cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
เฮย์จูด
แรงบันดาลใจและการเขียนเพลง
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1968 จอห์น เลนนอน และซินเทีย ภรรยายของเขา แยกทางกันเนื่องจากเลนนอนมีความสัมพันธ์กับโยโกะ โอโนะ ศิลปินชาวญี่ปุ่น เดือนต่อมา พอล แม็กคาร์นีย์ขับรถไปเยี่ยมจูเลียน ลูกชายวัยห้าขวบของเลนนอน ที่เคนวุด ซึ่งเป็นบ้านของครอบครัวในเวย์บริดจ์ ซินเทียเป็นส่วนหนึ่งในสังคมของเดอะบีเทิลส์ ตั้งแต่ก่อนที่วงจะมีชื่อเสียงใน ค.ศ. 1963 ซึ่งต่อมา แม็กคาร์ตนีย์กล่าวในภายหลังว่า เขาพบว่า "จู่ ๆ พวกเขาก็กลายเป็น "บุคคลไม่พึงปรารถนา" และหายไปจากชีวิตผม" ซินเทีย เลนนอนเล่าถึงการมาเยี่ยมครั้งนี้ของแม็กคาร์ตนีย์ว่า "ฉันรู้สึกประทับใจที่เขาห่วงใยสวัสดิภาพของเราอย่างเห็นได้ชัด ... ระหว่างเดินทางเขาแต่งเพลง "เฮย์จูด" อยู่ในรถ ฉันจะไม่มีวันลืมท่าทางที่ห่วงใยของพอลที่มาหาเรา" ชื่อเดิมของเพลงคือ "เฮย์จูลส์" และมีจุดมุ่งหมายเพื่อปลอบโยนจูเลียนจากความเครียดที่พ่อแม่แยกทางกัน แม็กคาร์ตนีย์กล่าวว่า "ผมรู้ว่ามันเป็นเรื่องไม่ง่ายสำหรับเขา" พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็น "จูด" "เพราะผมคิดว่ามันฟังดูดีกว่านิดหน่อย"
ตามรายงานของคริส ฮันต์ นักข่าวเพลง ในช่วงไม่กี่สัปดาห์หลังจากเขียนเพลง แม็กคาร์ตนีย์ "ทดสอบการแต่งเพลงล่าสุดของเขากับใครก็ตามที่สุภาพเกินกว่าจะปฏิเสธและนั่นหมายถึง "ทุกคน"" เมื่อวันที่ 30 มิถุนายนหลังจากบันทึกเสียงเพลง "ทินกัมมีบ็อบ" ของวงแบล็กไดก์มิลส์แบนด์ ในยอร์กเชอร์ แม็กคาร์ตนีย์แวะที่หมู่บ้านแฮร์โรล ในเบดฟอร์ดเชอร์ และแสดงเพลง "เฮย์จูด" ที่ผับท้องถิ่น นอกจากนี้เขายังให้สมาชิกของวงเดอะบอนโซด็อกแบนด์ฟังเพลงของเขาในขณะที่กำลังผลิตซิงเกิล "ไอม์เดอะเออร์บันสเปซแมน" ในลอนดอน และขัดจังหวะการบันทึกเสียงของแบร์รอนไนต์เพื่อทำแบบเดียวกัน รอน กริฟฟิท สมาชิกจากวงไอวีส์ ซึ่งต่อมารู้จักในชื่อแบดฟิงเกอร์ และเช่นเดียวกับวงแบล็กไดก์มิลส์แบนด์ ซึ่งเป็นการเซ็นสัญญากับแอเปิลเรเคิดส์ ค่ายเพลงใหม่ของบีเทิลส์ พวกเขาเล่าว่า วันแรกของพวกเขาในสตูดิโอ แม็กคาร์ตนีย์ "ให้เราได้ชมคอนเสิร์ตเต็มรูปแบบของ 'เฮย์จูด'"
ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นของเลนนอนและโอโนะ ทำให้การแต่งเพลงร่วมกันระหว่างเขากับแม็กคาร์ตนีย์เป็นไปไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ด้วยการสนับสนุนเพื่อนของเขา แม็กคาร์ตนีย์ปล่อยให้ทั้งคู่อยู่ที่บ้านของเขาในเซนต์จอห์นวุด แต่เมื่อเลนนอนพบบันทึกที่เขียนโดยแม็กคาร์ตนีย์ ซึ่งมีความคิดเห็นเกี่ยวกับโอโนะในเชิงเหยียดหยามและเหยียดผิว ทั้งคู่ก็ย้ายออกไป แม็กคาร์ตนีย์เล่นเพลง "เฮย์จูด" ให้เลนนอนฟังเมื่อวันที่ 26 กรฎาคม เมื่อเขาและโอโนะไปเยี่ยมบ้านของแม็กคาร์ตนีย์ แม็กคาร์ตนีย์ให้คำมั่นกับเขาว่าเขาจะ "แก้ไข" ประโยค "ขับเคลื่อนสิ่งที่ปรารถนาซึ่งอยู่บนบ่าของนาย" ("the movement you need is on your shoulder") โดยให้เหตุผลว่า "มันเป็นการแสดงออกที่งี่เง่า ฟังแล้วไม่มีความหมาย" ตามคำบอกเล่าของแม็กคาร์ตนีย์ เลนนอนตอบว่า "นายไม่รู้อะไร นั่นเป็นประโยคที่ดีที่สุดของเพลงนี้" ซึ่งแม็กคาร์ตนีย์คงท่อนนี้ไว้ แม้ว่าเดิมที แม็กคาร์ตนีย์จะเขียนเพลง "เฮย์จูด" ให้กับจูเลียน เลนนอนคิดว่าเขาเขียนขึ้นเพื่อเขาจริง ๆ ในการให้สัมภาษณ์ใน ค.ศ. 1980 เลนนอนระบุว่าเขา "เชื่อมาตลอดว่าเป็นเพลงสำหรับเขา" และยืนยันว่าในด้านหนึ่ง แม็กคาร์ตนีย์กำลังให้พรกับความสัมพันธ์ของเลนนอนและโอโนะ ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง เขารู้สึกผิดหวังที่ถูกแย่งชิงในฐานะเพื่อนและหุ้นส่วนของเลนนอน
คนอื่น ๆ เชื่อว่าแม็กคาร์ตนีย์เขียนเพลงเกี่ยวกับพวกเขา ซึ่งรวมถึง จูดิท ซิมอนส์ นักข่าวจากเดลีเอกซ์เพรส ขณะที่คนอื่น ๆ รวมถึงเลนนอนคาดเดาว่าในเนื้อเพลง "เฮย์จูด" มาจากความสัมพันธ์ระยะยาวที่ล้มเหลวของแม็กคาร์ตนีย์กับเจน แอชเชอร์ ทำให้เขา "ส่งข้อความถึงตัวเอง" โดยไม่รู้ตัว ซึ่งแม็กคาร์ตนีย์และแอชเชอร์ประกาศหมั้นกันเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1967 แต่เขาเริ่มมีความสัมพันธ์กับลินดา อีสต์แมนในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1968 ในเดือนเดียวกันนั้น Francie Schwartz ชาวอเมริกันที่อยู่ในลอนดอนเพื่อหารือเกี่ยวกับข้อเสนอภาพยนตร์กับแอปเปิล เริ่มใช้ชีวิตร่วมกับแม็กคาร์ตนีย์ในเซนต์จอห์นวุด เมื่อเลนนอนพูดถึงว่าเขาคิดว่าเพลงนี้เกี่ยวกับตัวเขาและโอโนะ แม็กคาร์ตนีย์ปฏิเสธและบอกเลนนอนว่า เขาเขียนเพลงเกี่ยวกับตัวเอง
Mark Hertsgaardได้แสดงความคิดเห็นว่า "เนื้อเพลงหลายท่อนดูเหมือนจะมุ่งเป้าไปที่ผู้ชายที่โตแล้วซึ่งกำลังจะมีความรักครั้งใหม่ที่ทรงพลังมากขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในท่อน 'นายได้พบเธอแล้ว ไปหาเธอสิ' ('you have found her now go and get her') และ 'นายกำลังรอใครบางคนเพื่อแสดงความรักอยู่นะ ('you're waiting for someone to perform with.')" ทิม ไรลีย์ นักวิจารณ์เพลงและผู้แต่งเพลงเขียนว่า "ถ้าเพลงนั้นพูดถึงเกี่ยวกับคุณค่าในตัวเอง และการปลอบใจตัวเองเมื่อเผชิญกับความยากลำบาก การแสดงของนักร้องนั้นบ่งบอกถึงเรื่องราวนั้นได้ดีมากการเดินทางได้มาก เขาเริ่มต้นด้วยการร้องเพลงเพื่อปลอบโยนคนอื่น ชั่งน้ำหนักความรู้สึกของตัวเอง และสุดท้าย ละเว้นการส่งเสริมการยอมรับของเขาเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนเขาเชื่อมั่นในตัวเอง"
การซ้อมที่อีเอ็มไอ
หลังจากจัดสรรเพลงสำหรับการเปิดตัวเป็นซิงเกิลแล้ว เดอะบีเทิลส์ได้บันทึกเสียงเพลง "เฮย์จูด" ระหว่างการบันทึกเสียงเพลงในดับเบิลอัลบั้มที่ใช้ชื่อวงเป็นชื่ออัลบั้ม ซึ่งรู้จักกันในชื่อว่า "ไวต์อัลบั้ม" การบันทึกเสียงดังกล่าวทำให้เกิดความไม่ลงรอยกันภายในกลุ่มเป็นครั้งแรก ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการที่โอโนะอยู่เคียงข้างเลนนอนอย่างต่อเนื่อง ความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดยังสะท้อนให้เห็นถึงความแตกต่างของสมาชิกวงทั้งสี่หลังจากการเดินทางร่วมกันไปยังเมืองฤษีเกศในฤดูใบไม้ผลิปี ค.ศ. 1968 เพื่อศึกษาการทำสมาธิแบบล่วงพ้น
เดอะบีเทิลส์บันทึกเทปเพลงครั้งแรก 25 เทก ที่อีเอ็มไอสตูดิโอส์ ในลอนดอนเป็นเวลาสองคืนระหว่างวันที่ 29 และ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1698 โดยมีจอร์จ มาร์ตินเป็นโปรดิวเซอร์ อย่างไรก็ตามวันเหล่านั้นใช้เป็นการซ้อมเนื่องจากพวกเขาวางแผนที่จะบันทึกเสียงมาสเตอร์แทร็กที่ไทรเดนต์สตูดิโอส์ เพื่อใช้เครื่องบันทึกเสียงแปดแทร็ก (อีเอ็มไอยังจำกัดอยู่ที่สี่แทร็ก) สองเทกแรกเริ่มตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม ซึ่งเคนเนท โวแม็ก นักเขียนและนักวิจารณ์ อธิบายว่าช่วงนี้เป็นช่วงที่ "ครึกครื้น" โดยคำอธิบายดังกล่าวเผยแพร่ในบ็อกซ์เซตครบรอบ 50 ปีของไวต์อัลบั้มเมื่อปี ค.ศ. 2018 และอัลบั้มรวมชื่อ แอนโทโลจี 3 เมื่อปี ค.ศ. 1996 ตามลำดับ
บันทึกเสียงที่ไทรเดนต์สตูดิโอส์
