cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ปฐมจุลจอมเกล้า
การพระราชทาน
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้ามีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประธานของเครื่องอิสริยาภรณ์ รวมทั้งทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะพระราชทานแก่ผู้ที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรและเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ได้ ปัจจุบัน เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า แบ่งออกสำหรับพระราชทานฝ่ายหน้าจำนวน 30 สำรับ และฝ่ายในจำนวน 20 สำรับ นอกจากนี้ ยังสามารถพระราชทานแก่เจ้านายหรือผู้มีเกียรติจากต่างประเทศซึ่งไม่นับรวมกับจำนวนดังกล่าว
ผู้ได้รับพระราชทานปฐมจุลจอมเกล้าจะได้รับใบประกาศนียบัตรทรงลงพระปรมาภิไธยและประทับพระราชลัญจกร อย่างไรก็ตาม เมื่อผู้ได้รับพระราชทานปฐมจุลจอมเกล้าวายชนม์ลง ผู้รับมรดกจะต้องส่งเครื่องราชอิรสริยาภรณ์คืนภายใน 30 วัน ถ้าส่งคืนไม่ได้กองมรดกจะต้องรับผิดชอบ ส่วนกรณีผู้ได้รับพระราชทานปฐมจุลจอมเกล้าได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลจุลจอมเกล้าในชั้นที่สูงขึ้นหรือทรงเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ถ้าผู้รับพระราชทานไม่สามารถส่งคืนได้ ต้องชดใช้ราคาสำหรับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น สำหรับฝ่ายหน้าต้องชดใช้เป็นจำนวนเงิน 3,073,630 บาท และฝ่ายใน 1,273,826 บาท
รายพระนามและรายนามผู้ได้รับพระราชทาน
ปัจจุบัน ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า ประกอบด้วยพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ทั้งฝ่ายหน้าและฝ่ายใน เช่น
อ้างอิง
www.ohrm.au.edu/PDF/2014/Ratchakitcha_131_185_19092557.pdf
ราชกิจจานุเบกษา ประกาศ : เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า
ธนิตย์ จิตนุกูล
ธนิตย์ จิตนุกูล (ชื่อเล่น: ปื๊ด; เกิด 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 ที่จังหวัดสงขลา) ผู้กำกับภาพยนตร์ ผู้อำนวยการสร้าง นักเขียนบทภาพยนตร์ไทย มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์ไทย เรื่อง บางระจัน ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2543 นายกสมาคมผู้กำกับภาพยนตร์ไทยปี พ.ศ. 2561-2563
ธนิตย์ จิตนุกูล จบการศึกษาจากโรงเรียนช่างกลสยาม เริ่มงานในวงการภาพยนตร์จากการเป็นช่างเขียนโปสเตอร์ กำกับภาพยนตร์เรื่อง ซึมน้อยหน่อย กะล่อนมากหน่อย ในปี พ.ศ. 2528 คู่กับ อดิเรก วัฏลีลา (อังเคิล) เป็นภาพยนตร์แนววัยรุ่นที่ประสบความสำเร็จ
ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2 ฤดูกาล 2556
ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 หรือที่รู้จักในชื่อ เอไอเอส ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 ประจำฤดูกาล 2556 เป็นการแข่งขันฟุตบอลลีกระดับที่ 3 ของประเทศไทย โดยจัดแบ่งการแข่งขันเป็น 6 ลีกตามภูมิภาค เพื่อความสะดวกในการเดินทางแข่งขันของแต่ละสโมสร และเป็นการกระจายการแข่งขันฟุตบอลไปทั่วประเทศ โดยจะคัดเลือกทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศของแต่ละภูมิภาค เพื่อให้ได้ 12 สโมสร มาแข่งในระบบลีกอีกครั้ง โดยอันดับที่ 1-4 จะได้เลื่อนชั้นไปสู่ ไทยลีกดิวิชั่น 1
ตารางคะแนน
แก้ไขล่าสุด วันอาทิตย์ที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2556
แก้ไขล่าสุด วันพุธที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2556
ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 รอบ แชมเปี้ยนส์ ลีก
ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2 รอบแชมเปี้ยนส์ ลีก โดยจะคัดเลือกทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศของแต่ละภูมิภาคเป็น 10 ทีม รวมกับทีมอันดับ 3 ของทุกภูมิภาคที่มีคะแนนสูงสุดอีก 2 ทีม เพื่อให้ได้ 12 สโมสร และ แบ่งการแข่งขันเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 6 ทีม และคัดเอาที่1และ2ของแต่ละกลุ่มรวม 4 ทีม เพื่อได้เลื่อนชั้นไปสู่ดิวิชัน 1
สโมสร กลุ่ม A
ดูเพิ่มเติม ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2556 รอบ แชมเปี้ยนส์ ลีก กลุ่ม A
ตารางคะแนน กลุ่ม A
แก้ไขล่าสุด วันอาทิตย์ที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2556
สโมสร กลุ่ม B
ดูเพิ่มเติม ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2556 รอบ แชมเปี้ยนส์ ลีก กลุ่ม B
ตารางคะแนน กลุ่ม B
แก้ไขล่าสุด วันเสาร์ที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2556
รอบชิงอันดับที่ 3
โดยจะนับกฏอะเวย์โกล หากยังไม่มีผู้ชนะจะต่อเวลาพิเศษและตัดสินหาผู้ชนะด้วยการดวลจุดโทษ
รอบชิงชนะเลิศ
โดยจะนับกฏอะเวย์โกล หากยังไม่มีผู้ชนะจะต่อเวลาพิเศษและตัดสินหาผู้ชนะด้วยการดวลจุดโทษ
รายชื่อแมงมุมที่ใกล้สูญพันธุ์
ชนิดใกล้สูญพันธุ์คือ "ชนิดที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เนื่องจากกิจกรรมของมนุษย์, การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ, การเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนผู้ล่ากับเหยื่อ ฯลฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อได้รับการกำหนดอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานของรัฐ เช่น องค์การบริหารปลาและสัตว์ป่าแห่งสหรัฐ" ส่วนแมงมุมเป็นสมาชิกของอันดับอารัคเน (Araneae) ซึ่งเป็นหนึ่งในอันดับจำนวนมากในชั้นแมง ซึ่งหมายความว่ามันมีร่างกายที่ประกอบด้วยสองส่วน ได้แก่ เซฟาโลทอแรกซ์ และท้อง รวมถึงแปดขา แมงมุมทั้งหมดเป็นผู้ล่าเหยื่อที่กินแมลง รวมถึงชนิดขนาดใหญ่บางสายพันธุ์ โดยสามารถจับสัตว์เลื้อยคลาน, นก และสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำขนาดเล็กได้ (เลวี และเลวี, ค.ศ. 2002) จนกระทั่งเมื่อไม่นานนี แมลงและแมงยังไม่ได้รับการพิจารณาให้รวมไว้ในรายชื่อสัตว์ที่ถูกคุกคามและใกล้สูญพันธุ์ จนกระทั่ง ค.ศ. 1994 สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังส่วนใหญ่ได้รับการยอมรับว่ามีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เหมือนพรรณสัตว์ประจำถิ่นอื่น ๆ ด้วยเหตุนี้ จึงมีเพียงไม่กี่ชนิดของแมงมุมที่ถูกคุกคามหรือใกล้สูญพันธุ์ และแมงมุมจำนวนมากถูกจัดอยู่ในประเภท "ไม่ทราบแน่ชัด"
