cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
มหาวิทยาลัยลอนดอน
วิทยาลัยและสถาบันในสังกัด
เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2018 มหาวิทยาลัยลอนดอนเป็นองค์กรสหพันธ์ที่ประกอบจากองค์กรร่วม 18 องค์กร อาทิ มหาวิทยาลัยคอลเลจลอนดอน (UCL), ราชวิทยาลัยแห่งลอนดอน (KCL), วิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอน (LSE), วิทยาลัยบูรพศึกษาและอาฟริกาศึกษา (SOAS), วิทยาลัยเบอร์เบค, วิทยาลัยโกลด์สมิทส์, วิทยาลัยธุรกิจลอนดอน (LBS), วิทยาลัยควีนแมรี, วิทยาลัยรอยัลฮอลโลเวย์ และวิทยาลัยสุขภาพและเวชศาสตร์เขตร้อน (LSHTM) ส่วนหนึ่งในวิทยาลัยที่เป็นที่รู้จักดีที่สุดคือ วิทยาลัยอิมพีเรียลลอนดอน ได้ออกจากมหาวิทยาลัยลอนดอนไปแล้วอย่างเป็นทางการ ระหว่างการฉลองครบรอบหนึ่งศตวรรษของมหาวิทยาลัย เมื่อ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2007 บัณฑิตจากมหาวิทยาลัยลอนดอนอาจใช้ตัวอักษร 'Lond'  (Londiniensis)  ตามท้ายชื่อย่อวุฒิการศึกษา
ภายใต้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยลอนดอน ค.ศ.2018 วิทยาลัยในสังกัดจะถูกจำกัดความว่าเป็น สถาบันเชิงการศึกษา วิชาการ และการวิจัยซึ่งสถาบันเหล่านี้จะสามารถเป็นได้ทั้ง
1. มีสถานะเป็นวิทยาลัยภายในสังกัด และ
2. มีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยโดยตนเอง
โดยในปัจจุบัน (ค.ศ.2019)ยังมีวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยในสังกัดอยู่ 17 แห่ง และมี 10 สถาบันที่สามารถออกปริญญาบัตรในนามของตัวสถาบันเองได้
ว็อนพิล
คิม ว็อน-พิล (김원필; เกิด 28 เมษายน พ.ศ. 2537) หรือ ว็อนพิล เป็นนักดนตรี นักร้อง และนักแต่งเพลงชาวเกาหลีใต้ เป็นสมาชิกวงดนตรีจากเกาหลีใต้เดย์ซิกซ์ ตำแหน่งนักร้องนำ คีย์บอร์ด และซินธิไซเซอร์ ว็อนพิลเปิดตัวเป็นสมาชิกของเดย์ซิกซ์ตั้งแต่ 7 กันยายน พ.ศ. 2558
ชีวิตช่วงแรก
คิม ว็อนพิล เกิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1994 ที่เขตบูพย็อง เมืองอินช็อน ประเทศเกาหลีใต้ ว็อนพิลเป็นลูกคนสุดท้องของครอบครัว มีพี่สาว 1 คน ว็อนพิลจบการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาจากโรงเรียนประถมศึกษาจินซาน ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนมัธยมศึกษาจินซาน ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนวิทยาศาสตร์อินช็อน และอุดมศึกษาจากวิทยาลัยเทคยอง สาขาโมเดลลิ่ง
2010–2015: เริ่มต้นอาชีพทางดนตรีและการเปิดตัว
ว็อนพิลได้รับการแคสต์และออดิชั่นเข้าในค่ายของเจวายพีเอนเตอร์เทนเมนต์ ตั้งแต่อายุ 17 ปี โดยแรกเริ่มว็อนพิลเป็นนักเต้นร่วมทีมเดียวกับยองเค เมื่อ ค.ศ.2010 ว็อนพิล ปรากฏตัวครั้งแรกในในมิวสิควีดีโอเพลง "Tasty San" ของ ซาน-อี และในฐานะสมาชิกของทีมวงดนตรีเข้าแข่งขันจากเจวายพี ในตอนที่ 4 ของรายการ Who is Next: Win ซึ่งออกอากาศเมื่อวันที่ 13 กันยายน 2013
หลังจากเป็นเด็กฝึกในสังกัดเป็นระยะเวลา 5 ปี ว็อนพิลได้ได้เปิดตัวในฐานะสมาชิกวงดนตรีเดย์ซิกซ์ในวันที่ 7 กันยายน ค.ศ. 2015
2015–ปัจจุบัน: เดย์ซิกซ์
ว็อนพิลได้เปิดตัวเป็นสมาชิกของเดย์ซิกซ์ ในตำแหน่งนักร้องนำ นักคีย์บอร์ด และซินธิไซเซอร์ ก่อนหน้าที่จะเป็นเดย์ซิกซ์ ว็อนพิลยังเป็นหนึ่งในห้าของสมาชิกแรกเริ่มที่ใช้ชื่อวงว่า 5LIVE อันประกอบด้วยซ็องจิน, เจ, ย็องเค, จุนฮย็อก และว็อนพิล แล้วถัดมาจึงเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น DAY6 (เดย์ซิกซ์) หลังจากที่โดอุน ได้เข้ามาเพิ่ม โดยมีอัลบั้มเดอะเดย์ (The Day) เป็นอัลบั้มแรก
ในด้านของนักร้องและนักดนตรี ว็อนพิลเป็นนักร้องนำเสียงหลักและเป็นนักคีย์บอร์ดร่วมกับจุนฮย็อก แต่หลังจากจุนฮย็อกได้ถอนตัวจากสมาชิกวงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2016 ว็อนพิลจึงอยู่ในตำแหน่งคีย์บอร์ดเพียงคนเดียวของวงตั้งแต่นั้นมา
ในแง่ของการแต่งเพลง ว็อนพิลได้มีส่วนช่วยในการแต่งเนื้อเพลงในหลาย ๆ อัลบั้ม เช่น I Will Try อัลบั้ม Moonrise, First Time Letting Go, Sing Me และ Wish จากอัลบั้มเดย์ดรีม (Daydream) และยังร่วมกับเจในการแต่งเนื้อเพลงประกอบซีรีส์ Want More 19 ในเพลงที่มีชื่อว่า "Chocolate" ซึ่งเป็น Original Soundtrack ประกอบซีรีส์เพลงแรกของเดย์ซิกซ์ เมื่อมีนาคม 2019 ได้ร่วมกับเจ แต่งเนื้อเพลง และคอมโพสเพลงประกอบซีรีส์ Touch Your Heart ในชื่อเพลง Good night ที่มีจอง เซอุน เป็นศิลปิน
พรรคปฏิวัติประชาชนเตอร์กิสถานตะวันออก
พรรคปฏิวัติประชาชนเตอร์กิสถานตะวันออก (East Turkestan People's Revolutionary Party; ; ) เป็นพรรคคอมมิวนิสต์ของชาวอุยกูร์ และเป็นกลุ่มแบ่งแยกดินแดนติดอาวุธในซินเจียง ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2512 หรือก่อนหน้านั้น ระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรมของเหมา เจ๋อตุง เป็นกลุ่มติดอาวุธที่ใหญ่ที่สุดในความขัดแย้งซินเจียง ก่อนจะสลายตัวไปใน พ.ศ. 2532
เป้าหมายของพรรคคือเพื่อริเริ่มการปฏิวัติในสามตำบลครั้งที่สอง เพื่อจัดตั้งรัฐคอมมิวนิสต์เอกราชในซินเจียง โดยได้รับความช่วยเหลือจากสหภาพโซเวียต ความช่วยเหลือนี้เพิ่มขึ้นระหว่างความแตกแยกจีน-สหภาพโซเวียต และความขัดแย้งเรื่องชายแดนที่ตามมา
ประวัติ
พรรคนี้ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2512 หรือก่อนหน้านั้นในซินเจียง ประเทศจีน สมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาวอุยกูร์ มีส่วนน้อยเป็นชาวคาซัคในจีน ตามข้อมูลของนักประวัติศาสตร์ชาวจีน จาง ยูจือ (Zhang Yuxi) พรรคนี้ก่อตั้งอย่างลับ ๆ ตั้งแต่ พ.ศ. 2506 อดีตสมาชิกของพรรคกล่าวอ้างว่าพรรคมีสมาชิก 60,000 คนและสาขาใต้ดิน 178 แห่งใน พ.ศ. 2512 แต่ยังไม่ได้รับการยืนยัน หลังจากความล้มเหลวใน พ.ศ. 2512 พรรคค่อย ๆ อ่อนแอลงเพราะนักรบส่วนใหญ่ถูกจับกุม และสมาชิกส่วนใหญ่ลี้ภัยออกไป พรรคสลายตัวใน พ.ศ. 2532
สตาร์ วอร์ส: ไนทส์ออฟดิโอลด์รีพับลิค (หนังสือการ์ตูน)
สตาร์ วอร์ส: ไนทส์ออฟดิโอลด์รีพับลิค (Star Wars: Knights of the Old Republic, KotOR) เป็นหนังสือการ์ตูนชุดจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ดาร์คฮอร์ส ฉบับแรกวางจำหน่ายเมื่อ 25 มกราคม ค.ศ. 2006 และตีพิมพ์ต่อเนื่องเป็นรายเดือน เขียนเรื่องโดยผู้เขียนคนเดียวคือ John Jackson Miller