เดอะบีเทิลส์บันทึกเสียงมาสเตอร์แทร็กสำหรับเพลง “เฮย์จูด” ที่ไทรเดนต์ ซึ่งเป็นที่ที่แม็กคาร์ตนีย์และแฮร์ริสันใช้ในการผลิตเพลงให้กับศิลปินในค่ายแอปเปิล เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม นอร์แมน เชฟฟีลด์ ผู้ก่อตั้งไทรเดนต์ เล่าว่า มัล เอฟวันส์ ผู้ช่วยและอดีตคนยกเครื่องดนตรีของเดอะบีเทิลส์ ยืนยันว่าต้นกัญชาบางส่วนที่เขานำมาไว้ที่สตูดิโอเพื่อให้สถานที่ดู “นุ่มนวล” สอดคล้องกับความปรารถนาของวง แบร์รี เชฟฟีลด์ รับหน้าที่เป็นวิศวกรบันทึกเสียงสำหรับเพลงนี้ ไลน์อัปของแทร็กพื้นฐานคือ แม็กคาร์ตนีย์ เล่นเปียโนและร้องนำ เลนนอน เล่นกีตาร์อะคูสติก แฮร์ริสัน เล่นกีตาร์ไฟฟ้า และริงโก สตาร์ ตีกลอง เดอะบีเทิลส์บันทึกเสียงเพลง “เฮย์จูด” ไว้สี่เทก โดยเลือกเทกแรกเป็นมาสเตอร์ ด้วยความตั้งใจที่จะทำให้ไม่มีเสียงกลองในสองท่อนแรกของเพลง แม็กคาร์ตนีย์เริ่มบันทึกเสียงโดยไม่รู้ว่าสตาร์ออกไปเข้าห้องน้ำ แม็กคาร์ตนีย์เล่าจากในความทรงจำว่า ไม่นานสตาร์ก็กลับมาพร้อม “เขย่าหลังผมค่อนข้างเร็ว” และเขาแสดงคิวของเขาได้สมบูรณ์แบบ
เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม เดอะบีเทิลส์กลับมาอัดเสียงทับบนแทร็กพื้นฐานที่ไทรเดนต์เช่นเดิม สิ่งที่เพิ่มเติมขึ้นมาคือ เสียงร้องนำและกีตาร์เบสของแม็กคาร์ตนีย์ เสียงประสานจากเลนนอน แม็กคาร์ตนีย์ แฮร์รีสิน และกลองเล็ก ที่เล่นโดยสตาร์ เสียงร้องท่อนโคดาของแม็กคาร์ตนีย์เริ่มต้นในเวลาประมาณนาทีที่สามของเพลง รวมถึงเสียงด้นสดที่เขาอธิบายในภายหลังว่า “แครี แกรนต์ออนฮีต!” จากนั้นเพิ่มวงออเคสตรา 36 ชิ้นเหนือท่อนโคดา ที่ประพันธ์โดยมาร์ติน วงออร์เคสตราประกอบด้วย ไวโอลินสิบตัว ไวโอลาสามตัว เชลโลสามตัว ฟลูตสองตัว คอนทราบาสซูนหนึ่งตัว บาสซูนหนึ่งตัว แคลริเน็ตสองตัว คอนทราเบสแคลริเน็ตหนึ่งตัว ทรัมเป็ตสี่ตัว ทรอมโบนสี่ตัว ฮอร์นสองตัว เพอร์คัชชันและเบสสองสาย ตามที่นอร์แมน เชฟฟีลด์เล่าว่า เริ่มมีความขัดแย้งในหมู่นักดนตรีออร์เคสตราซึ่งบางคน "กำลังมองลงไปที่เดอะบีเทิลส์" เชฟฟีลด์จำได้ว่าแม็กคาร์ตนีย์มั่นใจในความร่วมมือของเขาโดยบอกว่า "คุณจะเอาค่าจ้างไหม?" ในช่วงสองสามเทกแรก แม็กคาร์ตนีย์ไม่พอใจกับการขาดเรี่ยวแรงและความหลงใหลในการแสดงของวงออร์เคสตรา เขาจึงลุกขึ้นยืนบนแกรนด์เปียโนและเริ่มนำดนตรีจากที่นั่น
จากนั้นเดอะบีเทิลส์ก็ถามสมาชิกวงออร์เคสตราว่า พวกเขาจะปรบมือและร้องเพลงไปด้วยกันหรือไม่ นักดนตรีทุกคนปฏิบัติตาม (เสียค่าจ้างสองเท่า) โดยมีรายงานว่ามีผู้ไม่ปฏิบัติตามหนึ่งคนกล่าวว่า "ผมไม่ยอมปรบมือและร้องเพลงวันเกิดของพอล แม็กคาร์ตนีย์หรอกนะ!" คริส โอเดลล์ ผู้ช่วยของแอปเปิลเรเคิดส์ กล่าวว่า เธอมีส่วนร่วมในการเป็นนักร้องประสานเพลงนี้ และยังมีแจ็กกี โลแม็กซ์ หนึ่งในนักร้องที่เซ็นสัญญาคนแรกของค่าย ที่มีส่วนร่วมกับเพลงนี้ด้วย
"เฮย์จูด" เป็นเพลงแรกของเดอะบีเทิลส์ที่บันทึกเสียงด้วยเครื่องบันทึกเสียงแปดแทร็ก ไทรเดนต์สตูดิโอส์ได้รับเงินจากการใช้ห้องบันทึกเสียงโดยอีเอ็มไอ 25 ปอนด์ต่อชั่วโมง เชฟฟีลด์กล่าวว่าสตูดิโอมีรายได้รวมประมาณ 1,000 ปอนด์ แต่เพราะเดอะบีเทิลส์บันทึกเสียงที่นั่น และในทางกลับกันก็ยังชื่นชอบในสิ่งอำนวยความสะดวก ทำให้มูลค่าไม่สามารถคำนวณได้ เดอะบีเทิลส์ยังคงทำงานกับไทรเดนต์ต่อไปในปี ค.ศ. 1968 และศิลปินในค่ายแอปเปิล เช่น โลแม็กซ์, แมรี ฮอพคิน, บิลลี เพรสตัน และดิไอวีส์ ต่างก็บันทึกเสียงที่นั่นในปีต่อมา
ผสมเสียง
สก็อตต์, มาร์ติน และเดอะบีเทิลส์ผสมเสียงที่บันทึกเสร็จแล้วที่แอบบีย์โรด การถ่ายโอนมาสเตอร์เทปของไทรเดนต์ไปยังแผ่นแอซิเตดพิสูจน์แล้วว่ามีปัญหาเนื่องจากเสียงที่บันทึกไม่ชัดเมื่อเล่นบนอุปกรณ์ของอีเอ็มไอ ปัญหานี้ได้รับการแก้ไขด้วยความช่วยเหลือของเจฟฟ์ เอเมอริก ซึ่งสก็อตต์เพิ่งเข้ามาแทนที่ในตำแหน่งวิศวกรบันทึกเสียงของเดอะบีเทิลส์ เอเมอริกบังเอิญไปเยือนที่แอบบีย์โรด เมื่อไม่นานมานี้ปฏิเสธที่จะทำงานกับเดอะบีเทิลส์อีกต่อไป เนื่องจากความตึงเครียดและการถูกเหยีดหยามซึ่งกลายเป็นเรื่องปกติในการบันทึกเสียงของพวกเขา เพลง "เฮย์จูด" เวอร์ชันสเตอริโอเสร็จสมบูรณ์ในวันที่ 2 สิงหาคมและโมโนในวันที่ 8 สิงหาคม
นักดนตรี วอลเตอร์ เอเวอเรตต์ เขียนว่า "คุณลักษณะเพลงที่มีคนแสดงความเห็นมากที่สุด" คือความยาวเพลง 7:11 นาที เช่นเดียวกับแม็กคาร์ตนีย์ มาร์ตินกังวลว่าสถานีวิทยุจะไม่เล่นเพลงเพราะความยาวเพลง แต่เลนนอนยืนยันว่า: "พวกเขาจะเล่นแน่ถ้าเป็นเรา" ตามที่ เคน แมนส์ฟีลด์ ผู้จัดการของแอปเปิลในสหรัฐกล่าวว่า แม็กคาร์ตนีย์ยังคงไม่มั่นใจจนกว่าแมนส์ฟีลด์จะส่งตัวอย่างแผ่นเสียงให้นักจัดรายการชาวอเมริกันเล่น และรายงานว่าพวกเขามีความกระตือรือร้นอย่างมากเกี่ยวกับเพลงนี้ "Hey Jude" ยาวกว่าเพลง "แม็กอาร์เทอร์พาร์ก" หนึ่งวินาที ซึ่งเป็นเพลงฮิตล่าสุดของ Richard Harris จากข้อมูลของจิมมี เวบบ์ ผู้แต่งเพลงนี้ ซึ่งได้มาเยี่ยมชมสตูดิโอในช่วงเวลานั้น กล่าวว่า มาร์ตินยืนยันกับเขาว่าเพลง "เฮย์จูด" จะได้เล่นเกินเจ็ดนาทีเพราะความสำเร็จของเพลง "แม็กอาร์เทอร์พาร์ก" ด้วยความยินดีกับผลลัพธ์ที่ได้ แม็กคาร์ตนีย์นำแผ่นแอซิเตดเพลง "เฮย์จูด" ไปเล่นที่งานปาร์ตี้ที่มิก แจ็กเกอร์จัดขึ้นที่เวซูวิโอไนต์คลับในใจกลางกรุงลอนดอน เพื่อเฉลิมฉลองการเสร็จสิ้นของอัลบั้มเบกกาส์แบงเควต ของเดอะโรลลิงสโตนส์ ทำให้เพลงทีเขาเปิด เด่นกว่าอัลบั้มของเดอะโรลลิงสโตนส์ และในคำอธิบายของนักเขียน จอห์น วินน์ "มีรายงานว่าเขาทำลายบรรยากาศ" งานปาร์ตี้นั้น
หมึกกระดอง
thumb|[[ลิ้นทะเล]] หมึกกระดอง เป็นมอลลัสคาประเภทหมึกอันดับหนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sepiida
ศัพทมูลวิทยา
คำว่า Sepiida หรือ sepia ในภาษาอังกฤษนั้น หมายถึง "สีซีเปีย" หรือสีน้ำตาลเข้ม อันหมายถึง หมึกของหมึกกระดองนั่นเอง ซึ่งในอดีตได้ในการนำหมึกของหมึกกระดองมาทำเป็นหมึกใช้สำหรับการเขียนหรือตีพิมพ์
ลักษณะ
หมึกกระดอง นั้นมีรูปร่างคล้ายกับหมึกกล้วย แต่มีรูปร่างที่กลมป้อมกว่า อันเป็นสิ่งที่แตกต่างออกไปอย่างเห็นได้ชัดเจน ภายในโครงร่างภายในเป็นแผ่นหินปูนรูปกระสวยสอดอยู่กลางหลังเรียกว่า ลิ้นทะเล แผ่นหินปูนนี้มีช่องว่าง ภายในมีของเหลวและแก๊สบรรจุอยู่ ช่วยในการลอยตัวได้เป็นอย่างดี มีหนวดทั้งสิ้น 10 หนวดเหมือนกับหมึกกล้วย มีหนวดยาว 2 เส้นใช้สำหรับจับเหยื่อเช่นเดียวกับหมึกกล้วย แต่ปลายหนวดไม่ได้แผ่แบนออกกว้าง และสามารถหดเข้าไปในกระเปาะได้
โดยมากแล้ว หมึกกระดอง จะเป็นหมึกที่อาศัยอยู่เป็นคู่หรือตามลำพังตัวเดียว ไม่ได้อยู่รวมเป็นฝูงใหญ่เหมือนหมึกกล้วย และจะอาศัยอยู่ตามโพรงหินใต้น้ำใกล้กับพื้นน้ำ ว่ายน้ำด้วยการลอยตัวแล้วใช้แผ่นบางใสเหมือนครีบข้างลำตัวพลิ้วไปมา ผิดกับหมึกจำพวกอื่น ซึ่งครีบนี้จะไม่เชื่อมต่อกับตอนท้ายของลำตัว และมักเป็นหมึกที่ไม่เกรงกลัวมนุษย์ จึงเป็นที่ชื่นชอบของนักประดาน้ำและนักถ่ายภาพใต้น้ำ รวมถึงบางครั้งจะนอนหรือฝังตัวอยู่ใต้ทรายหรือกรวดตามหน้าดินด้วย
หมึกกระดอง สามารถเปลี่ยนสีได้อย่างรวดเร็วเช่นเดียวกับหมึกจำพวกอื่น แต่การเปลี่ยนสีของหมึกกระดองจะต่างไปจากหมึกกล้วย คือ มักจะปรับสีสันบนลำตัวให้มีสีสันและลวดลายกลมกลืนเป็นสีน้ำตาลเข้ากับสิ่งแวดล้อมรอบข้างที่อาศัยอยู่ ในขณะเดียวกันสีสันบนลำตัวก็สามารถจะปรับเปลี่ยนไปตามอารมณ์ความรู้สึก เช่น ตอนที่กำลังเกี้ยวพาราสีกัน ก็จะปรับเปลี่ยนสีสันบนลำตัวไปตามอารมณ์ด้วย หมึกกระดองโดยทั่วไปจะมีขนาดประมาณ 15-25 เซนติเมตร (5.9-9.8 นิ้ว) โดยชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด คือ หมึกกระดองยักษ์ออสเตรเลีย มีความยาวลำตัวได้ถึง 50 เซนติเมตร (20 นิ้ว) และมีน้ำหนักมากกว่า 10.5 กิโลกรัม (23 นิ้ว)
วงจรชีวิต