ชนิดใกล้สูญพันธุ์
ในขณะที่บางองค์กรเห็นพ้องกันว่าแมงมุมชนิดใดที่ใกล้สูญพันธุ์หรือถูกคุกคาม แต่มีบางสปีชีส์ที่ระบุไว้ทั่วไปมีรายชื่ออยู่ด้านล่าง
แมงมุมมอสสปรูซ-เฟอร์ (Microhexura montivaga)
แมงมุมมอสสปรูซ-เฟอร์ ได้รับการขึ้นทะเบียนโดยรัฐบาลกลางในฐานะใกล้สูญพันธุ์ภายใต้รัฐบัญญัติสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธุ์ ค.ศ. 1973 แมงมุมตัวนี้มีลักษณะคล้ายกับ "แมงมุมทารันทูลา" ตัวเล็ก ๆ โดยตัวเต็มวัยมีขนาดเพียง 14.3 ถึง 3.8 มิลลิเมตร สปีชีส์นี้โดยเฉพาะอาศัยอยู่ในป่าสูงทางตะวันตกชองรัฐนอร์ทแคโรไลนา และทางตะวันออกของรัฐเทนเนสซี สายพันธุ์นี้เสี่ยงต่อการทำให้แห้ง ทำให้มันมาอาศัยในบริเวณที่ร่มชื้น เช่น มอสที่มีร่มเงา แมงมุมดังกล่าวสร้างใยรูปทรงท่อระหว่างตะไคร่น้ำกับหินหรือต้นเฟอร์ (หน่วยบริการปลาและสัตว์ป่า, ค.ศ. 1995) จึงเป็นที่มาของชื่อสายพันธุ์
แมงมุมหมาป่าถ้ำคาไว (Adelocosa anops)
แมงมุมหมาป่าถ้ำคาไวมีเฉพาะในคาไว รัฐฮาวาย ใน ค.ศ. 2006 สปีชีส์นี้สามารถพบได้ในถ้ำเดียวบนเกาะ และพบเพียง 16 ถึง 28 ตัวเท่านั้น แมงมุมหมาป่าถ้ำคาไวมีอัตราการสืบพันธุ์ต่ำเมื่อเทียบกับแมงมุมสายพันธุ์อื่น ๆ และเนื่องจากข้อจำกัดด้านที่อยู่อาศัย ทำให้มันเข้าถึงแหล่งอาหารได้น้อย (หน่วยบริการปลาและสัตว์ป่า, ค.ศ. 2006) แมงมุมชนิดนี้เป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในถ้ำที่ขนาดใหญ่ที่สุด โดยวัดได้ถึง 8 เซนติเมตร เพราะมันใช้ชีวิตอยู่ในความมืดของถ้ำ แมงมุมชนิดนี้จึงไม่จำเป็นต้องมองเห็น ดังนั้นจึงไม่มีตา (คราจิก ค.ศ. 2001)
กาติโป (Latrodectus katipo)
แมงมุมกาติโปเกี่ยวข้องกับแมงมุมหลังแดงของออสเตรเลีย และแมงมุมแม่ม่ายอื่น ๆ แมงมุมชนิดนี้สามารถพบได้ในประเทศนิวซีแลนด์ตามโพรงหรือต้นไม้ ชื่อนี้มีความหมายว่า "เหล็กในของสัตว์กลางคืน" ในภาษามาวรีพื้นเมือง สปีชีส์นี้ถูกระบุว่าใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากการสูญเสียแหล่งที่อยู่อาศัย เช่นเดียวกับการนำแมงมุมที่ไม่ใช่พื้นเมืองเข้ามา โดยคาดว่ามีแมงมุมพวกนี้เพียงไม่กี่พันตัวเท่านั้นที่ยังคงอยู่ในป่า
สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เป็นสปีชีส์หนึ่งที่ระบุโดยองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติว่ามีแนวโน้มจะใกล้สูญพันธุ์ เว้นแต่การอยู่รอดจากสถานการณ์ที่คุกคามและการสืบพันธุ์จะดีขึ้น
แมงมุมถ้ำดอลลอฟ (Meta dolloff)
แม้ว่าแมงมุมจะไม่ถูกระบุว่าใกล้สูญพันธุ์ แต่แมงมุมตัวนี้ถือว่าเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ มันมีขนาดใหญ่กว่าแมงมุมมอสสปรูซ-เฟอร์ มาก แมงมุมชนิดนี้มีขนาดตั้งแต่ 10 ถึง 15 มิลลิเมตร สายพันธุ์นี้สร้างใยรูปทรงลูกกลมขนาดใหญ่ที่ทางเข้าถ้ำ และใน ค.ศ. 2001 พบได้เฉพาะในถ้ำที่ตั้งอยู่ในซันตากรุซ รัฐแคลิฟอร์เนีย (ยูบิก, ค.ศ. 2001)
แมงมุมอุ้มไข่ลอยน้ำยักษ์ (Dolomedes plantarius)
แมงมุมอุ้มไข่ลอยน้ำยักษ์เป็นสายพันธุ์ที่ลดลงและถูกระบุว่ามีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ มันมีอยู่ทั่วยุโรป แต่การไม่มีบันทึก ทำให้การประเมินชนิดพันธุ์ทำได้ยาก ในสหราชอาณาจักร กลุ่มแมงมุมนี้ที่รู้จักเพียงสามกลุ่ม กลุ่มหนึ่งคงที่, กลุ่มหนึ่งถูกคุกคาม และอีกกลุ่มหนึ่งไม่ได้รับการประเมิน แมงมุมชนิดนี้เป็นสปีชีส์ที่มีพฤติกรรมชอบอาศัยอยู่ในน้ำและการพึ่งพาน้ำอาจทำให้จำนวนกลุ่มแมงมุมนี้ลดลง ข้อมูลเกี่ยวกับแมงมุมอุ้มไข่ลอยน้ำยักษ์เป็นข้อมูลล่าสุด และเนื่องจากไม่มีประวัติการ จึงไม่สามารถวัดระดับการลดลงได้อย่างแม่นยำ (สมิธ, ค.ศ. 2000)
ครามม้ง
ครามม้ง  เป็นพืชในสกุลคราม เป็นไม้พุ่ม กิ่งอ่อนมีขนรูปตัว T แขนยาวเท่ากัน ขนสั้นนุ่ม ใบประกอบแบบขนนก ช่อดอกยาว มีขน กลีบดอกสีชมพู ฝักเหยียดตรง พบในอินเดียและพม่า ในไทยพบทางภาคเหนือ
โอห์ม
โอห์ม (ohm; สัญลักษณ์ : Ω) เป็นหน่วยเอสไอ (SI) ของค่าอิมพีแดนซ์ทางไฟฟ้า ในกรณีของกระแสสลับ หรือค่าความต้านทานไฟฟ้า ในกรณีของกระแสตรง ตั้งชื่อตามเกออร์ค ซีม็อน โอห์ม นักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน
นิยาม
โอห์ม เป็นค่าความต้านทานที่ก่อให้เกิดความต่างศักย์ค่า 1 โวลต์ เมื่อกระแส 1 แอมแปร์ไหลผ่าน
โดยหน่วยอนุพัทธ์ที่เพิ่มเติมมา คือ โวลต์ (V), แอมแปร์ (A), ซีเมนส์ (S), วัตต์ (W), วินาที (s), ฟารัด (F), เฮนรี (H), จูล (J), คูลอมบ์ (C), กิโลกรัม (kg) และ เมตร (m)
ที่มา
นักฟิสิกส์ชาวเยอรมันได้ค้นพบความสัมพันธ์ระหว่างแรงดันไฟฟ้ากับกระแสไฟฟ้าในตัวนำโลหะ โดยแสดงไว้เป็นกฎความสัมพันธ์เรียกว่า "กฎของโอห์ม"
หน่วยดังกล่าวถูกเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกว่า "โอห์ม" โดยชาลส์ ทิลสตัน ไบรต์ และแลทิเมอร์ คลาร์ก เมื่อ ค.ศ. 1861 โดยในบันทึกเมื่อ ค.ศ. 1864 เขียนเป็น "ohmad" ครั้นเมื่อ ค.ศ. 1872 สมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ของอังกฤษได้เพิ่มโอห์มเข้ามาในระบบหน่วยวัดเซนติเมตร–กรัม–วินาที และมีการใช้โอห์มที่สมาคมปรับปรุงขึ้นใหม่ในหน่วยเอสไอเมื่อ ค.ศ. 1946
คำอธิบาย
นิยามจากกฎของโอห์ม อุปกรณ์จะมีมีค่าความต้านทาน 1 โอห์ม หากแรงดันไฟฟ้า 1 โวลต์ ก่อให้เกิดกระแส 1 แอมแปร์ไหลผ่าน (R = V/I) ในขณะเดียวกัน อุปกรณ์ที่มีกำลัง 1 วัตต์ โดยมีกระแส 1 แอมแปร์ไหลผ่าน ก็จะมีค่าความต้านทาน 1 โอห์ม (R = P / I2).
