cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท (ศรี รามางกูร)
เจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท หรือแสนกางน้อยสีมุงคุล นามเต็มในพื้นเมืองพนมระบุว่าพระอาชญาหลวงเจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท ขัติยวรราชวงศาอุกาสะราชาพระนม บ้างออกว่าอาชญาหลวงกางน้อยสีวรมุงคุน จุ้มพระราชโองการกษัตริย์เวียงจันทน์ในอุรังคธาตุผูกเดียวนิยมออกนามแสนกางน้อยสีมุงคุร นามเดิมท้าวสี (ศรี) นามยศเดิมที่ท้าวสีวรมุงคุน ทายาทและชาวบ้านออกนามว่าเจ้าพ่อขุนโอกาส ยาปู่หลวงกาง เจ้าปู่หลวงกางน้อย เป็นต้น เป็นขุนโอกาส (เจ้าโอกาส) หรือเจ้าเมืองธาตุพนมลำดับ 2 จากราชวงศ์เวียงจันทน์ เริ่มปกครอง พ.ศ. 2360-61 ได้รับแต่งตั้งจากเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ให้ปกครองต่อจากบิดาในวันเดียวเดือนเดียวแต่คนละปีกับพิธียกหอคำเวียงจันทน์ คำให้การชาวบ้านดงนาคำในบันทึกพระเทพรัตนโมลี (แก้ว กนฺโตภาโส, อุทุมมาลา, ป.ธ.6, นธ.เอก) อดีตเจ้าอาวาสวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหารและเจ้าคณะจังหวัดนครพนม ระบุว่าเจ้าพระรามราชปราณีเป็นผู้รักษาบั้งจุ้มหรือคัมภีร์อุรังคธาตุฉบับลานคำซึ่งเป็นฉบับดั้งเดิมสุด และเป็นผู้นำไพร่พลข้าโอกาสพระธาตุพนมอพยพจากเวียงจันทน์ไปตั้งบ้านดงใน ดงนอก และหมากนาว (มะนาว) ในฝั่งซ้ายน้ำโขงของแขวงคำม่วนและแขวงสะหวันนะเขตพร้อมแสนพนมและแสนนามนายกอง
เจ้าพระรามราชปราณีเป็นบิดาพระอัคร์บุตร (สุวัณณบุญมี บุคคละวิเศษ) เจ้าเมืองธาตุพนมคนสุดท้ายในอารักขาฝรั่งเศสที่บ้านด่านปากเซ เป็นบิดาพระอุปราชา (สุวัณณคำเฮือง อุปละ) ผู้ตั้งสกุลรามางกูร เป็นบิดาเจ้านางยอดแก้วก่องมณีชายาเจ้าพระยาจันทสุริยวงศา (กิ่ง จันทรสาขา) เจ้าเมืองมุกดาหาร เป็นน้า (น้องแม่) พระปราณีศรีมหาพุทธบริษัท (เมฆทองทิพย์ รามางกูร) ขุนโอกาสธาตุพนมคนที่ 3 เป็นปู่เจ้าพระยาโพธิ์สาราช (พรหมพุทธา บุคคละ) เจ้าเมืองเซบั้งไฟหรือเมืองปากเซคนแรก เป็นปู่พระบำรุงพระนมเจดีย์ศรีมหาบริษัท (เทพประจิตต์สุวรรณ บุคคละ) นายกองข้าอุปัฏฐากพระธาตุพนมคนสุดท้าย เป็นปู่หมื่นศีลสมาทานหรือหมื่นสำมาทาน (สุวัณณสีลา บุคคละ) กำนันตำบลธาตุพนมคนแรก (ต่อมาเป็นกำนันตำบลธาตุพนมใต้คู่กับพระอนุรักษ์ธาตุเจดีย์ (สา บุปผาชาติ) กำนันตำบลธาตุพนมเหนือ) เป็นปู่นายดวง รามางกูร อดีตประธานสภาจังหวัดนครพนม และเป็นทวดของ ดร.วีรพงษ์ รามางกูร อดีตรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง นายกสมาคมไทย-ลาวเพื่อมิตรภาพ เป็นต้น
พระนามในหลักฐานลายลักษณ์
คัมภีร์ใบลานเรื่องพื้นเมืองพนมระบุนามเต็มว่าพระอาชญาหลวงเจ้าพระรามราชปราฑีสีมหาพุทธปริษัท กัตติยวรราชวงศาอุกาสะราชาพระนม บ้างออกนามอาชญาหลวงกางน้อยสีวรมุงคุน ท้าวสีวรมุงคุน ท้าวกางน้อย เป็นต้น นามเดิมว่าท้าวสี หนังสืออุลังคนิทานหรือพื้นอุลํกาธาฉบับหอสมุดแห่งชาติบ้านเซียงยืน กำแพงนครเวียงจันทน์ เมืองจันทะบูลี 2 ฉบับออกนามแสนกางน้อยสีมุงคุร แสนข้าน้อยสีมุงคุร แสนคานน้อยสีมุงคุร หนังสืออุลังกาทาตุฉบับวัดซาตะกะทานะวันมิโก บ้านนาต้าย เมืองจำพอน แขวงสุวรรณเขต ออกนามแสนกางน้อยปสิมุงคุร แสนกางน้อยสีมุงคุร และแสนกางน้อยสิมูงคูรร์ ตำนานธาตุพนมฉบับหอพระสมุดฯ และตำนานพระธาตุพนมในประชุมตำนานพระธาตุภาคที่ 1-2 ออกนามแสนกลางน้อยศรีมุงคุลและแสนกลางน้อยศรีมุงคุลสวัสดิ์ ตำนานอุรังคธาตุที่ระลึกกฐินพระราชทาน มข. ถวายวัดพระธาตุพนม 26-27 ตุลาคม 2562 ออกนามแสนกลางน้อยศรีมุงคุล สำเนาเอกสารตั้งสกุลและอนุญาตให้ใช้สกุลรามางกูรของพระอุปราชา (เฮือง) 2 ฉบับ กับอนุสรณ์ ร้อยตำรวจตรี ประดิษฐ์ รามางกูร 22 กันยายน 2528 ออกนามหลวงกลางน้อยศรีมงคล คำให้การชาวบ้านดงนาคำออกนามแสนกลางน้อยศรีมงคลและแสนกลางน้อยศรีมุงคุล ใบลานเรื่องธาตุภูกำพร้า ฉบับวัดหัวเวียงรังษี ต.ธาตุพนม อ.ธาตุพนม จ.ศ. 1276 ระบุนามว่าเจ้าพระยาหลวงแสนกางน้อยสีวรมุงคุล ใบลานหนังสือยั่งยืนเปลี่ยนสกุลเป็นรามางกูรต้นฉบับเดิมของพระอุปราชา (เฮือง) พ.ศ. 2490 (จ.ศ. 309) ระบุนามว่าอาชญาหลวงกางน้อยสีวรมุงคุล ส่วนเอกสารพื้นพระบาทใช้ชาติหรือพื้นครุธฮาชออกนามว่าพระยาโอกาสเจ้า พระมหาสมเด็จราชาธาตุพระนมบุรมมหาเจดีย์สีมุงคุณ และพระยามะรามมะราชปราฑีซาสีมุงคุรสุนทรเจ้า
หนังสืออุรังคธาตุนิทานหอสมุดแห่งชาติ (ฉบับ 1)
คัมภีร์ใบลานหนังสืออุรังคธาตุนิทานหรือพื้นอุลํกาธาฉบับหอสมุดแห่งชาติบ้านเซียงยืน กำแพงนครเวียงจันทน์ เมืองจันทะบูลี ฉบับ 1 ไม่ปรากฏศรัทธาสร้าง หน้า 24-26 ออกนามว่าแสนข้าน้อยสีมุงคุร แสนคานน้อยสีมุงคุร และแสนกางน้อยสีมุงคุร ทั้งระบุว่าได้รับยศชั้นเจ้าหัวแสนซึ่งสูงกว่าเจ้าหัวหมื่นต่ำกว่าเจ้าหัวเศิกจากเจ้าอุปราชนองกษัตริย์เวียงจันทน์ (ครองราชย์ราว พ.ศ. 2283-2294) ตรวจสอบจากฉบับอื่นพบว่าศักราชคลาดเคลื่อน เนื้อความระบุว่า ...สังกาชได้ฮ้อย 8 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ 2 วัน 2 ปานเซ่นเจ้าครูหลวงพรนซะเม็กให้เจ้าทั้ง 4 ทั้งด่านทั้ง 4 แต่งฮักษาข้าโอกาสแล พระราชาอาชญาสมเด็จบุรมบุพพิตรพระมหาธนมประโซตโพสัตตธิราชเจ้า สมพระเป็นเจ้าอันเป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชาอาชญาโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนข้าน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาซีซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวนส่งไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวนสนไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยภูผาดอมพระยาแสนหมื่นทิศใดก็ดีให้แสนคานน้อยสีมุงคุรจัดทาวถอดถอนเอาได้ดั่งเก่า ใผอย่าถกถอนเอาสรรพน้ำหนองกองข้อยลงมาแต่จอกกอก ละนอง หนองแก ซะโปน เมืองวัง เซียงหุ่ง รุผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตุ้มปกเอา อัน 1 ให้เด็กน้อยถืกโอวาทดวงอยานำอาชญาเฮาพระองค์แลนางพระกษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาชญ์ใส่หัวเขาสิ่งใดจิงได้จิงรามสีสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราซาสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่น 10 ฮ้อยน้อยใหญ่แคล้วหาญอย่าซำลิผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งเข้าของเงินคำซ้างม้างัวควายซ้างม้าเสื้อผ้าลูกหญิงน้องสาวสีนาทตาดทองอย่ากดขื่อซื่อเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮึบขบเฮียงกินเข้าไปเป็นปกติเทอญ...
