cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
พุสซีแคตดอลส์
ซิงเกิลที่ 2 StickWitU สามารถขึ้นถึงอันดับ 5 บนชาร์ตบิลบอร์ดและอันดับ 1 บนยูเคชาร์ตและยังถูกเสนอชื่อในรางวัลแกรมมี สาขาเพลงป็อปโดยศิลปินคู่หรือกลุ่มยอดเยี่ยม และหลังจากนั้นไม่นานพวกเธอก็ตัดสินใจส่งซิงเกิล Buttons ที่ร่วมกับ Snoop Dogg ออกมาจากอัลบั้มนี้ สามารถขึ้นถึงอันดับที่ 3 ใน Billboard Hot 100 รวมถึงคว้าอันดับ 3 บน UK Chart นอกจากนั้นด้วยความร้อนแรงของมิวสิกวิดีโอทำให้เพลงนี้กลายเป็น Best Video of 2006 ของ Vh1's Top 40 Videos ในปี 2006 และยังรับรางวัล Best Dance Video ในงานประกาศผล MTV Video Music Awards ในปี  2006 อีกด้วย
แท็กซี่ (วงดนตรี)
ประวัติ
วงแท็กซี่ได้ออกอัลบั้มชุดแรก "Taxi" ในปี พ.ศ. 2544 โดยมีเพลงดังอย่าง "ร้องไห้ทำไม" และ "นานี่น่าว"
พุสซีแคตดอลส์
ในปี ค.ศ. 2008 พวกเธอกลับมาอีกครั้งกับอัลบั้ม Doll Domination ที่ได้ร่วมงานกับ Timbaland, Cee-Lo, Rodney Jerkins และ Sean Garrett มาร่วมงาน โดยมี When I Grow Up เป็นซิงเกิลเปิดตัว ผลงานการโปรดิวซ์ของ Rodney Jerkins
แท็กซี่ (วงดนตรี)
ประวัติ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 ได้ออกอัลบั้มชุดที่ 2 "ท-0002" มีเพลงดังอย่าง "นางฟ้ากับควาย" และ "โกรธไม่ลง"
ปี พ.ศ. 2546 ได้ออกอัลบั้มชุดที่ 3 "Full Option" มีเพลงดังอย่าง "ก้อนเนื้อที่ยังรักเธอ", อรวรรณ, hey hey และรวมถึงเพลงดังตลอดกาล และกลายเป็นเพลงประจำวงแท็กซี่ในเวลาต่อมาอย่าง "คิดถึงฉันไหมเวลาที่เธอ..." ซึ่งมิวสิกวิดีโอเพลงนี้ได้ แพท - ณปภา ตันตระกูล มาเป็นนางเอก และทำให้แพทกลายเป็นที่รู้จักในวงการบันเทิงในเวลาต่อมา อีกทั้งเมื่อจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ นำมิวสิกวิดีโอเพลงนี้มาอัปโหลดลงยูทูบของจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่เอง ก็สามารถทำยอดผู้รับชมได้มากกว่า 100 ล้านวิว ซึ่งเป็นเครื่องพิสูจน์ได้ว่าแม้กาลเวลาจะผ่านไปนานเท่าไหร่ก็ตาม ก็ไม่ได้ทำให้ความนิยมของเพลงนี้ลดลงไปเลย
ปี พ.ศ. 2547 ได้ออกอัลบั้มชุดที่ 4 "2548" มีเพลงดังอย่าง "หากตอนนี้เธอยังไม่เกิด" "แค่นั้นเอง" และ "ไม่ใช่หนุมาน"
ปี พ.ศ. 2548 ได้ออกอัลบั้มชุดที่ 5 ซึ่งเป็นอัลบั้มชุดสุดท้ายของวง มีเพลงดังอย่าง "ไม่หล่อขอแฟน" และ "รักเธอคนเดียว"
อัลบั้ม เปิดประทุน สังกัดจีราฟเรคอร์ดส
02 เหลือเธอคนเดียว
04 Hey Hey
06 ร้องไห้ทำไม
07 ก้อนเนื้อที่ยังรักเธอ
09 โกรธไม่ลง
10 ช่างเถอะคนงาม
11 ไม่เอาไม่ยอม
12 คิดถึงฉันไหมเวลาที่เธอ...
ผลงานเดี่ยว
กบ แท็กซี่
สมการเชิงเส้น
สมการเชิงเส้น ' คือสมการที่แต่ละพจน์มีเพียงค่าคงตัว หรือเป็นผลคูณระหว่างค่าคงตัวกับตัวแปรยกกำลังหนึ่ง ซึ่งจะมีดีกรีของพหุนามเท่ากับ 0 หรือ 1 สมการเหล่านี้เรียกว่า "เชิงเส้น" เนื่องจากสามารถวาดกราฟของฟังก์ชันบนระบบพิกัดคาร์ทีเซียนได้เป็นเส้นตรง รูปแบบทั่วไปของสมการเชิงเส้นในตัวแปร x และ y'' คือ โดยที่ m คือค่าคงตัวที่แสดงความชันหรือเกรเดียนต์ของเส้นตรง และพจน์ b แสดงจุดที่เส้นตรงนี้ตัดแกน y สำหรับสมการที่มีพจน์ x2, y1/3, xy ฯลฯ ที่มีดีกรีมากกว่าหนึ่งไม่เรียกว่าเป็นสมการเชิงเส้น
ตัวอย่าง
สมการเหล่านี้ล้วนเป็นสมการเชิงเส้น
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ
ในสิ่งที่จะอธิบายต่อไปนี้ อักษรตัวใหญ่ใช้แทนค่าคงตัว (ที่ไม่ระบุจำนวน) ในขณะที่ x และ y คือตัวแปร
รูปแบบทั่วไป
เมื่อ A กับ B ไม่เป็นศูนย์พร้อมกัน สมการในรูปแบบนี้มักเขียนให้ A ≥ 0 เพื่อความสะดวกในการคำนวณ กราฟของสมการจะเป็นเส้นตรง และทุกๆ เส้นตรงสามารถนำเสนอให้อยู่ในรูปแบบข้างต้นนี้ได้ เมื่อ A ไม่เท่ากับ 0 ระยะตัดแกน x จะอยู่ที่ระยะ −C/A และเมื่อ B ไม่เท่ากับ 0 ระยะตัดแกน y จะอยู่ที่ระยะ −C/B ส่วนความชันของเส้นตรงนี้มีค่าเท่ากับ −A/B
เช่น
รูปแบบมาตรฐาน
เมื่อ A และ B ไม่เป็นศูนย์พร้อมกัน และทั้ง A, B, C จะต้องเป็นจำนวนเต็มที่มีตัวหารร่วมมากเท่ากับ 1 และมักเขียนให้ A ≥ 0 เพื่อความสะดวกเช่นกัน รูปแบบมาตรฐานนี้สามารถแปลงให้เป็นรูปแบบทั่วไปได้ไม่ยากนัก
เช่น 1. 2x - 3 = y
2. 2x - 3y = 14
3. -2x + 2y = 10
4. 6x + 4y = 14
5. 3x + 2y = 8
รูปแบบความชันและระยะตัดแกน
เมื่อ m แทนความชันของเส้นตรง และ b คือระยะตัดแกน y ซึ่งเป็นพิกัด y ของจุดที่เส้นตรงนั้นตัดผ่านแกน y ถ้าหากให้ค่า x = 0 เราจะเห็นสมการนี้อยู่ในรูปแบบ y = b
รูปแบบจุดและความชัน
เมื่อ m คือความชันของเส้นตรงและ (x1, y1) คือจุดใดๆ บนเส้นตรงนั้น ซึ่งสามารถเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแบบความชันและระยะตัดแกนได้โดยง่าย รูปแบบจุดและความชันแสดงให้เห็นถึงระยะทางระหว่างจุดสองจุดบนเส้นตรงนั้นในแนวแกน x และแกน y โดยมีจุด (x1, y1) เป็นจุดยืน
ในบางโอกาสเราอาจเห็นรูปแบบจุดและความชันอยู่ในรูปแบบนี้
แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าหาก x = x1 สมการนี้จะไม่มีความหมาย
รูปแบบระยะตัดแกน
เมื่อ E และ F ต้องไม่เป็นศูนย์ทั้งคู่ กราฟของสมการนี้จะมีระยะตัดแกน x เท่ากับ E และระยะตัดแกน y เท่ากับ F รูปแบบระยะตัดแกนสามารถแปลงให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานได้โดยกำหนดให้ A = 1/E, B = 1/F และ C = 1
รูปแบบจุดสองจุด
เมื่อ p ≠ h กราฟนี้จะเป็นเส้นตรงที่ลากผ่านจุด (h, k) และจุด (p, q) โดยมีความชันเท่ากับ m = (q − k) / (p − h) รูปแบบจุดสองจุดสามารถแปลงให้เป็นรูปแบบจุดและความชันได้ โดยการคำนวณหาค่าที่เจาะจงของความชันมาแทนที่ตำแหน่งของ m
รูปแบบอิงพารามิเตอร์
รูปแบบนี้เป็นสมการหลายชั้น (simultaneous equations) สองสมการในพจน์ของตัวแปรพารามิเตอร์ t ที่มีความชัน m = V/T โดยมีระยะตัดแกน x อยู่ที่ (VU−WT) / V และระยะตัดแกน y อยู่ที่ (WT−VU) / T
สมการรูปแบบนี้มีความสัมพันธ์กับรูปแบบจุดสองจุด เมื่อ T = p−h, U = h, V = q−k, และ W = k จะได้
ซึ่งในกรณีนี้ค่าของ t จะแปรผันตั้งแต่ 0 ที่จุด (h, k) ไปยัง 1 ที่จุด (p, q) ค่าของ t ที่อยู่ระหว่าง 0 กับ 1 ทำให้เกิดการประมาณค่าในช่วง (interpolation) ส่วนค่าอื่นของ t จะทำให้เกิดการประมาณค่านอกช่วง (extrapolation)
พ.ศ. 120
พุทธศักราช 120 ใกล้เคียงกับ ก่อน คริสต์ศักราช 424
สมการเชิงเส้น
รูปแบบเส้นแนวฉาก
เมื่อ φ คือมุมเอียงของเส้นแนวฉาก และ p คือความยาวของเส้นแนวฉาก เส้นแนวฉากนี้คือระยะทางของส่วนของเส้นตรงที่สั้นที่สุด ที่เชื่อมระหว่างกราฟเส้นตรงของสมการเชิงเส้นกับจุดกำเนิด รูปแบบเส้นแนวฉากสามารถแปลงจากรูปแบบทั่วไปได้โดยหารสัมประสิทธิ์ทั้งหมดด้วย และถ้าหาก C > 0 ให้คูณสัมประสิทธิ์ทั้งหมดด้วย −1 เพื่อให้ค่าคงตัวตัวสุดท้ายติดลบ รูปแบบนี้เรียกว่า รูปแบบมาตรฐานเฮสส์ ซึ่งตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแด่นักคณิตศาสตร์ชาวเยอรมัน ลุดวิก ออตโต เฮสส์ (Ludwig Otto Hesse)
กรณีพิเศษ
สมการนี้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานเมื่อ A = 0 และ B = 1 หรือในรูปแบบความชันและระยะตัดแกนเมื่อความชัน m = 0 กราฟของสมการนี้จะเป็นเส้นตรงในแนวนอนโดยที่มีระยะตัดแกน y เท่ากับ F ถ้า F ≠ 0 กราฟนี้จะไม่มีระยะตัดแกน x แต่ถ้า F = 0 กราฟนี้จะมีระยะตัดแกน x เป็นจำนวนจริงทุกจำนวน
