cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
มาลาเรีย
ประวัติ
แม้ปรสิตซึ่งก่อโรคมาลาเรีย P. falciparum มีมา 50,000–100,000 ปีแล้ว แต่ขนาดประชากรของปรสิตนั้นไม่เพิ่มจนราว 10,000 ปีก่อน ซึ่งพร้อมกับความก้าวหน้าทางเกษตรกรรม และการพัฒนานิคมมนุษย์ ยังพบเชื้อที่ใกล้ชิดกับปรสิตมาลาเรียมนุษย์ทั่วไปในชิมแพนซี หลักฐานบางอย่างแนะว่า มาลาเรีย P. falciparum อาจกำเนิดในกอริลลา
พบการอ้างถึงไข้ตามคาบอันเป็นเอกลักษณ์ของมาลาเรียตลอดประวัติศาสตร์ที่มีบันทึก เริ่มตั้งแต่ 2700 ปีก่อนคริสตกาลในจีน มาลาเรียอาจมีส่วนต่อความเสื่อมลงของจักรวรรดิโรมัน และมีการแพร่ระบาดในโรมมากเสียจนได้ชื่อว่า "ไข้โรมัน" บางภูมิภาคในโรมโบราณถือว่าเสี่ยงต่อโรคเพราะมีสภาพเอื้ออำนวยต่อตัวนำโรคมาลาเรีย พื้นที่ดังกล่าว เช่น ประเทศอิตาลีตอนใต้ เกาะซาร์ดีเนีย หนองปอนตีเน ภูมิภาคต่ำของอิทรูเรียฝั่ง และนครโรมตามแม่น้ำไทเบอร์ ยุงชอบน้ำนิ่งในที่เหล่านี้สำหรับเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ สวนชลประทาน ดินคล้ายบึง น้ำไหลผ่านจากการเกษตร และปัญหาการระบายน้ำจากการสร้างถนนทำให้มีน้ำนิ่งเพิ่มขึ้น
คำว่า มาลาเรีย กำเนิดจากภาษาอิตาลีสมัยกลาง mala aria หมายถึง "อากาศเสีย" โรคนี้เดิมเรียก ไข้จับสั่น (ague) หรือไข้หนอง เนื่องจากสัมพันธ์กับบึงหนอง มาลาเรียเคยพบมากในทวีปยุโรปและอเมริกาเหนือส่วนใหญ่ แต่ปัจจุบันไม่ใช่ถิ่นระบาดแล้ว แม้ยังมีผู้ป่วยเข้าประเทศบ้าง
การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ทำให้มีความก้าวหน้าสำคัญครั้งแรกใน พ.ศ. 2423 เมื่อแพทย์ทหารชาวฝรั่งเศสซึ่งทำงานในโรงพยาบาลทหารเมืองกงส์ต็องตีน ประเทศแอลจีเรีย ชื่อ ชาร์ล หลุยส์ อาลฟงส์ ลาฟว์ร็อง สังเกตปรสิตในเม็ดเลือดแดงของผู้ติดเชื้อมาลาเรียเป็นครั้งแรก จึงเสนอว่า มาลาเรียเกิดจากสิ่งมีชีวิตนี้ ครั้งแรกระบุว่าโพรทิสตาเป็นตัวก่อโรค จากการค้นพบนี้และภายหลัง ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ใน พ.ศ. 2450 ปีต่อมา การ์โลส ฟินไลย์ แพทย์ชาวคิวบาที่รักษาผู้ป่วยไข้เหลืองในกรุงอาบานาพบหลักฐานแน่นหนาว่า ยุงส่งผ่านเชื้อไปและรับมาจากมนุษย์ งานนี้มีหลังการเสนอก่อนหน้าโดยโจไซอา ซี. นอตต์ (Josiah C. Nott) และงานโดยเซอร์แพตทริก แมนซัน "บิดาเวชศาสตร์เขตร้อน" เรื่อง การแพร่เชื้อโรคเท้าช้าง
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2437 แพทย์ชาวสกอต เซอร์โรนัลด์ รอสเยี่ยมเซอร์แพตทริก แมนซันที่บ้านเขาบนถนนควีนแอนน์ กรุงลอนดอน การเยี่ยมครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือและการวิจัยอย่างกระตือรือร้นสี่ปีซึ่งเสร็จสิ้นใน พ.ศ. 2441 เมื่อรอส ซึ่งขณะนั้นกำลังทำงานในโรงพยาบาลประธาน (Presidency General Hospital) ในโกลกาตา พิสูจน์วงจรชีวิตสมบูรณ์ของปรสิตมาลาเรียในยุง เขาจึงพิสูจน์ว่ายุงเป็นตัวนำโรคมาลาเรียในมนุษย์โดยการแสดงว่ายุงบางสปีชีส์แพร่เชื้อมาลาเรียสู่นก เขาแยกปรสิตมาลาเรียจากต่อมน้ำลายของยุงที่ดูดเลือดจากนกที่ติดเชื้อ รอสได้รับรางวัลโนเบลสาขาแพทยศาสตร์ประจำ พ.ศ. 2445 สำหรับงานนี้ หลังลาออกจากราชการแพทย์อินเดีย รอสทำงานที่โรงเรียนเวชศาสตร์เขตร้อนลิเวอร์พูลและเป็นผู้นำความพยายามเพื่อควบคุมมาลาเรียในประเทศอียิปต์ ปานามา กรีซและมอริเชียส ภายหลังคณะกรรมการแพทย์อันมีวัลเทอร์ รีดเป็นผู้นำยืนยันการค้นพบของฟินไลย์และรอสใน พ.ศ. 2443 วิลเลียม ซี. กอร์แกส (William C. Gorgas) นำการแนะนำของคณะกรรมการฯ ไปปฏิบัติในมาตรการสุขภาพที่ดำเนินระหว่างการก่อสร้างคลองปานามา งานสาธารณสุขนี้ช่วยชีวิตคนงานหลายพันคนและช่วยพัฒนาวิธีที่ใช้ในการรณรงค์สาธารณสุขต่อโรคในภายหน้า
ควินินกลายเป็นยารักษาโรคมาลาเรียสำคัญจนคริสต์ทศวรรษ 1920 เมื่อเริ่มมีการพัฒนายารักษาโรคอื่น ในคริสต์ทศวรรษ 1940 ใช้คลอโรควินแทนควินินในการรักษาทั้งมาลาเรียที่ไม่มีอาการแทรกซ้อนและมาลาเรียรุนแรงจนเกิดการดื้อตามมา เริ่มแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และทวีปอเมริกาใต้ในคริสต์ทศวรรษ 1950 และทั่วโลกในคริสต์ทศวรรษ 1980 อาร์ติมิซินิน ซึ่งค้นพบโดยนักวิทยาศาสตร์ชาวจีน ทู โหยวโหยว (Tu Youyou) และเพื่อนร่วมงานในคริสต์ทศวรรษ 1970 จากพืช Artemisia annua กลายเป็นการรักษาที่แนะนำสำหรับมาลาเรีย P. falciparum โดยให้ร่วมกับยาต้านมาลาเรียอื่นตลอดจนในโรครุนแรง
มีการใช้ Plasmodium vivax ระหว่าง พ.ศ. 2460 ถึงคริสต์ทศวรรษ 1940 เพื่อการบำบัดมาลาเรีย เป็นการฉีดปรสิตมาลาเรียโดยเจตนาเพื่อชักนำให้เกิดไข้เพื่อต่อสู้กับโรคบางชนิด เช่น ซิฟิลิสตติยภูมิ ใน พ.ศ. 2461 ผู้คิดค้นเทคนิคนี้ ยูลีอุส วักแนร์-เยาเรกก์ (Julius Wagner-Jauregg) ไดรับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือแพทยศาสตร์สำหรับการค้นพบของเขา เทคนิคนี้อันตราย ฆ่าผู้ป่วยราว 15% จึงไม่ใช้อีกต่อไป
ยาฆ่าแมลงตัวแรกที่ใช้พ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้าง คือ ดีดีที แม้ทีแรกจะใช้เพื่อต่อสู้กับมาลาเรียโดยเฉพาะ แต่ได้แพร่ไปใช้ในเกษตรกรรมอย่างรวดเร็ว เมื่อเวลาผ่านไป การใช้ดีดีทีหลักกลายเป็นการควบคุมศัตรูพืชแทนการควบคุมโรค และการใช้ในการเกษตรขนานใหญ่นี้นำไปสู่วิวัฒนาการของยุงดื้อในหลายภูมิภาค การดื้อดีดีทีที่ยุงลายแสดงสามารถเทียบได้กับการดื้อยาปฏิชีวินะที่แบคทีเรียแสดง ระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1960 ความตระหนักถึงผลลบของการใช้อย่างไม่เลือกเพิ่มขึ้น จนสุดท้ายนำไปสู่การห้ามใช้ดีดีทีในทางการเกษตรในหลายประเทศในคริสต์ทศวรรษ 1970 ก่อนหน้าดีดีที มาลาเรียถูกกำจัดหรือควบคุมได้สำเร็จในพื้นที่เขตร้อนอย่างประเทศบราซิลและอียิปต์โดยการขจัดหรือวางยาพิษแหล่งเพาะพันธุ์ยุงหรือที่อยู่ในน้ำของระยะลูกน้ำ ตัวอย่างเช่น การใช้สารประกอบสารหนูมีพิษสูง ปารีสกรีน กับสถานที่ซึ่งมีน้ำนิ่ง
ผลกระทบทางเศรษฐกิจ
มาลาเรียมิได้เป็นเพียงโรคซึ่งสัมพันธ์โดยทั่วไปกับความยากจนเท่านั้น บางหลักฐานให้ข้อมูลว่า อาจเป็นสาเหตุของความยากจนและอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ แม้ภูมิภาคเขตร้อนจะได้รับผลมากที่สุด ต่ออิทธิพลไกลที่สุดของมาลาเรียไปถึงเขตอบอุ่นบางส่วนซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงฤดูกาลสุดโต่ง โรคสัมพันธ์กับผลลบทางเศรษฐกิจสำคัญต่อภูมิภาคซึ่งแพร่หลายนั้น ระหว่างปลายคริสต์ศตรวรรษที่ 19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โรคเป็นปัจจัยสำคัญในการชะลอการพัฒนาเศรษฐกิจในรัฐทางใต้ของสหรัฐอเมริกา
การเปรียบเทียบจีดีพีเฉลี่ยต่อหัวใน พ.ศ. 2538 ปรับความเท่าเทียมกันของอำนาจซื้อ ระหว่างประเทศที่มีมาลาเรียกับประเทศที่ไม่มีมาลาเรียมีความแตกต่างห้าเท่า ($1,526 กับ $8,268) ในช่วง พ.ศ. 2508 ถึง 2533 ประเทศที่มีมาลาเรียทั่วไปมีจีดีพีเฉลี่ยต่อหัวเพิ่มขึ้นเพียง 0.4% ต่อปี เทียบกับ 2.4% ต่อปีในประเทศอื่น
ความยากจนสามารถเพิ่มความเสี่ยงของมาลาเรีย เพราะคนยากจนไม่มีสมรรถภาพทางการเงินเพื่อป้องกันหรือรักษาโรค โดยทั้งสิ้น มีการประมาณผลกระทบทางเศรษฐกิจของมาลาเรียต่อทวีปแอฟริกาเป็นมูลค่า 12,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ผลกระทบทางเศรษฐกิจนี้รวมมูลค่าสาธารณสุข วันทำงานที่เสียไปเนื่องจากการเจ็บป่วย วันที่เสียไปในการศึกษา ผลิตภาพลดลงเนื่องจากสมองเสียหายจากมาลาเรียขึ้นสมอง และการเสียการลงทุนและการท่องเที่ยว โรคมีภาระหนักในบางประเทศ ซึ่งคิดเป็น 30–50% ของการรับเข้ารักษาในโรงพยาบาล มากถึง 50% ของการเยี่ยมผู้ป่วยนอก และมากถึง 40% ของค่าใช้จ่ายสาธารณสุข
