cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
วัดพรหมทินใต้
การตั้งถิ่นฐานของชาวบ้าน
คำเล่าว่าเมื่อประมาณร้อยกว่าปีได้มีชาวอิสานที่เดินทางมาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพื่อทำการค้าวัวควาย และได้ตั้งหลักปักฐานอยู่ที่นี่จนกลายเป็นหมู่บ้านและสืบลูกสืบหลานมาจนถึงปัจจุบัน และในปัจจุบันชาวบ้านยังนิยมใช้ภาษาลาวในการพูดคุยและสนทนากันอยู่ และมีการสร้างวัดขึ้นเพื่อเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน น่าเป็นที่ชื่นชบว่าชาวบ้านยังคงอนุรักษ์ภาษาท้องถิ่นเอาไว้อยู่เสมอ
พระพนัสบดี ศรีทวารวดี
วัดพรหมทินใต้ได้มีการขุดค้นพบพระพุทธรูปเก่าชื่อว่าพระพนัสบดี ปัจจุบันทางวัดได้จัดเก็บไว้ที่กุฏิของเจ้าอาวาส ก่อนที่ทางวัดจะขุดค้นพบพระดังกล่าวได้มีชายในหมู่บ้านคนหนึ่งชื่อ นายทอง โพธะนัน ได้นิมิตถึงพระพนัสบดี  พอรุ่งเช้าได้นำวัวมากินหญ้าที่วัด และได้ทำการขุดตรงบริเวณที่ตนได้ฝันถึงอยู่หลายวัน แต่ก็ยังขุดไม่พบอะไร และเป็นที่น่าแปลกว่าเมื่อนายทองขุดที่ไรก็ยิ่งรู้สึกง่วงนอน และในขณะเดียวกันนายสมบัติ ฉลาดคิด จึงได้ทำการติดต่อกับทางองค์การบริหารส่วนจังหวัดลพบุรี เพื่อขอเครื่องมือในการขุดมาช่วยทำการขุดบริเวณดังกล่าว และอีกไม่นานก็ขุดพบก้อนหินประหลาดชิ้นหนึ่งในวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2535 และหลังจากนั้นทางวัดได้ทำการติดต่อกรมศิลปากรเพื่อทำการตรวจสอบดูว่าสิ่งที่ขุดพบคืออะไร ซึ่งทำการตรวจสอบแล้วพบว่าสิ่งที่ขุดพบคือ พระพนัสบดี
พระพนัสบดี วัดพรหมทินใต้เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่ที่มีอายุประมาณ 1,200-1,300 ปี และเป็นศิลปะที่มีลักษณะที่ใกล้เคียงกับศิลปะมอญในภาคกลาง แกะสลักจากหินสีดำ ประทับยืนบนหลังสัตว์ประหลาดซึ่งเป็นสัตว์ที่เกิดจากจินตนาการ องค์ประทับยืนจีวรห่อหุ้ม พระเกศาหมุ่น พระกรรณยาวจรดพระพาหา พระหัตถ์ทั้งสองข้างตั้งฉากกับพระวรกาย กริยาทรงแสดงธรรม ความสูงจากพระบาทถึงพระเกศ 21 เซนติเมตร วัดพรหมทินใต้ได้ถวายนามเกี่ยวกับพระพุทธรูปองค์นี้ไว้ว่า พระพนัสบดี ศรีทวารวดี วัดพรหมทินใต้
โบราณสถานวัดพรหมทินใต้
โบราณสถานวัดพรหมทินใต้ ประกอบไปด้วยแนวกำแพงรอบนอกทั้งสองด้าน และด้านในก็มีแนวกำแพงล้อมรอบตัวโบราณสถานและมีใบเสมา ส่วนด้านหลังนั้นมีฐานเจดีย์ 3 องค์ ซึ่งตั้งอยู่บนเนินดิน ซากโบราณสถานก่อด้วยอิฐ มีประวัติการสร้างที่ยาวนานนับพันปี เป็นสถานที่ที่มีความศักดิ์สิทธิ์และและภายในพระอุโบสถนั้นประกอบไปด้วยพระประธานและพระพุทธรูปอื่นๆอีกหลายองค์ ตัวพระอุโบสถนั้นสร้างด้วยสังกะสีที่ชาวบ้านพรหมทินใต้ร่วมกันสร้างขึ้น ปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของ ตำบลหลุมข้าว อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี และเป็นสถานที่ศึกษาหาความรู้ที่สำคัญอีกที่หนึ่ง และกรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ใน พ.ศ. 2479
พระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ภายใน
ปัจจุบันตัวของโบราณสถานวัดพรหมทินใต้นั้นชาวบ้านเรียกว่าโบสถ์เก่าที่ชาวบ้านร่วมใจกันสร้างโดยใช้สังกะสี และนำพระพุทธรูปไปประดิษฐานเอาไว้ภายใน ซึ่งชาวบ้านเรียกว่าหลวงพ่อโบสถ์ ซึ่งตัวโบราณสถานไม่มีการปรับแต่งหรือเพิ่มเติมแต่อย่างใด เพราะเพื่อเป็นการอนุรักษ์โบราณสถานเอาไว้ให้คงเดิมจนถึงปัจจุบัน และมีการปลูกฝังให้ลูกหลานรู้จักการอนุรักษ์และพัฒนาท้องถิ่น ทั้งทางด้านพิธีกรรมและประเพณีที่สื่บทอดกันมาแต่โบราณ
โบราณสถานวัดพรหมทินใต้ มีประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยทวารวดี ซึ่งโบราณสถานแห่งนี้เป็นที่ประกอบพิธีกรรม ทางศาสนา  สภาพทั่วไปเป็นลักษณะเป็นพระอุโบสถดังปรากฏใบเสมาอยู่ล้อมรอบ และนอกจากนั้นยังมีองค์เจดีย์อยู่สามองค์ ต่อมาในสมัยอยุธยาได้มีการสร้างทับลงไปในตัวโบราณสถานเดิมและในปัจจุบันมีสภาพเป็นเนินดิน บริเวณรอบๆมีลำน้ำใหลผ่าน ซึ่งบริเวณเป็นที่ราบสูงของภาคกลางอยู่ทาง ทิศตะวันตกสภาพทั่วไปในปัจจุบันจะเหลือเพียงฐานของโบราณสถาน และใบเสมาอยู่ประมาณ 4-5 ใบ ในส่วนของเจดีย์ด้านหลังก็เหลือเพียงฐานเท่านั้น
การพัฒนาโบราณสถาน
ก่อนปี 2553 ทางวัดและชาวบ้าน และองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีการเสนอเรื่องไปทางจังหวัดเพื่อให้ทางจังหวัดนำไปดำเนินการต่อ และโบราณสถานวัดพรหมทินใต้ได้รับการบูรณะและปรับแต่งโดยกรมศิลปากร ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 และมีการขุดค้นค้นและพัฒนามาจนถึงปัจจุบัน
แหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้
แหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้ ตั้งอยู่ที่วัดพรหมทินใต้ หมู่ที่ 11 ตำบลหลุมข้าว อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี ปี พ.ศ. 2529 กรมศิลปากรได้เข้ามาสำรวจในเขตจังหวัดลพบุรี ซึ่งได้พบเมืองโบราณหลายแห่งรวมไปถึงแหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้ จากการสำรวจครั้งนั้นพบหลักฐานประเภทเศษภาชนะดินเผาตั้งแต่เนื้อธรรมดาจนถึงเนื้อแกร่ง ไม่ค่อยมีการตกแต่งมากนักเพราะว่าน่าจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้นในชุมชน และยังพบเครื่องถ้วยแบบจีนสมัยราชวงศ์เหม็ง ภาชนะรูปแบบไหขอม เครื่องเคลือบจากกลุ่มเตาศรีสัชนาลัย รวมทั้งยังพบภาษาบาลี อักษรปัลลวะ (พุทธศตวรรษที่ 11-12) และอักษรปัลลวะ (พุทธศตวรรษที่ 13)
ต่อมาในปี พ.ศ. 2534 กรมศิลปากรได้ดำเนินการขุดค้นและขุดแต่งภายในวัดพรหมทินใต้ บริเวณด้านข้างพระอุโบสถหลังเก่า โดยได้ทำการบูรณะพระอุโบสถหลังเก่าหลังเก่าในสมัยอยุธยา
ในปี พ.ศ. 2547 ผศ.ดร.ธนิก เลิศชาญฤทธิ์ นำคณะนักศึกษาจากภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้ทำการขุดค้นบริเวณด้าน ทิศตะวันตกของ พระอุโบสถ หลักฐานที่พบได้แก่โครงกระดูกมนุษย์ สิ่งที่พบร่วมกับโครงกระดูก เช่น ภาชนะดินเผารูปทรงต่างๆ (เกือบทั้งหมด มีการตกแต่งผิวด้วยการขัดมัน) ชั้นดินมีความหนาเฉลี่ยประมาณ 100 เซนติเมตร เป็นชั้นที่วางตัวอยู่ถัดขึ้นมาจากชั้นดินก่อนสมัยประวัติศาสตร์ตอนปลายหลักฐานที่พบ เช่น ภาชนินเผาแบบต่างๆโดยเฉพาะภาชนะแบบมีสัน ลูกปัดแก้ว เบี้ยดินเผา ชิ้นส่วนพวยกา หินดุ ฯลฯ (ราวพุทธศตวรรษที่ 11-13)
พบโครงกระดูกพร้อมภาชนะดินเผารูปทรงต่าง ๆ กำไลสำริด ลูกปัด เครื่องปั้นดินเผา เครื่องมือเหล็ก สมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ซึ่งอาจจะรวมถึงยุคสำริดตอนปลาย
หลวงพ่อพระพุทธพรหม
พระพุทธพรหม หรือ หลวงพ่อพระพุทธพรหม เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประดิษฐานอยู่ภายในวัดพรหมทินใต้ หมู่ที่ 11 ตำบลหลุมข้าว อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี หันพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก มีความสูง 9 เมตร ไม่รวมฐาน ภายในบรรจุสิ่งของอันมีค่าและรวมไปถึงได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เพื่อให้ประชาชนได้บูชาสัการะ ซึ่งทำการหล่อเสร็จในวันเดียว คือ วันอาทิตย์ที่ 4 เดือนมีนาคม 2555 โดยมีผู้บริจาคหลักคือ คุณนิรันดร พานทอง, คุณสุมะนา พานทอง ประธานสร้างหลวงพ่อพระพุทธพรหม
เจนนา เจมสัน
เจนน่า เจมสัน (ชื่อตอนเกิด เจนน่า มารี มัสโซลี่) เกิดเมื่อ 9 เมษายน ค.ศ. 1974 เป็นนักแสดงหนังผู้ใหญ่ของอเมริกาที่มีชื่อเสียง ได้รับฉายาว่า เป็นราชินีแห่งหนังโป๊ และเป็นนักแสดงหนังโป๊ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในโลก  โดยแม่เป็นโชว์เกิร์ลที่มีชื่อเสียง เธอโดนข่มขืนแบบหมู่สี่คน หลังจากจบเกมฟุตบอลในวัยเด็กทำให้เธอต้องมาเป็นนักแสดงหนังโป๊ เธอได้รางวัลมากมายในการแสดงหนังไม่ว่าจะเป็น   X-Rated Critics Organization (XRCO) และ Adult Video News (AVN) โดยได้ประดับอยู่บนหอเกียรติยศ
อ้างอิง
1974
บุนเดิสลีกา ฤดูกาล 2021–22
บุนเดิสลีกา ฤดูกาล 2021–22 (2021–22 Bundesliga) เป็นการแข่งขันบุนเดิสลีกาฤดูกาลที่ 59 เริ่มต้นฤดูกาลในวันที่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 2021 และสิ้นสุดในวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 2022.
