cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
หน้ากากเทวดา
โฮมมีเดีย
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2008 ได้มีการผลิตเป็นแผ่นบลูเรย์ที่มีความคมชัดระดับ High-definition (HD)​ เป็นครั้งแรก​ที่สหรัฐอเมริกา
รายการโทรทัศน์แอนิเมชัน
จากความสำเร็จของภาพยนตร์ ทำให้มีการสร้าง​รายการโทรทัศน์แอนิเมชัน​ ชื่อว่า The Mask: Animated Series ออกอากาศทางช่องซีบีเอส​ในช่วงปี ค.ศ. 1995 ถึง 1997 มีจำนวน 54 ตอน
วีดีโอเกม
ในปี ค.ศ. 1995 ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ถูกนำมาสร้างเป็นวีดีโอเกม​สำหรับเครื่องซูเปอร์แฟมิคอม​
ในประเทศไทย
ภาพยนตร์เรื่องนี้มีการนำเข้ามาฉายในประเทศไทยเป็นครั้งแรกโดยนนทนันท์ เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ และมีการพากย์เสียงไทยทั้งหมด 4 ครั้ง โดยการพากย์เสียงไทยครั้งแรก​เป็นการพากย์เพื่อฉายในโรงภาพยนตร์ ซึ่งผู้ให้เสียงพากย์เป็นจิม แคร์รีย์ ในบทบาท สแตนลีย์ อิปคิส คนแรกคือ จักรกฤษณ์ หาญวิชัย ต่อมาได้มีการผลิตและจัดจำหน่ายในรูปแบบม้วนวีดีโอวีเอชเอสฉบับภาษาไทยเป็นครั้งแรก​ โดยบริษัท ไรท์ พิคเจอร์ส จำกัด ซึ่งใช้เสียงพากย์ไทยแบบเดียวกับที่ฉายในโรงภาพยนตร์ ต่อมามีการผลิตเป็นวีดีโอเทปเพื่อจำหน่ายเป็นครั้งที่ 2 และมีการเปลี่ยนเสียงพากย์ไทย โดยในเวอร์ชันม้วนวีดีโอที่จำหน่ายในครั้งที่ 2 นี้เสียงของ จิม แคร์รีย์ พากย์โดย ปิยะ ชำนาญกิจ
โคเน โมฮาเหม็ด
โคเน โมฮาเหม็ด (28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1984 —) เป็นนักฟุตบอลสัญชาติไอวอรีโคสต์ เขาเคยลงเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลเอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด ในไทยลีก
รัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชน
อนึ่ง เนื่องจากระหว่างวันศุกร์ที่ 16 สิงหาคม เวลา 09:30 น. ต่อเนื่องจนถึงวันเสาร์ที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2556 เวลา 10:30 น. สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย และสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย แม่ข่ายส่วนกลาง เอฟเอ็ม 92.50 เมกะเฮิร์ตซ์ มีภารกิจในการถ่ายทอดสด การประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 24 ปีที่ 3 สมัยสามัญทั่วไป ครั้งที่ 4 เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2557 เป็นผลให้รายการรัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชน ซึ่งเตรียมไว้สำหรับแพร่ภาพ ในวันเสาร์ที่ 17 สิงหาคม จึงย้ายไปออกอากาศในเวลา 08:00 น. ของวันอาทิตย์ที่ 18 สิงหาคมแทน
รูปแบบรายการ
จากนั้นมีการเปลี่ยนแปลง คอมพิวเตอร์กราฟิกส์ประกอบรายการเป็นรูปแบบใหม่ โดยใช้งานเป็นครั้งแรก ในรายการประจำวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2556 อนึ่ง ผู้ผลิตรายการจัดให้มีล่ามแปลเนื้อหาเป็นภาษามือที่มุมจอ ตั้งแต่ครั้งแรกของรายการจนถึงปัจจุบันด้วย
การยุติรายการ
เนื่องจากมี พระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันจันทร์ที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2556 ซึ่งกำหนดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป ในวันอาทิตย์ที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 โดยนายกรัฐมนตรีเป็นหนึ่งในผู้สมัครลงรับการเลือกตั้ง ระบบบัญชีรายชื่อพรรคการเมือง การดำเนินรายการอยู่ต่อไป อาจเป็นปัญหาในเรื่องใช้ทรัพยากรของรัฐ ก่อให้เกิดความได้เปรียบส่วนตัว ประกอบกับรัฐบาล ต้องเปลี่ยนสถานะมาเป็นผู้รักษาการ ตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี จึงออกอากาศรายการเป็นครั้งสุดท้าย เมื่อวันเสาร์ที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2556 ก่อนจะยุติการจัดรายการลง
มโนราห์
มโนราห์ อาจหมายถึง
วิทยาลัยสตรีโซกะ
วิทยาลัยสตรีโซกะ (創価女子短期大学) ก่อตั้งเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2528 โดยดร.ไดซาขุ อิเคดะ นายกสมาคมโซกะ งัคไก ท่านที่3 เป็นวิทยาลัยสตรีเอกชน อยู่ในการควบคุมของสมาคมสร้างคุณค่าเพื่อการศึกษา มีวัตถุประสงค์คือ ให้การศึกษาอย่างเต็มที่แก่ยุวชน
ที่ตั้ง
วิทยาลัยสตรีโซกะ ตั้งอยู่ที่[ฮาจิโอยิ] กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น อยู่ในการควบคุมของสมาคมสร้างคุณค่าเพื่อการศึกษา
MOU กับมหาวิทยาลัยต่าง ๆ
สหรัฐอเมริกา
แคนาดา
สหราชอาณาจักร
สิงคโปร์
อินเดีย
จีน
วงเวียนเทพสตรี
วงเวียนเทพสตรี บ้างเรียก วงเวียนพระนารายณ์ หรือ วงเวียนเมืองใหม่ เป็นวงเวียนที่ตั้งอยู่บนถนนนารายณ์มหาราช อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี อันเป็นที่ตั้งพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราชตรงส่วนกลางของวงเวียน
ประวัติ
วงเวียนเทพสตรีตั้งอยู่หัวถนนนารายณ์มหาราชก่อนเข้าสู่ย่านตัวเมือง ใกล้ศาลากลางจังหวัดลพบุรี ตัววงเวียนมีชื่อ วงเวียนเทพสตรี มีลักษณะเป็นวงเวียนขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นที่ตั้งของพระราชานุสาวรีย์ของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระมหากษัตริย์ผู้มีคุณูปการณ์ต่อเมืองลพบุรี ด้วยเหตุนี้ผู้คนจึงนิยมเรียกวงเวียนดังกล่าวว่า วงเวียนพระนารายณ์ หรือ วงเวียนพระนารายณ์มหาราช
ตัวพระบรมราชานุสาวรีย์
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราชตั้งอยู่ใจกลางวงเวียนเทพสตรี ในลักษณะประทับยืน ผินพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก พระหัตถ์ขวาทรงพระแสงดาบ และก้าวพระบาทซ้ายออกมาเล็กน้อย หล่อด้วยโลหะรมดำ และมีขนาดเท่าครึ่งพระองค์จริง เป็นผลงานการหล่อของศิลป์ พีระศรี และได้ประดิษฐานไว้กลางวงเวียน เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509
นาฬิกาทรายรัก
นาฬิกาทรายรัก เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นแนวโชโจะ ผลงานของ ฮินะโกะ อะชิฮาระ ตีพิมพ์ที่ญี่ปุ่นในนิตยสารเบทสึโคะมิ ของสำนักพิมพ์โชงะกุกัง ส่วนในประเทศไทยเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์บงกช ฉบับรวมเล่มมีทั้งหมด 10 เล่ม โดยในปี พ.ศ. 2548 นาฬิกาทรายรักได้รับรางวัลโชงะกุกังอวอร์ด ครั้งที่ 50 ของสำนักพิมพ์โชงะกุกัง ในสาขาการ์ตูนโชโจะ นอกจากนี้ในประเทศญี่ปุ่นยังได้มีการนำไปสร้างเป็นดราม่าซีดี (พ.ศ. 2548) ละครโทรทัศน์ (พ.ศ. 2550) และภาพยนตร์ (พ.ศ. 2551) ด้วย
เนื้อเรื่อง
หลังจากพ่อและแม่เลิกรากันไป อัน อุเอคุสะ เด็กหญิงอายุ 12 ปีและแม่ ย้ายจากเมืองหลวงไปยังจังหวัดที่ห่างไกลอย่างชิมะเนะ ซึ่งเป็นบ้านเดิมของแม่ ตาและยายของอันยังคงอาศัยอยู่ที่นั่น อันได้พบกับไดโกะ เด็กชายวัยเดียวกัน และได้เข้าไปช่วยงานเล็กๆน้อยๆในบ้านสึกิชิมะ เศรษฐีของละแวกนั้น จึงได้ทำความรู้จักกับฟูจิ และชีกะ ลูกชายและลูกสาวของบ้านนั้นด้วย
แม่ของอันที่จิตใจอ่อนไหวได้ตัดสินใจลาโลกไปก่อนวัยอันควร ทิ้งให้อันอยู่อาศัยกับตาและยาย เหตุการณ์นี้กลายเป็นบาดแผลลึกลงไปในใจของอัน ในขณะที่ความผูกพันระหว่างอันและไดโกะเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งความรู้สึกของฟูจิที่มีต่ออัน และความรู้สึกของชีกะที่มีต่อไดโกะด้วย
สิทธิผู้ค้าประเวณี
สิทธิผู้ค้าประเวณี (Sex workers' rights) ประกอบด้วยเป้าหมายหลายประการที่ผลักดันเพื่อเรียกร้องเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน, สิทธิสุขภาพ และ สิทธิแรงงานของผู้ค้าประเวณีและลูกค้า เป้าหมายของการเคลื่อนไหวในกลุ่มนี้หลากหลายมาก แต่โดยทั่วไปแล้วมีเป้าหมายเพื่อเลิกการทำให้ผิดกฎหมาย (decriminalize) และเลิกสร้างตราบาป (destigmatize) ให้กับการค้าประเวณี และเพื่อมห้เกิดการปฏิบัติโดยเท่าเทียมต่อผู้คนในอุตสาหกรรมเพศ คำว่า sex work หมายถึงการค้าประเวณี และยังรวมถึงผู้แสดงวิดีโอผู้ใหญ่, ผู้ให้บริการโฟนเซ็กซ์, เว็บแคมโมเดล, นักเต้นในสตริปคลับ และผู้ให้บริการทางเพศอื่น ๆ
ฮิโรมุ อารากาวะ
ประวัติ
