เขตหนองแขม
สถานที่สำคัญ ศูนย์ศึกษา และแหล่งท่องเที่ยว
วัดหนองแขมสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2413 เพื่อเป็นที่บรรจุอัฐิธาตุของบุพการี สถานศึกษาและบำเพ็ญบุญของชาวบ้านหัวย่าน จังหวัดนครปฐม ที่อพยพมาอยู่แถบหนองแขม ตั้งชื่อว่า "วัดหนองแขม" เนื่องจากมีหนองน้ำปกคลุมด้วยต้นแขมอยู่ใกล้วัด และต่อมากลายเป็นชื่อตำบลหนองแขม สิ่งสำคัญในวัดหนองแขมได้แก่ พระมหากัจจายนะ (หลวงพ่อโต) รูปหล่อพระครูวิทยาวรคุณ (หลวงพ่อพร) ขนาดเท่าองค์จริง ซึ่งคณะศิษยานุศิษย์ได้ร่วมกันสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2468 และยังมีรอยพระพุทธบาทจำลองประดิษฐานในมณฑป โดยมีการจัดงานปิดทองรอยพระพุทธบาทจำลองนี้ในช่วงเดือนสามของทุกปี วัดไผ่เลี้ยงสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2526 โดยมีแม่เลี้ยง และแม่ไผ่ เป็นผู้ถวายที่ดินเพื่อสร้างวัด เดิมที่เป็นสำนักปฏิบัติธรรม ซึ่งมีพระมหายงยุทธ อุปคุตฺโต (สุขเงิน) เป็นประธานสงฆ์ต่อมาเป็นเจ้าอาวาสจนกระทั่งปัจจุบัน ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2523 พระครูสุนทรธรรมวิมล หรือ หลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินธโร ได้เดินทางมาปักกลดใต้ต้นไม้ริมหนองน้ำใหญ่ในอำเภอหนองแขมเพื่อปฏิบัติภาวนาบำเพ็ญธรรม ต่อมานายธนิตย์ มาศรีนวล ชาวบ้านในละแวกนั้นมีจิตศรัทธาบริจาคที่ดินให้จำนวน 44 ไร่ โดยแบ่งเป็นเนื้อที่ของวัด 26 ไร่ 3 งาน 45 ตารางวา เป็นที่สร้างวัดชื่อ "วัดศรีนวลธรรมวิมล" ตามชื่อสกุลของผู้บริจาค โดยที่ดินส่วนหนึ่งได้ก่อสร้างเป็นโรงเรียนวัดศรีนวลธรรมวิมล ปัจจุบัน พระครูสุนทรธรรมวิมล เป็นเจ้าอาวาสวัดศรีนวลธรรมวิมล และเป็นผู้ที่ได้ชื่อว่า เป็นพระนักพัฒนารูปหนึ่งที่ทำให้พื้นที่ชายขอบของอำเภอหนองแขมเริ่มมีความเปลี่ยนแปลงและเจริญมากขึ้น ท่านเป็นผู้บริจาคและก่อสร้างโรงพยาบาลหลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินธโรอุทิศ เพื่อให้บริการแก่ประชาชนในบริเวณใกล้เคียง และได้บริจาคที่ดินและก่อสร้างโรงเรียนฝึกอาชีพ กรุงเทพมหานครเพื่อสร้างเสริมทักษะให้กับบุคคลทั่วไปให้มีอาชีพทำกินอย่างสุจริต วัดทองเนียม แขวงหนองแขม เดิมที่ดินผืนนี้เป็นพื้นที่ทำสวนและทำบ่อกุ้งมาก่อน โดยมีนายม้าน-นางเหว่า ทองเนียม เจ้าของที่ดิน ได้มีความประสงค์จะอุทิศที่ดินดังกล่าวทำเป็นสาธารณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาและสังคม จึงได้อุทิศที่ดินผืนนี้เพื่อจัดสร้างเป็นวัดในบวรพระพุทธศาสนาให้ประชาชนทั่วไปในเขตหนองแขมและบริเวณใกล้เคียงได้บำเพ็ญบุญและปฏิบัติธรรม