cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
วรยศ บุญทองนุ่ม
ข้อหาคดียาเสพติด
แพทถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจจับกุมคดีมียาเสพติดไว้ในความครอบครองเพื่อจำหน่ายและเสพ (ยาอี) เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2547 โดยแพทอ้างว่าที่ทำลงไปเพราะชีวิตตกอับ ไม่มีงาน จนต้องหันมาพึ่งยาเสพติด กลายเป็นคดีดังที่ทำเอาแฟนเพลงของเขาช็อคและตกใจอย่างมากในสมัยนั้น แพทถูกศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์จำคุก 50 ปี และปรับ 1 ล้านบาท
หลังจากถูกจับ และศาลตัดสินให้จำคุก 50 ปี และถูกจองจำไว้ในเรือนจำกลางบางขวาง จังหวัดนนทบุรี แม้ชีวิตที่ผ่านมาจะเป็นช่วงเวลาของการรับโทษ แต่เขาไม่ปล่อยให้ย่ำแย่ตามสภาพที่เป็นอยู่ แต่กลับมุ่งมั่นทำความดีและจดจำความทรงจำอันเลวร้ายไว้เตือนใจไม่ให้ก้าวผิด จนเขาได้เรียนจบปริญญาตรี คณะศิลปศาสตร์ เอกสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2552 กรมราชทัณฑ์ได้จัดพิธีมอบและฉลองปริญญาให้กับเขาในเรือนจำกลางบางขวาง และอนุญาตให้ครอบครัวของผู้ต้องขังเข้าร่วมแสดงความยินดีด้วย วันนั้นนอกจากจะเป็นวันที่แพทภูมิใจในตัวเองแล้ว ยังเป็นวันที่เขาอบอุ่นใจที่สุดที่ได้อยู่ในอ้อมกอดของครอบครัวอย่างพร้อมหน้า นับเป็นอีกหนึ่งวันที่เขาเฝ้ารอคอย
นอกจากการตั้งใจเรียน มุ่งมั่นทำความดีแล้ว แพทยังใช้เวลาในเรือนจำให้เกิดประโยชน์โดยการวาดรูป เล่นกีตาร์ แต่งเพลง และสอนเพื่อนนักโทษเล่นดนตรี ประพฤติตัวอยู่ในกฎระเบียบของเรือนจำ จนกระทั่งได้เป็นนักโทษชั้นดีเยี่ยม และได้รับการลดโทษลงเรื่อย ๆ
หลังพ้นโทษ
ในที่สุดเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2564 หลังจากแพทใช้ชีวิตในเรือนจำมาเป็นเวลา 16 ปี 8 เดือน แพทก็ได้รับการพระราชทานอภัยโทษและปล่อยตัวออกมาใช้ชีวิตนอกเรือนจำอีกครั้ง โดยหลังออกจากเรือนจำ แพทก็ได้วางแผนที่จะอุปสมบทเพื่อทดแทนคุณแก่บิดามารดา โดยวรยศได้อุปสมบทที่วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ตั้งแต่วันที่ 19 มิถุนายน - 6 กรกฎาคม เป็นเวลา 18 วัน ได้รับฉายา “กิตติยโส” แปลว่าผู้มีเกียรติยศน่ายกย่อง
ชีวิตส่วนตัว
แพทตรวจพบว่าเป็นโรคหมอนรองกระดูกคอกดทับเส้นประสาท เนื่องจากกระดูกคอเสื่อมจากพฤติกรรมชีวิตในเรือนจำจนเป็นอาการเรื้อรั้ง หากไม่ผ่าตัดเสี่ยงเป็นอัมพาตโดยเริ่มแสดงอาการตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. 2564 แพทเปิดเผยกับผู้จัดการออนไลน์ว่า มีอาการปวดเมื่อยแขนด้านขวา และมีอาการเหน็บชาที่แขนขวา หลังพบแพทย์ก็พบคอที่กระดูกแต่ละข้อผิดรูป จะมีบางข้อที่หล่นลงมาชิดเรียงกันจนทับเส้นประสาท
งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ
ตั้งแต่วิกิพีเดียตั้งขึ้นได้ไม่กี่ปี ก็มีงานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการจำนวนมากที่ตีพิมพ์ในวรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน การวิจัยแบ่งได้ออกเป็นสองหมวดคือ หมวดแรกวิเคราะห์การสร้างและความเชื่อถือได้ของเนื้อหาสารานุกรม หมวดสองตรวจสอบประเด็นทางสังคม เช่นการใช้สอยและการดูแลระบบ งานศึกษาเหล่านี้ทำได้ง่ายเพราะฐานข้อมูลของวิกิพีเดียสามารถดาวน์โหลดได้โดยไม่ต้องขออนุญาต
ผู้แก้ไขส่วนน้อยสร้างเนื้อหาที่คงยืนส่วนมาก
ในวรรณกรรมทรงอิทธิพลที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน ซึ่งหนังสือพิมพ์รายวันอังกฤษเดอะการ์เดียนได้กล่าวถึง ทีมนักวิจัยหกท่านจากมหาวิทยาลัยมินนิโซตา (สหรัฐ) ได้วัดความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนการแก้ไขกับจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนนั้น ๆ เขียน โดยวัดเป็นจำนวนการดูคำที่ผู้เขียนหนึ่ง ๆ เพิ่มขึ้นในบทความ ซึ่งเรียกว่า persistent word views (PWV) ผู้เขียนงานวิชาการอธิบายหลักการนับไว้ว่า "แต่ละครั้งที่ดูบทความ คำแต่ละคำก็ได้ดูด้วย เมื่อดูคำที่เขียนโดยผู้เขียน ก ผู้เขียนก็จะได้รับเครดิตเป็นหนึ่ง PWV (เรียกว่าเป็นคะแนนต่อจากนี้)" จำนวนการดูบทความประมาณจากบันทึกของเว็บเซิร์ฟเวอร์
นักวิจัยวิเคราะห์ 25 ล้านล้านคะแนน (1012) ที่ให้กับผู้ใช้ลงทะเบียนระหว่าง 1 กันยายน 2002 จนถึง 31 ตุลาคม 2006 ที่สุดของระยะนี้ ผู้แก้ไขมากสุดระดับ 1/10 (นับจำนวนแก้ไข) ได้คะแนนร้อยละ 86, ผู้แก้ไขมากสุด 1/100 ได้คะแนนร้อยละ 70 และผู้แก้ไขมากสุด 1/1000 (จำนวน 4,200 คน) ได้คะแนนร้อยละ 44 ซึ่งเท่ากับค่าวัดเกือบครึ่งหนึ่งตามงานศึกษานี้ ผู้แก้ไขมากสุด 10 คนแรก (ตามคะแนนดังว่า) ได้คะแนนเพียงแค่ร้อยละ 2.6 และเพียง 3 คนเท่านั้นที่มีจำนวนการแก้ไขในท๊อป 50 จากข้อมูลนี้ นักวิจัยได้อนุมานความสัมพันธ์ดังต่อไปนี้คือ "การเพิ่มแชร์ของ PWV เพิ่มขึ้นอย่างซูเปอร์ชี้กำลัง (super-exponentially) ตามลำดับจำนวนการแก้ไข กล่าวอีกอย่างก็คือ ผู้แก้ไขอภิชน (คือคนที่แก้ไขมากสุด) มอบคุณประโยชน์ให้ "มากกว่า" ที่ปกติจะได้ตามความสัมพันธ์แบบเลขชี้กำลัง"
งานศึกษายังได้วิเคราะห์ผลของบอตต่อเนื้อหา ตามจำนวนการแก้ไข บอตเป็นเจ้าวิกิพีเดีย ผู้ใช้ 9 คนในท๊อป 10 และ 20 คนในท๊อป 50 เป็นบอต แต่ตามลำดับคะแนน PWV บอต 2 บอตเท่านั้นที่อยู่ในท๊อป 50 โดยไม่มีเลยในท๊อป 10
ตามการเพิ่มอิทธิพลของผู้แก้ไขท๊อป 1/1000 ตามลำดับคะแนน PWV งานศึกษาได้ฟันธงว่า "... ผู้แก้ไขบ่อย ๆ ควบคุมสิ่งที่คนเห็นเมื่อมาเยี่ยมวิกิพีเดียและ ... การควบคุม/ความเป็นเจ้าเช่นนี้ก็กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ"
การแจกแจงงานและลำดับชั้นทางสังคม
วรรณกรรมที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันให้ข้อสังเกตว่า สังคมวิกิพีเดียมีลำดับชั้นเพราะมีชนชั้น "ผู้ดูแลระบบ/แอดมิน" งานนี้เสนอว่า การจัดลำดับชั้นเช่นนี้อาจมีประโยชน์ในบางเรื่อง แต่ก็ระบุว่าผู้ดูแลระบบและผู้ใช้อื่น ๆ มีอำนาจและสถานะที่ไม่เท่ากันอย่างชัดเจน
เมื่อวิเคราะห์ประวัติการแก้ไขวิกิพีเดียอังกฤษทั้งหมดจนถึงเดือนกรกฎาคม 2006 งานศึกษาเดียวกันระบุว่า อิทธิพลการแก้ไขเนื้อหาของผู้ดูแลระบบได้ลดลงเรื่อย ๆ ตั้งแต่ปี 2003 เมื่อผู้ดูแลระบบแก้ไขเนื้อหาในอัตราร้อยละ 50 เทียบกับปี 2006 ที่ร้อยละ 10 นี่เกิดแม้จำนวนการแก้ไขเฉลี่ยต่อผู้ดูแลระบบจะเพิ่มขึ้นเป็น 5 เท่าในช่วงเวลาเดียวกัน ปรากฏการณ์นี้นักวิจัยได้ตั้งชื่อว่า "rise of the crowd" (กำเนิดชุมนุมชน) การวิเคราะห์ที่วัดจำนวนคำที่เขียนแทนที่จำนวนการแก้ไขก็มีรูปแบบคล้าย ๆ กัน
เพราะผู้ดูแลระบบต่าง ๆ กันมากในเรื่องจำนวนการแก้ไข งานศึกษาจึงแบ่งผู้ใช้ตามจำนวนการแก้ไขด้วย ผลสำหรับ "ผู้แก้ไขอภิชน/อีลิต" คือผู้ใช้ที่แก้ไขมากกว่า 10,000 ครั้ง ใกล้เคียงกับที่พบในผู้ดูแลระบบ ยกเว้นว่า จำนวนคำที่เปลี่ยนโดยผู้ใช้อภิชนยังตามทันจำนวนการเปลี่ยนแปลงของผู้ใช้ใหม่ แม้จำนวนการแก้ใขของผู้ใช้ใหม่ก็ยังเติบโตในสัดส่วนที่เร็วกว่า ผู้ใช้อภิชนได้เครดิตสำหรับการแก้ไขร้อยละ 30 ในปี 2006 งานศึกษาสรุปว่า "แม้อิทธิพลของพวกเขาจะโรยลงในปีที่ผ่านมาไม่นานนี้ ผู้ใช้อภิชนก็ยังปรากฏกว่ามอบงานใหญ่พอดูให้แก่วิกิพีเดีย อนึ่ง การแก้ไขของผู้ใช้อภิชนดูจะมีแก่นสาร คือ พวกเขาไม่เพียงแค่แก้คำผิดหรือเปลี่ยนแบบการอ้างอิง ..."