เกิดเมื่อวันที่ 8 พฤษถาคม 2516 ในโทกาจิ จังหวัดฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น เกิดและเติบโตในฟาร์มโคนมที่มีพี่น้อง2คนพี่สาวและน้องชาย เธอได้คิดจะเป็นนักเขียนการ์ตูนตั้งแต่ยังเด็ก ในช่วงที่เธออยู่ในโรงเรียนเธอชอบวาดรูปลงบนตำราเรียน ในขณะที่ทำงานในฟาร์มของครอบครัวของเธอ ในช่วงเวลานี้เธอยังสร้างโดจินชิกับเพื่อน และวาดการ์ตูนสี่ช่องให้นิตยสาร
เธอย้ายไปอยู่ที่โตเกียวในฤดูร้อนของปี 1999 และเธอเริ่มอาชีพในวงการมังงะโดยเป็นผู้ช่วยให้อาจารย์ฮิโรยูกิ เอโต้ผู้เขียนกูรุ กูรุ คาถาพาต๊องอาชีพนักเขียนการ์ตูนของเธอเริ่มต้นด้วยการตีพิมพ์การ์ตูนเรื่อง STRAY DOG ในนิตยสารรายเดือนโชเน็นกันกันของสำนักพิมพ์สแควร์เอนิกซ์ในปี 1999 การ์ตูนเรื่อง STRAY DOG ได้รางวัล the ninth 21st Century "Shōnen Gangan" Award ในเดือนกรกฎาคมปี 2001 การ์ตูนเรื่องแขนกล คนแปรธาตุตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารรายเดือนโชเน็นกันกันเป็นจำนวน 108 บท บทล่าสุดตีพิมพ์ในเดือนกรกฎาคมปี 2010 และได้รวมเล่ม 27 เล่ม
มนตรี สังขทรัพย์
พลเอก มนตรี สังขทรัพย์ อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 จบการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหารรุ่นที่ 9 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้ารุ่นที่ 20 (ร่วมรุ่นเดียวกับ พล.อ.จิรเดช คชรัตน์) วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 44 (วปร.44) และวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรจากประเทศอังกฤษ
ประวัติ
พลเอกมนตรี สังขทรัพย์ เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 มีชื่อเล่นว่า "แดง" จึงได้รับการเรียกชื่ออย่างไม่เป็นทางการจากสื่อมวลชนว่า "บิ๊กแดง" เป็นนักเรียนโรงเรียนเตรียมทหาร รุ่น 9, โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่น 20, วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่น 44 และวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรจากประเทศอังกฤษ ชีวิตครอบครัวสมรสกับนางน้องนุช สังขทรัพย์ มีบุตรชาย 2 คน คือ นายถิรชัย และนายณพมนัส สังขทรัพย์  โดยมีตำแหน่งเป็นประธานรุ่น จรป.20 ด้วย
การรับราชการทหาร
พล.อ.มนตรีเป็นนายทหารเหล่าปืนใหญ่ รับราชการในหน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศ (นปอ.) และกรมจเรทหารบกมาตลอด เริ่มตั้งแต่เป็นผู้บังคับหมวด ผู้บังคับกองร้อยในกองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน (ปตอ.พัน 5) เป็น พันโท (พ.ท.) ในตำแหน่งผู้บังคับกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน (ปตอ. พัน 5) ก่อนที่จะมาติดยศ พันเอก (พ.อ.) ในตำแหน่งรองผู้อำนวยการกองยุทธการ ศูนย์การทหารปืนใหญ่
บทบาทหลังการรัฐประหาร
หลังการรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น พลเอก (พล.อ.) และรับตำแหน่งเสนาธิการทหารบก พร้อมกับดำรงตำแหน่งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ด้วย  ซึ่งในกลางปี พ.ศ. 2550 ชื่อของ พล.อ.มนตรีเป็นที่จับตามองเนื่องจากถูกคาดหมายว่าอาจจะได้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการทหารบก ถัดจาก พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน ด้วยการมีชื่อคู่กับ พล.อ.สพรั่ง กัลยาณมิตร และ พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา  ซึ่งท้ายที่สุดตำแหน่งนี้ก็ตกเป็นของ พล.อ.อนุพงษ์ ในที่สุด ส่วน พล.อ.มนตรีได้ดำรงตำแหน่ง รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด  (รอง ผบ.สส.)
เพนกวินจอมป่วน ก๊วนมาดากัสการ์
เพนกวินจอมป่วน ก๊วนมาดากัสการ์ (The Penguins of Madagascar) เป็นซีรีส์ภาพยนตร์แอนิเมชันหลายเรื่อง ที่มีจุดเริ่มต้นมาจากตัวละครในภาพยนตร์เรื่องมาดากัสการ์ คือเพนกวินทั้ง 4 ตัว คือ สกิปเปอร์ (Skipper) ริโก้ (Rico) โควอลสกี (Kowalski) ไพรเวท - พลทหาร (Private) สร้างขึ้นโดยดรีมเวิกส์แอนิเมชัน
โครงเรื่อง
เพนกวินจอมป่วน ก๊วนมาดากัสการ์ มีเนื้อเรื่องแยกออกมาจากภาพยนตร์ชุดมาดากัสการ์ กล่าวถึงการผจญภัยของเพนกวินทั้ง 4 ตัว คือ สกิปเปอร์ (Skipper) ริโก้ (Rico) โควอลสกี (Kowalski) ไพรเวท - พลทหาร (Private) ใน สวนสัตว์เซนทรัลพาร์ค พร้อกับเหล่าเพื่อนบ้านจอมวุ่นวายอย่าง คิงจูเลี่ยน ที่ 8, มอริส และมอร์ท
องค์การปลดปล่อยสหปัตตานี
องค์การปลดปล่อยสหปัตตานี หรือ พูโล (Patani United Liberation Organization หรือ PULO) ก่อตั้งเมื่อ 22 มกราคม พ.ศ. 2511 โดยตวนกูบีรอ กอตอนีลอ หรือ อดุลย์ ณ วังคราม บัณฑิตจากอินเดีย ได้รวมเพื่อน ๆ จัดตั้งองค์กรนี้ที่ซาอุดิอาระเบีย การดำเนินงานในระยะแรกเน้นการปลุกระดมมวลชนโดยมีกลุ่มเป้าหมายที่ผู้นำศาสนาและผู้นำท้องถิ่น
พูโลจัดตั้งกองกำลังติดอาวุธสำเร็จเมื่อ พ.ศ. 2519 ผู้นำกองกำลังที่สำคัญมีหลายคน เช่น หะยียูโซะ ปากีสถาน และหะยีสะมะแอ ท่าน้ำ มีการส่งเยาวชนไปฝึกวิชาทหารและการก่อวินาศกรรมที่ลิเบียและซีเรีย องค์กรเริ่มมีปัญหาจากการปราบปรามของรัฐและนโยบายใต้ร่มเย็นในช่วงหลัง จน พ.ศ. 2525 จนนำไปสู่การแตกแยกภายในองค์กร
พูโลใหม่
ดร.ฮารงและหะยีฮาดี บินรอซาลี ได้ปรับองค์กรใหม่เปลี่ยนชื่อและสัญลักษณ์ขององค์กร จน พ.ศ. 2536 หะยีดาโอ๊ะ ท่าน้ำ กับหะยีสะมะแอขัดแย้งกัน หะยีดาโอ๊ะหนุน ดร.ฮารงให้แยกมาจัดตั้งพูโลใหม่เมื่อ พ.ศ. 2538 จน พ.ศ. 2541 พูโลใหม่ประสบปัญหาเมื่อสมาชิกระดับแกนนำหลายคนถูกจับกุมรวมทั้งหะยีดาโอ๊ะ บางส่วนทยอยออกมอบตัว ปัจจุบันการต่อสู้ด้วยอาวุธของพูโลใหม่เหลือไม่มากนัก ส่วนใหญ่อยู่ในเขตจังหวัดนราธิวาสและยะลา กลุ่มนี้อยู่ภายใต้การนำของคณะกรรมการที่มี่จำนวนประมาณ 20 คน มีหะยีฮาดี บินรอซาลี เป็นผู้นำ และไม่มีผู้ใดปรากฏในสื่อมวลชน นอกจากลุกมาน บินลีมา ที่มีฐานเคลื่อนไหวในสวีเดน มีเว็บไซต์เป็นของตนเองคือ pulo.org จากนั้นใด้มีการเปลียนแปลงชื่อเว็บไซต์เป็น www.puloinfo.net
พูโลเก่า
กลุ่มของตนกูบีรอได้รับการเรียกขานว่าพูโลเก่าซึ่งแม้กลุ่มของดร.ฮารงจะแยกออกไปแล้ว แต่กลุ่มนี้ก็ยังมีความขัดแย้งภายในอยู่ระหว่างฝ่ายการเมืองและฝ่ายทหาร
พูโลผสม
ในวันที่ 1 พฤษภาคม 2548 พูโลเก่าและใหม่ได้ประชุมและลงมติให้ทั้งสองกลุ่มรวมตัวกันเป็นหนึ่งเดียวอีกครั้ง โดยมีนายกัสตูรี มะห์โกตา ในสวีเดนเป็นโฆษก
แหลมคะแนเวอรัล
แหลมคะแนเวอรัล (Cape Canaveral) เป็นแหลมที่อยู่ในรัฐฟลอริดา ประเทศสหรัฐอเมริกา ด้านชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก เป็นที่ตั้งของศูนย์อวกาศเคนเนดี และยานอวกาศส่วนใหญ่ของสหรัฐถูกส่งขึ้นจากฐานส่งจรวดที่นี่
ในช่วงปี พ.ศ. 2506 ถึง 2519 (ค.ศ. 1963-1976) แหลมคะแนเวอรัลถูกเรียกว่า แหลมเคนเนดี (Cape Kennedy) เพื่อเป็นเกียรติแก่ประธานาธิบดีจอห์น เอฟ. เคนเนดี ที่สนับสนุนด้านอวกาศของสหรัฐเป็นอย่างมาก โดยเมื่อประธานาธิบดีเคนเนดีเสียชีวิตจากการถูกลอบสังหารในปี พ.ศ. 2506 ภรรยาม่ายของเขาคือ แจกเกอลีน เคนเนดี ได้เสนอให้ประธานาธิบดีลินดอน จอห์นสัน เปลี่ยนชื่อศูนย์อวกาศแหลมคะแนเวอรัลเสียใหม่ ซึ่งประธานาธิบดีจอห์นสันตัดสินใจเปลี่ยนชื่อทั้งศูนย์อวกาศและแหลมด้วย อย่างไรก็ตามได้มีการเปลี่ยนชื่อกลับคืนใน ค.ศ. 1976 หลังจากมีกฎหมายคืนชื่อดั้งเดิมของรัฐฟลอริดาออกมา
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟ
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟ เริ่มต้นในวันที่ 4 สิงหาคม และ สื้นสุดในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 2022.
ทั้งหมด 28 ทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันในระบบการคัดเลือกของ ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23, ซึ่งรวมไปถึงรอบคัดเลือก, กับ 10 ทีมในตัวแทนที่ชนะเลิศจากลีกและหกทีมในตัวแทนจากลีก, และรอบเพลย์ออฟ. 10 ผู้ชนะในรอบเพลย์ออฟจะได้ผ่านเข้าสู่ รอบแบ่งกลุ่ม, ที่จะเข้าร่วม 12 ทีมนั้นเข้าสู่ในรอบแบ่งกลุ่ม, หกผู้แพ้ของ แชมเปียนส์ลีก รอบเพลย์ออฟ (สี่ทีมจาก ตัวแทนที่ชนะเลิศจากลีก และสองทีมจาก ตัวแทนจากลีก), และสี่ทีมผู้แพ้ตัวแทนจากลีกของ แชมเปียนส์ลีก รอบคัดเลือกรอบสาม.