ซึ่งในวันที่ 17 มีนาคม 2535 กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศตั้งเป็นวัดในพระพุทธศาสนา ชื่อว่า "วัดทองเนียม" ตามชื่อสกุลของนาย ม้าน-นางเหว่า ทองเนียมอยู่ในสังกัดคณะธรรมยุตมีพื้นที่จำนวน 6 ไร่ 3 งาน วัดหลักสาม เดิมชื่อ สำนักสงฆ์พระอาทิตย์ พระจันทร์ ตั้งอยู่ที่ถนนเลียบคลองภาษีเจริญฝั่งใต้ แขวงหนองแขม พ.ศ. 2515 นายชวลิต เงินล้าน กับเพื่อน ได้มีจิตศรัทธาตั้งสำนักสงฆ์ขึ้น มีเจ้าอาวาสองค์แรก คือ พระครูสังฆรักษ์แก้ว สัจจวโร วันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2531 ได้รับอนุญาตจากมหาเถรสมาคม ประกาศตั้งเป็นวัดขึ้นในพระพุทธศาสนา มีนามว่า "วัดหลักสาม" โดยมีพระครูสังฆรักษ์แก้ว สัจจวโร เป็นเจ้าอาวาส เป็นวัดที่สร้างขึ้นใหม่ซึ่งได้รับอนุญาตให้สร้างเมื่อ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2501 เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2508 เกี่ยวกับนามวัดใช้คำว่า "อุดม" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนามสกุลผู้สร้างวัด และถวายที่ดินให้ ประกอบกับคำว่า "รังสี" หมายถึง วัดอันเป็นแดนให้รัศมี หรือแสงสว่างมาก วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ได้ประกอบพิธีผูกพันธสีมาเมื่อ 6 พฤษภาคม 2516 ตั้งอยู่ 11 หมู่ที่ 7 ถนนเพชรเกษม แขวงหนองค้างพลู มีเนื้อที่ 13 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบลุ่มติดกับถนนเพชรเกษม ใกล้เคียงกับคลองมหาศร การคมนาคมสะดวก อาคารเสนาสนะ มีอุโบสถกว้าง 25 เมตร ยาว 35 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2503 กุฎิสงฆ์จำนวน 18 หลัง ศาลาการเปรียญ กว้าง 22 เมตร ยาว 44 เมตร สำหรับปูชนียวัตถุ มีประประธานนามว่า "พระพุทธรังสี" หลวงพ่อขาว และ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ รูปเหมือนสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) รอยพระพุทธบาทจำลอง ก่อสร้างเมื่อ 31 พ.ค. 2524 โดยการนำของพระเดชพระคุณเทพ สิทธิมุนี (โชดก์) วัดมหาธาตุฯ ประธานฝ่ายสงฆ์ และพันเอก (พิเศษ) สาลี่ ปาลากุล เจ้าของห้างขายยาโพธิพิสากล โอสถ ประธานฝ่ายฆราวาส มีพระจำรัสสุทธิเตโช เป็นผู้สร้าง สำหรับที่ดินในการจัดสร้างวัดครั้งนี้น มีนายแพทย์วินิจ วงษ์ดนตรี และผู้ร่วมสกุลวงษ์ดนตรีท่านอื่นอีก ได้บริจาคที่ดิน จำนวน 11 ไร่ และทางวัดจัดซื้อเพิ่มเติมอีก จำนวน 19 ไร่ รวมเนื้อที่ทั้งหมด 30 ไร่ วัดได้รับประกาศตั้งเป็นวัด เมื่อ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2528 ได้ชื่อว่า "วัดวงษ์ลาภาราม" ตามสกุลของผู้อุปถัมป์ถวายที่ดิน ที่ตั้ง 6 ซ.108 ถ.