cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
พระเจ้าดาไรอัสที่ 3
ในปี 334 ปีก่อนคริสตกาล อเล็กซานเดอร์มหาราช กษัตริย์แห่งมาเกโดนีอา ได้ยกทัพบุกเปอร์เซียโดยสู้รบกันต่อเนื่องนานถึง 4 ปีกระทั่งพระเจ้าดาไรอัสที่ 3 ได้พ่ายแพ้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดในยุทธการที่กัวกาเมลา เมื่อ 331 ปีก่อนคริสตกาล ก่อนที่พระเจ้าดาไรอัสที่ 3 จะถูกปลงพระชนม์โดยพระญาติองค์หนึ่งนาม เบสซัส ซึ่งในภายหลังได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นพระเจ้าอาร์ตาเซอร์ซีสที่ 5 เมื่อ 330 ปีก่อนคริสตกาล ทำให้ราชวงศ์อะคีเมนิดที่สถาปนาโดยพระเจ้าไซรัสมหาราชล่มสลายลง
บรรณานุกรม
-380
ตำบลโนนศิลา (อำเภอโนนศิลา)
ตำบลโนนศิลา เป็นหน่วยปกครองส่วนภูมิภาคของอำเภอโนนศิลา มีทั้งหมด 7 หมู่บ้าน เป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการอำเภอโนนศิลา
ประวัติ
โนนศิลา มีที่มาว่า เมื่อครั้งก่อนนานมาแล้วมีเนินเขาศิลาทรายโผล่ขึ้นกลางลำห้วยแตนมองดูเมื่อพระอาทิตย์ขึ้นหรือตกศิลาทรายจะมีสีเหลืองอร่าม จนกระทั่งต่อมาเนินเขาศิลาทรายได้ถูกกระแสน้ำลำห้วยพัดหายไป จึงได้นำเอามาตั้งเป็นชื่อ "หมู่ที่ 23 บ้านโนนศิลา ตำบลเปือยใหญ่"
โดยแรกเริ่มเดิมเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของตำบลเปือยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ จนต่อมามีผู้คนอพยพถิ่นฐานมาอาศัยอยู่และทำมาหากินริมถนนมิตรภาพ และใกล้สถานีรถไฟบ้านหัน โดยการคมนาคมสะดวกผู้คนก็เริ่มมากขึ้น จึงทำให้ทางราชการจัดตั้งเป็นตำบลโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ ขึ้นเมื่อราววันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2512 ต่อมากระทรวงมหาดไทยประกาศให้พื้นที่บางส่วนตำบลโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ จัดตั้งเป็นสุขาภิบาลโนนศิลา ต่อมาคือเทศบาลตำบลโนนศิลา และพื้นทีบางส่วนนอกเขตสุขาภิบาลโนนศิลา ได้มีการจัดตั้งเป็นสภาตำบลโนนศิลา แล้วสภาตำบลถูกยุบรวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ จนได้มีการยกฐานะตำบลโนนศิลาเป็น กิ่งอำเภอโนนศิลา และอำเภอโนนศิลา ตามลำดับมา โดยปัจจุบันตำบลโนนศิลามีหมู่บ้านในปกครองทังหมด 7 หมู่บ้าน
ที่ตั้งและอาณาเขต
ตำบลโนนศิลา เป็นศูนย์กลางราชการอำเภอโนนศิลา ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
การปกครองส่วนภูมิภาค
ตำบลโนนศิลา อำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น แบ่งการปกครองออกเป็น 7 หมู่บ้าน ประกอบด้วย รอจัดตั้งเป็นหมู่บ้าน
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่ตำบลโนนศิลาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่
ประชากร
ตำบลโนนศิลา อำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น ประชากรเรียงลำดับดังต่อไปนี้
ดังเคิลออสเตียส
ดังเคิลออสเตียส เป็นปลาทะเลขนาดใหญ่อาศัยอยู่ในปลายยุคดีโวเนียน ระยะเวลาประมาณ 358-382 ล้านปีที่แล้ว จัดเป็นปลาที่มีขากรรไกรที่เป็นปลานักล่ากินเนื้อขนาดใหญ่ที่เป็นเสมือนคู่แข่งตัวฉกาจของปลาฉลามในยุคต้นของการวิวัฒนาการเลยทีเดียว
ดังเคิลออสเตียส ถือเป็นสกุลของปลาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่อยู่ในอันดับ Arthrodira รูปลักษณ์ภายนอกของปลาสกุลนี้แลดูดุดันน่ากลัวมาก ที่เห็นเด่นชัดสุดคงเป็นแผ่นขากรรไกรแข็งแรง ยืดหยุ่นได้ดี ไม่มีฟันแต่ที่ขอบปากมีลักษณะแหลมคล้ายเขี้ยวทั้งด้านบนและล่าง ทำให้เป็นเหมือนจะงอยปากไว้งับเหยื่อโดยไม่ต้องใช้ฟัน ในขณะที่มีลำตัวตัวยาว 3-9 เมตร และหนักได้ถึง 3.6-4 ตัน และมีโครงสร้างประกอบด้วยเกล็ดอย่างหนาและแข็งเสมือนชุดเกราะ
มีทั้งหมด 7 ชนิด และเป็นชนิดที่เพิ่งได้รับการอนุกรมวิธานไปเมื่อปี ค.ศ. 2010 2 ชนิด (ดูในตาราง)
ที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์พบฟอสซิลจำนวนมากของดังเคิลออสเตียสในทวีปอเมริกาเหนือ, โปแลนด์, เบลเยียม และโมร็อกโก แต่มักเป็นฟอสซิลส่วนหัว ทำให้ไม่เป็นที่ชัดเจนว่าท่อนล่างของลำตัวเป็นอย่างไร จากโครงสร้างเสมือนเกราะแข็งหนักของดังเคิลออสเตียสทำให้เชื่อว่าเป็นปลาที่ว่ายน้ำได้ไม่คล่องแคล่วว่องไวเหมือนปลาชนิดอื่น และชอบอาศัยอยู่ใกล้ชายฝั่งมากกว่า
นักวิทยาศาสตร์ของพิพิธภัณฑ์ฟิล์ด มิวเซียม และมหาวิทยาลัยชิคาโก ศึกษาโครงสร้างขากรรไกรของดังเคิลออสเตียสแล้วมีความเห็นว่าต้องเป็นปลาที่มีพลังในการกัดมหาศาลเหนือกว่าปลาชนิดอื่นใด และเหนือกว่าปลาฉลามทั่วไป และแม้แต่ปลาฉลามขาว โดยมีแรงกดทับสูงถึง 8,000 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว ซึ่งความร้ายกาจอันนี้จึงมักจะถูกนำไปเปรียบเทียบกับไดโนเสาร์กินเนื้อเช่น ไทรันโนซอรัส และจระเข้สมัยใหม่เสียมากกว่า นอกจากนี้ยังอ้าปากได้เร็วมากในอัตรา 1 ใน 50 ส่วนของวินาที ซึ่งทำให้มีพลังมหาศาลในการดูดเหยื่อเข้าไป ซึ่งลักษณะพิเศษเช่นนี้นี้ยังพบได้ในปลากระดูกแข็งสมัยใหม่ที่มีพัฒนาการก้าวหน้าโดยส่วนใหญ่
แต่ปลาในอันดับ Arthrodira นี้มีชีวิตอยู่บนโลกสั้นมาก กล่าวคือ อยู่ได้เพียงประมาณ 50 ล้านปีก็สูญพันธุ์ไปอย่างรวดเร็วในช่วงปลายยุคดีโวเนียน โดยปัจจุบันตามพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาต่าง ๆ ยังมีซากฟอสซิลดังเคิลออสเตียสเก็บแสดงอยู่ โดยที่ที่มีชื่อเสียงที่สุด คือ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาคลีฟแลนด์ในสหรัฐอเมริกา และพิพิธภัณฑ์ควีนส์แลนด์ในออสเตรเลีย
ธันเดอร์โบลท์ส (หนังสือการ์ตูน)
ธันเดอร์โบลท์ส (Thunderbolts) เป็นทีมตัวเอกปฏิลักษณ์จากมาร์เวลคอมิกส์
กอทิกร็อก
กอทิกร็อก (Gothic rock) หรือบางครั้งเรียก กอทร็อก (goth rock) หรือ กอท (goth) เป็นแนวเพลงย่อยของดนตรีออลเทอร์นาทิฟ เริ่มมีมาตั้งแต่ช่วงปลายยุคทศวรรษ 1970 วงประเภทกอทิกร็อกเติบโตขึ้นจากการพัฒนาของดนตรีพังก์ร็อกอังกฤษ และการเกิดขึ้นของโพสต์-พังก์ และด้วยแนวเพลงแล้วได้แยกออกมาจากกระแสของพังก์ร็อกมาตั้งแต่ทศวรรษ 1980 อันเนื่องมาจากความแตกต่างอย่างชัดเจนของรูปแบบ กอทิกร็อกยังต่อต้านพังก์ มีความมืดหม่น มักใช้คีย์บอร์ดอย่างหนักด้วยเนื้อเพลงที่ใคร่ครวญ หดหู่ วงกอทิกร็อกที่เป็นที่รู้จักเช่นวง Bauhaus, The Cure, Siouxsie & the Banshees, และ The Sisters of Mercy
ดนตรีกอทิกร็อกยังทำให้เกิดวัฒนธรรมย่อยต่าง ๆ เช่น แฟชั่น และสิ่งพิมพ์หลายสื่อเติบโตและได้รับความนิยมในยุคทศวรรษ 1980 จากนั้นความนิยมในดนตรีกรันจ์ในสหรัฐอเมริกามีมากจนทำให้กระแสของกอทิกร็อกค่อย ๆ จางหายไปจากดนตรีกระแสหลัก แต่ก็ยังคงอยู่ในเพลงใต้ดินอย่างกว้างขวาง
พีเพิลส์ชอยซ์อะวอดส์
พีเพิลส์ชอยซ์อะวอดส์ (People's Choice Awards) เป็นรายการประกาศรางวัลอเมริกัน สร้างชื่อเสียงให้คนและผลงานวัฒนธรรมสมัยนิยมผ่านการออกเสียงจากสาธารณชน รายการจัดขึ้นประจำปีตั้งแต่ ค.ศ. 1975 รางวัลพีเพิลส์ชอยซ์อะวอดส์ออกอากาศทางช่องซีบีเอส และผลิตโดยพรอคเตอร์ แอนด์ แกมเบิล และผู้ผลิตรายการเซอร์ไวเวอร์ มาร์ก เบอร์เนตต์ ในประเทศแคนาดา รายการออกอากาศทางช่องโกลบอล
ผู้สร้างรายการคือบ็อบ สติเวอส์ ซึ่งผลิตรายการครั้งแรกใน ค.ศ. 1975 รางวัลสร้างชื่อให้กับภาพยนตร์ 2 ผู้ยิ่งใหญ่ ด้วยรางวัลภาพยนตร์ดีเยี่ยมแห่งปี ค.ศ. 1974 บาร์บรา สไตรแซนด์ ในรางวัลนักแสดงภาพยนตร์หญิงดีเยี่ยมแห่งปี และจอห์น เวย์น ในรางวัลนักแสดงภาพยนตร์ชายดีเยี่ยม เรตติงรายการถึงจุดสูงสุดใน ค.ศ. 1977 เมื่อรางวัลพีเพิลส์ชอยซ์อะวอดส์ครั้งที่สามมีผู้ชม 35.3 คน ซึ่งชมฟาร์ราห์ ฟอว์เซตต์ชนะรางวัลดาราโทรทัศน์หญิงดีเยี่ยม ภาพยนตร์สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 4: ความหวังใหม่ ชนะรางวัลยนตร์ดีเยี่ยม และสไตรแซนด์และเวย์น ชนะรางวัลอีกครั้งในรางวัลนักแสดงภาพยนตร์ดีเยี่ยม
เท็นพอยท์สเอาท์ออฟเท็น
เท็นพอยท์สเอาท์ออฟเท็น (10 points out of 10) เป็นเพลงลำดับที่ 1 ในอัลบั้มซฺงเกิลชุดแรกของวงทูพีเอ็ม และเป็นเพลงเปิดตัวของวง มีเนื้อหาแสดงถึงความทะเล้นของวัยรุ่นผู้ชายที่เมื่อเจอกับผู้หญิงที่ตนชื่นชอบก็จะแสดงอารมณ์และท่าทางดีใจ และมีการแซวเกิดขึ้น ท่าเต้นประกอเพลงนี้ก็น่าตื่นเต้นและแปลกใหม่เป็นอย่างมาก เพราะเป็นครั้งแรกที่มีการนำการเต้นอะโครบาติกหรือตีลังกาผาดโผนมาใช้ประกอบ ทำให้ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก วางจำหน่ายเมื่อ 8 กันยายน พ.ศ. 2551
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก รุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี 2007
วอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก รุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี 2003 (2003 FIVB Volleyball Women's U20 World Championship) ได้มีการจัดขึ้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี ประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 6–14 กันยายน พ.ศ. 2546 รายการนี้เป็นการแข่งขันที่มีทีมเข้าร่วมถึง 16 ทีม
รอบแบ่งกลุ่ม
16 ทีมจะได้รับการแบ่งออกเป็น 2 สาย ๆ ละ 5 ทีมโดยแต่ละสายจะทำการแข่งขันแบบพบกันหมด
สถานที่จัดการแข่งขัน
ชาติชายฮอลล์ และลิปตพัลลภฮอลล์ ภายในสนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวา 2550 จังหวัดนครราชสีมา
รอบคัดเลือก
เวลามาตรฐานไทย (UTC+07:00).