กำหนดการแข่งขันได้ประกาศออกมาเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 2021.
ไบเอิร์นมิวนิก คือแชมป์เก่าสมัยที่เก้า.
ทีม
ทีมที่เข้าแข่งขันในบุนเดิสลีกา ฤดูกาล 2021–22 มีทั้งหมด 18 ทีม
อวนีนทรนาถ ฐากุร
อวนีนทรนาถ ฐากุร (อักษรโรมัน: Abanindranath Tagore, (เบงกอล: অবনীন্দ্রনাথ ঠাকুর; 7 สิงหาคม 1871 – 5 ธันวาคม 1951) เป็นศิลปินคนสำคัญชาวเบงกอล ผู้ริเริ่มการนำเสนอคติสวเทศีในศิลปะอินเดียเป็นคนแรก ๆ และผู้ริเริ่มขบวนการศิลปะเบงกอล ที่มีอิทธิพลไปสู่การพัฒนาจิตรกรรมอินเดียยุคใหม่ นอกจากนี้ยังเป็นนักประพันธ์ที่มีผลงานโดดเด่นโดยเฉพาะในแวดวงวรรณกรรมเด็กภาษาเบงกอล ผลงานวรรณกรรมเด็กชิ้นสำคัญ เช่น ราชกาหินี พุโร อังคละ นาลัก (Rajkahini, Buro Angla, Nalak,) และ ขิเรร ปุตุล
ฐากุรพยายามที่จะสร้างความเป็นสมัยใหม่ (modernise) ให้กับศิลปะโมกุล และ ราชปุต เพื่อต้านทานกับอิทธิพลของวัฒนธรรมตะวันตกที่มีสอนในสถาบันการศึกษาภายใต้บริติชราช. ผลงานสร้างสรรค์ของฐากุรต่อมามีอิทธิพลอย่างมาก และได้รับการยอมรับในสถาบันศิลปะของบริติชราชให้เป็นรูปแบบตัวอย่างของงานศิลปะแบบอินเดีย
สงครามแค้นโจรสลัดไร้ชีพ
สงครามแค้นโจรสลัดไร้ชีพ (Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales) เป็นภาพยนตร์แฟนตาซีโจรสลัดจากประเทศสหรัฐอเมริกา ออกฉายเมื่อ พ.ศ. 2560 เป็นภาคที่ 5 ของภาพยนตร์ชุดไพเรทส์ออฟเดอะแคริบเบียน และเป็นภาคต่อของผจญภัยล่าสายน้ำอมฤตสุดขอบโลก (2554) กำกับโดย โยอาคิม รอนนิง และ เอสเพน แซนด์เบิร์ก เขียนบทโดย เจฟฟ์ นาธานสัน และอำนวยการสร้างโดย เจอร์รี บรัคไฮเมอร์ นำแสดงโดย จอห์นนี่ เดปป์, เควิน แม็คนัลลี่, เจฟฟรีย์ รัช
เรื่องย่อ
หลังจากกลับมาจาก "น้ำพุแห่งความเยาวน์วัย" กัปตันแจ็ก สแปร์โรว์ ต้องอยู่บนเรือรบเก่าๆที่จอดอยู่ที่อู่ต่อเรือร้าง และต้องพยายามกับการปลดปล่อย "แบล็กเพิร์ล" เรือคู่ใจที่ถูกขังไว้ในขวดแก้วมนตราของกัปตันทีช ซึ่งแจ็กก็พยายามปล้นธนาคาร เพื่อหาเงินมาจ่ายค่าจ้างลูกเรือ แต่ล้มเหลว ลูกเรือละทิ้งแจ็กไป และเขาก็ทิ้งเข็มทิศของเขาเอง เพื่อแลกกับรัมแค่ขวดเดียว
เมื่อแจ็กทิ้งเข็มทิศเพื่อแลกกับเหล้า กัปตันอามันโด ซาลาซาร์ พร้อมกับเรือประจัญบานแห่งราชนาวีสเปน "ไซเรนท์ แมรี่" ก็หลุดจากสามเหลี่ยมปีศาจในสภาพที่ต้องคำสาปจนขนพองสยองเกล้า สนองเจตนารมย์สุดท้ายของกัปตันซาลาซาร์ก่อนต้องคำสาป ว่าเขาจะกวาดล้างโจรสลัดและตามล่าแจ็กจนสุดขอบโลก
สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 2
สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 2 (Second East Turkestan Republic) หรือ สาธารณรัฐเตอร์เกสถานตะวันออก (East Turkestan Republic; ETR) เป็นรัฐคอมมิวนิสต์อายุสั้นของชาวเติร์กที่สหภาพโซเวียต ให้การสนับสนุน ระหว่าง 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 ถึง 20 ตุลาคม พ.ศ. 2492 ตั้งอยู่ในดินแดนที่ปัจจุบันคือซินเจียง เริ่มต้นด้วยการปฏิวัตในสามตำบลทางตอนเหนือ (อิลี ตาร์บาฆาไต อัลไต) ในจังหวัดซินเจียงของสาธารณรัฐจีน สิ่งที่ตามมาคือกบฏอิลี ดินแดนที่เหลือของซินเจียงอยู่ภายใต้การควบคุมของก๊กมินตั๋ง  ในปัจจุบัน บริเวณนี้คือเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ของสาธารณรัฐประชาชนจีน
ภูมิหลัง
ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2483 เชิ่ง ชีไข่ได้ทำข้อตกลงกับโซเวียตโดยเพิ่มสัมปทานในจังหวัดซินเจียงเป็นเวลาห้าสิบปีรวมทั้งบริเวณที่ติดกับแนวชายแดนอินเดียและทิเบต ทำให้ซินเจียงถูกควบคุมทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจจากโซเวียต กลายเป็นส่วนหนึ่งของจีนแต่เพียงในนาม เชิ่ง ชีไข่ได้กล่าวไว้หนังสือเรื่อง Red failure in Sinkiang (ความล้มเหลวของคอมมิวนิสต์ในซินเจียง) ที่ตีพิมพ์โดยมหาวิทยาลัยมิชิแกนเมื่อ พ.ศ. 2501 ว่า โจเซฟ สตาลินกดดันเขาให้ลงนามในข้อตกลงนี้ ทำให้ซินเจียงอยู่ในสถานะเช่นเดียวกับโปแลนด์ มีตัวแทนของโซเวียตอยู่ที่อูรุมชี
มาตราแรกของข้อตกลงนั้น อนุญาตให้โซเวียตเข้ามาพัฒนาเหมืองแร่ในซินเจียงได้ ทำให้หลังจากการลงนาม มีการสำรวจทางภูมิศาสตร์ในซินเจียงโดยโซเวียตเป็นจำนวนมากระหว่าง พ.ศ. 2483 – 2484 และพบแร่จำนวนมาก เช่น ยูเรเนียม เบริลเลียม ในภูเขาใกล้กัชการ์ และในบริเวณอัลไต แร่ธาตุจากเหมืองทั้งสองถูกขนส่งจากซินเจียงไปยังโซเวียตจนสิ้นปี พ.ศ. 2492 นักภูมิศาสตร์จากโซเวียตทำงานในซินเจียงจนถึง พ.ศ. 2498 เมื่อนีกีตา ครุชชอฟปฏิเสธความต้องการของเหมา เจ๋อตุงในการเข้าครอบครองเทคโนโลยีการผลิตอาวุธนิวเคลียร์ โครงการอะตอมของจีนเริ่มต้นโดยใช้โครงสร้างที่สร้างโดยโซเวียตในชูกูชักและอัลไตทางภาคเหนือของซินเจียง โครงสร้างเหล่านี้ โซเวียตใช้ในการออกแบบอาวุธนิวเคลียร์และสร้างระเบิดนิวเคลียร์ลูกแรกของสหภาพโซเวียต ที่ทดลองในสหภาพโซเวียตเมื่อ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2492
หลังจากการทัพบาร์บารอสซา การรุกรานโซเวียตของเยอรมันในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2484 และการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 2 ของสหรัฐในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2484 สหภาพโซเวียตมีความดึงดูดใจต่อเชิ่ง ชีไข่น้อยกว่าก๊กมินตั๋ง ใน พ.ศ. 2486 เชิ่งได้เปลี่ยนไปเป็นพันธมิตรกับก๊กมินตั๋ง หลังจากสหภาพโซเวียตพ่ายแพ้เยอรมันในสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพแดงของโซเวียตและอาวุธถูกขับออกไป กองทัพปฏิวัติแห่งชาติสาธารณรัฐจีนนำโดยหม่า ปูฟัง เคลื่อนย้ายเข้ามาควบคุมซินเจียง ปูฟังช่วยก๊กมินตั๋งสร้างถนนเชื่อมต่อชิงไห่กับซินเจียง ทำให้ก๊กมินตั๋งควบคุมซินเจียงได้ง่ายขึ้น ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2485 เชิ่งพบกับเดกาโนซอฟ อดีตทูตโซเวียตในนาซีเยอรมันและรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศของสหภาพโซเวียตที่อูรุมชีและแจ้งว่าต้องการให้สหภาพโซเวียตถอนทหารและเจ้าหน้าที่ทั้งหมดออกไปจากซินเจียงภายใน 3 เดือน เคลื่อนย้ายอุปกรณ์ออกไปจากพื้นที่สัมปทาน รวมทั้งปิดแหล่งขุดเจาะน้ำมันที่ตูซังเซและโรงงานผลิตเครื่องบินของโซเวียตที่อูรุมชี ในวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2485 ซึ่งเป็นวันถัดมา เชิ่งเข้าพบกับมาดามเจียงไคเช็ก และได้รับหนังสือขอบคุณจากเจียงไคเช็ก เชิ่งเป็นหัวหน้าก๊กมินตั๋งสาขาซินเจียงใน พ.ศ. 2486 เชิ่งจับกุมสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนในวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2485 คนเหล่านี้เป็นคนที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนส่งมาตั้งแต่ พ.ศ. 2481 เชิ่งสั่งประหารชีวิตคนกลุ่มนี้ใน พ.ศ. 2486 กลุ่มคนที่ถูกประหารนี้มีเหมาเจ๋อมิน พี่ชายของเหมาเจ๋อตุงรวมอยู่ด้วย ในฤดูร้อนของ พ.ศ. 2487 เยอรมันพ่ายแพ้ในแนวรบด้านตะวันออก เชิ่งพยายามหันไปรับการสนับสนุนจากสหภาพโซเวียตอีก เขาจับกุมสมาชิกพรรคก๊กมินตั๋งในซินเจียงและส่งไปให้สตาลิน สตาลินปฏิเสธการร่วมมือกับเชิ่งและส่งต่อจดหมายของเชิ่งไปให้เจียงไคเช็ก ทำให้ก๊กมินตั๋งย้ายเขาออกจากซินเจียงใน พ.ศ. 2487 ในปีเดียวกันนี้ สหภาพโซเวียตเข้ามาสนับสนุนกลุ่มกบฏชาวเตอร์กิกในบริเวณอิลีทางเหนือของซินเจียงต่อต้านก๊กมินตั๋ง เพิ่อฟื้นฟูอิทธิพลของโซเวียตในบริเวณนี้
กบฏ
