cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
กรดยูริก
โรคเกาต์
การจำกัดอาหารอาจช่วยลดระดับกรดยูริกในเลือด แม้จะไม่ใช่วิธีรักษาให้หาย แต่ก็อาจช่วยลดความเสี่ยงที่โรคจะแย่ลงจนถึงกับเจ็บ และช่วยชลอความเสียหายต่อข้อต่อที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง อาหารบางอย่างควรหลีกเลี่ยงแต่ก็ไม่ใช่อาหารที่มีพิวรีนทั้งหมด เป้าหมายของโปรแกรมอาหารก็เพื่อลดความเสี่ยง ช่วยรักษาโรค มีน้ำหนักที่พอดี และทานอาหารถูกสุขภาพ อาหารที่ควรเลี่ยงรวมทั้งเครื่องในสัตว์รวมทั้ง ตับ ไต ต่อมไทมัส ตับอ่อน และอาหารทะเลบางชนิดรวมทั้งปลาแอนโชวี่ ปลาเฮร์ริง ปลาซาร์ดีน หอยแมลงภู่ หอยเชลล์ ปลาเทราท์ ปลาแฮดด็อก ปลาแมกเคอเรล และปลาทูน่า การทานผักที่มีพิวรีนสูงโดยทั่วไป หรือโดยพอประมาณ ไม่สัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคที่สูงขึ้น
การรักษาโรคอย่างหนึ่งในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ก็คือการให้ทานเกลือลิเทียม เพราะ lithium urate จะละลายน้ำได้ดีกว่า ทุกวันนี้ ความบวมในช่วงที่เจ็บมักจะรักษาด้วยยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตอรอยด์ (NSAID) โคลชิซีน หรือ corticosteroid และจะบริหารระดับยูเรตด้วย allopurinol ซึ่งมีฤทธิ์ระงับ xanthine oxidase อย่างอ่อน ๆ และมีฤทธิ์คล้าย ๆ (คือเป็น analog) ของ hypoxanthine โดย xanthine oxidoreductase จะเป็นตัวเพิ่มหมู่ไฮดรอกซิลผ่านกระบวนการ hydroxylation ที่ตำแหน่งที่สองทำให้กลายเป็น oxipurinol
โรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ
ภาวะกรดยูริกเกินในเลือดอาจเพิ่มปัจจัยเสี่ยงให้เกิดโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ
โรคเบาหวานแบบ 2
ภาวะกรดยูริกเกินในเลือดอาจเป็นผลของการดื้ออินซูลินเพราะโรคเบาหวาน โดยไม่ใช่อาการตั้งต้นของโรค งานศึกษาหนึ่งแสดงว่า ระดับกรดยูริกในเลือดสูงจะสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคเบาหวานแบบ 2 ที่สูงกว่า ต่างหากจากโรคอ้วน สัมพันธ์กับภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ (dyslipidemia) และความดันโลหิตสูง ภาวะกรดยูริกเกินในเลือดยังสัมพันธ์กับองค์ประกอบต่าง ๆ ของกลุ่มอาการทางเมแทบอลิซึม (metabolic syndrome) รวมทั้งในเด็ก
การเกิดนิ่วกรดยูริก
นิ่วไตสามารถเกิดโดยการสะสมจุลผลึกของโซเดียมยูเรต
ความอิ่มตัวของกรดยูริกในเลือดอาจมีผลเป็นรูปแบบหนึ่งของนิ่วในไตเมื่อยูเรตตกผลึกในไต นิ่วกรดยูริกเหล่านี้โปร่งรังสี ดังนั้น จึงไม่ปรากฏในภาพเอกซ์เรย์ท้องธรรมดา ๆ ผลึกกรดยูริกยังส่งเสริมให้เกิดนิ่วแบบแคลเซียมออกซาเลต โดยเป็นเหมือนกับผลึกล่อ/เริ่มต้น
กรดยูริกต่ำ
ภาวะกรดยูริกต่ำในเลือด (hypouricemia) มีเหตุหลายอย่าง การได้สังกะสีจากอาหารน้อยจะทำให้กรดยูริกต่ำ ผลเช่นนี้อาจชัดขึ้นในหญิงที่ทานยาคุมกำเนิด ยาที่ใช้ป้องกันภาวะฟอสเฟตเกินในเลือด (hyperphosphataemia) ที่บ่งใช้ในคนไข้โรคไตเรื้อรัง ก็สามารถลดระดับกรดยูริกในเลือดอย่างสำคัญ
โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง
งานวิเคราะห์อภิมานในงานศึกษาที่มีกลุ่มควบคุม 10 งานแสดงว่า ระดับกรดยูริกในเลือดของคนไข้โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งจะต่ำกว่ากลุ่มควบคุมปกติอย่างสำคัญ ซึ่งอาจชี้ว่า นี่เป็นอาการส่อทางชีวภาพของโรคนี้
การทำระดับกรดยูริกต่ำให้ปกติ
การแก้ปัญหาสังกะสีต่ำหรือได้ไม่พอ อาจช่วยเพิ่มระดับกรดยูริกในเลือด
การแข่งขันจักรยาน
การแข่งขันจักรยาน เป็นการแข่งขันกีฬาโดยใช้จักรยาน มีการแข่งขันหลายประเภท และหลายรายการ การแข่งขันจักรยานเป็นหนึ่งในการแข่งขันประเภทสำคัญ ในมหกรรมกีฬาโอลิมปิก
ประวัติ
ครั้งแรกเป็นการแข่งขันจากนครปารีสไปเมืองรูออง ประเทศผรั่งเศส เมื่อปี พ.ศ. 2412 โดยมีนักจักรยาน ชื่อ James Moore ชาวอังกฤษเป็นผู้ชนะเลิศ สหพันธ์จักรยานนานาชาติ (International Cycling Union หรือ Union Cycling International, U.C.I) ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2443 ณ นครปารีส ประเทศฝรั่งเศสเป็นประธานสหพันธ์คนแรก
ในปี พ.ศ. 2507 ระหว่างที่มีการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ครั้งที่ 18 ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น คณะกรรมการโอลิมปิกสากลได้ขอร้องให้สหพันธ์จักรยานนานาชาติ (U.C.I.) ได้แยกนักกีฬาจักรยานอาชีพกับนักกีฬาจักรยานสมัครเล่นออกจากกัน โดยมีการบริหารแยกออกจากกันอย่างเด็ดขาด ดังนั้น การแข่งขันจักรยานสมัครเล่นครั้งแรกได้เกิดขึ้นในกีฬาโอลิมปิกครั้งที่ 19 ปี พ.ศ. 2511 ณ กรุงเม็กซิโก ประเทศเม็กซิโก เป็นต้นมา
วันที่ 1-3 กันยายน พ.ศ. 2508 ณ เมืองซานซีบาสเตีย ประเทศสเปนได้มีการประชุมสหพันธจักรยานนานาชาติ และได้แยกผู้รับผิดชอบจักรยานออกเป็น 2 ส่วนคือ
ประธานสหพันธ์จักรยานสมัครเล่นนานาชาติ (F.I.A.C.) ได้แก่ Adriano Rodoni ชาวเมืองมิลาน ประเทศอิตาลี ปัจจุบันมีประเทศต่างๆ ที่เมืองสมาชิกของ F.I.A.C. จำนวน 130 ประเทศ
กีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 4
กีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 4 หรือ การแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 4 เป็นการแข่งขันกีฬาหลายชนิดระดับประเทศของประเทศไทย การแข่งขันครั้งนี้จัดที่จังหวัดนครราชสีมา ระหว่างวันที่ 1 – 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 มีนักกีฬาและเจ้าหน้าที่จากเขตต่างๆ เข้าร่วมการแข่งขันประมาณ 1,800 คน มีการแข่งขันกีฬา 12 ชนิดกีฬา คือ กรีฑา แบดมินตัน บาสเกตบอล มวยสากลสมัครเล่น จักรยาน ฟุตบอล ลอนเทนนิส เซปักตะกร้อ ยิงปืน เทเบิลเทนนิส วอลเลย์บอล และยกน้ำหนัก การแข่งขันครั้งนี้มีสมาคมกีฬาสมัครเล่นต่างๆ ได้คัดเลือกนักกีฬาที่เป็นยอดฝีมือดีเป็นผู้แทนของประเทศ เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 6 ณ กรุงเทพมหานคร จนทำให้ประเทศได้รับเหรียญทองเป็นอันดับที่ 3 รองจากประเทศญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ คือ 9 เหรียญทอง 17 เหรียญเงิน และ 13 เหรียญทองแดง
ชนิดกีฬาที่ใช้ในการแข่งขัน
• กรีฑา
• แบดมินตัน
• บาสเกตบอล
• มวยสากลสมัครเล่น
• ฟุตบอล
• เทนนิส
• เซปักตะกร้อ
• ยิงปืน
• เทเบิลเทนนิส
• วอลเลย์บอล
• ยกน้ำหนัก
คันนูชิ
คันนูชิ หรือ ชินโชกุ  คือผู้รับผิดชอบและดูแลรักษาศาลเจ้าชินโต (神社) เป็นผู้นำการปฏิบัติบูชาเทพเจ้า หรือที่เรียกว่า คามิ (神) นอกจากนี้ยังมีนักบวชหญิงเรียกว่า มิโกะ (巫女) ทำหน้าที่รับใช้เทพเจ้าและคอยช่วยเหลือคันนูชิในศาลเจ้าเช่นกัน
ประวัติ
เดิมคันนูชิทำหน้าที่เป็นสื่อกลางระหว่างคามิกับมนุษย์ แล้วถ่ายทอดเจตจำนงของเทพเจ้าสู่มนุษย์ทั่วไป คันนูชิจึงมีสถานะเป็นบุคคลศักดิ์สิทธิ์ ด้วยสามารถประกอบพิธีกรรมให้บริสุทธิ์ได้ตามความเชื่อ และมีความหมายเทียบเท่ากับคำว่า ชินโชกุ ซึ่งแปลว่าชายผู้ทำงานและประกอบพิธีในศาลเจ้า
ในอดีตมีความทับซ้อนกันระหว่างการเมืองกับศาสนา ผู้นำตระกูลจึงทำหน้าที่เป็นผู้นำศาสนาของกลุ่มตระกูลตนเองได้ หรืออาจจะตั้งใครสักคนมาเป็นแทนก็ได้ ใน โคจิกิ (ค.ศ. 680) และ นิฮงโชกิ (ค.ศ. 720) ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญของชินโต ระบุว่าได้แยกออกมาเป็นคันนูชิมาทำหน้าที่บูชาเทพเจ้าโดยเฉพาะ จักรพรรดินีจิงงู และจักรพรรดิซูจิง เคยทำหน้าที่เป็นคันนูชิด้วย