วงจรชีวิตของหมึกกระดองนั้นไม่ยืนยาวเช่นเดียวกับหมึกประเภทอื่น โดยหมึกตัวเมียจะมีอายุราว 240 วัน หลังจากเติบโตเต็มที่ ผสมพันธุ์ และวางไข่ จากนั้นหมึกตัวเมียก็จะตายลง ในขณะที่หมึกตัวผู้จะมีอายุยาวนานกว่า การเกี้ยวพาราสีของหมึกกระดองนั้นจะเริ่มขึ้นจากหมึกตัวผู้และตัวเมียว่ายจับคู่คลอเคลียกัน โดยหมึกตัวเมียจะมองหาทำเลที่เหมาะกับการวางไข่ ซึ่งอาจจะเป็นโพรงหรือซอกหลืบปะการัง หรืออาจเป็นตามแผ่นกัลปังหาที่เรียงรายทับซ้อนกัน คล้ายเป็นที่กำบังอย่างดี หมึกตัวผู้และหมึกตัวเมียจะว่ายคลอเคลียเคียงคู่กันไปมาช้า ๆ คล้ายกับการเต้นลีลาศ สีสันและลวดลายบนลำตัวจะปรับเปลี่ยนไปมาอย่างรวดเร็วราวกับแสงนีออน เป็นการบ่งบอกอารมณ์ของทั้งคู่ เมื่อถึงการผสมพันธุ์ทั้งคู่จะว่ายน้ำหันหน้ามาแนบชิดกัน แล้วใช้หนวดโอบกอดสอดประสาน หมึกกระดองตัวผู้จะใช้หนวดยาวคู่พิเศษล้วงเอาถุงสเปิร์มในลำตัวสอดเข้าไปเก็บไว้ในลำตัวของหมึกกระดองตัวเมียเพื่อผสมกับไข่ ทั้งคู่จะจับคู่กันราว 1 สัปดาห์ หลังจากนั้นหมึกตัวเมียจะเริ่มวางไข่ โดยใช้หนวดนำไข่ที่ได้รับการผสมแล้วจากภายในออกมา ค่อย ๆ บรรจงยื่นไปวางติดไว้ในโพรงที่เตรียมไว้ทีละฟอง จำนวนไข่ที่วางครั้งหนึ่งอาจมีมากมายนับพันฟอง ซึ่งต้องใช้ความพยายามอย่างทุ่มเทเป็นเวลายาวนานหลายวัน ในขณะที่หมึกตัวผู้ก็จะว่ายคลอเคลียไม่จากไปไหน เพื่อคอยป้องกันภัยให้ และป้องกันไม่ให้หมึกตัวผู้อื่น ๆ ที่ยังหาคู่ไม่ได้ มาก่อกวน
ขณะที่หมึกกระดองตัวเมียหลังจากวางไข่แล้ว จะวนเวียนเฝ้าไข่อยู่แถวนั้น จนร่างกายอ่อนเพลียเรี่ยวแรงลดน้อยถอยลงไปทีละน้อย ๆ น้ำหนักตัวจะค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ และตายลงไปในที่สุด โดยที่ไข่ของหมึกกระดองเมื่อฟักออกมา ลูกหมึกวัยอ่อนจะมีรูปร่างเหมือนกับหมึกกระดองวัยโตแต่มีขนาดเล็กกว่า และใช้ชีวิตเป็นแพลงก์ตอน โดยไม่ได้รับการเลี้ยงดูจากพ่อแม่เช่นเดียวกับหมึกประเภทอื่น
การประมง
หมึกกระดอง เป็นหมึกประเภทหนึ่งที่นิยมรับประทาน จึงมีคุณค่าทางประมง สำหรับชาวประมงชาวไทยจะทำการจับหมึกหรือที่เรียกว่า "ไดหมึก" โดยจะเปิดไฟล่อหมึกจนคิดว่าหมึกมีพอแล้ว จึงเริ่มด้วยการกางอวน แหยักษ์ หรือมุ้ง ซึ่งจะกางไว้ด้านหนึ่งของเรือ ชาวประมงจะปิดไฟด้านที่ไม่ได้กางอวน เหลือไฟไว้เพียงด้านที่กางอวน ทั้งปลาและหมึกจะมารวมกันด้านนี้ ทิ้งไว้สัก 3-5 นาที ชาวประมงจะเร่งไดให้ไฟแรงขึ้น ก่อนจะหรี่ไฟลงจนเกือบดับ แล้วปล่อยอวน แหยักษ์ หรือมุ้งลงมาครอบ การไดหมึกจะทำได้ผลตอนช่วงเดือนมืด ปรกติจะอยู่ระหว่างแรม 4 ค่ำถึงขึ้น 8 ค่ำ เดือนหนึ่งทำได้ 22-24 วัน
การจับหมึกกระดองอีกวิธีหนึ่งที่ทำกันมาก คือการใช้ลอบหมึก ลอบหมึกจะถูกนำไปวางไว้บริเวณกองหินใต้น้ำ ซากเรือจม หรือตามเกาะ กะระดับน้ำลึกสัก 10-30 เมตร ชาวประมงจะทำการกู้ลอบทุกวัน ๆ ละ 1-2 ครั้ง
การอนุกรมวิธาน
ปัจจุบันมีการอนุกรมวิธานหมึกกระดองไว้แล้วมากกว่า 120 ชนิด thumb|หมึกกระดองขนาดใหญ่กับนักประดาน้ำ
ทาเกรุ ซาโต
ประวัติ
ซาโตเกิดเมื่อวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1989 ที่เขตอิวัตสึกิ จังหวัดไซตามะ ซาโตเริ่มทำงานเป็นนักแสดงเด็กเป็นระยะเวลาสามหรือสี่ปีและปรากฏตัวในโฆษณาและภาพถ่ายปกนิตยสาร หลังจากเขาเข้าเรียนในชั้นประถมปลาย เขาตัดสินใจที่จะไม่เป็นนักแสดงเด็กอีกต่อไปเนื่องจาก "อุปนิสัยขี้อาย" เขาสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนมัธยมปลายโคชิงายะคิตะในไซตามะใน ค.ศ. 2007 ในปีเดียวกัน ขณะกำลังถ่ายทำ มาสค์ไรเดอร์เดนโอ เขาได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะโพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศขั้นปฐมภูมิและได้เข้ารับการรักษาให้หายตั้งแต่นั้น
หลังความสำเร็จและความนิยมของ มาสค์ไรเดอร์เดนโอ และการออกฉายฉบับโรงภาพยนตร์อีกสองเรื่องในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 2008 ซาโตนำแสดงในละครโทรทัศน์ของทีบีเอสที่ได้รับรางวัลเรื่อง รุกกี มือใหม่ไฟแรง (Rookies) แสดงเป็น ยูยะ โอกาดะ สมาชิกของชมรมบาสเกตบอลโรงเรียนมัธยมปลายที่เต็มไปด้วยนักเลง ซาโตมองว่าบทบาทของเขาใน รุกกี มือใหม่ไฟแรง เป็นบทบาทที่ทำให้เขาได้เป็นที่รู้จักแม้ว่าจะได้รับบทเป็นตัวละครสมทบเท่านั้น เพราะละครโทรทัศน์เรื่องนี้ได้ฉายในช่วงเวลายอดนิยมและสามารถเข้าถึงผู้ชมที่กว้างกว่าเมื่อเทียบกับผลงานก่อนหน้าของเขา
ใน ค.ศ. 2014 ซาโตได้รับบทบาทเป็นนักสืบสวนมือใหม่ในละครโทรทัศน์ของฟูจิทีวีเรื่อง บิตเตอร์บลัด (Bitter Blood) เขาปรากฏตัวอีกครั้งในบทบาทของ ฮิมุระ เคนชิน ในสองภาพยนตร์ภาคต่อฉบับคนแสดงของแฟรนไชส์ ซามูไรพเนจร เรื่อง เกียวโตทะเลเพลิง และ คนจริง โคตรซามูไร ซึ่งทั้งสองเรื่องออกฉายในปีเดียวกัน ค.ศ. 2014 นักเขียนมังงะต้นฉบับของ ซามูไรพเนจร โนบูฮิโระ วัตสึกิ ยกย่องการแสดงของซาโตและเรียกเขาว่าเป็นนักแสดงในอุดมคติที่จะแสดงเป็นเคนชินได้ เขา ร่วมกับนักแสดงร่วมคนอื่น ๆ ของ ซามูไรพเนจร อย่าง เอมิ ทาเกอิ, มูเนตากะ อาโอกิ และผู้กำกับฯ เคอิชิ โอโตโมะ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น "ทูตสันถวไมตรีวัฒนธรรม" (Cultural Friendship Ambassador) ต่อฟิลิปปินส์โดยสภาเมืองมากาตีในวันที่ 7 สิงหาคม ค.ศ. 2014
พร้อมด้วยความสำเร็จในการแสดงภาพยนตร์ เขากลับมาปรากฏตัวในโทรทัศน์อีกครั้งในละครชุดทางโทรทัศน์ของทีบีเอส สุดยอดเชฟวังหลวง ในต้นปี ค.ศ. 2015 และตามด้วยภาพยนตร์สามเรื่องของโทโฮใน ค.ศ. 2015 และ ค.ศ. 2016 รวมถึงภาพยนตร์ภาคคนแสดงที่ดัดแปลงมาจากมังงะเรื่อง วัยซนคนการ์ตูน และ ถ้าแมวตัวนั้นหายไปจากโลกนี้ บทบาทของเขาในภาพยนตร์ ค.ศ. 2017 เรื่อง บันทึกน้ำตารัก 8 ปี ทำให้เขาได้รับการเสนอชื่อในสาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยมในงานรางวัลเจแปนอะแคเดมีครั้งที่ 41 ใน ค.ศ. 2018 เขานำแสดงในละครชุดทางโทรทัศน์ที่ได้รับรางวัลสองเรื่อง: อาซาโดระ ของเอ็นเอชเค ฮัมบุง, อาโออิ (Hanbun, Aoi) และของทีบีเอส กิโบโตะมูซูเมะโนะบลูส์ (Blues of Stepmother and Daughter) ในปีเดียวกันเขาได้ปรากฏตัวในบทบาทของ โนงามิ เรียวทาโร่ อีกครั้งในภาพยนตร์มาสค์ไรเดอร์เรื่องสุดท้ายของยุคเฮเซ
ใน ค.ศ. 2021 ซาโตร่วมกับวันโอเคร็อกและ รีวโนซูเกะ คามิกิ ออกจากสังกัดอะมิวส์และก่อตั้งสังกัดใหม่เป็นของตนเอง "โค-ลาโว" ใน ค.ศ. 2022 เขานำแสดงในละครชุดทางโทรทัศน์ของเน็ตฟลิกซ์เรื่อง รักแรก (First Love) ร่วมกับ ฮิการิ มิตสึชิมะ ละครชุดได้รับแรงบันดาลใจจากเพลง "เฟิสต์เลิฟ" และ "ฮัตสึโคย" โดย ฮิการุ อูตาดะ กำหนดเผยแพร่ทั่วโลก
โรงพยาบาลค่ายสุริยพงษ์
โรงพยาบาลค่ายสุริยพงษ์ เป็นโรงพยาบาลสังกัดกองทัพบก กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงกลาโหม ให้บริการรักษาทั่วไป ผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก
ประวัติ
ในปี พ.ศ. 2511 กองทัพบกได้ออกคำสั่งให้กองพันทหารม้าที่ 10 ซึ่งตั้งอยู่ค่ายจักรพงษ์ ตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี ย้ายมาอยู่ที่บ้านน้ำล้อม ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน (ค่ายสุริยพงษ์ในปัจจุบัน) และเมื่อมีหน่วยรบขึ้นในจังหวัดน่าน ก็สมควรจะต้องตั้งหน่วยให้การสนับสนุนขึ้นอีกหน่วยหนึ่ง โดยให้ใช้ อฉก.จังหวัดทหารบกน่าน (ส่วนแยก) และตั้งชื่อหน่วยว่า “ หน่วยจังหวัดทหารบกลำปาง (ส่วนแยกน่าน)” และให้มีหน่วยรักษาพยาบาลหนึ่งหน่วยชื่อว่า “หมวดพยาบาลจังหวัดทหารบกลำปาง (ส่วนแยกน่าน)” เป็นหมวดพยาบาลชั้น 2 มีผู้บังคับหมวดอัตราร้อยโท ในปี พ.ศ. 2512