ชาวเตอร์กิกจำนวนมากในอิลีของซินเจียงมีวัฒนธรรม การเมือง และเศรษฐกิจใกล้เคียงกับรัสเซีย พวกเขาส่วนใหญ่ได้รับการศึกษาจากสหภาพโซเวียตและมีชุมชนชาวรัสเซียในบริเวณนั้น กบฏชาวเตอร์กิกส่วนใหญ่เข้าสู่สหภาพโซเวียตและได้รับความช่วยเหลือจากสหภาพโซเวียตในการจัดตั้งคณะกรรมการปลดปล่อยประชาชนเตอร์กิกซินเจียง ใน พ.ศ. 2486 เพื่อต่อต้านการปกครองของก๊กมินตั๋ง ในเหตุการณ์กบฏอิลี ชาวอุยกูร์ที่นิยมโซเวียตกลายเป็นผู้นำการปฏิวัติและสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 2 เอห์เมตยัน กวาซิมซึ่งได้รับการศึกษาจากสหภาพโซเวียต จัดเป็นเด็กของสตาลินและคอมมิวนิสต์หัวรุนแรง กวาซิมเปลี่ยนนามสกุลของตนให้เป็นรัสเซียขึ้นว่ากาซิมอฟ และเข้าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต
หลิวปินไตเป็นเจ้าหน้าที่ก๊กมินตั๋งชาวหุยมุสลิม และถูกส่งเข้าไปในอูรุมชีเพื่อประสานกับชาวเติร์กมุสลิมที่เตรียมล้มล้างการปกครองของชาวจีน การทำงานของเขาล้มเหลวเพราะไปถึงช้าเกินไป ชาวเตอร์กิกโจมตีกองทัพของเขา หลิวถูกฆ่าในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2487 และเป็นจุดเริ่มต้นของกบฏอิลี
หลังจากเชิ่งออกไปจากซินเจียง การบริหารแบบใหม่จากก๊กมินตั๋งได้เพิ่มปัญหาในการใช้กฎหมาย ในวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2487 ทหารที่ถูกส่งเข้าไปในคงคา ซึ่งมีชาวคาซักเป็นส่วนใหญ่ ไม่สามารถควบคุมผู้ก่อเหตุรุนแรงได้
ในวันที่ 8 ตุลาคม ผู้ก่อการได้เข้ายึดนิลกา ในช่วงเดือนตุลาคม เกิดกบฏสามตำบลที่ทางใต้ของคุลชาในอิลี อัลไต และตาร์บากาไตยในซินเจียงเหนือ ด้วยความช่วยเหลือจากสหภาพโซเวียตและการสนับสนุนโดยพันธมิตรซินเจียงที่ฝึกอบรมในโซเวียต กลุ่มกบฏเข้าควบคุมพื้นที่ทั้งสามได้อย่างรวดเร็ว และยึดคุลชาได้ในเดือนพฤศจิกายน ชนกลุ่มน้อยชาวจีนในบริเวณนั้นถูกสังหารและถูกผลักดันให้ออกไป ตามข้อมูลจากสหรัฐอเมริกา นักวิชาการอิสลาม เอลิฮัน โทเร ประกาศจัดตั้งรัฐบาลอิสลามเตอร์กิสถาน
กลุ่มกบฏยึดครองคุลชาเมื่อ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 และเข้ายึดครองพื้นที่ต่างๆในเมืองอย่างรวดเร็ว ต่อสู้กับกองทัพก๊กมินตั๋งโดยกองทัพก๊กมินตั๋งได้ต่อต้านการยึดครองสถานีตำรวจกลางเมืองไว้ได้จนถึงวันที่ 13 พฤศจิกายน การจัดตั้งสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเกิดขึ้นในวันที่ 15 พฤศจิกายน กองทัพสหภาพโซเวียตเข้าช่วยกองทัพอิลีอุยกูร์เข้ายึดหลายเมืองทางอากาศ รัสเซียที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์เช่น รัสเซียขาว และชาวรัสเซียที่อาศัยในซินเจียงตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 24 ช่วยเหลือกองทัพแดงของโซเวียตและกองทัพกบฏอิลีด้วย พวกเขาสูญเสียมาก ผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกหลายคนเป็นตัวแทนของสหภาพโซเวียตหรือทำงานร่วมกับสหภาพโซเวียต เช่น อับดุลการิม อับบาส อิสซัก เบก ไซฟุดดิน อาซีซี และรัสเซียขาว ได้แก่ เอฟ เลสกิน เอ โปลินอฟ และกลิมคิน เมื่อกลุ่มกบฏมีปัญหาในการยึดสนามบินไอรามเบกจากจีน กองทัพสหภาพโซเวียตได้เข้าช่วยโดยตรง
กลุ่มกบฏได้สังหารหมู่พลเรือนชาวจีนฮั่นโดยเฉพาะประชาชนที่เกี่ยวข้องกับกองทัพก๊กมินตั๋งและเชิ่ง ชีไข่ ในประกาศคุลชาเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2488 ได้ประกาศว่าสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกได้ตั้งขึ้นเพื่อเป็นพันธมิตรที่แนบแน่นกับสหภาพโซเวียต ต่อต้านจีนฮั่น การสังหารหมู่ชาวจีนฮั่นส่วนใหญ่เกิดขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2487 – 2488 ฝ่ายก๊กมินตั๋งตอบโต้โดยสังหารนักโทษที่เกี่ยวข้องกับสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก ในพื้นที่ที่ควบคุมโดยสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก เช่น คุลชา มีความตึงเครียดหลายอย่างเกิดขึ้น เช่น ห้ามชาวจีนฮั่นครอบครองอาวุธ มีตำรวจลับแบบสหภาพโซเวียต กำหนดให้ใช้ภาษารัสเซียและภาษาเติร์กเป็นภาษาราชการ แต่ห้ามใช้ภาษาจีน ชาวตังกูสิตที่ไม่ใช่มุสลิมมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือฝ่ายกบฏโดยสนับสนุนผลผลิตทางการเกษตร ชาวมุสลิมตันกันหรือหุยในอิลีไม่มีความสำคัญ โดยช่วยเหลือฝ่ายกบฏเล็กน้อยหรือไม่ช่วยเหลือเลย
ความต้องการของกลุ่มกบฏได้แก่ ยุติการปกครองของจีน สร้างความเสมอภาคในทุกเชื้อชาติ ยอมรับการใช้ภาษาแม่ เป็นมิตรกับสหภาพโซเวียต และต่อต้านการอพยพชาวจีนเข้ามาในซินเจียง กลุ่มกบฏได้จัดตั้งกองทัพแห่งชาติอิลี และต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพแห่งชาติเตอร์กิสถานตะวันออก ประกอบด้วยทหารที่เป็นชาวอุยกูร์ คาซัก และรัสเซียขาว และกลุ่มของชนเผ่าในคาซักไกรที่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของออสมาน บาตูร์ ชาวคาซักได้แพร่ขยายขึ้นไปทางเหนือ ในขณะที่กองทัพแห่งชาติแพร่ขยายลงมาทางใต้ ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2488 กองทัพก๊กมินตั๋งและกองทัพแห่งชาติอิลียึดครองตำแหน่งคนละด้านของแม่น้ำมานาซีใกล้อูรุมชี ในเวลานั้น สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกยึดครองซุงกาเรียและคาชการ์ตา ในขณะที่กองทัพก๊กมินตั๋งยึดครองบริเวณอูรุมชีหรือตีฮูวา
กองทัพแห่งชาติอิลีซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2488 ในฐานะกองทัพของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก นำโดยชาวคีร์กิซ อิซฮัก เบก และชาวรัสเซียขาว โปลินอฟและเลสกิ้น ทั้งสามคนนิยมโซเวียตและเคยทำงานกับกองทัพสหภาพโซเวียตมาก่อน โซเวียตสนับสนุนเครื่องแบบ และช่วยเหลือกองทัพแห่งชาติสู้รบกับทหารจีน เครื่องแบบและธงของทัพแห่งชาติมีคำว่า สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก (Vostochnaya Turkestanskaya Respublika; VTR) เขียนด้วยอักษรซีริลลิก สหภาพโซเวียตได้ช่วยเหลือกบฏในอุยกูร์มาตั้งแต่ส่งคลื่นวิทยุออกอากาศในอุยกูร์จากทัชเคนท์มายังซินเจียงตั้งแต่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 ซึ่งแสดงข้อเท็จจริงว่าสหภาพโซเวียตได้อบรมและส่งอาวุธแก่กองทัพเตอร์กิสถานตะวันออกต่อต้านจีน นอกจากสหภาพโซเวียตและกองทัพแห่งชาติจะร่วมมือกันต่อต้านกองทัพจีนแล้ว ยังรุกคืบไปถึงอุรุมชี แต่กองทัพจีนต้านทานไว้ได้ โดยนำทหารจีนมุสลิมไปต่อสู้กับกบฏเติร์กมุสลิม ทหารจีนมุสลิมนับพันคน นำโดยนายพลหม่า ปู้ฟังและหลานของเขา นายพลหม่า เชิงเซียง เคลื่อนย้ายจากชิงไห่เข้าสู่ซินเจียงเพื่อต่อสู้กับกองทัพโซเวียตและชาวอุยกูร์ อาวุธและอุปกรณ์ของกองทัพอิลีมาจากสหภาพโซเวียต กบฏอิลีได้ผลักดันกองทัพจีนออกจากที่ราบ และไปถึงกัชการ์ กักลิก และยาร์คัน อย่างไรก็ตาม ชาวอุยกูร์ในโอเอซิสไม่สนับสนุนกบฏที่มีโซเวียตหนุนหลัง ทำให้กองทัพจีนขับกลุ่มกบฏออกไปได้ กลุ่มกบฏนี้ทำลายผลผลิตทางการเกษตรของชาวทาจิกและชาวคาซัก และต่อต้านชาวทาจิกและชาวคาซักในจีนอย่างรุนแรง
การเจรจาและรัฐบาลเฉพาะกาลในอูรุมชี
ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488 จีนได้ลงนามในสนธิสัญญาสันติภาพกับสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาในการประชุมยัลตา ทำให้การสนับสนุนสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกของสหภาพโซเวียตสิ้นสุดลง ก๊กมินตั๋งจัดให้มีการเจรจากับผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2489 แต่มีการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย สาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกยังคงเป็นรัฐนิยมโซเวียตที่แยกตัวออกมาโดยพฤตินัย มีสกุลเงินและกองทัพเป็นของตัวเอง กิจกรรมทางการเมืองในสาธารณรัฐถูกจำกัดโดยสหภาพเพื่อการปกป้องสันติภาพและประชาธิปไตย ซึ่งเป็นพรรคในระบบพรรคการเมืองเดียวของเลนิน เจ้าหน้าที่ของก๊กมินตั๋งและกิจกรรมทางการเมืองของฝ่ายตรงข้ามถูกห้ามในสามตำบล ในเวลานั้น นักการเมืองฝ่ายตรงข้ามได้แก่ เอลีฮัน โตเร ผู้หายตัวไประหว่างเดินทางไปสหภาพโซเวียต และผู้นำชาวคาซักออสมาน บาตูร์ ผู้แตกแยกออกมาจากกลุ่มกบฏอื่นเมื่อการสนับสนุนโซเวียตของพวกเขาชัดเจนขึ้น ก๊กมินตั๋งมอบหมายให้ชาวอุยกูร์ที่สำคัญหลายคนเป็นที่ปรึกษาในการบริหารซินเจียงและเอห์เมตจัน กวาซิม ผู้นำของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเป็นรองผู้ว่าการมณฑล ไป จงซี มุสลิมและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของจีนได้รับการพิจารณาให้เป็นผู้บริหารของซินเจียง ตำแหน่งนี้ถูกมอบต่อให้มาซุด ซาบรี ชาวอุยกูร์ที่นิยมก๊กมินตั๋งและเป็นนักการเมืองที่ต่อต้านสหภาพโซเวียต