ลักษณะ
ผู้ที่จะเป็นคันนูชิต้องเข้าศึกษามหาวิทยาลัยที่ได้รับการรับรองคุณสมบัติจากสมาคมศาลเจ้าชินโต (神社本庁) เสียก่อน มีมหาวิทยาลัยที่เปิดสอน ได้แก่ มหาวิทยาลัยโคกูงากูอิงในโตเกียว หรือมหาวิทยาลัยโคงักกังในเมืองอิเซะ หากไม่ศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยก็ต้องสอบให้ผ่านคุณสมบัติจึงได้รับการรับรองจากสมาคม คันนูชิมีหลายระดับ ได้แก่ โอคันนูชิ (大神主) โซคันนูชิ (総神主) และ กงคันนูชิ (権神主) อยู่ร่วมศาลเจ้าเดียวกัน สตรีสามารถเป็นคันนูชิได้ และภรรยาม่ายของคันนูชิก็สามารถสืบทอดตำแหน่งของสามีในศาลเจ้าได้เช่นกัน โดยคันนูชิจะมีมิโกะคอยสนับสนุนในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาต่าง ๆ ซึ่งมิโกะส่วนใหญ่ล้วนมีความเกี่ยวข้องกับศาล เช่น เป็นลูกสาวหรือเป็นญาติกับคันนูชิเอง
คันนูชิสามารถสมรสได้ ส่วนใหญ่แล้วลูก ๆ ของพวกเขาก็จะสืบตำแหน่งต่อจากบิดา แม้ตามกฎหมายจะไม่ได้บังคับเรื่องให้ผู้สืบสันดานสืบทอดตำแหน่งแล้ว แต่ศาลเจ้าหลายแห่งยังคงปฏิบัติตามธรรมเนียมนี้ต่อไป
การแต่งกายและอุปกรณ์
คันนูชิมีเครื่องแต่งกาย เช่น ชุดโจเอะ เอโบชิ และคาริงินุ โดยชั้นของคันนูชิจะแบ่งตามสีของกางเกงฮากามะ แบ่งเป็น ชั้นพิเศษสวมสีขาวลาย ชั้นที่หนึ่งสีม่วงลายเข้ม ชั้นที่สองบนสีม่วงลายจาง ชั้นที่สองสีม่วง และชั้นที่สามสีเขียวอมฟ้า อย่างไรก็ตามชุดเหล่านี้ไม่ได้มีนัยสำคัญด้านพิธีกรรมทางศาสนาแต่อย่างใด หากแต่เป็นชุดที่เคยใช้ในราชสำนักมาก่อน อันสื่อให้เห็นถึงความใกล้ชิดกันระหว่างจักรพรรดิกับลัทธิบูชาเทพเจ้า ส่วนอุปกรณ์อื่น ๆ ที่คันนูชิใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา ได้แก่ ชากุ (หรือฮู่) และ โอนูซะ ไม้กระบองศักดิ์สิทธิ์ที่ประดับด้วยริ้วกระดาษที่เรียกว่า ชิเดะ
โอกิตะ โซจิ
โอกิตะ โซจิ เป็นหัวหน้าหน่วยที่ 1 ของกลุ่มชินเซ็งงูมิ กองกำลังตำรวจพิเศษในเกียวโตในยุคบากูมัตสึ (ปลายยุครัฐบาลเอโดะ) เป็นนักดาบที่มีฝีมือมากที่สุดคนหนึ่งในกลุ่มชินเซ็งงูมิ
ภูมิหลัง
โอกิตะ โซจิมีชื่อโดยกำเนิดว่า เกิดในปี ค.ศ. 1842 หรือ ค.ศ. 1844 จากตระกูลซามูไรในคฤหาสน์เอโดะของแคว้นชิรากาวะ ปู่ทวดคือโอกิตะ คันเอมง (เสียชีวิต ค.ศ. 1819) และปู่คือโอกิตะ ซันชิโร (เสียชีวิต ค.ศ. 1833) บิดาคือโอกิตะ คัตสึจิโร เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1845 มีพี่สาวสองคนคือ โอกิตะ มุตสึ (ค.ศ. 1833–1907) และโอกิตะ คิง (ค.ศ. 1836–1908) ในปี ค.ศ. 1846 โอกิตะ มิตสึผู้เป็นพี่สาวได้เข้าเป็นบุตรสาวบุญธรรมของคนโด ชูซูเกะในนาม เพื่อจะได้ให้แต่งงานกับโอกิตะ รินตาโร บุตรบุญธรรมในตระกูลโอกิตะ (ค.ศ. 1826–1883) คนโด ชูซูเกะเป็นอาจารย์ลำดับที่ 3 ของสายเท็นเน็งริชิงรีว และโอกิจะได้เริ่มฝึกฝนกับคนโดในฐานะชิเอกังขณะอายุ 9 ปี เวลานั้นคนโด ชูซูเกะได้รับชิมาซากิ คัตสึระ (ภายหลังคือคนโด อิซามิ) มาเป็นบุตรบุญธรรมแล้ว แต่ฮิจิกาตะ โทชิโซยังไม่ได้สมัครเข้าเรียนในสำนักเท็นเน็งริชิงรีว โอกิตะได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นอัจฉริยะตั้งแต่วัยเยาว์ เชี่ยวชาญทุกหลักวิชาและได้รับม้วนเม็นเกียวไคเด็ง (หนังสือรับรองการผ่านทุกหลักวิชา) ในสำนักขณะอายุราว 18 ปี
ในปี ค.ศ. 1861 โอกิตะกลายเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอน (จูกูโต) ของชิเอกัง แม้ว่าโอกิตะถูกกล่าวถึงว่าเป็นผู้สุภาพ ซื่อตรง และเป็นมิตร แต่ก็ยังเป็นที่รู้จักว่าเป็นอาจารย์ผู้เข้มงวดและใจร้อนสำหรับนักเรียน
ยุคกลุ่มชินเซ็งงูมิ
โอกิตะเปลี่ยนชื่อเป็น โอกิตะ โซจิ ฟูจิวาระ โนะ คาเนโยชิ ในช่วงก่อนที่โอคิตะจะออกเดินทางพร้อมกับกลุ่มโรชิงูมิไปยังเกียวโต ในวันที่ 26 มีนาคม ค.ศ. 1863 แต่กลุ่มโรชิงูมิสลายตัวเมื่อไปถึงเกียวโตในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 1863 สมาชิกส่วนหนึ่งกลับไปยังเอโดะ ส่วนโอกิตะและสมาชิกช่วงก่อตั้งอีกหลายคนยังคงอยู่ที่มิบุเพื่อก่อตั้งเป็นกลุ่มมิบุโรชิงูมิ ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นชินเซ็งงูมิในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1863 โอกิตะมีอายุน้อยที่สุดเป็นอันดับสองในสมาชิกของชิเอกัง โดยโทโด เฮซูเกะน่าจะเป็นสมาชิกที่อายุน้อยที่สุด พี่เขยของโอกิตะคือโอกิตะ รินตาโรก็เป็นผู้ฝึกสอนของสายเท็นเน็นริชินริวซึ่งกลายเป็นหัวหน้าของกลุ่มชินโจงูมิ (กลุ่มพี่น้องของชินเซ็งงูมิในเอโดะ)
โอกิตะ โซจิกลายเป็นฟูกูโจโจกิง (ผู้ช่วยรองหัวหน้า) ของกลุ่มชินเซ็งงูมิ เป็นหนึ่งในสมาชิกที่มีส่วนร่วมในการลอบสังหารเซริซาวะ คาโมะ (หนึ่งในหัวหน้าร่วมช่วงก่อตั้งของกลุ่มชินเซ็งงูมิ) และอูจิยามะ ฮิโกจิโรในปี ค.ศ. 1863
ปรากฏการณ์เรือนกระจก
ปรากฏการณ์เรือนกระจก (greenhouse effect) คือ ขบวนการที่รังสีความร้อนจากพื้นผิวโลกจะถูกดูดซับโดยก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศ และแผ่รังสีออกไปอีกครั้งในทุกทิศทาง เนื่องจากการแผ่รังสีออกไปอีกครั้งถูกส่งกลับมายังพื้นผิวโลกและบรรยากาศด้านล่าง เป็นผลทำให้ระดับอุณหภูมิพื้นผิวโลกเฉลี่ยสูงขึ้นถ้าไม่มีก๊าซเหล่านี้
การแผ่รังสีดวงอาทิตย์ที่ความถี่แสงที่ตามองเห็นผ่านชั้นบรรยากาศเป็นส่วนใหญ่และทำให้อุณหภูมิพื้นผิวโลกสูงขึ้น แล้วจะมีการแผ่พลังงานนี้ออกมาในรูปรังสีความร้อนอินฟราเรดที่มีความถี่ต่ำกว่า การแผ่รังสีอินฟราเรดถูกก๊าซเรือนกระจกดูดซับไว้ และจะมีการแผ่พลังงานปริมาณมากกลับไปยังพื้นผิวโลกและชั้นบรรยากาศที่ต่ำกว่า กลไกดังกล่าวตั้งชื่อตามปรากฏการณ์ที่การแผ่รังสีดวงอาทิตย์ผ่านกระจกแล้วทำให้เรือนกระจกอุ่นขึ้น แต่วิธีการกักเก็บความร้อนนั้นแตกต่างไป โดยเรือนกระจกเป็นการลดการไหลของอากาศ แยกอากาศที่อุ่นข้างในเพื่อที่ความร้อนจะไม่สูญเสียไปโดยการพาความร้อน
โจเซฟ ฟูริเออร์ (Joseph Fourier) เป็นผู้ค้นพบปรากฏการณ์เรือนกระจกเมื่อ พ.ศ. 2367 สวานเต อาร์เรเนียส (Svante Arrhenius) เป็นผู้ทดสอบหาปริมาณความร้อนเมื่อ พ.ศ. 2439
ถ้าวัตถุดำพาความร้อนในอุดมคติมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์เท่ากับโลก วัตถุดำนี้จะมีอุณหภูมิราว 5.3 °C อย่างไรก็ดี เนื่องจากโลกสะท้อนแสงอาทิตย์ที่เข้ามาราว 30% อุณหภูมิยังผล (อุณหภูมิของวัตถุดำที่จะแผ่รังสีปริมาณเท่ากัน) จะอยู่ที่ราว −18 °C ซึ่งต่ำกว่าอุณหภูมิพื้นผิวที่แท้จริงที่ราว 14 °C อยู่ 33 °C กลไกที่สร้างความแตกต่างนี้ระหว่างอุณหภูมิพื้นผิวที่แท้จริงกับอุณหภูมิยังผลเป็นเพราะชั้นบรรยากาศและสิ่งที่รู้จักกันในชื่อปรากฏการณ์เรือนกระจก
ปรากฏการณ์เรือนกระจกตามธรรมชาติของโลกทำให้สิ่งมีชีวิตสามารถอาศัยอยู่ได้ ทว่า กิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะการเผาไหม้เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์และการทำลายป่า ได้เพิ่มปรากฏการณ์เรือนกระจกธรรมชาติ ทำให้เกิดปรากฏการณ์โลกร้อน
กลไก
การที่อุณหภูมิของโลกอยู่ในภาวะเสถียรซึ่งไม่ร้อนขึ้นหรือเย็นลงอย่างรวดเร็วเกินไปได้นั้น การดูดกลืนรังสีดวงอาทิตย์สู่โลกจะต้องอยู่ในสภาวะสมดุลเป็นอย่างมากกับรังสีอินฟราเรดที่สะท้อนกลับออกสู่อวกาศ โดยที่ความเข้มของการแผ่กระจายรังสีอินฟราเรดเพิ่มขึ้นตามการเพิ่มของอุณหภูมิ เราจึงคิดว่าอุณหภูมิของโลกขึ้นอยู่กับปริมาณของฟลักซ์หรือแรง (flux) ของอินฟราเรดที่จะต้องถ่วงดุลกับฟลักซ์ของรังสีดวงอาทิตย์ การแผ่ของรังสีดวงอาทิตย์เกือบทั้งหมดทำพื้นผิวของโลกร้อนขึ้น ไม่ใช่เป็นการทำให้บรรยากาศร้อนขึ้น บรรยากาศชั้นบนไม่ใช่ผิวโลกที่เป็นตัวช่วยให้การแผ่กระจายรังสีอินฟราเรดหนีออกสู่อวกาศ โฟตอนอินฟราเรดที่ส่งออกมาทางผิวโลกเกือบทั้งหมดจะถูกดูดซับไว้ในบรรยากาศโดยก๊าซเรือนกระจกและเมฆ ไม่ได้หนีออกโดยตรงสู่ห้วงอวกาศ