นักบวชฆ่าไม่ต้องบวช
นักบวชฆ่าไม่ต้องบวช เป็นภาพยนตร์แอกชั่นบันเทิงคดีวิทยาศาสตร์แนวดิสโทเปียจากประเทศสหรัฐอเมริกา ออกฉายปี ค.ศ. 2000 เขียนบทและกำกับโดย Kurt Wimmer นำแสดงโดย Christian Bale, Emily Watson และ Taye Diggs
ชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์
ชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์ (an lucht siúil, Irish Traveller, “Traveller” มิได้แปลว่า “คนเดินทาง” ตามความหมายที่เข้าใจกัน) บางครั้งเรียกเป็น Pavees หรือ Mincéirs (Shelta: Rilantu Mincéirí) เป็นกลุ่มชาติพันธ์ุ-วัฒนธรรมพื้นเมืองดั้งเดิมที่เดินทางไปมา ซึ่งมีต้นกำเนิดในไอร์แลนด์
ส่วนใหญ่พูดภาษาอังกฤษ แม้ว่ามีหลายคนที่สามารถพูด Shelta ภาษาที่ผสมระหว่างภาษาอังกฤษกับภาษาไอริช ประชากรชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์ส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ซึ่งเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากที่สุดในประเทศไอร์แลนด์ กลุ่มนี้เป็นหนึ่งในหลายกลุ่มที่ระบุตนเองเป็น "Travellers" กลุ่มที่เกี่ยวข้องได้แก่ ชนร่อนเร่ชาวสกอตกับชนร่อนเร่ชาวอังกฤษ
พวกเขามักถูกเรียกแบบผิด ๆ เป็น "ยิปซี" แต่ชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องทางพันธุกรรมกับชาวโรมานีที่มีต้นกำเนิดจากกลุ่มชนอินโด-อารยัน การวิเคราะห์ทางพันธุกรรมได้แสดงให้เห็นว่า ชนร่อนเร่มีเชื้อชาติไอริช และอาจแยกจากประชากรไอริชที่ตั้งถิ่นฐานในคริสต์ทศวรรษ 1600 น่าจะในช่วงการพิชิตไอร์แลนด์ของครอมเวลล์ ความโดดเดี่ยวทางวัฒนธรรมเป็นเวลาหลายศตวรรษทำให้ชนร่อนเร่มีความแตกต่างทางพันธุกรรมจากชาวไอริชที่ตั้งถิ่นฐาน
ชุมชนชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์สามารถพบได้ในประเทศไอร์แลนด์ สหราชอาณาจักร สหรัฐ และแคนาดา ณ ค.ศ. 2016 มีประชากรกลุ่มนี้ในไอร์แลนด์ถึง 32,302 คน เทียบเท่าร้อยละ 0.7 ของประชากรของประเทศ มีการประมาณการเกี่ยวกับขนาดของประชากรทั้งหมดของผู้ที่มีเชื้อสายชนร่อนเร่ที่แตกต่างกัน เนื่องจากผู้สืบเชื้อสายชนร่อนเร่จำนวนมากไม่ได้ประกาศตนว่าเป็นชนร่อนเร่ โดยในสหราชอาณาจักรเพียงแห่งเดียวเชื่อว่ามีชนร่อนเร่สูงถึง 300,000 คน
การเรียกชื่อ
ชนร่อนเร่เรียกตนเองในภาษา Gammon ว่า minkiers หรือในภาษาไอริชว่า an lucht siúil ("ผู้เดิน")
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ (3 มีนาคม พ.ศ. 2426 – 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 43 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระองค์ที่ 4 ในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นสมเด็จพระอนุชาธิราชในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นสมเด็จพระเชษฐาธิราชในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงเข้าศึกษาในโรงเรียนนายร้อยมหาดเล็กตามพระราชประสงค์ของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย หลังจากสำเร็จการศึกษา ทรงรับราชการทหารเป็นเสนาธิการทหารบก โดยทรงริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการทหารบก ทรงเป็นผู้วางรากฐานการบินในเมืองไทย
ในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 เกิดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งขึ้น มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนพระยศจากนายพลเอกเป็นจอมพล และทรงเป็นผู้ที่จัดส่งทหารอาสาเข้าทำการรบในสงครามครั้งนั้น ต่อมาเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463 พระองค์เสด็จทิวงคตด้วยพระโรคพระปับผาสะ ขณะเสด็จไปประทับพักผ่อนพระวรกายที่สิงคโปร์ สิริพระชนมายุ 37 พรรษา
พระประวัติ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ประสูติในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2425 (ปฏิทินสากลคือ พ.ศ. 2426) เป็นองค์ต้นราชสกุล "จักรพงษ์" พระราชโอรสพระองค์ที่ 43 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระองค์ที่ 4 ในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และทรงเป็นสมเด็จพระอนุชาธิราช ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงเข้าศึกษาในโรงเรียนนายร้อยมหาดเล็กตามพระราชประสงค์ของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย หลังจากสำเร็จการศึกษา ทรงรับราชการทหารเป็นเสนาธิการทหารบก โดยทรงริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการทหารบก ทรงเป็นผู้วางรากฐานการบินในเมืองไทย
พระองค์มีพระโสทรภราดา 8 พระองค์ คือ
การศึกษา
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถและยังทรงพระเยาว์ได้ทรงศึกษาวิชาหนังสือไทยกับพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) และขุนบำนาญวรวัฒน์ (สิงโต) ในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาเมื่อมีการจัดตั้งโรงเรียนราชกุมารในพระบรมมหาราชวังแล้ว จึงทรงศึกษาต่อที่นี้ทั้งวิชาภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยมีครูสอนภาษาอังกฤษคือ นายวุลสเลย์ ลูวีส และนายเยคอล พิลด์เยมส์ เมื่อพระองค์มีพระชนม์ได้ 9 พรรษา ได้ทรงสถาปนาพระอิสริยยศเป็น กรมขุนพิษณุโลกประชานารถ เมื่อมีพระชนมายุได้ 14 พรรษา ได้เสด็จไปทรงศึกษาในประเทศอังกฤษเพื่อเล่าเรียนภาษาอังกฤษ ทั้งขนบธรรมเนียม ประเพณีของคนอังกฤษและชาวยุโรปชั้นสูง ในปี พ.ศ. 2439
ในปี พ.ศ. 2440 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก ก็ได้เสด็จไปเยี่ยมจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย ซึ่งเป็นพระสหายของพระองค์ จักรพรรดินิโคลัสที่ 2 ครั้งยังทรงเป็นมกุฎราชกุมารได้เคยเสด็จเมืองไทยเมื่อวันที่ 20-24 มีนาคม พ.ศ. 2433 และทางราชสำนักไทยได้ถวายการต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่ จนจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 ทรงพอพระทัยอย่างสูงสุด ต่อมาได้เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซียแล้ว จักรพรรดินิโคลัส จึงได้ทรงชักชวนให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่งพระราชโอรสไปศึกษาที่ประเทศรัสเซีย ซึ่งพระองค์ยินดีที่จะอุปการะเสมือนพระญาติวงศ์แห่งพระราชวงศ์โรมานอฟด้วยผู้หนึ่ง ดังนั้นในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2441 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงมีพระราชกระแสรับสั่งให้ส่งสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษภูวนาถ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ ซึ่งขณะนั้นทรงศึกษาอยู่ในประเทศอังกฤษอยู่แล้ว ให้เข้าศึกษาในโรงเรียนนายร้อยมหาดเล็กตามพระราชประสงค์ของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซียต่อไป
สมเด็จเจ้าฟ้าชายจักรพงษภูวนารถ หรือ "ทูลกระหม่อมเล็ก" ทรงเข้าศึกษาวิชาการทหารที่โรงเรียนนายร้อยมหาดเล็ก Corps de Pages ประเทศรัสเซีย เมื่อพระชนมพรรษา 16 ปี ในการไปศึกษาของพระองค์ในประเทศรัสเซียคราวนั้น มีผู้ตามเสด็จไปร่วมเรียนด้วยคือ นายพุ่ม สาคร นักเรียนทุนเล่าเรียนหลวงที่สอบชิงทุนได้เป็นครั้งแรก นายพุ่ม สาคร โดยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้นายพุ่มฯ เข้ารับการศึกษาร่วมกับพระราชโอรสด้วย ทั้งนี้ก็ด้วยพระบรมราโชบายเพื่อต้องการให้พระราชโอรสได้มีคู่แข่ง ก่อให้เกิดขัตติยะมานะพยายามเล่าเรียนอย่างเข้มแข็งยิ่งขึ้น โดยจักรพรรดินิโคลัส ได้รับสั่งให้พลตรี เคาน์ต เค็ลแลร์ ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยมหาดเล็ก และนายร้อยเอกวัลเดมาร์ฆรูลอฟฟ์ นายทหารม้ารักษาพระองค์ เป็นผู้ดูแลแทนพระองค์อย่างกวดขัน