ต่อมาในปี พ.ศ. 2515 กองทัพบกได้แก้ไขปรับปรุงจังหวัดทหารบก (ส่วนแยก) และได้ขยายหมวดพยาบาลจากชั้น 2 เป็นหมวดพยาบาลชั้น 1 ผู้บังคับหมวดอัตราร้อยเอก จนถึงปี พ.ศ. 2521 จึงได้ขยายสถานพยาบาลจากหมวดพยาบาลเป็นโรงพยาบาลจังหวัดทหารบกลำปาง (ส่วนแยก) และได้นำความกราบบังคมทูลฯ ขอพระราชทานชื่อจาก “โรงพยาบาลจังหวัดทหารบกลำปาง (ส่วนแยกน่าน)” เป็น “โรงพยาบาลค่ายสุริยพงษ์” ตามชื่อค่าย
โรงพยาบาลค่ายสุริยะพงษ์ได้รับอนุมัติจากกองทัพบก กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงกลาโหมให้สร้างที่ทำการขึ้นใหม่ภายในฐานแสงเพ็ญ ตำบลฝายแก้ว อำเภอภูเพียง และได้ทำการเคลื่อนย้ายหน่วยไปประจำที่ตั้งแห่งใหม่ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2552 ปัจจุบันประกอบด้วยทีมแพทย์ 3 คน พยาบาล 11 คน และผู้ช่วยพยาบาล 13 คน
พันธกิจ (Mission)
1.      รพ.ทบ. ขนาด 30 เตียง ซึ่งดำรงไว้ซึ่งมาตรฐาน
2.     ให้บริการให้บริการส่งเสริมสุขภาพ  ป้องกันโรค รักษาและฟื้นฟูโรค แก่กำลังพลทหารและครอบครัว ตลอดจนประชาชนในพื้นที่ตามที่ได้รับมอบหมาย
3.     ให้บริการแพทย์สนาม และพร้อมตอบโต้ภัยพิบัติฉุกเฉิน
4.     พัฒนาบุคลากรทุกระดับให้สุขภาพดีและมีความสุข
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484) เป็นพระมหากษัตริย์สยาม รัชกาลที่ 7 แห่งราชวงศ์จักรี เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันพุธ แรม 14 ค่ำ เดือน 11 ปีมะเส็ง เวลา 12.25 น. หรือตรงกับวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 96 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระองค์ที่ 14 ในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขึ้นเสวยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์ เมื่อวันที่  26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 และทรงสละราชสมบัติเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2478 รวมดำรงสิริราชสมบัติ 9 ปี เสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 สิริพระชนมพรรษา 47 พรรษา
พระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจที่สำคัญหลายด้าน เช่น ด้านการปกครอง โปรดให้ตั้งสภากรรมการองคมนตรี ทรงตรากฎหมายเพื่อควบคุมการค้าขายที่เป็นสาธารณูปโภคและการเงิน ระบบเทศบาล ด้านการศาสนา การศึกษา ประเพณีและวัฒนธรรมนั้น พระองค์โปรดให้สร้างหอพระสมุด ทรงปฏิรูปการศึกษาระดับมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ มีการปรับปรุงการศึกษาจนยกระดับมาตรฐานถึงปริญญาตรี ทรงตั้งราชบัณฑิตยสภา โปรดให้จัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับพิมพ์อักษรไทยสมบูรณ์ ชื่อว่า “พระไตรปิฎกสยามรัฐ” เป็นต้น
สำหรับชีวิตส่วนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวอภิเษกสมรสกับหม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ (ต่อมาเฉลิมพระนามเป็นสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี) ไม่มีพระราชโอรสและพระราชธิดา แต่มีพระราชโอรสบุญธรรมคือพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต หลังสวรรคต พระองค์ได้รับการยกย่องจากองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 เนื่องในวโรกาสฉลองวันพระราชสมภพครบ 100 ปี พระองค์ทรงได้รับการยกย่องจากนักประวัติศาสตร์บางส่วนว่าเป็น "กษัตริย์นักประชาธิปไตย" เนื่องจากทรงยินยอมสละพระราชอำนาจของพระองค์ให้เป็นของประชาชน และลดพระราชฐานะของพระองค์ให้เป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญพระองค์แรก
ขณะทรงพระเยาว์
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ประสูติแต่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันพุธ แรม 14 ค่ำ เดือน 11 ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 ณ พระที่นั่งสุทธาศรีภิรมย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระนามเมื่อการสมโภชเดือนว่า สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณนารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษบริพรรต บรมขัตติยมหารชดาภิสิญจนพรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร พระนามทั่วไปเรียกว่า "ทูลกระหม่อมเอียดน้อย"
พระองค์มีพระโสทรเชษฐาและพระโสทรเชษฐภคินีรวม 7 พระองค์ ได้แก่
เมื่อพระองค์เจริญวัยครบกำหนดที่จะตั้งการพิธีโสกันต์และพระราชทานพระสุพรรณบัฏตามขัตติยราชประเพณีแล้ว พร้อมกันนี้พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าอุรุพงษ์รัชสมโภช ก็มีพระชนม์ครบกำหนดโสกันต์เช่นกัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดการโสกันต์และเฉลิมพระนามของทั้งสองพระองค์ขึ้นพร้อมกันบริเวณพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2448 โดยพระองค์ได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าฟ้าต่างกรม มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณ์นารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษ์บริพัตร บรมขัตติยมหารัชฎาภิสิญจน์พรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา
การศึกษา
เมื่อพระองค์เจริญพระชันษาพอสมควรทรงเข้ารับการศึกษาตามประเพณีขัตติยราชกุมาร และจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นนักเรียนนายร้อยพิเศษ ต่อมา ครั้นทรงโสกันต์แล้วเสด็จไปศึกษาวิชาการที่ประเทศอังกฤษ เมื่อกรกฎาคม พ.ศ. 2449 ในขณะนั้นมีพระชันษาเพียง 13 ปี ทรงเริ่มรับการศึกษาในวิชาสามัญในวิทยาลัยอีตันซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมชั้นหนึ่งของประเทศ เมื่อสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยอีตันแล้ว ทรงสอบเข้าศึกษาต่อวิชาทหารที่โรงเรียนนายร้อยทหาร (Royal Military Academy) ณ เมืองวูลิช ทรงเลือกศึกษาวิชาทหารแผนกปืนใหญ่ม้า แต่ในขณะนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าอยู่หัว เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2453 พระองค์จึงได้เสด็จกลับประเทศไทยเพื่อเข้าร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ และได้ถวายงานครั้งสุดท้ายแด่สมเด็จพระบรมชนกนาถ ด้วยการประคองพระบรมโกศคู่กับสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ขณะเชิญพระบรมศพเวียนพระเมรุมาศ แล้วจึงเสด็จกลับไปศึกษาต่อในปี พ.ศ. 2456 ภายหลังทรงเข้าประจำการ ณ กรมทหารปืนใหญ่ม้าอังกฤษอยู่ที่เมืองอัลเดอร์ชอต (Aldershot) ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2456 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2457 ซึ่งเป็นช่วงเวลาการซ้อมรบ โดยรัฐบาลอังกฤษตามความเห็นชอบของที่ประชุมกองทหาร (Army Council) และได้รับอนุญาตให้ทรงเครื่องแบบนายทหารอังกฤษสังกัดใน “L” Battery Royal Horse Artillery ทรงได้รับสัญญาบัตรเป็นนายทหารยศร้อยตรีกิตติศักดิ์แห่งกองทัพอังกฤษ และในกาลที่พระองค์สำเร็จการศึกษา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งพระยศนายร้อยตรีนอกกอง สังกัดกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ต่อมาได้เลื่อนขึ้นเป็นนายร้อยโทและนายทหารนอกกอง สังกัดกรมทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