มาลาเรียขึ้นสมองเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ของความพิการทางประสาทวิทยาในเด็กชาวแอฟริกา การศึกษาเปรียบเทียบการทำหน้าที่การรู้ก่อนและหลังการบำบัดการเจ็บป่วยเป็นมาลาเรียรุนแรงต่อเนื่องแสดงให้เห็นผลการเรียนและความสามารถการรู้ที่พร่องอย่างสำคัญแม้หลังฟื้นตัวแล้ว ผลคือ มาลาเรียรุนแรงและมาลาเรียขึ้นสมองมีผลลัพธ์ทางสังคม-เศรษฐกิจกว้างขวางเกินผลทันทีของโรค
ยาปลอมและยาไม่ได้มาตรฐาน
พบการปลอมอย่างแนบเนียนในหลายประเทศเอเชีย เช่น ประเทศกัมพูชา จีน อินโดนีเซีย ลาว ไทยและเวียดนาม และเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตที่เลี่ยงได้ในประเทศเหล่านี้ องค์การอนามัยโลกกล่าวว่า การศึกษาชี้ว่า 40% ของยารักษาโรคมาลาเรียที่มีอาร์ตีซูเนตเป็นยาปลอม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแถบลุ่มน้ำโขงและได้สถาปนาระบบเตือนภัยเร็วซึ่งจะรายงานสารสนเทศเกี่ยวกับยาปลอมอย่างรวดเร็วแก่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในประเทศที่เข้าร่วม ไม่มีวิถีน่าเชื่อถือแก่แพทย์หรือประชาชนในการตรวจจับยาปลอมโดยปราศจากห้องปฏิบัติการ บริษัทกำลังพยายามต่อสู้กับการมียาปลอมโดยการใช้เทคโนโลยีใหม่เพื่อให้ความปลอดภัยจากแหล่งถึงการจำหน่าย
อีกความกังวลทางคลินิกและสาธารณสุขหนึ่ง คือ การเพิ่มจำนวนยาต้านมาลาเรียไม่ได้มาตรฐานอันเกิดจากความเข้มข้นของส่วนประกอบไม่เหมาะสม ปนเปื้อนด้วยยาอื่นหรือเป็นพิษ ส่วนประกอบคุณภาพต่ำและหีบห่อไม่เพียงพอ การศึกษาใน พ.ศ. 2555 แสดงว่า ยาต้านมาลาเรียราวหนึ่งในสามในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแอฟริกาใต้สะฮาราไม่ผ่านการวิเคราะห์ทางเคมี หีบห่อหรือถูกพิสูจน์ว่าเป็นเท็จ
สงคราม
ตลอดประวัติศาสตร์ การติดมาลาเรียมีบทบาทสำคัญต่อชะตาของผู้นำรัฐบาล รัฐชาติ บุคลากรทางทหารและการปฏิบัติทางทหาร ในปี 2453 ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ โรนัลด์ รอส (ซึ่งตัวเขาเองก็รอดชีวิตจากโรคมาลาเรีย) ตีพิมพ์หนังสือชื่อ การป้องกันมาลาเรีย ซึ่งรวมบทชื่อ "การป้องกันมาลาเรียในสงคราม" ผู้ประพันธ์บท พันเอก ซี. เอช. เมลวิล ศาสตราจารย์สุขศาสตร์แห่งราชวิทยาลัยแพทย์ทหารบกในกรุงลอนดอน กล่าวถึงบทบาทสำคัญของมาลาเรียระหว่างสงครามว่า "ประวัติศาสตร์มาลาเรียในสงครามอาจถือเป็นประวัติศาสตร์สงครามทีเดียว ประวัติศาสตร์สงครามในคริสต์ศักราชแน่นอน ... อาจเป็นไปได้กรณีที่ผู้ป่วยโรคที่เรียก ไข้ค่าย (camp fever) จำนวนมาก และอาจยังรวมโรคบิดค่ายสัดส่วนพอสมควร ในสงครามคริสต์ศตวรรษที่สิบหก สิบเจ็ดและสิบแปดกำเนิดจากมาลาเรีย"
มาลาเรียเคยเป็นภัยสุขภาพสำคัญที่สุดที่ทหารสหรัฐในแปซิฟิกใต้ประสบระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งทหารประมาณ 500,000 นายติดเชื้อ โจเซฟ แพทริก เบิร์น (Joseph Patrick Byrne) ระบุว่า "ทหารหกหมื่นนายเสียชีวิตด้วยโรคมาลาเรียระหว่างการทัพแอฟริกาและแปซิฟิกใต้"
มีการลงทุนการเงินอย่างสำคัญเพื่อจัดหาสารต้านมาลาเรียที่มีอยู่และสร้างสารใหม่ ระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและสงครามโลกครั้งที่สอง อุปทานไม่ต่อเนื่องของเปลือกต้นซิงโคนาและควินินอันเป็นยาต้านมาลาเรียตามธรรมชาติทำให้มีการลงทุนเพื่อวิจัยและพัฒนายาและวัคซีนอื่น องค์การทหารอเมริกาลงมือริเริ่มวิจัยดังกล่าวซึ่งรวมศูนย์วิจัยการแพทย์ทหารเรือ สถาบันวิจัยทหารบกวัลเทอร์ รีดและสถาบันวิจัยโรคติดเชื้อการแพทย์กองทัพสหรัฐแห่งกองทัพสหรัฐ
นอกเหนือจากนี้ ยังมีการริเริ่มอย่างการควบคุมมาลาเรียในพื้นที่สงคราม (MCWA) ซึ่งก่อตั้งในปี 2485 และต่อมาคือ ศูนย์โรคติดต่อ (ปัจจุบันคือ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคหรือ CDC) ซึ่งก่อตั้งในปี 2489 ข้อมูลของ CDC ว่า MCWA "ตั้งขึ้นเพื่อควบคุมมาลาเรียรอบฐานฝึกทหารในสหรัฐอเมริกาภาคใต้และดินแดนของสหรัฐ ซึ่งมาลาเรียยังเป็นปัญหา"
ความพยายามกำจัด
มีความพยายามสำคัญหลายครั้งเพื่อกำจัดเชื้อมาลาเรียจากส่วนต่าง ๆ ของโลก หรือกำจัดมันทั่วโลก ในปี 2549 องค์การมาลาเรียโนมอร์ (Malaria No More) ตั้งเป้าสาธารณะกำจัดมาลาเรียจากทวีปแอฟริกาภายในปี 2558 และองค์การมีแผนยุบหากบรรลุเป้าหมายนั้น มีวัคซีนมาลาเรียหลายชนิดกำลังอยู่ในการทดลองทางคลินิกซึ่งตั้งใจให้การคุ้มครองแก่เด็กในพื้นที่ระบาดและช่วยลดความเร็วของการส่งผ่านโรค จวบจนปี 2555 กองทุนต่อสู้เอดส์ วัณโรคและมาลาเรียโลก (Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria) ได้แจกจ่ายมุ้งชุบยาฆ่าแมลง 230 ล้านผืนซึ่งตั้งใจหยุดการส่งผ่านมาลาเรียจากยุง มูลนิธิคลินตันในสหรัฐอเมริกาทำงานเพื่อจัดการอุปทานและรักษาเสถียรภาพราคาในตลาดอาร์ตีมิซินิน ความพยายามอื่นอย่างโครงการมาลาเรียแอตลาส (Malaria Atlas Project) มุ่งวิเคราะห์สารสนเทศภูมิอากาศและสภาพอากาศซึ่งจำเป็นต่อการทำนายการระบาดของมาลาเรียอย่างแม่นยำโดยอาศัยการมีถิ่นที่อยู่ของปรสิตที่นำมาลาเรีย คณะกรรมการที่ปรึกษานโยบายมาลาเรียขององค์การอนามัยโลกก่อตั้งขึ้นในปี 2555 "เพื่อให้คำแนะนำทางยุทธศาสตร์และสิ่งเข้าเทคนิคแก่องค์การอนามัยโลกในทุกแง่มุมของการควบคุมและการกำจัดมาลาเรีย" ในเดือนพฤศจิกายน 2556 องค์การอนามัยโลกและกลุ่มผู้จัดหาทุนวัคซีนมาลาเรียวางเป้าหมายพัฒนาวัคซีนซึ่งออกแบบเพื่อหยุดยั้งการส่งผ่านมาลาเรียโดยมีเป้าหมายระยะยาวเพื่อกำจัดมาลาเรีย มาลาเรียถูกกำจัดหรือลดปริมาณลงมากสำเร็จในบางพื้นที่ มาลาเรียเคยพบทั่วไปในสหรัฐอเมริกาและทวีปยุโรปตอนใต้ แต่โครงการควบคุมตัวนำโรค ร่วมกับการเฝ้าสังเกตและรักษามนุษย์ที่ติดเชื้อ ได้กำจัดโรคจากภูมิภาคเหล่านี้ มีหลายปัจจัยส่งผล เช่น การระบายแหล่งเพาะพันธุ์ในพื้นที่ชุ่มน้ำเพื่อเกษตรกรรมและการเปลี่ยนแปลงอื่นในการปฏิบัติจัดการน้ำ และความก้าวหน้าของสุขาภิบาล ซึ่งรวมการใช้กระจกแก้วและบังตามากขึ้นในที่อยู่อาศัย มาลาเรียถูกกำจัดจากส่วนใหญ่ของสหรัฐอเมริกาในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยวิธีการเหล่านี้ และการใช้ยาฆ่าแมลงดีดีที ตลอดจนวิธีอื่นกำจัดโรคนี้จากวงที่เหลืออยู่ทางใต้ในคริสต์ทศวรรษ 1950 ในประเทศซูรินาม มีการกวาดโรคนี้จากเมืองหลวงและพื้นที่ชายฝั่งผ่านแนวทางสามง่ามที่ริเริ่มโดยโครงการกำจัดมาลาเรียทั่วโลกในปี 2498 ซึ่งมีการควบคุมตัวนำโรคโดยการใช้ดีดีทีและไออาร์เอส การเก็บสเมียร์เลือดสม่ำเสมอจากประชากรเพื่อระบุผู้ป่วยมาลาเรียที่มีอยู่ และการให้เคมีบำบัดแก่ทุกคนที่ป่วย ประเทศภูฏานกำลังใช้ยุทธศาสตร์กำจัดมาลาเรียแบบโหม และมีผู้ป่วยที่ยืนยันด้วยกล้องจุลทรรศน์ลดลง 98.7% ตั้งแต่ปี 2537 ถึง 2553 นอกเหนือจากเทคนิคควบคุมตัวนำโรคอย่างไออาร์เอสในพื้นที่ความเสี่ยงสูงและผ่านการกระจายมุ้งชุบยาฆ่าแมลงคงทนแล้ว ปัจจัยอื่นอย่างการพัฒนาเศรษฐกิจและการเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพช่วยให้ภูฏานประสบความสำเร็จในการลดอุบัติการณ์ของมาลาเรีย
การวิจัย
ความคิดริเริ่มวาระการวิจัยการกำจัดมาลาเรีย (malERA) เป็นกระบวนการให้คำปรึกษาเพื่อระบุว่าการวิจัยและพัฒนา (R&D) ในด้านใดที่ต้องพิจารณาสำหรับการกำจัดโรคมาลาเรียทั่วโลก
วัคซีน
ในปี 2549 คณะกรรมการที่ปรึกษาวัคซีนมาลาเรียขององค์การอนามัยโลกร่าง "แผนเทคโนโลยีวัคซีนมาลาเรีย" ซึ่งมีวัตถุประสงค์จุดหลักหนึ่งเพื่อ "พัฒนาและออกใบอนุญาตวัคซีนมาลาเรียรุ่นแรกซึ่งมีประสิทธิผลมากกว่า 50% ในการป้องกันอาการรุนแรงและการเสียชีวิต และคงอยู่นานกว่าหนึ่งปี" ภายในปี 2558 ต่อมาวัคซีนป้องกันโรคมาลาเรียที่มีชื่อว่า RTS,S/AS01 (RTS,S) ได้รับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลของยุโรปใน พ.ศ. 2558 โดยในปี 2562 อยู่ระหว่างการทดลองนำร่องใน 3 ประเทศแถบภูมิภาคแอฟริกาใต้สะฮารา ได้แก่ กานา เคนยา และมาลาวี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการแผนดำเนินการวัคซีนมาลาเรีย (MVIP) ขององค์การอนามัยโลก
