cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ปลาเลียหินกัมพูชา
มีขนาดความยาวเต็มที่ประมาณ 11 เซนติเมตร พบตามแหล่งน้ำที่เป็นลำธารต้นน้ำและน้ำตกของลุ่มน้ำโขง หากินโดยดูดตะไคร่น้ำ, แพลงก์ตอน และแมลงน้ำเป็นอาหาร พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ลงมาถึงประเทศไทย นอกจากนี้ยังพบกระจายอยู่ในระบบแม่น้ำเจ้าพระยารวมถึงภาคใต้ในเขตจังหวัดนครศรีธรรมราช แต่พบมากที่สุดในลุ่มน้ำน่านในเขตอำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน โดยเฉพาะในแม่น้ำว้าและแม่น้ำมาง โดยมีชื่อเรียกในภาษาถิ่นว่า "ปลาขึ้นนา" จากพฤติกรรมที่เมื่อวางไข่ขยายพันธุ์จะอพยพกันจากลำธารลงไปวางไข่กันในทุ่งนา จึงมักถูกจับมารับประทานบ่อย ๆ ด้วยเป็นปลาขนาดเล็กจึงสามารถบริโภคได้ทั้งตัว มีราคาซื้อขายสูงถึงกิโลกรัมละ 200 บาท ปัจจุบันภาควิชาการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม แม้จะเป็นปลาที่มีสีสันไม่สวยงาม แต่ก็มักเลี้ยงไว้กินตะไคร่และเศษอาหารที่ปลาอื่นกินเหลือ เพื่อทำความสะอาดตู้ รวมถึงยังนำไปในกิจการฟิชสปาหรือสปาปลาแทนที่ปลาเลียหินชนิด G. rufa ที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศได้อีกด้วย
ถนนบางแวก
ถนนบางแวก ถนนสายรองในฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร เป็นถนนคอนกรีตขนาดความกว้าง 2 ช่องจราจร เริ่มต้นจากสะพานวัดวิจิตรการนิมิตร (ข้ามคลองบางกอกใหญ่) ซึ่งเป็นเส้นแบ่งการปกครองระหว่างเขตบางกอกใหญ่กับเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร ไปทางทิศตะวันตกสิ้นสุดที่ถนนทวีวัฒนา รวมความยาวประมาณ 12.3 กิโลเมตร ผ่านพื้นที่เขตภาษีเจริญและเขตบางแค กรุงเทพมหานคร
แต่เดิมถนนบางแวกถูกใช้เป็นเส้นทางลัดระหว่างถนนกาญจนาภิเษกกับถนนจรัญสนิทวงศ์ เพื่อหลีกเลี่ยงการจราจรติดขัดบริเวณถนนเพชรเกษม ปัจจุบันบริเวณถนนบางแวกกลายเป็นแหล่งชุมชนที่อยู่อาศัย มีอาคารพาณิชย์ ที่อยู่อาศัย และโครงการหมู่บ้านจัดสรรเกิดขึ้นตลอดแนวถนนบางแวกเป็นจำนวนมาก ทำให้เกิดตลาดและร้านอาหารตามแนวถนนเพิ่มจำนวนมากขึ้นเพื่อรองรับการขยายตัวของชุมชนโดยรอบ
เขตภาษีเจริญ
ถนนบางแวกในเขตภาษีเจริญ เริ่มต้นจากสะพานวัดวิจิตรการนิมิตร (ข้ามคลองบางกอกใหญ่) ซึ่งตั้งอยู่บนเส้นแบ่งการปกครองระหว่างเขตบางกอกใหญ่กับเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร ไปทางทิศตะวันตกตัดผ่านถนนราชพฤกษ์ (ทางแยกต่างระดับบางแวก) แล้วตัดกับซอยบางแวก 69 (แยกวัดไชยฉิมพลี) ข้ามคลองลัดวัดฉิมแล้วไปตัดกับถนนพุทธมณฑลสาย 1 ข้ามคลองพระยาราชมนตรี ไปทางตะวันตกจากนั้นข้ามคลองลัดตาเหนียว ซึ่งเป็นเส้นแบ่งการปกครองระหว่างเขตภาษีเจริญกับเขตบางแค เพื่อเข้าสู่แขวงบางไผ่ เขตบางแค
พระราชวังโฮฟบวร์ค
thumb|upright=1.35|ปีกเนือนบวร์ค เบื้องหน้าคือพระราชานุสาวรีย์ [[เจ้าชายเออแฌนแห่งซาวอย|เจ้าชายออยเกินแห่งซาวอย]]
ด่าหลัต
ชาวฝรั่งเศสเริ่มสร้างเมืองนี้ในปี พ.ศ. 2453 หลังจากอาแล็กซ็องดร์ แยร์แซ็ง นักวิทยาแบคทีเรียชาวฝรั่งเศสได้เข้ามาสำรวจที่ดินผืนนี้ ชาวฝรั่งเศสสร้างโรงแรม รีสอร์ต รอบเมืองในหุบเขามีทะเลสาบ น้ำตก มหาวิทยาลัยด่าหลัต สถาบันทหาร สนามบินตั้งอยู่ห่างจากเมืองไปทางทิศใต้ 24 กิโลเมตร ในปัจจุบันด่าหลัตเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนาม มีประชากร 206,105 คน (พ.ศ. 2553) ในจำนวนนี้มี 185,509 คนที่อาศัยอยู่ในเขตตัวเมือง เมืองมีพื้นที่ 393.29 ตารางกิโลเมตร
Pussy
คำว่า pussy เป็นคำนาม คำคุณศัพท์ และในบางครั้งใช้เป็นคำกริยาในภาษาอังกฤษ คำว่า pussy มีหลายความหมาย มีใช้เป็นสแลง การเกลื่อนคำ และเป็นคำหยาบ นี้มักใช้เป็นคำสองแง่สองง่าม เนื่องจากมีความหมายหลากหลายทั้งความหมายโดยนัยเชิงบริสุทธิ์และหยาบคาย
ความหมายทั่วไปของคำว่า pussy คือ "แมว", "คนขี้ขลาดหรือคนอ่อนแอ" ในศัพท์สแลงมีความหมายว่า "อวัยวะ​สืบพันธุ์​" หรือเป็นสัมพจนัยแปลว่า "การร่วมเพศกับผู้หญิง" ความหมายแบบคุณศัพท์จะเกี่ยวข้องกับความหมายแบบคำนาม pussy ยังเป็นคำพ้องรูปหมายถึง "ประกอบด้วยหนอง" (pus) โดยในความหมายนี้ คำจะออกเสียบงว่า พะซี ขณะที่คำในรูปแบบอื่นทั้งหมดจะออกเสียงว่า พุซี   ความหมายแบบคุณศัพท์อีกความหมายหนึ่งนั้นเป็นภาษาอังกฤษตอนเหนือพบได้ยากหรือล้าสมัยไปแล้ว มาจากคำว่า pursy หมายถึง "อ้วน" หรือ "สั้นกะทัดรัด" ความหมายแบบคำกริยามีความหมายเกี่ยวข้องกับคำนาม หมายถึง "กระทำอย่างแมว" "กระทำอย่างคนขี้ขลาด" หรือ "มีเพศสัมพันธ์กับผู้หญิง"
ติ่งเนื้อเมือกจมูก
ติ่งเนื้อเมือกจมูก หรือ ริดสีดวงจมูก (nasal polyp) เป็นเนื้องอกไม่ร้ายชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นบนผิวเยื่อบุภายในจมูกหรือโพรงอากาศข้างจมูก (ไซนัส) ผู้ป่วยอาจมีอาการคัดจมูก หายใจยาก จมูกไม่ได้กลิ่น สูญเสียการรับรส มีน้ำมูกหยดหลังโพรงจมูก และมีน้ำมูกไหล เนื้องอกจะมีลักษณะคล้ายถุงย้อย ขยับได้ ไม่มีอาการเจ็บบริเวณติ่งเนื้อ แต่ผู้ป่วยอาจมีอาการเจ็บบริเวณใบหน้าได้ มักเป็นในโพรงจมูกทั้งสองข้าง ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น โพรงอากาสอักเสบ และจมูกบาน
แคว้นปิวรา
แคว้นปิวรา (Piura) เป็นแคว้นชายทะเลทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเปรู มีเมืองหลวงคือเมืองปิวรา และมีเมืองสำคัญได้แก่ ไปย์ตาและตาลารา มีภูมิอากาศแบบอบอุ่นและแห้ง หรือ แบบเขตกึ่งร้อน
การประท้วงชายแดนกาซา พ.ศ. 2561
ชาวปาเลสไตน์หลายหมื่นคนเข้าร่วมการประท้วงชื่อ การเดินขบวนหวนคืนใหญ่ (Great March of Return) ในฉนวนกาซาใกล้กับชายแดนอิสราเอล เริ่มตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม 2561 ซึ่งเป็นวันแผ่นดิน (Land Day) ของชาวปาเลสไตน์ ผู้เดินขบวนส่วนใหญ่อยู่ในค่ายเต๊นต์ห่างจากชายแดนหลายร้อยเมตรและเดินขบวนอย่างสันติ แต่มีกลุ่มซึ่งประกอบด้วยชายหนุ่มเป็นส่วนใหญ่เดินเข้าใกล้ชายแดน ขว้างปาก้อนหินและโมโลตอฟค็อกเทล แล้วกลิ้งล้อรถยนต์จุดไฟใส่ทหารอิสราเอล ทหารอิสราเอลฆ่าชาวปาเลสไตน์ 27 คนตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม ซึ่งบางส่วนเป็นสมาชิกองค์การนักรบปาเลสไตน์หลายกลุ่ม
มีการวางแผนการประท้วงเป็นการรณรงค์หกสัปดาห์ตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคมถึง 15 พฤษภาคม มีการตั้งค่ายประท้วงห้าแห่งตามจุดต่าง ๆ ตลอดชายแดนกาซา–อิสราเอล มีผู้เข้าร่วมการประท้วงวันที่ 30 มีนาคมจำนวนสามหมื่นคน เรียกร้องให้ผู้ลี้ภัยและผู้สืบสันดานปาเลสไตน์ได้รับอนุญาตให้กลับคืนอาณาเขตประเทศอิสราเอลปัจจุบัน ปัจจุบันค่ายยังอยู่ที่เดิม
การประท้วงใหญ่ระลอกสองเริ่มในวันที่ 6 เมษายน 2561 ชาวปาเลสไตน์นำยางรถยนต์จำนวนมากไปด้วยเพื่อสร้างโล่ควันสำหรับการประท้วง พยานว่าชาวปาเลสไตน์ใช้ก้อนหินและโมโลตอฟค็อกเทล ส่วนทหารอิสราเอลใช้แก๊สน้ำตาและกระสุนจริง ทางการอิสราเอลระบุว่า ฮามาสใช้การประท้วงบังหน้าการเปิดฉากโจมตีต่ออิสราเอล ข้อมูลของอิสราเอลว่า มีสมาชิกกองพลน้อยกอสซัม (Qassam Brigade) ของฮามาสแปดคนถูกฆ่าด้วย ฮามาสระบุตัวผู้ตายห้าคนว่าเป็นสมาชิกกองพลน้อยกอสซัม
การใช้กำลังถึงชีวิตของอิสราเอลถูกองค์การสิทธิมนุษยชนประณาม และเจ้าหน้าที่สหประชาชาติวิจารณ์  ฝ่ายผู้นำทหารและพลเรือนอิสราเอลยกย่องทหารอิสราเอลจากการกระทำนี้ ซึ่งอธิบายว่าเป็นมาตรการป้องกันที่จำเป็น ประเทศคูเวตเสนอถ้อยแถลงคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเรียกร้องให้มีการสอบสวนการฆ่าผู้ประท้วงปาเลสไตน์ของอิสราเอลที่สหรัฐขัดขวาง
บอนาเพที (เพลง)