ความเชื่อถือได้
รายละเอียดก็คือ ผู้เขียนเอกสารได้อ้างว่า วิกิพีเดียเชื่อถือไม่ได้เพราะความเชี่ยวชาญของเอกบุคคล เพราะความรู้ของคนโดยรวม ๆ หรือแม้แต่เพราะประสบการณ์ที่ทำให้รู้สึกว่าเชื่อถือได้ในอดีต นี่ก็เพราะความนิรนามหรือการใช้นามแฝงป้องกันไม่ให้ประเมินความรู้ของผู้เขียนได้ และวัฒนธรรมต่อต้านผู้เชี่ยวชาญของวิกิพีเดียก็ทำให้เรื่องนี้แก้ไขได้ยาก การแก้ไขวิกิพีเดียโดยมากยังจำกัดอยู่ในวงผู้แก้ไขที่เป็นอภิชน โดยไม่ได้ประมวล "ปัญญาของชุมชน" ซึ่งในบางกรณีก็ทำคุณภาพของบทความให้ตกลงเสียเอง ประสบการณ์ส่วนตัวในอดีตบวกกับงานศึกษาเชิงประสบการณ์ รวมทั้งเหตุการณ์ก่อการโต้แย้งของวิกิพีเดียในอดีต (รวม Seigenthaler biography controversy) อาจทำให้สรุปได้ว่า วิกิพีเดียโดยทั่วไปเชื่อถือไม่ได้ ดังนั้น ปัจจัยทางญาณวิทยาเหล่านี้จึงไม่เป็นเหตุผลให้ใช้วิกิพีเดีย
ผู้เขียนเอกสารต่อมาจึงเสนอเหตุผลให้เชื่อถือวิกิพีเดียอาศัยคุณค่าเกี่ยวกับความใช้ได้ ซึ่งอาจกล่าวอย่างคร่าว ๆ ว่ามีสองปัจจัย ปัจจัยแรกคือ ขนาดและกิจกรรมมหาศาลในวิกิพีเดียเป็นเครื่องระบุว่า ผู้แก้ไขบทความมุ่งมั่นให้ความรู้แก่ชาวโลก ปัจจัยที่สองคือ การพัฒนานโยบาย แนวปฏิบัติ สถาบัน และเทคโนโลยีที่โปร่งใส นอกเหนือจากกิจกรรมมหาศาลที่มองเห็นได้ ช่วยคลายความเคลือบแคลงใจในเรื่องต่าง ๆ ที่บุคคลอาจมีในการเชื่อวิกิพีเดีย ความเคลือบแคลงที่ยกขึ้นรวมทั้ง นิยามว่าอะไรคือความรู้ การป้องกันการแก้ไขอย่างบิดเบือนของกลุ่มบุคคลที่ไม่มีความมุ่งมั่นเช่นกัน การแก้ไขความเสียหายต่อบทความให้ถูกต้อง การควบคุมและการเพิ่มพูนคุณภาพของบทความ
ภูมิศาสตร์
งานวิจัยของสถาบันอินเทอร์เน็ตของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้แสดงว่า จนถึงปลายปี 2009 บทความวิกิพีเดียที่ติดพิกัด (คือที่ใช้แม่แบบ Coord) ตลอดทุกภาษา ครอบคลุมสถานที่ประมาณ 500 ล้านแห่งในโลก แต่ก็มีการแจกแจงทางภูมิศาสตร์ที่ไม่เสมอกัน บทความโดยมากเกี่ยวกับทวีปอเมริกาเหนือ ยุโรป และเอเชียตะวันออก โดยไม่ครอบคลุมเขตภูมิศาสตร์ขนาดใหญ่ในประเทศกำลังพัฒนา รวมทั้งแอฟริกาโดยมาก
การประมวลภาษาธรรมชาติ
เนื้อหาที่เป็นถ้อยคำและลำดับชั้นอันเป็นโครงร่างบทความของวิกิพีเดียได้กลายเป็นแหล่งความรู้สำคัญอย่างหนึ่งสำหรับนักวิจัยในการประมวลภาษาธรรมชาติและปัญญาประดิษฐ์ ในปี 2007 นักวิจัยที่สถาบันเทคโนโลยีเทคนิออน-อิสราเอลได้พัฒนาเทคนิคที่เรียกว่า Explicit Semantic Analysis (การวิเคราะห์ความหมายชัดแจ้ง) ซึ่งใช้ความรู้เกี่ยวกับโลกที่ได้จากวิกิพีเดียอังกฤษ ระบบสร้างตัวแทนทางแนวคิดโดยใช้คำและตัวบทโดยอัตโนมัติ ซึ่งสามารถใช้คำนวณความคล้ายคลึงกันระหว่างคำกับคำและตัวบทกับตัวบท
ส่วนนักวิจัยที่แล็บประมวลผลความรู้แพร่หลาย (Ubiquitous Knowledge Processing Lab) ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีดาร์มชตัทแห่งประเทศเยอรมนีได้ใช้ความรู้เกี่ยวกับภาษาและโลกที่อยู่ในวิกิพีเดียและวิกิพจนานุกรมเพื่อสร้างฐานความรู้เกี่ยวกับภาษาคล้ายกับทรัพยากรที่ผู้เชี่ยวชาญได้สร้างเช่น WordNet ผู้เชี่ยวชาญชาวเยอรมันคู่หนึ่งได้สร้างขั้นตอนวิธีเพื่อระบุความสัมพันธ์ระหว่างคำต่าง ๆ โดยตรวจวิกิพีเดียอังกฤษอาศัยการจัดหมวดหมู่ของบทความ แล้วสรุปว่า วิกิพีเดียได้สร้าง "อนุกรมวิธานที่สามารถแข่งขันกับ WordNet ในงานประมวลผลทางภาษา"
ข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพ
ข้อมูลสุขภาพในวิกิพีเดียอังกฤษเป็นที่นิยมเพราะเสิร์ชเอนจินและเว็บเพจที่แสดงผลของเสิร์ชเอนจินมักแสดงลิงก์ไปยังบทความของวิกิพีเดีย มีการประเมินอย่างเป็นอิสระเรื่องคุณภาพของข้อมูลสุขภาพที่มีในวิกิพีเดีย และตรวจว่าใครเข้าดูข้อมูล มีงานศึกษาในเรื่องจำนวนคนบวกข้อมูลทางประชากรศาสตร์ของบุคคลที่หาข้อมูลทางสุขภาพในวิกิพีเดีย ขอบเขตทางข้อมูลสุขภาพที่มี และคุณภาพของข้อมูล
แม้วิกิพีเดียจะเป็นแหล่งข้อมูลทางสุขภาพที่นิยมมากที่สุดอย่างหนึ่ง แต่ก็มีข้อเสียบ้าง (โดยไม่ได้กล่าวไว้ในที่นี้)
ข้อมูลทางประชากรศาสตร์
งานศึกษาปี 2007 ของบริษัทฮิตไวส์ (Hitwise) ที่ตีพิมพ์ในนิตยสารไทม์ พบว่า ชายกับหญิงเข้าเยี่ยมวิกิพีเดียเท่า ๆ กัน แต่ผู้แก้ไขร้อยละ 60 เป็นชาย
ส่วนเว็บไซต์ WikiWarMonitor ซึ่งดำเนินการโดยมหาวิทยาลัยอเมริกันและมหาวิทยาลัยอังกฤษ ได้ทุนจากคณะกรรมาธิการยุโรป และมุ่งระงับสงครามแก้ไขในวิกิพีเดีย ได้ตีพิมพ์ผลงานต่อไปนี้
นโยบายและแนวทาง
งานศึกษาเชิงพรรณนา ได้วิเคราะห์นโยบายและแนวปฏิบัติของวิกิพีเดียอังกฤษจนถึงเดือนกันยายน 2007 แล้วระบุค่าสถิติสำคัญจำนวนหนึ่งเกี่ยวกับ
แม้นโยบายสั้น ๆ เช่น "ปล่อยวางกฎทั้งหมด" ก็มีการอภิปรายและการอธิบายให้ชัดเจนเป็นจำนวนมาก คือ "แม้นโยบาย "ปล่อยวางกฎทั้งหมด" เองจะยาวเพียงแค่ 16 คำ (ในภาษาอังกฤษ) แต่หน้าที่อธิบายว่านโยบายหมายความว่าอะไรก็ยาวถึง 500 คำ และส่งผู้อ่านไปยังเอกสารอื่น ๆ อีก 7 บทความ มีการอภิปรายมากกว่า 8,000 คำโดยหน้าได้เปลี่ยนไปมากกว่า 100 ครั้งในช่วงเวลาน้อยกว่าปี"
งานศึกษาได้ให้ตัวอย่างการขยายนโยบายหลักบางอย่างตั้งแต่เริ่มขึ้น คือ
การเล่นอำนาจ
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยวอชิงตันและเอชพีแล็บ (แล็บของบริษัทฮิวเลตต์-แพคการ์ด) ได้ร่วมมือทำงานศึกษาที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันในปี 2007 ได้ตรวจดูว่านโยบายวิกิพีเดียนำไปใช้อย่างไร และผู้แก้ไขทำงานร่วมกันให้ได้ความเห็นพ้องได้อย่างไร งานศึกษาตรวจตัวอย่างหน้าพูดคุยที่มีความเคลื่อนไหวอยู่ด้วยการวิเคราะห์เชิงปริมาณ ใช้ฐานข้อมูลวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเดือนพฤศจิกายน 2006 ได้ตรวจหน้าพูดคุย 250 หน้าที่อยู่ในส่วนหางของกราฟการแจกแจง คือ เป็นหน้าพูดคุยเพียงอัตราร้อยละ 0.3 แต่มีจำนวนการแก้ไขหน้าพูดคุยถึงร้อยละ 28.4 และที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ มีลิงก์ไปยังหน้านโยบายในอัตราร้อยละ 51.1 จากประวัติของหน้าตัวอย่าง งานศึกษาตรวจดูแต่เดือนที่แก้ไขมาก ซึ่งเรียกว่าส่วนวิกฤติ (critical sections) คือเป็นเดือนต่อ ๆ กันที่ทั้งบทความและหน้าพูดคุยกำลังแก้โดยมีจำนวนสำคัญ
งานศึกษานิยามค่าวัดแล้ววัดความแพร่หลายของการอ้างนโยบาย ส่วนวิกฤติหนึ่ง ๆ จัดว่า "หนักด้วยนโยบาย" (policy-laden) ถ้ามีเรื่องนโยบายอย่างน้อยเป็นทวีคูณของค่าเฉลี่ย บทความหนึ่ง ๆ จะมีค่าระบุ 3 อย่าง คือ
วัดสุวรรณคีรี (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
วัดสุวรรณคีรี เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาดงยาง บนเขาดงยางมีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 100 เมตร ในตำบลหนองแหน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา มีเนื้อที่ประมาณ 14 ไร่ 1 งาน 76 ตารางวา
งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ
การเล่นอำนาจ
ค่าต่าง ๆ ของตัวระบุ 3 อย่างนี้แบ่งบทความออกเป็น 8 หมวดที่ใช้ชักตัวอย่าง งานศึกษาตั้งใจจะวิเคราะห์ส่วนวิกฤติ 9 ส่วนจากหมวดตัวอย่างแต่ละหมวด แต่ก็เลือกส่วนวิกฤติได้แค่ 69 ส่วน (ไม่ใช่ 72 ส่วน) เพราะมีบทความแค่ 6 บทความ (ไม่ใช่ 9 บทความ) ที่เป็นบทความคัดสรรด้วย ก่อการโต้เถียงด้วย และหนักด้วยนโยบายด้วย