ในปี พ.ศ. 2457 ได้เกิดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งขึ้นในยุโรป แต่เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดำริเห็นว่า สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ ยังไม่สำเร็จศึกษาวิชาการทหาร หากจะกลับมาเมืองไทยก็ยังทำคุณประโยชน์แก่บ้านเมืองยังไม่ได้เต็มที่ ดังนั้นจึงโปรดเกล้าฯ ให้พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤษดากร ทรงจัดหาครูเพื่อสอนวิชาการเพิ่มเติมโดยเน้นวิชาที่จะเป็นคุณประโยชน์แก่บ้านเมือง ในวิชากฎหมายระหว่างประเทศ พงศาวดารศึก และยุทธศาสตร์การศึก
เข้ารับราชการ
ครั้นเมื่อเสด็จกลับประเทศไทย พระองค์เข้ารับราชการในตำแหน่งนายทหารคนสนิทพิเศษของจอมพล สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ซึ่งเป็นพระเชษฐาในพระองค์ ต่อมาพระองค์ได้เลื่อนเป็นผู้บังคับกองร้อยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์และเป็นร้อยเอกต่อมาเสด็จเข้ารับราชการประจำกรมบัญชาการกองพันน้อยที่ 2 ในตำแหน่งนายทหารเสนาธิการ และต่อมาวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2462 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นนายพันตรี แล้วเป็นพันโทบังคับการโรงเรียนนายร้อยชั้นประถม
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอทรงปฏิบัติราชการสนองพระเดชพระคุณในตำแหน่งหน้าที่การงานต่าง ๆ เป็นที่เรียบร้อยมาโดยตลอด ต่อมาทรงลาราชการเพื่อผนวช ณ อุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อปี พ.ศ. 2460 โดยมีสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ (ต่อมาคือพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ แล้วเสร็จประทับจำพรรษา ณ พระตำหนักปั้นหยา วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ทรงได้รับฉายาว่า "ปชาธิโป" ในระหว่างที่ผนวชนั้น สมเด็จพระอุปัชฌาย์ทรงปรารภว่า พระองค์นั้นเป็นพระอนุชาพระองค์เล็ก ถึงอย่างไรก็คงไม่มีเหตุจำเป็นที่จะต้องเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นแน่ ดังนั้น จึงทรงชวนให้พระองค์อยู่ในสมณเพศตลอดไป เพื่อจะได้ช่วยปกครองสังฆมณฑลสืบไป แต่พระองค์ได้ปฏิเสธ เนื่องจากในขณะนั้นพระองค์ทรงพอพระทัยที่จะอภิเษกสมรสกับหม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ มากกว่า
เมื่อสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอลาผนวชและเสด็จเข้ารับราชการแล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวตรัสขอหม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ ต่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประกอบพระราชพิธีอภิเษกสมรสพระราชทาน โดยมีพิธีขึ้นตำหนัก ณ วังศุโขทัย ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานที่ดินให้และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้าฯ ให้สร้างตำหนักขึ้นพระราชทานเป็นเรือนหอ และมีพระราชพิธีอภิเษกสมรส ณ พระที่นั่งวโรภาษพิมาน พระราชวังบางปะอิน เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2461 ซึ่งนับเป็นการอภิเษกสมรสครั้งแรกหลังจากการตรากฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการเสกสมรสแห่งเจ้านายในพระราชวงศ์ รวมทั้ง ยังเป็นการแต่งงานแบบตะวันตกอย่างแท้จริง กล่าวคือมีการถามความสมัครใจของคู่บ่าวสาวด้วย
พระองค์ทรงพระประชวรเรื้อรังจึงจำเป็นต้องลาราชการไปพักรักษาพระองค์ในสถานที่ที่มีอากาศเย็นตามความเห็นของคณะแพทย์ พระองค์จึงเสด็จไปรักษาพระองค์ที่ทวีปยุโรปในปี พ.ศ. 2463 ครั้นพระองค์ทรงหายจากอาการประชวรแล้ว ทรงเข้าศึกษาวิชาการในโรงเรียนนายทหารฝ่ายเสนาธิการฝรั่งเศส ณ กรุงปารีส จนสำเร็จการศึกษาเสด็จกลับประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2464 หลังจากนั้นอีก 4 ปี ทรงเข้ารับราชการอีกครั้ง โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เข้ารับราชการในตำแหน่งปลัดกรมเสนาธิการทหารบก และเลื่อนพระยศขึ้นเป็นนายพันเอก ผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ 2 และเป็นผู้บังคับการพิเศษกรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 ในคราวเดียวกัน
พระองค์ทรงปฏิบัติราชการโดยพระวิริยะอุตสาหะ ปรากฏพระเกียรติคุณและสติปัญญาจนสามารถรับราชการสำคัญสนองพระเดชพระคุณต่างพระเนตรพระกรรณได้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระบรมราชโองการให้เลื่อนกรมขึ้นเป็น สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณนาถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธิ์ มหามกุฎราชพงศบริพัตร บรมขัตติยมหารัชฎาภิสิญจน์พรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 ก่อนพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจะเสด็จสวรรคตเพียงไม่กี่วัน
ขึ้นครองราชสมบัติ
ก่อนที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจะสวรรคตได้มีพระราชหัตถเลขานิติกรรมเกี่ยวกับการสืบราชสมบัติไว้ ความตอนหนึ่งว่า
ขณะที่พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี มีพระประสูติกาลพระราชธิดาพระองค์เดียว (สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ในปัจจุบัน) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวประชวรและเสด็จสวรรคตในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา ได้เสด็จ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน ทรงแจ้งข่าวสวรรคตต่อที่ประชุมพระบรมวงศานุวงศ์เสนาบดีและองคมนตรีผู้ใหญ่แล้ว เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) เสนาบดีกระทรวงวังในขณะนั้น ได้อัญเชิญพระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวอ่านในที่ประชุม เสร็จแล้วผู้เข้าประชุมได้พร้อมกันถวายอาเศียรวาทแต่สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา ซึ่งรับเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สำเร็จราชการแผ่นดินสืบราชสันตติวงศ์ต่อไป ทั้งที่ไม่ได้ทรงเต็มพระทัยที่จะทรงรับราชสมบัติ ด้วยทรงเห็นว่าพระองค์ไม่แก่ราชการเพียงพอและเจ้านายที่มีอาวุโสพอจะรับราชสมบัติก็ยังน่าจะมี
ในการนี้พระองค์ได้สถาปนาหม่อมเจ้ารำไพพรรณี พระวรราชชายา ขึ้นเป็น สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ซึ่งนับเป็นพระอัครมเหสีพระองค์แรกที่ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมราชินีในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
หลังจากนั้น พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งคณะอภิรัฐมนตรี อันประกอบด้วย สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ ซึ่งมีหน้าที่ถวายคำปรึกษาราชการแผ่นดินและราชการในพระองค์ระหว่างที่ยังทรงใหม่ต่อหน้าที่
การเปลี่ยนแปลงการปกครอง
ในขณะที่พระองค์ขึ้นครองราชสมบัตินั้น ฐานะทางการคลังของสยามและสภาวะเศรษฐกิจทั่วโลกอยู่ในภาวะตกต่ำอย่างมาก พระองค์ได้ตัดลดงบประมาณในส่วนต่าง ๆ เช่น งบประมาณส่วนพระมหากษัตริย์ งบประมาณด้านการทหาร รวมถึง การการยุบหน่วยราชการและปลดข้าราชการออกเป็นจำนวนมากเพื่อลดรายจ่ายของประเทศ ทำให้เกิดความไม่พอใจอันเป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงสยามในเวลาต่อมา พระราชกรณียกิจประการหนึ่งที่ คือ พระองค์มีพระราชปรารภจะพระราชทานรัฐธรรมนูญการปกครองให้แก่สยาม โดยพระองค์ได้มอบหมายให้นายเรย์มอนด์ บาร์ทเล็ตต์ สตีเฟนส์ ที่ปรึกษานโยบายต่างประเทศชาวอเมริกัน และพระยาศรีวิสารวาจา ร่วมกันทำบันทึกความเห็นในเรื่องดังกล่าว แต่ถูกทักท้วงจากพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่จึงได้ระงับไปก่อน
