cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง
การรบที่วัดท่าการ้อง
ทั้งมังมหานรธาและเนเมียวสีหบดี จัดทัพคนละ 12,000 คน ช้าง 120 เชือก ม้า 1,200 ตัว ออกตั้งรับทัพสยามทั้งสองทางของตนเอง ซึ่งฝ่ายพม่าก็สามารถเอาชนะทัพสยามได้ทั้งทางตะวันตกและทางเหนือ ความพยายามของกรุงศรีอยุธยาในการส่งทัพออกไปขับทัพพม่าจึงล้มเหลวอีกครั้งหนึ่ง
พระยาแพร่มังไชย เจ้าเมืองแพร่ซึ่งคุมทัพเมืองแพร่อยู่ในกองทัพของเนเมียวสีหบดีในขณะนั้น ตั้งทัพอยู่ที่บ้านโพธิ์งาม รวบรวมชาวล้านนาและชาวไทสยาม จากแขวงเมืองสิงห์บุรีและบางระจัน ตัดสินใจเป็นกบฏต่อพม่ายกทัพเมืองแพร่ จำนวน 300 คนเศษ หนีออกจากสมรภูมิอยุธยาที่โพธิ์สามต้น ไปทางพระพุทธบาทสระบุรีทางตะวันออกของกรุงศรีอยุธยา พระยาแพร่มังไชยมีจดหมายมาถึงพระยายมราชว่า ไม่ต้องการสู้รบกับกรุงศรีอยุธยา ฝ่ายพม่าส่งกองกำลังติดตามไปพบกับพระยาแพร่ที่พระพุทธบาท เกิดการสู้รบกันทั้งชาวแพร่ล้านนาและชาวพม่าเสียชีวิตในที่รบจำนวนมาก
พระยาตากออกจากกรุงศรีอยุธยา
พระยาตาก (ต่อมาคือสมเด็จพระเจ้าตากสิน) เป็นขุนนางสยามเชื้อสายจีนแต้จิ๋ว เดิมชื่อว่าสิน หรือเจิ้งสิน (鄭信) ต่อมาเข้ารับราชการในกรุงศรีอยุธยาได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองตากเมื่อพ.ศ. 2307 ในปีพ.ศ. 2308 ต่อมา พระยาตากถูกเรียกตัวให้เข้ามาช่วยป้องกันกรุงศรีอยุธยาจากการรุกรานของพม่า และได้มีบทบาทสำคัญในการป้องกันเมือง ในช่วงสิ้นปีพ.ศ. 2309 สถานการณ์ของกรุงศรีอยุธยาอยู่ในภาวะคับขันและวิกฤต กรุงศรีอยุธยาถูกพม่าล้อมอยู่เป็นเวลานานทำให้ขาดเสบียงอาหารและกำลังพล กองทัพที่ส่งออกไปล้วนแต่พ่ายแพ้ให้แก่พม่าทั้งสิ้น หลังจากความพ่ายแพ้ต่อพม่าที่วัดสังฆาวาสจนพระยาเพชรบุรี (เรือง) ถูกสังหารในที่รบเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2309 นั้น พระยาตากจึงไม่กลับเข้าไปในกรุงศรีอยุธยาอีก แต่ตั้งทัพอยู่ที่วัดพิชัยสงคราม ทางตะวันออกนอกกำแพงเมืองอยุธยา
เมื่อพระยาตากรวบรวมกำลังพลทหารไทยจีนที่วัดพิชัยสงครามได้จำนวน 500 คน แล้ว ในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2310 หรือวันเสาร์ ขึ้น 4 ค่ำ เดือนยี่ จุลศักราช 1128 ปีจอ พระยาตากจึงยกกองกำลังจำนวน 500 คน ฝ่าวงล้อมของพม่าออกไปจากกรุงศรีอยุธยาได้สำเร็จ ในคืนนั้นเกิดเพลิงไหม้ลุกลามใหญ่ในกรุงศรีอยุธยา ไฟเริ่มจากท่าทรายลามไปที่สะพานช้าง คลองประตูข้าวเปลือก ทางฝั่งตะวันออกด้านกำแพงทิศเหนือของเกาะเมือง ไฟลุกลามไปจนถึงวัดราชบูรณะ วัดพระมหาธาตุ เพลิงหยุดที่วัดฉัททันต์ ทางทิศใต้ บ้านเรือนราษฎรถูกเผาลงไปกว่า 10,000 หลังคาเรือน เพลิงไหม้กรุงศรีอยุธยาสว่างโชติช่วง จนพระยาตากสามารถมองเห็นได้แม้จะออกจากกรุงศรีอยุธยาไปแล้ว
พม่าสร้างป้อมล้อมกรุง
ในระหว่างที่ทัพพม่ากำลังล้อมกรุงศรีอยุธยาอยู่นั้น หยางอิงจู ข้าหลวงมณฑลยูนนานและกุ้ยโจวคนใหม่ นำทัพจีนจากยูนนานเข้ายึดเมืองเชียงตุงได้สำเร็จในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2309 หยางอิงจูตั้งเจ้าพินให้เป็นเจ้าฟ้าเชียงตุง จากนั้นหยางอิงจูจึงวางแผนนำทัพจีนยกทัพทางเมืองบ้านหม้อ (Bhamo) เข้าโจมตีดินแดนพม่าในลุ่มน้ำอิระวดี อันเป็นที่ตั้งของกรุงอังวะราชธานีของพม่าโดยตรง แต่ฝ่ายพม่าพระเจ้ามังระทรงล่วงรู้แผนการของจีนก่อน ฝ่ายพม่าเห็นว่าไม่สามารถป้องกันเมืองบ้านหม้อได้จึงให้พละแมงดิน (Balamindin) ย้ายมาตั้งค่ายอยู่ที่ใกล้กับเมืองบ้านหม้อ รวมทั้งพระเจ้ามังระทรงให้อะแซหวุ่นกี้มหาสีหสุระ (Maha Thiha Thura) ยกไปทางสิบสองปันนาเพื่อวกโจมตีทัพจีนจากทางด้านหลังอีกฝั่งหนึ่ง ฝ่ายหยางอิงจูส่งแม่ทัพจีนชื่อว่าจ้าวหงป้าง (趙宏榜) ยกทัพจากเมืองเทิ้งเยว่ (騰越) หรือ"เมืองแมน"ข้ามช่องเขาเตี้ยปี่ (鐵壁) เข้าโจมตียึดเมืองบ้านหม้อได้โดยสะดวก จ้าวหงป้างเข้าตั้งทัพในเมืองบ้านหม้อแล้วโจมตีพละแมงดิน แต่ทว่ากองทัพจีนไม่คุ้นเคยกับสภาพภูมิอากาศเขตร้อนทำให้ล้มป่วยเสียชีวิตจำนวนมาก เมื่อทัพจีนอ่อนแอลง เนเมียวสิธูแม่ทัพพม่าจึงเข้ายึดเมืองบ้านหม้อคืนได้ในเดือนตุลาคม จ้าวหงป้างถอยทัพกลับไป ต่อมาในเดือนธันวาคม แม่ทัพจีนอีกคนหนึ่งชื่อว่าหลี่สือเซิง (李時升) เป็นผู้บัญชาการกองทหารแห่งยูนนาน ยกทัพจีนมาถึงช่องเขาเตี้ยปี่แต่ถูอะแซหวุ่นกี้โจมตีด้านหลังอย่างไม่ทันตั้งตัว ทำให้หลี่สือเซิงต้องถอยไปอยู่ที่"เมืองวัน"หรือเมืองหลงฉวน (隴川) ซึ่งอยู่ในเขตแดนของจีน แม่ทัพพม่ามหาสิธูยกทัพพม่าข้ามช่องเขาเตี้ยปี่ยกเข้าไปโจมตีถึงหลงฉวนเข้าล้อมหลี่สือเซิงไว้
เมื่อพม่าต้องเผชิญกับศึกสองด้าน ทั้งทางอยุธยาและทางพม่า ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2310 พระเจ้ามังระจึงมีราชโองการมาถึงแม่ทัพพม่าที่กรุงศรีอยุธยา มังมหานรธาและเนเมียวสีหบดี ให้ทำการพิชิตกรุงศรีอยุธยาให้เสร็จสิ้นโดยเร็ว มังมหานรธาจึงปรึกษากับเนเมียวสีหบดีว่า ฝ่ายสยามแม้จะประสบกับความพ่ายแพ่หลายครั้งและเสบียงกำลังพลร่อยหรอลง แต่ยังคงยืดหยัดต่อสู้ ฝ่ายพม่าจำต้องเพิ่มระดับการโจมตีกรุงศรีอยุธยาให้มากขึ้น นอกจากนี้ มังมหานรธายังเสนอวิธีการขุดอุโมงค์เข้าเมือง จากมโหสถชาดกเมื่อพระพุทธเจ้าเสวยชาติเป็นมโหสถบัณฑิต ได้ทำการขุดอุโมงค์ใต้ดินเข้าไปในเมืองปัญจาละ เพื่อนำตัวปัญจาลจันทกุมารพระธิดาของพระเจ้าจุลนีพรหมทัตเจ้าเมืองปัญจาละออกมา นอกจากนี้ มังมหานรธายังเสนอให้สร้างป้อมหอรบขึ้นล้อมเมืองอยุธยาไว้;
เนเมียวสีหบดี ยกมาจากโพธิ์สามต้น เผาพระที่นั่งคชประเวศมหาปราสาทที่เพนียดลงเสียแล้วตั้งค่ายหอรบขึ้นที่เพนียด จากนั้นกองทัพของเนเมียวสีหบดีจึงสร้างค่ายและหอรบขึ้นที่วัดเจดีย์แดง วัดสามวิหาร วัดมณฑป วัดกระโจม วัดนางชี วัดนางปลื้ม วัดศรีโพธิ์ วัดพลับพลาชัย วัดเต่า วัดสุเรนทร วัดแดง ล้อมกรุงศรีอยุธยาไว้ จำนวน 27 ค่าย เพื่อจะได้ยิงปืนใหญ่ด้วยความแม่นยำยิ่งขึ้น โดยรื้ออิฐจากโบสถ์วัดวาอารามต่างๆในบริเวณโดยรอบมาสร้างป้อม แต่ละป้อมมีขนาดเส้นรอบวงที่ต่างกัน นับตั้งแต่ 150 ทา จนถึง 300 ทา (หน่วยวัดของพม่า 1 ทา เท่ากับประมาณสามเมตร) แต่ทุกป้อมมีความสูงเจ็ดตอง (1 ตอง ประมาณเท่ากับ 1 ศอก, 7 ตอง ประมาณเท่ากับ 7 ศอก เท่ากับ 3 เมตร) เท่ากันหมด ฝ่ายพม่ายิงปืนใหญ่เข้าใส่กรุงศรีอยุธยา เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่กองทัพหัวเมืองทางเหนือราว 20,000 นาย มาช่วยอยุธยา แต่ก็ถูกตีแตกกลับไปอย่างง่ายดาย
การรบที่คลองสวนพลู
ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2309 เมื่อกองเรือพม่าจากบางไทรเข้าประชิดกรุงศรีอยุธยาที่กำแพงทิศใต้ ทำให้บ้านโปรตุเกสถูกแยกตัวล้อมด้วยทัพของพม่า วันที่ 13 พฤศจิกายน พม่าได้เข้าโจมตีวัดนักบุญยอเซฟที่คลองตะเคียน แต่ชาวคริสเตียนที่ป้องกันโบสถ์นั้นอยู่สามารถต้านทานพม่าได้ ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2310 ค่ายชาวอยุธยาที่วัดไชยวัฒนาราม ค่ายจีนที่คลองสวนพลู และค่ายโปรตุเกสที่บ้านโปรตุเกสนั้น เป็นแนวต้านทานหลักของกรุงศรีอยุธยาทางทิศใต้ของเกาะเมือง ในเวลาเดียวกันนั้น เกิดเหตุการณ์ชาวจีนจากค่ายคลองสวนพลูจำนวน 300 คน ได้ยกไปโจมตีทำลายมณฑปพระพุทธบาทสระบุรี ลอกเอาเงินและทองจากพระมณฑปแล้วเผาพระมณฑปลงเสีย ฝ่ายพระเจ้าเอกทัศน์เมื่อทรงทราบเหตุการณ์ที่ชาวจีนเผาทำลายมณฑปพระพุทธบาท จึงมีพระราชโองการให้หลวงอภัยพิพัฒน์สืบตามเอาได้เงินหนัก 20 ชั่ง ทองหนัก 13 ตำลึง กลับมาถวายคืน