วัดสุวรรณคีรี (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
วัดสุวรรณคีรี หรือ วัดเขาดงยาง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2500 ตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2531 ผู้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด คือ นายลำดวน ศิริวนสกุล ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2539
งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ
การเล่นอำนาจ
งานศึกษาพบว่า นโยบายไม่ได้ประยุกต์ใช้อย่างสม่ำเสมอ เพื่อแสดงตัวอย่างที่เฉพาะ จากสิ่งที่ได้ค้นพบซึ่งกว้างกว่า รายงานได้แสดงตัวอย่าง 2 ตัวอย่างจากหน้าพูดคุยของวิกิพีเดียเพื่อแสดงความแตกต่าง
วัดสุวรรณคีรี (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ กว้าง 7 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2537 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง 10 เมตร ยาว 18 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2527 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก กุฎิสงฆ์ จำนวน 12 หลัง เป็นอาคารไม้ วิหาร กว้าง 7 เมตร ยาว 10 เมตร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สร้างเมื่อ พ.ศ. 2538 ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน 1 หลัง เป็นอาคารไม้ ปูชนียวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ รอยพระพุทธบาทจำลอง 1 องค์ และพระพุทธรูปทองสำริด 1 องค์ ยังเป็นที่ประดิษฐานของสมเด็จพุทธทันใจมหาสิทธิโชค
งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ
การเล่นอำนาจ
งานศึกษาอ้างว่า ความคลุมเครือเช่นนี้ทำให้เล่นอำนาจได้ง่าย ๆ และได้ระบุการเล่นอำนาจ 7 อย่างตามระเบียบวิธีทางสังคมศาสตร์คือ grounded theory รวมทั้ง
วัดสุวรรณคีรี (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
ในวันช่วงขึ้น 15 ค่ำเดือน 3 ของ ทุกปี จะมีประเพณีขึ้นเขาเผาข้าวหลามซึ่งจัดในอำเภอแปลงยาวและมีการจัดขบวนแห่ข้าวหลามจากอำเภอแปลงยาวไปขึ้นเขาที่วัดสุวรรณคีรีและมีประเพณีห่มผ้าพระนอน (ปางไสยาสน์ ความยาว 20 เมตร) ในช่วงเทศกาลเข้าพรรษาของทุกปี
งานศึกษาวิกิพีเดียทางวิชาการ
ขอบเขตของบทความ
งานศึกษาพิจารณาว่านโยบายของวิกิพีเดียคลุมเครือเกี่ยวกับขอบเขตของบทความ มีตัวอย่างที่นำมาแสดงคือ
งานศึกษาตีความคำโต้แย้งที่ดุเดือดเหล่านี้ว่า "การต่อสู้เกี่ยวกับขอบเขตบทความเช่นนี้ก็ยังเกิดแม้ในสิ่งแวดล้อมไฮเปอร์ลิงก์ก็เพราะชื่อบทความเป็นเรื่องสำคัญ เพราะบทความ "paleocentrism" ย่อมเด่นกว่า และคนอ่านก็มีโอกาสเห็นมากกว่าบทความ "ผลทางสังคมของ paleocentrism""
ความเห็นพ้องในอดีต
งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า ความเห็นพ้องในวิกิพีเดียไม่มีวันจบ เพราะอาจเปลี่ยนไปเมื่อไรก็ได้ งานศึกษาพบว่า ความไม่ชัดเจนเช่นนี้ก่อการเล่นอำนาจ และทำการต่อสู้เป็นรุ่น ๆ เพื่อความเห็นพ้องให้เป็นส่วนของการต่อสู้ความเป็นเจ้าของบทความ "ในทางปฏิบัติแล้ว ... มักจะมีเจ้าของหน้าโดยพฤตินัย หรือมีกลุ่มผู้แก้ไขที่กำหนดเนื้อความของบทความ ความเห็นพ้องในอดีตของคนกลุ่มนี้อาจยกว่าเป็นเรื่องโต้แย้งไม่ได้ อำพรางการเล่นอำนาจที่ต้องทำเพื่อสร้างความเห็นพ้อง ประเด็นก็คือความชอบธรรมของความเห็นพ้องในอดีต เพราะผู้ร่วมงานระยะยาวย่อมไม่อยากเสียเวลาโต้เถียงประเด็นที่ตนพิจารณาว่าจบแล้ว การชี้ความเห็นพ้องในอดีตก็เหมือนกับการลิงก์ไปยังนโยบายต่าง ๆ เป็นวิธีรับมือกับพฤติกรรมเกรียน ในนัยตรงกันข้าม ผู้ใช้ใหม่หรือผู้ร่วมงานแบบนาน ๆ มาทีหนึ่งก็มักจะรู้สึกว่ามุมมองของตนไม่ได้พิจารณาในการโต้เถียงครั้งก่อน ๆ และต้องการจะยกปัญหาเดิมขึ้นอีก"
งานศึกษาใช้ตัวอย่างการอภิปรายนี้เพื่อแสดงการต่อสู้ที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง
อำนาจในการตีความ
ตัวอย่างหนึ่งแสดงให้เห็นว่า ผู้ดูแลระบบได้ลบล้างความเห็นพ้องแล้วลบบัญชีของผู้ใช้คนหนึ่งซึ่งเป็นผู้ป่วยที่ป่วยด้วยโรคซึ่งยังไม่ได้ชื่อ (เรียกว่า Frupism ในงานศึกษา) ผู้ดูแลระบบได้ทำเช่นนี้เมื่อบทความกำลังได้เสนอให้เป็นบทความคัดสรร
ความชอบธรรมของผู้เขียน
การใช้อำนาจชนิดนี้แสดงด้วย[ผช24]ที่อ้างผลงานในอดีตเพื่อโต้เถียงผู้ร่วมงานอีกคนหนึ่งผู้กล่าวหา[ผช24]ว่า ทำให้งานเสียเปล่าและทำงานให้ยุ่งเหยิง (disruptive)
ผลงานของผู้ใช้มีคุณค่าสูง
งานศึกษาพบว่า มีผู้ร่วมงานที่ละเมิดนโยบายอย่างสม่ำเสมอและอย่างสำเร็จโดยไม่ถูกลงโทษ "[ผช24]ได้แข่งขันชิงอำนาจในรูปแบบ "ไม่ฉันก็คุณ" แบบโต้ง ๆ คือ ถ้าการกระทำของ[ผช25]ยังดำเนินต่อไป เขาจะลาออก ... การกระทำเช่นนี้ชัดเจนว่าละเมิดนโยบายความเป็นเจ้าของบทความ ความสุภาพต่อผู้ร่วมงานอื่น ๆ และการปฏิบัติต่อผู้ใช้ใหม่ ในฐานเป็นผู้ใช้ใหม่ [ผช25]อาจไม่รู้นโยบายเหล่านี้ แต่[ผช26]รู้แน่ ๆ การทำเป็นมองไม่เห็น[ของผช26]เกิดเพราะ[ผช24]เป็นผู้ร่วมงานที่มีคุณค่าในบทความทางปรัชญาผู้ชี้จุดนี้อย่างไม่อาย เพราะมีผู้ร่วมงานน้อยที่ตั้งใจสร้างเนื้อหาคุณภาพสูงอย่างสม่ำเสมอ ชุมชนวิกิพีเดียยอมอดทนต่อการใช้ในทางผิด ๆ และการละเมิดนโยบายถ้าได้ผลงานที่มีคุณค่า..."
การได้เป็นผู้ดูแลระบบ
ในปี 2008 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน (สหรัฐ) ได้สร้างแบบจำลองโพรบิต (probit model) ของผู้แก้ไขวิกิพีเดียภาษาอังกฤษที่ได้ผ่านกระบวนการทบทวนเพื่อเป็นผู้ดูแลระบบได้อย่างสำเร็จ โดยใช้เพียงข้อมูลอภิพันธุ์ของวิกิพีเดียรวมทั้งความย่อการแก้ไข แบบจำลองนี้พยากรณ์ผู้ได้การเสนอชื่อที่ประสบผลสำเร็จอย่างแม่นยำในอัตราร้อยละ 74.8
งานศึกษาให้ข้อสังเกตว่า แม้จะมีการคัดค้านความเช่นนี้ แต่ "ในด้านหลาย ๆ ด้าน การได้รับเลือกเป็นผู้ดูแลเป็นการเลื่อนตำแหน่ง ซึ่งแยกแกนนำผู้เป็นอภิชนจากชุมชนผู้แก้ไขจำนวนมากอื่น ๆ" ดังนั้น งานศึกษานี้จึงได้ใช้กระบวนการ policy capturing ซึ่งในจิตวิทยาสังคม เป็นวิธีเปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญเพียงแต่พูดกับลักษณะอื่น ๆ ที่จริง ๆ ทำให้ได้เลื่อนตำแหน่งงาน
อัตราการเลื่อนตำแหน่งที่สำเร็จรวม ๆ กันได้ลดลงจากร้อยละ 75 ในปี 2005 เหลือร้อยละ 53 ในปี 2006 จนเหลือร้อยละ 42 ในปี 2007 อัตราความล้มเหลวที่สูงขึ้น ๆ เช่นนี้ให้เหตุว่า ผู้ดูแลระบบที่ได้เลื่อนตำแหน่งเร็ว ๆ นี้ต้องผ่านมาตรฐานที่สูงขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยหลักฐานโดยเรื่องเล่าจากงานศึกษาอีกงานหนึ่ง ซึ่งอ้างอิงผู้ดูแลระบบรุ่นต้น ๆ ผู้แสดงข้อสงสัยว่า ตนจะผ่านเกณฑ์มาตรฐานเช่นนี้หรือไม่ถ้าการเลือกตั้งของตนได้ทำเร็ว ๆ นี้ เพราะเหตุนี้ งานศึกษาจึงอ้างว่า "กระบวนการที่ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดียเองครั้งหนึ่งเคยจัดว่า "ไม่ใช่เรื่องใหญ่" (no big deal) ได้กลายเป็นเรื่องใหญ่พอควร"
อาจเป็นเรื่องผิดคาดว่า การเสนอชื่อเป็นผู้ดูแลระบบหลายครั้งหลายคราวกลับมีผลลบต่อการได้รับตำแหน่ง คือความพยายามแต่ละครั้งมีโอกาสประสบความสำเร็จน้อยกว่าคราวที่แล้วในอัตราร้อยละ 14.8 เวลาที่ได้ร่วมงานกับวิกิพีเดียมีผลดีเพียงเล็กน้อยต่อการได้รับเลือก