โฮยเตอ ฟัน โฮยเตอมา
โฮยเตอ ฟัน โฮยเตอมา (Hoyte van Hoytema; เกิดเมื่อวันที่ 04 ตุลาคม ค.ศ. 1971 เป็นผู้กำกับภาพชาวดัตช์-สวีเดน ทำงานอยู่ในสวีเดนเป็นหลัก รวมไปถึงเยอรมนี, นอร์เวย์, สหรัฐ และสหราชอาณาจักร ผลงานเด่นของเขาคือการกำกับภาพในเรื่อง รักดังฟังชัด, อินเตอร์สเตลลาร์ ทะยานดาวกู้โลก, องค์กรลับดับพยัคฆ์ร้าย, และ ดันเคิร์ก
สมการเชิงเส้น
กรณีพิเศษ
สมการนี้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานเมื่อ A = 1 และ B = 0 กราฟของสมการนี้จะเป็นเส้นตรงในแนวดิ่งโดยที่มีระยะตัดแกน x เท่ากับ E ส่วนความชันนั้นไม่นิยาม ถ้า E ≠ 0 กราฟนี้จะไม่มีระยะตัดแกน y แต่ถ้า E = 0 กราฟนี้จะมีระยะตัดแกน y เป็นจำนวนจริงทุกจำนวน
โฮยเตอ ฟัน โฮยเตอมา
แหล่งข้อมูลอื่น
1971
สมการเชิงเส้น
สมการเชิงเส้นที่มากกว่าสองตัวแปร
สมการเชิงเส้นสามารถมีตัวแปรได้มากกว่า 2 ตัว สมการเชิงเส้นทั่วไปที่มีจำนวนตัวแปร n ตัวสามารถเขียนได้ในรูปแบบ ซึ่ง เป็นสัมประสิทธิ์  คือตัวแปร และ b คือค่าคงตัว เมื่อเราต้องการเขียนสมการตัวแปรน้อยๆ เช่น 3 ตัว เราอาจแทนที่  ด้วยชื่อตัวแปรอื่นๆ เช่น x, y, z ได้ตามต้องการ
สมการดังกล่าวจะเป็นการนำเสนอระนาบเกิน n–1 มิติ (hyperplane) ในปริภูมิแบบยุคลิด n มิติ เช่นระนาบสองมิติในปริภูมิสามมิติ เป็นต้น
พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
บทความนี้เป็นรายพระนามพระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 แห่งราชวงศ์จักรี
รายพระนามพระราชโอรสและพระราชธิดา
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระภรรยาเจ้า 3 พระองค์ และพระสนม 56 คน รวม 59 พระองค์/คน มีพระราชโอรส 39 พระองค์ พระราชธิดา 43 พระองค์ และตก 2 พระองค์ รวม 84 พระองค์ ได้แก่ ยังทรงพระชนม์
ราชสกุลนพวงศ์
ราชสกุลนพวงศ์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส มีหม่อม 6 คน ได้แก่
มีพระโอรส 2 พระองค์ กับ 14 องค์ และพระธิดา 10 องค์ รวม 26 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลสุประดิษฐ์
ราชสกุลสุประดิษฐ์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร มีหม่อม 3 คน ได้แก่
มีพระโอรส 5 องค์ และพระธิดา 1 พระองค์ กับ 8 องค์ รวม 14 พระองค์/องค์ ได้แก่
โอรสในหม่อมยิ่ง
หม่อมยิ่ง มีสวามี 1 คน คือ
มีโอรส 1 คน คือ
พระราชโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี มีพระสวามี 1 พระองค์ คือ
มีพระราชโอรส 1 พระองค์ คือ
ราชสกุลกฤดากร
ราชสกุลกฤดากร ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ มีหม่อม 3 คน ได้แก่
มีพระโอรส 2 พระองค์ กับ 12 องค์ และพระธิดา 6 องค์ รวม 20 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลคัคณางค์
ราชสกุลคัคณางค์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร มีหม่อม 2 คน คือ
มีพระโอรส 3 องค์ และพระธิดา 1 พระองค์ กับ 2 องค์ รวม 6 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลศุขสวัสดิ์
ราชสกุลศุขสวัสดิ์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงอดิศรอุดมเดช มีหม่อม 11 คน ได้แก่
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 22 องค์ พระธิดา 1 พระองค์ กับ 12 องค์ และไม่มีข้อมูล 1 องค์ รวม 37 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลทวีวงศ์
ราชสกุลทวีวงศ์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูธเรศธำรงศักดิ์ มีหม่อม 8 คน ได้แก่
มีพระโอรส 6 องค์ และพระธิดา 8 องค์ รวม 14 องค์ ได้แก่
ราชสกุลทองใหญ่
ราชสกุลทองใหญ่ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม มีหม่อม 9 คน ได้แก่
มีพระโอรส 11 องค์ และพระธิดา 15 องค์ รวม 26 องค์ ได้แก่
ราชสกุลเกษมสันต์
ราชสกุลเกษมสันต์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ มีพระชายา 1 องค์ และหม่อม 14 คน รวม 15 องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 39 องค์ พระธิดา 22 องค์ และไม่มีข้อมูล 3 องค์ รวม 64 องค์ ได้แก่
ราชสกุลกมลาศน์
ราชสกุลกมลาศน์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร มีหม่อม 3 คน ได้แก่
มีพระโอรส 14 องค์ และพระธิดา 13 องค์ รวม 27 องค์ ได้แก่
ราชสกุลจักรพันธุ์
ราชสกุลจักรพันธุ์ ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ มีหม่อม 9 คน ได้แก่
มีพระโอรส 7 พระองค์ พระธิดา 9 พระองค์ และไม่มีข้อมูล 1 พระองค์ รวม 17 พระองค์ ได้แก่
พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุณากรรณอนันตนรไชย
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุณากรรณอนันตนรไชย มีพระโอรส 1 องค์ คือ
ราชสกุลเกษมศรี
ราชสกุลเกษมศรี ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ มีพระชายา 1 องค์ และหม่อม 9 คน รวม 10 องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 17 องค์ และพระธิดา 12 องค์ รวม 30 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลศรีธวัช
ราชสกุลศรีธวัช ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนศิริธัชสังกาศ มีหม่อม 3 คน ได้แก่
มีพระโอรส 5 องค์ พระธิดา 2 องค์ และไม่มีข้อมูล 6 องค์ รวม 13 องค์ ได้แก่
ราชสกุลทองแถม
ราชสกุลทองแถม ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ มีพระชายา 2 องค์ และหม่อม 8 คน รวม 10 องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 7 องค์ และพระธิดา 8 องค์ รวม 15 องค์ ได้แก่
ราชสกุลชุมพล
ราชสกุลชุมพล ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ มีหม่อม 6 คน ได้แก่
พ.ศ. 121
พุทธศักราช 121 ใกล้เคียงกับ ก่อน คริสต์ศักราช 423
พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ราชสกุลเทวกุล
ราชสกุลเทวกุล ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ มีหม่อม 7 คน ได้แก่
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 24 องค์ และพระธิดา 23 องค์ รวม 48 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลภาณุพันธุ์
ราชสกุลภาณุพันธุ์ ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช มีหม่อม 7 คน ได้แก่
มีพระโอรส 8 พระองค์ กับ 1 องค์ และพระธิดา 3 พระองค์ กับ 3 องค์ รวม 15 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลสวัสดิกุล
ราชสกุลสวัสดิกุล ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสมมตอมรพันธุ์ มีพระชายา 1 พระองค์ กับ 1 องค์ และหม่อม 2 คน รวม 4 พระองค์/องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 2 องค์ และพระธิดา 1 องค์ รวม 3 องค์ ได้แก่
พระราชธิดาในสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี
สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี มีพระราชสวามี 1 พระองค์ คือ
มีพระราชธิดา 1 พระองค์ และสิ้นพระชนม์ในพระครรภ์ 1 พระองค์ รวม 2 พระองค์ ได้แก่
ราชสกุลจันทรทัต
ราชสกุลจันทรทัต ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา มีหม่อม 2 คน ได้แก่
มีพระโอรส 9 องค์ และพระธิดา 4 องค์ รวม 13 องค์ ได้แก่
พระราชโอรสและพระราชธิดาในสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี
มีพระราชโอรส 1 พระองค์ พระราชธิดา 1 พระองค์ และตก 1 พระองค์ รวม 3 พระองค์ ได้แก่
ราชสกุลชยางกูร