หนังสืออุรังคธาตุนิทานหอสมุดแห่งชาติ (ฉบับ 2)
คัมภีร์ใบลานหนังสืออุรังคธาตุหรืออุลังคะนิทานฉบับหอสมุดแห่งชาติบ้านเซียงยืน กำแพงนครเวียงจันทน์ เมืองจันทะบูลี ฉบับ 2 ศรัทธาสร้างโดยพ่อเจ้าทิดแดง หน้า 25-27 ออกนามว่าแสนกางน้อยศรีมุงคุร เนื้อความเดียวกับฉบับ 1 เทียบ จ.ศ. ตรงกับสมัยเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ (ครองราชย์ราว พ.ศ. 2348-71) เนื้อความระบุว่า ...สังกาชได้ฮ้อย 80 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปานเซ่นเจ้าครูหลวงพรนสะเม็กให้เจ้าด่านทั้ง 4 แต่งฮักษาข้าโอกาสแล พระราชอาชญาสมเด็จบุรมบุพพิตรพระมหาธนมประโซตโพสัตตธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาชญาโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาซีซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวนสนไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวนสนไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรซ้วนจัดทาวถอดถอนเอามาไว้ดั่งเก่าไป อย่าถกถอนเอาสรรพน้ำหนองกองข้อยลงมาแต่จอกคอก ละนอง หนองแก ซะโปน เมืองวัง เซียงหุ่ง ฮุ่งผาบังไปแสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มปกเอา อัน 1 ให้เด็กน้อยถืกโอวาทดวงหยำนำอาชญาเจ้าเฮาพระองค์แลนางพระกษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงได้จิงฮามสีสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัดิ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบฮ้อยน้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำลิผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งเข้าของเงินคำซ้างม้างัวควายซ้างม้าเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองอย่าคดขื่อซื่อเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮื้อขบเฮียงกินเข้าสางอย่าฮีบข้าวติบอย่ายอเล้าอย่าขอดสางจอดอย่าแปลง อัน 1 ข้อยเขาได้ไถ่อย่าถอดถอนเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันใดนอกพระราชอาญาอย่ากระทำกุงประสิทธิพระราชอาญาถวายพระสกาสนอก...
ลำอุรังคธาตุวัดสีพิมพามุงคุน (ผูก 1)
คัมภีร์ใบลานลำอุรังคธาตุหรือลำอุรังคะทาตุฉบับวัดสีพิมพามุงคุน เมืองสองคอน แขวงสุวรรณเขต ลาว ผูก 1 ระบุ จ.ศ. ตรงกับสมัยเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ หน้า 23-25 ออกนามว่าแสนกางน้อยสีมุงคุร เนื้อความระบุว่า ...สังกาชได้ฮ้อย 80 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เจ้าเอาทั้ง 4 แต่งฮักษาข้าโอกาสแล พระราชอาชญาสมเด็จตัปปอุดมบุรมบุพพิตรพระมหาทนามประโซตโพสัตตาธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิราชอาสสาชโอกาสจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพีชหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวานเส็นไปใต้เหนือที่ใด หมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวานเส็นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรจัดทาวถอนดาไว้ดั่งเก่า ใผถกอย่าถกอย่าถอนเอาสรรพน้ำหนองกองปลาข้อยลงมาแต่จอกกอก ระนอง หนองแส สองแคว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮ่ม ผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มฮ่อเอา อัน 1 ให้เล็กน้อยถือโอวาทดวงหยำนำอาชญาเฮาพระองค์กษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงให้ลามสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบน้อยฮ้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำลิผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งของเงินคำซ้างม้างัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทอกอย่ากดขี่ซีเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮึขบฮบกินเข้าสารอย่าฮิบเข้าติบอย่ายอหยาอย่าขอดสางจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้อย่าถอดเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันในอันนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำโคบซิงพระราชอาชญาถวายสกาสนอง...
ลำอุรังคธาตุวัดสีพิมพามุงคุน (ผูก 2)
คัมภีร์ใบลานลำอุรังคธาตุหรือลำอุรังคะทาตุฉบับวัดสีพิมพามุงคุน เมืองสองคอน แขวงสุวรรณเขต ลาว ผูก 2 ระบุ จ.ศ. ตรงกับสมัยเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ หน้า 23-25 ออกนามว่าแสนกางน้อยสีมุงคุร เนื้อความระบุว่า ...สังกาชได้ฮ้อย 80 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เจ้าเอากั้ง 4 แต่งให้ฮักษาข้าโอกาสแล พระราชอาชญาสมเด็จตัปปอุดมบุรมบุพพิตรพระมหาทนามประโซตพระสัตตาธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวไปสิทธิพระราชอาชญาชโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพีชหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวานเส็นไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวานเส็นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนเหมิ่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรจัดทาวถอนเอามาไว้ดั่งเก่า ใผอย่าถกอย่าถอดถอนสรรพน้ำหนองกองปลาข้อยลงมาแต่จอกพอก ระนอง หนองแส สองแคว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮ่ม ผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มฮ่อเอา อัน 1 ให้เล็กน้อยถือโอวาทดวงหยำนำอาชญาเฮาพระองค์กษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงให้ลามสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบน้อยฮ้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำลิผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งของเงินคำซ้างม้างัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองอย่ากดขี่ซีเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮึขบฮบกินเข้าสารอย่าฮีบเข้าติบอย่ายอหยาอย่าขอดสานจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้อย่าถอดเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันในอันนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำโคบซิงพระราชอาชญาถวายสกาสนอง...
ลำอุรังคธาตุวัดสีพิมพามุงคุน (ผูก 3)
คัมภีร์ใบลานลำอุรังคธาตุหรือลำอุรังคะทาตุฉบับวัดสีพิมพามุงคุน เมืองสองคอน แขวงสุวรรณเขต ลาว ผูก 3 ระบุ จ.ศ. ตรงกับสมัยเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ หน้า 27-29 ออกนามว่าแสนกางน้อยสีมุงคุร เนื้อความระบุว่า ...สังกาชได้ฮ้อย 80 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เอาเจ้าเอาทั้ง 4 แต่งให้ฮักษาข้าโอกาสแล พระราชอาชญาสมเด็จตัสสอุดมบุรมบุพพิตรพระมหาทนามประโซตพระสัตตธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิราชอาชญาโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพีชหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวนเส็นไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวนเส็นไปลี้ซ่อนอยู่หว้ายฮูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนเหมิ่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรจัดทาวถอดเอามาไว้ดั่งเก่า ใผอย่าถกอย่าถอดสรรพน้ำหนองกองปลาข้อยลงมาแต่จอกพอก ระนอง หนองแส สองแกว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮ่ม ผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มต่อฮ่อเอา อัน 1 ให้เล็กน้อยถือโอวาทดวงหยำนำอาชญาเฮาพระองค์กษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นแต่เฮาพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงให้ลามสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนเหมิ่นสิบฮ้อยน้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำลิผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งของเงินคำซ้างม้างัวควยเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองอย่ากดขี่ซีเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮื้อขบฮบกินเข้าสารอย่าฮีบเข้าติบอย่ายอหยาอย่าขอดสานจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้อย่าถอดเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันในอันนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำโคบซิงพระราชอาชญาถวยสกาสนอง...
หนังสืออุรังคธาตุฉบับวัดซาตะกะทานะวันมิโก
คัมภีร์ใบลานหนังสืออุลังกาทาตุฉบับวัดซาตะกะทานะวันมิโก บ้านนาต้าย เมืองจำพอน แขวงสุวรรณเขต ลาว หน้า 23 บรรทัด 1-4 และหน้า 24 บรรทัด 1-4 ระบุ จ.ศ. ตรงกับสมัยเจ้าอุปราชนองกษัตริย์เวียงจันทน์เช่นเดียวกับหนังสืออุรังคธาตุนิทานหอสมุดแห่งชาติ (ฉบับ 1) ออกนามว่าแสนกางน้อยปสิมุงคุร แสนกางน้อยสีมุงคุร และแสนกางน้อยสิมูงคูรร์ เนื้อความระบุว่า ...ได้ฮ้อย 8 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เจ้าเอาทั้ง 4 ตนให้ฮักษาข้าโอกาสแล พระรัชจอาสาสมเด็จตัสสอุดดมบุรมบุพพัตรพระมหาทนามประโซตสัตตธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธีพระราชอาสาโอวาทโอกาสจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยปสิมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพี่น้องหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวานเส็นไปใต้เหนือที่ใด หมู่ซุมพี่พี่น้องลูกหลานหากสวานเส็นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรจัดถอดถอนเอามาไว้ดั่งเก่า ใผอย่าถกถอดสรรพน้ำหนองกองปลากอมปาถข้าลงมาแต่จองพอก นอง หนองแก้ว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮ่ม ผา 8 บังให้แสนกางน้อยสิมูงคูรร์ตู้นเอา อัน 1 ให้เล็กน้อยถะโอวาทดวงหยำนามอาชญาเฮาพระองค์แลนางกษัตริย์ไปถอดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอานำเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงให้ลางสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบฮ้อยน้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำริผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนิ่งสิ่งของทองเงินคำซ้างม้างัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองอย่ากดขี่ซีเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮื้อขบฮบกินเข้าสารอย่าฮีบเข้าติบอย่ายอหยาอย่าสางจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้อย่าถอดถอนเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันในอันนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำภัยซึ่งพระราชอาชญาถวายสังกลาสนอง...
อุลังกะทาดตุนิทานฉบับวัดอับเปวันนัง
คัมภีร์ใบลานอุลังกะทาดตุนิทานหรืออุลังคะธาตุนิทานฉบับวัดอับเปวันนัง บ้านบกท่ง เมืองจำพอน แขวงสุวรรณเขต ลาว หน้า 24-26 ศักราชคลาดเคลื่อนมากเพิ่ม 400 ตัว จาก 100 ตัว เป็น จ.ศ. 508 ออกนามว่าแสนกางน้อยสีมุงคุร เนื้อความระบุว่า ...ได้ 5 ฮ้อย 8 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เจ้าเอาทั้ง 4 แต่งให้ฮักษาข้าโอกากาสแล พระราชอาชญาสมเด็จตัสสอุดมบุรมบุพพิตรพระมหาทาดนามมาประโซตสัตตธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าอันเป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาชญาโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพีชหมู่ซุมพี่น้องลูกแลหลานข้อยโอกาสทานเดิมบูรอย่าให้สวานเสียไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสวานเสียไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยสีมุงคุรจัดซ้อนถอนเอามาไว้ดั่งเก่า ใผอย่าถกถอดสรรพน้ำหนองกองปลาข้าลีนมาแต่จอกพอก ระนอง หนองสองแคว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮ่ม ผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มฮ่อเอา อัน 1 ให้เล็กน้อยถือดวงหยำนำอาชญาเฮาพระองค์และนางกษัตริย์ไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ได้ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงได้ให้รามสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบน้อยฮ้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซาริผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนีสีของเงินคำซ้างม้างัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองผาคดขื่อซื่อเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮื้อขบฮบกินเข้าสารอย่าฮีบเข้าติบอย่ายอหยาหยาดขอดสานจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาอย่าถอดถอนเอาดอมเขาผู้ฮักษาพระราชอาชมญาอันอยู่ในอันนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำโคบซิงพระรัชนอาชญาถวายสังกาส...