KotOR ดำเนินเรื่องในจักรวาลสตาร์ วอร์ส ยุคสาธารณรัฐเก่า ดำเนินเรื่องหลังจากเหตุการณ์ในหนังสือการ์ตูนชุด Tales of the Jedi และเกม Star Wars: Knights of the Old Republic และ Knights of the Old Republic II: The Sith Lords อยู่ในช่วงเหตุการณ์สงครามแมนดาลอเรียน เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพาดาวันคนหนึ่งชื่อเซย์น คาร์ริก ซึ่งรอดชีวิตและถูกจัดฉากให้เป็นผู้ต้องหาในเหตุการณ์การสังหารหมู่พาดาวันบนทาริส จนต้องหลบหนีจากนิกายเจได ได้เพื่อนใหม่ที่ไม่คาดฝัน ต้องต่อสู้เพื่อยืนยันความบริสุทธิ์ และได้ทราบถึงองค์กรลับของเจได เมื่อพยายามเปิดเผยเรื่องราวเกี่ยวกับองค์กรลับนี้ก็ต้องพบกับเหตุการณ์ไม่คาดคิด ที่จะเปลี่ยนชะตาของนิกายเจไดไปตลอดกาล
หนังสือการ์ตูนชุดนี้ตีพิมพ์ต่อเนื่อง 50 ตอน ก่อนจะอวสานลงในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010 มกราคม 2555 สำนักพิมพ์ Dark Horse เริ่มวางแผงหนังสือการ์ตูนชุด Star Wars: Knights of the Old Republic--War เล่มแรกจาก 4 เล่ม ดำเนินเรื่องต่อจาก KOTOR
ตัวละคร
เซย์น คาร์ริกเป็นพาดาวันเจไดมนุษย์ในช่วงสงครามแมนดาลอเรียน ถือกำเนิดในครอบครัวนายธนาคารและชาวสวน เซย์นเกือบไม่ได้รับคัดเลือกเข้าสู่นิกายเจไดเนื่องจากความมีสัมผัสแห่งพลังในระดับต่ำสุด แต่ก็ได้รับการฝึกในช่วงที่เป็นยังลิงบนค่ายฝึกเจไดบนแดนทูอีน ต่อมาได้เข้าเป็นพาดาวันต่ออาจารย์เจไดลูเซียน เดรย์ ซึ่งเป็นสมาชิกของกลุ่มเจไดลับที่ตั้งขึ้นเพื่อหยุดยั้งการกลับมาของซิธในทุกวิถีทาง
ในขณะที่ได้รับการฝึกบนนครพิภพทาริสภายใต้การดูแลของลูเซียนและอาจารย์เจไดอีกสี่ท่าน เซย์นไม่เคยคิดที่จะฝึกฝนให้ตัวเองเก่งกาจขึ้น เขาขาดความมั่นใจในความสามารถของตัวเอง ปฏิบัติงานในฐานะอนาคตเจไดได้อย่างไม่น่าพึงพอใจ และถูกปฏิบัติคล้ายจะเป็นตัวตลก ไม่แม้แต่จะถูกคาดหวังว่าจะได้เป็นอัศวิน แต่เซย์นก็ยังไปร่วมพิธีแต่งตั้งอัศวิน แม้จะไปสายและพบว่าเพื่อนพาดาวันของเขานั้นถูกอาจารย์ของตัวเองฆ่าหมดสิ้น
ต่อมาเซย์นพบว่าอาจารย์ของเขาได้เห็นภาพนิมิตที่ระบุว่าพาดาวันคนหนึ่งจะเป็นภัยคุกคามนิกายเจไดและสาธารณรัฐกาแลกติก ในฐานะพาดาวันคนเดียวที่รอดชีวิตและยังถูกเหล่าอาจารย์เจไดมองเป็นศัตรู เซย์นเข้าเป็นพวกกับมาร์น เฮียโรกริฟ พ่อค้าตลาดมืดแห่งทาริสที่เซย์นเคยตามล่าอยู่ก่อนหน้านี้ ร่วมกับลูกครึ่งอาร์เคเนียนคือแคมเปอร์และจาราเอลในภารกิจเพื่อแก้แค้นให้กับเพื่อนที่ถูกฆ่าและทำให้อาจารย์เจไดสารภาพความผิดของตนเองและแก้ต่างให้ตัวเซย์นเอง โดยไม่รู้เลยว่าระหว่างที่ตัวเองกำลังหลบหนีอยู่นั้นจะต้องตกไปอยู่กลางสมรภูมิสงครามแมนดาลอเรียน และต้องถูกตามล่าโดยทั้งสาธารณรัฐและชาวแมนดาลอเรียนเอง
เซบาสเตียโน แซร์ลิโอ
เซบาสเตียโน แซร์ลิโอ (Sebastiano Serlio, ออกเสียง) (6 กันยายน ค.ศ. 1475 - ราว ค.ศ. 1554) เป็นสถาปนิกของยุคแมนเนอริสม์ชาวอิตาลีของคริสต์ศตวรรษที่ 16 งานชิ้นสำคัญของชาญเซบาสเตียโน แซร์ลิโอก็ได้แก่การเป็นผู้นำทีมงานอิตาลีในการสร้างพระราชวังฟงแตนโบลในฝรั่งเศส แซร์ลิโอมีส่วนในการวางรากฐานของลำดับสถาปัตยกรรมคลาสสิกในศาสตรนิพนธ์ “I sette libri dell'architettura” หรือ “Tutte l'opere d'architettura et prospettiva”
ประวัติ
เซบาสเตียโน แซร์ลิโอผู้เกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน ค.ศ. 1475 ที่เมืองโบโลนยา, ประเทศอิตาลี เดินทางไปยังกรุงโรมในปี ค.ศ. 1514 ไปทำงานในห้องงานสถาปัตยกรรมของบันดาสซาเร เปรุซซิจนกระทั่งการตีกรุงโรมแตก (ค.ศ. 1527) ซึ่งทำให้งาสถาปัตยกรรมต่างๆ ต้องมาหยุดชะงักลง แซร์ลิโอก็เช่นเดียวกับเปรุซซิที่เริ่มงานอาชีพโดยการเป็นจิตรกรมาก่อน ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1527 แซร์ลิโอก็ไปตั้งถิ่นฐานอยู่ที่เวนิสจนกระทั่งต้นคริสต์ทศวรรษ1540 แต่ก็ไม่มีผลงานอะไรที่ดีเด่นที่เวนิส
งานศาสตรนิพนธ์เล่มแรกปรากฏในเวนิสในปี ค.ศ. 1537 ชื่อ “Regole generali d'architettura” (กฎเกณฑ์ทั่วไปของสถาปัตยกรรม) หรือที่รู้จักกันว่าเป็นหนังสือเล่มที่สี่ของแซร์ลิโอแม้ว่าจะเป็นเล่มแรกที่ได้รับการตีพิมพ์ เพราะเป็นหนังสือเล่มที่สี่ของศาสตรนิพนธ์ที่แซร์ลิโอตั้งใจจะทำด้วยกันทั้งหมดเจ็ดเล่ม แต่ก็ไม่ได้เขียนเสร็จ แบบจำลองด้านหน้าของคริสต์ศาสนสถานของแซร์ลิโอเป็นงานที่ออกแบบให้เป็นแบบคลาสสิกที่ใช้สร้างเป็นด้านหน้าของสิ่งก่อสร้างที่มีเพดานทางเดินกลางสูงขนาบด้วยช่องทางเดินกลางที่ต่ำกว่า ซึ่งเป็นด้านหน้าของสิ่งก่อสร้างที่เป็นสถาปัตยกรรมแบบกอธิค ที่ใช้ในการสร้างเป็นครั้งแรกที่บาซิลิกาซานตามาเรียโนเวลลาโดยลีออน บาตติสตา อัลเบอร์ติราวปี ค.ศ. 1458
งานเขียนของแซร์ลิโอสร้างความสนใจให้แก่พระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 จนพระองค์ทรงเรียกตัวให้มายังฝรั่งเศส โดยเป็นผู้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสร้างและการตกแต่งพระราชวังฟงแตนโบล ที่พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงรวบรวมทีมงานช่างฝีมือและช่างออกแบบมาจากอิตาลีจำนวนหลายคน นอกจากงานหลวงแล้ว แซร์ลิโอก็ยังรับงานจ้างอื่นๆ ด้วยแต่ที่ยังคงเหลืออยู่ให้เห็นคือชาโตอองซี-เลอ-ฟรองซ์ที่สร้างราวปี ค.ศ. 1546 ในเบอร์กันดี
แซร์ลิโอเสียชีวิตราวปี ค.ศ. 1554 หลังจากที่ใช้ชีวิตในปีสุดท้ายที่ลิยงในฝรั่งเศส งานสำคัญของแซร์ลิโอที่ไว้เป็นอนุสรณ์ก็ยังคงเป็นงานศาสตรนิพนธ์เกี่ยวกับสถาปัตยกรรม แซร์ลิโอเป็นผู้ริเริ่มการใช้ภาพที่มีคุณภาพสูงในการประกอบคำอธิบาย ศาสตรนิพนธ์ห้าเล่มได้รับการพิมพ์เป็นช่วงๆ มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1537 แซร์ลิโอมาเขียนเพิ่มอีกเล่มหนึ่งนอกไปจากที่วางแผนไว้แต่เดิม ที่มาได้รับการตีพิมพ์ที่ลิยงในปี ค.ศ. 1551 และอีกเล่มหนึ่งหลังจากที่เสียชีวิตไปแล้ว
แหล่งข้อมูลอื่น
Treatises on line: http://architectura.cesr.univ-tours.fr/Traite/Auteur/Serlio.asp?param=en
1475 1554
วัดห้วยผักชี
วัดห้วยผักชี เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งลูกนก อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม มีเนื้อที่ 12 ไร่
วัดห้วยผักชีประกาศตั้งวัดเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2481 โดยมีนายมาก อุไกรหงษา และนายเงิน ไม่ทราบนามสกุล เป็นผู้มอบที่ดินให้พื้นที่แต่เดิมเป็นป่าไผ่ และมีนายอินทร์ มหาดเล็ก เป็นผู้ริเริ่มชักชวนชาวบ้านมาช่วยกันแผ้วถางป่าปรับพื้นที่ และร่วมแรงร่วมใจกันปลูกสร้างกุฏิที่พักสงฆ์ขึ้นมา สาเหตุที่ตั้งชื่อวัดว่าวัดห้วยผักชีชีเพราะว่าวัดตั้งอยู่ริมห้วยซึ่งมีผักชีล้อมขึ้นอยู่เต็มห้วยจำนวนมาก
