cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เต่ายักษ์กาลาปาโกส
เต่ายักษ์กาลาปาโกส เป็นเต่าที่กินพืชเป็นอาหาร โดยสามารถกินพืชที่ขึ้นที่แห้งแล้งชนิดต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลาย รวมถึงพืชที่มีหนามแหลมอย่างกระบองเพชรด้วย และจากการศึกษาจากนักวิทยาศาสตร์พบว่าเมื่อถึงฤดูแล้งที่สภาพอาหารเหือดแห้ง เต่ายักษ์กาลาปาโกสสามารถปรับตัวให้หัวใจเต้นเพียงครั้งละ 1 ครั้งต่อ 1 นาทีได้ด้วย เพื่อประหยัดพลังงานในการเผาผลาญอาหาร และในช่วงฤดูผสมพันธุ์ จากการติดเครื่องติดตามดาวเทียมพบว่า เต่ายักษ์กาลาปาโกสมีพื้นที่อพยพ 6 ไมล์ จากยอดภูเขาไฟอัลเซโด มาจนถึงระดับน้ำทะเล เพื่อผสมพันธุ์ ซึ่งบางตัวอาจใช้เวลาเดินทางนานถึง 2 เดือน
โดยเต่ายักษ์กาลาปาโกส มีชื่อเสียงอย่างยิ่ง เมื่อ ชาร์ลส์ ดาร์วิน นักชีววิทยาชาวอังกฤษ ได้เดินทางมายังที่นี่เมื่อปี ค.ศ. 1835 ดาร์วินได้พบกับเต่ายักษ์กาลาปาโกสครั้งแรก เมื่อเต่ายักษ์กาลาปาโกสเดินออกมาจากพุ่มไม้หนาม และกัดกินใบของพืชตระกูลแอปเปิลที่มีพิษเป็นอาหาร และดาร์วินสังเกตว่า กระดองเต่าที่อาศัยอยู่บนเกาะต่าง ๆ กันนั้นมีรูปร่างต่างกัน ซึ่งข้อสังเกตการณ์นั้นกลายเป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจของทฤษฎีการคัดเลือกโดยธรรมชาติที่ดาร์วินเสนอขึ้นมา จนโด่งดังมีชื่อเสียงขึ้นมา โดยเต่ายักษ์กาลาปาโกสตัวที่มีชื่อเสียง ได้แก่ "จอร์จผู้เดียวดาย" ที่มีอายุมากกว่า 100 ปี เป็นตัวผู้ได้ตายลงเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 2012 จอร์จเป็นเต่าชนิดย่อย C. n. abingdonii ที่เป็นชนิดที่พบบนเกาะพินต้า ซึ่งเป็นเกาะที่เล็กที่สุดของหมู่เกาะกาลาปาโกส และเชื่อกันว่าจอร์จนี้เป็นตัวสุดท้ายของโลกของเต่าชนิดย่อยนี้ เป็นเต่าในสถานที่เลี้ยงในกรุงกีโต เมืองหลวงของเอกวาดอร์มีความพยายามจากนักวิทยาศาสตร์หลายต่อหลายครั้งที่จะพยายามเพาะขยายพันธุ์ ด้วยการให้จอร์จผสมพันธุ์กับเต่าตัวเมีย แต่ก็ไม่สำเร็จเมื่อเต่าตัวเมียวางไข่ 2 ครั้ง แต่ก็เป็นหมันทั้งหมด เพราะจอร์จอายุมากแล้ว จึงได้รับชื่อว่า "จอร์จผู้เดียวดาย"
Ad5-nCoV
Ad5-nCoV ซึ่งมียี่ห้อ Convidecia เป็นวัคซีนโควิด-19 ที่บริษัทยาชีวภาพจีน คือ แคนไซโนไบโอลอจิกส์ (CanSino Biologics) เป็นผู้พัฒนา การพัฒนาได้เริ่มขึ้นต้นปี2020 โดยเข้าสู่การทดลองทางคลินิกระยะที่1 ในเดือนมีนาคม และระยะที่2 ในเดือนเมษายน ในต้นเดือนสิงหาคม 2020 วัคซีนก็กำลังทดลองในระยะที่3 ในประเทศอาร์เจนตินา ชิลี เม็กซิโก ปากีสถาน รัสเซีย และซาอุดีอาระเบียโดยมีอาสาสมัครเกิน 40,000คน มีการทดลองแบบทั้งให้สองโดส และให้โดสเดียว วัคซีนโควิด-19 นี้ใช้เวกเตอร์ไวรัสเหมือนกับวัคซีน AZD1222 ของบริษัทแอสตราเซเนกา (อังกฤษ) และ Gam-COVID-Vac ของ Gamaleya Research Institute of Epidemiology and Microbiology (รัสเซีย) ที่กำลังทดลองทางคลินิกระยะที่3 เช่นกัน ในเดือนพฤศจิกายน แคนไซโนแจ้งว่า จะเริ่มวิเคราะห์ผลการทดลองระยะที่3 ในระหว่างเมื่อพบอาสาสมัครที่ติดเชื้อ 50คน
ระยะที่ 1-2
ในวันที่17 มีนาคม 2020 ทีมนักวิจัยจากทั้งสถาบันชีวภาพ (Institute of Biotechnology), Academy of Military Medical Sciences และแคนไซโนไบโอลอจิกส์ได้ลงทะเบียนทำการทดลองทางคลินิกระยะที่1 สำหรับวัคซีนแคนดิเดตเพื่อตรวจความปลอดภัย โดยทำกับอาสาสมัครมีสุขภาพดี 108คนในเมืองอู่ฮั่น ในเดือนเมษายน วัคซีนก็เป็นแคนดิเดตวัคซีนโควิด-19 แรกที่เริ่มการทดลองทางคลินิกระยะที่2 โดยผลได้ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ซึ่งมีการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันคือ เดอะแลนซิต ในวันที่20 กรกฎาคม 2020 โดยแสดงว่า วัคซีนก่อสารภูมิต้านทานแบบกำจัดฤทธิ์ (neutralizing antibody) และการตอบสนองของลิมโฟไซต์แบบ T cell ในอาสาสมัคร 508คน
ในเดือนกันยายน สารภูมิต้านทานในอาสาสมัครการทดลองระยะที่1 ก็ยังคงอยู่ในระดับสูงหลังจากได้ยาโดสแรก 6เดือน ซึ่งอาจแสดงว่า วัคซีนมีผลป้องกันในระยะยาว แม้จะต้องดูผลการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ก่อน ในวันที่24 กันยายน บริษัทได้เริ่มการทดลองระยะ 2b กับอาสาสมัคร 481คนเพื่อประเมินความปลอดภัยและการตอบสนองของภูมิต้านทานต่อไวรัสสำหรับเด็กอายุ 6-17 ปี คนอายุ 56ปีและยิ่งกว่า
ในเดือนสิงหาคม สำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติ (National Intellectual Property Administration) ได้ให้สิทธิบัตรโดยเป็นสิทธิบัตรวัคซีนโควิด-19 แรกของประเทศแก่บริษัท
ในเรื่องการร่วมมือกับประเทศแคนาดา ในวันที่16 พฤษภาคม 2020 นายกรัฐมนตรีแคนาดา จัสติน ทรูโด ได้ประกาศว่า กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา (Health Canada) ได้อนุมัติให้ทำการทดลองวัคซีนในระยะที่2 โดยศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดา (Canadian Center for Vaccinology) จะเป็นผู้จัดทำ ซึ่งถ้าทดลองสำเร็จ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (National Research Council) ก็จะร่วมมือกับบริษัทเพื่อผลิตและแจกจำหน่ายวัคซีนในแคนาดา โดยผู้อำนวยการของศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดาหวังว่า จะเริ่มการทดลองได้ภายในสองสัปดาห์ แต่ในเดือนสิงหาคม 2020 คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติก็เปิดเผยว่า เพราะจีนยังไม่อนุมัติให้ส่งวัคซีนไปยังแคนาดา การตกลงร่วมมือกันของบริษัทและศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดาจึงต้องเลิกล้มไป
ระยะที่3
ในเดือนสิงหาคม ประเทศซาอุดีอาระเบียยืนยันว่า จะเริ่มทำการทดลองวัคซีนระยะที่3 กับอาสาสมัคร 5,000คนในเมืองต่างๆ 3เมืองรวมทั้งรียาด อัดดัมมาม และมักกะฮ์
ในเดือนตุลาคม เม็กซิโกได้รับวัคซีนชุดแรกเพื่อการทดลองในระยะที่3 กับอาสาสมัคร 10,000-15,000 คน ซึ่งเริ่มทำในเมืองต่างๆ 14เมืองตั้งแต่ต้นเดือนพฤศจิกายน
ในวันที่11 กันยายน บริษัท NPO Petrovax ในรัสเซียก็ได้เริ่มการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 500คน โดยบริษัทประกาศว่าจะทำเพิ่มกับอาสาสมัครอีก 8,000คน ซึ่งรัฐบาลก็ได้อนุมัติในเดือนธันวาคม
ในวันที่15 กันยายน ปากีสถานเริ่มทำการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 40,000คนโดยเป็นส่วนของงานทดลองที่ทำหลายศูนย์ทั่วโลก โดยรัฐบาลได้ระบุว่า อาสาสมัคร 8,000-10,000 คนจะมาจากปากีสถาน
ในเดือนพฤศจิกายน ชิลีได้อนุมัติให้ทำการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 5,200คน แต่จะจะใช้วัคซีนแค่โดสเดียวโดยไม่เหมือนกับการทดลองระยะที่3 ก่อนๆ
ในเดือนพฤศจิกายน บริษัทแจ้งว่าจะวิเคราะห์ผลการทดลองระยะที่3 ในระหว่างเมื่อมีอาสาสมัคร 50คนติดโรค
ในเดือนธันวาคม อาร์เจนตินาได้เริ่มการทดลองระยะที่3 ในศูนย์สุขภาพ 11แห่งในนครบัวโนสไอเรสและเมืองมาร์เดลปลาตา
การทดลองฉีดวัคซีนในจมูก
ในเดือนกันยายน แคนไซโนเริ่มการทดลองระยะที่1 ในจีนกับผู้ใหญ่อาสาสมัคร 144คนเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยและการตอบสนองทางภูมิต้านทานของวัคซีนโดยจะให้เป็นยาฉีดทางจมูก เทียบกับวัคซีนโควิด-19 โดยมากที่ต้องฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
การอนุมัติให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในวันที่25 มิถุนายน ประเทศจีนอนุมัติให้ใช้วัคซีนสำหรับทหารจีนโดยจำกัดเพียงแค่หนึ่งปี บริษัทแจ้งว่า "Ad5-nCoV ปัจจุบันยังจำกัดใช้เพื่อการทหารเท่านั้นโดยไม่สามารถขยายให้วัคซีนได้โดยไม่ได้อนุมัติ"