ข้อสำคัญที่งานค้นพบอย่างหนึ่งก็คือการแก้ไขนโยบายวิกิพีเดียหรือโครงการวิกิ มีค่าเป็น 10 เท่าของการแก้ไขบทความ ข้อสังเกตอีกอย่างก็คือผู้ได้การเสนอชื่อที่มีประสบการณ์ใน "ส่วน" ต่าง ๆ หลายส่วนของระบบมีโอกาสได้รับเลือกมากกว่า ซึ่งวัดเป็น คะแนนความหลากหลาย (diversity) คือการนับส่วนต่าง ๆ ที่ผู้แก้ไขได้ร่วมทำงาน
การระบุว่าเป็นการแก้ไขเล็กน้อยก็ช่วยด้วย แม้นักวิจัยจะพิจารณาว่า นี่อาจเป็นเพราะการแก้ไขเล็กน้อยมีสหสัมพันธ์กับประสบการณ์ โดยเทียบกัน การแก้ไขแต่ละครั้งที่หน้าของ คอต. หรือคณะไกล่เกลี่ยข้อพิพาท หรือการปรึกษาเรื่องมารยาท ซึ่งล้วนเป็นหน้าที่ใช้ระงับข้อพิพาท กลับลดโอกาสประสบผลสำเร็จร้อยละ 0.1 การโพสต์ไปที่กระดานปิดประกาศถามเรื่องนโยบาย (noticeboards) ก็มีผลลบเช่นกัน งานศึกษาระบุว่านี่เป็นหลักฐานแสดงว่า ผู้มีส่วนร่วมเพิ่มความรุนแรงหรือทำให้ยืดยาวซึ่งข้อพิพาทมีโอกาสได้เป็นแอดมินน้อยลง
การขอบคุณหรืออะไรเช่นกันในความย่อการแก้ไข และการชี้ว่าเป็นการแก้ไขมุมมองที่ไม่เป็นกลาง (เพียงในความย่อการแก้ไข เพราะงานศึกษาวิเคราะห์เพียงข้อมูลอภิพันธุ์เท่านั้น) แต่ละครั้งมีผลบวกเล็กน้อย คือเพิ่มโอกาสร้อยละ 0.3 และ 0.1 ว่าจะได้ตำแหน่งในระหว่างปี 2006-2007 แม้จะไม่มีนัยสำคัญทางสถิติก่อนหน้านั้น
ปัจจัยบางอย่างพบว่าไม่สำคัญหรือสำคัญอย่างมากก็นิดหน่อยคือ
งานศึกษาเสนอว่าความแปรผันของผลการได้ตำแแหน่งร้อยละ 25 ที่อธิบายไม่ได้อาจมาจากปัจจัยที่ไม่ได้วัด เช่น คุณภาพการแก้ไขหรือการร่วมมือประสานงานนอกเว็บไซต์ เช่น ในบัญชีจ่าหน้าลับที่รายงานในเว็บไซต์ข่าวและความเห็น The Register งานศึกษาสรุปว่า "การสร้างข้อความจำนวนมากไม่พอให้ได้ "เลื่อนตำแหน่ง" ในวิกิพีเดีย การแก้ไขบทความของผู้ได้การเสนอชื่อเป็นตัวพยากรณ์ความสำเร็จที่ไม่ดี ผู้ได้การเสนอชื่อต้องแสดงพฤติกรรมเป็นผู้จัดการยิ่งขึ้น ประสบการณ์หลายหลากและการร่วมพัฒนานโยบายและโครงการวิกิเป็นตัวพยากรณ์ที่ดีกว่าในการได้ตำแหน่ง นี่สมกับสิ่งที่ได้เคยพบว่า วิกิพีเดียเป็นอำมาตยาธิปไตย/ระบบข้าราชการ และการประสานงานกันได้เพิ่มขึ้นอย่างสำคัญ ... การร่วมงานในนโยบายวิกิพีเดียและโครงการวิกิไม่ใช่ตัวพยากรณ์การได้เป็นผู้ดูแลระบบก่อนปี 2006 ซึ่งแสดงว่าชุมชนโดยรวม ๆ เริ่มให้ความสำคัญกับการสร้างนโยบายและประสบการณ์การจัดระเบียบเหนือการประสานงานในระดับบทความ"
งานวิจัยต่อมาในปี 2011 ของนักวิจัยอีกทีมหนึ่ง ตรวจสอบเหตุผลของบุคคลเมื่อช่วยเลือกผู้ดูแลระบบ ซึ่งพบว่า การตัดสินใจจะขึ้นกับการตีความร่วมกันของหลักฐานที่พบในวิกิและกับปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ๆ ในอดีต
วิกิพีเดียในการศึกษา
แม้ครูอาจารย์จะไม่ค่อยเต็มใจให้ใช้วิกิพีเดียเป็นส่วนของการบ้าน แต่ก็พบว่านักเรียนนักศึกษาที่แก้ไขวิกิพีเดีย (ในงานวิจัยเป็นวิกิพีเดียภาษาฮีบรู) สนใจในการเรียนเพิ่ม ได้ผลงานเพิ่ม ปรับปรุงการเรียนและการพัฒนาตน และเพิ่มทำงานร่วมกับคนทั้งในพื้นที่และในระดับนานาประเทศ
การเรียนรู้ของเครื่อง
ขั้นตอนวิธีการสืบหาความรู้เชิงความหมายโดยอัตโนมัติและโดยใช้การเรียนรู้ของเครื่องได้ใช้เพื่อ "ดึงข้อมูลที่เครื่องแปลผลได้โดยมีค่าใช้จ่ายและความซับซ้อนค่อนข้างน้อย" ดีบีพิเดียได้ใช้เนื้อหามีโครงสร้าง (structured content) ที่ดึงมาจากกล่องข้อมูลของวิกิพีเดียภาษาต่าง ๆ ด้วยขั้นตอนวิธีการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อสร้างทรัพยากรเป็นข้อมูลลิงก์ (linked data) ภายในเว็บเชิงความหมาย
สถิติการดูวิกิพีเดียและพฤติกรรมมนุษย์
ในงานศึกษาหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ PLoS ONE นักวิชาการจากสถาบันอินเทอร์เน็ตแห่งออกซฟอร์ด (OII) และผู้ร่วมงานจากมหาวิทยาลัยเซนทรัลยุโรเปียน (CEU) ได้แสดงว่า สถิติการดูหน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์มีสหสัมพันธ์ที่ดีกับรายได้ภาพยนตร์ พวกเขาได้พัฒนาแบบจำลองคณิตศาสตร์ที่พยากรณ์รายได้ภาพยนตร์โดยวิเคราะห์จำนวนดูหน้าบวกกับจำนวนการแก้ไขและจำนวนผู้แก้ไข (เป็นเอกบุคคล) หน้าเกี่ยวกับภาพยนตร์ แม้แบบจำลองนี้จะได้พัฒนาโดยใช้ข้อมูลของวิกิพีเดียอังกฤษ แต่วิธีการที่ใช้เป็นอิสระจากภาษา จึงสามารถใช้กับภาษาอื่น ๆ และใช้กับผลิตภัณฑ์อื่น ๆ นอกเหนือจากภาพยนตร์
ในงานศึกษาอีกงานหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Scientific Reports ในปี 2013 ทีมนักวิชาการได้แสดงว่า การเปลี่ยนแปลงจำนวนการดูหน้าบทความวิกิพีเดียอังกฤษเกี่ยวกับการเงินสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่ในตลาดหลักทรัพย์สหรัฐ
การตอบสนองเหตุตกใจ
ในสัตว์รวมทั้งมนุษย์ การตอบสนองเหตุตกใจ (startle response, startle reaction, startle reflex) เป็นการตอบสนองเพื่อป้องกันตัวโดยมากเหนืออำนาจจิตใจต่อสิ่งเร้าที่น่ากลัวหรือปรากฏอย่างฉับพลัน เช่น เสียงที่เกิดขึ้นทันที หรือการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว หรือแสงที่จ้าขึ้น และสัมพันธ์กับอารมณ์เชิงลบ การตอบสนองเกิดอย่างรวดเร็วคล้ายรีเฟล็กซ์ ไม่ได้มาจากการเรียนรู้ ก่อพฤติกรรมป้องกันตัว เช่น ปิดตา/กะพริบตา ม่านตาขยาย หน้าสยิ้วคิ้วขมวด ขมิบปาก หดคอ งอไหล่ งอแขน งอข้อศอก งอตัว/ตัวสะดุ้ง งอเข่า หายใจเร็วขึ้น เป็นต้น แต่ก็อาจไม่เกิดในสถานการณ์บางอย่าง เพราะระงับไว้ เพราะเคยชิน อาจต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับสภาพทางอารมณ์ กับกิริยาท่าทางของร่างกาย กับการเตรียมจะทำอะไรอยู่ และกับกิจกรรมอื่น ๆ ปกติแล้ว การตอบสนองเริ่มต้นด้วยรีเฟล็กซ์ ซึ่งเกิดจากก้านสมอง เพื่อป้องกันอวัยวะที่บาดเจ็บได้ง่าย เช่น หลังคอ (เมื่อสะดุ้งทั้งตัว) ตา (เมื่อกะพริบ) และเพื่อเตรียมตัวให้หนีจากสิ่งนั้นได้ เป็นปฏิกิริยาที่มีตลอดชีวิตสำหรับสัตว์หลายชนิด และเชื่อว่ามีบทบาทให้เกิดโรคกลัวเฉพาะอย่าง ๆ (specific phobia)
ประสาทสรีรภาพ
รีเฟล็กซ์ตกใจอาจเกิดที่ร่างกายเป็นการตอบสนองในรูปแบบผสม รีเฟล็กซ์เนื่องกับเสียงดังจะเกิดในวิถีประสาทรีเฟล็กซ์ตกใจทางเสียง (primary acoustic startle reflex pathway) ซึ่งมีไซแนปส์หลัก ๆ 3 อัน เป็นวิถีประสาทที่สัญญาณเสียงวิ่งผ่านเข้าไปในสมอง
เมื่อตรวจการทำงานของระบบประสาทกับกล้ามเนื้อในเด็กเกิดใหม่ ให้สังเกตว่า สำหรับเทคนิคบางอย่างที่ใช้ รูปแบบของการตอบสนองเหตุตกใจและรีเฟล็กซ์โมโรอาจเหลื่อมกันค่อนข้างมาก แต่ความต่างที่ชัดอย่างหนึ่งก็คือการตกใจไม่ทำให้ยืดแขนออกเหมือนกับรีเฟล็กซ์โมโร
รีเฟล็กซ์ต่าง ๆ
มีรีเฟล็กซ์หลายอย่างที่อาจเกิดพร้อม ๆ กันในช่วงปฏิกิริยาตกใจ รีเฟล็กซ์ที่วัดได้ไวสุดในมนุษย์เกิดที่กล้ามเนื้อแมสซีเตอร์ (masseter muscle) คือกล้ามเนื้อคาง การวัดด้วยการบันทึกคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG) พบว่า เวลาระหว่างการแสดงสิ่งเร้ากับการตอบสนองของกล้ามเนื้ออยู่ที่ 14 มิลลิวินาที ส่วนการกะพริบตา ซึ่งเป็นรีเฟล็กซ์ของกล้ามเนื้อปิดตา คือ orbicularis oculi muscle ใช้เวลา 20-40 มิลลิวินาที ในส่วนร่างกายที่ใหญ่ ศีรษะขยับได้เร็วสุดโดยใช้เวลาระหว่าง 60-120 มิลลิวินาที คอเกือบขยับได้พร้อมกัน ๆ คือใช้เวลาระหว่าง 75-121 มิลลิวินาที ไหล่ขยับภายใน 100-121 มิลลิวินาที ใกล้ ๆ กับแขนที่ 125-195 มิลลิวินาที และช้าสุดก็คือขาซึ่งตอบสนองภายใน 145-395 มิลลิวินาที การตอบสนองแบบต่อเรียงเช่นนี้สัมพันธ์กับการส่งกระแสประสาทจากสมองไปยังจุดต่าง ๆ รวมทั้งไขสันหลังซึ่งห่างไกลต่างกันเพื่อกระตุ้นให้เซลล์ประสาทสั่งการแต่ละจุดทำงาน