จากนั้นได้อาราธนานิมนต์พระสงฆ์จากที่อื่นมาจำพรรษาอยู่ตลอด และมีผู้บริจาคที่ดินเพิ่ม คือ นายเทิง นายมาก นางดอย อุไกรหงษา ต่อมามี นายกำจัด กลั่นสุนทร และข้าราชการต่างประเทศซื้อที่ดินถวายวัดเพิ่มอีกจำนวน 2 ไร่ นายงาม นางสิงห์ สาโรจน์ บริจาคเพิ่มอีก 200 ตารางวา ได้นิมนต์พระอาจารย์เกาะมาจำพรรษาที่พักสงฆ์ห้วยผักชี จากนั้นชาวบ้านก็พากันเดินทางไปนิมนต์หลวงพ่อบ้อง อธิปัญโญ ที่วัดมะขาม อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ในราวปี พ.ศ. 2506 ให้มาจำพรรษาที่วัดห้วยผักชีและเป็นเจ้าอาวาสปกครองวัดห้วยผักชีเป็นรูปแรก ท่านริเริ่มสร้างบูรณปฏิสังขรณ์เสนาสนะและเริ่มสร้างอุโบสถวัดห้วยผักชี วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2515 และทำการผูกพัทธสีมาเมื่อ พ.ศ. 2515
กุเดทามะ
กุเดทามะ เป็นตัวละครการ์ตูนในปี พ.ศ. 2556 สร้างโดยบริษัทซานริโอ ประเทศญี่ปุ่น ตัวละครเป็นมานุษยรูปนิยมของไข่แดงผู้มีอุปนิสัยหลักคือขี้เกียจและเศร้าสร้อย ชื่อ "กุเดทามะ" มาจากคำภาษาญี่ปุ่น  ที่มีความหมายว่า "ขี้เกียจ" และ  ที่มีความหมายว่า "ไข่" กุเดทามะสร้างสรรค์โดย Amy นักออกแบบของซานริโอ ซึ่งมีชื่อจริงว่า
เดิมกลุ่มเป้าหมายเจาะตลาดวัยก่อนวัยรุ่น วัยรุ่น และผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้องความรู้สึกของกุเดทามะเกี่ยวกับความยากลำบากในการเอาตัวรอดในสังคมยุคปัจจุบัน ด้วยเหตุนี้กลุ่มเป้าหมายจึงขยายไปถึงคนรุ่นมิลเลนเนียลด้วย ในปี พ.ศ. 2562 กุเดทามะเป็นตัวละครที่ทำกำไรมากที่สุดเป็นอันดับสามของซานริโอ กุเดทามะปรากฏในซีรีส์แอนิเมชันช่วงเช้าทางช่องทีบีเอสของญี่ปุ่นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 ถึง พ.ศ. 2563 และปรากฏในซีรีส์ของเน็ตฟลิกซ์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 มีการสร้างวิดีโอเกมและหนังสือการ์ตูนที่อิงจากตัวละครกุเดทามะ เครื่องบินและรถไฟได้รับการตกแต่งในธีมกุเดทามะ และร้านอาหารก็มีบริการเมนูไข่ในธีมกุเดทามะ ตัวละครยังได้ปรากฏบนสินค้าหลากหลายประเภท เช่น เครื่องแต่งกาย เครื่องเขียน และของเล่น
การสร้างสรรค์และประวัติ
กุเดทามะถูกสร้างสรรค์ขึ้นในปี พ.ศ. 2556 โดย Amy หรือ นักออกแบบอายุ 26 ปี (ในเวลานั้น) ของซานริโอ การสร้างสรรค์กุเดทามะได้แรงบันดาลใจจากจากไข่ที่ Amy เตรียมจะใช้ทำอาหารเย็นหลังการทำงานตลอดทั้งวัน Amy เห็นว่าไข่แดงดูน่ารักเพราะท่าทางขี้เซาของมัน และรู้สึกว่าไข่แดงดูเหมือนคนรุ่นเยาว์ในยุคนี้ที่รู้สึกว่าชีวิตน่าเบื่อหน่าย เธอจึงออกแบบตัวละครไข่และสร้างบุคลิกให้ดึงดูดคนยุคมิลเลนเนียล
ในปี พ.ศ. 2556 กุเดทามะเข้าร่วมในการแข่งขันเกี่ยวกับอาหารที่จัดขึ้นโดยซานริโอ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักออกแบบและทดสอบตัวละครใหม่ กุเดทามะได้อันดับสองในการแข่งขัน โดยผู้ชนะเลิศคือเนื้อปลาแซลมอนผู้ร่าเริงชื่อคิริมิจัง แม้ว่าในตอนแรกกุเดทามะจะได้รับความนิยมน้อยกว่าคิริมิจัง แต่ภายหลังก็มีแฟน ๆ เพิ่มขึ้นและขึ้นมามีมูลค่าทางการตลาดสูงกว่าตัวละครปลาแซลมอน
ชื่อ "กุเดทามะ" มีที่มาจากคำสองคำ คำแรกคือเสียงสือความว่า  ซึ่งใช้สื่อถึงความรู้สึกเกียจคร้านและขาดพลังงาน คำที่สองคือคำภาษาญี่ปุ่น  ที่มีความหมายว่า "ไข่" ดังนั้นชื่อ "กุเดทามะ" จึงแปลได้ว่า "ไข่ขี้เกียจ"
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 บัญชีทวิตเตอร์ของกุเดทามะอย่างเป็นทางการโดยซานริโอมีผู้ติดตาม 1.029 ล้านคน ถือเป็นตัวละครที่มีผู้ติดตามมากที่สุดในบรรดาตัวละครซานริโอทั้งหมด. ในปี พ.ศ. 2562 กุเดทามะเป็นตัวละครที่ทำกำไรได้มากที่สุดเป็นอันดับสามของซานริโอ รองจากเฮลโลคิตตีและมายเมโลดี้
ตัวละคร
กุเดทามะเป็นไข่แดงของไข่ดิบที่มีสีเหลืองเข้ม มีหัวแต่ไม่มีคอ ลำตัวมีแขนขาแต่ไม่มีนิ้วมือหรือนิ้วเท้า ดวงตาถูกวาดเหมือนวงรีสองวง ท่าทางเฉื่อยชา มีปากมีลิ้นแต่ไม่มีฟันที่ชัดเจน อาหารโปรดคือโชยุและเป็นหนึ่งในไม่กี่อย่างที่ช่วยกระตุ้นกุเดทามะได้ มักเป็นปรากฏในท่านอนบนไข่ขาวที่ใช้ต่างเตียง และใช้เบคอนต่างผ้าห่ม นอกจากนี้ยังมีภาพอื่น ๆ อีกมากมายเกี่ยวกับกุเดทามะที่สอดคล้องกับวิธีการปรุงไข่แบบต่าง ๆ ตัวละครปรากฏเช่นไข่ที่ยังไม่ได้ปอกเปลือก ไข่คน ไข่ดาว ไข่ต้ม ไข่สไลซ์ แซนวิชสลัดไข่ ไข่เบเนดิกต์ คัสตาร์ด มายองเนส ไข่เยี่ยวม้า และขนมอบที่ทำจากไข่
วัฒนธรรม
ปัจจัยด้านวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับกระแสความนิยมของกุเดทามะสามารถสรุปได้เป็น 2 ประเภท คือวัฒนธรรมคิโมะ-คาวาอี และวัฒนธรรมอาหารของญี่ปุ่น วัฒนธรรมทั้งสองนี้สามารถอธิบายถึงแนวโน้มที่ไม่หยุดยั้งของกุเดทามะและเหตุผลที่อยู่เบื้องหลังความนิยมได้
คิโมะ-คาวาอี
กุเดทามะแตกต่างจากตัวละครที่น่ารักและมองโลกในแง่ดีอื่น ๆ ในวัฒนธรรมคาวาอีของญี่ปุ่น เนื่องจากกุเดทามะมีแง่มุมที่แย่จึงถูกจัดให้อยู่ในประเภทคิโมะ-คาวาอี (ซึ่งแปลว่า "น่ารักน่าขยะแขยง" หรือ "น่ารักน่าขนลุก") ความคิโมะ-คาวาอีของกุเดทามะแสดงออกผ่านความหดหู่ใจซึ่งทำให้มันบ่นเกี่ยวกับชีวิตที่ลำบากของมันอยู่ตลอดเวลา
การที่กุเดทามะพูดค้านสิ่งต่าง ๆ ต่อหลายสิ่งหลายอย่างในชีวิตทำให้กุเดทามะกลายเป็นที่นิยมอย่างไม่เคยมีมาก่อนในหมู่ชาวญี่ปุ่นที่น่าจะอดทนและขยันหมั่นเพียร มีผู้ให้ความเห็นว่าความนิยมของกุเดทามะสามารถตีความได้ว่าเป็นสัญญาณของความไม่สนใจต่องานของคนยุคมิลเลนเนียล และยังอาจจะถึงบ่งบอกถึงอาการของภาวะซึมเศร้า นักแปลชื่อ แมตต์ อัลต์แสดงความคิดเห็นว่า "มาสคอตเช่นกุเดทามะเป็นวิธีที่เหมาะในการแสดงตัวตนมากกว่าแค่พูดหรือพิมพ์แสดงอารมณ์ออกมา"
วัฒนธรรมอาหาร
วัฒนธรรมประชานิยมของญี่ปุ่นก่อนหน้านี้มีตัวละครที่เกี่ยวกับอาหาร เช่น อันปังแมน ซูเปอร์ฮีโร่ถั่วแดง กับซีรีส์แอนิเมชันที่มีตัวละครต่าง ๆ ที่ทำจากไข่
ซีรีส์โทรทัศน์
ซีรีส์แอนิเมชันขนาดสั้นของกุเดทามะออกอากาศทางช่องทีบีเอส (Tokyo Broadcasting System) ของญี่ปุ่นระหว่างปี พ.ศ. 2557 ถึง พ.ศ. 2563 ออกอากาศทุกวันโดยเป็นส่วนหนึ่งของรายการข่าวครอบครัวยามเช้า  แต่ละตอนยังมีเกมที่ชื่อว่า "Gudetama Chance!" ซึ่งให้ผู้ชมใช้รีโมตคอนโทรลเพื่อชิงรางวัล แต่ละตอนและส่วนเกมจะใช้เวลาเพียงหนึ่งนาทีเท่านั้น ในปี พ.ศ. 2562 มีมากกว่า 1,200 ตอน
ซีรีส์เป็นเรื่องราวของกุเดทามะและตัวละครมนุษย์ที่ปรากฏซ้ำ หนึ่งในตัวละครดังกล่าวคือ ชายหนุ่มที่สวมชุดสีเหลืองคล้ายกับชุดเซ็นไตแต่เปิดใบหน้า คล้ายกับกุเดทามะที่มีรูปร่างเหมือนมนุษย์ ช่วงสั้น ๆ ของซีรีส์จบลงด้วยเพลงประจำตัวของกุเดทามะและการเต้นรำสไตล์ร่วมสมัยที่แสดงโดยคุณนิเซทามะ
ดนตรี
วงอัลเตอร์เนทีฟร็อก They Might Be Giants สร้างสรรค์เพลงที่ชื่อว่า "Gudetama's Busy Days".