พื้นธาตุพนมฉบับวัดใหม่สุวันนะพูมาราม
คัมภีร์ใบลานพื้นทาตุพระนมหรือพื้นธาตุพนมฉบับวัดใหม่สุวันนะพูมาราม บ้านป่าขาม นครหลวงพระบาง แขวงหลวงพระบาง ลาว หน้า 23-25 ออกนามว่าแสนกางน้อยสีมุงคุร เนื้อความระบุว่า ...สังกลาชได้ฮ้อย 8 ตัว ปีเดือนเจียง ขึ้น 3 ค่ำ วัน 2 ปางเซ่นเจ้าครูหลวงโพซะเม็กให้เจ้าด้านทั้ง 4 แต่ให้รักษาข้าโอกาสแล พระราซาอาชญาสมเด็จตัปปอุดมบุรมบุพพิตรพระมหาทนามประโซตกษัตราธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาสาพระราชโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกางน้อยสีมุงคุรให้พิพักษ์ฮักษาพีชหมู่ซุมพี่น้อยลูกหลานข้อยโอกาสทางดงบูรอย่าให้สวานเส็นไปใต้เมือเหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้อยลูกหลานหากสวานเส็นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกางน้อยมุงคุรสวัดจัดทาวถอดถอนเอามาไว้ดั่งเก่า ใผอย่าถกถอดเอาสรรพน้ำหนองกองข้อยลงมาแต่จอกพอก ละนอง ๆ แคว ซะโปน เมืองวัง เซียงฮุ่ง ผาบังให้แสนกางน้อยสีมุงคุรตู้มปกพกพันเอา อัน 1 ให้เด็กน้อยถือโอวาทดวงหยำนำอาชญาเฮาพระองค์แลนางพระไปจัดเอาเข้าใส่เยีย บ่ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เฮาพระองค์มีอาสาใส่หัวเขาสิ่งใดจิงให้รามสีเถ้าเอาขาบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบฮ้อยน้อยใหญ่แกล้วหาญอย่าซำลิผิบาปลังไหมเอาน้ำนิ่งซิ่งของงอคำซ้างม้างัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางซาวสีนาทตาดทองอย่ากดขื่อซื่อเฮือนเขา อัน 1 อย่าฮื้อขบฮบกินเข้าสารอย่าฮีบเข้าติบอย่ายอเหล้าหย่าขอดสานจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้ไถ่อย่าได้ถอดถอนเอาดอมเจ้าผู้ฮักษาพระราชอาชญาอันใดนอกพระราอาชญาอย่าได้กระทำคุงประสิทธิพระราชอาชญาถวายสังกลาสนอก...
ตำนานพระธาตุพนมฉบับหอพระสมุดฯ
ตำนานธาตุพนมฉบับหอพระสมุดฯ (ตีพิมพ์) แปลจากอักษรธรรมลาว มหาเสวกตรี พระยาเพ็ชรรัตนสงคราม (เลื่อง ภูมิรัตน์) ครั้งเป็นพระยาสุนทรเทพกิจารักษ์สมุหเทศาภิบาลมณฑลเพ็ชรบูรณ์ถวายในหอพระสมุดฯ พระพนมนัครานุรักษ์ข้าหลวงประจำจังหวัดนครพนมขอราชบัณฑิตยสภาจัดพิมพ์ครั้งที่ 2 มอบเงินบำรุงวัดพระธาตุพนมในสมัยพระครูศิลาภิรัต (หมี บุปผาชาติ) เป็นเจ้าอาวาส ออกนามว่าแสนกลางน้อยศรีมุงคุลและแสนกลางน้อยศรีมุงคุลสวัสดิ์ เนื้อความแปลไทยระบุว่า ...ศักราชได้ 108 ปี เดือนเจียงขึ้น 13 ค่ำ วันจันทร์ ปางเช่นเจ้าครูหลวงโพนชะเม็กให้เจ้าด้านทั้ง 4 แต่งให้รักสาข้าโอกาส และพระราชอาญาสมเด็จตัประอุดมบรมบพิตรพระมหาธนามประโชตะกษัตราธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาญาพระราชโอกาสจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกลางน้อยสีมุงคุลให้พิทักษ์รักษาพิชหมู่ชุมพี่น้องลูกหลานข้าโอกาสทางคงบุญอย่าให้สว่านเส่นไปใต้เหนือ ที่ไหนหมู่ชุมพี่น้องลูกหลานหากสว่านเส่นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลสวัสดิ์จัดท้าวถอดถอนเอามาไว้ดังเก่า ใครอย่าถอดถอนเอาสัพพะน้ำหนองกองข้าลงมาแต่จอกพอก ละนอง เคอน ชะโปน เมืองวัง เชียงร่ม ผาบังให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลตุ้มปกเอา อนึ่งให้เด็กน้อยถือโอกาสดวงยำนำอายาเล่าพระองค์และนางกษัตริย์ไปจัดเข้าใส่เยีย ไม่ให้เอากับเขาเว้นไว้แต่เราพระองค์มีคำสั่งใส่ศีร์ษะเขาสิ่งใดจึงให้ร่ามศรีเฒ่าแก่เอากราบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบร้อยน้อยใหญ่แก้วหารอย่าชะริผิบาปไหมเอาสิ่งของเงินคำ ช้าง, ม้า, โค, กระบือ, เสื้อผ้า ลูกหญิง นางสาว ศรีนาดตาดทอง อย่ากดขี่ซื้อเรือนเขา อนึ่งอย่ารื้อขบรบกินเข้าสารอย่าริบเข้าติบอย่าย่อร้อหย่าขอดสารจอดอย่าแปลง อนึ่งเข้าเขาได้ไถ่อย่าถอดเอากับเขาผู้รักษาพระราชอาญาอย่ากระทำกรุงประสิทธิ์พระราชอาญาถวายศักราชนอก...
ตำนานพระธาตุพนมในประชุมตำนานพระธาตุภาคที่ 1-2
ตำนานพระธาตุพนมในประชุมตำนานพระธาตุภาคที่ 1-2 ระบุเนื้อความเดียวกันกับตำนานธาตุพนมฉบับหอพระสมุดฯ (ตีพิมพ์) โดยออกนามแสนกลางน้อยศรีมุงคุลและแสนกลางน้อยศรีมุงคุลสวัสดิ์ เนื้อความแปลไทยระบุว่า ...ศักราชได้ 108 ปี เดือนเจียง ขึ้น 13 ค่ำ วันจันทร์ ปางเช่นเจ้าครูหลวงโพนชะเม็กให้เจ้าด้านทั้ง 4 แต่งให้รักสาข้าโอกาส และพระราชอาญาสมเด็จตัประอุดมบรมบพิตรพระมหาธนามประโชตะกษัตราธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าองค์เป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาญาพระราชโอกาสจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกลางน้อยสีมุงคุลให้พิทักษ์รักษาพิชหมู่ชุมพี่น้องลูกหลานข้าโอกาสทางคงบุญอย่าให้สว่านเส่นไปใต้เหนือ ที่ไหนหมู่ชุมพี่น้องลูกหลานหากสว่านเส่นไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยฮูภูผาดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลสวัสดิ์จัดท้าวถอดถอนเอามาไว้ดังเก่า ใครอย่าถอดถอนเอาสัพพะน้ำหนองกองข้าลงมาแต่จอกพอกละนอง เคอน ชะโปน เมืองวัง เชียงร่ม ผาบังให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลตุ้มปกเอา อนึ่งให้เด็กน้อยถือโอกาสดวงยำนำอายาเล่าพระองค์และนางกษัตริย์ไปจัดเข้าใส่เยีย ไม่ให้เอากับเขาเว้นไว้แต่เราพระองค์มีคำสั่งใส่ศีร์ษะเขาสิ่งใดจึงให้ร่ามศรีเฒ่าแก่เอากราบถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสิบร้อยน้อยใหญ่แก้วหารอย่าชะริผิบาปไหมเอาสิ่งของเงินคำ ช้าง, ม้า, โค, กระบือ, เสื้อผ้า ลูกหญิง นางสาว ศรีนาดตาดทอง อย่ากดขี่ซื้อเรือนเขา อนึ่งอย่ารื้อขบรบกินเข้าสารอย่าริบเข้าติบอย่าย่อร้อหย่าขอดสารจอดอย่าแปลง อนึ่งเข้าเขาได้ไถ่อย่าถอดเอากับเขาผู้รักษาพระราชอาญาอย่ากระทำกรุงประสิทธิ์พระราชอาญาถวายศักราชนอก...
ตำนานอุรังคธาตุฉบับที่ระลึกงานกฐินพระราชทานมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ตำนานอุรังคธาตุที่ระลึกกฐินพระราชทาน มข. (ตีพิมพ์) ถวายวัดพระธาตุพนม 26-27 ตุลาคม 2562 ออกนามแสนกลางน้อยศรีมุงคุล ศักราชคลาดเคลื่อนจาก 108 เป็น 58 หรือ พ.ศ. 2339 เช่นอุลังกะทาดตุนีทานฉบับวัดอับเปวันนัง ช่วงศักราชราวสมัยพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราช (ครองราชย์ราว พ.ศ. 2181-2238) พระยาจันทสีหราชหรือพระยาเมืองแสน (ครองราชย์ราว พ.ศ. 2238) และเจ้าองค์หล่อ (ครองราชย์ราว 2239-42) เนื้อความระบุว่า ...สังกาศได้ 508 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 10 ค่ำ วัน 2 ปางเช่นเจ้าครูหลวงโพนซะเม็กให้เจ้าด้านทั้ง 4 แต่งรักษาข้าโอกาสแล พระราชอาชญาสมเด็จตรัสอุดมบรมบพิตรพระมหาธนมประโชติสัตตธิราชเจ้า สมเด็จพระเป็นเจ้าอันเป็นพระอยู่หัวประสิทธิพระราชอาชญาโอวาทจุ้มดวงนี้ใส่หัวแสนกลางน้อยสีมุงคุลให้พิทักษ์รักษาพีชชะหมู่ซุมพี่น้องลูกแลหลานข้อยโอกาสท่านดงบุญอย่าให้สว่านเสียไปใต้เหนือ ที่ใดหมู่ซุมพี่น้องลูกหลานหากสว่านเสียไปลี้ซ่อนอยู่ห้วยรูภูผาอยู่ดอมท้าวพระยาแสนหมื่นที่ใดก็ดีให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลจัดท้าวซ้อนถอนเอามาไว้ดังเก่า ไผอย่าถกถอดสรรพน้ำหนองพองป่าข้อยลงมาแต่จอกพอก ละนอง หนองสองแคว ซะโปน เมืองวัง เชียงหุงรุ้ง ผาปันให้แสนกลางน้อยศรีมุงคุลตุ้มปกเอา อัน 1 ให้เด็กน้อยถืกโอวาทดวงอยำนำอาชญาเราพระองค์แลนางกษัตริย์ไปจัดเอาข้าวใส่เยีย บ่ได้ให้เอาดอมเขาเว้นไว้แต่เราพระองค์มีอาชญาใส่หัวเขาสิ่งใดจีงได้จีงให้รามศรีเฒ่าเอาขายถวายเป็นราชสมบัติ ท้าวพระยาแสนหมื่นสืบร้อยน้อยใหญ่แก้วหาญอย่าช้าอันว่าผิบาปไหมใส่โทษเอาน้ำนี้สิ่งข้าวของเงินคำช้างม้าวัวควายเสื้อผ้าลูกหญิงนางสาวสีนาทตาดทองอย่ากดขื่อซื้อเรือนเขา อันหนึ่งอย่ารื้อขับรับกินข้าวสารอย่าริบเข้าติบอย่ายอเลาหย่าขอดสานจอดอย่าแปง อัน 1 ข้อยเขาได้ไถ่อย่าถอดถอนเอาดอมเขาผู้รักษาพระราชอาชญาอันใดนอกพระราชอาชญาอย่ากระทำสิทธิพระราชอาชญาถวายพระสังกาศ...