รีเฟล็กซ์ตกใจทางเสียง (Acoustic startle reflex)
รีเฟล็กซ์ตกใจทางเสียง (acoustic startle reflex) เชื่อว่าเกิดเพราะเสียงที่ดังกว่า 80 เดซิเบล รีเฟล็กซ์ปกติจะวัดด้วยการบันทึกคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG), การสร้างภาพสมอง หรือบางครั้ง การถ่ายภาพรังสีระนาบด้วยการปล่อยโพซิตรอน มีโครงสร้างและวิถีประสาทในสมองหลายอย่างที่คิดว่า มีบทบาทในรีเฟล็กซ์ เช่น อะมิกดะลา, ฮิปโปแคมปัส, bed nucleus of the stria terminalis (BNST) และ anterior cingulate cortex (ACC) พิจารณาว่า มีบทบาทปรับควบคุมรีเฟล็กซ์
ACC เชื่อว่าเป็นบริเวณหลักที่ตอบสนองและรับรู้ทางอารมณ์ จึงมีบทบาทให้ตกใจ ส่วนอะมิกดะลามีบทบาทในการตอบสนองโดยสู้หรือหนี ฮิปโปแคมปัสทำหน้าที่สร้างความจำเกี่ยวกับสิ่งเร้ากับอารมณ์ที่สัมพันธ์กัน ใน BNST เพียงแต่ส่วนที่ตอบสนองเกี่ยวกับความเครียดและความวิตกกังวลโดยเฉพาะ จึงจะมีบทบาทในรีเฟล็กซ์นี้ ฮอร์โมนบางอย่างที่กระตุ้นให้ BNST ทำงาน คิดว่าสนับสนุนการตกใจ
วิถีประสาททางหูสำหรับการตอบสนองนี้ ได้ระบุในหนูตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 แล้ว คือหูส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทในนิวเคลียส nucleus of the lateral lemniscus (LLN) ซึ่งก็จะกระตุ้นศูนย์ประสาทสั่งการใน reticular formation ให้ทำงาน ซึ่งก็ส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทสั่งการล่างของแขนขา
ถ้าเพิ่มรายละเอียดอีกหน่อย นี่เท่ากับการส่งกระแสประสาทไปจากหู คือ คอเคลีย → ประสาทสมองเส้นที่ 7 (การได้ยิน) → cochlear nucleus (ventral/inferior) → LLN → PnC ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่า 10 มิลลิวินาที ในสมองส่วนกลาง superior colliculus และ inferior colliculus ไม่มีบทบาทในปฏิกิริยากระตุกกล้ามเนื้อขาหลัง แต่โครงสร้างเหล่านี้อาจสำคัญในการขยับหูและตาให้ไปทางแหล่งเสียง หรือในการกะพริบตา
การประยุกต์ใช้เกี่ยวกับอาชีพ
เนื่องกับอุบัติเหตุเครื่องบินที่พึ่งเกิดขึ้น งานศึกษาปี 2005 ได้ตรวจสอบประสิทธิภาพของนักบินหลังเกิดเหตุการณ์วิกฤติที่ไม่คาดฝัน และพบว่า ผลร้ายของความตกใจเป็นเหตุหรือมีส่วนในอุบัติเหตุเหล่านั้น The authors argue that fear resulting from threat ผู้เขียนอ้างว่า ความกลัวที่เกิดเพราะมีอันตราย (especially if life-threathening (โดยเฉพาะอันตรายถึงชีวิต ) potentiates startle effects and has significant deleterious effects on cognition. ทำให้ตกใจมากขึ้น และเป็นอันตรายอย่างสำคัญต่อการทำงานทางประชาน ซึ่งอาจทำให้นักบินทำการอย่างไม่มีประสิทธิภาพหลังจากเกิดเหตุการณ์วิกฤติทางการบินอย่างไม่คาดฝัน แล้วนำเสนอวิธีการฝึกนักบินเพื่อให้เพิ่มประสิทธิภาพ โดยฝึกให้ประสบกับเหตุการณ์วิกฤติที่ไม่คาดฝันบ่อยขึ้น ซึ่งจะเพิ่มความมั่นใจในตนเอง
วัดธรรมาวุธาราม
วัดธรรมาวุธาราม อาจหมายถึง
มัสยิดจามา (จัมปาเนร์)
มัสยิดจามี หรือ มัสยิดจามา ในจัมปาเนร์ รัฐคุชราต ส่วนหนึ่งของอุทยานโบราณคดีจัมปาเนร์-ปาวาครห์ แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก, และภายใต้การอนุรักษ์ของทรัสต์เฮอริเทจวโรฑา
มิสเอเชีย
มิสเอเชีย (Miss Asia Pageant) เป็นการประกวดสาวงามจากทุกส่วนของเอเชีย จัดขึ้นครั้งแรกใน ค.ศ. 1997 ที่ประเทศจีน มิสเอเชียเป็นเวทีการประกวดที่ไม่ยิ่งใหญ่เท่ากับ มิสเวิลด์และนางงามจักรวาล ใน ค.ศ. 2005 ได้ยกระดับการประกวดให้เป็นระดับโลก โดยเปิดกว้างให้ทุกประเทศสามารถเข้าร่วมการประกวด ในชื่อ Miss Asia Pacific International แต่ก็จัดประกวดเป็นปีสุดท้ายเช่นกัน
และที่พิเศษจากการประกวดนางงามที่เวทีอื่น คือ ไม่จำกัดอายุ ก่อตั้งโดยบริษัท Miss Asia Pacific Quest,Inc.
รูปแบบการแข่งขัน
การประกวดมิสเอเชีย กองประกวดจะคัดเลือกสาวงามผู้เข้าประกวดทั้งหมดให้เหลือเพียง 14 คนสุดท้ายที่มีศักยภาพทั้งความสวย ความสามารถ และไหวพริบดี จากนั่นกองประกวดจัดคัดเลือกรอบต่อไปให้ผ่านเข้ารอบ 9 คนสุดท้าย ผู้เข้าประกวดที่ผ่านรอบนี้จะต้องประกวดรอบชุดราตรี เพื่อเข้ารอบ 5 คนสุดท้าย หลังจากนั่นกรรมการจะคัดเลือกสาวงามท่านที่เหมาะสมแก่ตำแหน่งต่าง ๆ
เจ้าภาพในการจัดประกวด
การประกวดมิสเอเชียนั้น ส่วนใหญ่จะจัดประกวดในประเทศจีน บางปีกองประกวดอาจจะพาสาวงามไปเก็บตัวหรือพาไปประกวดที่ประเทศอื่นซึ่งจะไปประกวดที่ไหนนั้นจะขึ้นอยู่กับคำสั่งของกองประกวดในปีนั้นๆ
วิล แพ็ทตัน
ในปี 1998 แพ็ทตันได้รับรางวัล Best Actor award ที่ Newport International Film Festival จาก Ok Garage (หรือ All Revved Up) เขายังร่วมแสดงภาพยนตร์เรื่องเล็ก ๆ ของค่ายเมเจอร์อย่าง Inventing The Abbotts, The Client หรือ พยานตัวแสบ อำมหิตสองชั้น, Fled หรือ นรกหนีนรก, Copycat หรือ ลอกสูตรฆ่า, Desperately Seeking Susan, A Shock To The System, Everybody Wins, และ No Way Out หรือ ผ่าทางตัน เขายังนำแสดงใน The Agency ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงถึง 2 ชุดปี, และ Seven Spielberg's Into The West ทาง TNT ด้วย
ผลงานการแสดงละครเวทีของ แพ็ทตัน ก็มีบทนำแสดงใน “A Lie Of The Mind” ของแซม เชพเพิร์ด, ได้รางวัล Obie Awards จาก “What Did He See” ของริชาร์ด โฟร์แมน (Richard Foreman), และ “Fool For Love” ของเชพพาร์ด เขานำแสดงรอบปฐมทัศน์โลก “Valparaiso” ของดอน เดลิโล ที่ ART ในบอสตัน, และยังนำคณะนักแสดงสร้างความฮือฮาใน “Shoppers Carried By Escalators Into The Flames” ของเดนิส จอห์นสัน ที่เปิดการแสดง ณ Vineyard Theatre ในนิวยอร์ก แพ็ทตันยังอ่านหนังสือลงเสียง (audio books) มากกว่า 40 ชิ้นรวมทั้ง Thirteen Moons ของชาร์ล เฟรเซอร์, และThe Assault on Reason ของอัล กอร์ เขาเกิดในชาร์ลสตัน รัฐแคโรไลน่าใต้ และจบการศึกษาจาก North Carolina School of the Arts
1954
หัวเมืองลาวอีสาน