ภูมิคุ้มกันต่อมาลาเรีย P. falciparum เกิดเองตามธรรมชาติได้ แต่เฉพาะหลังการติดเชื้อซ้ำ ๆ หลายปี บุคคลสามารถมีภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อ P. falciparum หากถูกยุงที่นำปรสิตฉบับที่ถูกการฉายรังสีเอกซ์ขนาดหนึ่งทำให้ไม่ติดเชื้อกัดประมาณหนึ่งพันครั้ง ปัจจุบันกำลังมีการพัฒนาวัคซีนหลายตัว ธรรมชาติพหุสัณฐานอย่างสูงของโปรตีน P. falciparum หลายตัวส่งผลให้เป็นความท้าทายสำคัญในการออกแบบวัคซีน วัคซีนที่มีให้เลือกซึ่งมีเป้าหมายยังเซลล์สืบพันธุ์ ไซโกตและโอโอไคนีตในทางเดินอาหารส่วนกลางของยุงมุ่งหมายเพื่อหยุดการส่งผ่านมาลาเรีย วัคซีนหยุดการส่งผ่านเหนี่ยวนำแอนติบอดีในเลือดมนุษย์ เมื่อยุงดูดเลือดจากบุคคลที่มีภูมิคุ้มกัน แอนติบอดีเหล่านี้ป้องกันปรสิตไม่ให้พัฒนาการเจริญในยุง วัคซีนตัวเลือกอื่น ซึ่งมุ่งเป้าระยะในกระแสเลือดของวงจรชีวิตของปรสิต มีประสิทธิภาพไม่เพียงพอ ตัวอย่างเช่น มีการทดสอบ SPf66 ในพื้นที่ซึ่งพบโรคทั่วไปในคริสต์ทศวรรษ 1990 แต่การทดลองแสดงว่ามันให้ผลที่ไม่เพียงพอ บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพ ซานาเรีย กำลังพัฒนาวัคซีนทำให้อ่อนฤทธิ์ของระยะก่อนเม็ดเลือดแดงแตก PfSPZ ซึ่งใช้สปอโรซอยต์ทั้งตัวเพื่อชักนำการสนองของภูมิคุ้มกัน
ในปี 2564 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดรายงานการค้นพบจากการทดลองวัคซีนป้องกันมาลาเรีย R21/Matrix-M ระยะที่ 2b ซึ่งในช่วง 12 เดือนของการติดตามผล แสดงว่ามีประสิทธิภาพถึง 77% วัคซีนนี้เป็นวัคซีนชนิดแรกที่บรรลุเป้าหมายแผนงานเทคโนโลยีวัคซีนมาลาเรียขององค์การอนามัยโลก  ซึ่งวัคซีนต้องมีประสิทธิภาพอย่างน้อย 75%
ยารักษาโรค
ปรสิตมาลาเรียมีเอพิโคพลาสต์ (apicoplast) ซึ่งเป็นออร์แกเนลลส์ที่ปกติพบในพืช อยู่ในจีโนมของมัน เชื่อว่าเอพิโคพลาสต์เหล่านี้กำเนิดผ่านเอ็นโดซิมไบโอซิส (endosymbiosis) ของสาหร่ายและมีบทบาทสำคัญในเมแทบอลิซึมด้านต่าง ๆ ของตัวปรสิต เช่น ชีวสังเคราะห์กรดไขมัน พบว่าเอพิโคพลาสต์ผลิตโปรตีนกว่า 400 ชนิด และปัจจุบันกำลังสืบสวนว่าจะเป็นเป้าหมายที่เป็นไปได้สำหรับยาต้านมาลาเรียใหม่หรือไม่
เมื่อเริ่มมีปรสิตพลาสโมเดียมดื้อยา จึงกำลังมีการพัฒนายุทธศาสตร์ใหม่เพื่อต่อสู้กับโรคมาลาเรีย แนวทางหนึ่งอยู่ในการนำแอดดักต์ (adduct) กรดอะมิโนไพริดอกซาลสังเคราะห์ ซึ่งปรสิตจะรับเข้าไปจนสุดท้ายขัดขวางความสามารถในการสร้างวิตามินบีจำเป็นหลายชนิด ยาต้านมาลาเรียที่ใช้คอมเพล็กซ์โลหะสังเคราะห์กำลังได้รับความสนใจในการวิจัย
อื่น ๆ
ยุทธศาสตร์การควบคุมตัวนำโรคที่ไม่ใช่สารเคมีเกี่ยวข้องกับการปรับพันธุกรรมของยุงมาลาเรีย ความก้าวหน้าในเทคโนโลยีพันธุวิศวกรรมทำให้การนำดีเอ็นเอจากสิ่งมีชีวิตอื่นเข้าไปในจีโนมของยุงเป็นไปได้ แล้วลดอายุขัยของยุง หรือทำให้ยุงดื้อต่อปรสิตมาลาเรียมากขึ้น เทคนิคยุงปลอดเชื้อเป็นวิธีการควบคุมพันธุกรรมซึ่งยุงเพศผู้ปลอดเชื้อจำนวนมากถูกเพาะเลี้ยงและปล่อย เมื่อผสมพันธุ์กับยุงเพศเมียจะลดประชากรในธรรมชาติในรุ่นหลัง การปล่อยซ้ำ ๆ สุดท้ายจะกำจัดประชากรเป้าหมายได้
สัตว์อื่น
มีการระบุสปีชีส์ปรสิต Plasmodium เกือบ 200 ชนิดซึ่งติดเชื้อในนก สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น และเกือบ 30 ชนิดที่ติดเชื้อไพรเมตที่มิใช่มนุษย์ตามธรรมชาติ ปรสิตมาลาเรียบางชนิดที่ติดเชื้อในไพรเมตที่มิใช่มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตตัวแบบสำหรับปรสิตมาลาเรียของมนุษย์ เช่น P. coatneyi (เป็นแบบของ P. falciparum) และ P. cynomolgi (P. vivax) เทคนิคการวินิจฉัยที่ใช้ตรวจจับปรสิตในไพรเมตที่มิใช่มนุษย์คล้ายกันกับที่ใช้สำหรับมนุษย์ ปรสิตมาลาเรียที่ติดเชื้อในสัตว์ฟันแทะถูกใช้ในการวิจัยอย่างกว้างขวาง เช่น P. berghei มาลาเรียในนกมีผลต่อชนิดในอันดับ Passeriformes เป็นหลัก และเป็นภัยคุกคามค่อนข้างใหญ่สำหรับนกในรัฐฮาวาย หมู่เกาะกาลาปาโกสและกลุ่มเกาะอื่น ทราบว่าปรสิต P. relictum มีบทบาทในการจำกัดการกระจายและความอุดมสมบูรณ์ของนกฮาวายประจำถิ่น คาดว่าปรากฏการณ์โลกร้อนเพิ่มความชุกและการกระจายทั่วโลกของมาลาเรียในนก เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้ภาวะเหมาะสมสำหรับการสืบพันธุ์ของปรสิต
สากลวิทยาลัยอันตรชาติ
สากลวิทยาลัยอันตรชาติ  (សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ สากลวิทฺยาลัยอนฺตรชาติ, International University, IU) เป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชนเฉพาะทางด้านการแพทย์และวิทยาศาสตร์การแพทย์ ก่อตั้งเมื่อ 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 2002 โดย พณฯ Uon Sabo และเป็นสถาบันเอกชนทางด้านการสาธารสุขแห่งเดียวในกัมพูชา สำหรับนักศึกษาแพทย์มีค่าเล่าเรียนอยู่ที่ประมาณ 3,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี (ปี 2009) มหาวิทยาลัยมีการเรียนการสอนทั้งภาษาอังกฤษและเขมร
ในปี ค.ศ. 2009 มหาวิทยาลัยได้ตั้งโรงพยาบาล (Sen Sok International University Hospital) ขึ้นเพื่อเป็นโรงพยาบาลสำหรับฝึกหัดนักศึกษาแพทย์ และยังมีศูนย์การเรียนรู้ผ่านดาวเทียม (Bolyno International University College) ในเขตกำปงชนัง ในเดือนกุมภาพัน ค.ศ. 2011 และเปิดวิทยาเขตแห่งที่สองในเดือน เมษายน ค.ศ. 2011
หลักสูตรและคณะ
มหาวิทยาลัยมีหลักสูตร 6 ปี ที่รวมทั้งภาคปฏิบัติและภาคทฤษฎีคลินิค สำหรับหลักสูตรปริญญาตรี (Bachelor in Medical Science) ซึ่งเทียบเท่า MBBS ในต่างประเทศและ 4 ปี สำหรับปริญญา BDS และนอกจากคณะทางด้านสาธารสุขแล้วมหาวิทยาลัยยังมีคณะอื่นอีกดังนี้
แพริช
เขตแพริช (parish) หรือที่ชาวคาทอลิกในประเทศไทยเรียกว่าเขตวัด เป็นเขตปกครองในคริสต์ศาสนา ใช้หลายคริสตจักร เช่น โรมันคาทอลิก แองกลิคัน เป็นต้น นอกจากใช้ในทางศาสนาแล้วในบางประเทศ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ยังใช้เขตแพริชหมายถึงเขตปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย
นิกายคาทอลิก
คริสตจักรโรมันคาทอลิกแบ่งการปกครองออกเป็นภาค ๆ เรียกว่าภาคคริสตจักรซึ่งมีมุขนายกมหานครเป็นประมุข ในแต่ละภาคคริสตจักรแบ่งออกเป็นมุขมณฑลซึ่งมีมุขนายกประจำมุขมณฑลเป็นประมุข แต่ละมุขมณฑลแบ่งออกเป็นเขตแพริชซึ่งมี "อธิการโบสถ์" (parish priest/pastor) เป็นหัวหน้า อธิการโบสถ์แต่ละท่านมีผู้ช่วยซึ่งเรียกว่าผู้ช่วยอธิการโบสถ์ (assistant pastor) อย่างน้อยท่านหนึ่งเป็นผู้ช่วยเหลือในการปกครองเขตแพริช
แต่ละเขตแพริชจะมีโบสถ์คริสต์อย่างน้อยแห่งหนึ่งเป็นศูนย์กลางในการประกอบศาสนกิจของประชาชนในเขตนั้น โบสถ์นี้จึงเรียกว่าโบสถ์ประจำเขตแพริช (parish church) ซึ่งเป็นที่พักอาศัยของบาทหลวงในเขตแพริชนั้นด้วย นอกจากนี้แต่ละเขตแพริชอาจมีชาเปล (ชาวคาทอลิกเรียกว่าวัดน้อย) เป็นที่ประกอบศาสนกิจเป็นพิเศษสำหรับประชาชนที่อาศัยอยู่ห่างไกลจากโบสถ์มาก ๆ
เชลยศึก (ละครโทรทัศน์ไทย)
เชลยศึก เป็นละครโทรทัศน์ไทย แนวพีเรียด-ดราม่า ผลิตโดย บริษัท อาร์เอส จำกัด โดยผู้จัด บทประพันธ์โดย ตัวกลม  บทโทรทัศน์โดย สิริวัฒน์69, แสงแรก  กำกับการแสดงโดย อัครพล อัครเศรณี นำแสดงโดย ปภาวิน หงษ์ขจร,ษริกา สารทศิลป์ศุภา, เวฬุรีย์ ดิษยบุตร, ปริศนา กัมพูสิริ และนักแสดงชั้นนำอีกมากมาย เริ่มออกอากาศตอนแรกวันพฤหัสบดีที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2560 ทุกวันพุธ- พฤหัส เวลา 09.00 / 20.00 น. และตั้งแต่วันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2560 ทุกวัน พุธ - พฤหัส เวลา 20.35 น.และตั้งแต่วันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2560 ทุกวัน พุธ - พฤหัส เวลา 9.45 / 20.05 น.