คำให้การชาวบ้านดงนาคำ
เอกสารประวัติเจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก (ท่านเจ้าราชครูขี้หอม) พระเทพรัตนโมลีเจ้าอาวาสวัดพระธาตุพนมเรียบเรียง ระบุคำให้การของชาวบ้านดงนาคำออกนามว่าแสนกลางน้อยศรีมงคลและแสนกลางน้อยศรีมุงคุล ช่วงปกครองธาตุพนมกลับตรงสมัยพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราช (ครองราชย์ราว พ.ศ. 2181-2238) สันนิษฐานศักราชคงคลาดเคลื่อนเนื่องจากห่างสมัยเจ้าอนุวงศ์ 100 กว่าปี เนื้อความโดยละเอียดระบุว่า ...ตามคำให้การของชาวบ้านดงนาคำอยู่ในประเทศลาวตรงข้ามกับธาตุพนมซึ่งได้บอกกันสืบต่อ ๆ มาจากบรรพบุรุษว่า เมื่อสร้างยอดพระธาตุเสร็จแล้วเจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็กได้สั่งให้หัวหน้าข้าโอกาสทั้ง 3 คนคือแสนกลางน้อยศรีมงคล แสนพนม และแสนนามพาครัวลูกหลานบ่าวไพร่อพยพจากบ้านธาตุพนมไปตั้งภูมิลำเนาอยู่แถวดงนาคำลึกจากฝั่งโขงเข้าไปในฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเขตประเทศลาว ก่อนไปเจ้าราชครูฯ ให้โอวาทว่า "สูเจ้าจุ่งลูกหลานญาติพี่น้องจุ้มเจื้อเชื้อแนวไปสร้างบ้านแปงเฮือน เฮ็ดไฮ่ใส่นาอยู่แถวดงนาคำบ่อนดินดำน้ำซุ่มพุ้น ที่นั้นมีผลหมากไม้บ่ไฮ้บ่อึด มียอดบุ่นยอดหวายเผิ่งมิ้มของป่าของดงก็มาก ที่สร้างแปงไฮ่นาก็กว้างบ่อึดบ่อยาก ให้เคารพยำแยงคุณแก้ว 3 ประการ อย่าได้ประมาท ให้เอาบั้งจุ้มพระธาตุพนม (ตำนาน) เป็นที่ไหว้สักการะบูชาพิทักษ์ฮักษาอย่าขาด เพื่อให้เป็นเนื้อหนังอุปกรณ์แก่พระชินธาตุเจ้าตามเฒ่าแก่บูฮาณมา ก็หากจักวุฒิสวัสดิ์แก่สูเจ้าทั้งหลายทุกเมื่อหั่นแลฯ" ดังนี้ ส่วนแสนกลางน้อยศรีมุงคุลได้อพยพพวกพร้องไปตั้งอยู่บ้านมะนาว แสนพนมไปตั้งอยู่บ้านดงใน แสนนามพาครอบครัวไปตั้งอยู่บ้านดงนอก ทั้ง 3 บ้านถือพระบรมธาตุและตำนานพระธาตุเป็นสรณะอันศักดิ์สิทธิ์สืบมาจนบัดนี้ ตำนานพระธาตุพนมที่ชาวดงนาคำได้ไว้นั้น เล่ากันว่าเป็นฉบับดั้งเดิมและละเอียดถูกต้องกว่าฉบับอื่น ๆ จารึกลงในลานทองบรรจุหีบศิลาอย่างดี ต้องเปลี่ยนวาระกันสักการะบูชาบ้านเรือนละ 3 วัน เวียนกันไป ถือขลังและศักดิ์สิทธิ์จนเข้ากระดูกดำใครไปขอดูก็มิได้ เขาว่าเจ้าเก่านายหลังเขามาพวกเขาจึงจะเอาตำนานนั้นให้ พวกเราก็จะได้ดิบได้ดีเพราะได้สั่งความกันไว้แต่สมัยก่อนโน้น และบอกลักษณะเจ้าเก่าที่จะมานั้นว่า ต้องพิสูจน์โดยการเอาน้ำใส่โอ (ขัน) ใหญ่และให้เหยียบดู ถ้าน้ำไม่ล้นโอก็ใช่ มันเป็นแบบหาหนวดกับเต่าหาเขากับกระต่าย ตายแล้วตายอีกก็คงไม่พบ จึงเป็นการยากที่คนภายนอกจะรู้เคล็ดลับกับเขา บ้านเหล่านี้สันนิษฐานว่าเจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็กจะสั่งย้ายภายหลัง เมื่อบ้านธาตุพนมแตกครั้งที่สองที่ได้นำเอาข้าโอกาสชาวธาตุลงไปจำปาศักดิ์ตามตำนานพระธาตุพนม...
บ้านดงนาคำเดิมคือบ้านดงนอก ดงใน หรือบ้านดงท่า ดงเทิง และบ้านนาคำ บ้านดงในเดิมชื่อบ้านดงเทิงตั้งคู่กับบ้านดงท่า ปัจจุบันขึ้นกับเมืองอุทุมพอน แขวงสะหวันนะเขด ประชาชนเป็นชาวภูไทที่ตั้งรกรากอยู่เมืองวังอ่างคำและเมืองเซโปนซึ่งเป็นกองข้าอุปัฏฐากพระธาตุพนมมาแต่เดิมเรียกว่าลูกธาตุแล้วอพยพมาตั้งบ้านดงท่าดงเทิง ถือเป็นกลุ่มข้าโอกาสทำหน้าที่รักษากุญแจเปิดปิดประตูพระธาตุพนม ประเพณีโบราณก่อนงานบุญนมัสการพระธาตุพนมต้องส่งคนมาเชิญชาวบ้านดงท่าดงเทิงและชาวบ้านนาวางไปร่วมเปิดพิธี ชาวบ้านนาวางทำหน้าที่รักษาบั้งจุ้มพระธาตุพนมและอุปัฏฐากพระธาตุตุ้มพะวัง (ตุมพะวัง) เดิมบั้งจุ้มเก็บรักษาไว้ในพระธาตุตุ้มพะวังหลังสงครามเวียงจันทน์ในรัชสมัยเจ้าอนุวงศ์สยามนำไปเก็บไว้ที่กรุงเทพฯ ผู้รักษาบั้งจุ้มเรียกว่าข้าบั้งจุ้ม ต่อมาชาวบ้านดงท่าดงเทิงบางส่วนอพยพไปสร้างบ้านนาคำตั้งอยู่หัวน้ำบุยแล้วย้ายมาตั้งที่บุ่งกะสกและย้ายอีกครั้งในที่ตั้งบ้านนาคำปัจจุบัน หลังสงครามเวียงจันทน์ชาวดงท่าดงเทิงบูรณะพระธาตุพนมน้อยหรือพระธาตุท่าพะนมขึ้นเป็นตัวแทนพระธาตุพนม ต่อมายาท่านใหญ่มหางอน ดำลงบุน ประธานองค์การพุทธศาสนาสัมพันธ์ลาวลำดับ 5 เปลี่ยนนามใหม่ว่าพระธาตุท่าพนมปฐมรัตนเจดีย์ ปัจจุบันบ้านดงท่าดงเทิงแบ่งออก 8 หมู่บ้านคือ บ้านบ้านดงท่า บ้านดงใน บ้านนาคำ บ้านหนองแปน บ้านดงขวาง บ้านตาดขาแดง (ปัจจุบันขึ้นกับเมืองอาดสะพอน) บ้านหนองเขียดเหลือง (ปัจจุบันขึ้นกับเมืองไซบูลี) และบ้านโนนป่าไล่
บุตรธิดา
เอกสารพื้นพระบาทใช้ชาติหรือพื้นครุธฮาชระบุว่าเจ้าพระรามราชปราณีมีบุตรธิดา 8 ท่านดังนี้ ...พระยาโอกาสเจ้าตนเป็นอาชญ์กั่วคนทั้งหลายเป็นพระมหาสมเด็จราซาธาตุพระนมบุรมมหาเจดีย์สีมุงคุณมีซื่อว่าพระยามะลามมะลาชปาฑีซาสีมุงคุรสุนทรเจ้ามีลูก 8 ตน ๆ 1 ซื่อว่าเจ้าอัคคบุตตสุทธสุวัณณบุนมี ตน 1 ซื่อว่าเจ้าอุปปราซาสุวัณณคำเฮือง ตน 1 ซื่อว่าเจ้าลาชวงสาหน่อคำเที่ยง ตน 1 ซื่อว่าท้าวหน่อพุทธา ตน 1 ซื่อว่าท้าวน้อยคำผิว ตน 1 ซื่อว่านางแก้วมณีก่องเทวี ตน 1 ซื่อว่านางสิริวัณณาเทวี ตน 1 ซื่อว่านางจันทแจ่มฟ้ากุมมารี หลานตน 1 มีซื่อว่าอุปปลสุวัณณคำถงก็ตื่มแถมยศว่าเจ้าพระพิพักษ์เจดีย์สีปริษัทขัติยวงสา เจ้าทั้งหลายทั้งมวลจักพากันมามวลกันมาน้อมพระยาธัมมิกราชเจ้าตนประเสริฐแท้ดั่งนี้ ส่วนอันว่านางทั้ง 3 ตนน้องจักไปอยู่ตาล 7 ยอดเพื่อว่าจักได้คอยพระยาธัมมิกราชตนประเสริฐมาสู่เวียงพระมหาธาตุเจ้าพระนมแท้ก็มีแท้ดั่งนี้แล... เอกสารยังระบุเหตุการณ์ที่ธาตุพนมช่วงราว พ.ศ. 2369 และราว พ.ศ. 2371 ด้วยว่า ...สังกราชได้ฮ้อย 88 ตัว เจ้าพระนมขึ้นไปเฝ้าเจ้าเวียงจันทน์ สังกราชได้ฮ้อย 90 พระนมบังมุกแตกเจ้าซานน...