อนาริออน
อนาริออน (Anárion) เป็นตัวละครตัวหนึ่งในปกรณัมชุด มิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ปรากฏในหนังสือเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ซิลมาริลลิออน และ Unfinished Tales ชื่อของเขามีรากศัพท์มาจากคำภาษาเควนยา อนาร์ (Anar) ซึ่งหมายถึง 'ดวงอาทิตย์'
อนาริออนเป็นโอรสองค์ที่สองของเอเลนดิล และเป็นน้องชายของอิซิลดูร์ พวกเขาทั้งสามคนพ่อลูกเป็นผู้นำกลุ่ม ผู้ศรัทธา หรือ Elendili ซึ่งเป็นชื่อที่ชาวนูเมนอร์ผู้ภักดีต่อปวงวาลาร์ใช้เรียกขานตัวเอง ในยุคสมัยที่ อาร์-ฟาราโซน กษัตริย์นูเมนอร์ คิดเหิมเกริมท้าอำนาจของปวงเทพ เนื่องจากความยโสอวดดีและหลงเชื่อในคำยุยงของเซารอน อนาริออนได้หนีออกจากเกาะนูเมนอร์พร้อมกับพ่อและพี่ชายได้ทันในคราวล่มเกาะ เขาขึ้นฝั่งมิดเดิลเอิร์ธในทางตอนใต้พร้อมกับพี่ชาย และได้ร่วมกันก่อตั้งอาณาจักรกอนดอร์ขึ้น ขณะที่เอเลนดิล บิดาของพวกเขาขึ้นฝั่งทางเหนือ และก่อตั้งอาณาจักรอาร์นอร์ ใกล้กับอาณาจักรลินดอนของกิลกาลัดสหายเก่า
อนาริออนและอิซิลดูร์ได้ร่วมกันพัฒนาอาณาจักรกอนดอร์ให้ยิ่งใหญ่ ทั้งสองสร้างหอคอยมินัสอะนอร์ และ มินัสอิธิล รวมถึงสะพานใหญ่ข้ามอันดูอินและนครออสกิเลียธ โดยที่ออสกิเลียธมีความหมายถึงดวงดาว ซึ่งเป็นความหมายของชื่อ 'เอเลนดิล' มินัสอะนอร์กับแคว้นอนอริเอนตั้งชื่อตาม 'อนาริออน' ขณะที่ มินัสอิธิลกับแคว้นอิธิลิเอนตั้งชื่อตาม 'อิซิลดูร์'
เมื่อเซารอนหวนคืนมามิดเดิลเอิร์ธ ก็ยกทัพมาโจมตีกอนดอร์และยึดมินัสอิธิลไปได้ อิซิลดูร์หนีขึ้นเหนือไปขอความช่วยเหลือจากเอเลนดิล ขณะที่อนาริออนเป็นผู้สำเร็จราชการรักษาเมืองออสกิเลียธและอาณาจักรกอนดอร์ไว้ ทำให้เซารอนต้องถอยไปตั้งหลักอยู่หลังแนวขุนเขา จนกระทั่งทัพใหญ่ของเอเลนดิลยกมาถึง พวกเขาทั้งสามได้เข้าร่วมในกองทัพพันธมิตรครั้งสุดท้ายของเอลฟ์และมนุษย์ อนาริออนได้เข้ารบในสมรภูมิทุ่งดาร์กอลัด และสงครามการปิดล้อมบารัด-ดูร์ แต่แล้วก็เสียชีวิตในระหว่างการปิดล้อมครั้งนั้นในปีที่ 3340 ของยุคที่สอง
อนาริออนมีบุตรสี่คน บุตรคนที่สี่คือ เมเนลดิล ได้เป็นกษัตริย์องค์ที่สามแห่งกอนดอร์ ไม่มีข้อมูลอื่นกล่าวถึงบุตรสามคนก่อนหน้านั้น
เมื่อสิ้นสุดยุคที่สอง อิซิลดูร์แต่งตั้งให้เมเนลดิลเป็นเจ้าผู้ครองกอนดอร์ ส่วนตัวพระองค์กับโอรสทั้งสามเดินทางขึ้นเหนือเพื่อไปครองอาณาจักรอาร์นอร์ต่อจากบิดา ซึ่งอิซิลดูร์เสียชีวิตในระหว่างการเดินทางคราวนั้นที่ทุ่งแกลดเดน
สายวงศ์ของอนาริออนกับอิซิลดูร์ได้ร่วมเป็นสายเดียวกัน เมื่อทายาทคนหนึ่งในวงศ์อนาริออน คือเจ้าหญิงฟีริเอลแห่งกอนดอร์ ได้วิวาห์กับทายาทวงศ์อิซิลดูร์ คือเจ้าชายอาร์เวดุย แห่งอาร์เธไดน์ ซึ่งสืบสายโลหิตต่อมาจนถึงอารากอร์นที่ 2 ทำให้อารากอร์นมีศักดิ์และสิทธิ์ในการปกครองอาณาจักรทั้งสองรวมเป็นอาณาจักรเดียวกัน
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม (อังกฤษ : Faculty of Humanities and Social Sciences, Rajabhat Mahasarakham University) เป็นหน่วยงานระดับคณะวิชาสังกัดมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2518 ในฐานะในฐานะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วิทยาลัยครูมหาสารคาม ปัจจุบัน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคามเป็นหนึ่งในคณะที่มีชื่อเสียงของมหาวิทยาลัย
ประวัติ
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ได้จัดตั้งขึ้นตาม พ.ร.บ. กระทรวงศึกษาธิการ 2518 โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 7 และมาตรา 8 กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ประกาศเป็นประกาศกระทรวง แบ่งส่วนราชการของมหาวิทยาลัย ซึ่งขณะนั้นมีสถานะเป็นวิทยาลัยครูมหาสารคามโดบในอดีตคณะฯ ได้แบ่งส่วนราชการในรูปคณะวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยเป็นภาควิชาต่าง ๆ ดังนี้
ต่อมาในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2535 วิทยาลัยครูทุกแห่งได้รับพระราชทานนามว่า “สถาบันราชภัฏ” ซึ่งแปลว่า “คนของพระราชา” ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า “ Rajabhat Institute” และต่อท้ายด้วยชื่อเดิมหรือชื่อจังหวัด ทำให้ในวันที่ 25 มกราคม 2538 จึงได้มีการยกฐานะเป็นสถาบันราชภัฏมหาสารคาม และดำเนินงานตามพระราชบัญญติสถาบันราชภัฏ พ.ศ. 2538 และวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2538 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานพระราชลัญจกรประจำพระองค์ ให้เป็นตราสัญลักษณ์ประจำสถาบันราชภัฏจึงเกิดเป็น “สถาบันราชภัฏมหาสารคาม” ส่งผลให้คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วิทยาลัยครูมหาสารคาม แปรสภาพเป็น “คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏมหาสารคาม”
ต่อมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 ซึ่งส่งผลให้สถาบันราชภัฏมหาสารคามเปลี่ยน สถานะเป็น “มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม” และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏมหาสารคาม ก็ได้ยกฐานะเป็น “คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม” ตั้งแต่วันที่ 15 มิถุนายน 2547 จนถึงปัจจุบัน
การฝ่อ
ในทางการแพทย์ การฝ่อ (Atrophy) หมายถึงการลีบ แห้ง หรือผอมลงบางส่วนหรือทั้งหมดของส่วนต่างๆ ร่างกาย สาเหตุของการฝ่ออาทิการขาดสารอาหาร ขาดเลือดไหลเข้ามาเลี้ยง ขาดฮอร์โมนที่มาช่วยในการทำงาน ขาดเส้นประสาทมาเลี้ยงที่อวัยวะเป้าหมาย การขาดการออกกำลังกายหรือโรคที่เกิดภายในเนื้อเยื่อเอง
การฝ่อนับเป็นกระบวนการปกติทางสรีรวิทยาของการเสื่อมหรือทำลายเนื้อเยื่อ ซึ่งเกี่ยวข้องกับอะพอพโทซิส (apoptosis) ในระดับเซลล์อันเป็นส่วนหนึ่งในพัฒนาการของร่างกายและการรักษาภาวะธำรงดุล แต่หากเกิดจากโรคหรือการขาดปัจจัยที่มาเลี้ยงเนื้อเยื่อจากโรค จะจัดเป็นการฝ่อทางพยาธิวิทยา (pathological atrophy)
โปร์ตู
โปร์ตู (Porto) หรือ โอพอร์โต (Oporto) เป็นเมืองใหญ่อันดับสอง ของประเทศโปรตุเกส ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโดรูทางตอนเหนือของประเทศ และเป็นหนึ่งในเมืองศูนย์กลางเก่าแก่ของยุโรป นอกจากนี้โปร์ตูยังได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโกในปี ค.ศ. 1996 ปัจจุบันเป็นเมืองท่าที่มีชื่อเสียง อีกทั้งไวน์จากโปร์ตูเป็นที่รู้จักอย่างมาก
คำว่า โปร์ตู ในภาษาโปรตุเกส หมายถึง ท่าเรือ
สุดสาคร
สุดสาคร คือ ตัวละครในเรื่องพระอภัยมนีโดยสุดสาครเป็นลูกของพระอภัยมณีกับนางเงือกที่ช่วยเหลือพระอภัยมณีหนีมายังเกาะแก้วพิสดาร สุดสาครเกิดที่เกาะแก้วพิสดารและอยู่เติบโตกับพระฤๅษี เมื่อโตขึ้นสุดสาครจึงออกตามหาพ่อ โดยมีม้านิลมังกรเป็นพาหนะ "แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์        มัน แสนสุดลึกล้ำเหนือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด       ก็ไม่ คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน มนุษย์นี้ที่รักอยู่สองสถาน          บิดามารดารักมักเป็นผล ที่พึ่งหนึ่งพึ่งได้แต่กายตน          เกิด เป็นคนคิดเห็นจึงเจรจาฯ" เป็นบทกลอนที่ทำให้สุนทรภู่ต้องบวชเพื่อลี้ภัยทางการเมือง ไปยังวัดอนงค์คาราม เป็นนิยายแทนแฝงสัญลักษณ์ทางการเมือง
ประวัติสุดสาคร
ณ เกาะแก้วพิสดาร นางเงือกได้ให้กำเนิดบุตรชายที่เกิดจากพระอภัยมณี ชื่อ สุดสาคร พระฤๅษีที่อยู่ในเกาะแก้วพิสดารได้เลี้ยงดูและสั่งสอนวิชาต่างๆ ให้สุดสาคร สุดสาครจึงออกเดินทางตามหาพระบิดา  ที่ออกจากเกาะแก้วพิสดารไป โดยมีสัตว์พาหนะคู่ใจ คือ ม้านิลมังกร ทั้งสองได้หลงไปในเกาะผีสิง จึงต้องต่อสู้กับพวกผีทั้งหมดในเกาะเป็นเวลานานพอสมควร จนเกือบจะเสียท่า แต่ก็รอดมาได้ด้วยความช่วยเหลือจากพระฤๅษีเกาะแก้วพิสดาร