"บอนาเพที" (Bon Appétit) เป็นเพลงของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี ร้องรับเชิญโดยกลุ่มฮิปฮอป มีโกส เพลงเป็นแนวแดนซ์ป็อปที่มีเนื้อหาสองแง่สองง่ามเกี่ยวกับอาหาร เพลงวางจำหน่ายในวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 2017 เป็นซิงเกิลที่สองจากสตูดิโออัลบั้ม วิตเนส มิวสิกวิดีโอตามมาในวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 2017 และแสดงเพร์รีถูกพ่อครัวนำมาเตรียมและเสิร์ฟเป็นอาหาร
การประพันธ์เพลง
"บอนาเพที" เป็นเพลงแดนซ์ป็อปผสมดิสโก้และแทร็ปป็อป ความยาว 3 นาที 47 วินาที เพร์รีบรรยายในงานประกาศรางวัลแกรมมีครั้งที่ 59 ว่าเป็นเพลงที่ "ค่อนข้างเกี่ยวกับเพศ" ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของ 'เพลงเก่า ๆ ของเคที เพร์รีที่คุณรักนักรักหนา' ฮิว แม็กอินไทร์จากฟอบส์ กล่าวว่าเพลงมีท่วงทำนอง "เย็น ๆ ในหน้าร้อน มีกลิ่นอายยุค 90" และจังหวะดนตรีที่ค่อย ๆ แน่นขึ้น จนในที่สุดแล้ว 'ไม่อาจปฏิเสธได้' นักเขียนจากเอ็มทีวี ซาชา เกฟเฟน เรียกเพลงนี้ว่า "อาหารบุฟเฟต์" (smorgasbord) สองแง่สองง่าม ในเพลง เพร์รีร้องว่า "I'm all that you want, boy/All that you can have, boy/Got me spread like a buffet/Bon appétit, baby"
พระเจ้าฉินอู่
หลังพระองค์ครองราชย์ ฉินอู่ ได้แสดงความแข็งแกร่งโดยการยกติ้ง หรือกระถางสัมฤทธิ์ของราชวงศ์โจว แม้จะยกได้สำเร็จแต่ก็ทำให้กระดูกหัก ในเวลากลางคืนมีเลือดไหลจากพระเนตร ฉินอู่ สิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมา พระองค์ขึ้นครองราชย์เมื่อพระชันษา 18-19 ปีและสิ้นพระชนม์เมื่อพระชันษา 21–22 ปี โดยทรงปกครองรัฐฉินได้เพียงสามปี
สันตะวาใบพาย
สันตะวาใบพายกระจายพันธุ์ตั้งแต่ตะวันออกเฉียงเหนือของแอฟริกาถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และออสเตรเลีย ในอเมริกาเหนือจัดเป็นพืชรุกราน สันตะวาใบพายนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ในประเทศจีนใช้เป็นยารักษาฝี ในประเทศฟิลิปปินส์ใช้ลดไข้และรักษาโรคริดสีดวงทวาร
รอเบิร์ต เดอ นิโร
รอเบิร์ต แอนโทนี เดอ นิโร จูเนียร์ (Robert Anthony De Niro, Jr.;เกิดเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1943) เป็นนักแสดงและโปรดิวเซอร์ภาพยนตร์ชาวอเมริกันเชื้อสายอิตาเลียน เป็นที่รู้จักจากผลงานการแสดงในภาพยนตร์ที่กำกับโดยมาร์ติน สกอร์เซซี และได้รับการยอมรับให้เป็นหนึ่งในนักแสดงชายที่ดีที่สุดของวงการภาพยนตร์อเมริกัน โดยเขาได้รับรางวัลรางวัลออสการ์ 2 ครั้ง และ ได้รับรางวัลลูกโลกทองคำ 2 ครั้ง รวมถึงได้รับรางวัลเกียรติยศจากสถาบันภาพยนตร์อเมริกันและได้รับเหรียญอิสรภาพประธานาธิบดีจากบารัก โอบามาในปี ค.ศ. 2016
เดอ นีโร เรียนด้านการแสดงจากโรงเรียนสอนการแสดงของลี สตราสเบิร์ก และได้แสดงในภาพยนตร์ของมาร์ติน สกอร์เซซี เป็นครั้งแรกในเรื่อง มาเฟียดงระห่ำ (1973) เขาได้รับรางวัลออสการ์ 2 ครั้ง โดยครั้งแรกในสาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมจากการแสดงบท "วีโต คอร์เลโอเน" ใน เดอะ ก็อดฟาเธอร์ ภาค 2 (1974) ที่กำกับโดยฟรานซิส ฟอร์ด คอปโปลา ก่อนที่จะได้รับรางวัลออสการ์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม จากการแสดงบท "เจค ลาม็อตตา" นักมวยแชมป์โลกรุ่นมิดเดิลเวท ในภาพยนตร์เรื่อง นักชกอหังการ์ (1980) ที่กำกับโดยสกอร์เซซี และเขายังเคยได้รับการเสนอชื่อให้เข้าชิงรางวัลออสการ์จากผลงานการแสดงในเรื่องอื่นๆ เช่น แท็กซี่มหากาฬ (1976), เดอะ เดียร์ ฮันเตอร์ (1978), ตื่นเถิดเพื่อนถ้าใจยังมีฝัน (1990), กล้าไว้อย่าให้หัวใจหลุด (1991), ลุกขึ้นใหม่ หัวใจมีเธอ (2012) และ คนใหญ่ไอริช (2020)
นอกจากผลงานภาพยนตร์แล้ว เดอ นีโร ยังมีผลงานทางโทรทัศน์ที่ประสบความสำเร็จโดยเขาได้รับการเสนอชื่อให้เข้าชิงรางวัลไพรม์ไทม์เอมมี สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม และเข้าชิงรางวัลแซกอวอร์ด จากเรื่อง เดอะ วิซาร์ด ออฟ ลายส์ (2017) ซึ่งเป็นภาพยนตร์ทางโทรทัศน์ของช่องเอชบีโอ และเข้าชิงรางวัลไพรม์ไทม์เอมมี ในฐานะโปรดิวเซอร์ของละครชุดเรื่อง สายตาแห่งอคติ (2019) ทางเน็ตฟลิกซ์
เดอ นีโร มีผลงานการแสดงในภาพยนตร์ 6 เรื่อง ที่ได้รับการคัดเลือกให้เข้าสู่หอทะเบียนภาพยนตร์แห่งชาติ ได้แก่ มาเฟียดงระห่ำ (1973), เดอะ ก็อดฟาเธอร์ ภาค 2 (1974), แท็กซี่มหากาฬ (1976), เดอะ เดียร์ ฮันเตอร์ (1978), นักชกเลือดอหังการ์ (1980) และ คนดีเหยียบฟ้า (1990) โดยเขาร่วมกับ เจน โรเซนธาล ก่อตั้งบริษัทผลิตภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ชื่อ ไทรเบกา โปรดักชันส์ ขึ้นมาในปี ค.ศ. 1989 และมีผลงานภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จออกมาอย่างต่อเนื่องกว่า 30 ปี
ประวัติ
รอเบิร์ต เดอนิโร เริ่มการแสดงครั้งแรกในภาพยนตร์ เรื่อง The Wedding Party ของผู้กำกับชื่อดัง ไบรอัน เดอพัลมา ซึ่งได้รับคำชมจากนักวิจารณ์หลายสถาบัน และจากนั้นก็ได้แสดงใน The Godfather II (1974) ในบทวิโต คอร์ลีออเน่ ซึ่งเขาก็ได้รับรางวัลออสการ์สาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม
ผลงานการแสดงของเขาในยุคหลังๆ เช่น Jackie Brown (1997), Wag the Dog (1997) และ Great Expectations (1998) หลังจากนั้น เดอนิโรหันมาสวมบทที่เบา ๆ ลงบ้าง เช่นบทตลกในเรื่อง Analyze This ในปี 1999 และ The Adventures of Rocky and Bullwinkle ในปี 2000 หรือ Star Dust ในปี 2007 เป็นต้น
แหล่งข้อมูลออื่น
1943
สัตยยุค
สัตยยุค (เทวนาครี : सत्य युग) เป็นยุคแห่งสัจธรรมอันมั่นคง มีพระพรหมองค์เดียวเป็นใหญ่ ไม่มีเทพเทวาอื่นๆ ไม่มีมาร ใครปรารถนาสิ่งใดก็สำเร็จตามปรารถนา ไม่มีการค้าขาย แลกเปลี่ยน ไม่มีโลภ โกรธ หลง ทุจริต คดโกง และไม่มีความเศร้าเสียใจใดๆ บุคคลที่เกิดในยุคนี้จะเป็น "สัตตบุรุษ" ทั้งหมด ไม่มีบุคคลที่เป็น "อันธพาล" เป็นสังคมที่น่าอยู่ มีแต่บัณฑิต ไม่ทำบาป ไม่เบียดเบียนกัน มีคุณธรรมสูง ทำให้อยู่ร่วมกันด้วยความผาสุก
สัตยยุค มีชื่อเรียกอื่นๆ อีก เช่น สัตยุค หรือ กฤตยุค นับว่าเป็นยุคทองของมนุษยชาติ สัตยยุค มีอายุ 1,728,000 ปี บ้างก็ว่า 100,0000 ปี โคธรรมะ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์หมายถึงศีลธรรมนั้น ยืน 4 ขาในยุคนี้ ต่อมาในเตรตยุคจะยืน 3 ขา ในทวาปรยุค ยืน 2 ขา และปัจจุบัน (กลียุค) ยืนขาเดียว
ร่มร่อน
ร่มร่อน (Paragliding) เป็นอากาศยานเบาพิเศษประเภทหนึ่ง สามารถเคลื่อนที่ได้โดยพลังงานจลน์ ซึ่งเกิดจากแรงดึงดูดของโลก กระทำต่อปีก (Airfoils) ทำให้ร่มร่อนสามารถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้ไกล โดยอาศัยแรงยก (aerodynamic force) ที่เกิดขึ้นต่อร่มร่อน เมื่อมีอากาศไหลผ่านปีก
ร่มร่อนสามารถลอยสูงขึ้นไปได้ด้วยปัจจัยสองประการคือ
โครงสร้าง
ร่มร่อนประกอบด้วย
ร่มร่อนในประเทศไทย
ในประเทศไทย ร่มร่อนได้เข้ามาเผยแพร่เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2537 โดยนายสุวัจน์ หาญณรงค์ นำเข้ามาจากประเทศญี่ปุ่น นำเข้ามาบินเป็นครั้งแรกที่อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง
สถานที่บินร่มร่อนในประเทศไทย
โพชฌงค์ 7
โพชฌงค์ หรือ โพชฌงค์ 7 คือธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ หรือองค์ของผู้ตรัสรู้ มีเจ็ดอย่างคือ
