cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
จักรวรรดิเอธิโอเปีย
รัฐชาติสมัยใหม่
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2312 ถึง พ.ศ. 2398 อาณาจักรเอธิโอเปียได้ผ่านช่วงเวลาที่เรียกว่า ยุคเจ้าชาย (อามารา: Zemene Mesafint ) นี่คือช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์เอธิโอเปียที่มีความขัดแย้งมากมายระหว่าง Ras ต่างๆ (เทียบเท่ากับดยุกของ อังกฤษ) และจักรพรรดิซึ่งมีอำนาจจำกัดและครอบครองพื้นที่รอบๆ เมืองหลวงร่วมสมัยของGondar เท่านั้น ทั้งการพัฒนาสังคมและวัฒนธรรมชะงักงันในช่วงนี้ ความขัดแย้งทางศาสนา ทั้งภายในโบสถ์ออร์โธดอกซ์ของเอธิโอเปียและระหว่างพวกเขากับชาวมุสลิมมักถูกใช้เป็นข้ออ้างในการปะทะกัน ยุคเจ้าชายสิ้นสุดลงด้วยรัชสมัยของจักรพรรดิเทโวดรอส ที่ 2
ในปี 1878 หลังจากการจำคุกมิชชันนารีหลายคนและตัวแทนของรัฐบาลอังกฤษ อังกฤษได้เข้าร่วมการเดินทางลงทัณฑ์ไปยังอบิสซีเนียเพื่อต่อต้านจักรพรรดิเทโวดรอส ด้วยการสนับสนุนจากขุนนางส่วนใหญ่ในเอธิโอเปีย การรณรงค์ครั้งนี้ประสบความสำเร็จสำหรับอังกฤษและจักรพรรดิเอธิโอเปียได้ฆ่าตัวตายแทนที่จะยอมจำนน
ตั้งแต่ปี 1874 ถึง 1876 จักรวรรดิได้ขยายเข้าสู่เอริเทรียภายใต้กษัตริย์โยฮันเนสที่ 4 แห่งเทมเบียนซึ่งกองกำลังที่นำโดยราส อลูลาได้รับชัยชนะ ใน สงครามเอธิโอเปีย-อียิปต์โดยเอาชนะกองกำลังอียิปต์อย่างเด็ดขาดที่สมรภูมิกุนเดตในฮามาเซียน ในปี 1887 เมเลนิก กษัตริย์แห่งเชวารุกรานเอมิเรตแห่งฮาราหลังจากได้รับชัยชนะในสมรภูมิ Chelenqo
ทศวรรษที่ 1880 ถูกทำเครื่องหมายด้วยการแย่งชิงแอฟริกา อิตาลีซึ่งแสวงหาอาณานิคมในแอฟริกา ได้รับเอริเทรียจากอังกฤษ ซึ่งนำไปสู่สงครามอิตาลี-อะบิสซีเนียระหว่างปี 1887-1889 และการช่วงชิงพื้นที่ชายฝั่งของเอริเทรียระหว่างกษัตริย์โยฮันเนสที่ 4 แห่งเทมเบียนกับอิตาลี หลังจากการสิ้นพระชนม์ของจักรพรรดิโยฮันเนสที่ 4 อิตาลีได้ลงนามในสนธิสัญญากับเชวา (อาณาจักรปกครองตนเองภายในจักรวรรดิ) เพื่อสร้างรัฐในอารักขาของอบิสซีเนีย
เนื่องจากความแตกต่างที่สำคัญระหว่างการแปลสนธิสัญญาในภาษาอิตาลีและภาษาอามารา อิตาลีจึงเชื่อว่าพวกเขาได้ยึดครองเอธิโอเปียในฐานะ รัฐในอารักขาในขณะที่เมเนลิกที่ 2 แห่งเชวาปฏิเสธสถานะในอารักขาในปี พ.ศ. 2436 เมื่อถูกดูหมิ่น อิตาลีจึงประกาศสงครามกับเอธิโอเปียในปี 1895 สงครามเอธิโอเปียส่งผลให้เกิดการรบที่อัดวาในปี 1896 ซึ่งอิตาลีพ่ายแพ้อย่างเด็ดขาด เนื่องจากเอธิโอเปียมีความเหนือกว่าในเชิงตัวเลข มีอุปกรณ์ที่ดีกว่าและได้รับการสนับสนุนจากรัสเซียและฝรั่งเศส เป็นผลให้สนธิสัญญาแอดดิสอาบาบาลงนามในเดือนตุลาคม ซึ่งกำหนดเส้นแบ่งเขตแดนของเอริเทรียอย่างเคร่งครัดและบังคับให้อิตาลียอมรับเอกราชของเอธิโอเปีย
เริ่มต้นในทศวรรษที่ 1890 ภายใต้รัชสมัยของจักรพรรดิเมเนลิกที่ 2กองกำลังของจักรวรรดิออกเดินทางจากจังหวัดเชวา ทางตอนกลาง เพื่อรวมเข้ายึดครองดินแดนที่มีผู้คนอาศัยอยู่ทางตะวันตก ตะวันออก และทางใต้ของอาณาจักรของตน ดินแดนที่ถูกผนวกรวมถึงดินแดนทางตะวันตกของโอโรโม (ไม่ใช่โชอันโอโรโม), สีดามา, กูเรจ, โวเลย์ตา, และดิซี ในบรรดากองทหารของจักรวรรดิ ได้แก่กองทหารรักษาการณ์ ชีวัน โอโรโม ของ ราส โกเบน่า ดินแดนหลายแห่งที่พวกเขาผนวกไม่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิ ดินแดนที่จัดตั้งขึ้นใหม่ทำให้เกิดพรมแดนที่ทันสมัยของเอธิโอเปีย
คณะผู้แทนจากสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส  – มหาอำนาจแห่งยุโรปซึ่งครอบครองดินแดนอาณานิคมติดกับเอธิโอเปีย – ในไม่ช้าก็มาถึงเมืองหลวงของเอธิโอเปียเพื่อเจรจาสนธิสัญญากับอำนาจที่เพิ่งได้รับการพิสูจน์นี้
การเข้าครอบครองของอิตาลี และ สงครามโลกครั้งที่ 2
ในปี 1935 ทหารอิตาลีซึ่งได้รับคำสั่งจากจอมพล เอมิลิโอ เด โบโน ได้รุกรานเอธิโอเปียในสิ่งที่เรียกว่าสงครามอิตาลี-อะบิสซีเนียครั้งที่สอง สงครามกินเวลาเจ็ดเดือนก่อนที่จะมีการประกาศชัยชนะของอิตาลี จักรวรรดิเอธิโอเปียรวมอยู่ในอาณานิคมของอิตาลีในแอฟริกาตะวันออกของอิตาลี การรุกรานถูกประณามโดยสันนิบาตชาติแม้ว่าจะไม่ได้ทำมากเพื่อยุติความเป็นปรปักษ์ ระหว่างความขัดแย้ง กองทัพเอธิโอเปียและอิตาลีก่ออาชญากรรมสงคราม เป็นที่ทราบกันดีว่ากองทหารเอธิโอเปียใช้กระสุน Dum-Dum (ละเมิดอนุสัญญากรุงเฮก) และฆ่าทหารที่จับได้ (มักมีการตัดอัณฑะ) กองทหารอิตาลีใช้กำมะถันมัสตาร์ดในสงครามเคมีโดยไม่สนใจพิธีสารเจนีวาที่ได้ลงนามเมื่อเจ็ดปีก่อน กองทัพอิตาลีทิ้งระเบิดแก๊สมัสตาร์ด ฉีดพ่นจากเครื่องบินและกระจายเป็นผงบนพื้นดิน มีรายงานผู้เสียชีวิตจากสารเคมี 150,000 ราย ส่วนใหญ่มาจากแก๊สมัสตาร์ด หลังสงคราม อิตาลีได้ผนวกเอธิโอเปียเข้ากับอาณานิคมอื่นๆ ของอิตาลีในแอฟริกาตะวันออกเพื่อก่อตั้งอาณานิคมใหม่ของอิตาลีในแอฟริกาตะวันออก และพระเจ้าวิคเตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3 แห่งอิตาลีได้รับสมญานามว่า "จักรพรรดิแห่งอบิสซีเนีย "
เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 1943 อิตาลีได้ประกาศสงครามกับสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส เนื่องจากฝรั่งเศสกำลังอยู่ในขั้นตอนของการยึดครองโดยนาซีเยอรมนีในขณะนั้นและ เบนิโต มุสโสลินี ต้องการขยายการถือครองอาณานิคมของอิตาลี การพิชิตบริติชโซมาลิแลนด์ของอิตาลีในเดือนสิงหาคม 1940 ประสบความสำเร็จ แต่หลังจากนั้นสงครามก็พลิกผันกับอิตาลี Haile Selassie เดินทางกลับเอธิโอเปียจากอังกฤษเพื่อช่วยชุมนุมต่อต้าน อังกฤษเริ่มรุกรานในเดือนมกราคม 1941 ด้วยความช่วยเหลือจากนักต่อสู้เพื่อเสรีภาพชาวเอธิโอเปีย และการต่อต้านครั้งสุดท้ายของอิตาลีที่จัดตั้งขึ้นในแอฟริกาตะวันออกของอิตาลียอมจำนนในเดือนพฤศจิกายน 1941 ยุติการปกครองของอิตาลี
การล่มสลาย
ความล้มเหลวของรัฐบาลในการตอบสนองต่อความอดอยาก Wollo ในปี 1973 ความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นของกลุ่มผลประโยชน์ในเมือง และราคาเชื้อเพลิงที่สูงเนื่องจากวิกฤตน้ำมันในปี 1974 ทำให้เกิดการจลาจลในเดือนกุมภาพันธ์ 1974 โดยกองทัพและประชาชนพลเรือน ในเดือนมิถุนายน เจ้าหน้าที่ทหารกลุ่มหนึ่งได้จัดตั้งคณะกรรมการประสานงานของกองทัพ ตำรวจ และกองทัพบก หรือ ที่ เรียกว่า เดร์ก เพื่อรักษากฎหมายและความสงบเรียบร้อย เนื่องจากรัฐบาลพลเรือนไร้อำนาจหลังจากการก่อกบฏ อย่างกว้างขวาง ในเดือนกรกฎาคม จักรพรรดิเฮลี เซลาสซีที่1 ให้อำนาจแก่เดร์ก เพื่อจับกุมเจ้าหน้าที่ทหารและรัฐบาลทุกระดับ ในไม่ช้า ทั้งอดีตนายกรัฐมนตรี Tsehafi Taezaz Aklilu Habte-Wold และ Endelkachew Makonnen พร้อมด้วยคณะรัฐมนตรีส่วนใหญ่ ผู้ว่าการภูมิภาคส่วนใหญ่ นายทหารระดับสูงและเจ้าหน้าที่ของราชสำนักหลายคนถูกจำคุก ในเดือนสิงหาคม หลังจากร่างรัฐธรรมนูญที่เสนอสร้างระบอบรัฐธรรมนูญถูกนำเสนอต่อจักรพรรดิ เดร์กก็เริ่มโครงการรื้อรัฐบาลของจักรวรรดิเพื่อขัดขวางการพัฒนาต่อไปในทิศทางนั้น  เดร์กปลดและคุมขังจักรพรรดิในวันที่ 12 กันยายน 1974 และเลือกพลโท อามัน อันดอม ซึ่งเป็นผู้นำทางทหารที่ได้รับความนิยมและ Sandhurst สำเร็จการศึกษาเป็นรักษาการประมุข สิ่งนี้กำลังรอการเสด็จกลับของมกุฎราชกุมารอัสฟอว์ วอสเซน จากการรักษาทางการแพทย์ในยุโรป เมื่อพระองค์จะขึ้นครองบัลลังก์ในฐานะพระมหากษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญ อย่างไรก็ตาม นายพล อามัน อันดอมทะเลาะกับกลุ่มหัวรุนแรงในเดร์กเกี่ยวกับประเด็นการรุกทางทหารครั้งใหม่ในเอริเทรียและข้อเสนอของพวกเขาที่จะประหารชีวิตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลเก่าของ Selassie หลังจากกำจัดหน่วยที่ภักดีต่อเขา: วิศวกรผู้คุ้มกันของจักรวรรดิและกองทัพอากาศเดร์ก ได้ปลดนายพลอามานออกจากอำนาจและประหารชีวิตเขาในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 พร้อมด้วยผู้สนับสนุนบางส่วนและเจ้าหน้าที่ 60 คนของรัฐบาลจักรวรรดิชุดก่อน
นายพลจัตวา เฏาะฟารี เบนตี กลายเป็นประธานคนใหม่ของเดร์ก และประมุขแห่งรัฐ ระบอบราชาธิปไตยถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการในเดือนมีนาคม 1975 และลัทธิมากซ์-เลนินได้รับการประกาศให้เป็นอุดมการณ์ใหม่ของรัฐ จักรพรรดิเซลาสซีสวรรคตภายใต้สถานการณ์ลึกลับเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 1975 ขณะที่แพทย์ประจำตัวของพระองค์ไม่อยู่ เป็นที่เชื่อกันโดยทั่วไปว่า เมินกึสทู ฮัยเลอ มารียัม เป็นคนฆ่าพระองค์ ไม่ว่าจะด้วยการสั่งให้ทำหรือด้วยมือของเขาเอง แม้ว่าวิธีแรกจะเป็นไปได้มากกว่าก็ตาม