หลังจากนั้นสุดสาครได้เดินทางต่อจนพบกับชีเปลือย และถูกชีเปลือยล่อลวงเอาม้านิลมังกรและไม้เท้าวิเศษจนถูกผลักตกหน้าผา เดชะบุญที่สุดสาครไม่ตายจึงกลับมาชิงไม้เท้าวิเศษคืนไปได้ที่เมืองแห่งหนึ่ง เจ้าเมืองแห่งนั้นได้รับอุปการะสุดสาครไว้เป็นลูกบุญธรรม จนสุดสาครโตขึ้น จึงออกเดินทางตามหาพระบิดาต่อ โดยครั้งนี้เจ้าเมืองการเวกให้เสาวคนธ์และหัสชัยซึ่งเป็นพระโอรสและพระธิดาของพระองค์ พร้อมทั้งกองเรือรบจำนวนหนึ่งออกเดินทางไปกับสุดสาครด้วย ระหว่างทางกองเรือของสุดสาครถูกฝูงผีเสื้อยักษ์โจมตีและจับตัวเอาเสาวคนธ์และหัสชัยไป สุดสาครติดตามไปสังหารผีเสื้อยักษ์และชิงตัวทั้งสองคนกลับคืนมาได้สำเร็จและเดินทางออกตามหาพระบิดาต่อไป
วัฒนธรรมสมัยนิยม
เรื่องราวของสุดสาครได้นำมาถ่ายทอดในสื่อต่างๆคือ
จอห์น เบอร์โคว์
จอห์น ไซมอน เบอร์โคว์ (John Simon Bercow; เกิด 19 มกราคม ค.ศ. 1963) เป็นนักการเมืองชาวอังกฤษ เคยดำรงตำแหน่งประธานสภาสามัญชนตั้งแต่ ค.ศ. 2009 ถึง ค.ศ. 2019 และเป็นสมาชิกรัฐสภาเขตบักกิงแฮม ก่อนที่เขาจะได้รับการเลือกตั้งให้เป็นประธาน เขาเป็นสมาชิกของอนุรักษนิยมมาก่อน แนวคิดการเมืองฝ่ายขวาในมุมมองของเขาเปลี่ยนไปหลังจากเป็น ส.ส. และมีอยู่ครั้งหนึ่งที่เขาลือกันว่ามีแนวโน้มที่เขาจะย้ายไปอยู่พรรคแรงงาน การที่เบอร์โคว์ได้รับเลือกให้เป็นประธานสภาขึ้นอยู่กับการสนับสนุนของอีกฝ่ายเป็นอย่างมาก และไม่เป็นที่นิยมในหมู่อดีตเพื่อนร่วมงานของพรรคอนุรักษนิยม หลังจากลาออกจากตำแหน่งประธานสภาสามัญชนสหราชอาณาจักรในปี 2019 และตัดสินใจไม่ลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาเขตบักกิงแฮม ในการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 2019 เบอร์โคว์ได้ออกจากรัฐสภา ต่อมาในปี ค.ศ. 2021 ได้ย้ายมาสังกัดพรรคแรงงาน ก่อนจะถูกพักจากสมาชิกภาพในปีค.ศ. 2022
ชีวิตส่วนตัว
เบอร์โคว์แต่งงานกับแซลลี อิลล์แมนเมื่อ ค.ศ. 2002 และมีบุตรสามคน ภรรยาของเขาเคยเป็นอนุรักษนิยม ซึ่งต่อมาเปลี่ยนไปสนับสนุนพรรคแรงงาน แม้ว่าเบอร์โคว์และคนใกล้ชิดปฏิเสธมุมมองที่ว่าเธอมีอิทธิพลโดยเฉพาะมุมมองการเมืองฝ่ายขวา
เบอร์โคว์เป็นนักมนุษยนิยม และก่อนที่จะรับตำแหน่งประธานสภา เขาก็เป็นสมาชิกของกลุ่มมนุษยนิยมรัฐสภา เมื่อพูดถึงบทบาทของนักบวชในรัฐสภา เขาอธิบายในสภาสามัญชนว่าตัวเอง "เป็นผู้ไม่นับถือศาสนาที่มีส่วนได้ส่วนเสียทางโลกในเรื่องสำคัญ"
ขบวนการฮั่นฝู
ขบวนการฮั่นฝู มีอีกชื่อว่า ขบวนการฟื้นฟูฮั่นฝู, เป็นการเคลื่อนไหวทางวัฒนธรรม (cultural movement) ที่แสวงหาการฟื้นฟูแฟชันชาวฮั่นที่พัฒนาในประเทศจีนนับตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21
จอห์น เบอร์โคว์
ชีวิตส่วนตัว
เบอร์โคว์เป็นแฟนตัวยงของอาร์เซนอลตั้งแต่เดือนมกราคม ค.ศ. 1971 และเขาเป็นผู้ถือตั๋วฤดูกาล ซึ่งเขามักจะเข้าไปชมเกมร่วมกับลูกชายของเขา ใน ค.ศ. 2014 เขาตีพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับนักเทนนิสชายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดยี่สิบคนตลอดกาล
ขบวนการฮั่นฝู
ขบวนการทางสังคมนี้มีเป้าหมายในการสร้างความนิยมของฮั่นฝูและบูรณาการองค์ประกอบจีนดั้งเดิมกับเครื่องแต่งกายในปัจจุบัน เพื่อสนับสนุนวัฒนธรรมจีนดั้งเดิม ผู้เข้าร่วมและผู้สนับสนุนขบวนการฮั่นฝูเรียกตนเองว่าถงเผา (同袍) ซึ่งแปลตรงตัวเป็น "การสวมเสื้อคลุมตัวเดียวกัน" ซึ่งเป็นการเล่นคำจาก ถงเปา (同胞) ที่หมายถึง "พี่น้องร่วมท้องเดียวกัน" หรือ "พี่น้องร่วมชาติ"
จอห์น เบอร์โคว์
แหล่งข้อมูลอื่น
1963
ฮั่นฝู
ตามธรรมเนียม ฮั่นฝูประกอบด้วยเสื้อคลุม หรือแจ็กเก็ตที่เป็นส่วนบนกับกระโปรงส่วนล่าง นอกจากนี้ ฮั่นฝูยังมีเครื่องประดับหลายอย่าง อย่างผ้าโพกศีรษะ รองเท้า เข็มขัด เครื่องเพชร เช่นจี้หยกกับพัดมือ ปัจจุบัน ฮั่นฝูได้รับการยอมรับเป็นเครื่องแต่งกายพื้นเมืองของกลุ่มชาติพันธุ์ฮั่น และได้รับการฟื้นฟูในหมู่คนหนุ่มสาวชาวฮั่นในจีนและจีนโพ้นทะเล
หลังจากราชวงศ์ฮั่น ฮั่นฝูถูกพัฒนาเป็นหลากหลายรูปแบบโดยใช้ผ้าที่รวมเทคนิคการผลิตสิ่งทอที่ซับซ้อนจำนวนมาก โดยเฉพาะของที่ใช้ในการผลิตไหม ฮั่นฝูส่งอิทธิพลต่อเครื่องแต่งกายพื้นบ้านในหลายวัฒนธรรม เช่นฮันบกของเกาหลี,   กิโมโนของญี่ปุ่น,  รีวโซของโอกินาวะ  และáo giao lĩnhของเวียดนาม
ไอกี บาชิสตา
ไอกี ฟูร์เกย์ บาชิสตา ดา ซิลวา (Eike Fuhrken Batista da Silva; เกิดวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1956) เป็นนักธุรกิจชาวบราซิล-เยอรมัน ผู้สร้างความมั่งคั่งจากธุรกิจเหมืองแร่และอุตสาหกรรมแก๊ส  มีส่วนสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระดับใหญ่ของประเทศบราซิลซึ่งนำมาซึ่งการล้มละลายของธุรกิจของเขา
บาชิสตาเป็นอดีตประธานกลุ่มบริษัทเอบีเอ็กซ์กรุ๊ปของบราซิล ที่ลงทุนในธุรกิจน้ำมันและแก๊สธรรมชาติ พลังงาน โลจิสติกส์ เหมืองแร่ และต่อเรือ เคยมีมูลค่าทรัพย์สินสุทธิถึง 35 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี ค.ศ. 2012 กลายเป็นบุคคลที่ร่ำรวยอันดับ 7 ของโลกจากการจัดอันดับของนิตยสารฟอบส์ แต่พอบริษัทล้มลง หุ้นของบริษัทดิ่งลง กลับเหลือทรัพย์สินในปี ค.ศ. 2013 เพียงแค่ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และมีบัญชีติดลบในปีต่อมา ปัจจุบัน บาชิสตาถูกจับกุมในคดีติดสินบนแซร์ฌียู กาบรัล ฟิลยู อดีตผู้ว่าการรัฐรีโอเดจาเนโรเพื่อให้ได้สัญญาก่อสร้างจากรัฐบาล ระวางโทษจำคุกถึง 30 ปี
ปลาแรด
ปลาแรด เป็นปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งในวงศ์ย่อย Osphroneminae ซึ่งอยู่ในวงศ์ใหญ่ Osphronemidae นับเป็นปลาแรดชนิดที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด
ลักษณะ
ลำตัวป้อมและแบนข้าง เกล็ดสากมือเป็นรูปหยัก มีก้านครีบท้องคู่แรกเป็นเส้นเรียวยาวคล้ายหนวด ใช้สำหรับสัมผัส ปลายหางมนกลม ปากแหลม ริมฝีปากหนา ภายในปากมีฟันซี่เล็ก ๆ แหลมคมเรียงอยู่ภายใน ส่วนหัวเล็กและป้าน เมื่อโตขึ้นมาโดยเฉพาะในปลาตัวผู้จะมีโหนกนูนขึ้นมาเรื่อย ๆ จนดูคล้ายนอแรด อันเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาไทย โคนหางมีจุดสีดำคล้ำอยู่ทั้ง 2 ข้าง เมื่อโตขึ้นจุดดังกล่าวจะหายไป รวมทั้งอวัยวะส่วนอื่น ๆ เช่น ริมฝีปาก หรือขากรรไกรที่ใหญ่กว่าตัวเมีย ขณะที่ปลาตัวเมียจะมีจุดสีดำที่บริเวณโคนครีบอกทั้ง 2 ข้าง ส่วนตัวผู้ไม่มี
อาหาร
เป็นปลาที่กินได้ทั้งพืชและสัตว์น้ำ แต่นิยมกินพืชมากกว่า มีการกระจายพันธุ์ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในส่วนที่เป็นแผ่นดินใหญ่ และที่เป็นหมู่เกาะ ในประเทศไทยพบได้ในพื้นที่ภาคกลางและบางส่วนของภาคใต้ มีขนาดโตเต็มที่ได้ถึง 90 เซนติเมตร จึงนับว่าเป็นปลาชนิดที่ใหญ่ที่สุดในวงศ์ Osphronemidae แต่ว่าขนาดโดยเฉลี่ยทั่วไปจะมีขนาดประมาณ 50-60 เซนติเมตร
ที่อยู่
เป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจที่สำคัญอีกชนิดหนึ่งของไทย โดยนิยมเพาะเลี้ยงกันในหลายพื้นที่ เช่น นิยมเลี้ยงกันที่แม่น้ำสะแกกรัง ในจังหวัดอุทัยธานี ที่มีเลี้ยงกันในกระชังในแม่น้ำจนเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี
นอกจากนี้แล้ว ยังนิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงามอีกด้วย โดยในปลาธรรมดาจะเรียกกันว่า "แรดดำ" และในปลาที่มีผิวเผือกจะเรียกว่า "แรดเผือก" หรือ "แรดเผือกตาแดง" นอกจากนี้แล้วยังมีปลาที่สีแตกต่างออกไปด้วย จากการเพาะขยายพันธุ์โดยมนุษย์