เวลาต่างๆ คือ CEST (UTC+2), เป็นไปตามรายการโดยยูฟ่า (เวลาท้องถิ่น, ถ้าแตกต่าง, อยู่ในวงเล็บ).
ทีม
ในรอบคัดเลือกรอบสาม, แต่ละทีมจะถูกแบ่งออกเป็นสองเส้นทาง:
ผู้ชนะของรอบคัดเลิอกรอบสามจะได้ผสมผสานอยู่ในเส้นทางเดี่ยวสำหรับรอบเพลย์ออฟ:
ทีมทั้งหมดที่ตกรอบจากรอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟจะเข้าสู่ ยูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก:
ด้านล่างนี้คือทีมที่เข้าร่วม (กับพวกเขาในปี ค.ศ. 2022 ค่าสัมประสิทธิ์สโมสรยูฟ่า, จะไม่ถูกนำมาใช้ในการจัดทีมวางสำหรับรอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟ, อย่างไรก็ตาม), ถูกจัดกลุ่มโดยรอบที่เริ่มต้นของพวกเขา.
ตารางการแข่งขัน
ตารางการแข่งขันของการแข่งขันเป็นไปดังนี้ (การจับสลากทั้งหมดจะจัดขึ้นที่สำนักงานใหญ่ยูฟ่าในเมืองนียง, ประเทศสวิตเซอร์แลนด์).
รอบคัดเลือกรอบสาม
<section begin=3QR /> การจับสลากสำหรับรอบคัดเลือกรอบสามจะจัดขึ้นในวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2022.<section end=3QR />
การจัดทีมวาง
ทั้งหมด 14 ทีมที่ลงเล่นในรอบคัดเลือก. พวกเขาได้ถูกแบ่งออกเป็นสองทาง: แต่ละทีมที่มาจากสมาคมเดียวกันจะไม่ถูกจับสลากมาพบกันเอง. ทีมแรกที่ถูกจับสลากในแต่ละคู่จะเป็นทีมเจ้าบ้านของเลกแรก.
สรุปผลการแข่งขัน
<section begin=3QR /> เลกแรกจะลงเล่นในวันที่ 4 สิงหาคม, และเลกที่สองจะลงเล่นในวันที่ 9 และ 11 สิงหาคม ค.ศ. 2022.
ประเทศลิทัวเนียในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2016
ประเทศลิทัวเนีย เข้าร่วมแข่งขันกีฬาพาราลิมปิกฤดูร้อน ครั้งที่ 15 ค.ศ. 2016 (พ.ศ. 2559) ณ เมืองรีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล ระหว่างวันที่ 7-18 กันยายน พ.ศ. 2559 คณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งชาติลิทัวเนียเป็นตัวแทนประเทศส่งทีมนักกีฬาทีมชาติที่ผ่านรอบคัดเลือกพาราลิมปิกเข้าร่วมแข่งขันทั้งหมด 13 คนใน 5 ชนิดกีฬา
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟ
สรุปผลการแข่งขัน
ผู้ชนะของแต่ละคู่จะผ่านเข้าสู่รอบเพลย์ออฟ. ผู้แพ้จะถูกย้ายไปสู่ ยูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก รอบเพลย์ออฟ ของเส้นทางตนเองของพวกเขา.
ประเทศลิทัวเนียในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2016
กรีฑา
ผลการแข่งขันดังนี้ :
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบคัดเลือกและรอบเพลย์ออฟ
ตัวแทนที่ชนะเลิศจากลีก
รวมผลสองนัด แชมร็อกโรเวอส์ ชนะ 5–2.
''รวมผลสองนัด เสมอ 3–3. โอลิมเบียโกส ชนะลูกโทษ 4–3.''
รวมผลสองนัด เอชเจเค ชนะ 3–0.
ตัวแทนจากลีก
รวมผลสองนัด เออีเคลาร์นากา ชนะ 4–3.
รวมผลสองนัด เฟแนร์บาห์แช ชนะ 4–1.
รอบเพลย์ออฟ
<section begin=PO /> การจับสลากสำหรับรอบเพลย์ออฟจะจัดขึ้นในวันที่ 2 สิงหาคม ค.ศ. 2022.<section end=PO />
การจัดทีมวาง
ทั้งหมด 20 ทีมลงเล่นในรอบเพลย์ออฟ. แต่ละทีมจะเป็นทีมวางที่อยู่ในสี่ "กลุ่มลำดับความสำคัญ": ขั้นตอนของการจับสลากเป็นไปดังนี้: ไม่มีการป้องกันประเทศสำหรับรอบนี้. ทีมแรกที่ถูกจับสลากในแต่ละคู่จะเป็นทีมเจ้าบ้านของเลกแรก.
สรุปผลการแข่งขัน
<section begin=PO /> เลกแรกจะลงเล่นในวันที่ 18 สิงหาคม, และเลกที่สองจะลงเล่นในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 2022.
ผู้ชนะของแต่ละคู่จะผ่านเข้าสู่ รอบแบ่งกลุ่ม. ผู้แพ้จะย้ายไปสู่ ยูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก รอบแบ่งกลุ่ม.
แมตช์
รวมผลสองนัด เออีเคลาร์นากา ชนะ 5–1.
รวมผลสองนัด โอโมเนีย ชนะ 4–0.
รวมผลสองนัด เฟแนร์บาห์แช ชนะ 6–1.
รวมผลสองนัด ซือริช ชนะ 3–1.
รวมผลสองนัด เอชเจเค ชนะ 2–1.
''รวมผลสองนัด เสมอ 2–2. โอลิมเบียโกส ชนะลูกโทษ 3–1.''
''รวมผลสองนัด เสมอ 0–0. เชริฟฟ์ตีรัสปอล ชนะลูกโทษ 3–2.''
วิหารไฟ
วิหารไฟ (Fire temple) เป็นศาสนสถานในศาสนาโซโรอัสเตอร์ หรือชื่ออื่น ๆ เช่น ออแทชแคเดฮ์, ออแทชกอฮ์ (آتشگاه), แดเรเมฮร์ (در مهر) หรือ อคียรี (agiyari ในภาษาคุชราต) ในศาสนาโซโรอัสเตอร์นั้นมองไฟ (อตาร์, atar). กับน้ำสะอาด (อบัน, aban) เป็นส่วนประกอบของความบริสุทธิ์ในพิธีกรรม “เถ้าถ่าน (ที่ขาวและสะอาดจากไฟ) สำหรับพิธีการชำระล้างให้บริสุทธิ์นั้น (เป็น) พื้นฐานของชีวิตพิธีกรรม” ([Clean, white] "ash for the purification ceremonies [is] regarded as the basis of ritual life")
มีเชล ฟอร์ม
มีเชล อาร์มันด์ ฟอร์ม (Michel Armand Vorm) เกิดเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 1983 ในเมืองไอส์เซิลสไตน์ เป็นนักฟุตบอลชาวดัตช์ โดยเล่นในตำแหน่งผู้รักษาประตูกับทอตนัมฮอตสเปอร์
วิหารไฟ
มีวิหารไฟ 167 แห่งทั่วโลก จำนวนมากที่สุดอยู่ที่เมืองมุมไบจำนวน 45 แห่ง และอีก 105 แห่งในประเทศอินเดียส่วนอื่น ๆ นอกมุมไบ ส่วนอีก 17 แห่งนั้นมีกระจายไปทั่วโลก ในศาสนาโซโรอัสเตอร์แบบอินเดียมีความเชื่อว่าห้ามสตรีเข้าไปภายในวิหารไฟและหอคอยแห่งความเงียบงัน (Tower of Silence) หากสตรีนางนั้นแต่งงานกับบุคคลนอกศาสนาโซโรอัสเตอร์
มีเชล ฟอร์ม
แหล่งข้อมูลอื่น
1983
ท่าอากาศยานตาคลี
ท่าอากาศยานตาคลี (Takhli Royal Thai Air Force Base) หรือ ท่าอากาศยานทหารกองบิน 4 ตั้งอยู่ที่ อ.ตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ อยู่ห่างจากอำเภอเมืองนครสวรรค์ 70 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครตามถนนพหลโยธิน 180 กิโลเมตร เป็นฐานที่ตั้งของกองบินที่ 4 กองพลบินที่ 3 กองทัพอากาศไทย
สนามบินแห่งนี้สร้างขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2486 โดยกองทัพญี่ปุ่น และอยู่ในความดูแลของกองทัพอากาศไทยตั้งแต่หลังสงคราม ได้ย้ายกองบินน้อยที่ 4 จากจังหวัดลพบุรีมาอยู่ที่นี่ และเปลี่ยนชื่อเป็น กองบินที่ 4
ในช่วงสงครามเวียดนาม กองทัพอากาศสหรัฐอเมริกา ได้ใช้สนามบินแห่งนี้เป็นฐานบินร่วมกับสนามบินอื่นๆ เช่นที่ สนามบินอุดรธานี, สนามบินอุบลราชธานี, สนามบินนครราชสีมา, สนามบินอู่ตะเภา
ประวัติ
เมื่อ พ.ศ. 2484 ทหารญี่ปุ่นได้มาตั้งฐานทัพอยู่บริเวณใกล้หมู่บ้านหนองสีนวล ตำบลตาคลี อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ และขอให้พื้นที่สนามบินของไทย ซึ่งกองทัพอากาศไทยได้เลือกสนามบินตาคลีเป็นฐานให้ญี่ปุ่นตั้งกองบิน โดยเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2486 ได้เริ่มลงมือสร้างสนามบินตาคลีในพื้นที่ด้านทิศตะวันตกของเขาตาคลี บริเวณหมู่บ้านดงพลับ ซึ่งทหารญี่ปุ่นเป็นผู้ออกแบบ โดยไทยได้ทำข้อตกลงเรื่องการใช้สนามบินกับกองทัพญี่ปุ่นและจ้างแรงงานไทยลงมือตัดต้นไม้ใหญ่จำนวนมาก พร้อมทั้งได้ดำเนินการปรับพื้นที่เพื่อสร้างสนามบิน 2 เส้นทางวิ่งขึ้น-ลง หอบังคับการบิน ลานจอด เส้นทางขับเคลื่อน TAXI โรงเก็บซ่อมเครื่องบิน คลังอาวุธ คลังน้ำมัน และคลังเก็บอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้อื่น ๆ และสร้างเสร็จในปี 2487