ในปลายเดือนธันวาคม มีรายงานว่า วัคซีนจะยื่นให้องค์กรควบคุมสุขภาพในเม็กซิโกคือ COFEPRIS ตรวจทบทวนเพื่อการอนุมัติ
การวางตลาดขายและการแจกจำหน่าย
ในเดือนกันยายน บริษัทโซลูชั่นไบโอโลจิกส์ของประเทศมาเลเซียได้ใบอนุญาตให้ผลิตและขายวัคซีนได้ในประเทศ
ในเดือนตุลาคม อินโดนีเซียตกลงให้ให้แคนไซโนส่งวัควีน 100,000โดสในปี2020 และ 15-20 ล้านโดสในปี2021
ในเดือนธันวาคม รัฐมนตรีการต่างประเทศของเม็กซิโกเซ็นสัญญาให้บริษัทส่งวัคซีน 35 ล้านโดส
การโอนกิจการของรัฐเป็นของเอกชน
การโอนกิจการของรัฐเป็นของเอกชน (privatization) เป็นกรณีหรือกระบวนการโอนความเป็นเจ้าของธุรกิจ วิสาหกิจ หน่วยงาน บริการสาธารณะหรือทรัพย์สินจากภาครัฐ (รัฐหรือรัฐบาล) มาเป็นภาคเอกชน (ธุรกิจซึ่งดำเนินการเพื่อกำไรส่วนตน) หรือองค์การไม่แสวงหาผลกำไรเอกชน คำดังกล่าวยังใช้ในความหมายที่แตกต่างออกไปด้วย โดยหมายถึง การที่รัฐบาลจ้างบริษัทเอกชนทำงานแทน เช่น การเก็บรายได้และภาษีอากร การบังคับใช้กฎหมาย การรวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศ และการจัดการเรือนจำหรือสถานคุมขังกักกัน
การแปรรูปกิจการของรัฐโดยทั่วไปเชื่อกันว่าจะเพิ่มผลผลิต กำไรและประสิทธิภาพขององค์การที่ถูกแปรรูป
ประวัติศาสตร์
ประวัติศาสตร์การแปรรูปกิจการของรัฐอันยาวนานมีมาตั้งแต่สมัยกรีกโบราณ ซึ่งรัฐบาลเซ็นสัญญาจ้างทุกอย่างแก่ภาคเอกชน ในสาธารณรัฐโรมัน ปัจเจกบุคคลและบริษัทเอกชนดำเนินบริการส่วนใหญ่ รวมทั้งการเก็บภาษี เสบียงกองทัพ การบวงสรวงและการก่อสร้างทางศาสนา อย่างไรก็ดี จักรวรรดิโรมันยังได้ก่อตั้งรัฐวิสาหกิจ เช่น เมล็ดพันธุ์ส่วนมากท้ายที่สุดผลิตขึ้นบนที่ดินซึ่งจักรพรรดิทรงเป็นเจ้าของ นักวิชาการบางคนเสนอว่าราคาของระบบราชการนั้นเป็นหนึ่งในสาเหตุของการล่มสลายของจักรวรรดิโรมัน
บางทีหนึ่งในความเคลื่อนไหวทางอุดมการณ์ครั้งแรกต่อการแปรรูปกิจการของรัฐมีขึ้นระหว่างยุคทองของจีนสมัยราชวงศ์ฮั่น ลัทธิเต๋าได้แสดงความเด่นชัดออกมาเป็นครั้งแรกในระบบรัฐ และได้สนับสนุนหลักการหวู่เว่ย (無為, ความหมายตามตัวอักษร "ปล่อยตามเลย") ซึ่งคล้ายกับนโยบายไม่แทรกเซง ผู้ปกครองได้รับคำปรึกษาจากนักบวชลัทธิเต๋าว่า ผู้ปกครองที่เข้มแข็งนั้นต้องมองไม่เห็นอย่างแท้จริง
ระหว่างยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ยุโรปส่วนใหญ่ยังเจริญรอยตามรูปแบบเศรษฐกิจศักดินาสวามิภักดิ์ ซึ่งแย้งกับราชวงศ์หมิงในจีนที่เริ่มการแปรรูปกิจการของรัฐอีกครั้งหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เกี่ยวกับอุตสาหกรรมการผลิต นโยบายดังกล่าวเป็นการพลิกกลับจากนโยบายสมัยราชวงศ์ซ่งก่อนหน้านี้ โดยการพลิกนโยบายนี้เพื่อให้การควบคุมรัฐเข้มงวดยิ่งขึ้น
ในอังกฤษ การแปรรูปที่ดินสาธารณะ เรียกว่า การล้อมรั้วที่ดิน การแปรรูปกิจการสำคัญของรัฐตธรรมชาตินี้เกิดขึ้นตั้งแต่ ค.ศ. 1760 ถึง 1820 โดยเกิดขึ้นพร้อมกับการปฏิวัติอุตสาหกรรมในประเทศนั้น
ในสมัยใหม่ รัฐบาลวินสตัน เชอร์ชิลล์แปรรูปกิจการอุตสาหกรรมเหล็กกล้าอังกฤษเป็นของเอกชนในคริสต์ทศวรรษ 1950 และรัฐบาลเยอรมนีตะวันตกเริ่มการแปรรูปกิจการของรัฐขนานใหญ่ รวมทั้งการขายกรรมสิทธิส่วนใหญ่ในโฟล์กสวาเกนไปให้นักลงทุนรายย่อยในการเสนอส่วนแบ่งสาธารณะใน ค.ศ. 1961 ในคริสต์ทศวรรษ 1970 พลเอกปิโนเชต์นำโครงการแปรรูปกิจการของรัฐอย่างมีนัยสำคัญไปปฏิบัติในชิลี อย่างไรก็ดี เป็นช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 ภายใต้การนำของมาร์กาเรต แทตเชอร์ในสหราชอาณาจักรและโรนัลด์ เรแกนในสหรัฐอเมริกานี้เอง ที่การแปรรูปกิจการของรัฐเป็นกระแสไปทั่วโลก ในสหราชอาณาจักร การแปรรูปกิจการดังกล่าวสิ้นสุดลงด้วยการรถไฟอังกฤษภายใต้จอห์น เมเจอร์ ผู้สืบตำแหน่งต่อจากแทตเชอร์ ใน ค.ศ. 1993
การแปรรูปรัฐวิสาหกิจอย่างสำคัญในยุโรปตะวันออกและกลางและอดีตสหภาพโซเวียตมีขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1990 ด้วยความช่วยเหลือจากธนาคารโลก องค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งสหรัฐอเมริกา เทราฮันด์ (Treuhand) ของเยอรมนี และองค์การภาครัฐและเอกชนอื่น
ในประเทศไทย
ในประเทศไทย การแปรรูปกิจการของรัฐ หรือที่มักเรียกว่า การแปรรูปรัฐวิสาหกิจ นั้น มีการเริ่มดำเนินการตั้งแต่ พ.ศ. 2504 และมีระบุในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติทุกฉบับ ซึ่งก็ได้มีการแปรรูปรัฐวิสาหกิจไปแล้วกว่า 40 แห่ง ปัจจุบันคงเหลือรัฐวิสาหกิจ 59 แห่ง ด้วยผลของวิกฤตการณ์ทางการเงินในทวีปเอเชีย พ.ศ. 2540 ("วิกฤตต้มยำกุ้ง") รัฐบาลพยายามแก้ไขปัญหาทางหนึ่งโดยบรรเทาภาระทางการเงินของรัฐบาล คือ ลดการเป็นเจ้าของและขนาดรัฐวิสหกิจ การแปรรูปจึงกำหนดขึ้นเพื่อเพิ่มบนบาทของภาคเอกชนซึ่งรัฐวิสาหกิจดำเนินการอยู่ เป็นการเปิดเสรีให้มีการแข่งขัน
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
สถาบันทักษิณคดีศึกษา  มหาวิทยาลัยทักษิณ หมู่ที่ 1 ตำบลเกาะยอ อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
ประวัติ
ในปี พ.ศ. 2511 เป็นปีแรกที่วิทยาลัยวิชาการศึกษาได้เปิดวิทยาเขตขึ้นที่จังหวัด สงขลา ศาสตราจารย์ สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ ซึ่งรับผิดชอบการสอนรายวิชาคติชนวิทยา ของภาควิชา ภาษาไทย ได้นำนิสิตออกเก็บข้อมูลภาคสนามในช่วงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2513 ในพื้นที่อำเภอ สทิงพระ และอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา การออกเก็บข้อมูล ในครั้งนั้นทำให้ได้ข้อมูลที่มีคุณค่าด้านวัฒนธรรม ทั้งที่เป็นวัตถุของจริง ข้อมูลมุขปาฐะ สมุดข่อย และข้อมูลอื่น ๆ เป็นจำนวนมาก จึงทำให้ศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ เห็นถึงความสำคัญของ "วัฒนธรรมพื้นบ้าน" ชัดเจนขึ้น ท่านเล็งเห็นถึงการพัฒนาประเทศ ว่ามีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องมีข้อมูลทางด้านวัฒนธรรมเป็นพื้นฐาน ดังนั้นจึงคิดทำ "โครงการจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมภาษา และวัฒนธรรมภาคใต้" ขึ้น และพยายามผลักดันทุกวิถีทางที่จะผนวกเข้าเป็นแผนงานส่วนหนึ่งของ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จนกระทั่งได้รับการยอมรับ และได้รับงบประมาณแผ่นดินเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2518 โดยได้รับงบประมาณจำนวน 4,589,200 บาท เพื่อก่อสร้างอาคารศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ขึ้นภายในบริเวณมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา (ในขณะนั้น) อาคารดังกล่าวสร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2521 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนิน เปิดเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2522 สถาบันทักษิณคดีศึกษาเติบโตและพัฒนามาตามลำดับ แต่โดยเจตนาเดิมที่ต้องการจัดสร้างสถาบันให้เป็นต้นแบบของสถาบัน ทางวัฒนธรรมที่ครบวงจร สามารถนำ "อดีตมารับใช้ปัจจุบัน" ได้อย่าง สมสมัยในทุกด้าน ทั้งด้านเศรษฐกิจ การศึกษา และความมั่นคงของชาติ ศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการ สถาบันในห้วงเวลาดังกล่าว จึงมีโครงการย้ายที่ตั้งสถาบันจาก มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตภาคใต้เดิมมาตั้ง ณ บริเวณ บ้าน อ่าวทราย ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา และพัฒนา สร้างสรรค์จน เป็นสถาบันทักษิณคดีศึกษาอย่างที่ได้ ประจักษ์ในปัจจุบัน