วิดีโอเกม
มีวิดีโอเกมญี่ปุ่นสองเกมเกี่ยวกับกุเดทามะบนเครื่องเล่นนินเท็นโด 3ดีเอส วางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2558 และ พ.ศ. 2559 และทามากตจิในธีมกุเดทามะในปี พ.ศ. 2560
Gudetama Tap! เป็นเกมมือถือที่เปิดตัวในปี พ.ศ. 2562 เป็นเกมเล่นฆ่าเวลาหรือเกมสะสม เกมนี้เล่นง่ายแต่ใช้เวลารอนาน เกมนี้เกี่ยวกับการใช้สูตรอาหารต่าง ๆ ปรุงกุเดทามะประเภทต่าง ๆ เป็นหลัก สูตรอาหารที่ต้องใช้เวลารอนานหลายชั่วโมงสามารถปรุงกุเดทามะที่หายากได้ และผู้เล่นมีเป้าหมายที่จะรวบรวมกุเดทามะทุกชนิดเท่าที่จะทำได้
ผลิตภัณฑ์
เดิมกุเดทามะมีกลุ่มเป้าหมายคือผู้ชมวัยก่อนวัยรุ่น แต่ภายหลังได้ขยายตลาดไปถึงคนรุ่นมิลเลนเนียลด้วย มีการส่งออกในหลายประเทศ เช่น จีน สิงคโปร์ สหราชอาณาจักร และเกาหลีใต้ ภายในสองปีหลังการเปิดตัวกุเดทามะ ซานริโกได้ส่งออกสินค้าในธีมกุเดทามะในประเทศญี่ปุ่นเกือบ 2,000 ชนิด ตั้งแต่ดินสอไปถึงกระเป๋าเดินทาง
เครื่องบิน
ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2559 EVA Air ได้เปิดตัวเครื่องบินธีมของซานริโอใหม่ในธีมกุเดทามะ เป็นเครื่องบินแอร์บัส A321-200 ที่จุผู้โดยสารได้ 184 ที่นั่ง โดยแบ่งเป็นชั้นธุรกิจ 8 ที่นั่ง และชั้นประหยัด 176 ที่นั่ง บินระหว่างไต้หวันและโตเกียว หมอนและเก้าอี้วาดเป็นรูปกุเดทามะพร้อมแว่นกันแดดในมือ แสดงถึงบรรยากาศยามว่างของการเดินทาง
เครื่องสำอาง
ในปี พ.ศ. 2559 แบรนด์เครื่องสำอางเกาหลีชื่อ Holika Holika สร้างสรรค์ชุดเครื่องสำอางในธีมกุเดทามะ มีสินค้าทั้งหมด 11 รายการในชุด ซึ่งมีหน้าของกุเดทามะอยู่บนผลิตภัณฑ์ กุเดทามะและตัวละครของซานริโออื่น ๆ ยังได้ปรากฏบนผลิตภัณฑ์บำรุงผิวของ Creme Shop
ร้านอาหาร
มีร้านอาหารธีมกุเดทามะในประเทศญี่ปุ่น จีน สิงคโปร์ และในกรุงลอนดอน ร้านอาหารตกแต่งด้วยภาพกุเดทามะ บริการเมนูไข่ต่าง ๆ ที่มีใบหน้าของกุเดทามะให้กับลูกค้า ในปี พ.ศ. 2557 Village Vanguard Diner Lumine Machida ได้เปิดคาเฟ่ธีมกุเดทามะในเวลาจำกัด โดยบริการเค้ก เบอร์เกอร์ พุดดิ้ง และอื่น ๆ ตามธีม
ในปี พ.ศ. 2559 โชริวราเม็งได้สร้างรายการอาหารพิเศษจำกัดจำนวนที่ปรุงขึ้นเพื่อให้ดูเหมือนตัวละครจากซีรีส์กุเดทามะ ใบหน้าของกุเดทามะถูกวาดบนขนมปังเบอร์เกอร์และอาหารส่วนใหญ่มีไข่เป็นส่วนประกอบ
เครื่องแต่งกาย
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2559 แบรนด์ Stayreal ของไต้หวันร่วมกับกุเดทามะ และออกรายการเสื้อยืด หมวกแก๊ป ถ้วย หน้ากาก และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ในจำนวนจำกัด
ในเดือนเมษายน พง.ศ. 2562 Stayreal ร่วมงานกับกุเดทามะเป็นครั้งที่สอง โดยเพิ่มแบรนด์ผู้หญิง Rockcoco ความร่วมมือเน้นที่หัวข้อ “Lazy is the new busy” (ความขี้เกียจคือความวุ่นใหม่)
ยูนิโคล่ร่วมกับซานริโอออกสินค้าอย่างเสื้อยืดกุเดทามะ
Anwar Carrots ออกสินค้าจากความร่วมมือของกุเดทามะ เช่น กระเป๋าคาดเอว หมวก และเสื้อเชิ้ต
รถไฟ
ในปี พ.ศ. 2561 รถไฟเซบุสร้างรถไฟในธีมกุเดทามะ รถไฟขบวนนี้แล่นไปตามสายเซบุชินจูกุและสายเซบุไฮจิมะตั้งแต่กลางเดือนสิงหาคมถึงพฤศจิกายน จากนั้นจึงแล่นไปตามสายเซบุอิเกบูกูโระจนถึงสิ้นเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 รถไฟทั้งขบวนทาสีเหลือง โดยมีใบหน้าของกุเดทามะด้านหน้าและด้านหลัง ภายในรถไฟมีการติดตั้งกุเดทามะขนาดใหญ่ที่ด้านข้างของที่นั่งและเหนือชั้นวาง
ผู้เล่นในฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2020
ในการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2020 ที่จัดขึ้นใน 11 เมืองทั่วยุโรประหว่างวันที่ 11 มิถุนายน ถึง 11 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 ทีมชาติทั้ง 24 ทีมที่เข้าร่วมแข่งขันจะต้องลงทะเบียนรายชื่อผู้เล่นที่มีได้สูงสุด 26 คน โดยจะต้องมีผู้เล่นตำแหน่งผู้รักษาประตู 3 คน ก่อนวันที่ 1 มิถุนายน เวลา 23:59 น. (CEST) หรือ 10 วันก่อนการแข่งขัน ซึ่งผู้เล่นจะต้องอยู่ในรายชื่อทีมเท่านั้นจึงจะมีสิทธิเข้าร่วมแข่งขัน
หากมีผู้เล่นในรายชื่อทีมที่ส่งมาได้รับบาดเจ็บ หรือเจ็บป่วยก่อนการแข่งขันนัดแรกของทีม สามารถเปลี่ยนตัวผู้เล่นหากแพทย์ประจำทีมและแพทย์จากคณะกรรมการแพทย์ยูฟ่ายืนยันว่าผู้เล่นบาดเจ็บ หรือเจ็บป่วยรุนแรงจนไม่สามารถเข้าร่วมแข่งขันได้ ผู้เล่นที่มีผลการทดสอบไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่เป็นบวก หรือผู้ที่เป็น "สัมผัสใกล้ชิด" กับผู้ที่มีผลทดสอบเป็นบวกและถูกกักตัวโดยการตัดสินใจของหน่วยงานสาธารณสุข ถือเป็นกรณีของการเจ็บป่วยรุนแรง และสามารถเปลี่ยนผู้เล่นได้ก่อนการแข่งขันนัดแรก ส่วนผู้รักษาประตูที่ได้รับบาดเจ็บหรือเจ็บป่วยหลังจากการแข่งขันนัดแรกของทีม สามารถเปลี่ยนผู้เล่นได้แม้ว่าผู้รักษาประตูคนอื่นในทีมยังอยู่ สำหรับผู้เล่นที่ถูกเปลี่ยนออกแล้ว จะไม่สามารถกลับเข้ามาใหม่ได้
ตำแหน่งผู้เล่นที่ระบุไว้ในแต่ละคนเป็นไปตามรายชื่อทีมอย่างเป็นทางการที่เผยแพร่โดยยูฟ่า อายุผู้เล่นที่ระบุไว้ในแต่ละคนคือนับจากวันที่ 11 มิถุนายน 2021 ซึ่งเป็นวันแรกของการแข่งขัน จำนวนลงเล่นและประตูของผู้เล่นแต่ละคนจะไม่นับรวมกับการแข่งขันใด ๆ ที่เล่นหลังจากเริ่มต้นการแข่งขันหลังการแข่งขันเริ่มต้นขึ้น สัญชาติของแต่ละสโมสรแสดงถึงเกี่ยวกับสมาคมฟุตบอลประเทศ (ไม่ใช่ลีก) ที่สโมสรนั้นสังกัดอยู่ รวมถึงธงชาติของผู้จัดการทีมสัญชาติอื่นที่ไม่ได้ทำหน้าที่ให้ชาติตนเอง
อิตาลี
ผู้จัดการทีม: โรแบร์โต มันชีนี
สวิตเซอร์แลนด์
ผู้จัดการทีม: วลาดิมีร์ เป็ตกอวิช
สวิตเซอร์แลนด์ประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 29 คนเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม
ตุรกี
ผู้จัดการทีม: เชนอล กือเนช
ตุรกีประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 30 คนเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน
เวลส์
เวลส์ประกาศเมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 2021 ว่า ร็อบ เพจ จะทำหน้าที่ผู้จัดการทีมในการแข่งขันครั้งนี้ หลังจากที่ไรอัน กิกส์ ผู้จัดการทีม ถูกสำนักงานอัยการตั้งข้อหา เวลส์ประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 28 คนเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม
เบลเยียม
เบลเยียมประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
เดนมาร์ก
ผู้จัดการทีม: แคสเปอร์ ยูลมัน
เดนมาร์กประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
ฟินแลนด์
ผู้จัดการทีม: มาร์กกู กาเนร์วา
รัสเซีย
ผู้จัดการทีม: สตานิสลัฟ เชียร์เชซอฟ
รัสเซียประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 30 คนเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน
ออสเตรีย
ผู้จัดการทีม: 🇩🇪 ฟรังโค โฟดา
ออสเตรียประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 30 คนเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม
เนเธอร์แลนด์
ผู้จัดการทีม: ฟรังก์ เดอ บูร์
เนเธอร์แลนด์ประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 34 คนเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม
นอร์ทมาซิโดเนีย
ผู้จัดการทีม: อีกอร์ อังแกลอฟสกี
นอร์ทมาซิโดเนียประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