ครั้นในปี พ.ศ. 2442 พระองค์ได้เสด็จกลับมาเยี่ยมประเทศไทยเป็นครั้งแรก ต่อมาพระองค์เสด็จกลับไปศึกษาต่อยังประเทศรัสเซียในปี พ.ศ. 2443 จนถึงปี พ.ศ. 2445 ซึ่งเป็นปีสุดท้ายของพระองค์ แล้วด้วยพระวิริยะอุตสาหะ ผลการสอบของพระองค์ในโรงเรียนนายร้อยฯ ปรากฏว่าพระองค์ทรงสอบไล่ได้ที่ 1 นายพุ่มสอบได้เป็นที่ 2 ยิ่งกว่านั้นผลการสอบของพระองค์ในโรงเรียนนายร้อยมหาดเล็กในราชสำนักกรุงรุสเซีย ทรงทำคะแนนได้สูงสุดเป็นประวัติการณ์ของโรงเรียน ดังนั้นพระนามของพระองค์จึงได้ถูกจารึกไว้บนแผ่นศิลาอ่อนของโรงเรียน ในเวลาต่อมา ทั้งพระองค์ฯ และนายพุ่มได้รับการบรรจุเป็นนายทหารม้าประจำกรมทหารม้าฮุสซาร์ของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 ในปีนั้นเอง
เมื่อทรงสำเร็จการศึกษา ได้เสด็จกลับมาเยี่ยมประเทศไทยอีกครั้งในปี พ.ศ. 2446 พร้อมกันนั้นพระองค์ได้รับพระราชทานเลื่อนยศเป็นนายร้อยเอกในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2446 และในปีเดียวกันนั้นเองก็ได้เสด็จกลับเพื่อการศึกษาชั้นสูงต่อไป เข้าประจำโรงเรียนนายทหารฝ่ายเสนาธิการเป็นเวลา 2 ปี พร้อมกับนายพุ่ม พระสหายจนถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2448 ปรากฏว่าพระองค์ฯ ทรงสอบได้เป็นที่ 1 อีกครั้ง และจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 ทรงพอพระทัยยิ่ง ได้ทรงแต่งตั้งให้เป็น นายพันเอกพิเศษในกองทัพบกรัสเซียและเป็นนายทหารพิเศษในกรมทหารม้าฮุสซาร์ของสมเด็จพระจักรพรรดิ อีกทั้งยังพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์อันเดรย์ ชั้นสายสะพาย ซึ่งเป็นตราสูงสุดของประเทศรัสเซียสมัยนั้น รวมทั้งตราเซนต์วลาดิเมียร์อีกด้วย
การรับราชการในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
เมื่อเสด็จกลับประเทศไทย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทรงดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ โดยได้รับพระราชทานพระยศนายพันเอกเมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2449 และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ทรงดำรงตำแหน่งองคมนตรี พระองค์ได้ทรงเริ่มจัดการงานต่าง ๆ ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเยี่ยงอารยประเทศ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนพระยศสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถจากนายพันเอกเป็นนายพลตรี เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2451 และต่อมาในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2452 พระองค์ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้รั้งหน้าที่ เสนาธิการทหารบก และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เป็นเสนาธิการทหารบก อันเป็นตำแหน่งสำคัญในการรบทั้งในยามปกติและในยามสงคราม กับรั้งตำแหน่งเจ้ากรมยุทธศึกษาทหารบกอีกตำแหน่งหนึ่ง และทรงจัดการวาง แนวทางหลักสูตรการศึกษาโรงเรียนเสนาธิการและการคัดเลือกนายทหารที่มีคุณสมบัติอันเหมาะสมเข้ารับการศึกษา
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบรมชนกนาถได้เสด็จสวรรคตในวันที่ 23 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2453 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมารพระเชษฐาของพระองค์ เสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 แล้ว ก็ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนพระยศ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ เป็นนายพลโท เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ศกเดียวกัน
การรับราชการในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ทรงถือน้ำพระพิพัฒนสัตยาตั้งเป็นองคมนตรีในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2453
ครั้นเมื่อเสร็จสิ้นการจับกุมกบฏในปีนั้นแล้ว สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ได้เสด็จไปยังกรุงลอนดอนเพื่อเป็นผู้แทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักร โดยได้เสด็จพระราชดำเนินออกจากพระนครโดยเรือโดยสารสัญชาติฝรั่งเศสชื่อ โดใน ที่หน้า สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย เมื่อวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2454 โดยมี หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร เป็นผู้ตามเสด็จ นอกจากนั้นในระหว่างประทับอยู่ในยุโรป พระองค์ยังได้ปฏิบัติหน้าที่ราชการในการเชิญเจ้านายพระราชวงศ์ของเจ้าต่างประเทศในยุโรป เพื่อเสด็จมาในงานสมโภชพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระมงกฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งจะมีขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2454 โดยพระองค์และหม่อมเจ้าอมรทัตได้เสด็จกลับถึงพระนครด้วย เรือมกุฎราชกุมาร เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454 เวลา 10.30 น. ในการนี้โปรดเกล้าฯ พระราชทาน เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ และเจิมพระมหาสังข์แก่ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนพิศณุโลกประชานาถ ด้วย ครั้นวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454 สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนพิษณุโลกประชานาถ ก็ได้ทรงรับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าให้เลื่อนพระอิสริยยศจากกรมขุนพิษณุโลกประชานาถ เป็นกรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
เมื่องานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสร็จสิ้นไปได้ด้วยดี ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ เสด็จออกไปช่วยงานนี้ต่างพระองค์เป็นอย่างดีเยี่ยม ทั้งได้เสด็จเยี่ยมราชสำนักต่างประเทศอีกหลายแห่งและได้ทรงมอบให้ตรวจงานต่าง ๆ อีกหลายแห่ง อันจะเป็นประโยชน์แก่ราชการของประเทศไทย จึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เลื่อนสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ ขึ้นเป็นสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ากรมหลวง มีพระนามตามจารึกพระสุพรรณบัฏว่า “สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ นริศราชมหามกุฎวงศ์ จุฬาลงกรณ์นริจทร์ สยามพิชิตินวรางกูล สมบูรณพิสุทธิชาติ วิมโลภาสอุภัยปักษ์ อรรควรรัตนขัตตยราชกุมาร กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ สิงหนาม ได้ทรงศักดินา 50,000 ตามพระราชกำหนดอย่างสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้าต่างกรมในบรมราชตระกูลอันสูงศักดิ์ จงเจริญพระชนมายุ วรรณะ พละ ปฏิญาณ คุณสารสมบัติสรรพสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล วิบูลศุภผล สากลเกียรติยศอิสริยศักดิ์มโหฬารทุกประการ” และต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนพระยศจากพลโทเป็นพลเอก ในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน
พ.ศ. 2454 ขณะทรงดำรงตำแหน่งเสนาธิการทหารบก ทรงเห็นความจำเป็นที่ประเทศไทยจะต้องจัดหาอากาศยานไว้ป้องกันประเทศ จึงทรงดำริจัดตั้งกิจการการบินขึ้นเป็นแผนกหนึ่งของกองทัพบก ทรงจัดให้มีการคัดเลือกนายทหาร 3 นายไปศึกษาวิชาการบิน ณ ประเทศฝรั่งเศส จากนั้นกระทรวงกลาโหมได้สั่งซื้อเครื่องบินจากประเทศฝรั่งเศสมาด้วย จำนวน 8 เครื่อง จัดตั้งเป็นแผนกการบินที่สนามราชกรีฑาสโมสร (สนามม้าสระปทุม) อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของพลโท พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน
ต่อมา จอมพล สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ทรงย้ายที่ตั้งแผนกการบินมาที่อำเภอดอนเมืองตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2457 และทรงยกฐานะแผนกการบิน เป็นกองบินทหารบก ในวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2457
สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
ในปี พ.ศ. 2457 สงครามโลกครั้งที่หนึ่งอุบัติขึ้นในทวีปยุโรป พระองค์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นการณ์ไกล เพราะทรงศึกษาสังเกตการณ์เคลื่อนไหวของประเทศคู่สงครามอย่างใกล้ชิด และในที่สุดพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวก็ได้ทรงตัดสินพระทัยประกาศสงครามกับจักรวรรดิเยอรมนี หน้าที่ของเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ส่วนราชการในตำแหน่งเสนาธิการทหารบก ซึ่งต้องกระทำการสงครามร่วมกับประเทศฝ่ายสัมพันธมิตร เช่น การจัดกำลังทหารอาสาที่จะไปราชการสงครามยังทวีปยุโรป พระองค์ก็สามารถปฏิบัติหน้าที่ให้ลุล่วงไปเป็นตามที่พระองค์ทรงวางแผนการไว้เป็นอย่างดียิ่ง ได้ทำการจับกุมชาวเยอรมันและชนชาติที่เข้ากับเยอรมันและยึดทรัพย์สินเชลยศึกในพระนครก็เป็นไปโดยเรียบร้อย การส่งกำลังทหารไปทำราชการสงครามในคราวนั้นได้จัดเป็น 2 กอง คือกองบินทหารบก กองรถยนต์ทหารบกและหน่วยแพทย์อีก 1 หน่วย มีกำลังพลทั้งสิ้น 2,287 นายและในวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2460 ก็ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนพระยศจากพลเอกสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานารถเป็นจอมพล แต่แทนที่พระองค์จะทรงดีพระทัยเช่นบุคคลทั้งหลายกลับปรากฏว่าไม่สู้จะเต็มพระทัยเลย เพราะพระองค์ทรงเห็นไปอีกทัศนะหนึ่งว่า ยศอันสูงสุดนั้นได้รับโดยมิได้ออกไปทำการรบ ณ สมรภูมิใดเลย จะเป็นการง่ายเกินไปสำหรับการพระราชทานอิสริยยศจอมพล
หลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง พระองค์ทรงทำนุบำรุงส่งเสริมกิจการบิน ทั้งในกิจการทหารและกิจการพลเรือน ในปี พ.ศ. 2462 โปรดให้ทดลองใช้เครื่องบินนำถุงไปรษณีย์จากดอนเมืองไปจังหวัดจันทบุรี และในเวลาต่อมาได้ใช้กิจการบินทำการส่งเวชภัณฑ์และลำเลียง ผู้เจ็บป่วยทางอากาศ นับว่าพระองค์ทรงวางรากฐานแนวทางเสริมสร้างกำลังทางอากาศของประเทศไทยอย่างจริงจัง จนกระทั่งได้มาเป็นกองทัพอากาศในปัจจุบัน
ชีวิตในส่วนพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถนั้น หลังจากที่หม่อมคัทรินพระชายาได้เสด็จไปพักผ่อนเพื่อรักษาสุขภาพที่ประเทศญี่ปุ่นและแคนาดา หลังจากกลับมาพระองค์ก็ได้ทรงหย่าขาดจากกัน และในเวลาต่อมาพระองค์ก็ได้ทูลขอพระบรมราชานุญาตจะทำการสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงชวลิตโอภาสต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่พระองค์ก็ไม่ได้ทรงรับพระบรมราชานุญาต จึงทรงร่วมชีวิตกันเองโดยมิได้มีพิธีสมรส ด้วยเหตุเพราะขัดกับข้อบังคับสำหรับทหารบกที่พระองค์ทรงเป็นผู้ร่างเองว่า ต้องมีการพิธีเสกสมรส จึงจะอยู่กับคู่สมรสได้ ดังนั้นพระองค์จึงได้ทรงลาออกจากราชการทหาร แต่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงได้รับใบลาแล้ว ก็มิได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออก และยังทรงขอแก้ไขข้อบังคับทหารข้อนั้นเป็นการผ่อนปรน แต่สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ ก็ทรงยืนยันกราบถวายบังคมทูลลาออกเช่นเดิม และในปีนั้นเองสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชนนีพันปีหลวง (สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ) ได้เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2462
เสด็จทิวงคต
จอมพล สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ พระองค์ตกลงพระทัยว่าจะเสด็จประภาสทะเลทางฝั่งแหลมมลายู ในครั้งนั้นพระองค์ได้ทรงพาหม่อมเจ้าหญิงชวลิตโอภาศ พระชายา, พระโอรสคือพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ และนายพันเอกพระยาสุรเสนา ปลัดกรมเสนาธิการทหารบก ตามเสด็จไปด้วย แต่ขณะที่เสด็จไปทางเรือไปตามแนวฝั่งทะเลตะวันตก เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2463 ได้เพียงวันเดียว ก็มีพระอาการประชวรไข้ไปตลอดทาง กลายเป็นพระปับผาสะเป็นพิษ (เป็นโรคปอดบวม) ขณะที่เรือถึงเมืองสิงคโปร์เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2463 พระอาการกำเริบหนักขึ้น ครั้นความทราบใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาทได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พันโทสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนสุโขทัยธรรมราชาและพันเอกพระศักดาพลรักษ์รีบออกไปสิงคโปร์โดยรถไฟพิเศษ เพื่อจัดการรักษาพยาบาลร่วมมือกันกับนายแพทย์ในเมืองสิงคโปร์ ซึ่งได้ถวายพระโอสถประคับประคองเต็มความสามารถอยู่แล้ว พระอาการมีแต่ทรงกับทรุดตลอดมา และเสด็จทิวงคตเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน  พ.ศ. 2463 เวลา 13 นาฬิกา 50 นาที พระอาการกำเริบหนักเหลือกำลังที่พระองค์จะทนทานได้เสด็จทิวงคตในเวลานั้น
เมื่อจอมพลสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ เสด็จทิวงคต สิริพระชนมายุได้ 37 พรรษา 3 เดือน 10 วัน พระองค์ได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระอนุชาธิราช พระราชทานเศวตฉัตร 5 ชั้น ประดับเหนือพระโกศ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ ท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2463 พระอังคารของพระองค์ได้บรรจุไว้ที่เสาวภาประดิษฐาน ณ สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหารตราบเท่าทุกวันนี้
ในประกาศพระราชทานนามสกุลสำหรับเชื้อพระวงศ์พระบรมราชวงศ์ชั้น 5 ซึ่งประกาศ ณ วันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2472 ออกพระนามว่า สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระกรณียกิจ
จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ มีพระปรีชาสามารถ ทั้งทางด้านการศึกษา และทางด้านรับราชการในบ้านเมืองและพระองค์ได้ทรงกระทำคุณประโยชน์ในการสร้างความเจริญของกองทัพไทย และส่วนราชการอื่น ๆ หลายแห่ง
ในขณะที่ทรงรับตำแหน่งเสนาธิการทหารบก ได้ทรงปรับปรุงงานเสนาธิการให้กว้างขวางเพิ่มขึ้น  โดยทรงริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการ เพื่อให้การศึกษาแก่นายทหารที่จะทำหน้าที่ฝ่ายเสนาธิการบรรจุตามงานในหน้าที่เสนาธิการ ทรงวางแนวทางหลักสูตรการศึกษาโรงเรียนเสนาธิการ และการคัดเลือกนายทหารที่มีคุณสมบัติอันเหมาะสมเข้ารับการศึกษา   นอกจากนี้ยังทรงเรียบเรียงตำรา เรื่อง “พงษาวดารยุทธศิลปะ” และเอกสารอื่น ๆ ที่ใช้เป็นตำราศึกษาในโรงเรียนเสนาธิการยุคต้นอีกจำนวนมาก ซึ่งยังคงใช้แนวทางในการพัฒนาของโรงเรียนเสนาธิการสืบจนถึงปัจจุบัน
จอมพลสมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ ทรงทำนุบำรุงส่งเสริมกิจการบิน ทั้งในกิจการทหารและกิจการพลเรือน ทรงวางรากฐานแนวทางเสริมสร้างกำลังทางอากาศของประเทศไทยอย่างจริงจัง จนกระทั่งได้มาเป็นกองทัพอากาศในปัจจุบัน กองทัพอากาศไทยได้ยกย่องถวายพระเกียรติพระองค์ไว้ว่าเป็น "พระบิดาแห่งกองทัพอากาศไทย"
เมื่อ พ.ศ. 2460 ทรงจัดส่งทหารอาสาไปร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในปีต่อมาได้ทรงก่อตั้งกองบินทหารบก ซึ่งต่อมา ได้ขยับขยายเป็นกองทัพอากาศ และทรงริเริ่มก่อสร้างค่ายจักรพงษ์ที่จังหวัดปราจีนบุรี
ทางด้านส่วนราชการอื่น พระองค์ยังได้เป็นผู้กำกับการก่อสร้างสถานที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งเป็นที่ตั้งสภากาชาดไทย ทรงมีส่วนริเริ่มในการก่อตั้งสภากาชาดไทย และทรงดำรงตำแหน่ง อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย พระองค์แรก ทรงดำริวางระเบียบการ และสร้างความเจริญให้แก่สภากาชาดโดยรอบด้าน อันเป็นประโยชน์ในการเกื้อกูลประชาชนซึ่งเจ็บไข้ได้อย่างดีต่อไป
พระชายา พระโอรส และ พระโอรสบุญธรรม
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ทรงเสกสมรสกับพระชายาชาวรัสเซียชื่อ เอกาเทรินา (คัทริน) อิวานอฟนา เดนิตสกายา เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2449 ได้ทรงสมรสที่เมืองคอนสแตนติโนเปิล โดยที่ไม่ได้ทรงกราบทูลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้ทรงทราบแต่ประการใด กับได้ทรงพาหม่อมคัทริน กลับเมืองไทยในปีเดียวกันนั้นเอง ในชั้นแรกทรงให้หม่อมคัทริน พักอยู่ที่เมืองสิงคโปร์เป็นการชั่วคราวก่อน ส่วนพระองค์ฯ ได้เสด็จกลับกรุงเทพฯ แต่พระองค์เดียว โดยเสด็จประทับอยู่ที่วังปารุสกวัน ครั้นต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2449 ก็ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเลื่อนยศเป็นนายพันเอก และดำรงตำแหน่งเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ ในไม่นานก็มีข่าวลือมายังกรุงเทพฯ ว่ามีมาดามเดอพิษณุโลกอยู่ที่สิงคโปร์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนารถทราบ ทรงกริ้วเป็นที่สุด โดยที่พระโอรสพระองค์นี้ทรงเป็นที่สนิทเสน่หาของสมเด็จพระราชบิดา และพระราชมารดาเป็นอย่างยิ่ง กลับทรงไปมีพระชายาเป็นชาวต่างชาติ ย่อมเป็นที่แสลงพระราชหฤทัย อันเนื่องด้วยพระราชประเพณีเป็นอย่างยิ่ง และเมื่อข่าวเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปแล้ว พระองค์ฯ ก็จัดให้หม่อมคัทริน เดินทางมายังกรุงเทพฯ
ครั้นในปลายปี พ.ศ. 2450 นั้นเอง หม่อมคัทรินพระชายาของพระองค์ได้ประสูติโอรสเป็นชายพระองค์แรกและพระองค์เดียวคือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ประสูติเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2450 ซึ่งนับเป็นพระราชนัดดาพระองค์แรกในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ เมื่อขณะประสูติพระองค์ดำรงพระอิสริยยศเป็นหม่อมเจ้า ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าสถาปนาเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2463 พระโอรสของสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ พระองค์นี้ได้นำความปลาบปลื้มปีติยินดีให้กับสมเด็จพระบรมราชินีนาถยิ่งนัก ในปี พ.ศ. 2462 พระองค์ก็ได้ทรงหย่าขาดจากหม่อมคัทริน ขณะที่พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ พระโอรสมีพระชันษาได้ 12 ปี ได้อยู่กับพระบิดา
ต่อมาพระองค์ก็ได้ทูลขอพระบรมราชานุญาตจะทำการสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงชวลิตโอภาศ รพีพัฒน์ พระธิดาในพระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ต่อสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่จะด้วยเหตุผลใดไม่ทราบชัด พระองค์ก็ไม่ได้ทรงรับพระบรมราชานุญาต จึงทรงร่วมชีวิตกันเองโดยมิได้มีพิธีสมรส
พระโอรสบุญธรรมองค์ถัดไปคือ หม่อมเจ้าวัลภากร วรวรรณ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ซึ่งได้ตามเสด็จไปศึกษาวิชาแพทย์ที่ประเทศรัสเซีย
และต่อจากนั้นก็มีหม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล และหม่อมเจ้าไตรทิพเทพสุต เทวกุล พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ มีชื่อจริงว่า  ผ่อน ออมกลิ่น เกิดเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ที่จังหวัดขอนแก่น มีชื่อเล่นว่า "หมู" เป็นบุตรคนที่ 4 จากพี่น้องทั้งหมด 8 คน เริ่มชกมวยตั้งแต่อายุ 10 ขวบตามบรรดาพี่ชาย ในชื่อ "ผุดผาดน้อย จ.หาญผจญ" ค่ายมวยในขอนแก่น ของนายแพทย์จำลอง มุ่งการดีและนายยล หาญเผชิญ (พี่ชายคนโตใช้ชื่อมวย "ผุดผาด จ.หาญผจญ") แต่บิดา (นายผ่อง ออมกลิ่น) ไม่สนับสนุน อยากให้เรียบจบ มศ.3 ก่อน เมื่อเรียนจนจบ มศ.3 ที่ขอนแก่น ได้ฝึกเชิงมวยกับเพื่อนของพี่ชายชื่อ "ศรทอง ลูกเครื่องมือกล" และได้ตระเวนชกทั่วภาคอีสานเป็นจำนวนกว่า 60 ครั้ง โดยไม่แพ้ใครเลย ในปี พ.ศ. 2512 เมื่ออายุได้ 18 ปี ก็ได้เดินทางเข้าชกมวยที่กรุงเทพจากการชักนำของเพื่อนนักมวยของพี่ชายอีกคนชื่อ "ศักดิ์มนู วรวุฒิ" จึงได้มาอยู่กับค่ายวรวุฒิ ของ หม่อมราชวงศ์พรพุฒิ วรวุฒิ นับแต่บัดนั้น ใช้ชื่อมวย "ผุดผาดน้อย วรวุฒิ" ชกครั้งที่เวทีราชดำเนินในรายการเดิมพัน ชนะน็อคด้วยการเตะก้านคอ ต่อมาในปีเดียวกันได้แชมป์ "ขวัญใจโลลิต้า" ในรุ่น 108 ปอนด์
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระชายา พระโอรส และ พระโอรสบุญธรรม
และส่วนหม่อมเจ้าอีกองค์ที่โปรดเลี้ยงดูคือ หม่อมเจ้านิวัทธวงศ์ เกษมสันต์ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ แต่ไม่ปรากฏว่าเป็นพระโอรสบุญธรรม จากหนังสือเกิดวังปารุสก์ พระนิพนธ์ใน พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ได้กล่าวว่า "พ่อทรงเลี้ยงดู หม่อมเจ้านิวัทธวงศ์ โอรสกรมหลวงพรหมฯ แต่ไม่ปรากฏว่าเป็นลูกเลี้ยงเพราะ ข้าพเจ้ามิได้ถูกสอนให้เรียกว่าพี่ แต่เรียกว่า ท่านนิวัทธ เสมอมา" ซึ่งลูกเลี้ยงของพระองค์เคยเป็นนักเรียนที่รัสเซียทุกพระองค์ นอกจากหม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ องค์เดียวที่ศึกษาที่เยอรมนี
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
นอกจากนี้ ในประวัติศาสตร์มวยไทยยังได้จารึกว่า ผุดผาดน้อย วรวุฒิ เป็นผู้ฝึกมวยไทยในค่ายยิมที่ประเทศฝรั่งเศส เป็นเวลากว่าสามทศวรรษ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถได้ทรงปฏิบัติภารกิจสำคัญน้อยใหญ่เป็นจำนวนมาก ดังนั้น จึงมีการสร้างพระอนุสาวรีย์ขึ้น และพระอนุสรณ์ต่าง ๆ เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระองค์ตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ประวัติ
แต่เดิม ผุดผาดน้อยเกิดอาการเบื่อหน่ายช่วงเวลากลางวันที่ไม่มีการซ้อมมวย จึงได้ไปสมัครเรียนที่วิทยาลัยช่างกลสยาม รุ่นที่ 6 แผนกช่างยนต์ เมื่อจบปวช. จึงสมัครเรียนต่อที่วิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ รุ่นที่ 1 แผนกช่างยนต์เหมือนเดิม เรียนอยู่ 3 ปี แต่ไม่จบ เพราะไม่ถนัดพวกวิชาคำนวณและวิทยาศาสตร์ช่าง
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
อันเนื่องด้วยจอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ทรงมีพระดำริ ให้จัดตั้งแผนกการบินขึ้นและได้ทรงทำนุบำรุงส่งเสริมจนกิจการบิน ในปี พ.ศ. 2456 ต่อมากองทัพอากาศจึงได้สร้างพระอนุสาวรีย์เป็นพระรูปปั้นประทับยืนเต็มพระองค์ ประดิษฐานไว้ที่หน้ากรมการบินพลเรือน (บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)) ทำพิธีเปิดพระอนุสาวรีย์ เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2500
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ประวัติ
ผุดผาดน้อย รุ่งโรจน์บนสังเวียนมวยไทยระหว่างปี 2513 - 2519 ขึ้นชกประมาณ 130 ครั้ง แพ้เพียง 10 กว่าครั้ง เป็นแชมป์ 3 รุ่น คือ ฟลายเวท, จูเนียร์เฟเธอร์เวท และจูเนียร์ไลท์เวท ของสนามมวยเวทีลุมพินี และยังได้แชมป์ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เมื่อสมัยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยการชนะ "ขุนพลน้อย เกียรติสุริยา" รวมทั้งแชมป์ "ยอดมวยอีสาน" ในการชิงกับ "เริงศักดิ์ พรทวี" ผุดผาดน้อยมีค่าตัวเรือนแสน ซึ่งในยุคเดียวกันนั้นมีเพียงเขา, วิชาญน้อย พรทวี, พุฒ ล้อเหล็ก และแสนศักดิ์ เมืองสุรินทร์