การเมืองการปกครอง
เมื่อระบบศักดินากลายเป็นหลักการสำคัญในจักรวรรดิเอธิโอเปีย ระบบนี้ได้พัฒนาเป็นระบบเผด็จการที่มีความไม่เท่าเทียมกันทางสังคมในรูปแบบสถาบัน เมื่อที่ดินกลายเป็นสินค้าหลัก การได้มาซึ่งที่ดินก็กลายเป็นแรงผลักดันหลักที่อยู่เบื้องหลังลัทธิจักรวรรดินิยม โดยเฉพาะอย่างยิ่งตั้งแต่รัชสมัยของเมเลนิกที่ 2 เป็นต้นมา
ส่วนหนึ่งของความพยายามในการปรับปรุงให้ทันสมัยของจักรพรรดิเฮลี เซลาสซี ระบอบการปกครองแบบราชาธิปไตยแบบดั้งเดิมได้รับการปฏิรูปผ่านการแนะนำของรัฐธรรมนูญปี 1931 และ 1955 ซึ่งนำเสนอระบบรัฐสภาแบบรวมที่มีสองสภานิติบัญญัติ: สภาวุฒิสภา (Yeheggue Mewossegna Meker Beth) และสภาผู้แทนราษฎร (เยเฮกเก เมเมรียา เมเคอร์เบธ). ภายใต้รัฐธรรมนูญ 1956 มาตรา 56 ห้ามมิให้ผู้ใดเป็นสมาชิกของทั้งสองสภาพร้อม ๆ กัน ซึ่งจะประชุมกันในตอนเริ่มต้นหรือตอนสิ้นสุดของแต่ละสมัย
ในโครงสร้างรัฐสภา สภาผู้แทนราษฎรประกอบด้วยสมาชิก 250 คนที่ได้รับการเลือกตั้งทุก ๆ สี่ปี ในขณะที่วุฒิสภาประกอบด้วยผู้แทนครึ่งหนึ่ง (125 คน) และได้รับการแต่งตั้งจากจักรพรรดิทุก ๆ หกปี
พ.ศ. 1276
พุทธศักราช 1276 ใกล้เคียงกับ
อำเภอสนม
สนม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุรินทร์ เจ้าเมืองคนแรกคือ พระภักดีพัฒยากร (ท้าวอุทา) บุตรพระศรีณครชัย เจ้าเมืองรัตนบุรี มีประวัติศาสตร์และประเพณียาวนานกว่า 1,200 ปี โดยตั้งแต่สมัย พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โดยมีปราสาทเก่าอยู่ที่วัดธาตุบ้านสนม ปัจจุบันถูกรื้อถอนเพื่อสร้างพระอุโบสถ  แต่ก็ยังได้ขึ้นทะเบียนในกรมศิลปากรอยู่  มีชนพื้นเมืองส่วนใหญ่เป็นชาวอีสาน และ ส่วย โรงเรียนประจำอำเภอคือโรงเรียนสนมวิทยาคาร
กองกำลังป้องกันอากาศและกองทัพอากาศอาเซอร์ไบจาน
กองกำลังป้องกันอากาศและกองทัพอากาศอาเซอร์ไบจาน ยังมักเรียกอีกอย่างว่า กองทัพอากาศอาเซอร์ไบจาน (Azərbaycan hərbi hava qüvvələri) เป็นกองทัพอากาศและการป้องกันอากาศของกองทัพอาเซอร์ไบจาน
อำเภอสนม
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอสนมตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ประวัติ
จนเมื่อในปีพ.ศ. 2425 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(2411 – 2453) ฝ่ายเมืองรัตนบุรี(ขณะนั้นขึ้นต่อเมืองพิมาย)ได้เกิดวิวาทกัน หลวงจินดานุรักษ์(ท้าวอุทา หรือท้าวอุดทา หลวงจินดารักษ์)) บุตรพระศรีนครชัย เจ้าเมืองรัตนบุรีคนเก่า ได้นำบัญชีหางว่าว กรมการขุนหมื่นตัวเลขของพระศรีนครชัย ผู้เป็นบิดา รวม 500 คนเศษ ซึ่งเป็นราษฎรจากบ้านหวาย (รัตนบุรี) บ้านผือ บ้านไผ่ บ้านช่อง บ้าน นาวอง บ้านแก บ้านจ้อ บ้านทับ บ้านโพธิ์ ไปตั้งอยู่ที่บ้านหนองสนม แขวงเมืองรัตนบุรี ได้ไปร้องทุกข์ ณ ศาลาว่าการลูกขุน กล่าวหาว่า พระศรีนครชัยเจ้าเมืองรัตนบุรีคนเก่ากดขี่ข่มเหงได้รับความเดือดร้อน จะขอสมัครไปขึ้นกับเมืองสุรินทร์
จึงมีตราโปรดเกล้าฯให้พระยาสุรินทร์ภักดีศรีไผทสมันต์(ม่วง) รับหลวงจินดานุรักษ์และขุนหมื่นตัวเลขให้ทำราชการขึ้นกับเมืองสุรินทร์ ตามใจสมัคร พระยาสุรินทร์ (ม่วง) จึงตั้งให้หลวงจินดานุรักษ์เป็นที่พระภักดีพัฒนากร ควบคุมสำมะโนครัวตัวเลขเสียส่วยขึ้นกับเมืองสุรินทร์ ตั้งอยู่ ณ บ้านหนองสนม และต่อมาเมืองสุรินทร์ได้มีใบบอกขอตั้งบ้านหนองสนมเป็นเมืองสนม
ครั้นพ.ศ. 2435 เมืองรัตนบุรีกล่าวโทษเมืองสุรินทร์ว่าแย่งชิงดินแดน มีท้องตราโปรดเกล้าฯ ว่าเมื่อปี พ.ศ. 2425 หลวงจินดานุรักษ์บุตรพระศรีนครชัยเจ้าเมือง รัตนบุรีคนเก่า กับขุนหมื่นตัวไพร่ ซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ ณ บ้านหนองหนองสนม แขวงเมืองรัตนบุรีร่วม 500 คนเศษ ร้องสมัครไปขึ้นต่อเมืองสุรินทร์ และเมืองสุรินทร์ได้ร้องขอหักโอนคนเหล่านั้น ตามท้องตราประกาศเดิม ซึ่งอนุญาตให้ได้อยู่ตามใจสมัครนั้น และต่อมาเมืองสุรินทร์ไปขอตั้งบ้านหนองสนมเป็นเมืองสนม ขึ้น ต่อมาเมืองสุรินทร์ได้มีใบบอก ถึงพระยามหาอำมาตย์ฯ ( หรุ่น ศรีเพ็ญ ) ซึ่งเป็นข้าหลวงลาวกาวข้าหลวงใหญ่เมืองนครจำปาศักดิ์(ต่อมาเรียกว่ามณฑลอีสาน)อยู่ในเวลานั้นให้ไต่สวนแล้ว พระยามหาอำมาตย์ ( หรุ่น ศรีเพ็ญ ) จะได้ไต่สวนหรือประการใด ก็หาได้บอกมากรุงเทพฯไม่ การก็ติดอยู่เพียงนั้น และบ้านหนองสนมก็ยังมิได้โปรดฯให้ยกขึ้นเมืองสุรินทร์ แล้วจึงให้ข้าหลวงปักปันเขตแดนสุรินทร์กับรัตนบุรี ต่อไป ส่วนคนที่อยู่ในเขตบ้านหนองสนมเท่าใด ก็ให้เป็นคนสังกัดเมืองรัตนบุรีตามเดิม จึงเป็นอันว่าบ้านหนองสนม ยังคงอยู่ในอาณาเขตของเมืองรัตนบุรีต่อไป (หลักศิลาปักเขตแดนระหว่างเมืองสุรินทร์กับเมืองรัตนบุรียังปรากฏอยู่ที่บ้านหนองคู ตำบลโพนโก และที่วัดแท่นศิลา บ้านแท่น ตำบลนานวน ในปัจจุบัน)
แม้จะไม่ได้ขึ้นต่อเมืองสุรินทร์ แต่พระภักดีพัฒนากร ก็ไม่ยอมขึ้นต่อเมืองรัตนบุรี จึงได้ขอไปทำราชการกับเจ้าเมืองสุรินทร์ อยู่จนถึงแก่กรรม ลูกหลานซึ่งประกอบไปด้วย แม่เขียน แม่จูม แม่เปี่ยม และลูกเขยคือนายเพ็ชร์ สวยสะอาด ได้สร้างเจดีย์บรรจุอัฐิของท่านไว้ ณ วัดบึง บ้านสนม ตำบลสนม เมื่อปี 2480โดยจารึกว่า “ นายเพชร สวยสะอาด พร้อม บุตร ภรรยา ร่วบริจาคเงินรวม52บาท สร้างเจย์ดีกวม ธาตุ ยาพ่อพระภักดีพัฒยากรณ์ เจ้าเมืองนครสนม ” ระหว่างปี พ.ศ. 2425-2435 พระภักดีพัฒนากร ได้ทำราชการขึ้นต่อเมืองสุรินทร์ โดยมีที่ทำการอยู่ทางทิศตะวันตกวัดธาตุ (ปัจจุบันเป็นที่ดินบ้านแม่วิไลวรรณ กำลังกล้า) เป็นอาคารชั้นเดียวมุงหญ้าคาซึ่งเป็นที่ดินของของหลวงเมืองในสมัยนั้น และ ได้รับพระราชทานเลื่อนยศฐาบันดาศักดิ์ขึ้นเป็น พระยาภักดีพัฒยากรณ์ พร้อมด้วยอีก 3 ชื่อ
นอกจาก พระยาภักดีพัฒนากร หรือพระยาพิพัตรภักดี หรือพระยาพิพัฒน์ภักดีพัฒยากรณ์ เจ้าเมือง แล้วยังแต่งตั้งคณะกรรมการเมือง อีกมากเป็นต้นว่า หลวงเมือง (นายคำมี) หลวงจำเริญ (นายสา) หลวงยกกะบัตร( นายเหลา) หลวงปรีชา หลวงวัง หลวงพรหม ขุนเสมอใจ ขุนจำนงค์ ขุนอักขระ มหาราช บุตรราช เสหราช ขุนอาสา ขุนระวัง ขุนพิทักษ์ ขุนไชย ขุนวรราช ซึ่งบุคคลเหล่านี้คือตระกูลของชาวสนม ในเวลาต่อมาเป็นต้น
บรรดาท่าน ขุน หลวงทั้งหลาย มีหน้าที่คอยรับคำร้องทุกข์ของชาวบ้าน นำชาวบ้านสร้างทำนบหรือฝายเก็บกักน้ำใว้ใช้ในฤดูแล้ง เป็นต้น เวลาที่เหลือก็ทำอาชีพของตน เช่น สานแห สานครุ สานตะกร้า สานลอบ ไซ คนโบราณจึงเรียกว่า ” ลงสาน ” หมายถึง การลงจักสาน เช่น สุ่ม แห เป็นต้น..... โดยมีหลักศิลาปักเขตแดนระหว่างเมืองสุรินทร์กับเมืองรัตนบุรี ที่บ้านหนองคู ต.โพนโก และบ้านหนองหลัก ต.หัวงัว ภายหลังมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครอง ตามรูปแบบปัจจุบัน มีฐานะเป็นตำบลขึ้นกับ อ.รัตนบุรี ซึ่งระยะห่างจากอ.รัตนบุรี ประมาณ 18 กิโลเมตร การเดินทางติดต่อกับ อ.รัตนบุรี ได้รับความยากลำบาก ประกอบกับ อ.รัตนบุรี มีตำบลในปกครองถึง 18 ตำบลทำให้การดูแลทุกข์สุขประชาชนไม่ทั่วถึง จึงได้พิจารณาว่า ต.สนม เป็นจุด ศูนย์กลางของตำบลใกล้เคียง ได้แก่ ต.โพนโก ต.แคน ต.นานวน ต.หนองระฆัง และ ต.สนม รวม 5 ตำบล มีความเหมาะสมที่จะขอแยกการปกครองยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ และได้รับประกาศยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอตั้งแต่วันที่  1  กรกฎาคม  2514  ต่อมาได้มีพระราชกฤษฏีกา ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอสนม ตั้งแต่วันที่ 13  เมษายน  2520  เป็นต้นมา  อำเภอสนม มีปราสาทอยู่หลังหนึ่ง  ที่วัดธาตุสนม  แต่ทางวัดได้รื้อออกไปหมดแล้ว แล้วสร้างพระอุโปสถทับ และได้ขุกเจอ เทวรูป ศิลปะลพบุรี แบบนครวัด รูปร่าง ไม่มีเศียร แขน ขา มีแต่ตัว ขณะนี้อยูที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์
รายนามผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอ
21. นายชูศักดิ์ จำเรียงฤทธิ์ (๑๓ม.ค.๕๗-๓๐ก.ย.๕๗)
22.นายเมตต์ แสงจันทร์ (๙ ก.พ.๕๘ - ๑๕ พ.ย.๕๘)
23. นายกิตติ สัตย์ซื่อ  (๑๖ พ.ย.๕๘-๑๔ส.ค.๕๙)
24.นายสุริยา บุตรจินดา (๗ พ.ย.๕๙-๗พ.ค.๖๐)
25.นายคณัสชนม์ ศรีเจริญ (๘ พ.ค.๖๐ -
26.นายวีรศักดิ์ บัวศรี
27.นางสาววัญเพ็ญ หาญเสมอ
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภสนมแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 7 ตำบล และ 78 หมู่บ้าน ตำบลในอำเภอสนมมีทั้งหมด 7 ตำบล ดังนี้
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอสนมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
รางวัลประจำอำเภอ
ชมรมที่ได้รับคือ ชมรมผู้สูงอายุบานไม่รู้โรย อำเภอสนม
ปี 2555 หมู่บ้าน อพป. รองชนะเลิศอันดับ ๑ ระดับภาค (บ้านพลับ ม.๔ ต.สนม)
ปี ๒๕๕๗ ชนะเลิศศูนย์ประสานงานองค์การชุมชนดีเด่น (ศอช.ต.) หัวงัว
ปี ๒๕๕๘ ชนะเลิศบ้านสวยเมืองสุขระดับจังหวัดบ้านสองห้อง ม.๕ ต.หัวงัว
ปี ๒๕๕๙ ชนะเลิศผู้นำเครือข่ายพัฒนาชุมชนดีเด่น ประเภท หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง “อยู่เย็น เป็นสุข” บ้านพลับ ม.๔ ต.สนม
ประเภท กลุ่มองค์กร (กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านพลับ) บ้านพลับ ม.๔  ต.สนม
ประเภท ผู้นำอาสาพัฒนาชุมชน (นางบุญลอง  ตรองจิตร) ผู้นำ อช.ตำบลสนม
ตารางค่าความจริง
ตารางค่าความจริง (truth table) เป็นตารางที่ใช้แสดงสถานะตรรกทางเอาต์พุตที่เกิดขึ้นจากวิธีการจัดหมู่ของสถานะตรรกที่ได้จากตัวแปรทางอินพุต โดยทั่วไปมักจะพบว่าวงจรตรรกส่วนใหญ่มีจำนวนอินพุตมากกว่า 1 อินพุต และทางอินพุต จะมีเพียง เอาต์พุตเดียวเท่านั้น
ตัวอย่างของตารางค่าความจริงจะเห็นได้จากคุณสมบัติของ AND NOT ซึ่งถ้าเราให้ฟังก์ชันเป็น F ค่าของตัวแปร A และ B จะมีสถานะ ดังตารางค่าความจริงด้านล่างนี้
การแอนด์ (AND Operation)
เป็นการกระทำเมื่อตัวแปรสองตัวกระทำกันในลักษณะของการคูณ แทนด้วยเครื่องหมายของการแอนด์คือ จุด " . " หรือด้วยเครื่องหมายคูณที่เขียนอยู่ระหว่างตัวแปรทั้งสองตัวเช่น เมื่อ A แอนด์กับ B เขียนแทนด้วย A.B อ่านว่า A.B หรือ AB อ่านว่า เอ แอนด์ บี
เรืออู
เรืออู (U-boat; U-Boot, อูโบท, คำเต็ม: Unterseeboot, อุนเทอร์เซโบท หมายถึง "เรือใต้ทะเล") คำนี้ในภาษาเยอรมันหมายถึงเรือดำน้ำใด ๆ แต่ในภาษาอังกฤษ (ร่วมกับอีกหลายภาษา) หมายความเฉพาะถึงเรือดำน้ำเยอรมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและสงครามโลกครั้งที่สอง เรืออูนั้นมีเป็นอาวุธกองเรือที่มีประสิทธิภาพต่อเรือรบข้าศึก ทว่าถูกใช้มีประสิทธิภาพสูงสุดในบทบาทการสงครามเศรษฐกิจ (การตีโฉบฉวยเรือพาณิชย์) การปิดล้อมทางทะเลต่อการขนส่งสินค้าทางเรือข้าศึก เป้าหมายหลักของการทัพเรืออูในสงครามโลกทั้งสองครั้งคือกองเรือพาณิชย์ที่นำเสบียงจากประเทศแคนาดา จักรวรรดิอังกฤษและสหรัฐอเมริกา ไปส่งยังหมู่เกาะสหราชอาณาจักร และรวมถึงสหภาพโซเวียตและประเทศฝ่ายสัมพันธมิตรในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในสงครามโลกครั้งที่สอง เรือดำน้ำจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง (และก่อนหน้านั้น) ก็เรียกว่าเรืออูเช่นกัน
เกมพลิกโฉมนายกระจอก
เกมพลิกโฉมนายกระจอก เป็นซีรีส์ไลต์โนเวลญี่ปุ่น เขียนเรื่องโดยยูกิ ยากุ วาดภาพประกอบโดย Fly ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์โชงากุกัง วางจำหน่ายในเครือ Gagaga Bunko ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2549 ปัจจุบันวางจำหน่ายแล้ว 7 เล่ม ได้รับการดัดแปลงเป็นมังงะ วาดภาพโดย Eight Chida ตีพิมพ์ในนิตยสาร Monthly Gangan Joker นิตยสารการ์ตูนโชเน็งของสำนักพิมพ์สแควร์เอนิกซ์ ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2560 ตีพิมพ์เป็นหนังสือการ์ตูนรวมเล่มแล้ว 3 เล่ม ได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์โดยสตูดิโอโปรเจกต์นัมเบอร์ไนน์ ออกอากาศตั้งแต่เดือนมกราคมถึงมีนาคม พ.ศ. 2564
พ.ศ. 1278
พุทธศักราช 1278 ใกล้เคียงกับ
เฟต/ฮอลโลว์อาตาราเซีย
เฟต/ฮอลโลว์อาตาราเซีย เป็นเกมส์วิชช่วล โนเวล ที่สร้างโดยกลุ่มไทป์-มูนวางจำหน่ายในปี 2548 ซึ่งเป็นเนื้อเรื่องที่เกิดขึ้นหลังจากเหตุการณ์ใน เฟต/สเตย์ไนต์ คำว่า อาตาราเซีย ในชื่อของเกมนั้นมีความหมายว่า เงียบสงบ ซึ่งถ้ารวมความหมายของชื่อเรื่องแล้ว จะได้ว่า "ความเงียบสงัด"
เรื่องย่อ
เนื้อเรื่องใน เฟต/ฮอลโลว์อาตาราเซีย เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลังเหตุการณ์ใน เฟต/สเตย์ไนต์ เพียงแค่ครึ่งปี ซึ่งเนื้อเรื่องทั้งหมดจะเกิดขึ้นภายในเมืองฟุยูกิเช่นกัน
บาเซตต์ ฟราก้า แม็กเรมินซ์ สมาชิกในสมาคมจอมเวทย์ที่มีสิทธิ์ในการเป็นมาสเตอร์ในสงครามจอกศักดิ์สิทธิ์ครั้งที่ 5 ได้เริ่มเคลื่อนไหวตัวเองในวันที่ 4 ของสงครามจอกศักดิ์สิทธิ์ครั้งที่ 5 พร้อมกับข้ารับใช้ของเธอ อเวนเจอร์ และความทรงจำของเธอที่หายไปเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นกับมือข้างที่หายไป ซึ่งเธอก็ต่อสู้เพื่อค้นหาความทรงจำที่หายไปนี้เช่นกัน
ในตอนนั้นเอง เอมิยะ ชิโร่ ซึ่งกำลังใช้ชีวิตอย่างสงบสุขอยู่กับข้ารับใช้และเพื่อนๆ ของเขาจากสงครามจอกศักดิ์สิทธิ์ครั้งที่ 5 ได้เกิดการบิดผันของเวลาเกิดขึ้น ทำให้รินต้องเดินทางไปยังสมาคมจอมเวทย์ที่อังกฤษเพื่อแก้ไขปัญหานี้ เหล่าข้ารับใช้รู้สึกได้ทันทีเลยว่าภัยร้ายครั้งใหม่กำลังจะเกิดขึ้น ชิโร่จึงต้องช่วยเหลือทุกคนไม่ให้ได้รับอันตราย และเขาก็ได้พบกับ คาเรน ออร์เทนเซีย
ทั้งบาเซตต์และชิโร่จึงต้องค้นหาสาเหตุของเหตุการณ์ 4 วันหวนกลับครั้งนี้ ซึ่งจะส่งผลให้พวกเขาต้องเริ่มต้นในวันที่ 4 ของสงครามจอกศักดิ์สิทธิ์ และวนเวียนอยู่อย่างนี้ไปเรื่อยๆ พวกเขาจึงต้องค้นหาสาเหตุเพื่อหยุดการหวนกลับของเหตุการณ์ครั้งนี้ไว้
ตัวละครรอง
ในเนื้อเรื่อง เหล่ามาสเตอร์และข้ารับใช้จากสงครามจอกครั้งที่ 5 จะปรากฏตัวออกมาทั้งหมด ยกเว้น โคโตมิเนะ คิเรย์ และ ทรู แอสซาซิน
พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์
พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์ เป็นพระที่นั่งปราสาทโถงกลางน้ำ สร้างในแบบจตุรมุข พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จำลองแบบมาจาก พระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง สร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2419 และพระราชทานนามว่า "พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์" ตามนามพระที่นั่งองค์แรก ซึ่งสมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น ณ พระราชวังบางปะอินแห่งนี้
ปัจจุบัน เป็นสถานที่ประดิษฐาน รูปหล่อสัมฤทธิ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉลองพระองค์เต็มยศจอมพลทหารบก ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น
พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์จัดได้ว่าเป็นผลงานชิ้นเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งเคยได้รับเกียรติให้สร้างจำลองแบบไปแสดงในงานมหกรรมนานาชาติ ณ กรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม เมื่อ พ.ศ. 2501
ประวัติ
พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์ เป็นพระที่นั่งที่สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อฉลองการที่พระราชเทวีประสูติสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ พระนารายณ์ราชกุมาร โดยพระราชทานนามว่า "พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์" ซึ่งหมายความว่า พระองค์ได้มีพระราชสมภพที่นี่ และได้เป็นพระเจ้าแผ่นดิน พระที่นั่งองค์นี้ใช้เป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ในสมัยกรุงศรีอยุธยา จนกระทั่ง เสียกรุงให้แก่พม่าเมื่อปี พ.ศ. 2310 พระที่นั่งองค์นี้จึงถูกปล่อยให้รกร้างไป
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้รื้อพระที่นั่งองค์เดิมลง เพื่อขยายสระน้ำให้กว้างขวางยิ่งขึ้น พร้อมทั้งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระที่นั่งองค์ใหม่ ซึ่งเป็นพระที่นั่งที่สร้างจากเครื่องไม้บริเวณกลางสระน้ำ โดยให้จำลองแบบพระที่นั่งมาจากพระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาทในพระบรมมหาราชวัง และพระราชทานนามว่า "พระที่นั่งไอศวรรย์ทิพยอาสน์" ซึ่งยังคงชื่อพระที่นั่งไว้ดังเช่นในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
เหตุเกิดที่ สน.
