุเชิงชุมเอง ในอดีตจะมีหินศิลาแลง วางรอบๆตัวองค์พระธาตุ ปัจจุบันได้ถูกรื้อไปวางและเก็บไว้หน้ากุฏิ พระอาจารย์สมศักดิ์ฯ ในวัดพระธาตุเชิงชุมนั่นเอง
พ.ศ. 1611
พุทธศักราช 1611 ใกล้เคียงกับ
วันถึงแก่กรรม
22 พฤษภาคม - จักรพรรดิโกะ-เรเซ, จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น (ประสูติ พ.ศ. 1568)
ธันวาคม พ.ศ. 2557
'''ธันวาคม พ.ศ. 2557''' เป็นเดือนที่ 12 ของปี พ.ศ. 2557 วันแรกของเดือนเป็นวันจันทร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันพุธ
พ.ศ. 1613
พุทธศักราช 1613 ใกล้เคียงกับ
เหตุการณ์
29== วันเกิด ==09
เซลล์ประสาท
เซลล์ประสาท หรือ นิวรอน (neuron,, หรือ  ) เป็นเซลล์เร้าได้ด้วยกระแสไฟฟ้าที่ทำหน้าที่ประมวลและส่งข้อมูลผ่านสัญญาณไฟฟ้าและเคมี โดยส่งผ่านจุดประสานประสาท (synapse) ซึ่งเป็นการเชื่อมต่อโดยเฉพาะกับเซลล์อื่น ๆ นิวรอนอาจเชื่อมกันเป็นโครงข่ายประสาท (neural network) และเป็นองค์ประกอบหลักของสมองกับไขสันหลังในระบบประสาทกลาง (CNS) และของปมประสาท (ganglia) ในระบบประสาทนอกส่วนกลาง (PNS) นิวรอนที่ทำหน้าที่โดยเฉพาะ ๆ รวมทั้ง นิวรอนโดยทั่วไปจะมีตัวเซลล์ที่เรียกว่า soma, ใยประสาทนำเข้า/เดนไดรต์ (dendrite), และแกนประสาทนำออก/แอกซอน (axon) คำภาษาอังกฤษว่า neurite สามารถใช้เรียกทั้งเดนไดรต์และแอกซอน โดยเฉพาะในระยะที่เซลล์ยังไม่พัฒนาแยกเป็นเซลล์โดยเฉพาะ ๆ (undifferentiated) ส่วนเดนไดรต์เป็นโครงสร้างบาง ๆ ที่ยื่นออกจากตัวเซลล์ บ่อยครั้งยาวเป็นร้อย ๆ ไมโครเมตรและแยกออกเป็นสาขา ๆ รวมกันเป็นต้นไม้เดนไดรต์ (dendritic tree) ที่ซับซ้อน แอกซอน (หรือเรียกว่า nerve fiber ถ้ามีปลอกไมอีลิน) เป็นโครงสร้าง (process) ที่ยื่นออกจากตัวเซลล์ตรงตำแหน่งเฉพาะที่เรียกว่า axon hillock และอาจยาวถึง 1 เมตรในมนุษย์หรือมากกว่านั้นในสปีชีส์อื่น ๆ "nerve fiber" บ่อยครั้งรวมตัวกันเป็น "nerve fascicle" และในระบบประสาทนอกส่วนกลาง (PNS) fascicle จะรวมตัวกันเป็น "nerve" แม้ว่าตัวเซลล์ประสาทเองอาจจะมีเดนไดรต์ยื่นออกหลายอัน แต่จะมีแอกซอนยื่นออกเพียงแค่อันเดียว ถึงกระนั้น แอกซอนก็อาจแตกสาขาเป็นร้อย ๆ ครั้งก่อนจะสิ้นสุดลง
ในจุดประสานประสาทโดยมาก สัญญาณจะดำเนินจากแอกซอนของเซลล์หนึ่ง ไปยังเดนไดรต์ของอีกเซลล์หนึ่ง แต่ว่า ก็มีข้อยกเว้นมากมาย เช่น นิวรอนอาจไร้เดนไดรต์ หรือไร้แอกซอน และจุดประสานประสาทสามารถเชื่อมแอกซอนกับแอกซอน หรือเชื่อมเดนไดรต์กับเดนไดรต์
นิวรอนทั้งหมดสามารถเร้าได้โดยกระแสไฟฟ้า โดยรักษาศักย์ไฟฟ้าที่ต่างกันระหว่างภายในภายนอกเซลล์ข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ โดยใช้ปั๊มไอออน (หรือ ion transporter) บวกกับช่องไอออนที่ฝังอยู่ในเยื่อหุ้มเซลล์เพื่อรักษาความเข้มข้นของไอออนต่าง ๆ (เช่น โซเดียม โพแทสเซียม คลอไรด์ และแคลเซียม) ในระดับที่ต่างกันระหว่างภายในภายนอกเซลล์ ความเปลี่ยนแปลงของความต่างศักย์ไฟฟ้าข้ามเยื่อหุ้มเซลล์อาจเปลี่ยนการทำงานของช่องไอออนที่เปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้า (Voltage-gated ion channel) ถ้าศักย์ต่างเปลี่ยนมากพอ ก็จะมีผลเป็นศักยะงาน (action potential) ที่ยิงแบบเกิดหรือไม่เกิด (all-or-none) และเป็นพัลส์ไฟฟ้าเคมีที่วิ่งไปอย่างรวดเร็วทางแอกซอนของเซลล์ แล้วจบลงด้วยการส่งสัญญาณข้ามเซลล์ที่จุดประสานประสาท (โดยเซลล์ประสาทต่อไปอาจส่งสัญญาณต่อ)