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดพระอนุสาวรีย์จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ที่ค่ายจักรพงษ์ ตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี ณ วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2515
อันเนื่องด้วยจอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ทรงเป็นพระบิดาแห่งกองทัพอากาศ ทางกองบิน 2 จึงให้มีการจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ขึ้น บริเวณหน้ากองบังคับการกองบิน 2 เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติยศ และเป็นศูนย์รวมจิตใจในการปฏิบัติหน้าที่และภารกิจต่าง ๆ ของกองทัพอากาศ ที่ กองบังคับการกองบิน 2 ตำบลเขาพระงาม อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ประวัติ
ไฟต์ที่แฟนมวยรุ่นเก่าไม่มีวันลืมคือการชกกับ ขุนค้อนเพชรฆาต "หัวไทร สิงห์เมืองนคร" ในยก 4 ผุดผาดน้อยโดนหมัดของหัวไทรลงไปให้กรรมการนับแปด 2 ครั้งติด ๆ กัน ขณะกำลังซวนเซลงไปนอนอีกครั้ง ซึ่งจะเป็นการแพ้น็อคทันที เขาได้สวมหัวใจสิงห์บวกด้วยศอกซ้ายจนคู่ต่อสู้ลงไปกอง ผุดผาดน้อยพลิกกลับมาชนะน็อคอย่างเหลือเชื่อ ผู้ชมในสนามมวยเวทีลุมพินีลุกขึ้นตะโกน "ไอ้หมูใจเพชร" พร้อม ๆ กัน
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
พระองค์เป็นผู้ทรงก่อตั้งวางรากฐานโรงเรียนนี้มาแต่เริ่มแรก และเมื่อครั้งได้สร้าง “อาคารประภาสโยธิน” ซึ่งเป็นอาคารถาวรของโรงเรียนเสนาธิการทหารบก จึงได้ถือโอกาสสร้าง และอัญเชิญอนุสาวรีย์พระองค์ มาประดิษฐานคู่กับอาคารหลังนี้ และได้จัดพิธีเฉลิมฉลองพร้อมกับอาคารประภาสโยธิน เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2513 ซึ่งเป็นปีที่ 60 ของการสถาปนาโรงเรียนเสนาธิการทหารบก นับตั้งแต่นั้นมา ในวันที่ 3 เมษายน ของทุกปี บรรดาศิษย์เก่าของสถาบันจะพากันมาวางพวงมาลาถวายสักการะแด่พระอนุสาวรีย์ เพื่อน้อมรำลึกถึงพระเกียรติคุณ และพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ประวัติ
ผุดผาดน้อยเป็นนักมวยเชิงดี ชกสวย มีลูกเตะเป็นอาวุธหลัก คือ แข้งซ้าย จนได้รับฉายาว่า "ไอ้หมูแข้งทอง" จากสื่อมวลชน มียอดมวยร่วมยุคเพียงคนเดียวที่ไม่ได้ชกกัน คือ "พุฒ ล้อเหล็ก" เพราะเป็นเพื่อนสนิท ฝึกซ้อมอยู่ด้วยกัน และเป็นมวยในสังกัดของ "ครูเฒ่า" ชนะ ทรัพย์แก้ว เหมือนกัน
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
ตึกจักรพงษ์ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2466 ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ด้วยเงินบริจาคของพระบรมวงศานุวงศ์ พ่อค้า ข้าราชการและประชาชน เพื่อให้เป็นอนุสรณ์เชิดชูเกียรติคุณของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย ซึ่งได้เสด็จทิวงคต โดยมีนายฮี ลี สถาปนิกที่ปรึกษาของกรมเกียกกายทหารบก เป็นผู้ออกแบบ และนายยี อี กอลโล นายช่างในกองก่อสร้างกรมสุขาภิบาล เป็นวิศวกร ได้ทำพิธีเปิดตึกเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2466
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
ประวัติ
ผุดผาดน้อย ประกาศแขวนนวมแบบสายฟ้าแลบเมื่อมีอายุเพียง 25 ปี หลังจากนั้นได้เดินทางไปทำงานกับคนไทยในลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ราว 2 ปี กลับมาเมืองไทยเมื่อบิดาเสียชีวิต และลงท้ายเหมือนยอดมวยหลาย ๆ คนคือการกลับมาชกอีกครั้ง แม้ทำได้สวยงาม เอาชนะ "วังไพร โรจนสงคราม" ในการกลับมาครั้งแรก แต่ที่เหลืออีก 4 ครั้ง แพ้รวด เนื่องจากการร้างลาเวที ร่างกายไม่ฟิตเหมือนเดิม บวกกับชีวิตส่วนตัวที่มีเพื่อนฝูงจำนวนมากและเริ่มดื่มหนักขึ้น
แขวนนวม
หลังแขวนนวมชื่อของผุดผาดน้อย วรวุฒิ ได้รับการบรรจุในหอเกียรติยศของเวทีมวยราชดำเนิน เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2527
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ประทานเงินจำนวน 20,000 บาท ในปี พ.ศ. 2473 ก่อสร้างตึกจักรพงษ์สำหรับเป็นที่ทำการของสโมสรนิสิต เป็นอนุสรณ์แด่พระบิดาคือจอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ผู้ประทานแนวคิดองค์กรบริหารของนิสิต ตึกจักรพงษ์ ตั้งอยู่ระหว่างคณะวิศวกรรมศาสตร์และคณะวิทยาศาสตร์ ปัจจุบันเปิดเป็นหอประวัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
แขวนนวม
ในปี 2523 ได้มีเจ้าของยิมในฝรั่งเศส เดินทางมาติดต่อให้ไปสอนมวยไทยที่กรุงปารีส ผุดผาดน้อยตอบตกลงโดยไม่ลังเล และกลายเป็นครูมวยไทยคนแรกในยุโรป เมื่อฝรั่งนายจ้างจะขึ้นป้าย THAI BOXING หน้ายิม เขาค้านและยืนยันให้ใช้ชื่อ MUAY THAI ยิมนี้จึงมีชื่อ "FRANCE MUAY THAI" และกีฬาประจำชาติไทยนี้ก็ได้รับการเรียกขาน "มวยไทย" โดยฝรั่งนับแต่นั้น ไม่นานต่อมามีค่ายมวยไทยผุดขึ้นเต็มฝรั่งเศส และขยายไปยังประเทศต่างๆ ทั่วยุโรป ผุดผาดน้อยเป็นครูมวยไทยในฝรั่งเศสอยู่ 23 ปี ก่อนเดินทางไปเป็นครูมวยไทยสมัครเล่นให้ทีมชาติสวีเดน 3 ปี ทีมชาติฟิลิปปินส์อีก 2 ปี และกลับมาอยู่เมืองไทยตั้งแต่ต้นปี 2553
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2517 ผู้บัญชาการทหารบก (ในขณะนั้น) พลเอก กฤษณ์ สีวะราได้มอบอาคารเรียน อุปกรณ์ ที่ดิน และ ทรัพย์สินให้กระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนอาชีวศึกษาบุตรข้าราชการกองทัพบกสังกัดกรมอาชีวศึกษา และเพื่อเป็นเกียรติและระลึกถึงกองทัพบก กระทรวงศึกษาธิการ จึงได้ขอพระราชทานนาม "จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ" ซึ่งเป็นเสนาธิการกองทัพบกเป็นชื่อแทน "โรงเรียนอาชีวศึกษาบุตรข้าราชการกองทัพบก" โดยใช้ชื่อว่า "วิทยาลัยจักรพงษภูวนารถ" ซึ่งทางวิทยาเขตจะจัดให้วันที่ 13 มิถุนายน เป็นวัน "จักรพงษ์" โดยจะมีพิธีวางพวงมาลาบริเวณหน้าพระอนุสาวรีย์ และพิธีถวายตัว ซึ่งเป็นประเพณีที่นักศึกษาชั้นปีที่ 1 ของทุกสาขาวิชา จะต้องเข้าร่วมพิธี เพื่อก้าวเข้ามาเป็น ลูกเจ้าฟ้า ฯ อย่างเต็มตัว
ฐิตา ล่ำซำ
ผลงานในการแข่งขันชิงแชมป์ฟิกเกอร์สเก็ตติ้งประเทศไทย
2014    ได้รับรางวัลนักกีฬาฟิกเกอร์สเก็ตติ้งดีเด่น คนแรกของสมาคมกีฬาฟิกเกอร์และสปีดสเก็ตติ้งแห่งประเทศไทย
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระอนุสาวรีย์และพระอนุสรณ์
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างถนนจักรพงษ์ขึ้น ซึ่งตั้งมาจากพระนามของพระองค์ อยู่ในเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ซึ่งเริ่มตั้งแต่ถนนเจ้าฟ้าถึงสะพานนรรัตน์สถาน (สะพานข้ามคลองรอบกรุง) เป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างแขวงชนะสงครามกับแขวงตลาดยอด และถนนจักรพงษ์อีกแห่ง อยู่ในโรงพยาบาลศิริราช โดยเมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จนิวัติกรุงเทพชั่วคราว ระหว่างทรงศึกษาวิชาทหารที่รัสเซีย ได้เสด็จมาโรงพยาบาลศิริราช และทรงเห็นว่าถนนไม่เรียบร้อย เดินลำบาก จึงประทานเงินสร้างถนนจากท่าน้ำยาวไปกลางโรงพยาบาลจนถึงตึกแพทยาลัย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา อธิบดีกรมพยาบาลขณะนั้น จึงตั้งชื่อถนนว่า "ถนนจักรพงษ์"
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
แขวนนวม
เมื่อปี 2539 ได้เปลี่ยนชื่อ "ผ่อน ออมกลิ่น" เป็น "ผุดผาดน้อย ออมกลิ่น" มีบุตรสาวกับอดีตภรรยาชาวฝรั่งเศสเชื้อสายแอลจีเรีย 1 คน ชื่อ "น้อยหน่า" อนุตรา ออมกลิ่น เกิดเมื่อปี 2524 น้อยหน่าแต่งงานกับหนุ่มเยอรมัน มีหลานสาวให้คุณตาไปเมื่อปลายเดือนมกราคม 2554 และในโอกาสที่เขาจะมีอายุครบ 60 ปีในเดือนมิถุนายน ปี 2554 ก็ได้ออกพ็อกเก็ตบุ๊กชีวประวัติ ชื่อ "ไวน์ชีวิต 60 ปี ผุดผาดน้อย วรวุฒิ" เรียบเรียงโดย วิฑูรย์ รักปลอดภัย อดีตนักข่าวที่พบเจอกันขณะลงเรือลากจากสวีเดนมายังประเทศไทยเมื่อปี 2550 เพื่อลากเรือดำน้ำสงครามเย็นของอดีตสหภาพโซเวียต ซื้อโดยพิพิธภัณฑ์ยานพาหนะ "เจษฎาเทคนิคมิวเซี่ยม"