ภาระหน้าที่
- บริการห้องประชุมสัมมนา มีห้องประชุมที่สะดวกสบายหลายขนาดตามความเหมาะสมกับการประชุมไว้เพื่อบริการ ทั้งขนาดประชุมได้ 20 คน 30 คน 100 คน จนถึง 1,500 คน
- บริการสินค้าพื้นเมือง มีร้านจำหน่ายสินค้าของที่ระลึก ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์พื้นบ้าน เช่น ผลิตภัณฑ์จากปาหนัน ย่านลิเพา หนัง ผ้าทอเกาะยอ ผลิตภัณฑ์จากเปลือกหอย ผลิตภัณฑ์จากกะลามะพร้าว เครื่องเงิน เครื่องปั้นดินเผาและเซรามิค เป็นต้น
- บริการห้องพัก มีห้องไว้บริการในลักษณะโรงแรมและรีสอร์ท ห้องมีความสะดวกสบาย ออกแบบตกแต่งอย่างปราณีต ท่ามกลางภูมิทัศน์ที่แวดล้อมด้วยธรรมชาติที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่งของภาคใต้
พิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา
พิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา
ตั้งอยู่ที่สถาบันทักษิณคดีศึกษา ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เป็นพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านที่จัดแสดงข้อมูล เกี่ยวกับวิถีชีวิตของชาวใต้และขนบนิยมในท้องถิ่นซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะ ตลอดจนประวัติศาสตร์โบราณคดี และศิลปหัตถกรรมอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงให้เห็นภูมิปัญญาของกลุ่มชนซึ่งอาศัยอยู่ในภาคใต้ของประเทศไทย
พิพิธภัณฑ์คติชนวิทยาเริ่มเปิดเป็นทางการ เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2534 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารกลุ่มบ้านหลังคาจั่ว อาคารกลุ่มบ้านหลังคาปั้นหยา อาคารกลุ่มบ้านหลังคาบลานอ ต่อมาเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2539 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สมเด็จพระบรมโอสาธิราชสยามบรมราชกุมารพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงเปิดอาคารนวมภูมินทร์
การจัดพิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา ใช้วัตถุของจริงประมาณ 49,000 ชิ้น นอกจากนี้ยังมี หุ่นจำลอง เสียง ภาพ วีดิทัศน์และมัลติมีเดีย (Multimedia) แสดงประกอบเนื้อหา เป็นแบบนิทรรศการถาวร ในอาคาร 4 กลุ่มดังกล่าวมาแล้วคิดเป็นเนื้อที่ประมาณ 3,300 ตารางเมตร ซึ่งจัดแสดงเรื่องราวทางทักษิณคดีศึกษาโดยจัดแบ่งเป็นห้อง
อาคารนวมภูมินทร์
จัดแสดงข้อมูลทางประวัติศาสตร์ และโบราณคดี อาทิโบราณวัตถุที่เกิดจากภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่น และโบราณวัตถุที่แสดงว่ามีการติดต่อระหว่างคนพื้นเมืองภาคใต้กับกลุ่มชนภายนอก เช่น จีน อินเดีย มลายู อาหรับ และกลุ่มประเทศ ทางตะวันตก เป็นต้น
นอกจากนี้ยังจัดแสดงเกี่ยวกับศูนย์กลางทางวัฒนธรรมอาณาจักรโบราณในภาคใต้ ได้แก่ อาณาจักรตามพรลิงก์ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช อาณาจักรลังกาสุกะที่จังหวัดปัตตานี-ยะลา อาณาจักรศรีวิชัยที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี และสทิงปุระ-พัทลุง ที่บริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา ตลอดจนจัดแสดงเรื่องราวของชนกลุ่มน้อยในภาคใต้ ได้แก่ ชาวเล และชาวซาไกหรือเงาะป่า
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย (Grey's Anatomy) เป็นรายการดราม่าโทรทัศน์อเมริกันที่เกี่ยวกับแพทย์ ซึ่งได้รับรางวัลเอ็มมี่และลูกโลกทองคำมาแล้ว โดยออกอากาศครั้งแรกที่สถานีโทรทัศน์ ABC ในช่วง Midseason Replacement ณ วันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 2005 ซึ่งออกอากาศต่อจาก Desperate Housewives ภาพยนตร์ชุดนี้ถ่ายทอดชีวิตของแพทย์หญิง Meredith Grey (Ellen Pompeo) และเรื่องราวต่างๆ รอบๆ ตัวเธอ เมื่อเธอใช้ชีวิตเป็นศัลยแพทย์อินเทิร์น ณ โรงพยาบาล Seattle Grace (ในซีแอตเทิล, รัฐวอชิงตัน เธอและเพื่อนอินเทิร์นของเธอได้กลายเป็นแพทย์เรซิเด้นท์ ผ่านอุปสรรคต่างๆนานา จนได้เป็นอาจารย์แพทย์ในที่สุด ในภาพยนตร์ชุดนี้ประกอบด้วยนักแสดงทั้งหมดร่วมแสดง แต่ Meredith นั้นเป็นตัวละครกลาง และเป็นผู้บรรยายในตอนต้นและท้ายของรายการทุกๆ ตอนเป็นส่วนใหญ่
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาบลานอ
จัดแสดงเหล็กขูด หรือกระต่ายขูดมะพร้าวรูปทรงต่าง ๆ ซึ่งทำมากจากวัสดุหลายชนิด เช่น ไม้ เหล็ก กระดูกช้าง เป็นต้น ตลอดจนเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จะนำเนื้อมะพร้าวมาใช้ประโยชน์ เช่น เหล็กปอกเปลือกมะพร้าว เหล็กแงะเนื้อมะพร้าว กรามช้าง และตรอง ที่ใช้กรองน้ำกะทิ สำหรับทำอาหาร เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์จากกะลามะพร้าว เช่น เครื่องใช้ในครัวเรือน เครื่องดนตรี (ซออู้) เป็นต้น
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ชื่อของภาพยนตร์ชุดนี้เป็นการอ้างอิงถึงหนังสือเรียนกายวิภาคศาสตร์ชื่อ Gray's Anatomy ซึ่งเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยให้เป็นชื่อของตัวละครกลาง (Meredith Grey)
นักแสดงและตัวละคร
ตัวละครของภาพยนตร์ชุดนี้รวมถึงกลุ่มศัลยแพทย์อินเทิร์นและแพทย์สาขาต่างๆ ซึ่งเป็นที่ปรึกษาของอินเทิร์นทั้งชีวิตด้านการงานและด้านส่วนตัว ฃ
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาบลานอ
จัดแสดงอุปกรณ์ตัวอย่างจำลอง และภาพถ่ายเกี่ยวกับการเล่นและกีฬาในท้องถิ่นภาคใต้ เช่น กรือโต๊ะ บานอ สะบ้า ลูกข่าง ซัดต้ม หมากขุม ซัดราว ชักว่าว ชนวัว ชนแพะ ฟันควาย ตีไก่ เป็นต้น ซึ่งการเล่นและกีฬาบางอย่าง เป็นการแข่งขันเพื่อบันเทิงสนุกสนาน แต่บางอย่างนอกจากเล่นเพื่อความสนุกรื่นเริงแล้วก็ยังเป็นการพนันอีกด้วย
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
นักแสดงและตัวละคร
อินเทิร์น:
แพทย์เรซิเด้นท์: แพทย์ที่ปรึกษา:
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาบลานอ
จัดแสดงเกี่ยวกับ เครื่องกำเนิดไฟและเครื่องตามไฟ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการการใช้ไฟให้แสงสว่างของชาวใต้ เช่น เหล็กไฟตบ เหล็กไฟตี และตะเกียงรูปแบบต่าง ๆ เช่น ตะเกียงคางคก ตะเกียงไข่เป็ด ตะเกียงเจ้าพายุ ตะเกียงแสงจันทร์ ตะเกียงกลีบบัว ตะเกียงรั้ว ตะเกียงกล้อง เป็นต้น
จัดแสดงเครื่องแก้วที่พบและใช้กันในภาคใต้ มีการใช้แก้วเป็นเครื่องประดับมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เช่น ลูกปัด กำไลแก้ว เป็นต้น จัดแสดงภาชนะแก้วชนิดต่าง ๆ ที่ใช้ในครัวเรือน โดยจำแนกตามสี ภาชนะแก้วที่ใช้ใส่เครื่องสำอาง เครื่องหอม ขวดแก้วและขวดโหล หลายรูปแบบตลอดจนทุ่นแก้วอวนทะเล และลูกแก้วซึ่งเป็นของเล่นสำหรับเด็ก
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
นักแสดงและตัวละคร
ตัวละครในอดีต:
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาปั้นหยา