ราชสกุลชยางกูร ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป มีหม่อม 7 คน ได้แก่
มีพระโอรส 15 องค์ และพระธิดา 8 องค์ รวม 23 องค์ ได้แก่
ราชสกุลวรวรรณ
ราชสกุลวรวรรณ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ มีหม่อม 13 คน ได้แก่
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 20 องค์ และพระธิดา 2 พระองค์ กับ 12 องค์ รวม 35 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลดิศกุล
ราชสกุลดิศกุล ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มีหม่อม 11 คน ได้แก่
มีพระโอรส 14 องค์ และพระธิดา 23 องค์ รวม 37 องค์ ได้แก่
ราชสกุลโศภางค์
ราชสกุลโศภางค์ ต้นราชสกุล คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีเสาวภางค์ มีหม่อม 1 คน คือ
มีพระโอรส 2 องค์ และพระธิดา 1 องค์ รวม 3 องค์ ได้แก่
พระราชโอรสและพระราชธิดาในสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า มีพระราชสวามี 1 พระองค์ คือ
มีพระราชโอรส 4 พระองค์ พระราชธิดา 4 พระองค์ และตก 2 พระองค์ รวม 10 พระองค์ ได้แก่
ราชสกุลโสณกุล
ราชสกุลโสณกุล ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา มีหม่อม 1 คน คือ
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 6 องค์ และพระธิดา 6 องค์ รวม 13 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลจิตรพงศ์
มีพระโอรส 5 องค์ และพระธิดา 4 องค์ รวม 9 องค์ ได้แก่
ราชสกุลวัฒนวงศ์
ราชสกุลวัฒนวงศ์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์ มีหม่อม 3 คน คือ
มีพระโอรส 4 องค์ และพระธิดา 3 องค์ รวม 7 องค์ ได้แก่
พระราชโอรสและพระราชธิดาในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชสวามี 1 พระองค์ คือ
มีพระราชโอรส 7 พระองค์ พระราชธิดา 2 พระองค์ และตก 7 พระองค์ รวม 16 พระองค์ ได้แก่
ราชสกุลสวัสดิวัตน์
ราชสกุลสวัสดิวัตน์ ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ มีพระชายา 1 พระองค์ กับ 1 องค์ และหม่อม 8 คน รวม 10 พระองค์/องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 23 องค์ และพระธิดา 1 พระองค์ กับ 24 องค์ รวม 48 พระองค์/องค์ ได้แก่
ราชสกุลไชยันต์
ราชสกุลไชยันต์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย มีพระชายา 1 องค์ และหม่อม 4 คน รวม 5 องค์/คน ได้แก่
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 4 องค์ และพระธิดา 8 องค์ รวม 13 พระองค์/องค์ ได้แก่
พระนามทรงกรม
พระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ได้สถาปนาเป็น เจ้าต่างกรม มีพระนามกรมดังต่อไปนี้
พ.ศ. 122
พุทธศักราช 122 ใกล้เคียงกับ ก่อน ค.ศ. 422
ภาษาซินดาริน
ภาษาซินดาริน (Sindarin) เป็นภาษาที่ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ประดิษฐ์ขึ้นใช้ในนวนิยายของเขาในชุดมิดเดิลเอิร์ธ แรงบันดาลใจของการสร้างภาษานี้มาจากพื้นฐานของภาษาเวลช์ (Welsh) ซึ่งโทลคีนพบในการศึกษาโคลงโบราณ เขาได้ใช้เวลาประดิษฐ์ภาษานี้จนสมบูรณ์ใช้งานได้จริง เทียบเคียงกับภาษาเควนยา เดิมทีโทลคีนตั้งใจประดิษฐ์ภาษานี้ขึ้นเป็นภาษาของชาวโนลดอร์ แต่เปลี่ยนใจภายหลัง
ภาษาซินดาริน ตามฉบับนิยาย เป็นภาษาของพวกเอลฟ์ ชาวเทเลริ ที่มิได้เข้าร่วมการเดินทางครั้งใหญ่ไปได้ตลอดรอดฝั่ง แต่ยังคงตกค้างอยู่บนมิดเดิลเอิร์ธ และตั้งถิ่นฐานขึ้นในแผ่นดินเบเลริอันด์ ภายใต้การปกครองของกษัตริย์ธิงโกล และ เมลิอัน ไมอาเทวี ในอาณาจักรโดริอัธ  เอลฟ์กลุ่มนี้เรียกตัวเองว่า ชาวซินดาร์ หรือเอลฟ์แห่งสนธยา ภาษาของพวกเขาจึงเรียกว่า ภาษาซินดาริน
ภาษาซินดารินมีกำเนิดมาจากคอมมอนเอลดาริน หรือภาษาดั้งเดิมของพวกเควนดิ จึงมีรากเดียวกันกับภาษาเควนยา
ในยุคที่สาม ของโลกอาร์ดา คือเหตุการณ์ในเรื่องเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์นั้น ภาษาซินดารินเป็นภาษาที่พวกเอลฟ์ใช้กันแพร่หลายทั่วไป ดังนั้นภาษาเอลฟ์ที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นชื่อคน ชื่อสถานที่ต่างๆ รวมทั้งอักขระที่จารึกบนประตูทางเข้าเหมืองมอเรีย ก็ล้วนเป็นภาษาซินดารินทั้งสิ้น
เกาะแบงส์
เกาะแบงส์ (Banks Island) เป็นเกาะในกลุ่มเกาะอาร์กติกแคนาดา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของนอร์ทเวสต์เทร์ริทอรีส์ ประเทศแคนาดา เกาะมีพื้นที่ 70,028 ตร.กม. (27,038 ตร.ไมล์) เป็นเกาะใหญ่เป็นอันดับ 24 ของโลกและใหญ่เป็นอันดับ 5 ของแคนาดา
เคอนิกเส็กก์ ซีซีอาร์
เคอนิกเส็กก์ ซีซีอาร์ (Koenigsegg CCR) เป็นรถยนต์นั่งสมรรถนะสูง เครื่องยนต์กลางลำหลัง ขับเคลื่อนสองล้อท้าย (RMR) 2 ประตู 2 ที่นั่ง ผลิตโดยบริษัท เคอนิกเส็กก์จากสวีเดน เปิดตัวครั้งแรกในงานเจนีวาออโตโชว์ ค.ศ. 2004
ซีซีอาร์ สามารถทำความเร่ง 0–100 กม./ชม. ได้ใน 3.2 วินาที และความเร็วสูงสุดที่ 388 กม./ชม. (241 ไมล์/ชม.) ทำให้ "เป็นรถที่เร็วสุดในโลก (อย่างไม่เป็นทางการ) ประจำปี 2005" และ "เป็นรถที่มีกำลังเครื่องยนต์มากที่สุดประจำปี ค.ศ. 2005"
แบดเจอร์
แบดเจอร์ (badger) เป็นชื่อสามัญของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิด ในอันดับสัตว์กินเนื้อที่อยู่ในวงศ์เพียงพอน (Mustelidae) แบ่งออกได้เป็น 3 วงศ์ย่อย 4 สกุล (ดูในตาราง-แต่โดยมากแล้วจะหมายถึง แบดเจอร์ยุโรป ที่จะอยู่ในวงศ์ย่อย Melinae)
ลักษณะ
โดยทั่วไปแล้ว แบดเจอร์มีตัวขนาดค่อนข้างเล็กและอ้วน มีขาที่สั้น เหมาะสำหรับการขุดเป็นอย่างดี ใบหูมีขนาดเล็ก หางมีความยาวมาก หางของแบดเจอร์สามารถยาวถึง 18 ถึง 20 นิ้ว (46-51 เซนติเมตร) หรือขึ้นอยู่กับอายุ มีลายแถบเป็นการเตือนให้สัตว์ชนิดอื่น ๆ ได้รู้ว่า เป็นสัตว์ที่แข็งแรง ดุร้าย และพร้อมที่จะปกป้องตัวเองได้ทุกเมื่อ ในการสื่อสารกับพวกเดียวกัน แบดเจอร์จะสร้างกลิ่นฉุนขึ้นมาจากต่อมที่อยู่ใต้หาง กลิ่นนี้ใช้สำหรับการปักปันอาณาเขตและสร้างสัญลักษณ์เฉพาะของครอบครัว แบดเจอร์แต่ละตัวจะมีกลิ่นเฉพาะของตัวเอง และยังมีกลิ่นเฉพาะกลุ่ม ซึ่งเกิดจากการแลกเปลี่ยนกลิ่นซึ่งกันและกันอย่างต่อเนื่อง แบดเจอร์โตเต็มวัยที่ใช้เวลาอยู่นอกโพรงนาน จนกลิ่นเฉพาะกลุ่มจางหายไปก็เสี่ยงต่อการถูกปฏิเสธ แบดเจอร์สามารถสร้างเสียงที่แตกต่างกันถึง 16 เสียง
ถิ่นที่อยู่อาศัย
แบดเจอร์จะอาศัยอยู่ในโพรงซึ่งขุดเองด้วยกรงเล็บตีน จากการค้นพบโพรงที่มีขนาดใหญ่มากที่สุดที่มีการค้นพบเทียบเคียงได้กับวังเบลนิม โดยมีทางเข้าถึง 130 รู มีห้องถึง 50 ห้อง และมีอุโมงค์ทางเดินที่ทอดยาวถึง 800 เมตร แบดเจอร์นั้นกระจายอยู่ทั่วโลก แบ่งกันไปตามแต่สกุลและชนิด (แบดเจอร์ที่พบในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์และจีนตอนใต้ มีชื่อเรียกว่า หมาหริ่ง หรือหมาหรึ่ง จัดอยู่ในสกุล Melogale)
อาหาร
แบดเจอร์ส่วนใหญ่จะกินหนอนผลไม้ที่มีนำเป็นอาหารหลัก ทำให้แบดเจอร์แทบไม่ต้องกินน้ำเลย ในบางครั้งจะกินหนู, คางคก, ตัวต่อ, แมลงปีกแข็ง, เฮดจ์ฮอก หรือพืชพรรณธัญญาหารต่าง ๆ มักจะหากินในเวลากลางคืน
พฤติกรรม
แบดเจอร์สามารถใช้อุ้งเท้าทำลายจอมปลวก, เล้าไก่ และสามารถต่อสู้กับสัตว์ขนาดใหญ่กว่า เช่น แมว, ลิงซ์, หมาป่า, หมาจิ้งจอก, ไฮยีนา, สิงโต, เสือ, เม่น, จระเข้, หมี หรือแม้แต่งูพิษได้
ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