อุยกูร์ที่ต่อต้านสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก
กลุ่มที่นิยมก๊กมินตั๋งในซินเจียงเป็นกลุ่มอนุรักษ์นิยม ต้องการปกป้องศาสนาดั้งเดิมของอุยกูร์ ส่วนใหญ่อยู่ทางใต้ของซินเจียง ต่างจากกลุ่มที่นิยมรัสเซียหรือนิยมโซเวียตในอิลีทางเหนือของซินเจียง ก๊กมินตั๋งยอมให้นักการเมืองที่ต่อต้านโซเวียตและเน้นชาตินิยมเติร์ก ได้แก่ มาซุด ซาบรี มูฮัมหมัด อามิน บูครา และอีซา ยูซุป อัลเตกิน ให้เขียนและตีพิมพ์แนวคิดเพื่อประชาสัมพันธ์ชาตินิยมเติร์กเพื่อดึงชาวเติร์กทั้งหมดให้ต่อต้านโซเวียต ซึ่งทำให้โซเวียตไม่พอใจมาก โทรเลขของสหรัฐได้รายงานว่าชาวอุยกูร์ทางภาคใต้เรียกร้องให้ขับไล่รัสเซียขาวออกไปจากซินเจียง หลังจากที่ชาวจีนฮั่นถูกขับไล่ไปแล้ว ผู้นำชาวมุสลิมส่วนใหญ่วางแผนที่จะย้ายไปอูรุมชีและอพยพเข้าสู่ดินแดนจีนตอนในเพื่อหลีกเลี่ยงแรงกดดันจากสหภาพโซเวียต กลัวจะถูกทหารโซเวียตสังหาร
เอห์เมตจัน กวาซิมเรียกร้องให้มาซุด ซาบรีลาออกจากตำแหน่งหัวหน้ารัฐบาลและให้ปล่อยนักโทษทั้งหมดออกจากคุกของก๊กมินตั๋ง นักภาษาศาสตร์ชาวอุยกูร์ อิบราฮิม มุตตีอี ต่อต้านสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก และต่อต้านกบฏอิลีเพราะมีสหภาพโซเวียตและสตาลินให้การสนับสนุน ต่อมา ไซฟุดดิน อาซีซี อดีตผู้นำของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกได้ขอโทษมุตตีอีและยอมรับว่าการต่อต้านสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเป็นสิ่งถูกต้อง
ผู้สนับสนุนชาวคาซัก
ออสมาน บาตูร์ ผู้นำชาวคาซักที่สนับสนุนก๊กมินตั๋ง ต่อต้านสหภาพโซเวียตและกองทัพมองโกเลียระหว่างเหตุการณ์เปยตาชาน รัฐบาลจีนได้ส่งชาวตันกัน (ชาวจีนมุสลิมหรือหุย) ที่ทำงานกับก๊กมินตั๋งไปโจมตีกองทัพมองโกลและโซเวียตที่เปยตาชานซึ่งอยู่ที่ชายแดนระหว่างมองโกเลียกับซินเจียง
เหตุการณ์เปยตาชาน
ก๊กมินตั๋งได้ส่งชาวจีนหุยจากชิงไห่ทำลายทหารรัสเซียและมองโกเลียใน พ.ศ. 2490 ทหารจีนเข้ายึดครองเปยตาชานได้อีกครั้ง และรบกับมองโกเลียและรัสเซียอย่างต่อเนื่องตลอดเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2490 อุสมานยังต่อสู้กับกองกำลังอุยกูร์ในบริเวณยิลีก่อนจะพ่ายแพ้ทหารรัสเซีย
การรวมเข้ากับสาธารณรัฐประชาชนจีน
ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2492 กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนได้ข้ามแม่น้ำแยงซีเกียงและตัดขาดการบริหารของก๊กมินตั๋งในซินเจียงใต้ สิ้นปี พ.ศ. 2492 เจ้าหน้าที่ของก๊กมินตั๋งบางส่วนลี้ภัยไปอัฟกานิสถาน อินเดีย และปากีสถาน แต่ส่วนใหญ่ยอมแพ้ต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนส่งเติ้ง ลีกุน มาเจรจากับผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่คุลยาเชิญให้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของการประชุมเกี่ยวกับการเมืองของสาธารณรัฐประชาชนจีนในปลายปีนั้น ผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเดินทางไปสหภาพโซเวียตเมื่อ 22 สิงหาคม การเจรจาระหว่างตัวแทนสหภาพโซเวียตกับสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่อัลมา-อตาดำเนินไป 3 วัน และตกลงที่จะรวมพื้นที่ 3 ตำบลเข้ากับรัฐจีนคอมมิวนิสต์ในอนาคตราวๆ พ.ศ. 2494 พวกเขาเห็นว่านี่เป็นโอกาสดีของชาวอุยกูร์ที่จะได้เสรีภาพและเอกราชแต่กลับเสียไป ผู้แทนสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกจึงตัดสินใจที่จะเจรจากับสตาลินโดยตรงก่อนจะไปปักกิ่ง ในวันที่ 24 สิงหาคม เอห์เมตจัน กวาซิมี และคณะรวม 11 คน ขึ้นเครื่องบินที่อัลมา-อตาในคาซักสถาน ที่หมายอย่างเป็นทางการคือปักกิ่ง แต่เครื่องกลับไปยังมอสโก ในวันที่ 3 กันยายน รัฐบาลโซเวียตให้ข้อมูลแก่รัฐบาลจีนว่าเครื่องบินถูกจี้ที่ไบคาลบนเส้นทางไปปักกิ่งและคนบนเครื่องถูกฆ่าหมด ในวันเดียวกัน โมโลตอฟได้ส่งโทรเลขไปคุลยาเพื่อแจ้งไซฟุดดิน อาซีซี ผู้ที่เป็นรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการในรัฐบาลสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกและเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียต เกี่ยวกับการเสียชีวิตของคณะจากสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกบนเครื่องบินที่ถูกปล้นที่ไบคาลระหว่างทางไปปักกิ่ง อาซีซีได้เก็บข่าวนี้เป็นความลับจากสาธารณชนในสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก จนกระทั่งต้นเดือนธันวาคม พ.ศ. 2492 เมื่อร่างของผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกถูกส่งมาจากสหภาพโซเวียตในสภาพที่จดจำไม่ได้ และเมื่อกองทัพปลดปล่อยประชาชนของจีนเข้ารักษาความปลอดภัยในพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดซินเจียง
หลังจากการสลายตัวของสหภาพโซเวียตใน พ.ศ. 2534 อดีตสมาชิกเคจีบีบางคนได้เล่าว่าผู้นำคนสำคัญของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก 5 คน ถูกฆ่าตามคำสั่งของสตาลินเมื่อ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2492 หลังจากที่ถูกจับกุมทันทีที่ไปถึงมอสโกและถูกคุมขังอยู่สามวัน คำสั่งนี้เป็นความร่วมมือระหว่างสตาลินกับเหมา เจ๋อตุง แต่ความร่วมมือนี้ไม่ได้รับการยืนยัน ผู้นำที่เหลืออยู่ของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกรวมทั้งไซฟุดดิน อาซีซี ตกลงที่จะรวมสามตำบลในเขตของตนเข้ากับเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ซึ่งตั้งขึ้นแทนที่มณฑลซินเจียงใน พ.ศ. 2498 และยอมรับตำแหน่งบริหาร ผู้นำชาวคาซักบางคน เช่น ออสมาน บาตูร์ ยังคงต่อต้านจนถึง พ.ศ. 2497 ไซฟุดดิน อาซีซีเป็นประธานคนแรกของเขตปกครองตนเองที่ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2498 ด้วย กองทัพปลดปล่อยประชาชนเข้าถึงสนามบินอุรุมชีครั้งแรกเมื่อ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2492 ด้วยเครื่องบินของโซเวียตที่อนุเคราะห์โดยสตาลินและเข้าควบคุมซินเจียงเหนืออย่างรวดเร็ว แล้วร่วมมือกับกองทัพแห่งชาติของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเพื่อเข้าสู่ซินเจียงใต้ และเข้าควบคุมพื้นที่ 10 ตำบลของมณฑลซินเจียง ก่อนหน้านี้เมื่อ 26 กันยายน พ.ศ. 2492 ทหารของก๊กมินตั๋งราว 100,000 คนมอบตัวกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน และอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของบูร์ฮาน ชาฮิดี ประธานมณฑลซินเจียง ซึ่งเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่รู้ถึงชะตากรรมที่แท้จริงของผู้นำสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกในเดือนสิงหาคมที่สหภาพโซเวียต ในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2492 กองทัพแห่งชาติเข้าร่วมกับกองทัพปลดปล่อยประชาชนในฐานะกองทัพที่ 5 การสลายตัวทางการเมืองครั้งสุดท้ายของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2498 โดยจัดการปกครองในรูปของเขตปกครองตนเองที่ประกอบไปด้วย 13 เชื้อชาติในซินเจียง