เหตุผลที่พื้นผิวโลกร้อนขึ้นนี้อาจทำให้เข้าใจได้ง่าย ๆ ด้วยการเริ่มต้นจากการใช้แบบจำลองปรากฏการณ์เรือนกระจกอย่างง่ายที่คิดเฉพาะการแผ่กระจายรังสีโดยไม่นำไปรวมกับการถ่ายโอนพลังงานในบรรยากาศโดยการพาความร้อน ในกรณีการคิดการแผ่กระจายรังสีเพียงอย่างเดียวนี้ เราอาจคิดได้ว่าบรรยากาศแผ่กระจายรังสีอินฟราเรดทั้งจากด้านสู่ด้านบนลงมาและจากด้านล่างขึ้นไป ฟลักซ์ของรังสีอินฟราเรดที่ปล่อยออกจากผิวโลกจะต้องสมดุลไม่เพียงกับการดูดกลืนฟลักซ์ของรังสีดวงอาทิตย์เท่านั้น แต่จะต้องสมดุลกับฟลักซ์ของอินฟราเรดที่บรรยากาศปล่อยลงมาด้วย อุณหภูมิพื้นผิวโลกจะร้อนขึ้นจนถึงระดับการปลดปล่อยความร้อนในปริมาณเท่ากับผลรวมของรังสีดวงอาทิตย์และอินฟราเรดที่เข้ามา
แต่อุณหภูมิของบรรยากาศโดยทั่วไปจะลดลงตามความสูงเหนือผิวพื้นในอัตราประมาณ 6.5 °C ต่อความสูง 1 กิโลเมตรโดยเฉลี่ยจนถึงบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์ที่ความสูงประมาณ 10 – 15 กิโลเมตรจากผิวโลก (โฟตอนเกือบทั้งหมดที่ถูกปล่อยออกสู่ห้วงอวกาศโดยบรรยากาศชั้นโทรโปสเฟียร์ซึ่งเป็นอาณาบริเวณที่อยู่ระหว่างผิวโลกกับสตราโตสเฟียร์ ดังนั้นเราจึงไม่นับบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์) แบบจำลองที่ง่ายที่สุดแต่เป็นแบบที่มีประโยชน์ที่สุดได้แก่แบบจำลองที่มีสมมุติฐานว่าโปรไฟล์ของอุณหภูมิมีความคงที่และฟลักซ์ของพลังงานเป็นแบบไม่มีการแผ่กระจายและกำหนดค่าอุณหภูมิไว้ ณ ระดับฟลักซ์ของการแผ่กระจายรังสีที่หนีออกสู่ห้วงอวกาศ ด้วยแบบจำลองนี้เราสามารถคำนวณอุณหภูมิผิวพื้นโดยการเพิ่มของอุณหภูมิในอัตรา 6.5 °C ต่อการต่ำลงทุก 1 กิโลเมตร จนถึงผิวโลก ยิ่งบรรยากาศมีภาะวะทึบแสงมากขึ้นและระดับของการปลดปล่อยรังสีอินฟราเรดที่เพิ่มสู่ห้วงอวกาศมีมากขึ้นเท่าใด ผิวพื้นของโลกก็จะร้อนขึ้นเท่านั้น
คำว่า “ปรากฏการณ์เรือนกระจก” นี้เองที่เป็นตัวทำให้เกิดความสับสนว่าเรือนกระจกของจริงไม่ได้ร้อนขึ้นโดยกลไกนี้ (ดูหัวขัอ เรือนกระจกจริงข้างล่าง) การโต้เถียงที่แพร่หลายมักอ้างผิด ๆ ว่ามันเป็นเช่นนั้น ความคลาดเคลื่อนนี้บางครั้งยังมีปรากฏในเอกสารทางวิทยาศาสตร์หรือเอกสารของรัฐฯ (เช่น เอกสารของ อี.พี.เอ. เป็นต้น)
ก๊าซเรือนกระจก
กลศาสตร์ควอนตัม เป็นวิชาที่ให้พื้นฐานสำหรับใช้คำนวณปฏิสัมพันธ์ระหว่างโมเลกุลและการแผ่กระจายรังสี ปฏิสัมพันธ์เกือบทั้งหมดนี้เกิดขึ้นเมื่อความถี่ของการแผ่กระจายรังสีที่เทียบได้กับเส้นสเปกตรัม (spectral lines) ของโมเลกุลซึ่งกำหนดโดยโหมดของการสั่นสะเทือนและการหมุนควงของโมเลกุล (การกระตุ้นทางอีเลกทรอนิกส์โดยทั่วไปใช้ไม่ได้กับการแผ่กระจายรังสีอินฟราเรดเนื่องจากความต้องการพลังงานในปริมาณที่มากกว่าที่จะใช้กับโฟตอนอินฟราเรด)
ความกว้างของเส้นสเปกตรัมเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะช่วยให้เกิดความเข้าใจถึงความสำคัญของการดูดกลืนการแผ่รังสี ความกว้างของสเปกตรัมในบรรยากาศโดยทั่วไปกำหนดด้วย “การแผ่กว้างของแรงดัน” ซึ่งก็คือการบิดเบี้ยวของสเปกตรัมเนื่องจากการปะทะกับโมเลกุลอื่น การดูดกลืนรังสีอินฟราเรดเกือบทั้งหมดในบรรยากาศอาจนึกเปรียบเทียบได้ว่าป็นการชนกันระหว่างสองโมเลกุล การดูดกลืนที่เกิดจากโฟตอนทำปฏิกิริยากับโมเลกุลโดดมีขนาดเล็กมาก ๆ ปัญหาที่เกิดจากการณ์ลักษณะทั้งสามนี้คือ โฟตอน 1 ตัวและโมเลกุล 2 ตัวดังกล่าวสร้างความท้าทายโดยตรงที่ให้น่าสนใจมากขึ้นในเชิงของการคำนวณทางกลศาสตร์ควอนตัม การวัดสเปกตรัม (spectroscopic measurements) อย่างระมัดระวังในห้องทดลองให้ผลการคำนวณการถ่ายโอนการแผ่รังสีในการศึกษาบรรยากาศได้น่าเชื่อถือมากกว่าการใช้การคำนวณเชิงกลศาสตร์ควอนตัมแบบเก่า
โมเลกุล/อะตอมที่เป็นองค์ประกอบใหญ่ของบรรยากาศ ซึ่งได้แก่ออกซิเจน (O2), ไนโตรเจน (N2) และ อาร์กอน (Ar) ไม่ทำปฏิกิริยากับรังสีอินฟราเรดมากนักขณะที่โมเลกุลของออกซิเจนและไนโตรเจนสามารถสั่นตัวได้เนื่องจากความสมดุลในตัว การสั่นตัวจึงไม่เกิดการแยกตัวเชิงภาวะชั่วครู่ของประจุไฟฟ้า (transient charge separation) การขาดความเป็น “ขั้วคู่” ของภาวะชั่วครู่ดังกล่าวจึงไม่มีทั้งการดูดกลืนเข้าและการปล่อยรังสีอินฟราเรดออก ในบรรยากาศของโลกก๊าซที่ทำหน้าที่หลักในการดูดกลืนอินฟราเรดมากที่สุดคือไอน้ำ คาร์บอนไดออกไซด์และโอโซน (O3) นอกจากนี้ โมเลกุลอย่างเดียวกันก็ยังเป็นกลุ่มโมเลกุลหลักในการปล่อยอินฟราเรด CO2 และ O3 มีลักษณะการสั่นของโมเลกุลแบบยวบยาบซึ่งเมื่ออยู่ในภาวะที่เป็นหน่วยเล็กสุด (quantum state) มันจะถูกกระตุ้นจากการชนของพลังงานที่เข้าปะทะกับบรรยากาศของโลก ตัวอย่างเช่น คาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งเป็นโมเลกุลเป็นแบบเกาะกันตามยาวแต่มีรูปแบบการสั่นที่สำคัญคือการแอ่นตัวของโมเลกุลที่คาร์บอนไดออกไซด์ที่อยู่ตรงกลางเอนไปข้างหนึ่งและออกซิเจนแอ่นไปอีกข้างหนึ่งทำให้เกิดประจุไฟฟ้าแยกตัวออกมาเป็น “ขั้วคู่” (dipole moment) ชั่วขณะหนึ่งซึ่งทำให้โมเลกุลของคาร์บอนไดออกไซด์ดูดกลืนรังสีอินฟราเรดไว้ได้ การปะทะทำให้เกิดการถ่ายโอนพลังงานไปทำให้ก๊าซที่อยู่รอบ ๆ ร้อนขึ้น หรืออีกนัยหนึ่งก็คือโมเลกุลของ CO2 ถูกสั่นโดยการปะทะนั่นเอง ประมาณร้อยละ 5 ของโมเลกุล CO2 ถูกสั่นโดยที่อุณหภูมิของห้องและปริมาณร้อยละ 5 นี้เองที่เปล่งรังสีออกมา การเกิดที่สำคัญของปรากฏการณ์เรือนกระจกจึงเนื่องมาจากการปรากฏอยู่ของคาร์บอนไดออกไซด์ที่สั่นไหวง่ายเมื่อถูกกระตุ้นโดยอินฟราเรด CO2
ยังมีรูปแบบอื่นอีก 2 รูปแบบ ได้แก่การแอ่นตัวที่สมดุลไม่เปล่งรังสีกับการแอ่นตัวที่ไม่สมดุลที่ทำให้เกิดความถี่ในการสั่นสูงเกินที่จะถูกกระตุ้นได้ด้วยการปะทะจากความร้อนของบรรยากาศได้แม้มันจะยังทำหน้าที่ดูดกลืนอินฟราเรดได้บ้างก็ตาม รูปแบบการสั่นตัวของโมเลกุลของน้ำอยู่อัตราที่สูงเกินที่จะแผ่รังสีออกมาได้อย่างมีผล แต่มันยังสามารถดูดกลืนรังสอินฟราเรดที่มีความถี่สูงได้ ไอน้ำมีรูปโมเลกุลแอ่น มีขั้วคู่ที่ถาวร (ปลายของอะตอมออกซิเจนมีอีเลกตรอนมากและอะตอมของไฮโดรเจนมีน้อย) ซึ่งหมายความว่าแสงอินฟราเรดสามารถเปล่งออกและดูดกลืนได้ในระหว่างช่วงต่อของการหมุนตัวและการหมุนตัวก็เกิดได้จากการชนระหว่างการถ่ายโอนพลังงาน เมฆก็นับเป็นตัวดูดกลืนรังสีอินฟราเรดที่สำคัญ ดังนั้น น้ำจึงมีปรากฏการณ์เชิงอเนกต่อการแผ่รังสีอินฟราเรดผ่านช่วงการเป็นไอและช่วงการกลั่นตัว ตัวดูดกลืนที่สำคัญอื่น ๆ รวมถึงก๊าซมีเทน ไนตรัสออกไซด์และคลอโรฟลูโอโรคาร์บอน
การโต้เถียงเกี่ยวกับความสำคัญในความสัมพันธ์ของตัวดูดกลืนรังสีอินฟราเรดชนิดต่าง ๆ ยังมีความสับสนที่เนื่องมาจากการทับซ้อนกันระหว่างเส้นสเปกตรัมที่เกิดจากก๊าซต่างชนิดที่ถ่างออกเนื่องจากแรงกดดันที่กว้างขึ้น ซึ่งมีผลทำให้การดูดกลืนของก๊าซชนิดหนึ่งไม่อาจเป็นอิสระจากก๊าซอื่นที่มีร่วมอยู่ในขณะนั้นได้ ช่องทางที่อาจทำได้วิธีหนึ่งคือการแยกเอาก๊าซดูดกลืนที่ต้องการวัดออก ปล่อยก๊าซดูดกลืนอื่น ๆ ไว้และคงอุณหภูมิไว้ตามเดิมแล้วจึงวัดรังสีอินฟราเรดที่หนีออกสู่ห้วงอวกาศ ค่าที่ลดลงของการดูดกลืนรังสีอินฟราเรดที่วัดได้จึงกลายเป็นตัวสำคัญขององค์ประกอบ และเพื่อให้แม่นยำขึ้น การบ่งชี้ปรากฏการณ์เรือนกระจกให้ชัดเจนว่ามีความแตกต่างกันระหว่างการแผ่รังสอินฟราเรดจากผิวโลกสู่ห้วงอวกาศที่ปราศจากบรรยากาศ กับการแผ่รังสีอินฟราเรดที่หนีออกสู่ห้วงอวกาศตามที่เกิดขึ้นจริง จากนั้นจึงคำนวณอัตราร้อยละของการลดลงของปรากฏการณ์เรือนกระจกเมื่อส่วนประกอบ (constituent) ถูกแยกออกไป ตารางข้างล่างนี้คือผลการคำนวณโดยใช้วิธีนี้ ซึ่งได้ใช้แบบจำลองมิติเดี่ยวของบรรยากาศ การใช้แบบจำลอง 3 มิติที่นำมาใช้คำนวณเมื่อเร็ว ๆ นี้ได้ผลออกมาใกล้เคียงกัน