ประชากรโลก
ประชากรโลก เป็นจำนวนมนุษย์ทั้งหมดที่ยังมีชีวิตอยู่บนโลก ซึ่งปัจจุบันองค์การสหประชาชาติ (UN) ประมาณการว่าประชากรโลกมีจำนวนราว ๆ 7,300 ล้านคน ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2020 และประมาณว่าเกิน 8 พันล้านคนไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2022
ประชากรโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องนับแต่ทุพภิกขภัยใหญ่และแบล็กเดทราวปี ค.ศ. 1350 ซึ่งขณะนั้นประชากรโลกมีราว 370 ล้านคน โดยในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1950 และอีกระยะหนึ่งช่วงระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1960 และ 1970 อัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรเพิ่มสูงขึ้นไปอยู่ที่กว่า 1.8% ต่อปี โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรสูงสุดในประวัติศาสตร์ในปี ค.ศ. 1963 ที่ 2.2% ต่อปี ทั้งนี้ ในปี ค.ศ. 2012 อัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรโลกลดลงมาอยู่ที่ 1.1% ต่อปี หากมองที่จำนวนเกิดนั้น ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษที่ 1980 ถือว่ามีจำนวนเกิดมากที่สุดที่ราว 139 ล้านคนต่อปี และในปัจจุบัน คาดการณ์ว่าจำนวนเกิดจะคงที่ต่อเนื่องไปนับแต่ปี ค.ศ. 2011 หรือที่ราว 135 ล้านคนต่อปี ในขณะเดียวกันจำนวนตายจะเพิ่มขึ้นจากราว 56 ล้านคนต่อปีในปัจจุบันเป็นราว 80 ล้านคนในปี ค.ศ. 2040
ประชากรโลกมีจำนวนถึง 7,000 ล้านคนเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 2011 จากคาดการของกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ และวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 2012 ตามประมาณการของสำนักสำมะโนสหรัฐอเมริกา (USCB)
นักวิเคราะห์บางคนตั้งคำถามว่า ประชากรโลกจะเติบโตได้ต่อไปหรือไม่ โดยอ้างแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ปริมาณอาหารโลก และทรัพยากรพลังงาน
นักวิชาการบางส่วนประมาณการประชากรที่เคยมีชีวิตอยู่บนโลกที่ราว 100,000 ถึง 115,000 ล้านคน
ประชากรแบ่งตามภูมิภาค
มนุษย์อาศัยอยู่อย่างถาวรในหกในเจ็ดทวีปของโลกเป็นจำนวนมาก ทวีปเอเชียเป็นทวีปที่มีประชากรมากที่สุด โดยผู้อยู่อาศัย 4,200 ล้านคน คิดเป็นกว่า 60% ของประชากรโลก เพียงสองประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก คือ จีนและอินเดีย รวมกันก็มีประชากรราว 37% ของประชากรโลกแล้ว ทวีปแอฟริกาเป็นทวีปที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสอง โดยมีประชากรราว 1 พันล้านคน หรือ 15% ของประชากรโลก ทวีปยุโรปมีประชากร 733 ล้านคน คิดเป็น 11% ของประชากรโลก ขณะที่ภูมิภาคละตินอเมริกาและแคริบเบียนเป็นที่อยู่ของประชากรโลกราว 600 ล้านคน (9%) อเมริกาเหนือ (Northern America) ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยสหรัฐอเมริกาและแคนาดา มีประชากรราว 352 ล้านคน (5%) และโอเชียเนีย ภูมิภาคที่มีประชากรน้อยที่สุด มีผู้อยู่อาศัยราว 35 ล้านคน (0.5%) ส่วนทวีปแอนตาร์กติกา แม้จะไม่มีประชากรอยู่อาศัยแน่นอนเป็นการถาวร แต่ก็มีประชากรนานาประเทศจำนวนหนึ่งที่เปลี่ยนแปลง ส่วนใหญ่ในสถานีวิทยาศาสตร์ขั้วโลก ประชากรนี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในฤดูร้อนและลดลงอย่างมีนัยสำคัญในฤดูหนาว เพราะนักวิจัยผู้มาเยือนกลับประเทศแม่
ประชากรมากที่สุดแบ่งตามประเทศ
ในเดือนพฤศจิกายน 2012 ประชากรราว 4,060 ล้านคนอาศัยอยู่ในสิบประเทศข้างต้น คิดเป็นราว 58% ของประชากรโลก
ประเทศที่มีประชากรหนาแน่นที่สุด
ตารางด้านล่างแสดงรายชื่อประเทศที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดของโลก ทั้งในแง่ความหนาแน่นสัมบูรณ์และความหนาแน่นสัมพัทธ์กับประชากรทั้งหมด
Countries ranking highly in terms of both total population (more than 15 million people) and population density (more than 250 people per square kilometer):
หยาดเพชร
หยาดเพชร เป็นเพลงแนวลูกกรุง ขับร้องโดย ชรินทร์ นันทนาคร แต่งคำร้องโดย ชาลี อินทรวิจิตร และทำนองโดย สมาน กาญจนะผลิน เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง เงิน เงิน เงิน (พ.ศ. 2508) ซึ่งเป็นภาพยนตร์ที่นำแสดงโดย มิตร ชัยบัญชา คู่กับเพชรา เชาวราษฎร์ มีดาราสมทบคือชรินทร์ นันทนาคร และสุมาลี ทองหล่อ เพลงนี้ในภาพยนตร์แสดงความอาลัยที่ต้องจากคู่นางรอง (สุมาลี)
ที่มาของเพลงนี้ ชาลี อินทรวิจิตร ผู้แต่งเล่าให้ฟังว่า
เพลง "หยาดเพชร" นั้นเป็นนามเพลงที่ได้รับการประทานจากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ ให้ชาลี อินทรวิจิตร และสมาน กาญจนผลิน นำไปแต่ง
เพลงนี้มีการนำกลับมาขับร้องใหม่หลายครั้ง โดยในครั้งล่าสุดใช้ในเพลงประกอบ ภาพยนตร์โฆษณา ลิปสติก ไดมอนด์ นัมเบอร์ วัน ของมิสทีน ที่เป็นการปรากฏตัวของเพชรา เชาวราษฎร์ ในโฆษณาทางโทรทัศน์ครั้งแรกในรอบ 30 ปี ขับร้องโดยศุกลวัฒน์ คณารศ
พระเจ้าค็อนราทที่ 3 แห่งเยอรมนี
ปรปักษ์ของจักรพรรดิโลทาร์
ค็อนราทเป็นบุตรชายของฟรีดริชที่ 1 ดยุคแห่งสเวเบีย และเป็นพระนัดดาของจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 4 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งจากพระมาตุลา จักรพรรดิไฮน์ริชที่ 5 ให้เป็นดยุคแห่งแฟรงโกเนีย ในปี ค.ศ. 1115 และในปี ค.ศ. 1116 จักรพรรดิไฮน์ริชให้พระองค์เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินของเยอรมนีร่วมกับพระเชษฐา ฟรีดริชที่ 2 ดยุคแห่งสเวเบีย
เมื่อจักรพรรดิสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1125 ผู้คัดเลือกไม่สนใจกฎการสืบทอดทางสายเลือดและเลือกโลทาร์ ดยุคแห่งซัคเซิน เป็นผู้สืบทอดต่อตำแหน่ง สิ้นปีนั้นฟรีดริชกับค็อนราทก่อการปฏิวัติ ในวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 1127 ค็อนราทได้รับเลือกให้เป็นผู้อ้างตนเป็นกษัตริย์ที่เนือร์นแบร์ค และในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1128 แม้จะถูกพระสันตะปาปาโฮโนริอุสที่ 2 ตัดขาดจากศาสนา แต่พระองค์ก็ได้รับการสวมมงกุฎเป็นกษัตริย์แห่งอิตาลีที่มอนซา ทรงกลับมาเยอรมนีในปี ค.ศ. 1132 และต่อสู้กับจักรพรรดิโลทาร์จนถึงปี ค.ศ. 1135 เมื่อพระองค์ยอมสวามิภักดิ์ ทรงได้รับการอภัยโทษและได้รับทรัพย์สินที่ดินกลับคืนมา
กษัตริย์แห่งเยอรมนี
หลังจักรพรรดิโลทาร์สิ้นพระชนม์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1137 ผู้คัดเลือกที่หวาดกลัวต่ออำนาจที่เพิ่มมากขึ้นของไฮน์ริชผู้หยิ่งทะนงแห่งบาวาเรีย (พระชามาดาของจักรพรรดิโลทาร์) ประชุมกันที่โคเบล็นทซ์ภายใต้การนำของอัลเบโรแห่งเทรียร์ ค็อนราทได้รับเลือกให้เป็นผู้สืบทอดต่อตำแหน่งในวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 1138 ต่อหน้าผู้แทนพระองค์ของพระสันตะปาปา พระองค์ได้รับการสวมมงกุฎที่แอ็กซ์-ลา-ชาแปล (อาเคิน) ในอีกหกวันต่อมา พระองค์ได้รับการยอมรับจากเจ้าชายเยอรมันใต้หลายคน ไฮน์ริชผู้หยิ่งทะนงไม่ยอมถวายความจงรักภักดีและเกิดสงครามขึ้นในบาวาเรียและซัคเซิน ค็อนราทริบดัชชีซัคเซินและดัชชีบาวาเรียจากไฮน์ริชและยกให้อัลเบร็ชท์ที่ 1 และลูอิทพ็อลท์ที่ 4 แห่งออสเตรียตามลำดับ ไฮน์ริชเสียชีวิตในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1139 และค็อนราทปราบน้องชายชาวเกิล์ฟ (หรือเวล์ฟ) ของไฮน์ริชได้ที่ไวนส์แบร์คในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1140 การสงบศึกกับตระกูลเวล์ฟเกิดขึ้นในเวลาต่อมาที่แฟรงก์เฟิร์ตในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1142 ตระกูลโฮเอินชเตาเฟินครองความเป็นใหญ่ในประวัติศาสตร์เยอรมันตลอดศตวรรษที่เหลือ