ในกรณีโดยมาก นิวรอนเกิดจากเซลล์ต้นกำเนิดโดยเฉพาะ ๆ และนิวรอนในสมองผู้ใหญ่ปกติจะไม่มีการแบ่งเซลล์ แต่ก็พบว่า astrocyte ซึ่งเป็นเซลล์เกลีย (glial cell) รูปดาว สามารถเปลี่ยนเป็นนิวรอนได้เพราะมีลักษณะ pluripotency ของเซลล์ต้นกำเนิด กำเนิดของเซลล์ประสาท (Neurogenesis) โดยมากในสมองจะหยุดลงเมื่อถึงวัยผู้ใหญ่ แต่ก็มีหลักฐานที่ชัดเจนว่ามีนิวรอนเกิดใหม่จำนวนมากในเขตสมองสองเขต คือที่ฮิปโปแคมปัส และที่ olfactory bulb ซึ่งเป็นโครงสร้างประสาทในสมองส่วนหน้าที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการได้กลิ่น
ภาพรวม
นิวรอนเป็นเซลล์โดยเฉพาะที่พบในสัตว์กลุ่ม eumetozoa ทุกอย่าง และมีสัตว์เพียงบางอย่างเช่น ฟองน้ำ และสัตว์ไม่ซับซ้อนบางประเภท ที่ไร้นิวรอน
ลักษณะที่เป็นตัวกำหนดนิวรอนก็คือสามารถเร้าได้ด้วยกระแสไฟฟ้า และการมีจุดประสานประสาท (synapse) ซึ่งเป็นจุดต่อซับซ้อนของเยื่อหุ้มเซลล์ที่ส่งสัญญาณไปยังเซลล์อื่น ๆ
นิวรอนปกติจะแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ ตัวเซลล์ (soma หรือ cell body) ใยประสาทนำเข้า/เดนไดรต์ (dendrite) และแกนประสาทนำออก/แอกซอน (axon) ตัวเซลล์ปกติจะมีลักษณะกระชับ แต่เดนไดรต์และแอกซอนจะยื่นออกไปจากตัวเซลล์ เดนไดรต์ปกติจะมีสาขามากมาย โดยแต่ละสาขาจะบางลง ๆ และจะยื่นออกไปไกลที่สุด 2-3 ร้อยไมโครเมตรจากตัวเซลล์ ส่วนแอกซอนจะยื่นออกจากตัวเซลล์ที่ axon hillock และสามารถไปได้ไกล โดยมีสาขาเป็นร้อย ๆ แต่ว่าไม่เหมือนกับเดนไดรต์ แอกซอนจะดำรงขนาดไปจนสุด ตัวเซลล์อาจจะมีเดนไดรต์มากมายแต่จะมีแอกซอนเพียงแค่อันเดียว
ตัวเซลล์และเดนไดรต์เป็นตัวรับสัญญาณไซแนปส์จากเซลล์ประสาทอื่น ๆ ส่วนสัญญาณจะส่งผ่านแอกซอน ดังนั้น จุดประสานประสาทโดยทั่วไปก็คือการเชื่อมต่อกันระหว่างแอกซอนของเซลล์หนึ่งไปยังเดนไดรต์หรือตัวเซลล์ของนิวรอนอีกตัวหนึ่ง สัญญาณที่ส่งอาจจะเป็นแบบเร้า (excitatory) หรือแบบห้าม (inhibitory) ถ้าการเร้าสุทธิที่นิวรอนได้รับในระยะเวลาสั้น ๆ มีระดับเพียงพอ นิวรอนก็จะสร้างพัลส์ที่เรียกว่าศักยะงาน (action potential) เริ่มที่ตัวเซลล์แล้วส่งไปอย่างรวดเร็วทางแอกซอน เมื่อถึงที่สุด ปลายนิวรอน (axon terminal) ก็จะส่งสัญญาณต่อที่จุดประสานประสาทไปยังนิวรอนอื่น ๆ ที่เชื่อมต่อ
หน้าที่หลักของนิวรอนก็คือการส่งสัญญาณข้ามจุดประสานประสาท ซึ่งโดยส่วนหนึ่งเป็นทางไฟฟ้าและส่วนหนึ่งเป็นทางเคมี คุณลักษณะทางไฟฟ้าจะขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของเยื่อหุ้มเซลล์ประสาท
เหมือนกับเซลล์อื่น ๆ ในสัตว์ ตัวเซลล์ของนิวรอนจะหุ้มด้วยเยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งเป็นโมเลกุลลิพิด 2 ชั้นที่มีโครงสร้างโปรตีนต่าง ๆ ฝังอยู่ เยื่อลิพิด 2 ชั้นเช่นนี้เป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดี แต่ในนิวรอน โครงสร้างโปรตีนที่ฝังอยู่ในเยื่อจะมีฤทธิ์ทางไฟฟ้า รวมทั้งช่องไอออนที่เปิดให้ไอออนขั้วบวกหรือลบข้ามผ่านเยื่อ และปั๊มไออนที่ปั๊มไอออนจากด้านหนึ่งของเยื่อไปยังอีกด้านหนึ่ง
ช่องไอออนโดยมากเปิดให้ไอออนโดยเฉพาะ ๆ ข้าม บางอย่างเปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้า (voltage gated) ซึ่งหมายความว่าจะอยู่ในสภาพเปิดปิดขึ้นอยู่กับความแตกต่างของศักย์ไฟฟ้าข้ามเยื่อ บางอย่างเปิดปิดทางเคมี (chemically gated) ซึ่งหมายความว่าจะอยู่ในสภาพเปิดปิดโดยอาศัยปฏิสัมพันธ์ทางเคมีกับของเหลวที่อยู่ระหว่างเซลล์