การป้อนกลับเชิงบวก, การกู่ไม่กลับของปรากฏการณ์เรือนกระจกและจุดพลิกผัน
จุดกู่ไม่กลับ (Tipping point) ของภาวะโลกร้อนคือจุดของการเปลี่ยนที่กระทำโดยกิจกรรมของมนุษย์ที่เสริมให้กระบวนการที่เคยเป็นไปตามปกติของธรรมชาติถึง จุดที่ไม่สามารถดึงกลับได้ อีก นักวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศบางคนเชื่อว่าปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้จะเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2560 หรืออีก 52 ปีข้างหน้า ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์คนอื่นเช่น เจมส์ แฮนเสน (James Hansen) นักวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศคนสำคัญของนาซาเชื่อว่าช่วงเวลากู่ไม่กลับดังกล่าวได้มาถึงแล้วในขณะนี้
เมื่อมีวงวนของปรากฏการณ์ เช่นความเข้มข้นของก๊าซเรือนกระจกชนิดหนึ่งเกิดขึ้นกลายเป็นตัวเพิ่มอุณหภูมิ การป้อนกลับย่อมเกิดขึ้นเป็นวงวนดังดล่าว ถ้าปรากฏการณ์อุณหภูมิเกิดขึ้นไปในทิศทางเดียวกันการป้อนกลับก็จะเป็นเชิงบวก และถ้าเป็นไปในทิศทางตรงกันข้ามก็จะเป็นการป้อนกลับเชิงลบ ในบางครั้งผลป้อนกลับอาจเกิดขึ้นได้ด้วยเหตุเดียวกันกับแรง แต่ก็อาจเกิดโดยผ่านก๊าซเรือนกระจกตัวอื่นหรือปรากฏการณ์อื่นก็ได้ เช่นการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งที่ปกคลุมผิวโลกซึ่งมีผลต่ออัตราส่วนรังสีสะท้อนของโลก
ผลป้อนกลับเชิงบวกไม่จำเป็นต้องทำให้เกิดปรากฏการณ์หนีห่าง (runaway effect) เสมอไป ด้วยการแผ่รังสีจากผิวโลกที่เพิ่มอุณหภูมิขึ้นเป็นสัดส่วนยกกำลังสี่ ผลป้อนกลับย่อมจะต้องมีระดับความรุนแรงพอที่จะสร้างปรากฏการณ์หนีห่างออกไปได้ การเพิ่มอุณหภูมิของก๊าซเรือนกระจกนี้จะทำให้เกิดไอน้ำเพิ่ม เป็นเหตุให้ร้อนเพิ่มขึ้นอีกนี้คือผลป้อนกลับเชิงบวก ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่อาจทำให้ปรากฏการณ์หนีห่างเกิดขึ้นได้ มิฉะนั้นปรากฏการณ์หนีห่างดังกล่าวคงเกิดขึ้นมานานแล้ว ปรากฏการณ์ผลป้อนกลับเชิงบวกมีการเกิดได้ทั่วไปและคงมีตัวตนอยู่เสมอ ในขณะปรากฏการณ์หนีห่างเกิดขึ้นได้ยากกว่าและเมื่อเกิดก็ไม่อาจคงอยู่ได้ตลอดเวลา
ถ้าปรากฏการณ์จากการวนซ้ำครั้งที่สองเกิดขึ้นและมีขนาดมากกว่าการวนซ้ำครั้งแรก เหตุการณ์นี้จะทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่เป็นกัลปาวสาน และถ้าเกิดขึ้นและให้ผลป้อนกลับที่หยุด ณ ขณะเมื่อเกิดอุณหภูมิสูงมากเรียกว่า “ปรากฏการณ์เรือนกระจกแบบหนีห่าง” ผลป้อนกลับแบบหนีห่างอาจเกิดขึ้นได้ในทิศทางตรงกันข้ามที่นำไปสู่ยุคน้ำแข็งได้ ปรากฏการณ์หนีห่างจะหยุดลงถ้าความเป็นอนันต์ของอุณหภูมิไม่เกิดขึ้น มันจะหยุดเนื่องจากเหตุต่าง ๆ เช่นการลดปริมาณของก๊าซเรือนกระจกหรือการเปลี่ยนของก๊าซหรือการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งที่คลุมผิวโลกที่ลดลงจนไม่เหลือ หรือเพิ่มพื้นที่ปกคลุมใหญ่ขึ้นจนใหญ่ต่อไปอีกไม่ได้
ตามสมมุติฐาน “ปืนคลาเทรต” (clathrate gun hypothesis) การหนีห่างของปรากฏการณ์เรือนกระจกอาจเกิดขึ้นได้โดยการปลดปล่อยก๊าซมีเทนจากสถานะของแข็งที่เป็นผลของภาวะโลกร้อนถ้าปริมาณของมีเทนแข็งมีมากพอและมีสภาพไม่เสถียร มีการคาดคะเนว่าเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่ในยุคเพอร์เมียน-ไทรแอสสิกเกิดจากปรากฏการณ์หนีห่างดังกล่าว และยังคิดกันว่าปริมาณมีเทนที่สูงขึ้นมากครั้งนั้นอาจเกิดจากที่ราบทรุนดาของไซบีเรียที่เริ่มละลาย ก๊าซมีเทนซึ่งมีความแรงในการเป็นก๊าซเรือนกระจกมากกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 21 เท่า
ปรากฏการณ์หนีห่างของเรือนกระจกมีความเกี่ยวข้องกับ CO2 และไอน้ำดังที่เกิดบนดาวพระศุกร บนดาวพระศุกรในปัจจุบันมีไอน้ำในบรรยากาศน้อยมาก ถ้าไอน้ำมีส่วนทำให้ดาวศุกรร้อนขึ้นในครั้งหนึ่งมาก่อน เชื่อกันว่าไอน้ำได้หนีออกสู่ห้วงอวกาศ ดาวพระศุกรถูกแสงอาทิตย์ทำให้ร้อนได้มากพอที่จะทำให้ไอน้ำเกิดในปริมาณมากจนแตกตัวเป็นไฮโดรเจนและออกซิเจน โดยแสงอุลตราไวโอเลต และไฮโดรเจนได้หนีหายไปในอวกาศและออกซิเจนรวมตัวกันใหม่ คาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งเป็นก๊าซส่วนใหญ่ในบรรยากาศดาวพระศุกรในปัจจุบันเกิดจากการรวมตัวขนาดใหญ่ที่มีภาวะวัฏจักรของคาร์บอนไดออกไซด์ไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับวัฏจักรดังกล่าวบนโลก ซึ่งคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยออกมาเป็นจำนวนมากจากภูเขาไฟถูกเก็บไว้โดยแผ่นทวีปของโลกตามกาลเวลาทางธรณีวิทยาที่ผ่านมา
ปรากฏการณ์เรือนกระจกโดยกิจกรรมของมนุษย์
การผลิต CO2 จากกิจกรรมทางอุตสาหกรรม (ที่เผาผลาญเชื้อเพลิงฟอสซิล) เพิ่มขึ้นรวมทั้งกิจกรรมของมนุษย์ในการผลิตซิเมนต์และการทำลายป่า ได้ทำให้ CO2 มีปริมาณความเข้มเพิ่มขึ้น การวัด คาร์บอนไดออกไซด์ที่หอดูดาวโมนาลัวแสดงให้เห็นว่า CO2 ได้เพิ่มจาก 313 ppm (ส่วนต่อล้านส่วน) ใน พ.ศ. 2503 มาเป็น 375 ppm ใน พ.ศ. 2548 การสังเกตปริมาณของ CO2 ในปัจจุบัน พบว่ามีปริมาณเกินจากตัวเลขที่ได้บันทึก CO2 สูงสุด (~300 ppm) ที่ได้จากข้อมูลแกนน้ำแข็ง เนื่องจากมันเป็นก๊าซเรือนกระจก การเพิ่มระดับของ CO2 ย่อมจะต้องเพิ่มอุณหภูมิเฉลี่ยของโลก โดยอาศัยการศึกษาจากเอกสารทางวิทยาศาสตร์จำนวนมากที่มีอยู่ องค์คณะระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ได้สรุปว่า “การเพิ่มอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกที่เห็นได้ชัดนับแต่ช่วงประมาณกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 (ประมาณ พ.ศ. 1950) ว่าเกิดจากการเพิ่มก๊าซเรือนกระจกโดยกิจกรรมของมนุษย์”
นานกว่าเมื่อ 800,000 ปีที่ผ่านมา ข้อมูลแกนน้ำแข็ง ได้แสดงให้เห็นโดยไม่คลุมเครือได้ว่าคาร์บอนไดออกไซด์ได้ผันแปรจากค่าที่ต่ำถึง 180 ppm มาที่ 270 ppm ในยุคก่อนอุตสาหกรรม นักภูมิอากาศดึกดำบรรพ์ (paleoclimatologists) บางคนให้ความเห็นว่าการแปรผันของคาร์บอนไดออกไซด์เป็นปัจจัยหลักในการควบคุมการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในช่วงเวลาที่ผ่านมา
เรือนกระจกจริง
คำว่า “ปรากฏการณ์เรือนกระจก” มีต้นตอมาจากเรือนกระจกที่ใช้ปลูกต้นไม้หรือทำสวนในเขตหนาว แต่ก็เป็นชื่อที่ผิดเพราะการทำงานของเรือนกระจกมีความแตกต่างกับปรากฏการณ์เรือนกระจก เรือนกระจกทำด้วยกระจก การร้อนขึ้นเกิดจากการอุ่นขึ้นของพื้นภายในเรือนซึ่งเป็นตัวทำให้อากาศในเรือนอุ่นขึ้น อากาศค่อย ๆ ร้อนขึ้นเพราะมันถูกกักไว้ในเรือนกระจก ต่างกับสภาพนอกเรือนกระจกที่อากาศอุ่นใกล้ผิวพื้นลอยตัวขึ้นไปผสมกับอากาศเย็นตอนบน ซึ่งทดลองได้โดยการลองเปิดช่องเล็ก ๆ ตอนบนสุดของเรือนกระจก อุณหภูมิอากาศภายในจะเย็นลงทันที ซึ่งเคยมีการทดลองมาแล้ว (Wood, 1909) โดยการสร้างเรือนกระจกด้วยเกลือหิน (ซึ่งโปร่งแสงอินฟราเรด) และทำให้อุ่นได้เหมือนกับที่สร้างด้วยกระจก ดังนั้นการอุ่นขึ้นของอากาศจึงเกิดจากการป้องกันไม่ให้เกิด “การพาความร้อน” แต่ปรากฏการณ์เรือนกระจกของบรรยากาศกลับลด “การสูญเสียการแผ่รังสี” ไม่ใช่การพาความร้อน ดังนั้นจึงอาจพบแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับการอุปมาเรือนกระจกที่ผิด ๆ ได้มาก  ถึงแม้ว่ากลไกขั้นต้นของการร้อนขึ้นของเรือนกระจกคือการป้องกันไม่ให้เกิดการผสมกับอากาศอิสระของบรรยากาศภายนอกก็ตาม คุณสมบัติการกระจายรังสีของกระจกก็ยังมีความสำคัญเกษตรกรผู้ปลูกต้นไม้เชิงพาณิชญ์อยู่  ด้วยการพัฒนาสมัยใหม่ของพลาสติกและกระจกที่ใช้กับเรือนกระจกทำให้ผู้ใช้สามารถเลือกชนิดการปลดปล่อยรังสีดวงอาทิตย์ได้ตามชนิดของพืชที่ต้องการแสงในสิ่งแวดล้อมที่แตกต่างกัน
ปลาดุกลำพัน
ปลาดุกลำพัน (Slender walking catfish, Nieuhof's walking catfish; ) เป็นปลาน้ำจืดจำพวกปลาดุกชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาดุก (Clariidae)
ลักษณะ
ส่วนหัวเล็กสั้น ครีบหลังและครีบก้นใหญ่ยาวเกือบเท่าความยาวลำตัว มีลำตัวเรียวยาวกว่าปลาดุกชนิดอื่น ๆ มาก ครีบหางเล็กอยู่ชิดกับครีบหลังและครีบก้น บางตัวก็เชื่อมติดกัน อาจเป็นเพราะถูกกัดเมื่อตอนเล็กแล้วงอกใหม่ ครีบท้องเล็ก ตัวสีคล้ำอมน้ำตาลแดง มีจุดสีขาวเป็นแนวตั้งตลอดลำตัวทั้งหมด 13-20 แนว ด้านท้องสีจาง มีขนาดประมาณ 30 เซนติเมตร ขนาดใหญ่สุดที่พบ 60 เซนติเมตร
แหล่งอาศัย
อาศัยในแหล่งน้ำนิ่งที่เป็นกรด และมีสีชา เช่น ตามป่าพรุ และลำธารในป่าดิบชื้น พบเฉพาะในภาคใต้ตั้งแต่จังหวัดชุมพรลงไป และภาคตะวันออกตั้งแต่ จังหวัดจันทบุรี และยังพบในมาเลเชียถึงบอร์เนียว มีพฤติกรรมชอบรวมกลุ่มกันเป็นฝูงในฤดูแล้ง มีขายเป็นครั้งคราวในตลาดสดทางภาคใต้ เช่น ที่จังหวัดพัทลุงและนครศรีธรรมราช เนื้อมีรสชาติดีกว่าปลาดุกชนิดอื่น ๆ มีราคาขายค่อนข้างสูง โดยมีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า "ปลามัด" และยังมีการเลี้ยงเป็นปลาสวยงามที่มีพบขายเป็นครั้งคราวในตลาดปลาสวยงามอีกด้วย
ปลาก้างพระร่วง
ปลาก้างพระร่วง เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งในสกุล Kryptopterus นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามมากกว่าจะนำมาบริโภค พบได้ทั่วไปในตลาดซื้อขายปลาน้ำจืดสวยงามโดยเป็นปลาส่งออกที่ขึ้นชื่อชนิดหนึ่ง แต่อนุกรมวิธานของปลาชนิดนี้เป็นที่สับสนกันมานานและเพิ่งได้รับการจำแนกอย่างชัดเจนในปี พ.ศ. 2556
ศัพทมูลวิทยาและการอนุกรมวิธาน
ก่อนปี พ.ศ. 2525 ปลาก้างพระร่วงเคยถูกจัดให้เป็นปลาชนิดเดียวกับ K. bicirrhis ซึ่งเป็นชนิดที่มีขนาดใหญ่กว่า ดุกว่า และพบไม่บ่อยในตลาดปลาสวยงาม ต่อมาเชื่อกันว่าปลาก้างพระร่วงชนิดที่พบบ่อยในตลาดปลาเป็นชนิดเดียวกันกับ K. minor แต่ในปี พ.ศ. 2556 มีข้อสรุปว่าตัวอย่างปลาที่พบในตลาดปลานั้นเป็นชนิดต่างหากอีกชนิดหนึ่ง จึงได้รับการบรรยายชนิดใหม่โดยใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า K. vitreolus ส่วนชนิด K. minor ที่แท้จริงมีถิ่นอาศัยจำกัดอยู่ที่เกาะบอร์เนียวเท่านั้น และแทบไม่เคยถูกนำเข้ามาในตลาดปลาสวยงามเลย
ชื่อชนิด vitreolus แผลงมาจากคำคุณศัพท์ ในภาษาละตินซึ่งแปลว่า "ที่ใสหรือมีคุณสมบัติอย่างแก้ว" ส่วนชื่อสามัญในภาษาไทยมีที่มาจากนิทานพื้นบ้านภาคกลางที่เล่าต่อกันมาว่า พระร่วงได้เสวยปลาชนิดนี้จนเหลือแต่ก้าง จึงทิ้งลงน้ำและกล่าววาจาสิทธิ์ว่าขอให้ปลาตัวนี้ฟื้นคืนชีพขึ้นมา ปลาตัวดังกล่าวก็กลับมีชีวิตขึ้นใหม่จริง ๆ จึงได้ชื่อว่า "ก้างพระร่วง" นับแต่นั้น นอกจากชื่อปลาก้างพระร่วงแล้ว ยังมีชื่อเรียกตามท้องถิ่นอื่น ๆ อีก เช่น "ปลาผี", "ปลาก้าง", "ปลากระจก", "ปลาเพียว" เป็นต้น
ถิ่นที่อยู่
ปลาก้างพระร่วงเป็นปลาประจำถิ่นของไทย อาศัยอยู่ตามแม่น้ำลำธารที่มีกระแสน้ำไหลแรงในภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ของประเทศ ปัจจุบันพบมากที่สุดตามลำน้ำทางตอนใต้ของคอคอดกระที่ไหลลงสู่อ่าวไทยและตามลำน้ำแถบทิวเขาบรรทัดในภาคตะวันออก นอกจากนี้ยังมีรายงานการพบเห็นที่รัฐปีนังของมาเลเซียด้วย แต่ยังไม่ได้รับการยืนยัน ทั้งนี้ ปลาที่พบในแม่น้ำลำคลองจะมีลำตัวสีขุ่นกว่าปลาที่พบในแหล่งน้ำบริเวณเชิงเขา เชื่อว่าเป็นเพราะปลาต้องปรับตัวให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมเพื่อหลีกเลี่ยงศัตรู
ลักษณะ
ปลาก้างพระร่วง มีหนวดคู่ 2 คู่อยู่ที่ขากรรไกรบนและล่าง โดยหนวดคู่บนจะยาวกว่าคู่ล่างมาก ครีบหลังมีขนาดเล็กและสั้นมากจนแทบมองไม่เห็น ครีบทวารเป็นแนวยาวจรดโคนหาง หางมีลักษณะเว้าลึก ลำตัวเพรียวยาวและแบนข้างมาก ความยาวทั้งหมดโดยปกติอยู่ที่ราว 6.5 cm แต่อาจพบยาวได้ถึง 8 cm ลำตัวโปร่งใส จนสามารถมองเห็นอวัยวะภายในได้ชัดเจน อาจกล่าวได้ว่าเป็น "ปลาที่ตัวใสที่สุดในโลก" ก็ว่าได้ ทั้งนี้เนื่องจากปลาก้างพระร่วงเป็นปลาที่ไม่มีเกล็ด และไม่มีเม็ดสีในร่างกาย อวัยวะส่วนใหญ่อยู่ใกล้กับหัว หากส่องด้วยแว่นขยายจะมองเห็นหัวใจปลาเต้นได้ และถ้ามีแสงกระทบในมุมที่ถูกต้องก็จะเห็นตัวปลาเป็นสีเหลือบรุ้ง
นอกจากปลาก้างพระร่วงแล้ว มีปลาในสกุล Kryptopterus อีกเพียงสองชนิดที่มีลำตัวโปร่งใสอย่างเห็นได้ชัด ได้แก่ K. minor และ K. piperatus แต่แทบไม่พบปลาทั้งสองชนิดในตลาดปลาน้ำจืดสวยงาม ส่วนปลาชนิดอื่น ๆ รวมทั้ง K. bicirrhis จะมีลำตัวค่อนข้างโปร่งแสงหรือทึบแสงเท่านั้น
พฤติกรรม
ปลาก้างพระร่วงอาศัยอยู่เป็นฝูงใหญ่จำนวน 100 ตัวขึ้นไป ชอบเกาะกลุ่มในแหล่งน้ำไหล โดยจะลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ และหันหน้าสู้กระแสน้ำไปในทิศทางเดียวกันหมด เป็นปลาขี้ตื่นตกใจมาก เมื่อตกใจจะว่ายกระจัดกระจายไปคนละทิศละทาง จากนั้นก็จะกลับมาเกาะกลุ่มตามเดิม อาหารได้แก่ แมลงน้ำขนาดเล็กและแพลงก์ตอนสัตว์
อลิซาเบธ โอลเซน
อลิซาเบธ เชส โอลเซน (Elizabeth Chase Olsen; เกิด 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532) เป็นนักแสดงหญิง​ชาวอเมริกัน​ เริ่มโด่งดังจากการแสดงนำในภาพยนตร์อิสระ​แนวระทึกขวัญเรื่อง มาร์ธา ฝ่าโหดหนีอำมหิต ซึ่งเธอได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลภาพยนตร์ Critics 'Choice สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมและรางวัล อินดิเพนเดนต์สปิริตอะวอดส์​ สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รวมถึงรางวัลอื่น ๆ
ต่อมาเธอได้แสดงในภาพยนตร์เรื่อง Silent House - บ้านกระตุกหลอน (2011), Liberal Arts - ​ติวรัก วิชาหัวใจ (2012), Oldboy -​ เปิดบัญชีแค้น (2013), ก็อตซิลล่า (2014), I Saw the Light -​ เมื่อดาวดับแสง (2015), Ingrid Goes West -​ แสบ เพี้ยน บ้า ขอเนียนเป็นเพื่อนเน็ตไอดอล (2017) และ Wind River -​ ล่าเดือด เลือดเย็น (2017) และแสดงในซีรีส์ละครที่เผยแพร่ทางเฟซบุ๊ก​เรื่อง ซอร์รีฟอร์ยัวร์ลอส (2018–2019) ซึ่งเธอรับหน้าที่เป็นผู้อำนวยการสร้างด้วย
โอลเซนได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติสำหรับการแสดงของเธอในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล โดยเธอรับบทเป็นวันด้า แม็กซิมอฟฟ์/สการ์เล็ตวิทช์ ในภาพยนตร์เรื่องอเวนเจอร์ส: มหาศึกอัลตรอนถล่มโลก (2015), กัปตันอเมริกา: ศึกฮีโร่ระห่ำโลก (2016), อเวนเจอร์ส: มหาสงครามล้างจักรวาล (2018), อเวนเจอร์ส: เผด็จศึก (2019) และแสดงนำในซีรีส์ที่เป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลมาร์เวลอย่าง วันด้าวิสชั่น​ (2021)