ในปี 2488 สงครามโลกครั้งที่สอง สิ้นสุดลง สนามบิตาคลีจึงอยู่ในความครอบครองของกองทัพอากาศไทย จนในปี 2496 กองทัพอากาศได้ย้ายกองบิน 4 มาตั้งที่สนามบินตาคลีแห่งนี้
กิมฮ้อ นิมมานเหมินท์
ประวัติ
กิมฮ้อ เป็นบุตรหญิงคนโตของหลวงอนุสารสุนทร กรมการพิเศษเมืองนครเชียงใหม่ และนางคำเที่ยง บุรี เกิดเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2437 ณ เรือนคำเที่ยง นครเชียงใหม่ มีพี่น้องร่วมมารดาและต่างมารดาคือ
นางกิมฮ้อจบการศึกษาจากโรงเรียนสตรีพระราชชายา และในปี พ.ศ. 2454 นางกิมฮ้อได้สมรสกับนายกี นิมมานเหมินท์ และมีบุตรธิดารวมทั้งสิ้น 6 คน คือ
นางกิมฮ้อถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2524 ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ สิริอายุ 87 ปี
การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พ.ศ. 2496 นางกิมฮ้อ และนายกี นิมมานเหมินท์ สามี ริเริ่มความคิดในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นในภาคเหนือ โดยทำการยกที่ดินให้กับคณะมิชชันนารีอเมริกัน ซึ่งในขณะนั้นคณะมิชชันนารีคณะนี้กำลังทำหนังสือขออนุมัติจัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งก็ได้รับการปฏิเสธจากกระทรวงศึกษาธิการ โดยอ้างว่าการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเป็นเอกสิทธิของรัฐบาลกลางเพียงผู้เดียว ต่อมาได้มีการรณรงค์ในเชียงใหม่ทางคณะหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ว่า "ในภาคเหนือ เราต้องการมหาวิทยาลัย" และ "เราต้องการมหาวิทยาลัยประจำล้านนาไทย" ซึ่งการเคลื่อนไหวอย่างหนักทำให้รัฐบาลของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ก็ได้ตอบว่าจะสร้างมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ให้เป็นสาขาของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้เปิดการประมูลที่ดินใกล้ตัวเมืองเพื่อจัดตั้งมหาวิทยาลัย ซึ่งนางกิมฮ้อร่วมกับนายกีได้บริจาคที่ดินจำนวน 100 ไร่เศษ ณ บริเวณฝั่งตะวันตกของตัวเมืองใกล้เชิงดอยสุเทพ แต่รัฐบาลไม่ยอมรับ และรัฐบาลไปซื้อที่ดินบริเวณอำเภอแม่ริม (เขตทหารในปัจจุบัน) แต่ก็มิได้ทำการจัดตั้งมหาวิทยาลัย ต่อมาชาวเชียงใหม่สามารถก่อตั้งโรงเรียนแพทย์เชียงใหม่ขึ้น โดยความช่วยเหลือของสหรัฐอเมริกา
ต่อมารัฐบาลของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ มีนโยบายที่จะจัดตั้งมหาวิทยาลัยและคณะแพทย์ศาสตร์ขึ้นที่เชียงใหม่ รัฐบาลได้เล็งเห็นช่องทางที่จะทำให้นโยบายเกิดความรวดเร็ว จึงได้เกิดความร่วมมือกับตระกูลนิมมานเหมินท์-ชุติมา ในการจัดหาที่ดิน ซึ่งรัฐบาลก็ได้ที่ดินริมถนนสุเทพมาเพื่อจัดตั้งคณะแพทย์ศาสตร์ ต่อมานายกีและนางกิมฮ้อก็ได้ตกลงขายที่ดินผืนใหญ่ในราคาเสมือนให้เปล่าให้กับรัฐบาลบริเวณที่ตั้งของมหาวิทยาลัยในปัจจุบันมา และในที่สุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ก็สามารถจัดตั้งขึ้นได้ ในปี พ.ศ. 2507 นอกจากนี้ยังบริจาคที่ดินบางส่วนเพื่อใช้ตัดถนนใหม่เพื่อให้การจราจรคล่องตัว (ถนนนิมมานเหมินท์ในปัจจุบัน)
พาราลิมปิกฤดูร้อน 2008
พาราลิมปิกฤดูร้อน 2008 (, XIII Paralympic Games) เป็นการจัดการแข่งขันกีฬาพาราลิมปิกครั้งที่ 13 ที่เมืองปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นเจ้าภาพ เริ่มตั้งแต่วันที่ 6 กันยายน ถึง 17 กันยายน พ.ศ. 2551 และ หู จิ่นเทา เป็นประธานในพิธีเปิดการแข่งขัน
เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2548 คณะกรรมการโอลิมปิกสากลประกาศคำขวัญของโอลิมปิกฤดูร้อน 2008 คือ "One World, One Dream" ซึ่งใช้คำขวัญนี้ในการแข่งขันพาราลิมปิกครั้งที่ 13 อีกด้วย
การแข่งขันครั้งนี้มีนักกีฬาจากทุกทวีปเข้าร่วมการแข่งขันรวมแล้ว 3,985 คน จาก 148 ประเทศ ซึ่งจะเป็นการแข่งขันพาราลิมปิกที่มีนักกีฬาเข้าร่วมมากที่สุด
สัญลักษณ์
"Sky, Earth, and Human Beings" (天、地、人) เป็นสัญลักษณ์ของการแข่งขันพาราลิมปิกฤดูร้อน 2008 ซึ่งมีการออกแบบหลากหลายสี "之" (พินอิน: zhī) ทันสมัยเหมือนกับนักกีฬาที่มีร่างกายที่แข็งแรงเคลื่อนไหว สีแดง, สีน้ำเงิน, และสีเขียวในสัญลักษณ์แทน ดวงอาทิตย์, ท้องฟ้า, และโลก
สโลแกน
"One World One Dream" เป็นสโลแกนในการแข่งขันพาราลิมปิกฤดูร้อน 2008 ซึ่งเป็นสโลแกนเดียวกับการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2008 ด้วย
เพลงประจำการแข่งขัน
เพลงประจำการแข่งขันพาราลิมปิกฤดูร้อน 2008 คือ เพลง 'Flying with the Dream' ขับร้องโดย หลิว เต๋อหัว นักร้องชาวจีนกวางตุ้งที่รู้จักกันดี
การวิ่งคบเพลิง
การวิ่งคบเพลิงในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2008 เริ่มต้นจากที่ หอสักการะฟ้าเทียนถัน ในวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2551 และจะกลับสู่ กรุงปักกิ่ง ในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2551 และจะจุดคบเพลิงที่ สนามกีฬาแห่งชาติปักกิ่ง ช่วงเปิดพิธีในวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2551
พิธีเปิด
พิธีเปิดจัดขึ้นเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2551
พิธีปิด
พิธีปิดจัดขึ้นเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2551
การล้อมวอร์ซอ (1939)
การปิดล้อมวอร์ซอ คือส่วนหนึ่งของการรบในการบุกครองโปแลนด์เพื่อชิงกรุงวอร์ซอ เมืองหลวงของโปแลนด์ ระหว่างกองทัพโปแลนด์ประจำกรุงวอร์ซอ (Armia Warszawa) กับกองทัพเยอรมัน การรบเริ่มขึ้นเมื่อกองทัพอากาศเยอรมัน (Luftwaffe) เริ่มทำการทิ้งระเบิดในวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1939
การรบภาคพื้นดินเริ่มขึ้นในวันที่ 8 กันยายน เมื่อหน่วยยานเกราะของเยอรมันเคลื่อนพลเข้ามายังเขตโวลา (Wola) และปริมณฑลทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ของเมือง แม้ว่าทางเยอรมันจะประกาศทางวิทยุว่าได้ทำการเข้ายึดกรุงวอร์ซอแล้ว แต่ในความเป็นจริงนั้น การบุกถูกสกัดไว้ได้ วอร์ซอจึงถูกปิดล้อม จนกระทั่งวันที่ 28 กันยายน เมื่อกองกำลังโปแลนด์ภายใต้การบังคับบัญชาของพลเอกวาเลเรียน ทูมา (Walerian Czuma) ได้ยอมจำนน วันต่อมาทหารโปแลนด์ประมาณ 100,000 นายถูกจับเป็นเชลยศึก และถูกส่งออกนอกเมือง กองทัพบกเยอรมัน (Wehrmacht) เคลื่อนพลเข้ามาประจำการในวอร์ซอในวันที่ 1 ตุลาคม ซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นของการเข้ายึดครองโปแลนด์ของเยอรมนีจนเกิดการก่อการกำเริบวอร์ซอ และสิ้นสุดลงในวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1945
ซูสีไทเฮา