แบดเจอร์เป็นสัญลักษณ์ของบ้านฮัฟเฟิลพัฟ ในโรงเรียนคาถาพ่อมดแม่มดและเวทมนตร์ศาสตร์ฮอกวอตส์ ในหนังสือชุด แฮร์รี่ พอตเตอร์ ของเจ. เค. โรว์ลิง (1997-2007) เนื่องจากแบดเจอร์เป็นสัตว์ที่มักถูกมองข้ามเพราะมันใช้ชีวิตอยู่อย่างสงบ แต่เมื่อถูกโจมตีก็สามารถต่อสู้กับสัตว์ที่มีขนาดใหญ่กว่าตัวมันเองได้ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับบ้านฮัฟเฟิลพัฟในหลาย ๆ ด้าน
มีตัวละครชื่อสติ๊กส์เดอะแบดเจอร์ เพิ่มเข้ามาใหม่ในซีรีส์โซนิคเดอะเฮดจ์ฮอก
แหล่งข้อมูลอื่น
Teixó
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (อังกฤษ : Faculty of Science, Mahasarakham University) เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชาสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทำการเปิดในระดับปริญญาตรี ปริญญาโทและปริญญาเอก มีทั้งหมด 25 สาขาวิชา ก่อตั้งในปี 2511 ในชื่อ คณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ เป็น 1 ใน 3 คณะเริ่มต้นของมหาวิทยาลัยมหาสารคามตั้งแต่สมัยยังเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ร่วมกับคณะวิชาการศึกษา และคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์เป็นคณะวิชาที่เปิดสอนวิชาพื้นฐานให้กับคณะวิชาการศึกษา จึงยังไม่ได้เปิดรับนิสิต โดยเปิดสอนวิชาพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอกชีววิทยา วิชาโทเคมี ให้กับคณะวิชาการศึกษา และรับนิสิตในหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิตของตนเองรุ่นแรกในปี 2531
ประวัติ
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2511 โดยเริ่มก่อกำเนิด มาจาก “คณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์” ของวิทยาลัยวิชาการการศึกษามหาสารคาม พร้อมกับคณะวิชาการศึกษาและคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ เป็นคณะวิชาที่เปิดสอนวิชาพื้นฐานให้กับคณะวิชาการศึกษา จึงยังไม่ได้เปิดรับนิสิต โดยเปิดสอนวิชาพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอกชีววิทยา วิชาโทเคมี ให้กับคณะวิชาการศึกษา เนื่องจากรัฐบาลมีความต้องการใช้การศึกษาพัฒนาชุมชนในชนบท โดยเร่งผลิตครูที่มีคุณภาพและจำนวนมากพอเพียงออกไปเป็นผู้นำ ในส่วนของสถานที่ทำการเรียนการสอนของคณะวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ในระยะแรกนั้น (พ.ศ. 2511-2515 ที่ตั้ง ม.เก่า) นิสิตที่เรียนสาขาด้านวิทยาศาสตร์ต้องเรียนรวมกับนิสิตสาขาอื่นๆ ที่อาคารเรียนหลังที่ 1 ซึ่งการใช้อาคารนั้นแบ่งออกเป็นสองส่วน คือชั้น 3-4 ให้กลุ่มวิชาทางวิทยาศาสตร์ใช้ฝั่งตะวันออก และฝั่งตะวันตกของอาคารให้ทางกลุ่มวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ใช้ส่วนชั้น 1-2 ใช้เป็นสำนักงานรองอธิการ อย่างไรก็ตามการแบ่งการใช้นั้นไม่ได้ยึดเคร่งมาก เพียงแต่แบ่งเพื่อความง่าย สะดวกในการใช้สอย ให้เป็นสัดส่วนเท่านั้น
ต่อมาในช่วงปี พ.ศ. 2511-2515 วิทยาลัยได้ขยายพื้นที่มายังฝั่งตรงข้ามซึ่งเดิมเคยเป็นสนามแข่งม้าของจังหวัดมหาสารคาม และได้สร้างอาคารเรียนหลังที่ 2 และหลังที่ 3 ขึ้นมา จากนั้นนิสิตที่เรียนทางด้านวิทยาศาสตร์จึงย้ายมาใช้อาคารเรียนหลังที่ 3 ส่วนอาคารหลังที่ 2 ใช้ เป็นสำนักงานรองอธิการบดี สำหรับอาคารเรียนหลังที่ 1 ใช้เป็นอาคารเรียนของนิสิตที่เรียนวิชาพื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ของคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ และคณะวิชาการศึกษา
พ.ศ. 2512 ร่วมกับคณะวิชาการศึกษา เปิดสอนในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอกชีววิทยา วิชาโทเคมีและคณิตศาสตร์
พ.ศ. 2513 ร่วมกับคณะวิชาการศึกษา เปิดสอนในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอกชีววิทยา คณิตศาสตร์และวิชาโทชีววิทยา,เคมี,คณิตศาสตร์ และฟิสิกส์
พ.ศ. 2516 ร่วมกับคณะวิชาการศึกษา เปิดสอนในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอก และโทชีววิทยา เคมีคณิตศาสตร์ และฟิสิกส์
ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 วิทยาลัยวิชาการการศึกษามหาสารคามได้ถูกโอนเข้าไปสังกัดในทบวงมหาวิทยาลัย พร้อมยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคามและทั่วประเทศขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ตามด้วยชื่อสถานที่ตั้งของวิทยาลัยเดิมเป็นวิทยาเขต คณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ วิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม จึงทอนชื่อคณะจากเดิมชื่อว่า “คณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์” มาเป็น “คณะวิทยาศาสตร์” ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2518 กลายเป็น “คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม” การปรับโอนในครั้งนี้ ทำให้มีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรจากเดิมที่มุ่งเน้นการผลิตครูเป็นหลัก มาเป็นการมุ่งผลิตนักวิทยาศาสตร์ ทำให้บุคลากรของคณะวิทยาศาสตร์ หันมาให้ความสำคัญในการทำวิจัยเพิ่มขึ้น งานวิจัยในระยะแรกเน้นไปทางด้านเกษตร โดยเฉพาะการวิจัยทางด้านโภชนาการซึ่งมี ผศ.วรากร วราอัศวปติ เป็นกำลังสำคัญ เนื่องจากช่วงเวลานั้นเด็กในภาคอีสานมีปัญหาทางด้านภาวะทุพโภชนาระดับรุนแรง ต่อมางานวิจัยเหล่านี้ ทำให้เกิดการจัดการศึกษาและตั้งคณะเทคโนโลยีขึ้นในภายหลัง โดยคณะวิทยาศาสตร์ได้ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ ผลิตบัณฑิตทางการศึกษาหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) ในสาขาวิชาชีววิทยา เคมี ฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ทั่วไป
พ.ศ. 2518 ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) วิชาเอกคณิตศาสตร์
พ.ศ. 2524 ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ผลิตบัณฑิตทางการศึกษา หลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) สาขาวิทยาศาสตร์เกษตร ผลิตมหาบัณฑิตหลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต (กศ.ม.) สาขาวิชาชีววิทยา และหลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิตการมัธยมศึกษา (กศ.ม.) สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์
พ.ศ. 2531 ผลิตบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาขาวิชาสถิติ เป็นสาขาวิชาแรกที่เปิดรับนิสิตภายใต้ชื่อคณะวิทยาศาสตร์ หลังจากที่ผลิตบัณฑิตร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ยาวนานถึง 20 ปี
พ.ศ. 2534 ผลิตบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาขาวิชาเคมี
พ.ศ. 2536 ผลิตบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาขาวิชาฟิสิกส์ประยุกต์
ในปี พ.ศ. 2537 ได้มีการปรับโครงสร้างของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยมีการแยกวิทยาเขตมหาสารคามออกมาบริหารงานเองอย่างเป็นเอกเทศและยกระดับขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 19 ของประเทศไทย ส่งผลให้เป็นที่มาของชื่อดังปรากฏในปัจจุบันคือ “คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม” ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า “Faculty of Science, Mahasarakham University” ซึ่งมีการบริหารจัดการและแบ่งส่วนราชการแยกเป็นภาควิชาและสำนักงานเลขานุการ ในส่วนภาควิชาแบ่งเป็น 5 ภาควิชา คือ ภาควิชาคณิตศาสตร์ ภาควิชาชีววิทยา ภาควิชาเคมี ภาควิชาฟิสิกส์ และภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์