วัยเด็ก
อลิซาเบธ โอลเซน เกิดเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 1989 ที่เมืองเชอร์แมน โอคส์ รัฐแคลิฟอร์เนีย​ เธอเป็นบุตรสาวของ จาร์เน็ตต์ ที่มีอาชีพเป็นผู้จัดการส่วนตัวและเดวิด โอลเซน นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และนายธนาคารสินเชื่อที่อยู่อาศัยที่มีเชื้อสายนอร์เวย์​ อลิซาเบธ โอลเซนเป็นน้องสาวของ 2 นักแสดงฝาแฝด แมรี่ - เคท โอลเซน และ แอชลีย์ โอลเซน ซึ่งเคยเป็นนักแสดงเด็กในละครโทรทัศน์เรื่อง Full House ทางช่องเอบีซี​ โดยพี่สาวของเธอเคยแสดงในภาพยนตร์หลายเรื่องเช่น ​Winning London -​ คู่แฝดซน ตะลุยลอนดอน​, ​Our Lips Are Sealed -​ คู่แฝดซน ป่วนออสเตรเลีย​ , ​New York Minute -​ คู่แฝดจี๊ด ป่วนรักในนิวยอร์ก​ พ่อแม่ของพวกเธอหย่าร้างกันในปี 1996
หลังจบชั้นมัธยมอลิซาเบธ โอลเซนเรียนต่อที่วิทยาลัยศิลปกรรมศาสตร์ทิช (Tisch School of the Arts)​ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก
ยุมิ อะโซ
ยุมิ อะโซ เกิดเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1963 เป็นนักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น  ปัจจุบันเธอแต่งงานกับ โตะชิยะ นะกะสะวะ ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2004 มีลูก 1 คน
ชาวเดอร์
ชาวเดอร์ (chowder) เป็นการ์ตูนโทรทัศน์ของสหรัฐอเมริกาออกอากาศทางช่องการ์ตูนเน็ตเวิร์คและบูมเมอแรง เริ่มออกอากาศครั้งแรกในวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 2007 ถึง 7 สิงหาคม ค.ศ. 2010
เรี่องราว
เป็นเรี่องของชาวเดอร์ ที่มีความฝันว่าอยากเป็นกุ๊กทำอาหารมาก เลยมาเรียนวิชาทำอาหารกับเชฟมุง ดาล ที่ร้านมุง ดาล แคสเธอริ่ง คอมพานี (Mung Daal Catering Company) รวมถึงอาศัยอยู่ร่วมกันกับมุง ดาล ทรัฟเฟิล ภรรยาของเขา และชนิสเชล ลูกจ้างแต่เปรียบเหมือนครอบครัวไปแล้ว ในเมืองมาซิปันซ์ ซิตี้ (Marzzipan Citty) ด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของเขา จึงทำให้มีเรื่องราวหลายๆตอนปนกันไปและยังมีตัวตัวละครอีกมากมาย
ชาวเดอร์ (Chowder)
ตัวละครเอกของเรี่อง อายุ 12ปี เป็นลูกผสม แมว หมี กระต่ายตัวสีม่วง มีความฝันอยากเป็นเชฟ จึงมาเป็นลูกศิษย์และอาศัยอยู่กับมุง ดาล เชฟที่มีชื่อเสียง มีนิสัยร่าเริงแต่ค่อนข้างจะสมาธิสั้น ประมาทและหุนหันพลันแล่นเป็นประจำ ทำให้เป็นที่น่าปวดหัวสำหรับมุง ดาลเสมอ บางครั้งก็ขี้เกียจ ชอบแอบกินอาหารตอนดึก ของหวานที่ชอบมากๆคือไทร์สครีม เขาหิวตลอดเวลาและสามารถกินได้ทุกอย่างที่เขาอยากกิน 20 ปีต่อมา ชาวเดอร์ได้เป็นเชฟตามที่ฝันหลังมุงดาว เกษียณตัวเอง เขาแต่งงานและมีลูกกับปานีนี่
มุง ดาล (Mung Daal)
เป็นเชฟที่มีชื่อเสียงคนหนึ่ง มีภรรยาชื่อทรัฟเฟิ้ล เป็นครูสอนทำอาหารของชาวเดอร์ เขาทำครัวมาเกือบ 386 ปี มักปวดหัวกับสิ่งที่ชาวเดอร์ทำอยู่บ่อยๆแต่ก็คอยช่วยเหลือแนะนำชาวเดอร์ในทุกๆเรื่อง บางครั้งเป็นขี้ลืม ทำอะไรเชื่องช้า รักห้องครัวมากแต่ชอบทำครัวไหม้เป็นประจำ จริงจังกับการทำอาหารมากแต่ชาวเดอร์มักจะทำให้เสียเป็นประจำ เป็นคนที่ใจดี กล้าได้กล้าเสีย รักภรรยามากแต่บางครั้งก็แอบเจ้าชู้บ้าง หวงหนวดของตัวเองกว่าสิ่งใด อยากทำอะไรต้องทำให้สำเร็จ 20 ปีต่อมา มุง ดาล เกษียณตัวเองและยกร้านของตัวเองให้ชาวเดอร์ดูแลต่อ ในอดีตเคยเป็นลูกศิษย์ของโลเมี่ยนจนกระทั่งเขาทำเกี๊ยวระเบิด ซึ่งทำได้แย่มาก ทำให้โลเมี่ยนไม่ให้เกียรติมุงดาลอีกเลย (แต่ในซีซั่นที่ 3 มุงดาลและชาวเดอร์ได้เข้าในลูกโป่งเล่าเรื่องและสลับเกี๊ยวที่อร่อย จนทำให้ทุกคนในเมืองโดยเฉพาะโลเมี่ยนชื่นชมเข้าตั้งแต่นั้นมา)
ชนิสเซล (Schnitzel)
สัตว์ประหลาดหิน อายุ 49 ปี เป็นมือขวาของมุง ดาล มีร่างกายแข็งแรง อึดทนมาก ชอบโดนทุกคนแซวอยู่บ่อยๆ เวลาโกรธจะไม่ดูน่ากลัว แต่ดูตลก เขาพูดภาษาคนไม่ได้ พูดได้แต่ "ลัดดา ลัดดา" โดนน้ำไม่ได้ มีความสามารถในการยกของที่หนักมากๆได้คนเดียว สนิทกับชาวเดอร์มาก ชอบตดเวลาที่ไม่มีใครเห็น เป็นคนที่เอนไดฟ์แอบชอบแต่เขานั้นมีแฟนอยู่แล้ว (อดีตแฟน) เคยน้อยใจมุงจนลาออกไปครั้งหนึ่ง เนื่องจากมุงใช้งานหนักเกินไปแต่สุดท้ายก็กลับมาทำงานที่ร้านเหมือนเดิม
เอนไดฟ์ (Endive)
เชฟหญิงสาว อายุ 46ปี รูปร่างใหญ่มหึมา มีจมูกยาว คู่แข่งของเธอคือ มุง ดาล และมีเรื่องกระทบกระทั่งกันตลอดเวลาที่เจอกัน เป็นเชฟที่ฝีมือดีเช่นกัน ชอบใส่วิกและมีรสนิยมแบบคนรวย มี ปานีนี่ เป็นลูกศิษย์ แอบชอบและหลงใหล ชนิสเซล เป็นอย่างมากตอนแรกเธอไม่สมหวังแต่สุดท้ายทั้งสองคนก็ได้แต่งงานกันจนได้
ปานีนี่ (Panini)
กระต่ายน้อยสีชมพู เป็นลูกศิษย์ของเอนไดฟ์ ชอบคิดว่าตัวเองเป็นแฟนของชาวเดอร์(แต่เธอก็สมหวังกับชาวเดอร์) ตามชาวเดอร์บ่อยจนเขากลัว มีนิสัยแฮปปี้ร่าเริงตลอดเวลา ว่านอนสอนง่ายกับเอนไดฟ์ มีฝีมือการทำอาหารที่ดี พูดจาอ่อนหวานแต่เวลาโกรธจะน่ากลัวมาก ชอบส่งตาหวานให้ชาวเดอร์ทุกครั้งที่เจอกัน
จุนซาบูโร บัง
จุนซาบูโร บัง(10 มกราคม ค.ศ. 1910 - 26 ตุลาคม ค.ศ. 1981) เป็นนักแสดงตลกและนักแสดงชาวญี่ปุ่น
ชาวเดอร์
โลเมี่ยน (Lo Mein)
ครูสอนทำอาหารของมุง ดาล ชอบเล่าเรื่องที่น่าอายเกี่ยวกับมุงให้คนอื่นฟังอยู่บ่อยๆ
ทรัฟเฟิล (Truffles)
ภรรยาของมุงฯ เป็นผู้หญิงตัวเล็กที่มีปีกบินได้เหมือนนางฟ้ามีลักษณะคล้ายภูต บนหัวสวมหมวกรูปเห็ดทรัฟเฟิล มีนิสัยดุ ขี้บ่น แรงเยอะ รักเครื่องคิดเงินยิ่งชีพ ชอบกินหมากฝรั่งมากๆแต่แพ้อาหารประเภทนม ชอบเล่นเกมส์และไม่เคยแพ้ใครอีกด้วย มีหน้าที่รับรายการอาหารและส่งอาหารให้ลูกค้าหน้าร้านและทางโทรศัพท์ สามารถอ่านใจมุง ดาล สามีของเธอได้เสมอเวลาเขาคิดในใจ
กิมจิ (Kimji)
สัตว์เลี้ยงของชาวเดอร์ เหมือนตด กลิ่นเหม็น
กอร์กอนโซล่า (Gorgonzola)
หนูนิสัยไม่ดี ปากร้าย คู่กัดของชาวเดอร์ มักพูดจาดูถูกชาวเดอร์เสมอ เขามีหัวเป็นเทียนไขแต่ตัวเป็นหนู
สติลเทิน (Stilton)
อาจารย์ของกอร์กอนโซล่า
ปาเต้ (Pate)
อาจารย์ของCeviche เป็นนักเต้นในตำนาน
เชสนัท (Chestnut)
เป็นปีศาจตัวจิ๋วที่อาศัยอยู่ในท่อระบายน้ำ
แจม (Jam)
เป็นหนอนองุ่นที่เคยอยู่กับชาวเดอร์เพราะชาวเดอร์กินองุ่นที่มีหนอนจนหมดแจมปากฎตัวเพียงตอนเดียวเท่านั้น
รูเบน (Reuben)
เป็นหมูที่มีนิสัยก่อกวนชอบลำเอียงเห็นแก่กินและชอบแกล้งมุงกับชาวเดอร์ในบางตอนและแอบชอบเอ็นไดฟ์แม้เอ็นไดฟ์จะไม่ได้ชอบเขาก็ตาม
โก อายาโนะ
โก อายาโนะ เกิดเมื่อวันที่ 26 มกราคม ค.ศ. 1982 ที่จังหวัดกิฟุ เป็นนักแสดงชายชาวญี่ปุ่น
ฮินะ โยมิยะ
ฮินะ โยมิยะ (, 26 มีนาคม 2000 -) เป็นนักพากย์หญิง ชาวญี่ปุ่น เกิดที่จังหวัดนาระ สังกัดอยู่อาโอนิโปรดักชัน
หม้อแกงลิง
หม้อแกงลิง เป็นพืชในสกุลหม้อข้าวหม้อแกงลิง ซึ่งมีการวิวัฒนาการแตกต่างจากชนิดอื่นในสกุลเดียวกันที่เป็นพืชกินสัตว์ (พืชกินเนื้อ) อย่างชัดเจน อาจเรียกหม้อแกงลิงได้ว่าเป็นพืชกินซากอินทรีย์จากเศษใบไม้ที่ร่วงลงสู่ภายในหม้อของมัน สามารถพบได้ในเกาะบอร์เนียว, หมู่เกาะมาลูกู, นิวกินี, มาเลเซียตะวันตก, สิงคโปร์, เกาะสุมาตรา และประเทศไทย
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
หม้อแกงลิงเป็นไม้เลื้อย ลำต้นสีน้ำตาลอ่อนอาจเลื้อยได้สูงถึง 15 เมตร มีขนนุ่มสีน้ำตาลตามลำต้นและใบ เมื่อยังเล็กจะมีอยู่หนาแน่นและจะน้อยลงเมื่อโตขึ้น ใบเดี่ยวเป็นรูปรี สีเขียวยาว 25 เซนติเมตร กว้าง 6 เซนติเมตร เรียงตัวเป็นเกลียว ขอบใบเรียบ สายดิ่งยาวไม่เกิน 15 เซนติเมตร