ซูสีไทเฮา ตามภาษาจีนฮกเกี้ยน หรือ ฉือสี่ไท่โฮ่ว ตามภาษาจีนมาตรฐาน (29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1835 – 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1908) เป็นสตรีชาวแมนจูช่วงราชวงศ์ชิง (清朝) ของจักรวรรดิจีน จากสกุลเย่เฮ่อน่าลา (葉赫那拉氏) แห่งกองธงเหลืองมีขอบ (鑲黃旗) ในแปดกองธง (八旗) ได้เป็นกุ้ยเฟย ในจักรพรรดิเสียนเฟิง (咸豐帝) และได้เป็นฮองไทเฮา (皇太后) และไทฮองไทเฮา (太皇太后) ในฐานะพระมารดาของจักรพรรดิถงจื้อ (同治帝) และพระมารดาบุญธรรมของจักรพรรดิกวังซฺวี่ (光緒帝) ทั้งได้สำเร็จราชการแทนจักรพรรดิทั้งสอง จึงปกครองประเทศโดยพฤตินัยเป็นเวลา 47 ปีตั้งแต่ ค.ศ. 1861 จนสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1908
ในวัยเยาว์ พระนางได้รับเลือกเป็นพระชายาของจักรพรรดิเสียนเฟิง และให้กำเนิดพระโอรส คือ ไจ้ฉุน (載淳) ใน ค.ศ. 1856 ต่อมาใน ค.ศ. 1861 จักรพรรดิเสียนเฟิงสวรรคต ไจ้ฉุนซึ่งยังเล็กได้เสวยราชย์เป็นจักรพรรดิถงจื้อ พระนางยึดอำนาจรัฐจากองคมนตรี แล้วขึ้นสำเร็จราชการแทนจักรพรรดิพระองค์น้อยพร้อมด้วยซูอันไทเฮา (慈禧太后) พระอัครมเหสีของจักรพรรดิเสียนเฟิง ครั้นจักรพรรดิถงจื้อสวรรคตใน ค.ศ. 1875 พระนางก็ยกไจ้เถียน (載湉) หลานของพระนางเอง ขึ้นสืบราชสมบัติต่อเป็นจักรพรรดิกวังซฺวี่ โดยมีพระนางสำเร็จราชการแทนต่อไป ซึ่งขัดต่อกฎการสืบราชบัลลังก์ของราชวงศ์
แม้พระนางจะไม่ยอมรับรูปแบบการปกครองแบบตะวันตก แต่พระนางก็สนับสนุนการปฏิรูปทางทหารและทางวิทยาการ รวมถึงขบวนการสร้างตนให้แกร่ง (自強運動) พระนางยังเห็นชอบกับหลักการปฏิรูปร้อยวัน (百日維新) เมื่อ ค.ศ. 1898 แต่ก็เกรงว่า การเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันโดยปราศจากความสนับสนุนของข้าราชการนั้นจะนำมาซึ่งความโกลาหล ทั้งจะเป็นโอกาสให้มหาอำนาจญี่ปุ่นและชาติอื่น ๆ เข้าแทรกแซง เมื่อจักรพรรดิกวังซฺวี่สนับสนุนนักปฏิรูปหัวรุนแรง และพระนางเชื่อว่า จักรพรรดิพยายามจะลอบสังหารพระนาง พระนางจึงจับจักรพรรดิไปขังไว้ ณ ตำหนักหาน-ยฺเหวียน (涵元殿) บนเกาะอิ๋งไถ (瀛台) กลางสระน้ำในพระที่นั่งจงหนานไห่ (中南海) และให้ประหารนักปฏิรูปหัวรุนแรง ภายหลัง กบฏนักมวย (庚子拳亂) เป็นชนวนให้มหาอำนาจต่างชาติในนาม "พันธมิตรแปดชาติ" (八國聯軍) เข้ารุกรานประเทศ พระนางสนับสนุนให้กบฏนักมวยออกเข่นฆ่าต่างชาติ และประกาศสงครามกับผู้รุกราน แต่เมื่อพ่ายแพ้ พระนางจึงหันมาเป็นมิตรกับชาวต่างชาติ และเริ่มนโยบายที่เรียก "การปกครองแบบใหม่" (新政) เพื่อนำประเทศไปสู่ระบอบการปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ทว่า ใน ค.ศ. 1908 พระนางสิ้นพระชนม์ก่อนการปฏิรูปจะเป็นผล ราชสำนักตกอยู่ในเงื้อมมือของกลุ่มอนุรักษนิยม โดยมีผู่อี๋ (溥儀) จักรพรรดิเด็ก อยู่บนบัลลังก์ ทั้งประชาชนลุกฮือขึ้นต่อต้านการปกครองไม่หยุดหย่อน นำไปสู่การสิ้นสุดของระบอบกษัตริย์ราชวงศ์ชิงเมื่อประเทศกลายเป็นสาธารณรัฐใน ค.ศ. 1912
ชื่อเสียงของพระนางเป็นประเด็นถกเถียงของนักประวัติศาสตร์ทั้งในและนอกประเทศจีนมาเสมอ มุมมองที่มีมายาวนานเห็นว่า พระนางเป็นผู้ปกครองที่อำมหิต บ้าอำนาจ ทำให้ราชวงศ์ชิงล่มสลาย แต่มุมมองสมัยใหม่เห็นว่า การที่พระนางถูกกล่าวหาว่าเป็นต้นเหตุให้ราชวงศ์ชิงสูญสิ้นนั้นเป็นผลงานของฝ่ายปฏิรูปและฝ่ายปฏิวัติที่เป็นปฏิปักษ์ต่อพระนาง เป็นการกล่าวโทษพระนางในปัญหาที่เรื้อรั้งมายาวนานก่อนยุคสมัยของพระนาง ซึ่งไม่อยู่ในความควบคุมของพระนาง พระนางยังปกป้องประเทศจากความวุ่นวายทางการเมือง และมิได้โหดร้ายทารุณมากไปกว่าผู้ปกครองคนอื่น ๆ ในช่วงเวลาของพระนาง นอกจากนี้ พระนางยังเป็นนักปฏิรูปที่มีประสิทธิภาพสำหรับการปฏิรูปที่ทรงริเริ่มในช่วงบั้นปลายพระชนม์
ต้นพระชนม์
พระนางเกิดในรัชศกเต้ากวัง ปีที่ 15 เดือน 10 วันที่ 10 ตามปฏิทินจันทรคติของจีน ตรงกับวันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1835 ตามปฏิทินเกรกอเรียน
ระเบียนวังหลวงระบุว่า ในปีที่พระนางเกิด ฮุ่ยเจิง บิดาของพระนาง ปฏิบัติราชการอยู่ในเป่ย์จิง เมืองหลวงของราชวงศ์ชิง จึงหมายความว่า พระนางเกิดในเป่ย์จิง นอกจากนี้ เอกสารบางฉบับระบุว่า บ้านในวัยเด็กของพระนางอยู่ที่ "หูท่งผี่ไฉ (ตรอกซุง), ซี่ไผโหลวซี (ซุ้มประตูที่ 4 ฝั่งตะวันตก)" (西四牌樓劈柴胡同) ในเป่ย์จิง
ใน ค.ศ. 1851 พระนางและสตรีอื่นอีก 60 คนเข้าร่วมการคัดเลือกเข้าเป็นพระชายาของจักรพรรดิเสียนเฟิง พระนางเป็นหนึ่งในหญิงไม่กี่คนที่ได้รับเลือก จึงได้รับแต่งตั้งเป็นพระชายาขั้น 6 ฐานันดรศักดิ์ "หลานกุ้ยเหริน" (蘭貴人) ส่วนหญิงคนอื่น ๆ ที่ได้รับเลือกในคราวเดียวกัน ได้แก่
ใน ค.ศ. 1854 พระนางได้รับเลื่อนขึ้นขั้น 5 ฐานันดรศักดิ์ "อี้ผิน" (懿嬪) ครั้น ค.ศ. 1855 พระนางทรงพระครรภ์ และในวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1856 ประสูติพระโอรส คือ ไจ้ฉุน จากนั้น พระนางได้รับเลื่อนขึ้นขั้น 4 มีฐานันดรศักดิ์ว่า "อี้เฟย์" (懿妃) ใน ค.ศ. 1857 ไจ้ฉุนพระชันษาครบ 1 ปี พระนางซึ่งเป็นพระมารดาของไจ้ฉุนได้รับเลื่อนขึ้นขั้น 3 ฐานันดรศักดิ์ว่า "อี้กุ้ยเฟย์" (懿貴妃) มีศักดิ์เป็นรองเพียงนางหนิ่วฮู่ลู่
ข้อที่ทำให้พระนางซูสีแตกต่างจากหญิงทั่วไปในราชสำนัก คือ พระนางอ่านออกเขียนได้ ความสามารถนี้ทำให้พระนางได้รับโอกาสมากมายในการช่วยเหลือราชกิจรายวันของจักรพรรดิเสียนเฟิงที่พระพลานามัยย่ำแย่ ปรากฏหลายครั้งว่า จักรพรรดิทรงให้พระนางอ่านฎีกาถวาย ทั้งให้วินิจฉัยฎีกาตามพระราชประสงค์ เป็นเหตุให้พระนางได้รับประสบการณ์ในการบริหารราชการแผ่นดิน
การสวรรคตของจักรพรรดิเสียนเฟิง
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1860 ช่วงที่สงครามฝิ่นครั้งที่สองใกล้ยุตินั้น แฮร์รี สมิท พากส์ (Harry Smith Parkes) ราชทูตบริเตน และคนอื่น ๆ ถูกกองทัพราชวงศ์ชิงจับกุมไปทรมานและประหารชีวิต กองทัพบริเตนกับฝรั่งเศสที่มีเจมส์ บรูซ (James Bruce) เป็นผู้บัญชาการ จึงตอบโต้ด้วยการถล่มนครหลวงเป่ย์จิง ครั้นเดือนถัดมา กองทัพต่างชาติเผาพระที่นั่งยฺเหวียนหมิง-ยฺเหวียน (圓明園) จนราบ ส่วนจักรพรรดิเสียนเฟิงและคณะซึ่งมีพระนางรวมอยู่ด้วยนั้นลี้ภัยจากปักกิ่งไปเร่อเหอ (熱河) ก่อนแล้ว เมื่อทรงทราบว่า พระที่นั่งถูกเผา จักรพรรดิเสียนเฟิงซึ่งประสบภาวะสมองเสื่อม (dementia) อยู่แล้วก็โทมนัส หันไปพึ่งพาสุรายาเมาจนประชวรหนัก พระองค์ให้หาขุนนางผู้ใหญ่แปดคนมาเฝ้า ทรงตั้งให้เป็นองคมนตรี เรียกว่า "กู้มิ่งปาต้าเฉิน" (顧命八大臣; "แปดขุนนางผู้ใหญ่รับสนองพระราชโองการ") มีหัวหน้า คือ ซู่ชุ่น (肅順), ไจ่-ยฺเหวียน (載垣), และตฺวันหฺวา (端華) ครั้นแล้ว ก็สิ้นพระชนม์ ณ เรือนภูเขาพักร้อน (避暑山莊) ในเร่อเหอเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1861
เมื่อสิ้นจักรพรรดิเสียนเฟิงแล้ว พระโอรสไจ้ฉุน พระชนม์ 4 ชันษา ก็ได้สืบราชสมบัติต่อเป็นจักรพรรดิถงจื้อ เชื่อกันว่าก่อนสิ้นพระชนม์ จักรพรรดิเสียนเฟิงทรงเรียก พระนาง กับพระนางหนิ่วฮู่ลู่ มาเข้าเฝ้าข้างพระที่ แล้วประทานตราให้ ด้วยมุ่งหวังให้ช่วยกันประคับประคองจักรพรรดิพระองค์ใหม่ซึ่งยังทรงพระเยาว์นัก บ้างก็ว่า ที่ทรงทำเช่นนั้นเพื่อให้พระชายาทั้งสองเข้ามาคานอำนาจผู้สำเร็จราชการทั้งแปด แต่เรื่องราวเหล่านี้ไม่มีหลักฐานยืนยัน