เหตุเกิดที่ สน. เป็นซีรีส์ละครไทย ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันอาทิตย์ที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 - วันอาทิตย์ที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2535 ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 12.30 น. - 13.30 น. และได้กลับมาสร้างละครซีรีส์อีกครั้งพร้อมกับเพิ่มตอนใหม่ใน ปี พ.ศ. 2539 ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 14.30 น. - 15.30 น. ผลิตโดย บริษัท ดาราวิดีโอ จำกัด และ บริษัท เอ เอนเตอร์เทนเมนต์ จำกัด(ปัจจุบันคือ บริษัท ดีด้า วิดีโอ โปรดักชั่น จำกัด) ทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
เหตุเกิดที่ สน. สร้างจากเค้าโครงเรื่อง "ร้อยเวร" ของ พ.ต.อ.ลิขิต วัฒนปกรณ์ เขียนบทละครโดย ปราณประมูล โดยเป็นละครแบบซีรีส์ที่จบในตอน และในแต่ละตอนมีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน เป็นละครที่สะท้อนถึงการทำงานของตำรวจไทยที่ประจำอยู่ที่ สน. ที่ต้องเผชิญความวุ่นวายและคดีความต่าง ๆ จากประชาชน
เพลงนำละคร "เหตุเกิดที่ สน." แต่งโดย สุทธิพงษ์ วัฒนจัง ต้นฉบับเริ่มออกอากาศขับร้องโดย อนุวาท พลางกูร และได้เรียบเรียงใหม่ขับร้องโดยวง เรนโบว์(ในภาคเดียวกัน)
ในปี พ.ศ. 2553 ทางสถานีโทรทัศน์ดาวเทียมจ๊ะทิงจา ได้นำละครเรื่องนี้มาออกอากาศอีกครั้ง โดยออกอากาศทุกวันจันทร์ อังคาร และพุธ วันละตอน ตอนละ 3 รอบ
ตับเต่าแม่โถ
ตับเต่าแม่โถ เป็นพืชเลื้อยล้มลุกอายุหลายปีในสกุลสบู่เลือด ของวงศ์บอระเพ็ด มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้รับการอธิบาระบุชนิดครั้งแรกในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2531 โดย L.L. Forman เป็นหนึ่งใน 15 ชนิดที่เป็นพืชเฉพาะถิ่นของสกุลสบู่เลือดที่พบในภาคเหนือของประเทศไทยโดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ มีลักษณะคล้ายตับเต่า (Stephania reticulata) แต่ตับเต่าแม่โถ (S. crebra) มีดอกที่ใหญ่กว่า ในขณะที่มีผลเดี่ยวที่มีเอนโดคาร์ปที่เล็กกว่า
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
เป็นพืชเลื้อยใช้ลำต้นเกี่ยวพันต้นไม้อื่น ไม่มีเนื้อไม้ หัวใต้ดิน บางครั้งอยู่เหนือพื้นดิน กิ่งก้านเป็นเกลียวเล็กน้อย
ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ ดอกย่อยขนาดเล็กมีจำนวนมาก กลีบเลี้ยงสีเขียวอ่อน กลีบดอกสีเหลืองอ่อน เกสรตัวผู้สีเข้ม ล้อมเกสรตัวเมียอยู่กลางดอก
ผลเดี่ยว ผิวเรียบ
การแพร่กระจายและถิ่นที่อยู่
มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศไทย พบในภาคเหนือของประเทศไทยโดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ มักพบในระดับความสูง 700-1,200 เมตร ในป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ตัวอย่างเดียวพบที่ อุทยานแห่งชาติแม่โถ ตำบลแม่ตื่น
กรณีพิพาทเปดราบรังกา
กรณีพิพาทเปดราบรังกาเป็นกรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตระหว่างประเทศสิงคโปร์และประเทศมาเลเซียเหนือเกาะเล็กหลายเกาะ ณ ปากทางเข้าทิศตะวันออกของช่องแคบสิงคโปร์ อันประกอบด้วยเปดราบรังกา (Pedra Branca) หรือเดิมมาเลเซียเรียก ปูเลาบาตูปูเตะฮ์ (Pulau Batu Puteh) และปัจจุบันเรียก บาตูปูเตะฮ์ (Batu Puteh), มิดเดิลร็อกส์ (Middle Rocks) และเซาท์เลดจ์ (South Ledge) กรณีพิพาทเริ่มต้นในปี 1979 และส่วนใหญ่ระงับโดยศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในปี 2008 ซึ่งวินิจฉัยว่าเปดราบรังกาเป็นของสิงคโปร์ และมิดเดิลร็อกส์เป็นของมาเลเซีย
ต้นปี 1980 สิงคโปร์ยื่นคำประท้วงอย่างเป็นทางการต่อมาเลเซียโดยสนองต่อแผนที่ซึ่งมาเลเซียจัดพิมพ์ในปี 1979 โดยอ้างสิทธิเหนือเปดราบรังกา ในปี 1989 สิงคโปร์เสนอให้ยื่นข้อพิพาทต่อ ICJ มาเลเซียตกลงในปี 1994 ก่อนหน้านั้นในปี 1993 สิงคโปร์ยังอ้างสิทธิ์เหนือเกาะเล็กใกล้เคียงมิดเดิลร็อกส์และเซาท์เลดจ์ด้วย ในปี 1998 สองประเทศตกลงในข้อความของความตกลงพิเศษซึ่งมีความจำเป็นต่อการส่งข้อพิพาทไปยัง ICJ มีการลงนามความตกลงพิเศษในเดือนกุมภาพันธ์ 2003 และ ICJ ได้รับแจ้งความความตกลงฯ อย่างเป็นทางการในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน มีการจัดการไต่สวน ณ ICJ เป็นเวลาสามสัปดาห์ในเดือนพฤศจิกายน 2007
สิงคโปร์โต้แย้งว่าเปดราบรังกาเป็นดินแดนที่ไม่มีเจ้าของ และไม่มีหลักฐานว่าเกาะเคยอยู่ภายใต้อธิปไตยของรัฐสุลต่านยะโฮร์ หากว่าศาลฯ ไม่ยอมรับข้อโต้แย้งนี้ สิงคโปร์ต่อสู้ว่าอธิปไตยเหนือเกาะได้ส่งมอบให้แก่สิงคโปร์เนื่องจากสิงคโปร์และเจ้าอาณานิคมคือสหราชอาณาจักรใช้อำนาจหน้าที่ตามกฎหมายอย่างต่อเนื่องเหนือเกาะ การกระทำรวมถึงการเลือกเปดราบรังกาเป็นที่ตั้งประภาคารฮอร์สเบิร์ก (Horsburgh) และการก่อสร้างประภาคาร การกำหนดให้ข้าราชการมาเลเซียที่ประสงค์เยี่ยมเกาะต้องขอใบอนุญาต การติดตั้งสถานีถ่ายทอดสัญญาณทหารบนเกาะ และการศึกษาโอกาสการถมดินรอบเกาะ มาเลเซียยังคงเงียบเมื่อเผชิญกับกิจกรรมเหล่านี้ นอกจากนี้ มาเลเซียยังยืนยันในจดหมายปี 1953 ว่ายะโฮร์ไม่ได้อ้างความเป็นเจ้าของเกาะ และจัดพิมพ์รายงานและแผนที่ทางการถือว่าเปดราบรังกาเป็นดินแดนของสิงคโปร์ มิดเดิลร็อกส์และเซาท์เลดจ์ควรถือเป็นเขตสังกัดของเปดราบรังกา
ข้อต่อสู้คดีของมาเลเซียมีว่ายะโฮร์ตั้งชื่อเดิมแก่เปดราบรังกา มิดเดิลร็อกส์และเซาท์เลดจ์ ยะโฮร์มิได้ยกเปดราบรังกาให้แก่สหราชอาณาจักร เพียงแต่อนุญาตให้สร้างและบำรุงรักษาประภาคารบนเกาะเท่านั้น การกระทำของสหราชอาณาจักรและสิงคโปร์เกี่ยวกับประภาคารฮอร์สเบิร์กและน่านน้ำโดยรอบเกาะมิใช่การกระทำขององค์อธิปัตย์ของเกาะ ยิ่งไปกว่านั้น จดหมายปี 1953 ไม่ได้รับอนุญาต และรายงานและแผนที่ทางการที่ออกในจดหมายดังกล่าวไม่เกี่ยวข้องหรือไม่มีข้อสรุป
วันที่ 23 พฤษภาคม 2008 ศาลฯ วินิจฉัยว่าเปดราบรังกาอยู่ในอธิปไตยของสิงคโปร์ ส่วนมิดเดิลร็อกส์เป็นของมาเลเซีย สำหรับเซาท์เลดจ์นั้น ศาลฯ สังเกตว่าเกาะอยู่ในน่านน้ำอาณาเขตที่ดูทับซ้อนกันโดยเกิดจากมาเลเซียแผ่นดินใหญ่ เปดราบรังกาและมิดเดิลร็อกส์ เนื่องจากเกาะดังกล่าวมองเห็นได้เฉพาะเมื่อน้ำลงต่ำเท่านั้น เกาะจึงเป็นของรัฐซึ่งเป็นเจ้าของน่านน้ำอาณาเขตบริเวณนั้น มาเลเซียและสิงคโปร์ตั้งคณะกรรมการเทคนิคร่วมเพื่อปักปันเขตแดนทางทะเลในพื้นที่โดยรอบเปดราบรังกาและมิดเดิลร็กอส์ และเพื่อตัดสินความเป็นเจ้าของเซาท์เลดจ์
หน่วยรับกลิ่น