สติกำหนดรู้ในรูปนามจึงเกิดการจำแนกธรรมเกิดธัมมวิจยะว่าสิ่งนี้เป็นกุศลเป็นอกุศล ว่ากุศลควรเจริญอกุศลควรละเว้น จึงเกิดวิริยะความเพียรในการสร้างและรักษากุศล เพียรในการทำลายอกุศลและป้องกันอกุศลไม่ให้เกิดขึ้น ทำให้เกิดปีติอิ่มใจปลื้มใจในการทำดีละเว้นความชั่ว เพราะมีปีติ จึงทำให้ปฏิฆะความไม่พอใจอันเกิดจากความทุกข์กายทุกข์ใจเบาบางลง เมื่อความทุกข์เบาบางจิตจึงไม่ทุรนทุราย จึงเกิดปัสสัทธิความสงบกายสงบใจขึ้น เมื่อจิตใจสงบ วิตกวิจารการตรึกการตรองหรือการนึกคิดจึงสงบระงับลง เมื่อความนึกคิดสงบระงับลงนิวรณ์ที่ต้องอาศัยความนึกคิดจึงจะเกิดขึ้นมาได้ ก็จะไม่สามารถเกิดขึ้นได้ เมื่อนิวรณ์ไม่เกิดขึ้น สมาธิจึงเกิดขึ้น เมื่อสมาธิเกิดขึ้น จิตจึงละวางในความชอบใจและความไม่ชอบใจ ในอารมณ์ที่เกิดขึ้นจากผัสสะในอายตนะทั้ง6ลงเสียได้ จึงเกิดอุเบกขาความวางเฉย เมื่ออุเบกขาเกิดขึ้นจึงวางเฉยต่อบัญญัติทั้งปวง ว่าสิ่งนี้ดีกว่ากัน เลวกว่ากันหรือเสมอกัน ลงเสียได้ โพชฌงค์ 7 เป็นหลักธรรมส่วนหนึ่งของ โพธิปักขิยธรรม 37 (ธรรมอันเป็นฝักฝ่ายแห่งความตรัสรู้ เกื้อหนุนแก่อริยมรรค อันได้แก่ สติปัฏฐาน4 สัมมัปปธาน4 อิทธิบาท4 อินทรีย์5 พละ5 โพชฌงค์7 และมรรคมีองค์ 8) ทั้งนี้ พระสูตรและปาฐะที่เกี่ยวข้องกับโพชฌงค์ 7 โดยตรง ได้แก่ มหากัสสปโพชฌังคสุตตปาฐะ, มหาโมคคัลลานโพชฌังคสุตตปาฐะ, มหาจุนทโพชฌังคสุตตปาฐะ
โพชฌงค์คู่ปรับกับอนุสัย
สติ ความระลึกได้ ธรรมดาสตินั้นเป็นธรรมชาติทำลายโมหะคือความหลง ท่านกล่าวว่าโมหะทำให้เกิดอวิชชา และอวิชชาทำให้เกิดโมหะเช่นกัน ดังนั้นผู้เจริญสติจึงได้ชื่อว่าเป็นผู้ทำลายอวิชชาลงเสียได้
วิริยะ ความแกล้วกล้าของจิต ที่เพียรพยายามด้วยศรัทธาที่มั่นคง จนประสบผลจากการปฏิบัติจนสิ้นความสงสัยในคุณของพระรัตนตรัย คือเป็นความศรัทธาในระดับวิริยะ คือมีความแกล้วกล้า (วิร ศัพท์ แปลว่ากล้า ) อันหมายถึงความเพียรอันเกิดจากความแกล้วกล้าเพราะศรัทธา
ปีติ ความสุขจากความแช่มชื่นใจของปีติ ย่อมดับสิ้นซึ่งพยาบาทและปฏิฆะความไม่พอใจใดๆลงเสียได้
ปัสสัทธิ ความสงบกายสงบใจ ย่อมทำให้กามราคะที่เกิดเมื่อเกิดย่อมต้องอาศัยการนึกคิดตรึกตรองในกาม เมื่อสำรวมกายคืออินทรีย์5ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และสำรวมใจไม่ให้คิดตรึกตรองในกาม ย่อมยังกามราคะที่จะเกิดไม่ให้เกิดเสียได้
สมาธิ ความตั้งใจมั่น สมาธิระดับอัปปนาสมาธิย่อมกำจัดความฟุ่งซ่านรำคาญใจลงเสียได้ และสมาธิระดับอรูปราคะย่อมทำลายความยินดีพอใจในรูปราคะเสียเพราะความยินดีในอรูปราคะ และสมาธิระดับนิโรธสมาบัติย่อมต้องทำลายความยินดีพอใจในอรูปราคะเสียเพราะมีนิพพานเป็นอารมณ์ (ในชั้นนี้ ผู้ปฏิบัติที่สามารถละปฏิฆะและกามราคะได้เด็ดขาด ย่อมบรรลุเป็นพระอนาคามีที่มีปกติเข้าถึงนิโรธสมาบัติได้แล้ว )
อุเบกขา ความวางเฉย คือวางเฉยในสมมุติบัญญัติและผัสสะเวทนาทั้งหลาย ทั้งหยาบ เสมอกัน และปราณีต จนข้ามพ้นในความเลวกว่า เสมอกัน ดีกว่ากัน จนละมานะทั้งหลายลงเสียได้
ท่าอากาศยานในประเทศอัลกุเราะยาต
ท่าอากาศยานในประเทศอัลกุเราะยาต (مطار القريات المحلي, ) เป็นท่าอากาศยานที่บริการแก่เมืองอัลกุเราะยาต แคว้นอัลเญาฟ์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย โดยก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1974
สิ่งอำนวยความสะดวก
ท่าอากาศยานนี้ตั้งอยู่ที่ความสูงเหนือระดับน้ำทะเล 1672 ft มีทางวิ่งเครื่องบินเดียวที่ทำจากยางมะตอยมีความยาว 3050 x
นาตาลี วูด
เธอยังประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่องในปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 กับบทนำในภาพยนตร์อย่าง Bob & Carol & Ted & Alice (1969) หลังจากเรื่องนี้เธอมีผลงานน้อยลง เริ่มใช้ชีวิตกับครอบครัว เธอแต่งงานกับนักแสดง โรเบิร์ต แวกเนอร์ 2 ครั้งและมีลูกสาว 2 คนคือ นาตาชา เกรกสันและคอร์ตนีย์ แวกเนอร์ วูดได้แสดงในละครโทรทัศน์ รวมถึงเรื่องที่สร้างใหม่จากภาพยนตร์เรื่อง From Here to Eternity (1979) ซึ่งทำให้เธอได้รับรางวัลลูกโลกทองคำ
วูดเสียชีวิตจากการจมน้ำ ใกล้กับเกาะแซนตาแคทาลินา รัฐแคลิฟอร์เนีย ผลงานภาพยนตร์เรื่องสุดท้าย คือหนังดราม่าแนวนวนิยายวิทยาศาสตร์เรื่อง Brainstorm (1983) แสดงร่วมกับคริสโตเฟอร์ วอลเคน ออกฉายหลังจากเธอเสียชีวิต
แดนซ์ยัวร์แฟตออฟ เต้น..เปลี่ยนชีวิต ซีซั่นที่ 2
แดนซ์ยัวร์แฟตออฟ เต้น..เปลี่ยนชีวิต ซีซั่นที่ 2 เป็นรายการประกวดความสามารถในเรื่องการเรียลลิตีโชว์เต้นของคนที่มีน้ำหนักมาก โดยจะมีการเปิดรับสมัครและคัดเลือก ในปีนี้มีการเปลี่ยนแปลงคือ ในสัปดาห์แรกมีจำนวน 20 คน จับคู่แบทเทิล ให้ได้ผู้ชนะ 10 คน และผู้แพ้คณะกรรมการจะคัดเลือกอีก 2คน เพื่อให้ 12 คนสุดท้ายมาแข่งขันกันในสัปดาห์ต่อไป ออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 17.45 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 โดยเริ่มออกอากาศวันแรกในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2557 จนถึง 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2557
สัปดาห์ที่ 1
ในสัปดาห์ที่ 1 (8 มีนาคม พ.ศ. 2557) เป็นการแข่งขัน "เพื่อหา 12 คนสุดท้าย" มีรายละเอียดดังนี้
สัปดาห์ที่ 2
ในสัปดาห์ที่ 2 (15 มีนาคม พ.ศ. 2557) เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "อ้วนโรบิก" มีรายละเอียดดังนี้
สัปดาห์ที่ 3
ในสัปดาห์ที่ 3 (22 มีนาคม พ.ศ. 2557) เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "อ้วน Love You" มีรายละเอียดดังนี้
สัปดาห์ที่ 4
ในสัปดาห์ที่ 4 (29 มีนาคม พ.ศ. 2557) เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "บ้านนาอินเทรนด์" มีรายละเอียดดังนี้
ประเทศมาเลเซียในซีเกมส์ 2019
ประเทศมาเลเซีย เข้าร่วมแข่งขันซีเกมส์ 2019 (พ.ศ. 2562) ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ระหว่างวันที่ 30 พฤศจิกายน - 11 ธันวาคม พ.ศ. 2562 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งมาเลเซียส่งนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขันทั้งหมด 773 คน แข่งขันกีฬา 52 ชนิด การแข่งขันครั้งนี้ประเทศมาเลเซียได้รับเหรียญรางวัล 56 เหรียญทอง 57 เหรียญเงิน 71 เหรียญทองแดง รวมทั้งหมด 184 เหรียญ
กาเตกอรีอาซูเปรีออเร
กาเตกอรีอาซูเปรีออเร (Kategoria Superiore) เป็นลีกฟุตบอลชายระดับสูงสุดของประเทศแอลเบเนีย สโมสรเข้าร่วมแข่งขันทั้งหมด 10 สโมสร และมีกฎการตกชั้นสู่กาเตกอรีอาเอปาเรอ (Kategoria e Parë) ฤดูกาลแข่งขันตั้งแต่เดือนสิงหาคมไปจนถึงเดือนพฤษภาคมปีถัดมา ทุกทีมจะได้ลงเล่นทั้งหมด 4 เลก หรือ 36 นัด
การแข่งขันเริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 1930 ในชื่อ แอลเบเนียเนชันนัลแชมเปียนชิป หลังจากที่มีการก่อตั้งสมาคมฟุตบอลแอลเบเนียได้ไม่นาน นับตั้งแต่ ค.ศ. 1930 เป็นต้นมา มี 43 สโมสรที่ได้เข้าร่วมแข่งขันในลีกนี้ แต่มีเพียง 9 สโมสรเท่านั้นที่ชนะเลิศลีกนี้ ได้แก่ ติรานา (24), ดีนามอติรานา (18), ปาร์ตีซานีติรานา (16), วลัซนีอา (9), สเกินเดร์เบอู (8), เอลบาซานี (2), ฟลามูร์ตารี (1), เตอูตา (1) และ กูเกอซี (1) ทีมชนะเลิศในปัจจุบันคือปาร์ตีซานี ซึ่งคว้าแชมป์เป็นสมัยที่ 16 ในฤดูกาล 2018–19
อ้างอิง
หมายเหตุ
อ้างอิง
เจ้าหญิงอเล็กซันดราแห่งไซน์-วิตเกนชไตน์-เบอร์เลบวร์ค
เจ้าหญิงอเล็กซันดราแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค (Alexandra Rosemarie Ingrid Benedikte) เป็นพระธิดาในริชชาร์ท เจ้าชายที่ 6 แห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค และเจ้าหญิงเบเนดิกเทอแห่งเดนมาร์ก เป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก และอิงกริดแห่งสวีเดน สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์ก และเป็นพระราชภาคิไนยในสมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์ก และสมเด็จพระราชินีอันเนอ-มารีแห่งกรีซ เป็นพระขนิษฐาในเจ้าชายกุสตาฟแห่งไซน์-วิตเกนชไตน์-เบอร์เลบวร์คที่ 7 พระองค์เสกสมรสกับเคานต์เจฟเฟอร์สันแห่งเพอร์ฟิวและเคลนท์-อิลลักค์ พระองค์จึงมีพระอิสริยยศเป็น เคาน์เตสแห่งเพอร์ฟิวและเคลนท์-อิลลักค์ ตามพระสวามี มีพระบุตร 2 พระองค์ ต่อมาใน พ.ศ. 2560 พระองค์และพระสวามีได้ประกาศแยกทางกันอย่างเป็นทางการ พระบุตรทั้งสองมีสิทธิ์ไปมาหาบิดาได้ตามปกติ