เมื่อจักรพรรดิถงจื้อขึ้นเสวยราชย์แล้ว พระนาง ในฐานะพระมารดา ก็ได้เลื่อนเป็นฮองไทเฮา ฐานันดรศักดิ์ว่า "ซูสีฮองไทเฮา" มักย่อว่า "ซูสีไทเฮา" นอกจากนี้ ยังมักเรียกว่า "ไซไทเฮา" (ฮกเกี้ยน) หรือ "ซีไท่โฮ่ว" (มาตรฐาน) (西太后; "มหาเทวีตะวันตก") เพราะประทับตำหนักฉู่ซิ่ว (儲秀宮) ซึ่งอยู่ทางตะวันตก เวลานั้น พระนางอายุ 27 ปี ส่วนนางหนิ่วฮู่ลู่ อายุ 25 ปี ในฐานะพระอัครมเหสีของพระบิดา ก็ได้เป็นฮองไทเฮาเช่นกัน ฐานันดรศักดิ์ "ซูอันฮองไทเฮา" มักย่อว่า "ซูอันไทเฮา" นอกจากนี้ ยังมีกเรียกว่า "ตังไทเฮา" (ฮกเกี้ยน) หรือ "ตงไท่โฮ่ว" (มาตรฐาน) (東太后; "มหาเทวีตะวันออก") เพราะประทับตำหนักจงชุ่ย (鍾粹宮)ซึ่งอยู่ทางตะวันออก
รัฐประหารซินโหย่ว
ในเวลาที่จักรพรรดิเสียนเฟิงสิ้นพระชนม์นั้น พระนางซูสีก็เจนจัดในการเมืองมากแล้ว ขณะรอฤกษ์เคลื่อนพระศพจากเร่อเหอกลับปักกิ่ง พระนางก็วางแผนยึดอำนาจการปกครองกับข้าราชการและพระญาติพระวงศ์จำนวนหนึ่ง พระนาง ในฐานะพระมารดาของจักรพรรดิพระองค์ใหม่ ย่อมไม่มีอำนาจทางการเมืองโดยตำแหน่ง นอกจากนี้ พระโอรสที่ขึ้นเสวยราชย์ก็ยังเยาว์นัก ไม่มีอำนาจโดยพระองค์เอง เพื่อให้การลุล่วง พระนางจึงจำต้องแสวงหาความร่วมมือจากผู้ทรงอำนาจคนอื่น ๆ เช่น พระนางซูอัน ซึ่งสนิทสนมกันมาตั้งแต่แรกเข้าวังแล้ว
คณะองคมนตรีเองก็ไม่ชอบใจที่พระนางซูสีเป็นสตรีแต่เข้ามามีบทบาททางการเมือง ทำให้เกิดความตึงเครียดระหว่างสองฝ่ายอยู่เนือง ๆ การเผชิญหน้ากันบ่อยครั้งทำให้พระนางซูอันไม่สบายพระทัย และมักไม่เข้าร่วมประชุมขุนนาง ทำให้พระนางซูสีต้องรับมือกับองคมนตรีทั้งแปดแต่ผู้เดียว ระหว่างเตรียมดำเนินการตามแผนนั้น พระนางซูสีก็รวบรวมการสนับสนุนจากข้าราชการทหารพลเรือนที่มากความสามารถ รวมถึงบุคคลอื่น ๆ ที่ระหองระแหงกับเหล่าองคมนตรีด้วยไม่ว่าด้วยเหตุผลส่วนตัวหรือเหตุผลการทางการเมืองก็ตาม ในจำนวนนี้มีองค์ชายอี้ซิน (奕訢) พระอนุชาพระองค์ที่หกของจักรพรรดิเสียนเฟิงซึ่งต้องการเป็นใหญ่แต่ถูกกีดกันจากอำนาจ และองค์ชายอี้เซฺวียน (奕譞) พระอนุชาพระองค์ที่เจ็ดของจักรพรรดิเสียนเฟิง ในเวลานั้น มีฎีกาฉบับหนึ่งมาจากชานตง (山東) เสนอให้พระนางออก "ว่าราชการหลังม่าน" (垂簾聽政) และให้องค์ชายอี้ซินเข้าสู่วงการเมืองในฐานะผู้ช่วยเหลือองค์จักรพรรดิ
เมื่อขบวนพระศพออกเดินทางจากเร่อเหอ พระนางซูสีและจักรพรรดิพระองค์ใหม่ต้องเดินทางกลับไปก่อนเพื่อไปเตรียมรับพระศพ ส่วนคณะองคมนตรีต้องตามอารักขาขบวนพระศพไป การที่ได้กลับปักกิ่งก่อน หมายความว่า พระนางมีเวลาเตรียมจัดการกับคณะองคมนตรีมากขึ้น เมื่อขบวนพระศพเข้าถึงเป่ย์จิง ก็มีประกาศให้ถอดคณะองคมนตรีออกจากตำแหน่งด้วยข้อหาว่า เจรจากับต่างชาติไม่สำเร็จ ทำให้จักรพรรดิเสียนเฟิงต้องจำพระทัยลี้ภัยจากปักกิ่งไปยังเร่อเหอ นอกเหนือไปจากข้อกล่าวหาอื่น ๆ
การยึดอำนาจครั้งนี้เป็นที่รู้จักด้วยชื่อ "รัฐประหารซินโหย่ว" (辛酉政變) เพราะเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1861 ซึ่งปฏิทินจีนเรียกว่า ปีซินโหย่ว
ศักราชใหม่
ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1861 ไม่กี่วันหลังรัฐประหารซินโหย่ว พระนางซูสีประทานบำเหน็จให้แก่องค์ชายอี้ซิน โดยตั้งเขาเป็นขุนนางผู้ใหญ่ และให้ธิดาคนโตของเขาเป็นองค์หญิงกู้หลุน (固倫公主) ซึ่งปรกติแล้วจะตั้งจากพระธิดาองค์โตของจักรพรรดิ แต่พระนางก็มิได้ให้องค์ชายอี้ซินมีอำนาจเบ็ดเสร็จทางการเมือง
แม้จะมีอำนาจตัดสินใจเด็ดขาด แต่พระนางซูสีและพระนางซูอันจำต้องอาศัยความเห็นของสภาจฺวินจฺวีชู่ (軍機處) และต้องปฏิบัติตามขั้นตอนมากมาย เช่น เมื่อมีฎีกาเข้ามา ฎีกาจะส่งให้พระนางทั้งสองอ่านก่อน และจะส่งต่อไปยังองค์ชายอี้ซินและจฺวินจฺวีชู่ให้ทำความเห็น เมื่อได้ความเห็นแล้วจะทูลให้พระนางทั้งสองทราบเพื่อมีคำวินิจฉัย จากนั้น จะร่างพระราชโองการตามนั้น เมื่อพระนางทั้งสองเห็นชอบกับพระราชโองการแล้ว จึงประกาศใช้ได้ หน้าที่สำคัญสุดของพระนางทั้งสองในการสำเร็จราชการแทนจักรพรรดินั้น คือ การประทับพระราชลัญจกรลงพระราชโองการ ซึ่งที่จริงแล้วเป็นแต่ขั้นตอนทางพิธีการในระบบราชการอันซับซ้อน
การปรับปรุงระบบขุนนาง
พระนางซูสีเข้าสู่อำนาจในยามที่บ้านเมืองวุ่นวายจากภายใน ขุนนางทั้งส่วนกลางและท้องถิ่นเน่าเฟะเพราะฉ้อราษฎร์บังหลวง ผลของสงครามฝิ่นครั้งที่สองยังกระทบอยู่ไม่คลาย ส่วนกบฏเมืองแมนแดนสันติ (太平天國) ก็ลุกลามอยู่ทางใต้ กลืนกินแผ่นดินทีละนิดทีละน้อย ทั้งความท้าทายจากต่างชาติยังเข้ามาผสมโรงให้สถานการณ์ย่ำแย่ ใน ค.ศ. 1861 นั้น พระนางซูสีประชุมขุนนางผู้ใหญ่แล้วรับสั่งให้เอาขุนนางสำคัญสองคนไปประหารเป็นการเชือดไก่ให้ลิงดู คือ Qingying จากฝ่ายทหารที่พยายามติดสินบนเพื่อให้พ้นจากการถูกลดขั้น และเหอ กุ้ยชิง (何桂清) ผู้เป็นเหลี่ยงเจียงจ่งตู (兩江總督; "ผู้ว่าสองเจียง") ซึ่งเมื่อเกิดกบฏเมืองแมนฯ แล้ว กลับหนีเอาตัวรอดไปยังฉางโจว (常州) แทนที่จะอยู่ปกป้องเมือง
นอกจากนี้ พระนางซูสียังมอบตำแหน่งสำคัญที่สุดทางทหารให้แก่ขุนนางชาวฮั่น คือ เจิง กั๋วฟาน (曾國藩) เพื่อทำทัพไปปราบกบฏเมืองแมนฯ ซึ่งขัดกับประเพณีแต่เดิมที่ตำแหน่งสำคัญจะให้แก่ชาวแมนจูเท่านั้น ภายในสามปีถัดมา พระนางยังแต่งตั้งขุนนางชาวฮั่นหลายคนไปปกครองทางใต้ เจิง กั๋วฟาน นำกองทัพที่เรียกว่า "เซียงจฺวิน" (湘軍) ไปปราบกบฏเมืองแมนฯ สำเร็จในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1864 และได้รับบรรดาศักดิ์เป็นอีเติ่งอี้หย่งโหฺว (一等毅勇侯; "อี้หย่งโหฺวขั้นหนึ่ง") ส่วนขุนนางชาวฮั่นคนอื่น ๆ ที่ร่วมปราบกบฏก็ปูนบำเหน็จทั่วหน้า เมื่อสิ้นกบฏเมืองแมนฯ แล้ว พระนางซูสีก็เพ่งความสนใจไปที่องค์ชายอี้ซินแทน องค์ชายอี้ซินได้สร้างเครือข่ายผู้สนับสนุนอยู่ในราชสำนัก ซึ่งมีขุนนางสำคัญมากมายในกองทัพรวมอยู่ด้วย นอกจากนี้ องค์ชายอี้ซินยังเป็นประธานจฺวินจีชู่ ซึ่งควบคุมนโยบายเกี่ยวกับกิจการในประเทศ และจ๋งหลี่หยาเหมิน (總理衙門) ซึ่งควบคุมนโยบายเกี่ยวกับการต่างประเทศ ทำให้องค์ชายสามารถควบคุมราชการรายวัน และมีอำนาจมากขึ้นทุกวัน พระนางซูสีจึงเห็นว่า องค์ชายผู้นี้เป็นอีกภัยคุกคามต่ออำนาจของพระนาง
พระนางซูสีสบโอกาสเมื่อ Cai Shouqi ขุนนางอาลักษณ์ชั้นผู้น้อย ถวายฎีกากล่าวหาว่า องค์ชายอี้ซินฉ้อฉลและไม่เคารพพระมหากษัตริย์ องค์ชายอี้ซินไม่สนใจข้อกล่าวหานัก เพราะเห็นว่า มีผู้สนับสนุนมากมายในราชสำนัก แต่ผิดคาด เพราะในเดือนเมษายน ค.ศ. 1865 พระนางซูสีให้ถอดองค์ชายอี้ซินออกจากตำแหน่งราชการทั้งปวง แต่ยังให้ดำรงสถานะในราชวงศ์ต่อไปได้ ด้วยข้อกล่าวหาหลายประการ เช่น ประพฤติในเหมาะสมต่อหน้าพระนางซูสีและพระนางซูอัน การถอดองค์ชายอี้ซินทำให้ราชสำนักแตกตื่น มีผู้ถวายฎีกาหลายฉบับถวายเข้ามาให้คืนตำแหน่ง ในจำนวนนี้รวมถึงอี้เซฺวียน และอี้ฉง (奕誴) น้องชายขององค์ชายอี้ซิน ส่วนอี้ซินเองก็ร่ำไห้ต่อหน้าพระนางทั้งสอง เมื่อแรงกดดันหนักขึ้น พระนางซูสีก็ยอมให้องค์ชายอี้ซินกลับมาเป็นประธานจงหลี่หยาเมินได้ แต่นับจากนั้นองค์ชายอี้ซินก็ไม่ได้มีบทบาทสำคัญในราชสำนักอีกต่อไป
อิทธิพลจากต่างชาติ