จัดแสดงเครื่องใช้ที่ทำด้วยโลหะ และโลหะผสม เช่น เงิน ตะกั่ว ทองแดง สำริด นาก ทองเหลือง เป็นต้น ซึ่งภาชนะบางชนิดจัดแสดงให้เห็นถึงลักษณะการใช้สอย เช่น ขันหมาก เครื่องเชี่ยน กระบอกขนมจีน เป็นต้น จัดแสดงเกี่ยวกับประวัติพัฒนาการ และการแพร่กระจายของศาสนาอิสลามในภาคใต้ รวมทั้งวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของชาวใต้ที่นับถือศาสนาอิสลาม จัดแสดงเกี่ยวกับการละเล่นและดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ด้วยระบบมัลติมีเดีย (Multimedia) ได้แก่ หนังตะลุง โนรา กาหลอ ลิเกป่า ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีโรงหนังตะลุงจำลอง รูปหนังตะลุง หุ่นแสดงท่ารำโนรา หุ่นนักดนตรีโนรา เครื่องดนตรีพื้นบ้าน และประวัติศิลปินแห่งชาติที่เป็นชาวใต้ จัดแสดงพัฒนาการของเหรียญและเงินตราที่ใช้ในประเทศไทย และในภาคใต้ รวมทั้งเหรียญและ เงินตราต่างชาติที่พบในภาคใต้ เช่น เหรียญจีนสมัยราชวงศ์ต่าง ๆ เหรียญเงินตราของชาวชวา มลายู ตลอดจนเหรียญเงินตราของประเทศในยุโรปที่ใช้ในประเทศอาณานิคม เป็นต้น จัดแสดงเกี่ยวกับศาสนาพุทธ และศาสนาพราหมณ์ในภาคใต้ โดยใช้ศาสนวัตถุที่เป็นวัตถุของจริง จำลองภาพเขียนและภาพถ่าย เช่น ฐานศิวลึงค์ ใบเสมา ธรรมาสน์ ภาพถ่ายจิตรกรรมฝาผนัง วัดมัชฌิมาวาสฯ จังหวัดสงขลา วัดชลธาราสิงเห จังหวัดนราธิวาส วัดวัง จังหวัดพัทลุง เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีภาพเขียนท่านพุทธทาสภิกขุ และท่านปัญญานันทะภิกขุ อีกด้วย
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
นักแสดงและตัวละคร
1 เป็นตัวละครหลักตั้งแต่ฤดูกาลที่สี่; เป็นนัแสดงรับเชิญก่อนหน้านี้
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาจั่ว
จัดแสดงรูปหล่อสามสมเด็จเพื่อนเกลอ ได้แก่ สมเด็จเจ้าพะโคะ (หลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืด) สมเด็จเจ้าเกาะยอและสมเด็จเจ้าเกาะใหญ่ และจัดแสดงประเพณีการเกิดแบบโบราณ หมอตำแยเป็นผู้ทำคลอด การอยู่ไฟ เครื่องใช้ในการบริบาลทารก และการเลี้ยงดูทารก เช่น จัดแสดงหุ่นเด็กหัดเดินโดยใช้กระบอกเวียน
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
นักแสดงและตัวละคร
2 เป็นตัวละครหลักตั้งแต่ฤดูกาลที่สาม; เป็นนักแสดงรับเชิญก่อนหน้านี้
3 เป็นตัวละครหลักตั้งแต่ฤดูกาลที่สองถึงสาม; เป็นนักแสดงรับเชิญก่อนหน้านี้
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาจั่ว
จัดแสดงการละเล่นของเด็ก โดยใช้หุ่นแสดงการละเล่นของเด็ก ได้แก่ การเล่นซัดราว การเล่นว่าว การเล่นปั้นวัวปั้นควาย นอกจากนี้ยังแสดงของเล่นเด็กพื้นบ้านภาคใต้จากวัตถุจริง เช่น ว่าว ฉับโผง ลูกข่าง เป็นต้น
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
นักแสดงและตัวละคร
4 เป็นตัวละครหลักตั้งแต่ฤดูกาลที่หนึ่งถึงสาม
ความหลากหลายด้านเชื้อชาติ
ผู้สร้างภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้ภูมิใจตนเองกับการใช้เทคนิคที่ว่า Blind-Casting ซึ่งทำให้ได้รับนักแสดงหลากหลายเชื้อชาติ นักแสดงของ Grey's Anatomy ล้วนได้รับบทโดยไม่ได้กำหนดเชื้อชาติ เป็นทรรศนะความหลายที่ผู้สร้างรายการ (Shonda Rhimes) ต้องการให้เกิดขึ้น โดยนักเขียนเลือกสาขาที่แพทย์แต่ละคนถนัดอย่างระมัดระวังเพื่อทำให้เกิดความคล้ายคลึงระหว่างตัวละครและเป็นสิ่งที่จะบอกให้เห็นถึงการพัฒนาของตัวละครในภายหน้า ให้เกิดความซับซ้อนต่อภาพยนตร์ชุด
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาจั่ว
จัดแสดงการฝากตัวเข้าเรียน ผูกเกลอ การช่วยการ โดยใช้หุ่นแสดงประกอบการนำเด็กไปฝากตนเข้าเรียนกับพระสงฆ์ที่วัด หุ่นการตกลงเป็นเพื่อนเกลอ และหุ่นที่แสดงกิจกรรมช่วยกันทำงานหรือเรียกว่า "ช่วยการ" เช่น การช่วยกันสร้างบ้าน เป็นต้น
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
สถานที่
Fisher Plaza ซึ่งเป็นสถานที่ในซีแอตเทิลของสถานีโทรทัศน์ ABC, KOMO-TV ใช้ถ่ายทำเป็นฉากด้านนอกของโรงพยาบาล Seattle Grace ซึ่งทำให้ Seattle Grace นี้อยู่ใกล้กับ Space Needle หรือรถไฟรางเดียวในซีแอตเทิล และสถานที่ที่โด่งดังอื่นๆ ในพื้นที่ แต่ถึงอย่างไรก็ตาม ฉากนอกและในของโรงพยาบาลส่วนใหญ่ไม่ได้ถ่ายทำที่ซีแอตเทิล แต่ถ่ายทำที่ VA Sepulveda Ambulatory Care Center ใน North Hills, ลอสแอนเจลิส, แคลิฟอร์เนีย ในขณะที่ภายในบ้านของ Meredith เป็นฉากที่ถูกสร้างขึ้นมา และบ้านจริงๆ ที่ใช้ถ่ายทำฉากนอกบ้านนั้นถ่ายทำในซีแอตเทิล
ฤดูกาลที่หนึ่ง: ค.ศ. 2005
ฤดูกาลแรกเริ่มออกอากาศในวันอาทิตย์ที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 2005 และจบฤดูกาลในวันที่ 22 พฤษภาคม ค.ศ. 2005 ทางสถานีโทรทัศน์ได้มีคำสั่งให้ลดจำนวนตอนในฤดูกาลแรกลงจากสิบสี่ตอน เหลือเพียงเก้าตอน
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาคารกลุ่มบ้านหลังคาจั่ว
จัดแสดงประเพณีการบวช โดยใช้หุ่นจัดแสดงการลาบิดามารดาไปบวช การโกนผม การแห่นาค พิธีบวชภายในอุโบสถ และพระสงค์บวชใหม่ ออกบิณฑบาตร
จัดแสดง 3 เรื่อง ได้แก่ จัดแสดงความเชื่อโชคชะตาราศี และวัฒนธรรมการรักษาพยาบาล โดยจัดหุ่นจำลองการแสดงดูหมอ การรักษาโดยการนวด และห้องแสดงการรักษาพยาบาลแบบโบราณ จัดแสดงการออกปากกินวาน โดยใช้หุ่นแสดงการเตรียมอาหารเพื่อเลี้ยงแขกที่มาช่วยงาน การช่วยกันเก็บข้าวในนา และการเก็บข้าวไว้ในยุ้งฉาง นอกจากนี้ยังจัดแสดงประเพณีขึ้นเบญจารดน้ำดำหัว โดยจำลองเรือนยอดเบญจา ท่อน้ำที่แกะสลักเป็นรูปพญานาค และเรือสำหรับใส่น้ำ รวมทั้งเสื้อผ้าสำหรับผลัดเปลี่ยนเมื่ออาบน้ำเสร็จแล้ว โดยแยกเป็น 2 สำรับ ได้แก่ สบงจีวร สำหรับพระสงฆ์ และเสื้อผ้าใหม่สำหรับผู้เฒ่าผู้แก่ ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของคนในหมู่บ้าน
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่หนึ่ง: ค.ศ. 2005
Meredith Grey เป็นลูกสาวของอดีตศัลยแพทย์ที่มีชื่อเสียง Ellis Grey ได้กลายมาเป็นอินเทิร์นที่โรงพยาบาล Seattle Grace ซึ่งทำให้เธอได้พบกับอินเทิร์นคนอื่นๆ คือ Cristina Yang, Isobel "Izzie" Stevens, และ George O'Malley ซึ่งจะกลายเป็นเพื่อนที่ใกล้ชิดในโปรแกรมอินเทิร์นนี้ ตัวละครอื่นๆ คือแพทย์หญิง Miranda Bailey ซึ่งมีชื่อเล่นว่า "นาซี"; Alex Karev ซึ่งเป็นอินเทิร์นอีกคนที่ไม่ค่อยยุ่งกับอินเทิร์นคนอื่น (โดยเฉพาะ Izzie) ; และศัลยแพทย์ชื่อดังอย่างนายแพทย์ Derek Shepherd และนายแพทย์ Preston Burke โดยมีหัวหน้าแผนกศัลยกรรมคือ Richard Webber ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นมากกว่าเพื่อนกับมารดาของ Meredith ในตอนต้นของฤดูกาลนี้นำเสนอเหตุการณ์การเป็นอินเทิร์นในระยะแรก และชีวิตวันต่อวันของศัลยแพทย์อินเทิร์น และเรื่องราวเสริมอย่างการเก็บความลับของ Meredith (เมื่อมารดาของเธอเป็นโรคอัลไซเมอร์) และความสัมพันธ์ของเธอกับนายแพทย์ Shepherd เรื่องราวอื่นๆ รวมถึงการที่ George หลงรัก Meredith และการแย่งชิงอำนาจกันของนายแพทย์ Burke และนายแพทย์ Shepherd ในโรงพยาบาล ตอนจบของฤดูกาลนี้นำเสนอ Kate Walsh ซึ่งแสดงเป็นแพทย์หญิง Addison Montgomery-Shepherd หรือภรรยาที่เหินห่างของ Derek
ฤดูกาลที่สอง: ค.ศ. 2005-2006
ฤดูกาลที่สองเริ่มออกอากาศในวันอาทิตย์ที่ 25 กันยายน ค.ศง 2005 และจบฤดูกาลในวันที่ 14 และ 15 พฤษภาคม ค.ศ. 2006 ด้วยตอนจบสามตอนที่ออกอากาศทั้งสองวัน ในตอนแรก ฤดูกาลที่หนึ่งมี 14 ตอน ซึ่งเป็นรายการในช่วง Midseason ของสถานี ABC แต่ถึงอย่างไรก็ตาม มีการตัดสินใจให้จบฤดูกาลเร็วขึ้นเพราะผู้บริหาร ABC ต้องการให้ฤดูกาลแรกของภาพยนตร์ชุดนี้จบพร้อมกับ Desperate Housewives (ซึ่งออกอากาศก่อน Grey's Anatomy มาสองฤดูกาลแล้ว) ผู้ผลิต Grey's Anatomy ตัดสินใจจบฤดูกาลแรกด้วยตอนที่เก้า และนำตอนที่เหลือไปไว้ในฤดูกาลที่สอง ทำให้ตอนที่ 10-14 ออกอากาศเป็นห้าตอนแรกของฤดูกาลที่สอง โดย ABC ได้สั่งให้ผลิตอีก 22 ตอน โดยรวมแล้วทำให้ฤดูกาลที่สองมี 27 ตอน
