cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศสวีเดน
การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศสวีเดน เป็นส่วนหนึ่งของการระบาดทั่วของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่เกิดจากไวรัสโคโรนาสายพันธุ์กลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง 2 (SARS-CoV-2) ไวรัสดังกล่าวได้รับการยืนยันว่าถึงประเทศสวีเดนเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2563 เมื่อผู้หญิงที่กลับมาจากอู่ฮั่นโดยมีผลตรวจเป็นบวก ครั้นเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ภายหลังการระบาดในประเทศอิตาลี และในประเทศอิหร่าน คลัสเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางหลายแห่งได้ปรากฏในประเทศสวีเดน การแพร่เชื้อของชุมชนได้รับการยืนยันเมื่อวันที่ 9 มีนาคมในเขตมหานครสต็อกโฮล์ม ตั้งแต่นั้นมา ประชาชนในทุก ๆ แลน (เทศมณฑล) ได้ตรวจพบเชื้อโควิด-19 ด้วยผลเป็นบวก มีรายงานผู้เสียชีวิตรายแรกเมื่อวันที่ 11 มีนาคมที่สต็อกโฮล์ม ซึ่งเป็นกรณีแพร่เชื้อในชุมชน อย่างไรก็ตาม เชื่อกันว่าไวรัสสามารถมาถึงประเทศสวีเดนได้เร็วที่สุดในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 เมื่อบุคคลหลายคนสืบเสาะการดูแลโรคระบบทางเดินหายใจในฟาลุนหลังจากติดต่อกับบุคคลที่มีประวัติการเดินทางล่าสุดไปยังอู่ฮั่น
ประเทศสวีเดนไม่ได้กำหนดมาตรการล็อกดาวน์ ซึ่งแตกต่างจากประเทศอื่น ๆ และยังคงเปิดกว้างในสังคมส่วนใหญ่ ซึ่งรัฐธรรมนูญของสวีเดนปกป้องเสรีภาพในการเคลื่อนไหวเพื่อประชาชนอย่างถูกกฎหมาย จึงปิดกั้นการล็อกดาวน์ในช่วงเวลาสงบ คาดว่าประชาชนชาวสวีเดนจะปฏิบัติตามคำแนะนำที่ไม่ได้บังคับ จากหน่วยงานรัฐบาลที่รับผิดชอบพื้นที่นี้ ซึ่งในกรณีนี้คือหน่วยงานสาธารณสุขสวีเดน (Folkhälsomyndigheten) รัฐธรรมนูญของสวีเดนห้ามกฎกระทรวง – ซึ่งหากนักการเมืองที่ลบล้างคำแนะนำจากหน่วยงานของตนนั้นถือว่าผิดปกติอย่างมากในสวีเดน – และมอบอำนาจให้หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ในกรณีนี้คือหน่วยงานผู้เชี่ยวชาญ – หน่วยงานสาธารณสุข – จะต้องเริ่มดำเนินการทั้งหมดเพื่อป้องกันไวรัสตามกฎหมายของสวีเดน ส่งผลให้นักวิทยาการระบาดของรัฐอย่างอันเดอส์ เทกแนล เป็นบุคคลสำคัญในภาวะวิกฤต
แนวทางของรัฐบาลสวีเดนได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างมาก นักวิทยาศาสตร์ชาวสวีเดนบางคนเรียกร้องให้มีมาตรการป้องกันที่เข้มงวดยิ่งขึ้นตลอดช่วงการระบาดทั่ว และคณะกรรมการอิสระ (Coronakommissionen) พบว่าสวีเดนล้มเหลวในการปกป้องผู้อยู่อาศัยในบ้านพักคนชราเนื่องจากการแพร่กระจายของไวรัสในสังคมโดยรวม ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563 ทั้งสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน และนายกรัฐมนตรี สเตฟัน เลอเวน ยอมรับว่าพวกเขารู้สึกว่ายุทธศาสตร์โควิด-19 ของสวีเดนล้มเหลว เนื่องจากมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก
หน่วยงานสาธารณสุขได้ออกคำแนะนำคือ หากเป็นไปได้ ให้ทำงานจากที่บ้าน หลีกเลี่ยงการเดินทางโดยไม่จำเป็นภายในประเทศ มีส่วนร่วมในการเว้นระยะห่างทางสังคม และสำหรับคนที่อายุมากกว่า 70 ปี ให้อยู่บ้านให้มากที่สุด ตลอดจนขอแนะนำให้ผู้ที่มีอาการเพียงเล็กน้อยที่อาจเกิดจากโควิด-19 อยู่บ้าน รัฐบาลประกาศยกเลิกคาเรนสดอก (karensdag) หรือวันแรกโดยไม่ต้องจ่ายลาป่วย และระยะเวลาหนึ่งที่สามารถอยู่บ้านโดยได้รับค่าจ้าง โดยไม่ต้องมีใบรับรองแพทย์ได้เพิ่มขึ้นจาก 7 วันเป็น 21 วัน
การระบาดใหญ่ทำให้ระบบการรักษาพยาบาลของสวีเดนอยู่ภายใต้ความตึงเครียด โดยการดำเนินงานหลายหมื่นรายการถูกเลื่อนออกไปตลอดทั้งปี และมีเพียงการดูแลฉุกเฉินรวมถึงการดูแลที่เกี่ยวข้องกับโควิดเท่านั้นที่พร้อมให้บริการในช่วงฤดูหนาวที่เพิ่มสูงขึ้น ในขั้นต้น โรงพยาบาลในสวีเดนและโรงงานอื่น ๆ ได้รายงานว่าอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลขาดแคลน โรงพยาบาลในสวีเดนสามารถเพิ่มขีดความสามารถในเวชบำบัดวิกฤตในช่วงเริ่มต้นของการระบาดใหญ่ แต่ระบบสุขภาพของสต็อกโฮล์มยังคงถูกบดบังอย่างหนักในช่วงฤดูหนาว โดยมีการใช้เตียงผู้ป่วยหนัก 99 เปอร์เซ็นต์ภายในวันที่ 18 ธันวาคม และเมืองประสบปัญหาการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์
เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2564 ประมาณ 10 เดือนหลังจากที่การระบาดกลายเป็นเรื่องร้ายแรง กฎหมายได้ผ่านการอนุญาตให้มีข้อจำกัดมากกว่าที่กฎหมายเคยกำหนดไว้ กฎหมายใหม่อนุญาตให้จำกัดจำนวนผู้มาเยือนร้านค้า ซึ่งขัดแย้งกับคำแนะนำก่อนหน้า และนายกรัฐมนตรีกล่าวว่ากำลังพิจารณาล็อกดาวน์ทั่วไป แม้ว่าจะยังไม่เกิดขึ้นในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2564 โดยก่อนหน้านี้ ข้อจำกัดอยู่บนพื้นฐานของกฎหมายที่มีอยู่ เช่น กฎหมายว่าด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ซึ่งอนุญาตให้จำกัดจำนวนผู้เข้าชมงานวัฒนธรรม รวมถึงกีฬา และร้านอาหาร