หัวเมืองลาวอีสาน หมายถึงบรรดาหัวเมืองเดิมทั้งหลายที่เคยตกอยู่ภายใต้การปกครองของสยามในอดีต และบรรดาหัวเมืองเก่าแก่ทั้งหลายที่เคยตกอยู่ภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรล้านช้างโบราณ มาแต่ตั้งสมัยพระเจ้าฟ้างุ้มแหล่งหล้าธรณีมหาราช ซึ่งหัวเมืองลาวอีสานเหล่านี้ตั้งอยู่สองฟากฝั่งแม่น้ำโขงทั้งฝั่งซ้ายและฝั่งขวา กินอาณาเขตตั้งแต่ภาคอีสานของประเทศไทยไม่ทั้งหมด และอาณาเขตของประเทศลาว หัวเมืองเหล่านี้ประกอบด้วยประชาชนจากหลากหลายชาติพันธุ์ ซึ่งส่วนมากมักเป็นชาติพันธุ์ลาว หรือกลุ่มชาติพันธุ์ที่ได้รับอิทธิพลทางความคิด ความเชื่อ และวัฒนธรรมลาว พร้อมทั้งอยู่ภายใต้การปกครองของเจ้านายจากราชวงศ์ลาวเป็นส่วนใหญ่ ชาติพันธุ์อื่นๆ เหล่านี้ประกอบด้วย ลาวไทอีสาน ลาวลุ่ม ลาวเทิง ลาวสูง ซึ่งแตกออกไปเป็นหลายพวก อาทิ ขะมุ (ขมุ) ข่าแจะ กระโซ่ (โซ่) กะเลิง กะตัง กะตู กะแสง (กะเสง) กะตาง กายัก ไทส่งดำ (ไททรงดำ) ไทดำ ไทแดง ไทเหนือ ไทขาว ไทภู (ผู้ไท หรือภูไท) ไทพวน ไทลื้อ บรู ลั๊วะ (ละว้า) ย้อ (ญ้อ) โย้ย  โยน (ยวน) เย้า (ย้าว) แสก ข่า มอย ม้ง งวน บิด ดำ หอก ฮ้อ แซ ออง แงะ ก่อ กุ่ย เจง อิน (โอย) ละแว ละแนด ละเม็ด ละเวน ละแง แลนแตน ตะโอย ตาเลียง (ตาเหลียง) สีดา บ่าแวะ  มะกอง มูเซอ  สามหาง ผู้น้อย ผู้เทิงไฟ เขลา ปันลุ  อาลัก เทิงน้ำ เทิงบก เทิงโคก อินทรี ยาเหียน  ชะนุ  ม้งลาย ม้งขาว ม้งดำ โซโล  รุนี  ลาวส่วย ยาเหิน ขะแมลาว แกนปานา เป็นต้น นอกจากนี้ยังประกอบไปด้วยชาติพันธุ์เขมร ส่วย กูย ไทยโคราช (ไทเดิ้ง) ไทยสยาม ไทยอยุธยาเดิม ญวน (เวียดนามหรือแกว) หรือแกวลาว และประกอบไปด้วย ไทมลายู ที่อพยพ มาจากภาคใต้ของไทย อาจมีเชื้อสายอินเดียและคนมลายูปะปนอยู่บางส่วนใน นครศรีธรรมราช ด้วยบางส่วน
บรรดาหัวเมืองเหล่านี้ มีลักษณะทางพัฒนาการที่ยาวนาน หลากหลาย เต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ เต็มไปด้วยสีสันทางการเมือง พหุลักษณ์ทางวัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณี ศาสนา ลัทธิพิธีกรรม กระบวนการทางความคิดเชิงอำนาจของนักปกครอง ระบบการปกครอง และความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ หัวเมืองเหล่านี้ไม่เพียงแต่สร้างมหคุณูปการในการวางรากฐานของความเป็นรัฐชาติให้แก่สยาม แต่ยังสร้างความน่าตื่นเต้นและความวุ่นวายทางการเมืองการปกครองให้แก่สยามอีกด้วย เนื่องจากเจ้านายที่ปกครองบรรดาหัวเมืองเหล่านี้ มากกว่าร้อยละ ๘๐ ไม่ใช่เจ้านายในราชวงศ์ไทยสยาม และช่วงเวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์ประเทศมหาอำนาจตะวันตกอย่างฝรั่งเศส ได้มีความพยายามเข้ามาแทรกแซงกิจการทางการเมืองการปกครองในดินแดนหัวเมืองเหล่านี้นั่นเอง แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ
ประมวลนามหัวเมืองลาวอีสานและนามเจ้าเมืองทั้งหมด
การจำแนกกลุ่มหัวเมืองลาวอีสานดังต่อไปนี้ จะเป็นการจำแนกกลุ่มตามลักษณะที่ตั้ง ภูมิศาสตร์ กลุ่มชาติพันธุ์ และกลุ่มเมือง ซึ่งต่างจากการจำแนกเป็นหัวเมืองลาวฝ่ายต่าง ๆ เมื่อครั้งรัชกาลที่ 5 เพราะการจำแนกในสมัยนั้นก็เพื่อความสะดวกในการจัดการปกครอง หัวเมืองต่าง ๆ นั้น มีดังนี้
ตระกูลเจ้านายฝ่ายอีสาน
เจ้านายฝ่ายอีสาน หมายถึง เจ้านายผู้สืบเชื้อสายในราชวงศ์ หรือสายสกุลที่เคยปกครองหัวเมืองในอาณาจักรล้านช้างเดิมมาก่อน ซึ่งเข้ามาเป็นประเทศราชของอาณาจักรรัตนโกสินทร์ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 อันได้แก่ เจ้านายในราชวงศ์แสนทิพย์นาบัวซึ่งสืบเชื้อสายมาจากวงศ์สามัญชนชาวไทพวน สถาปนาแต่งตั้งขึ้นเป็นราชวงศ์ในภายหลังจากก่อตั้งเมืองหนองบัวลุ่มภูขึ้น สายนี้ปกครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน เมืองอุบลราชธานีศรีวนาไลยประเทศราช เมืองยศสุนทรประเทศราช เมืองเขมราษฎร์ธานี เมืองหนองคาย และเมืองอำนาจเจริญ ส่วนราชวงศ์เจ้าสร้อยสินสมุทรพุทธางกูรที่ปกครองเมืองนครจำปาศักดิ์ เมืองสุวรรณภูมิราชบุรินทร์ เมืองขอนแก่น เมืองร้อยเอ็ด เมืองมหาสารคาม เมืองชลบถวิบูลย์ และเมืองมุกดาหาร
ในอดีตเจ้าผู้ครองนครต่าง ๆ มีอำนาจสิทธิ์ขาดปกครองดินแดนของตน แต่มีหน้าที่ต้องส่งเครื่องบรรณาการถวายราชสำนักสยามเพื่อแสดงความจงรักภักดีเท่านั้น อย่างไรก็ตามราชสำนักสยามได้เริ่มเข้ามามีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งภายในราชสำนักประเทศราชหลายครั้ง จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงยกเลิกการปกครองแบบประเทศราชเพื่อรวมศูนย์อำนาจการปกครองไว้ที่กรุงเทพฯ โดยเฉพาะ ตำแหน่งเจ้าประเทศราชก็ให้สิ้นสุดเมื่อเจ้าผู้ครองเมืองนั้นถึงแก่พิราลัย
สะนามะฮี
สะนามะฮี (Sanamahi Laining; Sanamahism) หรือ ลัทธิเมเต (Meitei Laining; Meiteism) หรือ ลัทธิเลนิงโต (Lainingthou Laining; Lainingthouism) เป็นศาสนาพื้นถิ่นของชาวเมเตในมณีปุระ มีลักษณะเป็นศาสนาพหุเทวนิยม ชื่อสะนามะฮีตั้งตามเลนิงโตสะนามะฮี ซึ่งเป็นเทพเจ้าองค์สำคัญ  สะนามะฮีเป็นบุตรคนโตของเทพเจ้าสูงสุด ไยบีเรล ซีดาบา (Yaibirel Sidaba หรือ Saalailel Sidaba) และเทพีสูงสุด เลมาเรล ซีดาบี (Leimarel Sidabi) โดยธรรมเนียมแล้ว ทุก ๆ บ้านของชาวเมเตบูชาสะนามะฮีและเลมาเรล ซีดาบี ไม่ว่าจะนับถือศาสนาอะไรก็ตาม คำว่าสะนามะฮีแปลว่า ทองคำเหลว ลัทธิสะนามะฮีไม่มีสังฆราช แต่มีองค์การผู้ดูแลสูงสุด คือ มารูโลยชาง (Maru Loishang หรือ Pandit Loishang) ซึ่งดูแลกิจกรรมทางศาสนาและกิจการของนักบวชของสะนามะฮี รวมถึงเป็นผู้ตัดสินหากมีข้อพิพาทในทางศาสนา ภายใต้มารูโลยชาง ประกอบด้วยสามส่วนคือ อาไมบาโลยชาง (Amaiba Loishang), เปนาอาเชบาโลยชาง (Pena Asheiba Loishang) และ อาไมบีโลยชาง (Amaibi Loishang) ซึ่งมีอยู่ตั้งแต่รัชสมัยของกษัตริย์เนาติงโฆงแห่งมณีปุระ ใน ค.ศ. 662
วัดจันทร์ (จังหวัดเชียงใหม่)
วัดจันทร์ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านจันทร์ อำเภอกัลยาณิวัฒนา จังหวัดเชียงใหม่ สร้างมานานกว่า 300 ปี มีความโดดเด่น คือ วิหารแว่นตาดำ ลักษณะคล้ายคนสวมแว่นตา
นอกจากนั้นยังเป็นที่ตั่งของศูนย์ศิลปาชีพวัดจันทร์
แถบลำดับหลัก
หลังจากที่ดาวฤกษ์ก่อตัวขึ้นแล้ว มันจะสร้างพลังงานออกมาจากย่านใจกลางอันหนาแน่นและร้อนจัดโดยปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันของอะตอมไฮโดรเจนไปเป็นฮีเลียม ระหว่างที่กระบวนการนี้ดำเนินไปในช่วงอายุของดาว จะสามารถระบุตำแหน่งบนแถบลำดับหลักได้โดยใช้มวลของดาวเป็นข้อมูลเบื้องต้น ประกอบกับข้อมูลองค์ประกอบทางเคมีและปัจจัยอื่น ๆ อีก โดยทั่วไปยิ่งดาวฤกษ์มีมวลมากก็จะยิ่งมีช่วงอายุบนแถบลำดับหลักสั้นยิ่งขึ้น หลังจากเชื้อเพลิงไฮโดรเจนที่แกนกลางถูกใช้จนหมดไป ดาวฤกษ์ก็จะเคลื่อนออกไปจากแถบลำดับหลัก
บางคราวอาจพิจารณาแถบลำดับหลักออกเป็นแถบบนและแถบล่าง ขึ้นกับกระบวนการที่ดาวฤกษ์ใช้ในการสร้างพลังงาน ดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อยกว่า 1.5 เท่าของมวลดวงอาทิตย์จะหลอมอะตอมไฮโดรเจนเข้าด้วยกันพร้อมกับกระบวนการสร้างฮีเลียม กระบวนการนี้เรียกว่า ปฏิกิริยาลูกโซ่โปรตอน-โปรตอน ถ้าดาวฤกษ์มีมวลมากกว่านี้ ก็จะอยู่ในแถบลำดับหลักบน นิวเคลียร์ฟิวชันจะใช้อะตอมของคาร์บอน ไนโตรเจน และออกซิเจนเป็นสื่อกลางในการผลิตฮีเลียมจากอะตอมไฮโดรเจน
เนื่องจากอุณหภูมิของดาวฤกษ์ที่แกนกลางกับที่พื้นผิวดาวนั้นมีความเหลื่อมล้ำกันอยู่ จึงมีการส่งผ่านพลังงานขึ้นมาอย่างต่อเนื่องผ่านชั้นดาวจนกระทั่งมันแผ่รังสีออกไปจากบรรยากาศของดาว กลไกสองประการที่ใช้ในการส่งผ่านพลังงานเหล่านี้คือ การแผ่รังสี และการพาความร้อน ในประเภทที่ขึ้นกับเงื่อนไขเฉพาะของดาวแต่ละดวง การพาความร้อนจะเกิดขึ้นในบริเวณที่อุณหภูมิมีความแตกต่างกันอย่างมาก หรือเป็นพื้นที่อับแสง หรือทั้งสองอย่าง เมื่อมีการพาความร้อนเกิดขึ้นในแกนกลาง มันจะกระตุ้นเศษเถ้าฮีเลียมขึ้น เป็นการรักษาระดับสัดส่วนของเชื้อเพลิงที่จะนำไปใช้ในปฏิกิริยาฟิวชัน
เว็บซีรีส์
เว็บซีรีส์ (web series) คือรายการซีรีส์ที่ออกอากาศเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ตรวมถึงทางโทรศัพท์มือถือ ส่วนตอนของเว็บซีรีส์จะเรียกว่า เว็บบิโซด ความหมายของคำเป็นที่รู้จักในรายการที่ชื่อ Battlestar Galactica ที่มีเว็บซีรีส์ที่ชื่อว่า Battlestar Galactica: The Resistance ในระหว่างฤดูกาลที่ 2 และ 3 ของรายการ
ขณะที่ความนิยมทางเว็บไซต์กำลังเติบโต แนวความคิดนี้ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่เลย Homicide: Second Shift เป็นเว็บซีรีส์รุ่นบุกเบิกที่เริ่มมีตั้งแต่ปี 1997 แต่ก็ยุติไปเนื่องจากปัญหาด้านการเงินและข้อจำกัดทางด้านเทคนิค
ความนิยมในเว็บซีรีส์เป็นผลมาจากความสามารถที่เพิ่มขึ้นของระบบบรอดแบรนด์และเทคโนโลยีการดูวิดีโอในแบบสตรีมมิง ที่ทำให้โปรดิวเซอร์อิสระสามารถผลิตซีรีส์ได้ในการใช้งบอย่างจำกัดเพื่อเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต แต่มากไปกว่านั้นบริษัทผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ใหญ่ ๆ เองก็ใช้ในการประชาสัมพันธ์รายการได้อีกวิธีนึงซึ่งควบคู่ไปกับการประชาสัมพันธ์ในสื่ออื่น
5 หัวใจฮีโร่
5 หัวใจฮีโร่ (Power Kids) เป็นภาพยนตร์ไทยแนวแอ็คชั่น-ดราม่า ที่ออกฉายวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2552 เป็นผลงานการกำกับครั้งแรกของผู้กำกับ โหน่ง กฤษณพงศ์ ราชธา ออกแบบและควบคุมฉากแอ็คชั่นร่วมกับพันนา ฤทธิไกร หลังจากเคยร่วมงานกันมาแล้วจาก เกิดมาลุย ภาพยนตร์ทำรายได้ 3.5 ล้านบาท
เจนนี เวกแมน
เจนนิเฟอร์ เวกแมน หรือ เจนนี่ (Jenny หรือ Jennifer) เป็นตัวละครการ์ตูนจากเรื่อง "จักรกลสาวใส ใจวัยทีน" ตามท้องเรื่องแล้วเธอเป็นหุ่นยนต์สาวที่ ดร.เวกแมน สร้างเพื่อใช้สำหรับรักษาสันติสุขของโลก  ดร.เวกแมน ตั้งใจสร้างเธอให้เป็นหุ่นยนต์วัยรุ่นอายุ 16 ปี  แต่ว่าในตอนที่เธอรู้จักแบรดครั้งแรกๆ เธอมีอายุจริงแค่ 5 ปีเท่านั้น  ดังนั้นนอกจากการต่อสู้กับเหล่าร้ายและการปกป้องโลกแล้ว เธอจึงไม่ค่อยรู้เรื่องเกี่ยวกับโลกภายนอกสักเท่าไหร่ แต่ด้วยอาศัยความช่วยเหลือจากแบรดที่เธอถือเป็นเพื่อนสนิททำให้เธอเข้าใจสิ่งต่างๆรอบตัวเธอ  เธอค่อยๆมีความรู้สึกของมนุษย์มากขึ้น จนบางคนเห็นเธอเป็นมากกว่าหุ่นยนต์
ประวัติตามท้องเรื่อง
ก่อนที่จะมีเจนนี่ หรือ XJ-9    ดร.เวกแมนได้สร้างหุ่นยนต์ตระกูล XJ ขึ้นมาก่อน 8 ตัว และตั้งซื่อว่า XJ-1 ถึง XJ-8 ทั้งหมดเป็นรุ่นทดลอง   หลังจากลองผิดลองถูกมาได้พอสมควรแล้ว XJ-9 จึงได้เกิดขึ้น ส่วน XJ ตัวอื่นๆก็ต้องปิดตัวเองลง แล้วถูกเก็บไว้ในห้องเก็บหุ่นยนต์
สำหรับ XJ-9 แล้ว เธอมีค่ามากกว่าคำว่า “หุ่นยนต์” ดร.เวกแมนถือว่า XJ-9 คือลูกสาวคนหนึ่งเลยทีเดียว ขนาดให้ใช้นามสกุลของเธอได้ และยังเรียก XJ-9 ว่า “ลูก” อีกด้วย  ส่วน XJ-9 ก็เรียก ดร.เวกแมน ว่า “แม่”
ชื่อเจนนี่ หรือ เจนนิเฟอร์ นั้น  XJ-9 เป็นคนตั้งขึ้นมาเอง   เป็นเพราะเธอไม่ชอบชื่อที่ ดร.เวกแมน ตั้งให้ ส่วนใหญ่คนจะรู้จักเธอในชื่อ “เจนนี่” มากกว่า และคนแรกที่ยอมรับชื่อ “เจนนี่” จะเป็นใครไปไม่ได้นอกจากแบรดนั่นเอง แต่ ดร.เวกแมน ก็ยังเรียกชื่อ XJ-9 อยู่วันยังค่ำ
เจนนี่ชอบคนหล่อมาดเท่ และหลงใหล กับคนเหล่านี้ได้ง่ายๆ  แต่คนที่เธอมีความรู้สึกที่ดี กลับกลายเป็นเพื่อนสนิทของเธอเอง นั่นก็คือ แบรด  ในตอนหลังๆ แบรดไม่ใช่แค่เพื่อน แต่เป็นพระเอกของเธอเลยทีเดียว  ถึงความสัมพันธ์ของทั้งสองจะไม่ได้แสดงออกมากกว่าความเป็นเพื่อน   แต่ก็มีอยู่บางตอนที่เจนนี่แสดงความรู้สึกออกมา   ใน Season 3 ตอน “No Harmony with Melody” เธอหึงที่เห็นแบรดกับเมโลดี้คบหากัน และสะกดรอยทั้งสองไป จนมีการปะทะกันระหว่าง เจนนี่ กับ เมโลดี้ แต่ว่าเรื่องนี้ไม่ได้เน้นความรักมากนัก ส่วนใหญ่จะเป็นการใช้ชีวิตของเจนนี่มากกว่า
เจนนี่ปรากฏตัวครั้งแรกใน Season 1 ตอน “It Came from Next Door” ในตอนนี้เธอได้พบกับแบรด และทัก เป็นครั้งแรก ถึง ดร.เวกแมน จะไม่ให้เธอคบกับมนุษย์ก็ตาม แต่อย่างไรซะ เธอก็อยากได้เพื่อน  และแบรดคือเพื่อนคนแรกของเธอ ส่วนทัก ถึงตอนแรกเขาจะไม่ยอมรับเธอ แต่สุดท้ายเจนนี่ก็แสดงความสามารถของเธอให้ทักเห็น จนทักยอมรับ และเป็นเพื่อนกับเธอในเวลาต่อมา
เจนนี่เข้าโรงเรียนครั้งแรกใน Season 1 ตอน “Class Action” โรงเรียนที่เธอเข้าเรียนคือโรงเรียนมัธยม “เทรมอตัน (Tremorton) ” ซึ่งเป็นโรงเรียนเดียวกับที่แบรดเรียนอยู่ ทั้งยังอยู่ชั้นเดียวกัน และห้องเดียวกันอีกด้วย  ตอนแรกที่เธอเข้าเรียน เธอได้พยายามเข้ากลุ่มกับพวกสาวป๊อบ ด้วยความหวังว่า ถ้าเธอได้เข้ากลุ่มกับสาวพวกนี้ จะทำให้เธอมีหน้ามีตาขึ้น แล้วเธอก็เลือก “บริท กับ ทิฟฟ์”  แต่แบรดคัดค้าน และเตือนเธอเรื่องของทั้งสองคนนั่น   เจนนี่ไม่ฟัง ถึงอย่างไรเธอก็ต้องการเข้ากลุ่มของบริทอยู่ดี   ถึงกลุ่มของบริทจะไม่ค่อยต้อนรับเธอสักเท่าไหร่ แต่เจนนี่คิดเสียว่าเธอเป็นเพื่อนกับพวกนั้น
ในตอน “I Was a Preschool Dropout“ เธอได้เผลอพูดเรื่องอายุจริงของเธอ (5 ขวบ) ให้แบรดฟัง แล้วความก็ไปเข้าหูเจ้าหน้าที่คนหนึ่งเข้า ทำให้เธอถูกส่งไปเรียนชั้นอนุบาลร่วมกับเด็ก 5 ขวบคนอื่นๆ  เธอมีความลำบากใจมาก ทั้งกับครูผู้สอน และเด็กคนอื่นๆ  แต่สุดท้ายเธอก็ใช้ความสามารถของเธอทำให้พวกเด็กๆยอมรับจนได้   เธอเกือบต้องอยู่ชั้นอนุบาลไปตลอดอยู่แล้ว แต่ดีที่ ดร.เวกแมน ได้เข้ามาอธิบายเรื่องอายุของเจนนี่ให้ครูฟัง  ทำให้เธอรอดตัวไป   แต่ปรากฏว่าเจนนี่อยากอยู่ชั้นอนุบาลมากกว่า  ถึงอยากอยู่อย่างไรก็ตาม พวกเจ้าหน้าที่ก็ต้องส่งเธอกลับไปเรียนชั้นมัธยมเหมือนเดิม
ฮันส์ ฟริทเชอ
ฮันส์ เกออร์ค ฟริทเชอ (Hans Georg Fritzsche; 21 เมษายน ค.ศ. 1900 - 27 กันยายน ค.ศ. 1953) เป็นเจ้าหน้าที่ระดับอาวุโสของนาซีเยอรมนี ในช่วงสิ้นสุดสงคราม เขาเป็นรัฐมนตรีของกระทรวงโฆษณาแถลงข่าวและโฆษณาชวนเชื่อ (Propagandaministerium) เขาเป็นบุคคลที่อยู่ในฟือเรอร์บุงเคอร์ในใจกลางกรุงเบอร์ลินในช่วงวันสุดท้ายของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ หลังจากการอสัญกรรมของฮิตเลอร์ เขายอมจำนนต่อกองทัพแดงในเบอร์ลินเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1945
โดชคอยน์
โดชคอยน์ (Dogecoin, , code: DOGE, symbol: Ð and D) เป็นสกุลเงินแบบดิจิตัลที่ใช้รูปของสุนัขชื่อโดช(Doge)ที่เป็นอินเทอร์เน็ตมีมของสุนัขญี่ปุ่นพันธุ์ Shiba Inu เป็นโลโก้ของสกุลเงิน    โดชคอยน์ถูกริเริ่มเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2013 เมื่อทำการเปรียบเทียบกับสกุลเงินดิจิตอลอื่น โดชคอยน์มีระยะเวลาการไมนิงจำนวนเหรียญเริ่มต้นเร็วกว่าสกุลเงินอื่น โดยจะมีเม็ดเงินที่เกิดจากการไมนิง 100 พันล้านเหรียญโดยประมาณภายในสิ้นปี 2014 และหลังจากนั้น 5.2 พันล้านเหรียญจะถูกสร้างทุกๆปี ทั้งนี้ในวันที่ 30 มีนาคม ค.ศ. 2014 โดชคอยน์จำนวนกว่า 65 พันล้านเหรียญได้ถูกไมนิงได้ ถึงแม้ว่าในขณะนี้จะมีแอปพลิเคชันสำหรับโดชคอยน์ไม่มากนัก แต่จำนวนการใช้โดชคอยน์ผ่านทางระบบการให้ทิปในอินเทอร์เน็ตกำลังเป็นที่นิยมเป็นอย่างมาก โดยระบบนี้ทำให้คนบนโลกโซเชียลมีเดียสามารถให้ทิปคนอื่นที่นำเสนอบนความที่น่าสนใจผ่านทางโดชคอยน์ ทั้งนี้สมาชิกในชุมชนโดชคอยน์และชุมชนอื่นๆใช้ประโยคที่ว่า "To the moon!" สำหรับเรียกเวลาราคาเหรียญกำลังสูงขึ้น.