ชาวจีนที่ค่ายคลองสวนพลู ยกทัพเรือซึ่งประกอบด้วยเรือรบขนาดใหญ่ออกไปโจมตีป้อมค่ายพม่าทางทิศใต้ เพื่อพยายามที่จะฝ่าวงล้อมของพม่าออกไปทางใต้ นำไปสู่การรบที่คลองสวนพลู แต่ฝ่ายพม่าได้ขึงโซ่เหล็กไว้ที่แม่น้ำบางกอก (หมายถึงแม่น้ำเจ้าพระยาทางไปบางกอก) ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำคือค่ายของแมงยีชัยสู ส่วนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำคือค่ายของนันทอุเทนจอดิน ฝ่ายเรือจีนขนาดใหญ่ยกทัพเรือไปถึงโซ่ ติดอยู่ที่โซ่ไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ออกันอยู่ในแม่น้ำ ป้อมของพม่าทั้งสองฝั่งแม่น้ำ ของแมงยีชัยสูและนันทอุเทนจอดิน จึงระดมยึงปืนใหญ่ใส่ทัพเรือจีนในแม่น้ำที่ติดโซ่อยู่ กองกำลังพม่าจากบริเวณข้างเคียงก็ได้ยกมาช่วย ทำให้ทัพเรือจีนของสยามแตกพ่าย บางคนตกลงไปในน้ำจมน้ำเสียชีวิตร้อยกว่าคน ฝ่ายพม่ายึดได้เรือรบจีนขนาดใหญ่สิบลำ
เจรจาสงบศึกไม่สำเร็จ
กรุงศรีอยุธยาถูกพม่าล้อมเป็นเวลาปีกว่า ทำให้ขาดเสบียงให้สามารถค้นหาเสบียงเพิ่มได้ ในขณะที่พม่าสะสมเสบียงอาหารอย่างล้นเหลือ อาหารเสบียงภายในเมืองขัดสนราษฎรอดอยากเสียชีวิต ข้าวหนึ่งทะนานเลี้ยงคนได้ยี่สิบคนในเวลาสิบวัน เกิดโจรผู้ร้ายปล้มสะดมอย่างทั่วไป ชาวอยุธยาจำนวนได้ยอมแพ้และออกไปจำนนเข้ากับพม่า ทำให้ฝ่ายพม่ารับทราบถงข่าวเหตุการณ์ในกรุงศรีอยุธยาอย่างสม่ำเสมอจากชาวกรุงที่ออกไปเข้ากับพม่า ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2310 ฝ่ายกรุงศรีอยุธยานำปืนปราบหงสาวดี หรือปืนทวารวดี ซึ่งเป็นปืนรักษากรุงมาแต่โบราณ ยกปืนปราบหงสาวดีออกไปตั้งที่ท่าทราย ยิงออกไปหาค่ายพม่าที่วัดศรีโพธิ์ ปรากฏว่ายิครั้งแรกบรรจุดินปืนน้อยเกินไปยิงไปไม่ถึงระยะตกใกล้ที่ตลิ่ง ยิงครั้งที่สองบรรจุดินปืนมากเกินไปเลยเป้าหมายวัดศรีโพธิ์ออกไป ฝ่ายพม่ายิงปืนใหญ่จากป้อมเข้ามาภายในพระนคร ถูกผู้คนจำนวนมาก
พงศาวดารพม่าระบุว่า ชาวสยามมีความเชื่อว่าเทพารักษ์ผู้พิทักษ์รักษากรุงนั้นอาศัยอยู่ภายในปืนใหญ่ การที่ปืนใหญ่ไม่สามารถใช้ได้ดังประสงค์นี้ แสดงให้เห็นว่าเทพารักษ์ผู้รักษาเมืองไม่เป็นใจด้วย หรือไปเข้าข้างฝ่ายพม่า เมื่อมีความเห็นดังนี้แล้ว ฝ่ายราชสำนักสยามเห็นว่าจะขัดขืนต่อสู้กับพม่าต่อไปไม่เกิดประโยชน์ จึงจัดให้มีการเจรจาสงบศึกในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2310 โดยที่สมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ทรงส่งพระยากลาโหมมาเป็นผู้แทนพระองค์ ไปเจรจากับมังมหานรธา ซึ่งพงศาวดารพม่าและพงศาวดารให้รายละเอียดในการเจรจาสงบศึกในครั้งนี้แตกต่างกัน;
มังมหานรธาถึงแก่กรรม
ในการรุกรานกรุงศรีอยุธยาในครั้งนี้ ฝ่ายพม่ามีแม่ทัพใหญ่หรือโบชุกสองคนได้แก่มังมหานรธาและเนเมียวสีหบดี อย่างไรก็ตามมังมหานรธามีอำนาจเหนือกว่าเนเมียวสีหบดี มังมหานรธาเป็นผู้บัญชาการรบสูงสุดในกรุงศรีอยุธยา ห้าวันหลังจากการเจรจาสงบศึกระหว่างพม่าและสยาม ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2310 มังมหานรธาล้มป่วยถึงแก่กรรม อัฐิของมังมหานรธาถูกบรรจุไว้ที่วัดสีกุก พงศาวดารฉบับพระพนรัตน์ฯระบุว่า กองทัพพม่าฝ่ายตะวันตกเดิมของมังมหานรธาปรึกษากันเลือกโบชุกคนใหม่ มีการเสนอชื่อแม่ทัพพม่าสามคนได้แก่ เนเมียวสีหบดี ติงจาแมงข่องปลัดค่ายสีกุก และปะกันหวุ่น (แมงยีกามะนีจันทา) นายค่ายบางไทร สุดท้ายกองทัพพม่าจึงเลือกปะกันหวุ่น เนื่องจากปะกันหวุ่นมีเชื้อสายพม่าแท้ ในขณะที่เนเมียวสีหบดีมีมารดาเป็นชาวลาว (ล้านนา?) และติงจาแมงข่องมีมารดาเชื้อสายมอญ แต่สุดท้ายแล้วเนเมียวสีหบดีได้ยึดอำนาจ เข้าควบคุมบัญชาการทัพเดิมของมังมหานรธา
เนเมียวสีบหบดีส่งคนไปถวายรายงานพระเจ้ามังระที่กรุงอังวะ ว่ามังมหานรธาถึงแก่กรรมเนเมียวสีหบดีได้เข้าควบคุมทัพพม่าในกรุงศรีอยุธยาทั้งหมด ขณะนี้ล้อมกรุงศรีอยุธยาอยู่ในสภาพอิดโรยไม่อาจต่อกรได้นาน จะต้องได้พิชิตกรุงศรีอยุธยาและได้องค์กษัตริย์อยุธยาในไม่ช้า พระเจ้ามังระจึงมีพระราชโองการตอบว่า ขณะนี้ศึกสงครามกับจีนกำลังเดินหน้า จะต้องเข้าพิชิตกรุงศรีอยุธยาให้รวดเร็วที่สุด เมื่อได้เมืองแล้วจะต้องเผาทำลายกรุงศรีอยุธยาลงอย่างราบคาบ (เพื่อป้องกันให้เกิดศึกด้านหลังขณะกำลังรบกับจีน) และให้นำเชื้อพระวงศ์อยุธยาไปไว้ที่พม่าทั้งหมด
การรบช่วงสุดท้าย
ฉับกุงโบแม่ทัพพม่านำกำลัง 500 คน เข้าตีค่ายไทยที่วัดไชยวัฒนาราม รบกันเก้าวัน ค่ายวัดไชยวัฒนารามถึงแตกพ่าย อุตตมะสิงหจอจัวเจ้าเมืองปรอนนำกำลัง 500 คน เข้าตีค่ายจีนคลองสวนพลู
ฝ่ายพม่าเข้าโจมทีตั้งค่ายคริสเตียนที่โบสถ์เซนต์ยอเซฟ ค่ายโปรตุเกสที่บ้านโปตุเกส และค่ายจีนที่บ้านฮอลันดา ทั้งชาวจีนและชาวโปรตุเกสต่างช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ฝ่ายพม่าเข้าล้อมค่ายจีนไว้ หลังจากที่ต้านทานพม่าอยู่เป็นเวลาสองสัปดาห์ ค่ายจีนที่บ้านฮอลันดาจึงได้เสียให้แก่พม่าในวันที่ 13 มีนาคม จากนั้นอีกแปดวันต่อมาพม่าจึงเข้ายึดค่ายบ้านโปรตุเกสได้ในวันที่ 21 มีนาคม ฝ่ายพม่าได้ยึดค่ายบ้านโปรตุเกส และได้จับกุมบาทหลวงฟรานซิสกันและโดมินิกันไว้เป็นตัวประกัน เพื่อเจรจากับปีแยร์ บรีโกต์ สังฆราชที่ค่ายวัดเซนต์ยอเซฟ ให้ยอมแพ้และยอมจำนนแต่โดยดี สังฆราชปีแยร์บรีโกต์เดินทางจากวัดเซนต์ยอเซฟไปพบกับพม่าที่บ้านโปรตุเกส พม่าจับกุมสังฆราชไว้ โดยที่ให้สัญญาว่าจะไม่ทำอันตรายแก่ศาสนสถานคริสเตียน แต่แล้วอีกสองวันต่อมาในวันที่ 23 มีนาคม พม่าได้จุดไฟเผาทำลายทั้งโบสถ์นักบุญเปาโล โบสถ์นักบุญดอมินิก ที่บ้านโปรตุเกส และวัดนักบุญยอเซฟที่คลองตะเคียน
ฝ่ายกรุงศรีอยุธยาจมื่นศรีสรรักษ์ (ฉิม) ซึ่งในพงศาวดารพม่าเรียกว่าพระมนตรี (Bra Mundari) ระบุว่าเป็นพี่ชายของพระสนมของพระเจ้าเอกทัศน์ นำทัพออกมาโจมตีค่ายพม่าทั้งสามค่ายที่หัวรอ นำบันไดพาดเข้าโจมตีค่ายพม่า นำไปสู่การรบที่หัวรอ พงศาวดารพม่าระบุว่า ฝ่ายสยามมีกำลังพลจำนวนมากเข้ารุมค่ายพม่าเหมือนฝูงผึ้ง ทหารสยามเหยียบศพของทหารฝ่านตนที่ล้มตายเพื่อไต่ตะกายบันไดเข้าค่ายพม่า ฝ่ายสยามสามารถเข้าค่ายได้เกิดการสู้รบในค่าย จนฝ่ายพม่าเกือบจะเสียค่างทั้งสามแต่ได้รับกำลังสนับสนุนได้ทันเวลา ทำให้ฝ่ายพม่าสามารถรักษา่ายทั้งสามไว้ได้ พงศาวดารพม่าระบุว่า จมื่นศรีสรรักษ์หลบหนีขี่ช้างกลับเข้ากรุงไป ทหารสยามเสียชีวิต 800 คน จับกุมได้อีก 200 คน
เสียกรุงศรีอยุธยา
พงศาวดารพม่าระบุว่า พระเจ้าเอกทัศน์ทรงไม่ย่อท้อไม่ยอมแพ้ต่อพม่า ยังคงมีพระปณิธานยืนหยัดสู้กับพม่าต่อไป ตรัสว่ากรุงศรีอยุธยามีกำแพงแน่นหนาแข็งแรงไม่เสียให้แก่พม่าอย่างแน่นอน ฝ่ายเนเมียวสีหบดีเรียกประชุมแม่ทัพนายกอง ปรึกษากันว่าการล้อมกรุงศรีอยุธยากินเวลามานานมากแล้ว ควรรีบเผด็จศึกให้สิ้นสุดโดยเร็ว เห็นควรให้เอารากกำแพงพระนครศรีอยุธยา เพื่อให้กำแพงพระนครถล่มลงมาฝ่ายพม่าจึงจะสามารถเข้าเมืองได้