หน่วยรับกลิ่น หรือ ตัวรับกลิ่น (Olfactory receptor ตัวย่อ OR) เป็นโปรตีนหรือหน่วยรับความรู้สึกซึ่งแสดงออกที่เยื่อหุ้มเซลล์ของเซลล์ประสาทรับกลิ่น และมีหน้าที่ตรวจจับกลิ่น (คือสารประกอบที่มีกลิ่น) ซึ่งทำให้รู้กลิ่นได้ การทำงานของหน่วยรับกลิ่นจะจุดชนวนการถ่ายโอนกลิ่นเป็นกระแสประสาทภายในเซลล์ซึ่งส่งข้อมูลกลิ่นไปยังสมอง หน่วยรับกลิ่นเป็นสมาชิกที่คล้ายกับ rhodopsin ในชั้น A (class A rhodopsin-like) ของกลุ่มโปรตีน G protein-coupled receptor (GPCR) โดยมีลำดับโปรตีนต่างหากภายในกลุ่มที่ไม่เหมือนกับสมาชิกของ GPCR อื่น ๆ หน่วยรับกลิ่นเป็นหมู่ยีน (multigene) ที่มียีนถึง 800 ยีนในมนุษย์ และ 1,400 ในหนูหริ่ง แต่ยีนเหล่านี้ไม่ได้เข้ารหัสโปรตีนคือไม่ได้ใช้งานได้ทุกยีน หนูหริ่งมียีน OR ที่เข้ารหัสโปรตีนถึง 1,035 ยีน เทียบกับมนุษย์ที่มีเพียงแค่ 387 ยีน
กรณีพิพาทเปดราบรังกา
ข้อกล่าวอ้าง
ข้อกล่าวอ้างของมาเลเซียในคดีนี้คือเปดราบรังกาเคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิยะโฮร์ จึงต้องเป็นของมาเลเซีย สิงคโปร์เพียงแต่เข้าไปก่อสร้างและรักษาประภาคาร ส่วนสิงคโปร์อ้างว่าการเข้าไปสร้างประภาคารของอังกฤษนั้นได้รับความยินยอมจากรัฐยะโฮร์ และสิงคโปร์ได้สืบทอดสิทธินั้นมาจากอังกฤษ
หน่วยรับกลิ่น
การแสดงออก
ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง หน่วยรับกลิ่นจะอยู่ที่ทั้งซีเลียและไซแนปส์ของเซลล์ประสาทรับกลิ่น โดยเซลล์รับกลิ่นหนึ่ง ๆ จะแสดงออกหน่วยรับกลิ่นประเภทเดียวเท่านั้น และจะอยู่ในเยื่อบุผิวของทางเดินอากาศในมนุษย์ด้วย
กรณีพิพาทเปดราบรังกา
คำพิพากษา
ประเด็นสำคัญในการพิพากษาของศาลโลกนั้น เห็นว่าสนธิสัญญา พ.ศ. 2367 กำหนดให้เปดราบรังกาอยู่ในเขตของอังกฤษ ต่อมาในจดหมายตอบโต้ระหว่างรัฐมนตรีอาณานิคมแห่งสิงคโปร์กับสุลต่านแห่งรัฐยะโฮร์เมื่อ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2496 ว่าเปดราบรังกาอยู่ในอาณาเขตของฝ่ายใด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของรัฐยะโฮร์ตอบกลับเมื่อ 21 กันยายน พ.ศ. 2496 ว่ายะโฮร์ไม่ได้อ้างสิทธิเหนือเปดราบรังกา หลังจากนั้น พฤติการณ์ของมาเลเซียได้แสดงให้เห็นว่ายอมรับอธิปไตยเหนือเปดราบรังกา เช่น มาเลเซียขออนุญาตสิงคโปร์เข้าไปสำรวจน่านน้ำในเปดราบรังกา และในราว พ.ศ. 2513 สิงคโปร์ประกาศถมทะเลรอบเกาะ ได้มีประกาศให้บริษัทเอกชนเข้ามาประมูลอย่างเปิดเผย มาเลเซียมิได้ประท้วง นอกจากนั้น แผนที่ที่ตีพิมพ์ในมาเลเซียระหว่าง พ.ศ. 2505 – 2518 ยอมรับว่าเปดราบรังกาอยู่ในสิงคโปร์ จึงตัดสินว่าเปดราบรังกาเป็นของสิงคโปร์
หน่วยรับกลิ่น
การแสดงออก
ในแมลง หน่วยรับกลิ่นจะอยู่ที่หนวดและอวัยวะรับสารเคมีอื่น ๆ ตัวอสุจิยังแสดงออกหน่วยรับกลิ่นอีกด้วย ซึ่งเชื่อว่ามีบทบาทในการเคลื่อนที่ตอบสนองต่อสารเคมี (chemotaxis) เพื่อตรวจหาเซลล์ไข่
ในหนูหริ่ง
มีการศึกษาการวางระเบียบของหน่วยรับกลิ่นในหนูหริ่ง คือ ในหนูหริ่ง หน่วยรับกลิ่นหนึ่ง ๆ จะแสดงออกที่เยื่อรับกลิ่นที่แบ่งเป็นโซนคร่าว ๆ หลายโซน หน่วยแต่ละอย่างจะแสดงออกที่เซลล์รับกลิ่นประมาณ 5,000 ตัวที่กระจายไปโดยสุ่มภายในโซน ดังนั้น เซลล์ที่มีหน่วยรับกลิ่นต่างกันจะอยู่อย่างผสมผเสกัน โซนหนึ่ง ๆ อาจจะมีหน่วยรับกลิ่นหนึ่ง ๆ มากกว่าโซนอื่น ๆ แต่โซนหนึ่ง ๆ ก็จะมีหน่วยรับกลิ่นที่แสดงออกหลายประเภท แม้ว่าการแบ่งโซนเช่นนี้จะยังไม่ชัดเจนว่ามีเหตุทางวิวัฒนาการอย่างไร แต่เพราะโซนหนึ่ง ๆ จะส่งแอกซอนไปยังส่วนโดยเฉพาะ ๆ ของป่องรับกลิ่น นักวิชาการจึงเชื่อว่า นี่เป็นการวางรูปแบบโดยเฉพาะ ๆ ที่มีผลต่อการประมวลข้อมูลกลิ่น นอกจากนั้น การมีหน่วยรับกลิ่นในหลาย ๆ โซนก็มีผลว่า ความเสียหายต่อโซนหนึ่งจะไม่ทำลายการได้กลิ่นหนึ่ง ๆ โดยสิ้นเชิงเพราะยังมีหน่วยรับกลิ่นนั้น ๆ เหลืออยู่ในโซนอื่น ๆ
กรณีพิพาทเปดราบรังกา
ปฏิกิริยาของคู่กรณี
ในระหว่างยื่นฟ้องคดีต่อศาลโลก คู่กรณีทั้งสองประเทศได้โจมตีกันอย่างรุนแรง แม้แต่ความคิดเห็นของประชาชนบนเว็บไซต์ก็มีทั้งกระแสชาตินิยมล้วน ๆ จนถึงโต้ตอบด้วยหลักกฎหมายอย่างมีเหตุมีผล เมื่อศาลโลกมีคำตัดสินออกมา ฝ่ายมาเลเซียยอมรับความพ่ายแพ้เป็นอย่างดี ในขณะที่ประชาชนมาเลเซียมีความผิดหวังและโจมตีการทำงานของฝ่ายกฎหมายของมาเลเซีย
หน่วยรับกลิ่น
โครงสร้าง
เหมือนกับ G protein-coupled receptor (GPCR) อื่น ๆ หน่วยรับกลิ่นมีบริเวณไม่ชอบน้ำ 7 บริเวณที่น่าจะใช้เป็นโดเมนข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ (transmembrane domain) ซึ่งมีรูปเกลียว (helix) งานศึกษา GPCR แสดงนัยว่า การผสมรวมกันของโดเมนข้ามเยื่อหุ้มเซลล์จะสร้าง "กระเป๋า" ที่เป็นจุดยึดกับโมเลกุลกลิ่น และเนื่องจากลำดับกรดอะมิโนของโดเมนข้ามเยื่อหุ้มเซลล์หลายตัวมีความหลากหลายมาก นักวิชาการจึงเชื่อว่า นี่อาจเป็นเป็นมูลฐานให้เกิดความหลากหลายของกระเป๋าที่สามารถจับกับลิแกนด์กลิ่นต่าง ๆ ได้
ความรู้เรื่องลำดับโปรตีนหลัก ๆ ของหน่วยรับกลิ่นเป็นพัน ๆ ได้มาจากการศึกษาจีโนมของสิ่งมีชีวิตมากกว่าโหล ถึงแม้โดยเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2016 ก็ยังไม่มีการแสดงโครงสร้างของ OR ให้ชัดเจน เหมือนกับ GPCR ๆ อื่น ยังไม่มีการแสดงโครงสร้างของหน่วยรับกลิ่นในระดับอะตอม และข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างทั้งหมดก็มาจากแบบจำลองโดย homology modeling คือลำดับโปรตีนของหน่วยรับกลิ่นจะเป็นเหมือนกับ class A GPCR ซึ่งอาจใช้จำลองโครงสร้างของหน่วยรับกลิ่นได้
กรณีพิพาทเปดราบรังกา
ปฏิกิริยาของคู่กรณี
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ามิดเดิลร็อกส์จะเป็นของมาเลเซีย แต่รัฐบาลมาเลเซียยังไม่อนุญาตให้ชาวมาเลเซียเดินทางเข้าไป เพราะต้องเจรจากับสิงคโปร์เกี่ยวกับปัญหาน่านน้ำรอบเกาะ และมาเลเซียได้เปลี่ยนชื่อเรียกเปดราบรังกาในภาษามลายูเหลือเพียงบาตูปูเตะฮ์เท่านั้น
หน่วยรับกลิ่น
โครงสร้าง
งานศึกษาปี 2015 แสดงว่า กลไกของการรู้จักลิแกนด์ แม้จะเหมือนกับ class A GPCR ที่ไม่ได้เป็นตัวรับกลิ่นอื่น ๆ แต่ก็ยังต้องอาศัยโปรตีนที่เฉพาะกับหน่วยรับกลิ่นเท่านั้น โดยเฉพาะในโดเมนรูปเกลียวที่หก
มีลำดับโปรตีนที่เหมือนกันอย่างยิ่งใน 3/4 ของ OR ทั้งหมดที่เป็นจุดยึดไอออนโลหะแบบมีสามขา นักวิชาการจึงเสนอสมมติฐานว่า OR จริง ๆ เป็น metalloprotein (น่าจะประกอบด้วยไออนสังกะสี ทองแดง และอาจจะแมงกานีส) ที่ทำหน้าที่เป็นจุดยึดโมเลกุลกลิ่นหลายอย่างโดยเป็น Lewis acid site งานปี ค.ศ. 1978 ได้เสนอว่า Cu (I) มีโอกาสเป็น metallo-receptor site ของระบบรู้กลิ่นมากที่สุด สำหรับสารระเหยกลิ่นแรงซึ่งเป็นลิแกนด์ที่สามารถจับกับโลหะโดย coordinate covalent bond ได้ดีด้วย (เช่น thiol)
ต่อมางานศึกษาปี 2012 ก็ได้ให้หลักฐานกับสมมติฐานนี้สำหรับ OR ของหนูในกรณีเฉพาะ คือ MOR244-3 โดยแสดงว่า ทองแดงเป็นส่วนประกอบสำคัญในการตรวจจับ thiol และสารประกอบที่มีกำมะถันบางอย่าง คือเมื่อใช้สารเคมีจับกับทองแดงในจมูกหนูเพื่อไม่ให้หน่วยรับความรู้สึกมีใช้ ผู้ทำงานวิจัยก็ได้พบว่า หนูไม่สามารถตรวจจับ thiole ได้ แต่ผู้ทำงานวิจัยนี้ก็พบด้วยว่า MOR244-3 ไม่มีจุดยืดไอออนโลหะโดยเฉพาะดังที่เสนอโดยสมมติฐาน แต่กลับมีลักษณะที่ต่างกันใน EC2 domain
กลไก
แทนที่จะเข้ายึดกับลิแกนด์โดยเฉพาะ ๆ หน่วยรับกลิ่นแต่ละอย่างจะมีสัมพรรคภาพ (affinity) กับโมเลกุลกลิ่นต่าง ๆ ในระดับต่าง ๆ กัน ดังนั้น ในนัยกลับกัน โมเลกุลกลิ่นเดียวอาจจะยึดกับหน่วยรับกลิ่นจำนวนหนึ่งโดยมีสัมพรรคภาพในระดับต่าง ๆ กัน ซึ่งขึ้นอยู่กับคุณสมบัติทางกายภาพ-เคมีเช่นปริมาตรของโมเลกุล
หน่วยรับกลิ่นที่จับกับโมเลกุลกลิ่นจะทำให้เกิดการส่งสัญญาณเป็นลำดับภายในเซลล์ ซึ่งในที่สุดก็ทำให้เซลล์ลดขั้วแล้วส่งศักยะงานไปยังป่องรับกลิ่น โดยรายละเอียดก็คือ เมื่อจับกับกลิ่นแล้ว หน่วยรับกลิ่นจะเปลี่ยนโครงสร้างแล้วเริ่มการทำงานของ G protein ภายในเซลล์รับกลิ่นซึ่งอยู่ที่ปลาย carboxyl ของหน่วยรับกลิ่น G protein (Golf และ/หรือ Gs) ซึ่งเป็นประเภทที่เฉพาะต่อระบบรับกลิ่น ก็จะเริ่มการทำงานของเอนไซม์ adenylate cyclase III (ACIII) ซึ่งเป็นเอนไซม์เฉพาะในระบบรับกลิ่นเช่นกัน และเพิ่มการปล่อย cyclic AMP (cAMP) ซึ่งทำหน้าที่เป็น second messenger โดยอาศัยอะดีโนซีนไตรฟอสเฟต (ATP) cAMP ก็จะเปิดช่องไอออน cyclic nucleotide-gated ion channel ทำให้ไอออนแคลเซียม (Na+) และโซเดียม (Ca2+) ซึมเข้ามาในเซลล์ได้ แล้วทำให้เซลล์รับกลิ่นลดขั้ว (depolarized) นอกจากนั้น Ca2+ ที่เพิ่มขึ้นก็จะเปิดช่องไอออน Ca2+-gated Cl- channel ซึ่งขยายการลดขั้วของเซลล์ที่แพร่กระจายไปตามตัวเซลล์อย่างแพสซิฟจนถึงส่วน axon hillock ของตัวเซลล์ เป็นจุดที่สร้างศักยะงานอาศัยช่องไอออน voltage-regulated Na+ channel เพื่อส่งไปยังป่องรับกลิ่น
ทั้งโปรตีน Golf และเอนไซม์ ACIII จะมีอยู่ที่ซีเลียและปุ่มเดนไดรต์ของเซลล์รับกลิ่นเท่านั้น ซึ่งเป็นการยืนยันว่าการรับรู้กลิ่นจะเริ่มที่ซีเลียของเซลล์รับกลิ่นเป็นจุดเบื้องต้น
ในงานที่ตีความข้อมูลแบบถกเถียงกันไม่จบปี 2007 ผู้เขียนคาดว่า หน่วยรับกลิ่นจริง ๆ อาจจะรับรู้พลังงานสั่นในระดับต่าง ๆ ของโมเลกุลผ่านกลไก quantum coherence แทนที่จะรับรู้ลักษณะทางโครงสร้างของโมเลกุล โดยมีหลักฐานแสดงว่า แมลงวันสามารถแยกแยะโมเลกุลกลิ่นสองอย่างที่ต่างกันโดยเพียงแค่ไอโซโทปไฮโดรเจน ซึ่งเป็นตัวทำให้ระดับพลังงานสั่นของโมเลกุลต่างกันมากด้วย อนึ่ง แมลงวันไม่เพียงแยกแยะโมเลกุลกลิ่นหนึ่ง ๆ ที่มีดิวเทอเรียม (ไอโซโทปหนึ่งของไฮโดรเจน) หรือไม่มี แต่สามารถแยกแยะโมเลกุลกลิ่นใหม่ ๆ ที่มีดิวเทอเรียมหรือไม่มีได้ด้วย นอกจากนั้น แมลงวันยังสามารถเรียนรู้หลีกเลี่ยงโมเลกุลกลิ่นที่แม้ไม่มีดิวเทอเรียมแต่ก็ยังมีพลังงานสั่นบางส่วนเหมือนกับโมเลกุลที่มีดิวเทอเรียม นี่เป็นหลักฐานที่คำอธิบายทางโครงสร้างของการมีหรือไม่มีดิวเทอเรียมไม่สามารถอธิบายได้
แต่ก็ควรจะสังเกตว่า การเพิ่มดิวเทอเรียมยังเปลี่ยนความร้อนเนื่องจากการดูดซับ เปลี่ยนจุดเดือดและจุดหลอมเหลวของโมเลกุล (จุดเดือด - 100.0 °C สำหรับ H2O เทียบกับ 101.42 °C สำหรับ D2O; จุดหลอมเหลว - 0.0 °C สำหรับ H2O 3.82 °C สำหรับ D2O), เปลี่ยน pKa คือ ค่าคงที่การแตกตัวของกรด (ค่าคงที่การแตกตัว 9.71x10−15 สำหรับ H2O เทียบกับ 1.95x10−15 สำหรับ D2O) และเปลี่ยนกำลังพันธะของไฮโดรเจนอีกด้วย ปรากฏการณ์เนื่องจากไอโซโทปเช่นนี้สามัญมาก และก็รู้กันเป็นอย่างดีว่า การทดแทนด้วยดิวเทอเรียมก็จะเปลี่ยนค่าคงตัวทางการยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลกลิ่นกับโปรตีนรับกลิ่น
มีการอ้างว่า หน่วยรับกลิ่นของมนุษย์สามารถแยกแยะ isotopomer ที่มีหรือไม่มีดิวเทอเรียมของ cyclopentadecanone โดยระดับพลังการสั่น แต่ก็มีรายงานขัดแย้งว่า OR5AN1 ที่เป็นหน่วยรับกลิ่นในมนุษย์และตอบสนองอย่างมีกำลังต่อ cyclopentadecanone และ muscone กลับไม่สามารถแยกแยะ isotopomer ของสารประกอบเหล่านี้นอกกาย (in vitro) นอกจากนั้น ยังพบด้วยว่า หน่วยรับ methanethiol คือ MOR244-3 ของหนูหริ่ง บวกกับหน่วยรับกลิ่นอื่น ๆ ของมนุษย์และหนูหริ่ง จะตอบสนองคล้าย ๆ กันต่อ isotopomer ของลิแกนด์ธรรมดา ลิแกนด์ที่มีดิวเทอเรียม และลิแกนด์ที่มี carbon-13 ซึ่งเป็นผลคล้ายกับที่พบใน OR5AN1 ของหนู ดังนั้น นักวิจัยจึงได้สรุปว่า ทฤษฎีแรงสั่นที่เสนอใช้ไม่ได้กับหน่วยรับกลิ่น OR5AN1 ของมนุษย์, หน่วยรับ thiol MOR244-3 ของหนู, หรือหน่วยรับกลิ่นอื่น ๆ ที่ได้ตรวจสอบ
นอกจากนั้น กลไกการถ่ายโอนอิเล็กตรอนเนื่องจากความถี่แรงสั่นของโมเลกุลกลิ่นตามที่เสนอ ก็ยังสามารถขัดขวางได้ง่าย ๆ โดยปรากฏการณ์ควอนตัมของแรงสั่นโมเลกุลที่ไม่ใช่กลิ่นอื่น ๆ ดังนั้น จึงมีหลักฐานหลายแนวที่ค้านทฤษฎีแรงสั่นเกี่ยวกับกลิ่น
ความหลากหลาย
มีหน่วยรับกลิ่นหลายประเภทมาก โดยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอาจมียีนเป็นจำนวนถึง 1,000 ยีน ซึ่งเป็นร้อยละ 3 ทั้งหมดของจีโนม แต่ยีนหน่วยรับกลิ่นทั้งหมดก็ไม่ได้แสดงออกและไม่ทำงาน ตามการวิเคราะห์ข้อมูลของโครงการจีโนมมนุษย์ มนุษย์มียีนหน่วยรับกลิ่นที่ทำงานได้ประมาณ 400 ยีน โดยยีนที่เหลืออีก 600 เป็นยีนเทียม (pseudogene)
เหตุผลที่มีหน่วยรับกลิ่นหลายประเภทมากก็เพื่อสร้างระบบที่สามารถแยกแยะกลิ่นให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยหน่วยรับกลิ่นแต่ละประเภทก็ไม่ใช่แค่รับกลิ่นชนิดเดียว เพราะสามารถตรวจจับโครงสร้างกลิ่นที่คล้ายกันเป็นจำนวนหนึ่งได้
คล้ายกับระบบภูมิคุ้มกัน ความหลายหลายของประเภทหน่วยรับกลิ่นจะช่วยให้สามารถกำหนดกลิ่นที่ไม่เคยได้มาก่อน แต่ระบบภูมิคุ้มกันก็ยังสร้างความหลากหลายผ่านกระบวนการ V(D)J recombination ซึ่งไม่เหมือนกับหน่วยรับกลิ่นที่แปรรหัสมาจากยีนหนึ่ง ๆ โดยเฉพาะ ดังนั้น จึงมีจีโนมค่อนข้างหใญ่ที่อุทิศเพื่อเข้ารหัสยีน OR นอกจากนั้น กลิ่นโดยมากจะทำให้หน่วยรับกลิ่นมากกว่าหนึ่งชนิดเริ่มทำงาน เนื่องจากการรวมผสมกัน (combination) และการเรียงสับเปลี่ยน (permutation) ของหน่วยรับกลิ่นมีจำนวนมาก ดังนั้น ระบบรับกลิ่นจึงสามารถตรวจจับแยกแยะโมเลกุลกลิ่นเป็นจำนวนมาก
การกำหนดลิแกนด์ (Deorphanization) ของหน่วยรับกลิ่นสามารถทำได้ผ่านเทคนิคทางสรีรวิทยาไฟฟ้าและการสร้างภาพ เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการตอบสนองของเซลล์ประสาทรับกลิ่นตัวเดียวต่อกลิ่นต่าง ๆ
ข้อมูลเช่นนี้จะทำให้สามารถถอดรหัสเชิงผสม (combinational code) ของการได้กลิ่น
ความหลากหลายทางการแสดงออกของ OR เยี่ยงนี้จะเพิ่มสมรรถภาพการได้กลิ่นให้มากที่สุด ทั้งการแสดงออกเป็นอัลลีลเดียว (monoallelic) ของ OR ในเซลล์ประสาทหนึ่ง ๆ และการแสดงออกของ OR หลายประเภทมากที่สุดในกลุ่มนิวรอน จะสำคัญต่อทั้งความจำเพาะและความไวในการได้กลิ่น ดังนั้น การทำงานของหน่วยรับกลิ่นจึงเป็นการแก้ปัญหาสองอย่าง
งานศึกษาที่ใช้การจำลองทางคณิตศาสตร์และการจำลองโดยคอมพิวเตอร์ได้เสนอกลไกควบคุม 3 ชั้นที่ดีสุดตามวิวัฒนาการ รวมทั้ง zonal segregation, epigenetic barrier crossing coupled to a negative feedback loop, และ enhancer competition step แบบจำลองนี้ไม่เพียงบ่งชี้ให้มีการแสดงออกของ OR แบบอัลลีลเดียวในเซลล์เดียว แต่ยังชี้แจงด้วยว่า ระบบรับกลิ่นจะสร้างและรักษาความหลายหลายสูงสุดของการแสดงออกของยีน OR ได้อย่างไร
หมู่ (family)
มีการพัฒนาตั้งชื่อยีนสำหรับหมู่หน่วยรับกลิ่น ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของสัญลักษณ์ยีนที่เข้ารหัสหน่วยรับกลิ่นในโครงการจีโนมมนุษย์ คือ ชื่อของสมาชิกหน่วยรับกลิ่นแต่ละตัวในหมู่จะอยู่ในรูปแบบ "ORnXm" ที่ ยกตัวอย่างเช่น OR1A1 เป็นไอโซฟอร์มแรกของหมู่ย่อย A ของหน่วยรับกลิ่นกลุ่ม 1 สมาชิกที่อยู่ในหมู่ย่อยเดียวกัน (คือมีลำดับโปรตีน >60% เหมือนกัน) น่าจะรู้โมเลกุลกลิ่นที่มีโครงสร้างคล้าย ๆ กัน
มีการแบ่งหน่วยรับกลิ่นในมนุษย์ออกเป็น 2 ชั้น (class) คือ
วิวัฒนาการ
หน่วยรับกลิ่นเป็นหมู่ยีน (multigene) ที่มีลำดับเหมือนกันเป็นบางส่วน (evolutionarily conserved) ข้ามสัตว์มีกระดูกสันหลังสปีชีส์ต่าง ๆ แม้ยีนที่แสดงออกเป็นหน่วยรับกลิ่นที่ใช้ได้จะมีจำนวนต่าง ๆ กัน โดยหนูหริ่งมียีน OR ที่เข้ารหัสโปรตีนถึง 1,035 ยีน เทียบกับมนุษย์ที่มีเพียงแค่ 387 ยีน หน่วยรับกลิ่นเป็นสมาชิกของ G protein-coupled receptor แม้จะมีลำดับต่างหาก ๆ ที่ไม่เหมือนกับสมาชิกกลุ่มอื่น ๆ
หมู่ยีนหน่วยรับกลิ่นของสัตว์มีกระดูกสันหลังพบว่า ได้วิวัฒนาการผ่านเหตุการณ์ทางจีโนมรวมทั้งการเพิ่มยีน (gene duplication) และการเปลี่ยนยีน (gene conversion) หลักฐานของการเพิ่มยีนแบบเรียงตามกันเป็นคู่ (tandem duplication) มาจากความจริงว่า ยีนหน่วยรับกลิ่นเป็นจำนวนมาก่ในสัตว์เคลดเดียวกัน ก็จะอยู่ในกลุ่มยีน (gene cluster) เดียวกัน จนถึงทุกวันนี้ การจัดระเบียบกลุ่มยีนของ OR ก็ยังเหมือนกันมากระหว่างมนุษย์กับหนูหริ่ง แม้จำนวน OR ที่ทำงานได้จริง ๆ จะต่างกันมากระหว่างสองสปีชีส์นี้ วิวัฒนาการแบบเกิดตาย (birth-and-death evolution) เช่นนี้ได้รวมส่วนต่าง ๆ จากยีน OR หลายยีน เป็นการสร้างและทำลายรูปแบบต่าง ๆ ของจุดยึดกลิ่น (odorant binding site) เป็นการสร้างยีน OR ที่ทำงานได้ใหม่ ๆ พร้อมกับยีนเทียม
แต่งานศึกษาปี 2006 ได้หักล้างสมมติฐานนี้โดยแสดงว่า เป็นสมมติฐานที่อาศัยข้อมูลและข้อสมมุติที่ทำให้เขว เพราะสมมติฐานสมมุติว่า ยีน OR ที่ทำงานได้จริง ๆ สัมพันธ์กับสมรรถภาพของการได้กลิ่นของสัตว์ ในมุมมองนี้ การลดอัตราส่วนยีน OR ที่ทำงานได้จะลดการได้กลิ่น ดังนั้น สปีชีส์ที่มีจำนวนยีนเทียมสูงกว่าก็จะมีสมรรถภาพการได้กลิ่นน้อยกว่า แต่ข้อสมมุตินี้ผิดพลาด เพราะสุนัขที่ชื่อว่ามีจมูกดี กลับไม่ได้มียีน OR ที่ทำงานได้จำนวนมากที่สุด (ประมาณ 1,000 ยีน) นอกจากนั้นยีนเทียมยังอาจทำหน้าที่บางอย่างได้ ยีนเทียม 67% ของ OR ในมนุษย์จะแสดงออกที่เยื่อรับกลิ่น ซึ่งอาจมีหน้าที่ควบคุมกระบวนการแสดงออกของยีน
ยิ่งกว่านั้น สมมติฐานความสำคัญของการเห็นสมมุติการเสียยีน OR ที่ทำงานได้อย่างสำคัญเมื่อลิงโลกเก่าแยกสายพันธุ์ออก แต่ข้อสรุปนี้มีความเอนเอียงเนื่องกับข้อมูลที่มีรายละเอียดน้อยจากยีน OR เพียงแค่ 100 ยีน และงานศึกษาที่มีรายละเอียดสูงก็สนับสนุนว่า ไพรเมตได้เสียยีน OR ในทุก ๆ สายพันธุ์ทั้งลิงโลกเก่าและลิงโลกใหม่ เริ่มตั้งแต่บรรพบุรุษล่าสุดร่วมกันจนถึงมนุษย์ ซึ่งบ่งว่า การเสียยีน OR ในไพรเมตไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมดด้วยการเปลี่ยนสมรรถภาพของการเห็น เพราะลิงโลกเก่าเห็นเป็นสีดีกว่าลิงโลกใหม่โดยมาก
การค้นพบและประวัติ
ในปี 2004 ศ. ดร. ลินดา บี บัก และ ศ. ดร. ริชาร์ด แอกเซิล ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ เพราะได้ค้นพบมูลฐานทางพันธุกรรมของหน่วยรับกลิ่น
ในปี 2006 นักวิชาการได้พบว่า ยังมีชั้นหน่วยรับกลิ่นอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า trace amine-associated receptors (TAARs) ที่ใช้ตรวจจับ amine ที่ระเหยได้ แม้จะเป็น G protein-coupled receptor เหมือนกัน แต่ลำดับโปรตีนก็ไม่สัมพันธ์กับหน่วยรับกลิ่นดังที่กล่าวมาแล้ว เป็นโปรตีนที่เข้ารหัสโดยยีนกลุ่มเล็ก ๆ ที่พบในมนุษย์ หนูหริ่ง และปลา งานศึกษาในหนูหริ่งพบหน่วยรับกลิ่นเช่นนี้ 14 ชนิด ซึ่งสามารถตรวจจับ amine ที่ระเหยได้ซึ่งพบอย่างเข้มข้นในฉี่ของหนูตัวผู้ ซึ่งแสดงนัยว่า นี่อาจเป็นหน่วยรับกลิ่นชั้นที่ทำหน้าที่ต่างหาก โดยอาจจะเนื่องกับกลิ่นทางสังคม
การแสดงออกของหน่วยรับกลิ่นที่ใช้งานได้โดยเทคนิค heterologous expression ที่จำกัดในสปีชีส์อื่น ๆ ทำให้วิเคราะห์การตอบสนองของเซลล์รับกลิ่นเดี่ยว ๆ ต่อกลิ่นต่าง ๆ ได้ยาก หน่วยรับกลิ่นที่สร้างผ่านพันธุวิศกรรม คือ OR-I7 เป็นตัวแรกที่ได้ตรวจสอบ เพื่อระบุขอบเขตการตอบสนองต่อกลิ่นของตัวรับแอลดีไฮด์ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ
รายชื่อผู้นำประเทศ พ.ศ. 2558
นี่คือ รายชื่อของผู้นำประเทศของประเทศต่าง ๆ ใน พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015)
พ.ศ. 1279
พุทธศักราช 1279 ใกล้เคียงกับ
ปรีชา บัววิรัตน์เลิศ
นายปรีชา บัววิรัตน์เลิศ สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตที่ปรึกษาอธิการบดีมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น อาจารย์ประจำคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น เป็นพี่ชายของนายวารินทร์ บัววิรัตน์เลิศ หรือ โหร คมช.
ประวัติ
ปรีชา บัววิรัตน์เลิศ เกิดเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2498 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี และระดับปริญญาโท สาขาประถมศึกษา จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และผ่านการศึกษาอบรมหลักสูตรการเมืองการปกครองระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักบริหารระดับสูง รุ่นที่ 11 จากสถาบันพระปกเกล้า
ในปีการศึกษา 2560 เขาได้รับปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
การทำงาน
ปรีชา บัววิรัตน์เลิศ เคยรับราชการเป็นครูประชาบาล และเป็นศึกษานิเทศก์สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ และเป็นที่ปรึกษาอธิการบดีมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น จังหวัดเชียงใหม่ และเป็นอาจารย์ประจำหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาชีพครู
ในปี พ.ศ. 2549 เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในภาคส่วนของนักวิชาการ ต่อมาในปี พ.ศ. 2557 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อีกครั้งหนึ่ง
ในปี พ.ศ. 2562 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา
พ.ศ. 1281
พุทธศักราช 1281 ใกล้เคียงกับ
เรื่องอื้อฉาวการลงทุนแมดอฟฟ์
เรื่องอื้อฉาวการลงทุนแมดอฟฟ์ (Madoff investment Scandal) เกิดเป็นคดีกลฉ้อฉลหุ้นและหลักทรัพย์ใหญ่ที่ค้นพบเมื่อปลายปี 2551 ในเดือนธันวาคมปีนั้น เบอร์นาร์ด แมดอฟฟ์ อดีตประธานแนสแด็กและผู้ก่อตั้งบริษัทวอลล์สตรีต บริษัท หลักทรัพย์ลงทุนเบอร์นาร์ด แอล. แมดอฟฟ์ จำกัด (Bernard L. Madoff Investment Securities LLC) โดยยอมรับว่าฝ่ายจัดการความมั่งคั่งของธุรกิจเขาเป็นการฉ้อฉลแบบพอนซีซับซ้อน
เจ้าหน้าที่ที่ดำเนินคดีประเมินขนาดการฉ้อฉลที่ 64,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยใช้ตัวเลขที่อยู่ในบัญชีของลูกค้า 4,800 ราย ส่วนอดีตประธานองค์กรตรวจสอบและควบคุมของรัฐบาลกลางผู้หนึ่งประเมินว่า การฉ้อฉลจริง ๆ อยู่ที่ระหว่าง 10,000-17,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไม่รวมเอารายได้ที่ไม่มีจริง ๆ ที่บันทึกใส่บัญชีของลูกค้า ซึ่งทำให้ธุรกิจของแมดอฟฟ์เป็นการฉ้อฉลแบบพอนซี่ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ และเป็นการฉ้อฉลต่อนักลงทุนที่ใหญ่ที่สุดทำโดยบุคคลคนเดียวอีกด้วย
เจ้าหน้าที่รัฐบาลกลางจับกุมแมดอฟฟ์เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2551 โดยได้รับแจ้งจากบุตรของเขาเอง ในวันที่ 12 มีนาคม 2552 แมดอฟฟ์ให้การรับสารภาพว่ากระทำความผิดอาญากลาง 11 กระทง และยอมรับว่าได้ดำเนินการกลฉ้อฉลแบบพอนซีเอกชนใหญ่สุดในประวัติศาสตร์ วันที่ 29 มิถุนายน 2552 เขาถูกพิพากษาลงโทษจำคุก 150 ปี โดยให้ชดใช้คืนเงิน 170,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามข้อกล่าวหากลางเดิม แมดอฟฟ์กล่าวว่าธุรกิจของเขามี "หนี้สินประมาณ 50,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ" อัยการประมาณขนาดของกลฉ้อฉลไว้ 64,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐโดยอาศัยปริมาณในบัญชีของลูกค้า 4,800 คนของแมดอฟฟ์เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2551 หากไม่นับต้นทุนค่าเสียโอกาสและภาษีที่จ่ายให้กำไรอำพรางนี้ ผู้ลงทุนโดยตรงครึ่งหนึ่งของแมดอฟฟ์ไม่เสียเงิน
พนักงานสอบสวนหาตัวผู้อื่นที่มีส่วนรู้เห็นในกลฉ้อฉลนี้ คณะกรรมการหลักทรัพย์และการแลกเปลี่ยนสหรัฐ (SEC) ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่ตรวจสอบแมดอฟฟ์ให้ละเอียดกว่า เพราะมีคำถามเกี่ยวกับธุรกิจของแมดอฟฟ์มาตั้งแต่ปี 2542 แล้ว ธุรกิจของแมดอฟฟ์ซึ่งอยู่ในกระบวนการชำระบัญชี เป็นผู้ดูแลสภาพคล่องรายใหญ่สุดรายหนึ่งในวอลล์สตรีตและในปี 2551 มีขนาดใหญ่สุดเป็นอันดับ 6
การอายัดทรัพย์สินส่วนบุคคลและธุรกิจของแมดอฟฟ์ก่อให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ทั่วทั้งชุมชนธุรกิจและองค์การการกุศล บีบให้หลายองค์การปิดชั่วคราว
พื้นเพ
แมดอฟฟ์จัดตั้งบริษัทในปี 2503 เป็นบริษัทขายหุ้นราคาถูก (penny stock) มีเงินทุนจัดตั้ง 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ ที่ได้มาจากการทำงานเป็นเจ้าหน้าที่คอยช่วยชีวิตคนตกน้ำ และคนติดตั้งระบบหัวกระจายน้ำ บริษัทของเขาเริ่มเติบโตด้วยความช่วยเหลือจากพ่อตาของเขา นักบัญชีซาอูล อัลเพิร์น ซึ่งแนะนำเพื่อนและญาติให้ทำธุรกิจกับแมดอฟฟ์ แต่เดิมบริษัทดูแลสภาพคล่องโดยการให้บริการแจ้งราคาซื้อและขายระหว่างผู้ซื้อและขายหุ้นผ่าน OTC Pink Sheets ต่อมา เพื่อแข่งขันกับบริษัทที่เป็นสมาชิกของตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์กในชั้นของตลาดหุ้น บริษัทเขาจึงเริ่มใช้เทคโนโลยีสารสนเทศคอมพิวเตอร์ที่ก้าวหน้าในการแจ้งราคา หลังทดลองแล้ว เทคโนโลยีที่บริษัทช่วยพัฒนาได้กลายเป็นแนสแด็ก ณ จุดหนึ่ง Madoff Securities เป็น "ผู้ดูแลสภาพคล่อง" ซื้อและขายใหญ่สุดที่แนสแด็ก
เขาได้มีส่วนในสมาคมผู้ค้าหลักทรัพย์แห่งชาติ (National Association of Securities Dealers) ซึ่งเป็นองค์การอุตสาหกรรมหลักทรัพย์กำกับตนเอง โดยเป็นประธานคณะกรรมการ และร่วมเป็นคณะกรรมการผู้ว่าการ ในปี 2535 หนังสือพิมพ์ เดอะวอลล์สตรีตเจอร์นัล บรรยายเขาว่า เป็นเจ้าพ่อคนหนึ่งของ "ตลาดที่สาม" นอกตลาดหลักทรัพย์ และหายนะของตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก เขาสร้างบริษัทหลักทรัพย์กำไรสูง Bernard L. Madoff Investment Securities ซึ่งสูบการค้าหุ้นปริมาณมากจากตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก การค้าปริมาณเฉลี่ย 740 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อวันดำเนินการแบบอิเล็กทรอนิกส์โดยบริษัทแมดอฟฟ์นอกตลาดหลักทรัพย์เทียบเท่ากับ 9% ของ[ปริมาณการค้าเฉลีย่ต่อวันของ]ตลาดนิวยอร์ก ธุรกิจของนายแมดอฟฟ์สามารถดำเนินการค้าอย่างรวดเร็วและถูกเสียจนมีการจ่ายเงินให้ธุรกิจค่าบำเหน็จนายหน้าอื่นหนึ่งเพนนีต่อหุ้นให้กระทำตามคำสั่งของลูกค้า โดยได้กำไรจากผลต่างระหว่างราคาประมูลและราคาเสนอขายซึ่งหุ้นส่วนใหญ่ค้า
ญาติของเขาหลายคนทำงานให้แก่เขา น้องชายคือปีเตอร์ มีตำแหน่งเป็นกรรมการผู้จัดการอาวุโสและกรรมการผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติตามกฎหมาย (Chief Compliance Officer) และหลานสาวของเขาซึ่งเป็นลูกสาวของปีเตอร์คือ ชานา แมดอฟฟ์ เป็นทนายฝ่ายปฏิบัติตามกฎหมาย และลูกชายทั้งสองของแมดอฟฟ์เอง คือ มาร์กและแอนดรู ทำงานฝ่ายซื้อขายหลักทรัพย์ โดยทำงานร่วมกับชาลส์ ไวเนอร์ ผู้เป็นหลานชายของแมดอฟฟ์ นายแอนดรูลงทุนทรัพย์สินของตัวเองในกองทุนของบิดา ส่วนนายมาร์กยุติการลงทุนตั้งแต่ปี 2544
ผู้สืบสวนคดีเชื่อว่าการฉ้อฉลในแผนกบริหารการลงทุนและแผนกให้คำแนะนำอาจจะเริ่มตั้งแต่ในคริสต์ทศวรรษ 1970 แต่ว่า แมดอฟฟ์เองอ้างว่า การฉ้อฉลเริ่มในคริสต์ทศวรรษ 1990 ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 แผนกซื้อขายของบริษัททำการค้าขายเป็นจำนวนถึง 5% ของตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก และแมดอฟฟ์เป็นผู้ใช้เทคนิคจ่ายนายหน้าให้ดำเนินการซื้อขายตามคำสั่งลูกค้าผ่านบริษัทของเขาเป็นรายใหญ่รายแรก ซึ่งให้ชื่อเสียงแก่แมดอฟฟ์ว่าเป็นผู้ซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์กที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา คือ ซื้อขายในอัตราถึง 15% ของตลาดหลักทรัพย์โดยจำนวนหุ้น แม้ว่านักวิชาการจะตั้งข้อสงสัยทางจริยธรรมของการให้ค่านายหน้าเช่นนี้ แต่ว่าแมดอฟฟ์อ้างว่า การให้ผลตอบแทนเช่นนี้ไม่ได้เปลี่ยนราคาซื้อขายของลูกค้า เขามองการจ่ายผลตอบแทนว่าเป็นเรื่องปกติทางธุรกิจ คือ "ถ้าแฟนหญิงของคุณไปซื้อถุงน่องที่ซูเปอร์มาร์เก็ต ชั้นที่แสดงถุงน่องเป็นชั้นที่เช่าโดยบริษัทผลิตถุงน่อง (คือบริษัทถุงน่องต้องจ่ายค่าตอบแทนให้กับซูเปอร์มาร์เก็ต ซึ่งเป็น "นายหน้า" ขายถุงน่อง) การจ่ายเงินให้นายหน้าเป็นประเด็นที่มักจะดึงดูดความสนใจ แต่เป็นเรื่องที่ให้ความสำคัญสูงเกินไป"
ในปี 2543 บริษัท Madoff Securities เป็นผู้ค้าขายหลักทรัพย์ในระดับท็อปของสหรัฐ โดยมีทรัพย์สินประมาณ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 12,055 ล้านบาท) ซึ่งมีสำนักงานที่ใช้บริเวณสามชั้นของตึกลิปสติก โดยแผนกกองทุนบริหารความเสี่ยง ที่เรียกว่า "the hedge fund" มีพนักงานประมาณ 24 คน
นอกจากนั้นแล้ว แมดอฟฟ์ยังมีสาขาอยู่ในนครลอนดอน แต่เป็นบริษัทต่างหากจากบริษัท Madoff Securities ซึ่งมีพนักงาน 28 คน ที่บริหารการลงทุนของครอบครัวของเขาเองโดยมีมูลค่าที่ประมาณ 80 ล้านปอนด์สเตอร์ลิง มีกล้องติดตั้งในสำนักงานลอนดอนที่ทำให้แมดอฟฟ์สามารถตรวจดูเหตุการณ์ได้จากนครนิวยอร์ก