ประวัติ
โดชคอยน์ถูกสร้างโดยโปรแกรมเมอร์ชื่อบิลลี่ มาร์คัส(Billy Markus) จาก Portland, Oregon ในตอนเริ่มต้นนั้นบิลลี่ต้องการสร้างสกุลเงินดิจิตอลที่ตลกเพื่อที่จะเข้าถึงคนส่วนใหญ่ได้มากกว่าบิตคอยน์ (Bitcoin) นอกจากนี้เขายังต้องการใหโดชคอยน์มีความรู้สึกแตกต่างจากบิตคอยน์ ที่ในขณะนั้นมีภาพลักษณ์ไม่ดีจากการที่เข้าไปเป็นสกุลเงินกลางที่ใช้ในการซื้อขายใน Silk Road ตลาดยาเสพติดออนไลน์ในขณะนั้น ประจวบเหมาะกับในขณะนั้นเจ็คสัน พามเมอร์ (Jackson Palmer)ผู้ร่วมสร้างโดชคอย์นอีกคนถูกนักศึกษาจาก Front Range Community College สนับสนุนให้สร้างความคิดให้เป็นจริง
หลังจากที่ได้รับการสนับสนุนจากหลายคนบน Twitter พามเมอร์ได้ซื้อโดเมนในชื่อ dogecoin.com และเริ่มใส่ข้อมูลคร่าวๆเกี่ยวกับโดชคอยน์ซึ่งมีทั้งโลโก้และคำที่กระจายไปอยู่ทั่วทั้งเว็บไซต์ด้วยฟอร์น Comic Sans หลังจากมาร์คัสได้เห็นเว็บไซต์ที่พามเมอร์ได้สร้างขึ้นผ่านทางห้องแชตบน IRC เขาได้ติดต่อพูดคุยกับพามเมอร์แล้วเริ่มต้นที่จะเริ่มสร้างโดชคอยน์ขึ้นมา มาร์คัสได้สร้างโดชคอยน์จากโค้ตของสกุลเงินอื่นที่มีอยู่แล้วนั่นคือ Luckycoin ที่ใช้หลักการสุ่มจำนวนเหรียญที่ได้รับจากการไมนิงในแต่ละบล็อก ถึงแม้ว่าหลังจากนี้วิธีการสุ่มแบบนี้ได้ถูกเปลี่ยนไปในภายหลังในเดือนมีนาคมปี 2014 ก็ตาม Luckycoin นั้นเป็นสกุลเงินดิจิตอลที่ถูกพัฒนาต่อมาจาก Litecoin ที่ใช้ scrypt เป็นการอัลกอริทึมในการ "ตรวจสอบงาน" (proof-of-work) ในการใช้ scrypt นั้นทำให้ไมเนอร์ (miner) ไม่สามารถใช้ฮาร์ดแวร์แบบ SHA-256 ที่ใช้ในการไมนิง Bitcoin ได้ ซึ่งทำให้อุปกรณ์แบบ FPGA และ ASIC ที่ใช้ในการไมนิงเหรียญแบบ scrypt สร้างได้ยากขึ้น โดชคอยน์ได้รับการประกาศใช้ในวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2013 ในตอนแรกนั้นเครือข่ายของโดชคอยน์ได้ถูกออกแบบไว้ให้สร้างเหรียญทั้งหมด 100 พันล้านโดชคอยน์ แต่ในภายหลังได้มีการประกาศว่าเครือข่ายของโดชคอยน์จะสร้างเหรียญออกมาไม่มีจำนวนจำกัด
ในวันที่ 19 ธันวาคม ค.ศ. 2013 ราคาของโดชคอยน์พุ่งสูงขึ้นเกือบ 300 เปอร์เซ็นต์ภายใน 72 ชั่วโมง จาก USD$0.00026 to $0.00095, ซึ่งคิดเป็นประมาณหลายร้อยโดชคอย์นต่อวัน ซึ่งในขณะนั้นเป็นช่วงเวลาเดียวกันกับที่ประเทศจีนกำลังพิจารณาที่จะห้ามไม่ให้ธนาคารภายในประเทศใช้ Chinese Yuan มาลงทุนใน Bitcoin และสกุลเงินดิจิตอลอื่นๆ ภายหลังจากนั้น 3 วัน ราคาของโดชคอยน์ได้ตกลงอย่างมากโดยคิดเป็น 80 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่าเดิม ซึ่งเกิดจากแรงขายเพื่อทำกำไรของไมนิงพูล (mining pools) ขนาดใหญ่ที่ได้รับประโยชน์จากการไมนิงโดชคอยน์ในตอนนั้นซึ่งสามารถใช้คอมพิวเตอร์ที่มีกำลังไม่มากในการไมนิงโดชคอยน์ได้
ในวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 2013 ธนาคารแห่งชาติของประเทศอินเดียได้เตือนนักลงทุนในโดชคอยน์และสกุลเงินดิจิตอลอื่นๆให้ระวังความเสี่ยงที่ทำการซื้อขายค่าเงินดังกล่าว ในวันถัดมาวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2013 ซึ่งเป็นวันคริสมาสต์ การโจรกรรมครั้งใหญ่ครั้งแรกได้เกิดขึ้นกับโดชคอยน์ เมื่อแฮกเกอร์ได้ขโมยโดชคอยน์จำนวนหลายล้านเหรียญจากเว็บไซต์กระเป๋าสตางค์ออนไลน์ของโดชคอยน์ (Dogewallet) โดยแฮกเกอร์ได้เข้าถึงไฟล์ระบบของเว็บไซต์กระเป๋าสตางค์ออนไลน์ดังกล่าวและทำการแก้ไขหน้ารับ/ส่งโดชคอยน์ของเว็บไซต์ให้ทำการส่งเงินที่มีอยู่ทั้งหมดไปยังที่อยู่ของแฮกเกอร์ ซึ่งเหตุการณ์ในครั้งนี้ทำให้โดชคอยน์เป็นสกุลเงินดิจิตอลทางเลือกที่ได้รับการกล่าวถึงมากที่สุดใน Twitter ในขณะนั้น เพื่อที่จะทำการช่วยเหลือคนที่ถูกขโมยเหรียญไปบน Dogewallet ทางชุมชนโดชคอยน์ได้ริเริ่มโครงการ "SaveDogemas" เพื่อรับบริจาคโดชคอยน์สำหรับคนที่ถูกขโมยเงินไป เพียงแค่เวลาประมาณหนึ่งเดือน เงินที่ได้รับจากการบริจาคก็เพียงพอที่จะจ่ายคืนให้กับผู้ที่สูยเสียเหรียญไป ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2014 จำนวนการซื้อขายของโดชคอยน์ก็ได้สูงกว่าของ Bitcoin และสกุลเงินดิจิตอลอื่นๆรวมกัน ตลาดของโดชคอยน์มีมูลค่ากว่า USD$81 million
โอลิมปิคฤดูหนาวปี 2014
ชุมชนและสมาคมของโดชคอยน์ได้ทำการระดมทุนเพื่อการกุศล โดยในวันที่ 19 มกราคม ค.ศ.2014 การระดมทุนซึ่งจัดขึ้นโดยชุมชนของโดชคอยน์ได้ระดมเงินทุน $50,000 เพื่อ Jamaican Bobsled Team ที่มีคุณสมัติพอที่จะเข้าร่วม Sochi Winter Olympics แต่ไม่มีเงินพอที่จะเข้าร่วมได้ หลังจากเปิดริจาค 2 วัน โดชคอยน์ที่มีมูลค่ากว่า $30,000 ได้ถูกบริจาคมา และอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างโดชคอยน์และบิตคอยน์สูงขึ้น 50 เปอร์เซนต์     The Dogecoin community also raised funds for a second Sochi athlete Shiva Keshavan.
Doge4Water
ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากการระดมทุนเมื่อครั้งโอลิมปิคฤดูหนาวและการระดมทุนเพื่อการกุศลครั้งเล็กๆที่ประสบผลสำเร็จ สมาคมโดชคอยน์ซึ่งขณะนั้นนำโดยอีริค นาคาซาว่า Eric Nakagawa ได้ทำการเปิดรับการบริจาคสำหรับสร้างบ่อน้ำดื่นในแม่นํ้า Tana ในประเทศเคนย่าโดยได้รับความร่วมมือจาก charity: water โดยในครั้งนั้นมีเป้าหมายเพื่อที่จะรับบริจาคโดชคอยน์จำนวน 40,000,000 เหรียญหรือประมาณ $30,000 ในขณะนั้นก่อนวัน World Water Day (วันที่ 22 มีนาคม) ซึ่งการระดมทุนประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายจากผู้บริจาคกว่า 4,000 คน ทั้งนี้รวมทั้งผู้บริจาคที่ไม่ประสงค์ออกนามที่บริจาคโดชคอยน์กว่า 14,000,000 เหรียญ (~ $11,000) ซึ่งได้รับการขนานนามจากข่าวว่าเป็น "the most valuable tweet in history"
NASCAR
วันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 2014 ชุมชนของโดชคอยน์ประสบความสำเร็จในการระดมทุน 67.8 ล้านโดชคอยน์ (ประมาณ $55,000 ในขณะนั้น) เพื่อที่จะสปอนเซอร์นักแข่ง NASCAR ชื่อจอร์จ วิช (Josh Wise) วิชขับรถที่มีโฆษณาของโดชคอยน์และ Reddit อยู่บนตัวรถที่ Aaron's 499 สนาม Talladega Superspeedway โดยในวันที่ 4 พฤษฏาคม ค.ศ. 2014 วิชและรถของเขาได้ถูกถ่ายทอดกว่าหนึ่งนาที เมื่อผู้บรรยายกล่าวถึงโดชคอยน์และเรื่องราวของความพยายามระดมทุนของชุมชน ในวันที่ 16 พฤษฏาคม ค.ศ. 2014 จอร์จ วิชได้รับรางวัลชนะเลิศ (Sprint All-Star Race) จากแฟนๆออนไลน์ ซึ่งชนะเจ้าบ้านอย่าง Danica Patrick เนื่องจากได้รับการสนับสนุนจากชุมชนโดชคอยน์ใน Reddit วิชได้เข้าเส้นชัยในอันดับที่ 15 ทั้งนี้ผู้สร้างเกมส์รถแข่ง NASCAR '14 ได้ประกาศว่าทางทีมงานได้มีแผนที่จะนำ Dogecar ไปใส่ไว้ในเกมส์ DLC ในภาคต่อไปด้วย
การใช้และการแลกเปลี่ยน
เว็บไซต์แลกเปลี่ยนหลายรายได้นำเสนอตลาดแลกเปลี่ยนแบบ DOGE/BTC and DOGE/LTC โดยสามตลาดแลกเปลี่ยนได้แก่ Mengmengbi, Bter และ BTC37 ได้นำเสนอตลาดแลกเปลี่ยนแบบ DOGE/CNY ทั้งนี้ในประเทศไทยเว็บไซต์ Thailand DOGE Exchange (TDE) ได้นำเสนอตลาด DOGE/THB ในวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 2014 AltQuick.co เป็นเว็บไซต์แรกที่ทำการเสนอตลาดแลกเปลี่ยนแบบ DOGE/USD ต่อมาในวันที่ 30 มกราคม ค.ศ. 2014 ตลาดแลกเปลี่ยนสัญชาติแคนาดาชื่อ "Vault of Satoshi" ได้ทำการเปิดตลาด DOGE/USD และ DOGE/CAD ด้วย ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2014 ตลาดแลกเปลี่ยนสัญชาติฮ่องกง Asia Nexgen ได้ประกาศว่าจะทำการรองรับการซื้อขายโดชคอยน์ในทุกตลาดค่าเงินหลัก ต่อมาตลาดแลกเปลี่ยนสัญชาติจีนได้เพิ่มตลาดโดชคอยน์เข้ามาทำให้ตลาดของโดชคอยน์ขยายใหญ่ขึ้นภายในเวลา 24 ชั่วโมง ในช่วงของวันแรกที่มีการเปิดซื้อขายโดชคอยน์ โดชคอยน์ได้รับความนิยมซื้อขายเป็นอันดับสองถัดจาก BTC ในเว็บไซต์นี้
วันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 2014 ปริมาณการซื้อขายของโดชคอยน์กับค่าเงินหลักอื่นๆมีมูลค่าถึง $1.05 ล้านดอลล่าสหรัฐ โดยมีมูลค่าตลาดทั้งหมดในตอนนั้นถึง $60 ล้านดอลล่าสหรัฐ ทั้งนี้การซื้อขายส่วนใหญ่เกิดขึ้นบน: Bter (คิดเป็น 60%), Cryptsy (คิดเป็น 23%) และ Vircurex (คิดเป็น 10%) โดยการซื้อขายส่วนใหญ่เป็นการซื้อขายระหว่าง DOGE/BTC (คิดเป็น 50%), DOGE/CNY (คิดเป็น 44%) and DOGE/LTC (6%).
ทั้งนี้การซื้อขายโดยการนำสินค้ามาขายเพื่อแลกเป็นโดชคอยน์นั้นโดยส่วนใหญ่เกิดขึ้นบนชุมชนออนไลน์อย่างเช่น Reddit และ Twitter เป็นต้น  On December 23, 2013, Tristan Winters of the online journal Bitcoin Magazine discussed what was needed for Dogecoin to replace Bitcoin.
โดชคอยน์เอที่เอ็มเครื่องแรกสาธิตที่ Coinfest ในเมือง Vancouver ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2014 ต่อมาบิตคอยน์เอทีเอ็มสองเครื่องที่รองรับโดชคอยน์และสกุลเงินดิจิตอลอื่นๆได้ถูกติดตั้งใน Tijuana, Mexico เมื่อวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 2014