ครั้นถึงวันอังคารขึ้น 9 ค่ำ เดือนห้า หรือวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2310 เวลาประมาณบ่ายสามโมง พม่าจุดไฟสุมรากกำแพงเมืองตรงหัวรอที่ริมป้อมมหาไชย ตั้งแต่เวลาบ่ายสามโมง และยิงปืนใหญ่ระดมเข้าไปในพระนคร จากบรรดาค่ายที่รายล้อมทุกค่าย พอเพลาพลบค่ำเวลาสองทุ่มกำแพงเมืองตรงที่เอาไฟสุมทรุดลง แม่ทัพพม่ายิงปืนเป็นสัญญาณให้ทหารเข้าพระนครพร้อมกันทุกด้าน พม่าเอาบันไดปีนพาดเข้ามาได้ตรงที่กำแพงทรุดนั้นก่อน ทหารอยุธยาที่รักษาหน้าที่เหลือกำลังจะต่อสู้ พม่าก็สามารถเข้าพระนครได้ในเวลาค่ำวันนั้นทุกทาง ทั้งจากทางกำแพงที่ทรุดลง ทางอุโมงค์ที่ขุดไว้ รวมทั้งปีนบันไดข้ามกำแพงเข้ามา นอกจากนี้ คำให้การชาวกรุงเก่ายังระบุว่ามีพระยาพลเทพซึ่งรู้เห็นเป็นใจกับพม่า ได้เปิดประตูให้พม่าเข้าเมืองอีกด้วย ภายในกรุงศรีอยุธยานั้น ฝ่ายสยามเจ้าพระยาพระคลังสมุหนายกและพระยากลาโหมยังนำกำลัง 10,000 คน เป็นกองกำลังสุดท้าย เข้าต่อสู้กับทหารพม่าอยู่แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ทหารพม่าจุดไฟเผาบ้านเรือนวัดวาอารามต่างๆ รวมทั้งปราสาทราชมณเฑียร เพลิงลุกไหม้เป็นแสงสว่างดั่งกลางวัน นอกจากนี้ ทหารพฝ่ายังจับกุมชาวอยุธยาบีบบังคับเอาทรัพย์สินต่างๆ ทั้งเงินทองอัญมณีต่างๆ เกิดความโกลาหลวุ่นวายไปทั่วกรุง พงศาวดารไทยและพงศาวดารพม่าให้รายละเอียดเกี่ยวกับการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าเอกทัศน์ที่แตกต่างกัน;
ทหารพม่าเข้ายึดครองพระราชวังหลวงกรุงศรีอยุธยา พบพระองค์เจ้าจันทร์ถูกจองจำขื่อคาอยู่ที่พระศอ ทหารพม่าจึงปล่อยพระองค์เจ้าจันทร์ให้เป็นอิสระ ฝ่ายพม่าค้นหาองค์กษัตริย์อยุธยา พบพระศพอยู่ที่ประตูพระนครด้านตะวันตก ฝ่ายพม่าจึงฝังพระศพของพระเจ้าเอกทัศน์ไว้ที่โคกพระเมรุหน้าพระวิหารมงคลบพิตร ฝ่ายพม่าจับกุมได้เชื้อพระวงศ์อยุธยาได้แก่;
ฝ่ายพม่าจับกุมได้ราษฏรชาวกรุงศรีอยุธยาได้จำนวน 30,000 เศษคน ยังไม่รวมที่หลบหนีไปตามป่า ทหารพม่าบีบบังคับเอาทรัพย์สิ้นจากชาวกรุง เฆี่ยนตีหรือสังหารเสียชีวิต เนเมียวสีหบดีแจกจ่ายเชลยอยุธยาให้แก่แม่ทัพนายกองผู้มีความชอบไปเป็นผู้รับใช้ส่วนตน โดยแม่ทัพระดับทัตมู (Tathmu) ได้เชลยอยุธยาคนละ 100 ครอบครัว แม่ทัพระดับจิกเก (Sitke) ได้เชลยอยุธยาคนละ 75 ครอบครัว แม่ทัพระดับนะกาน (Nakan) ได้รับเชลยคนละ 50 ครอบครัว ทหารระดับทัตเร (Tatye) ได้รับคนละ 5 ครอบครัว และทหารไพร่ราบทั่วไปได้คนละ 2 ครอบครัว นอกจากนี้ พม่ายังเผาหลอมพระพุทธรูป นำเอาทองกลับไป ฝ่ายพม่าใช้เวลาเก็บกวดต้อนทรัพย์สินและผู้คนในอยุธยาอยู่เป็นเวลา 10 วัน หลังจากนั้นเนเมียวสีหบดีจึงแต่งตั้งให้สุกี้พระนายกองหรือนายทองสุกชาวมอญโพธิ์สามต้น ให้เป็นผู้รักษากรุงศรีอยุธยา ให้มองย่าเป็นปลัด คอบเก็บรวบรวมทรัพย์สินและผู้คนที่ยังค้างอยู่ ส่งให้แก่พม่าที่โพธิ์สามต้น
การละทิ้งหน้าที่ระหว่างการทัพ
ในระหว่างการทัพ เจ้าเมืองที่ถูกขอความช่วยเหลือส่งความช่วยเหลือมายังกรุงศรีอยุธยาเพียงเล็กน้อย โดยหัวเมืองตามเส้นทางเดินทัพเลือกที่จะใช้กำลังเพื่อป้องกันตนเองหรือไม่ก็ยอมจำนนต่อพม่า ซ้ำยังมีไพร่พลเมืองยังติดสินบนข้าหลวงเพื่อเลี่ยงการเกณฑ์ทหาร
สงครามจีน-พม่า
ขณะที่สงครามดำเนินไปนั้น จากการเกณฑ์ทหารในรัฐฉานตอนเหนือของเนเมียวสีหบดี ซึ่งทางการจีนถือว่าเป็นดินแดนของตน จักรพรรดิเฉียนหลงจึงมีพระบรมราชโองการให้รุกรานสิบสองปันนาและเชียงตุง ราวเดือนธันวาคม พ.ศ. 2308 ขณะที่พม่าทำสงครามอยู่ที่พิษณุโลกและอยุธยา จีนได้ส่งทหาร 6,000 นายล้อมเมืองเชียงตุง แต่ก็ถูกตีแตกกลับไป
เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2309 จีนส่งกำลังเข้ารุกรานพม่าเป็นครั้งที่สองโดยมีเป้าหมายมุ่งตรงไปยังกรุงอังวะ คราวนี้จีนมีกำลังพลถึง 25,000 นาย พระเจ้ามังระแม้จะไม่ได้ทรงคาดการณ์ถึงกำลังรบจำนวนมากเช่นนี้ แต่พระองค์ก็ไม่ทรงเต็มพระทัยจะเรียกกองทัพกลับมาจากอยุธยา พระองค์ทรงออกรบด้วยพระองค์เอง และมีคำบัญชาแก่แม่ทัพในอยุธยาให้ตีกรุงให้แตกโดยเร็ว เพื่อจะได้กลับมาตุภูมิเพื่อป้องกันบ้านเมือง และในภายหลัง พระองค์ทรงมีบัญชาอีกหนหนึ่งให้ "บากบั่น"ในการล้อม
การทำลายกรุงศรีอยุธยา
เผาทำลายพระนครแล้ว ทัพพม่าได้พำนักอยู่ ณ ที่นั้นจนถึงวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2310 ก่อนยกกลับประเทศตน โดยประมวลเอาทรัพย์สินและเชลยศึกไปด้วย เนเมียวสีหบดีได้แต่งตั้งให้สุกี้เป็นนายทัพ คุมพล 3,000 คน รั้งทัพอยู่ที่ค่ายโพธิ์สามต้น คอยกวาดต้อนผู้คนและทรัพย์สินตามกลับไปภายหลัง อย่างไรก็ดี หลักฐานพม่ากล่าวตรงกันข้ามกับหลักฐานไทย คือ ทหารพม่ามิได้ฆ่าฟันผู้คนมากมาย เพียงแต่เผาเมือง ริบสมบัติ และจับพระเจ้าแผ่นดิน ข้าราชสำนัก และพลเมืองกลับไปด้วยเท่านั้น
ฝ่ายพระเจ้ามังระทรงพระดำริว่า จะไว้กำลังจำนวนหนึ่งที่กรุงศรีอยุธยา โดยอาจทรงให้อยู่ในบังคับบัญชาของพระราชวงศ์อยุธยาหรือข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของพม่าโดยตรง แต่เผอิญ พม่าเกิดการสงครามกับจีน พระองค์จึงเปลี่ยนพระทัยเรียกกองทัพส่วนใหญ่กลับไปป้องกันมาตุภูมิ และให้คงกองทหารขนาดเล็กไว้ประจำในหลายพื้นที่เท่านั้น กองทัพพม่าที่เหลืออยู่ในอาณาจักรอยุธยาที่เป็นซากไปแล้วนั้นมีอยู่ไม่ถึง 10,000 นาย ซึ่งไม่รับกับอาณาเขตของกรุงศรีอยุธยา กองทัพเหล่านี้จึงมีอำนาจอยู่แต่ในบริเวณค่ายคูประตูหอรบของตนและปริมณฑลเท่านั้น ท้องที่ห่างไกลล้วนอยู่นอกเหนือการควบคุม ซ้ำบางแห่งกลายเป็นซ่องโจรไปเสีย
แม้ว่าพม่าจะได้ชายฝั่งตะนาวศรีตอนล่างมาเป็นของตนก็ตาม แต่พม่าไม่บรรลุวัตถุประสงค์สำคัญในอันที่จะพิชิตคนไทยและควบคุมดินแดนโดยรอบทั้งสิ้น เพราะคนไทยภายใต้การนำของพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่เป็นแรงหนุนเหล่ากบฏในล้านนาและพม่าตอนล่างได้ดีกว่าเดิม ประกอบกับพม่าสูญเสียความสามารถในการรบลงมากหลังผ่านพ้นสงครามกับสยาม ทั้งต้องรบกับจีนอีกหลายปี
สภาพจลาจล
ภายหลังจากการล่มสลายของกรุงศรีอยุธยา เพื่อความอยู่รอด ทำให้เกิดชุมนุมทางการเมืองในระดับต่าง ๆ ซึ่งเป็น "รัฐบาลธรรมชาติ" ขึ้นมาในท้องถิ่นทันที ส่วนรัฐบาลธรรมชาติเหล่านี้เกิดจากการที่บรรดาเจ้าเมืองขนาดใหญ่ที่ไม่ได้รับผลกระทบจากสงครามมากนักได้ตั้งตนเป็นใหญ่ในเขตอิทธิพลของตน เรียกว่า "ชุมนุม" หรือ "ก๊ก" ซึ่งมีจำนวน 4-6 แห่ง นับว่ารัฐไทยเกือบสิ้นสลายไปเพราะไม่อาจรวมกันเป็นปึกแผ่นได้อีก
เป็นเวลาไล่เลี่ยกับการตั้งตนเป็นใหญ่ของพระยาตากแถบเมืองจันทบุรี, การขับไล่ทหารพม่าที่หลงเหลืออยู่ในดินแดนอยุธยาออกไปทั้งหมด, การปราบดาภิเษกตนเองเป็นกษัตริย์ของคนไทย พร้อมกับย้ายเมืองหลวงไปยังกรุงธนบุรี อย่างไรก็ตาม สภาวะความวุ่นวายทางการเมืองยังดำเนินอยู่ตลอดรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี จนกระทั่งคนไทยเริ่มกลับเป็นปึกแผ่นอีกครั้งเมื่อย่างเข้าสมัยรัตนโกสินทร์
ปัญหาทางเศรษฐกิจ
ผลกระทบโดยตรงของสงครามคราวเสียกรุงครั้งนี้ คือ การเกิดทุพภิกขภัยครั้งร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย ทหารพม่าได้ทำลายไร่นาสวนในภาคกลาง ราษฎรไม่มีโอกาสทำมาหากินอย่างปกติ ซ้ำยังทำให้เศรษฐกิจของรัฐไทยตกต่ำอย่างหนักด้วยการปล้นท้องพระคลัง เผาบ้านเรือน วัด และสถานที่ราชการทั้งหลาย ทั้งนี้ในระหว่างการทัพเองก็มีเรือต่างประเทศจะนำเสบียงและยุทธภัณฑ์มาช่วยเหลืออยุธยา แต่ทัพเรือพม่าก็ขัดขวางจนมิอาจให้ความช่วยเหลือได้
ความเสื่อมโทรมหลายประการในภายหลังก็มีสาเหตุมาจากการปล้นทรัพย์สมบัติของพม่าเมื่อคราวเสียกรุง เช่น มะริดและตะนาวศรีตกเป็นเมืองท่าของพม่าอย่างเด็ดขาด การค้าขายกับชาวตะวันตกจึงเสื่อมโทรมลง อีกทั้งยังทำให้การทหารของชาติอ่อนแอลงจากการสูญเสียปืนน้อยใหญ่เรือนหมื่นที่พม่าขนกลับบ้านเมืองไปด้วย นอกจากนี้ ยังมีประชากรในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาที่ละทิ้งบ้านเรือนหนีภัยสงครามเป็นจำนวนมาก เป็นอุปสรรคต่อการฟื้นฟูเศรษฐกิจในเวลาต่อมา