พระนางซูสีเถลิงอำนาจในยามที่ยุทธนาการของจีนล้วนพ้นสมัย และที่สำคัญ จีนไม่คบค้าสมาคมกับมหาอำนาจทางตะวันตก เป็นเหตุให้ขาดการติดต่อแลกเปลี่ยนวิทยาการอันจะเป็นประโยชน์แก่ประเทศ กับทั้งโดยที่ทรงเล็งเห็นว่า ไม่มีทางที่เศรษฐกิจอันมีการกสิกรรมเป็นหลักของจีนจะไปสู้เศรษฐกิจอันมีอุตสาหกรรมเป็นหลักของชาติตะวันตกได้ พระนางซูสีจึงทรงตัดสินพระราชหฤทัยให้ริเริ่มเรียนรู้และรับเอาวิทยาการตะวันตก นโยบายในการบริหารประเทศเช่นนี้มีขึ้นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของรัฐราชาธิปไตยจีน โดยได้มีพระราชเสาวนีย์ให้ข้าราชการชาวฮั่นคนสำคัญอันได้แก่ เจิงกั๋วฝัน, หลี่ หงจาง  และ จั่วจงถัง  ไปร่างและควบคุมโครงการด้านอุตสาหกรรมในภาคใต้ของประเทศ
เพื่อสนับสนุนโครงการดังกล่าว ในปี 1863 ผู้สำเร็จราชการแทนพระองคฺ์ทั้งสองจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติจัดตั้งวิทยาลัยถงเหวินกว่าน ขึ้นในกรุงปักกิ่ง เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ภาษาตะวันตก และต่อมาได้ขยายครอบคลุมถึงการเรียนรู้วิทยาการและนวัตกรรมต่างประเทศด้วย
วิทยาลัยถงเหวินกว่านเปิดสอนภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน ภาษารัสเซีย และภาษาญี่ปุ่น กับทั้งเคมี แพทยศาสตร์ กลศาสตร์ ดาราศาสตร์ คณิตศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และกฎหมายนานาชาติ โดยรัฐบาลว่าจ้างผู้ชำนัญพิเศษชาวต่างชาติเป็นอาจารย์ กระนั้น ถงเหวินกว่านไม่ใช่วิทยาลัยแรกที่เปิดสอนภาษาต่างประเทศในจีน เพราะก่อนหน้านี้ในสมัยราชวงศ์หมิงได้มีการจัดตั้งวิทยาลัยเอ๋อหลัวซีกว่าน ขึ้นเมื่อปี 1708 เพื่อสอนวิชาการแปลและการเป็นล่ามภาษาเอเชียทั้งหลาย ซึ่งต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาให้วิทยาลัยถงเหวินกว่างรับวิทยาลัยเอ๋อโหล๋วสีกว่านเข้าสมทบ ปัจจุบัน วิทยาลัยถงเหวินกว่างสังกัดมหาวิทยาลัยปักกิ่ง
อนึ่ง ในครั้งนั้นยังได้มีการจัดส่งชายหนุ่มจำนวนหนึ่งไปศึกษาเล่าเรียนในต่างประเทศอีกด้วย
อย่างไรก็ดี นโยบายของรัฐบาลจีนดังกล่าวดำเนินไปได้ไม่ราบรื่นนัก เนื่องจากด้านการทหารนั้นมีความจำเป็นที่จะต้องปฏิรูปใหม่ทั้งระบบ แต่พระนางซูสีกลับทรงแก้ไขปัญหาด้วยการซื้อเรือรบเจ็ดลำจากสหราชอาณาจักร อันเรือรบนั้นเมื่อมาเทียบท่าจีนก็ได้บรรทุกกะลาสีชาวอังกฤษซึ่งอยู่ในบังคับของอังกฤษมาด้วยเต็มลำ ชาวจีนเห็นว่าการที่สหราชอาณาจักรทำดังกล่าวเป็นการยั่วโมโห เพราะเรือเป็นของจีนซึ่งถือตนว่าเป็นศูนย์กลางของโลก มีฐานะและเกียรติยศสูงส่ง แต่กลับเอาต่างชาติซึ่งจีนเห็นว่าเป็นอนารยชนทุกชาติไปนั้นมาใส่ จีนจึงให้สหราชอาณาจักรเอาเรือกลับคืนไปทุกลำ เรือนั้นเมื่อกลับไปแล้วก็นำไปประมูลต่อไป และการกระทำของรัฐบาลจีนครั้งนี้ก็เป็นที่ขบขันของชาติตะวันตกอยู่ระยะหนึ่ง
ส่วนด้านวิชาการนั้นก็ประสบอุปสรรค เนื่องจากพระราชอัธยาศัยและวิธีการคิดเก่า ๆ แบบอนุรักษนิยมของพระนางซูสีที่ทรงพระกังวลเกี่ยวกับพระราชอำนาจของพระองค์ว่าจะถูกลิดรอนไป
ในการก่อสร้างทางรถไฟหลวงนั้น พระนางซูสีไม่พระราชทานพระราชานุมัติ โดยทรงอ้างว่าเสียงอันดังของรถไฟอาจไปรบกวนบรรดาบูรพกษัตริย์ที่บรรทมอยู่ในสุสานหลวง กระทั่งปี 1877 ได้ทรงเห็นความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีรถไฟในจักรวรรดิตามคำกราบบังคมทูลของหลี่ หงจาง จึงพระราชทานพระราชานุมัติให้จัดสร้างได้ แต่ต้องเป็นรถไฟแบบม้าลาก
พระนางซูสียังทรงหวั่นเกรงแนวคิดเสรีนิยมของผู้ที่ไปเล่าเรียนต่างประเทศกลับมา เนื่องจากทรงเห็นว่าแนวคิดดังกล่าวเป็นภัยรูปแบบใหม่ที่จะคุกคามพระราชอำนาจของพระองค์ ดังนั้น ในปี 1881 จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้เลิกจัดส่งเด็กหนุ่มไปเล่าเรียนยังต่างประเทศ และพระราชอัธยาศัยเปิดกว้างที่ทรงมีต่อต่างชาติก็ค่อย ๆ ตีบแคบลงนับแต่นั้น
การบรรลุนิติภาวะของพระเจ้าถงจื้อ
สำหรับด้านการอภิบาลพระเจ้าถงจื้อนั้น ซูสีไทเฮาทรงเข้มงวดกวดขันฮ่องเต้ในทุก ๆ ด้านอย่างยิ่ง โดยด้านการศึกษา ทรงเลือกสรรและแต่งตั้งราชครูสำหรับฮ่องเต้ด้วยพระองค์เอง ราชครูทูลเกล้าฯ ถวายการสอนวิชาวรรณกรรมคลาสสิก และให้ทรงศึกษาคัมภีร์โบราณ ซึ่งฮ่องเต้ไม่ทรงสนพระราชหฤทัยแม้แต่น้อย ซูสีไทเฮาจึงทรงเข้มงวดกับพระราชโอรสกว่าเดิมเพื่อให้ทรงใฝ่พระราชหฤทัยศึกษาเพื่อฮ่องเต้เอง
ราชครูเวิง ถงเหอ บันทึกไว้ว่า ฮ่องเต้ไม่ทรงสามารถอ่านหนังสือได้จบประโยคแม้จะมีพระชนมพรรษาสิบหกพรรษาแล้วก็ตาม ทำให้ซูสีไทเฮาทรงพระปริวิตกเกี่ยวกับความหย่อนพระปรีชาสามารถของฮ่องเต้อย่างยิ่ง
การอภิเษกสมรส
ในปี 1872 เมื่อพระเจ้าถงจื้อมีพระชนมพรรษาได้ 17 พรรษา พระพันปีทั้งสองพระองค์ต่างมีพระราชประสงค์จะให้ได้ทรงอภิเสกสมรสกับสตรีที่ตนคัดสรรเอาไว้แล้ว
ความขัดแย้งดังกล่าวสิ้นสุดลงเมื่อพระเจ้าถงจื้อมีพระราชวินิจฉัยเลือกนางอาหลู่เท่อเป็นพระอัครมเหสี โดยโปรดให้มีพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมรสขึ้นในวันที่ 15 กันยายน 1872 และมีพระบรมราชโองการให้สถาปนานางอาหลู่เท่อขึ้นเป็นพระอัครมเหสี มีพระนามาภิไธยว่า เจียชุ่น (嘉順) ส่วนสตรีที่ซูสีไทเฮาทรงเลือกสรรไว้นั้น โปรดรับเอาไว้เป็นพระชายา
เดือนพฤศจิกายน 1873 พระเจ้าถงจื้อมีพระชนมพรรษาครบสิบแปดพรรษา ซึ่งถือว่าทรงบรรลุนิติภาวะและทรงสามารถบริหารพระราชภาระได้โดยพระองค์เองแล้ว อันหมายความว่า ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ทั้งสองก็จะพ้นจากตำแหน่งโดยนิตินัย แต่โดยพฤตินัยแล้ว ซูสีไทเฮายังทรงกำกับการบริหารราชการแผ่นดินอยู่เช่นเคย เนื่องจากฮ่องเต้ทรงแต่พระสำราญกับนางใน หาได้เอาใจใส่กิจการบ้านเมืองอย่างเต็มที่ไม่
ซูสีไทเฮาพระราชทานพระราโชวาทแก่พระเจ้าถงจื้อและพระนางเจียชุ่นว่าทั้งสองพระองค์ยังทรงอ่อนพระชนมพรรษาเกินไป สมควรกลับไปทรงศึกษาวิธีการบริหารบ้านเมืองให้บังเกิดประสิทธิผลให้ทรงเข้าพระทัยอย่างถ่องแท้เสียก่อน สมควรแล้วที่ซูสีไทเฮาจะได้ทรงยื่นพระหัตถ์เข้ามาช่วยกำกับราชการ ซูสีไทเฮายังได้ทรงส่งขันทีในพระองค์ปลอมปนเข้าไปสอดแนมความเคลื่อนไหวของฝ่ายฮ่องเต้อย่างใกล้ชิด หลังจากที่ทรงทราบว่า ทั้งสองพระองค์ไม่ทรงนำพาพระราโชวาทดังกล่าว ก็มีพระราชเสาวนีย์เป็นเด็ดขาดให้ฮ่องเต้เอาใจใส่พระราชภาระให้มากขึ้น ซึ่งฮ่องเต้ก็ได้แต่ทรงตกปากรับคำ
การบริหารราชการของพระเจ้าถงจื้อ
ระหว่างที่ฮ่องเต้ทรงบริหารราชการแผ่นดินด้วยพระองค์เองในปี 1873— 1875 ได้ทรงตราพระราชกฤษฎีกาให้มีการปฏิสังขรณ์พระราชวิสุทธอุทยาน (圓明園) ที่ถูกกองผสมนานาชาติเผาทำลายไปในสงครามฝิ่น โดยทรงปรารภว่าเพื่อทูลเกล้าฯ ถวายเป็นของขวัญแด่พระพันปีทั้งสองพระองค์ ทั้งนี้ พระราชวิสุทธอุทยานตั้งอยู่ตอนเหนือของกรุงปักกิ่ง และได้รับการขนานนามจากนานาชาติว่าเป็น "ยอดอุทยาน" ทั้งนี้ นักประวัติศาสตร์วิเคราะห์ว่า ความจริงแล้วฮ่องเต้มีพระราชประสงค์จะให้ซูสีไทเฮาเสด็จแปรพระราชฐานไปให้ไกลจากพระราชวังหลวง เพื่อที่จะได้ทรงบริหารพระราชภาระได้โดยไม่ต้องมีผู้ใดคอยควบคุมอีกต่อไป