บันทึกและข้อสันนิษฐาน
ดร.ฮิวจ์ แมคคอร์มิค สมิธ นักมีนวิทยาชาวอเมริกัน ผู้ดำรงตำแหน่งเจ้ากรมรักษาสัตว์น้ำ (กรมประมงในปัจจุบัน) ได้บันทึกไว้ในหนังสือชื่อ "The Fresh-Water Fishes of Siam, or Thailand" ที่ตีพิมพ์โดยสถาบันสมิธโซเนียน ในปี ค.ศ. 1945 ซึ่งนับว่าเป็นหนังสือเกี่ยวกับปลาน้ำจืดเล่มแรกของไทย โดยในหน้าที่ 451 ได้กล่าวถึงปลาแรดไว้ว่า ต้นกำเนิดของปลาแรกอยู่ที่ชวา โดยอ้างถึงการค้นพบปลาชนิดนี้ โดย แบร์นาร์ แฌร์แม็ง เดอ ลาเซแปด นักธรรมชาติวิทยาชาวฝรั่งเศส ที่บันทึกไว้ในปี ค.ศ. 1802 ว่า มีการค้นพบปลาชนิดนี้ได้ทั่วไปทั้งในจีน, อินเดีย และในหลาย ๆ ประเทศทั่วโลก ซึ่งประเทศในแถบเอเชียตะวันออก มีประวัติการค้าขายทางเรือมาอย่างยาวนาน จึงเป็นการยากที่คาดได้ว่าปลาแรดที่ถูกพบในพื้นที่อื่น ๆ นอกเหนือจากชวา, บอร์เนียว และสุมาตรานั้น จะเป็นปลาท้องถิ่นจริง ๆ หรือเป็นปลาที่ถูกนำเข้ามาจากชวา โดยเรือสินค้าตั้งแต่อดีตกาล เนื่องจากปลาแรดเป็นปลาที่สามารถฮุบอากาศได้โดยตรงได้ และทนทาน จึงสามารถเลี้ยงไว้ในถังหรือภาชนะต่าง ๆ บนเรือได้อย่างนาน ๆ จึงมีความเป็นไปได้ว่า ปลาแรดที่พบกระจายพันธุ์อยู่ในประเทศไทยอาจจะมาจากประเทศเหล่านี้ โดยเรือสินค้าตั้งแต่โบราณก็เป็นได้
นอกจากนี้แล้ว ดร.สมิธ ยังได้ให้ข้อมูลถึงแหล่งที่พบปลาแรดไว้ว่า พบได้ที่แม่น้ำเจ้าพระยา และแม่น้ำตาปี โดยเฉพาะในแม่น้ำตาปีนั้นจะพบได้มากที่สุดที่บึงขุนทะเล ซึ่งเป็นแหล่งน้ำจืดลักษณะคล้ายทะเลสาบที่มีคลองสาขาเชื่อมต่อกับแม่น้ำตาปี อยู่ไม่ไกลไปจากตัวเมืองบ้านดอนเท่าไรนัก ดร.สมิธจึงทำการวิเคราะห์อย่างง่าย ๆ ผนวกกับข้อมูลทางประวัติศาสตร์ในอดีต ที่บริเวณนั้นถือเป็นเมืองท่าที่สำคัญตั้งแต่โบราณ ที่ใช้ทำการค้ากับต่างชาติโดยทางเรือ ยิ่งสนับสนุนแนวความคิดที่ว่า ปลาแรดน่าจะเป็นปลาต่างถิ่นที่เข้ามาอาศัยอยู่ในประเทศไทยมาตั้งแต่โบราณ และน่าจะมีความเป็นไปได้สูงว่า ปลาแรดคือ ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นชนิดแรกที่เข้ามายังประเทศไทยเสียด้วยซ้ำ
ชื่อเรียกอื่น
ปลาแรด ยังมีชื่อเรียกในภาษาอีสานและภาษาลาวว่า "มิน" ขณะที่ภาษาใต้จะเรียกว่า "เม่น"
อุชลูซีอาดัช
อุชลูซีอาดัช (Os Lusíadas) เป็นบทกวีมหากาพย์ภาษาโปรตุเกสซึ่งเขียนโดยลูวิช วัช ดึ กามอยช์ (ประมาณ ค.ศ. 1524/1525 – 1580) และตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1572 มหากาพย์เรื่องนี้ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญที่สุดของวรรณคดีโปรตุเกส และมักถูกนำไปเปรียบเทียบกับ อีนีอิด ของเวอร์จิล (ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช) มีเนื้อหากล่าวบรรยายการค้นพบเส้นทางเดินเรือไปอินเดียโดยวัชกู ดา กามา (ค.ศ. 1469–1524) ใช้ฉันทลักษณ์แบบบทแปดบาทสัมผัส (oitava rima) มีความยาวทั้งสิ้น 1,102 บท โดยแบ่งออกเป็น 10 บรรพ (canto)
อุชลูซีอาดัช ถ่ายทอดภาพชาวโปรตุเกสเป็นผู้ชนะและวีรบุรุษด้วยน้ำเสียงยกย่อง โดยมุ่งเน้นการตีความแบบมหัศจรรย์ของการเดินทางค้นพบของชาวโปรตุเกสระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 15–16 มหากาพย์เรื่องนี้มักถูกมองว่าเป็นมหากาพย์แห่งชาติโปรตุเกส ในทำนองเดียวกับที่ อีนีอิด ของเวอร์จิลถูกมองว่าเป็นมหากาพย์แห่งชาวโรมันโบราณ หรือที่ อีเลียด และ โอดิสซีย์ ของโฮเมอร์ถูกมองว่าเป็นมหากาพย์แห่งชาวกรีกโบราณ กามอยช์เขียนเรื่องนี้ขึ้นในช่วงที่เขาลี้ภัยอยู่ในมาเก๊า และจัดพิมพ์ครั้งแรกหลังจากที่เขากลับมาจากอินเดียตะวันออกได้สามปี
บีรง (จังหวัดดอร์ดอญ)
บีรง (Biron) เป็นหมู่บ้านในจังหวัดดอร์ดอญในแคว้นอากีแตนในประเทศฝรั่งเศส ที่ตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส ตัวเมืองตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำดรอปต์กับแม่น้ำแลด ระหว่างมงปาซีเย วีลเรอาล และวีลฟร็องช์-ดูว์-เปรีกอร์
สิ่งที่น่าสนใจของบีรงก็ได้แก่ปราสาทบีรงที่เป็นปราสาทที่สร้างมาตั้งแต่ยุคกลางที่ตั้งเด่นอยู่เหนือหมู่บ้าน
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช เป็นโรงพยาบาลภายใต้สังกัดกรมแพทย์ทหารอากาศ เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2492 ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 171 ถนนพหลโยธิน แขวงคลองถนน เขตสายไหม กรุงเทพมหานคร 10220 นอกจากให้บริการด้านสาธารณสุขแก่ข้าราชการ ลูกจ้าง ครอบครัวของกองทัพอากาศ และประชาชนทั่วไปแล้ว ยังเป็นสถานที่จัดการเรียนการสอนระดับชั้นคลินิกของนิสิตแพทย์คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในโครงการร่วมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย-กองทัพอากาศ และจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียนพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลทหารอากาศซึ่งตั้งอยู่ใกล้กันอีกด้วย ปัจจุบันมี พล.อ.ต.​หญิง อิศรญา สุขเจริญ เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาล
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา (คอซา: Nkosi Sikelel' iAfrika, ขอพระเจ้าคุ้มครองแดนแอฟริกา) เป็นเพลงสวดสรรเสริญ ประพันธ์เนื้อร้องและเรียบเรียงทำนองโดยเอนอค ซอนตองา เป็นครูสอนศาสนาคริสต์ในโรงเรียนสอนศาสนา ที่เมืองโยฮันเนสเบิร์ก ก่อนหน้านั้น โจเซฟ แพรรี นี้ผู้เรียบเรียงทำนองฉบับเดิมในปี ค.ศ. 1879
ประวัติ
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา ประพันธ์เนื้อร้อง และ เรียบเรียงทำนองโดยเอนอค ซอนตองา เป็นครูสอนศาสนาคริสต์ในโรงเรียนสอนศาสนา ที่เมืองโยฮันเนสเบิร์ก ก่อนหน้านี้ โจเซฟ แพรรี เป็นผู้เรียบเรียงทำนองฉบับเดิม ในปี ค.ศ. 1879. เนื้อร้องในบทที่ 1 ประพันธ์ในภาษาคอซา ในฐานะเพลงสวดสรรเสริญ ในปี ค.ศ. 1927 ซามูเอล มักส์ยี ได้ประพันธ์บทกวีเพิ่มอีก 7 วรรค.
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
ปัจจุบัน โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดชสามารถเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิทที่สถานีโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช โดยสถานีนี้เปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563
ประวัติ
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดชเปิดให้บริการครั้งแรกในวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2492 โดยชื่อโรงพยาบาลมีพระนามมาจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในตอนแรกมี 88 เตียง และขยายสิ่งก่อสร้างสำหรับการแพทย์เฉพาะทาง เช่น รังสีวิทยา, โสตศอนาสิกวิทยา และรวมอาคารแยกแผนกอายุรศาสตร์และศัลยกรรมสำหรับผู้ป่วยชายหญิง
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา
ภาษาคอซา-เซโซโท
<br style="clear:left;">
ภาษาคอซา-ซูลู
<br style="clear:left;">
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
กองแพทยศาสตรศึกษา โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
กองแพทยศาสตรศึกษา โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช เป็นกองแพทยศาสตรศึกษา สังกัดโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช กรมแพทย์ทหารอากาศ กองบัญชาการสนับสนุนทหารอากาศ กองทัพอากาศ และเป็นสถาบันร่วมผลิตแพทย์กับคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา
แทนซาเนีย
ภาษาสวาฮีลี ปรากฏใน (มุงกูอีบารีกีอาฟรีกา) เป็นเพลงชาติแทนซาเนีย.
แซมเบีย
ยืมทำนองซึ่งปรากฏในเพลงชาติที่มีชื่อว่า สแตนด์แอนด์ซิงออฟแซมเบีย พราวด์แอนฟรี.
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
ประวัติ
กองแพทยศาสตรศึกษา โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช เป็นหน่วยงานที่ดูแลไว้ในโครงการความร่วมมือของ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กับ โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช กรมแพทย์ทหารอากาศ กองทัพอากาศ ในการร่วมผลิตแพทย์เพิ่มให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 5 ของไทย
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา
นามิเบีย
ในนามิเบีย "อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา" ได้ใช้เป็นเพลงชาติทางพฤตินัย ช่วงระหว่างการประกาศเอกราชในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1990. ภายหลัง ได้มีการประกวดเพลงชาติฉบับใหม่. อาซาลี โดเซ็บ, เขาได้การคัดเลือกให้ประพันธ์เนื้อเพลงที่มีชื่อว่า "นามิเบีย แลนด์ออฟเดอะเบรฟ" และ ประกาศใช้อย่างเป็นทางการใน การฉลองการประกาศเอกราชครบ 1 ปี เมื่อวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1991.
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
ประวัติ
ซึ่งโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช เป็นโรงพยาบาลขนาดใหญ่มีอาจารย์แพทย์ผู้เชี่ยวชาญในทุกสาขาวิชา มีความพร้อมด้านบุคลากรและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทันสมัยจำนวนมาก มีปริมาณผู้ป่วยเพียงพอสำหรับการศึกษาในหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต ตามเกณฑ์แพทยสภา จึงได้ทำความร่วมมือกันเมื่อวันที่ 27 พ.ศ. 2531 โดยในขณะนั้นมี พลอากาศเอกวรนาถ อภิจารี ผู้บัญชาการทหารอากาศ และ ศาสตราจารย์นายแพทย์จรัส สุวรรณเวลา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ร่วมลงนาม
อึงโกซีซีเกเลลอีอาฟรีกา
ซิมบับเว
ค.ศ. 1994 ได้เปลี่ยนไปใช้เพลง Kalibusiswe Ilizwe leZimbabwe (ขอพระเจ้าคุ้มครองแผ่นดินซิมบับเว ), แต่เพลงนี้ได้รับความนิยมในซิมบับเว.
โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
ประวัติ
โดยความร่วมมือในการร่วมผลิตแพทย์ได้พัฒนาเรื่อยมาตามโครงการต่างๆ ของคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนถึงปัจจุบัน
การรับบุคคลเข้าศึกษาในหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต
กองแพทยศาสตรศึกษา โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช รับสมัครบุคคลเข้าศึกษาในหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต ผ่านทางคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในระบบรับตรงประจำปีตามประกาศจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หยวน เปียว
ยฺเหวียน เปียว มีชื่อภาษาอังกฤษว่า จิมมี่ ยฺเหวียน (Jimmy Yuen; จิมมี่ เหยิ่น) หรือ บิล ยฺเหวียน (Bill Yuen; บิล เหยิ่น) เป็นนักแสดงชาวฮ่องกง เป็นที่รู้จักในภาพยนตร์กำลังภายในและภาพยนตร์กังฟู ในยุคทศวรรษที่ 70 และ 80 ต้นตำรับหนังแอ็คชั่นแฟนตาซีล้ำสมัยแนวทะลุมิติ ทะลุเวลาในสมัยนั้น
ยฺเหวียน เปียว หรือที่ชาวไทยเรียกติดปากว่า หยวนเปียว เกิดเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1957 ที่ฮ่องกง โดยเป็นลูกคนที่ 5 ในจำนวน 8 คน มีชื่อเดิมว่า เซีย หลิงจุน (夏令震, Xià Lìngzhèn) เมื่ออายุได้ 6 ขวบ เข้าเรียนโรงเรียนการแสดง China Drama Academy ที่ฮ่องกง โดยมีเพื่อนร่วมรุ่นอย่าง หง จินเป่า และ เฉินหลง ซึ่งทั้ง 3 ก็ได้สนิทสนมเป็นเพื่อนร่วมสาบาน และต่อมาก็โด่งดังมีชื่อเสียงร่วมกัน
ยฺเหวียน เปียว เริ่มต้นชีวิตการแสดงในปี ค.ศ.1970 ด้วยการเป็นนักแสดงประกอบและเป็นนักแสดงแทน บรูซ ลี ในเรื่อง Fist of Fury, Way of the Dragon , Enter the Dragon หลังจากนั้นในยุคทศวรรษที่ 80 จึงเข้าสู่เบื้องหลังการผลิตภาพยนตร์และการแสดงร่วมกับ หง จินเป่า และเฉินหลง โดยมีผลงานร่วมกันในภาพยนตร์จีนชุดหนังตระกูล My Lucky Stars (7 เพชฌฆาตสัญชาติฮ้อ) ของบริษัทยักษ์ใหญ่โกลเดนฮาร์เวสต์ ในช่วงปี ค.ศ. 1982-1985 ซึ่งประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี เพราะเป็นการผสมระหว่างแนวแอ๊คชั่นและตลกเข้าด้วยกัน ผลงานเรื่องต่อมาที่พวกเขามีชื่อเสียงร่วมกัน ได้แก่ Project A (เอไกหว่า) ในปี ค.ศ. 1983, Wheels on Meals (ขาตั้งสู้) ในปี ค.ศ. 1984 และ Dragons Forever (มังกรหนวดทอง) ในปี ค.ศ. 1988 ผลงานที่หยวนเปียว อำนวยการสร้าง กำกับและแสดงนำเองที่โด่งดังมาก ก็คือ หนังแอ็คชั่น แฟนตาซี ล้ำสมัย อย่างเรื่อง บ้าทะลุศตวรรษ (Iceman Cometh ,1989) และ บ้าทะลุหลังคาโลก (A kid from Tibet ,1992) จนบ้านเราให้เรียกหนังของเขาว่า หนังตระกูลบ้า
ยฺเหวียน เปียว มีบทบาทเป็นผู้อำนวยการสร้างและผู้กำกับ แต่ผันตัวเองไปเป็นนักแสดงสมทบเสียมาก อย่างเช่นใน หวง เฟยหง ภาค 1 (Once Upon a Time in China, 1991) ขี่พายุดาบเทวดา (A Man Called Hero) ในปี ค.ศ. 1999, Shanghai Noon ในปี ค.ศ. 2000, เป็นผู้อำนวยการสร้างและแสดงร่วมกับ หง จินเป่า ในละครซีรีส์ชุด Wing Chun ในปี ค.ศ. 2004-2007 และรับบทเป็นศิษย์พี่ของอาจารย์ยิปมัน ในเรื่อง The Legend is Born – Ip Man ในปี ค.ศ. 2010 เป็นต้น
ชีวิตส่วนตัว ยฺเหวียน เปียว แต่งงานกับ ดิดิ้ แปง ในปี ค.ศ. 1984 มีบุตร 2 คน โดยมีบ้านหลังที่ 2 อยู่ที่ประเทศแคนาดา ในย่ามวางยฺเหวียน เปียว ชอบที่จะเล่นกอล์ฟ
อำเภอเมืองอ่างทอง
เมืองอ่างทอง เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครอง การบริหาร เศรษฐกิจ และการศึกษาของจังหวัดอ่างทอง
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองอ่างทองตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
ประวัติศาสตร์
อำเภอเมืองอ่างทองเดิมเรียกว่า อำเภอเมือง ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาตรงวัดไชยสงคราม (วัดกะเขา) ตำบลบ้านแห ต่อมาในปี พ.ศ. 2356 ทางราชการได้ย้ายเมืองอ่างทองไปตั้งที่บริเวณใต้ปากคลองบางแก้ว ตำบลบางแก้ว ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา อำเภอเมืองจึงย้ายตามไปด้วย ในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอบางแก้ว ตามตำบลที่ตั้ง และเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอเมืองอ่างทอง เมื่อปี พ.ศ. 2481
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเมืองอ่างทองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 81 หมู่บ้าน ได้แก่
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอเมืองอ่างทองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
ไฮน์ริช โดนาทุส เจ้าชายรัชทายาทแห่งเชาม์บวร์ค-ลิพเพอ
ไฮน์ริช โดนาทุส เจ้าชายรัชทายาทแห่งเชาม์บวร์ค-ลิพเพอ (Heinrich Donatus, Hereditary Prince of Schaumburg-Lippe) ประสูติ 13 พฤษภาคม 2537 ณ ฮันโนเฟอร์ เป็นพระโอรสพระองค์ใหญ่ในอเล็คซันเดอร์ เจ้าชายแห่งเชาม์บวร์ค-ลิพเพอ และเจ้าหญิงมารี ลูอีเซอแห่งไซน์-วิทเกินชไตน์-แบร์เลอบวร์ค พระชายาพระองค์แรก ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น เจ้าชายรัชทายาทแห่งเชาม์บวร์ค-ลิพเพอ เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2546
รถโรงเรียน
รถโรงเรียน อาจหมายถึง
ยูไนเต็ดแอร์ไลน์
ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ (United Airlines) สายการบินสัญชาติอเมริกัน ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1926 โดยในปัจจุบันมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ ชิคาโก รัฐอิลลินอย  ตามจำนวนฝูงบินและจุดหมายปลายทาง ยูไนเต็ดแอร์ไลน์เป็นสายการบินที่ใหญ่ที่สุดอันดับสามของโลก หลังจากการผนวกกิจการเข้ากับคอนติเนนตัลแอร์ไลน์ในปี 2010 ยูไนเต็ดมีฐานการบินหลักในท่าอากาศยานนานาชาติโอแฮร์ และเป็นหนึ่งในสมาชิกก่อตั้งของสตาร์อัลไลแอนซ์