การเปรียบเทียบเอกสารประวัติศาสตร์
ตรงกันข้ามกับหลักฐานที่เป็นพงศาวดารพม่าและ คำให้การขุนหลวงหาวัด ซึ่งมีการกล่าวถึงช่วงเวลาเสียกรุงอย่างละเอียด รวมทั้งยุทธวิธีของพม่าที่ใช้เอาชนะอยุธยา นอกจากนี้ในพงศาวดารพม่ากล่าวถึงความฉลาดทางยุทธวิธีที่แม่ทัพพม่าใช้เอาชนะแม่ทัพอยุธยา ซึ่งย่อมหมายถึง ความเข้มแข็งในระดับที่สามารถรบด้วยกับพม่าเช่นกัน อย่างไรก็ตามในพงศาวดารพม่าเองก็มีอคติและความคลาดเคลื่อน รวมทั้งกล่าวถึงชัยชนะของตนอย่างเกินจริง
ความแตกต่างระหว่างเหตุการณ์คราวเสียกรุงทั้งสองครั้ง
ในการศึกษาสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงเรียกกองทัพพม่าว่า "มาอย่างกองโจร" คือ เที่ยวปล้นอยู่โดยรอบเป็นเวลานานกว่าจะหักเอากรุงศรีอยุธยาได้ นอกจากนี้ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพยังมิทรงเชื่อข้อความในพงศาวดารพม่าซึ่งกล่าวว่า การรุกรานดังกล่าวมีการวางแผนอย่างถูกต้อง ด้วยทรงเห็นว่าอาจเป็นความที่ถูกแต่งเติมขึ้นในภายหลัง อย่างไรก็ตาม นิธิ เอียวศรีวงศ์ มีความเห็นว่า ความแตกต่างระหว่างทัพที่มีกษัตริย์นำมาหรือไม่มีกษัตริย์นำมาดูจะไม่แตกต่างกันมากนัก เพราะแม่ทัพทั้งสองต่างก็ปฏิบัติตามพระราชโองการของกษัตริย์ มิได้กระทำการตามอำเภอใจ หรือล่วงเข้ามาในอาณาจักรอยุธยาเพราะเห็นว่าอ่อนแอเลย สำหรับที่มาของความเชื่อนี้ สุเนตร ชุตันธรานนท์ อธิบายว่า เป็น "แนวคิดที่รับกับการอธิบายถึงความเสื่อมของอาณาจักรอยุธยาในสมัยราชวงศ์บ้านพลูหลวง"
หากแต่ประเด็นที่โดดเด่นกว่า คือ ความแตกต่างในจุดประสงค์ของสงครามคราวเสียกรุงทั้งสองครั้งมากกว่า เพราะในสมัยพระเจ้าบุเรงนอง เมื่อปี พ.ศ. 2112 เป้าหมายในการทัพครั้งนั้นเป็นเพียงการสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของอาณาจักรตองอู โดยประสงค์เพียงจะตีเอากรุงศรีอยุธยาเป็นประเทศราชเท่านั้น แต่เป้าหมายในการทัพครั้งนี้ เป็นการสร้างความแตกแยกให้กับกลุ่มการเมืองทั้งหลายในอาณาจักรอยุธยา หรือไม่ก็ทำลายลักษณะทางกายภาพ ทรัพยากรมนุษย์ ทรัพย์ทางคติความเชื่อศิลปะ และทรัพย์ทางปัญญาจนไม่อาจฟื้นฟูได้
การวิเคราะห์สาเหตุทางสังคม
พงศาวดารไทยในอดีตส่วนใหญ่มักจะกล่าวถึงความอ่อนแอของกษัตริย์ ขุนนางและระบบราชการ ว่าเป็นประเด็นสำคัญประเด็นหนึ่งที่นำไปสู่การเสียกรุงศรีอยุธยา ประเด็นดังกล่าวนับว่าเป็นกรอบความคิดที่ส่งต่อกันมาผ่านทางจารีต การจดบันทึกและการบอกเล่า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระเจ้าเอกทัศ ซึ่งถูกมองว่า "เป็นผู้ปกครองที่มีความอ่อนแอเหลวไหล...พร้อมกับแสวงหาความฟุ้งเฟ้อสนุกสนานส่วนตัวแม้ในยามศึก" จากมุมมองเดียวกันในสงครามสยาม-ฝรั่งเศส ร.ศ. 112 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตรอมพระทัยจนประชวรหนัก เพราะทรงเห็นว่าพระองค์ไม่สามารถปกป้องแผ่นดินสยามจากฝรั่งเศสได้ และทรงเกรงว่าจะถูกติฉินนินทาสืบไป
อย่างไรก็ตาม แนวคิดซึ่งปรากฏในงานเขียนทางประวัติศาสตร์สมัยใหม่ได้พยายามมองประเด็นที่ต่างออกไปว่า พระองค์มิใช่กษัตริย์ที่อ่อนแอ หากแต่เป็นกษัตริย์ชาตินักรบพระองค์หนึ่ง และมองว่าประวัติศาสตร์ซึ่งยึดถือกันมานี้ถูกครอบงำจากเงื่อนไขทางการเมืองของชนชั้นผู้ปกครองในภายหลัง แต่ก็มีข้อเท็จจริงปรากฏว่า ผู้ปกครองในสมัยอยุธยาตอนปลายต่างก็แย่งชิงความเป็นใหญ่กันเอง บ้านเมืองสูญเสียกำลังพลและขุนนางเป็นจำนวนมากในสงครามกลางเมือง ดังที่สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสรุปว่า "ไทยอ่อนกำลังลงด้วยการจลาจลในประเทศ ไทยด้วยกันมุ่งหมายกำจัดพวกเดียวกันเอง เนื่องจากการชิงราชสมบัติมาหลายซับซ้อนนับตั้งแต่สิ้นสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถเป็นต้นมา กรุงศรีอยุธยาจึงทรุดโทรมลงเป็นลำดับ"
การที่รัฐบาลกลางของอยุธยามีการควบคุมอำนาจท้องถิ่นอย่างหละหลวม ทำให้กรุงศรีอยุธยามีอำนาจและความสามารถในการป้องกันตนเองที่จำกัด เพราะไม่ได้รับการช่วยเหลือจากกองทัพหัวเมือง ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของรัฐบาลกลาง ซึ่งแนวคิดดังกล่าว นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้เน้นเป็นพิเศษ และกล่าวว่าการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง "เป็นความล้มเหลวของระบบป้องกันตนเองของอาณาจักรมากกว่าความผิดของบุคคลหรือกลุ่มบุคคลหนึ่งเท่านั้น" ความเสื่อมโทรมของระบบการป้องกันตนเองของอาณาจักรอยุธยาอีกประการหนึ่ง คือ จำนวนไพร่ที่สามารถเรียกเกณฑ์เข้าสู่กองทัพมีน้อย เพราะรัฐบาลได้สูญเสียไพร่ให้กับเจ้านายและขุนนางไปเป็นอันมาก และอีกจำนวนหนึ่งก็หลีกเลี่ยงการขึ้นทะเบียน เช่น ชาวบ้านบางระจัน นอกจากนี้ หากจะใช้วิธีการกวาดต้อนไพร่มายังภาคกลางเพื่อตั้งกองทัพขนาดใหญ่อย่างสมัยสมเด็จพระนเรศวรก็จะก่อให้เกิดจลาจลขึ้นอีก
สุเนตร ชุตินธรานนท์ได้เสนอแนวคิดว่า จำนวนประชากรที่เติบโตหลังจากการค้าขายกับต่างชาติในสมัยอยุธยาตอนปลาย ซึ่งมีการขัดกับจารีตการปกครองเดิมจนทำให้เกิดความปั่นป่วน อันทำให้การจัดระเบียบและควบคุมเกิดความยุ่งยาก
การวิเคราะห์สาเหตุทางทหาร
สงครามครั้งนี้เกิดในช่วงที่อำนาจทางทหารของราชวงศ์โก้นบองรุ่งเรืองเกือบถึงขีดสุด โดยนักประวัติศาสตร์ถือว่าชัยชนะเหนือจีนเป็นช่วงที่อำนาจทางทหารของราชวงศ์โก้นบองรุ่งเรืองถึงขีดสุด สาเหตุหลักที่พม่ารบชนะอยุธยาและจีนนั้น มิใช่เพราะกำลังพลหรืออาวุธที่เหนือกว่า แต่ทหารพม่ากรำศึก และมีผู้บังคับบัญชาทหารที่มีความมั่นใจและได้พิสูจน์ความสามารถมาแล้ว ขณะที่ฝ่ายผู้นำอยุธยามีประสบการณ์สงครามเพียงเล็กน้อยในสงครามพระเจ้าอลองพญาเท่านั้น ซ้ำแม้ว่าจะมีการเตรียมการสงครามอย่างกว้างขวาง แต่เมื่อสงครามมาถึง ผู้บังคับบัญชาอยุธยากลับล่าช้าและไม่ประสานงานกัน
ในสงครามคราวนี้ ฝ่ายอยุธยาประสบกับความพ่ายแพ้ทางยุทธศาสตร์อย่างเห็นได้ชัด เพราะยุทธวิธีของฝ่ายพม่าสามารถรับมือกับยุทธวิธีน้ำหลากที่ฝ่ายอยุธยามักใช้ได้เป็นผลสำเร็จหลายครั้งในประวัติศาสตร์การสงคราม นอกจากนี้ พม่ายังได้โจมตีหัวเมืองทางเหนือเพื่อป้องกันการตีกระหนาบ ก่อนกองทัพเหนือและใต้เข้าปิดล้อมพระนครพร้อมกัน ซึ่งช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนเสบียงได้อีกด้วย ดังนั้น ฝ่ายอยุธยาจึงไม่เหลือยุทธศาสตร์อื่นใดที่จะสู้กับพม่าได้อีก ส่วนการที่ฝ่ายอยุธยาพยายามป้องกันมิให้ข้าศึกเข้าประชิดพระนคร แต่ได้มีการจัดวางกำลังกระจัดกระจายกันเกินไป อันแสดงให้เห็นถึงข้อผิดพลาดทางด้านการข่าวอีกด้วย เพราะมีที่ตั้งทัพหลายแห่งที่พม่ามิได้ยกเข้ามาเลย ส่วนทางที่พบกับพม่านั้นก็ปราชัยทุกทิศทาง
สมเด็จพระเจ้าเอกทัศไม่แสดงความสามารถด้านการบัญชาการรบ เนื่องจากทรงมอบหมายการป้องกันบ้านเมืองแก่คณะลูกขุน ณ ศาลา
ตาม คำให้การของชาวกรุงเก่า ได้ระบุว่ามีคนไทยทรยศ ชื่อว่า พระยาพลเทพ ความว่า "...มีคนไทยชื่อ พระยาพลเทพ ข้าราชการในกรุงศรีอยุธยาเอาใจออกห่าง ลอบส่งศาสตราวุธเสบียงอาหารให้แก่พม่า สัญญาว่าจะเปิดประตู [ด้านทิศตะวันออก] คอยรับเมื่อพม่าเข้าโจมตี เข้าใจว่าเป็นบริเวณหัวรอหรือใกล้เคียง ซึ่งพม่าก็ได้ระดมเข้าตีกรุงศรีอยุธยาทางด้านนี้ ตามที่พระยาพลเทพนัดหมายไว้...