เพชรเกษม แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม จังหวัดกรุงเทพมหานคร สวนยอดแขมเป็นสวนสาธารณะขนาดเล็กพื้นที่ 3 ไร่ 39 ตารางวา ตั้งอยู่บนที่ที่เคยเป็นสถานีสูบน้ำ เป็นจุดที่มีภูมิทัศน์สวยงาม โดยเป็นจุดที่คลองทวีวัฒนาเชื่อมต่อกับคลองภาษีเจริญ ต่อมาสถานีสูบน้ำแห่งนี้ได้ย้ายไปอยู่ที่สถานีสูบน้ำมหาสวัสดิ์ จึงกลายเป็นพื้นที่ว่างเปล่า ทางกรุงเทพมหานครจึงทำการปรับปรุงให้เป็นสวนสาธารณะ สวนสุขภาพ สวนนันทนาการ เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้ใช้พื้นที่ในการพักผ่อน ออกกำลังกาย รวมทั้งการจัดกิจกรรมต่าง ๆ โดยที่มาของชื่อสวนยอดแขมได้ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติประวัติแก่นายยอด อ่อนโอภาส นายอำเภอคนแรกของเขตหนองแขม ประกอบกับชื่อเขตซึ่งแต่เดิมพื้นที่ในบริเวณนี้มีต้นแขม (Phragmites karka) ขึ้นอยู่ริมหนองน้ำเป็นจำนวนมาก สวนพุทธรักษ์ ตั้งอยู่ที่ซอยเพชรเกษม 77 ตรงข้ามไทยทีวีสีช่อง 3 มีพื้นที่ 2 ไร่ 3 งาน 64.33 ตารางวา เดิมสร้างเพื่อเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่สมเด็จพระบรมราชินีนาถ มีพระชนมายุครบ 60 พรรษา มีการปลูกต้นไม้ยืนต้น ไม้ประดับ และยังใช้เป็นสถานที่จัดงาน ลานคนเมือง กิจกรรมของสำนักงานเขต และปัจจุบันได้สร้างสวนสุขภาพ มีลู่วิ่งออกกำลังกาย ลานแอโรบิค ลานกีฬา และในอนาคต จะมีการปลูกต้นไม้ดัดเป็นรูปสัตว์ ต้นไม้ประดิษฐ์ ตั้งอยู่ที่ 44/37 หมู่ที่ 10 ชุมชนประดิษฐ์เจริญ ถนนเลียบคลองภาษีเจริญฝั่งเหนือ แขวงหนองแขม แต่เดิมเจ้าของคือ คุณสมฤทัย น้อยเศรษฐ์ มีอาชีพทำกระเป๋าส่งลูกค้า พอดีไปเจอต้นไม้ประดิษฐ์ที่วางขายตามห้างเห็นว่าสวยดีและแปลกตาดี คิดว่าน่าจะทำได้ จึงลองซื้อมาเป็นตัวอย่าง และก็เริ่มทำส่งลูกค้ามาเรื่อยๆ ประมาณ 1 ปีแล้ว ตอนนี้การทำต้นไม้ประดิษฐ์ ก็เลยกลายเป็นอาชีพหลักของครอบครัว และเป็นรายได้เสริมของคนในชุมชน เพราะการทำต้นไม้ประดิษฐ์ขั้นตอนเยอะมาก จำเป็นต้องจ้างคนในชุมชน ทำให้มีรายได้เสริมไม่ต้องอยู่บ้านเฉย ๆ สนใจจะซื้อไปขายหรือไปตกแต่งบ้าน ซึ่งจำหน่ายในราคาถูก เรือไทยจำลองเป็นสินค้า OTOP ระดับ 5 ดาวของเขตหนองแขมที่เกิดขึ้นจากความคิดของคุณอนันต์ชัย ชุนนิตินันท์ สถาปนิกหนุ่มชาวกรุงผู้มีความชอบและสนใจเรือ จึงได้ประดิษฐ์เรือไทยโบราณที่หาดูได้ยากในปัจจุบัน เช่น เรือป๊าบ เรือฉลอม เรือเอี๊ยมจุ๊น เรือหมู เรือเข็ม เรือฉลอมท้ายญวน เรือมาดเก๋ง เรือบด เรือหางแมงป่อง เรือผีหลอก เรือแหวด เรือสำปั้น เรือกระแชง เรืออีโปง ฯลฯ ในรูปแบบเรือจำลองขนาดจิ๋วฝีมือประณีต ผักปลอดสารพิษ ดร.