ช่อดอกเป็นแบบช่อแยกแขนงหนาแน่น ออกดอกช่วงเดือนตุลาคมถึงมกราคม ผล/ฝักเป็นวงรีหรือคล้ายแคบซูลและแตกเมื่อแก่ มันเป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงเพียงชนิดเดียวจากเกาะสุมาตราและคาบสมุทรมาลายูที่มีช่อดอกแบบช่อแยกแขนง
หม้อแกงลิงเป็นหนึ่งในไม่กี่ชนิดที่มีหม้อผุด โดยหม้อผุดจะเกิดขึ้นบริเวณโคนต้นหรือไหล หม้อผุดนี้มีใบ (ฝา) ขนาดเล็กมากจนไม่สามารถสังเกตได้ชัดเจนหรือใบมีขนาดเล็กมาก หม้อมีลักษณะกลม มีขนาดสูง 7 เซนติเมตรขึ้นไป หม้อมีสีแดงหรือเขียวสีเดียวทั้งหม้อหรืออาจมีตั้งแต่หนึ่งสีขึ้นไป เช่น N. ampullaria จากเกาะสุมาตราและคาบสมุทรมาลายูส่วนมากมีหม้อสีเขียวหรือเขียวกระแดง ส่วนที่พบในแถบบอร์เนียวมีสีแดง และพบในนิวกินีมีหม้อขนาดใหญ่
การกินเนื้อ
จากหลักฐานการศึกษาพบว่าสารอาหารส่วนมากที่หม้อแกงลิง (N. ampullaria) ได้รับมาจากการย่อยเศษใบไม้ที่ตกลงสู่พื้นป่า ทำให้พืชชนิดนี้ไม่ใช่พืชกินเนื้อโดยตรงอย่างที่เข้าใจ ด้วยเหตุนี้สามารถจัดได้ว่า หม้อแกงลิงเป็นพืชกินซากอินทรีย์ ซึ่งจากการศึกษาพบว่าหม้อแกงลิง (N. ampullaria) เป็นเพียงหนึ่งในสองชนิดในสกุลหม้อข้าวหม้อแกงลิงเท่านั้นที่ไม่ใช่พืชกินเนื้อที่แท้จริง อีกชนิดคือ N. hemsleyana ซึ่งอาศัยสารอาหารจากการดักจับมูลค้างคาวจากการดัดแปลงหม้อของมันให้เป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวพันธุ์ที่มีขนาดเล็ก
หม้อแกงลิง (N. ampullaria) มีการพัฒนาลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งเป็นผลมาจากการดัดแปลงตัวเองเพื่อเพิ่มความสามารถในการดักจับเศษใบไม้ ได้แก่
มีการแสดงให้เห็นว่าไอโซโทปเสถียรของไนโตรเจนจากใบไม้ (15N) ใน N. ampullaria ที่เติบใตภายใต้ร่มเงาของต้นไม้ในป่า (และมีเศษใบไม้กิ่งไม้บนพื้น) มีน้อยกว่าต้นไม้ที่ไม่ได้รับเศษใบไม้ กลับกันความเข้มข้นไนโตรเจนรวมกลับมีมากกว่าต้นไม้ที่โตในที่โล่งไม่ได้รับเศษใบไม้ มีการประมาณว่า N. ampullaria ที่โตในป่า 35.7% (±0.1%) ของสารอาหารไนโตรเจนได้มาจากเศษใบไม้เหล่านั้น
ถิ่นอาศัย
N. ampullaria พบได้ตั้งแต่พื้นราบจนถึงระดับสูงจากระดับน้ำทะเล 2,100 เมตร ในเขตร้อนชื้น ทั้งเขตหนองน้ำและป่าฝนเขตร้อน ในบอร์เนียวสามารถพบได้ในพื้นราบในป่าฝนเขตร้อนและป่าพรุ ที่ความสูงไม่เกิน 1000 เมตรจากระดับน้ำทะเล ส่วนในสุมาตราและแหลมมลายู พบที่ระดับความสูงถึง 1,100 เมตรจากระดับน้ำทะเล ในป่าฝนเขตร้อน, ท้องทุ่ง, ป่าพรุ พบแม้กระทั่งในนาข้าว และในนิวกินีพบในป่าสน, ป่าปลูก, ทุ่งหญ้า และป่าหญ้าหนองน้ำ
ชื่ออื่น
หม้อแกงลิงยังมีชื่อพื้นเมืองอื่น ๆ คือ ช่อหม้อแกง (ปัตตานี), บลางอกึกอ (มลายู ปัตตานี), หม้อแกงค่าง (ปัตตานี) Flask-Shaped Pitcher-Plant
หน่วยอนุกรมวิธานต่ำกว่าระดับชนิด
เมื่อเร็วๆนี้มีการบรรยายลักษณะความผันแปรของ N. ampullaria var. racemosa จากรัฐซาราวักว่ามันมีช่อดอกแบบกระจะ บี.เอช. แดนเซอร์ พิจารณาว่าความหลากหลายอื่น ๆ นั้นไม่สำคัญ มีการแจกแจงไว้ดังนี้:
ลูกผสมทางธรรมชาติ
เนื่องจากดอกของ N. ampullaria ที่บานในทุกๆปีมีช่วงเวลาบานหลายสัปดาห์ ทำให้มีโอกาสที่จะผสมข้ามชนิดสูง นี่คือลูกผสมตามธรรมชาติของ N. ampullaria ที่ถูกบันทึกไว้
กีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 5
กีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 5 หรือ การแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 5 เป็นการแข่งขันกีฬาหลายชนิดระดับประเทศของประเทศไทย การแข่งขันครั้งนี้จัดที่จังหวัดนครสวรรค์ ระหว่างวันที่ 2 – 9 ธันวาคม พ.ศ. 2518 มีนักกีฬาและเจ้าหน้าที่จากเขตต่างๆ เข้าร่วมการแข่งขันประมาณ 2,000 คน มีการแข่งขันกีฬา 13 ชนิดกีฬา คือ กรีฑา แบดมินตัน บาสเกตบอล มวยสากลสมัครเล่น จักรยาน ฟุตบอล ลอนเทนนิส เซปักตะกร้อ ยิงปืน เทเบิลเทนนิส วอลเลย์บอล ยูโด และยกน้ำหนัก ประชาชนได้ให้ความสนใจและเข้าชมเป็นจำนวนมากเช่นทุกปี มาตรฐานการเล่นดีขึ้น มีการทำลายสถิติในกีฬาที่มีสถิติหลายประเภท เช่น จักรยาน ยิงปืน และยกน้ำหนัก นักกีฬาที่มีความสามารถได้รับการคัดเลือกเป็นนักกีฬาทีมชาติ เข้าแข่งขันกีฬาแหลมทอง ครั้งที่ 6 ณ ประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของทางราชการ
ชนิดกีฬาที่ใช้ในการแข่งขัน
• กรีฑา
• แบดมินตัน
• บาสเกตบอล
• มวยสากลสมัครเล่น
• จักรยาน
• เทนนิส
• เซปักตะกร้อ
• ยิงปืน
• เทเบิลเทนนิส
• วอลเลย์บอล
• ยูโด
• ยกน้ำหนัก
เราถูกสร้างมาเพื่อกันและกัน
"เราถูกสร้างมาเพื่อกันและกัน" เป็นซิงเกิลแรกจากอัลบั้มของ นิว-จิ๋ว คู่ศิลปินดูโอจากเวทีเดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว จากอัลบั้ม Precious Time ประพันธ์เนื้อร้องและแต่งทำนองโดย เหมือนเพชร อำมะระ และเรียบเรียงโดย วิกรม สุริยะชัย มิวสิกวิดีโอนี้เผยแพร่ครั้งแรกในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2557
การตอบรับ
เพลง "เราถูกสร้างมาเพื่อกันและกัน" ติดอันดับสูงสุดที่ 61 จากการจัดอันดับของอีเอฟเอ็ม ในชาร์ตของ อีเอฟเอ็ม ชาร์ต 94 ท็อป แอรเพลย์ ประจำวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 โดยวัดจากการออกอากาศของคลื่นวิทยุในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนาน 40 สถานี และได้อันดับสูงสุดที่ 2 จากการจัดอันดับของเว็บไซต์จีเมมเบอร์ ในชาร์ตของ จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จีเมมเบอร์ ซองชาร์ตท็อป 100 ประจำวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2557
เดชคัมภีร์เทวดา 2
เดชคัมภีร์เทวดา 2 (Swordsman II) เป็นภาพยนตร์ศิลปะการต่อสู้สัญชาติจีน ค.ศ. 1992 เขียนบทและผลิตโดย ฉีเคอะ กำกับภาพยนตร์โดย ชิง เสี่ยวถัง นำแสดงโดย หลี่ เหลียนเจี๋ย,กวน จือหลิน,หลิน ชิงเสีย,หลี่ เจียซิน ภาพยนตร์ชุดนี้เป็นภาคสอง ต่อจากภาพยนตร์เรื่อง เดชคัมภีร์เทวดา โดยมีภาคที่ 3 คือ เดชคัมภีร์เทวดา 3 หมื่นปีมีข้าคนเดียว โดยภาพยนตร์เรื่องนี้ ฉีเคอะได้หยิบเอาตัวละคร “ตงฟังปุ๊ป้าย” ฉายาบูรพาไม่แพ้ ประมุขพรรคสุริยันจันทรา แห่งผาไม้ดำ ผู้ยอมสูญเสียความเป็นชาย เพื่อบรรลุยอดวิชาทานตะวันถึงขั้นเป็นผู้ที่ไร้เทียมทาน มาเป็นตัวละครเอกของเรื่อง
รางวัลที่ได้รับ
ฮ่องกง ฟิล์ม อวอร์ดส์ สาขาแต่งหน้าและเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม
สัญญาณลับ ล่าข้ามเวลา
สัญญาณลับ ล่าข้ามเวลา (시그날) เป็นซีรีส์ทางโทรทัศน์แนวแฟนตาซีของเกาหลีใต้ปี ค.ศ. 2016 ที่นำแสดงโดยอี เจ-ฮุน คิม ฮเย-ซู และโช จิน-อุง มีเค้าโครงมาจากภาพยนตร์ฮอลลีวูดในปี ค.ศ. 2000 เรื่อง เจาะเวลาผ่าความถี่ฆ่า (Frequency) และได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุการณ์อาชญากรรมที่เกิดขึ้นจริงในเกาหลีใต้ รวมถึงคดีฆาตกรรมต่อเนื่องที่ฮวาซ็อง ซีรีส์นี้ออกอากาศทางช่องทีวีเอ็น ตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม ถึง 12 มีนาคม ค.ศ. 2016 ในวันศุกร์และวันเสาร์ เวลา 20:30 น. (เวลามาตรฐานเกาหลี) จำนวน 16 ตอน
ซีรีส์เรื่องนี้ได้รับเสียงชื่นชมอย่างกว้างขวางจากผู้ชมและนักวิจารณ์ทั้งในด้านเรื่องราวและการแสดง นอกจากนี้ยังเป็นหนึ่งในละครเกาหลีที่มีเรตติ้งสูงสุดในประวัติศาสตร์เคเบิลทีวีด้วยจำนวนผู้ชมสูงสุดที่ 12.544%
โครงเรื่อง