จุดหมายปลายทาง
ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ให้บริการเที่ยวบินไปยังจุดหมายปลายทางในประเทศ 238 แห่งและปลายทางระหว่างประเทศ 118 แห่งใน 48 ประเทศใน 6 ทวีป
ฐานการบิน
ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2023 ยูไนเต็ดแอร์ไลน์มีฐานการบินทั้งหมดแปดแห่ง ตามเครือข่ายฮับแอนด์สโปกของสายการบิน ดังนี้:
ฝูงบิน
ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2023 ยูไนเต็ดแอร์ไลน์มีเครื่องบินประจำการในฝูงบินดังนี้:
เดฟ แคร์รอลล์ และยูไนเต็ดเบรกส์กีตาส์
ในปี ค.ศ. 2008 ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ได้ทำกีตาร์ของเดฟ แคร์รอลล์ (Dave Carroll) พังเสียหาย แคร์รอลล์ได้อ้างว่า ในขณะลงจากเครื่องบิน เขาได้ยินผู้โดยสารรายอื่นร้องขึ้นว่าพนักงานยกกระเป๋าโยนกระเป๋ากีตาร์แตก และเขาได้เห็นกีตาร์ของเขาพังเสียหายอยู่บนพื้นสนามบิน เขาได้ดำเนินการเรียกร้องค่าเสียหายและดำเนินการทางกฎหมายต่าง ๆ อยู่นานหลายเดือนแต่ก็ไม่เป็นผล จึงตัดสินใจออกเพลง (และมิวสิกวิดีโอ) ประท้วงยูไนเต็ดแอร์ไลน์ ชื่อเพลง ยูไนเต็ดเบรกส์กีตาส์ (United Breaks Guitars) ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2009 และจากนั้นไม่นานก็ได้ออกเพลง ยูไนเต็ดเบรกส์กีตาส์ 2 และ ยูไนเต็ดเบรกส์กีตาส์ 3 ซึ่งเพลงในชุด  ยูไนเต็ดเบรกส์กีตาส์ นี้ประสบความสำเร็จในการทำให้ผู้คนจำนวนมาก โดยเฉพาะคนในสหรัฐฯ ได้รับรู้ถึงเหตุการณ์หรือปัญหาในลักษณะดังกล่าวนี้ที่อาจเกิดขึ้นได้ในการใช้บริการสายการบิน และทำให้เกิดภาพที่ไม่ดีต่อยูไนเต็ดแอร์ไลน์ โดยเฉพาะในด้านการบริการ อีกทั้งยังมีรายงานข่าวจากบีบีซีว่าราคาหุ้นของยูไนเต็ดแอร์ไลน์ได้ตกต่ำลงราว 10% ในช่วง 3-4 สัปดาห์นับจากวันที่แคร์รอลล์ออกเพลงประท้วงเพลงแรกอีกด้วย
วินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544
เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2544 เครื่องบินของยูไนเต็ดแอร์ไลน์จำนวน 2 ลำ คือ เที่ยวบินที่ 93 และเที่ยวบินที่ 175 ได้ประสบกับวินาศกรรม 11 กันยายน
คาบาล
คาบาล (Cabal) หมายถึงกลุ่มคนที่มากกว่าสองคนขึ้นไปที่มักจะทำการเผยแพร่ทัศนคติความคิดเห็นหรือผลประโยชน์ส่วนตัวในศาสนสถาน, รัฐ หรือ ประชาคม ที่มักจะทำโดยการหว่านล้อม
พระเจ้าติโลกราช
พระเจ้าติโลกราช (พ.ศ. 1952–2030) พระมหากษัตริย์ล้านนาแห่งราชวงศ์มังรายพระองค์ที่ 9 ครองราชย์ พ.ศ. 1985–2030 พระนามเดิมคือ "เจ้าลก" เนื่องจากเป็นพระโอรสองค์ที่ 6 ในพญาสามฝั่งแกน (ลก ในภาษาไทเดิม มีความหมายว่า ลำดับที่ 6) ร่วมรัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งกรุงศรีอยุธยา
พระราชประวัติ
เจ้าลก เสด็จพระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 1952 เป็นพระโอรสลำดับที่ 6 ในพญาสามฝั่งแกน เมื่อทรงเจริญพระชันษาถึงกาลสมควร พระราชบิดาทรงพระกรุณาโปรดให้พระองค์เสด็จไปครองเมืองพร้าววังหิน (อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ในปัจจุบัน) ต่อมาเกิดราชการสงครามขึ้นแล้ว ทัพของเจ้าลก ยกไปสมทบพระราชบิดาช้า พระเจ้าสามฝั่งแกน จึงทรงลงพระราชอาญา เนรเทศให้เจ้าลกไปครองเมืองยวมใต้ (อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอนในปัจจุบัน)
ต่อมามีอำมาตย์ของพระเจ้าสามฝั่งแกนคนหนึ่งชื่อ "เจ้าแสนขาน" คิดเอาราชสมบัติให้เจ้าลก จึงได้ซ่องสุมกำลังลอบไปรับเจ้าลกจากเมืองยวมใต้มาซ่อนตัวไว้ที่นครเชียงใหม่ ในขณะที่พระเจ้าสามฝั่งแกนประทับแปรพระราชฐานอยู่ที่เวียงเจ็ดลิน การเริ่มชิงราชสมบัติทำโดยการเผาเวียงเชียงใหม่ แล้วบังคับให้พระเจ้าสามฝั่งแกนสละราชสมบัติ แล้วก็อัญทูลเชิญ เจ้าลกขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นพระเจ้าเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 1985 มีพระนามว่า พระมหาศรีสุธรรมติโลกราช เมื่อมีพระชนมายุ 32 พรรษา ส่วนพระราชบิดาโปรดให้ไปประทับอยู่ที่เมืองสาด (อยู่ในรัฐฉาน ประเทศพม่า) แต่อยู่มาได้เพียง 1 เดือน 15 วัน เจ้าแสนขานก็คิดก่อการเป็นกบฏอีก พระเจ้าติโลกราชจึงให้ "หมื่นโลกนคร" พระเจ้าอาของพระองค์ ผู้ครองเมืองลำปาง เข้าจับตัวเจ้าแสนขานไปคุมขังแต่ไม่ให้ทำร้าย เมื่อพ้นโทษได้ลดยศเป็น "หมื่นขาน" และให้ไปครองเมืองเชียงแสน (อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ในปัจจุบัน) แทน
พระเจ้าติโลกราชทรงสร้างความมั่นคงภายในอาณาจักรล้านนาในช่วง 45 ปี (พ.ศ. 1985–2030) อาณาจักรล้านนาจึงมีความเข้มแข็ง สามารถยึดได้เมืองน่าน เมืองแพร่ จากนั้นจึงขยายอำนาจลงสู่ทางใต้ ทรงทำสงครามกับอยุธยาในสมัยพระเจ้าสามพระยาและสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถติดต่อกัน ในช่วงเวลา 24 ปี เริ่ม พ.ศ. 1994 พระยายุทธิษเฐียรเจ้าเมืองพิษณุโลกเข้าสวามิภักดิ์ ต่อพระเจ้าติโลกราชและร่วมกันตีได้เมืองปากยม (พิจิตรตอนใต้) จากนั้นใน พ.ศ. 2003 พระยาเชลียงก็เข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าติโลกราช ในปีต่อมาพระยาเชลียงนำพระเจ้าติโลกราชมาตีเมืองพิษณุโลกและเมืองกำแพงเพชร แต่ไม่สำเร็จ
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงแก้ไขการขยายอำนาจของพระเจ้าติโลกราช โดยเสด็จขึ้นมาครองเมืองพิษณุโลกใน พ.ศ. 2006 ในการทำสงครามกับล้านนา นอกจากใช้กำลังทหารโดยตรงแล้วทางอยุธยายังใช้พิธีสงฆ์และไสยศาสตร์ด้วย กล่าวคือ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเมื่อทรงออกผนวชใน พ.ศ. 2008 ก็ได้ทรงขอเครื่องสมณบริขารจากพระเจ้าติโลกราช และระหว่างที่ผนวชก็ทรงขอบิณฑบาตเมืองเชลียงคืน แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ส่วนการใช้ไสยศาสตร์ก็ได้ส่งพระเถระชาวพม่ามาทำลายต้นนิโครธ (ต้นไทร) ซึ่งเป็นไม้ศรีเมืองณ แจ่งศรีภูมิ ด้วยความเชื่อทางไสยศาสตร์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2017 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงยึดเมืองเชลียงกลับคืนได้ และ พ.ศ. 2018 อยุธยาและล้านนาก็ทำไมตรีต่อกัน
อำนาจของพระเจ้าติโลกราชด้านตะวันออกตีได้เมืองน่านเป็นเมืองขึ้นเป็นครั้งแรกจรดกับเมืองหลวงพระบาง ซึ่งพระเจ้าติโลกราชได้ร่วมมือกับกองทัพจากเมืองหลวงพระบางเพื่อต่อต้านและขับไล่กองทัพไดเวียด ซึ่งทำสงครามขยายอิทธิพลรุกรานหลวงพระบางในปี พ.ศ. 2023 ซึ่งก่อนหน้านั้นหลวงพระบางถูกกองทัพไดเวียดโจมตีและรุกราน กองทัพล้านนาไปร่วมรบตอบโต้จนแม่ทัพล้านช้างสามารถขับไล่แม่ทัพฝ่ายไดเวียดพ่ายกลับไปซึ่งแม่ทัพไดเวียดหนีไปได้แต่ต่อมาไม่นานกลับถูกฟ้าผ่าจนถึงแก่อนิจกรรมในแดนแกว ทำให้ยุคนี้ล้านนากับล้านช้างเริ่มสานสัมพันธ์เป็นพันธมิตรที่เหนียวแน่นเป็นครั้งแรก ซึ่งส่งผลให้ยุคหลังเมื่อล้านนาถูกไทใหญ่และพม่ารุกรานยึดเมืองหลวงอย่างเชียงใหม่ พระเจ้ากรุงล้านช้างก็จะไปช่วยล้านนาต่อต้านขับไล่ออกไปจนสำเร็จ ส่วนอำนาจอาณาเขตด้านตะวันตกขยายออกไปถึงรัฐฉาน ได้เมืองไลคา เมืองนาย เมืองสีป้อ เมืองยองห้วย เป็นต้น พระเจ้าติโลกราชได้กวาดต้อนครัวเงี้ยวเข้ามาใว้ในล้านนาถึงหมื่นคนเศษ ด้านเหนือตีได้เมืองเชียงรุ่ง เมืองยอง และได้กวาดชาวลื้อ บ้านปุ๋ง เมืองยองมาไว้ที่ลำพูน
พระราชกรณียกิจ