ร่างรัฐธรรมนูญของเรย์มอนด์ บี. สตีเวนส์และพระยาศรีวิสารวาจา พ.ศ. 2474 ที่เรียก An outline of changes in the form of government มีใจความว่า ให้พระมหากษัตริย์ยังคงเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารและรัฏฐาธิปัตย์ นายกรัฐมนตรีมาจากการแต่งตั้งของและต้องรับผิดชอบต่อพระมหากษัตริย์ มีสภานิติบัญญัติซึ่งสมาชิกมาจากการแต่งตั้งของพระมหากษัตริย์และการเลือกตั้งอย่างละเท่า ๆ กัน กรณีที่เกิดข้อพิพาทระหว่างสภากับนายกรัฐมนตรีให้พระมหากษัตริย์เป็นผู้ตัดสิน พระมหากษัตริย์มีอำนาจยับยั้ง และสามารถออกกฎหมายฉุกเฉินได้โดยไม่ต้องผ่านสภา
ภายหลังงานเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบรอบ 150 ปี พระองค์เสด็จแปรพระราชฐานไปยังวังไกลกังวล หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในระหว่างนั้นเองคณะราษฎรได้ทำการปฏิวัติยึดอำนาจการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และได้เข้ายึดสถานที่สำคัญของทางราชการได้ รวมทั้ง ได้เชิญสมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ผู้สำเร็จราชการพระนคร พร้อมกับพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่มาที่พระที่นั่งอนันตสมาคมเพื่อเป็นตัวประกัน
เมื่อพระองค์ทรงทราบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว พระองค์ตรัสเรียกพระบรมวงศานุวงศ์และเสนาบดีที่อยู่ที่หัวหินให้เข้าประชุมกันที่วังไกลกังวลเพื่อทรงหารือแนวทางต่าง ๆ ที่จะรับมือกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ในที่ประชุมนั้นแสดงความเห็นออกเป็นสองฝ่ายทั้งสนับสนุนให้ต่อสู้กับคณะราษฎรและฝ่ายที่เห็นว่าไม่ควรสู้ หลังจากนั้น พระองค์ตรัสว่า "เมื่อได้ฟังความเห็นของเจ้านายและเสนาบดีทั้งสองฝ่ายแล้ว ทรงเห็นว่าถ้าจะสู้ก็คงสู้ได้ แต่จะเสียเลือดเนื้อข้าแผ่นดินซึ่งเป็นคนไทยด้วยกัน" สุดท้ายทรงตัดสินพระทัยที่จะอยู่ในราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญดังที่พระองค์ทรงสนับสนุนที่จะให้ประชาชนมีรัฐธรรมนูญมาโดยตลอด
การต่อต้านคณะราษฎร
พระองค์เสด็จกลับพระนครและได้พระราชทานพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว ในวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475 อย่างไรก็ดี ทรงต่อรองให้เป็นรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวเพราะไม่พอพระราชหฤทัยในบทบัญญัติเกี่ยวกับพระราชอำนาจ และข้อที่ว่าสภาผู้แทนราษฎรมีสิทธิฟ้องร้องกษัตริย์ การร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวรนั้นมีขุนนางกษัตริย์นิยมร่วมร่างหลายคน และมีการร่วมมือกับพระองค์อย่างใกล้ชิด จนมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญหลายประการตามพระราชประสงค์คือ เปลี่ยนจากความคิดว่าอำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชนมาเป็นความคิดแบบ "อเนกชนนิกรสโมสรสมมติ" (สมมติว่ากษัตริย์มาจากมติของปวงชน)  ทรงเสนอให้มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ 2 ควรเลือกจากผู้ทรงคุณวุฒิ เช่น ข้าราชการ และให้กษัตริย์มีอำนาจยับยั้ง  ในภายหลังพระองค์ทรงกล่าวหาคณะราษฎรว่าขัดพระราชประสงค์ซึ่งจะให้ ส.ส. ประเภทที่ 2 มาจากการเลือกตั้ง แต่จอมพล ป. พิบูลสงคราม กล่าวในสภาฯ ว่า ที่การเลือกตั้ง ส.ส. ประเภทที่ 2 ช้ากว่าที่คณะราษฎรตั้งไว้ไป 10 ปีนั้นเป็นไปตามพระราชประสงค์
ในเดือนเมษายน 2476 ทรงร่วมกับนายกรัฐมนตรีพระยามโนปกรณ์นิติธาดาในกฎหมายปิดสภาฯ และงดใช้รัฐธรรมนูญ เพื่อขัดขวางกระบวนการพิจารณาเค้าโครงการเศรษฐกิจ พ.ศ. 2475 (สมุดปกเหลือง) ของหลวงประดิษฐ์มนูธรรม และตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ เนื่องจากเค้าโครงการดังกล่าวมีแผนเปลี่ยนให้รัฐบาลเป็นเจ้าของที่ดินทำให้พระองค์ทรงวิตก  เมื่อก่อการเสร็จแล้วก็ผ่านกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ พ.ศ. 2476 ผลักดันหลวงประดิษฐ์มนูธรรมออกนอกประเทศ และทรงสนับสนุนให้เผยแพร่สมุดปกขาวซึ่งเป็นเอกสารวิจารณ์สมุดปกเหลืองในพระปรมาภิไธยโดยไม่มีผู้สนองพระบรมราชโองการ พระองค์ยังทรงตำหนินายกรัฐมนตรีว่าจัดการกับคณะราษฎรได้ไม่เด็ดขาดพอ และลงพระปรมาภิไธยในพระบรมราชโองการประหารชีวิตสมาชิกคณะราษฎรไว้ล่วงหน้า  ทรงตั้งหน่วยสืบราชการลับส่วนพระองค์เพื่อถวายรายงานความเคลื่อนไหวของกลุ่มการเมืองต่าง ๆ  เกิดเป็นเครือข่ายต่อต้านการปฏิวัติใต้ดินระหว่างกลุ่มกษัตริย์นิยม พรรคการเมือง และหนังสือพิมพ์ที่มีวังไกลกังวลเป็นศูนย์กลาง  ในการเตรียมการกบฏบวรเดชนั้นมีเช็คสั่งจ่ายเงินของพระคลังข้างที่แก่พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดชจำนวน 200,000 บาท  นอกจากนี้ สายลับส่วนพระองค์ยังลงมือลอบสังหารผู้นำคณะราษฎรหลายครั้งระหว่างปี 2476–78 รวมทั้งมีคำสั่งฆ่าตัดตอนมือปืนชุดหนึ่งเพื่อไม่ให้สืบสาวมาถึงสายลับด้วย
พระองค์ทรงใช้อำนาจยับยั้งร่างกฎหมายเกี่ยวกับทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ให้แยกทรัพย์สินส่วนพระองค์ที่ต้องเสียภาษีมรดกเนื่องจากทรงไม่ประสงค์เสียภาษี ทรงคัดค้านการแก้ไขกฎหมายให้กำหนดระยะเวลาฎีกาของนักโทษประหารที่เดิมกษัตริย์มีอำนาจวินิจฉัยสุดท้ายเหนือศาลยุติธรรม หลังจากทรงเพลี้ยงพล้ำหลายครั้งแก่คณะราษฎร ทรงเปลี่ยนกลับมาแสดงท่าทีสนับสนุนประชาธิปไตย  ทำให้ผู้แทนราษฎร ร้อยโท ทองคำ คล้ายโอกาส กล่าวในสภาฯ ว่า
""...พระราชบันทึกของพระองค์ พระองค์ต้องการให้ประเทศเรามีการปกครองอย่างประชาธิปไตยอย่างอังกฤษแท้ ๆ แต่พระองค์ก็บอกไว้ในนั้นเอง บอกแย้งในนั้นเองว่า จะให้ฉันทำอย่างพระเจ้าแผ่นดินอังกฤษ [ให้ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ขึ้นกับรัฐบาลและต้องเสียภาษีพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์] ไม่ได้ ทีการปกครองละก็จะเอาอย่างอังกฤษ [กษัตริย์มีอำนาจแต่งตั้งสภาขุนนาง] แต่ไม่อยากจะเป็นอย่างพระเจ้าแผ่นดินอังกฤษ [ในเรื่องทรัพย์สิน] เพราะฉะนั้นก็เหลือที่จะทนทานเหมือนกัน""
สละราชสมบัติ
พระองค์ทรงโยกย้ายทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เข้าบัญชีส่วนพระองค์จำนวน 6 ล้านบาท เป็นเหตุให้เกิดคดียึดทรัพย์พระองค์ ข้อขัดแย้งก่อนสละราชสมบัติระหว่างพระองค์กับรัฐบาลยังมีเรื่องอำนาจการแต่งตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกึ่งหนึ่งของสภา  วันที่ 12 มกราคม 2477 (นับแบบเก่า) พระองค์เสด็จออกนอกประเทศสยามเพื่อไปรักษาพระเนตรที่ประเทศอังกฤษ พระองค์ทรงต่อรองกับรัฐบาลเรื่องพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ และเรื่องพระราชทรัพย์และผลประโยชน์ของพระมหากษัตริย์ แต่ผู้แทนรัฐบาลปฏิเสธ  โดยเฉพาะกรณีมีพระประสงค์ให้แก้ไขมาตรา 39 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม ให้กฎหมายใดที่ไม่ทรงลงพระปรมาภิไธยต้องเป็นอันตกไป และสภาผู้แทนราษฎรที่เสนอร่างกฎหมายนั้นต้องถูกยุบ เมื่อรัฐบาลไม่ยินยอมจึงมีพระราชดำริที่จะสละราชสมบัติ ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงดำริว่าตราบที่ประเทศสยามยังไม่เป็นประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์ พระมหากษัตริย์ก็ต้องมีพระราชอำนาจส่วนหนึ่ง แต่คณะราษฎรเห็นว่าพระมหากษัตริย์ถือเป็นประมุขเฉพาะในทางพิธีการอย่างพระมหากษัตริย์อังกฤษเท่านั้น  รัฐบาลจึงตั้งคณะกรรมการขึ้นหนึ่งคณะโดยมีเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา) ประธานสภาผู้แทนราษฎร ณ ขณะนั้น เป็นประธานคณะกรรมการ พร้อมกับพลเรือตรี หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์) และนายดิเรก ชัยนาม เดินทางมาเข้าเฝ้าฯ และไกล่เกลี่ยเพื่อกราบบังคมทูลให้เสด็จกลับประเทศไทย แต่การเจรจาไม่เป็นผลสำเร็จ พระองค์ทรงตัดสินพระทัยสละราชสมบัติ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2478 ในพระราชหัตถเลขาสละราชสมบัตินั้น ปรากฏข้อความที่ใช้อ้างอิงกันเสมอในเวลาต่อมาว่า