เรื่องย่อ
เรื่องราวเกิดขึ้นในสมัย สงคราม จีน-อยุธยา ใน พ.ศ. 2101 - พ.ศ. 2102 เป็นการขัดแย้งระหว่างราชวงศ์สุพรรณภูมิ กับราชวงศ์หมิง เมื่อนักการทูตอยุธยาไปถวายเครื่องราชบรรณาการแก่จักรพรรดิเจิ้งถง เมื่อกำลังเดินทางไปได้มีกลุ่มโจรกลุ่มหนึ่งดักปล้นระหว่างทาง ซึ่งในนั้นมี เจ้าชายของราชวงศ์หมิงอยู่ด้วย จึงทำให้เสียขบวน และทำให้พระองค์ท่านสิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมา เมื่อข่าวนี้ไปถึงหูจักรพรรดิเจิ้งถง พระองค์ทรงกริ้วมาก จึงได้ส่งเรื่องไปถึงสมเด็จพระมหาจักรพรรดิด้วยข้อเรียกร้อง 2 ประการคือ 1.ฝ่ายอยุธยาจะต้องจ่ายเงินชดเชยค่าเสียหายเป็นเงิน 1,000,000 หยวน (3,000,000 บาทในปัจจุบัน) 2.หรืออยุธยาจะยอมยกเมืองเชียงรายให้แก่จีน ซึ่งสมเด็จพระมหาจักรพรรดิปฏิเสธทั้ง 2 ข้อ โดนให้เหตุผลว่าอยุธยาไม่เป็นฝ่ายผิด เพราะการปล้นครั้งนี้เกิดขึ้นในดินแดนมณฑลยูนนานของจีน จึงทำให้วันที่ 21 เมษยน พ.ศ2101 ราชวงศ์หมิงจึงประกาศสงครามใน อาณาจักรอยุธยา ผลก็คือฝ่ายอยุธยาไม่สามารถต้านทานกองทัพราชวงศ์หมิงได้ จึงแลกเปลี่ยนเชลยศึกของกันและกัน และ กล้า คือหนึ่งในทหารที่เป็นเชลย กล้าจึงจำต้องเอาตัวรอดออกมาให้ได้
ข้อมูลการออกอากาศ
ตั้งแต่วันที่ 2 - 3, 9 - 10 , 16 - 17 , 23 - 24 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ทางสถานีมีความจำเป็นที่จะต้องงดการออกอากาศละครเรื่องเงาอาถรรพ์ออกไปในช่วงวันดังกล่าว เนื่องมาจากตลอดทั้งเดือนตุลาคมทางสถานีได้รับคำสั่งให้งดการออกอากาศละครโทรทัศน์หรือรายการโทรทัศน์ที่สื่อถึงความบันเทิงรื่นเริงใจเนื่องมาจากงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี) ที่จะมีขึ้นในระหว่างวันที่ 25 - 29 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ซึ่งได้รับคำสั่งและแนวทางในการออกอากาศรายการโทรทัศน์รวมไปถึงสื่อโฆษณาต่างๆ ผ่านทางสถานีโทรทัศน์ไทยทุกสถานี จากสมาคมมีเดียเอเยนซี่ และธุรกิจสื่อแห่งประเทศไทย (MAAT) โดยกำหนดการออกอากาศละครเรื่องนี้จะกลับมาออกอากาศตามปกติในวันจันทร์ที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2560 เป็นต้นไป โดยช่อง 8 จะนำละครเรื่องเชลยศึก (ละครโทรทัศน์ไทย) มารีรันออกอากาศแทน ถึงวันที่ 1-12 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ออกอากาศทุกวันจันทร์-อาทิตย์ เวลา 18.50 น. แทนละครเรื่องเงาอาถรรพ์ และ ละครเรื่องใจลวง
เรตติ้ง
การตอบรับของละครเรื่องนี้ทั้งหมด 20 ตอน ตอนที่ได้ออกอากาศไป (เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2560 - 30 มีนาคม พ.ศ. 2560) Nielsen ได้วัดค่าเฉลี่ยเรตติ้งละครจากคนทั่วประเทศไทยอยู่ที่ 0.89
โจเอล เอสคอล
โจเอล เอสคอล (Joel Escol) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2524 สถิติการชก 28 ครั้ง ชนะ 8 (น็อค 5) เสมอ 3 แพ้ 17
ประวัติ
เอสคอลขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2545 เสมอกับ ออร์ลัน เอนริเกวซ จากนั้น ขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ จากนั้น ได้มาชกในไทยเป็นครั้งแรกเมื่อ 22 เมษายน พ.ศ. 2548 และเป็นการชิงแชมป์  IBF แพนแปซิฟิกที่ว่างในรุ่นซูเปอร์แบนตัมเวท ซึ่งเอสคอลเป็นฝ่ายชนะน็อค ฟ้าใส ศักดิ์กรีรินทร์ ยก 6 ได้แชมป์มาครอง แต่พอป้องกันแชมป์ครั้งแรกเมื่อ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 ก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค ฟ้าสั่ง ศักดิ์กรีรินทร์ ยก 2 เสียแชมป์ไป จากนั้น เอสคอลขึ้นชกแพ้เป็นส่วนใหญ่มีชกชนะน็อค รอลลี ญีโน ยก 3 เมื่อพ.ศ. 2557 เพียงครั้งเดียวเท่านั้น และไม่ได้ขึ้นชกชิงแชมป์ใดๆอีก หลังจากที่ชกแพ้น็อค จอห์น มาร์ก อะโปลินาริโอ ยก 1 เมื่อ 11 มกราคม พ.ศ. 2558
เจ้าหญิงนาตาลีแห่งไซน์-วิตเกนชไตน์-เบอร์เลบวร์ค
เจ้าหญิงนาตาลีแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค (Nathalie Xenia Margrethe Benedikte; 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2518) เป็นพระธิดาพระองค์สุดท้องในริชชาร์ท เจ้าชายที่ 6 แห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค และเจ้าหญิงเบเนดิกเทอแห่งเดนมาร์ก ทรงเป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก และอิงกริดแห่งสวีเดน สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์ก และทรงเป็นพระราชภาคิไนยในสมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์ก และสมเด็จพระราชินีอันเนอ-มารีแห่งกรีซ เป็นพระขนิษฐาในเจ้าชายกุสทัฟแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค เจ้าหญิงอเล็กซันดราแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค พระองค์เสกสมรสกับอเล็กซันเดอร์ จอห์นดัชแมน มีพระบุตร 2 คน
เซบัสเตียง อาแลร์
เซบัสเตียง รอแม็ง เตดี อาแลร์ (Sébastien Romain Teddy Haller, ; เกิด 22 มิถุนายน ค.ศ. 1994) เป็นนักฟุตบอลชาวโกตดิวัวร์ ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งกองหน้าตัวเป้าให้กับโบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ และทีมชาติโกตดิวัวร์
เกียรติประวัติ
ไอน์ทรัคท์ฟรังค์ฟวร์ท อายักซ์
แหล่งข้อมูลอื่น
1994
พระบรมราชสัญลักษณ์ประจำรัชกาล
พระบุษบกทั้ง 3 องค์ ตั้งอยู่บนฐานหินอ่อนรูปสี่เหลี่ยม รอบฐานทั้ง 4 ด้านมีรูปช้างที่สำคัญที่คู่พระบุญญาธิการของพระมหากษัตริย์แต่ละรัชกาล แสดงให้เห็นว่า ในรัชกาลใดทรงได้ช้างสำคัญคู่พระบารมีกี่เชือกด้วย
บุษบกทั้ง 3 องค์นี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นเครื่องแสดงถึงพระบรมราชศรัทธาในพระบวรพุทธศาสนาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้ง 5 รัชกาล จึงได้ทรงสร้างพระบรมราชสัญลักษณ์ของพระองค์ไว้เป็นพุทธบูชา ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
“ทุน ณ อยุธยา” ร่วมใจกันปฏิสังขรณ์บุษบกพระบรมราชสัญลักษณ์รัชกาลที่ 1, 2, 3, 4 และ 5 เมื่อพ.ศ. 2525 ส่วนพระบรมราชสัญลักษณ์รัชกาลที่ 6, 7, 8, และ 9 โปรดเกล้าให้สร้างเพิ่มขึ้นใหม่ เมื่อฉลองครบ 200 ปีรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2525
อ้างอิง
เรื่องและภาพจากบทความเรื่อง พระบรมราชสัญลักษณ์ ๙ รัชกาล ในหนังสือ พระบรมราชจักรีวงศ์ รวบรวมโดย ม.ร.ว.ตาบทิพย์ จามรมาน จัดพิมพ์ขึ้นเพื่อเป็นบรรณาการแก่สมาชิกราชสกุล ณ อยุธยา โดย “ทุน ณ อยุธยา” พ.ศ. 2530 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา ประธาน ทุน ณ อยุธยา
โยรุนิคาเกรุ
โยรุนิคาเกรุ เป็นซิงเกิลแรกของโยอาโซบิ วงกลุ่มสองสัญชาติญี่ปุ่นซึ่งเผยแพร่ครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 2019 ซึ่งดัดแปลงจากเรื่องสั้น แทนาทอสโนะยูวากุ โดยมาโยะ โฮชิโนะ  ตีพิมพ์ออนไลน์ทางเว็บไซต์ Monogatary ฉบับภาษาอังกฤษ "อินทูเดอะไนต์" เผยแพร่ในอีกสองปีถัดมา
เสียงตอบรับ
มิวสิกวิดีโอ "โยรุนิคาเกรุ" เผยแพร่ออกทางช่องยูทูบของอายาเซะเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2019 และมีผู้เข้าชมถึง 10 ล้านคนในเวลาเพียง 5 เดือน และขึ้นอันดับสูงสุดในชาร์ตของทั้งสปอทิฟายและไลน์มิวสิก ก่อนที่จะถึงอันดับสูงสุดในบิลบอร์ดเจแปนฮอต 100 ในวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 2020 ขึ้นอันดับสูงสุด 3 สัปดาห์ติดต่อกัน และรวมทั้งหมด 6 สัปดาห์ โยรุนิคาเกรุขึ้นอันดับสูงสุดในชาร์ตปลายปีฮอต 100 ประจำ ค.ศ. 2020 และเป็นซิงเกิลแรกที่ขึ้นถึงอันดับสูงสุดของชาร์ตปลายปีทั้งที่ยังไม่ออกวางจำหน่ายแบบแผ่นซีดี นอกจากนี้ โยรุนิคาเกรุยังได้รับรางวัลระดับเพชรจากการสตรีมโดยสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงแห่งประเทศญี่ปุ่น (อาร์ไอเอเจ) เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 2021 ซึ่งเป็นเพลงแรกที่ได้รับรางวัลระดับเพชรจากการสตรีมในประวัติศาสตร์ของอาร์ไอเอเจด้วย