พระเจ้าติโลกราช เป็นพระมหากษัตริย์นักรบที่ทรงพระปรีชาสามารถได้แผ่ขยายอำนาจของกรุงราชธานีเชียงใหม่ไปทั่ว 57 หัวเมืองขึ้น ครอบคลุมทิศเหนือจรดเมืองเชียงรุ่ง (จิ่งหง) มณฑลยูนนาน ประเทศจีน เมืองเชียงตุง เมืองยอง (รัฐฉาน ประเทศพม่า) เมืองนาย เมืองไลค่า เมืองเจียงตอง เมืองปั่น เมืองยองห้วย เมืองสุ เมืองจีด เมืองกิง เมืองลอกจอก เมืองสีป้อ เมืองจาง รวมกว่า 11 เมืองทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสาละวิน (รัฐฉาน พม่า) ทิศตะวันออกตีได้เมืองน่านจรดกับล้านช้าง ทิศใต้จรดขอบแดนอยุธยา แนว ตาก เถิน ศรีสัชนาลัย (สุโขทัย) ลับแล แพร่ น่าน อาณาจักรล้านนาในรัชกาลของพระองค์เป็นยุคทอง รุ่งเรืองสูงสุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งได้รับการรับรองจากคนกลาง "โอรสแห่งสวรรค์"จักรพรรดิ์จีนแห่งราชวงศ์หมิง ซึ่งบันทึกไว้ใน"หมิงสื่อลู่"เป็นเอกสารโบราณประจำรัชกาลที่มีความน่าเชื่อถือมากที่สุดแห่งราชสำนักจักรพรรดิจีน และ ดร.วินัย พงศรีเพียร นักประวัติศาสตร์ผู้เรืองนาม ได้แปลไว้ในเอกสารชื่อ "ปาไป่สีฟู่ ปาไป่ต้าเตี้ยน" (คณะกรรมการสืบค้นประวัติศาสตร์ไทยในเอกสารภาษาจีน สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี จัดพิมพ์ในโอกาสเชียงใหม่มีอายุครบ 700 ปี ใน พ.ศ. 2539) บันทึกว่า จักรพรรดิ์จีนยกย่องให้พระเจ้าติโลกราชเป็น "ตาวหล่านนา"หรือท้าวล้านนาและพระราชทานเครื่องประกอบเกียรติยศมากมายนอกจากนี้ยังสถาปนาพระเกียรติยศเป็นลำดับ"สอง" รองจากองค์จักรพรรดิ์จีน ซึ่งตรงกับเอกสารของพม่าที่บันทึกสมัยอยุธยาก่อนกรุงแตกครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2305 ชื่อว่า "Zinme Yazawin (Chronicle of Chiang Mai หรือตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับพม่า) ดังความว่า ที่ใดก็ตามที่ปรากฏศัตรูขึ้นในแปดทิศของจักรพรรดิ์อุทิปวาผู้ปกครองทุกสิ่งภายใต้สวรรค์ ให้ท้าวล้านนาเจ้าฟ้าแห่งเมืองเชียงใหม่มีอำนาจที่จะปราบปรามและลงโทษศัตรูนั้นได้... (Wherever enemies appeae in the eight directions of the Empire of the Utipwa,who Rules All under Heaven ,Thao Lan Na, Chaofa of Chiang Mai with his forecs shall subdue and punish them.) และทรงให้ราชสมญานามพระเจ้าติโลกราชว่า "ราชาผู้พิชิต", "ราชาแห่งทิศตะวันตก" (Victorious Monarch, King of the West) โดยให้เสนาบดีผู้ใหญ่ควบคุมเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ตราพระราชลัญจกร พระสุพรรณบัตร เครื่องประกอบเกียรติยศมากมาย ทองคำแท่ง 100 ตำลึง เดินทางมาถึงเชียงใหม่ ทำพิธีอย่างยิ่งใหญ่ อลังการ นอกนั้นพระราชกรณียกิจที่สำคัญพระองค์ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก จึงทำให้รัชกาลของพระองค์พระพุทธศาสนารุ่งเรืองสูงสุด พระสงฆ์แตกฉานภาษาบาลี มีการตรวจชำระพระไตรปิฎก หรือสังคายนา เป็นครั้งที่ 8 ของโลก ณวัดเจ็ดยอด อ.เมืองเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2020 ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลบวชกุลบุตรเป็นพระภิกษุจำนวน 500 รูปในอุทกสีมาหรืออุปสมบทกลางแม่นำปิงตามอย่างลัทธิลังกาวงค์ ในปี พ.ศ. 1990 เมื่อพระราชบิดา พระเจ้าสามฝั่งแกนสวรรคต จึงจัดการพระราชทานเพลิงพระศพแล้วสถาปนาพระสถูปบรรจุพระอัฐิไว้ ณ ป่าแดงหลวง ( อยู่เชิงดอยสุเทพ ในบริเวณ ม.เชียงใหม่) โดยบุทองแดงแล้วปิดทองทั้งองค์ เมื่อเสร็จงานในปีเดียวกันก็ออกผนวชโดยให้พระมารดาว่าราขการแทนพระองค์ ทั้งนี้เพื่อศึกษาปฏิบัติพระธรรมวินัย ต่อมาเมื่อพระมารดาสิ้นพระชนม์ก็ถวายพระเพลิง ณ สถานที่เดียวกันกับพระบิดา แล้วสถาปนาที่นั้นเป็นพระอารามในปี พ.ศ. 1994 โดยทรงขนานนามว่าวัดอโสการามวิหาร ลุถึงปี พ.ศ. 1998 โปรดให้สร้างวัดโพธารามวิหาร หรือวัดเจดีย์เจ็ดยอด
การทำสงครามกับกรุงศรีอยุธยา
อาณาจักรล้านนาในสมัยพระเจ้าติโลกราช ได้ทำสงครามครั้งแรกกับอยุธยาในรัชกาลสมเด็จพระบรมราชาที่ 2 หรือเจ้าสามพระยา ต่อมาจึงทำสงครามกับพระบรมไตรโลกนาถหลายครั้งด้วยกัน ในปี พ.ศ. 1985 เจ้าเมืองเทิง แห่งอาณาจักรล้านนา (ปัจจุบันคือ อ.เทิง จังหวัดเชียงราย) ไม่พอใจที่ หมื่นโลกนคร แม่ทัพของพระเจ้าติโลกราช ติดตามไปฆ่าท้าวซ้อย เจ้าเมืองฝางที่แข็งเมืองและหลบหนีไปพึ่งบารมี จึงได้ขอสวามิภักดิ์ต่อกรุงศรีอยุธยาซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบรมราชาธิราช ที่ 2 (เจ้าสามพระยา) จึงทรงถือเป็นโอกาสเสด็จยกทัพไปตีนครเชียงใหม่ ในขณะเดียวกัน พระเจ้าติโลกราชได้จับเจ้าเมืองเทิงประหารชีวิต กองทัพอยุธยาได้ถูกกลศึกของฝ่ายเชียงใหม่ปลอมตัวเป็นตะพุ่นช้าง (คนหาอาหารให้ช้าง) ปะปนเข้าไปในกองทัพเจ้าสามพระยาเมื่อได้จังหวะยามวิกาลจึงตัดปลอกช้าง ฟันหางช้างจนช้างแตกตื่นแล้วฟันนายช้างตาย กองทัพเชียงใหม่ได้ยินเสียงอึกทึกก็ได้ทียกเข้าตีกองทัพกรุงศรีอยุธยาแตกพ่ายไป เจ้าสามพระยาได้พยายามอีกครั้งหนึ่งโดยยกทัพกรุงศรีอยุธยาเข้าตีเมืองเชียงใหม่แต่ประชวรสิ้นพระชนม์กลางทาง รวมการทำสงครามระหว่าง 2 อาณาจักร ยืดเยื้อยาวนานถึง 33 ปี (นับแต่ พ.ศ. 1985 สมัยพระเจ้าสามพระยา ถึง พ.ศ. 2018 สมัยพระบรมไตรโลกนาถ)
พระเจ้าติโลกราชแห่งอาณาจักรล้านนากับสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งอาณาจักรอยุธยา
ในสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พ.ศ. 1991 – พ.ศ. 2031) พระองค์ขึ้นครองราชย์ขณะพระชนมายุได้ 17 พรรษา และก่อนขึ้นครองราชย์ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถประทับอยู่ที่เมืองพิษณุโลก เมื่อขึ้นครองราชย์ได้เสด็จลงมาประทับที่กรุงศรีอยุธยา เป็นเหตุให้เจ้าเมืองต่าง ๆ ชิงอำนาจกันเอง และเจ้าเมืองพิษณุโลกสองแคว แปรพักตร์ไปสวามิภักดิ์พระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา จึงนำกองทัพมาตีเมืองต่าง ๆ ของอยุธยา คือ เมืองพิษณุโลกสองแคว เมืองปากยม (พิจิตร) เมืองชากังราว (กำแพงเพชร) เมืองสุโขทัย เมืองเชลียง (ศรีสัชชนาลัย) เมืองเชียงชื่น (สวรรคโลก) โดยได้เข้าตีเมืองสุโขทัยในปี พ.ศ. 1994 แต่เมื่อทรงทราบข่าวว่าพระเจ้ากรุงล้านช้างยกทัพมาประชิดแดนล้านนาเพื่อบุกตีเมืองน่านจึงโปรดให้ยกทัพกลับ แต่กองทัพกรุงศรีอยุธยาตามไปตีกองหลังของกองทัพพระเจ้าติโลกราชแตกที่ "เมืองเถิน"แตกพ่ายไป
ครั้นถึง พ.ศ. 2004 พระเจ้าติโลกราชยกทัพลงมาตีหัวเมืองตอนเหนือของอยุธยาอีก แต่บังเอิญพวกฮ่อ (จีน ยูนนาน) ยกกำลังมาตีชายแดนเชียงใหม่ก็จำต้องยกทัพกลับไปรักษาเมืองขึ้นกับเชียงใหม่ อย่างไรก็ดี พระเจ้าติโลกราชได้ยกทัพมารุกรานหัวเมืองฝ่ายเหนือของอยุธยาอยู่เนือง ๆ เป็นเหตุให้สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงเปลี่ยนนโยบายเสด็จขึ้นไปประทับครองราชสมบัติเสีย ณ เมืองพิษณุโลกเมื่อ พ.ศ. 2006โดยยกฐานะเมืองพิษณุโลกเป็นเมืองหลวง เพื่อสะดวกในการจัดกำลังต่อตีทัพมหาราชฝ่ายเหนือ อีกทั้งยังทำหัวเมืองฝ่ายเหนือซึ่งมักแก่งแยกอำนาจกันและแตกออกจากฝ่ายกรุงศรีอยุธยามีความสามัคคีด้วยความยำเกรงสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระองค์ได้ประทับครองราชย์อยูที่เมืองพิษณุโลกจนสิ้นรัชกาล เมื่อ พ.ศ. 2031 แต่กระน้นก็ยังต้องคอยสู้รบกับการรุกรานของพระเจ้าติโลกราชอยู่เรื่อยมารวม 27 ปี
การสงบศึกและเป็นพันธมิตร