ขัดแย้งกับ มหาราชวงษ์พงษาวดารพม่า มาจากบางตอนของพงศาวดารพม่า "มานนาน มหายาสะวินดอจี" หรือที่นักวิชาการทั่วไปรู้จักกันในนาม "พงศาวดารฉบับหอแก้ว " ไม่มีการกล่าวถึงพระยาพลเทพในฐานะไส้ศึกเลย กล่าวว่า พระยาพลเทพเป็นหนึ่งในเสนาบดีอยุธยาที่ถูกกวาดต้อนไปพม่า (ต้นฉบับภาษาพม่าสะกด ‘ภยาภลเทป’ ဘယာဘလဒေပ)
มุมมองฝ่ายไทย
ล่าสุด นักวิชาการจำนวนมากขึ้นได้เตือนการมองประวัติศาสตร์คริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 18ในกรอบความคิดของคริสต์ศตวรรษที่ 20 นักประวัติศาสตร์ แดเนียล ซีคินส์ เขียนว่า "สงครามไทย-พม่าทั้ง 24 ครั้ง ที่กรมพระยาดำรงราชานุภาพอธิบายนั้น เป็นสงครามระหว่างพระมหากษัตริย์มากกว่าสงครามระหว่างชาติ" และ "ชาวสยามคนสำคัญในสมัยนั้น รวมทั้งพระราชบิดาของสมเด็จพระนเรศวร สมัครพระทัยยอมรับอำนาจเหนือกว่าของพม่า" นักประวัติศาสตร์อีกคนหนึ่ง เฮเลน เจมส์ เขียนว่า "โดยพื้นฐาน สงครามเหล่านี้เป็นการต่อสู้ช่วงชิงความเป็นใหญ่ในภูมิภาคและในหมู่ราชวงศ์ และไม่ใช่ทั้งความขัดแย้งระหว่างชาติหรือชาติพันธุ์เลย" สุดท้าย ทหารเกณฑ์สยามจำนวนมากมีส่วนในการโจมตีกรุงศรีอยุธยา มุมมองนี้ถูกสะท้อนในวิชาการไทยสมัยใหม่ อย่างเช่น นิธิ เอียวศรีวงศ์ และสุเนตร ชุติธรานนท์ สุเนตร เขียนว่า "ทัศนคติแง่ลบที่มีต่อชาวพม่านั้นเกิดขึ้นไม่เพียงแต่เฉพาะผลจากความสัมพันธ์ในอดีตเท่านั้น แต่เป็นผลจากอุบายทางการเมืองของรัฐบาลชาตินิยมมากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รัฐบาลทหาร"
อย่างไรก็ตาม มุมมองทางวิชาการสมัยใหม่ยังมิได้แทนที่มุมมองของกรมพระยาดำรงราชานุภาพในหนังสือเรียนหรือวัฒนธรรมสมัยนิยม ซึ่งเป็นการส่งเสริมความรู้สึกเป็นปรปักษ์ในหมู่ประชาชนชาวไทยต่อพม่า ความเป็นปรปักษ์นี้อย่างน้อยผู้นำทางการเมืองของไทยได้แสดงออกมาในนโยบาย "พื้นที่กันชน" ของไทย ซึ่งได้จัดหาที่พัก ซึ่งในหลายโอกาสได้กระตุ้นอย่างแข็งขันและ "ให้การสนับสนุน" กลุ่มเชื้อชาติต่อต้านรัฐบาลพม่าหลายกลุ่มแนวชายแดน
มุมมองฝ่ายพม่า
เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2497 อู นุ นายกรัฐมนตรีคนแรกของสหภาพพม่า ได้กล่าวขอโทษต่อสาธารณะถึงการกระทำผิดศีลธรรมในอดีตของพม่าระหว่างการเดินทางเยือนกรุงเทพมหานครอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม ชาวพม่าส่วนใหญ่ในปัจจุบันทราบถึงรายละเอียดการขยายอาณาเขตของพระมหากษัตริย์ในอดีตเพียงผิวเผิน ทำให้หลายคนไม่ทราบถึงเหตุผลทางประวัติศาสตร์เบื้องหลังความเป็นปรปักษ์ของไทย และนโยบายพื้นที่กันชนของไทย ชาวพม่าจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่ทหาร ไม่เชื่อในการรับประกันของรัฐบาลไทยที่ว่าไทยจะไม่ยินยอมให้มีกิจกรรมใด ๆ อัน "บั่นทอนเสถียรภาพของประเทศเพื่อนบ้าน"
เชิงอรรถ
I . ในหลักฐานของทั้งสองฝ่ายพบว่ามีเวลาที่เสียกรุงแตกต่างกัน หลักฐานไทยกล่าวว่า การเสียกรุงเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2310 (เมื่อเทียบกับการนับเวลาทางจันทรคติ) ในพงศาวดารพม่าระบุว่า ทัพพม่าตีเข้าพระนครศรีอยุธยาได้ในเวลาตี 4 กว่า ของวันพฤหัสบดี ขึ้น 11 ค่ำ เดือนเมษายน พุทธศักราช 2310 ตรงกับจุลศักราช 1129  นอกจากนี้ ยังมีบันทึกอีกว่า พม่าสามารถเข้ากรุงศรีอยุธยาได้ในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2310 ซึ่งสาเหตุที่นับวันแตกต่างกันนี้ อาจเนื่องมาจากนับวันที่ต่างกัน หรือใช้หลักเกณฑ์แตกต่างกันก็เป็นได้
II . ในพงศาวดารไทยและพม่ากล่าวตรงกันว่ามังมหานรธาป่วยไข้ตาย แต่ระบุระยะเวลาตายไม่แน่นอน ส่วนในหนังสือ History of Siam ของ Turpin กล่าวว่า การตายของมังมหานรธามีสาเหตุจากปมความขัดแย้งกับเนเมียวสีหบดี พระเจ้ามังระทรงแต่งตั้ง เมงเย เมงละอูสะนา (เจ้าเมืองเมาะตะมะ) ขึ้นเป็นแม่ทัพแทนมังมหานรธา แต่อำนาจทั้งหมดก็เหมือนกับจะตกอยู่ในมือของเนเมียวสีหบดีแต่เพียงผู้เดียว
III . หม่องทินอ่อง เขียนใน "ประวัติศาสตร์พม่า" ว่า "ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1766 กองทัพพม่าทั้งสองรวบรวมรี้พลได้ประมาณ 50,000 คน พอ ๆ กับที่กษัตริย์อยุธยาทรงรวบรวมได้ที่อยุธยา" ส่วนตัวเลขของเดวิด เค. วัยอาจ ระบุไว้ว่าการป้องกันทางใต้ของอยุธยามีทหารจำนวนมากกว่า 60,000 นาย แต่จำนวนดังกล่าวอาจมิใช่กำลังพลทั้งหมดของอาณาจักรอยุธยาในยามนั้นก็เป็นได้ เพราะอาจยังไม่นับรวมทหารที่เกณฑ์มาจากหัวเมือง หรือรวมทหารซึ่งถูกส่งออกไปรับศึกยังหัวเมืองรอบนอก และทหารอยุธยาอีกไม่ทราบจำนวนที่น่าจะไม่ได้เข้าร่วมรบจริง ๆ
IV . จำนวนกำลังพลในกองทัพพม่าถูกระบุไว้ในจำนวนที่แตกต่างกันไป:ใน ประวัติศาสตร์ไทย ของ พลาดิสัย สิทธิธัญกิจ ระบุไว้ที่ 40,000 นาย (เนเมียวสีหบดีและมังมหานรธาคนละ 20,000 นาย) ;ใน ประวัติศาสตร์พม่า ของ หม่องทินอ่อง ระบุไว้ที่ 50,000 นาย ;ใน พงศาวดารฉบับราชวงศ์โก้นบอง ระบุไว้ที่ 73,000 นาย ;ใน ''การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๓๑๐ ของ พลตรี จรรยา ประชิตโรมรัน ระบุไว้ที่ 78,000 นาย ;ใน คำให้การชาวกรุงเก่า'' ระบุไว้ที่ 80,000 นาย ; ศ. ขจร สุขพานิช ได้ประเมินไว้ที่ 120,000 นาย (ภายใต้เนเมียวสีหบดี 70,000 และภายใต้มังมหานรธา 50,000)
V . ในพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 2 หน้า 299 ได้กล่าวว่า "พม่าเสียรี้พลประมาณสามพันสี่พันนายทั้งป่วยไข้ตาย ชาวเมืองอยุทยาเสียคนประมาณสองแสนเศษ ทั้งตายด้วยอาวุธและป่วยไข้ตาย" ซึ่ง ชัย เรืองศิลป์ ได้ประมาณว่า มีชาวอยุธยาเสียชีวิตจากการอดอาหารตายมากกว่าต้องอาวุธศัตรูถึงห้าหกเท่า
พงษ์เทพ เทศประทีป
ประวัติ
พล.อ. พงษ์เทพ เทศประทีป เกิดเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2487 ที่อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายพุฒ กับนางทวี เทศประทีป สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหาร ในปี พ.ศ. 2506 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ในปี พ.ศ. 2511 นอกจากนั้นยังสำเร็จการศึกษาหลักสูตรจากโรงเรียนเสนาธิการทหารบก โรงเรียนเสนาธิการทหารบกสหรัฐอเมริกา และวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.)