ปฏิสัมพันธ์ของช่องไอออนและปั๊มไอออนทำให้เกิดความต่างศักย์ข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ โดยปกติอยู่ที่ประมาณน้อยกว่า 1/10 โวลต์เล็กน้อย ศักย์ไฟฟ้าที่ว่ามีหน้าที่สองอย่าง อย่างแรกคือเป็นแหล่งพลังงานสำหรับโครงสร้างโปรตีนที่เปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้าที่ฝังอยู่ในเยื่อ อย่างที่สองคือเป็นมูลฐานการส่งสัญญาณไฟฟ้าระหว่างส่วนต่าง ๆ ของเยื่อหุ้มเซลล์
นิวรอนส่งสัญญาณผ่านจุดประสานประสาททางเคมี (chemical synapse) และจุดประสานประสาททางไฟฟ้า (electrical synapse) ในกระบวนการที่เรียกว่าการสื่อประสาท (neurotransmission) หรือการสื่อผ่านไซแนปส์ (synaptic transmission) กระบวนการหลักที่จุดชนวนให้เซลล์ปล่อยสารสื่อประสาท (neurotransmitter) ก็คือศักยะงาน (action potential) ซึ่งเป็นสัญญาณไฟฟ้าวิ่งผ่าน และสร้างโดยอาศัยความต่างศักย์ของเยื่อหุ้มเซลล์/เยื่อหุ้มเซลล์ที่เร้าได้ด้วยไฟฟ้า โดยเกิดในลักษณะเป็นคลื่นของการลดขั้ว (depolarization)
กายวิภาคและวิทยาเนื้อเยื่อ
นิวรอนออกแบบโดยเฉพาะเพื่อประมวลและส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ เพราะมีหน้าที่มากมายในส่วนต่าง ๆ ของระบบประสาท เซลล์จึงมีรูปร่าง ขนาด และคุณสมบัติทางเคมีไฟฟ้าต่าง ๆ หลากหลาย ยกตัวอย่างอย่างเช่น ส่วนต่าง ๆ ของนิวรอนมองโดยทั่วไปว่า ทำหน้าที่โดยเฉพาะ ๆ แต่ว่า ทั้งเดนไดรต์และแอกซอนก็มักจะทำอะไรที่ต่างไปจากหน้าที่ "หลัก" ของมัน
ทั้งเดนไดรต์และแอกซอนในระบบประสาทกลาง (CNS) โดยทั่วไปจะหนาประมาณ 1 ไมโครเมตร แต่ในระบบประสาทนอกส่วนกลาง (PNS) จะหนากว่า ส่วนตัวเซลล์มีขนาดประมาณ 10-25 ไมโครเมตรและมักจะไม่ใหญ่กว่านิวเคลียสของเซลล์ที่อยู่ในมันมากนัก แอกซอนของเซลล์ประสาทสั่งการของมนุษย์ที่ยาวที่สุดอาจจะยาวกว่า 1 เมตร โดยวิ่งจากกระดูกสันหลังไปยังนิ้วเท้า ส่วนแอกซอนของเซลล์ประสาทรับความรู้สึกอาจวิ่งจากนิ้วเท้าไปถึง posterior column ของไขสันหลัง ซึ่งยาวกว่า 1.5 เมตรในผู้ใหญ่ ส่วนยีราฟอาจมีแอกซอนยาวหลายเมตรวิ่งไปตามคอของมันทั้งหมด
วิทยาเนื้อเยื่อและโครงสร้างภายใน
ก้อนจิ๋ว ๆ จำนวนมากที่เรียกว่า Nissl substance (หรือ Nissl body) จะเห็นได้เมื่อตัวเซลล์ประสาทย้อมด้วยสี (Basophilic dye) โครงสร้างนี้ประกอบด้วยร่างแหเอนโดพลาซึม (endoplasmic reticulum) และไรโบโซมอล อาร์เอ็นเอ (rRNA) ที่สัมพันธ์กัน โดยมีชื่อตามจิตแพทย์และนักประสาทพยาธิวิทยา Franz Nissl (พ.ศ. 2403-2462) และมีหน้าที่เกี่ยวกับการสังเคราะห์โปรตีน ความเด่น/มากมายของมันอธิบายได้ว่า เซลล์ประสาทมีระดับเมแทบอลิซึมสูงมาก จึงต้องสร้างโปรตีนมาก สีชอบภาวะเบสเช่น aniline หรือ haematoxylin อ่อน ๆ จะเน้นโครงสร้างที่มีขั้วลบ โดยเข้ายึดกับโครงฟอสเฟตของ rRNA
ตัวนิวรอนเองมีโครงโปรตีนสนับสนุนที่เรียกว่า neurofilament ซึ่งรวมตัวกันเป็น neurofibril นิวรอนบางอย่างยังมีเม็ดสี เช่น neuromelanin ซึ่งเป็นสีออกน้ำตาล-ดำ และเป็นผลพลอยได้ของการสังเคราะห์ catecholamine, และ lipofuscin ซึ่งเป็นสีออกเหลือง-น้ำตาล โดยเม็ดสีทั้งสองจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุ
โปรตีนทางโครงสร้างที่สำคัญต่อหน้าที่ของนิวรอนก็คือ แอกติน และ tubulin ของไมโครทิวบูล แอกติน โดยมากพบที่ปลายแอกซอนและเดนไดรต์เมื่อนิวรอนกำลังพัฒนาขึ้น แต่โครงสร้างภายในของแอกซอนและเดนไดรต์นั้นก็แตกต่างกัน แอกซอนโดยทั่วไปจะไม่มีไรโบโซม ยกเว้นในส่วนต้น ส่วนเดนไดรต์จะมีร่างแหเอนโดพลาซึมหรือไรโบโซมเป็นเม็ด ๆ โดยมีปริมาณน้อยลงไปเรื่อย ๆ เมื่อห่างออกจากตัวเซลล์
การจัดประเภท
นิวรอนมีรูปร่างและขนาดต่าง ๆ กัน ดังนั้นจึงสามารถจัดประเภทตามสัณฐานและหน้าที่ โดยนักกายวิภาค Camillo Golgi จัดกลุ่มนิวรอนไว้ 2 พวก แบบ I มีแอกซอนยาวเพื่อส่งสัญญาณในระยะไกล และแบบ II มีแอกซอนสั้น ซึ่งมักจะสับสนกับเดนไดรต์
แบบ I สามารถจัดย่อยว่าตัวเซลล์อยู่ที่ตำแหน่งไหน สัณฐานพื้นฐานของแบบ I ซึ่งมีตัวอย่างเป็นเซลล์ประสาทสั่งการ (motor neuron) ของไขสันหลัง จะมีตัวเซลล์ (soma) และแอกซอนยาวบางหุ้มปลอกไมอีลิน รอบ ๆ ตัวเซลล์จะเป็นสาขาของต้นไม้เดนไดรต์ที่รับสัญญาณจากนิวรอนอื่น ๆ ส่วนแอกซอนจะไปสุดที่สาขาต่าง ๆ ที่เรียกว่าปลายแอกซอน (axon terminal) ซึ่งปล่อยสารสื่อประสาทเข้าไปในช่องที่เรียกว่าร่องไซแนปส์ (synaptic cleft) ซึ่งอยู่ระหว่างปลายแอกซอนและเดนไดรต์ของเซลล์ต่อไป
[[ไฟล์:Neurons uni bi multi pseudouni.svg|thumb| นิวรอนประเภทต่าง ๆ
1 นิวรอนขั้วเดียว (Unipolar neuron)
2 นิวรอนสองขั้ว (Bipolar neuron)
3 นิวรอนหลายขั้ว (Multipolar neuron)
4 นิวรอนขั้วเดียวเทียม (Pseudounipolar neuron) ]]
ขั้ว
นิวรอนโดยมากสามารถจัดกลุ่มตามกายวิภาคว่าเป็น
ขนาดแอกซอน
เมื่อแบ่งชนิดตามขนาดแอกซอน จะสามารถแบ่งเซลล์ประสาทออกเป็น 3 ชนิดใหญ่ ๆ ได้แก่ A, B และ C โดยแต่ละชนิดจะจำแนกเป็นกลุ่มย่อยอีก เช่น ชนิด A ก็จะแบ่งเป็นกลุ่ม แอลฟา เบตา แกมมา เดลตา เป็นต้น ซึ่งแต่ละชนิดจะมีลักษณะ คุณสมบัติ และหน้าที่ที่แตกต่างกันออกไป โดยแอกซอนชนิด A จะมีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ที่สุด รองลงมาคือชนิด B และ ชนิด C เมื่อวัดความไวการตอบสนองของแอกซอนเหล่านี้ ก็จะพบว่า ที่มีขนาดใหญ่กว่าจะตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้เร็วกว่า ดังนั้น เซลล์ชนิด A จึงตอบสนองต่อการกระตุ้นได้เร็วกว่าชนิด B และ C ตามลำดับ สำหรับการตอบสนองต่อภาวะต่าง ๆ ของเซลล์ชนิด A, B และ C จะเป็นดังนี้
อื่น ๆ
นอกจากนั้นแล้ว ประเภทของนิวรอนยังแยกได้ตามตำแหน่งในระบบประสาทและรูปร่างของมัน ยกตัวอย่างเช่น
โดยทิศทางของสัญญาณ
แต่ว่า เซลล์ประสาทนำเข้าและเซลล์ประสาทส่งออก ก็ยังหมายถึงนิวรอนที่ทั่วไปยิ่งกว่านั้น ที่นำข้อมูลไปยังหรือส่งข้อมูลไปจากเขตต่าง ๆ ในสมอง
ฤทธิ์ต่อเซลล์ประสาทอื่น ๆ
เซลล์ประสาทออกฤทธิ์ต่อนิวรอนอื่น ๆ โดยปล่อยสารสื่อประสาทที่เข้ายึดกับหน่วยรับความรู้สึกทางเคมี (chemical receptor) แต่ผลที่เกิดกับนิวรอนหลังไซแนปส์ไม่ได้กำหนดโดยนิวรอนก่อนไซแนปส์หรือโดยสารสื่อประสาท แต่โดยประเภทของหน่วยรับความรู้สึกที่ทำงาน สารสื่อประสาทอุปมาเหมือนกับลูกกุญแจ และหน่วยรับความรู้สึกเหมือนแม่กุญแจ ลูกกุญแจแบบเดียวกันสามารถใช้ไขแม่กุญแจหลายแบบ หน่วยรับความรู้สึกสามารถจัดกว้าง ๆ ว่าเป็นแบบเร้า (excitatory) คือเพิ่มอัตราศักยะงาน หรือเป็นแบบยับยั้ง (inhibitory) คือลดอัตราศักยะงาน หรือเป็นแบบควบคุม (modulatory) คือมีผลระยะยาวแต่ไม่มีฤทธิ์โดยตรงกับอัตราการส่งศักยะงาน
สารสื่อประสาทที่สามัญที่สุดในสมองสองอย่าง คือ กลูตาเมตและกรดแกมมาอะมิโนบิวทีริก (กาบา) ออกฤทธิ์โดยมากคล้าย ๆ กัน คือ กลูตาเมตมีฤทธิ์ต่อหน่วยรับความรู้สึกหลายอย่าง โดยมีฤทธิ์เร้าต่อ ionotropic receptor และฤทธิ์ควบคุมต่อ metabotropic receptor และคล้าย ๆ กัน กาบามีฤทธิ์ต่อหน่วยรับความรู้สึกหลายประเภท แต่มีฤทธิ์เหมือนกัน (อย่างน้อยในสัตว์ที่โตแล้ว) คือเป็นตัวยับยั้ง เพราะความสม่ำเสมอเช่นนี้ นักประสาทวิทยาศาสตร์จึงมักใช้คำง่าย ๆ โดยกล่าวถึงเซลล์ที่ปล่อยกลูตาเมตว่าเซลล์ประสาทแบบเร้า (excitatory neuron) และเซลล์ที่ปล่อยกาบาว่าเป็นเซลล์ประสาทแบบยับยั้ง (inhibitory neuron) และเพราะว่านิวรอนเกิน 90% ในสมองไม่ปล่อยกลูตาเมตก็กาบา การจัดประเภทเช่นนี้รวมเอานิวรอนโดยมาก ยังมีนิวรอนประเภทอื่น ๆ ที่มีฤทธิ์สม่ำเสมอต่อเซลล์เป้าหมาย ยกตัวอย่างเช่น เซลล์ประสาทสั่งการแบบเร้า (excitatory motor neuron) ในไขสันหลังที่ปล่อยสาร acetylcholine และเซลล์ประสาทไขสันหลังแบบยับยั้ง (inhibitory spinal neuron) ที่ปล่อยสารไกลซีน
แต่ว่าการแบ่งสารสื่อประสาทว่าเป็นแบบเร้าหรือแบบยับยั้งนั้นจะไม่สมบูรณ์ เพราะมันขึ้นอยู่กับหน่วยรับความรู้สึกทางเคมีของนิวรอนหลังไซแนปส์ โดยหลักแล้ว นิวรอนตัวเดียวกันที่ปล่อยสารสื่อประสาทอย่างเดียว สามารถมีฤทธิ์เร้าต่อเป้าหมายบางอย่าง มีฤทธิ์ยับยั้งต่อเป้าหมายบางอย่าง และมีฤทธิ์ควบคุมต่อเป้าหมายที่เหลือ
ยกตัวอย่างเช่น เซลล์รับแสง (photoreceptor cell) ในจอตาจะปล่อยสารสื่อประสาทกลูตาเมตออกเรื่อย ๆ ถ้าไม่มีแสง และจะมีฤทธิ์เร้าต่อเซลล์ประสาทที่เป็นเป้าหมาย คือ OFF Retinal bipolar cell โดยคล้ายกับนิวรอนอื่น ๆ แต่ว่า กลับมีฤทธิ์ยับยั้งต่อเซลล์เป้าหมายที่อยู่ข้าง ๆ ที่เรียกว่า ON Retinal bipolar cell เพราะว่า เซลล์เป้าหมายไม่มี ionotropic glutamate receptor และกลับมี inhibitory metabotropic glutamate receptor เมื่อมีแสง เซลล์รับแสงก็จะหยุดปล่อยกลูตาเมต ซึ่งระงับการยับยั้งของ ON bipolar cell และทำให้มันเริ่มส่งศักยะงาน แต่นี่ก็จะระงับการเร้า OFF bipolar cell ไปพร้อม ๆ กัน และทำให้มันหยุดส่งศักยะงาน
ถึงกระนั้น ก็ยังสามารถระบุผลยับยั้งของนิวรอนก่อนไซแนปส์ที่จะมีต่อนิวรอนหลังไซแนปส์ได้ โดยขึ้นกับโปรตีนที่แสดงออกโดยนิวรอนก่อนไซแนปส์ นิวรอนที่แสดงออก parvalbumin ปกติจะลดการส่งสัญญาณของนิวรอนหลังไซแนปส์ในเปลือกสมองส่วนการเห็น เทียบกับนิวรอนที่แสดงออก somatostatin ซึ่งปกติจะระงับการรับข้อมูลที่เดนไดรต์ของนิวรอนหลังไซแนปส์
รูปแบบการส่งสัญญาณ
นิวรอนยังสามารถจัดตามคุณสมบัติทางสรีรวิทยาไฟฟ้า คือ
การเชื่อมต่อ
นิวรอนสื่อสารกันเองผ่านจุดประสานประสาท (ไซแนปส์) โดยปลายแอกซอน (axon terminal หรือ en passant bouton) ของเซลล์หนึ่งจะอยู่ติดกับเดนไดรต์ ตัวเซลล์ หรือ (แม้จะน้อยกว่า) แอกซอนของอีกเซลล์หนึ่ง นิวรอนเช่นเซลล์เพอร์คินจีในสมองน้อยอาจมีสาขาเดนไดรต์เป็นพัน โดยเชื่อมกับเซลล์อื่น ๆ อีกเป็นหมื่น ๆ นิวรอนอื่น ๆ เช่น magnocellular neuron ของ supraoptic nucleus (ในไฮโปทาลามัส) มีเดนไดรต์เพียแค่ 1–2 สาขา แต่ว่าแต่ละสาขามีไซแนปส์เป็นพัน ๆ ไซแนปส์สามารถเป็นทั้งแบบเร้า (excitatory, EPSP) หรือแบบยับยั้ง (inhibitory, IPSP) และสามารถเพิ่มหรือลดการทำงานของเซลล์เป้าหมายตามลำดับ มีนิวรอนที่สามารถสื่อสารผ่านจุดประสานประสาทไฟฟ้า ผ่านช่อง gap junction ที่สามารถนำไฟฟ้าระหว่างเซลล์
ในไซแนปส์เคมี กระบวนการสื่อประสาทเป็นดังต่อไปนี้ เมื่อศักยะงานวิ่งมาถึงปลายแอกซอน (axon terminal) เซลล์ก็จะเปิดช่องแคลเซียมที่เปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้า (voltage-gated calcium channel) ทำให้ไอออนแคลเซียมไหลเข้ามาในปลายแอกซอนได้ แคลเซียมจะทำให้ถุงไซแนปส์ (synaptic vesicle) จำนวนหนึ่งที่เต็มไปด้วยโมเลกุลสารสื่อประสาท เชื่อมเข้ากับเยื่อหุ้มเซลล์ แล้วปล่อยสารเขาไปในร่องไซแนปส์ (synaptic cleft) สารก็จะแพร่ข้ามร่องไซแนปส์และออกฤทธิ์กับตัวรับของนิวรอนหลังไซแนปส์ นอกจากนั้นแล้ว ระดับแคลเซียมที่สูงขึ้นในไซโทพลาซึมที่ปลายแอกซอน (axon terminal) ยังจุดชนวนให้ไมโทคอนเดรียดูดซึมแคลเซียม (mitochondrial calcium uptake) ซึ่งก็จะเริ่มกระบวนการเมแทบอลิซึมทางพลังงานของไมโทคอนเดรียเพื่อผลิดอะดีโนซีนไตรฟอสเฟต (ATP) เพื่อเป็นพลังงานดำรงการสื่อประสาท
สมองมนุษย์มีไซแนปส์จำนวนมหาศาล นิวรอนแต่ละตัวในแสนล้านตัว (1011) มีไซแนปส์ 7,000 อันที่เชื่อมกับนิวรอนอื่น ๆ โดยเฉลี่ย สมองของเด็กอายุสามขวบประเมินว่า มีไซแนปส์ประมาณพันล้านล้านอัน (1015) แต่จำนวนจะลดลงตามอายุ แล้วคงจำนวนเมื่อถึงวัยผู้ใหญ่ ค่าประเมินในผู้ใหญ่อยู่ระหว่าง 100-500 ล้านล้านไซแนปส์ (1014-5 x 1014)
กลไกในการส่งต่อศักยะงาน
ในปี 2480 นักประสาทสรีรวิทยาชาวอังกฤษ ดร. จอห์น แซคารี่ ยัง เสนอว่าแอกซอนยักษ์ของปลาหมึกสามารถใช้ศึกษาคุณสมบัติทางไฟฟ้าของเซลล์ประสาทได้ เพราะแม้ว่าจะใหญ่กว่า แต่ก็ยังมีคุณสมบัติคล้ายกับนิวรอนมนุษย์ ดังนั้น จึงศึกษาได้ง่ายกว่า โดยใส่อิเล็กโทรดเข้าไปในแอกซอนยักษ์ ก็จะสามารถวัดศักย์เยื่อหุ้มเซลล์ได้อย่างแม่นยำ
เยื่อหุ้มเซลล์ทั้งที่แอกซอนและตัวเซลล์ มีช่องไอออนเปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้า (voltage-gated ion channel) ที่ทำให้นิวรอนสามารถสร้างและส่งสัญญาณทางไฟฟ้าโดยเป็นศักยะงาน ซึ่งสร้างขึ้นและส่งต่อโดยใช้ไอออนที่มีประจุไฟฟ้ารวมทั้งโซเดียม (Na+) โพแทสเซียม (K+) คลอไรด์ (Cl−) และแคลเซียม (Ca2+)
มีสิ่งเร้าหลายอย่างที่สามารถทำให้นิวรอนเกิดการทำงานทางไฟฟ้า รวมทั้งสัมผัส/ความดัน ความยืด สารเคมี และความเปลี่ยนแปลงต่อความต่างศักย์ข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ สิ่งเร้าจะเป็นเหตุให้ช่องไอออนโดยเฉพาะที่ฝังอยู่ในเยื่อหุ้มเซลล์เปิด ทำให้มีไอออนไหลผ่านเยื่อ แล้วเปลี่ยนความต่างศักย์ของเยื่อหุ้มเซลล์
แม้ว่า นิวรอนและแอกซอนที่บาง ๆ จะมีระดับเมแทบอลิซึมที่น้อยกว่า (ใช้พลังงานน้อยกว่า) เพื่อสร้างและส่งศักยะงาน แต่ว่า แอกซอนที่หนากว่าสามารถส่งพัลส์ไฟฟ้าได้เร็วกว่า เพื่อลดระดับเมแทบอลิซึมให้มากที่สุดและส่งสัญญาณให้เร็วที่สุด นิวรอนจำนวนมากมีปลอกไมอีลินหุ้มแอกซอน ซึ่งเกิดจากเซลล์เกลีย คือโอลิโกเดนโดรไซต์ในระบบประสาทกลาง (CNS) และเซลล์ชวานน์ในระบบประสาทนอกส่วนกลาง (PNS) ปลอกช่วยให้ศักยะงานวิ่งไปได้เร็วกว่าแม้ในแอกซอนที่มีขนาดเดียวกัน และยังใช้พลังงานน้อยกว่าอีกด้วย ปลอกไมอีลินใน PNS มักจะแล่นไปตามแอกซอนโดยแบ่งออกเป็นส่วน ๆ แต่ละส่วนยาวประมาณ 1 มม. ขั้นโดย node of Ranvier ที่ไม่ได้หุ้มปลอก แต่มีช่องไอออนเปิดปิดโดยศักย์ไฟฟ้าอย่างหนาแน่น โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (MS) เป็นโรคทางประสาทที่เกิดจากการลอกปลอกไมอีลินของแอกซอนใน CNS
แต่ว่า ก็ยังมีนิวรอนที่ไม่สร้างศักยะงานเพื่อส่งสัญญาณ แต่สร้าง Graded potential (ศักย์มีหลายระดับ) ซึ่งก็จะทำให้เซลล์ปล่อยสารสื่อประสาทในหลายระดับเช่นกัน นิวรอนที่ไม่ส่งสัญญาณแบบมียอดแหลม (nonspiking neuron) เช่นนี้ มักจะเป็นเซลล์ประสาทรับความรู้สึกและเซลล์ประสาทต่อประสาน (interneuron) เพราะว่าไม่สามารถส่งสัญญาณไปได้ไกล ๆ
รหัสการส่งสัญญาณ
การเข้ารหัสประสาท (Neural coding) เป็นศาสตร์ที่สนใจว่า นิวรอนเข้ารหัสข้อมูลทางประสาทสัมผัสและข้อมูลอื่น ๆ เพื่อแสดงกับสมองเช่นไร โดยมีจุดหมายหลักเพื่อกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้ากับการตอบสนองของนิวรอนหรือกลุ่มนิวรอน (neural ensemble) และความสัมพันธ์ของการทำงานทางไฟฟ้าของนิวรอนภายในกลุ่ม เชื่อว่า นิวรอนสามารถเข้ารหัสทั้งข้อมูลดิจิทัลและสัญญาณแอนะล็อก
หลักมีหรือไม่มี
กระแสประสาทเป็นตัวอย่างของการตอบสนองแบบมีหรือไม่มี (all-or-none) คือ ถ้านิวรอนตอบสนอง ก็จะตอบสนองอย่างบริบูรณ์ การเร้าในระดับที่สูงกว่าจะไม่ทำให้เกิดสัญญาณที่แรงกว่า แต่อาจทำให้เกิดสัญญาณที่ส่งถี่กว่า
หน่วยรับความรู้สึก (receptor) มีการตอบสนองหลายอย่างต่อสิ่งเร้า ไม่ว่าจะเป็นแบบปรับตัวอย่างช้า ๆ หรือส่งสัญญาณเรื่อย ๆ (tonic) ที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่สม่ำเสมอโดยส่งสัญญาณในอัตราที่สม่ำเสมอ แบบส่งสัญญาณเรื่อย ๆ มักจะตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่แรงขึ้นโดยเพิ่มความถี่การยิงสัญญาณ ปกติเป็นกราฟฟังก์ชันยกกำลังของสิ่งเร้าวาดคู่กับอัตราอิมพัลส์ต่อวินาที นี่อุปมาเหมือนกับคุณสมบัติของแสง (ที่ความถี่ใดความถี่หนึ่งโดยเฉพาะ) ที่เมื่อแสงจ้าขึ้น ก็จะต้องมีโฟตอนมากขึ้น เพราะว่า โฟตอนเองไม่สามารถจะ "แรงขึ้น" ที่ความถี่นั้น ๆ
มีตัวรับความรู้สึกบางชนิดที่ปรับตัวอย่างรวดเร็วที่บางครั้งเรียกว่า phasic receptor ที่การส่งสัญญาณจะลดลงหรือหยุดถ้าสิ่งเร้าคงสม่ำเสมอ ยกตัวอย่างเช่น ผิวหนังมนุษย์เมื่อกระทบกับวัตถุจะทำให้นิวรอนยิงสัญญาณ แต่ถ้าวัตถุมีความดันที่สม่ำเสมอกับผิวหนัง นิวรอนก็จะหยุดยิงสัญญาณ นิวรอนของผิวหนังและกล้ามเนื้อที่ตอบสนองต่อความกดดันและความสั่นจะมีโครงสร้างที่เป็นตัวช่วยกรองข้อมูล
ประวัติ
คำว่า นิวรอน บัญญัติโดยนักกายวิภาคชาวเยอรมัน Heinrich Wilhelm Gottfried von Waldeyer-Hartz โดยมาจากคำในภาษากรีก νεῦρον (neûron) ที่แปลว่า "เส้นด้าย" ส่วนความสำคัญของมันว่าเป็นหน่วยพื้นฐานของระบบประสาทเกิดขึ้นในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษที่ 20 ผ่านงานของนักกายวิภาคชาวสเปน นพ. ซานเตียโก รามอน อี กาฆัล ผู้เสนอว่า นิวรอนเป็นเซลล์ต่างหาก ๆ ที่สื่อสารกับกันและกันผ่านจุดประสาน/ช่องว่างที่ออกแบบโดยเฉพาะ หลักนี้ต่อมาเรียกว่า neuron doctrine (หลักนิวรอน) ซึ่งเป็นทฤษฎีหลักทฤษฎีหนึ่งของประสาทวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน
เพื่อที่จะดูโครงสร้างของนิวรอนแต่ละตัว ๆ นพ. รามอน อี กาฆัลได้ปรับปรุงกระบวนการย้อมสีด้วยเงินที่รู้จักกันว่า Golgi's method ซึ่งจริง ๆ พัฒนาโดยคู่แข่งของเขาคือ นพ. Camillo Golgi การปรับปรุงของ นพ. รามอน อี กาฆัล ซึ่งรวมเทคนิคที่เขาเรียกว่า double impregnation (การอัดสีสองรอบ) ก็ยังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน วิธีการย้อมสีด้วยเงินเป็นวิธีที่มีประโยชน์มากในการตรวจสอบกายวิภาคของระบบประสาท เพราะว่า มันย้อมสีเซลล์ในอัตราที่ต่ำ (แม้ว่าจะไม่รู้ว่าเหตุไร) ดังนั้น จึงสามารถเห็นโครงสร้างเล็ก ๆ ของนิวรอนแต่ละตัวอย่างสมบูรณ์โดยที่ไม่คาบเกี่ยวกับเซลล์ข้าง ๆ มากมายที่อยู่ในเนื้อเยื่อสมองอัดเต็มไปด้วยเซลล์
หลักนิวรอน
หลักนิวรอน (neuron doctrine) เป็นไอเดียพื้นฐานว่า นิวรอนเป็นหน่วยโครงสร้างและหน่วยการทำงานพื้นฐานของระบบประสาท ซึ่งเสนอโดย นพ. ซานเตียโก รามอน อี กาฆัล ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และอ้างว่า นิวรอนเป็นเซลล์โดยเฉพาะ ๆ (ที่ไม่ได้เชื่อมกันเป็นตาข่าย) โดยทำงานแยกส่วนกันทางเมแทบอลิซึม