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย
(ฝ่ายหน้า)
เข็มพระราชทาน
พ.ศ. 2456 - เข็มข้าหลวงเดิม
ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
แขวนนวม
เมื่อปี 2528 มิสเตอร์แตงโม ได้ทำเพลงขึ้นมาเพลงหนึ่งในโอกาสครบรอบ 300 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย - ฝรั่งเศส มีเนื้อหายกย่องผุดผาดน้อย ชื่อเพลง หมูแข้งทอง มีสไตล์การร้องเร็วแบบแร็พ ซึ่งว่ากันว่าเป็นเพลงแร็พเพลงแรกของไทย
สถานีรถไฟอากิฮาบาระ
สถานีอากิฮาบาระ (秋葉原駅 (Akihabara-eki)) เป็นสถานีรถไฟในเขตชิโยดะ กรุงโตเกียว ตั้งอยู่ใกล้กับย่านอุปกรณ์ไฟฟ้าชื่อดังอากิฮาบาระ
สึกุบะ เอ็กซ์เพรส
ใช้ชานชลาชั้นใต้ดิน เป็นสถานีสุดสายทางของสาย
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ปฏิบัติการสายลับเดอะซีโร่
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ปฏิบัติการสายลับเดอะซีโร่ (名探偵コナン ゼロの執行人 (Meitantei Conan: Zero no Shikkōnin); Detective Conan: Zero the Enforcer) เป็น ยอดนักสืบจิ๋วโคนันเดอะมูฟวี่อันดับที่ 22 ต่อจาก โดยมี ฟุรุยะ เรย์ หรืออามุโร โทรุ เป็นตัวละครหลักสำคัญ กำหนดการเข้าฉายที่ประเทศญี่ปุ่นวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2561 เข้าฉายในประเทศไทยวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2561 เฉพาะโรงภาพยนตร์ในเครือ SF Cinema
ตัวละครหลัก
ยอดนักสืบวัยประถมที่ตัวตนที่แท้จริงคือ นักเรียนชั้นมัธยมปลาย คุโด้ ชินอิจิ ที่ถูกองค์กรชายชุดดำจับกรอกยาพิษจนตัวหดเล็กลง เขาต้องเผชิญหน้ากับ อามุโร่ โทรุ ที่มีแผนการจับกุมโมริ โคโกโร่ จากเหตุการณ์ระเบิด
นักเรียนชั้นมัธยมปลายสาวผู้มากความสามารถในด้านคาราเต้ เธอต้องร่วมมือกับแม่ของตนในการช่วยเหลือโมริ โคโกโร่ จากการถูกจับกุม โดยขอความช่วยเหลือจากคุโด้ ชินอิจิ เพื่อนชายคนสนิทตั้งแต่เด็ก
นักเรียนชั้นมัธยมปลายผู้มีความสามารถในการไขคดีต่าง ๆ มาแล้วนับไม่ถ้วน ก่อนจะต้องกลายมาเป็นโคนัน เขาเป็นห่วงทั้งรัน คนที่เขามีความรู้สึกพิเศษ จึงพร้อมช่วยเหลือในการล้างมลทินให้โมริ โคโกโร่
เป็นคนของสายงานตำรวจลับในญี่ปุ่นที่แทรกซึมเข้าไปในองค์กรชุดดำ ฉายา เบอร์เบิ้น ซึ่งมีสายตาหลักแหลม สังเกตการณ์ได้ดี เขาเคยมีเรื่องบาดหมางบางอย่างกับอากาอิ ชูอิจิ ปัจจุบันทำงานที่ร้านปัวร์โร และเขาเป็นคนขององค์กรตำรวจความมั่นคงแห่งชาติ นามแฝง คือ ซีโร่ แต่เขาตั้งตัวเป็นศัตรูกับ โคนัน เพื่อจับกุม โมริ โคโกโร่ จึงได้ชื่อว่า "สายลับสามหน้า"
อดีตตำรวจที่ลาออกมาทำงานเป็น นักสืบเอกชน พ่อของ โมริ รัน ที่ต้องมาเป็นผู้ปกครองให้กับ โคนัน และ คอยเป็นหุ่นเชิดสืบคดีต่าง ๆ ของโคนัน จนได้ชื่อเป็น โคโกโร่นิทรา เขาต้องตกที่นั่งลำบากเมื่อถูกจับกุมข้อหาก่อการร้ายที่หลักฐานทุกอย่างพุ่งตรงมาที่เขา
ทนายความสาว ภรรยาของโมริ โคโกโร่ ที่แยกกันอยู่จากเหตุการณ์ใน ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: คดีฆาตกรรมไพ่ปริศนา แม้จะไม่ชอบนิสัยแย่ ๆ หลายอย่างของโคโกโร่ อย่างขี้เมาและเจ้าชู้ แต่ลึก ๆ ยังคงรักและห่วงใยโคโกโร่ เหมือนกับแมวที่เธอเลี้ยงและตั้งชื่อตามอย่าง โกโร่ และครั้งนี้เธอพร้อมจะทำทุกวิถีทางเพื่อช่วยสามีร่วมกับลูกสาวอย่าง โมริ รัน
ตัวตนที่แท้จริง คือ มิยาโนะ ชิโฮะ หรือโค้ดเนม "เชอร์รี่" เธอตัดสินใจทรยศองค์กรโดยการกินยาแบบเดียวกับที่โคนันถูกจับกรอกให้ตัวหดเล็กลง เธอคอยทำหน้าที่ช่วยเหลือในการสืบสวนของโคนัน เธอมีความรู้สึกบางอย่างกับเขาแต่ต้องเก็บซ่อนไว้ เธอคอยช่วยโคนันในการหาเบาะแสของคดี
สมาชิกของขบวนการนักสืบเยาวชน ชื่นชอบการสืบสวน และชอบแย่งซีนสืบสวนแทนโคนันอยู่เรื่อย ทำให้เกิดปัญหาอยู่หลายครั้ง แต่ครั้งนี้เขาร่วมมือกับเพื่อน ๆ ในการปกป้องประเทศญี่ปุ่น
หัวหน้าของขบวนการนักสืบเยาวชน และชอบกินข้าวหน้าปลาไหล เขาชอบคุกคามโคนัน แต่ก็รักเพื่อนทุกคน เขาร่วมมือกับเพื่อน ๆ ในการปกป้องประเทศญี่ปุ่น
ผู้กำกับในกรมตำรวจนครบาลโตเกียว เคยประสบอุบัติเหตุจนทำให้โคม่าเป็นเวลา 10 ปี รวมทั้งสูญเสียตาข้างขวา เขามีความลับอะไรบางอย่างปิดบัง และมีท่าทีว่าจะรู้จักเรย์เป็นอย่างดี
ผู้หมวดหนุ่มของกรมตำรวจ คนรักของหมวดซาโต้ เป็นคนที่จริงใจ และเป็นคนซื่อ เขามักจะใช้การวิเคราะห์ของโคนันช่วยในการตัดสินคดีเสมอ เป็นคนจิตใจดีคนหนึ่ง เขาเป็นหนึ่งในตำรวจที่ไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินให้สั่งฟ้องโมริ โคโกโร่
ตำรวจสาวแห่งกรมตำรวจญี่ปุ่น เป็นที่เนื้อหอมในหมู่ตำรวจหนุ่มๆทั้งหลาย แต่เธอก็ไม่เคยสนใจใคร เพราะเคยมีอดีตที่เจ็บช้ำจากการสูญเสียคนรัก จนกระทั่งรู้จักกับ ทาคางิ วาตารุ ที่ทำให้เธอเปิดหัวใจอีกครั้ง มิวาโกะค่อนข้างทึ่งในความสามารถของโคนันและรับฟังการวิเคราะห์คดีของเขาเสมอ เธอเป็นหนึ่งในตำรวจที่ไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินให้สั่งฟ้องโมริ โคโกโร่
สารวัตรแผนกสืบสวนกรมตำรวจ เขาเคยเป็นผู้บังคับบัญชาของ โมริ โคโกโร่ สมัยยังเป็นตำรวจอยู่ และต้องคอยทำคดีร่วมกับโคนัน เขาเป็นหนึ่งในตำรวจที่ไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินให้สั่งฟ้องโมริ โคโกโร่
สารวัตรหนุ่มที่ตอนแรกมาเป็นศัตรูหัวใจทาคางิ ค่อนข้างฉลาด เวลาโคนันช่วยใบ้ให้แล้วเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว ปัจจุบัน รักอยู่กับคุณครู โคบายาชิ ซึมิโกะ ซึ่งเป็นครูประจำห้องของพวกกลุ่มโคนัน และรักแรกในสมัยประถมของเขาเอง
เพื่อนตำรวจด้วยกันกับหมวดทาคางิ วาตารุ เคยเรียนอยู่ที่ โรงเรียนประถมเทตัน ตอนนี้รักกับ มิอิเกะ นาเอโกะ เพื่อนในห้องเดียวกันสมัยเด็กที่ต่อมาได้เป็นตำรวจจราจร ผู้กำกับการอาวุโสกองสืบสวนคดีอาชญากรรมแห่งกรมตำรวจนครบาลคนปัจจุบัน ปรากฏตัวครั้งแรกในเดอะมูฟวี่ ภาค 4 และมียศสูงกว่าผู้กำกับมัสสึโมโตะ คิโยนางะอีกด้วย เลขาประจำสำนักงานทนายความคิซากิ และเป็นคนสนิทของคิซากิ เอริ พนักงานประจำร้านปัวโร่ต์ที่อยู่ชั้นล่างของสำนักงานนักสืบโมริ เธอสนิทสนมกับอามุโร่ โดยที่ไม่รู้ถึงตัวตนที่แท้จริง และพยายามรักษาระยะห่างเพราะกลัวจะโดนแฟน ๆ ของเขารุมด่า
ตัวละครรับเชิญ
ทนายความสาวอิสระ เคยว่าความว่าแล้วหลายคดี แต่ไม่เคยชนะสักครั้ง เธอมาเพื่อช่วยว่าความให้กับโมริ โคโกโร่ เธอเต็มไปด้วยอดีตที่ปิดบังไว้มากมาย เธอเป็นลูกสาวภรรยาคนแรกของ ทาจิบานะ เคียวซึเกะ เหยื่อในคดีฆาตกรรมตอน เบย์ออฟเดอะรีเวนจ์
ผู้ช่วยเก่าของเคียวโกะ ผู้ทะเยอทะยานที่ถูกจับกุมในข้อหาเรื่องความมั่นคง จนต้องฆ่าตัวตายในคุก ต้นเหตุของเรื่องราวทั้งหมด
อัยการของกรมตำรวจนครบาลญี่ปุ่น ผู้ที่ต้องทำคดีของโมริ โคโกโร่ คอยทำงานรับใช้หัวหน้าอย่าง ซายาโกะ
หัวหน้าฝ่ายอัยการหญิงของกรมตำรวจนครบาลญี่ปุ่น ผู้สั่งฟ้องโมริ โคโกโร่ในคดีที่เขาไม่ได้เป็นคนก่อ เพียงเพราะหลักฐานชี้ไปที่เขา
การตอบรับ
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ปฏิบัติการสายลับเดอะซีโร่ ทำรายได้ 12.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากการรับชม 1.012 ล้านครั้ง และรั้งอันดับที่ 1 ของภาพยนตร์ทำเงินในสัปดาห์แรกที่เปิดตัว และเมื่อสิ้นสุดการฉาย ภาพยนตร์ทำรายได้ถึง 9.18 พันล้านเยน กลายเป็นภาพยนตร์อนิเมะที่ทำเงินสูงสุดเป็นอันดับที่ 9 และมากสุดในบรรดาภาพยนตร์ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน แซงหน้าภาคที่แล้วอย่าง ปริศนาเพลงกลอนซ่อนรัก ที่ทำรายได้ 6.87 พันล้านเยนในปี 2017 อย่างไรก็ตาม สถิตินี้ได้ถูกทำลายลงโดยภาพยนตร์ภาคถัดไปอย่าง ศึกชิงอัญมณีสีคราม