นักวิเคราะห์พฤติกรรมอาชญากร พัก แฮ-ย็อง (อี เจ-ฮุน) ไขคดีลักพาตัวที่เกี่ยวข้องกับผู้ร้ายที่หายตัวไปหลังจากเกิดอาชญากรรมด้วยเครื่องรับส่งวิทยุลึกลับที่เขาหยิบขึ้นมา ความสำเร็จของคดีนี้ก่อให้เกิดการจัดตั้งทีมไขคดีที่ยังปิดไม่ลงที่นำโดยสายสืบ ชา ซู-ฮย็อน (คิม ฮเย-ซู) ซึ่งได้ค้นหาที่ปรึกษาที่หายไปนานของเธอคือสายสืบ อี แจ-ฮัน (โช จิน-อุง) ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา ด้วยความช่วยเหลือจากแจ-ฮัน ผู้ที่อยู่อีกด้านของเครื่องรับส่งวิทยุ แฮ-ย็องสามารถไขคดีอื่น ๆ ที่ยังปิดไม่ลง ในขณะที่เขายังช่วยแจ-ฮันไขคดีอื่น ๆ อีกด้วย
ผลตอบรับ
เมื่อออกอากาศตอนแรก ซีรีส์เรื่องนี้ได้รับความสนใจจากการสานต่อคดีที่เกิดขึ้นจริงในโครงเรื่องและได้รับเรทติ้งสูง ด้วยเรทติ้งตอนจบที่ 12.54% เป็นหนึ่งในละครเกาหลีที่มีเรทติ้งสูงสุดในประวัติศาสตร์เคเบิลทีวี
พอล เบ็ตตานีย์
พอล เบ็ตตานีย์ (Paul Bettany) (เกิด 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2514) เป็นนักแสดงชาวอังกฤษ-อเมริกัน เขาเป็นที่รู้จักจากบทบาทของเขาในฐานะ J.A.R.V.I.S. และ Vision ในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล เรื่อง Iron Man (2008), Iron Man 2 (2010), The Avengers (2012), Iron Man 3 (2013), Avengers: Age of Ultron (2015), Captain America: Civil War (2016) ) และ Avengers: Infinity War (2018) รวมถึงในรายการ Disney+ เรื่อง WandaVision (2021) ที่กำลังฉาย เขาได้รับความสนใจจากผู้ชมกระแสหลักเป็นครั้งแรกเมื่อเขาปรากฏตัวในภาพยนตร์อังกฤษเรื่อง Gangster No.1 (2000) และภาพยนตร์เรื่อง A Knight's Tale ของผู้กำกับ Brian Helgeland (2001) เขาเคยปรากฏตัวในภาพยนตร์หลายเรื่องเช่น A Beautiful Mind (2001), Master and Commander: The Far Side of the World (2003), Dogville (2003), Wimbledon (2004), The Da Vinci Code ( 2549), Margin Call (2011) และ Solo: A Star Wars Story (2018) เขากำลังรับบทอเล็กซานเดอร์ นิกซ์ในภาพยนตร์เรื่องใหม่เกี่ยวกับเรื่องอื้อฉาว Cambridge Analytica
เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลหลายรางวัลรวมถึงรางวัล BAFTA สาขานักแสดงชายยอดเยี่ยมในบทบาทสนับสนุนและรางวัล Screen Actors Guild Award สาขาการแสดงดีเด่นโดยนักแสดงในภาพยนตร์ เบ็ตตานีย์แต่งงานกับเจนนิเฟอร์ คอนเนลลีนักแสดงชาวอเมริกันซึ่งเขามีลูกสองคน
วอลเลย์บอลชายชิงแชมป์เอเชีย 2021
วอลเลย์บอลชายชิงแชมป์เอเชีย 2021 (2021 Asian Men's Volleyball Championship) จะเป็นการแข่งขันครั้งที่ 21 ของวอลเลย์บอลชายชิงแชมป์เอเชีย จัดขึ้นโดยสมาพันธ์วอลเลย์บอลเอเชีย ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นที่ชิบะและฟูนาบาชิ ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 12 ถึง 19 กันยายน ค.ศ. 2021 การแข่งขันนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของการคัดเลือกตัวแทนทวีปเอเชียเข้าแข่งขันวอลเลย์บอลชายชิงแชมป์โลก 2022 โดยทีมชนะเลิศและทีมรองชนะเลิศจะผ่านเข้าสู่การคัดเลือก
การคัดเลือก
ตามกฎของสมาพันธ์จะมีทีมเข้าร่วมแข่งขันสูงสุด 16 ทีม ในรายการแข่งขันของสมาพันธ์ซึ่งจะคัดเลือกดังนี้
ทีมที่ผ่านการคัดเลือก
* ขอถอนตัวออกจากการแข่งขัน
รอบคัดเลือกโซน
มีเพียงการแข่งขันรอบคัดเลือกโซนเอเชียกลางเท่านั้นที่จัดการแข่งขันขึ้นโดยมีทีมชาติศรีลังกาและทีมชาติอุซเบกิสถานที่เข้าร่วมแข่งขัน ทีมชาติศรีลังกาเป็นทีมที่ผ่านเข้ารอบคัดเลือกสำหรับวอลเลย์บอลชายชิงแชมป์เอเชีย เดิมทีมชาติศรีลังกาผ่านการคัดเลือกแต่ถอนตัวเนื่องจากผู้เล่นมีผลตรวจโควิด-19 เป็นบวก ทำให้ทีมชาติอุซเบกิสถาน้เข้าแข่งขันแทนทีมชาติศรีลังกาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2021
การแบ่งกลุ่ม
การจับสลากแบ่งกลุ่มทีมวางจะได้รับการจัดวางให้อยู่ในแถวแรกและแถวที่ 2 โดยใช้วิธีสลับฟันปลาจากอันดับการแข่งขันครั้งที่แล้ว สมาพันธ์สงวนสิทธิ์ให้เจ้าภาพอยู่ในกลุ่มเอโดยไม่คำนึงถึงอันดับการแข่งขันครั้งที่แล้ว ส่วนทีมที่ไม่ได้เป็นทีมวางจะทำการจับฉลากที่กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย ในวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 โดยตัวเลขในวงเล็บเป็นลำดับจากการแข่งขันครั้งที่แล้ว ยกเว้นเจ้าภาพอันดับที่ 3
''* เข้าแข่งขันแทน  ที่ขอถอนตัวออกการแข่งขันในเดือนสิงหาคม 2021 หลังจากการจับสลากแบ่งกลุ่ม
อันดับการแข่งขัน
<section begin=WCQ />
นายกรัฐมนตรีตุรกี
นายกรัฐมนตรีตุรกี (Türkiye başbakanı) เป็นหัวหน้ารัฐบาลของประเทศตุรกี โดยนายกรัฐมนตรีเป็นผู้นำของการเมืองแบบผสมผสานและเป็นหัวหน้าคณะรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันที่ดำรงตำแหน่ง คือ บีนาลี ยึลดือรึม สังกัดพรรคความยุติธรรมและการพัฒนา (AKP) เขาเริ่มดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 มาจนถึงปัจจุบัน
ในจักรวรรดิออตโตมัน (Ottoman Empire) นายกรัฐมนตรีคือ "สุลต่านแห่งออตโตมัน" ที่ดำรงตำแหน่งมหาเสนาบดี (Grand Viziers) โดยมหาเสนาบดี (Grand Viziers) มีบทบาทหน้าที่เหมือนยุโรปตะวันตกร่วมสมัยที่มีการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ หลังจากนั้น ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งออตโตมันฉบับปี 1876 ได้ระบุให้รัฐสภามีอำนาจแต่งตั้งและควบคุมนายกรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีจะทำการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี
ปัจจุบันตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตุรกีได้ถูกยุบลงหลังจากเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง <!--
นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐตุรกี (1923–ปัจจุบัน)
{{legend|#E6E6AA|Denotes Acting Prime Minister}}
-->
ซิกฟรีด
ซิกฟรีด (Siegfried) เป็นชื่อภาษาเยอรมันที่นิยมตั้งให้กับผู้ชาย อาจหมายถึง
Zygfryd
1000000000000
1000000000000 (ล้านล้าน) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 999999999999 (เก้าแสนเก้าหมื่นเก้าพันเก้าร้อยเก้าสิบเก้าล้านเก้าแสนเก้าหมื่นเก้าพันเก้าร้อยเก้าสิบเก้า) และอยู่ก่อนหน้า 1000000000001 (ล้านล้านเอ็ด)
หม้อข้าวหม้อแกงลิง
บทความนี้เป็นบทความสำหรับชื่อวงศ์ และสกุล
รูปร่างลักษณะและหน้าที่
หม้อข้าวหม้อแกงลิงเป็นไม้เลื้อย มีระบบรากที่ตื้นและสั้น สามารถสูงได้หลายเมตร ลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตรหรืออาจหนากว่านั้นในบางชนิด เช่น N. bicalcarata เป็นต้น จากลำต้นไปยังก้านใบที่มีลักษณะใบคล้ายกับสกุลส้ม ยาวไปจนสุดเป็นสายดิ่งซึ่งบางสายพันธุ์ใช้เป็นมือจับยึดเกี่ยว แล้วจบลงที่หม้อซึ่งเป็นใบแท้แปรสภาพมา หม้อเริ่มแรกจะมีขนาดเล็กและค่อยๆ โตขึ้นอย่างช้าๆ จนเป็นกับดักทรงกลมหรือรูปหลอด
ภายในหม้อจะบรรจุไปด้วยของเหลวที่พืชสร้างขึ้น อาจมีลักษณะเป็นน้ำหรือน้ำเชื่อม ใช้สำหรับให้เหยื่อจมน้ำตาย จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าในหม้อข้าวหม้อแกงลิงหลายชนิด ของเหลวจะบรรจุไปด้วยสารเหนียวที่ถูกผสมขึ้นเป็นสำคัญ เพื่อใช้ย่อยแมลงที่ตกลงไปในหม้อ ความสามารถของของเหลวที่ใช้ดักจะลดลง เมื่อถูกทำให้เจือจางโดยน้ำซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ในสภาพแวดล้อมที่เปียกชื้นซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของพืชสกุลนี้