cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
วัคซีนโควิด-19
การไร้ข้อมูลที่เปิดเผยและความไม่เชื่อใจ
นักวิทยาการระบาดชาวจีนที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดกล่าวว่า "ยากที่จะรู้ว่าวัคซีนได้ผลดีขนาดไหน ผมหวังว่ามันคงเป็นจริง" การไม่ทำข้อมูลให้เป็นสาธารณะอาจจำกัดบริษัทจากการแจกจำหน่ายวัคซีนไปยังประเทศบางประเทศ เพราะไม่มั่นใจในความปลอดภัยและประสิทธิศักย์ของวัคซีน นักวิทยาการคนเดียวกันระบุว่า การโน้มน้าวให้ประเทศอื่นๆ คล้อยตามจะต้องมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แน่นและข้อมูลที่ดีซึ่งสามารถให้ตรวจดูได้ ส่วนนักวิทยาไวรัสที่มหาวิทยาลัยฮ่องกงอีกคนหนึ่งเป็นห่วงว่า ประเทศต่างๆ อาจต้องเลือกยอมรับวัคซีนโดยไม่มีการวิเคราะห์ที่เป็นอิสระ หรือเลือกไม่ใช้วัคซีนนี้เลย
วัคซีนจีนอีกอย่างคือ CoronaVac ก็มีปัญหาเช่นเดียวกัน ในวันที่ 14 ธันวาคม 2020 สำนักงานควบคุมสาธารณสุขบราซิล (Anvisa) ระบุว่า การให้อนุมัติเพื่อใช้ในประเทศจีนไม่ใช่เรื่องเปิดเผย คือไม่มีข้อมูลว่าใช้กฎเกณฑ์อะไรในการอนุมัติให้ใช้เป็นการฉุกเฉินในประเทศจีนเมื่อเดือนมิถุนายน 2020
ปัญหาของการศึกษาแบบ "ท้าทาย" ที่เสนอ
เพราะโรคโควิดที่กำลังระบาดทั่วเป็นเรื่องฉุกเฉินทั่วโลก จึงต้องพิจารณายุทธการย่อเวลาเพื่ออนุมัติให้ใช้วัคซีนป้องกันโควิด โดยเฉพาะการย่อเวลาของการทดลองทางคลินิกระยะ 2-3 ที่ปกติยาวเป็นปีๆ งานศึกษาแบบ "ท้าทาย" เป็นการทดลองวัคซีนโดยจงใจทำให้อาสาสมัครติดเชื้อ เป็นวิธีที่เคยทำกับโรคที่เสี่ยงตายน้อยกว่าโควิด เช่น ไข้หวัดใหญ่ทั่วไป ไข้รากสาดน้อย อหิวาตกโรค และมาลาเรีย คือเมื่อได้ตรวจสอบความปลอดภัยและประสิทธิผลของวัคซีนแคนดิเดตในสัตว์ทดลองและมนุษย์ที่สุขภาพปกติแล้ว อาจต้องท้าทาย (challenge) จงใจให้อาสาสมัครติดเชื้อโควิด โดยมีกลุ่มควบคุมและข้ามงานทดลองระยะ 3 ซึ่งปกติต้องทำ เพื่อช่วยเร่งให้อนุมัติใช้วัคซีนเพื่อป้องกันโรคได้อย่างกว้างขวาง
เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม 2021 อาสาสมัครผู้ใหญ่หนุ่มสาวเป็นโหลๆ จะจงใจทำให้ติดเชื้อโควิดในการทดลองแบบท้าทายใน รพ. ในกรุงลอนดอนซึ่งบริหารโดยหน่วยบริหารวัคซีนโควิดเฉพาะกิจของรัฐบาลอังกฤษ โดยหลังจากกำหนดขนาดไวรัสที่ทำให้ติดเชื้อได้ ก็จะตรวจสอบประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อของวัคซีนแคนดิเดตสำหรับโควิด 2อย่างหรือมากกว่านั้น
งานศึกษาแบบท้าทายมีสองขั้นตอน ขั้นแรกตรวจสอบวัคซีนแคนดิเดตว่าปลอดภัยหรือไม่และมีผลต่อภูมิต้านทานอย่างไรทั้งในสัตว์ทดลองและผู้ใหญ่อาสาสมัครสุขภาพดี (100 คนหรือน้อยกว่านั้น) โดยทำพร้อมๆ กันซึ่งปกติจะทำเป็นลำดับต่อกันเริ่มจากสัตว์ก่อน เมื่อขั้นแรกได้ผลดี ขั้นสองเป็นการทดลองขนาดใหญ่ระยะ 2–3 และให้วัคซีนขนาดที่ได้ผลแก่อาสาสมัครผู้ไม่ได้ติดโรคมาก่อน มีความเสี่ยงน้อย (เช่น ผู้มีอายุน้อย) โดยจงใจทำให้ติดเชื้อไวรัสโควิดเพื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ให้ยาหลอก หลังจาก "ท้าทาย" ให้ติดโรคเช่นนี้ ก็จะเฝ้าตรวจอาสาสมัครอย่างใกล้ชิดในคลินิกที่มีอุปกรณ์วัสดุพร้อมมือและสามารถช่วยชีวิตได้ถ้าจำเป็น การอาสาเป็นผู้ร่วมงานศึกษาแบบท้าทายในช่วงเกิดโรคระบาดทั่วเช่นนี้ คล้ายกับการเข้าปฏิบัติการในเหตุการณ์ฉุกเฉินของแพทย์พยาบาลเพื่อรักษาคนไข้โรคโควิด หรือของเจ้าหน้าที่ดับเพลิง หรือของผู้บริจาคอวัยวะ
แม้งานศึกษาเช่นนี้จะน่าสงสัยทางจริยธรรมเพราะอันตรายที่อาจเกิดขึ้นต่ออาสาสมัครเหตุโรครุนแรงขึ้นอาศัยวัคซีน เพราะไม่ชัดเจนว่าวัคซีนปลอดภัยในระยะยาวหรือไม่ หรือเพราะประเด็นปัญหาอื่นๆ แต่ตามผู้เชี่ยวชาญในเรื่องโรคติดต่อบางท่าน งานศึกษาเช่นนี้ก็อาจเลี่ยงไม่ได้เพื่อให้สามารถผลิตวัคซีนที่มีผลได้อย่างรวดเร็วและช่วยลดจำนวนคนตายเหตุโควิดที่กะว่าอาจตกเป็นล้านๆ คนทั่วโลก
การอนุญาตให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน (EUA)
เมื่อโควิดได้เริ่มระบาดทั่วเมื่อต้นปี2020 องค์การอนามัยโลกได้เผยแพร่แนวทางการจดบัญชีรายการยาให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน (Emergency Use Listing) สำหรับวัคซีนใหม่ๆ เป็นกระบวนการที่ได้มาจากการระบาดทั่วของอีโบลาระหว่างปี 2013-2016 ซึ่งบังคับว่า วัคซีนแคนดิเดตที่พัฒนาเพื่อการฉุกเฉินอันเป็นอันตรายถึงชีวิตต้องผ่านมาตรฐาน GMP และต้องผ่านการพัฒนาตามกระบวนการให้อนุญาตก่อน (prequalification) ขององค์การ แม้เมื่อมีวัคซีนใหม่ๆ ที่พัฒนาขึ้นในระหว่างการระบาดทั่วของโควิด การให้อนุญาตก็ยังบังคับให้ส่งเอกสารแบบเต็มในเรื่องการพัฒนาและคุณภาพการผลิต เทียบกับสหภาพยุโรป ที่บริษัทสามารถใช้กระบวนการพิจารณาอย่างต่อเนื่อง (rolling review) คือให้ข้อมูลตามเท่าที่ได้ในการทดลองระยะที่3 แทนที่จะส่งข้อมูลเต็มซึ่งต้องทำเป็นเดือนๆ หรือปีๆ หลังการทดลองในกระบวนการปกติ กระบวนการเช่นนี้ทำให้คณะกรรมการเวชภัณฑ์สำหรับใช้ในมนุษย์ยุโรป (CHMP) สามารถประเมินข้อมูลในเวลาจริง ซึ่งช่วยให้วัคซีนแคนดิเดตอันมีอนาคตสามารถได้อนุมัติอย่างรวดเร็วจากสำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ในเดือนตุลาคม กระทรวงสาธารณสุขแคนาดาและสำนักงานการแพทย์ยุโรปได้เริ่มการพิจารณาอย่างต่อเนื่องสำหรับวัคซีนของบริษัทโมเดอร์นา และในแคนาดาเดือนพฤศจิกายน สำหรับวัคซีนของบริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทค
วันที่24 มิถุนายน 2020 ประเทศจีนได้อนุมัติวัคซีนของบริษัทแคนซิโนไบโอลอจิกส์เพื่อให้ใช้อย่างจำกัดในทหาร และอนุมัติวัคซีนแบบไวรัสโควิดฆ่าแล้วสองอย่างเพื่อใช้ในการฉุกเฉินสำหรับผู้ประกอบอาชีพความเสี่ยงสูง ในวันที่11 สิงหาคม 2020 รัสเซียประกาศการอนุมัติวัคซีนสปุตนิกวี เพื่อใช้ในการฉุกเฉิน แต่เดือนหนึ่งต่อจากนั้น ก็ยังมีวัคซีนเพียงจำนวนน้อยที่แจกจำหน่ายนอกการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ในเดือนกันยายน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์อนุมัติวัคซีนของบริษัทซิโนฟาร์มเป็นการฉุกเฉินสำหรับบุคลากรทางแพทย์ โดยบาห์เรนก็ทำเช่นเดียวกันในเดือนพฤศจิกายนต่อมา
ในสหรัฐ องค์การอาหารและยาอาจให้อนุมัติเป็นการฉุกเฉินแก่วัคซีนโควิดก่อนจะได้หลักฐานเต็มจากการทดลองระยะที่3 ในเรื่องความปลอดภัยและประสิทธิศักย์ แต่ก็ถูกวิจารณ์ว่าใช้อย่างผิดๆ เพราะเหตุทางการเมือง เป็นการลดมาตรฐาน และเพิ่มความรู้สึกต่อต้านวัคซีนของประชาชนในช่วงปี2020 ในวันที่8 กันยายน 2020 บริษัทยาแนวหน้า 9 บริษัทที่วิจัยวัคซีนโควิดจึงได้ร่วมให้สัญญาว่า จะยื่นคำขอใช้เป็นการฉุกเฉินก็ต่อเมื่อการทดลองระยะที่3 ได้ระบุวัคซีนว่าปลอดภัยและมีประสิทธิศักย์แล้ว
วันที่20 พฤศจิกายน 2020 บริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทคได้ยื่นคำขอใช้วัคซีนของบริษัทเป็นการฉุกเฉินแก่องค์การอาหารและยาสหรัฐ โดยองค์การก็ประกาศว่า คณะกรรมการที่ปรึกษาเรื่องวัคซีนและผลิตภัณฑ์ชีวภาพที่เกี่ยวข้อง (VRBPAC) ขององค์การจะพิจารณาคำขอนี้ในวันที่10 ธันวาคม ในเดือนพฤศจิกายน องค์การได้อธิบายว่า การอนุญาตให้ใช้เป็นการฉุกเฉินก็คือ "กลไกที่อำนวยการทำให้มีและการใช้วิธีแก้ปัญหาทางแพทย์รวมทั้งวัคซีน ในช่วงความฉุกเฉินทางสาธารณสุข เช่น การระบาดทั่วของโควิด-19 ในปัจจุบัน" เมื่อองค์การอนุมัติให้ใช้เป็นการฉุกเฉินแล้ว ผู้พัฒนาวัคซีนก็ยังต้องดำเนินการทดลองระยะที่3 ต่อไปเพื่อบูรณาการข้อมูลความปลอดภัยและประสิทธิศักย์ของวัคซีน โดยในที่สุดก็จะยื่นคำขออนุมัติแบบเต็ม
ในวันที่30 พฤศจิกายน 2020 บริษัทโมเดอร์นาได้ยื่นคำขอใช้วัคซีนเป็นการฉุกเฉินแก่องค์การอาหารและยาสหรัฐ
บาห์เรน
ในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม 2020 องค์การควบคุมทางสุขภาพแห่งชาติบาห์เรน (National Health Regulatory Authority, NHRA) ได้อนุญาตให้ใช้วัคซีน BBIBP-CorV ของบริษัทซิโนฟาร์ม และวัคซีน tozinameran ของบริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทคเป็นการฉุกเฉิน
แคนาดา
ในวันที่9 ธันวาคม 2020 กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา (Health Canada) ได้อนุญาตให้นำเข้าวัคซีนของบริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทคเพื่อใช้ในการฉุกเฉินอย่างชั่วคราว มีวัคซีน 30,000โดสส่งมาถึงแคนาดาในวันที่13 ธันวาคม โดยกะว่าจะได้ 249,000โดสไม่เกินปลายปี2020 และ 6 ล้านโดสก่อนเดือนเมษายน 2021
ฟิลิปปินส์
ในวันที่2 ธันวาคม 2020 ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์โรดรีโก ดูแตร์เต ได้สั่งองค์กรอาหารและยาฟิลิปปินส์ให้ให้อนุญาตใช้วัคซีนและการรักษาโควิดอื่นๆ เป็นการฉุกเฉิน โดยมีข้อแม้อย่างหนึ่งว่า ผู้ผลิตวัคซีนต้องได้อนุญาตให้ใช้เป็นการฉุกเฉินในประเทศต้นกำเนิดหรือประเทศอื่นๆ ที่มีการควบคุมดี องค์การก็ได้ประกาศว่าผู้ผลิตวัคซีน 3รายคือไฟเซอร์ แอสตร้าเซนเนก้า และซิโนแว็กก็ได้สอบถามเรื่องกระบวนการขออนุญาตให้ใช้เป็นการฉุกเฉินในประเทศ
สหรัฐ
ในวันที่11 ธันวาคม 2020 องค์กรอาหารและยาสหรัฐได้อนุญาตให้ใช้วัคซีนของบริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทคเป็นการฉุกเฉิน
การให้อนุญาต
วัคซีนจะได้อนุญาตตามความสำเร็จของการทดลองทางคลินิกระยะ 1–3 ที่ได้แสดงความปลอดภัย, การสร้างภูมิคุ้มกันโรคเมื่อใช้ขนาดยาโดยเฉพาะ, ประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อในกลุ่มประชากรเป้าหมาย และประสิทธิภาพการป้องกันที่คงยืน คณะผู้เชี่ยวชาญการวางมาตรฐานทางชีวภาพขององค์การอนามัยโลกได้สร้างแนวปฏิบัตินานาชาติเพื่อผลิตและควบคุมคุณภาพของวัคซีน เป็นกระบวนการหมายให้องค์กรควบคุมของรัฐต่างๆ ใช้ในการให้อนุญาตวัคซีนของตนเอง ปกติผู้ผลิตจะไม่ได้รับอนุญาตจนกว่าวัคซีนจะได้พิสูจน์ว่าปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในระยะยาว องค์กรควบคุมนานาชาติหรือของรัฐ เช่น สำนักงานการแพทย์ยุโรป (European Medicines Agency, EMA) หรือองค์กรอาหารและยาสหรัฐ (Food and Drug Administration, FDA) จะเป็นผู้ตรวจพิจารณาข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ของวัคซีน
การสร้างความมั่นใจและการยอมรับวัคซีนที่ได้อนุมัติแก่สาธารณชนเป็นหน้าที่การสื่อสารของรัฐและบุคลากรทางแพทย์เพื่อให้โปรแกรมการฉีดวัคซีนดำเนินไปได้ด้วยดี, เพื่อช่วยชีวิตคน และช่วยคืนสภาพทางเศรษฐกิจ ในเบื้องต้น วัคซีนจะมีจำนวนจำกัดเพราะเหตุผลทางการผลิต, การแจกจำหน่าย และโลจิสติกส์ จึงต้องมีแผนการจัดสรรวัคซีนจำนวนจำกัดที่มี และจัดลำดับกลุ่มประชากรที่ควรได้วัคซีนแรกๆ
องค์การอนามัยโลก
วัคซีนที่พัฒนาเพื่อแจกจำหน่ายข้ามชาติผ่านกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติต้องได้การอนุญาตก่อน (pre-qualification) ขององค์การอนามัยโลกเพื่อให้ได้มาตรฐานสากลในด้านคุณภาพ ความปลอดภัย การสร้างภูมิคุ้มกัน และประสิทธิศักย์ จึงจะนำไปใช้ในประเทศต่างๆ มากมายได้ ผลิตภัณฑ์ต้องผลิตได้อย่างสม่ำเสมอโดยผ่านมาตรฐาน GMP เมื่อองค์กรของสหประชาชาติมีส่วนร่วมในการให้อนุญาตวัคซีน ประเทศแต่ละประเทศจะร่วมมือโดย 1) ให้อนุญาตวัคซีน ให้อนุญาตการวางขาย สำหรับผู้ผลิตและหุ้นส่วนในการแจกจำหน่าย 2) สอดส่องผลของยาหลังจากวางตลาด (postmarketing surveillance) รวมทั้งบันทึกผลที่ไม่พึงประสงค์หลังการให้วัคซีน องค์การอนามัยโลกทำงานร่วมกับองค์กรของรัฐเพื่อตรวจโรงงานผลิตและผู้จำหน่ายว่าผ่านมาตรฐาน GMP และกฎควบคุมต่างๆ หรือไม่ ประเทศบางประเทศอาจเลือกซื้อวัคซีนที่ได้รับอนุญาตจากองค์กรควบคุมของประเทศอื่นๆ ที่น่าเชื่อถือเช่น สำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) หรือองค์การอาหารและยาสหรัฐ แต่ราคาก็อาจจะแพงกว่า และวิธีการแจกจำหน่ายก็อาจใช้ในประเทศกำลังพัฒนานั้นๆ ไม่ได้
ออสเตรเลีย
ในเดือนตุลาคม 2020 องค์กรสินค้าเพื่อการรักษา (Therapeutic Goods Administration, TGA) ของออสเตรเลียได้ให้อนุญาตชั่วคราวแก่วัคซีนโควิดคือ ChAdOx1nCoV-19 ของบริษัทแอสตร้าเซนเนก้า และวัคซีน Tozinameran (BNT162b2) ของบริษัทไฟเซอร์
สหภาพยุโรป
ในสหภาพยุโรป วัคซีนสำหรับโรคระบาดทั่ว เช่น ไข้หวัดใหญ่ จะได้อนุญาตแบบต่างๆ รวมทั้ง อนุญาตทั่วไป (centralized) คือรัฐสมาชิกทั้งหมดปฏิบัติตาม หรืออนุญาตในบางประเทศ (decentralized) หรืออนุญาตในประเทศๆ เดียว โดยทั่วไปแล้ว รัฐสมาชิกจะอนุโลมตามแนวทางการควบคุมและโปรแกรมทางคลินิกที่กำหนดโดยคณะกรรมการเวชภัณฑ์สำหรับใช้ในมนุษย์ (Committee for Medicinal Products for Human Use, CHMP) ของยุโรป ซึ่งเป็นคณะกรรมการทางวิทยาศาสตร์ของสำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ซึ่งมีหน้าที่ให้อนุญาตวัคซีน กลุ่มผู้เชี่ยวชาญหลายกลุ่มที่ประเมินและสอดส่องความก้าวหน้าของวัคซีนทั้งก่อนและหลังการให้อนุญาตและการแจกจำหน่ายทำหน้าที่สนับสนุนคณะกรรมการนี้ ในเดือนตุลาคม 2020 CHMP ได้เริ่มทำการพิจารณาอย่างต่อเนื่อง (rolling reviews) สำหรับวัคซีน ChAdOx1nCoV-19 ของบริษัทแอสตร้าเซนเนก้า และ Tozinameran (BNT162b2) ของบริษัทไฟเซอร์ ในเดือนพฤศจิกายน 2020 CHMP ได้เริ่มการพิจารณาอย่างต่อเนื่องสำหรับวัคซีนโควิดของบริษัทโมเดอร์นาคือ mRNA-1273 ในเดือนธันวาคม 2020 EMA ได้รับคำขออนุญาตวางตลาดแบบมีเงื่อนไข (conditional marketing authorization) แก่วัคซีนแบบ modRNA คือ Tozinameran และ mRNA-1273 การประเมินวัคซีนจะทำอย่างเร่งด่วนโดยอาจลงความเห็นภายในไม่กี่อาทิตย์ ในเดือนธันวาคม 2020 CHMP ได้เริ่มการพิจารณาอย่างต่อเนื่องสำหรับวัคซีนโควิด Ad26.COV2.S ของบริษัท Janssen-Cilag International N.V.
สหรัฐ
ตามกฎขององค์การอาหารและยาสหรัฐ การแสดงหลักฐานว่าวัคซีนปลอดภัยและมีประสิทธิศักย์ทางคลินิกจะเหมือนกับกระบวนการอนุมัติยาที่แพทย์สั่ง ถ้ายาผ่านการทดลองทางคลินิกระยะต่างๆ บริษัทก็จะยื่นคำขอที่เรียกว่า Biologics License Application ซึ่งต้องแนบหลักฐานอย่างละเอียดว่าวัคซีนแคนดิเดตแสดงประสิทธิศักย์และความปลอดภัยตลอดระยะการพัฒนา เพื่อการพิจารณาทางวิทยาศาสตร์โดยคณะผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ รวมทั้งแพทย์ นักสถิติ นักจุลชีววิทยา และนักเคมี หลังจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญก็จะตรวจโรงงานผลิตว่า ได้มาตรฐาน GMP หรือไม่ โดยฉลากยาต้องมีข้อมูลสำหรับแพทย์พยาบาลเกี่ยวกับการใช้ยาและความเสี่ยง เพื่อให้สามารถสื่อสารและให้ยากับสาธารณชนได้
คณะกรรมการที่ปรึกษาเรื่องแนวปฏิบัติเพื่อสร้างภูมิคุมกัน (Advisory Committee on Immunization Practices) ของศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคสหรัฐได้ลงมติในวันที่2 ธันวาคมว่า วัคซีนที่ได้แรกๆ ควรจัดให้กับแพทย์พยาบาลและผู้ดูแลรักษาผู้ป่วยในสถานพยาบาลระยะยาวก่อน โดยระบุด้วยว่าเมื่อการผลิตเพิ่มขึ้นแล้วกลุ่มที่ได้ต่อๆ มาควรเป็นคนชรา ผู้ทำการฉุกเฉิน (รวมตำรวจ นักผจญเพลิง) ครู และผู้ทำการจำเป็นที่ไม่สามารถเว้นระยะห่างทางสังคมได้ดี และบุคคลที่มีโรคร่วมหลายโรค อย่างไรก็ตาม รัฐต่างๆ ในสหรัฐจะเป็นผู้ตัดสินว่าจะจัดสรร แจกจำหน่าย จัดการโลจิสติกส์อย่างไร เพื่อให้วัคซีนแก่ทุกๆ คนเมื่อมีวัคซีน หลังจากให้อนุญาต การสอดส่องวัคซีนและการผลิตรวมทั้งการตรวจเป็นระยะๆ ว่ายังได้มาตรฐาน GMP หรือไม่ ก็จะทำต่อไปตราบเท่าที่ผู้ผลิตยังได้อนุญาตอยู่ โดยผู้ผลิตอาจต้องยื่นเอกสารเพิ่มเกี่ยวกับขั้นตอนการผลิตแต่ละขั้นๆ ว่ายังสามารถคงฤทธิ์ ความปลอดภัย และความบริสุทธิ์ของวัคซีนได้หรือไม่
การสอดส่องผลของยาหลังจากวางตลาด
จนกว่าจะได้ใช้วัคซีนในกลุ่มประชากรทั่วไป ก็ยังอาจไม่รู้ผลไม่พึงประสงค์ทั้งหมดของวัคซีน จึงทำให้ผู้ผลิตต้องสอดส่องผลของยาหลังจากวางตลาด (postmarketing surveillance) หรือบางครั้งเรียกว่า การทดลองทางคลินิกระยะที่ 4 ของวัคซีนเมื่อกำลังให้แก่สาธารณชนทั่วไป องค์การอนามัยโลกทำงานร่วมกับรัฐสมาชิกเพื่อสอดส่องผลของยาหลังจากวางตลาด ส่วนองค์การอาหารและยาสหรัฐมีโปรแกรม Vaccine Adverse Event Reporting System ที่สอดส่องปัญหาความปลอดภัยของวัคซีนเมื่อกำลังให้แก่สาธารณชน
ปัญหาการวางตลาด
จนถึงเดือนมิถุนายน 2020 บริษัท รัฐบาล องค์กรสาธารณสุขนานาชาติ และกลุ่มวิจัยในมหาวิทยาลัยได้ลงทุนเป็นหมื่นๆ ล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อพัฒนาวัคซีนแคนดิเดตเป็นสิบๆ อย่าง และเตรียมตัวตั้งโปรแกรมให้วัคซีนเพือสร้างภูมิคุ้มกันต้านการติดเชื้อโควิด-19 การลงทุนของบริษัทและความจำเป็นต้องสร้างคุณค่าให้แก่ผู้ถือหุ้นก่อความกังวลในเรื่องการพัฒนาวัคซีนที่ใช้ "วิธีการทางตลาด" ว่าวัคซีนที่ได้อนุมัติจะมีราคาแพง ว่าประเทศร่ำรวยจะได้วัคซีนก่อน และว่าเขตที่โรคระบาดแย่สุดจะไม่ได้วัคซีนหรือได้น้อย ซึ่งพยากรณ์ว่าจะเกิดในประเทศยากจน มีประชากรหนาแน่น ที่ไม่สามารถซื้อวัคซีนได้
ในต้นเดือนมิถุนายน บริษัทตกลงให้เซพีและกาวีผลิตและแจกจำหน่ายวัคซีน 300 ล้านโดสถ้าวัคซีนของออกซฟอร์ดพิสูจน์ว่าปลอดภัยและได้ผลโดยแลกเปลี่ยนกับการลงทุน 750 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณสองหมื่นสี่พันล้านบาท) โดยเท่ากับเพิ่มสมรรถภาพการผลิตวัคซีนของบริษัทเป็นมากกว่า2,000 ล้านโดสต่อปี การวางตลาดวัคซีนโรคระบาดทั่วเป็นการลงทุนที่เสี่ยงสูง เพราะอาจเสียเงินทุนค่าพัฒนาและการเตรียมตัวผลิตวัคซีนถ้าวัคซีนแคนดิเดตปรากฏว่าไม่ปลอดภัยหรือไม่ได้ผล บริษัทยาข้ามชาติคือไฟเซอร์ระบุว่า ไม่สนใจเป็นหุ้นส่วนกับรัฐ เพราะจะเป็น "มือที่สาม" ที่ทำให้โปรแกรมวัคซีนของบริษัทล่าช้า อนึ่ง ยังมีความกังวลด้วยว่า โปรแกรมเร่งพัฒนา เช่น Operation Warp Speed (ปฏิบัติการความเร็วเหนือแสง) ของสหรัฐ กำลังเลือกวัคซีนแคนดิเดตเพราะความได้เปรียบทางการผลิตเพื่อย่นระยะเวลาการพัฒนา ไม่ได้เลือกเทคโนโลยีวัคซีนที่ปลอดภัยและมีประสิทธิศักย์สูงสุด
อำนาจอธิปไตย
การเลือกแจกจำหน่ายวัคซีนให้แก่ประเทศไม่กี่ประเทศ ซึ่งคนตะวันตกเรียกว่า "vaccine sovereignty" (อธิปไตยวัคซีน) เป็นข้อวิจารณ์ข้อหนึ่งของหุ้นส่วนการพัฒนาวัคซีน เช่นหุ้นส่วนระหว่างมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดกับแอสตร้าเซนเนก้า ว่าจะเลือกแจกจำหน่ายวัคซีนภายในสหราชอาณาจักรและต่อ "ผู้ให้ราคาสูงสุด" คือสหรัฐ ผู้ได้จ่ายเงินล่วงหน้า 1,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณสามหมื่นแปดพันล้านบาท) เพื่อคนอเมริกัน แม้ก่อนที่วัคซีนของออกซฟอร์ดหรือของซาโนฟี่จะได้พิสูจน์ว่าปลอดภัยและได้ผล มีความกังวลว่า ประเทศบางประเทศที่ผลิตวัคซีนอาจจำกัดการส่งออกเพื่อตุนวัคซีนโควิดสำหรับประชาชนของตนก่อน
ในเดือนพฤษภาคม รัฐบาลจีนได้ให้คำมั่นสัญญาว่า วัคซีนจีนที่สำเร็จจะเป็น "สินค้าสาธารณะของโลก" (global, public good) คือบอกเป็นนัยว่า จะผลิตวัคซีนให้พอแจกจำหน่ายทั้งในประเทศและนอกประเทศ อนึ่ง ไม่เหมือนกับวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ ซึ่งต้องเก็บไว้ในอุณหภูมิต่ำมาก วัคซีนอันเป็นไวรัสฆ่าแล้วของซิโนแว็กและซิโนฟาร์มต้องเก็บไว้ในเพียงตู้เย็นเก็บยาธรรมดา จึงอาจน่าใช้มากกว่าในประเทศกำลังพัฒนา
ในเดือนมิถุนายน สถาบันเซรุ่มแห่งอินเดีย (Serum Institute of India) ซึ่งเป็นผู้ผลิตวัคซีนรายใหญ่ของโลก ได้สิทธิจากบริษัทแอสตร้าเซนเนก้าให้ผลิตวัคซีน 1,000 ล้านโดสสำหรับประเทศมีรายได้น้อยจนถึงปานกลาง โดยครึ่งหนึ่งจะเป็นของอินเดีย ถ้าประเทศออสเตรเลียผลิตวัคซีนด้วย ก็อาจเลือกปฏิบัติเช่นกัน
การเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมกัน
เพราะการพัฒนาและการผลิตวัคซีนแคนดิเดตยังมีผลลัพธ์ที่ไม่ชัดเจน รวมทั้งอัตราความล้มเหลวสูงในช่วงทดสอบในมนุษย์ องค์กรต่างๆ รวมทั้งเซพี องค์การอนามัยโลก และองค์กรวัคซีนการกุศล เช่น มูลนิธิบิลและเมลินดาเกตส์และกาวี ได้ระดมทุนเกินกว่า 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในต้นปี2020 เพื่อเป็นทุนพัฒนาวัคซีนและเตรียมตัวแจกจำหน่ายให้วัคซีน โดยเฉพาะแก่เด็กในประเทศด้อยพัฒนา
เซพีแถลงการณ์ว่า รัฐบาลต่างๆ ควรจัดระบบจัดสรรวัคซีนที่ยุติธรรมทั่วโลกสำหรับวัคซีนที่จะได้ โดยประสานงานการผลิต การจัดหาทุนและการซื้อ และประกันว่าไม่ต้องรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์เพื่อลดความเสี่ยงต่อผู้พัฒนาวัคซีน องค์กรได้ตั้งขึ้นเพื่อเฝ้าตรวจการแจกจำหนายวัคซีนป้องกันโรคติดต่อที่ยุติธรรมไปยังประเทศรายได้น้อยและปานกลาง เซพีได้ปรับปรุงนโยบายการเข้าถึงได้อย่างยุติธรรมที่ตีพิมพ์ในเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งอาจใช้กับทุนพัฒนาวัคซีนโควิดขององค์กรด้วย คือ แต่ผู้ผลิตวัคซีนบางรายก็ต่อต้านข้อเสนอนี้เป็นบางส่วน