การค้นพบต่อ ๆ มาจึงเพิ่มรายละเอียดให้กับหลัก ยกตัวอย่างเช่น เซลล์เกลียแม้จะไม่ใช่นิวรอน ก็ยังมีบทบาทสำคัญในการประมวลข้อมูล นอกจากนั้นแล้ว ไซแนปส์ไฟฟ้ายังสามัญกว่าที่เคยคิด คือ นิวรอนเช่นนี้เชื่อมกันโดยตรงและแชร์ไซโทพลาซึมร่วมกัน และจริง ๆ แล้วก็มีตัวอย่างของนิวรอนที่ทำงานร่วมกันอย่างสนิทยิ่งกว่านั้น เช่น แอกซอนยักษ์ของปลาหมึกเกิดจากการรวมกันของแอกซอนหลายอัน
รามอน อี กาฆัล ยังตั้งกฎ Law of Dynamic Polarization ซึ่งอ้างว่า นิวรอนรับสัญญาณมาจากเดนไดรต์และตัวเซลล์ และส่งมันเป็นศักยะงานไปตามแอกซอนโดยทางเดียว คือไปจากตัวเซลล์ โดยมีข้อยกเว้นที่สำคัญ เพราะว่า เดนไดรต์ก็สามารถส่งข้อมูลที่ไซแนปส์ได้เหมือนกัน และแอกซอนก็สามารถรับข้อมูลที่ไซแนปส์
นิวรอนในสมอง
จำนวนนิวรอนในสมองต่างกันอย่างสำคัญในสปีชีส์ต่าง ๆ สมองมนุษย์มีนิวรอนประมาณ 85,000-86,000 ล้านตัว โดยมี 16,300 ล้านตัวในเปลือกสมองและ 69,000 ล้านตัวในสมองน้อย โดยเทียบกันแล้ว หนอนนีมาโทดา Caenorhabditis elegans มีนิวรอนเพียงแค่ 302 ตัว ทำให้มันเป็นสัตว์ทดลองที่ดีมาก และนักวิทยาศาสตร์ได้สร้างแผนที่ของนิวรอนของหนอนทั้งหมดแล้ว ส่วนสัตว์ทดลองทางชีววิทยาที่สามัญอีกอย่างหนึ่ง คือ แมลงวันทอง (Drosophila melanogaster) มีนิวรอนประมาณแสนตัว และมีพฤติกรรมซับซ้อนมากมาย
คุณสมบัติหลายอย่างของนิวรอน เริ่มตั้งแต่สารสื่อประสาทและช่องไอออนที่ใช้ เหมือนกันในสปีชีส์ต่าง ๆ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษากระบวนการที่เกิดในสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนในระบบการทดลองที่ซับซ้อนน้อยกว่า
โรคในระบบประสาท
Charcot-Marie-Tooth disease (CMT) หรือรู้จักว่า hereditary motor and sensory neuropathy (HMSN) หรือ hereditary sensorimotor neuropathy หรือ peroneal muscular atrophy เป็นโรคทางพันธุกรรมหลายชนิดที่มีผลต่อระบบประสาท กำหนดโดยการเสียกล้ามเนื้อและความรู้สึกสัมผัส โดยหลักที่เท้าและขา แต่ก็เกิดที่มือและแขนในระยะหลัง ๆ ด้วย เป็นโรคที่ปัจจุบันยังรักษาไม่ได้ และเป็นโรคทางประสาทสืบทอดทางกรรมพันธุ์ที่สามัญที่สุด มีผลต่อประชากรในอัตรา 37 / 100,000 คน
โรคอัลไซเมอร์ (AD) เป็นโรคประสาทเสื่อม (neurodegenerative disease) กำหนดโดยความเสื่อมทางการรู้คิดอย่างต่อเนื่อง มีสมรรถภาพในการใช้ชีวิตที่ลดลง และมีอาการทางประสาทและพฤติกรรมอื่น ๆ อาการเบื้องต้นที่เด่นที่สุดก็คือการเสียความจำระยะสั้น (ภาวะเสียความจำ) ซึ่งปกติปรากฏเป็นการหลงลืมอะไรเล็ก ๆ น้อย ๆ แล้วแย่ลง แม้ว่าจะไม่เสียความจำเก่า ๆ เมื่อโรคแย่ลง ความพิการทางการรู้คิดจะขยายไปในด้านภาษา (ภาวะเสียการสื่อความ [aphasia]) การเคลื่อนไหวที่ละเอียด (ภาวะเสียการรู้ปฏิบัติ [apraxia]) การรู้จำ (ภาวะเสียการระลึกรู้ [agnosia]) และสมรรถภาพอื่น ๆ เช่นการตัดสินใจและการวางแผน
โรคพาร์คินสัน (PD) เป็นโรคประสาทเสื่อมในระบบประสาทกลาง (CNS) ที่บ่อยครั้งทำให้การเคลื่อนไหวและการพูดพิการ เป็นโรคในกลุ่มที่เรียกว่าโรคทางการเคลื่อนไหว (movement disorders) และกำหนดโดยสภาพแข็งแกร็งของกล้ามเนื้อ การสั่น การเคลื่อนไหวที่ช้าลง (bradykinesia) และในกรณีที่รุนแรง การขยับไม่ได้ (akinesia) อาการปฐมภูมิเป็นผลจากการที่เขต basal ganglia เร้าเปลือกสมองเขตสั่งการ (motor cortex) น้อยลง ปกติเพราะมีสารโดพามีนน้อยหรือไม่ทำงาน โดย dopaminergic neuron เป็นเซลล์ประสาทที่ผลิตสาร อาการทุติยภูมิอาจเป็นความพิการทางการรู้คิดในระดับสูงและปัญหาทางภาษาที่ละเอียดอื่น ๆ PD เป็นโรคทั้งเรื้อรังและลุกลาม