โยอาโซบิขึ้นแสดงเพลงนี้ในงานประชันเพลงโคฮากุอูตะกัซเซ็งโดยสถานีโทรทัศน์เอ็นเอชเคครั้งที่ 71 ประจำ ค.ศ. 2020 ซึ่งถือเป็นการแสดงสดครั้งแรกและการเข้าร่วมรายการโคฮากุอูตะกัซเซ็งครั้งแรกของพวกเขาด้วย
ฉบับภาษาอังกฤษ
อินทูเดอะไนต์ (Into the Night) เป็นฉบับแปลภาษาอังกฤษของ "โยรุนิคาเกรุ" เผยแพร่เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 พร้อมกับมิวสิกวิดีโอทางช่องยูทูบของอายาเซะในวันเดียวกับซิงเกิลลำดับที่สิบ "ซังเง็นโชกุ" และ "อังกอร์" โดย "อินทูเดอะไนต์" ยังเป็นเพลงภาษาอังกฤษเพลงแรกของวงด้วย ต่อมาเพลงนี้ได้ถูกรวมในอีพี อี-ไซด์ ซึ่งเป็นอีพีภาษาอังกฤษอัลบั้มแรกของวง เผยแพร่ในวันที่ 12 พฤศจิกายน ปีเดียวกัน
ออราน
ออราน (Oran) หรือ วะฮ์รอน (وَهْرَان) เป็นเมืองที่ใหญ่สุดเป็นอันดับ 2 ของแอลจีเรีย ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของแอลจีเรีย ซึ่งเป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดออราน ใน ค.ศ. 2008 มีประชากร 803,329 คน ขณะที่เขตมหานครมีประชากรประมาณ 1,500,000 คน ทำให้เป็นนครที่มีประชากรมากเป็นอันดับสองของประเทศ
วัดหนองกระพง
วัดหนองกระพง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเหมืองใหม่ อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ปัจจุบันพระครูสมุทรธีรคุณ (พีระ) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส
ออราน
ศัพทมูลวิทยา
ศัพท์นี้มีที่มาจากรากเบอร์เบอร์ว่า hr หมายถึงสิงโต ซึ่งมีการพิสูจน์ในกลุ่มภาษาเบอร์เบอร์หลายแบบ เช่น uharu และ ahra ตำนานพื้นเมืองทั่วไประบุว่า ในช่วงประมาณ ค.ศ. 900 มีผู้พบเห็นสิงโตในพื้นที่นี้ สิงโตสองตัวสุดท้ายถูกฆ่าบนภูเขาใกล้ออราน ทำให้ต่อมาได้รับฉายาว่า la montagne des lions ("ภูเขาสิงโต") หน้าศาลากลางนครออรานมีรูปปั้นสิงโตยักษ์สองตัวเป็นสัญลักษณ์ของเมือง
วัดหนองกระพง
ผู้ริเริ่มสร้างวัด คือ พระครูพิศิษฏ์ประชานาถ เจ้าอาวาสวัดอินทาราม และผู้ใหญ่สนาน แสวงลาภ และประชาชนในท้องถิ่น โดยตั้งคณะกรรมการผู้ริเริ่มดำเนินการจัดซื้อที่ดินของประชาชนจำนวน 6 ไร่ 2 งาน 69 ตารางวา แล้วขออนุญาตสร้างวัด โดยนายด่วน จาตุรัส เป็นผู้ขอ และได้รับอนุญาตให้สร้างวัดเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2531 ถึงวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2536 กระทรวงศึกษาธิการประกาศตั้งวัด เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2540 มหาเถรสมาคมพิจารณาลงมติให้ตั้งชื่อว่า "วัดหนองกระพง" ตามชื่อของหมู่บ้านหนองกระพง และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2558 เมื่อแรกสร้างวัดการเดินทางลำบากมาก ต้องเดินทางโดยทางเรือผ่านคลองวัวด้านหลังวัด ปัจจุบันสามารถเดินทางโดยรถยนต์ได้สะดวก
ออราน
เขต
นับตั้งแต่ ค.ศ. 2019 ออรานแบ่งเขตการปกครองเป็น 18 เขตกับ 83 ย่าน
วัดหนองกระพง
เสนาสนะในวัด ได้แก่ อุโบสถมีพระประธานในอุโบสถ และกุฏิสงฆ์ทรงไทยโดยประชาชนบริจาคบ้านเรือนไว้ให้
ออราน
เมืองพี่น้อง
ออรานมีเมืองพี่น้องถึง 21 เมือง:
ริโก ลูวิส
ริโก เฮนรี มาร์ก ลูวิส (Rico Henry Mark Lewis; เกิด 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 2004) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษที่เล่นในตำแหน่งแบ็กขวา แบ็กซ้าย และกองกลางตัวรับให้แก่แมนเชสเตอร์ซิตี
ชีวิตในวัยเด็ก
ลูวิสเกิดที่เมืองบิวรี มหานครแมนเชสเตอร์ เมื่อเขายังเด็ก ลูอิสได้รับแรงบันดาลใจจากมูฮัมหมัด อาลี นักมวยในตำนาน เขามีเชื้อสายจาเมกาผ่านทางพ่อของเขา
ระดับสโมสร
ลูวิสเข้าร่วมทีมแมนเชสเตอร์ซิตีตั้งแต่อายุ 8 ขวบ และเป็นกัปตันทีมอายุต่ำกว่า 18 ปีของสโมสรในฤดูกาล 2021–22 เขามีชื่ออยู่บนม้านั่งสำรองของซิตีเป็นครั้งแรกสำหรับนัดแรกของแมนเชสเตอร์ซิตีในฤดูกาล 2022–23 และเขาเปิดตัวในพรีเมียร์ลีกในอีกหนึ่งสัปดาห์ต่อมาคือในวันเสาร์ที่ 13 สิงหาคม พบกับสโมสรฟุตบอลบอร์นมัทโดยลงมาเป็นตัวสำรองในนาทีที่ 82 แทนที่ไคล์ วอล์กเกอร์
เจมส์ แม็คนีลล์ วิสต์เลอร์
เจมส์ แอบบอตต์ แม็คนีลล์ วิสต์เลอร์ (James Abbott McNeill Whistler, 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1834 – 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1903) เป็นจิตรกรชาวอเมริกันที่ตั้งถิ่นฐานในอังกฤษในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ผู้มีความเชี่ยวชาญทางการเขียนจิตรกรรมสีน้ำมัน
เจมส์ แม็คนีลล์ วิสต์เลอร์เกิดเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1834 ที่เมืองโลเวลล์ รัฐแมสซาชูเซตส์ในสหรัฐอเมริกา และเสียชีวิตเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1903 ที่กรุงลอนดอนในอังกฤษ วิสต์เลอร์เป็นผู้นำในความคิดที่ว่า “ศิลปะเพื่อศิลปะ” (art for art's sake) ลายเซ็นที่มีชื่อเสียงของวิสต์เลอร์เป็นภาพผีเสื้อที่มีหางยาว ลายเซ็นเหมาะกับบุคลิกและลักษณะงานเขียนซึ่งเป็นลักษณะที่ละเอียดอ่อน แต่เป็นผู้ที่ชอบการเผชิญหน้า วิสต์เลอร์มองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างจิตรกรรมและดนตรี ซึ่งจะเห็นจากการตั้งชื่อภาพเขียนที่ใช้ศัพท์ทางดนตรีเช่น “arrangements”  “harmonies” หรือ “nocturnes” และเน้นงานเขียนในด้านความผสานของโทนสี งานชิ้นที่สำคัญที่สุดของวิสต์เลอร์คือภาพ มารดาของวิสต์เลอร์ (Whistler's Mother) ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นภาพ โมนาลิซา แห่งสมัยวิกตอเรีย
วิสต์เลอร์เป็นผู้มีปฏิภาณดีและไม่อายที่จะส่งเสริมตนเอง แต่ก็เป็นผู้มีอิทธิพลต่อศิลปะและวัฒนธรรมร่วมสมัย และมีความสัมพันธ์และอิทธิพลต่อศิลปินและนักเขียนคนอื่น ๆ ในสมัยนั้นเป็นอันมาก
สมุดภาพ
1834 1903
บางกอกแอร์เวย์ส
ในปี พ.ศ. 2527 ได้แยกตัวออกมาจัดตั้งเป็น บริษัท สหกลแอร์ จำกัด และได้รับอนุญาตประกอบกิจการการเดินอากาศแบบประจำภายในประเทศ เมื่อ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2528 และ พ.ศ. 2529 ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการเดินอากาศแบบประจำมีกำหนด ต่อมา 5 เมษายน พ.ศ. 2532 บริษัท สหกลแอร์ จำกัด ได้เปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด
ปัจจุบัน
ในปัจจุบัน บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) มีเครื่องบินเอทีอาร์ 72-600 จากประเทศฝรั่งเศส ขนาด 70 ที่นั่ง จำนวน 13 ลำ เครื่องบินแอร์บัส เอ 320-200 ขนาด 162 ที่นั่ง จำนวน 9 ลำ และ แอร์บัส 319 จำนวน 10 ลำ แอร์บัส 319 ขนาด 120 ที่นั่ง (Dual Class) จำนวน 6 ลำ รวม 40 ลำ ให้บริการแก่ผู้โดยสาร
ในอนาคตทาง บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ได้วางแผนที่จะเช่าซื้อแอร์บัส เอ 350-900XWB ขนาด 270 ที่นั่ง มาเข้าประจำการจำนวน 6 ลำอีกด้วย เพื่อจะขยายเส้นทางให้สามารถบินไปยังทวีปยุโรปได้ อีกทั้งทาง บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หวังจะร่วมมือกับแอร์บัสไประยะยาวเพราะเครื่องบินแอร์บัส นักบินเรียนรู้เพียงเครื่องเดียวก็สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับเครื่องรุ่นอื่น ๆ ส่วนเอทีอาร์ 72-600 จะยังประจำการต่อไปเพราะเป็นเครื่องบินที่ใช้งานได้ดีในระยะทางใกล้ ๆ และเป็นเครื่องบินใบพัดที่มีความปลอดภัยและประหยัดเมื่อเทียบกับเครื่อง Turboprop รุ่นอื่น ๆ
ภายในประเทศ
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ฐานการบินหลัก)
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานนานาชาติสมุย (ฐานการบินรอง)
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานภูเก็ต
ระหว่างประเทศ
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ให้บริการจาก ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ฝูงบิน
ฝูงบินในอดีต ได้แก่
Boeing 717-200 ,Fokker F100 ,ATR42-300, ATR72-200 ,Embraer EMB 110,De havilland DHC-8-100 ,De havilland DHC-8-300
วอชิงตันสแควร์ (กรุงเทพมหานคร)
วอชิงตันสแควร์ (Washington Square) เป็นอดีตย่านสถานบันเทิงในพื้นที่แขวงคลองตัน เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร ใกล้กับซอยสุขุมวิท 22, สถานีรถไฟฟ้าพร้อมพงษ์ และย่านพร้อมพงษ์ ภายในพื้นที่มีบาร์ ร้านอาหาร ร้านนวด และโรงละครคาลิปโซคาบาเรต์ ซึ่งปรับปรุงมาจากโรงภาพยนตร์วอชิงตันเดิม ย่านนี้เป็นที่นิยมในหมู่ชาวต่างชาติในกรุงเทพฯ คนงานโรงกลั่นน้ำมันในตะวันออกกลาง รวมถึงกลุ่มชายสูงอายุผิวขาวชาวสหรัฐ และทหารผ่านศึกในสงครามเวียดนาม ในปี พ.ศ. 2548 หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์เคยตีพิมพ์เรื่องราวของร้านอาหาร "บูร์บงสตรีท" ซึ่งให้บริการอาหารเคจัน และอาหารครีโอล
วอชิงตันสแควร์ เคยได้รับการกล่าวถึงในชุดนวนิยายอาชญากรรมของคริสโตเฟอร์ จี. มัวร์ ซึ่งเล่าผ่านตัวละคร วินเซนต์ คาลวิโน และบาร์เท็กซัสโลนสตาร์ในย่านดังกล่าว มักได้รับกล่าวถึงในนวนิยายแนวรหัสคดีของดีน บาร์เร็ตต์ ซึ่งครั้งหนึ่งเขาเคยเช่าอพาร์ตเมนต์ในย่านนี้
ทัตสึมิ ฟูจินามิ
ทัตสึมิ ฟูจินามิ 藤波 辰巳 (Fujinami Tatsumi) เกิดวันที่	28 ธันวาคม ค.ศ. 1953 เป็นนักมวยปล้ำอาชีพชาวญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงในฉายา เดอะ ดราก้อน เขามีเครดิตสำหรับการคิดค้นท่า dragon sleeper และ the dragon suplex นอกจากนี้เขายังเป็นเจ้าของและผู้ก่อตั้งสมาคม และได้เข้าสู่ หอเกียรติยศดับเบิลยูดับเบิลยูอี ประจำปี 2015
ปานวาด เหมมณี
ปานวาด เหมมณี (เกิด 28 ธันวาคม พ.ศ. 2522) ชื่อเล่น เป้ย เป็นนักแสดงและนางแบบชาวไทย บทบาทส่วนใหญ่ที่เธอได้รับมักเป็นนางร้าย และมีชื่อเสียงเรื่องความเซ็กซี่ เจ้าของฉายา นางร้ายนมไม่ต่อเนื่อง และ สตรอว์เบอร์รีเรียกพี่
ประวัติ
เป้ย ปานวาด เกิดเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2522 ที่ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เป็นบุตรของวุฒิเวช เหมมณี กับสุวรรณา มงคลประจักษ์ ปานวาดเข้ารับการศึกษาระดับอนุบาลและประถมศึกษาจากโรงเรียนถนอมศรีศึกษา, ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนเบตง (วีระราษฎร์ประสาน) และระดับปริญญาตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม เริ่มเข้าวงการโดยประกวดดัชชี่เกิร์ล ปี 2001 ได้รับตำแหน่งรองชนะเลิศอันดับสอง
ชีวิตส่วนตัวก่อนหน้านี้เธอเคยคบหากับ บุษย์ ปิยะวุฒิ, อาณัตพล ศิริชุมแสง  ทองภูมิ สิริพิพัฒน์ และวุฒิสิทธิ์ สืบสุวรรณ
ต่อมาปานวาดได้สมรสตามพิธีศาสนาอิสลามกับเรือเอก นิธิ บุญยรัตกลิน บุตรชายของพลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน หลังทั้งคู่คบหากันได้ 8 เดือน เมื่อวันที่วันเสาร์ที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2555 ที่โรงแรมสวิสโซเทล ปาร์คนายเลิศ ก่อนจะมีพิธีเลี้ยงฉลองมงคลสมรสวันที่ 2 มิถุนายน ปีเดียวกันนั้น ที่โรงแรมพลาซ่าแอทธินี ในการนี้ ปานวาดได้เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม และได้รับชื่อทางศาสนาว่า "นูร์อัยนา" มีความหมายว่า รัศมีแห่งดวงตา ปัจจุบันมีบุตร - ธิดา 2 คน บุตรชายคนที่ 1 ชื่อ อัษศดิณย์ บุญยรัตกลิน หรือ โปรด บุตรสาวคนที่ 2 ชื่อ ปาลิน บุณยรัตกลิน หรือ ปราน
เพื่อนของโดโรธี
ต้นกำเนิด
ต้นกำเนิดของวลีนี้ไม่อาจชี้ชัดได้ บางเชื่อว่านำมาจากหนังสือ The Road to Oz (1909) หนังสือเล่มต่อของ Wonderful Wizard of Oz ในหนังสือ หนึ่งในตัวละครโพลีโครม (Polychrome) กล่าวกับโดโรธีหลังจากเจอเพื่อนร่วมทางของเธอว่า "เธอมีเพื่อนประหลาด, โดโรธี" และโดโรธีตอบกลับว่า "ความประหลาดไม่ใช่สาระสำคัญ ตราบเท่าที่พวกเขาเป็นเพื่อนเรา" คำว่าเควียร์ (queer) นอกจากจะแปลว่าประหลาดแล้วยังเป็นสแลงแปลว่าเกย์หรือคนที่ชอบเพศเดียวกันอีกด้วย อีกทฤษฎีเชื่อว่า เพื่อนของโดโรธีอ้างถึงหนังเดอะวิซาร์ดออฟออซ เพราะจูดี การ์แลนด์ผู้แสดงเป็นตัวละครหลักโดโรธี เกย์ไอคอน ในหนังโดโระยอกรับทุกคนที่แตกต่าง ยกตัวอย่างเช่น สิงโตอ่อนโยน (gentle lion) "ฉันกลัวว่าคงจะปฏิเสธไม่ได้ว่าฉันเป็นสิงโตที่สำรวย"
ในหลาย ๆ เล่มของหนังสือออซ มักมีพลอตเรื่องที่เป็นมิตรกับกลุ่มLGBT ในเล่มแรก โดโรธียอมรับว่าเธอแอบชอบไชน่าปริ้นเซส (China Princess) ออซม่า (Ozma) กลายเป็นผู้ชายและความทรงจำยังถูกลบเกือยทั้งหมด กองกำลังทหารหญิงล้วนพยายามจะยึดออซ ออซมาแต่งงานกับโดโรธีในเล่มที่ 6 และทำให่โดโรธีเป็นเจ้าหญิงแห่งออซและเพื่อนเก่า มีหลายสิ่งมีชีวิตที่อยู่รวมกันเป็นกลุ่มหญิงล้วนเช่น พวกเล่นแร่แปลธาตุอากาศและแม่มด กลินดา แม่มดดีอาศัยอยู่ในปราสาทร่วมกับหญิงสาวที่สวยที่สุดในออซ 100 คนและเมื่อต้อนรับโดโรธีและออซมาด้วยจูบและการเต้น
ความเข้าใจผิด
ในช่วงต้นยุค 80 หน่วยสืบสวนอาชญากรรมนาวี (Naval Criminal Investigative Service หรือ NIS) ได้ทำการสืบสวนรักร่วมเพศในชิคาโก ผู้สืบสวนทราบมาว่าชายเกย์มักเรียนตัวเองว่าเป็นเพื่อนของโดโรธี โดยไม่รู้ประวัติของวลีนี้ NIS เชื่อว่าผู้หญิงชื่อโดโรธีนั้นมีอยู่จริงและรู้จักเหล่าทหารเกย์จำนวนมาก พงกเขาจึงพยายามตามหาโดโรธีผู้นี้อย่างยิ่งใหญ่และหวังว่าจะสามารถเกลี่ยกล่อมให้เธอเผยรายชื่อทหารที่เป็นเกย์
การใช้ในปัจจุบัน
การรวมตัวแบบนี้เริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นจึงมีการจัดอยู่บ่อยครั้ง ปัจจุบันบนเรือมักมี อีเวนท์ FOD หลายครั้ง บางทีอาจมากกว่าหนึ่งครั้งในคืนเดียว อย่างไรก็ตาม ผู้เข้าร่วมมักมีไม่มาก
เรียลกัมพูชา
เรียล (រៀល; สัญลักษณ์: ៛) เป็นสกุลเงินของกัมพูชา ได้มีสกุลเงินเรียลสองตัวที่แตกต่างกันออกจำหน่ายครั้งแรกระหว่างปี ค.ศ. 1953 ถึงพฤษภาคม ค.ศ. 1975 ระหว่างปี ค.ศ. 1975 ถึง ค.ศ. 1980 ประเทศไม่มีระบบการเงิน สกุลเงินที่สองซึ่งมีชื่อว่า "เรียล" ได้รับการออกให้ตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 1980 จนถึงปัจจุบัน
ความเชื่อที่นิยมเชื่อกันแสดงให้เห็นว่าชื่อของสกุลเงินมาจากปลาแม่น้ำโขง คำว่า "เรียล" (រៀល) (แปลว่า "ปลาเล็ก" ในภาษาเขมร) มีความเป็นไปได้มากกว่าที่ชื่อดังกล่าวมาจากเงินระดับสูงที่เป็นสกุลเงินของชาวเม็กซิโกซึ่งพ่อค้าชาวมลายู, ชาวอินเดีย และชาวจีนใช้กันอย่างแพร่หลายในกัมพูชาช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19
ธนบัตร
ธนบัตรที่ใช้ในปัจจุบันประกอบด้วย ชนิดราคา 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000, 20000 และ 50000 เรียล
เหรียญ
เหรียญประกอบด้วย 50, 100, 200, และ 500 เรียล เหรียญรุ่นแรกเป็นเหรียญ 5 เรียลซึ่งสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2522 และทำจากอะลูมิเนียม ไม่มีการสร้างเหรียญอีกเลยจนถึงปี 2537 เมื่อมีการนำเหรียญ 50, 100, 200 และ 500 มาใช้ อย่างไรก็ตามมักไม่ค่อยพบในการหมุนเวียนเงินตรา
เจ้าชายแอนดรูว์ ดยุกแห่งยอร์ก
เจ้าชายแอนดรูว์ ดยุกแห่งยอร์ก  (The Prince Andrew, Duke of York) (แอนดรูว์ อัลเบิร์ต คริสเตียน เอ็ดเวิร์ด เมานต์แบ็ตเต็น-วินด์เซอร์; ประสูติ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1960) เป็นสมาชิกในราชวงศ์วินด์เซอร์และเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สองในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร และเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ พระองค์ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุกแห่งยอร์กมาตั้งแต่ ค.ศ. 1986 และทรงอยู่ในอันดับที่แปดของลำดับการสืบราชบัลลังก์อังกฤษ
ในวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 2022 สำนักพระราชวังอังกฤษได้ประกาศว่า พระยศทางทหารและกิจการในพระราชูปถัมภ์ทั้งหมดของเจ้าชายแอนดรูว์ จะถูกโอนกลับคืนไปยังสมเด็จพระราชินีนาถ และเจ้าชายแอนดรูว์จะมิได้ปฏิบัติพระราชภารกิจ นอกจากนี้ พระองค์จะทรงต่อสู้ต่อข้อกล่าวหาในฐานะพลเรือน ทั้งนี้สืบเนื่องจากกรณีอื้อฉาวที่เจ้าชายแอนดรูว์ทรงถูกฟ้องร้องในกรณีมีความสัมพันธ์ทางเพศกับเด็กอายุ 17 ปี เมื่อปี ค.ศ. 2001
พระชนม์ชีพวัยเยาว์
เจ้าชายประสูติเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สองในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 กับเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ ณ พระราชวังบักกิงแฮม พระนามแอนดรูว์ได้มาจากเจ้าชายแอนดรูว์แห่งกรีซและเดนมาร์ก พระอัยกาฝ่ายพระราชบิดาซึ่งสิ้นพระชนม์ไปเมื่อ 16 ปีก่อนพระองค์ประสูติ
ชีวิตส่วนพระองค์
แอนดรูว์เสกสมรสและต่อมาทรงหย่าร้างกับซาราห์ เฟอร์กูสัน พระองค์ยังได้ทรงปฏิบัติราชการในราชนาวีอังกฤษ โดยทรงเข้าร่วมทำการรบในสงครามฟอล์กแลนด์บนเรือหลวง HMS Invincible ในปัจจุบันพระองค์ทรงมีหน้าที่เป็นตัวแทนพิเศษในด้านการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศของสหราชอาณาจักร
พระธิดา
เจ้าชายแอนดรูว์และซาราห์ เฟอร์กูสันมีพระธิดาด้วยกัน 2 พระองค์
ฐานันดรและพระอิสริยยศ
เจ้าชายแอนดรูว์ทรงมีพระอิสริยยศอย่างเป็นทางการว่า เจ้าชายแอนดรูว์ อัลเบิร์ต คริสเตียน เอ็ดเวิร์ด เจ้าชายแห่งสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ ดยุกแห่งยอร์ก เอิร์ลแห่งอินเวอร์นีส และบารอนคิลลีลี อัศวินสูงสุดแห่งราชีนีนาถสหราชอาณาจักร (His Royal Highness The Prince Andrew Albert Christian Edward, Prince of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Duke of York, Earl of Inverness and Baron Killyleagh, Knight Companion of the Most Noble Order of the Garter, Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order, Canadian Forces Decoration, Aide-de-Camp to Her Majesty)
เจ้าชายโลร็องแห่งเบลเยียม
เจ้าชายโลร็องแห่งเบลเยียม (พระนามเต็ม: โลร็อง เบอนัว โบดวง มารี, Laurent Benoît Baudouin Marie de Belgique, Laurens Benedikt Boudewijn Maria van België; 19 ตุลาคม ค.ศ. 1963) ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 2 ในสมเด็จพระราชาธิบดีอัลแบร์ที่ 2 แห่งเบลเยียมกับสมเด็จพระราชินีเปาลาแห่งเบลเยียม และเป็นพระราชอนุชาในสมเด็จพระราชาธิบดีฟีลิปแห่งเบลเยียม
พระประวัติ
เจ้าชายโลร็องประสูติเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 1963 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สองของสมเด็จพระราชาธิบดีอัลแบร์ที่ 2 กับสมเด็จพระราชินีเปาลา และพระอนุชาในสมเด็จพระราชาธิบดีฟีลิปแห่งเบลเยียม พระมหากษัตริย์เบลเยี่ยมองค์ปัจจุบัน
ประสูติ ณ ปราสาทแบลเวอแดร์ ในพระราชวังลาเกิน, เบลเยียม พระองค์ทรงศึกษาที่โรงเรียนเตรียมทหาร และต่อมาที่โรงเรียนนายร้อยแห่งเบลเยียม พระองค์ได้รับการประดับยศเป็น "นาวาเอก" (Ship-of-the-Line Captain) เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ.​ 2004
เจ้าชายโลร็องในปัจจุบันทรงอยู่ในลำดับที่ 11 แห่งการสืบราชสันตติวงศ์
พระอิสริยยศ
พระอิสริยยศของเจ้าชายและเจ้าหญิงในพระราชวงศ์นั้นจะต่างจากพระมหากษัตริย์ที่จะทรงอยู่ในพระอิสริยยศ "พระมหากษัตริย์แห่งชาวเบลเยียม" ดังนั้นเจ้าชายโลร็องนั้นจึงอยู่ในชั้นอิสริยยศ "เจ้าชายแห่งเบลเยียม" มิใช่ "เจ้าชายแห่งชาวเบลเยียม" นอกจากนี้ พระองค์มิเคยได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์สำหรับเจ้าชายพระองค์เล็กเช่นในอดีต ตัวอย่างเช่น "เคานต์แห่งแฟลนเดอร์" หรือ "เจ้าชายแห่งลีแยฌ"
วิทยายุทธ
วิทยายุทธ คือ ท่วงท่า เคล็ดลับในการต่อสู้ ของจีนโบราณ มักพบในนวนิยายกำลังภายใน อาจจะประกอบด้วยกำลังภายใน หรือลมปราณ หรือไม่มีก็ได้
วิทยายุทธ พื้นฐานมีหลายประเภท เช่น เพลงดาบ, เพลงกระบี่, เพลงทวน, เพลงไม้เท้า,เพลงแส้,ดรรชนี, มือเปล่า เป็นต้น วิทยายุทธยังแบ่งไปตามแต่ละค่ายสำนัก แต่ละอาจารย์ หรือครูมวย อาจเป็นความลับที่สืบทอดกันภายในแต่ละสำนัก หรืออาจเป็นของทั่วไปสำหรับออกกำลังกายก็ได้
วิทยายุทธที่มีรากฐาน มักมีท่าไม้ตาย ซึ่งเป็นเคล็ดลับในการเอาชนะคู่ต้อสู้ การศึกษาท่าไม้ตายจึงเป็นสิ่งที่มักทำกันเสมอเมื่อมีการประลองยุทธ
อัสกัลดัส-อังกูร์ดัญ
อัสกัลดัส-อังกูร์ดัญ (Escaldes-Engordany) เป็นเขตการปกครองหนึ่งของประเทศอันดอร์รา ค.ศ. 2011 มีประชากรทั้งหมด 14,395 คน
ยอดเขาบรอดพีก
ยอดเขาบรอดพีก (Broad Peak) หรืออีกชื่อหนึ่งว่า ยอดเขาเคทรี (K3) เป็นยอดเขาที่สูงเป็นอันดับที่ 12 ของโลก มีความสูง 8,047 เมตร ตั้งอยู่ในเทือกเขาการาโกรัม ประเทศปากีสถาน ยอดเขานี้อยู่ห่างจากยอดเขาเคทูไปตามธารน้ำแข็งบัลโตโรประมาณ 5 ไมล์
ตัวยอดเขาบรอดพีกมีลักษณะประหลาด เนื่องจะมียอดเป็นสันตรงยาวกว่าไมล์ แทนที่จะเป็นยอดแหลมเหมือนยอดเขาอื่น ๆ จึงเป็นที่มาของชื่อ "Broad Peak" นั่นเอง
โรจู
โรจู (老中) หรือแปลเป็นภาษาไทยว่า ผู้อาวุโส (Elder) เป็นตำแหน่งขุนนางชั้นสูงสุดในรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ แห่งยุคเอโดะ โดยแต่งตั้งจาก ไดเมียว (大名) ที่มีที่ดินระหว่าง 25,000 – 50,000 โคกุ
แต่เดิมในยุคโชกุน 2 คนแรกคือ โชกุนอิเอะยะซุ และ โชกุนฮิเดะตะดะ มีตำแหน่งโรจูเพียงแค่ 2 คนต่อมาได้เพิ่มเป็น 5 คนก่อนจะปรับลดลงมาเหลือ 4 คน
ต่อมาในสมัย โชกุนสึนะโยชิ ได้มีการลดอำนาจของโรจูลงพร้อมกับตั้งตำแหน่ง ไทโร (大老) ขึ้นมามีอำนาจเหนือโรจูแทน
พรรคประชาธิปไตยเขมร
พรรคประชาธิปไตยเขมร (Khmer Democratic Party: KDP; គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ คณบกฺสบฺรชาธิบเตยฺยขฺแมร) เป็นพรรคการเมืองในกัมพูชา เป็นพรรคที่มีจุดยืนต่อต้านการเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายของชาวเวียดนามที่เข้ามาทำงานในกัมพูชา ผู้นำพรรคคือ อุก พัวริก กล่าวว่าพรรคของเขาไม่ได้ต่อต้านการเข้ามาของคนต่างด้าว แต่คนต่างด้าวทั้งหมดที่เข้ามาในกัมพูชาต้องได้รับการพิจารณาเป็นกรณีๆไป พรรคนี้สนับสนุนสิทธิมนุษยชน สิทธิของเด็กและสตรี และสนับสนุนเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม และการสหกรณ์ รวมทั้งความเท่าเทียมกันของชาวกัมพูชา ในการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2551 พรรคนี้ได้รับการเลือกตั้งเป็นอันดับที่ 7 ได้ 32,386 คะแนน และได้ 1 ที่นั่งในสภา
การปะทะตามแนวชายแดนพม่า พ.ศ. 2553–2554
'''การปะทะตามชายแดนพม่า พ.ศ. 2553-2554''' เป็นการปะทะกันต่อเนื่องระหว่างกองทัพพม่า (ทัดมาดอ) และกองทัพกะเหรี่ยงพุทธประชาธิปไตยการปะทะกันเกิดขึ้นตามแนวชายแดนพม่าที่ติดต่อกับไทย ไม่นานหลังการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 มีผู้ลี้ภัยประเมินไว้ 10,000 คนหลบหนีเข้ามาในประเทศไทยจากความขัดแย้งรุนแรง มีความกังวลว่าเนื่องจากความไม่พอใจกับการเลือกตั้ง และการโกงการเลือกตั้ง ว่าความขัดแย้งอาจลุกลามไปเป็นสงครามกลางเมือง
เหตุการณ์ใน พ.ศ. 2553
ในวันที่ 1 ตุลาคม เกิดการสู้รบระหว่างกองทัพพม่าและทหารไทใหญ่เป็นเวลา 1 ชั่วโมง ซึ่งทหารพม่าแพ้ และต่อมาถูกซุ่มโจมตีโดยทหารกะเหรี่ยง ต่อมา ในวันที่ 8 พฤศจิกายน เกิดการสู้รบในเมืองเมียะวดีในรัฐกะเหรี่ยง โดยทหารพม่าได้ยิงเข้าใส่ฝูงชนที่ปฏิเสธการเลือกตั้ง และมีการปะทะกันที่บริเวณด่านพระเจดีย์สามองค์ด้วย เชื่อว่ามีผู้เสียชีวิต 3 คน บาดเจ็บ 20 คน ทหารพม่าเข้ายึดตลาดกลางเมืองเมียะวดี  มีพลเรือนชาวไทยอย่างน้อย 5 คนบาดเจ็บจากอาวุธจรวดที่ยิงเข้ามาที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก. มีผู้อพยพราว 10,000 คนข้ามแดนมายังประเทศไทย กองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธเข้าโจมตีเมืองเมียะวดีในวันที่ 9 พฤศจิกายน แต่กองทัพพม่ายึดเมืองไว้ได้หมดแล้ว และผลักดันกลุ่มทหารกะเหรี่ยงเข้าไปในป่า ผู้อพยพได้เดินทางกลับพม่า
ในวันที่ 10 พฤศจิกายน การปะทะที่ด่านพระเจดีย์สามองค์ยังคงดำเนินต่อไป ฝ่ายกองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธพยายามเข้ายึดเมืองปยาทอนซู แต่กองทัพพม่าผลักดันฝ่ายกบฏออกไปได้ ในวันที่ 12 พฤศจิกายน สถานีอัลญาซีราภาคภาษาอังกฤษได้รายงานว่า กองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธได้ไปร่วมมือกับกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติกะเหรี่ยงเพื่อต่อต้านการโจมตีของกองทัพพม่า ทั้งสองฝ่ายต่อสู้โดยใช้จรวดและปืนครกยิงใส่กันตั้งแต่วันที่ 14 พฤศจิกายน ทำให้มีผู้อพยพเข้ามาในไทย
เหตุการณ์ใน พ.ศ. 2554
ในเดือนมกราคม การต่อสู้เกิดขึ้นตลอดในช่วงปีใหม่ระหว่างกองทัพพม่าและกองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธ โดยยังยิงจรวดเข้าใส่กัน บางส่วนพลัดเข้ามาในเขตไทย ทำให้ทหารไทยบาดเจ็บ 2 คน กองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธกล่าวอ้างว่าฆ่าทหารพม่าได้ 26 คน และบาดเจ็บ 35 คน มีผู้อพยพเข้ามาในไทย 200 คนซึ่งฝ่ายไทยจัดให้อยู่ที่ตำบลพบพระ กองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธยังกล่าวอ้างว่าฝ่ายไทยยอมให้ทหารพม่าผ่านแดนเข้าไปใช้ดินแดนไทยในการโจมตีฝ่ายตน แต่ทหารไทยไม่ได้โต้ตอบ
ในเดือนกุมภาพันธ์ เกิดการสู้รบระหว่างองค์การเอกราชกะชีนกับกองทัพพม่า โดยฝ่ายกะชีนกล่าวว่ากองทัพพม่านำโดยนายพลยิน ทเว ได้นำทหารล้ำเข้าไปในพื้นที่ควบคุมของฝ่ายกะชีน ทำให้เกิดการปะทะขึ้น การสู้รบเกิดขึ้น 20 นาที ก่อนที่ฝ่ายพม่าจะถอยออกมา ทหารพม่าเข้าโจมตีทหารของกองทัพเอกราชกะชีนอีกในวันที่ 12 มิถุนายน ในวันรุ่งขึ้น กองทัพกะชีนได้ประกาศสงครามกลางเมืองกับพม่า
ในเดือนมีนาคม ทหารกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติกะเหรี่ยงได้ซุ่มโจมตีรถบรรทุกทหาร 27 คน บรรทุกทหารพม่าประมาณ 300 คนบนเส้นทางระหว่างกาเนลายและบะยินหน่อง ทำให้ทหารพม่าเสียชีวิต 16 คน บาดเจ็บ 17 คน ในเดือนเมษายนและพฤษภาคมมีการปะทะระหว่างทหารพม่ากับกองกำลังของชนกลุ่มน้อยหลายจุด โดยในวันที่ 15 เมษายนเกิดการปะทะในรัฐฉาน ในเดือนพฤษภาคมเกิดการปะทะกับทหารกะเรนนี และทหารกะเหรี่ยงทั้งกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติกะเหรี่ยงและกองทัพประชาธิปไตยกะเหรี่ยงพุทธซึ่งการสู้รบได้ต่อเนื่องไปจนถึงเดือนกันยายน ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน จึงมีการเจรจาเพื่อหยุดยิงระหว่างกองทัพพม่าและสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง
ผลกระทบทางเศรษฐกิจ
การสู้รบที่ชายแดนไทย-พม่าไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับผู้คนในแม่สอด อย่างไรก็ตาม การสู้รบที่เกิดขึ้นใกล้บริเวณนี้นับตั้งแต่การเลือกตั้งทั่วไปในประเทศพม่า พ.ศ. 2553 ส่งผลกระทบต่อการค้าระหว่างประเทศไทยและพม่าเนื่องจากมีการปิดด่านชายแดน การค้าระหว่างสองประเทศนี้นำเงินเข้าประเทศประมาณ 30 ถึง 36 ล้านบาทต่อปี
ยู อา-รา
ยู อา-รา (유아라; เกิด 26 กันยายน 2535)หรือชื่อที่ใช้ในการแสดงว่า อารา เป็นนักร้อง นักเต้น ไอดอลชาวเกาหลีใต้ รู้จักในสถานะหัวหน้าวง Hello Venus2
ก่อนเปิดตัว
อาราเคยเกือบได้เป็นสมาชิกวงAfter School แต่เธอได้รับการเปิดตัวเป็นสมาชิกวง Hello Venusแทน อาราเธอยังได้ร้องเพลงที่ชื่อว่า"Love Letter อาราเคยเกือบเป็นสมาชิกคนที่เก้าของวง After School แต่ อีย็อง ได้รับการคัดเลือกและได้เปิดตัว,
การเปิดตัว
มินิอัลบั้มของวงชื่อ Hello Venus's debuted และเปิดตัวด้วยเพลง Venus การคัมแบ็กของวง Hello Venus ในเพลง Venus บนเวที M!Countdown โดยไม่มี ยุนโจ เพราะเธอเจ็บข้อเท้า. 4 กรกฎาคม 2012 อาราเองเธอร่วมกับวงเปิดตัว อัลบั้ม "Like a Wave (Digital Repackage)
ชีวิตส่วนตัว
เธอเป็นเพื่อนกับ จงฮย็อน จากวง ชายนี่ เธอจบการศึกษาที่ 19 กุมภาพันธ์ 2010
ภาษามลยาฬัม
ภาษามลยาฬัม [มะ-ละ-ยา-ลำ] (മലയാളം, ) เป็นภาษาราชการของรัฐเกราลาทางภาคใต้ของอินเดีย มีผู้พูดประมาณ 36 ล้านคน และมีผู้พูดในเกาะลักษทวีปด้วย จัดอยู่ในตระกูลภาษาดราวิเดียน ใกล้เคียงกับภาษาทมิฬ เขียนด้วยอักษรมลยาฬัม
พัฒนาการ
คำว่ามลยาฬัมเกิดจากคำในภาษาทมิฬสองคำคือมาไล แปลว่าภูเขา และอาฬัมแปลว่าบริเวณ ซึ่งหมายถึงบริเวณภูเขา จุดกำเนิดของภาษามลยาฬัมไม่ว่าจะในฐานะสำเนียงของภาษาทมิฬหรือแตกออกมาจากภาษาดราวิเดียนดั้งเดิมโดยอิสระ ได้มีการโต้แย้งกันในหมู่นักภาษาศาสตร์ Robert Caldwell กล่าวว่า ภาษามลยาฬัมแยกออกมาจากภาษาทมิฬคลาสสิก หลังจากที่ยืมคำจำนวนมากจากภาษาสันสกฤต และสูญเสียการลงท้ายเกี่ยวกับบุคคลของกริยา อย่างไรก็ตาม ในพุทธศตวรรษที่ 18 ได้พบการเขียนภาษามลยาฬัมซึ่งมีความแตกต่างจากภาษาทมิฬ บทกวีที่ชื่อรมชริตัมมีอายุย้อนหลังไปถึงพุทธศตวรรษที่ 17 ซึ่งเกิดขึ้นก่อนจะได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสฤต รูปแบบการเขียนที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสกฤตมาก พบในพุทธศตวรรษที่ 19 ซึ่งใช้คำศัพท์ที่มาจากคัมภีร์ปุราณะ
ในราวพุทธศตวรรษที่ 21 – 22 ถุนชัถถุ รมนุชัน เอซุถาชัน เขียนเอกสารฉบับแรกที่ใช้อักษรครันถะ-มลยาฬัม ซึ่งถือเป็นต้นกำเนิดของภาษามลยาฬัม และใช้ในการแปลรามายณะและมหาภารตะมาเป็นภาษามลยาฬัม
ภาษามลยาฬัมอยู่ในกลุ่มภาษาดราวิเดียนใต้เช่นเดียวกับภาษาทมิฬ ภาษาโกทวะ และภาษาตุฬุ ส่วนใหญ่เชื่อว่าภาษาทมิฬดั้งเดิมได้แยกออกมาเป็นภาษาทมิฬและภาษามลยาฬัม ต่อมา ใชนช่วงที่รัฐเกรละมีความโดดเด่นทางสังคมและการเมือง มีการติดต่อค้าขายกับชาวอาหรับ รวมทั้งการรุกรานของโปรตุเกส ทำให้ภาษามลยาฬัมได้รับอิทธิพลจากกล่มภาษาโรมานซ์ กลุ่มภาษาเซมิติก และกลุ่มภาษาอินโด-อารยัน และทำให้ภาษาที่ใช้ในหมู่ผู้นับถือศาสนาเชน คริสต์ อิสลามและยูดายมีความแตกต่างกัน
ที.เค. กฤษณะ เมนน ได้แบ่งยุคของภาษามลยาฬัมออกเป็น 4 ยุคคือ
มิชชันนารีที่เข้ามาเผยแพร่ศาสนาคริสต์ได้ริเริ่มการพิมพ์ในรัฐเกรละ และต่อมาศาสนาคริสต์ได้นำภาษามลยาฬัมไปใช้ในทางศาสนาแทนภาษาซีเรียค ดอกทรินา คริสตัมถูกแปลเป็นภาษามลยาฬัมและตีพิมพ์โดยชาวโปรตุเกสเมื่อ พ.ศ. 2121 ซึ่งเป็นหนังสือเล่มแรกที่ตีพิมพ์ในรัฐเกรละ การสร้างตัวพิมพ์อักษรมลยาฬัมเริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2364 หนังสือพิมพ์ภาษามลยาฬัมฉบับแรกชื่อ รัชยะ สมชรัม ตีพิมพ์โดยมิชชันนารีชาวเยอรมันเมื่อ พ.ศ. 2390
พัฒนาการของวรรณคดี
เอกสารที่เขียนด้วยอักษรมลยาฬัมที่เก่าที่สุดคือจารึกวซับปัลลิอายุราว พ.ศ. 1373 วรรณคดีในยุคแรก ๆ ของภาษานี้ได้แก่เพลงยุคคลาสสิกที่เรียกนาทัน ปาตตุ เพลงพื้นบ้านที่ใช้คำศัพท์แบบพื้นบ้าน และมนิปรวลัมที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสกฤต กวีนิพพนธ์ภาษามลยาฬัมเกิดขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 25
สระ
ภาษามลยาฬัมได้ยืมสระประสม /äu/ (ഔ) และ /ai/ (ഐ) มาจากภาษาสันสกฤต โดยส่วนใหญ่พบในคำยืมจากภาษาสันสกฤต
โซดา
โซดา เป็นเครื่องดื่มที่มีความซ่า ทำจากน้ำ อัดด้วยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ บางคนนิยมดื่มแทนน้ำ บางคนนำไปผสมเครื่องดื่มอื่น ๆ เช่น น้ำหวาน เหล้า