กลุ่มนานาชาติบางกลุ่ม เช่น Centre for Artistic Activism และ Universities Allied for Essential Medicines สนับสนุนให้เข้าถึงวัคซีนโควิดที่อนุมัติได้อย่างยุติธรรม นักวิทยาศาสตร์สนับสนุนให้องค์การอนามัยโลก เซพี บริษัท และรัฐบาลร่วมมือกันเพื่อจัดสรรวัคซีนโควิดที่จะได้โดยกำหนดด้วยความเสี่ยงต่อโรค โดยเฉพาะการให้วัคซีนก่อนอย่างเร่งด่วนแก่บุคลากรทางแพทย์ กลุ่มประชากรที่อ่อนแอ และเด็ก ในช่วงปี2020 องค์การอนามัยโลก กาวี และเซพี ได้รวมกำลังก่อตั้งโคแว็กซ์ ซึ่งเป็นโปรแกรมประสานงานสร้างวัคซีนที่เข้าถึงได้อย่างยุติธรรมทั่วโลก
นักวิทยาศาสตร์นานาชาติและบุคคลที่เป็นห่วงจำนวนหนึ่ง (รวมทั้งบุคลากรขององค์กรทางศาสนา) ได้ร้องให้ทำวัคซีนโควิดให้เป็นสาธารณสมบัติ ตามตัวอย่างการพัฒนาวัคซีนโปลิโอโดยแพทย์ชาวอเมริกันโจนัส ซอล์กผู้ไม่ได้จดสิทธิบัตร วัคซีนโควิด-19 ที่ได้ผลควรจะได้อนุมัติและผลิตในประเทศต่างๆ และศูนย์การผลิตยาทั่วโลก เพื่อให้สามารถแจกจำหน่ายได้อย่างยุติธรรมและมีราคาถูกยิ่งขึ้นในระดับโลก
โซ่อุปทาน
ในช่วงปี2021 และหลังจากนั้น การแจกจำหน่ายวัคซีนโควิดต้องอาศัยการขนส่งและการติดตามวัคซีนถึง 10,000-19,000 ล้านขวด ซึ่งจะเป็นความท้าทายทางโซ่อุปทานอันยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ จนถึงเดือนกันยายน 2020 ผู้เชี่ยวชาญทางโซ่อุปทานและโลจิสติกส์ก็ยังแสดงความเป็นห่วงว่า เครือข่ายทั้งภายในประเทศและนานาชาติที่มีอยู่แล้วเพื่อแจกจำหน่ายวัคซีนอาจไม่พอรับรองจำนวนหรือความเร่งด่วนของวัคซีนโควิด เพราะสมรรถภาพการขนส่งได้เสื่อมลงเหตุการล็อกดาวน์และการลดจำนวนพนักงานในช่วงปี2020 เมื่อกล่าวถึงความท้ายทายต่อองค์กรที่ต้องประสานงานกันต่างๆ รวมทั้งโปรแกรมโคแว็กซ์ บริษัทยาสากล ผู้รับจ้างผลิตวัคซีน บริษัทขนส่งทั้งในประเทศและนานาชาติ คลังจัดเก็บวัคซีน และองค์กรสาธารณสุขในแต่ละประเทศ ประธานบริหารของกาวีได้ระบุว่า "การส่งวัคซีนเป็นพันๆ ล้านโดสไปทั่วโลกอย่างมีประสิทธิภาพจะมีอุปสรรคทางโลจิสติกส์และทางแผนการที่ซับซ้อนอย่างยิ่งตลอดทั้งโซ่อุปทาน"
ตัวอย่างที่เน้นความใหญ่โตของปัญหาก็คือ สมาคมการขนส่งทางอากาศนานาชาติ (International Air Transport Association, IATA) ระบุว่า จะต้องมีเครื่องบินขนส่งโบอิง 747 ซึ่งประกอบกับตู้เย็นวัคซีนพิเศษที่รักษาอุณหภูมิอย่างแม่นยำถึง 8,000ลำเพื่อใช้ส่งยาเพียงโดสหนึ่งไปยังประเทศเกิน 200 ประเทศทั่วโลก โดยกาวีก็ระบุอีกว่า "สำหรับการระบาดทั่วที่แพร่ไปอย่างรวดเร็ว จะไม่มีใครปลอดภัยยกเว้นทุกคนปลอดภัย"
ในเดือนกันยายน โปรแกรมโคแว็กซ์รวมประเทศ 172 ประเทศซึ่งประสานแผนงานเพื่อให้ได้โซ่อุปทานของวัคซีนโควิดที่ดีสุด และกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติก็ได้เข้าร่วมกับโคแว็กซ์เพื่อตระเตรียมเงินทุนและโซ่อุปทานเพื่อให้วัคซีนแก่เด็กในประเทศกำลังพัฒนา 92 ประเทศ
โลจิสติกส์
การมีระบบโลจิสติกส์ในการให้วัคซีนจะช่วยให้มีเครื่องไม้เครื่องมือ บุคลากร และวัคซีนที่ได้อนุมัติอย่างข้ามพรมแดน ซึ่งอาจรวมการจัดการและเฝ้าสอดส่องวัคซีน การบริหารการเก็บและขนส่งที่ต้องใช้ตู้เย็น และความปลอดภัยในการแจกจำหน่ายวัคซีนภายในระบบ เป้าของโปรแกรมโคแว็กซ์ก็เพื่อรวมศูนย์และจัดการทรัพยากรทางโลจิสติกส์อย่างยุติธรรมในบรรดาประเทศที่เข้าร่วมด้วย โดยรวมเข้าด้วยกันซึ่งการผลิต การขนส่ง และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับโซ่อุปทานโดยทั่วไป และมีเครื่องมือในการพยากรณ์วัคซีน การประเมินความต้องการ การบริหารวัคซีนภายในประเทศ การจัดการวัคซีนที่อาจเสีย และการบริหารวัคซีนในคลัง ปัจจัยทางโลจิสติกส์อื่นๆ ที่จะทำในระดับนานาชาติเมื่อแจกจำหน่ายวัคซีนโควิดอาจรวม
ตามผู้ผลิตวัคซีนรายหนึ่ง ปัญหาทางโลจิสติกส์ในขั้นใดขั้นหนึ่งอาจสะดุดโซ่อุปทานทั้งโซ่ และถ้าโซ่อุปทานของวัคซีนล้มเหลว ความเสียหายทางเศรษฐกิจและทางมนุษยชนเหตุการระบาดทั่วอาจยืดยาวเป็นปีๆ
กำลังการผลิต
จนถึงเดือนสิงหาคม 2020 แม้เมื่อมีวัคซีนแคนดิเดตเพียงไม่กี่อย่างที่กำลังทดลองทางคลินิกในระยะที่3 โดยยังต้องใช้เวลาอีกหลายเดือนเพื่อกำหนดความปลอดภัยและประสิทธิศักย์ รัฐบาลต่างๆ ก็ได้สั่งวัคซีนล่วงหน้ามากกว่า 2,000 ล้านโดสโดยมีค่าใช้จ่ายเกิน 5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 158,000 ล้านบาท) รัฐบาลอังกฤษได้สั่งวัคซีนสำหรับปี2021 ล่วงหน้าเป็นจำนวน 5โดสต่อประชากรหนึ่งคน เป็นจำนวนที่ก่อความท้อใจแก่องค์กรต่างๆ เช่น องค์การอนามัยโลกและกาวีซึ่งกำลังโปรโมตการเข้าถึงวัคซีนอย่างยุติธรรมและทั่วถึงกันโดยเฉพาะสำหรับประเทศกำลังพัฒนา ในเดือนกันยายน เซพีให้ทุนสนับสนุนทั้งงานวิจัยพื้นฐานและการทดลองทางคลินิกสำหรับวัคซีนแคนดิเดต 9อย่าง โดยมีอีก 9อย่างที่กำลังประเมิน และตกลงจะผลิตวัคซีนที่ได้อนุมัติ 3อย่างเป็นจำนวน 2,000 ล้านโดสไม่เกินปี2021 ทั่วไปแล้วก่อนปี2022 ทั่วโลกอาจผลิตวัคซีนระหว่างเจ็ดพันถึงหมื่นล้านโดส แต่การสั่งวัคซีนล่วงหน้าของประเทศร่ำรวยก็อาจทำให้วัคซีนไม่มีสำหรับประเทศที่ยากจน
หลังจากเข้าร่วมโปรแกรมโคแว็กซ์ในเดือนตุลาคม จีนก็ระบุว่าจะผลิตวัคซีน 600 ล้านโดสก่อนสิ้นปี2020 และผลิตอีกพันล้านโดสในปี2021 แต่ก็ไม่แน่ใจว่าจำนวนเท่าไรจะใช้ในจีนเองซึ่งมีประชากรกว่า 1,300 ล้านคน ซิโนฟาร์มกล่าวว่า บริษัทอาจมีกำลังผลิตวัคซีนเกิน 1,000 ล้านโดสในปี2021 โดยหุ้นส่วนในดูไบคือบริษัท G42 Healthcare ก็มุ่งจะผลิตให้ได้ถึง 100 ล้านโดสในปี2021 ให้ใช้ในตะวันออกกลาง ส่วนซิโนแว็กก็กล่าวว่า บริษัทมุ่งสร้างโรงงานที่สองให้เสร็จปลายปี2020 เพื่อเพิ่มกำลังผลิตวัคซีน CoronaVac เป็น 600 ล้านโดสซึ่งเป็นทวีคูณจากจำนวนเดิม โดยหุ้นส่วนในบราซิลคือ Instituto Butantan มีแผนจะผลิตให้ถึง 100 ล้านโดส และหุ้นส่วนในอินโดนีเซียคือ Bio Farma ก็มีแผนจะผลิตให้ได้ 250 ล้านโดส
สถาบันเซรุ่มแห่งอินเดียมีแผนจะผลิตวัคซีนอย่างน้อย 1,000 ล้านโดส แต่ก็ระบุแล้วว่าครึ่งหนึ่งจะใช้ในอินเดีย
ส่วนประธานบริหารของบริษัทแอสตร้าเซนเนก้าระบุว่า "ปัญหาไม่ใช่การผลิตวัคซีนเอง มันอยู่ที่ขวดบรรจุ คือโลกไม่มีขวดบรรจุพอ" เพื่อเตรียมตัวรับมือกับการสั่งขวดเป็นจำนวนมาก บริษัทผลิตภัณฑ์แก้วอเมริกันรายหนึ่งได้ลงทุน 163 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 5,100 ล้านบาท) เพื่อสร้างโรงงานผลิตขวดวัคซีน แต่การมีแก้วพอและการควบคุมความปนเปื้อนก็อาจเป็นปัญหา ซึ่งทำให้ค่าใช้จ่ายการผลิตสูงขึ้นและกำไรน้อยลงสำหรับผู้พัฒนาวัคซีน ในสถานการณ์ที่เรียกร้องให้วัคซีนมีราคาพอจ่ายไหว
วัคซีนต้องดูแลและขนส่งตามกฎควบคุมสากล ต้องรักษาไว้ที่อุณหภูมิอันแน่นอนต่างๆ กันแล้วแต่เทคโนโลยีของวัคซีน และต้องใช้ก่อนเสื่อมเมื่อเก็บไว้ในคลัง โซ่อุปทานของวัคซีนโควิดคาดว่าจะมีขนาดมหึมาเพื่อให้ส่งไปยังประชากรทั่วโลกได้ สิ่งสำคัญที่ต้องเตรียมตัวการขนส่งเยี่ยงนี้รวมอุปกรณ์และคลังเก็บที่ควบคุมอุณหภูมิ โครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสม บุคลากรที่ได้ฝึกเพื่อให้วัคซีน และการเฝ้าติดตามอย่างระมัดระวัง จะมีการใช้อาร์เอฟไอดี (การระบุตัวด้วยคลื่นวิทยุ) เพื่อติดตามและยืนยันวัคซีนของจริงโดยเริ่มจากผู้ผลิต ไปตามโซ่อุปทาน จนถึงผู้ได้วัคซีน
โซ่เย็น (cold chain)
วัคซีนและตัวเสริมไม่เสถียรโดยธรรมชาติเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน จึงทำให้ต้องมี "โซ่เย็น" (cold chain) คือมีการแช่เย็นในการขนส่งและการเก็บตลอดโซ่อุปทาน ปกติที่อุณหภูมิราว2–8 องศาเซลเซียส เพราะวัคซีนโควิดใช้เทคโนโลยีต่างๆ จึงก่อปัญหาใหม่ๆ ในการจัดการบริหารโซ่เย็น มีวัคซีนบางอย่างที่เสถียรเมื่อแช่แข็งแต่ไม่คงตัวเมื่อเจอความร้อน บางอย่างไม่ควรแช่แข็งเลย และบางอย่างเสถียรตลอดทุกอุณหภูมิ ความเสียหายเหตุการแช่แข็งและการฝึกบุคลากรในพื้นที่ไม่ดีพอจึงอาจเป็นปัญหาสำคัญ
ถ้าวัคซีนโควิดมากกว่าหนึ่งอย่างได้อนุมัติ โซ่เย็นวัคซีนอาจต้องแก้ปัญหาความไวอุณหภูมิในระดับต่างๆ ข้ามประเทศต่างๆ ที่มีภูมิอากาศต่างๆ และมีทรัพยากรในพื้นที่เพื่อรักษาอุณหภูมิต่างๆ กัน วัคซีนของซิโนฟาร์มและซิโนแว็กเป็นตัวอย่างของวัคซีนอันใช้ไวรัสที่ฆ่าแล้วซึ่งอยู่ระหว่างการทดลองระยะที่3 อันสามารถขนส่งโดยระบบโซ่เย็นที่มีอยู่แล้วได้ กล่าวคือสามารถแช่เย็นในอุณหภูมิระหว่าง 2–8 องศาเซลเซียส
วัคซีนอาร์เอ็นเออาจมีความยากลำบากในการผลิตในปริมาณมากๆ หรือรักษาไว้ไม่ให้เสื่อม คือต้องใช้ตู้แช่แข็งอุณหภูมิต่ำพิเศษเพื่อเก็บในคลังและในการขนส่ง ยกตัวอย่างเช่น วัคซีนอาร์เอ็นเอของโมเดอร์นาต้องใช้โซ่เย็นเพียงแค่เหนือจุดเยือกแข็งโดยเก็บได้เป็นเวลาจำกัด แต่วัคซีนของไฟเซอร์-ไบออนเทคต้องเก็บในตู้แช่แข็งอุณหภูมิต่ำ −80 ถึง −60 องศาเซลเซียสตลอดการขนส่งจนถึงจุดให้วัคซีน
หลังจากเจาะขวดวัคซีนด้วยเข็มฉีดแล้ว ก็จะใช้ได้เพียงแค่ 6 ชม. แล้วก็ต้องทิ้งไป หน่วยบริการในพื้นที่จึงต้องบริหารการแช่แข็งและการให้วัคซีน เพราะวัคซีนโควิดน่าจะขลาดแคลนเมื่อเริ่มใช้ในเบื้องต้น บุคลากรก็จะต้องหลีกเลี่ยงการทำของเสีย ซึ่งปกติอาจจะถึงร้อยละ 30 ของวัคซีนที่มี โซ่อุปทานยังอาจมีปัญหากับวิธีการขนส่งวัคซีนในพื้นที่ชนบท เช่น ด้วยจักรยานยนต์หรือด้วยโดรนส่งของ กับการต้องให้วัคซีนครั้งที่สอง กับการใช้สารทำให้เจือจาง กับการเข้าถึงกลุ่มประชากรเป้าหมาย เช่น บุคลากรทางแพทย์ เด็ก และคนชรา
การขนส่งทางอากาศและทางบก
การประสานงานเครื่องบินขนส่งระดับนานาชาติจำเป็นในการแจกจำหน่ายวัคซีนโควิดที่มีจำกัดเวลาและอุณหภูมิ แต่จนถึงเดือนกันยายน 2020 เครือข่ายขนส่งเช่นนี้ก็ยังไม่พร้อมขนส่งวัคซีนในระดับนานาชาติ ประธานบริหารของสมาคมการขนส่งทางอากาศนานาชาติ (IATA) ได้กล่าวในเดือนกันยายนว่า "การขนส่งวัคซีนโควิด-19 อย่างปลอดภัยจะเป็นภาระหน้าที่ซึ่งศตวรรษหนึ่งมีครั้งเดียวของอุตสาหกรรมขนส่งทางอากาศทั่วโลก แต่นี่เป็นไปไม่ได้ถ้าไม่วางแผนล่วงหน้าอย่างระมัดระวัง ซึ่งต้องทำเดี๋ยวนี้ เราวิงวอนให้รัฐบาลเป็นผู้นำในการอำนวยการร่วมมือกันตลอดโซ่โลจิสติกส์เพื่อจัดการสิ่งอำนวยความสะดวก ความมั่นคงและปลอดภัย และกระบวนการตรวจที่ชายแดนให้พร้อมกับงานขนาดยักษ์และซับซ้อนข้างหน้านี้"
เพราะการลดจำนวนผู้โดยสารทางอากาศอย่างหนักในช่วงปี2020 สายการบินต่างๆ จึงได้ไล่พนักงานออก ลดจุดหมายที่บริการ และนำเครื่องบินไปเก็บในโรงเก็บระยะยาว ดังนั้น องค์กรผู้นำในการซื้อหาและแจกจำหน่ายวัคซีนโควิดภายในโปรแกรมโคแว็กซ์คือกาวีและกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ จึงกำลังเตรียมตัวส่งวัคซีนเป็นจำนวนมากที่สุดและเร็วที่สุดเท่าที่เคยมี โดยประสานงานกับบริษัทขนส่งทางอากาศนานาชาติ การควบคุมคนเข้าเมืองและการตรวจอากรสินค้า และการใช้บริการของเครื่องบินขนส่งอาจถึง 8,000ลำเพียงแค่จะส่งวัคซีนโดสเดียวไปยังประเทศต่างๆ วัคซีนสองอย่างแรกๆ ที่ได้อนุมัติคือ Tozinameran ของบริษัทไฟเซอร์-ไบออนเทค และ mRNA-1273 ของโมเดอร์นาต้องแช่แข็งในระหว่างการขนส่ง โดยใช้ตู้บรรจุที่ออกแบบเป็นพิเศษ และน้ำแข็งแห้ง แต่น้ำแข็งแห้งก็ปกติอนุญาตเป็นจำนวนจำกัดบนเครื่องบินเพราะแก๊สจากการการระเหิดอาจเป็นพิษ ในสหรัฐ องค์การบริหารการบินแห่งชาติจำกัดจำนวนน้ำแข็งแห้งสำหรับเครื่องบินโบอิง 777 เพียงแค่ 1.4ตัน แต่ก็อนุญาตชั่วคราวให้สายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ขนส่งถึง 6.8ตัน คือเป็นวัคซีนเกือบ 1 ล้านโดส ระหว่างกรุงบรัสเซลส์จนถึงเมืองชิคาโก อเมริกันแอร์ไลน์ โบอิง และเดลตาแอร์ไลน์ก็กำลังเพิ่มสมรรถภาพการขนส่งน้ำแข็งแห้งสำหรับเที่ยวบิน โดยสายการบินอเมริกัน เดลตา และยูไนเต็ดต่างก็มีเครือข่ายขนส่งสินค้าแช่เย็นในสหรัฐของตนๆ ส่วนเฟดเอกซ์และยูพีเอสได้ติดตั้งตู้แช่เข็งเย็นพิเศษที่ศูนย์เครื่องบินขนส่งในยุโรปและอเมริกาเหนือ
ความมั่นคงปลอดภัยและคอรัปชั่น
ยาเป็นสินค้าปลอมที่มีค่ามากที่สุดในโลก โดยมีมูลค่าเกิน 200,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี (ประมาณ 6.3 ล้านล้านบาท) ซึ่งทำให้วัคซีนโควิดอันมีความต้องการอย่างยิ่งเสี่ยงถูกปลอม ถูกขโมย เสี่ยงการฉ้อฉลและการโจมตีทางไซเบอร์ (cyberattack) ตลอดโซ่อุปทาน จนกระทั่งถึงเรียกวัคซีนว่าเป็น "ทรัพย์สินที่มีค่าที่สุดในโลก" โดยตำรวจสากลเรียกมันว่า "ทองเหลว" และเตือนถึงการมีอาชญากรรมประเภทต่างๆ เกิดขึ้นพร้อมๆ กัน ระบบป้องกันคอรัปชั่น การสร้างความโปร่งใส การระบุหน้าที่รับผิดชอบก็กำลังตั้งขึ้นเพื่อลดและกำจัดคอรัปชั่นเกี่ยวกับเครื่องมือเครื่องใช้ของวัคซีนโควิด แต่การไร้กฎหมายที่มีโครงสร้างเดียวกันระหว่างประเทศต่างๆ การไร้สมรรถภาพทางเทคโนโลยี วัคซีนที่มีจำกัด และความไม่สามารถระบุหรือติดตามวัคซีนของจริงหรือของปลอม ก็อาจเป็นอัตรายต่อชีวิตของผู้ได้วัคซีน และอาจทำให้การระบาดทั่วของโควิดไม่สิ้นสุด ดังนั้น ผู้ผลิตวัคซีนจึงใช้เทคโนโลยีติดตามเพื่อตามขวดวัคซีนไปจนตลอดโซ่อุปทาน และใช้เครื่องมือดิจิตัลแบบชีวมาตร (biometric) เพื่อสร้างความปลอดภัยสำหรับวัคซีน
ในเดือนธันวาคม 2020 ตำรวจสากลเตือนว่า พวกมาเฟียอาจแทรกตัวเข้าไปในโซ่อุปทานของวัคซีนแล้วขโมยวัคซีนหรือขโมยข้อมูล หรือแม้แต่ขายชุดวัคซีนปลอม อนึ่ง วัคซีนที่ต้องแช่แข็งอยู่ตลอดก็เสี่ยงต่อวินาศกรรมด้วย
อุปกรณ์จีพีเอสจะใช้ติดตามวัคซีนในสหรัฐ ในรัฐโคโลราโด เจ้าหน้าที่ตำรวจรัฐจะตามคุ้มครองวัคซีนที่ส่งจากท่าอากาศยานนานาชาติเดนเวอร์ไปยังศูนย์ส่งต่อวัคซีนต่างๆ ในรัฐ 8แห่ง โดยแผนการขนส่งจะเก็บเป็นความลับและเจ้าหน้าที่จะอำพรางปิดบังภารกิจ ธุรกิจที่เกี่ยวข้องก็ยังอาจเกิดผลกระทบด้วย นักวิเคราะห์ทางความมั่นคงปลอดภัยของบริษัทไอบีเอ็มได้ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์เดอะนิวยอร์กไทมส์ ว่า บริษัทเคมีภัณฑ์ปิโตรเลียมได้กลายเป็นเป้าสำหรับนักเลงคอมพิวเตอร์เพราะบทบาทสำคัญของบริษัทในการผลิตน้ำแข็งแห้ง
โครงสร้างพื้นฐานของชาติ
องค์การอนามัยโลกได้สร้างระบบบริหารวัคซีนอย่างมีประสิทธิภาพ (Effective Vaccine Management) ซึ่งรวมการจัดลำดับความสำคัญเพื่อเตรียมบุคลากรทั้งประจำประเทศและส่วนภูมิภาค เตรียมสถานบริการเพื่อแจกจำหน่ายวัคซีนรวมทั้ง
ความรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์