พ.ศ. 2538 ผลิตบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาขาวิชาระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ
พ.ศ. 2543 เปิดหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วท.ม.) สาขาวิชาเคมีศึกษา และชีววิทยาศึกษา
พ.ศ. 2545 เปิดหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วท.ม.) สาขาวิชาชีววิทยา
พ.ศ. 2546 เปิดหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วท.ม.) สาขาวิชาเคมี
พ.ศ. 2547 เปิดหลักสูตรปริญญาตรีรวม 6 หลักสูตร ปริญญาโท 4 หลักสูตร และปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรี 3 หลักสูตร ได้แก่ สาขาเคมี สาขาชีววิทยา และสาขาสถิติ
ปัจจุบัน คณะวิทยาศาสตร์ เป็นหน่วยงานในระบบราชการสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม แบ่งการบริหารงานเป็นระดับภาควิชาซึ่งมีจำนวน 4 ภาควิชา คือ ภาควิชาเคมี ภาควิชาชีววิทยา ภาควิชาฟิสิกส์ ภาควิชาคณิตศาสตร์ และสำนักงานเลขานุการคณะวิทยาศาสตร์ มีบุคลากรทั้งหมด 206 คน โดยมีอาจารย์ประจำทั้งหมด 150 คน และบุคลากรสายสนับสนุนทั้งหมด 56 คน มีนิสิตจำนวน 2,033 คน ประกอบด้วยปริญญาตรีจำนวน 1,893 คน และนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 140 คน
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา คณะวิทยาศาสตร์ได้ให้ความสำคัญกับการผลิตบัณฑิตและงานวิจัยที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ดังเช่นการสร้างหลักสูตรบรรพชีวินวิทยา(นานาชาติ)แห่งแรกในประเทศไทย และจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา แห่งแรกในภูมิภาคเอเชีย เพื่อผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ลงตัวและเกิดประโยชน์อย่างสูงสุดต่อชุมชน
หน่วยงานภายในคณะ
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม แบ่งการบริหารหน่วยงานภายในดังนี้
โดยโครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัย หรือโครงการ (วมว.) เป็นโครงการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนสำหรับผู้เรียนที่มีความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยมีมหาวิทยาลัยเป็นผู้กำกับดูแลการดำเนินการ การบริหาร จัดการหลักสูตรการเรียนการสอนห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนซึ่งอาจเป็นโรงเรียนเครือข่ายหรือโรงเรียนในกำกับของมหาวิทยาลัยโดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นผู้ให้การสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน
หลักสูตร
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดทำการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรี ปริญญาโทและปริญญาเอก มีหลักสูตรทั้งหมด 4 หลักสูตร 25 สาขาวิชา แบ่งเป็นหลักสูตรปกติ 24 สาขาวิชาและหลักสูตรนานาชาติ 1 สาขาวิชา ได้แก่
สถานที่ตั้งและพื้นที่
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งอยู่เลขที่ 41 หมู่ 20 ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย ประกอบด้วยอาคารเรียนหลัก 3 หลังได้แก่ อาคารวิทยาศาสตร์กายภาพ (SC1) อาคารวิทยาศาสตร์ชีวภาพ (SC2) และอาการปฏิบัติการกลางทางวิทยาศาสตร์ (SC3) ตั้งอยู่ระหว่างคณะเทคโนโลยี คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศ และสำนักวิทยบริการ
เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2539 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้มีการก่อสร้างอาคารคณะวิทยาศาสตร์ SC1 ขึ้น แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2541 ผู้ออกแบบโดยบริษัท CAPE มี หจก. กำจรกิจก่อสร้าง เป็นผู้รับจ้าง เพื่อใช้เป็นอาคารเรียนของคณะวิทยาศาสตร์ ลักษณะอาคารเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง 4 ชั้น พื้นที่ใช้สอย 13,500 ตาราง วงเงินก่อสร้าง 162,000,000 บาท อาคารคณะวิทยาศาสตร์ SC1 เป็นอีกอาคารที่มีความสำคัญมาก มีห้องปฏิบัติการทางด้านวิทยาศาสตร์ที่ทันสมัย มีห้องประชุมขนาดใหญ่ เป็นสถานที่ที่จัดกิจกรรมสำคัญๆ เช่น การประชุมสัมมนาระดับนานาชาติ  ตลอดจนงานสัปดาห์วันวิทยาศาสตร์ ที่ทางคณะได้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี มีนักเรียนจากโรงเรียนต่างๆในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเข้าร่วมกิจกรรมเกิดแรงบันดาลใจเป็นนักวิทยาศาสตร์ เป็นนักวิจัย มีห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ให้นักเรียนได้ทดลอง  โดยคณะวิทยาศาสตร์ได้ใช้อาคารคณะวิทยาศาสตร์ SC1 เป็นอาคารเรียนของคณะ ผลิตบัณฑิตไปรับใช้ประเทศชาติจำนวนมาก
ปัจจุบันอาคารวิทยาศาสตร์ SC1 เป็นที่ทำการของภาควิชาสังกัดคณะวิทยาศาสตร์ประกอบด้วย
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้ก่อสร้างอาคารวิทยาศาสตร์ชีวภาพพร้อมครุภัณฑ์ขึ้น โดยใช้งบประมาณปี 2541-2543 วงเงินก่อสร้าง 122,000,000 บาท เลขที่สัญญาจ้าง จ.12/2541 สัญญาจ้างลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2541 จำนวนงวดงาน 15 งวดงาน กำหนดวันแล้วเสร็จ 8 กันยายน 2543 ผู้ออกแบบ CAPE ข้อมูลแบบ พิมพ์เขียว บริษัทผู้รับจ้าง หจก.กำจรกิจก่อสร้าง เพื่อใช้เป็นอาคารเรียนและห้องปฏิบัติการคณะวิทยาศาสตร์ ชื่อ อาคารวิทยาศาสตร์ชีวภาพ หรือ อาคาร SC2 ลักษณะอาคาร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง 4 ชั้น พื้นที่ใช้สอย 11,000 ตารางเมตร
ปัจจุบันอาคารวิทยาศาสตร์ชีวภาพ หรืออาคาร SC2 ประกอบด้วย 4 ชั้น ได้แก่
ทำเนียบคณบดี
รายนามผู้บริหารและคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบันมีดังนี้ (เท่าที่มีการบันทึก)
หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น
พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา
พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา (Natural Medicinal Mushroom Museum) เป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาด้านพฤกษศาสตร์ในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นสถานจัดแสดงพันธุ์เห็ดต่างๆ ที่มีฤทธิ์ทางยา และเป็นหน่วยงานในกำกับดูแลโดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งอยู่ภายในมหาวิทยาลัยมหาสารคามเขตพื้นที่ขามเรียง
พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา ก่อตั้งในปี 2550 โดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามและได้รับความร่วมมือจากศูนย์วิจัยเห็ดฟิลินัสธรรมชาติ ไทย-เกาหลี (Thai – Korea Natural Phellinus Mushroom Research Center) มีวัตถุประสงค์หลักที่สำคัญคือ การรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา ทั้งเห็ดในภาคอีสานและเห็ดที่มีการวิจัยหรือได้รับความสนใจในต่างประเทศ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ อันจะนำไปสู่การพัฒนาตัวยาใหม่ๆ เพื่อช่วยชีวิตมนุษย์โดยเฉพาะโรคที่ยาแผนปัจจุบันยังรักษาไม่ได้ ซึ่งโครงการพิพิธภัณฑ์ได้เริ่มดำเนินการเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2550 และตัวโครงการได้แล้วเสร็จเดือนสิงหาคม ปี 2550 และได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จมาเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ถือเป็นพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยาแห่งแรกในประเทศไทยและเอเชีย
พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยาได้ดำเนินการจัดเก็บข้อมูลในรูปแบบฐานข้อมูล โดยกำหนดหมายเลขเป็นInternational Index Herbarium Code คือ MSUT ปัจจุบันมีมากกว่า 4000 ตัวอย่าง นอกจากนี้ยังมีบริการรับฝากตัวอย่างเห็ดโดยให้หมายเลข MSUT พร้อมกับมีหมายเลขผู้เก็บตัวอย่าง (Collector Number) ทั้งนี้สามารถรับแบบฟอร์มการรับฝากตัวอย่างได้ทีพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา
พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา ยังคงเปิดให้ประชาชนที่สนใจได้ศึกษาข้อมูล ที่จะเรียนรู้ นับเป็นสถานที่ที่น่าสนใจและมีความหลากหลายทางชีววิทยาและเห็ดธรรมชาติซางฮวงเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยายังได้มีการให้บริการทางด้านวิชาการแก่นิสิต นักศึกษา และผู้ที่สนใจ ทั้งในเรื่องของการให้ยืมตัวอย่างเพื่อการศึกษาวิจัย หรือให้คำแนะนำต่างๆ ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่มีข้อสงสัยในเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวกับเห็ด รวมถึงเป็นแหล่งเรียนรู้ของเยาวชนในพื้นที่และบริเวณใกล้เคียง
ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์เห็ดฯ ได้รับการจดทะเบียนเป็น International Herbarium Index โดยมีรหัส คือ MSUT ซึ่งสามารถขอยืมตัวอย่างและขอความร่วมมือจากพิพิธภัณฑ์อื่นทั่วโลกที่อยู่ในฐานข้อมูล และพิพิธภัณฑ์เห็ดฯ ยังมีความร่วมมือกับสถาบันวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศเป็นอย่างดี เช่น The Field Museum, Chicago ประเทศสหรัฐอเมริกา
ทุกปีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จะจัดงานสัปดาห์วันวิทยาศาสตร์ และจะเปิดพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยานี้ให้นักเรียนนักศึกษาได้เข้าชมฟรี โดยตัวอย่างเห็ดจะอยู่ในรูปของ เห็ดแห้ง และเห็ดที่อยู่ในโถดอง อีกทั้งยังมีผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่ทำมาจากเห็ดอีกด้วย ซึ่งจะมีการแสดงแผนภาพเพื่อให้ความรู้แก่ผู้เยี่ยมชม
หน่วยวิจัย
หน่วยปฏิบัติการวิจัย และผลงานวิจัยของหน่วยวิจัย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จำนวนทั้งสิ้น 20 หน่วยวิจัย ดังนี้
กีฬา 5 วิด’สัมพันธ์
ส่วนในกีฬานั้นจะแบ่งออกเป็น 2ประเภท คือกีฬาสากล กับกีฬาพื้นบ้าน ส่วนในเรื่องของแสตนเชียร์และผู้นำเชียร์ได้มีการตกลงถึงกฎ กติกา มารยาทในการแข่งขันกีฬา เช่น มีชักกะเย่อ ส่งลูกปิงปอง และเพิ่มสีสันด้วยกีฬาผู้นำคือให้ผู้นำแต่ละคณะได้ลงมาทำกิจกรรมร่วมกัน ซึ่งมีการโชว์สแตนด์เชียร์ จัดกีฬาพื้นบ้านขึ้นมา เพื่อให้น้องที่สแตนด์มีส่วนร่วมด้วยเป็นประจำทุกปี เรียกได้ว่าเป็นประเพณีไปแล้ว สำหรับการเวียนเจ้าภาพ จะเวียนเป็นวงกลมตามภูมิลักษณะของมหาวิทยาลัย เริ่มต้นจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาการสารสนเทศ วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง และคณะวิทยาศาสตร์ ตามลำดับ
อันดับและการรับรองมาตรฐาน
คณะวิทยาศาสตร์ ได้รับการจัดอันดับ SCD Faculty Rankings 2021 ระดับคณะเป็นอันดับที่ 2 ของประเทศ ซึ่งเป็นการจัดอันดับการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน จากมูลนิธิส่งเสริมทบวงมหาวิทยาลัย ประจำปี 2021 ใน ด้าน “POLICY & RESEARCH” รองจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปลาตะกรับเจ็ดแถบ
ปลาตะกรับเจ็ดแถบ (Bengal sergent fish, Narrow-banded sergeant major; ) เป็นปลาทะเลขนาดเล็ก ในวงศ์ปลาสลิดหิน (Pomacentridae)
มีรูปร่างและลักษณะคล้ายกับปลาตะกรับห้าแถบ (A. vaigiensis) เพียงแต่มีลายแถบสีคล้ำในแนวตั้งทั้งหมด 7 แถบ และมีสีสันที่คล้ำกว่า มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 15 เซนติเมตร
พบกระจายพันธุ์ในแนวปะการังและชายฝั่งในมหาสมุทรเขตร้อนและเขตอบอุ่น มีพฤติกรรมอยู่รวมกันเป็นฝูง และรวมฝูงกับปลาชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน เป็นปลาที่ไม่ตื่นกลัวมนุษย์ และมักจะเป็นปลาชนิดที่ว่ายเข้ามากินขนมปังที่มนุษย์โปรยให้เป็นอาหารตามทะเลหรือแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป ร่วมกับปลาสลิดหินห้าแถบ
ปัจจุบัน เป็นปลาที่สามารถเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้ว เช่นเดียวกับปลาสลิดหินห้าแถบ แต่ทว่าไม่สวยงามเมื่อเทียบกับปลาชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน จึงไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนักในการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
ชูครุตการ์นี
ชูครุตการ์นี (choucroute garnie; ) หรือ ชูครุตอาลซัส (choucroute d’Alsace, choucroute alsacienne) เป็นการเตรียมอาหารอย่างหนึ่งของภูมิภาคอาลซัสในฝรั่งเศส ได้จากการปรุงและเสิร์ฟเซาเออร์เคราท์ (กะหล่ำปลีดองเปรี้ยว) กับไส้กรอก เบคอน แฮม เนื้อสัตว์รมควันหรือบ่มเกลืออื่น ๆ และมันฝรั่งต้ม หากปรุงและเสิร์ฟกับอาหารทะเลจะเรียกว่า ชูครุตการ์นีเดอลาแมร์ (choucroute garnie de la mer)
แม้ว่ากะหล่ำปลีดองเปรี้ยวจะเป็นอาหารดั้งเดิมอย่างหนึ่งของเยอรมนีและยุโรปตะวันออก แต่เมื่อภูมิภาคอาลซัสและลอแรนกลายเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสตามสนธิสัญญาสันติภาพเว็สท์ฟาเลิน ใน ค.ศ. 1648 อาหารชนิดนี้ก็ได้รับความสนใจจากเชฟชาวฝรั่งเศสและเป็นที่แพร่หลายในฝรั่งเศสตั้งแต่นั้นมา
มณฑลมหาราษฎร์
มณฑลมหาราษฎร์ เป็นมณฑลหนึ่งในการปกครองส่วนภูมิภาคระบบมณฑลเทศาภิบาลของราชอาณาจักรสยามที่แบ่งออกจากมณฑลพายัพในปี พ.ศ. 2458 ครอบคลุมพื้นที่ทางด้านตะวันออกของมณฑลพายัพเดิม
ประวัติ
ในปี พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้แยกนครลำปาง นครแพร่ และนครน่าน ออกเป็นมณฑลมหาราษฎร์ เนื่องจากมณฑลพายัพเป็นมณฑลที่มีเมืองใหญ่หลายเมือง และเมืองเหล่านั้นมีท้องที่กว้าง แยกอยู่ตามลุ่มน้ำถึง 3 ลุ่มน้ำ คือ ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ลุ่มน้ำของ(โขง) ลุ่มน้ำคง(สาระวิน) มีพื้นที่ครอบคลุมทางด้านตะวันออกของมณฑลพายัพเดิม ตั้งสำนักข้าหลวงใหญ่มณฑลที่เมืองนครแพร่ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้มหาอำมาตย์ตรีพระยาเพชรรัตน์สงคราม เป็นสมุหเทศาภิบาล และมหาอำมาตย์โทเจ้าพระยาสุรสีห์วิสิษฐ์ศักดิ์ เป็นอุปราชมณฑลผู้ตรวจตรากำกับราชการ ต่อมาในปี พ.ศ. 2469 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ยุบมณฑลมหาราษฎร์รวมกันมณฑลพายัพตามเดิม
เจ้าผู้ครองนครแพร่
ตำแหน่งเจ้าผู้ครองนครแพร่ถูกยกเลิกในปี พ.ศ. 2445
แหล่งอ้างอิงอื่น
[https://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/79072/1/6180120522.pdf ชัยวัฒน์ ปะสุนะ. (2564). ระบอบอาณานิคมของอังกฤษในพม่าและแหลมมลายู กับการจัดการมณฑลพายัพของรัฐสยาม ค.ศ. 1894-1933. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.]
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย)
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ เป็นชุมนุมอิสระหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ตั้งอยู่ที่เมืองพุทไธมาศ นอกเขตอาณาจักรธนบุรี ผู้นำชุมนุม คือ สมเด็จพระโสร์ทศ พระนามเดิม เจ้าฟ้าจุ้ย ในฐานะเป็นองค์รัชทายาทราชวงศ์บ้านพลูหลวง โดยมีพระจักรพรรดิเฉียนหลง พระเจ้ากรุงจีน ให้การรับรองสถานะความเป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรสยาม (เสียมหลอ) อย่างเป็นทางการเพื่อสืบพระราชบัลลังก์ต่อจากสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์
พระราชประวัติ
สมเด็จพระโสร์ทศ มีพระนามเดิมว่า เจ้าฟ้าจุ้ย หรือ เจ้าจุ้ย ภาษาจีนเอ่ยพระนามว่า เจาจุ้ย เป็นพระราชโอรสของเจ้าฟ้าอภัย และเป็นพระราชนัดดาของสมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ หลังเสียกรุงศรีอยุธยาแล้วจึงเสด็จลี้ภัยไปยังเมืองพุทไธมาศ (หรือ ฮาเตียน ปัจจุบันคือ ราชรัฐห่าเตียน) ขณะนั้นเมืองพุทไธมาศอยู่ในอำนาจของจีนกวางตุ้ง มีคนไทยจำนวนมากทั้งชายและหญิงไปรวมอยู่กันกว่าสามหมื่นคน พระจักรพรรดิเฉียนหลง ได้ให้การสนับสนุนเจ้าฟ้าจุ้ยให้ขึ้นปกครองกรุงสยาม โดยพระราชทานตราตั้งพระราชลัญจกรตราหยก เมื่อปี พ.ศ. 2310 เพื่อรับรองสถานะความเป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรสยาม (เสียมหลอ)
ภูมิหลัง
หลังจากเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง เจ้าจุ้ย พระราชโอรสของสมเด็จเจ้าฟ้าอภัย กับเจ้าศรีสังข์ พระราชโอรสของกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ (เจ้าฟ้ากุ้ง) หนีรอดจากทัพพม่าแล้วเสด็จลี้ภัยไปเมืองเขมร ณ เมืองพุทไธมาศ มีพระยาราชาเศรษฐี (จีน เรียกว่า ม่อซื่อหลิน หรือ Mac Thien Tu) บุตรของม่อจิ่ว (Mac Cuu) ขุนนางเชื้อสายญวนเป็นเจ้าเมืองอยู่ในขณะนั้น ส่วนพระอุไทยราชา (นักองค์ตน) พระเจ้ากรุงกัมพูชาให้การต้อนรับการเสด็จลี้ภัยด้วยเช่นกัน
ในเวลานั้น พระยาตากสินคิดตั้งตัวเป็นกษัตริย์เป็นสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี พระยาราชาเศรษฐี เจ้าเมืองพุทไธมาศทราบข่าวจึงแต่งพระราชสาส์นในนาม เจ้าจุ้ย ถวายจักรพรรดิเฉียนหลง มีเนื้อความว่า เจ้าจุ้ยกับเจ้าศรีสังข์ เชื้อพระวงศ์ราชวงศ์บ้านพลูหลวงได้เสด็จลี้ภัย ณ เมืองพุทไธมาศนี้ และยังกล่าวโทษพระยาตากสินคิดตั้งตนเป็นกษัตริย์ไม่นับถือราชวงศ์บ้านพลูหลวง พระจักรพรรดิเฉียนหลงทรงทราบจึงมีพระราชโองการออกตราตั้งรับรองสถานะเจ้าจุ้ยเป็นกษัตริย์สืบราชบัลลังก์ตามครรลองครองธรรม หลังพระยาตากสินตั้งตนเป็นกษัตริย์แล้วทรงแต่งพระราชสาส์นถวายพระจักรพรรดิเฉียนหลง พระเจ้ากรุงจีน เพื่อให้รับรองสถานะพระมหากษัตริย์ แต่พระจักรพรรดิเฉียนหลงทรงปฏิเสธ "...ทั้งนี้เพราะท่านมิได้เป็นองค์รัชทายาท ท่านควรจะเคารพต่อกษัตริย์บรรพบุรุษเดิม ดังนั้นจึงขอให้ท่านสืบค้นหาองค์รัชทายาท และช่วยพระองค์กอบกู้ประเทศชาติ..." สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ทรงแจ้งต่อราชสำนักจีนว่า "ข้าพระพุทธเจ้าก็ยังไม่พบพระอนุชาของกษัตริย์พระองค์ก่อนที่จะอัญเชิญกลับมาครองราชย์" แต่ไม่เป็นผล ราชสำนักจีนทราบว่าเกิดก๊กหรือชุมนุมอิสระต่างๆ อีก 3 แห่งที่ยังคงต่อสู้และต่อต้านสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีอย่างชัดเจน เช่น หูซื่อลู่
เพื่อความชอบธรรมในการขึ้นครองราชย์ และเพื่อให้พระเจ้ากรุงจีนยอมรับสถานะพระมหากษัตริย์ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงดำริสืบหาและกวาดล้างองค์รัชทายาทแห่งกรุงศรีอยุธยาที่หลงเหลืออยู่ จึงพยายามติดต่อพระราชาเศรษฐีให้ส่งตัวเจ้าจุ้ยกับเจ้าศรีสังข์แต่ถูกปฏิเสธและทรงยกทัพตีเมืองพุทไธมาศในภายหลัง พระราชาเศรษฐีหนีลงเรือรอดไปได้ส่วนเจ้าศรีสังข์สิ้นพระชนม์ก่อนถูกจับ
ปรากฏใน อักษรสารของพระยาพิชัยไอศวรรย์ แม่ทัพหน้า ถึงพระยาราชาเศรษฐีเจ้าเมืองพุทไธมาศ ใน พระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ความว่า "...ตัวเจ้าเสสังข์ เจ้าจุ้ย และข้าหลวงชาวกรุงฯ ซึ่งไปอยู่เมืองใดจะเอาให้สิ้น ถ้าและพระยาราชาเศรษฐีเห็นว่าจะต้านทานสู้รบได้ ให้แต่งป้อมต้ายค่ายคูไว้จงสรรพ ถ้าเห็นจะสู้มิได้ ยังทรงพระกรุณาโปรดพระยาราชาเศรษฐีให้ออกมาถวายบังคม เราจะช่วยถึงว่าแก่แล้วจะมามิได้ ก็ให้แต่งหุเอี๋ยบุตรออกมาโดยฉับพลัน ถ้าช้าจะทรงพระพิโรธให้ฆ่าเสียให้สิ้น"
และใน พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา กล่าวว่า "...จะเอาตัวเจ้าจุ้ย เจ้าศรีสังข์ แลข้าหลวงชาวกรุงเทพซึ่งไปอยู่ ณ หัวเมืองใด ๆ จงสิ้น ถ้าพระยาราชาเศรษฐีญวนมิได้สวามิภักดิ์อ่อนน้อม เห็นว่าจะต่อยุทธนาการได้ก็ให้แต่งการป้องกันเมืองจงสรรพ แม้นเห็นว่าจะสู้รบมิได้ก็ยังทรงพระกรุณาโปรดอยู่ ให้ออกมาเฝ้าทูลลอองธุลีพระบาทกราบถวายบังคมอ่อนน้อมยอมสวามิภักดิ์โดยดี เราจะช่วยพิดทูลให้ทรงพระกรุณา แม้นถึงว่าตัวชราแล้วก็ออกมามิได้ ก็ให้แต่งหูเอี๋ยผู้บุตรออกมาถวายบังคมฉับพลัน ถ้าช้าอยู่จะทรงพระพิโรธให้พลทหารเข้าหักเอาเมืองฆ่าเสียให้สิ้นทั้งเมือง"
ปราบพระเจ้าตากสินด้วยทัพพม่าจากกรุงอังวะ