เสกสมรสครั้งที่ 2
เจ้าหญิงอเล็กซันดราแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค ทรงเสกสมรสครั้งที่ 2 กับเคานต์มิเคล เอห์เลอเฟลด์-เลาเออร์วิก-บิลเลอ เคานต์แห่งเอเกสคอฟ เลขาธิการพระราชวัง สำนักพระราชวังเดนมาร์ก เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยมีเจ้าฟ้าหญิงเบเนดิกเทอแห่งเดนมาร์ก พระมารดา เจ้าชายกุสทัฟแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค เจ้าหญิงนาตาลีแห่งไซน์-วิตเกนชไตน์-เบอร์เลบวร์ค เสด็จมาร่วมงาน ณ วิหารเซนต์เยอร์เกน เมืองสเวนด์โบร์ก ราชอาณาจักรเดนมาร์ก
อ่าวหางโจว
อ่าวหางโจว (สำเนียงหางโจว: han-tsei uae) เป็นปากแม่น้ำรูปสามเหลี่ยมกว้าง (รูปกรวย) ในทะเลจีนตะวันออก ล้อมรอบด้วยมณฑลเจ้อเจียง และนครเซี่ยงไฮ้ที่อยู่ทางเหนือของอ่าว อ่าวนี้ทอดยาวจากทะเลจีนตะวันออกในเขตปกครองของโจวชานไปยังปากแม่น้ำเฉียนถังที่เมืองหางโจว ซึ่งเป็นที่มาของชื่ออ่าวแห่งนี้
แม่น้ำเฉียนถัง (钱塘江) ไหลลงสู่อ่าวหางโจวที่เมืองหางโจว โดยระบายน้ำจืดจากทางทิศตะวันตกในขณะเดียวกันผสมกับน้ำทะเลเข้ามาทางทิศตะวันออก ดังนั้นบางครั้งเในทางธรณีสัณฐานวิทยา อ่าวหางโจวโดยเฉพาะส่วนตะวันตกจึงถูกเรียกว่า "ชะวากทะเลเฉียนถาง"
ทางตะวันออกเฉียงใต้สุดของอ่าวหางโจวนอกฝั่งหนิงปัว เป็นเกาะเล็ก ๆ จำนวนมากที่เรียกรวมกันว่า "กลุ่มเกาะโจวชาน" (Zhoushan Archipelago) กลุ่มเกาะนี้ปัจจุบันได้แบ่งการปกครองออกให้มีสถานะการบริหารของเมืองระดับจังหวัดในจังหวัดเจ้อเจียง
กระแสคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง
อ่าวหางโจวเป็นที่รู้จักดีโดยเฉพาะเรื่องกระแสคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง (tidal bore) ที่ใหญ่ที่สุดของโลก สูงถึง 9 เมตร (30 ฟุต) และเดินทางได้เร็วถึง 40 กิโลเมตร (25 ไมล์) ต่อชั่วโมง
จุดชมวิวของกระแสคลื่นน้ำขึ้นน้ำลงมีหลายแห่ง หนึ่งในสถานที่ที่ดีที่สุดในการชมคือที่ หยานกฺวาน (盐官观潮景区) บนชายฝั่งของอ่าวหางโจวด้านทิศเหนือ ห่างจากเมืองหางโจวไปทางตะวันออกประมาณ 50 กิโลเมตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันที่ 18 ของเดือน 8 ทุกปีตามปฏิทินจันทรคติ ตารางเวลาน้ำขึ้นน้ำลงเก่าที่สุดที่เป็นที่รู้จักย้อนไปได้ถึง ค.ศ. 1056
กระแสคลื่นน้ำขึ้นน้ำลงที่อ่าวหางโจว ยังเป็นที่เรียกกันในท้องถิ่นว่า มังกรเงิน (หรือมังกรดำ)ซึ่งคุกคามการขนส่งสินค้าในท่าเรือ ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2013 กระแสน้ำรุนแรงเกินคาดเนื่องจากไต้ฝุ่นทรามี ซึ่งสูงกว่าระดับปกติถึงสองเท่า ได้พังทลายบนแนวกั้นน้ำท่วม กวาดล้างและทำให้ผู้ชมบาดเจ็บจำนวนมาก
สะพานข้ามอ่าว
สะพานแรกที่ข้ามอ่าวหางโจวคือ สะพานข้ามอ่าวหางโจว (杭州湾大桥; Hangzhou Bay Bridge) ซึ่งแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2007 และเปิดเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2008 มีความยาว 35.7 กิโลเมตร (22.2 ไมล์) เป็นส่วนหนึ่งของทางด่วนสาย G15 มีสามเลนแต่ละด้าน โดยมีเสาตอม่อพักสายเคเบิลสองเสาแยกกัน และมีศูนย์บริการอยู่ที่ช่วงกึ่งกลางสะพาน ทอดข้ามปากอ่าวหางโจวโดยเชื่อมเขตเทศบาลของเจียซิงและหนิงปัวในมณฑลเจ้อเจียง เป็นหนึ่งในสะพานที่ยาวที่สุดในโลก ซึ่งย่นระยะทางระหว่างส่วนตะวันออกของเจ้อเจียงและเซี่ยงไฮ้ จาก 400 ให้เหลือ 80 กิโลเมตร (249 เป็น 50 ไมล์)
สะพานเจียเช่า (嘉绍跨海大桥; Jiaxing-Shaoxing Sea Bridge) เป็นสะพานที่สองที่ข้ามอ่าว มีเสาตอม่อพักสายเคเบิลหกช่วงติดต่อกัน ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของสะพานอ่าวหางโจว แล้วเสร็จในปี 2013 ข้ามปากแม่น้ำเฉียนถังเป็นระยะทาง 10.14 กิโลเมตร (6.30 ไมล์) ให้บริการเป็นส่วนหนึ่งของทางด่วน G15W มีสี่เลนแต่ละด้าน สะพานเจียเช่าเชื่อมต่อเช่าซิงจากชายฝั่งทางใต้ของอ่าวไปยังชายฝั่งทางเหนือของอ่าวทางใต้ของเจียซิง และเป็นเส้นทางที่สั้นกว่าสำหรับการขนส่งระหว่างเช่าซิงกับเซี่ยงไฮ้
มีการวางแผนสะพานข้ามอ่าวแห่งที่สาม ซึ่งให้บริการเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางรถไฟความเร็วสูงหนานทง–หนิงปัว
หางโจวเกรทเบย์แอเรีย
ในปี 2018 รัฐบาลมณฑลเจ้อเจียงได้เดินตามรอยของมณฑลกวางตุ้ง ได้เปิดเผยแผนพัฒนาเขตเศรษฐกิจรอบอ่าวหางโจว (Hangzhou Great Bay Area) โดยมุ่งเป้าไปที่แผนการพัฒนาเมืองขนาดใหญ่ที่จะเพิ่มผลผลิตทางเศรษฐกิจของภูมิภาคให้เป็นสองเท่าภายในปี 2022 และพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจ "ระดับโลก" บริเวณรอบอ่าวในเขตมณฑลเจ้อเจียงภายในปี พ.ศ. 2578 ปัจจุบันบริเวณรอบอ่าวหางโจวซึ่งเป็นเขตเศรษฐกิจและแนวเขตอุตสาหกรรมที่มีประชากรประมาณ 40 ล้านคน และ ณ ปี 2017 มีมูลค่าคิดเป็นร้อยละ 87 ของผลผลิตทางเศรษฐกิจของมณฑล ซึ่งอาจเป็นวิสัยทัศน์เชิงปฏิสัมพันธ์กับการพัฒนาของเซี่ยงไฮ้
พระเจ้าฉินเจ้าเซียง
พระเจ้าฉินเจ้าเซียง (325–251 ปีก่อนคริสต์ศักราช) หรือ พระเจ้าฉินเจ้า (秦昭王) พระนามเดิม อิ๋ง จี้ เป็นกษัตริย์ของ ฉิน ตั้งแต่ 306 ปีก่อนคริสตกาล ถึง 251 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์เป็นพระโอรสในพระเจ้าฉินฮุ่ยเหวินและพระอนุชาในพระเจ้าฉินอู่
พระเจ้าฉินเจ้าเซียง ครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งรัฐฉินเป็นเวลา 57 ปี ในรัชสมัยของพระองค์รัฐฉินได้เข้ายึดเมืองหยิง เมืองหลวงของรัฐฉู่ใน 278 ปีก่อนคริสต์ศักราช พิชิตเผ่าซีหรงใน 272 ปีก่อนคริสต์ศักราช สังหารหมู่ทหาร 450,000 นายของรัฐจ้าวที่ฉางผิงใน 260 ปีก่อนคริสต์ศักราช และล้มล้างราชวงศ์โจวตะวันออกใน 256 ปีก่อนคริสต์ศักราช การขยายอาณาเขตที่แข็งกร้าวเหล่านี้และความอ่อนแอทางยุทธศาสตร์ของรัฐคู่แข่งอื่น ๆ ได้ปูทางไปสู่การรวมประเทศจีนของฉินในสามทศวรรษต่อมา โดยพระนัดดาของพระองค์หยิง เจิ้ง
มาลาเรีย
มาลาเรีย (malaria) หรือไข้จับสั่น ไข้ป่า ไข้ป้าง ไข้ร้อนเย็นหรือไข้ดอกสัก เป็นโรคติดเชื้อของมนุษย์และสัตว์อื่นที่มียุงเป็นพาหะ มีสาเหตุจากปรสิตโปรโตซัว (จุลินทรีย์เซลล์เดียวประเภทหนึ่ง) ในสกุล Plasmodium (พลาสโมเดียม) อาการทั่วไปคือ มีไข้ อ่อนเพลีย อาเจียนและปวดศีรษะ ในรายที่รุนแรงอาจทำให้ตัวเหลือง ชัก โคม่าหรือเสียชีวิตได้ โรคมาลาเรียส่งผ่านโดยการกัดของยุงเพศเมียในสกุล Anopheles (ยุงก้นปล่อง) และปกติอาการเริ่ม 10 ถึง 15 วันหลังถูกกัด หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม บุคคลอาจมีอาการของโรคในอีกหลายเดือนให้หลัง ในผู้ที่เพิ่งรอดจากการติดเชื้อ การติดเชื้อซ้ำมักมีอาการเบากว่า การต้านทานบางส่วนนี้จะหายไปในเวลาเป็นเดือนหรือปีหากบุคคลไม่ได้สัมผัสมาลาเรียอย่างต่อเนื่อง
เมื่อถูกยุง Anopheles เพศเมียกัดจะนำเชื้อปรสิตจากน้ำลายของยุงเข้าสู่เลือดของบุคคล ปรสิตจะไปตับซึ่งจะเจริญเติบโตและสืบพันธุ์ มนุษย์สามารถติดเชื้อและส่งต่อ Plasmodium ห้าสปีชีส์ ผู้เสียชีวิตส่วนมากเกิดจากเชื้อ P. falciparum เพราะ P. vivax, P. ovale และ P. malariae โดยทั่วไปก่อให้เกิดมาลาเรียแบบที่รุนแรงน้อยกว่า สปีชีส์รับจากสัตว์ P. knowlesi พบมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การวินิจฉัยมาลาเรียตรงแบบทำโดยการตรวจเลือดด้วยกล้องจุลทรรศน์โดยใช้ฟิล์มเลือดหรือการวินิจฉัยชนิดรวดเร็ว (rapid diagnostic test) ที่อาศัยแอนติเจน มีการพัฒนาวิธีซึ่งใช้ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสเพื่อตรวจจับดีเอ็นเอของปรสิต แต่ยังไม่มีใช้แพร่หลายในพื้นที่ซึ่งมีโรคมาลาเรียทั่วไปเนื่องจากราคาแพงและซับซ้อน