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
ลานบนอาคารนวภูมินทร์
จัดแสดงข้อมูลที่เกี่ยวกับเมืองสงขลาทั้งที่เป็นวัตถุของจริง เอกสารหรือสื่อที่ให้ความรู้ในด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีรวมทั้งสถานที่สำคัญ เช่น แผนที่เมืองสงขลา หัวเขาแดง เมืองสงขลาฝั่งแหลมสน เมืองสงขลาปัจจุบัน ตลอดจนหุ่นจำลองประตูเมืองสงขลา เป็นตน นอกจากนี้ยังจัดทำบันทึกเหตุการณ์สำคัญ ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเมืองสงขลา และรวบรวมประวัติบุคคลชาวเมืองสงขลาที่ทำคุณประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติอีกด้วย
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สอง: ค.ศ. 2005-2006
จุดความสนใจหลักในฤดูกาลที่สองนั้นเป็นความสัมพันธ์ของ Meredith และ Derek เมื่อต้องหยุดลงอย่างทันทีที่ทราบความจริงว่านายแพทย์ Shephered ยังแต่งงานอยู่กับศัลยแพทย์หญิง Addison Montgomery-Shepherd ส่วน Izzie และ Alex เริ่มมีความสัมพันธ์ด้วยกันเอง (แต่ก็ต้องจบลงเมื่อ Izzie ตกหลุมรักกับคนไข้โรคหัวใจ ชื่อ Denny Duquette) และความสัมพันธ์อย่างเดียวกันก็เกิดขึ้นกับ Christina Yang และ Burke ด้านแพทย์หญิง Bailey ก็ได้ตั้งครรภ์ และเรื่องราวโศกนาฏกรรมของ Meredith ก็ได้ถูกเปิดเผย ในอาทิตย์นี้รายการนี้ออกอากาศหลังจาก Super Bowl (วันที่ 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006) ทำให้มีผู้ชมสูง มากกว่ารายการที่ออกอากาศก่อนหน้านั้น นั่นคือ Desperate Housewives
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
ลานบนอาคารนวภูมินทร์
จัดแสดงวรรณกรรมท้องถิ่นภาคใต้ประเภทลายลักษณ์ ได้แก่ หนังสือบุดหรือสมุดข่อย และสมุดใบลาน นอกจากนี้ ได้จัดแสดงวรรณกรรมท้องถิ่นที่ปริวรรตแล้ว และเปิดบริการข้อมูลให้แก่บุคคลภายนอกเข้าศึกษาค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับวรรณกรรมท้องถิ่น
จัดเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ ทักษิณคดีที่ใช้สิ่งพิมพ์เป็นสื่อ ทั้งที่เป็นข่าวสาร บทความ บทวิจารณ์ รายงานประจำปี เอกสารประกอบการประชุมสัมมนา ตำรา งานวิจัย และรวบรวมเอกสารเก่า ๆ ที่เกี่ยวกับทักษิณคดีโดยวิธีถ่ายสำเนา นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งศึกษา ค้นคว้าให้บริการข้อมูลแก่ นักวิชาการ นิสิต นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สอง: ค.ศ. 2005-2006
เมื่อฤดูกาลที่สองจบลงในวันที่ 15 พฤษภาคม ค.ศ. 2006 รายการนี้ก็ได้มีแขกรับเชิญสองคน นั่นคือ Sara Ramirez (Callie Torres) และ Eric Dane (Mark Sloan) ซึ่งกลายมาเป็นตัวละครประจำของรายการ
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
ลานบนอาคารนวภูมินทร์
จัดเก็บรวบรวมข้อมูลประเภท เสียง ในรูปของเทปบันทึกเสียง โดยจำแนกหมวดหมู่ตามเนื้อหา เป็นคลังข้อมูลเสียงที่ให้ความรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมภาคใต้ ซึ่งเปิดบริการให้บุคคลทั่วไปได้ศึกษาค้นคว้า ด้วยเครื่องบริการที่ทันสมัย สะดวก และรวดเร็ว
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สาม: ค.ศ. 2006-2007
การย้ายไปออกอากาศในวันพฤหัสบดีนั้นทางสถานีมีความมั่นใจมากเนื่องมาจากได้ค่าโฆษณาเพิ่มบ้างด้วยเล็กน้อยตั้งแต่สตูดิโอภาพยนตร์ส่วนใหญ่ระดมโฆษณาภาพยนตร์ในตอนเย็นวันพฤหัสบดีเพื่อ Box Office ในวันเสาร์และอาทิตย์ และการย้ายการออกอากาศนี้ก็ยังถูกอ้างอิงไปถึงสถานี NBC ที่ตอนแรกตั้งใจจะออกอากาศภาพยนตร์ชุดใหม่ Studio 60 on the Sunset Strip ในคืนวันพฤหัสบดี เวลา 9PM (เวลาตะวันออก) แต่ก็ย้ายไปออกอากาศในคืนอื่นแทน ในวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2006 ABC ได้ประกาศเวลาฤดูกาลที่สามจะออกฉายรอบปฐมทัศน์ในวันที่ 21 กันยายน ค.ศ. 2006
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
ลานบนอาคารนวภูมินทร์
จัดเก็บข้อมูลเกี่ยวกับทักษิณคดี ด้วยระบบภาพ ทั้งภาพถ่าย ภาพพิมพ์ ภาพลายเส้น สไลด์ แถบวีดีทัศน์ และภาพยนตร์ รวมทั้งผลิตรายการเป็นโสตทัศนูปกรณ์เกี่ยวกับทักษิณคดี ด้วยระบบวีดีทัศน์ และ CD-ROM ซึ่งเปิดบริการด้านข้อมูลแก่นักวิชาการ นิสิต นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สาม: ค.ศ. 2006-2007
ภาพยนตร์ชุดนี้เริ่มออกอากาศอีกครั้งในเวลาใหม่ ซึ่งเป็นวันพฤหัสบดี ในวันที่ 6 กรกฎาคม ค.ศ. 2006 โดยเป็นการออกอากาศซ้ำสองตอนแรกของภาพยนตร์ชุดนี้ ก็คือตอน "A Hard Day's Night" ในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม ภาพยนตร์ชุดนี้ได้ออกอากาศสองตอนทุกๆ สัปดาห์ นั่นคือในเวลาใหม่วันพฤหัสบดี และในเวลาเก่าวันอาทิตย์ เมื่อ Grey's Anatomy รอบปฐมทัศน์ของฤดูกาลที่สามเริ่มออกฉาย รายการนี้มีผู้ชมมากที่สุด และสามารถคว้าที่หนึ่งไปได้จาก CSI: Crime Scene Investigation ในช่วงเวลา 9PM โดยมีคนดูมากถึง 25.14 ล้านคน และเรทติ้งคนดูในช่วงอายุ 18-49 สูงถึง 10.9 เรทติ้ง ซึ่งตอนปฐมทัศน์ของฤดูกาลนั้นของ CSI มีผู้ชม 22.04 ล้านคน และเรทติ้งในช่วง 18-49 มี 7.5 เรทติ้ง
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
ลานบนอาคารนวภูมินทร์
จัดรวบรวมและบริการข้อมูลที่เกี่ยวกับทักษิณคดี ด้วยระบบคอมพิวเตอร์เพื่อเชื่อมโยงกับสถาบันทางวัฒนธรรมอื่น ๆ และให้บริการสืบค้นข้อมูลทางวัฒนธรรมภาคใต้
อาศรมศิลปกรรมทักษิณ
อาศรมศิลปกรรมทักษิณ ฝ่ายส่งเสริมเผยแพร่และพัฒนา สถาบันทักษิณคดีศึกษา มีภาระหน้าที่ในการเก็บรวบรวม ศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลทางวิชาการศิลปกรรม และนำผลงานทาง ศิลปกรรมตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนกระทั่งสมัยปัจจุบันมาจัดระบบ จัดเก็บ และจัดแสดงข้อมูลเป็นห้องนิทรรศการถาวร ประกอบด้วย
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สาม: ค.ศ. 2006-2007
ฤดูกาลที่สามจบลงในวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 โดยเมื่อใกล้ตอนจบของฤดูกาลนี้ Burke ได้ยกเลิกการแต่งงานของเขากับ Christina ที่โบสถ์ ส่วนหัวหน้าแผนกศัลยกรรม หรือนายแพทย์ Webber ก็ยังคงเป็นหัวหน้าเช่นเดิม Callie ถูกแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าแพทย์เรซิเด้นท์ และ George ได้รู้ว่าเขาสอบไม่ผ่านการสอบอินเทิร์นปลายภาค ส่วนความสัมพันธ์ระหว่าง Derek และ Meredith รวมถึงรักสามเศร้าระหว่าง Callie, George และ Izzie ก็ยังไม่มีข้อยุติ และท้ายสุด Addision ตัดสินใจเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยการย้ายไปลอสแอนเจลิส ซึ่งก็คือในภาพยนตร์ชุดใหม่ Private Practice
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาศรมศิลปกรรมทักษิณ
จัดแสดงศิลปะถ้ำ โดยการจำลองบรรยากาศในถ้ำและนำเสนอภาพถ่ายศิลปะถ้ำตามแหล่งโบราณคดีในภาคใต้ และจัดแสดงภาพจิตรกรรมไทยบนฝาผนังวัดสำคัญต่าง ๆ ในภาคใต้ ซึ่งประกอบด้วยภาพพุทธประวัติประกอบกับลวดลายต่าง ๆ แบบไทยโบราณ
จัดแสดงพระราชประวัติด้านศิลปะของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และแสดงผลงานศิลปกรรมจากฝีพระหัตถ์
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สี่: ค.ศ. 2007-2008
รายการนี้ได้มีการต่อสัญญาให้ทำฤดูกาลที่สี่ต่อ โดยตอนแรกเริ่มฉายวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 2007