หลังจากมีพระราชหัตเลขาสละราชสมบัติ พระองค์ทรงกลับไปใช้พระนามและพระราชอิสริยยศเดิม ได้แก่ สมเด็จเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา มีคำนำหน้าพระนามว่า สมเด็จพระบรมราชปิตุลา และไม่ทรงตั้งรัชทายาทเพื่อพระราชทานวโรกาสให้รัฐบาลและสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้คัดเลือกพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่เอง คณะรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎรจึงได้อัญเชิญเสด็จพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล พระราชนัดดา (หลาน) พระองค์เดียวในสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ซึ่งพระองค์เป็นเจ้านายเชื้อพระบรมวงศ์พระองค์ที่ 1 ในลำดับพระราชสันตติวงศ์แห่งกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พ.ศ. 2467 ขึ้นทรงราชย์สืบพระราชสันตติวงศ์ต่อไป ตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2478
พระชนมชีพหลังสละราชสมบัติ
หลังการสละราชสมบัติ พระองค์ยังคงเก็บความรู้สึกไม่พอพระราชหฤทัยคณะราษฎรไว้ ที่ทรงไม่มีอำนาจแม้แต่ตั้งราชสกุลวงศ์ใหม่ ทรงมีบันทึกว่า
"เรื่องนี้ [การตั้งราชสกุลวงศ์] ต้องทำให้สำเร็จให้ได้ในวันหนึ่ง และถ้าเราตายกันหมดแล้ว ก็หวังว่าหนูเดชน์ [พระราชนัดดา] จะจัดการได้ เพราะกว่ามันจะโต พวกห่าโลกต่าง ๆ คงตายไปแล้ว"
ทรงดำรงพระชนมชีพอย่างเงียบ ๆ และสำราญพระอิริยาบถกับพระบรมวงศานุวงศ์ใกล้ชิด อาทิ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6 และ สมเด็จพระเจ้าภาติกาเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ซึ่งเสด็จไปประทับที่พระตำหนักแฟร์ฮิลล์ ซึ่งห่างไปราว 40 กิโลเมตร พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ พระภาติยะ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต พระโอรสบุญธรรม และ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีรพงศ์ภาณุเดช โดยทรงโปรดกีฬากอล์ฟและเทนนิส โดยทรงโปรดให้จัดการแข่งขันเทนนิสขึ้นเป็นประจำที่ตำหนักเวอร์จิเนียวอเตอร์ โดยโปรดให้พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ใน ร.6 นำอาหารมาออกร้านพระราชทานเลี้ยงแก่บรรดาข้าราชการสถานทูตที่มาร่วมงาน เป็นที่สนุกสนาน
สวรรคต
หลังจากที่พระองค์ทรงสละราชสมบัติแล้ว พระองค์ยังคงประทับอยู่ ณ ประเทศอังกฤษ แต่พระองค์ทรงพระประชวรอยู่เนือง ๆ โดย พ.ศ. 2480 พระองค์ทรงพระประชวรมากด้วยโรคตัวบิดเข้าไปอยู่ในพระยกนะ (ตับ) แต่แพทย์ได้รักษาจนเป็นปกติ พระอาการประชวรของพระองค์กำเริบหนักขึ้นโดยลำดับตั้งแต่ธันวาคม พ.ศ. 2483 แต่ก็เริ่มทุเลาขึ้นเรื่อยมา กระทั่งวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 พระองค์เสด็จสวรรคตโดยฉับพลันด้วยพระหทัยวาย ขณะที่มีพระชนมพรรษา 48 พรรษา
สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีทรงจัดการพระบรมศพเป็นการภายในโดยอัญเชิญพระบรมศพประดิษฐาน ณ พระตำหนักคอมพ์ตัน โดยรัฐบาลอังกฤษได้อนุญาตเป็นกรณีพิเศษในการประดิษฐานพระบรมศพเป็นเวลา 4 วันเพื่อให้ประยูรญาติที่อยู่ห่างไกลมาถวายบังคมลา การจัดการพระบรมศพนั้นเป็นไปอย่างเงียบ ๆ
หลังจากทราบข่าวการเสด็จสวรรคต สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดการบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานอุทิศถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นที่พระอุโบสถ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหารตามราชประเพณี โดยมีคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์
งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ
ในวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2484 ก็ได้อัญเชิญพระบรมศพขึ้นประดิษฐานบนรถไปยังสุสานโกดเดอร์สกรีน (Golders Green) ซึ่งอยู่ทางเหนือของกรุงลอนดอน เมื่อเจ้าหน้าที่อัญเชิญพระบรมศพเข้าสู่ฐานที่ตั้ง และผู้ที่ตามเสด็จเข้าประทับและนั่งเก้าอี้แถวโดยลำดับแล้ว อาร์. ดี. เครก (R. D. Craig) ชาวอังกฤษ ซึ่งเคยรับราชการอยู่เมืองไทยและเป็นพระสหายของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้อ่านสุนทรพจน์สรรเสริญพระเกียรติคุณ มีการบรรเลงเพลงเมนเดลโซน ไวโอลิน คอนแชร์โต (Mendelssohn Violin Concerto) ซึ่งเป็นเพลงที่พระองค์โปรดเป็นพิเศษ ถวาย จากนั้นพระบรมอัฐิและพระบรมสรีรางคารถูกอัญเชิญกลับไปประดิษฐานยังพระตำหนักคอมพ์ตันอันเป็นที่ประทับของพระองค์
การอัญเชิญพระบรมอัฐิกลับสู่ประเทศไทย
ในปี พ.ศ. 2492 รัฐบาลได้กราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ขอพระราชทานให้ทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวกลับสู่ประเทศไทย เพื่ออัญเชิญขึ้นประดิษฐานไว้ร่วมกับสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าในพระบรมมหาราชวัง ในการนี้สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีทักษิณานุปทานอุทิศถวายตามพระราชประเพณี หลังจากนั้นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิขึ้นประดิษฐาน ณ หอพระบรมอัฐิ ซึ่งอยู่ชั้นบนของพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ส่วนพระบรมสรีรางคารนั้นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้บรรจุไว้ที่พระพุทธบัลลังก์พระพุทธอังคีรสภายในพระอุโบสถ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ด้านการทำนุบำรุงบ้านเมือง
เศรษฐกิจ สืบเนื่องจากผลของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ประเทศทั่วโลกประสบปัญหาภาวะเศรษฐกิจ ตกต่ำ ซึ่งมีผลกระทบกระเทือนมาสู่ประเทศไทย พระองค์ได้ทรงพยายามแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น การควบคุมงบประมาณ ตัดทอนรายจ่าย ลดอัตราเงินเดือนข้าราชการ รวมถึงการลดจำนวนข้าราชการ ปรับปรุงระบบภาษี การเก็บภาษีเพิ่มเติม ยุบรวมจังหวัด เลิกมาตรฐานทองคำเปลี่ยนไปผูกกับค่าเงินของอังกฤษ เป็นต้น รวมทั้งส่งเสริมกิจการสหกรณ์ให้ประชาชนได้มีโอกาสร่วมกันประกอบกิจการทางเศรษฐกิจ โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2471 ขึ้น
การสุขาภิบาลและสาธารณูปโภค โปรดให้ปรับปรุงงานสุขาภิบาลทั่วราชอาณาจักรให้ทัดเทียมอารยประเทศ ด้านการสื่อสารและการคมนาคมนั้น ได้มีการอัญเชิญกระแสพระราชดำรัสของพระองค์จากพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ถ่ายทอดเสียงทางวิทยุเป็นครั้งแรกของประเทศไทยในพิธีเปิดสถานีวิทยุกรุงเทพฯ ที่พระราชวังพญาไท ในส่วนกิจการรถไฟ ขยายเส้นทางรถทางทิศตะวันออกจากทางจังหวัดปราจีนบุรี จนกระทั่งถึงต่อเขตแดนประเทศกัมพูชา
ในปี พ.ศ. 2475 เป็นวาระที่กรุงเทพมหานครมีอายุครบ 150 ปี ทรงจัดงานเฉลิมฉลองโดยทำนุบำรุงบูรณปฏิสังขรณ์สิ่งสำคัญอันเป็นหลักของกรุงเทพมหานครหลายประการ คือ บูรณะวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระบรมมหาราชวัง, สร้างปฐมบรมราชานุสรณ์และสะพานพระพุทธยอดฟ้าเชื่อมฝั่งกรุงเทพมหานครและฝั่งธนบุรีเพื่อเป็นการขยายเขตเมืองให้กว้างขวาง เป็นต้น สำหรับในเขตหัวเมือง ทรงได้จัดตั้งสภาจัดบำรุงสถานที่ชายทะเลทิศตะวันตกขึ้น เพื่อทำนุบำรุงหัวหินและใกล้เคียงให้เป็นสถานที่ตากอากาศชายทะเล