ณ วันที่ มีผู้ป่วยยืนยันสะสม 0 รายและเสียชีวิต 0 รายที่ยืนยันจากโควิด-19 ในประเทศสวีเดน โดยที่เทศมณฑลสต็อกโฮล์มได้รับผลกระทบมากที่สุด (ในช่วงระลอกแรก) ประเทศสวีเดนมีจำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตที่ได้รับการยืนยันมากกว่าประเทศในแถบสแกนดิเนเวียทั้งหมดหลายเท่าตัวที่มีประชากรใกล้เคียงกัน แม้ว่าประเทศในทวีปยุโรปอื่น ๆ อีกหลายแห่ง จะมีอัตราการติดเชื้อและเสียชีวิตต่อหัวที่สูงกว่าสวีเดน เกือบครึ่งของผู้เสียชีวิตได้อาศัยอยู่ในบ้านพักคนชรา  ซึ่งเป็นสัดส่วนที่คล้ายกับประเทศอื่น ๆ ในยุโรป
แขวงชีฮึง
แขวงชีฮึง (시흥동, Siheung-dong) เป็นแขวง (ทง) ของเขตคึมช็อนในโซล ประเทศเกาหลีใต้
วัดหัวข่วง (จังหวัดลำปาง)
วัดหัวข่วง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง อยู่ติดหอคำ หรือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่านและคุ้มอดีตเจ้าเมืองน่าน
ประวัติการสร้างวัดมีหลายแหล่ง แหล่งแรกระบุว่า ไม่ปรากฏว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยใด สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยล้านนาตอนปลาย พุทธศตวรรษที่ 20–22 อีกแหล่งระบุว่าสร้างขึ้นสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นเมื่อครั้งที่ชาวเชียงแสนถูกต้องมายังเมืองเขลางค์ ส่วนสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2310 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2355
ศูนย์คมนาคมพหลโยธิน
ศูนย์คมนาคมพหลโยธิน (Phaholyothin Transportation Center) เป็นโครงการพัฒนาพื้นที่บริการรถไฟ (Transit Oriented Development; TOD) และอสังหาริมทรัพย์แบบประสมโดยรอบสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ บนที่ดินรวม 2,325 ไร่ (919.23 เอเคอร์) ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นพื้นที่เดิมของสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ มีแนวอาณาเขตตั้งแต่ถนนเทอดดำริ ถนนกำแพงเพชร 5 ถนนพหลโยธิน และถนนวิภาวดี-รังสิต ตลอดจนพื้นที่ของสวนวชิรเบญจทัศ สวนจตุจักร อาคารเอ็นเนอร์ยี่คอมเพล็กซ์ (สำนักงานใหญ่ของกลุ่มบริษัท ปตท.) และศูนย์การค้าเซ็นทรัล ลาดพร้าว โดยรัฐบาลไทยและการรถไฟแห่งประเทศไทยตั้งเป้าให้ศูนย์คมนาคมแห่งนี้เป็นศูนย์กลางทางการเดินทางทางรางแห่งใหม่ของประเทศไทยและภูมิภาคอาเซียน ตลอดจนเป็นศูนย์กลางทางธุรกิจครบวงจร และสมาร์ทซิตี้ที่สมบูรณ์แบบที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย
รูปแบบการพัฒนา
ศูนย์คมนาคมพหลโยธิน ได้แบ่งการดำเนินงานออกเป็นทั้งหมด 3 ระยะ และแยกพัฒนาเป็น 10 โครงการ โดยไม่รวมพื้นที่ของสวนวชิรเบญจทัศ สวนจตุจักร อาคารเอ็นเนอร์ยี่คอมเพล็กซ์ และศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว ซึ่งการรถไฟแห่งประเทศไทยคาดว่าจะพัฒนาแล้วเสร็จทุกระยะภายในปี พ.ศ. 2575 โดยทั้ง 10 โครงการประกอบไปด้วย
ลำดับการพัฒนา
การพัฒนาโครงการทั้งหมด การรถไฟแห่งประเทศไทยจะแบ่งการดำเนินงานออกเป็นส่วน ๆ และใช้วิธีการร่วมพัฒนาโครงการในรูปแบบของความร่วมมือระหว่างภาครัฐฯ และเอกชน (PPP) ด้วยการแยกประมูลออกเป็นแต่ละแปลงตามความสามารถของเอกชนที่สนใจเข้าร่วมพัฒนาโครงการ โดยเริ่มจากการพัฒนาศูนย์กลางทางธุรกิจและโครงการอสังหาริมทรัพย์แบบประสมในแปลง A เป็นลำดับแรก แล้วจะพัฒนาต่อในแปลง B, C, และ D และพัฒนาต่อเนื่องจนครบทั้งโครงการภายใน พ.ศ. 2575
ฟาวิพิราเวียร์
ฟาวิพิราเวียร์ (Favipiravir) หรือที่รู้จักกันในชื่อ T-705 หรือ Avigan เป็นยาต้านไวรัสที่พัฒนาโดยบริษัทโตยามะเคมิคอล (富山化学工業) ของประเทศญี่ปุ่น มีฤทธิ์ต่อต้านอาร์เอ็นเอไวรัสหลายชนิด ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 ได้รับการศึกษาแบบสุ่มในประเทศจีนเพื่อทำการทดลองรักษาโรค COVID-19 (โรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019) ที่พึ่งอุบัติขึ้น  ฟาวิพิราเวียร์ ได้รับการรับรองระยะสั้นเป็นเวลาห้าปี เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 ในฐานะยาต้านไวรัสที่มีประสิทธิภาพต่อต้านโรค  และในตอนนี้ได้ผลิตในประเทศจีนภายใต้ชื่อ ฟาวิลาเวียร์ (Favilavir) เช่นเดียวกับยาต้านไวรัสทดลองอื่น ๆ (T-1105 และ T-1106) ฟาวิพิราเวียร์เป็นอนุพันธ์ของ ไพราซีนคาร์โบซาไมด์ (Pyrazinecarboxamide) และยังมีฤทธิ์ต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่, ไวรัสเวสต์ไนล์, ไวรัสไข้เหลือง, ไวรัสโรคปากและเท้า รวมถึงเชื้อไวรัสอื่น ๆ ในตระกูลฟลาวิไวรัส (Flaviviruses), อรีนาไวรัส (Arenaviruses),  บุนยาไวรัส (Bunyaviruses) และ อัลฟาไวรัส (Alphaviruses) ฤทธิ์ในการต่อต้านเอนเทอโรไวรัส (Enteroviruses) และไวรัสโรคไข้ริฟต์แวลลีย์ ก็แสดงให้เห็นเช่นกัน ฟาวิพิราเวียร์ แสดงประสิทธิภาพอย่างจำกัดต่อไวรัสซิกาในการศึกษาในสัตว์ แต่มีประสิทธิภาพน้อยกว่ายาต้านไวรัสชนิดอื่นเช่น MK-608 และยังแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพบางอย่างในการต่อต้านโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งได้ถูกนำมาใช้ในการทดลองในมนุษย์บางคนที่ติดเชื้อไวรัสดังกล่าว
ศูนย์คมนาคมพหลโยธิน
สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์
สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ หรือในชื่อเดิม สถานีกลางบางซื่อ เป็นโครงการก่อสร้างสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย เพื่อทดแทนสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) ตั้งอยู่ในแขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร เริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2556 พร้อมกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ด้วยพื้นที่ใช้งานภายในอาคารกว่า 259,000 ตารางเมตร ทำให้สถานีรถไฟแห่งนี้จะเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และจะเป็นสถานีรถไฟที่มีจำนวนชานชาลามากเป็นอันดับ 6 ของโลกควบคู่กับสถานีรถไฟกลางซูริก โดยในระยะแรกจะให้บริการใน 8 เส้นทาง โดยเป็นระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนเร็ว 4 สายและรถไฟทางไกลอีก 4 สาย และในอนาคตมีแผนที่จะให้บริการรถไฟความเร็วสูงโดยใช้สถานีนี้เป็นสถานีต้นทาง
ฟาวิพิราเวียร์
กลไกการออกฤทธิ์นั้นเชื่อกันว่าเกี่ยวข้องกับการยับยั้งการคัดเลือกเอนไซม์ อาร์เอ็นเอโพลิเมอเรสที่ขึ้นกับอาร์เอ็นเอของไวรัส (RNA-dependent RNA polymerase) งานวิจัยอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่า ฟาวิพิราเวียร์ ชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ในอาร์เอ็นเอที่ทำให้เกิดการตาย ซึ่งผลทำให้ฟีโนไทป์ของไวรัสไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้ ฟาวิพิราเวียร์ เป็นโปร-ดรัก (prodrug) ที่ถูกกระบวนการเมตาบอลิซึมเผาผลาญไปเป็นรูปแบบที่ออกฤทธิ์คือ Favipiravir-ribofuranosyl-5'-triphosphate (Favipiravir-RTP) มีทั้งที่อยู่ในตำรับที่ให้โดยทางรับประทานและทางหลอดเลือดดำ เอ็นไซม์ Human hypoxanthine guanine phosphoribosyltransferase (HGPRT) เชื่อว่ามีบทบาทสำคัญในกระบวนการกระตุ้นการออกฤทธิ์นี้ ฟาวิพิราเวียร์ ไม่ยับยั้งการสังเคราะห์อาร์เอ็นเอหรือดีเอ็นเอ ในเซลล์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและไม่เป็นพิษต่อเซลล์ ในปี พ.ศ. 2557 ฟาวิพิราเวียร์ได้รับการอนุมัติในประเทศญี่ปุ่นสำหรับการสำรองยาต่อต้านการระบาดทั่วของโรคไข้หวัดใหญ่ อย่างไรก็ตาม ฟาวิพิราเวียร์ยังไม่ได้แสดงว่ามีประสิทธิภาพในเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจปฐมภูมิของมนุษย์ เป็นเหตุให้ยังมีความสงสัยในประสิทธิภาพในการรักษาโรคไข้หวัดใหญ่
กรณีโรคไวรัสอีโบลา
ยาดูเหมือนจะมีประสิทธิภาพในตัวอย่างของโรคไวรัสอีโบลาในหนู แต่ประสิทธิภาพของยาต้านการติดเชื้ออีโบลาในมนุษย์นั้นไม่ได้รับการพิสูจน์ ในช่วงการระบาดของไวรัสอีโบลาในแอฟริกาตะวันตกปี พ.ศ. 2557 มีรายงานว่าพยาบาลชาวฝรั่งเศสคนหนึ่งซึ่งติดเชื้ออีโบลาในขณะที่เป็นอาสาสมัครขององค์การแพทย์ไร้พรมแดน (MSF) ในไลบีเรียฟื้นตัวจากโรคหลังจากได้รับ ฟาวิพิราเวียร์ การทดลองทางคลินิกที่ตรวจสอบการใช้ฟาวิพิราเวียร์ กับโรคไวรัสอีโบลาเริ่มต้นขึ้นในเมืองเกกเกดู (Guéckédou) ประเทศกินี ระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557 ผลเบื้องต้นแสดงให้เห็นว่าอัตราการตายลดลง ในผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสอีโบลาในกระแสเลือดในระดับต่ำถึงปานกลาง แต่ไม่มีผลต่อผู้ป่วยที่ติดเชื้อไวรัสในระดับสูง ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิต การออกแบบการทดลองได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จากสก็อตต์ แฮมเมอร์ (Scott Hammer) และคนอื่น ๆ จากการใช้เพียงประวัติในการควบคุมโรคเท่านั้น ผลของการทดลองทางคลินิกนี้ได้ถูกนำเสนอโดยดาอูดา ซิสโซโก (Daouda Sissoko) ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ณ การประชุมประจำปีเกี่ยวกับรีโทรไวรัสและการติดเชื้อฉวยโอกาส (CROI) และเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2559 ในวารสารทางการแพทย์ PLOS Medicine
ศูนย์คมนาคมพหลโยธิน
ศูนย์กลางทางธุรกิจและโครงการอสังหาริมทรัพย์แบบประสม (แปลง A)
การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้เปิดขายเอกสารสำหรับยื่นข้อเสนอเข้าร่วมพัฒนาโครงการบนพื้นที่แปลง A ขนาด 32 ไร่ มีมูลค่าการพัฒนาโครงการรวม 11,500 ล้านบาท ตั้งแต่วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2562 - 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยมีเอกชนเข้าซื้อซองพัฒนาโครงการ 4 ราย ได้แก่ บริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน), บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน), บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และ Urban Renaissance Agency จากประเทศญี่ปุ่น แต่ในการยื่นซองเข้าประมูลเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 กลับไม่มีเอกชนรายใดเข้าประมูล เนื่องจากเป็นกังวลว่าโครงการจะดึงคนได้ไม่ถึงเป้าที่กำหนดไว้ เพราะตามมติบอร์ดการรถไฟแห่งประเทศไทยครั้งล่าสุด สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์จะมีเพียงรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงใช้งานเพียงสายเดียว จึงทำให้ตัวแปรเรื่องผู้โดยสารผันเปลี่ยนไป
ฟาวิพิราเวียร์
การประยุกต์ใช้กับโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 (COVID-19)
ในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 มีการคาดการณ์ว่าฟาริพิราเวียร์น่าจะมีผลต่อต้านโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) ได้
จากเอกสารฉบับร่างซึ่งตีพิมพ์ในเอกสารรายงานวิชาการ Nature Cell Biology โดยคณะนักวิจัยจากสถาบันวิจัยไวรัสแห่งอู่ฮั่นภายใต้สถาบันวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 จากการวิจัยในหลอดทดลองโดยใช้เซลล์มาตรฐานที่แยกจากเซลล์เยื่อบุผิวไตที่สกัดจากลิงเวอร์เว็ท (Vero E6) ผลการประเมินการทดสอบสารต้านไวรัส SARS-CoV-2 จำนวนเจ็ดชนิดรวมถึง ฟาวิพิราเวียร์ซึ่งรายงานผลเป็นค่า 50% Effective concentration (EC50) ซึ่งฟาวิพิราเวียร์ให้ค่า 61.88 μM (ไมโครโมล/ลิตร) ในขณะที่ เรมเดซิเวียร์ซึ่งถูกพัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในการรักษาโรคไข้เลือดออกอีโบลา มีค่า EC50 0.77 μM (ไมโครโมล/ลิตร) ซึ่งแสดงถึงประสิทธิภาพที่ดีกว่าฟาริพิราเวียร์ถึง 80 เท่า และยาต้านไข้มาลาเรีย คลอโรควิน ให้ค่า EC50 1.13 μM (ไมโครโมล/ลิตร) มีประสิทธิภาพมากเป็นอันดับสองจากสารทดลองทั้งเจ็ด อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาค่า EC50 ของฟาริพิราเวียร์เมื่อทดสอบกับไวรัสอีโบลามีค่า 67 μM (ไมโครโมล/ลิตร) และยังแสดงผลการต้านไวรัสอีโบลาที่ดีมากในการทดลองในสิ่งมีชีวิตทั้งการทดสอบทางคลินิก และผลในสัตว์ทดลอง ซึ่งในกรณีเดียวกัน เรมเดซิเวียร์ ไม่แสดงผลที่มีนัยสำคัญ จากเหตุดังกล่าว คณะวิจัยจึงสรุปให้มีการทดสอบฟาริพิราเวียร์ในสิ่งมีชีวิตต่อไป
นอกจากนี้บทความในหนังสือพิมพ์ เคอจี่รื่อเป้า ฉบับวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 มีข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบทางคลินิกที่ค่อนข้างเฉพาะเช่น จากการให้สัมภาษณ์กลุ่มการวิจัยทางคลินิกได้ทำการศึกษา 26 ตัวอย่างที่โรงพยาบาลประชาชนที่สามเชินเจิ้น (深圳市第三人民医院) ในจำนวนนี้ผู้ป่วย 25 คน มีความรุนแรงของโรคปานกลางและ 25 คนมีอาการหนัก ฟาริพิราเวียร์ไม่มีผลข้างเคียงที่ชัดเจน มีการยอมรับของผู้ป่วยที่ดี มีผลลดไข้ที่ค่อนข้างดีในผู้ป่วยที่มีไข้ โดยหลังจากได้รับยา 2 วัน 72% มีไข้ลดลง และในสามวันผู้ป่วย 38% มีผลภาพรังสีปอดที่ดีขึ้น และดีขึ้นเป็น 70% ภายใน 6 วัน
เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 เหตุผลที่ฟาริพิราเวียร์ แสดงออกถึงผลที่ดีในการทดลองทางคลินิกในสิ่งมีชีวิต แม้จะมีผลน้อยกว่าเรมเดซิเวียร์ และคลอโรควิน ในสภาพแวดล้อมในหลอดแก้ว ได้รับการอธิบายโดย จง อู่ (钟武) หนึ่งในคณะวิจัยที่ตีพิมพ์บทความเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ว่า "ฟาริพิราเวียร์ เป็นสารยับยั้งเอนไซม์อาร์เอ็นเอพอลิเมอเรส แต่ขณะเดียวกันก็เป็น โปร-ดัก และต้องการกระบวนการ Tri-phosphorylation ในสิ่งมีชีวิตเพื่อสร้างสารตั้งต้นแข่งขันเข้าทำปฏิกริยากับเอนไซม์อาร์เอ็นเอพอลิเมอเรส" ในการทดสอบในหลอดทดลอง กระบวนการ Tri-phosphorylation มีไม่เพียงพอ ซึ่งมีผลกระทบต่อผลการทดลองที่แสดงออกมา
จากการรายงานของสำนักข่าวซินหัว ในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 มีการทดลองยาฟาพิลาเวียร์ (Fapilavir - ชื่อในประเทศจีน) ในผู้ป่วย 80 กรณีในเชินเจิ้น ซึ่งข้อมูลจำนวนกรณีของการทดลองค่อนข้างสับสน
บริษัท เจ้อเจียงไห่เจิ้ง ฟาร์มาซูติคอล (浙江海正薬业股份有限公司) ได้รับการอนุมัติใบอนุญาตในการผลิตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแห่งชาติจีน (国家薬监局) ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 และพร้อมที่จะผลิตและเริ่มจำหน่ายยาในชื่อฟาวิลาเวียร์ (Favilavir)
การใช้ยา
โดยทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่โดยขนาดการรับประทาน 1,600 มิลลิกรัม วันละสองครั้งในวันแรก และ 600 มิลลิกรัม วันละสองครั้งในวันที่ 2 ถึงวันที่ 5 ระยะเวลาการรักษาโดยรวมคือ 5 วัน ด้วยยาเม็ดขนาด 200 มิลลิกรัม ดังนั้นจึงต้องรับประทาน (1600 x 2 + 600 x 2 x 4) มก. / 200 มก. = 40 เม็ดต่อคน ผลจากการได้รับยาในปริมาณสูงยังคงอยู่ระหว่างการศึกษา
ความเป็นพิษต่อทารกในครรภ์ ได้รับการยืนยันในการศึกษาในสัตว์ทดลอง และมีข้อห้ามใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์และหญิงที่สงสัยว่าตั้งครรภ์ และควรคุมกำเนิดในช่วงเวลาระหว่างได้รับยาจนถึง 7 วันภายหลัง
ฟังก์ชันทั่วถึง
ในทางคณิตศาสตร์ ฟังก์ชัน f จากเซต X ไปหาเซต Y เป็นฟังก์ชันทั่วถึง (surjective function, surjection) เมื่อเรนจ์กับโคโดเมนของ f เป็นเซตเดียวกัน นั่นคือ f มีสมบัติว่าสำหรับทุกสมาชิก y ใน Y มี x ใน X ที่ f(x) = y ซึ่งสำหรับ y แต่ละตัวอาจมี x หลายตัวก็ได้ (แต่ถ้ามี x เพียงตัวเดียวสำหรับ y ทุกตัว f จะเป็นฟังก์ชันหนึ่งต่อหนึ่งทั่วถึง)
นิยามของฟังก์ชันทั่วถึงอาจเขียนเป็นสัญลักษณ์ว่า
หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่
หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ (พ.ศ. 2456-พ.ศ. 2541) อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในสมัยของจอมพลถนอม กิตติขจร
ประวัติ
หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ ได้เข้าเรียนศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก จนจบชั้นประถม 3 จนในปี พ.ศ. 2467 ท่านได้ตามครอบครัวไปเริ่มใช้ชีวิตในประเทศฝรั่งเศส โดยเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนบุฟฟง เป็นเวลา 3 ปี จนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยหม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ พระบิดาได้ฝากหม่อมราชวงศ์จักรทอง ไว้ในความดูแลของนายเบรองเจ พระสหายสนิท จนในปี พ.ศ. 2470 หม่อมราชวงศ์จักรทอง ย้าตามนายเบรองเจที่ถูกย้ายไปทำงานที่ซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา และทำการศึกษาต่อที่นั่นจนจบชั้นมัธยมที่ 7 และได้กลับมาศึกษาต่อที่ประเทศไทย ที่โรงเรียนมัธยมวัดเทพศิรินทร์เป็นเวลาครึ่งปี จนศึกษาจบชั้นมัธยมที่ 8 และสอบเข้าศึกษาเตรียมแพทย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นเวลา 1 ปี ก็ได้ทุนหลวงจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยคอร์แนล สาขากีฏวิทยา ซึ่งท่านได้ใช้วิชาการที่ได้ศึกษามารับราชการในประเทศไทย จนไปถึงระดับสูงสุดของข้าราชการ คือเป็นปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในช่วงปี พ.ศ. 2504 จนถึงปี พ.ศ. 2513 ก่อนจะได้รับการทาบทามเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในปี 2514 และได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2518
ทางรถไฟสายพระพุทธบาท
ทางรถไฟสายพระพุทธบาท หรือ ทางรถไฟสายท่าเรือ–พระพุทธบาท บ้างเรียก รถไฟกรมพระนรา เป็นทางรถไฟราษฎร์หรือทางรถไฟเอกชนสายหนึ่ง ดำเนินกิจการโดยบริษัท รถรางพระพุทธบาททุน จำกัด และบริษัท รถไฟท่าเรือ จำกัดของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์
รถไฟสายนี้เป็นรถไฟหรือรถรางขนาดเล็กเดินรถระหว่างอำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กับอำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี เป็นระยะทางราว 20 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมต่อการเดินทางสำหรับผู้ไปนมัสการพระพุทธบาท ณ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร จังหวัดสระบุรี ถือเป็นเส้นทางรถไฟสำหรับท่องเที่ยวเพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้านาย และมิได้เกิดขึ้นด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ
ประวัติ
ทางรถไฟสายพระพุทธบาทก่อตั้งโดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ไม่ปรากฏข้อมูลว่าทางรถไฟสายนี้ก่อสร้างหรือเดินรถเมื่อใด แต่คาดว่าน่าจะเกิดขึ้นช่วง พ.ศ. 2444 เพราะปรากฏการจัดตั้งบริษัท รถรางพระพุทธบาท ทุนจำกัด โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์พร้อมหุ้นส่วน ได้แก่ พระยาอภิรักษ์ราชอุทยาน เจ้าหมื่นเสมอใจราช พระนรสาตร์สารกรรม หลวงดำรงธรรมสาร หลวงอุดรภัณฑพานิช และจีนหนี รวมเจ็ดคนได้รับพระบรมราชานุญาตจัดตั้งบริษัทและได้รับพระราชทานอำนาจพิเศษ
ในปี พ.ศ. 2445 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชบริพารเคยเสด็จโดยรถรางพระที่นั่งสายพระพุทธบาท เพื่อไปนมัสการพระพุทธบาทและพระราชทานกฐิน ณ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร
ทว่าตลอดระยะเวลาดำเนินกิจการ ได้เกิดปัญหาหลายครั้ง เช่น วันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2445 มีการออกตั๋วเงินโดยเอาทรัพย์สมบัติของบริษัทเป็นประกัน โดยอ้างว่าต้องการเงินทุนเพื่อขยายกิจการ 6 มกราคม พ.ศ. 2449 บริษัทยื่นบัญชีประจำปีต่อกระทรวงเกษตราธิการล่าช้า หากไม่ส่งอาจถูกถอนอำนาจพิเศษ กระทั่งวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2449 จึงนำส่งบัญชี และในที่สุด วันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472 มีประกาศโปรดเกล้าฯ ให้ถอนพระบรมราชานุญาตพิเศษ ด้วยเหตุเพิกเฉย ละเลย ไม่ปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎหมายและประกาศพระราชทานพิเศษหลายครั้ง
พ.ศ. 2474 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ทรงมอบหมายให้หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณพระโอรส ทำสัญญาสัมปทานกับกรมรถไฟหลวงเพื่อเดินรถระหว่างท่าเรือ–พระพุทธบาทอีกครั้งในนามบริษัท รถไฟท่าเรือ จำกัด ตั้งแต่วันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2474 ถึง 31 มีนาคม พ.ศ. 2494
อย่างไรก็ตามรถไฟราษฎร์สายนี้ไม่ประสบความสำเร็จด้านรายได้ด้วยเหตุผลหลายประการ ได้แก่ เป็นเส้นทางระยะสั้น, การเดินทางไปพระพุทธบาทจะมีเฉพาะช่วงเทศกาล และการตัดถนนพหลโยธินทำให้การเดินทางสะดวกขึ้น ด้วยเหตุผลทั้งหมดนี้บริษัท รถไฟท่าเรือ จำกัดจึงขายหัวรถจักรแก่บริษัท ส่งเสริมอุตสาหกรรมไทย จำกัด เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2485
การเดินรถ
รถไฟสายพระพุทธบาทเป็นรถไฟขนาดเล็ก แต่เดิมใช้หัวรถจักรไอน้ำความเร็วเพียง 20 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยจะมีสถานีสำหรับเติมน้ำและฟืนคือ สถานีท่าเรือ, เขาเลี้ยว และพระพุทธบาท ต่อมาใช้หัวหัวรถจักรดีเซลความเร็ว 30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตู้โดยสารแบ่งเป็นสองระดับคือชั้นธรรมดา กับชั้นพิเศษที่มีสำหรับเจ้านายหรือบุคคลสำคัญ ภายในประดับตกแต่งสวยงาม มีหน้าต่างกว้างบานใหญ่ติดผ้าม่านอย่างหรู ชายคาติดครุยและตุ้มโดยรอบ เก้าอี้ผ้าผิวมัน และทางเดินปูด้วยพรม รถไฟขาไปจะออกจากสถานีพระพุทธบาทในเวลา 06.00 น. ถึงสถานีท่าเรือเวลา 07.00 น. และขากลับจะออกจากสถานีท่าเรือเวลา 15.00 น. และจอดค้างคืนที่สถานีพระพุทธบาท
รถไฟแต่ละขบวนจะมีพนักงาน 4 คน แบ่งเป็น พนักงานขับรถและช่างไฟ (ผู้เติมน้ำและฟืน) อย่างละคน พนักงานขายตั๋วและตรวจตั๋วอีกสองคน การซื้อขายตัวจะมีเฉพาะสถานีท่าเรือและพระพุทธบาทเท่านั้น หากขึ้นลงระหว่างทางต้องซื้อตั๋วบนรถ ค่าโดยสารคิดเป็นช่วง สถานีละ 5 สตางค์ แต่ช่วง พ.ศ. 2475 มีอัตราค่าโดยสารสถานีละ 25 สตางค์
เส้นทาง
เส้นทางรถไฟมีระยะทาง 20 กิโลเมตร มีสถานีรายทางทั้งหมด 7 สถานี ได้แก่
ปีแยร์ เดอ กูแบร์แต็ง
ปีแยร์ เฟรดี บารง เดอ กูแบร์แต็ง (Pierre Frédy, Baron de Coubertin) เป็นขุนนางชั้นบารอนของประเทศฝรั่งเศส เป็นที่รู้จักในฐานะของผู้ก่อตั้งกีฬาโอลิมปิกสมัยใหม่ และเป็นผู้ก่อตั้งคณะกรรมการโอลิมปิกสากล
กูแบร์แต็งเกิดในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1863 ในตระกูลขุนนาง เป็นลูกคนที่ 4 ของบารอน Charles Louis de Frédy กับ Marie-Marcelle Gigault de Crisenoy เมื่อกูแบร์แต็งเติบโตขึ้น ก็ได้ไปศึกษาในโรงเรียนของสหราชอาณาจักร และ สหรัฐอเมริกา และได้เห็นการศึกษาที่ดี ต่อมา เมื่อเป็นผู้ใหญ่ กูแบร์แต็งจึงเริ่มมีความคิดในการปฏิรูปการศึกษาในฝรั่งเศสให้ทันสมัยขึ้น
กูแบร์แต็งเชื่อว่า ปัจจัยหนึ่งที่สามารถยกระดับการศึกษาฝรั่งเศสได้ก็คือ การศึกษาด้านกีฬา (sports education) ซึ่งจะช่วยพัฒนาศักยภาพของคนรุ่นใหม่ไฟแรงในยุคนั้น ส่วนตัวของกูแบร์แต็งเอง ก็มีความชื่นชอบในกีฬารักบี้ เขาได้เป็นกรรมการตัดสิบกีฬารักบี้ชิงชนะเลิศระดับประเทศฝรั่งเศสในวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 1892
ต่อมา ดร. วิลเลียม เพนนี บรุกส์ (Dr William Penny Brookes) มีแนวคิดที่จะฟื้นฟูการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกกลับขึ้นมาอีกครั้ง หลังจากการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกสมัยโบราณถูกล้มเลิกไปใน ค.ศ. 393 กูแบร์แต็งสนใจในแนวคิดนี้ โดยคิดจะขยายวงการแข่งขันโดยเปิดโอกาสให้นักกีฬาจากทั่วโลกสามารถเข้าร่วมแข่งขันได้ จึงร่วมมือกับ ดร. บรุกส์, สหราชอาณาจักร และประเทศกรีซซึ่งมีความสนใจในแนวคิดนี้ เริ่มพัฒนาแผนการจัดการแข่งขันกีฬานานาชาติขึ้น
วันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 1894 ในซอร์บอน (Sorbonne) กรุงปารีส คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ก็ถือกำเนิดขึ้น และเริ่มเตรียมการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกสมัยใหม่ขึ้น โดยให้กีฬาโอลิมปิกครั้งแรกจะจัดขึ้นในกรุงเอเธนส์ ประเทศกรีซ เพื่อให้เกียรติแก่ประเทศผู้ให้กำเนิดกีฬาโอลิมปิก และกำหนดให้กีฬาจัดขึ้นทุก ๆ 4 ปี มีประธาน IOC คนแรกคือ ดีมีตรีโอส วีเกลัส
และในที่สุด 6 เมษายน ค.ศ. 1896 กีฬาโอลิมปิกสมัยใหม่ในเอเธนส์เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการ และในปีเดียวกัน ดีมีตรีโอส วีเกลัส ได้พ้นตำแหน่งประธานคณะกรรมการโอลิมปิกสากล และกูแบร์แต็งก็ได้รับเลือกให้เป็นประธานคณะกรรมการคนที่สอง และดำรงตำแหน่งจนถึง ค.ศ. 1925
ต่อมา กีฬาที่ใช้หิมะในการเล่น เช่น สกีหิมะ ฯลฯ เริ่มเป็นที่นิยม แต่กีฬาที่เล่นในโอลิมปิก ส่วนใหญ่เป็นกีฬาที่ไม่เหมาะจะเล่นในฤดูหนาวที่มีหิมะ ดังนั้น ค.ศ. 1924 จึงได้มีการจัดแยกเป็นกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวสำหรับกีฬาหิมะ ส่วนกีฬาดั้งเดิมก็เป็นกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน ซึ่งจัดมาถึงปัจจุบันทั้งคู่
กูแบร์แต็งมีคำพูดประโยคที่เป็นที่รู้จักแก่คนทั่วไปคือ "The important thing is not to win, but to take part." สิ่งที่สำคัญไม่ใช่การเอาชนะ แต่เป็นการมีส่วนร่วม
ปีแยร์ เดอ กูแบร์แต็ง เสียชีวิตลงเมื่อวันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 1937 ด้วยโรคหัวใจ ที่เมืองเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ขณะอายุ 74 ปี 18631937
โครงสร้างพื้นฐาน
โครงสร้างพื้นฐาน (infrastructure) เป็นโครงสร้างทางกายภาพและโครงสร้างหลักของหน่วยงานสำหรับใช้งานภายในชุมชน หรือใช้บริการตามความจำเป็นเพื่อรูปแบบทางเศรษฐศาสตร์
ความหมาย
คำว่า โครงสร้างพื้นฐาน มักถูกใช้ในความหมายที่รองรับการใช้งานของประชาชน เช่น ถนน ระบบประปา ระบบน้ำทิ้ง ระบบไฟฟ้า และ ระบบสื่อสาร โดยในหลายครั้ง โครงสร้างพื้นฐานถูกสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองอุตสาหกรรมเพื่อผลิตสินค้าหรือบริการ นอกจากนี้คำว่าโครงสร้างพื้นฐานบางครั้งยังกล่าวถึงระบบพื้นฐานที่ตอบสนองประชาชนเช่น โรงพยาบาล หรือ โรงเรียน ในทางการทหาร คำว่าโครงสร้างพื้นฐานกล่าวถึงอาคารหรือการส่วนที่เตรียมใช้ในการสู้รบและปฏิบัติการทางการทหาร
ชนิดของโครงสร้างพื้นฐาน
ระบบโครงสร้างพื้นฐานกล่าวถึงในความหมายทั่วไป หมายถึงระบบที่ใช้ในการเคลื่อนย้าย ระบบพลังงาน ระบบข้อมูล
โปย
โปย (poi) เป็นคำศัพท์จากภาษาฮาวาย ใช้เรียกอาหารจานหลักสำคัญต่อชาวพอลินีเซียซึ่งทำจากหัวเผือก (ในภาษาฮาวายเรียกว่า กาโล) โปยเป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารฮาวาย
โปยที่ทำจากเผือก ไม่ควรสบสนกับ
สาธารณูปโภค
สาธารณูปโภค คือ บริการสาธารณะที่จัดทำเพื่ออำนวยประโยชน์แก่ประชาชนในสิ่งอุปโภคที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิต เช่น การไฟฟ้า การประปา การเดินรถประจำทาง โทรศัพท์
ในสหรัฐอเมริกา คำว่าสาธารณูปโภค (public utility หรือ utility) ยังหมายถึงหน่วยงานที่ให้บริการเหล่านี้ โดยบริการส่วนใหญ่จะดำเนินงานโดยรัฐบาลโดยตรง ซึ่งบริการเหล่านี้จะอยู่ในลักษณะของเศรษฐกิจผูกขาด หรือถ้าดำเนินงานโดยเอกชน หน่วยงานเหล่านั้นจัดการโดยคณะกรรมการสาธารณูปโภค
ดูเพิ่ม
Julkinen palvelu Travaux publics
ลู่ หาน
ลู่ หาน (鹿晗; เกิด 20 เมษายน ค.ศ. 1990) หรือเป็นที่รู้จักในชื่อ ลู่หาน (Luhan) เป็นนักร้องและนักแสดงชาวจีน เขาเป็นสมาชิกของวงบอยแบนด์เกาหลีใต้-จีน เอ็กโซ และกลุ่มย่อย เอ็กโซ-เอ็ม ก่อนออกจากวงในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2014 ในปีเดียวกัน เขาถูกจัดอันดับให้อยู่ในรายชื่อ "ผู้ให้ความบันเทิงยอดนิยม" อันดับที่หกในประเทศจีน โดยไชนาเนชันแนลเรดิโอ ในปี ค.ศ. 2017 ลู่หานอยู่ในรายชื่อ "คนดังที่มีรายได้สูงสุด" ในอันดับสองของ ฟอบส์ ไชนาเซเลบริตี 100 เป็นรองเพียงฟ่านปิงปิง
กฎออกเตต
กฎออกเตต คือ กฎที่อะตอมพยายามที่จะทำให้เวเลนซ์อิเล็กตรอนของตัวมันเองให้ครบแปดซึ่งมีการจัดเรียงอิเล็กตรอนเหมือนแก๊สเฉื่อยและเป็นสภาพที่เสถียรที่สุด
ข้อยกเว้น ได้แก่
มายเอฟวรีติง
มายเอฟวรีติง (My Everything) เป็นสตูดิโออัลบั้มลำดับที่ 2 ของนักร้องชาวอเมริกัน อารีอานา กรานเด วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2014 โดยรีพับลิกเรเคิดส์ ในการผลิตอัลบั้มกรานเดได้ร่วมงานกับโปรดิวเซอร์และนักเขียนร่วมมากมาย ได้แก่ แมกซ์ มาร์ติน, เชลล์แบ็ก, เบนนี บลังโก, ไรอัน เท็ดเดอร์, ดาร์กไชลด์, อิลยา ซัลมานซาเดห์, เซดด์ และดาวีด แกตา เป็นต้น
แกรนด์พยายามให้มายเอฟวรีติงฟังดูเป็น "วิวัฒนาการ" จากอัลบั้มเปิดตัว ยัวร์ทรูลี (2013); โดยพาสำรวจเนื้อหาโคลงสั้น ๆ และสไตล์ดนตรีที่เป็นผู้ใหญ่และหลากหลายมากขึ้น โดยพื้นฐานแล้วเป็นแนวเพลงป็อปและอาร์แอนด์บี มายเอฟวรีติงต่อยอดจากสไตล์เรโตรอาร์แอนด์บีในคริสต์ศตวรรษ 1990 ของรุ่นก่อน ในขณะเดียวกันก็ใกล้แนวเพลงใหม่ ๆ เช่น อีดีเอ็ม, อิเล็กโทรป็อป และแดนซ์ป็อป โดยมีอิกกี อะเซเลีย, เซดด์, บิกฌอน, แคชเมียร์แคต, ไชล์ดิช แกมบิโน, เดอะวีกเอนด์ และเอแซ็พ เฟิร์ก ปรากฏตัวเป็นนักร้องรับเชิญในมายเอฟวรีติงเช่นเดียวกับเจสซี เจ และนิกกี มินาจในรุ่นดีลักซ์
มายเอฟวรีติงเปิดตัวบนชาร์ตอัลบั้มบิลบอร์ด 200 ในสหรัฐอเมริกา โดยขายได้ 169,000 ชุดในสัปดาห์แรก นับเป็นชาร์ตสูงสุดอันดับสองติดต่อกันของกรานเดในสหรัฐอเมริกา ต่อมาได้รับการรับรองดับเบิลแพลทินัมโดยสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงของสหรัฐอเมริกาและได้รับการจัดให้เป็นหนึ่งในอัลบั้มยอดนิยมประจำปี ค.ศ. 2014, 2015 และ 2010 ในบิลบอร์ด 200 อัลบั้มเปิดตัวที่อันดับหนึ่งในออสเตรเลียและแคนาดาเช่นกัน และสูงสุดในสิบอันดับแรกจากยี่สิบประเทศทั่วโลก ได้รับคำวิจารณ์ที่ดีโดยทั่วไปจากนักวิจารณ์เพลง โดยปรากฏในรายชื่อเพลงที่ดีที่สุดประจำปี ค.ศ. 2014 ในงานประกาศผลรางวัลแกรมมีประจำปี ครั้งที่ 57 ในปี ค.ศ. 2015 มายเอฟวรีติงได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงสาขาอัลบั้มเพลงป็อปยอดเยี่ยม
มายเอฟวรีติงได้รับการสนับสนุนจากห้าซิงเกิล; ซึ่งทั้งหมดนี้ประสบความสำเร็จในระดับโลก ซิงเกิลนำ "Problem" ทำลายสถิติยอดขายดิจิทัลจำนวนมากเมื่อเปิดตัว และขึ้นสูงสุดที่อันดับสองในบิลบอร์ดฮอต 100 ของสหรัฐอเมริกา ซิงเกิลที่สอง "Break Free" ขึ้นถึงอันดับสี่ในสหรัฐอเมริกา ซิงเกิลต่อไปนี้ "Bang Bang" ขึ้นสูงสุดที่อันดับสามในสหรัฐอเมริกาและติดอันดับชาร์ตในต่างประเทศ ซิงเกิลที่สี่และห้า "Love Me Harder" และ "One Last Time" ขึ้นสูงสุดที่อันดับเจ็ดและสิบสามตามลำดับโดยอันดับสองในสหราชอาณาจักร ซิงเกิลมายเอฟวรีติงของกรานเด ติดอันดับหนึ่งในสิบเพลงฮิตสูงสุดสำหรับศิลปินในปี ค.ศ. 2014 บนฮอต 100 เพื่อสนับสนุนอัลบั้มนี้กราเดเริ่มจัดทัวร์เดอะฮันนีมูนทัวร์ในปี ค.ศ. 2015
รายการเพลง
หมายเหตุ
โอเคนาว
โอเคนาว (OK Now) คืออัลบั้มเพลงลำดับที่ 2 ของจอน แม็กลาฟลิน นักร้องและนักประพันธ์เพลงหนุ่มชาวอเมริกัน ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2551 ใน สหรัฐอเมริกา โอเคนาว มีซิงเกิลแรกคือ "บีททิงมายฮาร์ต" เพลงนิวอิเล็กโทรนิกป๊อป เผยแพร่ทางวิทยุ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 ในสหรัฐอเมริกา ขึ้นชาร์ตในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2551 ขึ้นอันดับสูงสุดในลำดับที่ 21 ในชาร์ตบิลบอร์ดเพลงยอดนิยมของผู้ใหญ่ 40 เพลง
แขวงทกซัน
แขวงทกซัน (독산동, Doksan-dong) เป็นแขวง (ทง) ของเขตคึมช็อนในโซล ประเทศเกาหลีใต้
โรซิส (เพลงเดอะเชนสโมเกอส์)
โรซิส (Roses) เป็นเพลงของคู่ดีเจชาวอเมริกัน เดอะเชนสโมเกอส์ จากอีพีเปิดตัว Bouquet มีร้องรับเชิญโดยนักร้องชาวอเมริกัน โรซิส เพลงออกจำหน่ายในวันที่ 16 มิถุนายน ค.ศ. 2015 โดยค่ายดิสรัปเตอร์ และโคลัมเบียเรเคิดส์
ซีริล ทากายามะ
ซีริล ทากายามะ (Cyril Takayama; 27 กันยายน พ.ศ. 2516) รู้จักในญี่ปุ่นในชื่อ เซโระ ทากายามะ เป็นนักมายากลชาวอเมริกันที่มีเชื้อสายญี่ปุ่น, ฝรั่งเศสและโมร็อกโก เป็นที่รู้จักในการแสดงมายากลตามถนนหรือที่เรียกว่า สตรีตเมจิก
ซีริลเกิดและโตที่ฮอลลีวูด รัฐแคลิฟอร์เนีย บิดาเป็นชาวญี่ปุ่นจากจังหวัดโอกินาวะ ส่วนมารดาเป็นชาวฝรั่งเศสเชื้อสายโมร็อกโก
ซีริลเองก็เคยได้รับเชิญมาแสดงในประเทศไทยเมื่อปี 2002 งาน Thailand Magic Convention 1st จัดโดยชมรมฅนชอบกล (Siam Magic Club)
คุณผีที่รัก