วันที่4 กุมภาพันธ์ 2020 เลขาธิการกระทรวงบริการทางสาธารณสุขและมนุษย์สหรัฐได้ประกาศยกเว้นความรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์ที่ใช้สู้กับโควิด-19 คือ วัคซีนอะไรก็ได้ ที่ใช้รักษา วินิจฉัย ป้องกัน หรือลดอาการโควิด-19 หรือลดการแพร่เชื้อของ SARS-CoV-2 หรือของไวรัสที่กลายพันธุ์จากนั้น และระบุว่า ประกาศนี้กันการฟ้องคดีเกี่ยวกับความรับผิดชอบว่า ผู้ผลิตวัคซีนประมาทเลินเล่อ หรือแพทย์พยาบาลประมาทเลินเล่อเพราะให้ยาผิดขนาด/ผิดประเภท หากไม่ได้จงใจประพฤติไม่ชอบในหน้าที่ ประกาศนี้มีผลในสหรัฐจนกระทั่งถึงวันที่1 ตุลาคม 2024
ข้อมูลผิดๆ
สื่อสังคมได้ช่วยสนับสนุนทฤษฎีสมคบคิดที่อ้างว่า วัคซีนโควิด-19 มีอยู่แล้วเมื่อจริงๆ ยังไม่มี และจริงๆ สิทธิบัตรที่บทความต่างๆ ได้อ้างผิดๆ ก็เป็นสิทธิบัตรสำหรับลำดับดีเอ็นเอและวัคซีนป้องกันไวรัสโคโรนาสายพันธุ์อื่นๆ เช่น ไวรัสโคโรนาโรคซาร์ส ไม่ใช่สำหรับโควิด
ในวันที่21 พฤษภาคม 2020 องค์การอาหารและยาสหรัฐได้แถลงการณ์ว่า ได้ยื่นคำสั่งให้หยุดและไม่กระทำอีกต่อบริษัทในเมืองซีแอตเทิลคือ North Coast Biologics ผู้ได้ขายยาซึ่งอ้างว่าเป็น "วัคซีนโปรตีน spike ของ nCoV19"
กีฬาว่ายน้ำมาราธอนในเอเชียนบีชเกมส์ 2016
การแข่งขันว่ายน้ำมาราธอน ในเอเชียนบีชเกมส์ 2016 จัดขึ้นที่เมืองดานัง, ประเทศเวียดนาม ระหหว่างวันที่ 23 - 25 กันยายน 2559 ณ. สวนสาธารณะเบี๋ยนดง, เมืองดานัง, ประเทศเวียดนาม
แอร์เกียร์ ขาคู่ทะลุฟ้า
แอร์เกียร์ ขาคู่ทะลุฟ้า เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องและภาพโดยอิโตะ โองุเระ หรือที่รู้จักกันในนามปากกาว่า Oh! great เรื่องราวเกี่ยวกับการแข่งขันแอร์เกียร์ ซึ่งคล้าย ๆ กับสเก็ต แต่เป็นรองเท้าสเก็ตที่ติดมอเตอร์แรงสูง ทำให้มีความเร็วสูง และทำให้ไต่กำแพงได้ ซึ่งท่าทางการเล่นต่างๆ จะเรียกว่า "ทริค" ลิขสิทธิ์ในประเทศไทยเป็นของสำนักพิมพ์วิบูลย์กิจ ปัจจุบันตีพิมพ์ลงนิตยสาร KCWeekly ส่วนฉบับอนิเมะ ได้ลิขสิทธิ์จำหน่ายโดย TIGA
เนื้อเรื่อง
มินามิ อิซึกิ เด็กหนุ่มเลือดร้อนวิวาทเก่ง มีสัตว์เลี้ยงเป็นอีกาชื่อว่า "คู" อาศัยอยู่บ้านโนะยามาโนะ และชอบเรื่องมวยปล้ำเป็นพิเศษ แต่ได้มาสนใจ A.T เพราะพบกับชิมูกะ ไรเดอร์สาวสวยสุดเซ็กซี่เจ้าของฉายา"นกนางแอ่น" เขาจึงหัดเล่น A.T โดยมีพี่น้องตระกูลโนะยามาโนะคอยช่วยเหลือจนเริ่มเล่นเก่งขึ้น เมื่อรับรู้กติกาและการแบทเทิลแล้วจึงเข้าชิงชัยกับคู่ต่อสู้มากมาย จนกระทั่งรวบรวมคนมาตั้งทีมของตัวเอง คือทีม"โคะคาราซึมารู"ได้สำเร็จ
โคะคาราซึมารูออกไล่ล่าสร้างอาณาเขตของตัวเองให้กว้างขวางออกไปเรื่อยๆจนเริ่มมีชื่อเสียงทำให้หลายฝ่ายเริ่มจับตามอง กระทั่งได้เข้าแข่งและถล่มทีม BEHEMOTH (เบฮีม็อท) ที่นำโดยอุโด้ อากิระ เจ้าของ"เรกาเลีย (ราชกกุธภัณฑ์) แห่งเขี้ยว"และมีสมาชิกกว่าพันคนได้สำเร็จ รวมทั้งสามารถชิงเรกาเลียแห่งเขี้ยวกลับมาคืนแก่ AGITO ทำให้ทีมมี"ราชาแห่งเขี้ยว"เป็นกำลังหลักเพิ่มขึ้น โคะคาราซึมารูจึงเป็นที่รู้จักกันไปทั่ว และสร้างวีรกรรมที่ไรเดอร์ทั่วไปรวมถึงราชาคาดไม่ถึงอีกหลายครั้ง ค้นหาเส้นทางของตนเจอและได้รับการยืนยันแล้วว่าเส้นทางของอิซึกิคือ"เส้นทางแห่งสายลม" (Wing road)
จนกระทั่งนกนางแอ่น ชิมูกะ ได้รวบรวมราชาหลายต่อหลายคนก่อตั้งเป็น"ทีมที่แข็งแกร่งที่สุดในประวัติศาสตร์ GENESIS" เจเนซิสมีสมาชิกรวมกว่าพันสามร้อยคน (เป็นทีมนับร้อยที่สังกัดราชาคนนั้นๆอยู่แล้วและมารวมตัวกัน) และประกาศศิโรราบแก่ทีมโคะคาราซึมารูโดยไม่มีเงื่อนไข และยังคิดให้อิซึกิขึ้นเป็นหัวหน้าใหญ่ เนื่องจากเจเนซิสมีความเชื่อว่าอิซึกิคือ"ชายผู้ใกล้เคียงตำแหน่งราชาแห่งท้องฟ้า"มากที่สุด ซึ่งต่อไปหากได้ตำแหน่งนี้ นั่นหมายความว่าอิซึกิจะมีอำนาจในการปกครองเรกาเลียและราชาทั้งหมด ทว่าอิซึกิยังไม่ยอมรับข้อเสนอ และยังประกาศสงครามกับเจเนซิสโดยไม่รีรอเช่นกัน โคะคาราซึมารูจึงฝึกฝนตัวเองขึ้นอย่างหนัก พร้อมกับลางร้ายที่ปรากฏขึ้นพร้อมกับการกลับมาของ Sleeping forest (ป่าแห่งการหลับใหล) ทีมไรเดอร์ที่ร้ายกาจซึ่งจะคอยล่าผู้ที่ต้องการปกครองเรกาเลียแห่งท้องฟ้า ระหว่างนั้น "ป่าแห่งการหลับใหล"ก็เริ่มเผยโฉมออกมาเล่นงานไรเดอร์และเหล่าราชา โดยเฉพาะการเล่นงานนูเอะ ราชาแห่งสายฟ้า (Rising road) ที่ทำให้"เรกาเลียแห่งฟ้าร้อง"พังยับเยิน
อิซึกิรู้ความจริงว่าริงโกะ หรือเพื่อนสาวสมัยเด็กที่โตมาด้วยกันคือ Crazy apple ผลไม้ต้องห้าม หัวหน้าใหญ่ของ"ป่าแห่งการหลับใหล" เธอเป็น"ราชินีแห่งหนาม" (Sonia road) เจ้าของ"เรกาเลียแห่งหนาม" เมื่อเธอและอิซึกิต่อสู้กัน ในตอนแรกอิซึกิเสียเปรียบอย่างหนักเพราะหนามของริงโกะมีไว้เพื่อฟาดฟันสายลมโดยเฉพาะ รวมทั้งยังได้พลังเสริมจากเรกาเลียด้วย ทว่าคุรุรุ ว่าที่ราชาแห่งการเชื่อมต่อได้มาช่วยเหลือไว้ได้ทันและมอบเรกาเลียแห่งสายลม"บากรัม"แก่อิซึกิ โฉมหน้าการต่อสู้จึงเปลี่ยนไป กลายเป็นจุดกำเนิดของราชาคนใหม่ และเป็นการแบทเทิลระหว่าง"ราชาแห่งสายลม"และ"ราชินีแห่งหนาม"อีกด้วย
Minami Ikki (Karasu)
มินามิ อิซึกิ (อิกกิ) ฉายา Baby Face แห่งฮิงาจูแก๊ง Guns หลังจากได้เล่น A.T.(Air Trek) จึงประทับใจในประสิทธิภาพของ A.T. และเล่นเรื่อยมา โดยได้สร้างกลุ่ม"โคะคาราซึมารู"ในภายหลัง ซึ่งเป็นทีม A.T.ประกอบด้วย "ราชาแห่งเขี้ยว" อากิโตะ(+AGITO), มิคุระ คาซึ , ข้าวปั้น , อดีตราชาแห่งความมืด บุจจะ และเข้าร่วม Part War จากนั้นจึงผ่านเข้ามาสู่การแข่งกรัมสเกลทัวร์นาเม้นต์พร้อมกับการสนับสนุนของทีมร้านเครื่องมือ "Tool Toul to" นำโดย "ราชินีแห่งการเชื่อมต่อ" (Lyin Road) คุรุรุ
ในตอนแรก ได้รับตำแหน่ง"ราชาแห่งสายลม" (Wing road) ผู้ถือครองเรกาเลียแห่งสายลม"บากรัม" ทว่าก็ถูกทาเคอุจิ โซร่า อดีตราชาแห่งสายลมคนก่อนทรยศหักหลังและชิงตำแหน่งราชาแห่งสายลมไป จนถึงกับหมดกำลังใจ จนกระทั่งมิคุระ คาซึ มาช่วยไว้ โดยการรวบรวมคู่แข่งในสมัยก่อนมารวมตัวกัน พร้อมกับเปิดเมโมรี่ของSpit Fireให้ดู อิซึกิจึงรวบรวมกำลังใจจากพวกพ้องทำให้ยืนหยัดขึ้นได้อีกครั้ง อาจารย์ใหญ่จึงบัญญัติสร้างเส้นทางขึ้นมาใหม่ แต่งตั้งอิซึกิให้กลายเป็น"ราชาแห่งพายุ"(Hurricane road) แทนตำแหน่งเดิม
อิซึกิถูกคาดหวังว่าจะกลายเป็น"ราชาแห่งท้องฟ้า" เนื่องจากฝีมือ นิสัยชอบทำอะไรที่คนอื่นคาดไม่ถึง และคุณสมบัติ Hawk eyeและ Trick path ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญของ"ราชาแห่งท้องฟ้า"
Noyamano Ringo
ริงโกะ (ที่หมายถึง แอปเปิ้ล)ในบรรดาพี่น้องบ้านโนยามาโนะ ริงโกะเป็นลูกคนที่ 3 เป็นเพื่อนแต่สมัยเด็กของอิกกิ เป็นผู้สืบทอดที่ถูกต้องและหัวหน้าใหญ่แห่ง Sleeping Forest (ป่าแห่งการหลับใหล) โดยใจจริงของริงโกะก็แอบชอบอิกกิ แต่ความที่เป็นศัตรูโดยธรรมชาติจึงไม่สามารถไปยืนอยู่เคียงข้างอิกกิได้ เป็น "ราชินีแห่งหนาม" เจ้าของเส้นทางแห่งหนาม (Sonia road)
Noyamano Mikan
โนยามาโนะ มิกัง เป็นลูกคนรองของบ้านโนยามาโนะ ชอบแกล้งอิกกิเป็นชีวิตจิตใจ สังกัด Sleeping Forest และเป็น Gravity Children เหมือนกัน เส้นทางของเธอคือ Gale road (ไม่มีเรกาเลีย)
Noyamano Ume
ลูกสาวคนเล็กของบ้านโนะยามาโนะ ชอบสวมเสื้อตัวใหญ่รุ่มร่าม และมักทำตุ๊กตาหน้าตาพิลึกพิลั่นออกมาตลอด มีความชำนาญเรื่องจักรกล อาจเทียบเคียงฝีมือการสร้างหรือซ่อมแซมเครื่องจักรกับทีมร้านเครื่องมือ (Tool Toul To) ได้ สังกัดทีม Sleeping Forest อาจเป็นช่างฝีมือของทีม
Noyamano Rika