ในระหว่างที่สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ประทับที่เมืองพุทไธมาศมีพระราชดำริวางแผนทำสงครามปราบสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี มีลำดับเหตุการณ์ดังนี้ แผนขั้นแรก ทรงใช้กำลังพลจากกองทัพพม่า 200,000 นาย บุกเข้ายึดกรุงธนบุรี ซึ่งสมเด็จพระโสร์ทศทรงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้ามังระ แห่งกรุงอังวะเมื่อปลายปี พ.ศ. 2310 ในขณะเดียวกัน พระเจ้ากรุงศรีสัตนาคนหุต อาณาจักรล้านช้าง ทรงแต่งพระราชสาส์นรายงานถึงพระเจ้ามังระ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีสถาปนาตั้งตัวเป็นใหญ่ที่กรุงธนบุรี และเสนอให้พระเจ้ากรุงอังวะจัดกองทัพพม่าสนับสนุนสมเด็จพระโสร์ทศเช่นกัน พระเจ้ามังระจึงมีรับสั่งโปรดให้พระยาทวาย จัดทัพพม่าพร้อมกำลังพล 3,000 นาย ครั้นเคลื่อนพลไปถึงกรุงธนบุรีจึงได้เข้าปะทะกับกองทัพฝ่ายสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีที่ บางกุ้ง เมืองราชบุรี แต่ทัพพม่าพ่ายแพ้ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีสามารถยึดศาสตราวุธทางบกและทางน้ำจากพม่าได้เป็นจำนวนมาก ครั้นสมเด็จพระโสร์ทศทราบข่าวการพ่ายแพ้ของทัพพม่าแล้ว จึงทรงปรับแผนการรบใหม่
เมื่อปี พ.ศ. 2311 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี มีรับสั่งโปรดให้จัดกองทัพเข้าตีเมืองพุทไธมาศซึ่งที่ประทับของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) โปรดให้พระยาโกษาธิบดี (เฉินเหลียง) เป็นแม่ทัพใหญ่พร้อมกำลังพล 1,481 นาย กองทัพพระยาพิชัยไอศวรรค์ (หยางจิ้งจง) กำลังพล 1,686 นาย เป็นกองหนุน และกองทัพพระยายมราช (บุญชู) กำลังพล 689 นาย เป็นกองหลัง ครั้นพระยาโกษาธิบดี (เฉินเหลียง) มีรี้พลไปถึงเมืองพุทไธมาศและเมืองบันทายมาศ แล้ว จึงเกิดการปะทะกับกองทัพญวนและเขมร กองทัพฝ่ายพระยาโกษาธิบดี (เฉินเหลียง) กำลังไม่แข้มแข็งนักจึงต้องถอยทัพออกมา ส่งผลให้การศึกครั้งแรกจึงไม่สามารถเข้ายึดเมืองได้ แต่หลังจากกองทัพญวนและเขมรถอยทัพกลับไปแล้ว พระยาโกษาธิบดี (เฉินเหลียง) จึงยกทัพเข้ายึดเมืองพุทไธมาศและเมืองบันทายมาศอีกครึ้งจนสำเร็จ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงมีรับสั่งโปรดตั้งขุนนางไทยปกครองเมืองทั้งสอง ส่วนสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) นั้นเสด็จลี้ภัยไปยังเขมร
เมื่อสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เสด็จลี้ภัยมาถึงเขมรจึงขอความช่วยเหลือโดยให้เจ้าพระยาราชาเศรษฐี (ม่อซื่อเทียน) ให้จัดกองทัพญวนเข้ายึดเมืองพุทไธมาศและเมืองบันทายมาศคืนจนเป็นผลสำเร็จ สมเด็จพระโสร์ทศจึงเสด็จกลับไปประทับที่เมืองพุทไธมาศดังเดิม จึงทรงวางแผนขั้นที่สองเพื่อปราบสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี
วางแผนการปราบพระเจ้าตากสินรอบที่สอง
แผนขั้นที่สอง สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ทรงวางแผนโดยจัดกองทัพใหญ่ มีกำลังพล 200,000 นาย แบ่งเป็น ทัพเรือ 100,000 นาย โดยรวบรวมกำลังพลจากทัพญวนและเขมร ไพร่พลเมืองพุทธไทมาศ เมืองบันทายมาศ เมืองพระตะบอง เมืองเสียมราฐ และเมืองนครศรีธรรมราช ตามลำดับ และทางทางบก 100,000 นาย รวบรวมกำลังพลจากล้านช้าง เมืองนครราชสีมา เมืองพิมาย เมืองพิษณุโลก เมืองเชียงใหม่ และกรุงอังวะ
เมื่อปี พ.ศ. 2311 ราวต้นปี สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ทรงแต่งพระราชสาส์นถึงเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) เจ้าเมืองพระพิษณุโลก โดยขอให้จัดทัพร่วมกับกองทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ แต่ระหว่างทางพระราชสาส์นของสมเด็จพระโสร์ทศถูกพระยาอนุรักษ์ภูธร เจ้าเมืองนครสวรรค์ (เดิมคือ หลวงพรหมเสนา เจ้าเมืองพรหมบุรี) จับได้แล้วถูกรายงานถวายสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงทราบ นอกจากนี้ สมเด็จพระโสร์ทศทรงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้ามังระแต่กรุงอังวะไม่สามารถจัดกองทัพจากพม่าได้เนื่องจากติดศึกสงครามชายแดนกับจีน พระเจ้ากรุงอังวะจึงมีรับสั่งโปรดให้โป่มะยุง่วน ผู้ครองเมืองเชียงใหม่ จัดทัพรวมกำลังพลไปสมทบทัพสมเด็จพระโสร์ทศต่อไป
พระเจ้าตากสินสกัดกองทัพสนับสนุนฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ
เมื่อปี พ.ศ. 2311 เดือนตุลาคม ฤดูน้ำหลาก สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงแต่งทัพเข้าโจมตีชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) แต่ไม่สำเร็จต้องล่าทัพกลับไปยังกรุงธนบุรี ซึ่งพระราชสาส์นของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เป็นเหตุจุดชนวนให้สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงยกทัพตีเมืองพระพิษณุโลก ชุมนุมหัวเมืองเหนือที่ใหญ่ที่สุดเป็นชุมนุมแรกเพื่อหวังทำลายฐานอำนาจของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ต่อมาเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ถึงแก่พิราลัย พระยาไชยบูรณ์ (จัน) หรือ พระอินทรอากร (จัน) น้องชายได้ขึ้นครองเมืองแทน พระยาไชยบูรณ์ (จัน) ทราบข่าวว่าพระราชสาส์นของสมเด็จพระโสร์ทศถูกจับได้ จึงตัดสินใจจัดกองทัพจากเมืองพระพิษณุโลกเพื่อสมทบกองทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ
เมื่อปี พ.ศ. 2311 สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ทรงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้าสิริบุญสาร เจ้าผู้ครองอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ เพื่อขอให้จัดกองทัพบกจำนวน 100,000 นาย สมทบกองทัพเรือของสมเด็จพระโสร์ทศ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงทราบข่าว จึงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้าสิริบุญสาร ห้ามมิให้ส่งกำลังทหารเข้าร่วมกับกองทัพพม่าและกองทัพของสมเด็จพระโสร์ทศ จึงเกิดความขัดแย้งภายในอาณาจักรล้านช้างระหว่างพระวรปิตากับพระเจ้าศิริบุญสารเรื่องไม่เห็นด้วยที่จะส่งกองทัพสนับสนุนฝ่ายพม่าและสมเด็จพระโสร์ทศ จึงขอมาปกครองเมืองอุบลราชธานีภายใต้พระราชอำนาจสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีแทน