cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
แผ้ว สนิทวงศ์เสนี
ชีวิตช่วงต้น
ท่านผู้หญิงแผ้วเกิดที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นบุตรคนที่สองจากทั้งหมดสามคนของเฮงและสุทธิ สุทธิบูรณ์ มีพี่สาวชื่อทับทิม คลี่สุวรรณ และน้องชายชื่อสหัส สุทธิบูรณ์ ส่วนย่าเคยมีตำแหน่งเป็นพนักงานฝ่ายในในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเธอเคยอยู่ในพระบรมมหาราชวังกับย่า แต่หลังพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตจึงกลับบ้านเดิมที่จังหวัดฉะเชิงเทรา
ขณะอายุได้แปดปี บิดามารดาหมายจะให้เธอไปเรียนหนังสือกับเอ็ดนา ซาราห์ โคล หรือแหม่มโคล เพราะในยุคสมัยนั้นผู้หญิงไม่ใคร่มีโอกาสได้ร่ำเรียนดั่งบุรุษเพศ ต่อมามีคนจากวังสวนกุหลาบมาบอกกล่าว ว่าสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมาทรงก่อตั้งคณะละครเด็กเล็กในวัง โดยให้เรียนหนังสือและเรียนรำละครด้วย ด้วยเหตุนี้ท่านผู้หญิงแผ้วจึงถวายตัวเข้าพระตำหนักวังสวนกุหลาบ โดยมีท้าวนารีวรคณารักษ์ (แจ่ม ไกรฤกษ์) เป็นผู้ปกครอง เมื่ออยู่ที่นั่นเธอได้เล่าเรียนจนอ่านออกเขียนได้ ทั้งยังแตกฉานสามารถแต่งกลอนได้ดี กอปรกับเป็นหญิงที่มีดวงหน้าสะสวย เพรียบพร้อมด้วยจรรยามารยาท จึงได้รับการสนับสนุนด้านการศึกษาอย่างเต็มที่
หลังการถวายตัวเข้าวัง ท่านผู้หญิงแผ้วได้รับการฝึกฝนนาฏศิลป์จากท้าววรจันทร์ (เจ้าจอมมารดาวาด ในรัชกาลที่ 4) เจ้าจอมมารดาเขียน ในรัชกาลที่ 4 เจ้าจอมมารดาทับทิม ในรัชกาลที่ 5 หม่อมแย้มในสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) หม่อมอึ่งในสมเด็จพระบัณฑูรฯ และหม่อมแก้วในเจ้าพระยาสุรวงษ์ฯ ซึ่งล้วนเป็นนางละครผู้มีชื่อ นอกจากวังสวนกุหลาบแล้ว เธอยังมีโอกาสไปฝึกฝนการแสดงที่วังแพร่งนราของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ สามารถรับบทเป็นตัวเอกทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง เช่นแสดงเป็น อิเหนาและดรสาจากเรื่อง อิเหนา หรือ สีดา พระพิราพ และทศกัณฐ์ จากเรื่อง รามเกียรติ์ จนทำให้เธอกลายเป็นนางละครที่มีชื่อเสียงยิ่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยเธอเคยออกแสดงถวายหน้าพระพักตร์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาแล้วหลายครั้ง
ท่านผู้หญิงแผ้วสำเร็จการศึกษาวิชาสามัญจากโรงเรียนในวังสวนกุหลาบ และสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ม.ศ. 3) จากโรงเรียนประชาพิทยากร นอกจากนี้เธอยังมีความรู้ด้านภาษาฝรั่งเศสจากภคินีที่โรงเรียนพระหฤทัยคอนแวนต์ และศึกษาภาษาอังกฤษจากคุณหญิงดอรีส ราชานุประพันธ์ ทั้งมีความรู้ด้านมารยาททางสังคมและการปฏิบัติตน
สะใภ้หลวง
ขณะท่านผู้หญิงแผ้วมีอายุได้ 13 ปี ได้เข้าไปเรียนนาฏศิลป์กับเจ้าจอมมารดาทับทิม ในรัชกาลที่ 5 และทำการแสดงที่กระทรวงการต่างประเทศ ได้แสดงคู่กับคุณหญิงเทศ นัฏกานุรักษ์ โดยเธอได้แสดงเป็นเมขลา ส่วนคุณหญิงนัฏกานุรักษ์แสดงเป็นรามสูร ต่อมาได้แสดงเรื่อง อิเหนา รับบทเป็น ดรสา ที่กระโดดกองไฟตายตามระตู เป็นที่ต้องพระหฤทัยของสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา และทรงขอเธอเข้าเป็นหม่อมห้าม มีนามว่า หม่อมแผ้ว นครราชสีมา แม้จะเป็นการเสกสมรสกับหญิงสามัญชนแต่ก็ไม่มีผู้ใดขัดพระทัย ส่วนหนึ่งก็เพราะเจ้านายพระองค์นี้เป็นที่ห่วงใยของพระราชชนกชนนีเพราะมีพระพลานามัยไม่สู้สมบูรณ์มานาน เธอเปี่ยมสุขยิ่งในฐานะหม่อมในสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมาซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นรัชทายาทอันดับหนึ่งแห่งกรุงสยาม หลังการทิวงคตของสมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถเมื่อ พ.ศ. 2463 ต่อมาได้ทรงนำความกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณรับหม่อมแผ้วเข้าเป็นสะใภ้หลวง ถือเป็นหญิงสามัญชนที่ไม่ใช่ลูกหลานขุนนางคนแรกที่ได้เป็นสะใภ้หลวง และได้พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าชั้นทุติยจุลจอมเกล้าเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466
ในปี พ.ศ. 2470 หม่อมแผ้ว ได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งหม่อมห้ามสะใภ้หลวง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระบรมราชานุญาต และได้ถวายคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุติยจุลจอมเกล้า ที่ได้รับพระราชทานไว้
สมรสหนที่สองและปัจฉิมวัย
ท่านผู้หญิงแผ้วจึงสมรสใหม่กับ พลตรี หม่อมสนิทวงศ์เสนี (หม่อมราชวงศ์ตัน สนิทวงศ์) พระโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมแจ่ม ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น หม่อมสนิทวงศ์เสนี เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2467 เป็นทูตทหารประจำประเทศฝรั่งเศส ประเทศอังกฤษ และประเทศอิตาลี เป็นอัครราชทูตประจำประเทศโปรตุเกส และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (พ.ศ 2491 – 2492) ท่านผู้หญิงแผ้วได้ติดตามสามีซึ่งรับราชการเป็นทูตประเทศต่าง ๆ ทั้งสองมีบุตร-ธิดาด้วยกันจำนวน 4 คน คือ
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนีถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2543 อายุ 96 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร
การทำงาน
ด้วยความที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ไทย นายธนิต อยู่โพธิ์ หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร ได้เรียนเชิญให้ท่านผู้หญิงช่วยปรับปรุงฟื้นฟู และวางรากฐานด้านการละคร การรำ ให้กับกรมศิลปากร ท่านเป็นผู้ออกแบบท่ารำ เป็นผู้ฝึกสอน และอำนวยการฝึกซ้อมการแสดงโขน ละคร ฟ้อนรำ ต่างๆ เป็นจำนวนมาก
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2528 และ บุคคลดีเด่นของชาติ สาขาศิลปะ ด้านนาฏศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2529
พระพิทักษ์เจดีย์ (ถง รามางกูร)
พระพิทักษ์เจดีย์ (ถง) อดีตนายกองข้าอุปัฏฐากพระธาตุพนม หรือผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระธาตุพนม หรือนายกองบ้านธาตุพนมลำดับ 5 พ.ศ. 2417-22 (23) ในราชวงศ์เวียงจันทน์ปกครองธาตุพนมลำดับ 7 เดิมบรรดาศักดิ์ท้าวอุปละควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระธาตุพนม เชื้อสายราชวงศ์เวียงจันทน์และจำปาศักดิ์ รับบรรดาศักดิ์พระพิทักษ์เจดีย์คนแรกของธาตุพนมจาก ร.5 ราชทินนามนี้ปรากฏในบรรดาศักดิ์พระพิทักษ์เจดีย์ (แก้ว โคตรธรรม) นายกองข้าพระธาตุเชิงชุมเมืองสกลนครด้วย
ประวัติ
พระพิทักษ์เจดีย์ (ถง) นามเดิมท้าวสุวันนะคำถงหรือท้าวคำถง พื้นเมืองพนมออกนามเจ้าพระพีพักคำถุงหรือยาพ่อพระพีพัก นามเต็มพื้นพระบาทใช้ชาติระบุว่า ...หลานตน 1 มีซื่อว่าอุปปะละสูวัณณะคำถงก็ตื่มแถมยดว่าเจ้าพระพีพักเจดีสีปะริสัดขัดตติยะวงสา... เป็นบุตรชายลำดับแรกและบุตรลำดับ 2 ของท้าวอุปละ (มุง) หัวหน้าผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระธาตุพนมกับนางจันทาวะดี เป็นหลานพระอุปละ (คำมั่น) กรมการ เป็นเหลนพระมหาสุระนันทากับนางแก้วอาไพธิดาเจ้าพระรามราชฯ (ราม) ขุนโอกาสธาตุพนมคนแรก พ.ศ. 2417 เพี้ยอัคคะฮาชหรือท้าวอุปละ (มุง) บิดาถึงแก่กรรม ท้าวถงผู้บุตรเลื่อนเป็นท้าวอุปละควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระธาตุพนมแทน ท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระสมัครทำราชการขึ้นมุกดาหารเป็นเลกฉกรรจ์ขึ้นใหม่ 967 นครพนม 531 สกลนคร 227 รวม 1,775 คน ท้าวอุปละ (มุง) เกณฑ์ท้าวเพี้ยตัวเลกมาปฏิสังขรณ์พระธาตุพนมเจ้าเมืองกรมการเมืองนครพนม มุกดาหาร และสกลนครขัดขวางไม่ยอมส่งให้ตามจารีต
ฟ้องกรมการมุกดาหาร
พ.ศ. 2421 ท้าวอุปละตั้งบ้านเรือนอยู่บ้านธาตุพนมขณะเป็นหัวหน้าหมวดเลกข้าพระธาตุพนมกล่าวฟ้องกรมการมุกดาหารลงกรุงเทพฯ ว่า เขตแดนมุกดาหารต่อแดนนครพนมหน้าองค์พระธาตุพนมให้มุกดาหารและนครพนมรักษามีข้าพระธาตุพนมเป็นเลกข้าพระ ยกเว้นไม่ต้องเก็บส่วยแต่มีหน้าที่ดูแลรักษาเกณฑ์สิ่งของ เช่น อิฐ ปูน ทราย กรวด บูรณะปฏิสังขรณ์พระธาตุพนม ต่อมา พ.ศ. 2415 ท้าวอุปละเกณฑ์อิฐ ปูน ทองคำเปลว น้ำรักกับตัวเลกเพื่อซ่อมแซมพระธาตุพนม เจ้าเมืองมุกดาหารจะจับตัวจำขังตะราง ฝ่ายกรุงเทพฯ มีท้องตราพระราชสีห์ให้อำแดงล่าหรืออาดยานางหล่าพี่สาวท้าวอุปละถือขึ้นมาถึงผู้รักษาราชการเมืองมุกดาหาร ว่าให้เร่งแต่งท้าวเพี้ยกรมการผู้ใหญ่รู้ราชการบ้านเมืองพาตัวท้าวอุปละลงกรุงเทพฯ พร้อมอำแดงล่าโดยเร็ว จะได้ให้ตระลาการชำระตัดสินให้แล้วแก่กัน
วิวาทพระอัคร์บุตร
พ.ศ. 2422 ท้าวอุปละ (ถง) และพระอัคร์บุตร (บุญมี) บุตรเจ้าพระรามราชปราณีฯ (ศรี) ซึ่งมีศักดิ์เป็นปู่เพราะย่าทวดท้าวอุปละเป็นน้องสาวต่างมารดาเจ้าพระรามราชปราณีฯ (ศรี) วิวาทกันรุนแรง พระอัคร์บุตรอยากเป็นขุนโอกาสเพราะท้าวอุปละอายุน้อยและไม่ใช่บุตรขุนโอกาส มีเรื่องฟ้องร้องกันถึงกรุงเทพฯ พื้นพระบาทใช้ชาติระบุโดยละเอียดว่า ...พระยาธัมมิกราชเจ้าตนมีบุญหนักจักเษกเอาราชกุุมารเจ้าพระอัคร์บุตรสุตสุวัณณบุญมี แลว่าตนนี้อาชญ์กว่าท้าวพระยาทั้งหลายว่าดั่งนี้ ว่าตนนี้แม่นหลานแลลูกพระยาเจ้าโอกาศศาสนานครพระมหาธาตุเจ้าพระนมบุรมสถานวิเศษแท้ดั่งนั้นแล จิงว่าเจ้าพระอุปละเกิดตามหลังบ่ให้เป็นใหญ่ในกองข้อยน้อยใหญ่ในเวียงพระมหาธาตุเจ้าแลว่าดั่งนั้นแล้วก็มีแท้ดีหลีแล...ทีนี้อุปละเจ้าคำถงก็จักมีใจเคียดจิงไปฟ้องเจ้าพระยาหลวงลคร ๆ จักว่าความให้ยอมกันบ่ได้ด้วยเกรงบุญปารมีแห่งพระยาธัมมิกราช จิงให้เจ้าทั้ง 2 ตนลงไปเมืองบังกอกแลเฝ้าพระบาทเจ้าซีวิตก็มีแท้ดั่งนั้น พระเจ้าอัคร์บุตรตนอ้ายจักบ่ยอมด้วยบุญสมภารแห่งพระยาธัมมิกราชเจ้าแล จิงให้อาชญาพระอุปละคำถุงลงไปบังกอกแท้แล เจ้าจิงวิวาทใส่ความเจ้าพระยาลครบังมุกแลสกลลครหนองละหานด้วยใจเคียดแท้ดั่งนั้น ฝ่ายตนผู้พี่จิงได้นั่งอยู่เป็นใหญ่ในเวียงแก้วพระมหาธาตุเจ้าพระนมบุรมเจดีย์หัวอกพระพุทธเจ้าแท้ดีหลีแล ว่าอั้นแล้วศาสนาบ้านเมืองจักเกิดโกลหนวุ่นวายยิ่งนัก พระยาทั้ง 3 ก็มาวิวาทแลจักรบเลวกันแท้ดั่งนั้น ตนอ้ายเฮวตนน้อง ตนน้องเฮวตนอ้าย เจ้าเลวข้อย ไพ่เลวขุน พระยาเลวท้าว เพียเลวกวาน ผู้น้อยเลวผู้ใหญ่ หลานเลวปู่ ลูกเลวพ่อ ศิษย์เลวครู คหัสถ์เลวสังฆะ...
ฟ้องเจ้าเมืองทั้งสาม
พ.ศ. 2422 ปีเถาะ ท้าวอุปละเดินทางลงกรุงเทพฯ เขียนคำร้องทุกข์กราบทูลสมเด็จพระเจ้าบรมวงษ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ สำเร็จราชการกรมมหาดไทย ว่าเจ้าเมืองกรมการเมืองมุกดาหาร นครพนม สกลนคร ขัดเอาท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระธาตุพนมไม่ให้มาซ่อมแซมปฏิสังขรณ์พระธาตุพนม เจ้าเมืองกรมการ 3 เมืองเก็บเงินส่วยข้าวถังกับตัวเลกข้าพระธาตุพนมหรือพระเจ้าทาษพนมทุกปีไม่ขาด เมื่อร้องทุกข์แล้วสมเด็จฯ เจ้าฟ้ามหามาลาฯ โปรดฯ แต่งตั้งท้าวอุปละเป็นพระพิทักษ์เจดีย์นายกองข้าพระธาตุพนมเพื่อให้อำนาจปกครองเต็มที่
กองขึ้นเมืองมุกดาหารและนครพนม
แบบแผนปกครองสยามต่อหัวเมืองลาวจัดหมู่บ้านมีนายหมู่เป็นหัวหน้า หลายหมู่บ้านเป็นหมวดมีนายหมวดเป็นหัวหน้า หลายหมวดเรียกกองมีนายกองเป็นหัวหน้า มุกดาหารมีกองนอกกองส่วยรวม 4 กอง กองนอก 1 กองส่วย 3 ธาตุพนมมีฐานะเป็นกองนอกเรียกกองข้าพระธาตุพนม ไม่ขึ้นมุกดาหารโดยตรงแต่อยู่ในความดูแลมุกดาหารและนครพนมร่วมกัน เนื่องจากแดนเมืองทั้ง 2 แบ่งกันที่หน้าพระธาตุพนม หัวหน้ากองบรรดาศักดิ์พระพิทักษ์เจดีย์ ปลัดกองบรรดาศักดิ์หลวงโพธิ์สาราช พลเมืองเป็นเลกข้าพระเว้นไม่เสียส่วย แต่ถูกเกณฑ์อิฐ หิน ปูน ทราย แรงงาน สำหรับบูรณะปฏิสังขรณ์พระธาตุพนม อยู่เวรยามถวายข้าวปลาอาหารดอกไม้ธูปเทียนบรรเลงดนตรีถวายพระธาตุพนม ถูกยกเลิกปลาย ร. 5 อีก 3 กองคือกองบ้านไผ่อยู่เขตเมืองชุมพร (จำพอนแก้งกอก) แขวงสุวรรณเขต นายกองบรรดาศักดิ์หลวงสุริยวงษาส่งส่วยหมากแหน่ง (ผลเร่ว) ปีละ 10 หาบหลวง กองบ้านผึ่งแดดเป็นหมู่บ้านใหญ่ในลาว นายกองส่วยบรรดาศักดิ์ท้าวโพธิสารส่งส่วยหมากแหน่งปีละ 14 หาบหลวง และกองส่วยบ้านโคก แขวงสุวรรณเขต นายกองส่วยบรรดาศักดิ์พระรัษฎากรบริรักษ์ ปลัดกองบรรดาศักดิ์หลวงพิทักษ์สุนทร
พี่น้องบุตรธิดา
พระพิทักษ์เจดีย์ (ถง) มีพี่น้อง 7 ท่านคือพระพิทักษ์เจดีย์ (ถง) หรือท้าวสุวัณณคำถง, ท้าวไชยเสน (เหลา) หรือท้าวสุวัณณคำเหลา, เพี้ยไชยบุตร (ลือ) หรือท้าวสุวัณณคำลือ, นางแดง, นางสุเทพา, นางปทุมวดี, นางหล่า มีภริยาปรากฏนาม 2 ท่านคือนางพิทักษ์เจดีย์ (รัตนจันทร์) กับยาแม่แก้วบัวพา มีบุตรธิดา 6 ท่านคือพระพิทักษ์เจดีย์ (สุวัณณคำแก่น), พระพิทักษ์เจดีย์ (เทพพระสี), ท้าวเทพพระนม, นางเทพสวัสดิ์, นางเทพทุมมา, นางคำอ้วน
อนิจกรรม
ป่วยถึงแก่กรรมที่กรุงเทพฯ พ.ศ. 2422 (23) ก่อนปฏิรูปการปกครองหัวเมืองลาวเป็นมณฑลเทศาภิบาลใน พ.ศ. 2444 ด้วยเหตุไปฟ้องร้องเจ้าเมืองนครพนม มุกดาหาร สกลนคร เรื่องแย่งชิงข้าเลขพระธาตุพนม แม้รับโปรดเกล้าฯ เป็นนายกองแต่ไม่ได้เดินทางกลับว่าราชการธาตุพนมเพราะถึงแก่กรรมก่อน พื้นเมืองพระนมระบุไม่ได้ส่งร่างกลับธาตุพนมแต่พระราชทานเพลิงอยู่กรุงเทพฯ ท้าวโพธิสารเชิญอัฐิบรรจุธาตุทิศเหนือกำแพงแก้วธาตุพนมร่วมกับเจ้านายอื่น ต่อมารกร้าง พ.ศ. 2518 พระธาตุพนมถล่มจึงรื้อธาตุพังออกเหลือเพียงธาตุเจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก
นามานุสรณ์
รองอำมาตย์เอก หลวงพิทักษ์พนมเขต (สีห์ จันทรสาขา) นายอำเภอธาตุพนมคนแรกตั้งสถานศึกษาประจำธาตุพนมคือโรงเรียนบ้านธาตุพนม (พิทักษ์วิทยา) (Banthatpanom (Pitakwittaya)) คำว่าพิทักษ์มาจากราชทินนามพิทักษ์พนมซึ่งมาจากราชทินนามพระพิทักษ์เจดีย์ ก่อตั้ง 17 สิงหาคม พ.ศ. 2476 หลังเปลี่ยนแปลงระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นประชาธิปไตย 1 ปี ติดวัดหัวเวียงรังษี ริมฝั่งโขง หมู่ 2 บ้านธาตุพนม ตำบลธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม เปิดสอนระดับอนุบาลและประถมศึกษา รหัสโรงเรียน 10 หลัก 1048190117 รหัส Smis 8 หลัก 48010121 รหัส Obec 6 หลัก 190117
เครือออน
เครือออน, พวงประดิษฐ์, ช่อม่วง อยู่ในวงศ์ Lamiaceae  เป็นไม้เถาขนาดใหญ่ เลื้อยพันบนต้นไม้อื่น ลำต้นมีขนนุ่ม ดอกช่อออกตามปลายกิ่ง สีชมพูอมม่วง ใบบดอังไฟให้ร้อน พอกบริเวณถูกสัตว์มีพิษ ทั้งต้นต้ำน้ำดื่มแก้ไอ ขับปัสสาวะ
คณะสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ประวัติ
คณะสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 สภามหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้มีมติให้จัดตั้งคณะสารสนเทศและการสื่อสารขึ้น โดยจัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาโทและตรี
แอมบิชันส์ (อัลบั้มวันโอเคร็อก)
แอมบิชันส์ (Ambitions) เป็นสตูดิโออัลบั้มชุดที่ 8 ของวงดนตรีร็อกชาวญี่ปุ่น วันโอเคร็อก ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 2017 สำหรับฉบับภาษาญี่ปุ่นสังกัดค่ายเพลงญี่ปุ่นเอ-สเก็ตช์ และวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 2017 สำหรับฉบับอินเตอร์เนชันแนลสังกัดค่ายเพลงอเมริกัน ฟิลด์บายราเมน
เพลง "ออลเวส์คัมมิงแบ็ก" ได้ปรากฏในชุดโฆษณาโทรศัพท์ของเอ็นทีที โดโคโม หลังจากที่เซ็นสัญญากับค่ายเพลงฟิลด์บายราเมนเมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ. 2016 ทางวงก็ได้ปล่อยเพลง "เทกกิงออฟ" เป็นซิงเกิลแรกเมื่อวันที่ 16 กันยายน ซึ่งได้นำไปใช้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ของญี่ปุ่นเรื่อง "มิวเซียม" ที่นำแสดงโดยชุน โอะงุริ ต่อด้วยซิงเกิลที่สอง "เบดรูมวอร์แฟร์" เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน เพลง "ไอวอสคิง" เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม และเพลง "วีอาร์" ในวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 2017
ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำฮัน
คำว่า "ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำฮัน" หมายถึงการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของกรุงโซล ซึ่งเป็นสถานที่ที่แม่น้ำฮันไหลผ่าน โดยมีที่มาจากคำว่า "ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำไรน์" ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ทางเศรษฐกิจของประเทศเยอรมนีตะวันตกหลังสงครามโลกครั้งที่สอง คำว่า "ปาฏิหารณ์แห่งแม่น้ำฮัน" หมายถึงช่วงเวลาระหว่าง พ.ศ. 2496 - พ.ศ. 2539 ซึ่งเป็นช่วงที่เกาหลีใต้พัฒนาอย่างก้าวกระโดด ถ้าพิจารณาสถานการณ์ในสมัยนั้น จะเห็นว่าการพัฒนาประเทศเกาหลีใต้นั้นไม่อาจเป็นไปได้ เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานของกรุงโซลถูกทำลายไปในสงครามเกาหลี และชาวเกาหลีใต้หลายล้านคนตกอยู่ในสภาพยากจนและมีคนว่างงานอีกเป็นจำนวนมาก เมื่อนายพลพัก จ็อง-ฮี ยึดอำนาจในปี พ.ศ. 2504 คนเกาหลีใต้มีอัตรารายได้เฉลี่ยต่อหัวในอัตราต่ำกว่า 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี และประเทศเกาหลีใต้ยังต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากต่างประเทศ โครงการพัฒนาชุมชนใหม่ของประธานาธิบดีพัก จ็อง-ฮี มุ่งพัฒนาชนบทของประเทศเกาหลีใต้ โดยความเข้มแข็งของรัฐบาลเผด็จการและความมีประสิทธิภาพของการใช้แรงงานราคาถูกซึ่งทำให้เศรษฐกิจของเกาหลีใต้เริ่มเติบโต ในระยะเวลาไม่ถึงสี่ทศวรรษ เกาหลีใต้เปลี่ยนผ่านไปเป็นประเทศเศรษฐกิจชั้นนำของโลก เป็นศูนย์กลางทางด้านธุรกิจและการค้าของเอเชีย เป็นประเทศเศรษฐกิจที่สำคัญของโลกทั้งเป็นศูนย์กลางทางด้านเศรษฐกิจและมีโครงสร้างพื้นฐานทางด้านเทคโนโลยีขั้นสูง ทำให้ชาวเกาหลีถือว่าปรากฏการณ์นี้เป็นความภูมิใจของชาติ และเป็นหลักฐานแสดงถึงความมุ่งมั่นที่จะทำทุกอย่างได้
เศรษฐกิจหลังสงครามเกาหลี
เศรษฐกิจของเกาหลีใต้หลังสงครามเกาหลีทรุดโทรมอย่างรุนแรง รายได้ประชาชาติต่ำลงเรื่อยๆ รัฐบาลมีฐานะทางการเงินย่ำแย่ การลงทุนมีน้อย ถึงแม้จะได้รับการช่วยเหลือทางเศรษฐกิจจากสหรัฐอเมริกาอย่างมากมาย รวมทั้งความช่วยเหลือจากสัมพันธมิตรอื่นๆด้วย แต่สภาพเศรษฐกิจโดยรวมไม่สามารถเลี้ยงตัวเองได้ แม้ว่ารัฐบาลจะมีการใช้จ่ายอย่างมหาศาลเพื่อบูรณะประเทศแล้วก็ตาม
กิจกรรมทางเศรษฐกิจของเกาหลีในช่วงนี้ส่วนใหญ่ถูกผูกขาดจากนายทุนเพียงไม่กี่ราย โดยมีอิทธิพลของนักการเมืองและระบบราชการหนุนหลัง กิจการผูกขาดส่วนใหญ่เป็นสินค้าอุปโภคบริโภค ซึ่งมีผลทำให้คนส่วนใหญ่ยากจนโดยที่คนชั้นผู้นำไม่ได้เอาใจใส่ดูแลประชาชนเท่าที่ควร
เศรษฐกิจสมัยพัก จองฮี
โดยที่รัฐบาลภายใต้การนำพัก จองฮี ใช้นโยบายเน้นอุตสหกรรมการส่งออกแทนนโยบายอุตสหกรรมผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้า และไม่เน้นการพัฒนาเกษตรกรรมเป็นพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ก็มีเหตุผลว่าพื้นที่ประเทศเกาหลีมีขนาดไม่ใหญ่มากเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรและมีพื้นที่ทำการเกษตรเพียงร้อยละ 20 ของประเทศเท่านั้น อีกประการหนึ่งคือการได้รับเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศลดลง ทำให้เกาหลีใต้จำเป็นต้องเน้นอุตสหกรรมส่งออกเพื่อที่จะสร้างรายได้ให้กับประเทศ รัฐบาลเกาหลีในยุคนี้ได้ตระหนังถึงข้อจำกัดของประเทศโดยมีการวางแผนในระยะยาวให้กับประเทศ และมีการส่งคนเกาหลีไปดูงานและศึกษาความเป็นไปได้ยังประเทศอุตหกรรมในยุโรป นอกจากนี้ตัวอย่างจากประเทศญี่ปุ่นที่ประสบความสำเร็จทางเศรษฐกิจก็รับการศึกษาอย่างละเอียดจากนักวิชาการเกาหลีด้วยเพื่อที่จะได้กำหนดแผนนโยบายการพัฒนาประเทศได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพมากที่สุด
แผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 1 (ปี ค.ศ.1962-1966)
ในปี ค.ศ.1962 เป็นปีที่เกาหลีใต้เริ่มใช้แผนพัฒนาห้าปีฉบับแรก ซื่งเน้นการฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจ (Infra-structure) และทุนสังคมอื่นๆ (Social-Capital Formation) และมีการส่งเสริมอุตสหกรรมโดยรัฐบาลเขาแทรกแซงโดยตรงในอุตสหกรรมหลักและกิจกรรมที่เกี่ยวกับอุตสหกรรมสำคัญๆ แต่ยังยึดนโยบายเศรษฐกิจเสรีหรือให้กลไกตลาดมีบทบาทในเศรษฐกิจได้พอสมควร
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (Socialist Federal Republic of Yugoslavia, SFR Yugoslavia, SFRY) เป็นประเทศในยุคสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยม ปกครองในยุครัฐคอมมิวนิสต์ ตั้งแต่ ค.ศ. 1945 ถึง ค.ศ. 1992 ในคาบสมุทรบอลข่านและล่มสลายหลังจากสงครามยูโกสลาเวีย ในปี ค.ศ. 1990 และเคยเป็นอดีตรัฐบริวารของสหภาพโซเวียต ตั้งแต่ ค.ศ. 1948
ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำฮัน
แผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 2 (ปี ค.ศ.1967-1971)
การพัฒนาชนบทของเกาหลีใต้ (Saemaul Undong) แซมาอึล อุนดง เกาหลีใต้ได้สร้างขบวนการพัฒนาชุมชนในช่วงปีค.ศ. 1971 ซื่งเป็นปีสุดท้ายของแผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 2 จุดกำเนิดของ“แซมาอึล  อุนดง”อันเนื่องมาจากภายหลังเหตุการณ์น้ำท่วมในปีค.ศ. 1969  ซึ่งประชาชนต่างพากันซ่อมแซมหลังคาบ้านเรือนและถนนหนทางด้วยตนเอง  โดยปราศจากการช่วยเหลือจากภาครัฐ ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจที่สำคัญของประธานาธิบดี พัก จุงฮี  ที่จะให้การช่วยเหลือชุมชนในชนบท พัก จุงฮี ตระหนักดีว่า ความช่วยเหลือของรัฐบาลย่อมจะไร้ประโยชน์โดยสิ้นเชิงเว้นแต่ว่าประชาชนจะลงมือกระทำสิ่งต่างๆ ด้วยจิตวิญญาณของการพึ่งพาตนเอง การโน้มน้าวชุมชนในชนบทให้รู้จักการพึ่งพาตนเองและร่วมมือช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ถือเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาชนบท และแนวคิดเหล่านี้ก็คือหลักการพื้นฐานของแซมาอึล อุนดง หรือขบวนการสร้างหมู่บ้านใหม่
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
ที่มา
ยูโกสลาเวีย, ที่ใช้ในภาษาไทยนั้นทับศัพท์จากปริวรรตเป็นอักษรละตินว่า Jugoslavija, โดยการแยกคำดังนี้ jug (ภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชีย "j" ปริวรรตเป็นอักษรภาษาอังกฤษตรงกับ "y") และ slavija. คำแปลในภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชีย ภาษามาซิโดเนีย, และ ภาษาสโลวีเนีย คำว่า jug หมายถึง "ทิศใต้", ส่วนคำว่า slavija ("สลาเวีย") หมายถึง ("ดินแดนสลาฟ"). คำว่า Jugoslavija "หมายถึง" "สลาฟ-ใต้" หรือ "ดินแดนแห่งชาวสลาฟตอนใต้". เป็นการรวมตัวของ 6 ชนชาติในดินแดนสลาฟใต้ ซึ่งประกอบด้วย: ชาวโครเอเชีย, ชาวมาซิโดเนีย, ชาวมอนเตรเนโกร, ชาวบอสเนีย, ชาวเซิร์บ และ ชาวสโลวีน. ยูโกสลาเวีย ได้ประกาศใช้เป็นชื่อประเทศอย่างเป็นทางการเมื่อ ค.ศ. 1945 จนถึง ค.ศ. 1992.
ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำฮัน
แผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 3 (ปี ค.ศ.1972-1976)
เป็นแผนที่เน้นความเสมอภาคและเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
ที่มา
ค.ศ. 1945, ได้ยกสถานะประเทศเป็น สหพันธ์สาธารณรัฐประชาชนยูโกสลาเวีย (FPR Yugoslavia, FPRY), ภายใต้รัฐธรรมนูญใหม่ในปี ค.ศ. 1946 ค.ศ. 1963 ได้ยกสถานะประเทศอีกครั้งเป็น สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (SFR Yugoslavia, SFRY). ชื่อประเทศอย่างเป็นทางการ ได้รับความนิยมจากประชาชนโดยใช้ภาษราชการทั้ง 3 ภาษาของยูโกสลาเวีย ซึ่งมีระยะเวลาใช้นานที่สุด. ชื่อเรียกในภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชีย, ส่วนภาษาสโลวีเนีย มีความแตกต่างในการเขียน และ อ่านออกเสียง "Socialist". ดังนี้:
ปาฏิหาริย์แห่งแม่น้ำฮัน
แผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 5 (ปี ค.ศ.1982-1986)
ในแผนนี้เน้นการพัฒนาให้มีเสถียรภาพ ประสิทธิภาพและความเสมอภาค รวมทั้งการแข่งขันอย่างเสรีในตลาดโลก
สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
มรดก
ดินแดนของอดีตยูโกสลาเวียตั้งอยู่ในพื้นที่ภูมิศาสตร์บอลข่านตะวันตก ในการจำกัดความคำดังกล่าวของสหภาพยุโรป บอลข่านตะวันตกไม่นับรวมสโลวีเนีย แต่นับรวมแอลเบเนีย สโลวีเนียเป็นประเทศซึ่งแยกตัวออกมาจากอดีตยูโกสลาเวียเพียงประเทศเดียวที่เข้าร่วมสหภาพยุโรป โครเอเชีย มาเซโดเนียและมอนเตเนโกรเป็นผู้สมัครอย่างเป็นทางการ ขณะที่เซอร์เบียได้ยื่นสมัครสมาชิกภาพและถูกจัดว่า "มีศักยภาพที่จะเป็นผู้สมัคร" บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาและสาธารณรัฐคอซอวอยังไม่ได้ยื่นสมัครสมาชิกภาพ หากอย่างไรก็ตามก็ได้รับรองว่า "มีศักยภาพที่จะเป็นผู้สมัคร" สำหรับการขยายตัวที่เป็นไปได้ในอนาคตของสหภาพยุโรป
เชิงอรรถ และ อ้างอิง
เชิงอรรถ:
อ้างอิง:
อำเภอดอยเต่า
ดอยเต่า เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ อยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522 พื้นที่บางส่วนของอำเภอเป็นทะเลสาบจากเขื่อนภูมิพลในจังหวัดตาก เคยถูกกล่าวถึงในบทเพลง "หนุ่มดอยเต่า" ของวงนกแล อำเภอดอยเต่าจึงเป็นที่รู้จักแพร่หลายมากขึ้น
โดยชื่ออำเภอดอยเต่า มีที่มาจากคำว่า ดอยมะเต้า ซึ่งแปลว่า ภูเขาที่รูปทรงโค้งเหมือนแตงโม แล้วเรียกจนเหลือเพียง ดอยเต่า จนถึงปัจจุบัน
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอดอยเต่าตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอดอยเต่าแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 43 หมู่บ้าน ได้แก่
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอดอยเต่า ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
ความหนืด
ความหนืด คือค่าบ่งชี้คุณสมบัติความต้านทานการไหลในตัวของไหล ซึ่งทำให้เกิดการเปลี่ยนรูปจากการกระทำของความเค้นเฉือนหรือความเค้นภายนอก ความหนืดนี้อธิบายถึงความสามารถในการต้านทานการไหลภายในตัวของไหล และอาจจะถูกพิจารณาให้เป็นตัวชี้วัดความเสียดทานของไหลได้ ยิ่งของไหลมีความหนืดต่ำมากเท่าไร มันก็จะยิ่งมีความสามรถในการเปลี่ยนรูปได้มากเท่านั้นสำหรับคำเรียกใช้โดยทั่วไป อาจจะใช้คำว่า "ความหนา" ตัวอย่างเช่น น้ำ ที่มีความหนืดต่ำอาจจะถูกเรียกว่า "บาง" ในขณะที่น้ำผึ้งซึ่งมีความหนืดสูงนั้นอาจจะถูกเรียกว่า "หนา" สำหรับของไหลในความเป็นจริงนั้น (ยกเว้น ซูเปอร์ฟลูอิด) จะมีค่าความหนืดในตัว แต่อย่างไรก็ตาม ในทางอุดมคติ ของไหลอาจจะถุกสมมติให้ไร้ความหนืด เรียกว่า ของไหลในอุดมคติ หรือ ของไหลไร้ความหนืด สำหรับวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับของไหลคือ วิทยาศาสตร์การไหล
การล้อมเมืองโรดส์ (แก้ความกำกวม)
การล้อมเมืองโรดส์ อาจจะหมายถึงการล้อมเมืองโรดส์ (Rhodes, Greece) บนเกาะโรดส์ครั้งใดครั้งหนึ่งข้างล่าง:
หรืออาจจะหมายถึง
สถานีสระบุรี
สถานีรถไฟสระบุรี เป็นสถานีรถไฟชั้น 1 ตั้งอยู่ที่ถนนพหลโยธิน ซอย 6 เทศบาลเมืองสระบุรี ตำบลปากเพรียว อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง 113 กิโลเมตร
อำเภอพานทอง
ประวัติ
ในปี พ.ศ. 2441 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีการปฏิรูปการปกครองประเทศและจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาล ให้เมืองพนัสนิคม เป็นอำเภอพนัสนิคม ขึ้นกับเมืองชลบุรี มณฑลปราจีนบุรี และบ้านท่าตะกูดมีชุมชนและประชากรเพิ่มขึ้นจึงยกฐานะเป็นอำเภอเรียกชื่อว่าอำเภอท่าตะกูด ขึ้นกับเมืองชลบุรี มณฑลปราจีนบุรี แบ่งการปกครองออกเป็น 15 ตำบล ได้แก่ ตำบลบ้านมาบโป่ง ตำบลบ้านเกาะลอย  ตำบลบ้านบางนาง  ตำบลตลาดควาย  ตำบลบ้านหน้าประดู่  ตำบลบ้านบางหัก  ตำบลบ้านเนินถ่อน  ตำบลบ้านบางพึ่ง  ตำบลบ้านหนองหงษ์ ตำบลบ้านพานทอง ตำบลบ้านมอญ  ตำบลบ้านหนองกะขะ ตำบลบ้านมาบกระบก ตำบลหนองจับอึ่ง และตำบลหนองตำลึง
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอพานทองตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอพานทองแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 11 ตำบล 52 หมู่บ้าน
การปกครองส่วนท้องถิ่น
ท้องที่อำเภอพานทองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท (9 กรกฎาคม พ.ศ. 2351 - 14 สิงหาคม พ.ศ. 2414) เป็นพระราชโอรสลำดับที่ 49 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงเป็นต้นราชสกุลสนิทวงศ์
พระประวัติ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท มีนามเดิมว่า พระองค์เจ้าชายนวม ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่ พระสนมเอก ธิดาท่านขรัวยายทองอิน เมื่อวันเสาร์ เดือน 8 แรม 2 ค่ำ ปีมะโรง สัมฤทธิศก จ.ศ. 1170 ตรงกับวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2351 ทรงได้รับการศึกษาเบื้องต้นตามแบบฉบับของราชสำนักและผนวชเป็นสามเณร ได้รับการศึกษาในสำนักสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ทรงได้รับการถ่ายทอดวิชาความรู้ด้านอักษรศาสตร์ ทั้งอักขรวิธีภาษาไทย อักษรเขมร และภาษาบาลี รวมทั้งวรรณคดี วิชาโบราณคดีและราชประเพณี
ต่อมาทรงเข้ารับราชการในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงกำกับกรมหมอหลวง และทรงศึกษาวิชาการแพทย์สมัยใหม่จากมิชชันนารีชาวอเมริกัน โปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นกรมหมื่นวงศาสนิท เมื่อครั้นปี พ.ศ. 2392 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชปรารภ ถึงความเสื่อมโทรมของภาษาไทย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้านวม ทรงแต่งตำราภาษาไทยขึ้นใหม่ เพื่ออนุรักษ์ภาษาไทย พระนิพนธ์เรื่อง “จินดามณี เล่ม 2” ซึ่งทรงดัดแปลงจากตำราเดิมสมัยอยุธยา อธิบายหลักเกณฑ์ภาษาไทยให้เข้าใจง่ายกว่าเดิม ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ เลื่อนขึ้นเป็นกรมหลวงวงศาธิราชสนิท ทรงกำกับราชการมหาดไทย ว่าพระคลังสินค้า และเป็นที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน ทรงเป็นเจ้านายหนึ่งในสี่พระองค์ ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงหมายจะให้สืบราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท สิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อวันพุธ เดือน 10 ขึ้น 6 ค่ำ ปีมะเมียโทศก ตรงกับวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2414 สิริพระชันษา 63 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2414
ในปี พ.ศ. 2550 กระทรวงวัฒนธรรมได้เสนอพระนาม พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท ในโครงการเฉลิมฉลองบุคคลสำคัญและเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ของ ยูเนสโก ด้านปราชญ์และกวี ประจำปี 2551-2552 ในวาระครบรอบ 200 ปีของการประสูติ องค์การยูเนสโกได้มีมติรับรองในการประชุมเมื่อวันที่ 18-23 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ที่กรุงปารีส
อ้างอิง
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
จาง เสฺว่อิ๋ง
(เกิด 18 มิถุนายน พ.ศ. 2540) เป็นนักแสดงชาวจีน เข้าสู่วงการจากการแสดงตั้งแต่เด็ก แสดงซีรีส์มามากมายหลายเรื่อง และเรื่องที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จักในวงกว้างคือ ซีรีส์จีนเรื่อง ชายาไร้ใจ (白发王妃; Princess Silver) ที่ออกอากาศในปี ค.ศ. 2019
ท่าอากาศยานนานาชาติฮาราเร
ท่าอากาศยานนานาชาติฮาราเร (Harare International Airport) ตั้งอยู่ที่กรุงฮาราเร ประเทศซิมบับเว เป็นท่าอากาศยานหลักของสายการบินแอร์ซิมบับเว
การสร้างกลูโคส
การสร้างกลูโคส (gluconeogenesis, ย่อ: GNG) เป็นวิถีเมแทบอลิซึมที่เป็นการสร้างกลูโคสจากสารคาร์บอนที่มิใช่คาร์โบไฮเดรต เช่น แลกเตต กลีเซอรอล และกรดอะมิโนกลูโคจีนิก (glucogenic amino acid) การสร้างกลูโคสเป็นหนึ่งในสองกลไกหลักที่มนุษย์และสัตว์อื่นหลายชนิดใช้ควบคุมระดับกลูโคสในเลือดมิให้ต่ำเกินไป (hypoglycemia) อีกวิธีหนึ่ง คือ การสลายไกลโคเจน (glycogenolysis)
การสร้างกลูโคสเป็นขบวนการที่พบทั่วไป ทั้งในพืช สัตว์ ฟังไจ แบคทีเรียและจุลินทรีย์อื่น ๆ ในสัตว์กินพืช การสร้างกลูโคสเกิดในตับเป็นหลัก และไตส่วนนอก (cortex) รองลงมา ในสัตว์เคี้ยวเอื้อง การสร้างกลูโคสดูจะเป็นขบวนการที่เกิดต่อเนื่อง ในสัตว์อื่นหลายชนิด ขบวนการดังกล่าวเกิดในช่วงการอดอาหาร การอดอยาก การกินอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ หรือการออกกำลังกายหักโหม ขบวนการดังกล่าวเป็นแบบดูดพลังงานอย่างมากกระทั่ง ATP หรือ GTP ถูกนำมาใช้ ทำให้ขบวนการดังกล่าวเป็นแบบคายพลังงาน ตัวอย่างเช่น วิถีซึ่งนำจากไพรูเวตเป็นกลูโคส-6-ฟอสเฟตอาศัย ATP 4 โมเลกุล และ GTP 2 โมเลกุล การสร้างกลูโคสมักเกี่ยวข้องกับคีโตซิส (ketosis) การสร้างกลูโคสยังเป็นเป้าหมายของการบำบัดเบาหวานชนิดที่ 2 เช่น เมทฟอร์มิน ซึ่งยับยั้งการสร้างกลูโคสและกระตุ้นให้เซลล์รับกลูโคสเข้าไป ในสัตว์เคี้ยวเอื้อง เพราะคาร์โบไฮเดรตจากอาหารที่เกิดเมแทบอลิซึมได้มีแนวโน้มจะเกิดเมแทบอลิซึมโดยอวัยวะรูเมน การสร้างกลูโคสจึงเกิดขึ้นได้แม้จะไม่อดอาหาร กินอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ ออกกำลังกาย ฯลฯ
การควบคุมแบบอัลโลสเตอริก
ในทางชีวเคมี การควบคุมแบบอัลโลสเตอริก (allosteric regulation หรือ allosteric control) เป็นการควบคุมเอนไซม์ผ่านการติดโมเลกุลเอฟเฟกเตอร์ (effector) บนตำแหน่งอื่นที่นอกเหนือจากตำแหน่งกัมมันต์ (active site) ตำแหน่งที่ซึ่งเอฟเฟกเตอร์เข้าติดนั้นมีชื่อเรียกว่า ตำแหน่งอัลโลสเตอริก (allosteric site) หรือ ตำแหน่งควบคุม (regulatory site) ตำแหน่งอัลโลสเตอริกจะยินยอมให้เอฟเฟกเตอร์สามารเข้ายึดติดกับโปรตีนได้ ซึ่งมักส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของโปรตีน (conformational change) ซึ่งรสมถึงพลวัตของโปรตีน (protein dynamics) ด้วย เอฟเฟกเตอร์ที่ช่วยส่งเสริม (enhance) การทำงานของโปรตีนนั้นเรียกว่า ตัวกระตุ้นอัลโลสเตอริก (allosteric activators) ในขณะที่เอฟเฟกเตอร์ที่ลดทอนการทำงานของโปรตีนลงเรียกว่า ตัวยับยั้งอัลโลสเตอริก (allosteric inhibitors)
การควบคุมแบบอัลโลสเตอริกนั้นเป็นตัวอย่างในธรรมชาติของวงจรการควบคุม (control loops) เช่น การฟีดแบ็คในชีววิทยา (feedback) จากผลิตภัณฑ์ท้าย ๆ (downstream products) หรือการ ฟีดฟอร์เวิร์ด (feedforward) จากสารตั้งต้นแรก ๆ (upstream substrates) อัลโลสตอรีระยะไกล (Long-range allostery) นั้นจำเป็นยิ่งยวดในการส่งสัญญาณเซลล์
คำว่าอัลโลสเตอรี (allostery: รูปนามของอัลโลสเตอริก allosteric) นั้นมากจากภาษากรีก allos, "อื่น" รวมกับ stereos , "ของแข็ง (วัตถุ)"
อ่าวอุดม
อ่าวอุดม เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี
ประวัติ
อ่าวอุดม เป็นชุมชนเก่าแก่มีการตั้งรกรากมานาน แต่เริ่มมีประชากรมาอาศัยหนาแน่น ราวพ.ศ. 2450-พ.ศ. 2485 โดยจะมีครอบครัวดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ริมทะเล ครอบครัวคนจีนที่มาโล้สำเภามาตั้งรกรากอยู่กันเป็นกงสีที่หนองกระสือ และครอบครัวดั้งเดิมอีกครอบครัวตั้งอยู่ท้ายหนองกระสือ ซึ่งเป็นหมอยา ชาวบ้านเรียกติดปากว่า หมอสด เดิม อ่าวอุดม เรียกว่า อ่าวกระสือ เพราะ สมัยก่อนมีหนองน้ำขนาดใหญ่ ชื่อ หนองกระสือ ซึ่งโดยบริเวณนั้นเป็นที่ดินของกงสีของนายลู่ แซ่เจ็ง กับ นางอิ้ว แซ่ลิ้ม ปัจจุบัน หนองกระสือ เป็นพื้นที่ของบริษัทเคอรี่ สยามซีพอร์ต ปัจจุบันหนองกระสือไม่มีแล้ว เพราะโดนถมกลายเป็นที่ตั้ง โกดังบริษัทเคอรรี่ สยามซีพอร์ต มีเพียงชื่อเรียกบริเวณกงสีนายลู่กับนางอิ้ว ว่า บ้านหนองกระสือ และในรอบๆ หนองน้ำ ก็จะมีต้นพยอม อันเป็นต้นไม้ที่สวยงามมาก เลยพลอยสูญหายไปหมดด้วย และเป็นที่มาของชื่อวัดใหม่เนินพยอม นั่นเอง  พื้นที่กว่าครึ่งของอ่าวอุดมเป็นที่ตั้งของบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) เป็นภาคอุตสาหกรรมเข้ามาสร้างความเจริญให้กับพื้นที่และชาวบ้านทั้งในบ้านอ่าวอุดม และเขตแหลมฉบัง ทำให้ชุมชนขยายตัวมีการอพยพเข้ามาทำงาน อยู่อาศัยกันอย่างหนาแน่น ตามลักษณะของเขตเมืองที่พัฒนาเป็นเมืองอุตสาหกรรม เป็นเมืองท่า.
ประชากรและชุมชน
ประชากรส่วนใหญ่เสียชีวิตด้วยโรดปอด หรือ ระบบทางเดินหายใจ โดยมีกมีอาการแน่นหน้าอกแต่ก็ยังอาศัยกันอยู่แบบรุ่นสู่รุ่น.
วัดใหม่เนินพยอม (อ่าวอุดม)
วัดใหม่เนินพยอม สร้างขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ที่มีชื่อนำว่า วัดใหม่ ก็เพราะเป็นวัดที่สร้างขึ้นครั้งหลัง โดยห่างออกไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตร บริเวณหนองกระสือก็มีวัดอยู่วัดหนึ่ง โดยชาวบ้านออกนามว่า วัดเก่า วัดใหม่เนินพยอมตั้งอยู่ ใน หมู่ 1 ตำบลทุ่งสุขลา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี มีเจ้าอาวาสรูปแรกชื่อ พระเมือง สุโข โดยบริเวณวัดมีศาสนสถานสำคัญ อาทิ พระอุโบสถประดับลายปูนปั้น มณฑปรอยพระพุทธบาทและพระพุทธรูปประจำวัน ศาลาหมอสด ซึ่งเดิมโยมอุปฐากของวัดนี้ คือ หมอสด - นางปุ้ย ด้วงศิริ และ นางจู มงคล
วัดเก่า
บริเวณหนองกระสือก็มีวัดอยู่วัดหนึ่ง โดยชาวบ้านออกนามว่า วัดเก่า ต่อมาพื้นที่บริเวณวัดเก่าถูกอธิบดีในสมัยนั้นยักยอกไปปลูกเป็นบ้านพัก ชาวบ้านบริเวณโดยรอบเรียกว่า บ้านอธิบดี โดยต่อมาเกิดอาถรรพ์ต่ออธิบดีผู้นั้นถึงแก่กรรมอย่างอนาถใจ และชาวบ้านมักจะเห็นเปรตร้องโหยหวน โดยเรียกว่า เปรตอธิบดี เป็นเรื่องเล่าแก่เด็กในสมัยนั้นว่า บ้านอธิบดีผีดุ ในปัจจุบันถ้าเข้าไปในบริเวณหนองกระสือประมาณ 800 เมตร ก็จะพบป้ายวัดเก่า โดยในปัจจุบันหลงเหลือรากฐาน เจดีย์ของวัดเก่าและฐานของบ้านอธิบดีอยู่
ศาลเจ้าพ่อโกมินทร์ซำเทียนไกล่อ่าวอุดม
ศาลเจ้าพ่อโกมินทร์ซำเทียนไกล่อ่าวอุดม หรือ ศาลเจ้าหน่าจาซาไท้จื้อ สร้างเมื่อราวๆ พ.ศ. 2496 นำโดยนายยู่ชั้น แซ่เซียว ซึ่งมีความสัมพันธ์เป็นหลานของนางจู มงคล และ นายกังวาล อุดมชัยประเสริฐกุล (เหล่าแปะลิ้มจื้อกัง) ซึ่งมีความผูกพันกับหลวงพ่อโอภาสีแห่งอาศรมบางมด โดยแปะกังเป็นลูกบุญธรรมของหลวงพ่อโอภาสี จึงได้เชิญผงธูปจากศาลเจ้าหลวงพ่อโอภาสีซำเทียนไกล่ มายังบ้านอ่าวอุดม (ชาวบ้านเรียกบริเวณนี้ว่าบ้านป่ามะพร้าว) และสร้างศาลเจ้าพ่อโกมินทร์ซำเทียนไกล่อ่าวอุดม โดยวิหารหลังปัจจุบันเป็นหลังที่ 3 สร้างแทนหลังเดิมแล้วเสร็จเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2536 ภายในวิหารมีเจ้าพ่อโกมินทร์ (หน่าจาซาไท้จื้อ) เจ้าพ่อโกเมศ (กิมจาตั่วไท้จื้อ) และเจ้าพ่อโกมล (บักจาหยี่ไท้จื้อ) เป็นองค์ประธาน นอกจากนี้ในศาลยังประดิษฐานพระโพธิสัตว์กวนอิม มหาเทพไท้อิกกิวโค่วเทียนจุน พระพุทธไตรรัตนะ (ซำเสี่ยฮุก) และ พ่อปู่ชีวกโกมารภัจจ์
ศาลเจ้าพ่อโกมินทร์ฯ จะมีการจัดงานประจำปี 4 ครั้ง คือ
ศาลเจ้าแม่เซียะบ้อเนี้ยเนี้ยอ่าวอุดม
ศาลเจ้าแม่เซียะบ้อเนี้ยเนี้ยอ่าวอุดม สร้างเมื่อ พ.ศ. 2504 บนที่ดินของนางจู มงคล มารดาคุณประพิศ ซึ่งคืนหนึ่งคุณประพิศเจ้าของตลาดศรีอ่าวอุดม ได้นิมิตเห็นเทพหญิงน่าเกรงขาม บอกว่าเป็น องค์เซี๊ยะบ้อเนี้ย ท่านได้มีเทวบัญชาให้คุณประพิศไปอัญเชิญผงธูป และสร้างศาลเจ้าขึ้น เช้าวันต่อมาคุณประพิศได้ไปปัวะปวย (เสี่ยงทาย) ดูผลปรากฏว่าเป็นจริง เมื่อสร้างศาลเจ้าสำเร็จคุณพยนต์สามีคุณประพิศได้ไปเชิญผงธูปเทพเจ้าปุงเถ่ากง จากศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่เกาะสีชัง และผงธูปเทพเจ้ากวนอู จากศาลกวนอูไร่ไหหลำ ศาลเจ้าเดิมสร้างด้วยไม้ชั้นเดียว ต่อมาได้สร้างเป็นศาลก่ออิฐถือปูนสองชั้น เมื่อปี พ.ศ. 2539 และมีงานประจำปีฉลองวันเทวประสูติเจ้าแม่เซียะบ้อเนี้ยเนี้ย ในวันที่ 27 เดือน 11 จีน ช่วงปลายเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนมกราคม
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา ตั้งอยู่บนที่ดินของบิดานางสมจิตร ทวีผล ซึ่งท่านได้ยกที่ดินจำนวน 400 กว่าไร่ พร้อมสุสาน ตั้งแต่บ้านเขาน้ำซับจรดสี่แยกอ่าวอุดม แก่ทางราชการ เพื่อใช้เป็นสาธารณประโยชน์ ทางราชการจึงได้ตั้งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ขึ้น เพื่อเป็นสถานศึกษาให้แก่บุคคลในพื้นที่และใกล้เคียง ต่อมาเมื่อเป็นมหาวิทยาลัยซึ่งภายในมีสุสานของเจ้าของที่ดิน ทางมหาวิทยาลัยได้ปรึกษากับทางญาติ เชิญศพไปบรรจุที่วัดมโนรม คงไว้แต่เพียงตำนานว่าที่ดินมหาวิทยาลัยนี้เป็นสุสานมาก่อน
มูลนิธิเจ้าพ่อโกมินทร์ซำเทียนไกล่
มูลนิธิเจ้าพ่อโกมินทร์ซำเทียนไกล่ (หน่าจาเสี่ยงตึ๊ง)
ห้องสมุดประชาชนอำเภอศรีราชา
ห้องสมุดประชาชนอำเภอศรีราชา ตั้งอยู่ข้างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา บนที่ดินผืนเดียวกันกับที่บิดานางสมจิตร ทวีผล ยกให้ทางราชการ เป็นอาคารสองชั้น เปิดให้บริการเป็นห้องสมุดประชาชนเมื่อปี พ.ศ. 2556
โรงพยาบาลแหลมฉบัง (อ่าวอุดม)
โรงพยาบาลแหลมฉบัง (เดิมชื่อ โรงพยาบาลอ่าวอุดม) ก่อตั้งขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2531 โดยมีชื่อเดิมว่า สถานีอนามัยบ้านอ่าวอุดม หลังจากนั้นต่อมาจึงได้ถูกยกระดับขึ้นเป็น โรงพยาบาลชุมชน และเป็นโรงพยาบาลอ่าวอุดม จนถึงปัจจุบัน ซึ่งโรงพยาบาลแหลมฉบังเป็นโรงพยาบาลประจำอำเภอของทางอำเภอศรีราชา ภายใต้สังกัดกระทรวงสาธารณสุข โดยโรงพยาบาลแหลมฉบัง ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลนครแหลมฉบัง อำเภอศรีราชา ซึ่งอำเภอศรีราชานั้น เดิมทีเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบางละมุง ตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลตะวันออกของอ่าวไทย โดยมีสภาพภูมิอากาศค่อนข้างดีเนื่องจากได้รับอิทธิพลจากลมทะเล
ตลาดสดศรีอ่าวอุดม
ตลาดสดศรีอ่าวอุดม หรือที่เรียกติดปากว่า ตลาดอ่าวอุดม ตั้งอยู่บนที่ดินของ นางจู มงคล (ขาจู แซ่ลิ้ม) โดยท่านได้ซื้อที่ดินบริเวณตลาด และโดยรอบทั้งหมด 32 ไร่ ด้วยเงิน 240 บาท ซึ่งนับว่ามากในสมัยนั้น ต่อมาเมื่อท่านถึงแก่กรรม ที่ดินทั้งหมดตกเป็นกรรมสิทธิ์ของ คุณไซ้ลั้ง มงคล (คุณประพิศ กษีรสกุล) ธิดาคนโต ต่อมาได้ร่วมกับสามีจัดทำเป็นตลาด และคุณประพิศได้จดทะเบียนเป็นตลาดถาวร โดยต่อมาตลาดมีปัญหาหนี้สินกับธนาคารในเวลานั้น คุณสานิต ยมาพัฒน์ สามีของ คุณพวงเพชร มงคล ธิดาคนสุดท้อง ได้มอบเงินจำนวนหนึ่งเพื่อไถ่ที่ดินจากธนาคารสำเร็จ คุณประพิศจึงแบ่งตลาดออกอย่างละครึ่ง เพื่อให้เกิดความยุติธรรม โดยครึ่งแรกฝั่งบ้านคุณประพิศนั้นตกเป็นของคุณประพิศเอง ส่วนอีกครึ่งหนึ่งนั้นมอบให้เป็นกรรมสิทธิ์ของคุณพวงเพชร มงคล โดยตลาดนี้ได้รับรางวัลตลาดสดน่าซื้อระดับ 3 ดาวอีกด้วย
ศาลาประชาคมอ่าวอุดม
ศาลาประชาคมอ่าวอุดม เป็นอาคารตรีมุข ภายในประกอบด้วยห้องจัดเลี้ยงขนาดใหญ่ ห้องน่ำ และห้องแสดงนิทรรศการ และมีลานจอดรถ
อุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมสำคัญ คือ อุตสาหกรรมโรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ ซึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2504 และเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2505 อุตสาหกรรมประเภทนี้มีผลกระทบต่อสุขภาพของบุคคลในชุมชน ที่มีปัญหาเรื่องระบบทางเดินหายใจเสียเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งผลกระทบครั้งร้ายแรงที่สุด คือ เหตุการณ์ระเบิดของถังน้ำมัน
ไปรษณีย์อ่าวอุดม
ไปรษณีย์อ่าวอุดม ตั้งอยู่บริเวณหลังวัดมโนรม ตรงข้ามศูนย์ศึกษาวิทยาศาสตร์ดาวเทียม GISTDA ซึ่งเป็นศูนย์ไปรษณีย์ขนาดใหญ่ รับส่งพัสดุทุกชนิดขนาด และให้บริการรับส่งจดหมาย พัสดุ ธนาณัติ เช่นเดียวกับไปรษณีย์ทั่วไป
รถไฟฟ้าสิงคโปร์ สายเหนือ-ใต้
สายเหนือ-ใต้ เป็นเส้นทางแรกของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน (สิงคโปร์) มีระยะทาง 45 กิโลเมตร 26 สถานี (นับรวมกับสถานีส่วนต่อขยายที่จะเปิดให้บริการในปี ค.ศ. 2014) สีประจำเส้นทางคือ <span style="color:;">สีแดง
ซิติเซนเดียม
ซิติเซนเดียม (Citizendium) เป็นสารานุกรมออนไลน์เสรีฐานวิกิ ภาษาอังกฤษที่เปิดบริการโดยแลร์รี แซงเงอร์ ผู้ร่วมก่อตั้งนูพีเดียและวิกิพีเดีย
มีการประกาศครั้งแรกในเดือนกันยายน ค.ศ. 2006 ในฐานะส้อมของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ แต่เปิดตัวในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2007 โดยเน้นที่เนื้อหาต้นฉบับ จุดมุ่งหมายของโครงการคือการปรับปรุงโมเดลวิกิพีเดียด้วยการเพิ่มความน่าเชื่อถือ ซึ่งมีแผนที่จะบรรลุสิ่งนี้โดยกำหนดให้ผู้มีส่วนร่วมเกือบทั้งหมดต้องใช้ชื่อจริง กลั่นกรองพฤติกรรมที่ไม่เป็นมืออาชีพอย่างเคร่งครัด ให้ "การกำกับดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญอย่างอ่อนโยน" แก่ผู้มีส่วนร่วมทุกวัน และ "บทความที่ผ่านการคัดกรอง" ที่ผ่านการพิชญพิจารณ์โดยผู้เชี่ยวชาญที่มีการรับรอง
เว็บไซต์เคยมีผู้ที่มีความเคลื่อนไหวเพิ่มขึ้นในช่วง 3 เดือนแรกของ ค.ศ. 2008 หลังจากนั้นจึงเริ่มลดลง ในวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 2011 เว็บไซต์นี้มีสมาชิกที่มีความเคลื่อนไหวน้อยกว่า 100 บัญชี บรรณาธิการบริหารคนสุดท้ายคือ Anthony Sebastian โดยอยู่จนกระทั่งพ้นจากตำแหน่งใน ค.ศ. 2016 เว็บไซต์นี้มีบทความถึง 17,103 บทความ ในจำนวนนี้ผ่านการรับรอง 166 บทความ และมีผู้ที่มีส่วนร่วมในช่วง 30 วันเพียง 16 บัญชี
มอร์ดอร์
มอร์ดอร์ (Mordor) เป็นชื่อดินแดนแห่งหนึ่งในจินตนิยายชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ซึ่งเป็นที่ตั้งอาณาจักรอันชั่วร้ายของ เซารอน คำว่า มอร์ดอร์ เป็นภาษาซินดาริน มีความหมายว่า 'แผ่นดินแห่งความมืด'
มอร์ดอร์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของมิดเดิลเอิร์ธ ในกำบังของเทือกเขาเอเฟลดูอัธ และเอเร็ดลิธุย ข้างตะวันออกของแม่น้ำอันดูอิน จึงตั้งประชิดอยู่ทางตะวันออกของอาณาจักรกอนดอร์
ภายในมอร์ดอร์เป็นที่ตั้งของ บารัดดูร์ หอคอยทมิฬ ซึ่งเป็นที่อยู่ของเซารอน นอกจากนี้ยังมีเมาท์ดูม หรือ โอโรดรูอิน หรือภูมรณะ ซึ่งเป็นภูเขาไฟที่เปิดสู่แหล่งลาวาใต้พิภพ เป็นที่ที่มีอัคคีความร้อนสูงที่สุดบนมิดเดิลเอิร์ธ เป็นสถานที่เพียงแห่งเดียวที่สามารถหลอมสร้างแหวนเอกธำมรงค์ และเป็นที่เดียวที่ทำลายมันลงได้ เมาท์ดูมคือจุดหมายในการเดินทางของโฟรโด แบ๊กกิ้นส์ และ แซมไวส์ แกมจี ในภารกิจทำลายแหวนเอกในเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์
การเข้าสู่มอร์ดอร์ สามารถเข้าได้จากทางทิศเหนือ ผ่านประตูดำแห่งมอร์ดอร์ ชื่อว่า 'โมรันนอน' ซึ่งตั้งอยู่ที่ช่องแคบเชิงเขาระหว่างเอเฟลดูอัธกับเอเร็ดลิธุย อีกทางหนึ่งคือผ่านช่องเขาบนเอเร็ดลิธุย ซึ่งมีเมืองปราการแห่งหนึ่งตั้งอยู่ ชื่อ มินัสมอร์กูล เมืองนี้แต่เดิมเป็นเมืองของชาวกอนดอร์ ซึ่งสร้างขึ้นสำหรับคอยเฝ้าระวังการเคลื่อนไหวของเซารอน ต่อภายหลังถูกพวกภูตแหวนยึดไปได้ และกลายเป็นที่อยู่ของวิชคิง หรือราชันขมังเวท
ด้านหน้าประตูดำเป็นทุ่งราบกว้างใหญ่ ชื่อทุ่งดาร์กอลัด หรือ ทุ่งสมรภูมิ เป็นสถานที่ซึ่งเกิดสงครามครั้งยิ่งใหญ่ในช่วงปลายยุคที่สอง คือ สงครามแห่งพันธมิตรครั้งสุดท้าย เป็นที่สิ้นพระชนม์ของกิล-กาลัด และ เอเลนดิล ในยุคที่สามทุ่งกว้างใหญ่แห่งนี้กลายเป็นบึงน้ำเฉอะแฉะ เรียกกันว่า 'บึงมรณะ' ข้างใต้บึงเป็นหลุมศพของเอลฟ์และมนุษย์ที่เสียชีวิตในสงครามแห่งพันธมิตรครั้งสุดท้าย
ผีดิบ
คำว่า "ผีดิบ" หมายถึง ศพที่ยังไม่ได้เผา อาจหมายถึง
หาดโอมาฮา
หาดโอมาฮา (Omaha Beach) เป็นรหัสเรียกขานของจุดยกพลขึ้นบก หนึ่งในห้าส่วนของการโจมตีเขตยึดครองของเยอรมันในประเทศฝรั่งเศส โดยฝ่ายสัมพันธมิตรในการยกพลขึ้นบกที่นอร์ม็องดีเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน ค.ศ. 1944 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ชายหาดตั้งอยู่ที่ชายฝั่งทะเลนอร์ม็องดี ประเทศฝรั่งเศส หันหน้าเข้าสู่ช่องแคบอังกฤษ มีระยะทางยาว 8 กิโลเมตร จากทางตะวันออกของแซ็งตอนอรีน-เด-แปร์ต (Sainte-Honorine-des-Pertes) ถึงทางตะวันตกของเวียร์วีล (Vierville-sur-Mer) บนฝั่งขวาของชะวากทะเลแม่น้ำดูฟว์ (Douve)
ภูมิประเทศและการป้องกัน
หาดโอมาฮาเป็นหาดรูปพระจันทร์เสี้ยว ปลายหาดทั้งสองด้านเป็นหน้าผาหิน หาดค่อยๆ ลาดลงไปในน้ำเป็นความยาวเฉลี่ย 275 เมตร ระหว่างจุดน้ำลงถึงและจุดน้ำขึ้นถึง เหนือเส้นแนวน้ำเป็นตลิ่งก้อนกรวดสูง 2.4 เมตร และอาจกว้างถึง 14 เมตรในบางพื้นที่ ปลายสุดทางด้านตะวันตกของหาดก้อนกรวดเป็นเขื่อนหินป้องกันชายฝั่ง (ส่วนขายขยายเพิ่มไปทางตะวันออกเป็นไม้) สูง 1.5–4 เมตร ส่วนที่เหลือสองในสามของหาดหลังเขื่อนป้องกันชายฝั่งทอดตัวลงต่ำจบกับตลิ่งทราย หลังตลิ่งทรายและเขื่อนป้องกันชายฝั่งเป็นสันทรายเป็นชั้นๆ ทอดตัวอยู่ โดยแคบเรียวไปทางปลายทั้งสองของหาดและยาวเข้าไปในแผ่นดินถึง 180 เมตรเมื่อวัดจากตรงกึ่งกลางหาด มีผาชันหรือตลิ่งชันสูง 30–50 เมตร ถัดมา ซึ่งถูกตัดแบ่งหุบเขาขนาดเล็กซึ่งปกคลุมด้วยต้นไม้ หรือสามารถวาดภาพได้เป็นห้าจุดตามความยาวของหาด มีชื่อรหัสจากตะวันตกไปตะวันออกว่า ดี-1, ดี-3, อี-1, อี-3 และ เอฟ-1
การเตรียมการป้องกันของเยอรมันและการที่ไม่มีการป้องกันต่างๆในเขตน้ำลึกแสดงให้เห็นว่า แผนการป้องกันคือการหยุดการโจมตีไว้ที่ชายหาด มีการสร้างสิ่งกีดขวางสี่แถวในน้ำ สิ่งกีดขวางแถวแรกไม่ต่อเนื่องกัน มีช่องว่างเล็กน้อยในตอนกลางของส่วนด็อกไวต์และช่องว่างขนาดใหญ่ครอบคลุมทั่วทั้งส่วนอีซีเรด แถวสิ่งกีดขวางห่างจากเส้นน้ำขึ้น 250 เมตร ประกอบด้วย รั้วเบลเยี่ยม (Belgian Gates) ผูกทุ่นระเบิด 200 รั้ว แถวที่สองถัดมาอีก 30 เมตรเป็นแถวสิ่งกีดขวางต่อเนื่องกันเป็นรั้วไม้ที่ปักลงในทรายหันปลายออกไปทางทะเล และทุกๆ หนึ่งในสามของรั้วจะฝังทุ่นระเบิดรถถังไว้ แต่วิธีนี้กับไม่ได้ผลเท่าที่ฝ่ายเยอรมันคาดหวังไว้ อีก 32 หลา (30 ม.) ของชายฝั่ง เส้นนี้เป็นแนวบันไดลาด 450 อันต่อเนื่อง มีการออกแบบและติดตั้งทุ่นระเบิดเพื่อบังคับให้พาหนะพื้นราบยกขึ้นและพลิกคว่ำหรือกระตุ้นให้กับระเบิดทำงาน เส้นสุดท้าย สุดท้ายเป็นแนวต่อเนื่องของเชกเฮดจ์ฮอก (Czech hedgehog) 165 หลา (150 เมตร) จากชายฝั่ง พื้นที่ระหว่างชายฝั่งกรวดและตลิ่งชันมีทั้งกับระเบิดมีสายและทุ่นระเบิดกระจัดกระจายไปตามทางลาด
รายชื่อการแสดงช่วงพักครึ่งซูเปอร์โบวล์
การแสดงช่วงพักครึ่งเป็นประเพณีระหว่างการแข่งขันอเมริกันฟุตบอลในทุกระดับของการแข่งขัน การแสดงความบันเทิงในช่วงซูเปอร์โบวล์ซึ่งเป็นการแข่งขันชิงแชมป์ประจำปีของเนชันแนลฟุตบอลลีก (NFL) การแสดงเพื่อเชื่อมโยงวัฒนธรรมประชานิยมซึ่งดึงดูดความสนใจของผู้ชมโทรทัศน์และทั่วประเทศได้กว้างขึ้น การแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ลเป็นการแสดงที่ถูกจับตามองมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา
ก่อนช่วงต้นทศวรรษ 1990 การแสดงช่วงพักครึ่งมีวงดนตรีโยธวาทิตของมหาวิทยาลัย (วงโยธวาทิตของมหาวิทยาลัยแห่งรัฐแกรมบลิง ได้แสดงที่งานแสดงช่วงพักครึ่งซูเปอร์โบวล์มากที่สุด โดยมีการแสดงหกรายการ รวมถึงอย่างน้อยหนึ่งรายการต่อทศวรรษ จากทศวรรษที่ 1960 ถึง 1990) ทีมฝึกซ้อม และการแสดงชุดอื่น ๆ เช่น Up with People ในยุค 90 การแสดงช่วงพักครึ่งเริ่มมีนักดนตรีชื่อดังมากมาย เริ่มในปี 1991 โดยมีนิวคิดส์ออนเดอะบล็อก ในความพยายามที่จะเพิ่มความโดดเด่นของการแสดงช่วงพักครึ่งเพื่อเพิ่มความสนใจของผู้ชม และในซูเปอร์โบวล์ครั้งที่ 27ได้นำเสนอการการแสดงช่วงพักครึ่งโดยไมเคิล แจ็กสัน
ประวัติ
ต่อไปนี้เป็นรายการนักแสดงผู้ผลิตธีมและผู้สนับสนุนสำหรับการแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ล
สิกขา
สิกขา สิกขาบท หมายถึง ข้อที่จะต้องศึกษา ข้อที่ต้องปฏิบัติ ในทางศาสนาหมายถึง ศีล สมาธิ ปัญญา
บายา มาลี กนินจา
มือร์กอ ปราจชิน (Мирко Пајчин, 13 ตุลาคม พ.ศ. 2509 –) หรือที่รู้จักกันในนาม บายา มาลี กนินจา (Баја Мали Книнџа) เป็นนักร้องที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งของประเทศเซอร์เบีย เขาเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะนักร้องแนวเทอร์โบโฟล์คและมีเนื้อหาที่ปลุกใจในช่วงสงครามยูโกสลาเวีย โดยเพลงของเขาที่มีชื่อเสียง ได้แก่ มอเยตาตาซลอซินาชิสราตา (Moj je tata zločinac iz rata, บิดรของข้าเป็นอาชญากรสงคราม) ซึ่งถูกนำไปเผยแพร่และล้อเลียนโดยนักอินเทอร์เน็ตมีมอย่างกว้างขวาง
สโมสรฟุตบอลพีทีที ระยอง
สโมสรฟุตบอลพีทีที ระยอง (PTT Rayong F.C.) เป็นอดีตสโมสรฟุตบอลอาชีพในจังหวัดระยอง โดยทาง กลุ่ม ปตท.ซึ่งเป็นบอร์ดบริหารสโมสรได้ประกาศพักทีมตั้งแต่ฤดูกาล 2563 เป็นต้นไป
สิกขา
สิกขาบท หมายถึงข้อศีล ข้อวินัย คือศีลแต่ละข้อ วินัยแต่ละข้อ เช่นศีลของสามเณรมี ๑๐ ข้อ เรียกว่ามี ๑๐ สิกขาบท ศีลของพระภิกษุ มี ๒๒๗ ข้อ เรียกว่ามี ๒๒๗ สิกขาบท
บายา มาลี กนินจา
ประวัติและเส้นทางในวงการเพลง
บายาเป็นชาวบอสเนียเซิร์บ เกิดเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2509 ในหมู่บ้านแห่งหนึ่งที่ลีฟโบ ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ต่อมาเขาย้ายไปอาศัยที่ประเทศเซอร์เบียในสมัยที่ยังเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวียและเริ่มเข้าสู่วงการเพลงใน พ.ศ. 2527 ต่อมาเขาชนะการประกวดร้องเพลงที่เมืองลีฟโบใน พ.ศ. 2532 และเริ่มมีอัลบั้มเพลงเป็นของตัวเองใน พ.ศ. 2533 ซึ่งอยู่ในช่วงที่กำลังเกิดสงครามยูโกสลาเวีย เขาเป็นที่รู้จักในฐานะนักร้องที่เพลงมีเนื้อหาปลุกใจและสนับสนุนชาวเซิร์บในช่วงสงคราม และเป็นสัญลักษณ์ความเป็นชาตินิยมของเซอร์เบีย ร่วมกับลอกี บูโลวิชซึ่งเป็นนักร้องแนวชาตินิยมชาวเซิร์บเช่นกัน เนื้อหาเพลงของเขาส่วนใหญ่มักจะมีเนื้อหาต่อต้านการประกาศเอกราชของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาและมีเนื้อหาเพลงที่พาดพิงอาลียา อีเซตเบกอวิช ประธานาธิบดีคนแรกของประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาอยู่บ่อยครั้ง เพลงที่มีชื่อเสียงของเขาได้แก่ กนีนเยกรายีซนีซี, เนวอลีมเตอาลียา, มอเยตาตาซลอซินาชิสราตา เป็นต้น อย่างไรก็ตาม เขาก็มีเพลงที่เนื้อหาไม่เกี่ยวกับช่วงสงครามยูโกสลาเวีย ได้แก่ "อูมรีบาบา" และ "พอเกออะพารัต"
ชีวิตส่วนตัว
เขาสมรสแล้วและมีบุตรและธิดารวมหกคน ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่เซมุน เขาสามารถพูดภาษาอังกฤษและภาษารัสเซียได้ ทั้งนี้ เขายังเป็นผู้สนับสนุนหลักของพรรคก้าวหน้าของประเทศเซอร์เบียอีกด้วย นอกจากนี้ เขายังมีญาติซึ่งเป็นนักร้องเช่นกัน คือ กเซนียา ปราจชินซึ่งถูกฆาตกรรมโดยสามีของกเซนียาเองเมื่อ พ.ศ. 2553
สโมสรฟุตบอลพีทีที ระยอง
ประวัติสโมสร
สโมสรฟุตบอล ปตท. ก่อตั้งขึ้นในปี 2526 โดยเริ่มส่ง การแข่งขันของ สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ โดยในปี 2553 สโมสรฯ ได้เปลื่ยนชื่อเป็น สโมสรฟุตบอล ปตท. ระยอง โดยได้ย้ายสนามเหย้าจาก สนามสถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตชลบุรี มาเป็น สนามกีฬากลางจังหวัดระยอง และในปี 2554 จึงได้ย้ายสนามเหย้าอีกครั้ง เป็นการถาวรที่ พีทีที สเตเดียม โดยมีจุดประสงค์สำคัญ ในการส่งเสริมกิจกรรมการกีฬา ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการรับผิดชอบของธุรกิจต่อสังคมของกลุ่ม ปตท.