ยูเครน
ผู้จัดการทีม: อันดรีย์ แชวแชนกอ
ยูเครนประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 35 คนเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน
โครเอเชีย
ผู้จัดการทีม: ซลัตกอ ดาลิช
โครเอเชียประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
เช็กเกีย
ผู้จัดการทีม: ยาโรสลัฟ ชิลฮาวี
เช็กเกียประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
อังกฤษ
ผู้จัดการทีม: แกเร็ท เซาท์เกต
อังกฤษประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 33 คนเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ดีน เฮนเดอร์สันถอนตัวเนื่องจากอาการบาดเจ็บและถูกแทนที่โดยแอรอน แรมส์เดล เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน หลังผ่านเกมแรก
สกอตแลนด์
ผู้จัดการทีม: สตีฟ คลาร์ก
สกอตแลนด์ประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
โปแลนด์
ผู้จัดการทีม: เปาลู โซซา
โปแลนด์ประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
สโลวาเกีย
ผู้จัดการทีม: สเจฟัน ตาร์กอวิช
สโลวาเกียประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 24 คนเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน
สเปน
ผู้จัดการทีม: ลุยส์ เอนริเก
สวีเดน
ผู้จัดการทีม: ยันเนอ อันเดอช็อน
สวีเดนประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
ฝรั่งเศส
ผู้จัดการทีม: ดีดีเย เดช็อง
ฝรั่งเศสประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
เยอรมนี
ผู้จัดการทีม: โยอาคิม เลิฟ
เยอรมนีประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
ฮังการี
ผู้จัดการทีม: 🇮🇹 มาร์โก รอสซี
ฮังการีประกาศรายชื่อผู้เล่นเบื้องต้น 35 คนเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 และประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน
โปรตุเกส
ผู้จัดการทีม: ฟือร์นังดู ซังตุช
โปรตุเกสประกาศรายชื่อผู้เล่นรอบสุดท้ายเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
มารายห์ แครี
มารายห์ แครี (Mariah Carey; เกิด 27 มีนาคม ค.ศ. 1969) เป็นนักร้องชาวอเมริกา นักแต่งเพลง โปรดิวเซอร์เพลง และนักแสดง เธอมีผลงานเปิดตัวครั้งแรกในปี ค.ศ. 1990 ภายใต้การชักนำของผู้บริหารค่ายเพลงโคลัมเบียเรเคิดส์ ทอมมี มอตโตลา และได้กลายเป็นศิลปินคนแรกที่มี 5 ซิงเกิลแรกติดชาร์ตอันดับ 1 บนบิลบอร์ดฮอต 100 หลังจากนั้นเธอได้แต่งงานกับมอตโตลาในปี ค.ศ. 1993 มีผลงานเพลงฮิตมากมายและยังทำให้เธอเป็นศิลปินที่มียอดขายสูงสุดของค่ายโคลัมเบีย และจากข้อมูลของนิตยสารบิลบอร์ด เธอเป็นศิลปินที่ประสบความสำเร็จที่สุดในคริสต์ทศวรรษ 1990 และยังถูกยกย่องให้เป็นตัวแทนศิลปินแห่งยุค90 ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดจากทางบิลบอร์ด ในสหรัฐอเมริกา
หลังจากที่เธอเลิกรากับมอตโตลาในปี ค.ศ. 1997 แครีได้เริ่มทำเพลงฮิปฮอปในผลงานอัลบั้มของเธอ ที่ในเบื้องต้นแล้วประสบความสำเร็จดี แต่ความนิยมของเธอก็ลดลงหลังจากเธอออกจากโคลัมเบียในปี ค.ศ. 2001 เธอเซ็นสัญญากับเวอร์จินเรเคิดส์แต่ล้มเหลวจากค่ายเพลงที่ซื้อสัญญาคืนในปีถัดมาหลังจากที่เธอสติแตกต่อสาธารณชน เช่นเดียวกับเสียงตอบรับด้านลบจากภาพยนตร์ Glitter และผลงานอัลบั้มประกอบภาพยนตร์ ต่อมาในปี ค.ศ. 2002 แครีย์เซ็นสัญญากับค่ายไอแลนด์เรเคิดส์ และหลังจากไม่ค่อยที่จะประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เธอก็กลับมาขึ้นอันดับต้น ๆ ของเพลงป็อปในปี 2005
แครีย์มียอดขายอัลบั้ม ซิงเกิลและวิดีโอมากกว่า 260 ล้านชุด ทั่วโลก  เธอยังมีชื่อว่าเป็นศิลปินป็อปหญิงที่มียอดขายมากที่สุดในสหัสวรรษจากงานเวิลด์มิวสิกอวอร์ดส 2002 และจากข้อมูลของสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงของสหรัฐอเมริกา เธอเป็นศิลปินหญิงที่มียอดขายมากที่สุดเป็นอันดับ 2 และเป็นอันดับ 17 ของศิลปินทั้งหมดด้วยยอดขายอัลบั้มมากกว่า 72 ล้านชุด เฉพาะในสหรัฐอเมริกา เธอยังติดอันดับศิลปินที่มียอดขายมากที่สุดในยุคการสำรวจยอดขายโดยนีลสันซาวด์สแกนของสหรัฐอเมริกา (เป็นที่ 2 ของศิลปินทั้งหมด) เธอยังเป็นศิลปินเดี่ยวที่มีซิงเกิลอันดับ 1 มากที่สุดในสหรัฐอเมริกา (19 ซิงเกิล เป็นที่สองรองจากวงเดอะบีตเทิลส์) นอกจากนั้นเธอยังได้รับรางวัลแกรมมี่ 5 ครั้ง และเธอยังเป็นที่รู้จักในความสามารถการร้องเพลงที่มีช่วงกว้าง ทรงพลัง การร้องเทคนิคที่เรียกว่า "เมลิสม่า" และการใช้ whistle register โดยมีสื่ออ้างว่าเธอสามารถทำเสียงได้ตั้งแต่ F#2–Bb7 ในการแสดงสดและ Eb2–G#7 ในสตูดิโอ
ชีวิตในวัยเด็กและครอบครัว ปี 1969 ถึง 1990
มารายห์ แครีย์ เกิดเมื่อวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1969 ที่ เมืองฮันติงตัน รัฐนิวยอร์ก เป็นบุตรคนที่สามและคนสุดท้องของนักร้องโอเปราและนักฝึกสอนการขับร้องชาวไอริชอเมริกัน ชื่อ แพทรีเชีย ฮิกกี้ กับ วิศวกรอากาศยานชาวเวเนซูเอล่า-แอฟริกัน ชื่อ อัลเฟรด รอย แครีย์ แครีมีพี่สาวชื่อ แอลิสัน อายุมากกว่าเธอสิบปี และพี่ชายชื่อ มอร์แกน อายุมากกว่าเธอเก้าปี ชื่อของแครีย์นั้นไม่มีชื่อกลาง ส่วนชื่อ "มารายห์" มีที่มามาจากเพลง "(And They Call the Wind) Mariah" ในละครบรอดเวย์เรื่อง "Paint Your Wagon"
จากการที่แครีย์มีผู้ปกครองมาจากชาติพันธุ์ที่ต่างกัน ครอบครัวของเธอจึงประสบกับปัญหาทางด้านการแบ่งแยกเชื้อชาติเสมอ ตั้งแต่การโดนดูถูก เมินเฉย หรือแม้กระทั่งถูกกระทำด้วยความรุนแรง เป็นผลให้ครอบครัวของแครีย์ต้องย้ายที่อยู่ไปรอบ ๆ นครนิวยอร์กบ่อย ๆ เพื่อหาที่อาศัยในสภาพแวดล้อมที่ดีกว่า ความตึงเครียดภายในครอบครัวได้ทำให้บิดามารดาของเธอหย่าร้างกันในที่สุด ซึ่งขณะนั้น แครีย์มีอายุได้สามขวบเท่านั้น แครีย์และมอร์แกนอาศัยอยู่กับมารดาในขณะที่แอลิสันไปอาศัยอยู่กับผู้เป็นบิดา แครีย์ไม่ค่อยได้ติดต่อกับบิดาของเธอเท่าใดนักยกเว้นช่วงวันหยุด แต่ก็น้อยลงเมื่อเธอมีอายุมากขึ้น แพทริเชียเลี้ยงดูแครีย์ขณะที่เธอต้องทำงานสองถึงสามงานและก็ยังคงต้องย้ายที่อยู่อาศัยอยู่บ่อย ๆ ในเขตลองไอแลนด์
มารายห์ แครีย์ เริ่มร้องเพลงเมื่ออายุได้สามขวบ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา แม่ของเธอเชื่อว่าเธอมีพรสวรรค์ในด้านการร้องเพลง จริง ๆ แล้วแพทริเชียชอบพาแครีย์ไปดูการซ้อมโอเปราอยู่บ่อย ๆ แครีย์เริ่มแสดงต่อหน้าสาธารณชนครั้งแรกเมื่อเธออายุหกขวบและเริ่มประพันธ์เพลงครั้งแรกตอนกำลังศึกษาในชั้นประถม แครีย์เรียนจบจากโรงเรียนประถมโอลด์ฟิลด์และโรงเรียนมัธยมฮาร์เบอร์ฟิลด์สใน กรีนลอว์น นิวยอร์ก แต่มักจะขาดเรียนอยู่บ่อย ๆ เนื่องจากเธอพยายามจะเข้าสู่วงการบันเทิง ทำให้เธอได้ฉายาว่า "มิราจ" (ภาพลวงตา) จากเพื่อน ๆ และเป็นเรื่องแปลกที่แครีย์ไม่เคยเข้าร่วมวงร้องเพลงประสานเสียงของโรงเรียนเลย
ต่อมา เธอได้รับงานเป็นนักร้องเสียงประสานให้แก่ เบรนด้า เค. สตารร์ และในปี ค.ศ. 1988 ในช่วงนั้น แครีย์ได้พบกับผู้บริหารระดับสูงจากค่ายเพลง "โคลัมเบีย" ชื่อ ทอมมี่ มอตโตล่า ในงานเลี้ยงแห่งหนึ่งซึ่งเพื่อนของเธอได้นำม้วนเทปตัวอย่างที่อัดเสียงของแครีย์ตอนร้องเพลงเอาไว้ให้แก่เขา เทปม้วนนั้นเปิดในงานเลี้ยงและทอมมี่ก็ประทับใจกับสิ่งที่ได้ฟังเป็นอย่างมาก เขาจึงกลับไปที่งานเลี้ยงเพื่อตามหาแครีย์ แต่เธอก็กลับไปแล้ว แต่ในที่สุดเขาก็สามารถตามหาแครีย์จนพบและเซ็นสัญญาให้เข้ามาอยู่ในสังกัด เหตุการณ์ที่เหมือนกับเทพนิยายเรื่องซินเดอเรลล่าเรื่องนี้ได้กลายเป็นเรื่องเล่าในวงการบันเทิงเกี่ยวกับการปรากฏตัวของแครีย์สู่สายตาของสาธารณชน