ในบล็อกออนไลน์อย่างเป็นทางการของผู้สร้าง (Shonda Rhimes) ได้ให้คำใบ้เกี่ยวกับเรื่องราวบางส่วนในฤดูกาลที่สี่ โดยกล่าวว่า Mark Sloan จะได้รับบทบาทที่ยิ่งใหญ่กว่า และในส่วนผลที่ตามมาหลังจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับ Derek Shepherd และ Christina Yang นั้นจะน่าติดตาม เนื่องจากเธอต้องช่วยสร้างภาพยนตร์ชุดทั้ง Grey's Anatomy และ Private Practice ทำให้ Rhimes นัดทำงานแบบวันต่อวันให้กับนักเขียนและผู้บริหารอำนวยการสร้างชื่อ Krista Vernoff
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาศรมศิลปกรรมทักษิณ
จัดแสดงประวัติและผลงานของศิลปินแห่งชาติชาวภาคใต้ทุกสาขา อาทิ ทัศนศิลป์ วรรณศิลป์ คีตศิลป์ และศิลปะพื้นบ้าน นับตั้งแต่เริ่มประกาศรางวัลศิลปินแห่งชาติจนกระทั่งปัจจุบัน
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สี่: ค.ศ. 2007-2008
เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของรายการ ที่นักแสดงประจำหลายคนไม่ได้กลับมาแสดง เนื่องจากตัวละครของ Kate Walsh ถูกย้ายไปอยู่ในภาพยนตร์ชุด Private Pracetice แทน และในวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 2007 ได้มีการประกาศว่า สัญญาของ Isaiah Washington ไม่ได้ถูกต่อสัญญา และอดีตนักแสดงจากภาพยนตร์ชุด Reunion อย่าง Chyler Leigh แสดงเป็นแขกรับเชิญในสองตอนสุดท้ายของฤดูกาลที่สาม โดยแสดงเป็น Lexie Grey ซึ่งเป็นอินเทิร์นคนใหม่และยังเป็นน้องสาวครึ่งสายเลือดคนเล็กของ Grey อีกด้วย ในวันที่ 11 มิถุนายน ค.ส. 2007 ได้มีการประกาศว่า Leigh จะกลายมาเป็นนักแสดงประจำในภาพยนตร์ชุดนี้ แทนที่จะเป็นแขกรับเชิญแสดง 13 ตอนในภาพยนตร์ชุดตามที่ได้วางแผนไว้ก่อนหน้า
นักแสดงจาก The Silence of the Lambs อย่าง Brooke Smith ได้เข้าร่วมเป็นนักแสดงประจำของรายการ โดยแสดงเป็นแพทย์หญิง Erica Hahn เริ่มตั้งแต่ตอนที่ห้าของฤดูกาลนี้ เธอมาแทนที่ Preston Burke โดยเห็นหัวหน้าแผนกศัลยกรรมด้านหัวใจ
สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาศรมศิลปกรรมทักษิณ
แสดงประวัติและผลงานของศิลปินภาคใต้ ผู้มีชื่อเสียงและมีคุณูปการต่อสังคมภาคใต้รวมทั้งผลงานของเยาวชนที่ได้รับรางวัลจากการประกวดผลงานศิลปกรรมเยาวชนทักษิณ
แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย
ฤดูกาลที่สี่: ค.ศ. 2007-2008
และยังมีการประกาศอีกว่า ตัวละครชายอีกคนจะมาแสดงในภาพยนตร์ชุดนี้ ซึ่งตัวละครนี้จะกลายมาเป็นคู่แข่งของนายแพทย์ Derek Shepherd แขกรับเชิญจากฤดูกาลที่สามรวมถึงนักแสดงอย่าง Edward Herrmann จากเรื่อง Gilmore Girls ได้ปรากฏตัวสามตอน ส่วน Seth Green จาก Buffy the Vampire Slayer แสดงสองตอน Lauren Stamile แสดงเล่นพยาบาลชื่อ Rose ซึ่งตกหลุมรักต่อ Derek นักแสดงจาก Dawson's Creek อย่าง Joshua Jackson ในตอนแรกได้ถูกนัดให้แสดงในเรื่องโดยแสดงเป็นนายแพทย์เริ่มตั้งแต่ตอนที่สิบเอ็ดของฤดูกาลที่สี่. แต่ก็ถูกยกเลิกไปเนื่องมาจากการเกิด Strike ของสมาคมนักเขียนอเมริกัน
ฤดูกาลที่ห้า: ค.ศ. 2008-2009
ฤดูกาลนี้เริ่มออกอากาศเมื่อวันที่ 25 กันยายน ค.ศ. 2008
ฤดูกาลที่แปด: ค.ศ. 2011-2012
รายการได้ทำสัญญาต่ออีกครั้ง เป็นฤดูกาลที่แปด โดยจะเริ่มออกอากาศในช่วง กันยายน ค.ศ. 2011
Private Practice
ในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2007 The Wall Street Journal รายงานข่าวว่า ABC กำลังรับซื้อรายการจากผู้สร้างเดียวกับกับ Grey's Anatomy ซึ่งมีตัวละคร Addison Montgomery อยู่ด้วย ในวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 ได้มีการออกอากาศ Grey's Anatomy สองตอนโดยเป็นตอนนำร่องของรายการ Private Practice ไปในตัวด้วย โดย ABC ซื้อ Private Practice อย่างเป็นทางการสำหรับผังรายการในฤดูใบไม้ร่วงปี 2007 ณ วันที่ 11 พฤษภาคม เก้าตอนแรกของภาพยนตร์ชุดใหม่นี้ออกอากาศในคืนวันพุธ เวลา 9PM (เวลาตะวันออก) และ 8PM (เวลาอเมริกากลาง) โดยรอบปฐมทัศน์ออกฉายวันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 2007 ผ่านทางสถานีโทรทัศน์ ABC
ในขณะที่ภาพยนตร์ชุดเริ่มได้รับความนิยมทางด้านเรทติ้งและ ABC ก็ได้สั่งผลิตภาพยนตร์ชุดให้ครบทั้งฤดูกาล แต่การผลิตก็ต้องหยุดชะงักอันเนื่องมาจากการเกิด Strike ของสมาคมนักเขียนอเมริกัน ซึ่งเป็นกรณีเดียวกันกับภาพยนตร์ชุด Grey's Anatomy
เรทติ้งโทรทัศน์ในสหรัฐอเมริกา
การจัดอันดับเรทติ้งประจำฤดูกาล (วัดจากจำนวนผู้ชมเฉลี่ยต่อตอน) ของรายการ Grey's Anatomy
วัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า
วัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า อันมีชื่อรหัสว่า AZD1222 มีตราสินค้าต่างๆ รวมทั้ง Covishield และ Vaxzevria เป็นวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่ใช้ไวรัสเป็นเวกเตอร์หรือเป็นพาหะ และฉีดเข้าในกล้ามเนื้อเพื่อป้องกันโรคโควิด-19 มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดและบริษัทแอสตร้าเซนเนก้าได้พัฒนาขึ้นโดยใช้อะดีโนไวรัสของชิมแปนซีที่ได้ดัดแปลงพันธุกรรมชื่อว่า ChAdOx1 งานศึกษาที่ทำในปี2020 พบประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ร้อยละ 76 ในการป้องกันโรคที่แสดงอาการเริ่มตั้งแต่วันที่22 หลังจากฉีดโดสแรกและร้อยละ 81.3 หลังจากฉีดโดสที่สอง ส่วนงานวิเคราะห์ในปี2021 พบว่า สำหรับการติดเชื้อที่แสดงอาการ หลังจากได้โดสที่สอง วัคซีนมีประสิทธิภาพร้อยละ 66 ต่อสายพันธุ์อัลฟา (อังกฤษ) และร้อยละ 60 ต่อสายพันธุ์เดลตา (อินเดีย)
ในวันที่30 ธันวาคม 2020 สหราชอาณาจักรเป็นประเทศแรกที่ได้อนุมัติให้ใช้วัคซีน โดยฉีดวัคซีนนอกการทดลองเป็นเข็มแรกในวันที่4 มกราคม 2021 หลังจากนั้น องค์กรต่างๆ ทั่วโลกจึงได้อนุมัติให้ใช้วัคซีนรวมทั้งสำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) องค์กรควบคุมของออสเตรเลีย (TGA) และองค์การอนามัยโลก จนถึงวันที่27 เมษายน 2021 วัคซีนนี้ได้รับอนุญาตให้ใช้ในประเทศ 137 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ประเทศบางประเทศได้จำกัดให้ใช้วัคซีนเฉพาะในคนสูงอายุเท่านั้น เพราะผลไม่พึงประสงค์ของวัคซีนที่อาจมีในคนอายุน้อยกว่าแม้จะเกิดน้อยมาก
จนถึงวันที่18 กรกฎาคม 2021 ประเทศไทยได้รับวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าทั้งหมด 8,193,500โดส คือญี่ปุ่นบริจาคให้ 1,053,000โดสและบริษัทส่งให้ที่เหลือ 7,140,500โดสโดยส่ง 1,651,100โดสให้ในเดือนกรกฎาคม
การใช้ทางการแพทย์
วัคซีนใช้ต้านการติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 เพื่อป้องกันโรคโควิด-19 ในผู้ใหญ่ผู้มีอายุ 18ปีขึ้น โดยฉีดโดสละ 0.5 มล. 2โดสในกล้ามเนื้อเดลทอยด์ (ต้นแขน) ซึ่งห่างกัน 4-12 สัปดาห์ แต่องค์การอนามัยโลกก็แนะนำให้ฉีดโดสที่สอง 8-12 สัปดาห์หลังโดสแรกเพื่อให้ได้ประสิทธิผลสูงสุด ไม่มีหลักฐานว่าจำเป็นต้องฉีดบูสต์เป็นเข็มที่3
ประสิทธิภาพของวัคซีน
ข้อมูลเบื้องต้นจากงานศึกษาสถานการณ์จริงในเมือง Botucatu ประเทศบราซิลที่แกมมาเป็นสายพันธุ์หลักแสดงประสิทธิภาพลดการติดเชื้อที่แสดงอาการได้ถึง 71% หลังจากประชากรทั้งหมด 81% (จากประมาณ 148,130คน) ได้วัคซีนโดสแรก
ประสิทธิศักย์ของวัคซีน