อิสระ บุญยัง (สวนผักปลอดสารพิษวัดศรีนวล) เยื้องบริเวณวัดศรีนวลธรรมวิมล ปรากฏ "สวนผักศรีนวล" แปลงผักบนเนื้อที่ประมาณ 12 ไร่ อวดตัวเป็นแถวแนวได้ระเบียบ บางแปลงอยู่ในขั้นตอนของการเตรียมดิน แต่แปลงส่วนใหญ่กำลังให้ผลผลิตที่งอกงามหลากหลายสายพันธุ์พืช ทั้งคะน้า กวางตุ้ง ผักขมไทย ผักกาดหอม คึ่นฉ่าย และอีกหลายชนิด รวมไปถึงผักพื้นบ้านอีกจำนวนหนึ่ง เช่น ผักหวาน ขี้เหล็ก ใบยอ ที่ปลูกกระจายตัวไปตามแนวคันร่องริมรั้ว คนงานนับสิบชีวิตทำหน้าที่ของเขาด้วยความตั้งใจ คนงานชายส่วนหนึ่งลงมือเตรียมดิน ในขณะที่คนงานหญิงเลือกเก็บผักจากแปลงผักที่เติบงามจนได้ขนาดแล้วลำเลียงไปยังมุมหนึ่งของศาลาริมน้ำ ผ่านขั้นตอนการทำความสะอาดสุดท้ายแล้ว ผลผลิตสีเขียวทั้งหลายก็อยู่ในบรรจภัณฑ์พลาสติกใส ภายใต้ชื่อทางการค้า "ระเบียงผัก" ซึ่งเริ่มเป็นที่รู้จักของผู้บริโภคผักปลอดสารพิษกันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน เขตหนองแขมถือเป็นแหล่งปลูกกล้วยไม้ที่สำคัญแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร แม้ปัจจุบันปริมาณพื้นที่การปลูกเลี้ยงจะลดน้อยลงไปมากเนื่องจากสภาวะน้ำและอากาศไม่เอื้ออำนวย แต่ยังคงเหลือพื้นที่สวนกล้วยไม้อยู่ไม่น้อย อย่างเช่นสวนกล้วยไม้ขนาดใหญ่ในซอยเพชรเกษม 110 ซึ่งถือเป็นสวนขนาดใหญ่ที่สุดของเขตหนองแขม ที่เกิดจากกลุ่มชาวสวนผักเดิมหันมาปลูกกล้วยไม้กันอย่างกว้าง ซึ่งมีทั้งคนในพื้นที่และนอกพื้นที่ที่ย้ายเข้ามาปลูกกล้วยไม้กันที่นี่ กล้วยไม้ในซอยเพชรเกษม 110 แห่งนี้สวนใหญ่จะเป็นพันธุ์โจแดงอย่างที่ใช้ไหว้พระกันโดยทั่วไป "ขาวดิลก" หรือ "ไวท์ดิลก" เป็นกล้วยไม้พันธุ์ขาวจากสวนของคุณสมชาย คุณะดิลก ที่ได้รับรางวัลที่ 2 จากการประกวดกล้วยไม้โลกในงาน 16th The World Orchid Conference ที่ประเทศแคนาดา เมื่อปี 2541 ขาวดิลกเป็นกล้วยไม้พันธุ์ใหม่ลูกผสม มีสีขาวสะอาด สวยงาม และคงทน เนื่องจากมีก้านแข็งแรง โคนค่อนข้างใหญ่ ทำให้ดูดน้ำได้ดี เมื่อนำมาปักแจกัน ดอกตูมจะค่อยๆ บาน อยู่ได้นานถึง 2 สัปดาห์ โดยที่กลีบดอกยังคงแข็ง ก้านยังคงตั้งตรง ช่อที่สมบูรณ์จะให้ดอกขนาดซูเปอร์ได้มากถึง 18-20 ดอก นอกจากนั้นยังเป็นไม้ที่ให้ดอกผลยาวนานและสม่ำเสมอถึง 5 ปี ฟาร์มจระเข้ คุณไพฑูรย์ ทวีสุข ตั้งอยู่เลขที่ 6/5 หมู่ที่ 2 ถนนเลียบคลองภาษีเจริญฝั่งใต้ แขวงหนองแขม ประกอบอาชีพเปิดฟาร์มเพาะเลี้ยงจระเข้เพื่อจำหน่ายและขยายพันธุ์สัตว์ ตั้งอยู่ติดกับถนนพุทธมณฑลสาย 3 แขวงหนองค้างพลู เขตหนองแขม กรุงเทพมหานคร