การประสบความสำเร็จในช่วงแรก ปี 1990 ถึง 1992
แครีย์เริ่มอาชีพนักร้องเมื่อปี ค.ศ. 1990 ด้วยผลงานอัลบั้มชุดแรกที่มีชื่อชุดตรงกับชื่อของเธอเอง อัลบั้มนี้มีเพลงที่ติดอันดับ 1 ของตารางจัดอันดับเพลงในสหรัฐอเมริกาถึง 4 เพลง ได้แก่ เพลง "Vision Of Love", "Love Takes Time", "Someday" และ "I Don't Wanna Cry" แต่อัลบั้มนี้ก็ไม่ได้ประสบความสำเร็จในระดับสากลเท่าที่ควร อย่างไรก็ดี อัลบั้มของเธอก็ขึ้นอันดับ 1 ของบิลบอร์ดฮอต 200 โดนยื้อไว้ได้ถึง 11 สัปดาห์ โดยทำยอดขายในปัจจุบันถึง 20 ล้านแผ่น ในปี ค.ศ. 1991 แครีย์ก็ได้รับรางวัลแกรมมีเป็นครั้งแรก กับรางวัลศิลปินป็อปฝ่ายหญิงยอดเยี่ยมและศิลปินหน้าใหม่ยอดเยี่ยม และเธอก็ได้แสดงสดด้วยเพลง vision of love ด้วย
อัลบั้มชุดที่ 2 ที่ชื่อ Emotions ออกวางจำหน่ายในช่วงเดือนกันยายน ค.ศ. 1991 ในอัลบั้มชุดนี้มีซิงเกิลเพลง "Emotions" ติดอันดับ 1 ในสหรัฐอเมริกาเป็นเวลานาน 3 สัปดาห์ จากความสำเร็จดังกล่าวนี้ ได้ทำให้เธอเป็นศิลปินคนแรกที่เปิดตัวด้วยผลงานซิงเกิลติดอันดับ 1 ในบิลบอร์ดถึง 5 เพลงติดต่อกัน โดยเพลงนี้ ทำให้เธอได้รับการบันทึกลงในกินเนสเวิลด์เรกคอร์ด โดยเป็นนักร้องที่สามารถทำเสียงได้สูงที่สุด โดยทำได้ถึง G#7 ที่งาน AMA 1991 (บางทีก็บอกว่ามี Bb7) นอกจากนั้น ในอัลบั้มนี้ยังมีเพลง "Can't Let Go" ที่หยุดอยู่ที่อันดับ 2 และเพลง "Make It Happen" ก็สูงสุดอันดับ 5 อีกด้วย แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จที่ดีนักทั้งเสียงวิจารณ์และยอดขาย นิตยสารโรลลิงสโตนอธิบายไว้ว่า "เหมือนเดิม ด้วยวัตถุดิบที่น่าสนใจน้อย เพลงรักสไตล์ป็อปที่เหมือนขาดไม่ได้" และอัลบั้มนี้มียอดขายถึง 13 ล้านแผ่นในปัจจุบัน
ความสำเร็จไปทั่วโลก ปี 1993 ถึง 1996
ช่วงปี ค.ศ. 1994 แครีย์ได้ร่วมงานกับ ลูเธอร์ แวนดรอส ในอัลบั้ม Songs โดยได้นำเพลง "Endless Love" เพลงเก่าของไลโอเนล ริชชี และ ไดอาน่า รอสส์ กลับมาร้องใหม่ ปลายปีเดียวกันนั้น แครีย์ยังได้ออกอัลบั้มคริสต์มาสอีก 1 ชุด โดยที่เธอได้มีส่วนร่วมในการประพันธ์เพลง "All I Want For Christmas Is You" ที่อยู่ในอัลบั้มชุดนี้ด้วย ซิงเกิลนี้มียอดขายเฉพาะในประเทศญี่ปุ่นถึง 1.1 ล้านชุดด้วยกัน และยังคงเป็นซิงเกิลที่ขายดีที่สุดของเธอในญี่ปุ่นอีกด้วย เว็บไซต์ All Music Guide วิจารณ์ไว้ว่า "ทำให้ดูเหมือนอุปรากรชั้นสูงในเพลง 'O Holy Night' และทำเพลงแด๊นซ์คลับที่ดูน่ากลัวในเพลง 'Joy to the World'" อัลบั้มชุดนี้ก็ถือเป็นอัลบั้มเพลงคริสต์มาสที่ประสบความสำเร็จที่สุดตลอดกาลโดยมียอดขายสูงถึง 14 ล้านแผ่น
ในปี ค.ศ. 1995 แครีย์ได้ออกผลงานอัลบั้ม Daydream ซึ่งอัลบั้มชุดนี้เธอผสมผสานดนตรีแนวอาร์แอนด์บี ฮิปฮอป และป็อปเข้าด้วยกัน โดยอัลบั้มนี้มีเพลง "Fantasy" เป็นซิงเกิลแรก ทำงานร่วมกับ โอล' เดอร์ตี บาสตาร์ด ศิลปินฮิปฮอป แครีย์พูดว่าทางค่ายโคลัมเบีย ต้นสังกัด ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแปลงในชุดนี้ "ทุก ๆ คนพูดเหมือนว่า 'คุณบ้าไปแล้วเหรอ' พวกเขารู้สึกกังวลมากในการเปลี่ยนแปลงสูตรเก่า ๆ " เพลงนี้ก็สามารถขึ้นอันดับ 1 ในสหรัฐอเมริกาทันทีในสัปดาห์แรกที่เข้าตารางอันดับเพลง ซึ่งนับเป็นศิลปินหญิงคนแรกที่ทำสถิติได้เช่นนี้ และเพลงนี้ยังเป็นเพลงที่ขึ้นอันดับ 1 ในสัปดาห์แรก โดยได้อันดับ 1 นานถึง 8 สัปดาห์ เป็นเพลงที่ 2 ถัดจากเพลง "You Are Not Alone" ของ ไมเคิล แจ็กสัน อีกด้วย ส่วนซิงเกิลที่ 2 เพลง "One Sweet Day" ที่ร่วมร้องกับวงแนวดนตรีอาร์แอนด์บีที่ชื่อ บอยซ์ ทู เม็น ก็ขึ้นอันดับ 1 นานที่สุดในประวัติศาสตร์บนตารางอันดับเพลงซิงเกิลในสหรัฐอเมริกา นานถึง 16 สัปดาห์ และซิงเกิลที่ 3 "Always Be My Baby" ที่ร่วมงานกับเจอร์เมน ดูปริ สามารถขึ้นอันดับ 1 เช่นกัน รวมถึง มียอดการเปิดออกอากาศมากที่สุดประจำปี ค.ศ. 1996 ด้วย
นิตยสารบิลบอร์ด พูดว่า อัลบั้ม Daydream ได้สร้างเสียงตอบรับที่ดีที่สุดแล้ว สำหรับอาชีพนักร้อง และนิวยอร์กไทม์ยังให้เป็นอัลบั้มที่ดีที่สุดในปี 1995 และยังเขียนไว้ว่า " การตัดความเป็นป็อปลูกกวาดออกสู่ ความละเอียดปราณีต ... การเขียนเพลงของเธอได้ก้าวกระโดด ผลคือดูสบายขึ้น เซ็กซี่ขึ้น และดูลดความน่าเบื่อคุ้นหูออก
นอกจากผลงานของเธอแล้ว ในช่วงปีนี้ แครีย์ยังได้ไปร่วมประสานเสียงให้แก่เพลง "Everytime I close My Eyes" ของเบบี้เฟส อีกด้วย โดยอัลบั้ม Daydream มียอดขายสูงถึง 25 ล้านแผ่น โดยเป็น Diamond Album ชุดที่ 2 ของเธอด้วย
ความเป็นอิสระและภาพลักษณ์ใหม่ ปี 1997 ถึง 2000
ในปี ค.ศ. 1997 มารายห์ แครีย์ และทอมมี่ มอตโตล่า ก็ต้องแยกทางกัน หลังจากที่เธอต้องสร้างภาพสู่สาธารณชนว่าเธอมีความสุขในชีวิตคู่ ซึ่งแท้จริงแล้วแครีย์ไม่มีความสุขเลย เธอถูกปฏิบัติเหมือนนกในกรงทอง เธอถูกเฝ้าดูทุกฝีก้าว ไม่มีความเป็นอิสระ จนสุดท้ายการหย่าร้างก็เกิดขึ้นในปีถัดมา
ในปีเดียวกันนี้ อัลบั้ม Butterfly ของเธอก็ออกวางจำหน่าย และขึ้นอันดับ 1 ในสัปดาห์แรกเป็นครั้งที่ 2 ภาพลักษณ์ของเธอในอัลบั้มชุดนี้เน้นไปที่ความเซ็กซี่เป็นหลัก ส่วนเพลงที่อยู่ในอัลบั้มชุด นี้แครีย์ได้สร้างออกมาในดนตรีแนวอาร์แอนด์บีและฮิปฮอปอย่างจริงจัง อัลบั้มนี้เธออธิบายไว้ว่า ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของเธออย่างเต็มที่ ในผลงานเพลงชิ้นนี้ อย่างไรก็ตามเธอก็เสริมต่อว่า "ฉันไม่คิดว่า มันจะเป็นอะไรที่หลุดจากความเป็นตัวฉัน ที่เคยทำมาแต่ก่อน" เว็บไซต์ LAUNCHcast วิจารณ์ไว้ว่า "นี่อาจพิสูจน์ได้ว่าแฟนเก่าแก่ อาจกระอักกระอ่วนได้" แต่ก็ชมว่า "เป็นการเปลี่ยนแปลงซึ่งเป็นที่น่าชื่นชมยินดี" โดยในซิงเกิลเพลงแรกที่ชื่อ "Honey" เธอก็ได้ร่วมกันสร้างกับศิลปินแร็ปที่ชื่อ พัฟฟ์ แดดดี้ (ในขณะนั้น) ส่วนเพลง "My All" นั้น ก็ขึ้นสู่อันดับ 1 บนตารางอันดับเพลงซิงเกิลเป็นเพลงที่ 13 ส่วนเพลง "Butterfly" ที่มีเนื้อหากล่าวถึงชีวิตคู่ของเธอ กลับไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร อัลบั้ม Butterfly ทำยอดขายรวม 18 ล้านแผ่น
ต่อมา แครีย์ได้เปิดสังกัดเพลงเล็ก ๆ ชื่อเครฟ เรคคอร์ดส โดยมีศิลปินอย่าง อัลลัวร์ หรือเซเว่น ไมล์ ที่เข้ามาสังกัดกับค่ายนี้ เป็นต้น แต่สุดท้ายก็ได้ยุติกิจการไปในที่สุด ส่วนของงานเบื้องหลังนั้น ในช่วงปีนี้ เธอได้ทำหน้าที่เป็นนักประพันธ์เพลงและควบคุมการบันทึกเพลง ให้แก่ศิลปินคนอื่น ๆ โดยตัวอย่างงานประพันธ์เพลงของเธอนั้นได้แก่ เพลง "Head Over Heels" และ "Last Chance" ของอัลลัวร์ เพลง "Make You Happy" ของเทรย์ โลเรนซ์ (เพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง หน่วยจารชนพิทักษ์จักรวาล (Men in Black)) และเพลง "Where Are You Christmas" ของเฟธ ฮิลล์ (เพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง เดอะกริ๊นช์ ตัวเขียวป่วนเมือง) เป็นต้น ส่วนงานทางด้านการควบคุมการบันทึกเพลงให้ศิลปินอื่น ก็ได้แก่ เพลง "All Cried Out" ของอัลลัวร์ เพลง "After" ของวงเซเว่น ไมล์ และเพลง "Don't Go Looking For Love" ของวงบลาค เป็นต้น ในปี ค.ศ. 1998 แครีย์ก็ได้ออกอัลบั้มรวมเพลงที่ติดอันดับ 1 บนตารางอันดับเพลง โดยใช้ชื่อว่า #1s โดยมีเพลงดังอย่าง "I Still Believe" ซึ่งเป็นเพลงเก่าของเบรนด้า เค. สตารร์ ที่ได้รับความนิยมในปี ค.ศ. 1988 รวมอยู่ในนั้นด้วย (ในเวอร์ชันปี 1988 ของเพลงนี้ แครีย์ได้มีส่วนร่วมในการร้องประสานเสียงด้วย) ยอดขายอัลบั้มนี้ รวม 20 ล้านแผ่น
และที่สร้างความประหลาดใจคือ เธอยังได้ร่วมร้องเพลงคู่กับวิทนีย์ ฮูสตัน ในเพลง "When You Believe" ซึ่งเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง เดอะ พริ้นซ์ ออฟ อียิปต์ (The Prince Of Egypt) โดยเพลงนี้ได้รางวัลจากการประกวดออสการ์อีกด้วย นิตยสารเอ็นเอ็มอีวิจารณ์ไว้ว่า "เพลงนี้มีความ หวานอย่างไร้สาระ เหมือนเพลง 'Hero'" แครีย์ยังได้มีส่วนร่วมกับงานวีเอชวัน ดีวาส์ ทางช่องวีเอชวัน โดยเป็นคอนเสิร์ตที่รวมศิลปินหญิงชื่อดังอย่าง อารีธา แฟรงคลิน, เซลิน ดิออน, กลอเรีย เอสเตฟาน, คาโรล์ คิง และชาเนีย ทเวน มาแสดงร่วมกันโดยเธอได้แสดงเพลง My all,Chains of Fool,Make it Happen นอกจากนั้น ในปีนี้ แครีย์ยังเป็นข่าวกับนักกีฬาเบสบอลทีมนิวยอร์กแยงกี้ส์ที่ชื่อ เดเรค เจเตอร์ อีกด้วย
ในปี ค.ศ. 1999 แครีย์ได้ออกอัลบั้มมาอีก 1 ชุด โดยใช้ชื่อว่า Rainbow ที่เธอทำเพลงแนวฮิปฮอปและอาร์แอนด์บี อย่างอัลบั้ม Butterfly โดยซิงเกิลแรกที่ชื่อ "Hearbreaker" ได้เจย์-ซี มาร่วมร้อง ส่วนมิวสิกวิดีโอเพลงนี้มีค่าใช้จ่ายในการทำมิวสิกวิดีโอมากที่สุดเป็นอันดับที่ 3 ด้วยเงินลงทุน 2.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซิงเกิลที่ 2 "Thank God I Found You" ได้ร่วมงานกับโจ และวงไนน์ตี้เอท ดีกรีส์ เพลงนี้เป็นเพลงอันดับ 1 เพลงที่ 15 ในสหรัฐอเมริกาของเธอ ทางฝั่งสหราชอาณาจักร แครีย์ได้ออกวางขายซิงเกิล "Against All Odds (Take A Look At Me Now)" เพลงเก่าของฟิล คอลลินส์ ในปี ค.ศ. 1984 โดยได้ร่วมร้องกับวงบอยแบนด์ เวสท์ไลฟ์ ขึ้นอันดับ 1 ในสหราชอาณาจักร ถือเป็นเพลงอันดับ 1 ในอังกฤษเป็นเพลงที่ 2 ของเธอ ตัวอัลบั้มในสหรัฐอเมริกาไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรเมื่อเทียบกับอัลบั้มชุดก่อน ๆ โดยขึ้นอันดับ 2 ในสหรัฐอเมริกา สำหรับเสียงวิจารณ์ของอัลบั้ม Rainbow ซันเดย์เฮอรัลด์ พูดไว้ว่า "ก้าวเดินที่ไม่มั่นคงแต่น่าประทับใจ ระหว่างเพลงโซลบัลลาดกับการ่วมงานกับศิลปินอาร์แอนด์บีที่มีชื่อเสียง อย่างสนูป ด็อกกี้ ด็อก ,อัชเชอร์ ... เป็นอัลบั้มป็อป-โซล ที่สละสลวย" นิตยสารไวบ์พูดคล้าย ๆ กันว่า "Rainbow จะเป็นอัลบั้มที่คงไปด้วยความเลื่อมใส ถึงแม้ว่าจะกลายเป็นอัลบั้มที่ทำยอดขายที่ต่ำที่สุดของแครีย์" ยอดขายรวม 10 ล้านแผ่น
ท้ายปี นิตยสารบิลบอร์ด ได้แจกรางวัลให้แก่เธอ รางวัลศิลปินแห่งทศวรรษ และแครีย์ยังได้รางวัลจากเวิลด์ มิวสิก อวอร์ดส รางวัลศิลปินหญิงที่มียอดขายมากที่สุดในสหัสวรรษ นอกจากนี้เธอยังทำสถิติเป็นศิลปินคนเดียวในประวัติศาสตร์ อันดับเพลงในนิตยสารบิลบอร์ดที่มีเพลงอันดับ 1 ทุก ๆ ปีในทศวรรษ 1990 (ปี ค.ศ. 1990-1999) นอกจากนี้แครีย์ยังได้ก้าวสู่ฐานะศิลปินแนวอาร์แอนด์บี โดยได้ทำงานกับเจย์-ซี เพลง "Things That U Do" และ "Got A Thing For You" ของดา แบรท
อุปสรรคในเรื่องส่วนตัวและอาชีพ ปี 2001 ถึง 2003
หลังจากที่เธอได้รับรางวัลเวิลด์ มิวสิก อวอร์ดส แครีย์ได้สิ้นสุดสัญญากับโซนี่และได้เซ็นสัญญากับอีเอ็มไอด้วยเงิน 80 ล้านปอนด์ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2001 ในช่วงนั้นร่างกายและจิตใจเธอทรุดโทรมลงมาก แครีย์ได้ทิ้งข้อความเสียงลงเว็บไซต์ของเธอ ถึงเรื่องการทำงานหนักมากของเธอในรอบหลายปี นอกจากนั้นความสัมพันธ์กับนักร้องละติน ลุยส์ มิเกลก็จบลง เธอให้สัมภาษณ์หลังจากนั้นว่า "ฉันอยู่กับคนที่ไม่รู้จักฉันจริง ๆ และฉันก็ไม่สามารถจัดการเรื่องส่วนตัวได้ ทั้งให้สัมภาษณ์ทั้งวัน มีเวลานอนแค่ราว 2 ชั่วโมงเท่านั้น " แครีย์ยังได้แสดงกิริยาหลุดโลกในรายการของเอ็มทีวี รายการ TRL (Total Request Live) โดยถอดเสื้อผ้าออกกลางรายการ
แครีย์ได้แสดงภาพยนตร์เรื่องแรกเป็นตัวเอกในเรื่องกึ่งอัตชีวประวัติของเธอ Glitter ภาพยนตร์ออกฉายในวันที่ 21 กันยายน หนังเรื่องนี้ถูกวิจารณ์อย่างมากและล้มเหลวในตารางอันดับภาพยนตร์ทำเงินบ็อกซ์ออฟฟิส เมื่อเวอร์จิ้น เรคคอร์ดส ออกขายอัลบั้มที่ 10 ของเธอ "Glitter" แครีย์ก็ไม่สามารถที่จะประชาสัมพันธ์อัลบั้มชุดนี้ได้เท่าที่ควรเนื่องจากเธอประสบปัญหาเรื่องสุขภาพ และการวางขายอัลบั้มในวันที่แย่ที่สุดคือ 11 กันยายน ค.ศ. 2001 (วันเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน) อัลบั้มเข้าตารางอันดับที่อันดับ 7 ซึ่งแย่ที่สุดที่เคยทำได้ หนังสือพิมพ์เซนต์หลุยส์โพสต์-ดิสแพตช์ เขียนไว้ว่า "นี่เป็นช่วงตกต่ำที่สุดของอาชีพเธอ" และนิตยสารเบล็นเดอร์เขียนไว้ว่า "หลังจากที่เธอรุ่งเรืองในอาชีพของเธอ ไม่ว่าจะเป็นยอดการเปิดทางวิทยุ แต่ตอนนี้แทบไม่เป็นเช่นนั้นเลย" "Loverboy" ซิงเกิลแรกในอัลบั้มนี้ขึ้นสูงสุดอันดับ 2 เนื่องจากแผนการตลาดลดราคาเหลือ 99 เซ็นต์ แครีย์ได้ร้องเพลง "Hero" ในวันที่ 21 กันยายน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการหาเงินหลังเหตุการณ์วินาศกรรม 11 ก.ย. และในเดือนธันวาคมเธอได้ร้องเพลงให้แก่กองทัพอเมริกันก่อนไปคอซอวอ หลังออกอัลบั้ม Glitter โซนี่ได้ออกอัลบั้ม Greatest Hits ก่อนช่วงคริสต์มาส อัลบั้มนี้ก็ไม่ประสบความสำเร็จในตารางอันดับเพลง (สูงสุดที่อันดับ 52 )
เดือนมกราคม ค.ศ. 2002 อีเอ็มไอตัดสินใจยกเลิกสัญญากับเธอด้วยเงิน 20 ล้านปอนด์ เธอให้สัมภาษณ์ถึงช่วงเวลาที่อยู่กับต้นสังกัดเวอร์จิ้นว่า "เป็นสถานการณ์ที่ตึงเครียด การตัดสินใจเป็นเรื่องเกี่ยวกับผลประโยชน์การเงิน แต่ฉันไม่ได้ตัดสินใจเพราะเกี่ยวกับเงินที่ได้ ฉันเรียนรู้บทเรียนครั้งใหญ่จากเหตุการณ์ครั้งนี้" และหลังจากนั้นหนึ่งปีแครีย์ได้เซ็นสัญญาอีกครั้งกับ “Island Records” ด้วยสัญญา 20 ล้านเหรียญและเปิดค่ายใหม่ของเธอ MonarC ต่อมากรกฎาคม ปี 2002 เป็นช่วงที่พ่อของเธออัลเฟรด รอย แครีย์เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง
แครีย์ได้ร่วมแสดงเป็นตัวประกอบในภาพยนตร์เรื่องไวส์เกิร์ลส (WiseGirls) แครีย์ ได้ออกอัลบั้ม Charmbracelet กับสังกัดใหม่ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2002 ติดบนตารางอันดับอัลบั้มสูงสุดอันดับ 3 ในอัลบั้มนี้แครีย์ได้ถ่ายทอดเพลงผ่านบทเพลงซึ่งมีความหมายกับเธอและแฟนเพลง อย่างเพลง "Through The Rain" นอกจากนั้นในอัลบั้มนี้ยังมีเพลง "Boy (I Need You)" ได้ร่วมงานกับศิลปินแนวแร็ปอย่างแคม'รอน รวมถึงได้นำเพลงเก่าของเดฟ เล็พพาร์ด ในปี 1993 นำมาทำใหม่ในเพลง "Bringin' On The Heartbreak" สำหรับเสียงวิจารณ์ในอัลบั้มชุดนี้ เดอะบอสตันโกลบ วิจารณ์ไว้ว่า "แย่ที่สุดของเธอ เผยเสียงร้องที่ไม่มีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นเสียงขึ้นลงที่เข้มแข็งหรือเสียงกระซิบที่อ่อนนุ่ม" นิตยสารโรลลิงสโตน วิจารณ์ว่า "แครีย์ต้องเน้นเพลงให้เธอให้ดูมีพละกำลังขึ้นและความกว้างของเสียงที่เธอเคยโด่งดังมาก่อน Charmbracelet เหมือนสีน้ำที่ไหลซึมออกมาจากบ่อ"
ในปี 2003 แครีย์ได้ร่วมงานกับบัสตา ไรมส์ ในเพลง "I Know What You Want" เพลงนี้ขึ้นสูงสุดอันดับ 3 ในสหรัฐอเมริกาและบรรจุอยู่ในอัลบั้มรีมิกซ์ The Remixes ของเธอด้วย
การกลับมาของเธอ ปี 2004 ถึง 2007
ในปี 2004 แครีย์ใช้เวลาส่วนใหญ่กับการทำอัลบั้ม The Emancipation of Mimi โดยปลายปี 2004 เธอได้ร่วมงานกับจาดาคิส ในเพลง "U Make Me Wanna" ซึ่งสามารถเข้าถึง 10 อันดับแรกบนตารางอันดับเพลงบิลบอร์ด อาร์แอนด์บี/ฮิปฮอป ซิงเกิลส์ ชาร์ท
แครีย์ได้ปฐมทัศน์เพลง "It's Like That" ที่เพียวคลับในลาสเวกัส ได้รับเสียงตอบรับในทางที่ดีและเพลงนี้ก็ขึ้นสูงสุดอันดับ 16 ในตารางอันดับเพลงนิตยสารบิลบอร์ด สื่อต่าง ๆ ให้ความเห็นว่านี่คือการกลับมาของแครีย์ในคำประกาศโดยใช้คำว่า "การกลับมาของเสียงร้อง" (The Return Of The Voice) อัลบั้ม The Emancipation of Mimi เธอได้ร่วมงานกับเดอะเนปจูนส์, คานยี เวสต์ รวมไปถึงเจอร์เมน ดูปริ อัลบั้มนี้ได้ขึ้นอันดับ 1 ในตารางอันดับอัลบั้มบิลบอร์ดตั้งแต่สัปดาห์แรกที่วางขาย ซิงเกิลที่ 2 "วีบีลองทูเกเตอร์" ได้รับการโหมเปิดทางวิทยุจนขึ้นอันดับ 1 ในตารางอันดับเพลงเป็นเวลานานถึง 14 สัปดาห์ ถือเป็นเพลงอันดับ 1 ของแครีย์เพลงแรกในรอบ 5 ปี และเป็นหนึ่งในซิงเกิลที่ประสบความสำเร็จที่สุดของเธอ ซิงเกิลที่ 3 "Shake It Off" ก็ยังได้รับการเปิดทางสถานีวิทยุอย่างมากจนทำให้ขึ้นสูงสุดอันดับ 2 ในตารางอันดับเพลงนิตยสารบิลบอร์ด อีกทั้งซิงเกิลที่ 4 "Don't Forget About Us" ขึ้นอันดับ 1 บนตารางอันดับเพลงนิตยสารบิลบอร์ดเป็นเพลงที่ 17
แครีย์ได้ทัวร์คอนเสิร์ตตามเมืองต่าง ๆ ในชื่อทัวร์ว่า “The Adventures of Mimi” ช่วงซัมเมอร์ ปี 2006
ปี 2007 ถึง 2010
ช่วงกลางปี 2006 หลังจากที่ได้เริ่มทำงานสตูดิโออัลบั้มชุดที่ 11 E=MC² ผลงานอัลบั้มชุดที่ 11 ที่ได้ร่วมงานกับโปรดิวเซอร์อย่าง ซี. “ทริกกี้” สจ๊วต กับ เดอะ-ดรีม ก็ยังมีบรรดาโปรดิวเซอร์รับเชิญไม่ว่าจะเป็น เจอร์เมน ดูปริ ,ดีเจ ทูมป์ หรือแม้กระทั่ง วิลล์ ไอ แอม เป็นต้น กับซิงเกิลแรก "ทัชมายบอดี" ที่สามารถขึ้นอันดับ 1 บนชาร์ทซิงเกิล 100 อันดับ ทำให้เธอมีเพลงอันดับ 1 ถึง 18 ซิงเกิล แซงหน้า เอลวิส เพรสลีย์ที่มีซิงเกิลอันดับ 1 อยู่ 17 ซิงเกิล และจำนวนสัปดาห์ของซิงเกิลอันดับ 1 รวมกันได้ 79 สัปดาห์ ซึ่งมีสถิติตามหลังเพียงเอลวิส เพรสลีย์ที่มีผลรวมที่ 80 สัปดาห์
เมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2008 แครีย์แต่งงานกับนิก แคนนอน นักแสดง เธอแต่งที่เกาะวินเดอร์แมร์ในบาฮามาส  แครีย์บอกว่าเธอรู้สึกว่า ทั้งคู่เป็นโซลเมตกัน แครีย์แสดงเพลง "Hero" ในงานสาบานตัวเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีของประธานาธิบดีชาวแอฟริกัน-อเมริกันคนแรกในประวัติศาสตร์ บารัก โอบามา เมื่อวันที่ 20 มกราคม ค.ศ. 2009 ต่อมาแครีย์ได้ร่วมงานกับซิงเกิลที่ 2 ในอัลบั้ม  Love vs. Money ของเดอะดรีม ชื่อเพลง "My Love"
แครีย์ออกผลงานอัลบั้มชุดที่ 12 ในชื่อ Memoirs of an Imperfect Angel มีซิงเกิลแรกคือ "Obsessed" เข้าชาร์ตสัปดาห์แรกที่อันดับ 11 และทำอันดับสูงสุดที่อันดับ 7 บนบิลบอร์ดฮอต 100 ถือเป็นซิงเกิลลำดับที่ 40 ที่ติดชาร์ตนี้ ทั้งนี้แครีย์ถือเป็นนักร้องหญิงคนที่ 8 ที่มี 40 ซิงเกิลบนบิลบอร์ดฮอต 100 โดยอารีธา แฟรงกลิน มีมากที่สุดอยู่ 76 เพลง
ซิงเกิลที่ 2 ของอัลบั้ม นำเพลงเก่าของโฟไรเนอร์มาทำใหม่ ที่ชื่อ "I Want to Know What Love Is" ขึ้นอันดับสูงสุดด้วยอันดับ 60 บนบิลบอร์ดฮอต 100 ซึ่งก็ประสบความสำเร็จระดับปานกลางในที่อื่นทั่วโลก อัลบั้ม Memoirs of an Imperfect Angel ออกวางขายวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2009 ในสหรัฐอเมริกา เปิดตัวสัปดาห์แรกบนบิลบอร์ด 200 ที่อันดับ 3 กับยอดขาย 168,000 ชุด น้อยกว่าอัลบั้มก่อนหน้านี้ E=MC2 อย่างมาก เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 2009 ในระหว่างการแสดงส่วนตัวในนิวยอร์กเธอประกาศว่า ซิงเกิลที่ 3 ของอัลบั้มนี้จะเป็นซิงเกิล "H.A.T.E.U." แครีย์ได้แสดงคอนเสิร์ตเล็ก ๆ ในที่พักเพื่อประชาสัมพันธ์คอนเสิร์ตของเธอที่ชื่อ Live At The Pearl ที่เธอแสดงเป็นเวลา 2 วันในเดือนกันยายนในลาสเวกัส ก่อนที่อัลบั้มจะออก 2 วัน แครีย์แสดงในคอนเสิร์ตก่อนวันปีใหม่ในปี 2009 ที่เมดิสันสแควร์การ์เดน ที่ถือเป็นจุดเริ่มต้นของทัวร์คอนเสิร์ตใหม่ของเธอ
บทบาททางการแสดง
แครีย์ได้ก้าวเข้าสู่หนทางการเป็นนักแสดง โดยได้เริ่มเรียนการแสดงในปี 1997 ปีถัดมาเธอได้ลองทดสอบความสามารถการแสดงจนได้แสดงเป็นตัวประกอบในภาพยนตร์เรื่อง เดอะ แบชเชอเรอร์ ผู้ชายหัวใจเวอร์จิ้น (1999) นำแสดงโดย คริส โอ'ดอนเนลล์ และเรเน่ เซลเวเกอร์ โดยเธอแสดงเป็นนักร้องโอเปรา ซีเอ็นเอ็นวิจารณ์บทบาทครั้งนี้ของเธอไว้ว่า "เธอแสดงไม่เป็น"
เรื่องต่อมาแครีย์ได้แสดงในภาพยนตร์กึ่งอัตชีวประวัติของเธอ เรื่อง กลิตเตอร์ (Glitter) (2001) โดยครั้งนี้เธอได้รับบทเป็นนักแสดงนำ โดบร่วมกับแม็กซ์ บีสลีย์ (Max Beesley) เรื่องนี้ล้มเหลวทั้งรายได้และคำวิจารณ์ เลสลี ฮัลลิเวลล์วิจารณ์ไว้ว่า "เป็นการแสดงที่จืดชืด ปราศจากความสามารถทางด้านการแสดง" หนังสือพิมพ์วิลเลจวอยซ์ เขียนไว้ว่า "เมื่อเธอพยายามจะแสดงบทอารมณ์ เธอแสดงเหมือนว่าเธอทำกุญแจรถหาย" อีกทั้งแครีย์ยังได้รางวัลแรซซีจากบทบาทในภาพยนตร์เรื่องนี้ เธอให้สัมภาษณ์ภายหลังว่า "แนวความคิดของหนังเริ่มแรกเริ่มด้วยสามารถ แต่มาจบตรงที่การปรับให้เป็นเด็กอายุ 10 ขวบ ฉันสูญเสียความกล้าลงไป และมันก็วนเวียนอยู่ในหัวฉันตลอดเรื่องนี้"
เรื่องที่ 3 ของแครีย์ได้แสดงเป็นตัวประกอบในภาพยนตร์เรื่องไวซ์เกิร์ลส์ (WiseGirls) (2002) แสดงร่วมกับมิร่า ซอวิโน และ เมโลรา วอลเตอร์ส โดยในเรื่องนี้เธอได้รับบทเป็นบริกรสาว เสียงวิจารณ์เรื่องนี้ ฮอลลีวูดรีพอร์ต กล่าวว่า "เสียงเสียดสีจากเรื่องกลิตเตอร์ของนักร้องคนนี้ จะถูกลืมไป" โรเจอร์ ฟรายด์แมน เขียนวิจารณ์ไว้ว่า "เธอเป็น เทลมา ริตเตอร์แห่งสหัสวรรษใหม่" และพูดต่อว่า "บทพูดของเธอดูคมคายและเธอก็จัดการให้คนหัวเราะได้ถูกจังหวะ" และแครีย์ยังได้แสดงในภาพยนตร์เรื่องเดธ ออฟ อะ ไดนาสตี (Death of a Dynasty) (2003) และ สเตท พร็อพเพอร์ตี 2 (State Property 2) (2005)
ในส่วนทางด้านละครโทรทัศน์แครีย์ได้ร่วมแสดงในอัลลี แม็คบีล (Ally McBeal) ช่วงเดือนมกราคม ปี 2002 ล่าสุดในปี 2006 เธอได้แสดงในภาพยนตร์ต้นทุนต่ำเรื่องเทนเนซซี (Tennessee) รับบทเป็นบริกรสาวที่เดินทางกับพี่ชาย 2 คนเพื่อตามหาพ่อที่หายไป และในเดือนมิถุนายน ปี ค.ศ. 2007 เว็บไซต์โจโบล.คอม รายงานว่าเธอจะแสดงในภาพยนตร์ของอดัม แซนด์เลอร์ ในภาพยนตร์เรื่อง อย่าแหย่โซฮาน‎ (You Don't Mess with the Zohan) โดยแสดงเป็นตัวเธอเอง ในปี 2009 เธอรับบทเป็นนักสังคมสงเคราะห์ ในภาพยนตร์ พรีเซียส ซึ่งดัดแปลงมาจากบทประพันธ์เรื่อง Push ของแซปไฟร์ ภาพยนตร์ได้รับเสียงวิจารณ์แง่บวก เช่นเดียวกับการแสดงของแครีย์ด้วย นิตยสารวาไรตีอธิบายการแสดงของเธอว่า "ระดับสมบูรณ์แบบ" ภาพยนตร์ พรีเซียส ได้รับรางวัลทั้งจากเทศกาลภาพยนตร์ซันแดนซ์และเทศกาลภาพยนตร์โทรอนโต   ในเดือนมกราคม 2010 แครีย์ได้รับรางวัลนักแสดงดาวรุ่งจากบทบาทการแสดงในภาพยนตร์เรื่องนี้ จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติปาล์มสปริงส์