ความสำเร็จท่ามกลางความวุ่นวายที่เป็นเรื่องปกติในจักรวรรดิคือการออกเดินทางไปสู้รบในโบฮีเมียของค็อนราทในปี ค.ศ. 1142 ที่พระองค์ช่วยพระชามาดา วลัดยิสลัฟที่ 2 ให้กลับมาเป็นเจ้าชายได้อีกครั้ง ความพยายามที่จะทำแบบเดียวกันกับเจ้าชายววาดึสวัฟ ชาวโปแลนด์ (พระชามาดาอีกคน) ล้มเหลว เกิดความวุ่นวายครั้งใหญ่ขึ้นในซัคเซิน, บาวาเรีย และบูร์กอญ
สงครามครูเสดครั้งที่สอง
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1146 ค็อนราทได้รับการแนะนำจากแบร์นาร์แห่งแกลร์โวให้เข้าร่วมทำสงครามครูเสดครั้งที่สองพร้อมกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 7 แห่งฝรั่งเศส เพื่อให้พระโอรสน้อย ไฮน์ริช ได้รับเลือกและราชาภิเษกเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งคนต่อไปในอนาคต พระองค์แต่งตั้งไฮน์ริชที่ 1 อาร์ชบิชอปแห่งไมนทซ์ เป็นผู้พิทักษ์ของพระโอรส และในฤดูใบไม้ร่วงของปี ค.ศ. 1147 ทรงเดินทางไปทำสงครามครูเสดครั้งที่ 2 ที่ปาเลสไตน์ พระองค์มีส่วนในการปิดล้อมโจมตีดามัสกัสที่ล้มเหลวและเดินทางออกจากปาเลสไตน์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1148 ทรงใช้เวลาในฤดูหนาวที่คอนสแตนติโนเปิลซึ่งพระองค์ได้ผนึกกำลังกับจักรพรรดิไบเซนไทน์มานูเอลคอมเนนุสในการต่อสู้กับพระเจ้ารอจอร์ที่ 2 แห่งซิซิลีที่มีอำนาจสำคัญบนแผ่นดินใหญ่และไม่ยอมรับกษัตริย์เยอรมัน
ต่อมาข่าวเรื่องรอเจอร์ผูกสัมพันธไมตรีกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 7 แห่งฝรั่งเศสและชาวเวล์ฟแห่งบาวาเรียทำให้ค็อนราทต้องรีบกลับเยอรมนี การไม่สามารถไปเยือนโรมได้ทำให้พระองค์ไม่เคยได้รับการสวมมงกุฎเป็นจักรพรรดิ พระองค์ประกาศชื่อพระภาติยะ ฟรีดริชที่ 3 ดยุคแห่งสเวเบียที่ต่อมากลายเป็นจักรพรรดิฟรีดริชที่ 1 บาร์บาร็อสซา เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งต่อ
วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติยูโกสลาเวีย
วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติยูโกสลาเวีย (Женска одбојкашка репрезентација Југославије) เป็นตัวแทนของประเทศยูโกสลาเวีย
เจตริน วรรธนะสิน
เจตริน วรรธนะสิน (เกิด 28 ตุลาคม พ.ศ. 2513) เป็นนักร้องและนักแสดงชาวไทยที่มีชื่อเสียง มีผลงานเพลงแนวแร็ปยุคแรกของประเทศไทย และนักกีฬาเจ็ตสกี และยังทำงานอีกหลายอย่าง เช่น พิธีกรโทรทัศน์และเป็นเจ้าของบริษัทผลิตรายการโทรทัศน์อีกด้วย
การศึกษา
เจตรินเข้าศึกษาในอนุบาลยุคลธร, โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย (รุ่นเดียวกับ วิศาล ดิลกวณิช และตระการ พันธุมเลิศรุจี), มหาวิทยาลัยกรุงเทพ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย แซนดีเอโก สหรัฐอเมริกา และคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
ครอบครัว
เจตริน สมรสกับเก็จมณี พิชัยรณรงค์สงคราม มีบุตร 3 คนคือ จินเจษฎ์ วรรธนะสิน (เกิด 28 มิถุนายน พ.ศ. 2544), จักรภัทร วรรธนะสิน  (เกิด 9 มิถุนายน พ.ศ. 2546) และ จักร วรรธนะสิน  (เกิด 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548) ก่อนหน้านี้เจตรินยังมีบุตรสาวนอกสมรสคนหนึ่งที่เกิดกับจิดาภา ณ ลำเลียง (Gina Li) อดีตรองนางสาวไทย คือ เจด้า ณ ลำเลียง  (เกิด 21 เมษายน พ.ศ. 2541)
ผลงานเพลง
{| class="wikitable" style="width:100%;text-align:center;max-width:1100px;" ! colspan="6" |
อัลบั้ม
!ปี !ชื่ออัลบั้ม !วันที่วางจำหน่าย !จำนวน !รายชื่อเพลง !หมายเหตุ ! colspan="6" |
ซิงเกิล
!ปี ! colspan="2" |ชื่อซิงเกิล ! colspan="2" |วันที่วางจำหน่าย !หมายเหตุ ! colspan="6" |
อัลบั้มพิเศษ
!ปี !ชื่ออัลบั้ม !วันที่วางจำหน่าย !จำนวน !รายชื่อเพลง !หมายเหตุ
และ มีการออก Mini CD Single 3 แผ่น ชื่ออัลบั้ม(พิเศษ)ที่ขึ้นเป็น ตัวหนา คืออัลบั้มพิเศษที่มีเฉพาะเพลงของ เจ เจตริน
ชื่อเพลง(ในอัลบั้มพิเศษ)ที่ขึ้นเป็น ตัวหนา คือเพลงของ เจ เจตริน
ผลงานคอนเสิร์ต
{| class="wikitable" style="text-align:center;max-width:1100px;" ! colspan="7" |
คอนเสิร์ตเดี่ยว
!ปี !ชื่อคอนเสิร์ต ! colspan="2" |วันที่แสดง !จำนวน ! colspan="2" |สถานที่จัดการแสดง ! colspan="7" |
คอนเสิร์ตอื่น ๆ
!ปี !ชื่อคอนเสิร์ต !วันที่แสดง !ร่วมกับ !จำนวน !สถานที่จัดการแสดง !หมายเหตุ
แชร์นิวต์ซี
แชร์นิวต์ซี (Чернівці́, ) หรือ เชร์เนอวุตส์ (Cernăuți) เป็นนครในภาคตะวันตกของประเทศยูเครน ตั้งอยู่บริเวณตอนบนของแม่น้ำปรุตและเป็นเมืองหลักของแคว้นแชร์นิวต์ซีซึ่งครอบคลุมถึงภูมิภาคบูโควีนาในเขตยูเครน นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์กลางการบริหารของเขตแชร์นิวต์ซีและเป็นที่ตั้งหน่วยงานบริหารของเทศบาลนครแชร์นิวต์ซีซึ่งเป็นเทศบาลแห่งหนึ่งของยูเครน จากสำมะโนประชากรยูเครน ค.ศ. 2001 นครนี้มีประชากรประมาณ 240,600 คน และจากการประมาณการใน ค.ศ. 2021 นครนี้มีประชากร 265,471 คน
แชร์นิวต์ซีถือเป็นหนึ่งในศูนย์กลางหลักทางวัฒนธรรมของยูเครนตะวันตก และยังถือเป็นหนึ่งในแหล่งการศึกษาและแหล่งสถาปัตยกรรมสำคัญของยูเครน ในอดีตเป็นชุมชนที่มีผู้คนจากทั่วสารทิศมาอยู่รวมกัน จึงได้รับการขนานนามว่าเป็น "เวียนนาน้อย" และ "เยรูซาเลมแห่งลุ่มน้ำปรุต" แชร์นิวต์ซีเป็นเมืองแฝดกับอีกเจ็ดเมืองทั่วโลก เป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งทางรางและทางถนนที่สำคัญของภูมิภาคและมีท่าอากาศยานนานาชาติหนึ่งแห่ง
West side line (NYCRR)
สายเวสไลน์ หรือที่ถูกเรียกว่า West Side Freight Line นั้นเป็นรางรถไฟสายตะวันออกของมหานครนิวยอร์กในเขตแมนแฮตตัน ทางด้านเหนือของ Penn Station จาก 34th Street สายรถไฟสายนี้ถูกใช้โดยเหล่าผู้โดยสารของ Amtrak ที่มุ่งหน้าไปทางเหนือผ่านแอลบานี (Albany) ไปยังโทรอนโต (Toronto) เมืองมอนทรีเอล (Montreal) และเมืองชิคาโก (Chicago) ทางตอนใต้ของ Penn Station นั้น จะมีเซคชั่นของสายทางยกระดับความยาว 1.45 ไมล์ (ที่เป็นที่รู้จักกันในนามของ ไฮไลน the High Line) เซคชั่นส่วนนี้ได้ถูกทิ้งร้างไว้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1980
รางรถไฟสายแม่น้ำฮัดสัน
ทางสายเวสไซด์นั้นถูกสร้างขึ้นาครั้งแรกโดยทางรถไฟแห่งแม่น้ำฮัดสัน (Hudson River Railroad) เป็นทางรถไฟทั้งหมดสี่สิบไมล์เริ่มจากพีคสกิล (Peekskill) เมื่อวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 1894 ยาวมาถึงพูกิบซี่ (Poughkeepsie) ในปลายปีนั้น และถูกต่อเติมไปยังอัลบานี (Albany)ในปี ค.ศ. 1851 โดยมีสถานีปลายทางอยุ่ที่แยกแชมเบอร์ส (Chambers) และฮัดสันสตรีท (Hudson Streets) โดยที่รางรถไฟนั้นวางอยู่ตามฮัดสัน ริมคลอง และ เวสสตรีท ถึง เทนต์อะเวนิว (Tenth Avenue) ซึ้งจะส่งไปยังสถานีในเมืองที่ 34th Street นอกเหนือจากส่วนของสิทธิแห่งการใช้ทาง รางรถไฟที่เหลือถูกวางอยุ่ในระดับเดียวกับถนน และ จาก กฎหมายข้อบังคับต่างๆ ระบุว่าไม่ให้ใช้หัวจักร แต่จะให้ใช้หัวจักรแบบเงียบ (dummy engine) โดยกล่าวเอาไวในปี ค.ศ. 1851 ว่าเครื่องยนตร์ชนิดนี้จะสามารจัดเก็บและทำลายควันของมันเอง ระหว่างที่ผ่านเข้าไปในเมืองนั้น เหล่าขบวนรถจะถูกนำทางด้วยชายบนหลังม้า ที่จะให้สัญญาณการผ่านโดยการเป่าฮอร์น
ที่ถนน 34th Street สิทธิการใช้ทางนั้นจะโค้างเข้าไปยัง Eleventh Avenue แล้วหัวจักรแบบเงียบจะถูกปลดออกมา แล้วเปลี่ยนเป็นหัวจักรรถไฟไปจนสุด 6oth Street รางรถไฟนั้นจะถูกวางอยู่ในระดับเดียวกับถนนในช่วงเวลาก่อนที่โครงสร้างถนนอิสตระต่างริเริ่มขึ้น ทางรถไฟสายแรกตัดขึ้นข้ามคลอง Spuyten Duyvil Creek บนสะพานชัก ตรงที่มีการอัปปางอุบัติเหตุร้ายแรง ในวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 1882 ตอนที่แอตแลนติคเอกเพรซหยุดอยุ่บนรางแล้วพลิกคว่ำทำให้เตาและโคมต่างๆ ระเบิดเผาวัสดุประเภทไม้และเครื่องหนังจนทำให้เกิดการเผาไหม้อย่างรุนแรง