ความเสี่ยงของโรคลดได้โดยการป้องกันไม่ให้ถูกยุงกัด โดยใช้มุ้งหรือสารขับไล่แมลง หรือด้วยมาตรการควบคุมยุง เช่น การฉีดพ่นยาฆ่าแมลงหรือการระบายน้ำนิ่ง มียารักษาโรคหลายชนิดที่ป้องกันมาลาเรียในผู้ที่เดินทางไปยังบริเวณที่พบโรคมาลาเรียทั่วไป แนะนำให้ใช้ยารักษาโรคซัลฟาด็อกซีน/ไพริเมธามีนบางครั้งในทารกและหลังไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ในบริเวณซึ่งมีโรคมาลาเรียอัตราสูง โรคมาลาเรียยังไม่มีวัคซีน แต่กำลังพัฒนา การรักษาโรคมาลาเรียที่แนะนำ คือ การใช้ยาต้านมาลาเรียหลายชนิดร่วมกันซึ่งรวมอาร์ตีมิซินิน ยาชนิดที่สองอาจเป็นเมโฟลควิน ลูมีแฟนทรีนหรือซัลฟาด็อกซีน/ไพริเมธามีน อาจใช้ควินินร่วมกับด็อกซีไซคลินได้หากไม่มีอาร์ติมิซินิน แนะนำว่าในพื้นที่ซึ่งมีโรคมาลาเรียทั่วไป ให้ยืนยันโรคมาลาเรียหากเป็นไปได้ก่อนเริ่มการรักษาเนื่องจากความกังวลว่ามีการดื้อยาเพิ่มขึ้น มีการพัฒนาการดื้อยาในปรสิตต่อยาต้านมาลาเรียหลายชนิด เช่น P. falciparum ซึ่งดื้อต่อคลอโรควินได้แพร่ไปยังพื้นที่ซึ่งมีการระบาดมากที่สุด และการดื้อยาอาร์ทีมิซินินเป็นปัญหาในบางพื้นที่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โรคนี้แพร่หลายในเขตร้อนและอบอุ่นซึ่งอยู่เป็นแถบกว้างรอบเส้นศูนย์สูตร ซึ่งรวมพื้นที่แอฟริกาใต้สะฮารา ทวีปเอเชียและละตินอเมริกาบริเวณกว้าง โรคมาลาเรียมักสัมพันธ์กับความยากจนและยังอาจเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ ในทวีปแอฟริกา มีการประเมินว่ามีการสูญเสีย 12,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีเนื่องจากค่าใช้จ่ายสาธารณสุขเพิ่มขึ้น เสียความสามารถการทำงาน และผลเสียต่อการท่องเที่ยว องค์การอนามัยโลกประเมินว่ามีผู้ป่วย 198 ล้านคน ใน พ.ศ. 2556 มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคมาลาเรียระหว่าง 584,000 ถึง 855,000 คน ส่วนใหญ่ (90%) เกิดในทวีปแอฟริกา
อาการและอาการแสดง
ปกติอาการและอาการแสดงของมาลาเรียจะเริ่มต้น 8–25 วันหลังการติดเชื้อ อย่างไรก็ดี อาการอาจเกิดขึ้นหลังจากนี้ในผู้ที่ทานยาต้านมาลาเรียป้องกันไว้ก่อน การแสดงเริ่มต้นของโรคเป็นอาการคล้ายหวัด ซึ่งเหมือนกันในมาลาเรียทุกสปีชีส์ และสามารถเหมือนกับอาการป่วยอื่น เช่น ภาวะเลือดเป็นพิษ กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กอักเสบ และโรคไวรัส การแสดงอาการอาจรวมปวดศีรษะ เป็นไข้ สั่น ปวดในข้อ อาเจียน โลหิตจางเพราะเม็ดเลือดแดงแตก ดีซ่าน มีฮีโมโกลบินในปัสสาวะ จอตาเสียหายและการชัก
มาลาเรียรุนแรงปกติเกิดจาก P. falciparum อาการแสดงของมาลาเรียประเภทนี้เริ่มขึ้น 9–30 วันหลังการติดเชื้อ บุคคลที่มีมาลาเรียขึ้นสมอง (cerebral malaria) มักแสดงอาการทางระบบประสาทบ่อยครั้ง ซึ่งรวมถึงท่าร่างผิดปกติ อาการตากระตุกแกว่ง อัมพาตเมื่อดูด้วยสองตา (ตาไม่สามารถกลอกไปในทิศทางเดียวกัน) อาการเกร็งหลังแอ่น ชักหรือโคม่า
ภาวะแทรกซ้อน
โรคมาลาเรียมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหลายอย่าง ภาวะแทรกซ้อนหนึ่งคือการพัฒนาการหายใจอึดอัด ซึ่งเกิดขึ้นมากถึง 25% ในผู้ใหญ่ และ 40% ในเด็กที่ป่วยด้วยมาลาเรียชนิด P. falciparum รุนแรง สาเหตุอาจเนื่องจากการชดเชยภาวะเลือดเป็นกรดเมตะบอลิกด้วยการหายใจ ปอดบวมน้ำที่ไม่ได้มีสาเหตุจากโรคหัวใจ ปอดบวมเกิดร่วม และโลหิตจางรุนแรง กลุ่มอาการหายใจลำบากเฉียบพลันพบได้ 5–25% ของผู้ใหญ่ และมากถึง 29% ของสตรีมีครรภ์ ทว่าพบน้อยในเด็กเล็กที่ป่วยเป็นโรคมาลาเรียรุนแรง การติดเชื้อเอชไอวีร่วมกับมาลาเรียเพิ่มอัตราตาย ภาวะไตล้มเหลวเป็นลักษณะของไข้น้ำดำ ซึ่งฮีโมโกลบินจากเม็ดเลือดแดงที่แตกรั่วออกสู่ปัสสาวะ
การติดเชื้อ P. falciparum อาจส่งผลให้เกิดมาลาเรียขึ้นสมอง ซึ่งเป็นรูปแบบของมาลาเรียรุนแรงที่มีโรคสมองร่วมด้วย ภาวะดังกล่าวสัมพันธ์กับจอตาขาว (retinal whitening) ซึ่งอาจเป็นอาการแสดงทางคลินิกที่มีประโยชน์ในการแยกมาลาเรียจากสาเหตุอื่นของไข้ นอกจากนี้ยังอาจเกิดม้ามโต ปวดศีรษะรุนแรง ตับโต น้ำตาลในเลือดต่ำ และมีฮีโมโกลบินในปัสสาวะร่วมกับไตล้มเหลวได้
มาลาเรียในสตรีมีครรภ์เป็นสาเหตุสำคัญของการตายคลอด ทารกตายและมีน้ำหนักแรกคลอดต่ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการติดเชื้อ P. falciparum แต่การติดเชื้อ P. vivax ก็พบได้
สาเหตุ
ปรสิตมาลาเรียเป็นสิ่งมีชีวิตในสกุล Plasmodium (ไฟลัม Apicomplexa) P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax และ P. knowlesi เป็นสาเหตุของมาลาเรียในมนุษย์ ซึ่งในสปีชีส์เหล่านี้ P. falciparum เป็นสปีชีส์ที่พบมากที่สุด (~75%) รองลงมาคือ P. vivax (~20%) แม้ว่าเดิม P. falciparum เป็นชนิดที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากที่สุด แต่หลักฐานปัจจุบันเสนอว่า มาลาเรีย P. vivax  สัมพันธ์กับภาวะที่อาจอันตรายถึงชีวิตได้บ่อยครั้งเท่ากับการวินิจฉัยการติดเชื้อ P. falciparum มาลาเรีย P. vivax พบนอกทวีปแอฟริกามากกว่าโดยสัดส่วน มีการบันทึกการติดเชื้อมาลาเรียพลาสโมเดียมสปีชีส์ที่มาจากลิงไม่มีหางชั้นสูงในมนุษย์ อย่างไรก็ดี สปีชีส์เหล่านี้ส่วนใหญ่มีความสำคัญทางสาธารณสุขน้อย โดยยกเว้น P. knowlesi ซึ่งเป็นสปีชีส์รับจากสัตว์ที่ก่อโรคมาลาเรียในลิงมาคาก
ภาวะโลกร้อนน่าจะส่งผลต่อการส่งผ่านโรคมาลาเรีย แต่ความรุนแรงและการกระจายทางภูมิศาสตร์ของผลดังกล่าวยังไม่แน่ชัด
วงจรชีวิต
ในวงจรชีวิตของ Plasmodium ยุงก้นปล่องเพศเมีย (ตัวถูกเบียนแท้) ส่งผ่านระยะติดต่อที่เคลื่อนที่ได้ (เรียก สปอโรซอยต์) มายังตัวถูกเบียนสัตว์มีกระดูกสันหลัง เช่น มนุษย์ (ตัวถูกเบียนมัธยันตร์) ฉะนั้นยุงก้นปล่องจึงเป็นเสมือนตัวนำโรคแพร่เชื้อ สปอโรซอยต์เดินทางผ่านเส้นเลือดไปยังเซลล์ตับ ที่ซึ่งมันจะสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ (เรียกว่า tissue schizogony) ทำให้ได้เมอโรซอยต์นับหลายพันเซลล์ เมอโรซอยต์เหล่านี้เข้าไปติดเซลล์เม็ดเลือดแดงใหม่และเริ่มต้นวงจรการเพิ่มจำนวนแบบไม่อาศัยเพศ (เรียกว่า blood schizogony) ซึ่งทำให้ได้เมอโรซอยต์ที่สามารถติดเชื้อได้ใหม่ 8 ถึง 24 เซลล์ ในระยะนี้ เซลล์จะระเบิดและวงจรการติดเชื้อเริ่มต้นใหม่
เมอโรซอยต์อื่นเจริญไปเป็นแกมีโตไซต์ที่ยังเจริญไม่เต็มที่ (immature gametocyte) ซึ่งเป็นเซลล์ต้นกำเนิดของเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้และเพศเมีย เมื่อยุงกัดมนุษย์ แกมีโตไซต์จะถูกดูดจากเลือดและไปเจริญในทางเดินอาหารของยุง แกมีโตไซต์เพศผู้และเพศเมียผสมกันและก่อเป็นโอโอไคนีต (ookinete) ซึ่งเป็นไซโกตที่ได้รับการผสมและเคลื่อนที่ได้ จากนั้นโอโอไคนีตเจริญไปเป็นสปอโรซอยต์ใหม่ที่จะเคลื่อนที่ไปยังต่อมน้ำลายของยุง และพร้อมที่จะติดเชื้อตัวถูกเบียนสัตว์มีกระดูกสันหลังใหม่ เมื่อยุงดูดเลือดอีก สปอโรซอยต์ในน้ำลายจะถูกฉีดเข้าสู่ผิวหนัง
เฉพาะยุงเพศเมียเท่านั้นที่ดูดเลือด ส่วนยุงเพศผู้กินน้ำต้อยของพืชเป็นอาหาร ฉะนั้นจึงไม่ส่งต่อโรค ยุงก้นปล่องเพศเมียมักดูดเลือดในยามกลางคืน โดยปกติเริ่มค้นหาอาหารในช่วงเย็น และจะค้นหาต่อไปทั้งคืนจนกว่าจะได้ดูดเลือด ปรสิตมาลาเรียยังสามารถส่งผ่านได้โดยการถ่ายเลือด แม้จะพบน้อยก็ตาม
มาลาเรียกลับเป็นซ้ำ
อาการแสดงของมาลาเรียสามารถกลับเป็นซ้ำได้หลังจากช่วงที่ไม่มีอาการแสดงต่าง ๆ กัน การกลับเป็นซ้ำนี้สามารถจำแนกตามสาเหตุได้เป็นการกลับกำเริบ การเป็นโรคกลับหรือการติดเชื้อซ้ำ การกลับกำเริบคือ การที่กลับแสดงอาการอีกครั้งหลังช่วงที่ไม่แสดงอาการ ซึ่งเกิดจากปรสิตที่ยังหลงเหลืออยู่ในเลือดซึ่งเป็นผลจากการรักษาที่ไม่เพียงพอหรือไม่มีประสิทธิภาพ การเป็นโรคกลับคือการที่กลับแสดงอาการหลังปรสิตถูกกำจัดหมดไปจากเลือดแล้วแต่ยังคงอยู่เป็นฮิพโนซอยต์แฝงในเซลล์ตับ การเป็นโรคกลับมักเกิดระหว่าง 8–24 สัปดาห์และมักพบในการติดเชื้อ P. vivax และ P. ovale ผู้ป่วยมาลาเรียชนิด P. vivax ในเขตอบอุ่นมักสัมพันธ์กับการที่ฮิพโนซอยต์มีชีวิตอยู่ในฤดูหนาว โดยการเป็นโรคกลับเริ่มต้นในปีถัดจากปีที่ถูกยุงกัด การติดเชื้อซ้ำหมายถึงปรสิตที่ก่อการติดเชื้อครั้งก่อนได้ถูกกำจัดหมดไปจากร่างกายแล้ว แต่มีการได้รับปรสิตใหม่เข้ามา การติดเชื้อซ้ำไม่สามารถแยกจากการกลับกำเริบได้ทันที แม้ว่าการกลับติดเชื้อซ้ำภายในสองสัปดาห์ของการรักษาการติดเชื้อครั้งแรกมักมีสาเหตุจากความล้มเหลวในการรักษา บุคคลอาจแสดงภูมิคุ้มกันระยะสั้น (premunity) ในกรณีการติดเชื้อซ้ำได้
พยาธิกำเนิด
โรคมาลาเรียในมนุษย์มีสองระยะ ระยะหนึ่งอยู่นอกเม็ดเลือดแดง คืออยู่ในเซลล์ตับ อีกระยะหนึ่งอยู่ในเม็ดเลือดแดง เมื่อยุงที่ติดเชื้อมาลาเรียไปดูดเลือดจากมนุษย์ สปอโรซอยต์ในน้ำลายของยุงตัวนั้นจะเข้าไปสู่กระแสเลือด แล้วเชื้อจะเดินทางไปตับ เมื่อไปถึงแล้ว เชื้อจะเข้าไปอยู่ในเซลล์ตับ และจะเพิ่มจำนวนแบบไม่อาศัยเพศโดยไม่แสดงอาการเป็นเวลา 8–30 วัน
หลังระยะสงบอยู่ในตับ เชื้อมาลาเรียจะเปลี่ยนแปลงไปให้เมอโรซอยต์หลายพันเซลล์ เมื่อเซลล์ตัวถูกเบียนแตก เมอโรซอยต์เหล่านี้จะเล็ดรอดเข้าสู่กระแสเลือดเพื่อเริ่มวงจรชีวิตระยะในเม็ดเลือดแดง เชื้อนี้ออกจากตับโดยเอาเยื่อหุ้มเซลล์ของเซลล์ตับคลุมตัวเองไว้ ภูมิคุ้มกันจึงไม่สามารถตรวจจับได้
ในเม็ดเลือดแดง เชื้อจะเพิ่มจำนวนแบบไม่อาศัยเพศอีกครั้ง เมื่อได้จำนวนมากถึงระดับหนึ่งก็จะทำให้เม็ดเลือดแดงแตกออก และเชื้อจำนวนมากก็จะถูกแพร่เข้าสู่กระแสเลือดไปสู่เม็ดเลือดแดงใหม่ต่อไป แต่ละครั้งที่เม็ดเลือดแดงแตกออกและมีเชื้อจำนวนมากเข้าสู่กระแสเลือดพร้อมกัน ผู้ป่วยจะมีไข้เป็นระยะ ซึ่งช่วงของการเกิดไข้จะเป็นไปแล้วแต่ชนิดของเชื้อ การมีไข้จับเป็นระยะนี้เอง ที่เรียกว่า "จับไข้"
สปอโรซอยต์ P. vivax บางส่วนไม่เจริญไปเป็นเมอโรซอตยต์ระยะนอกเม็ดเลือดแดงทันที แต่จะผลิตฮิปโนซอยต์ (hypnozoite) ซึ่งสงบอยู่ระยะหนึ่งตั้งแต่หลายเดือน (ปกติ 7–10 เดือน) ถึงหลายปี หลังระยะสงบอยู่ ฮิปโนซอยต์จะกลับมาพัฒนาไปเป็นเมอโรซอนต์อีก ฮิปโนซอยต์เป็นสาเหตุที่การติดเชื้อ P. vivax มีระยะฟักนานและการเป็นโรคกลับภายหลัง ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า P. ovale มีระยะฮิปโนซอยต์ด้วยหรือไม่
ปรสิตมาลาเรียแทบไม่ถูกระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำจัด เพราะวงจรชีวิตในมนุษย์ส่วนใหญ่อยู่ในเซลล์ตับและเซลล์เม็ดเลือดแดง ทำให้ภูมิคุ้มกันของร่างกายตรวจไม่พบ อย่างไรก็ดี เซลล์เม็ดเลือดที่ติดเชื้อจะถูกกรองและทำลายทิ้งที่ม้าม ซึ่งเป็นการทำลายเชื้อได้ทางหนึ่ง อย่างไรก็ดี เชื้อ P. falciparum มีวิธีหลบหลีกจากกระบวนการของร่างกายดังกล่าวโดยปรสิตจะมีการสร้างโปรตีนยึดเกาะบนผิวเซลล์เม็ดเลือดแดง ทำให้เม็ดเลือดแดงที่ติดเชื้อไปติดอยู่กับผนังหลอดเลือดขนาดเล็ก ซึ่งทำให้เม็ดเลือดติดเชื้อนั้นไม่ถูกกำจัดที่ม้าม การอุดกั้นหลอดเลือดขนาดเล็กก่อให้เกิดอาการ เช่น ในมาลาเรียรก (placental malaria) เซลล์เม็ดเลือดแดงที่ติดผนังหลอดเลือดขนาดเล็กนี้สามารถเจาะผ่าน blood–brain barrier และทำให้เกิดมาลาเรียขึ้นสมอง (cerebral malaria) ได้
ความต้านทานทางพันธุกรรม
ตามการทบทวนในปี 2548 โรคมาลาเรียได้สร้างความกดดันการคัดเลือกที่ยิ่งใหญ่ที่สุดต่อจีโนมมนุษย์ในประวัติศาสตร์ล่าสุด เนื่องจากระดับอัตราตายและอัตราการเกิดโรคจากมาลาเรียสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งชนิด P. falciparum ปัจจัยทางพันธุกรรมหลายอย่างให้ความต้านทานมาลาเรียบ้าง เช่น ลักษณะเซลล์รูปเคียว ลักษณะธาลัสซีเมีย ภาวะพร่องกลูโคส-6-ฟอสเฟต ดีไฮโดรจีเนส และการขาดแอนติเจนดัฟฟีบนเม็ดเลือดแดง
ผลกระทบของลักษณะเซลล์รูปเคียวต่อภูมิคุ้มกันมาลาเรียแสดงถึงการแลกเปลี่ยนทางวิวัฒนาการซึ่งเกิดขึ้นเพราะมาลาเรียประจำถิ่น ลักษณะเซลล์รูปเคียวก่อให้เกิดความบกพร่องในโมเลกุลฮีโมโกลบินในเลือด โมเลกุลเอสที่เปลี่ยนแปลงของฮีโมโกลบินทำให้เซลล์กลายเป็นรูปเคียวหรือบิดเบี้ยวเป็นทรงโค้ง ขณะที่เม็ดเลือดแดงปกติจะคงทรงเว้าเข้าหากัน เนื่องจากทรงรูปเคียว เม็ดเลือดแดงจึงมีประสิทธิภาพรับหรือปล่อยออกซิเจนด้อยกว่าปกติ การติดเชื้อมาลาเรียทำให้เม็ดเลือดแดงเป็นทรงเคี้ยวยิ่งขึ้น ฉะนั้นจึงถูกขจัดออกจากระบบไหลเวียนโลหิตเร็วขึ้น จึงเป็นการลดความถี่ซึ่งปรสิตมาลาเรียจะครบวงจรชีวิตในเซลล์ บุคคลที่เป็นฮอโมไซกัส (คือ มีแอลลีลฮีโมโกลบินบีตาที่ผิดปกติสองแอลลีล) จะเป็นโลหิตจางเม็ดเลือดแดงรูปเคียว ขณะที่ผู้ที่เป็นเฮเทอโรไซกัส (คือ มีแอลลีลปกติและผิดปกติอย่างละหนึ่ง) จะมีความต้านทานต่อมาลาเรีย แม้ว่าความคาดหมายการคงชีพของผู้มีสภาพฮอโมไซกัสจะไม่ดำรงความอยู่รอดของลักษณะดังกล่าว แต่ลักษณะนี้ยังสืบทอดมาเพราะประโยชน์จากแบบเฮเทอโรไซกัส
การทำหน้าที่ผิดปรกติของตับ
การทำหน้าที่ผิดปรกติของตับอันเป็นผลจากมาลาเรียนั้นพบไม่บ่อยและโดยปกติเกิดเฉพาะในผู้ที่มีภาวะของตับอื่นอยู่ก่อนแล้ว เช่น ตับอักเสบจากไวรัสหรือโรคตับเรื้อรัง กลุ่มอาการดังกล่าวบางครั้งเรียก ตับอักเสบมาลาเรีย (malarial hepatitis) แม้ว่าจะถูกมองว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นน้อย แต่พบโรคตับมาลาเรียมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอินเดีย ความไวของตับในผู้ป่วยมาลาเรียสัมพันธ์กับโอกาสมีภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิตมากขึ้น
การวินิจฉัย
เนื่องจากมาลาเรียแสดงอาการไม่จำเพาะ การวินิจฉัยมาลาเรียนอกพื้นที่ประจำถิ่นต้องมีความสงสัยระดับสูง ซึ่งอาจค้นหาได้จากต่อไปนี้ ประวัติเดินทางล่าสุด ม้ามโต มีไข้ เกล็ดเลือดในเลือดต่ำ และมีระดับบิลิรูบินในเลือดสูงกว่าปกติร่วมกับระดับเม็ดเลือดขาวปกติ
มักยืนยันมาลาเรียด้วยการตรวจฟิล์มเลือดด้วยกล้องจุลทรรศน์ หรือด้วยการทดสอบวินิจฉัยรวดเร็ว (RDT) โดยใช้แอนติเจน จุลทรรศนศาสตร์เป็นวิธีที่ใช้มากที่สุดเพื่อตรวจจับปรสิตมาลาเรีย โดยในปี 2553 มีการตรวจฟิล์มเลือดเพื่อหามาลาเรียราว 165 ล้านฟิล์ม แม้ว่าจะมีการใช้แพร่หลาย การวินิจฉัยด้วยจุลทรรศนศาสตร์มีข้อเสียหลักสองประการ คือ หลายสถานที่ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในชนบท) ไม่มีเครื่องมือเพียงพอที่จะดำเนินการทดสอบ และความแม่นของผลขึ้นอยู่กับทั้งทักษะของผู้ตรวจฟิล์มเลือดและระดับปรสิตในเลือด ความไวของฟิล์มเลือดมีพิสัยตั้งแต่ 75–90% ในสภาพเหมาะที่สุด ไปจนถึง 50% ชุดน้ำยาตรวจอย่างรวดเร็วที่มีขายเชิงพาณิชย์มักทำนายการมีปรสิตมาลาเรียได้แม่นกว่าฟิล์มเลือด แต่ชุดน้ำยาตรวจดังกล่าวมีความไวและความจำเพาะวินิจฉัยแปรผันขึ้นอยู่กับผู้ผลิต และไม่สามารถบอกได้ว่ามีปรสิตมากเท่าใด