งานวิเคราะห์ที่ตีพิมพ์วันที่19 กุมภาพันธ์ 2021 แสดงประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ร้อยละ 76 ในการป้องกันการติดเชื้อแบบแสดงอาการโดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 22วันหลังจากโดสแรก และเพิ่มเป็นร้อยละ 81.3 เมื่อฉีดโดสที่สอง 12 สัปดาห์หรือยิ่งกว่าหลังจากโดสแรก ในวันที่22 พฤษภาคม สำนักงานสาธารณสุขอังกฤษ (Public Health England หรือพีเอชอี) ได้ตีพิมพ์ผลการวิเคราะห์ว่า หลังจากได้โดสที่สองสำหรับการติดเชื้อที่แสดงอาการ วัคซีนมีประสิทธิภาพร้อยละ 66 ต่อสายพันธุ์ B.1.1.7 (อังกฤษ) และร้อยละ 60 ต่อสายพันธุ์ B.1.617.2 (อินเดีย)
ข้อห้ามใช้
วัคซีนนี้ไม่ควรให้แก่คนที่มีโรคเส้นเลือดฝอยรั่ว (capillary leak syndrome)
ผลไม่พึงประสงค์
ในการทดลองทางคลินิก ผลข้างเคียงที่สามัญปกติจะมีอาการอ่อนจนถึงปานกลาง และดีขึ้นเองภายใน 2-3 วันหลังฉีดวัคซีน
การอาเจียน ท้องเสีย อาการบวมแดงที่จุดฉีด และการมีเกล็ดเลือดต่ำเกิดกับคนน้อยกว่า 1 ใน 10 ส่วนต่อมน้ำเหลืองบวม ความไม่อยากอาหาร เวียนศีรษะ ง่วงนอน เหงื่อออก ปวดท้อง คัน และเป็นผื่นเกิดกับคนน้อยกว่า 1 ใน 100 คน
ในกรณีที่มีน้อยมาก (น้อยกว่า 1 ในแสน) วัคซีนก่อลิ่มเลือดพร้อมกับอาการเกล็ดเลือดน้อย องค์กรควบคุมเวชภัณฑ์ (MHRA) ของสหราชอาณาจักรระบุว่า จนถึงวันที่14 เมย. 2021 มีการเกิดลิ่มเลือดพร้อมกับเกล็ดเลือดน้อย 7.9 กรณีหลังฉีดวัคซีน 1 ล้านโดส (น้อยกว่า 1 ในแสนคน)
เหมือนกับวัคซีนอื่นๆ แอนาฟิแล็กซิสและปฏิกิริยาแพ้อื่นๆ เป็นผลข้างเคียงอย่างหนึ่งของวัคซีน จึงต้องคอยดูแลอย่างใกล้ชิด สำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ประเมินว่า มีกรณีแอนาฟิแล็กซิส 41 กรณีเนื่องกับการฉีดวัคซีน 5 ล้านโดสในสหราชอาณาจักร
วัคซีนอาจมีผลให้เส้นเลือดฝอยรั่ว สำนักงานการแพทย์ยุโรปยังระบุกลุ่มอาการกิลแลง-บาร์เร (GBS) ว่าเป็นผลข้างเคียงที่มีน้อยมากของ Vaxzevria จึงให้มีคำเตือนในแผ่นผลิตภัณฑ์ของวัคซีน
เภสัชวิทยา
วัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้าเป็นวัคซีนที่ใช้เวกเตอร์เป็นอะดีโนไวรัสของชิมแปนซีซึ่งไม่สามารถแพร่พันธุ์ได้ เวกเตอร์มีลำดับยีนสำหรับโปรตีนหนาม (spike) ของไวรัสโควิด-19 ที่สมบูรณ์และทำให้แสดงออกได้อย่างมีประสิทธิภาพสุด (codon-optimized) ประกอบกับลำดับยีนนำ (leader sequence) คือ tissue plasminogen activator (tPA)
อะดีโนไวรัสแพร่พันธุ์ไม่ได้ก็เพราะได้ลบยีนสำคัญออกแล้วแทนที่ด้วยยีนที่เข้ารหัสโปรตีนหนาม (spike protein) ของไวรัสโควิด-19 หลังจากฉีดวัคซีน อะดีโนไวรัสซึ่งเป็นเวกเตอร์ก็จะเข้าไปในเซลล์แล้วปล่อยยีน ซึ่งก็จะนำส่งไปยังนิวเคลียสของเซลล์ต่อไป แล้วกลไกของเซลล์ก็จะถอดรหัสยีนเป็นเอ็มอาร์เอ็นเอแล้วแปลรหัสเป็นโปรตีนหนาม
โปรตีนสำคัญก็คือโปรตีนหนาม (spike protein) ซึ่งเป็นโปรตีนด้านนอกที่ทำให้ไวรัสโคโรนาในกลุ่ม SARS สามารถเข้าไปในเซลล์ผ่าน enzymatic domain ของเอนไซม์ที่ผิวเซลล์ คือ ACE2 (Angiotensin-converting enzyme 2) ได้ การผลิตโปรตีนชนิดนี้ของเซลล์หลังได้ฉีดวัคซีนจะกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันเข้าไปโจมตีไวรัสโคโรนาที่ติดจริงๆ ในภายหลังโดยอาศัยสารภูมิต้านทานและเซลล์เม็ดเลือดขาว (T-cell)
การผลิต
วัคซีนเสถียรในอุณหภูมิตู้เย็นแช่ยาธรรมดาและมีราคาขายให้ประเทศตะวันตกเป็นต้นประมาณ 3-4 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส (ประมาณ 94-125 บาท) ในวันที่17 ธันวาคม 2020 ทวีตของรัฐมนตรีงบประมาณแผ่นดินของประเทศเบลเยียมเปิดเผยว่า สหภาพยุโรปจะซื้อวัคซีนในราคา 2.16 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส (ประมาณ 68บาท) ซึ่งหนังสือพิมพ์สหรัฐเดอะนิวยอร์กไทมส์คาดว่า ราคาซื้อที่ถูกกว่าสหรัฐซื้ออาจเกี่ยวกับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานเพื่อผลิตวัคซีนของสหภาพยุโรป เป็นวัคซีนอันมีราคาถูกที่สุดซึ่งตกลงขายให้แก่สหภาพยุโรป โดยวัคซีนราคาสูงสุดคือวัคซีนของโมเดิร์นา (โดสละ 564บาท)
จนถึงเดือนมีนาคม 2021 สารออกฤทธิ์ของวัคซีนคือ ChAdOx1-SARS-COV-2 กำลังผลิตในโรงงานต่างๆ หลายแห่งในโลก ซึ่งแอสตร้าเซนเนก้าระบุว่ามี 25แห่งในประเทศ 15 ประเทศ รวมทั้งโรงงานของบริษัทสยามไบโอไซเอนซ์ในจังหวัดนนทบุรี โรงงานในสหราชอาณาจักรอยู่ที่เมืองออกซฟอร์ดและคีล โดยมีโรงงานบรรจุขวดปิดป้ายที่เร็กซ์แฮม โรงงานอื่นๆ รวมทั้งสถาบันเซรุ่มแห่งอินเดียในเมืองปูเน (อินเดีย) และโรงงานในเมืองไลเดิน (เนเธอร์แลนด์) อันเป็นโรงงาน 1 ใน 3แห่งที่ได้รับอนุมัติในสหภาพยุโรป
ประวัติ
วัคซีนสร้างขึ้นอาศัยการร่วมมือกันระหว่างสถาบันเจนเนอร์ (Jenner Institute) แห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดและแวกซี่เทค (Vaccitech) ซึ่งเป็นบริษัทเอกชนที่มีรากฐานจากมหาวิทยาลัย โดยได้ทุนจากบริษัทร่วมลงทุน Oxford Sciences Innovation, Google Ventures และ Sequoia Capital เป็นต้น วัคซีนชุดแรกๆ ที่ผลิตเพื่อทดลองทางคลินิกได้พัฒนาขึ้นโดยสถาบันเจนเนอร์และกลุ่มวัคซีนที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (Oxford Vaccine Group) โดยร่วมมือกับบริษัทอิตาลี Advent Srl ในกรุงโรม ผู้นำทีมเด่นๆ รวมทั้ง Sarah Gilbert, Adrian Hill, Andrew Pollard, Teresa Lambe, Sandy Douglas และ Catherine Green
การพัฒนาระยะต้นๆ
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2020 สถาบันเจนเนอร์ได้ตกลงร่วมมือกับบริษัทอิตาลี Advent Srl เพื่อผลิตวัคซีนแคนดิเดต 1,000โดสแรกให้ใช้ในการทดลองทางคลินิก
ในเดือนมีนาคม 2020 หลังจากที่มูลนิธิบิลและเมลินดาเกตส์ได้กระตุ้นให้มหาวิทยาลัยหาผู้ร่วมงานเป็นบริษัทขนาดใหญ่เพื่อพัฒนาและนำวัคซีนเข้าตลาด มหาวิทยาลัยจึงกลับคำมั่นที่ให้ไว้ก่อนว่าจะบริจาคสิทธิวัคซีนให้แก่ผู้ผลิตยาใดก็ได้ ต่อจากนั้น รัฐบาลสหราชอาณาจักรก็สนับสนุนให้มหาวิทยาลัยทำงานร่วมกับแอสตร้าเซนเนก้าแทนที่จะทำกับบริษัทเมอร์ค เพราะรัฐมนตรีอังกฤษเป็นห่วงว่าวัคซีนที่ผลิตในสหรัฐอาจไม่ส่งให้สหราชอาณาจักร อนึ่ง อาจมีประเด็นเรื่องผลประโยชน์ด้วยที่ทำให้มหาวิทยาลัยเข้าร่วมมือกับแอสตร้าเซนเนก้า
มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้ตกลงเรื่องสิทธิเบื้องต้นกับบริษัทแอสตร้าเซนเนก้าในเดือนพฤษภาคม 2020 เพื่อให้ผลิตวัคซีน 1 พันล้านโดสโดยไม่มีผลกำไรและสหราชอาณาจักรจะได้รับวัคซีนก่อน 100 ล้านโดส อนึ่ง สหรัฐก็ได้จองวัคซีน 300 ล้านโดสด้วยโดยบวกกับการได้สิทธิเพื่อทำการทดลองระยะที่3 ในสหรัฐ รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้ให้ทุน 68 ล้านปอนด์สเตอร์ลิง (ประมาณ 2,695 ล้านบาท) และรัฐบาลสหรัฐ 1,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 37,236 ล้านบาท) เพื่อใช้พัฒนาวัคซีน ในเดือนมิถุนายน 2020 สถาบันภูมิแพ้และโรคติดต่อแห่งชาติสหรัฐ (US National Institute of Allergy and Infectious Diseases, NIAID) ได้ยืนยันว่า การทดลองทางคลินิกระยะที่3 สำหรับวัคซีนจะเริ่มในเดือนกรกฎาคม 2020
วันที่4 มิถุนายน แอสตร้าเซนเนก้าประกาศว่าโปรแกรมโคแวกซ์ที่องค์การอนามัยโลกบริหารโดยได้รับเงินทุนจากเซพี (CEPI) และกาวีได้ลงทุน 750 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 23,273 ล้านบาท) เพื่อจองวัคซีน 300 ล้านโดสไปแจกจำหน่ายให้แก่ประเทศรายได้น้อย
การทดลองทางคลินิก
ในเดือนกรกฎาคม 2020 บริษัทได้ร่วมกับบริษัท IQVIA ซึ่งเป็นบริษัทข้ามชาติผู้ทำกิจการในการทดลองทางคลินิก เพื่อเร่งการทดลองในสหรัฐ ในวันที่31 สิงหาคม 2020 บริษัทประกาศว่า ได้เริ่มรับอาสาสมัคร 30,000คนในการทดลองระยะที่3 ซึ่งรัฐบาลสหรัฐเป็นผู้ให้ทุน