กองทัพแห่งชาติ
กองทัพแห่งชาติของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่สอง จัดตั้งขึ้นเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2488 ทหารประกอบด้วยทุกเชื้อชาติ ยกเว้นจีน
การรบกับจีนและมองโกลได้ช่วยปรับปรุงการจัดกองทัพ เมื่อทหารคาซักภายใต้การนำของออสมาน บาตูร์รบชนะก๊กมินตั๋งใน พ.ศ. 2490 บาตูร์ได้เป็นผู้นำทหารชาวคาซัก
กองทัพอากาศประกอบด้วยเครื่องบิน 2 เครื่องที่ถูกก๊กมินตั๋งยึดที่คุลยาเมื่อ 31 มกราคม พ.ศ. 2488 ทั้งหมดถูกทำลาย บางส่วนถูกซ่อมแซมและนำกลับมาใช้โดยทหารโซเวียตในสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออก เครื่องบินเหล่านี้เข้าร่วมในการรบระหว่างกบฏอิลีและก๊กมินตั๋งที่ชิเฮลีและจิงเฮในเดือนกันยายน พ.ศ. 2488
การรบครั้งนี้สิ้นสุดลงโดยสามารถยึดที่มั่นของก๊กมินตั๋งและบ่อน้ำมันในดูชานซี ระหว่างการรบ เครื่องบินของก๊กมินตั๋งถูกยึดโดยกองทัพแห่งชาติที่บริเวณแม่น้ำมานาซี ทางเหนือของอูรุมชี ซึ่งทำให้ในเมืองเต็มไปด้วยความหวาดกลัว การรุกรานเมืองหลวงของซินเจียงถูกยกเลิกเพราะแรงกดดันโดยตรงจากมอสโกต่อผู้นำกบฏอิลีที่ยอมเริ่มเจรจาสันติภาพกับก๊กมินตั๋งตามคำสั่งของมอสโก ตามมาด้วยสุนทรพจน์ของเจียงไคเช็กทางสถานีวิทยุของจีนให้แก้ปัญหาวิกฤติซินเจียงด้วยสันติภาพ การเจรจาสันติภาพนี้ดำเนินการโดยสหภาพโซเวียตและเริ่มที่อูรุมชี เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2488
กองทัพแห่งชาติมีทหารราว 25,000 - 30,000 คน หลังจากมีการลงนามในสนธิสัญญาสันติภาพกับเจียงไคเช็กเมื่อ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2489 จำนวนทหารลดลงเหลือ 11,000 - 12,000 คน และถูกจำกัดให้ตั้งสถานีได้เฉพาะในพื้นที่สามตำบลในซินเจียงเหนือ คืออิลี ตาร์บาคาไต และอัลไต กองทัพแห่งชาติต้องถอนตัวออกจากซินเจียงใต้ ออกจากเขตเมืองเก่อักชู และเปิดเส้นทางจากอูรุมชีไปยังกัชการ์ ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ก๊กมินตั๋งส่งทหาร 70,000 นายและผลักดันกลุ่มกบฏไปยังเทือกเขาปาร์มี
กลุ่มกบฏนี้แตกไปเมื่อ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ในบริเวณซาริโกลของตักดุมบาช ปาร์มี กบฏภายใต้การนำของซาดิก ข่าน โคยา ชาวอุยกูร์ ที่มาจากการ์กิลิก และการาวาน ชาห์ ชาวคาซักจากการิโกลี เข้ายึดครองในบริเวณแนวชายแดนระหว่างอัฟกานิสถาน อินเดีย และสหภาพโซเวียต กลุ่มกบฏทัชกุรคันโจมตีทหารก๊กมินตั๋งระหว่างเฉลิมฉลองการรบชนะทหารญี่ปุ่นที่แมนจูเรีย ทหารก๊กมินตั๋งในซาริโกลีรอดชีวิตน้อยและหนีไปอินเดียระหว่างที่กลุ่มกบฏโจมตี ที่ตั้งดั้งเดิมของกลุ่มกบฏอยู่ที่ตาการ์มาในเทือกเขาปาร์มีใกล้กับชายแดนสหภาพโซเวียต ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2488 กลุ่มกบฏทัชกุรคันไปยังอีกิซ-ยาร์ตามถนนสู่ยังกิฮิสซาร์ ในขณะที่กลุ่มกบฏอีกกลุ่มไปยังโอยตัก, บอสตัน-เตเรก และทัชมาลิก ตามถนนสู่กัชการ์
สิ้นปี พ.ศ. 2488 กลุ่มกบฏที่ทัชกุรคันรุกรานกัชการ์และยาร์คันเมื่อ 2 มกราคม พ.ศ. 2489 ในขณะที่ข้อตกลงสันติภาพเริ่มต้น มีการลงนามระหว่างกบฏอูรุมชีและตัวแทนก๊กมินตั๋ง ภายใต้การจัดตั้งของสหภาพโซเวียต กลุ่มกบฏเข้ายึดคูมา การ์กิลิก และโปสกัม เมืองสำคัญที่ควบคุมการสื่อสารระหว่างซินเจียง ทิเบต และอินเดีย ในวันที่ 11 มกราคม กองทัพก๊กมินตั๋งเข้าโจมตียาร์คัน ยึดบริเวณอักซูคืนได้ การโจมตีทำให้จีนสามารถควบคุมกลุ่มกบฏได้ในฤดูร้อนของ พ.ศ. 2489
สื่อ
หนังสือพิมพ์ของสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกคือ Azat Sherkiy Turkistan (เตอร์กิสถานตะวันออกอิสระ) ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 ในดุลยา ซึ่งเป็นวันที่ 5 หลังจากสถาปนาสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่สอง ต่อมา หนังสือพิมพ์นี้เปลี่ยนชื่อเป็น Inqlawiy Sherkiy Turkistan (เตอร์กิสถานตะวันออกปฏิวัติ)
เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องหลังจากนั้น
ในความขัดแย้งซินเจียง สหภาพโซเวียตหนุนหลังขบวนการแบ่งแยกดินแดนอุยกูร์ต่อต้านจีน ตั้งแต่ พ.ศ. 2503 โดยการโฆษณาชวนเชื่อกระตุ้นให้ชาวคาซักเดินทางไปสหภาพโซเวียตและโจมตีจีน จีนตอบสนองโดยการควบคุมชายแดนจีน – โซเวียตอย่างเข้มงวด โซเวียตได้ออกอากาศกระตุ้นให้อุยกูร์ปฏิวัติต่อต้านจีนผ่านทางวิทยุทัชเคนท์ตั้งแต่ พ.ศ. 2510 และสนับสนุนนักรบกองโจรใต้ดินให้โจมตีชายแดนจีน การส่งสัญญาณวิทยุจากทัชเคนท์เริ่มเมื่อ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2510 ซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่แสดงว่าสหภาพโซเวียตสนับสนุนสาธารณรัฐเตอร์กิสถานตะวันออกที่ 2 ให้ต่อต้านจีน มีสื่ออื่นๆที่ส่งไปยังชาวอุยกูร์ให้กล่าวอ้างเอกราชและปฏิวัติต่อต้านจีน ได้แก่ วิทยุอัลมาคาตา และหนังลือพิมพ์ Sherki Türkistan Evazi (เสียงจากเตอร์กิสถานตะวันออก) หลังจากความขัดแย้งระหว่างจีนกับสหภาพโซเวียตใน พ.ศ. 2505 ชาวอุยกูร์และคาซักราว 60,000 คนอพยพออกจากซินเจียงไปยังสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาซักเพื่อตอบสนองต่อการโฆษณาชวนเชื่อของโซเวียตที่สัญญาว่าจะให้เอกราชแก่ซินเจียง ชาวอุยกูร์ที่ลี้ภัยได้จัดตั้งกองทัพปลดปล่อยที่ได้รับการสนับสนุนจากโซเวียต
สหภาพโซเวียตเกี่ยวข้องกับการให้ทุนสนับสนุนพรรคปฏิวัติประชาชนเตอร์กิสถานตะวันออก ซึ่งเป็นองค์กรแบ่งแยกดินแดนติดอาวุธที่ใหญ่ที่สุดของอุยกูร์ในเวลานั้น เพื่อลุกขึ้นสู้ด้วยความรุนแรงต่อต้านจีนใน พ.ศ. 2511     ใน พ.ศ. 2513 โซเวียตยังสนับสนุนแนวร่วมสหปฏิวัติแห่งเตอร์กิสถานตะวันออกให้ต่อสู้กับจีน
เหตุการณ์นองเลือดใน พ.ศ. 2509 – 2510 ระหว่างจีนกับโซเวียตเกิดขึ้นตามแนวชายแดนเมื่อกองทัพต่อต้านจีนที่ฝึกโดยโซเวียตได้ออกมาต่อต้านจีนเพื่อปลดปล่อยชาติ ใน พ.ศ. 2512 กองทัพจีนและโซเวียตสู้รบกันโดยตรงตามแนวชายแดนซินเจียง-โซเวียต
นักประวัติศาสตร์สหภาพโซเวียตกล่าวว่าแผ่นดินแม่ของอุยกูร์คือซินเจียง โซเวียตสนับสนุนชาตินิยมอุยกูร์ นักเขียนที่นิยมโซเวียตเขียนประวัติศาสตร์อุยกูร์สนับสนุนเอกราชและโจมตีรัฐบาลจีน กล่าวว่าซินเจียงถูกกำหนดขึ้นโดยจีน โดยกำหนดจากดินแดนที่ต่างกันคือเตอร์กิสถานตะวันออกและซุงกาเรีย พรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตสนับสนุนการตีพิมพ์ผลงานเหล่านี้ นักเขียนที่นิยมโซเวียตเขียนงานที่กล่าวอ้างว่าชาวอุยกูร์มีชีวิตที่ดีกว่าและสามารถรักษาวัฒนธรรมของตนไว้ได้ในเอเชียกลางของโซเวียต แต่ไม่ใช่ในซินเจียง ใน พ.ศ. 2522 วิกเตอร์ หลุยส์ ผู้ที่เคจีบีของสหภาพโซเวียตสนับสนุนเขียนวิทยานิพนธ์กล่าวว่าโซเวียตควรสนับสนุนสงครามเพื่อการปลดปล่อยต่อต้านจักรวรรดิจีน สนับสนุนเอกราชของอุยกูร์ ทิเบต มองโกล และแมนจู นักประวัติศาสตร์ชาตินิยมอุยกูร์เขียนหนังสือเกี่ยวกับอุยกูร์ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากนักประวัติศาสตร์ของสหภาพโซเวียต
ความสำคัญของซินเจียงต่อจีนเพิ่มขึ้นหลังจากสหภาพโซเวียตรุกรานอัฟกานิสถานใน พ.ศ. 2522 ทำให้จีนถูกล้อมโดยสหภาพโซเวียต จีนสนับสนุนมูญาฮิดีนในอัฟกานิสถานระหว่างที่สหภาพโซเวียตรุกราน และออกอากาศรายงานการกระทำของโซเวียตต่อมุสลิมอัฟกันให้ชาวอุยกูร์รับรู้ และวิทยุจีนสนับสนุนการต่อต้านโซเวียตของชนกลุ่มน้อยในเอเชียกลาง เช่น ชาวคาซัก ทำให้โซเวียตกังวลเกี่ยวกับความภักดีของกลุ่มชนที่ไม่ใช่รัสเซียในเอเชียกลาง รัฐบาลจีนเห็นว่าชาวจีนฮั่นในซินเจียงจะช่วยป้องกันพื้นที่จากการรุกรานของสหภาพโซเวียต จีนเปิดค่ายฝึกมูญาฮืดีนชาวอัฟกันใกล้กัชการ์และโคตาน สนับสนุนเงินและอาวุธให้พวกเขา
ฟาเบิลเจิสกรันต์