โนยามาโนะ ริกะ เป็นลูกคนโตของบ้านโนยามาโนะ คอยดูแลเรื่องต่างๆภายในบ้าน เคยเป็นโปรมวยปล้ำหญิง อดีตสังกัดกับ Sleeping Forest และเป็นอดีตเจ้าของเส้นทางที่ชื่อว่า Sonia Road 「荊蕀の道」 (เส้นทางแห่งหนาม) ส่วนตัวแล้ว ริกะกังวลเรื่องอิกกิเกี่ยวกับการเล่น A.T. (เธอเป็นญาติห่างๆของอิกกิ) หลังจากถูกล้างสมองโดยโซร่า ทำให้ Brain Charger ถูกปลุกขึ้นมา มีพลังสูงส่งมากเหนือกว่า คิริคุ โซร่า หรือ นิเคะ มาก
Simca (Shimuka)
ชิมูกะ เจ้าของฉายา"นกนางแอ่น" ไรเดอร์สาวสวยที่เป็นแรงบันดาลใจให้มินามิ อิซึกิอยากเล่น A.T เธอเป็นผู้ก่อตั้งทีม A.Tที่แข็งแกร่งและมีขนาดใหญ่ที่สุดชื่อว่า GENESIS ซึ่งภายในทีมมีราชาอยู่ 4 คน จุดประสงค์เพื่อต้องการรวบรวมราชาอยู่ในทีมของตนเพื่อปีนสู่ยอดหอคอยแห่งTropion ภายหลังไปขอร่วมทีมกับโคะคาราซึมารูของอิกกิ เพราะเธอเชื่อมั่นว่าอิกกิคือคนที่สามารถก้าวสู่การเป็น"ราชาแห่งท้องฟ้า" (Sky road) ได้ แม้เธอจะดูเหมือนไรเดอร์ทั่วไป ไม่ใช่ราชาของเส้นทางใดและไม่มีเรกาเลีย แต่เธอมีพลังในการขับเคลื่อนราชาและเหล่าไรเดอร์คนอื่นๆโดยไม่รู้สาเหตุ สนิทสนมกับ"ราชาแห่งเปลวเพลิง" SPIT FIRE และรู้จักมักคุ้นกับราชาคนอื่นๆเช่นนูเอะและโยชิซึเนะเป็นอย่างดี ได้เป็น ว่าที่ "ราชินีแห่งท้องฟ้า" แทนอิกกิ
Mikura kazuma
มิคุระ คาซึมะ หรือเพื่อนๆเรียกว่า "คาซึ" เพื่อนสมัยเด็กของอิกกิ มีอีกนามว่า "นายจืดจาง" เป็นตัวละครที่ไม่ค่อยมีอะไรโดดเด่นจึงได้รับฉายานี้ คาซึเป็นไรเดอร์จำพวกความเร็วหรือ Speed Rider スピード・ライダー ภายหลังได้รับชื่อว่า สเตลท์ 「ステルス」 (Stealth ให้นึกถึงเครื่องบินที่ความเร็วสูงเป็นหลัก) เขาเป็นเพื่อนร่วมทีมคนสำคัญที่มีบทบาทในการผลักดันให้อิกกิบินขึ้นสู่ท้องฟ้า คอยเตือนสติและเป็นแรงขับเคลื่อนที่แข็งแกร่งที่สุดในทีม
เขาเป็นไรเดอร์หนึ่งเดียวที่เป็นพยานการตายของ SPIT FIRE ในเหตุการณ์ที่ถูกพี่น้องทาเคอุจิโจมตี SPIT FIRE เอาตัวเข้าปกป้องคาซึและได้รับการส่งมอบ"เรกาเลียแห่งเปลวเพลิง"มา ตั้งแต่วันนั้น เขาจึงฝึกฝนเทคนิคเดียวกับ SPIT FIRE และได้รับทริคอันยอดเยี่ยมมามากมาย ภายหลังได้ขึ้นเป็น"ราชาแห่งเปลวเพลิง"เต็มตัว
Onigiri (ข้าวปั้น)
ลักษณะของหัว เหมือนข้าวปั้น ข้าวปั้นเป็นเพื่อนของอิกกิในสมัยเด็กๆ และเป็นตัวละครที่บ๊องที่สุดในบรรดาตัวละครทั้งหมดแหละนะ ด้วยพลังของข้าวปั้นจึงทำให้เกิดเส้นทางที่ชื่อว่า Smell Road หรือ "ราชาแห่งกลิ่น "และเวลาเจอผู้หญิงทีโป๊ๆจะมีพลังสูง < ภายหลังมี เลเวลถึง 326 >
Akito x Agito x รินโด
"ราชาแห่งเขี้ยว" เจ้าของเส้นทาง "Bloody Road" 「血の道」ผู้มีสามบุคลิก ครอบครองเรกาเลียแห่งเขี้ยว เพื่อนเก่าของอุโด้ อากิระและเป็นที่ยอมรับว่าเป็นอัจฉริยะในการต่อสู้ ในอดีตอาศัยอยู่กับวานิจิม่า ไคโตะ พี่ชายและหัวหน้ากลุ่ม[ลม] G•Men ซึ่งเป็นตำรวจที่คอยจับกุมพวกที่ใช้ A.T. ในทางที่ผิด แท้จริงแล้วเป็นลูกชายของไคโตะกับกาเซล หลังจากคบกันได้ไม่นานกาเซลก็ถูกพี่น้องทาเคอุจิสังหาร แต่ช่วยชีวิตเด็กในท้อง(อากิโตะ)ไว้ได้
1.รินโด เจ้าของร่างคนแรกสุด หนึ่งในร่างทดลอง Brain Charger ที่มีศักยภาพการต่อสู้เทียบเคียงกับ Gravity Children
2.อากิโตะ นิสัยเหมือนเด็กและอ่อนโยน คอยประสานระหว่างรินโดและ AGITO
ทาเคอุจิ โซร่า & ทาเคอุจิ SORA
โซร่าเป็นอดีตหัวหน้ารุ่นแรกของ Sleeping Forest เป็นคนรักของริกะ ใช้ชีวิตบนรถเข็นเนื่องจากเหตุการเมื่อตอนที่ Sleeping Forest รุ่นก่อนแยกตัวกัน ปัจจุบันเป็นหัวหน้า GENESIS ว่ากันว่าใกล้เคียงราชาแห่งท้องฟ้ามากที่สุด เขาทำหน้าที่เป็นโค้ชคอยฝึกฝนทริคให้กับอิกกิเพื่อให้อิกกิมีคุณสมบัติเหมาะสมกับการเป็น"ราชาแห่งสายลม" และอิกกิก็นับถือโซร่าว่าเป็นเหมือนพี่ชายแท้ ๆ
ทว่าทั้งหมดนั้นก็เพื่อให้แผนการเข้าสู่กรัมสเกลทัวร์นาเม้นต์ของเขาเป็นไปได้ด้วยดี ทำตามคำขอร้องของริกะโดยการขโมยบากรัมไปและทรยศหักหลังอิกกิ จากนั้นจึงเฝ้าดูการเติบโตและความเคลื่อนไหวของโลก A.T จนกระทั่งกรัมสเกลทัวร์นาเมนต์ที่เป็นแบทเทิลระหว่างเจเนซิสและป่าแห่งการหลับใหล เขาโค่นราชาและราชินีทั้งหมดลงได้อย่างราบคาบและชิงเรกาเลียแห่งท้องฟ้าได้สำเร็จและก้าวขึ้นส่จุดสูงสุดของโลก A.T จากนั้นจึงเข้าสู่การปะทะกันครั้งสุดท้ายระหว่างเขาและ"ราชาแห่งพายุ" มินามิ อิกกิที่เคยหักหลังมาก่อน
SORA[นิเคะ] เป็นน้องแฝดของโซร่า คอยทำเรื่องสกปรกให้พี่ชาย มีตำแหน่งเป็นราชาแห่งหิน เจ้าของเส้นทางJade Road(หลอมร่วมสายลมและหินเข้าด้วยกัน) เชื่อกันว่าอาจมีพลังสูงส่งกว่าคิริคุแห่ง Sleeping Forest มาก โดยมีแบทเทิลเลเวลเกิน 400 ภายหลังพ่ายแพ้ให้กับคาซึ จากความร่วมมือของ AION Clock, SPIT FIRE, ข้าวปั้น, เบนเคย์ และอิกกิ
ดร.มินามิ (มินามิ รินทา)
เป็นผู้คิดค้นและวิจัยวิทยาการใหม่ๆในโลก A.T. และเป็นผู้สร้างRegaliaรวมถึงสร้างเหล่า Gravity Children ขึ้นมาด้วย (คาดว่าน่าจะมีส่วนเกี่ยวข้องกับอิกกิทางสายเลือด)
โคะคาราซึมารู (Kogarasumaru)
ทีมระดับB Class
ราชาแห่งพายุ เจ้าของเส้นทาง Hurricane Road ในอดีตเป็น"ราชาแห่งสายลม"และว่าที่ "ราชาแห่งท้องฟ้า" ราชาแห่งเขี้ยว เจ้าของเส้นทาง Bloody Road มีสามบุคลิกอยู่ในตัวเอง คือ AGITO อากิโตะ และรินโด มิโฮโตเคะ อิสสะ อดีตราชาแห่งความมืด ปัจจุบันได้เป็นราชาแห่งขุนเขา ราชาแห่งเปลวเพลิง เจ้าของเส้นทาง Flame Road เพื่อนสนิทของอิกกิ ที่อิกกิเคยตั้งตำแหน่งตอนเริ่มสร้างทีมว่าเป็นทาสคนที่ 5 ราชาแห่งกลิ่น เจ้าของเส้นทาง Smell Road (อิกกิเคยตั้งตำแหน่งรัฐมนตรีลามกให้) มีแบทเทิลเลเวลสูงถึง 326
สลีปปิ้ง ฟอร์เรส (Sleeping Forest)
ทีมระดับ A
ราชินีแห่งหนาม เจ้าของเส้นทาง Sonia Road หัวหน้าใหญ่ของ Sleeping Forest แอบรักอิกกิ และต่อมาได้เป็นจูนเนอร์ของอิกกิ ราชินีแห่งลม เจ้าของเส้นทาง Gale Road น้องคนสุดท้องของตระกูลโนยามาโนะ เป็นเด็กช่างฝีมือที่มีพรสวรรค์ ราชาแห่งเขาสัตว์ เคยไล่ล่าคาซึแต่ถูก AION Clock ขัดขวาง ราชินีแห่งน้ำ เคยต่อสู้กับเบนเคย์และทีมโคะคาราซึมารู (ไม่มีอิกกิ) และพ่ายแพ้จึงคิดจะฆ่าตัวตาย แต่ได้คาซึช่วยชีวิตไว้ อดีตราชาแห่งหิน หนึ่งในทีม Sleeping Forest รุ่นแรกสุด หลงรักริกะแต่ไม่สมหวัง ถูกนิเคะขโมยเรกาเลียไป ภายหลังได้ร่วมมือกับทีมของอิกกิเพื่อต่อต้านเจเนซิสและกำราบความทะเยอทะยานของโซร่า
เจเนซิส (Genesis)