ในท้องที่ที่การทดสอบทางห้องปฏิบัติการมีพร้อมแล้ว ควรตั้งข้อสงสัยหรือทดสอบหามาลาเรียในผู้ป่วยทุกคนที่อยู่ในพื้นที่ซึ่งมีมาลาเรียประจำถิ่น ในพื้นที่ซึ่งไม่สามารถจ่ายการทสอบวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการได้ การใช้เพียงประวัติไข้เพื่อเป็นการบ่งชี้การรักษามาลาเรียกลายเป็นปกติ ซึ่งเป็นคำสอนปกติ "ไข้เท่ากับมาลาเรียเว้นแต่พิสูจน์ได้เป็นอย่างอื่น" ข้อเสียของการปฏิบัตินี้คือ การวินิจฉัยมาลาเรียเกินความเป็นจริงและการจัดการกับไข้ที่ไม่ได้สาเหตุจากมาลาเรียอย่างผิด ๆ ซึ่งสิ้นเปลืองทรัพยากรอันจำกัด บั่นทอนความเชื่อมั่นในระบบสาธารณสุขและส่งเสริมการดื้อยา แม้จะมีการพัฒนาการทดสอบที่ใช้ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสขึ้น แต่ในปี 2555 การทดสอบดังกล่าวยังไม่มีใช้แพร่หลายในพื้นที่ซึ่งพบมาลาเรียเป็นปกติ เนื่องจากเป็นวิธีที่ซับซ้อน
การจำแนก
องค์การอนามัยโลกจำแนกมาลาเรียเป็น "มีอาการรุนแรง" หรือ "ไม่มีอาการแทรกซ้อน" หากเข้าข่ายเกณฑ์ด้านล่างนี้แม้แต่ข้อหนึ่งให้เป็นมาลาเรียที่มีอาการรุนแรง มิฉะนั้นให้ถือเป็นมาลาเรียที่ไม่มีอาการแทรกซ้อน
มาลาเรียขึ้นสมองนิยามว่าเป็นมาลาเรียชนิด P. falciparum ที่มีอาการรุนแรงซึ่งแสดงด้วยอาการทางประสาทวิทยา รวมถึงโคม่า (โดยมีแบบประเมินความรู้สึกตัวของกลาสโกวน้อยกว่า 11 หรือแบบประเมินความรู้สึกตัวแบลนไทร์มากกว่า 3) หรือโคม่าที่กินเวลานานกว่า 30 นาทีหลังชัก
การป้องกัน
วิธีซึ่งใช้ป้องกันมาลาเรีย ได้แก่ ยารักษาโรค การกำจัดยุงและการป้องกันไม่ให้ถูกยุงกัด ไม่มีวัคซีนมาลาเรีย มาลาเรียจะมีในพื้นที่ซึ่งมีความหนาแน่นของประชากรมนุษย์สูง มีความหนาแน่นของประชากรยุงก้นปล่องสูงและอัตราการส่งผ่านจากมนุษย์สู่ยุงและจากยุงสู่มนุษย์สูง หากปัจจัยข้อหนึ่งข้อใดลดลงมากพอ ปรสิตมาลาเรียจะหายไปจากพื้นที่นั้นในที่สุด ดังที่เกิดขึ้นแล้วในทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปยุโรปและตะวันออกกลางบางส่วน ทว่า แม้ว่าปรสิตมาลาเรียจะถูกกำจัดหมดไปจากโลกแล้ว ปรสิตก็อาจกลับมาหากสภาวะต่าง ๆ กลับเอื้ออำนวยต่อการสืบพันธุ์ของปรสิตอีก ยิ่งไปกว่านั้น ราคาต่อคนของการกำจัดยุงก้นปล่องเพิ่มขึ้นเมื่อความหนาแน่นของประชากรลดลง ทำให้วิธีดังกล่าวไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจในบางพื้นที่
การควบคุมตัวนำโรค
การควบคุมตัวนำโรค หมายถึง วิธีซึ่งใช้ลดมาลาเรียด้วยการลดระดับการส่งผ่านโดยยุง สำหรับการป้องกันส่วนบุคคล สารขับไล่แมลงอันทรงประสิทธิภาพที่สุดอาศัยดีอีอีทีหรือพิคาริดิน มีการแสดงแล้วว่า มุ้งชุบยาฆ่าแมลงและการพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้าง (indoor residual spraying) มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันมาลาเรียในเด็กในพื้นที่ซึ่งพบมาลาเรียทั่วไป การรักษาผู้ป่วยยืนยันแล้วอย่างทันท่วงทีด้วยการรักษาแบบผสมที่อาศัยอาร์ติมิซินินยังอาจลดการส่งผ่านได้
มุ้งช่วยกันยุงจากมนุษย์และลดอัตราการติดเชื้อและส่งผ่านมาลาเรีย มักชุบมุ้งด้วยยาฆ่าแมลงซึ่งออกแบบมาเพื่อฆ่ายุงก่อนยุงหาทางผ่านมุ้งได้ มีการประเมินว่ามุ้งชุบยาฆ่าแมลงมีประสิทธิภาพเป็นสองเท่าของมุ้งที่ไม่ได้ชุบยาและให้การป้องกันดีกว่าการไม่ใช้มุ้ง 70% ระหว่างปี 2543 ถึง 2551 มุ้งชุบยาฆ่าแมลงช่วยชีวิตทารก 250,000 คนโดยประมาณในแอฟริกาใต้สะฮารา ครัวเรือนราว 13% ในประเทศใต้สะฮารามีมุ้งชุบยาฆ่าแมลง ในปี 2543 มุ้งป้องกันเด็กแอฟริกา 1.7 ล้านคน (1.8%) ที่อาศัยอยู่ในสภาวะมาลาเรียประจำถิ่นคงตัว จำนวนเด็กแอฟริกาที่ใช้มุ้งชุบยาฆ่าแมลงเพิ่มขึ้นเป็น 20.3 ล้านคน (18.5%) ในปี 2550 ทว่าอีก 89.6 ล้านคนยังไม่ได้รับการป้องกัน ในปี 2551 มีการประเมินว่าครัวเรือนแอฟริกา 31% มีมุ้งชุบยาฆ่าแมลงอย่างน้อยหนึ่งหลัง มุ้งส่วนมากถูกชุบด้วยไพรีทรอยด์ ซึ่งเป็นยาฆ่าแมลงชนิดมีพิษต่ำ การใช้ที่แนะนำคือให้แขวนมุ้งไว้เหนือกลางเตียงให้แขวนอยู่เหนือเตียงทั้งหมดโดยพับขอบเข้า มุ้งชุบไพรีทรอยต์และมุ้งชุบยาฆ่าแมลงที่ออกฤทธิ์นานให้การป้องกันอย่างดีที่สุด และมีประสิทธิภาพมากที่สุดเมื่อใช้ตั้งแต่เย็นถึงเช้า
การพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้างเป็นการพ่นยาฆ่าแมลงบนผนังภายในบ้าน หลังดูดเลือดแล้ว ยุงจำนวนมากจะพักบนพื้นผิวใกล้เคียงขณะย่อย ฉะนั้นหากฉาบผนังบ้านด้วยยาฆ่าแมลง ยุงที่พักอยู่จะตายก่อนที่จะทันได้กัดคนอื่นและส่งผ่านปรสิตมาลาเรีย ในปี 2549 องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ยาฆ่าแมลง 12 ชนิดในการพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้าง รวมถึงดีดีทีและไซฟลูทรินและเดลตาเมทรินในกลุ่มไพรีทรอยด์ อนุสัญญาสต็อกโฮล์มอนุญาตให้ใช้ดีดีทีปริมาณน้อยในทางสาธารณสุข แต่ห้ามการใช้ในทางการเกษตร ปัญหาหนึ่งของการพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้างทุกรูปแบบ คือ การดื้อยาฆ่าแมลง ยุงที่ได้รับผลกระทบจากการพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้างมีแนวโน้มพักและอาศัยอยู่ในอาคาร และเนื่องจากการระคายเคืองอันเกิดจากการฉีดพ่น ลูกหลานของมันมีแนวโน้มจะพักและอาศัยอยู่นอกอาคารมากกว่า หมายความว่า พวกมันจะได้รับผลกระทบจากการพ่นเคมีชนิดมีฤทธิตกค้างน้อยกว่า
มีวิธีอื่นอีกหลายวิธีในการลดยุงกัดและชะลอการระบาดของมาลาเรีย ความพยายามลดลูกน้ำโดยลดการเข้าถึงแหล่งน้ำเปิดซึ่งเป็นที่เจริญของยุงหรือโดยการเพิ่มสารเพื่อลดการเจริญของยุงนั้นมีประสิทธิภาพในบางที่ ไม่มีหลักฐานสนับสนุนอุปกรณ์ขับไล่ยุงอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งสร้างเสียงความถี่สูงมากซึ่งน่าจะช่วยไล่ยุงเพศเมีย
วิธีการอื่น
มีการใช้วิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนและยุทธศาสตร์สุขศึกษาซึ่งเสริมสร้างความตระหนักมาลาเรียและความสำคัญของมาตรการควบคุมเพื่อลดอุบัติการณ์ของมาลาเรียในโลกกำลังพัฒนาบางพื้นที่อย่างได้ผล การรับรู้โรคในระยะต้น ๆ สามารถหยุดไม่ให้โรคถึงตายได้ การศึกษายังสามารถแจ้งประชาชนให้ปิดบริเวณน้ำนิ่ง เช่น แทงก์น้ำ ซึ่งเป็นแหล่งผสมพันธุ์ชั้นดีสำหรับปรสิตและยุง ฉะนั้นจึงลดความเสี่ยงของการส่งผ่านระหว่างมนุษย์ได้ วิธีการนี้โดยทั่วไปใช้ในเขตเมืองซึ่งมีศูนย์ประชากรขนาดใหญ่ในพื้นที่จำกัดและมีแนวโน้มการส่งผ่านในพื้นที่เหล่านี้มาก การบำบัดป้องกันมีเว้นระยะ (intermittent preventive therapy) เป็นอีกการช่วยเหลือหนึ่งที่ใช้เพื่อควบคุมมาลาเรียในสตรีมีครรภ์และทารก และเด็กก่อนวัยเรียนซึ่งการส่งผ่านเป็นแบบตามฤดูกาลได้สำเร็จ
ยารักษาโรค
มียาหลายชนิดที่สามารถช่วยป้องกันมาลาเรียขณะเดินทางไปยังถิ่นระบาดได้ ยาเหล่านี้ส่วนมากบางครั้งใช้ในการรักษาด้วย คลอโรควินอาจใช้ได้ในที่ซึ่งปรสิตยังไวต่อยา เนื่องจาก Plasmodium ส่วนใหญ่ดื้อต่อยารักษาโรคตั้งแต่หนึ่งชนิดขึ้นไป จึงมักใช้ยาหนึ่งในสามชนิดนี้ เมโฟลควิน (ลาเรียม) ดอกซีไซคลีน หรือการรวมอะโตวาโควนและโพรกวานิลไฮโดรคลอไรด์ (มาลาโรน) ผู้ป่วยสามารถทนฤทธิ์ยาดอกซีไซคลินและการรวมอะโตวาโควนและโพรกวานิลได้ดีที่สุด เมโฟลควินสัมพันธ์กับการเสียชีวิต การฆ่าตัวตาย และอาการทางประสาทวิทยาและจิตเวช
ผลคุ้มครองยังไม่เริ่มทันที และผู้ที่จะเดินทางไปยังพื้นที่ถิ่นระบาดของมาลาเรียปกติทานยาหนึ่งถึงสองสัปดาห์ก่อนเดินทางไปและยังทานต่อไปสี่ถึงหกสัปดาห์หลังเดินทางกลับ (ยกเว้นอะโตวาโควน/โพรกวานิล ซึ่งต้องเริ่มสองวันก่อนเดินทางและทานต่อเนื่องเป็นเวลาเจ็ดวันจากนั้น) การใช้ยาคุ้มครองแทบไม่ได้ผลสำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในบริเวณที่มีมาลาเรียอยู่แล้ว และปกติใช้เฉพาะในผู้เดินทางและนักท่องเที่ยวระยะสั้นเท่านั้น ทั้งนี้ เนื่องจากราคายา ผลข้างเคียงจากการใช้ระยะยาว และความยากในการได้มาซึ่งยาต้านมาลาเรียในประเทศยากจน การใช้ยาคุ้มครองในที่ซึ่งมียุงที่เป็นตัวนำโรคมาลาเรียอาจส่งเสริมให้มีการพัฒนาการดื้อยาบางส่วน (partial resistance)
การรักษา
มาลาเรียรักษาด้วยยารักษาโรคต้านมาลาเรีย ยาที่ใช้ขึ้นอยู่กับประเภทและความรุนแรงของโรค แม้ว่ามีการใช้ยาลดไข้ทั่วไป แต่ผลของยาต่อผลลัพธ์นั้นไม่ชัดเจน
มาลาเรียชนิดไม่มีอาการแทรกซ้อนอาจรักษาด้วยยารักษาโรคทางปาก การรักษาการติดเชื้อ P. falciparum ที่ได้ผลที่สุด คือ การใช้อาร์ตีมิซินินรวมกับยาต้านมาลาเรียอื่น (รู้จักกันในชื่อ การบำบัดรวมอาร์ตีมิซินิน [artemisinin-combination therapy หรือ ACT]) ซึ่งลดการดื้อยาต่อส่วนประกอบยาเดี่ยว ๆ ยาต้านมาลาเรียเพิ่มเหล่านี้ได้แก่ เอโมไดอาควิน ลูมิแฟนทริน เมโฟลควินหรือซัลฟาดอกซิน/ไพริเมทามีน การรวมอีกแบบหนึ่งที่แนะนำ คือ ไดไฮโดรอาร์ตีมิซินินและไพเพอราควิน ACT ใช้รักษามาลาเรียชนิดไม่มีอาการแทรกซ้อนได้ผลราว 90% องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ควินินและคลินดามัยซินในการรักษามาลาเรียขณะตั้งครรภ์ช่วงแรก (ไตรมาสที่ 1) และ ACT ในช่วงหลัง (ไตรมาสที่ 2 และ 3) เมื่อใช้รักษามาลาเรียระหว่างการต้งครรภ์ ในคริสต์ทศวรรษ 2000 มีมาลาเรียที่ดื้ออาร์ตีมิซินินบางส่วนเกิดขึ้นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การติดเชื้อ P. vivax, P. ovale หรือ P. malariae ปกติรักษาโดยไม่ต้องอยู่โรงพยาบาล การรักษา P. vivax ต้องมีทั้งการรักษาระยะเลือด (ด้วยคลอโรควินหรือ ACT) ตลอดจนการรักษาเชื้อในรูปตับด้วยไพรมาควิน
การรักษามาลาเรียชนิดรุนแรงที่แนะนำ คือ การใช้ยาต้านมาลาเรียในหลอดเลือดดำ สำหรับมาลาเรียชนิดรุนแรง อาร์ตีซูเนตให้ผลดีกว่าควินินทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ การรักษามาลาเรียชนิดรุนแรงเกี่ยวข้องกับมาตรการประคับประคองซึ่งควรทำในหน่วยอภิบาล ซึ่งรวมการจัดการไข้สูงเกินและการชักซึ่งอาจเกิดจากมาลาเรีย นอกจากนี้ ยังรวมการเฝ้าดูอาการหายใจเร็วกว่าปกติ น้ำตาลในเลือดต่ำ และโพแทสเซียมในเลือดต่ำด้วย
การดื้อยา
การดื้อยาเป็นปัญหาที่เพิ่มขึ้นของการรักษามาลาเรียในคริสต์ศตวรรษที่ 21 ปัจจุบัน การดื้อยาพบทั่วไปต่อยาต้านมาลาเรียทุกกลุ่ม ยกเว้นอาร์ตีมิซินิน การรักษาสายพันธุ์ดื้อยาต้องอาศัยยากลุ่มนี้มากขึ้น ราคาของอาร์ตีมิซินินทำให้มีการใช้ในประเทศกำลังพัฒนาจำกัด สายพันธุ์มาลาเรียที่พบตรงชายแดนกัมพูชา-ไทยดื้อต่อการบำบัดรวมซึ่งรวมอาร์ตีมิซินิน ฉะนั้นจึงอาจรักษาไม่ได้เลย การสัมผัสประชากรปรสิตต่อการบำบัดด้วยอาร์ตีมิซินินอย่างเดียว (artemisinin monotherapy) ในขนาดต่ำกว่ารักษาโรคได้เกิน 30 ปีและการมีอาร์ตีมิซินินต่ำกว่ามาตรฐานมีแนวโน้มผลักดันการเลือกฟีโนไทป์ที่ดื้อยา การดื้ออาร์ตีมิซินินพบแล้วในประเทศกัมพูชา พม่า ไทยและเวียดนาม
การพยากรณ์โรค
thumb|300px|[[Disability-adjusted life year|ปีสุขภาวะที่สูญเสียไปของมาลาเรียต่อผู้อยู่อาศัย 100,000 คนใน พ.ศ. 2547 {{legend|#ffff65|  <10}} {{legend|#fff200|   0–100}} {{legend|#ffdc00| 100–500}} {{legend|#ffc600| 500–1000}} {{legend|#ffb000|1000–1500}} {{legend|#ff9a00|1500–2000}} {{legend|#ff8400|2000–2500}}
{{legend|#ff6e00|2500–2750}} {{legend|#ff5800|2750–3000}} {{legend|#ff4200|3000–3250}} {{legend|#ff2c00|3250–3500}} {{legend|#cb0000|  ≥3500}} {{legend|#b3b3b3|ไม่มีข้อมูล}} ]] เมื่อรักษาอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยมาลาเรียสามารถคาดหมายการฟื้นตัวอย่างสมบูรณ์ ทว่า มาลาเรียรุนแรงสามารถดำเนินอย่างรวดเร็วยิ่งและทำให้เสียชีวิตได้ในไม่กี่ชั่วโมงหรือวัน ในผู้ป่วยมาลาเรียที่รุนแรงที่สุด อัตราป่วยตายอาจถึง 20% แม้ได้รับการอภิบาลและรักษาก็ตาม ในระยะยาว มีบันทึกความบกพร่องทางการเจริญในเด็กที่ป่วยเป็นมาลาเรียรุนแรงหลายครั้ง การติดเชื้อเรื้อรังโดยไม่เป็นโรครุนแรงสามารถเกิดได้ในกลุ่มอาการภูมิคุ้มกันบกพร่องซึ่งสัมพันธ์กับการตอบสนองที่ลดลงต่อแบคทีเรียซัลโมเนลลาและไวรัสเอ็ปไตน์–บาร์
ในวัยเด็ก มาลาเรียทำให้เกิดโลหิตจางระหว่างการเจริญของสมองที่รวดเร็ว และยังก่อความเสียหายโดยตรงต่อสมองอันเกิดจากมาลาเรียขึ้นสมอง ผู้รอดชีวิตจากมาลาเรียขึ้นสมองบางส่วนมีความเสี่ยงต่อความบกพร่องทางประสาทวิทยาและการรู้ ความผิดปกติทางพฤติกรรมและโรคลมชักเพิ่มขึ้น มาตรการป้องกันโรคมาลาเรียแสดงแล้วว่าช่วยพัฒนาการทำหน้าที่การรู้และผลการเรียนในการทดลองทางคลินิกเมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก
ระบาดวิทยา
องค์การอนามัยโลกประเมินว่าในปี 2553 มีผู้ป่วยมาลาเรีย 219 ล้านคน มีผู้เสียชีวิต 660,000 คน องค์การอื่นประเมินจำนวนผู้ป่วยไว้ระหว่าง 350 ถึง 550 ล้านคนสำหรับมาลาเรียชนิดฟัลซิปารัม และมีผู้เสียชีวิต 1.24 ล้านคนในปี 2553 เพิ่มขึ้นจาก 1.0 ล้านคนในปี 2533 ผู้ป่วยส่วนใหญ่ (65%) เป็นเด็กอายุน้อยกว่า 15 ปี สตรีมีครรภ์ราว 125 ล้านคนเสี่ยงต่อการติดเชื้อทุกปี ในแอฟริกาใต้สะฮารา มาลาเรียของมารดาสัมพันธ์กับการเสียชีวิตของทารกที่ประเมินถึง 200,000 คนต่อปี มีผู้ป่วยมาลาเรียราว 10,000 คนต่อปีในยุโรปตะวันตก และ 1,300–1,500 คนต่อปีในสหรัฐอเมริกา ราว 900 คนเสียชีวิตจากโรคในทวีปยุโรประหว่างปี 2536 ถึง 2546 ทั้งอุบัติการณ์ของโรคทั่วโลกและอัตราตายอันเกิดจากโรคลดลงในช่วงหลัง ตามข้อมูลองค์การอนามัยโลก การเสียชีวิตจากโรคมาลาเรียในปี 2553 ลดลงกว่าหนึ่งในสามจากปี 2543 ซึ่งประเมินไว้ 985,000 คน ส่วนใหญ่เนื่องจากการใช้มุ้งชุบยาฆ่าแมลงและการบำบัดผสมผสานยึดอาร์ตีมิซินิน ในปี 2555 มีผู้ป่วยมาลาเรีย 207 ล้านคน ในปีนั้น ประมาณว่ามีผู้เสียชีวิตจากโรคระหว่าง 473,000 ถึง 789,000 คน ซึ่งจำนวนมากเป็นเด็กในทวีปแอฟริกา ความพยายามลดโรคมาลาเรียในทวีปแอฟริกานับแต่เริ่มสหัสวรรษใหม่มีผลบางส่วน โดยอัตราโรคในทวีปแอฟริกาลดลงโดยประมาณ 40%
มาลาเรียปัจจุบันประจำถิ่นในแถบกว้างรอบเส้นศูนย์สูตร ในพื้นที่ทวีปอเมริกา หลายส่วนของทวีปเอเชีย และส่วนใหญ่ของทวีปแอฟริกา พบการเสียชีวิตจากมาลาเรีย 85–90% ในแอฟริกาใต้สะฮารา ประเมินปี 2552 รายงานว่าประเทศที่มีอัตราตายสูงสุดต่อประชากร 100,000 คน คือ ไอวอรีโคสต์ (86.15) แองโกลา (56.93) และบูร์กินาฟาโซ (50.66) ประเมินปี 2553 ชี้ว่าประเทศที่มีการเสียชีวิตจากมาลาเรียมากที่สุดต่อประชากร คือ ประเทศบูร์กินาฟาโซ โมซัมบิกและมาลี โครงการแอตลัสมาลาเรียมุ่งทำแผนที่ระดับประจำถิ่นทั่วโลกของมาลาเรีย โดยเป็นวิธีใช้ตัดสินการจำกัดตามพื้นที่ทั่วโลกของโรคและประเมินภาระโรค ความพยายามนี้นำไปสู่การพิมพ์เผยแพร่แผนที่ภาวะประจำถิ่นของ P. falciparum ในปี 2553 ซึ่งราว 100 ประเทศมีมาลาเรียประจำถิ่น  ทุกปี นักเดินทางระหว่างประเทศ 125 ล้านคนเดินทางเข้าประเทศเหล่านี้ และกว่า 30,000 คนสัมผัสโรค
การกระจายทางภูมิศาสตร์ของมาลาเรียในภูมิภาคขนาดใหญ่มีความซับซ้อน และพื้นที่ที่มีมาลาเรียกับพื้นที่ปลอดมาลาเรียมักพบติดกัน มาลาเรียชุกในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนเพราะปริมาณฝน อุณหภูมิสูงต่อเนื่องและความชื้นสูง ร่วมกับน้ำนิ่งซึ่งลูกน้ำพร้อมเจริญเป็นตัวเต็มวัย ทำให้พวกมันมีสิ่งแวดล้อมที่จำเป็นต่อการแพร่พันธุ์อย่างต่อเนื่อง ในพื้นที่ที่แห้งแล้งกว่า การระบาดของมาลาเรียสามารถทำนายได้ค่อนข้างแม่นยำโดยการทำแผนที่ปริมาณฝน มาลาเรียพบในเขตชนบทมากกว่าในเมือง ตัวอย่างเช่น หลายนครในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ปลอดมาลาเรียเป็นหลัก แต่โรคชุกในเขตชนบทหลายแห่ง รวมถึงตามเขตแดนระหว่างประเทศและชายป่า ในทางตรงข้าม มาลาเรียในทวีปแอฟริกาพบทั้งในเขตชนบทและเมือง แม้ความเสี่ยงในเมืองใหญ่จะมีต่ำกว่า