ฟาเบิลเจิสกรันต์ (Fabeltjeskrant) หรือ เดอฟาเบิลเจิสกรันต์ (De Fabeltjeskrant แปลว่า "หนังสือพิมพ์นิทาน") เป็นซีรีส์โทรทัศน์สำหรับเด็กสัญชาติดัตช์ ซึ่งมีจุดเด่นด้านหุ่นกระบอกและสตอปโมชัน ซีรีส์นี้ได้รับการสร้างสรรค์ขึ้นใน ค.ศ. 1968 โดยเลน ฟัลเกอเนียร์ และผลิตโดยไตส์ คาโนฟสกี (ซีรีส์แรก) กับลุก เดอ เลฟีตา (ซีรีส์ที่สอง) ซีรีส์ชุดนี้จบลงใน ค.ศ. 1989 และได้รับการออกอากาศทางช่องเอ็นโอเอส, แอร์เตเอล 4 และแอร์เตเอล 8 ในประเทศเนเธอร์แลนด์ และทางช่องเฟแอร์เตในประเทศเบลเยียม ตลอดจนตั้งแต่ ค.ศ. 1973 ถึง 1975 ซีรีส์นี้ยังได้รับการจัดฉายในสหราชอาณาจักรทางไอทีวีโดยใช้ชื่อเดอะเดลีเฟเบิล
เนื้อเรื่องย่อ
ในแต่ละตอนจะมีการอิงเรื่องราวจากนิทานของฌ็อง เดอ ลา ฟงแตน, อีสป, ฟีดรัส และได้รับการออกแบบรายการโทรทัศน์โดยเลน ฟัลเกอเนียร์ ซึ่งตัวละครหลักคือ นกฮูก "เมอเนร์ เดอ เอยล์" ได้ทำการเสนอการอ่านนิทานแต่ละตอนให้แก่ตัวละครตัวอื่น ๆ บนต้นไม้ โดยมีสภาพแวดล้อมเป็นป่าซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ที่ทำจากกระดาษนานาชนิดและออกอากาศตอนแรก ณ วันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 1968 ทางช่องเอ็นโอเอส
ตัวละคร
นามสกุล ของตัวละครทั้งหมดอิงจากสปีชีส์ของพวกมัน
ในประเทศอื่น ๆ
รายการนี้ได้รับการดัดแปลงในทวีปยุโรปหลายประเทศโดยมีชื่อเรื่องที่ต่างกัน:
นางบาป (แก้ความกำกวม)
นางบาป อาจหมายถึง
กฤษฎา พรเวโรจน์
กฤษฎา พรเวโรจน์ (เกิด 1 มิถุนายน พ.ศ. 2520) ชื่อเล่น สมาร์ท เป็นนักแสดงและนายแบบชาวไทย เชื้อสายจีน-มอญ อดีตนักแสดงสังกัดสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 ปัจจุบันหมดสัญญากับทางต้นสังกัดแล้วผันตัวเป็นนักแสดงอิสระ
ชีวิตช่วงแรก
กฤษฎา พรเวโรจน์ เกิดในกรุงเทพมหานคร เป็นบุตรชายคนเล็กจากพี่น้อง 3 คน (พี่สาว 2 คน) เขาเติบโตมาในครอบครัวจีน-มอญ บิดาของเขาเป็นคนจีนทำธุรกิจค้าขาย ส่วนมารดาเป็นชาวไทยเชื้อสายมอญ มารดาจะเลี้ยงแบบตามใจ ซึ่งแตกต่างจากบิดาที่พยายามจะฝึกให้เขารู้จักช่วยเหลือตัวเอง ซึ่งเป็นเหตุให้เขาถูกส่งไปเรียนชกมวยตั้งแต่ยังเด็ก ต่อมามีโรงเรียนที่เมืองนอกตอบรับมาพอดี เขาจึงตัดสินใจที่จะไปศึกษาต่อที่เมืองนอกเพราะไม่อยากโตขึ้นเป็นนักมวย หลังจาก 10 ปี ที่ใช้ชีวิตในสหรัฐอเมริกา เขาเคยเป็นคุณครูรับจ้างสอนวิชาฟิสิกส์ รวมไปถึงการเป็นคนคุมห้องคอมพิวเตอร์และตรวจสอบปัญหาเกี่ยวกับเครื่อง
กฤษฎาจบระดับประถมศึกษา-มัธยมศึกษาตอนต้น ที่ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ระดับมัธยมปลายที่ Darlington's School และจบการศึกษาระดับอุดมศึกษาปริญญาตรี-ปริญญาโท ที่ Savannah College of Art and Design
หลังจบปริญญาโทเขาก็กลับมาเมืองไทยในช่วงปี 2544 และเขามีความตั้งใจที่จะศึกษาต่อปริญญาโทด้านออกแบบตกแต่งภายในที่นิวยอร์ก แต่เกิดเหตุการณ์วินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544 ทำให้เขาต้องอยู่เมืองไทยอีกสักพัก จนกระทั่งมารดาของเขาป่วยเป็นโรคมะเร็ง เขาจึงตัดสินใจไม่ไปศึกษาต่อเพราะอยากอยู่ดูแลมารดา เขาสมัครทำงานอินทีเรียที่เมืองไทย แต่ทำได้อยู่ปีกว่าๆ ก็ลาออก มาทำงานจัดสวนแต่ทำได้แค่ 7 เดือน ก็ลาออกเช่นกันเพราะมารดาอาการหนัก 3 เดือนต่อมา มารดาของเขาเสียชีวิต ทำให้เขาตัดสินใจแสดงละครเรื่อง กุหลาบสีดำ เป็นเรื่องแรก กำกับโดยพงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง หลังจากที่ก่อนหน้านี้เคยได้พบกันโดยบังเอิญกับหทัยรัตน์ อมตะวณิชย์ ที่ยกกองละครมาถ่ายทำที่บริษัท ซึ่งเป็นคนที่แนะนำให้รู้จักกับพงษ์พัฒน์
อิชต์วาน ติซอ
อิชต์วาน ติซอ (István Tisza) เป็นนักการเมืองชาวฮังการีและนายกรัฐมนตรีของราชอาณาจักรฮังการีระหว่าง ค.ศ. 1903–1905 กับ ค.ศ. 1913–1917 และเป็นผู้นำประเทศเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
อ้างอิง
18611918
เนชันนัลเรสต์ลิงอัสโซเชียชั่น
เนชันนัลเรสต์ลิงอัสโซเชียชั่น (National Wrestling Association) เป็นสมาคมมวยปล้ำอาชีพในยุคบุกเบิกเริ่มต้น ที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1930 โดย National Boxing Association (NBA) (ปัจจุบันเป็นชื่อ World Boxing Association (WBA)) ซึ่งมีความพยายามที่จะสร้างรากฐานของมวยปล้ำอาชีพในประเทศสหรัฐอเมริกา แชมป์โลกของเนชันนัลเรสต์ลิงอัสโซเชียชั่น ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งทางประวัติศาสตร์ของ แชมป์โลกของเนชันนัลเรสต์ลิงอัลไลแอนซ์
ประวัติ
ในปี ค.ศ. 1921 National Boxing Association (NBA) ถูกก่อตั้งขึ้นในนครนิวยอร์ก เพื่อช่วยควบคุมและสร้างระเบียบในโลกของมวยสากลอาชีพ ในประเทศสหรัฐอเมริกา ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1930 NBA พยายามที่จะแนะนำระเบียบและโครงสร้างแบบเดียวกันในมวยปล้ำอาชีพ
สงครามที่ราบภาคกลาง
สงครามที่ราบภาคกลาง เป็นหนึ่งในการทัพทางทหารในปี ค.ศ. 1929 และ 1930 ได้กลายเป็นสงครามกลางเมืองจีนระหว่างรัฐบาลชาตินิยมก๊กมินตั๋งในหนานจิงภายใต้การนำโดยจอมทัพ เจียง ไคเชก และผู้บัญชาการทหารระดับภูมิภาคและขุนศึกหลายคนซึ่งเคยเป็นพันธมิตรกับเจียง
สงครามสี่สิบปี
สงครามสี่สิบปี (အနှစ်လေးဆယ်စစ်; Forty Years' War) หรือ สงครามพม่ามอญ (Mon-Burmese War) หรือ สงครามหงสาอังวะ (Ava-Pegu War) เป็นการขัดกันทางทหารระหว่างฝ่ายพม่า คือ อาณาจักรอังวะ กับฝ่ายมอญ คือ อาณาจักรหงสาวดี ตั้งแต่ปี 1385 ถึงปี 1424 โดยรบรากันเป็นสองช่วงแยกกัน คือ ช่วงปี 1385 ถึงปี 1391 แล้วหย่าศึกกันตั้งแต่ปี 1391 ถึงปี 1404 จึงกลับมาสับประยุทธ์กันอีกตั้งแต่ปี 1404 ถึงปี 1424 สมรภูมิหลักนั้นปัจจุบันอยู่ในพม่าตอนล่าง พม่าตอนบน ชาน และยะไข่ สงครามคราวนี้สิ้นสุดลงโดยที่ต่างฝ่ายต่างไม่อาจเอาชัยเหนือกัน กรุงหงสาวดีสามารถรักษาเอกราชไว้ได้ ขณะที่กรุงอังวะจำต้องเลิกล้มความพยายามที่จะสถาปนาอาณาจักรพุกามขึ้นอีกครั้ง
ช่วงแรก
พระเจ้าฝรั่งมังศรีชวาแห่งกรุงอังวะ อาศัยช่วงที่กรุงหงสาวดีประสบปัญหาการสืบราชสันตติวงศ์เข้ารุกรานกรุงหงสาวดี เกิดเป็นสงครามตั้งแต่ราวปี 1384 ถึงปี 1386 พระยาน้อย เจ้าชายผู้ทรงพระเยาว์ เสวยราชย์เป็นพระเจ้ากรุงหงสาวดีพระองค์ใหม่ ทรงพระนาม "พระเจ้าราชาธิราช" ทรงได้รับความช่วยเหลือจากแม่ทัพนายกองผู้มากความสามารถหลายนาย เช่น สมิงนครอินทร์ และสมิงอายมนทะยา เป็นเหตุให้กรุงหงสาวดีสามารถตีโต้การรุกรานของกรุงอังวะได้หลายครั้ง ในปี 1391 กรุงอังวะจึงขอหย่าศึก การพักรบดำเนินมาจนถึงปี 1404
ช่วงที่สอง
สงครามช่วงที่สองเนื่องจากกรุงอังวะผจญปัญหาการสืบราชบัลลังก์เช่นกัน พระเจ้าราชาธิราชจึงใช้โอกาสนี้ยกทัพเรือจำนวนมหาศาลขึ้นสู่พม่าตอนเหนือเมื่อปี 1404 กรุงอังวะต่อต้านไว้ได้ พระเจ้าราชาธิราชแห่งกรุงหงสาวดี กับพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง แห่งกรุงอังวะ จึงทรงพักรบกันในปี 1406 แต่ไม่ถึงหนึ่งปี ในปี 1406 นั้นเอง กรุงอังวะก็หันกลับมารุกรานกรุงหงสาวดีเพื่อขยายดินแดนต่อ สามารถยึดดินแดนหลายแห่งในตอนเหนือ คือ กะเล กับโม่ญี่น รวมถึงดินแดนภาคตะวันตก คือ ยะไข่ ฝ่ายมอญเห็นว่าไม่อาจปล่อยให้พม่ามีกำลังกล้าแข็งได้อีกต่อไปจึงเข้าทำสงครามด้วย ครั้นปี 1407 กองทัพมอญขับพม่าออกจากยะไข่ได้สิ้น ทั้งยังได้พันธมิตร คือ แสนหวี ซึ่งเข้าล่มหัวจมท้ายด้วยเพราะประสงค์จะหยั่งทราบความทะเยอทะยานของฝ่ายพม่า
ระหว่างปี 1407 ถึงปี 1413 กรุงอังวะจำต้องสู้หลายจุด คือ สู้แสนหวีทางเหนือ สู้หงสาวดีทางใต้ และสู้ยะไข่ทางตะวันตก กระนั้นภายในปี 1413 ทัพอังวะซึ่งนำโดยมังรายกะยอชวา โอรสพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง เริ่มรุกและกลับได้เปรียบ โดยสามารถปราบปรามแสนหวีและพันธมิตรจากราชวงศ์หมิงได้ ทั้งยังสามารถเคลื่อนพลเต็มรูปแบบเข้าสู่กรุงหงสาวดีได้ในปี 1414 จนมีชัยเหนือดินดอนสามเหลี่ยมอิรวดีได้ในปี 1415 ส่งผลให้พระเจ้าราชาธิราชต้องเสด็จลี้ภัยจากกรุงหงสาวดีไปยังเมาะตะมะ ทว่า มังรายกะยอชวาถึงแก่พระชนม์ในระหว่างรบเสียก่อนเมื่อเดือนมีนาคม 1417
การสิ้นสุด
เมื่อสิ้นมังรายกะยอชวาแล้ว ทั้งพม่าและมอญก็เหนื่อยหน่ายกับสงคราม การรบสองครั้งหลังจากนั้นมา คือ ช่วงปี 1417 ถึง 1418 และช่วงปี 1423 และ 1424 เป็นไปอย่างอิดเอื้อน ในช่วงปี 1421 ถึง 1422 ผู้นำของทั้งสองฝ่าย คือ พระเจ้าราชาธิราชและพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องก็สวรรคตทั้งสองพระองค์ การรบหนสุดท้ายมีขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 1423 เมื่อ มังศรีสู โอรสของพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง เสด็จขึ้นสืบราชสมบัติต่อ ทรงพระนาม "พระเจ้าฝรั่งมังศรี" หรือ "พระเจ้าสีหตูแห่งอังวะ" แล้วกรีธาทัพล่วงมายังอาณาจักรมอญระหว่างที่ยังวุ่นวายกันเรื่องสืบราชบัลลังก์ พระนางเชงสอบู จึงยอมสมรสกับพระเจ้าฝรั่งมังศรีเพื่อหย่าศึก ทัพพม่าถอยคืนไปในต้นปี 1424 เป็นอันยุติสงครามยาวนานสี่สิบปี
มาร์กี เดอ ซาด
ดอนาเซียง อาลฟงส์ ฟร็องซัว เดอ ซาด (Donatien Alphonse François de Sade) หรือที่รู้จักกันดีว่า มาร์กี เดอ ซาด (Marquis de Sade) และมีชื่อเล่นว่า "มาร์กีจอมเทพ" (Divine Marquis) มาร์กีเกิดเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 1740 - ถึงแก่กรรมเมื่อ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1814 เป็นนักเขียนชาวฝรั่งเศส ส่วนใหญ่เป็นเขียนงานด้านปรัชญา และมักจะเป็นเรื่องทางกามารมณ์ที่รุนแรง บ้างก็เป็นงานเชิงปรัชญาที่เคร่งครัดจริงจัง ผลงานของเขามักจะเน้นเสรีภาพสุดโต่ง โดยไม่ถูกจำกัดด้วยจริยธรรม ศาสนา หรือกฎหมาย และมุ่งเน้นสุขารมณ์ส่วนตัวเป็นหลักใหญ่ ผ่านการทรมานร่างกายในรูปแบบต่าง ๆ ผลงานของเขาส่วนมากเขียนขึ้นในช่วง 29 ปีที่เขาถูกจับขังในโรงพยาบาลบ้า
ตำแหน่งของเขาออกเสียงว่า "มาร์กี เดอ ซาด" อันเป็นที่มาของคำว่า ซาดิสม์ (sadism) นั่นเอง
ภาพยนตร์เกี่ยวกับซาด
ภาพยนตร์เรื่องล่าสุดที่สร้างจากชีวประวัติของซาด ได้แก่เรื่อง "ควิลส์ นิยายโลกีย์ กวีฉาวโลก" (Quills) (ค.ศ. 2000) นำแสดงโดยเคท วินสเล็ต จอฟฟรีย์ รัช ไมเคิล เคน และ โจอาคิน ฟีนิกซ์
เกมเกี่ยวกับซาด
ซาดปรากฏตัวในเกมอิงประวัติศาสตร์ Assassin Creed Unity
แหล่งข้อมูลอื่น
17401814
ไอดับเบิลยูจีพี จูเนียร์ เฮฟวี่เวท แชมเปี้ยนชิพ
ไอดับเบิลยูจีพี จูเนียร์ เฮฟวี่เวท แชมเปี้ยนชิพ (IWGP Junior Heavyweight Championship) เป็นเข็มขัดแชมป์จาก นิวเจแปนโปรเรสต์ลิง ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1986 ซึ่งเป็นนักมวยปล้ำภายใต้ประเภทจูเนียร์เฮฟวี่เวทเท่านั้น ของน้ำหนักที่ขีดจำกัดในการครองนี้ได้ แชมป์คนปัจจุบันคือ Hiroshi Tanahashi "IWGP" เป็นตัวย่อของตัวควบคุม NJPW ของ "the International Wrestling Grand Prix" ปัจจุบัน NJPW มีเข็มขัดแชมป์ประเภทจูเนียร์เฮฟวี่เวทถึง 2 แชมป์ คือ IWGP Junior Heavyweight Championship และ IWGP Junior Heavyweight Tag Team Championship โดยน้ำหนักของประเภทแทกทีมจำกัดได้ไม่เกิน 100 กิโลกรัม (220 ปอนด์) จากวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1996 จนถึง 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1997 เข็มขัดเส้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของการรวมแชมป์ J-Crown,หรือ J-Crown Octuple Unified Championship J-Crown ได้ประชุมแมทช์การชิงแชมป์ 8 เส้นของต่างสมาคม ซึ่งถูกก่อตั้งในวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1996 ในตอนนี้ เดอะเกรทซาสึเกะ ได้รับการแข่งขันทัวร์นาเมนต์แปดคน IWGP Junior Heavyweight Championship, British Commonwealth Junior Heavyweight Championship, NWA World Junior Heavyweight Championship, NWA World Welterweight Championship, UWA World Junior Light Heavyweight Championship, WAR International Junior Heavyweight Championship, WWA World Junior Light Heavyweight Championship, และ WWF Light Heavyweight Championship ถูกใช้เป็นส่วนเกี่ยวข้องของชิงแชมป์แปดเส้นด้วย
สถิติการครองแชมป์
As of September 1, 2023.
ภาษาเปอร์เซียของชาวยิว
ภาษาเปอร์เซียของชาวยิว (Judæo-Persian)หรือ ภาษายีดี (Jidi; IPA: /ʤiːdiː/) เป็นภาษาเปอร์เซียที่พูดโดยชาวยิวที่อาศัยอยู่ในอิหร่าน และเอกสารภาษาเปอร์เซียของชาวยิวที่เขียนด้วยอักษรฮีบรู ถ้ามองในมุมกว้าง ภาษานี้จะรวมสำเนียงทั้งหมดของภาษาเปอร์เซียที่ใช้โดยชาวยิวในจักรวรรดิเปอร์เซีย ในมุมที่แคบลง ภาษานี้หมายถึงสำเนียงที่พูดในเตหะราน
คำภาษาเปอร์เซียในภาษาฮีบรูและภาษาอราเมอิก
หลักฐานแรกที่บ่งถึงการเข้ามาของคำในภาษาเปอร์เซียและเข้าสู่ภาษาในอิสราเอลพบในไบเบิล ภาษาฮีบรูและภาษาอราเมอิกมีคำเฉพาะจากภาษาเปอร์เซียเป็นจำนวนมาก ซึ่งเริ่มต้นขึ้นในจักรวรรดิอาแคมินิด หลังจากสิ้นสุดราชวงศ์นี้ไป 500 ปี เกิดการแพร่กระจายของชาวยิว การใช้ภาษาเปอร์เซียของชาวยิวในตะวันออกเป็นเช่นเดียวกับการใช้ภาษากรีกของชาวยิวในตะวันตก ภาษาเปอร์เซียจึงเป็นภาษาสำคัญของชาวยิวในบาบิโลเนีย  ชาวยิวเหล่านี้ไม่มีสิทธิ์ในการพูดภาษาอราเมอิกและจะใช้ภาษาฮียรูหรือภาษาเปอร์เซีย การใช้ภาษาอราเมอิกของชาวยิวจะพบในอิสราเอล ดังนั้น จึงมีคำภาษาเปอร์เซียในทัลมุดของบาบิโลเนีย ส่วนตาร์คุมที่ใช้ภาษาอราเมอิกจะพบศัพท์ภาษาเปอร์เซียน้อยมาก
วรรณคดี
มีกวีนิพนธ์ทางศาสนาที่ใช้ภาษาเปอร์เซียของชาวยิว ใกล้เคียงกับกวีนิพนธ์ในภาษาเปอร์เซียคลาสสิก
วิกิพีเดียอินเตร์ลิงกวา
วิกิพีเดียอินเตร์ลิงกวา เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาอินเตร์ลิงกวา ปัจจุบันวิกิพีเดียอินเตร์ลิงกวามีบทความมากกว่า 14,000 บทความ (2558)
มีโอเวน
มีโอเวน (Mioveni, ) เป็นเมืองในเทศมณฑลอาร์เกช ประเทศโรมาเนีย ตั้งอยู่ราว 15 กิโลเมตรทางตะวันออกเฉียงเหนือของปีเตชตี ประชากรในปี 2011 อยู่ที่ 31,998 คน
อาร์ชดัชเชสมารี วาเลรีแห่งออสเตรีย
อาร์ชดัชเชสมารี-วาเลอรีแห่งออสเตรีย (en.: Archduchess Marie-Valerie of Austria, the Princess of Tuscany, de.: Erzherzogin Marie-Valerie von Österreich, Prinzessin von Toskana) (พระนามเต็ม: มารี วาเลอรี มาธิลด์, Marie-Valerie Mathilde von Habsburg-Lorraine (ราชสกุลเดิม Habsburg-Lothringen)) ทรงเป็นอาร์ชดัชเชสแห่งออสเตรีย เจ้าฟ้าหญิงแห่งฮังการีและโบฮีเมีย และทรงได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าหญิงแห่งทัสคานี ภายหลังจากการอภิเษกสมรส
มีโอเวน
มีโอเวนพัฒนาขึ้นอย่างมากในทศวรรษ 1970s หลังการก่อสร้างโรงงานผลิตของยานยนต์ดาเชียในปี 1968 มีโอเวนยังเป็นที่ตั้งของสถาบันวิจัยนิวเคลียร์และโรงงานซึ่งผลิตวัสดุอุปกรณ์ให้กับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เซร์นาโวเดอ และเรือนจำความปลอดภัยสูงหนึ่งแห่ง มีโอเวนได้รับสถานะเมือง (town) อย่าเป็นทางการในปี 1989 หลังโครงการจัดระเบียบชนบทโรมาเนีย ก่อนหน้านี้ มีโอเวนเป็นแค่คอมมูน ภายใต้ชื่อ โคลีบาชี (Colibași) ชื่อมีโอเวน ซึ่งเป็นชื่อในประวัติศาสตร์ ถูกนำกลับมาอีกครั้งในปี 1996 เป็นต้นมา
อาร์ชดัชเชสมารี วาเลรีแห่งออสเตรีย
พระราชประวัติ
อาร์ชดัชเชสมารี-วาเลอรี ประสูติเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2411 ณ เมืองบูดา เมืองฝั่งตะวันตกของกรุงบูดาเปสต์ เมืองหลวงของประเทศฮังการี เป็นพระราชธิดาและพระราชบุตรองค์สุดท้องในสมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ โจเซฟที่ 1 และสมเด็จพระจักรพรรดินีเอลิซาเบธแห่งออสเตรีย พระองค์ทรงได้รับเลี้ยงดูจากสมเด็จพระจักรพรรดินี พระราชมารดา โดยเป็นพระองค์เดียวที่ทรงรับเลี้งดูอุปการะจาก อาร์ชดัชเชสโซฟี ผู้เป็นพระอัยยิกาของพระองค์ ส่วนพระเชษฐา และพระเชษฐภัคินีพระองค์อื่นๆ ทรงได้รับการอุปการะเลี้ยงดูจากสมเด็จพระราชอัยยิกาจนถึงพระชนมายุ 10 ชันษา สมเด็จพระราชอัยยิกาทรงอนุญาตให้ทั้ง 3 พระองค์ประทับอยู่กับสมเด็จพระราชมารดาได้ ด้วยความที่อาร์ชดัชเชสโซฟี ทรงไม่ชอบพระสุณิสาของพระองค์ ได้ทรงให้ร้ายพระองค์ว่า อาร์ชดัชเชสมารี-วาเลอรี ทรงไม่ใช่พระธิดาของสมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ โจเซฟ หากแต่เป็นพระธิดาของชู้ลับของสมเด็จพระจักรพรรดนี โดยแทนที่สมเด็จพระจักรพรรดิจะทรงกริ้วพระมเหสี โดยทรงเชื่อคำพูดของพระราชมารดา แต่กลับทรงกริ้วพระมารดาแทน ที่ทรงกลั่นแกล้ง ให้ร้ายพระมเหสีของพระองค์มาโดยตลอด ซึ่งอาร์ชดัชเชสมารี-วาเลอรี มีพระพักตร์ละม้ายคล้ายคลึงกับสมเด็จพระราชบิดาไม่มีผิดเพี้ยน อาร์ชดัชเชสโซฟีทรงทราบที่พระโอรสทรงกริ้วพระองคมาก ถึงกับเสียพระทัย ซึ่งจากนั้น พระองค์ก็ไม่ทรงเข้าไปยุ่มย่ามอะไรกับสมเด็จพระจักรพรรดินีและพระราชบุตรอีกเลย
อภิเษกสมรส
เมื่อพระองค์ทรงเจริญพระชันษา สมด็จพระจักรพรรดินี พระราชมารดา ทรงเห็นว่าเป็นการเหมาะสมแล้วที่จะให้พระราชธิดาสุดที่รัก เข้าพิธีอภิเษกสมรสกับเจ้าชายต่างแดน โดยมีเจ้าชายจากหลายประเทศมาให้พระองค์ทรงเลือกที่จะอภิเษกสมรสด้วย ไม่ว่าจะเป็นมกุฎราชกุมารแห่งแซ็กโซนี และดยุคแห่งบรากันซา มกุฎราชกุมารแห่งโปรตุเกส เป็นต้น แต่พระองค์กลับทรงเลือกพระญาติห่างๆของพระองค์ อาร์ชดยุกฟรานซ์ ซัลเวเตอร์แห่งออสเตรีย เจ้าชายแห่งทัสคานี พระโอรสในอาร์ชดยุกคาร์ล ซัลเวเตอร์ เจ้าชายแห่งทัสคานี ซึ่งเป็นพระบรมวงศานุวงศ์แห่งทัสคานี โดยการที่พระองค์ทรงเลือกที่จะอภิเษกสมรสกับพระญาติของพระองค์นี้ ได้สร้างความขัดแย้งระหว่างพระองค์กับมกุฎราชกุมารรูดอล์ฟเป็นอย่างมาก เพราะเนื่องจากสมเด็จพระเชษฐาไม่ทรงสนับสนุนที่จะให้พระองค์ทรงแต่งงานกับพระราชวงศ์เดียวกัน อย่างไรก็ตามทั้ง 2 พระองค์ก็ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2433 ทั้ง 2 พระองค์มีพระโอรส 4 พระองค์ และพระธิดาอีก 6 พระองค์ รวมทั้งหมด 10 พระองค์ ดังนี้
อาร์ชดัชเชสมารี-วาเลอรี ทรงสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2467 ณ พระตำหนักวาลล์ซี เมืองวาลล์ซี-ซินเดลบูร์ก รัฐโลเวอร์ ออสเตรีย ประเทศออสเตรีย รวมพระชันษา 56 ชันษา พระศพถูกฝังไว้ที่สุสานพระตำหนักวาลล์ซี
ไฟฟ์การ์ดสตัด
ไฟฟ์การ์ดสตัด (5 Card Stud) เป็นภาพยนตร์ตะวันตก ค.ศ. 1968 ที่เปิดตัวโดยพาราเมาท์พิกเจอร์ส กำกับโดย เฮนรี่ ฮาธาเวย์ โดยสคริปต์อิงจากนิยายของ เรย์ กาลเดน ซึ่งนำมาเขียนเป็นบทภาพยนตร์โดย มาร์เกอริต โรเบิร์ทส์ ผู้ซึ่งเขียนบทภาพยนตร์ True Grit (ซึ่งได้รับการรีเมคอีกครั้งในชื่อ ยอดคนจริง) ให้กับฮาธาเวย์ในปีถัดมา ผู้แสดงนำภาพยนตร์ คือ ดีน มาร์ติน และ โรเบิร์ต มิตชัม
เนื้อเรื่องย่อ
ใน ค.ศ. 1880 ณ เมืองรินคอน แห่งรัฐโคโลราโด ได้เกิดเหตุนักพนันผู้หนึ่งถูกจับได้ว่ากระทำการโกงในเกมไพ่โป๊กเกอร์ไฟฟ์-การ์ด สตัด และหนึ่งในผู้เล่นชื่อ แวน มอร์แกน ได้พยายามที่จะป้องกันไม่ให้ผู้อื่นกระทำการลงทัณฑ์ แต่ก็ไม่สามารถที่จะช่วยเหลือชายผู้นั้นได้สำเร็จ มอร์แกนได้ออกจากเมืองแห่งนี้ไป แต่เมื่อเขาได้เดินทางกลับมาที่เมืองนี้อีกครั้งก็ได้ยินว่าคู่รักของผู้เล่นรายอื่นจากเกมไพ่ที่อาภัพนี้ได้ถูกสังหาร
เมืองแห่งนี้ได้ตั้งถิ่นที่อยู่ใหม่ นักเทศน์หัวรุนแรงผู้หนึ่งนามว่า เรเวเรน รัดด์ ซึ่งเป็นสมาชิกเพิ่มเติมของม็อบลงทัณฑ์ด้วยการแขวนคอ ได้กระทำการสังหารเป็นรายบุคคล ซึ่งได้กลายเป็นเรื่องชัดเจนว่าใครบางคนได้กระทำไปเพื่อการแก้แค้น และการแก้ปริศนานี้ขึ้นอยู่กับมอร์แกน โดยในท้ายที่สุด มีเขาเพียงคนเดียวที่เหลืออยู่ แล้วเขาก็ได้ค้นพบตัวตนของนักฆ่าผู้นี้ในเวลาต่อมา
นักแสดงนำ
ภาพยนตร์ชุดนี้ได้ระบุการปรากฏตัวครั้งสุดท้ายของ อิงเงอร์ สตีเวนส์ ซึ่งเธอร่วมงานในภาพยนตร์ชุดนี้ กับภาพยนตร์ชุด กลั่นแค้นไอ้ชาติหิน โดยในสองปีถัดมา เธอได้กระทำการอัตวินิบาตกรรม
สงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่สาม
สงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่สาม (War of the Third Coalition) เป็นสงครามในทวีปยุโรประหว่างปี ค.ศ. 1803 ถึง 1806 ฝรั่งเศสและพันธมิตรที่นำโดยนโปเลียน โบนาปาร์ต สามารถมีชัยเหนือกองทัพฝ่ายประสานมิตรที่นำโดยจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และจักรวรรดิรัสเซียได้
อังกฤษขณะนั้นได้ทำสงครามกับฝรั่งเศสอยู่แล้ว หลังสนธิสัญญาสันติภาพระหว่างฝรั่งเศสและอังกฤษที่ทำไว้ในเดือนมีนาคม 1803 เป็นอันใช้ไม่ได้ ขณะเดียวกัน การที่นโปเลียนสถาปนาตัวเองเป็นกษัตริย์อิตาลีและการประหารดยุกแห่งอองเกียง ก็เป็นชนวนยั่วยุที่ทำให้จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และรัสเซียหันไปจับมือกับอังกฤษในการต่อต้านฝรั่งเศส อังกฤษต้องเป็นฝ่ายป้องกันตนจากการรุกรานของนโปเลียนจนถึงเดือนตุลาคม 1805 เมื่อกองเรือผสมฝรั่งเศส-สเปนของนโปเลียนพ่ายแพ้ในยุทธนาวีที่ตราฟัลการ์เป็นการปิดฉากหนทางบุกอังกฤษ เมื่อหมดหนทางบุกอังกฤษ นโปเลียนนำกองทัพใหญ่เคลื่อนพลไปทางตะวันออกและมีชัยเหนือกองกำลังผสมของออสเตรีย-รัสเซียได้อย่างเด็ดขาดในยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ ซึ่งถือเป็นจุดจบของสงครามประสานมิตรครั้งที่สาม อย่างไรก็ตาม สถานภาพคู่สงครามระหว่างอังกฤษและฝรั่งเศสยังคงดำเนินต่อไป
เมื่อจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์พ่ายแพ้ในยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ ก็จำยอมต้องลงนามในสนธิสัญญาเพรสบูร์ก ณ นครเพรสบูร์ก (บราติสลาวาในปัจจุบัน) ดินแดนบางส่วนในอิตาลีและบาวาเรียซึ่งถูกปกครองโดยจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ตกเป็นดินแดนของฝรั่งเศส นอกจากนี้ยังเสียหลายรัฐเยอรมันให้พันธมิตรของฝรั่งเศสอย่างกษัตริย์บาวาเรีย, กษัตริย์เวือร์ทเทิมแบร์ค และเจ้าแห่งบาเดิน นอกจากนี้ยังเสียทีโรลและโฟราร์ลแบร์กให้แก่บาวาเรีย เสียเวเนเชีย, อิสเตรีย และแดลเมเชีย ให้แก่อิตาลีของนโปเลียน การสูญเสียดินแดนครั้งนี้ทำให้จักรพรรดิฟรันซ์ที่ 2 ประกาศยุบจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และสถาปนาจักรวรรดิออสเตรียขึ้นแทน
ระยะเวลา
นักประวัติศาสตร์นิพนธ์มีความเห็นต่างกันว่าสงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่สามเกิดขึ้นและสิ้นสุดเมื่อใด โดยมุมมองอังกฤษถือว่าสงครามเริ่มต้นเมื่ออังกฤษประกาศสงครามต่อฝรั่งเศสในวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1803 แต่ยังไม่ได้ทำอะไรมาก จนกระทั่งเดือนธันวาคม ค.ศ. 1804 ที่สวีเดนเข้าร่วมเป็นพันธมิตรกับสหราชอาณาจักร กระทั่งรัสเซียเข้าเป็นพันธมิตรในวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1805 กระทั่งอังกฤษและรัสเซียให้สัตยาบันความเป็นพันธมิตรในวันที่ 16 กรกฎาคม และจนกระทั่งหลังจากออสเตรีย (9 สิงหาคม) และเนเปิลส์–ซิซิลี (11 กันยายน) เข้าเป็นพันธมิตรอย่างสมบูรณ์
ในขณะเดียวกัน บาวาเรียเข้าข้างฝรั่งเศสในวันที่ 25 สิงหาคม และเวือร์ทเทิมแบร์คเข้าร่วมกับนโปเลียนในวันที่ 5 กันยายน ไม่มีความเป็นปรปักษ์ระหว่างฝรั่งเศสกับสมาชิกสหสัมพันธมิตรนอกจากอังกฤษ (การทัพตราฟัลการ์ในเดือนมีนาคม–พฤศจิกายน 1805) จนกระทั่งในการทัพอุล์ม