ทีมระดับ A class เจ้าของฉายา"นกนางแอ่น" น้องสาวฝาแฝดของคิริคุที่เชื่อมั่นในตัวอิกกิ เป็นเจ้าหญิงแห่งกลุ่ม Genesis ซาโนะ ยาสึโยชิ ต้องการเป็นราชาแห่งเปลวเพลิง หลังจาก SPIT FIRE เสียชีวิตจึงลอบเข้ามาขโมย Regalia แห่งเปลวเพลิงไป ว่ากันว่าแท้ที่จริงเขามีพลังสูงส่งอยู่ในระดับเดียวกับราชา ถูกนิเคะสังหารในการต่อสู้ที่เรือรบ ซึ่งเขาได้ส่งมอบเรกาเลียแห่งเปลวเพลิงให้แก่คาซึก่อนแล้ว ราชาแห่งเปลวเพลิง เจ้าของเส้นทาง Flame Road หนึ่งใน Sleeping Forest รุ่นแรกที่ยังรั้งตำแหน่งราชาไว้ได้ตลอด อาชีพหลักเป็นช่างเสริมสวยที่มีพรสวรรค์และมีฐานะดี ทั้งยังเป็นหัวหน้ากลุ่ม Volcano ที่มีอีกหลายทีมร่วมสังกัด ขอลาออกจากเจเนซิสและเสียชีวิตหลังการสู้กับโซร่าและนิเคะ โดยได้สืบทอดเรกาเลียแห่งเปลวเพลิงไปสู่คาซึ ราชาแห่งความกึกก้อง เจ้าของเส้นทาง Over Road หัวหน้าทีม Trident ผู้ยิ่งใหญ่แห่งตะวันตก เป็นสาขาของ Genesis ในคันไซ เฉลียวดฉลาดและมีมันสมองเป็นเลิศ ขอถอนตัวจากเจเนซิสและถูกนิเคะสังหารหลังจากสู้กับหุ่นยนยักษ์ แต่ได้ส่งต่อเรกาเลียแห่งความกึกก้องให้แก่ทีมโคะคาราซึมารู "เทพผู้คุ้มครองนานิวะ" No.2 ของ Trident เธอเสียขาไปหนึ่งข้างจากการลอบโจมตีของนิเคะพร้อมกับโยชิซึเนะ และได้นำเรกาเลียแห่งความกึกก้องมาให้อิซิกิเพื่อสร้างเรกาเลียแห่งพายุ ราชาแห่งสายฟ้า เจ้าของเส้นทาง Rising Road หัวหน้าทีม Black Crow ที่มีแต่ Gravity Children ร่วมสังกัด เป็นลูกชายของ HANGED MAN หรือตัวจริงคือ Black Burn อดีตสมาชิก Sleeping Forest รุ่นแรก ราชาแห่งหิน เจ้าของเส้นทาง Jade Road น้องชายฝาแฝดของโซร่าที่อยู่เบื้องหลังและทำเรื่องสกปรกให้กับพี่ชาย ขโมยเรกาเลียของคิริคุไป มีร่างกายที่แข็งแกร่งทนทาน แต่ถูกสังหารโดยความร่วมมือของคาซึ ข้าวปั้น AION และ SPIT FIRE
ทูล โทล ทู (Tool Toul To)
ทีมระดับ A class
ลูกทีมของ Tool Toul To ที่เป็นได้จูนเนอร์ของราชา มีหน้าที่ปรับจูน ซ่อมแซมและเสริมสร้างเรกาเลียให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ดังนั้นจึงมีบางคนที่ออกเดินทางพร้อมกับราชาของตน อาจอยู่อาศัยกินนอนไปด้วยกันเพื่อจูนจังหวะให้เข้ากันที่สุด เช่น คุรุรุ ฮาโกะ และคานง
อดีตราชินีแห่งการเชื่อมต่อ หนึ่งใน Sleeping Forest รุ่นแรก เป็นอาจารย์ของทีมร้านเครื่องมือทุกคน เป็นทั้งจูนเนอร์และคนรักของ SPIT FIRE ราชินีแห่งการเชื่อมต่อ (ส่งมอบตำแหน่งมาจากมากิงามิ) เจ้าของเส้นทาง Lyin Road มีพรสวรรค์ในการใช้เครื่องมือสร้างหรือซ่อมแซม เป็นจูนเนอร์ของมินามิ อิซึกิ จูนเนอร์ของโนยามาโนะ ริงโกะ เคยขโมยจูบของริงโกะต่อหน้าต่อตาอิกกิ พกกีต้าร์(เครื่องมือ)ไปไหนมาไหนด้วยตลอด จูนเนอร์ของโซร่า ทรยศทีมร้านเครื่องมือเพราะริษยาพรสวรรค์ของคุรุรุ เพื่อนของมากิงามิ ชายที่ทำหน้าที่ปรับแต่งและดูแลภายในหอคอยกรัมสเกล มีร่างกายเป็นหุ่นยนต์ ดวงตาไม่ได้โฟกัสไปที่จุดใด ต่อสู้เก่ง จูนเนอร์ของนูเอะ
เบฮีมอธ (Behemoth)
ทีมระดับ D class
อดีตราชาแห่งเขี้ยว เพื่อนเก่าของอากิโตะ ได้ต่อสู้กับพวกอิกกิและ Agito ในศึก "Behemoth" แล้วได้เสียชีวิตไป นูเอะได้ใช้ทริกชุบชีวิตอากิระขึ้นมา ภายหลังมอบตัวให้กับตำรวจเพื่อปกป้องไรเดอร์ภายในทีมกว่าพันคน แล้วกลับเข้าทำงานใน [ลม] G men ซาโนะ ยาสึโยชิ ใช้ทริคในการหยุดเวลา อากิโตะบอกว่าเขาชอบผู้ชายด้วยกัน ภายหลังเข้าร่วมกับ GENESIS แต่ให้ความช่วยเหลือโคะคาราซึมารูและถูกนิเคะสังหาร มิมาซากะ เรียว เสียชีวิตในการต่อสู้ของโซร่ากับ SPIT FIRE แต่ภายหลังพบยังมีชีวิตเป็นเจ้าหญิงนิทราในห้องทดลองของ Aion clock บันโด มิซึรุ มือขวาของอากิระ เคารพภักดีต่ออากิระอย่างที่สุด มีพลังหมัดที่รุนแรง ภายหลังที่เบฮีม็อธขาดผู้นำก็ทำการรวบรวมพรรคพวกขึ้นมาใหม่ ปัจจุบันกลายเป็นพันธมิตรของโคะคาราซึมารู โกะโชคาวาระ ฟูเมย์
Kings and Roads
ราชาแห่งเส้นทางทั้ง 8 ที่ได้รับการเล่าลือมาว่าเป็นเส้นทางหลักที่จะทำให้ก้าวขึ้นไปสู่ยอดหอคอยแห่ง Tropion ที่ว่ากันว่ามี "เรกาเลียแห่งท้องฟ้า" หลับใหลอยู่ได้ แท้จริงแล้ว เส้นทางไม่ได้มีแค่ 8 เท่านั้น แต่สามารถมีได้เท่าๆกับจำนวนไรเดอร์ทุกคนในโลก เพียงแต่ไรเดอร์ส่วนใหญ่ยังไม่มีใครค้นพบเส้นทางของตน หรือยังไม่มีพลังพอจะก้าวสู่การเป็นราชาเท่านั้น
เรกาเลีย (ราชกกุธภัณฑ์) จะถูกสร้างขึ้นให้เข้ากับการวิ่งของราชาคนนั้นๆโดย"ร้านเครื่องมือ"จากฝีมือของ Link Tuner ประจำตัวของราชา (บางชิ้นถูกสร้างโดยดร.มินามิ) เป็น A.T Part แบบพิเศษที่สร้างจากวัสดุที่ดีกว่า A.T ทั่วไป และประกอบขึ้นมาด้วยองค์ประกอบสำคัญหลายอย่าง เช่น ประวัติการวิ่ง แนวทาง วิธีการวิ่ง ความเข้ากันของอุปกรณ์ และการปรับจูนจังหวะเสียงให้เข้ากับจังหวะการวิ่งของราชาด้วย คนที่จะปรับจูนเรกาเลียได้ นอกจากร้านเครื่องมือแล้วจะต้องเป็นผู้มีความสามารถอันไร้เทียมทานที่ฟังจังหวะเสียงในร่างกายของราชาได้ หรือเรียกกันว่า ผู้มี"ตารางเวลาแห่งเสียง"
เรกาเลียหนึ่งชิ้นสามารถสร้างจากเรกาเลียชิ้นอื่นได้โดยดึง Part มาประกอบกันใหม่ A.T ของมินามิ อิซึกิก็ประกอบจากเรกาเลียแห่งความกึกก้องที่โยชิซึเนะแห่ง Trident เหลือไว้ และเรกาเลียแห่งพายุก็ได้รับการประกอบจากชิ้นส่วนของเรกาเลียแห่งฟ้าร้องเช่นกัน
SPIT FIRE
ตำแหน่ง : ราชาแห่งเปลวเพลิง
เส้นทาง : Flame Road (เส้นทางแห่งเปลวเพลิง)
Link Tuner : อดีตราชินีแห่งการเชื่อมต่อ มากิงามิ อิเนะ
สถานะปัจจุบัน : เสียชีวิต
สปิทไฟร์ (ไฟแห่งจิตวิญญาณ) เป็นราชาที่สนใจในตัวอิซึกิและทีมโคะคาราซึมารูเป็นอย่างมาก ครอบครองเรกาเลียแห่งเปลวเพลิง มีทริคการวิ่งที่ทำให้เกิดเปลวไฟขึ้นมาหลังจากที่ล้อเคลื่อนผ่านไปได้ โดยปกติหากไม่ได้สวมใส่ A.T ก็จะทำงานเป็นช่างเสริมสวย ซึ่ง SPIT FIRE เป็นช่างที่มีพรสวรรค์ ชอบเล่นเปียโนและมีฐานะดีพอสมควร มีความสัมพันธ์ที่ดีกับ Tool Toul To โดยเฉพาะกับอิเนะ เมื่อก่อนสังกัดกับ Sleeping Forest รุ่นแรก และรู้เรื่องราวต่างๆเป็นอย่างดี
SPIT FIRE ตั้งใจจะให้มิคุระ คาซึสืบทอดเรกาเลียของตัวเองต่อไป หลังจากตัดสินใจจะถอนตัวจากการเป็น"ราชาแห่งเปลวเพลิง" และใช้ชีวิตอย่างสงบ แต่การสืบทอดนั้นจบอย่างไม่สวยหรู เขาสู้กับพี่น้องทาเคอุจิร่วมกับ AION Clock แต่พลาดท่า เขาจึงเอาตัวเข้าปกป้องคาซึพร้อมกับส่งมอบเรกาเลียแห่งเปลวเพลิงให้ไป ก่อนจะถูกไฟของนิเคะเผาเสียชีวิตในที่สุด
ถึงแม้จะเสียชีวิตไปแล้ว แต่เขาได้หลงเหลือข้อมูลปริมาณมหาศาลชุดหนึ่งทิ้งไว้ให้กลุ่ม Volcano และโคะคาราซึมารู ทั้งการคาดการณ์ว่าตนเองจะถูกสังหาร ข้อมูลการต่อสู้ เคล็ดลับ วิธีการและเรื่องราวต่างๆผ่านทางเมโมรี่การ์ดของ A.T รวมทั้งจำลองสภาพการต่อสู้ระหว่างตัวเขาเองกับสมาชิกทีมทั้งสองไว้ด้วย นอกจากนั้นยังเหลือวิดีโอเอาไว้พูดคุยกับสมาชิกอื่น เช่นโคะคุเอ็นและอิกกิ ทำให้คนเหล่านั้นยืนขึ้นและบินด้วยปีกของตัวเองได้ เป็นราชาที่ได้รับการยอมรับว่าหลงเหลือ"ร่องรอย"และสืบทอดดวงไฟของตัวเองให้แก่ไรเดอร์คนอื่นอย่างยอดเยี่ยมที่สุด
โยชิซึเนะ
ตำแหน่ง : ราชาแห่งความกึกก้อง
เส้นทาง : Over Road (เส้นทางแห่งความกึกก้อง)
Link Tuner : ??
สังกัด : Trident แห่งคันไซ
ราชาแห่งความกึกก้อง หัวหน้าทีมยักษ์ใหญ่แห่งคันไซที่มีเบนเคย์เป็นมือขวา แม้ภายนอกจะเป็นเพลย์บอยจอมหลีสาวและติดเกมไปวันๆ แต่แท้จริงแล้วเป็นชายที่มีมันสมองเป็นเลิศ จอมวางแผนที่มองการณ์ไกลกว่าคนอื่นหลายก้าว ชอบพูดล้อเล่น แต่ถ้าถอดแว่นออกเมื่อไหร่ ทุกคำพูดที่ออกมาล้วนแต่จริงจังและเอาจริงทั้งสิ้น "เรกาเลียแห่งความกึกก้อง"ของโยชิซึเนะสามารถดูดกลืนสายลมและแปลงมาเป็นพลังของตนได้ จึงนับว่าเป็นศัตรูสุดแกร่งโดยธรรมชาติของผู้ใช้สายลมอย่างมินามิ อิซึกิหรือกระทั่งราชาแห่งเขี้ยวอย่าง AGITO
เขาได้ยอมรับอิกกิให้เป็นหัวหน้าใหม่ของไทรเด้นท์หลังจากอิกกิเคลียร์การทดสอบที่เขาตั้งขึ้นมาได้ Trident จึงประกาศศิโรราบแก่โคะคาราซึมารู จนกระทั่งถูกชักชวนให้เข้ากับนกนางแอ่น ชิมูกะ สู่กองกำลัง GENESIS เขามีบทบาทในการเป็นเอ็กซ์ตร้าโค้ชของโคะคาราซึมารูและสนับสนุนการฝึกซ้อมอย่างเอาจริงเอาจัง