นรภัทร วิไลพันธุ์
นรภัทร วิไลพันธุ์ (เกิด 23 ธันวาคม พ.ศ. 2540) ชื่อเล่น ไบร์ท เป็นนักแสดงและนายแบบชาวไทย สังกัดเดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ เป็นที่รู้จักจากเพจ TU SEXY BOY มีผลงานเด่นอาทิ ดอกแก้วกาหลง, อสรพิษ และ ห้องสุดท้ายหมายเลข 6 โดยทั้งสามเรื่องแสดงคู่กับ นัตยา ทองเสน
ประวัติ
นรภัทรเกิดเมื่อวันอังคารที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2540 สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมปลายที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต จากนั้นได้เข้าศึกษาต่อที่สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งในขณะนั้นได้เป็นเดือน SIIT (ปัจจุบันได้ย้ายไปศึกษาคณะนิเทศศาสตร์ที่ สาขาวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ)
นรภัทรมีผลงานแสดงเรื่องแรกคือ เราเกิดในรัชกาลที่ 9 เดอะซีรีส์ ต่อมาในปี 2560 รับบทพระเอกละครเรื่องแรก ดอกแก้วกาหลง จากนั้นรับงานแสดงต่อเนื่อง จนเกิดเป็นกระแสคู่ขวัญกับ นัตยา ทองเสน (เพลงขวัญ) นักแสดงร่วมค่ายที่ต่อมาได้แสดงละครคู่กันอีกสองเรื่องคือ อสรพิษ และ ห้องสุดท้ายหมายเลข 6
อาเซอร์ไบจาน (ประเทศอิหร่าน)
อาเซอร์ไบจาน หรือ อาเซอร์ไบจานอิหร่าน หรือ อาเซอร์ไบจานเปอร์เซีย (آذربایجان, ئازه‌ربایجان, Azerbaijan หรือ Azarbaijan หรือ Iranian Azerbaijan) คือภูมิภาคทางตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่าน หรือที่รู้จักกันในประวัติศาสตร์ว่า “แอโทรพาทีนี” (Atropatene) และ “อาโตรปัตกัน” (Aturpatakan) บางครั้งบริเวณนี้ก็เรียกว่า “อาเซอร์ไบจานใต้”  แต่ผู้เชี่ยวชาญและแหล่งข้อมูลบางแหล่งมีความเห็นว่าคำหลังนี้มีความหมายเป็นนัยยะถึงโอกาสในการผนวกดินแดน (irredentist)
วีระ ปิตรชาติ
วีระ ปิตรชาติ (18 ตุลาคม พ.ศ. 2475 – 19 มีนาคม พ.ศ. 2544) เป็นนักการเมืองชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลพลเอก สุจินดา คราประยูร​, กรรมการ บริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน),​ และผู้ว่าการการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
ประวัติ
วีระ เป็นบุตรของหลวงประพันธไพรัชภาค (ปิตรชาติ) กับนางกองทรัพย์ ปิตรชาติ สมรสกับนางกานดา ปิตรชาติ มีบุตร 2 คน เขาจบการศึกษา ปริญญาตรี พาณิชยศาสตร์บัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปริญญาโท บริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ สหรัฐอเมริกา และ ปริญญาเอก ปรัชญาสาขาเศรษฐศาสตร์การคลัง มหาวิทยาลัยวิสคอนชิน สหรัฐอเมริกา
วีระ ถึงแก่กรรมในปี พ.ศ. 2544 และได้รับพระราชทานเพลิงศพในวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2545 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
วีระ ปิตรชาติ เคยเป็นผู้ว่าการการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และเป็นผู้ก่อตั้งสโมสรฟุตบอลการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
วีระ ปิตรชาติ เคยได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลพลเอก สุจินดา คราประยูร (ครม.48) ก่อนจะเกิดเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ
อันดับปลาซีกเดียว
อันดับปลาซีกเดียว (Flatfish) ปลากระดูกแข็งในกลุ่มปลาที่มีก้านครีบ พบได้ทั้งทะเล, น้ำกร่อย และน้ำจืด ในภาษาไทยมักเรียกปลาในอันดับนี้รวม ๆ กัน เช่น "ลิ้นหมา", "ซีกเดียว", "ยอดม่วง", "ลิ้นเสือ", "ลิ้นควาย", "ใบไม้" หรือ "จักรผาน" เป็นต้น โดยใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pleuronectiformes
ลักษณะ
ครีบหลังและครีบทวารมีฐานครีบยาว ลำตัวเกือบแบนราบและเป็นรูปกลมรีเมื่อมองจากด้านข้าง ช่องว่างบริเวณลำตัวจะมีน้อยเนื่องจากลำตัวเปลี่ยนไปมีรูปทรงแบนมาก ในตัวเต็มวัยนั้นส่วนใหญ่จะไม่มีถุงลมที่ช่วยในการว่ายน้ำ เกล็ดมีลักษณะเป็นแบบสากและแบบเรียบ
ปลาในอันดับนี้ถือเป็นตัวอย่างที่ดีของทฤษฎีวิวัฒนาการในการปรับตัวที่ ริชาร์ด ดอว์กินส์ นักชีววิทยาชาวอังกฤษ อธิบายไว้ว่า
พฤติกรรม
ปลาในอันดับนี้อาศัยบริเวณพื้นทะเลหรือพื้นน้ำ ออกหากินเวลากลางคืน มักใช้วิธีพรางตัวเพื่อจับเหยื่อ อาจมีความสามารถในการปรับสีผิวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม อาจพบบางชนิดเกาะอยู่ตามท้องเรือหรือเสาใต้น้ำ และอาจส่งเสียงร้องได้
เป็นปลากินเนื้อ กินอาหารได้แก่ สัตว์หน้าดินขนาดเล็ก ลูกกุ้ง, ลูกปู, ลูกปลา, หมึกและหอยไม่มีฝา
การกระจายพันธุ์
โดยมากพบในทะเล มีไม่กี่ชนิดที่พบในน้ำจืดหรือน้ำกร่อย มีความแตกต่างของชนิดและขนาดมาก ใหญ่สุดคือ ชนิดที่พบในทะเลเขตหนาวแถบอะแลสกา เรียกว่า "แฮลิบัต" (Halibut) มีขนาดได้ถึง 2 เมตร หนักได้ถึง 325 กิโลกรัม คือ ปลาแอตแลนติกแฮลิบัต (Hippoglossus hippoglossus) และเล็กสุดเพียง 10 เซนติเมตร โดยมากเป็นปลาเศรษฐกิจใช้บริโภค
มีความหลากหลายและการแพร่กระจายเป็นวงกว้าง มีอยู่ทั่วโลก บางชนิดอาศัยอยู่ในน้ำเค็ม บางชนิดอาศัยอยู่ในน้ำจืด บางชนิดอาศัยอยู่บริเวณพื้นน้ำตื้น แต่บางชนิดอาจจะอยู่บริเวณพื้นทะเลที่มีความลึกเป็นร้อยฟุต
ในประเทศไทยส่วนใหญ่อาศัยในน้ำเค็ม พบได้ทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ส่วนชนิดน้ำจืดมี 4 ชนิด ซึ่งทั้งหมดอยู่ในวงศ์ปลาลิ้นหมา (Soleidae) พบมากตามแม่น้ำใหญ่ ๆ ในภาคกลาง และจัดเป็น ดัชนีชี้วัดคุณภาพน้ำ เมื่อน้ำใกล้จะเน่าปลาลิ้นหมาจะขึ้นมาหายใจบริเวณผิวน้ำก่อนปลาอื่น
ดอกจัน
ดอกจัน (*) เป็นเครื่องหมายวรรคตอนชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายดอกของต้นจัน อาจมีห้าแฉก หกแฉก แปดแฉก หรือมากกว่านั้นขึ้นอยู่กับไทป์เฟซและยูนิโคด โดยปกติการเขียนดอกจันจะเขียนให้สูงขึ้นกว่าข้อความเล็กน้อย ใช้สำหรับเน้นส่วนสำคัญหรือใช้อธิบายเชิงอรรถ เครื่องหมายนี้มีการเรียกอีกชื่อว่า สตาร์ (star) เพราะมีรูปร่างคล้ายรูปดาว
สำหรับดอกจันสามตัวที่วางเรียงกันแบบสามเหลี่ยม ( ⁂ ) เรียกว่า แอสเทอริซึม (asterism)
ภาษาศาสตร์เชิงประวัติ
ในภาษาศาสตร์เชิงประวัติ ดอกจันใช้วางไว้หน้าคำหนึ่งๆ เพื่อแสดงว่าคำนั้นอาจไม่ถูกต้องโดยตรง แต่ถูกสร้างขึ้นใหม่จากพื้นฐานทางภาษาศาสตร์อื่นๆ ตัวอย่างเช่น คำว่า anilif ในภาษา Proto-Germanic เป็นรูปแบบหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นใหม่
ภาษาศาสตร์เพิ่มพูน
ในภาษาศาสตร์เพิ่มพูน ดอกจันมักใช้วางไว้หน้าคำหรือวลี เพื่อแสดงว่าคำหรือวลีนั้นไม่ถูกหลักไวยากรณ์ ดอกจันที่กำกับหน้าวงเล็บหมายถึง คำหรือวลีที่จำเป็นต้องเติมเพื่อให้ถูกหลักไวยากรณ์ ส่วนดอกจันภายในวงเล็บหมายถึง คำหรือวลีนั้นเมื่อเติมแล้วจะผิดหลักไวยากรณ์