พระเจ้าติโลกราชทำสงครามกับพระบรมไตรโลกนาถต่อเนื่องมาเป็นเวลา 27 ปี ต่างพลัดกันรุกผลัดกันรับ ครั้งนั้นพระองค์ขยายอำนาจขึ้นไปทางทิศเหนือตีได้เมืองเชียงรุ้ง (เชอหลี่ใหญ่หรือจิ่งหง) สิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ภาคใต้ของประเทศจีน ตีได้เมืองเชียงตุง (เชอหลี่น้อยหรือเขมรัฐ) ทิศตะวันตก ได้รัฐฉาน ฝั่งตะวันตกแม่น้ำสาละวิน ติดพรมแดนมู่ปางหรือแสนหวี คือเมืองสีป้อ เมืองนาย เมืองไลค่า เมืองเจียงตอง รวมกว่า 11 เมือง โดยเจ้าฟ้าเมืองต่าง ๆ นำไพร่พลเมืองมาพึ่งพระโพธิสมภารที่เชียงใหม่ 12,328 คน ทางทิศตะวันออกจรดล้านช้าง ประเทศลาว ทิศใต้จรด ตาก เชลียง (ศรีสัชนาลัย) เชียงชื่น (สวรรคโลก) ซึ่งอยู่ห่างจากสุโขทัยเพียง 60 กม.ต่อมา ในปี พ.ศ. 2018 พระเจ้าติโลกราชจึงทรงติดต่อกับฝ่ายกรุงศรีอยุธยาขอเป็นไมตรีกัน ฝ่ายกรุงศรีอยุธยาซึ่งบอบช้ำมากพอกันจึงรับข้อเสนอของพระเจ้าติโลกราช ในปลายสมัยของรัชกาลของทั้งสองพระองค์อาณาจักรล้านนากัยกรุงศรีอยุธยาจึงมีความสงบเป็นไมตรีต่อกันจนสิ้นรัชกาลโดยพระเจ้าติโลกราชสวรรคตในปี พ.ศ. 2030 และให้หลังอีก 1 ปี สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถก็สวรรคต ในปี พ.ศ. 2031 เป็นการปิดฉาก ศึก 2 มหาราชแห่ง 3 โลก ("ติโลก""ไตรโลก"แปลว่า 3 โลกคือเมืองสวรรค์ เมืองมนุษย์ และเมืองนรก)
ศาสนา
ในรัชสมัยพระเจ้าติโลกราช พุทธศาสนามีความเจริญรุ่งเรือง พระองค์ทรงเลื่อมใสและทำนุบำรุงพุทธศาสนา ทรงสนับสนุนคณะสงฆ์สำนักวัดป่าแดง (ลังกาวงศ์นิกายสิงหลใหม่) ทรงนิมนต์พระมหาเมธังกรญาณแกนนำกลุ่มลังกาวงศ์ใหม่จากลำพูน มาจำพรรษาที่วัดราชมณเฑียร และทรงสถาปนาให้พระมหาเมธังกรญาณขึ้นเป็นพระมหาสวามี และส่วนของพระองค์เองก็ผนวชชั่วคราว ณ วัดป่าแดงมหาวิหาร การสนับสนุนสงฆ์ฝ่ายลังกาวงศ์สิงหล ทำให้ฝ่ายลังกาวงศ์ใหม่รุ่งเรืองมาก กุลบุตรมาบวชเป็นจำนวนมาก พระภิกษุในนิกายสิงหลเพิ่มขึ้นมาก นิกายสิงหลใหม่นี้เน้นการศึกษาภาษาบาลีและการปฏิบัติตามหลักพระธรรมวินัย ซึ่งจารึกเป็นอักษรล้านนา เมื่อ พ.ศ. 2020ได้มีการสังคายนาพระธรรมวินัยถือเป็นการสังคายนาพระไตรปิฏกครั้งที่ ๘ ของโลก ณ วัดมหาโพธาราม (เจ็ดยอด) มีพระเถระผู้ทรงพระไตรปิฏกเข้าร่วมประชุมสังคายนาจำนวนมาก ซึ่งมี (พระธรรมทินนมหาเถระ เป็นองค์ประธาน )ซึ่งใช้เวลา 1 ปีจึงเสร็จการศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติพระไตรปิฏกอย่างยิ่ง พระสงฆ์เหล่านั้นคงมีจำนวนไม่น้อยที่มีความสามารถทรงพระไตรปิฏกได้ นั่นคือ มีความรู้ มีความเข้าใจ และที่สำคัญยิ่งคือ ท่องจำพระไตรปิฏกทั้ง 3 คือ พระธรรมวินัย พระสุตตันตะ และพระอภิธรรม ได้อย่างขึ้นใจ การที่พระสงฆ์มีความรู้ ความเข้าใจ และทรงพระไตรปิฏกได้นั้น คงมีการเรียนการสอน มีการท่องบ่นกันอย่างจริงจัง หลังจากการสังคายนาใช้เวลา 1 ปีสิ้นสุดลงคงได้มีการจารึกพระไตรปิฏกฉบับดังกล่าวลงในใบลานเป็นอักษรล้านนาเก็บไว้ในหอมณเฑียรธรรมวัดมหาโพธาราม (วัดเจ็ดยอด)และมีการคัดลอกแจกจ่ายไปตามวัดต่างๆทั่วราชอาณาจักร เพื่อการศึกษาพระพุทธศาสนาให้ธรรมเจริญก้าวหน้าอย่างสูง พระเจ้าติโลกราชทรงส่งเสริมการศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมทรงยกย่องพระภิกษุที่มีความรู้แตกฉานในพระไตรปิฎก พระในสมัยนั้นจึงมีความรู้สูงที่ปรากฏมีชื่อเสียงมาก เช่น  พระธรรมทินนมหาเถระ  พระโพริรังสี และพระญาณกิตติเถระ เป็นต้น และพระไตรปิฎกฉบับที่สอบชำระในสมัยพระเจ้าติโลกราชจึงถือเป็นคัมภีร์หลักฐาน สำคัญชิ้นหนึ่งของพุทธศาสนาในล้านนาที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน
พระเจ้าติโลกราชทรงบำรุงพระสงฆ์ ถวายสมณศักดิ์แก่พระมหาเมธังกรญาณอาจารย์ของพระองค์เป็นที่ "พระอดุลศักตยาธิกรณมหาสามี" ทรงปรารถนาเป็นทายาทในศาสนาและสนองคุณพระชนนีจึงทรงมอบราชสมบัติแด่พระชนนี แล้วผนวชโดยมีพระอดุลศักตยาธิกรณมหาสามีเป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระญาณมงคลเถระเป็นพระอุปัชฌาย์ ผนวชอยู่ไม่นานก็ทรงลาผนวชออกมาครองราชย์ต่อ
การสร้างและบูรณะวัดสำคัญ ๆ ในรัชสมัยของพระเจ้าติโลกราช มีดังนี้ ในปี พ.ศ. 1999 โปรดให้สร้างวัดเป็นที่อยู่ของพระอุตตมปัญญาเถระ ที่ริมน้ำแม่ขาน (โรหิณี) โปรดให้ปลูกต้นโพธิในอารามนั้นแล้วตั้งชื่อว่า วัดมหาโพธาราม จากนั้นสร้างสัตตมหาสถาน ในปีวอก พ.ศ. 2020 โปรดให้สร้างมหาวิหารในอารามนั้นและสร้างวัดราชมณเฑียร วัดป่าตาล วัดป่าแดงหลวงมหาวิหาร เป็นต้น ทรงบูรณะต่อเดิมเจดีย์หลวง ให้ใหญ่และสูงกว่าเดิม กว้างด้านละ 35 วา สูง 45 วา บรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ในพระเจดีย์นั้น
ทรงสร้างโรงอุโบสถในวัดป่าแดงหลวง ซึ่งเป็นที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพของพระราชบิดา (พญาสามฝั่งแกน) และพระราชมารดา เมื่อสร้างพระอุโบสถเสร็จในวันมหาปวารณา จึงทรงร่วมพิธีผูกพัทธสีมาที่วัดป่าแดงนั้นด้วย ทรงอัญเชิญพระแก้วมรกต จากวัดพระธาตุลำปางหลวง นครเขลางค์ มาประดิษฐานไว้ที่ซุ้มจระนำด้านตะวันออกแห่งเจดีย์หลวง
ทรงมอบภาระให้สีหโคตเสนาบดีและอาณากิจจาธิบดีมหาอำมาตย์ ดำเนินการหล่อพระพุทธรูปแบบลวปุระขนาดใหญ่ ด้วยทองสัมฤทธิ์หนักสามสิบสามแสน (=3,960 กิโลกรัม) ณ วัดป่าตาลมหาวิหารทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองเชียงใหม่ ซึ่งมีพระธรรมทินนมหาเถระเป็นเจ้าอาวาส และในยุคนั้นได้มีการสถาปนาความเชื่อเรื่องพระธาตุในที่ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในอาณาจักรโดยอาศัยความสัมพันธ์ทางศาสนาของคนในถิ่นต่าง ๆ โดยการสร้างตำนานเมืองและตำนานพระธาตุ ขึ้นอย่างแพร่หลาย
การสังคายนาชำระพระคัมภีร์พระไตรปิฏก
ที่วัดเจดีย์เจ็ดยอดนี้เองที่พระเจ้าติโลกราชโปรดให้ชุมนุมพระเถรานุเถระ โดยมีพระธรรมทินมหาเถระ เจ้าอาวาสวัดป่าตาลเป็นประธาน กระทำสังคายนาชำระพระคัมภีร์พระไตรปิฎกที่วัดโพธารามนี้ได้รับการยอมรับต่อเนื่องต่อเนื่องว่าเป็นการสังคายนาครั้งที่ 8 ในประวัติพระพุทธศาสนต่อจากที่ทำมาแล้ว 7 ครั้งในประเทศอินเดียและศรีลังกา โดยเรียกการสังคายนาครั้งที่ 8 ที่เชียงใหม่นี้ว่า “อัฏฐสังคายนา” ทำให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองมากในสมัยนี้ จนเป็นที่เลื่องลือพระเกียรติยศไปทั่วประเทศข้างเคียง ทำให้พระเจ้าติโลกราชได้รับากรเฉลิมพระปรมาภิไธยว่า “พระเจ้าศิริธรรมจักรวัติโลกราชามหาธรรมิกราช พระเจ้านครพิงค์เชียงใหม่”
การก่อสร้างและปฏิสังขรพระพุทธสถาน
เมื่อปี พ.ศ. 2022 พระเจ้าติโลกราชโปรดให้หมื่นด้ามพร้าคตเดินทางไปประเทศลังกาจำลองแบบโลหปราสาทและมาก่อสร้างเป็นเจดีย์ 7 ยอด ณ วัดมหาโพธาราม (วัดเจ็ดยอด) และจำลองรัตนมาลีเจดีย์เพื่อนำแบบมาปฏิสังขรพระเจดีย์ใหญ่ที่วัดเจดีย์หลวงที่พระเจ้าแสนเมืองมา กษัตริย์องค์ที่ 9 แห่งราชวงศ์มังรายโปรดฯ ให้สร้างขึ้น พระเจดีย์ใหญ่องค์นี้จึงได้รับการขยายเสริมฐานให้กว้างเป็น 70 เมตร สูง 88 เมตร โปรดให้บรรจุพระบรมธาตูที่ได้มาจากลังกาไว้ในองค์พระเจดีย์นี้ พร้อมทั้งโปรดฯ ให้สร้างหอพระแก้วตามอย่างโลหปราสาทที่ลังกา(ปัจจุบันซากกำแพงสองชั้นของหอพระแก้วร้างอยู่ใต้หอประวัติศาสตร์เมืองเชียงใหม่) แล้วอาราธนาพระแก้วมรกตในซุ้มจระนำทิศตะวันออก พระสิงห์ในซุ้มจระนำทิศเหนือและพระแก้วขาวมาไว้ในเจดีย์วัดเจดีย์หลวง
ในปี พ.ศ. 2025 โปรดฯ ให้อัญเชิญพระพุทธปฏิมากรแก่นจันทน์แดงจากวิหารวัดป่าแดงเหนือเมืองพะเยามาไว้ที่นครเชียงใหม่ โดยเสด็จไปรับด้วยพระองค์เองที่เมืองลำพูน ตลอดเวลาในช่วงปลายรัชกาล พระเจ้าติโลกราชได้สนพระทัยทะนุบำรุงพระศาสนาเป็นอันมาก ได้โปรดฯ ให้หล่อพระพุทธรูปทองคำองค์หนึ่งและโปรดฯ ให้บรรจุพระบรมธาตู 500 องค์ ขนานนามว่า พระป่าตาลน้อย ประดิษฐานไว้ ณ วัดป่าตาลวัน ที่ซึ่งพระธรรมทินเถระผู้เป็นประธานในการสังคายนาพระไตรปิฎกครั้งที่ 8 เป็นเจ้าอาวาส
แบบทดสอบรอร์ชัค
แบบทดสอบรอร์ชัค (Rorschach test) เป็นการทดสอบทางจิตวิทยา คิดค้นโดยแฮร์มัน รอร์ชัค โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ร่วมการทดลองแสดงว่าเห็นอะไรในรูปหมึกจุด และนำไปใช้ในการวิเคราะห์ผ่านการแปลความหมายทางจิตวิทยา ผ่านขั้นตอนวิธีที่ซับซ้อน หรือผ่านวิธีทั้งสอง นักจิตวิทยาบางพวกใช้การทดสอบอย่างนี้เพื่อตรวจสอบลักษณะต่าง ๆ ทางบุคลิกภาพและการทำงานทางอารมณ์ ว่ามีปฏิกิริยาทางอารมณ์ปกติดีหรือไม่