ด้านการปกครอง
พบหลักฐานว่าพระองค์ทรงรับรู้ทั้งสนับสนุน "คณะกู้บ้านกู้เมือง" และมีพระราชดำรัส "ประเทศนี้พร้อมแล้วหรือยังที่จะมีการปกครองแบบมีผู้แทน… ตามความเห็นส่วนตัวของข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าขอย้ำว่าไม่" ทั้งทรงขัดขวางเค้าโครงการเศรษฐกิจปี 2475 ของปรีดี พนมยงค์ ซึ่งรูปแบบเนื้อหาเอนเอียงทางคอมมิวนิสต์ อัครราชทูตญี่ปุ่นประจำสยาม ยาสุกิจิ ยาตาเบ กล่าวว่า "ประชาชนสยามไม่เคยได้รับการฝึกฝนทางการเมือง ไม่มีอิสรภาพในการพูด หากไม่มีการปฏิวัติและรอให้พระปกเกล้าฯ ปฏิรูปการเมืองอย่างค่อยเป็นค่อยไปนั้น รอไปอีกหนึ่งร้อยปีก็ไม่มีทางสำเร็จ" สำหรับความข้องแวะในกบฏบวรเดชนั้นก็ปรากฏหลักฐานว่าทรงให้เงินและกำลังใจแก่คณะกบฏ
ด้านการศาสนา การศึกษา ประเพณีและวัฒนธรรม
ทรงส่งเสริมการศึกษาของชาติทั้งส่วนรวมและส่วนพระองค์ โปรดให้สร้างหอพระสมุดสำหรับพระนคร เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าศึกษาได้อย่างเสรี ทรงตั้งราชบัณฑิตยสภา เพื่อมีหน้าที่บริหารและเผยแพร่วิชาการด้านวรรณคดี โบราณคดี และศิลปกรรม ในด้านวรรณกรรม โปรด ตราพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรมใน พ.ศ. 2475 พระราชทานเงินส่วนพระองค์ เป็นรางวัลแก่ผู้แต่งหนังสือยอดเยี่ยม และให้ทุนนักเรียนไปศึกษาวิชาวิทยาศาสตร์จากต่างประเทศ การศาสนา ทรงปลูกฝังเยาวชนให้มีคุณธรรมดีงาม โดยยึดหลักคำสอนของศาสนาพุทธ โปรดให้ราชบัณฑิตยสร้างหนังสือสอนพระพุทธศาสนาสำหรับเด็ก ซึ่งนับว่าพระองค์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกที่ทรงสร้างหนังสือสำหรับเด็ก ส่วนการศึกษาในพระพุทธศาสนานั้น โปรดให้สร้างหนังสือพระไตรปิฎกภาษาบาลี เรียกว่า ฉบับสยามรัฐ โดยหนึ่งชุดมีจำนวน 45 เล่ม เพื่อเป็นอนุสาวรีย์เชิดชูพระเกียรติยศของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในด้านศิลปวัฒนธรรมของชาตินั้น พระองค์ทรงสถาปนาราชบัณฑิตย์สภาขึ้น (เดิมคือ กรรมการหอพระสมุดสำหรับพระนคร) เพื่อจัดการหอพระสมุดสำหรับพระนครและสอบสวนพิจารณาวิชาอักษรศาสตร์ เพื่อจัดการพิพิธภัณฑสถานตรวจรักษาโบราณสถานและโบราณวัตถุ และเพื่อจัดการบำรุงรักษาวิชาช่าง ผลงานของราชบัณฑิตสภาเป็นผลดีต่อการอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของชาติเป็นอย่างมาก เช่น การตรวจสอบต้นฉบับเอกสารโบราณออกตีพิมพ์เผยแพร่ มีการส่งเสริมสร้างสรรค์วรรณกรรมรุ่นใหม่ด้วยการประกวดเรียบเรียงบทประพันธ์ทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง
ทรงอนุรักษ์ดนตรีไทยไว้ด้วยพระองค์เอง ทั้งนี้เพราะได้ทรงสนพระราชหฤทัยในวิชาดนตรีไทย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) เข้าถวายการฝึกสอนจนสามารถ พระราชนิพนธ์ทำนองเพลงไทยได้ ถึง 3 เพลง คือ เพลงราตรีประดับดาวเถา เพลงเขมรลออองค์เถา และเพลงโหมโรงคลื่นกระทบฝั่ง
ทางด้านวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรม ทรงสละทรัพย์ส่วนพระองค์ปฏิสังขรณ์วัดสุวรรณดารารามราชวรวิหาร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โปรดฯให้เขียนภาพพงศาวดาร สมเด็จพระนเรศวรมหาราชไว้ที่ผนังพระวิหาร
ทรงพยายามสร้างค่านิยมให้มีสามีภรรยาเพียงคนเดียว โปรดให้ตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะผัวเมีย พ.ศ. 2473 ริเริ่มให้มีการจดทะเบียนสมรส ทะเบียนหย่า ทะเบียนรับรองบุตร อันเป็นการปลูกฝังค่านิยมแบบใหม่ทีละน้อยตามความสมัครใจ นอกจากนี้ยังทรงปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างโดยทรงมีแต่พระบรมราชินีเพียงพระองค์เดียว
นอกจากนี้แล้ว เมื่อทรงว่างจากพระราชภารกิจ พระองค์โปรดในการถ่ายภาพนิ่งและถ่ายภาพยนตร์ ทรงมีกล้องถ่ายภาพและภาพยนตร์จำนวนมากที่ทรงสะสมไว้ สะท้อนให้เห็นพระอุปนิสัยโปรดการถ่ายภาพและภาพยนตร์ ภาพยนตร์ทรงถ่ายมีเนื้อหาทั้งที่เป็นสารคดีและที่ให้ความบันเทิง ในจำนวนภาพยนตร์เหล่านี้ เรื่องที่เป็นเกียรติประวัติของวงการภาพยนตร์ไทยและแสดงพระราชอัจฉริยภาพดีเยี่ยมในการสร้างโครงเรื่อง กำกับภาพ ลำดับฉาก และอำนวยการแสดง คือ เรื่องแหวนวิเศษ นับได้ว่าพระองค์เป็นหนึ่งในบุคคลที่บุกเบิกวงการภาพยนตร์ไทยอีกพระองค์หนึ่ง นอกจากนี้ทรงสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างโรงภาพยนตร์ศาลาเฉลิมกรุง ซึ่งนับเป็นโรงภาพยนตร์ทันสมัยในสมัยนั้น นับเป็นโรงมหรสพแห่งแรกในเอเชียที่มีเครื่องปรับอากาศระบบไอน้ำ
ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ
ในต้นรัชสมัยได้ทรงดำเนินกิจการสำคัญที่ทรงเกี่ยวข้องกับต่างประเทศที่ค้างมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวให้สำเร็จลุล่วงไป เช่น การให้สัตยาบันสนธิสัญญาต่าง ๆ นอกจากนี้ยังทรงทำสัญญาใหม่ ๆ กับประเทศเยอรมนีหลังสถาปนาความสัมพันธ์ขั้นปกติ เมื่อ พ.ศ. 2471 และทำสนธิสัญญากับประเทศฝรั่งเศสเกี่ยวกับดินแดนในลุ่มแม่น้ำโขง เรียกว่าสนธิสัญญาอินโดจีน พ.ศ. 2469 โดยกำหนดให้ มีเขตปลอดทหาร 25 กิโลเมตร ทั้งสองฝั่งของแม่น้ำโขงแทนที่จะมีเฉพาะฝั่งสยามแต่เพียงฝ่ายเดียว
มรดก
เมื่อปี 2556 ที่ประชุมใหญ่ของยูเนสโก (UNESCO) ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ได้ประกาศยกย่องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นบุคคลสำคัญของโลกในฐานะที่ทรงมีผลงานดีเด่นด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม สังคมศาสตร์ และสื่อสารมวลชน เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี ในการประกอบพระราชกรณียกิจในไทยหลังจากเสด็จพระราชดำเนินกลับจากการศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ
พระบรมราชานุสรณ์
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการจึงมีการสร้างพระบรมราชานุสรณ์หลายแห่งเพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ เช่น คณะรัฐมนตรีได้กำหนดให้วันที่ 30 พฤษภาคมของทุกปี ซึ่งเป็นวันสวรรคตของพระองค์เป็น "วันพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว" เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติให้เป็นที่ประจักษ์และเป็นการน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ที่มีต่อปวงชนชาวไทยนานัปการ
วังศุโขทัย ตั้งอยู่มุมถนนขาวและถนนสามเสน โดยสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อพระราชทานเป็นของขวัญในการอภิเษกสมรสของ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา (พระยศขณะนั้น) กับหม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ (พระยศขณะนั้น) เมื่อปี พ.ศ. 2461 โดยได้รับพระราชทานนามวังจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า "วังศุโขไทย"
ถนนประชาธิปก เป็นถนนที่เริ่มตั้งแต่สะพานพระพุทธยอดฟ้าถึงวงเวียนใหญ่ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงตั้งชื่อถนนถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า "ถนนพระปกเกล้า" หรือ "ถนนประชาธิปก" เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงสร้างสะพานพระพุทธยอดฟ้าและถนนเพื่อเชื่อมฝั่งพระนครกับฝั่งธนบุรี โดยพระองค์พระราชทานนามถนนนี้ว่า "ถนนประชาธิปก"