ในวันที่8 กันยายน 2020 บริษัทได้หยุดการทดลองทั่วโลกเพื่อตรวจสอบผลไม่พึงประสงค์ที่เกิดกับอาสาสมัครในสหราชอาณาจักร ต่อมาวันที่13 กันยายน จึงได้ดำเนินการต่อในสหราชอาณาจักรหลังจากเจ้าหน้าที่ควบคุมของรัฐสรุปว่า ปลอดภัย หลังจากนั้น ผู้เชี่ยวชาญได้วิจารณ์ความปลอดภัยของวัคซีนโดยให้ข้อสังเกตว่า บริษัทไม่ยอมให้รายละเอียดเกี่ยวกับปัญหาทางประสาทที่รุนแรงของอาสาสมัครสองคนที่ได้วัคซีนในบริเตน แม้การทดลองจะดำเนินต่อไปในสหราชอาณาจักร บราซิล แอฟริกาใต้ ญี่ปุ่น และอินเดีย แต่ก็ไม่ได้ดำเนินการต่อในสหรัฐจนถึงวันที่23 ตุลาคม เพราะกำลังตรวจปัญหากับอาสาสมัครคนหนึ่ง
ผลการทดลองระยะที่3
การตีพิมพ์ผลการวิเคราะห์ในระหว่างอย่างสมบูรณ์ในวันที่8 ธันวาคม 2020 จากการทดลองที่กำลังทำอยู่ 4แห่ง ซึ่งเป็นการทดลองแบบอำพราง แบบสุ่ม และมีกลุ่มควบคุม แสดงผลของวัคซีนอย่างชัดเจนขึ้น ในกลุ่มที่ได้รับวัคซีนโดสแรกเกิน 21วันแล้ว ไม่มีการเข้า รพ. หรือเกิดโรคที่รุนแรง ไม่เหมือนกับกลุ่มควบคุมที่เกิดกรณีถึง 10ราย เหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์และรุนแรงเกิดขึ้นประมาณเท่าๆ กันระหว่างกลุ่มที่ได้วัคซีนกับกลุ่มควบคุม คือไม่จัดว่าวัคซีนก่ออาการต่างๆ เกินอัตราที่มีอยู่โดยธรรมชาติ มีรายงานว่าเกิด transverse myelitis (TM) กับอาสาสมัครคนหนึ่งหลังจากได้วัคซีนโดสที่สองโดยอาจเกี่ยวกับวัคซีน และคณะประสาทแพทย์อิสระก็ได้วินิจฉัยว่า น่าจะเกิดความเสียหายที่ปลอกไมอีลินของเซลล์ประสาทในไขสันหลัง (spinal cord demyelination) ช่วงสั้นๆ ที่ไม่รู้สาเหตุ มีกรณี TM อีกสองกรณี กรณีหนึ่งในกลุ่มที่ได้วัคซีน อีกกรณีหนึ่งในกลุ่มควบคุม คณะประสาทแพทย์พิจารณาทั้งสองกรณีนี้ว่าไม่เกี่ยวกับการได้วัคซีน
งานวิเคราะห์ต่อมาที่ตีพิมพ์วันที่19 กุมภาพันธ์ 2021 แสดงประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ร้อยละ 76 ในการป้องกันการติดเชื้อที่แสดงอาการเริ่มตั้งแต่วันที่ 22วันหลังจากฉีดโดสแรกและร้อยละ 81.3 หลังจากฉีดโดสที่สองถ้าฉีดโดสที่สอง 12 สัปดาห์หรือยิ่งกว่าหลังจากโดสแรก แต่ผลไม่ได้แสดงว่าสามารถป้องกันการติดเชื้อแบบไม่แสดงอาการหลังจากฉีดแค่โดสเดียว เริ่มตั้งแต่วันที่14 หลังจากฉีดวัคซีนโดสที่สองตามกำหนดโดยมีระยะเวลาห่างจากโดสแรกต่างๆ กัน ผลแสดงว่าวัคซีนมีประสิทธิศักย์ร้อยละ 66.7 ในการป้องกันการติดเชื้อแบบแสดงอาการ แต่การป้องกันการติดเชื้อแบบไม่แสดงอาการก็ไม่ปรากฏผลที่ชัดเจน ประสิทธิศักย์ดีกว่าถ้าระยะเวลาระหว่างโดสมากกว่า โดยสูงสุดราวๆ ร้อยละ 80 เมื่อให้โดสที่สอง 12 สัปดาห์หรือยิ่งกว่าหลังจากโดสแรก
ในวันที่22 มีนาคม 2021 บริษัทประกาศผลในระหว่างของการทดลองระยะที่3 ซึ่งทำในสหรัฐและระบุว่า วัคซีนมีประสิทธิศักย์ป้องกันการติดเชื้อแบบแสดงอาการที่ร้อยละ 79 และการติดเชื้อแบบมีอาการรุนแรงและแบบที่ต้องเข้า รพ. เต็มร้อย แต่ในวันต่อมา สถาบันภูมิแพ้และโรคติดต่อแห่งชาติสหรัฐ (NIAID) ก็ประกาศคัดค้านว่า ผลนั้นอาจอาศัย "ข้อมูลเก่า" ซึ่งอาจทำให้เข้าใจข้อมูลประสิทธิศักย์ได้อย่างไม่สมบูรณ์ บริษัทภายหลังจึงแก้ค่าประสิทธิศักย์ของวัคซีนเหลือร้อยละ 76 หลังจากทบทวนข้อมูลอย่างละเอียดยิ่งขึ้น
ในวันที่28 มิถุนายน สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานผลเบื้องต้นของงานศึกษากับอาสาสมัครอายุน้อยกว่า 55ปีจำนวน 120 รายที่แสดงว่า การเลื่อนฉีดวัคซีนโดสที่สองไปจนถึง 45 สัปดาห์ทำให้ภูมิต้านทานตอบสนองได้ดีกว่า และการฉีดวัคซีนบูสต์เป็นโดสที่3 หลังจากฉีดวัคซีนครบเป็นเวลา 6เดือนก็ทำให้ภูมิคุ้มกันตอบสนองได้ดีเช่นกัน แม้ยังไม่ชัดเจนว่าจำเป็นต้องฉีดวัคซีนบูสต์ แต่ผลงานศึกษาช่วยแก้ความกังวลว่า ร่างกายจะสร้างภูมิต้านทานต่อไวรัสที่ใช้เป็นเวกเตอร์ของวัคซีน ซึ่งก็จะลดฤทธิ์ของวัคซีนที่อาจต้องฉีดทุกๆ ปี
ประสิทธิภาพของวัคซีนโดสเดียว
ประเทศสกอตแลนด์ทำงานศึกษาหนึ่งเกี่ยวกับประสิทธิภาพของวัคซีนไฟเซอร์-ไบออนเทคหรือของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้าโดสแรก สัมพันธ์กับการเข้ารักษาในโรงพยาบาลโดยเป็นงานศึกษาตามรุ่นตามแผน (prospective cohort study) กับคนในประเทศ 5.4 ล้านคน ในระหว่างวันที่ 8 ธค. 2020 ถึง 15 กพ. 2021 มีผู้ได้รับวัคซีนในงานศึกษานี้ 1,137,775คนโดย 490,000คนได้วัคซีนของ ออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า ซึ่งลดการเข้ารักษาเนื่องกับโควิดใน รพ. ได้ร้อยละ 94 หลังจากได้วัคซีนโดสเดียวที่ 28-34 วัน เมื่อรวมวัคซีนเข้าทั้งสองอย่าง วัคซีนโดสแรกลดการเข้ารักษาใน รพ. เนื่องกับโควิดได้อย่างสำคัญ ซึ่งก็ยังเป็นจริงเมื่อจำกัดการวิเคราะห์กับคนที่มีอายุ ≥80 ปีด้วย (ลดได้ร้อยละ 81) โดยคนที่มีอายุเกิน 65ปีโดยมากได้รับวัคซีนของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า
วัคซีนฉีดทางจมูก
ในวันที่25 มีนาคม 2021 มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้เริ่มการทดลองทางคลินิกระยะที่1 เพื่อตรวจประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ฉีดเข้าทางจมูก
การขึ้นทะเบียน
ประเทศแรกที่ให้อนุมัติเป็นการชั่วคราวหรือเป็นการฉุกเฉินสำหรับวัคซีนนี้ก็คือ สหราชอาณาจักร คือองค์กรควบคุมเวชภัณฑ์ (MHRA) ของประเทศเริ่มทบทวนข้อมูลประสิทธิศักย์และความปลอดภัยของวัคซีนตั้งแต่วันที่27 พฤศจิกายน 2020 แล้วอนุมัติให้ใช้ในวันที่30 ธันวาคม 2020 เป็นวัคซีนที่สองที่ได้อนุมัติให้ใช้ฉีดแก่ประชาชนทั่วไปในประเทศ สำนักข่าวบีบีซีรายงานในวันที่4 มกราคม 2021 ว่า ชายอายุ 82ปีเป็นบุคคลแรกที่ได้รับวัคซีนนี้นอกงานวิจัยทางคลินิก
ในวันที่12 มกราคม 2021 สำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ได้เริ่มทบทวนข้อมูลวัคซีนโดยระบุในแถลงการณ์ข่าวว่า องค์กรจะออกคำแนะนำในวันที่29 มกราคม โดยคณะกรรมาธิการยุโรปก็อาจจะให้อนุมัติวางตลาดขายอย่างมีเงื่อนไขภายในไม่กี่วันต่อมา ในวันที่29 มกราคม สำนักงานการแพทย์ยุโรปจึงแนะนำให้อนุมัติวัคซีนสำหรับบุคคลอายุ 18ปีหรือยิ่งกว่า ซึ่งคณะกรรมาธิการยุโรปก็ให้อนุมัติในวันเดียวกัน แต่ก่อนหน้านี้ สมาชิกสหภาพยุโรปประเทศหนึ่งคือฮังการีได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนก่อนโดยทำเองต่างหาก
ประเทศที่องค์การอนามัยโลกจัดว่ามีกฎเคร่งครัดในการอนุมัติเวชภัณฑ์ (stringent regulatory authorities) มีการอนุมัติวัคซีนนี้ดังนี้
แอฟริกาใต้
ในวันที่7 กุมภาพันธ์ 2021 โปรแกรมการฉีดวัคซีนนี้ให้แก่ประชาชนได้หยุดชั่วคราวในแอฟริกาใต้ เพราะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยของรัฐ (University of Witwatersrand) ในกรุงโจฮันเนสเบิร์กได้ตีพิมพ์ผลวิเคราะห์ในระหว่างที่ยังไม่ได้ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันว่า วัคซีนมีผลป้องกันเพียงเล็กน้อยแม้ต่อโรคที่มีอาการน้อยหรือปานกลางในคนอายุน้อย วันต่อมา สำนักข่าวบีบีซีรายงานว่า ผู้อำนวยการหน่วยภูมิคุ้มกันที่องค์การอนามัยโลกระบุว่า เธอรู้สึกว่า "เป็นไปได้จริงๆ" ที่วัคซีนนี้มี "ผลสำคัญ" ต่อเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์แอฟริกาใต้โดยเฉพาะการป้องกันโรคที่รุนแรงและการตาย ข่าวเดียวกันระบุว่า ผู้ช่วยแพทย์ผู้ปรึกษาทางการแพทย์สูงสุด (Deputy Chief Medical Officer for England) ของสหราชอาณาจักรกล่าวว่า งานศึกษานี้ไม่ได้เปลี่ยนความเห็นของเขาว่า วัคซีนนี้ "น่าจะ" มีผลต่อโรคอาการรุนแรงเหตุไวรัสสายพันธุ์แอฟริกาใต้ ต่อมารัฐบาลแอฟริกาใต้จึงได้ระงับการใช้วัคซีนนี้โดยสิ้นเชิง