อนึ่ง ในระยะดังกล่าว พระคลังมหาสมบัติร่อยหรอลงไปจนเหลือเพียงน้อยนิดเนื่องเพราะใช้จ่ายไปการสงครามกับต่างชาติและการปราบปรามอั้งยี่ซ่องโจรภายใน ฮ่องเต้จึงมีพระราชกระแสรับสั่งให้คณะกรรมการบริหารพระคลังมหาสมบัติกระทำการใด ๆ ให้ได้มาสู่พระคลังซึ่งเงินและทรัพย์สิน กับทั้งรับสั่งให้พระบรมวงศ์ ข้าราชการชั้นสูง และผู้มีบรรดาศักดิ์ทั้งปวงช่วยกันบริจาคเงินและทรัพย์สินให้แก่พระคลัง ในการนี้ ยังได้ทรงติดตามและตรวจสอบผลการดังกล่าวด้วยพระองค์เองด้วย
อย่างไรก็ดี ฮ่องเต้ไม่มีพระราชขันติเพียงพอต่อความคับข้องพระราชหฤทัยในอันที่ถูกพระราชชนนีบริภาษและบังคับเคี่ยวเข็ญ กับทั้งมีพระราชดำริว่าพระองค์ทรงโดดเดี่ยวเปลี่ยวพระราชหฤทัยเกินไป จึงทรงระบายพระราชอารมณ์บ่อย ๆ ด้วยการทรงโบยขันทีอย่างรุนแรงด้วยพระองค์เองสำหรับความผิดเล็กน้อย อันเป็นผลจากพระโทสะที่ร้ายกาจขึ้นเพราะความบกพร่องลงของพระขันติดังกล่าว นอกจากนี้ ด้วยความช่วยเหลือและชักชวนของบรรดาขันทีและองค์ชายไจ้เชิง พระโอรสพระองค์แรกขององค์ชายกง และพระสหายคนสนิทของพระเจ้าถงจื้อ จึงทรงสามารถเสด็จออกไปทรงพระสำราญพระราชหฤทัยนอกพระราชวังได้บ่อยครั้ง โดยทรงพระภูษาเช่นสามัญชนแล้วลอบเสด็จฯออกจากพระราชวังในยามเย็นเพื่อไปประทับอยู่ ณ หอคณิกาตลอดคืน
เนื่องเพราะ "ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิดก็ไม่มิด" พฤติกรรมทางเพศดังกล่าวของฮ่องเต้จึงเป็นที่โจษจันตลอดทั้งชาววังถึงชาวบ้านร้านตลาด และยังได้รับการบันทึกไว้ในเอกสารทางประวัติศาสตร์จีนหลายฉบับด้วย ดังนั้น ในเดือนสิงหาคม 1874 บรรดาพระบรมวงศ์ตลอดจนข้าราชการและพนักงานของรัฐชั้นผู้ใหญ่ที่ต่างระอาในฮ่องเต้ จึงพากันเข้าชื่อกันทูลเกล้าฯ ถวายคำแนะนำเพื่อให้ทรงนำพาราชการไปให้ตลอดรอดฝั่ง และขอพระราชทานให้ทรงงดการปฏิสังขรณ์พระราชวิสุทธอุทยานเสีย ซึ่งฮ่องเต้ไม่ทรงสบพระราชอารมณ์อย่างยิ่ง มีพระบรมราชโองการให้ปลดองค์ชายกงซึ่งทรงร่วมเข้าพระนามด้วย ออกเสียจากฐานันดรศักดิ์ในพระราชวงศ์ กลายเป็นสามัญชน ไม่กี่วันถัดจากนั้นได้มีพระบรมราชโองการให้ปลด องค์ชายตุน, ฉุนจิ้นอ๋อง, องค์ชายอี้จวน  , องค์ชายอี้ฮุย  , องค์ชายชิง  ตลอดจนข้าราชการและรัฐบุรุษคนอื่น ๆ ที่เข้าชื่อทูลเกล้าฯ ถวายฎีกาดังกล่าว เช่น นายพลเจิงกั๋วฝัน, หลี่ หงจาง , เหวินเสียง  ฯลฯ ออกจากจากฐานันดรศักดิ์ในพระราชวงศ์ บรรดาศักดิ์ และตำแหน่งหน้าที่ทางราชการทั้งสิ้น
ซูสีไทเฮาและซูอันไทเฮาทรงทราบความโกลาหลในพระราชสำนักแล้ว ก็เสด็จออก ณ ท้องพระโรงด้วยกันขณะที่จักรพรรดิถงจื้อทรงออกขุนนาง ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์รัฐราชาธิปไตยจีน ทั้งสองพระองค์ตรัสบริภาษฮ่องเต้ พร้อมมีพระราโชวาทแนะนำให้ทรงยกเลิกพระบรมราชโองการปลดพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการเหล่านั้นเสีย เป็นเหตุให้ฮ่องเต้ทรงเสียพระราชหฤทัยนักที่ไม่อาจทรงบริหารพระราชอำนาจได้อย่างเด็ดขาด และทรงระบายพระราชอารมณ์ด้วยการเสด็จประทับโรงหญิงนครโสเภณีเช่นเดิมอีก
การสวรรคตของพระเจ้าถงจื้อ
หลังจากนั้นเป็นที่ร่ำลือทั่วกันว่า ฮ่องเต้ประชวรพระโรคซิฟิลิส ซึ่งโบราณเรียก “โรคสำหรับบุรุษ” เกิดจากการสัมผัสหรือร่วมประเวณีกับผู้ป่วยโรคนี้ ซูสีไทเฮาจึงมีพระราชเสาวนีย์ให้คณะแพทย์หลวงเข้าตรวจพระอาการ พบว่าฮ่องเต้ประชวรพระโรคซิฟิลิสจริง เมื่อทรงทราบแล้วซูสีไทเฮาทรงเตือนให้คณะแพทย์เก็บงำความข้อนี้เอาไว้ เพราะเรื่องดังกล่าวย่อมเป็นความอื้อฉาวน่าอดสูขนานใหญ่ คณะแพทย์จึงจัดทำรายงานเท็จเกี่ยวกับพระอาการแทน โดยรายงานว่าฮ่องเต้ประชวรไข้ทรพิษ และถวายการรักษาตามพระอาการไข้ทรพิษ อันไข้ทรพิษนั้นมีลักษณะและอาการแต่ผิวเผินคล้ายคลึงกับโรคซิฟิลิส และชาวจีนยังนิยมว่าผู้ป่วยเป็นเป็นไข้ทรพิษถือว่ามีโชค
อย่างไรก็ดี เมื่อฮ่องเต้ประชวรนั้น ซูสีไทเฮาได้ทรงประกาศในพระนามฮ่องเต้ว่า ฮ่องเต้ประชวรไข้ทรพิษ ถือเป็นมงคลแก่บ้านเมือง และในระหว่างการรักษาพระองค์นี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ซูสีไทเฮาและซูอันไทเฮาเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ไปพลางก่อน ซึ่งนับได้ว่าซูสีไทเฮากลับเข้าดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์อีกครั้ง
โดยที่คณะแพทย์ถวายการรักษาพระอาการไข้ทรพิษเพื่อตบตาผู้คน แต่ความจริงแล้วทรงเป็นซิฟิลิส พระเจ้าถงจื้อจึงเสด็จสวรรคตในวันที่ 13 มกราคม 1875
เมื่อพระเจ้าถงจื้อเสด็จสวรรคตแล้ว ซูสีไทเฮาทรงพระพิโรธว่าเป็นความผิดของพระอัครมเหสีเจียชุ่น และมีพระราชเสาวนีย์ให้ตัดข้าวตัดน้ำพระอัครมเหสีนับแต่นั้น พระอัครมเหสีจึงลอบส่งลายพระหัตถ์ไปถึงพระราชบิดาขอให้ช่วย ซึ่งพระราชบิดาทรงตอบกลับมาด้วยความจนปัญญาว่า "ทรงพระปรีชาอยู่แล้ว" (皇后圣明) พระอัครมเหสีจึงทรงกระทำอัตวินิบาตกรรม ซึ่งซูสีไทเฮาได้มีรับสั่งให้จัดพระราชพิธีพระบรมศพถวายอย่างสมพระเกียรติ และให้ประกาศว่าพระอัครมเหสีทรงกระทำเช่นนั้นด้วยความ "รักและคิดถึง" พระราชภัสดาอย่างยิ่งยวด
การเผชิญหน้ากับโลกใหม่
ด้วยถงจื้อมิได้ทรงตั้งรัชทายาทไว้ และในการเฟ้นหาผู้มีคุณสมบัติเหมาะสมในการสืบราชสันตติวงศ์ก็ไม่อาจหาพระราชวงศ์ในลำดับชั้นสูงกว่าฮ่องเต้คือที่ประสูติก่อนฮ่องเต้ได้ จึงจำต้องคัดเลือกจากผู้มีประสูติกาลในรุ่นเดียวกับหรือรุ่นหลังจากรุ่นดังกล่าว ซูสีไทเฮาจึงทรงเห็นชอบให้องค์ชายไจ้เทียน พระโอรสในฉุนจิ้นอ๋อง กับพระขนิษฐภคินีของซูสีไทเฮา พระชนม์สี่พรรษา เสวยราชย์เป็นรัชกาลถัดมา โดยให้เริ่มปีที่ 1 แห่งรัชศก "กวังซฺวี่" อันมีความหมายว่า "รัชกาลอันรุ่งเรือง" ในปี 1875 เมื่อซูสีไทเฮามีพระราชเสาวนีย์ดังนั้น องค์ชายไจ้เทียนก็ทรงถูกนำพระองค์ไปจากพระราชฐานทันทีและนับแต่นี้ไปจนตลอดพระชนม์ก็ทรงถูกตัดขาดจากครอบครัวโดยสิ้นเชิง ทรงได้รับการศึกษาจากราชครูเวิง ถงเหอ  เมื่อมีพระชนม์ได้ห้าพรรษา
วันที่ 8 เมษายน 1881 ระหว่างทรงออกขุนนางตอนเช้า ซูอันไทเฮาทรงรู้สึกไม่สบายพระองค์จึงนิวัตพระราชฐาน และสวรรคตในบ่ายวันนั้น การสวรรคตโดยปัจจุบันทันด่วนของซูอันไทเฮาสร้างความตื่นตะลึงแก่ประชาชนทั่วไป เพราะพระสุขภาพพลานามัยของพระพันปีอยู่ในขั้นดียิ่งยวดเสมอมา ครั้งนั้น เกิดข่าวลือแพร่สะพรัดทั่วไปในจีนว่าเป็นซูสีไทเฮาที่ทรงวางพระโอสถพิษแก่ซูอันไทเฮา ว่ากันว่าสาเหตุอาจเป็นเพราะกรณีประหารขันทีอันเต๋อไห่ หรือเพราะซูอันไทเฮาทรงถือพระราชโองการจากฮ่องเต้ในพระโกศให้มีพระราชอำนาจสั่งประหารซูสีไทเฮาได้หากว่าพระนางทรงก้าวก่ายการบ้านการเมืองหรือมีพระราชวิสัยไม่เหมาะสมอย่างไร อย่างไรก็ดี ข่าวลือดังกล่าวยังไร้หลักฐานยืนยันข้อเท็จจริง และนักประวัติศาสตร์ไม่ยอมรับอย่างเต็มร้อยในเรื่องการวางพระโอสถพิษดังกล่าว แต่สันนิษฐานกันว่าซูอันไทเฮาประชวรพระโรคลมปัจจุบันโดยอ้างอิงบันทึกทางการแพทย์ที่ปรากฏอยู่ในเอกสารทางประวัติศาสตร์สมัยนั้น การทิวงคตของซูอันไทเฮาส่งผลให้ซูสีไทเฮาทรงเป็นผู้บริหารราชการแผ่นดินแต่เพียงผู้เดียวอย่างเต็มพระองค์