ในปี ค.ศ. 1867 ศูนย์กลางทางรถไฟแห่งนิวยอร์ก (New York Central Railroad) ได้ถูกรวมเข้ากับ ทางรถไฟแห่งแม่น้ำฮัดสัน โดยนาย Cornelius Vanderbilt แล้วกลายเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในปี ค.ศ. 1869 ในนามของ New York Central and Hudson River Railroad ทางรถไฟสายใหม่นี้ได้รับที่จากบาทหลวงคนเดิมของ St. John’s Park และได้สร้างเป็นที่ขนส่งสินค้าตรงถนนบีชและวาริค (Beach and Varick streets) ที่เปิดขึ้นในปี ค.ศ. 1868 แล้วหลังจากนั้นก้ยกเลิกการให้รางรถไฟที่ไปยังถนนแชมเบอร์ส ในปี ค.ศ. 1871 Spuyten Duyvil and Port Morris Railroad ก็เปิดขึ้นให้บริการ ผู้โดยสารส่วนใหญ่ถูกนำไปส่งใหม่ที่ Grand Central Depot แห่งใหม่ผ่านรางรถไฟเส้นที่วิ่งไปตามชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของแม่น้ำฮาร์เลม (Harlem River) แล้ว รางรถไฟสายนิวยอร์กฮาร์เลมก็แยกตัวออกมาจากระบบศูนย์กลางทางรถไฟของนิวยอร์ก ทางรถไฟสายเดิมที่อยู่ด้านใต้ของ Spuyten Duyvil นั้นยังคงอยู่เพื่อใช้เป็นที่ขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือตามชายฝั่งด้านตะวันตกของแมนแฮตตัน
ทางหลวงยกระดับเวสไลน์แห่งมิลเลอร์
เมื่อเมืองเจริญเติบโตขึ้น ความแออัดในบริเวญฝั่งเวสไซด์ก็แน่นมากขึ้น แต่กะรไรนั้นก็มีการวางแผนเพื่อสร้างทางยกระดับเพิ่มขึ้นมาอีกสาย ให้เป็นทางหลวงยกระดับเวสไลน์ West Side Elevated Highway (ทางยกระดับสายนี้ถูกเรียกตามชื่อเดิมของประทานเขตแมนแฮตตันชื่อJulius Miller ที่เป็นผู้ริเริ่มแนวคิดนี้) การพัฒนาทางยกระดับนี้เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1925 และได้เริ่มทำอย่างจิงจังในส่วนของเซคชั่นแรกเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1934 การพัฒนาครั้งนี้มีการเพิ่มสายรางรถไฟยกระดับขึ้นมาอีกแปดสายไปยังสถานี St. John's Park Freight Terminal ที่ตั้งอยุ่ห่างจากสถานีเดิมไม่กี่ช่วงตึกจากอันเก่าไปถึงขอบถนนสปริง (Spring Street) จากตรงนี้ก็มีโครงสร้างยกระดับขึ้นเพื่อแบกรับรางรถไฟสายเหนือสองสายบนถนนฝั่งขวาของ Washington Street ทางยกระดับนี้โค้งเข้าไปยังด้านตะวันออกของถนน Tenth Avenue ที่ 14th Street แล้วข้าม Tenth Avenue ที่ 17th Street เพื่อมุ่งหน้าไปยังทางเหนือของฝั่งตะวันตก ตรงจุดได้ของสนามรางรถไฟเพนน์สเตชัน (Penn Station rail yards) นั้น รางรถไฟจะหันไปทางตะวันตกฝั่งเหนือของ 30th Street แล้วหันกลับมาที่ทิศเหนือที่ทิศตะวันออกของทางหลวงสายเวสไลน์ (West Side Highway) สะพานส่วนที่เหนือที่สุดจะตัดผ่าน 34th Street โดยมีการวางแนวอย่างชั่วคราวไปยัง Eleventh Avenueที่ 35th Street ทางยกระดับสายนี้นั้นถูกสร้างตัดผ่านเข้าตึกระดับชั้นที่สองและสามของตึกบางตึกไปตลอดเส้นทางของทางหลวง แต่ทางหลวงในช่วงอื่นๆนั้นก็สร้างขึ้นมาพร้อมกับการปิดด้านข้าง ภายในปี ค.ศ. 1941 รางรถไฟต่างๆตามทาง Eleventh Avenue ถูกผ่านด้วยสายรถไฟที่สร้างขึ้นมาต่ำกว่าสายนี้อีกระดับตรงทางแยก 35th Street วิ่งไปไปตาม Eleventh Avenue ตรงถนน 59th Street แล้วกลับเข้ามารวมกับเส้นรถไฟสายเดิม
การพัฒนาเวสไซด์ของโรเบริ์ตมอสเสส
จนกระทั่ง ค.ศ. 1930 ทางรถไฟสายนี้แยกเวสไซด์ฝั่งเหนือออกจากแม่น้ำฮัดสัน ในปี 1930 นักก่อสร้างและวางผังเมือง ชื่อ โรเบิร์ตมอสเสส Robert Moses ปิดทางรถไฟสายเหนือของ 72 Street ไปจนถึง่วนบนสุดของแมนแฮตตัน โครงการของเขาถูกเรยีกว่าโครการพัฒนาเวสไซด์ (the West Side Improvement) โครงการนี้มีราคาสูงกว่าโครงการตรงส่วน Hoover Dam สองเท่า และยังเป็นส่วนต่อเติมของ Riverside Park เช่นเดียวกับการริเริ่มสร้างของสวนเฮนรี่ ฮัดสัน (the Henry Hudson Parkway) ทางด้านเหนือของการวางตัวสายรถไฟใหม่นี้ มีแนวสวนเฮนรี่ ฮัดสัน และ สวนริเวอร์ไซด์ สร้างอยู่ทางด้านบนของรางจากทางเหนือของ 72nd Street ไปยังเกลือบๆ 123rd Street โดยที่มีสนาม 72nd Street Yard ขนาดใหญ่บริการเป็นจุดแบ่งระหว่างการวางตัวใหม่ของทางรถไฟสองสาย กับทางรถไฟสี่สายที่กว้างกว่าอยู่ทางด้านบนของสนาม ทางด้านบนของ 123rd Street ทางสายต่างๆ ถูกยกระดับขึ้นมาอยู่ระหว่างแนวสวน เฮนรี่ ฮัดสัน กับ ริเวอร์ไซด์ไดร์ฟ ก่อนที่จะวกกลับลงมายังผิวพื้นแล้วข้ามไปใต้แนวสวนทางทิศตะวันตกริมถนน 159th Street หลังจากนี้มันก็วิ่งไปตามริมฝั่งแม่น้ำฮัดสันจนถึง สะพาน Spuyten Duyvil Bridge ที่เป็นสะพานแขวนข้ามคลองฮาร์เลมชิบ Harlem Ship Canal (Spuyten Duyvil Creek) เพื่อรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งกับรางรถไฟสาย Spuyten Duyvil and Port Morris Railroad นอกเหนือจากนี้ เพื่อเป็นการให้บริการแก่อุตสาหกรรม และท่าเรือในบริเวณ เวสไซด์ส่วนล่าง Lower West Side ทางรถไฟสายนี้ถูกใช้ให้เป็นเส้นทางหลักเพื่อการนำเข้าและส่งเนื้อเข้าไปที่นิวยอร์ก ในส่วนโกดังที่หมู่บ้านเวส เชลซี และเขตบรรจุเนื้อ เช่นเดียวกับให้บริการที่ทำการไปรษณีเจมส์ฟาร์เลย์ (James Farley Post Office) รวมทั้งที่ขนส่งสินค้าเฉพาะบุคคล
สวนใต้ริเวอร์ไซด์ของโดนอลด์ ทรัมพ์
เมื่อศูนย์กลางทางรถไฟนิวยอร์ก (New York Central Railroad) ถูกรวมเข้ากับเพนน์เซนทรัล (Penn Central) ในปี ค.ศ. 1968 แล้วรวมเข้ากับคอนเรล (Conrail) ในปี ค.ศ. 1980 โดนอลด์ ทรัมพ์ ได้ที่ตรง 72nd Street Yard ในปี ค.ศ. 1974 แล้วเขาก็สร้าง ทรัมพ์ พาเลส (Trump Place) ขึ้นมาทันที โดยที่ ทรัมพ์ พาเลซได้เป็นโครงการการก่อสร้างที่อยู่อาศัยที่ใหญ่ที่สุดในเมืองขณะนั้น แล้วโดนัลด์ ทรัพม์ก็ได้บริจาคพื้นที่ 22 เอเคอร์ หรือ 89,000 ตารางเมตร ให้เป็นพื้นที่สนามแก่เมืองในส่วนที่ต่อมาจากส่วนพื้นที่ต่อเติมของ ริเวอร์พาร์คส่วนใต้
วัดผ้าขาวป้าน
วัดผ้าขาวป้าน (วัดผ้าขาวพาน) หรือ วัดสุนทรธาราม เป็นวัดและโบราณสถานในอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ตามตำนานกล่าวว่า พระยาลาวเก้าแก้วเมืองมา เจ้าเมืองพระองค์ที่ 2 ของหิรัญนครเงินยางได้โปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดขึ้นเมื่อราว ปี พ.ศ. 1340 ที่มาของชื่อวัด "ผ้าขาวป้าน" มาจากตำนานเล่าว่าได้มีชายชราท่านหนึ่งกำลังโพกผ้าขาวเพื่ออาบน้ำในแม่น้ำโขง แต่ถูกกระแสน้ำที่เชี่ยวกรากพัดท่านมาติดริมฝั่งและเสียชีวิตที่ริมวัดแห่งนี้
พระธาตุเจดีย์วัดผ้าขาวป้าน มีลักษณะที่รวบรวมเอาลักษณะของพระธาตุเจดีย์แบบเดิมเข้าไว้ในองค์เดียวกัน คือ ส่วนฐานเป็นฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสสามชั้นลดหลั่นกันขึ้นไปเป็นทรงย่อมุมไม้ยี่สิบตลอดองค์เจดีย์ท่อนล่าง ส่วนบนเป็นทรงสิบหกเหลี่ยม มีทองจังโกหุ้ม เมื่อพิจารณาจากรูปทรงทางสถาปัตยกรรมของพระเจดีย์ประจำวัด สันนิษฐานว่าพระเจดีย์องค์นี้สร้างหลังพระธาตุจอมกิตติ ราวประมาณพุทธศตวรรษที่ 23
ดรัลชรัส ศุขีวิริยะ
ดรัลชรัส ศุขีวิริยะ (เกิด 28 สิงหาคม พ.ศ. 2532) ชื่อเล่น ดาต้า เป็นนักแสดง นักร้อง และนางแบบชาวไทย
ประวัติ
ดรัลชรัสเป็นชาวกรุงเทพมหานคร เกิดในครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีน มารดาค้าอัญมณี ส่วนบิดาเป็นนักเขียนโปรแกรม จึงตั้งชื่อเล่นเธอว่า ดาต้า (จากคำในภาษาอังกฤษว่า "data") เธอยังมีน้องชายฝาแฝดอีกสองคน ชื่อ รอม กับแรม
ครอบครัวรักดนตรี เธอจึงชอบดนตรีด้วย และหัดร้องเพลงเองแต่เด็ก เมื่ออายุห้าปี ฟังเพลง "แมนอินเดอะมีร์เรอร์" (Man in the Mirror) ของไมเคิล แจกสัน (Michael Jackson) แล้วสามารถร้องได้จนจบแม้ยังไม่รู้ภาษาอังกฤษ บิดามารดาจึงให้เรียนร้องเพลงอย่างเป็นกิจจะลักษณะกับมณีนุช เสมรสุต และรุ่งโรจน์ ดุลลาพันธ์ ภายหลังได้ประกวดร้องเพลงหลายเวที รางวัลแรกได้จากการประกวดร้องเพลงพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเมื่อเรียนอยู่ระดับประถมศึกษาปีที่ 4 ต่อมา ได้เข้าประกวดร้องเพลงถ้วยพระราชทานชิงชนะเลิศแห่งประเทศไทยเมื่อปี 2548 และได้รางวัลชนะเลิศกับรางวัลขวัญใจผู้ชม ทั้งยังได้ประกวดรายการอื่น ๆ อีกเป็นระยะ ๆ
ดรัลชรัสสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์ และจากโรงเรียนมัธยมเวบสเตอร์ (Webster High School) สหรัฐอเมริกา ตามลำดับ ภายหลัง ได้เข้าเล่าเรียนในสาขาวิชาดุริยางคศิลป์ตะวันตกที่คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนสำเร็จและได้เกียรตินิยมอันดับ 1 เมื่อ พ.ศ. 2556
ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2552 ขณะศึกษาอยู่ ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดรัลชรัสได้เข้าร่วมและผ่านการประกวดเพื่อเป็นสมาชิกเบบีวอกซ์ (Baby V.O.X.) วงดนตรีเกาหลีใต้ซึ่งเวลานั้นมีชื่อเสียงมาก ดรัลชรัสจึงพักการเรียนเดินทางไปฝึกฝนและเตรียมออกอัลบั้มที่ประเทศเกาหลีใต้ แต่ผ่านไปหนึ่งปีไม่มีผลงาน ครอบครัวจึงสอบถามไปยังบริษัทต้นสังกัด และได้คำตอบว่า ยังไร้ความคืบหน้า ดรัลชรัสจึงเดินทางกลับประเทศไทยเพื่อศึกษาเล่าเรียนต่อ และได้เข้าเป็นนักร้องสังกัดโซนี่มิวสิก ตั้งแต่ พ.ศ. 2554 ตามที่สุทธิพงษ์ วัฒนจัง ผู้บริหารโซนี่มิวสิกทาบทามไว้ตั้งแต่ก่อนเข้าประกวดเป็นสมาชิกเบบีวอกซ์
ใน พ.ศ. 2559 ดรัลชรัสได้แสดงละครเรื่องสั้นของเกาหลีใต้เรื่อง ยอมให้จับนะ ยัยนางฟ้า ที่แสดงนำโดยอก แท็ก-ย็อนและซง ฮอ-ยุน ออกอากาศทางเนเวอร์ทีวีแคสต์ การแสดงจากละครเรื่องนี้ ยังทำให้เธอได้รับรางวัลเคเว็บเฟสต์ 2016 ในสาขานักแสดงรับเชิญยอดเยี่ยม
นอกจากภาษาไทยแล้ว ดรัลชรัสสามารถใช้ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส และภาษาเกาหลี อนึ่ง ดรัลชรัสยังสามารถเต้น เล่นเปียโน และเล่นเจ็ตสกี ทั้งยังสนใจในจิตรกรรมการวาด (drawing) และการเขียน (painting) ด้วย
มิสเตอร์ยูนิเวิร์สโมเดล 2008
ผู้เข้าประกวด
ผู้เข้าประกวด 21 คน จาก 18 ประเทศที่ได้รับการยืนยัน
ถังอับเฉา
ถังอับเฉา (ballast tank) เป็นส่วนของท้องเรือหรือส่วนของฐานทุ่นลอย ที่ออกแบบไว้ให้สูบน้ำเข้าออกได้ เพื่อปรับจุดศูนย์ถ่วงให้เรือหรือทุ่นนั้นสามารถทรงตัวได้ดีขึ้น โดยเฉพาะในสภาพทะเลเปิด
ส่วนถังอับเฉาในเรือดำน้ำ จะไม่ได้มีหน้าที่ปรับจุดศูนย์ถ่วงเพียงอย่างเดียว แต่จะควบคุมการดำลง/ลอยขึ้น และระดับความลึกของเรือดำน้ำด้วย โดยเมื่อต้องการจะดำลง ก็จะสูบน้ำเข้าถังอับเฉา จนตัวเรือมีความถ่วงจำเพาะมากกว่าน้ำรอบๆ ทำให้เรือจมลง และเมื่อต้องการจะลอยขึ้น ก็จะไล่น้ำออกจะถังอับเฉาโดยใช้อากาศอัดมาแทนที่จนเรือมีความถ่วงจำเพาะน้อยกว่าน้ำ ทำให้เรือลอย
นอกจากจะใช้กับเรือแล้ว ยังมีการใช้ถังอับเฉาลักษณะคล้ายกันในส่วนฐานของแท่นขุดเจาะน้ำมันและกังหันลมแบบลอยทะเล เพื่อรักษาจุดศูนย์ถ่วงด้วย
เวิร์สเคสซีเนริโอ
เวิร์สเคสซีเนริโอ (Worst Case Scenario หรือ Woensdag Gehaktdag) เป็นภาพยนตร์สยองขวัญที่ได้รับการกำกับโดย คริชาร์ด คราพอร์ส ซึ่งเป็นผู้กับกับชาวดัตช์
เนื้อเรื่องย่อ
เป็นเรื่องราวของเหตุการณ์สมมติถึงฟุตบอลโลก 2006 รอบชิงชนะเลิศระหว่างทีมเยอรมนีกับทีมเนเธอร์แลนด์ เมื่อทีมจากประเทศเยอรมนีเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ พวกเขาก็ได้ส่งซอมบี้บุกรุกเพื่อเป็นการแก้แค้น เหล่ามิตรสหายกลุ่มเล็กๆจึงได้ย้ายออกนอกประเทศจากความบ้าคลั่งนี้ สู่เกาะแห่งหนึ่งในทะเลเหนือ ที่ซึ่งฝูงซอมบี้เวร์มัคทเฝ้าคอยอยู่
การสร้าง
ภาพยนตร์ชุดนี้เริ่มถ่ายทำใน ค.ศ. 2004 สองปีต่อมา ใน ค.ศ. 2006 ทางกอร์ฮุนด์อิงค์ ได้ทำการเปิดตัวทีเซอร์ และเทรลเลอร์ชุดหนึ่ง ภายหลังจากปัญหาทางการเงินทั้งหลายของภาพยนตร์ได้รับการยกเลิกในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2009 และปัจจุบัน คริชาร์ด คราพอร์ส ได้อุทิศตนสำหรับผลงานชุดต่อไป กับผลงานที่มีชื่อว่า กองทัพแฟรงเกนสไตน์
การเปิดตัว
ภาพยนตร์ชุดนี้ได้ทำการเปิดตัวในลิมิเต็ดโปรโมเวอร์ชัน ในรูปแบบของดีวีดี ซึ่งรุ่นนี้ได้ทำการจำหน่ายหมดลงแล้ว
รางวัลที่ได้รับ
ในวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ. 2005 ภาพยนตร์ได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลโกลเด้นเทรลเลอร์อะวอร์ด ในสาขา "เทรลเลอร์ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม" โดยเทศกาลจัดขึ้นในวันที่ 26 พฤษภาคม ที่ลอสแอนเจลิส
สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์
พระราชประวัติ
กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข มีพระนามเดิมว่าทองอิน เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี และพระอินทรรักษา (เสม) ประสูติเมื่อวันจันทร์ ขึ้น 7 ค่ำ เดือน 5 ตรงกับวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2289 มีพระอนุชาและพระขนิษฐา คือ นอกจากนี้ พระองค์ยังมีพระอนุชาต่างมารดาชื่อ พระองค์เจ้าขุนเณร ผู้เป็นนักรบคู่พระทัยของพระองค์ในการทำศึกตลอดมา พระองค์ผนวช 2 ครั้ง ครั้งแรกในสมัยกรุงศรีอยุธยา และผนวชอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2335 ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
พระองค์ทรงเริ่มรับราชการในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เป็นที่หลวงฤทธิ์นายเวร จนกระทั่ง พ.ศ. 2323 ได้เลื่อนเป็นพระยาสุริยอภัย ผู้สำเร็จราชการเมืองนครราชสีมา เป็นกำลังสำคัญในการปราบปรามจลาจลในช่วงปลายรัชกาล เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงสถาปนาราชวงศ์จักรีในปี พ.ศ. 2325 โปรดให้สถาปนาพระองค์เป็นสมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอนุรักษ์เทเวศร์ พระราชทานเครื่องสูง 3 ชั้น คันประดับมุก และเรือดั้งแห่คู่ 1 เป็นเครื่องประดับพระเกียรติยศโดยความชอบยิ่งกว่าพระราชภาคิไนยพระองค์อื่น ตั้งวังอยู่ที่สวนลิ้นจี่ ในเมืองเดิมฟากตะวันตกริมคลองบางกอกน้อย
หลังเสร็จสงครามเก้าทัพแล้ว ทรงได้รับเลื่อนขึ้นเป็นกรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ ดำรงพระเกียรติยศในที่กรมพระราชวังบวรสถานภิมุข รับพระบัญชาตามแบบกรมพระราชวังหลังแต่ก่อนมา
ทิวงคต
กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข ทรงพระประชวรมาตั้งแต่เดือน 10 และเสด็จทิวงคตเมื่อวันเสาร์ ขึ้น 10 ค่ำ เดือนอ้าย เวลาบ่าย 4 โมง ตรงกับวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2349 สิริพระชนมายุ 61 พรรษา
ถึงวันเสาร์ ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2350 จึงเชิญพระศพเข้าสู่พระเมรุท้องสนามหลวง มีการมหรสพสมโภช 3 วัน แล้วจึงพระราชทานเพลิงพระศพในวันจันทร์ ขึ้น 12 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันที่ 18 พฤษภาคม ในการนี้จักรพรรดิซา ล็อง ได้จัดของเข้ามาสดับปกรณ์ด้วย พระอัฐิของพระองค์ถูกนำไปประดิษฐานที่หอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ส่วนพระสรีรางคารถูกอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ ผ้าทิพย์ฐานพระประธานภายในอุโบสถ วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร
พระโอรสและพระธิดา
สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข เษกสมรสกับพระชายาทองอยู่ (อาจเป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ) มีพระโอรสและพระธิดารวม 6 พระองค์ ได้รับการยกฐานันดรศักดิ์เป็นพระองค์เจ้า ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงบัญญัติให้ใช้คำนำหน้าพระนามว่า "พระสัมพันธวงศ์เธอ " คือ