พล.อ. พงษ์เทพ เคยดำรงตำแหน่งสำคัญในราชการทหารสังกัดกรมทหารราบที่ 3 อาทิ
ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งเจ้ากรมยุทธการทหารบก ในปี พ.ศ. 2541 เจ้ากรมกิจการพลเรือนทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุด ในปี พ.ศ. 2542 และตำแหน่งสูงสุด คือ เสนาธิการทหารบก ในปี พ.ศ. 2546-2548
จากนั้นในปี พ.ศ. 2549 ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (พล.อ. สุรยุทธ์ จุลานนท์) ในรัฐบาลที่จัดตั้งขึ้นหลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2549
พล.อ. พงษ์เทพ เป็นนายกสมาคมคลองไทยเพื่อการศึกษาและพัฒนา และสนับสนุนการขับเคลื่อนโครงการขุดคลองไทยบริเวณคอคอดกระ
แซราห์ เพลิน
แซราห์ ลูอิส (เฮลท์) เพลิน (อ่านว่า เพ-ลิน) (Sarah Louise Palin; เกิด 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2507) เป็นอดีตผู้ว่าการมลรัฐอลาสกา และผู้สมัครชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา พ.ศ. 2551
เพลินถูกเลือกเป็นผู้ว่าการรัฐในปี พ.ศ. 2549 ด้วยการเอาชนะคู่แข่ง แฟรงค์ มัวร์โควสกี้ ผู้ว่าการรัฐคนก่อน ในการเลือกตั้งภายในพรรครีพับลิกัน และ โทนี โนวเลส อดีตผู้ว่าการรัฐจากพรรคเดโมแครต ในการเลือกตั้งทั่วไป เธอคือผู้ว่าการรัฐอลาสกาที่อายุน้อยที่สุด และเป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งนี้ ก่อนหน้าจะมาเป็นผู้ว่าการรัฐ เธอเคยเป็นสมาชิกสภาเมืองวาซิลา ในรัฐอลาสกา 2 สมัย จาก พ.ศ. 2535-2539 และได้เป็นผู้ว่าการเมืองวาซิลา 2 สมัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2539-2545 พ.ศ. 2545 เธอไม่ได้รับเลือกให้เป็นรองผู้ว่าการรัฐ เพลินสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีสาขาวารสารศาสตร์มาจาก มหาวิทยาลัยไอดาโฮ
วันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2551 วุฒิสมาชิกจอห์น แมคเคน เลือกเธอให้เป็นรันนิงเมท ทำให้เธอกลายเป็นผู้สมัครชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดีคนที่ 2 ของสหรัฐอเมริกา ตามหลัง เจราดีน เฟเรโร ผู้สมัครชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดีคนแรกที่มาจากพรรครีพับลิกัน และจะเป็นนักการเมืองคนแรกจากอลาสกา ที่ขึ้นเล่นการเมืองระดับชาติ ในฐานะผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี/รองประธานาธิบดี
ช่วงต้นของชีวิต
เพลินเข้าศึกษาที่โรงเรียนวาซิลา ในเมืองวาซิลา อลาสกา และเธอเป็นหัวหน้ากลุ่ม"Fellowship of Christian Athletes"ของโรงเรียน และเป็นพอยต์การ์ดและกัปตันทีมบาสเก็ตบอลของโรงเรียน เธอช่วยให้ทีมบาสเก็ตบอลของเธอชนะการแข่งขันบาสเก็ตบอลโรงเรียนขนาดเล็กในอลาสกาใน พ.ศ. 2525 ด้วยการยิงลูกโทษในช่วงวินาทีสุดท้ายของเกมส์ ในขณะที่เธอมีอาการปวดเข่าในช่วงนั้น นี่เป็นเหตุให้เธอได้รับฉายา "ปลาสากแซราห์" (ปลาสากเป็นปลาน้ำเค็ม มีหน้าตาน่ากลัว มีพลังกัดที่แข็งแรง) เพราะการเล่นที่ยอดเยี่ยมของเธอ และเพราะเธอมักจะเป็นผู้นำสวดของทีมก่อนเล่น
เพลินมีวุฒิปริญญาตรีด้านวารสารศาสตร์จากมหาวิทยาลัยไอดาโฮ และเรียนรัฐศาสตร์เป็นสาขารอง เธอแต่งงานกับ ทอด เพลิน แฟนที่เธอคบตั้งแต่สมัยเรียนโรงเรียน เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2531 จากนั้นเธอทำงานเป็นผู้รายงานข่าวกีฬา ของสถานีวิทยุโทรทัศน์ท้องถิ่น และเป็นชาวประมงพานิชย์ร่วมกับสามีของเธอ
สมาชิกสภาเมืองและผู้ว่าการเมือง
เธอลงสู่สนามการเมืองครั้งแรกใน พ.ศ. 2535 ลงสมัครเป็นสมาชิกสภาเมือง ในฐานะผู้สนับสนุนการเก็บภาษีการค้า และมีสโลแกนการหาเสียงว่า "วาซิลาที่ปลอดภัยกว่า และก้าวหน้ากว่า" หล่อนได้รับเลือกถึง 2สมัย จาก พ.ศ. 2535-2545 พ.ศ. 2545 เธอก้าวขึ้นชิงตำแหน่งผู้ว่าการเมืองกับ จอห์น สเตน ผู้ว่าฯคนก่อน วิจารณ์ถึงการใช้จ่ายงบประมาณที่สิ้นเปล่า และการเก็บภาษีที่สูง มกราคม พ.ศ. 2545 เพลินไล่หัวหน้าตำรวจเมืองวาซิลา และผู้อำนวยการห้องสมุดออก ซึ่งยังผลให้มีประชาชน 60 คนออกมารวมกลุ่มกันรณรงค์ต่อต้านเพลิน ด้านตำรวจที่ถูกไล่ออกยื่นฟ้องร้องเพลิน กล่าวหาว่าเขาถูกไล่ออก ด้วยเหตุว่าเขาสนับสนุนแผนการที่เพลินต่อต้าน แต่ข้อกล่าวหานี้ถูกยกฟ้องโดยศาล ด้วยเหตุผลว่าเพลินมีสิทธิตามกฎหมายของรัฐ ที่จะไล่ลูกจ้างของเมืองออก ถึงแม้จะด้วยเหตุผลทางการเมืองก็ตาม เธอทำตามสัญญามหาชนที่ให้ไว้ด้วยการลดเงินเดือนตัวเอง และลดภาษีที่ดินลง 40% หล่อนยังขึ้นภาษีการค้า เพื่อการสร้างลานสเก็ตน้ำแข็งในร่ม และสนามกีฬา ในเวลานี้เอง หัวหน้าพรรครีพลับลิกันในรัฐอลาสกาก็เริ่มเจียระไนเธอ เพลินลงสมัครผู้ว่าการเมืองอีกครั้งกับจอห์น สเตน และก็ชนะด้วยคะแนนเสียงที่มากกว่าเดิม เพลินได้รับการเลือกให้เป็น ประธานงานประชุมผู้ว่าการเมืองแห่งรัฐอลาสกาอีกด้วย
ขณะเป็นผู้ว่าการเมืองวาซิลา เพลินใส่เสื้อสนับสนุนนายพัท บุชชานาน ในวาระที่นายบุชชานานลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี และเดินมางมาเยือนเมืองวาซิลาในปี พ.ศ. 2539 หล่อนกล่าวว่าเธอ "สนับสนุนผู้สมัครทุกคนที่เดินทางมายังวาซิลา" และปฏิเสธถึงการสนับสนุนนายบุชชานาน แต่นายบุชชานานกล่าวถึงเพลินว่าเพลิน"สนับสนุน"เขาในการให้สัมภาษณ์ หลังจากที่แมคเคนเลือกเธอเป็นรันนิงเมทแล้ว
วัดองค์ตื้อมหาวิหาร
วัดองค์ตื้อมหาวิหาร (ວັດອົງຕື້ມະຫາວິຫານ) เป็นวัดที่ตั้งอยู่ในเวียงจันทน์ ประเทศลาว ริมถนนไชยเชษฐาธิราช ซึ่งอยู่ทางทิศเหนือหอพระแก้วประมาณ 1 กิโลเมตร ห่างจากแม่น้ำโขงประมาณ 200 เมตร
วัดองค์ตื้อ เดิมชื่อว่า วัดสีภูมิ หรือ วัดไชยภูมิ ต่อมาหลังจากที่พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชทรงย้ายเมืองหลวงจากหลวงพระบางมาที่นครเวียงจันทน์ ราว พ.ศ. 2109 โดยโปรดให้สร้างวัดเพื่อประดิษฐานพระเจ้าองค์ตื้อ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปขนาดใหญ่ หล่อด้วยสำริด โดยโปรดให้หล่อพร้อมกับประพุทธรูปอื่นอีกรวม 4 องค์ คือ พระองค์ตื้อ พระสุก พระใส พระเสริม จึงเรียกว่า "วัดองค์ตื้อ" ต่อมาจนถึงทุกวันนี้ ลักษณะพระเจ้าองค์ตื้อ คือ พระพักตร์ค่อนข้างใหญ่ พระเนตรใหญ่หรี่ลงต่ำ พระนาสิกใหญ่ พระโอษฐ์กว้าง พระหัตถ์ค่อนข้างใหญ่ ถือเป็นรูปแบบเฉพาะของพระพุทธรูปศิลปะล้านช้าง พระวรกายสูง ใกล้เคียงกับพระพุทธรูปล้านช้างรุ่นหลัง พระองค์ตื้อหล่อพระองค์นี้ด้วยน้ำหนักทองที่หนักมาก (1 ตื้อ = 1000 กิโลกรัม) ด้วยเหตุนี้ พระพุทธรูปองค์นี้จึงมีนามว่าพระองค์ตื้อ
ยุทธการสลัดนอ
ยุทธการสลัดนอ เป็นละครโทรทัศน์ แนว เมโลดราม่า-คอมเมดี ผลิตโดย บริษัท มอนทาจ เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ จำกัด ในเครือ บริษัท โมจิโต้ เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ จำกัด ควบคุมการผลิตโดย นัฐฐพนธ์ ลียะวณิช สร้างจากบทประพันธ์ของ หัสวีร์ เขียนบทโทรทัศน์โดย เผด็จ อ่อนละฮุง, พิมพ์บุญญา ธนรัชรวงศ์ กำกับการแสดงโดย วราธร สิริพรรณ ออกอากาศทางช่องโทรทัศน์ผ่านระบบฟรีทีวีดิจิตอล ช่องเวิร์คพอยท์ ทุกวันจันทร์-อังคาร เวลา 22.00 - 23.00 น. เริ่มตอนแรกวันจันทร์ที่ 3 กรกฎาคม – วันอังคารที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2560 ต่อจากละครเรื่องนางแค้น
เรื่องย่อ
เมื่อสาวแรดประกาศ ‘สลัดนอ’ ขอพิชิตใจหนุ่ม เส้นทางสู่การเป็นกุลสตรีจึงเริ่มขึ้น! แก๊ง ‘แรดตัวแม่’ คือแหล่งรวมตัวของสามสาวผู้ช้ำรัก ปณิธานของกลุ่มคือ พวกเธอจะ ‘แรด’ แบบไม่แคร์สื่อ ผู้ชายเจ้าชู้ได้ ผู้หญิงก็ต้องทำได้เหมือนกัน! แต่แล้วเหมือนฟ้าผ่าเปรี้ยงกลางแดดจ้า เมื่อ โรสริน เจ๊ใหญ่ของแก๊งประกาศยุติความแรดอย่างเป็นทางการ เพราะเจอชายในฝันแล้ว สองสาวสมาชิกที่เหลืออย่าง บัววารี และ มารีญา จึงเกิดแรงฮึด ขอ ‘สลัดนอ’ ทิ้งบ้าง เพื่อหวังชนะใจชายหนุ่มแสนดีที่แอบหมายปอง แต่เส้นทางการเป็นหญิงไทยใจงามล้วนเต็มไปด้วยอุปสรรค โดยเฉพาะเมื่อคนหนึ่งเป็นถึงเจ้านายหนุ่มผู้เพียบพร้อม ส่วนอีกคนเป็นนักศึกษาแพทย์ข้างบ้าน เรื่องหวังจะพิชิตใจหนุ่มเพอร์เฟกต์แบบนี้น่ะหรือ บอกได้เลยว่ายาก! แต่ขึ้นชื่อว่าเป็นอดีตสมาชิกแก๊งแรดตัวแม่เสียอย่าง เรื่องยากกว่านี้ยังผ่านมาได้ แล้วเพื่อหัวใจตัวเอง ใครจะไปยอมแพ้ง่ายๆ กันล่ะ!
หมายเหตุ
โดยที่ก่อนรับชมละคร ยุทธการสลัดนอ ในแต่ละตอนที่ได้ออกอากาศไปนั้น ทางทีมงานของละครเรื่องนี้ได้ขึ้นคำเตือนก่อนรับชมละครว่า เรื่องราวในละคร "ยุทธการสลัดนอ" สร้างขึ้นเพื่อเป็นแง่คิดสะท้อนสังคมสมัยใหม่ ให้เห็นผิดชอบชั่วดี มิได้มีเจนตนาส่งเสริมให้เกิดการลอกเลียนแบบค่านิยมผิดศีลธรรมหรือขัดต่อวัฒนธรรมไทย ผู้ปกครองควรให้คำแนะนำแก่เยาวชน และที่สำคัญระหว่างละครออนแอร์นั้นทีมงานได้ขึ้นคำเตือนอยู่ใต้เรท น. 18+ เป็นหลักในทุกตอนที่ได้ออกอากาศไปหรือบางตอนก็มีเรท น. 13+ ตามความเหมาะสมในการออกอากาศ
เรตติ้ง
การตอบรับของละครเรื่องนี้ทั้งหมด 24 ตอนที่ได้ออกอากาศไป (เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 – 19 กันยายน พ.ศ. 2560) Nielsen ได้วัดค่าเฉลี่ยเรตติ้งละครจากคนทั่วประเทศไทยอยู่ที่
เทศบาลเมืองขลุง
ขลุง เป็นเทศบาลเมืองซึ่งอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่ตำบลขลุงในอำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี อยู่ห่างจากตัวจังหวัด 24 กิโลเมตร เดิมมีฐานะเป็นเทศบาลตำบล (จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2488) แล้วจึงยกฐานะขึ้นเป็นเทศบาลเมืองใน พ.ศ. 2538 ปัจจุบันมีประชากร 10,835 คน
ภูมิประเทศเป็นพื้นที่ตะแคงเทลาด และเป็นพื้นที่ที่มีฝนตกเกือบตลอดทั้งปี มีคลองทั้งหมด 4 สาย ได้แก่ คลองขลุง คลองเวฬุ คลองหัวชะเนียง (คลองยายจู) และคลองตาแก ประชาการส่วนใหญ่ในเขตเทศบาลประกอบอาชีพเกษตรกรรม เนื่องจากมีสวนผลไม้มาก รองลงมาคือ อาชีพค้าขาย ประมง และเจียระไนเพชรพลอย ด้านอุตสาหกรรมมีโรงงานซ่อมเครื่องยนต์และโรงงานเชื่อมโลหะ การศึกษามีโรงเรียนสังกัดเทศบาลสองแห่ง และสังกัดเอกชนอีกสองแห่ง ได้แก่ โรงเรียนศรีหฤทัยและโรงเรียนอำนวยศึกษา
การขนส่งในเขตเทศบาลมีถนนสุขุมวิท และถนนสายรองอีก 12 สาย โดยสายที่สำคัญที่สุดคือ ถนนเทศบาลสาย 4 ซึ่งผ่านตลาดสดเทศบาล
วัดสน
วัดสน เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ริมคลองแจงร้อน ในแขวงราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร
วัดสร้างขึ้นเมื่อราวปี พ.ศ. 2400 จากการสันนิษฐานอุโบสถหลังเดิมที่รื้อถอนเมื่อ พ.ศ. 2458 แต่เดิมบริเวณนี้มีต้นสนอยู่มาก จึงได้ชื่อว่า วัดต้นสน ต่อมาชาวบ้าน เรียกสั้น ๆ ว่า วัดสน วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อใดไม่แน่ชัด คาดว่า ราว พ.ศ. 2415 วัดยังมีการจัดตั้งโรงเรียนการสอนพระปริยัติธรรม วัดมีการจัดทำวัตถุมงคล เช่น ตระกรุด 7 ดอก ตะกรุดโทนกุมารทอง ตะกรุดเดี่ยวหรือพิรอดแขน ผ้ายันต์
อาคารเสนาสนะ
อุโบสถกว้าง 6 เมตร ยาว 12 เมตร มีเครื่องลายครามประดับทั้งหน้าและหลัง ภายในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังทั้ง 4 ด้าน เล่าเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดก มีพระพุทธรูป 3 องค์ โดยองค์ประธานสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 6 ส่วนอีก 2 องค์ เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่ตั้งแต่อุโบสถหลังเดิม
มีกุฏิ 20 หลัง มีหอสวดมนต์ ศาลาการเปรียญ 2 หลัง หลังแรกสร้างด้วยไม้สักมีอายุเก่าแก่กว่า 100 ปี อีกหลังมีบันไดพระยานาคทอดยาวขี้นไปสูง สามารถมองเห็นทิวทัศน์ที่สวยงามของกรุงเทพมหานคร และรูปเหมือนหลวงปู่โม้ เป็นเกจิอาจารย์ที่ชาวราษฎร์บูรณะรู้จักดี
เทอร์รา (เทพปกรณัม)
เทพีเทอร์ร่า (Terra Mater หรือ Tellus Mater) ตามตำนานเทพปกรณัมโรมัน เป็นเทพีบุคลาธิษฐานแห่งโลก พระนามของนางแปลว่า "พระแม่ธรณี" ในภาษาละติน ชาวโรมันจะสวดอ้อนวอนต่อนางเพื่อป้องกันแผ่นดินไหว นอกจากนี้นางและเทพีเซเรส (Ceres) เทพีแห่งความอุดมสมบูรณ์ ยังมีส่วนช่วยในเรื่องผลผลิตของไร่นา เทพีเทอร์ร่ายังมีความเกี่ยวข้องกับการสมรส ความเป็นมารดา สตรีตั้งครรภ์ และสัตว์ที่ตั้งครรภ์อีกด้วย พระนามของนางในตำนานเทพปกรณัมกรีกคือเทพีไกอา (Gaia) ซึ่งเป็นพระมารดาของเทพีฟาม่า (Fama) เทพีแห่งเกียรติศักดิ์ชื่อเสียงและข่าวลือ
นักภาษาศาสตร์ที่ทำการศึกษาเกี่ยวกับภาษาในแถบอินโด-ยูโรเปียนเชื่อว่าคำว่า เทลลุซ (Tellus) ดัดแปลงมาจากวลี tersa tellus ซึ่งแปลว่า "ผืนดิน" ถ้าความคิดนี้เป็นจริง คำว่า Tellus อาจเป็นต้นฉบับดั้งเดิมที่เก่าแก่ที่สุดของพระนามของนางก็เป็นได้ พจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ดได้ระบุไว้ว่า คำว่า Terra หมายความถึงธาตุดิน (หนึ่งในธาตุพื้นฐานทั้งสี่ อันได้แก่ ดิน ลม น้ำ และไฟ) และคำว่า Tellus หมายถึงเทพผู้ปกป้องคุ้มครองโลกมนุษย์ ซึ่งก็คือโลกของเรานี่เอง การใช้คำสองคำนี้ในภาษาละตินแท้จริงแล้วไม่มีความแต่งต่างกันอย่างข้อกล่าวอ้างข้างต้น
งานเทศกาลสำหรับเทพีเทอร์ร่าเรียกว่า งานฟอร์ดิเซีย (Fordicia) หรืองานฮอร์ดิซิเดีย (Hordicidia) จะจัดขึ้นทุก ๆ ปีในวันที่ 15 เมษายน งานเทศกาลจะมีการบูชายัญโคที่กำลังตั้งครรภ์และจะจัดการโดยพระชั้นสูงที่เรียกว่า พอนติเฟกซ์ แม็กซิมุซ (pontifex maximus) และหลุ่มนักบวชหญิงนาม เวสทัล เวอร์จิ้นส์ (Vestal Virgins) เหล่านักบวชหญิงพรหมจรรย์จะเก็บเถ้ากระดูกของลูกโคไว้จนกระทั่งพิธีชำระล้างในงานพาริเลีย (Parilia) มีงานเทศกาลสองงานที่จะจัดขึ้นในช่วงเดือนมกราคม งานหนึ่งเพื่อเป็นการบอกลาฤดูหนาว เรียกว่า งานเซเมนทิเว (Sementivae) ซึ่งจะจัดขึ้นในเมือง และอีกงานหนึ่งคือ งานพากานาเลีย (Paganalia) ซึ่งส่วนใหญ่จะจัดขึ้นในเขตชนบท ช่วงแรกของงานเซเมนทิเวจะจัดขึ้นในวันที่ 24 ถึง 26 มกราคม เพื่อเป็นการยกย่องเทพีเทอร์ร่า ส่วนช่วงที่เหลือของเทศกาลจะเป็นการเฉลิมฉลองแด่เทพีเซเรส
พระพรต
พระพรต เป็นตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ มีกายสีแดง คือจักรแก้วของพระนารายณ์อวตารลงมาพร้อมกับพระราม พระพรตเป็นโอรสของท้าวทศรถกับพระนางไกยเกษี ท้าวไกยเกษผู้เป็นตาได้ขอพระพรตไปอยู่ด้วยที่กรุงไกยเกษพร้อมพระสัตรุด
นางไกยเกษีผู้เป็นมารดานั้นเป็นต้นเหตุที่ทำให้พระรามต้องออกเดินดง 14 ปี กล่าวคือ ครั้งหนึ่งท้าวทศรถรบกับอสูรปทูตทันต์ ท้าวทศรถทรงนั่งรถศึกโดยมีพระนางไกยเกษีร่วมรบด้วย รถทรงถูกศรของยักษ์เพลาล้อหลุด นางเห็นจึงนำแขนของตนใส่ไปแทนเพลาล้อ และช่วยสังหารอสูรปทูตทันต์แทนท้าวทศรถ จนท้าวทศรถมีชัยชนะแก่ข้าศึก ท้าวทศรถดีใจมากประทานพรว่าจะให้สิ่งที่ต้องการทุกประการหากนางต้องการ
เมื่อเวลาผ่านไปนางนึกได้จึงทูลขอบัลลังก์อโยธยาให้แก่พระพรตโอรสของตน และให้พระรามออกไปเดินป่าเป็นเวลา 14 ปี ท้าวทศรถได้ฟังเช่นนั้นจึงต้องยอมตามที่นางขอและตรอมใจตาย พระพรตทราบเรื่องก็เสียใจและโกรธถึงขั้นจะฆ่าแม่ แต่ถูกห้ามไว้ก่อน อีกทั้งสองแม่ลูกยังถูกสั่งห้ามไม่ให้ถวายพระเพลิงพระศพท้าวทศรถ หลังจากนั้นพระพรตเดินทางไปเชิญพระรามให้กลับมาครองราชย์ แต่พระรามปฏิเสธ พระพรตจึงนำฉลองพระบาทของพระรามกลับเมืองแทน และถวายคำปฏิญาณว่าหากครบ 14 ปี พระรามยังไม่กลับเมือง ตัวเองจะขอโดดเข้ากองไฟ
พระรามได้ให้พระพรตและพระสัตรุดเป็นแม่ทัพไปปราบทศพินที่กรุงลงกา รบกับท้าวจักรวรรดิที่กรุงมลิวัน และท้าวคนธรรพ์นุราชที่มายึดกรุงไกยเกษ
ลักษณะและสี
สีแดงชาด 1 หน้า 2 มือ ชฎามนุษย์ หรือ มงกุฏยอดชัย
จุดผ่านแดนถาวรแม่สาย 2
ประวัติ
จุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 จัดตั้งขึ้นตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การเปิดจุดผ่านแดนถาวร ณ สะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 เพื่อใช้ในการแบ่งเบาภาระความหนาแน่นของจุดผ่านแดนถาวรแม่สายแห่งแรกในขณะนั้น ซึ่งรัฐบาลไทยและพม่าได้มีความเห็นร่วมกันในการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธุ์ พ.ศ. 2547 และเมื่อแล้วเสร็จ ได้เปิดทำการจุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 ตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2549 เป็นต้นมา โดยเป็นด่านขนาดใหญ่ระดับมาตรฐานสากล สามารถรองรับรถบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่และผ่านกระบวนการศุลกากรได้อย่างเป็นระบบ
การผ่านแดน
จุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 เปิดทำการตั้งแต่เวลา 06.30 - 18.30 น. โดยช่วงแรกเปิดให้สัญจรข้ามผ่านเฉพาะรถสินค้าเท่านั้น ปัจจุบันผ่อนปรนให้รถรับส่งนักเรียนและรถพยาบาลข้ามผ่านไปมาในจุดผ่านแดนแห่งนี้ได้แล้ว
กิจกรรม
จุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 จะมุ่งเน้นไปที่การขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ ทั้งสินค้าสำหรับอุปโภค บริโภค รวมไปถึงผลผลิตทางการเกษตร และอาหารสด รวมไปถึงรถบรรทุกเชื้อเพลิงต่าง ๆ โดยการข้ามผ่านแดนของประชาชนและนักท่องเที่ยวจะผ่านแดนที่จุดผ่านแดนถาวรแม่สาย
ด่านศุลกากร
ด่านพรมแดนแม่สายแห่งที่ 2 อยู่ภายใต้การดูแลของด่านศุลกากรแม่สาย ตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกัน คือเลขที่ 306 หมู่ที่ 3 บ้านสันผักฮี้ ตำบลแม่สาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
ด่านตรวจคนเข้าเมือง
จุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 อยู่ภายใต้การดูแลและรับผิดชอบของตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดเชียงราย
เส้นทาง
จากจังหวัดเชียงราย เดินทางตามถนนพหลโยธินมุ่งหน้าขึ้นทางทิศเหนือ สู่จุดผ่านแดนถาวรแม่สาย โดยเลี้ยวขวาที่ทางแยกทางเลี่ยงเมืองแม่สาย ไปตามทางหลวงแผ่นดินสาย 123 จนสุดเส้นทาง จะพบจุดผ่านแดนถาวรสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 2 อยู่ที่ปลายเส้นทาง
สัตว์มหัศจรรย์: ความลับของดัมเบิลดอร์
การถ่ายทำหลักมีกำหนดจะเริ่มในต้นปี ค.ศ. 2020 แต่ถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 และเริ่มถ่ายทำในเดือนกันยายน ค.ศ. 2020 หลังจากการควบคุมโรคระบาดและการเปลี่ยนตัวนักแสดงจากจอห์นนี เดปป์เป็นมีเกิลเซิน ภาพยนตร์เรื่องนี้จึงถูกเลื่อนฉายออกไปเป็นวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 ก่อนที่จะถูกกำหนดให้เป็นวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 2022 สัตว์มหัศจรรย์: ความลับของดัมเบิลดอร์ ทำเงิน 405 ล้านดอลลาร์สหรัฐทั่วโลก จากทุนสร้าง 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ กลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดอันดับที่เก้าในปี ค.ศ. 2022 ภาพยนตร์ได้รับการตอบรับแบบผสมจากนักวิจารณ์ โดยชมในเรื่องการปรับปรุงที่ดีขึ้นจากภาคที่แล้วและการแสดงของมีเกิลเซิน
นาศิก
นาศิก (नाशिक) หรือ นาสิก (नासिक) เป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์โบราณทางตอนเหนือของรัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโคทาวรี เป็นเมืองสำคัญในด้านการแสวงบุญของชาวฮินดู มีเทศกาลกุมภเมฬา (Kumbh Mela) ซึ่งจัดขึ้นทุก 12 ปี
นาศิกตั้งอยู่ทางทิศเหนือของมุมไบ เมืองหลวงของรัฐ ราว 190 กิโลเมตร มีฉายาว่า "เมืองหลวงไวน์แห่งอินเดีย" ด้วยเหตุเพราะมีไร่องุ่นและโรงกลั่นเหล้าองุ่นราวครึ่งหนึ่งของอินเดียตั้งอยู่ที่เมืองนี้
ตามวรรณคดีเรื่อง รามายณะ นาศิกเป็นสถานที่ริมฝั่งแม่น้ำโคทาวรีที่ซึ่งพระลักษมณ์ตัดจมูกของนางสำมนักขาเพื่อเป็นการลงโทษที่นางไปทำร้ายนางสีดา ทำให้เมืองนี้ได้ชื่อว่า นาศิก หรือ นาสิก ซึ่งแปลว่า "จมูก"
อะฟานาซี เบโลโบโรดอฟ
อะฟานาซี ปัฟลันเตียวิช เบโลโบโรดอฟ (Афанасий Павлантьевич Белобородов) เป็นผู้บัญชาการกองทัพโซเวียตในช่วงแนวรบด้านตะวันออกระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นผู้ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์วีรชนแห่งสหภาพโซเวียต 2 ครั้ง และ เครื่องอิสริยาภรณ์อื่น ๆ 7 ดวง นอกจากนี้เบโลโบโรดอฟยังบัญชาการมณฑลทหารมอสโกตั้งแต่ปี 1963 ถึงปี 1968
สมาพันธ์เบสบอลซอฟต์บอลโลก
สมาพันธ์เบสบอลซอฟต์บอลโลก (World Baseball Softball Confederation; WBSC; Confédération internationale de baseball et softball) เป็นองค์กรปกครองระดับโลกสำหรับกีฬาเบสบอลและซอฟต์บอล ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2556 โดยการควบรวมกิจการของสหพันธ์เบสบอลนานาชาติ (IBAF) และสหพันธ์ซอฟต์บอลนานาชาติ (ISF) ซึ่งเป็นอดีตองค์กรปกครองระดับโลกสำหรับเบสบอลและซอฟต์บอลตามลำดับ ภายใต้โครงสร้างองค์กรของ WBSC ปัจจุบัน IBAF และ ISF ทำหน้าที่เป็นฝ่ายเบสบอลและฝ่ายซอฟต์บอลของ WBSC แต่ละฝ่ายอยู่ภายใต้คณะบริหาร ในขณะที่ WBSC อยู่ภายใต้คณะกรรมการบริหาร
สมาพันธ์เบสบอลซอฟต์บอลโลกมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองพูลลี ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ได้รับการยอมรับในฐานะผู้มีอำนาจระดับโลกเพียงผู้เดียวสำหรับกีฬาเบสบอลและซอฟต์บอล โดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากลในการประชุม IOC ครั้งที่ 125 เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2556
เอริก มุน
เอริก มุน หรือชื่อจริงว่า มุน จอง-ฮยอค (เกิด 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1979) เป็นแร็ปเปอร์ นักร้อง นักแต่งเพลง นักแสดงชาวเกาหลีใต้ เขาเป็นสมาชิกและหัวหน้าวงบอยแบนด์เกาหลีใต้ ชินฮวา
ประวัติ
สมาชิกครอบครัวมีพี่สาว 2 คน
เอริคเป็นทั้งหัวหน้าวงและแร็ปเปอร์ประจำวงชินฮวา และยังเป็นนักแสดงที่มีฝีมือมาก เขาเป็นดาราชั้นแนวหน้าของวงการบันเทิงเกาหลี ในแง่ของงานเดี่ยวอาจจะกล่าวได้ว่าเขาเป็นคนที่มีชื่อเสียงที่สุดในชินฮวา และยังได้รับฉายา King of CF ที่เขาเคยได้รับในช่วงปี ค.ศ. 2004-2005 เอริคเป็นคนที่มีความเป็นผู้นำสูง เป็นที่ปรึกษาและที่พึ่งของเพื่อนร่วมวงในยามที่ชินฮวามีปัญหา เวลาให้สัมภาษณ์หรืออยู่ต่อหน้ากล้อง เอริคมักเป็นคนพูดน้อย แต่จริงๆแล้วเขาเป็นชายหนุ่มขี้เล่น มีความคิดและมุมมองที่แปลกไม่เหมือนใคร
แมยิสเตร็ด
แมยิสเตร็ด หรือทับศัพท์อย่างปัจจุบันได้ว่า แมจิสเตรต (magistrate) เป็นชื่อตำแหน่งข้าราชการประเภทหนึ่ง คล้ายคลึงตำแหน่งยกกระบัตรในสมัยโบราณ
ในสมัยโบราณ เช่น ในครั้งโรมันโบราณและจักรวรรดิจีน เป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ทั้งในทางบริหารและตุลาการ
ในปัจจุบัน หมายถึง ตุลาการ โดยเฉพาะตุลาการศาลแขวง (Justice of the Peace) ตามระบบกฎหมายฝ่ายซีวิลลอว์ หรือเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองซึ่งมีอำนาจหน้าที่จำกัด ตามระบบกฎหมายฝ่ายคอมมอนลอว์ และในความหมายทั่วไป เป็นไวพจน์ของคำว่า "ตุลาการ" ในภาษาอังกฤษ
คำ "แมยิสเตร็ด" ในภาษาอังกฤษนั้นมาจากคำ "magistrat" ในภาษาอังกฤษสมัยกลางราว ค.ศ. 1374 หมายความว่า ข้าราชการพลเรือนซึ่งมีหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย คำ "magistrat" นั้นรับมาจากคำภาษาฝรั่งเศสเก่าว่า "magistrat" และ คำภาษาละตินว่า "magistratus" ซึ่งมาจากคำ "magister" (แปลว่า ใต้เท้า หรือผู้เป็นใหญ่) อันมีรากศัพท์ว่า "magnus" (ยิ่งใหญ่) ตามลำดับ
ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย
thumb|ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย เป็นสาขาหนึ่งของธนาคารไทยพาณิชย์ ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 1280, 1280/1 ถนนโยธา แขวงตลาดน้อย เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร โดยธนาคารแห่งนี้ มีประวัติความเป็นมาที่เก่าแก่ยาวนาน โดยเป็นที่ทำการของธนาคารแห่งแรกในประเทศไทย เริ่มก่อตั้งขึ้นในนาม "บุคคลัภย์" โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไชยันตมงคล กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปี พ.ศ. 2447 เพื่อให้เป็นสถาบันการเงินที่เป็นฐานรองรับการเติบโตด้านเศรษฐกิจของไทย และได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "แบงก์สยามกัมมาจล" ในปี พ.ศ. 2449 และได้เปลี่ยนชื่อเป็น "ธนาคารไทยพาณิชย์" ในปี พ.ศ. 2482 ดังเช่นชื่อที่ใช้ในปัจจุบัน