คุณผีที่รัก เป็นละครโทรทัศน์ไทย สร้างครั้งแรกปี พ.ศ. 2557 นำแสดงโดย ศรัณย์ ศิริลักษณ์, พิมพ์ชนก ลือวิเศษไพบูลย์ บทประพันธ์โดย ทองเอก บทโทรทัศน์โดย ศักดิ์ชาย เกียรติปัญญาโอภาส กำกับการแสดงโดย แดง บูรพา ผลิตโดย บริษัท ดาราวิดีโอ จำกัด ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
เรื่องย่อ
เรื่องราวของ"พีระ" วิญญาณหนุ่มความจำเสื่อม ที่จำเป็นต้องขอความช่วยเหลือจาก"น้ำมนต์" นักศึกษาสาวที่มองเห็นผี แต่ก็กลัวผีขึ้นสมอง น้ำมนต์ยอมช่วยพีระแบบจำใจ จนก่อเกิดเป็นความผูกพัน ระหว่างนั้น พีระต้องผจญกับ"คามิน" วิญญาณร้ายที่พยายามจะสูบวิญญาณของเขาเพื่อเพิ่มพลังให้แก่ตัวเอง โชคดีที่มี"แมนสรวง" ยมทูตมือใหม่มาคอยช่วยเหลือ น้ำมนต์ช่วยสืบหาความจริงจนพีระกลับสามารถกลับเข้าร่างได้ แต่กลับเป็นว่าเขาจำเธอไม่ได้ เดือดร้อนถึงคนรอบข้างที่ต้องช่วยกันรื้อฟื้นความทรงจำ จนทำให้ความรักของเขาและเธอสมหวังในที่สุด
คาเซะวะฟูอิเตรุ
คาเซะวะฟูอิเตรุ เป็นซิงเกิ้ลลำดับที่ 23 ของเอเคบีโฟร์ตีเอต ออกจำหน่ายวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2554
ข้อมูลเพลง
ซิงเกิ้ลนี้จะออกจำหน่ายทั้งหมด 5 อีดิทชั่น: Limited Edition Type-A, Limited Edition Type-B, Regular Edition Type-A, Regular Edition Type-B และ Theatre Edition
ซิงเกิ้ลใหม่ที่แสดงให้เห็นด้านใหม่ของ AKB48! ด้วยเพลงข้อความที่เป็นเอกลักษณ์ของ "AKB48" ซึ่งเป็นที่ยอมรับว่าเป็นกูรูไอดอลระดับประเทศ มิวสิควิดีโอจึงมีบรรยากาศที่ลึกลับ
ฉบับเจเคทีโฟร์ตีเอต
อางินเซอดัง เบอร์เฮิมบัส (Angin Sedang Berhembus) เป็นซิงเกิลลำดับที่ 8 ของเจเคทีโฟร์ตีเอต ออกจำหน่ายวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2557
ประเทศอิหร่านในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020
ประเทศอิหร่าน จะได้เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน ครั้งที่ 32 ค.ศ. 2020 (พ.ศ. 2563) ณ เมืองโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 24 กรกฎาคม - 9 สิงหาคม พ.ศ. 2563 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศอิหร่านได้ส่งทีมนักกีฬาที่ผ่านรอบคัดเลือกโอลิมปิกแล้วทั้งหมด 42 คน เข้าร่วมการแข่งขันใน 8 ชนิดกีฬา
ราดิช (พืช)
คำว่า ราดิช (radish) ในภาษาอังกฤษอาจแปลว่า ผักกาดหัว (หัวไชเท้า) อย่างไรก็ตามคำว่าราดิชนั้นมีความหมายกว้างกว่า โดยอาจหมายรวมถึงชนิดย่อยของสปีชีส์ Raphanus sativus ทั้งหมด ซึ่งก็รวมถึงผักกาดหัว คือ Raphanus sativus var. longipinnatus ด้วย
ชนิดย่อยต่างๆ
สปีชีส์ Raphanus sativus นั้นประกอบไปด้วยสายพันธุ์ย่อยต่างๆดังนี้
อันดับก่อ
อันดับก่อ หรือ Fagales เป็นอันดับของพืชมีดอกที่รวมของพืชที่เป็นที่รู้จักหลายชนิดเช่น เกาลัด วอลนัต และสนทะเล อยู่ในกลุ่มโรสิดของพืชใบเลี้ยงคู่แท้ ในระบบ APG ประกอบด้วยวงศ์ต่อไปนี้:
มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน
ในสาขาบรรพมานุษยวิทยา คำว่า มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน หรือ มนุษย์ปัจจุบัน (anatomically modern human, ตัวย่อ AMH) หรือ โฮโมเซเปียนส์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน (anatomically modern Homo sapiens, ตัวย่อ AMHS) หมายถึงสมาชิกของมนุษย์สปีชีส์ Homo sapiens ที่มีรูปพรรณสัณฐานภายในพิสัยลักษณะปรากฏของมนุษย์ปัจจุบัน
มนุษย์ปัจจุบันวิวัฒนาการมาจากมนุษย์โบราณ (archaic humans) ยุคหินกลาง (แอฟริกา) ประมาณ 300,000 ปีก่อน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสปีชีส์ Homo sapiens อันมนุษย์ทุกคนที่ยังมีชีวิตเป็นสมาชิก ซากดึกดำบรรพ์เก่าแก่ที่สุดอายุประมาณ 315,000 ปีก่อนมาจากโบราณสถาน Jebel Irhoud ประเทศโมร็อกโก ในแอฟริกาเหนือ ซึ่งรวมส่วนกะโหลกศีรษะ ขากรรไกร ฟัน และกระดูกยาวของแขนขา จากบุคคล 5 คน ซากศพเก่าแก่อื่น ๆ ที่เคยพบรวมทั้ง ซากศพเก่าแก่ที่สุดซึ่งสามารถตรวจจีโนมอย่างสมบูรณ์ก็คือ "Ust'-Ishim man" ผู้มีชีวิตราว 45,000 ปีก่อนในไซบีเรียตะวันตก
การเปลี่ยนมามีพฤติกรรมปัจจุบัน (Behavioral modernity) ซึ่งเป็นความเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมและความคิด/ประชานรวมทั้งการคิดเป็นนามธรรม การวางแผนระยะยาว พฤติกรรมเชิงสัญลักษณ์ (เช่น ศิลปะ เครื่องประดับ และดนตรี) การหากินจากสัตว์ใหญ่ และการใช้เทคโนโลยีหินแบบใบมีด ก็เริ่มชัดเจนขึ้นในช่วง 40,000-50,000 ปีก่อน ซึ่งอาจเกิดขึ้นอย่างฉับพลันในเวลานั้น หรือค่อย ๆ เกิดเป็นระยะเวลานานแล้ว ถึงกระนั้น ก็ยังสามารถกล่าวได้ว่า Homo sapiens มีสมรรถภาพในการมีพฤติกรรมปัจจุบันตั้งแต่เกิดขึ้นแล้ว
ชื่อกับกายวิภาค
ชื่อทวินามโดยอนุกรมวิธานของสปีชีส์ที่รวมประชากรมนุษย์ทั้งโลกก็คือ Homo sapiens ซึ่งเชื่อว่าเกิดจากบรรพบุรุษในสกุล Homo ราว ๆ 300,000 ปีก่อน
รูปร่างสัณฐานทั่วไป
โดยทั่วไปแล้ว มนุษย์ปัจจุบันจะบอบบางกว่ามนุษย์โบราณที่เป็นบรรพบุรุษ แต่มนุษย์ก็แตกต่างกันมาก คือมนุษย์ปัจจุบันก็ยังอาจแข็งแรงมาก และมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ ก็จะยิ่งแข็งแรงกว่านั้น ถึงกระนั้น มนุษย์ปัจจุบันก็ยังแตกต่างจากมนุษย์โบราณ (เช่น นีแอนเดอร์ทาลและมนุษย์กลุ่ม Denisovan) ทางกายวิภาคพอสมควร
กระดูกหุ้มสมอง
กระดูกหุ้มสมองไม่มีส่วนยื่นออกที่กระดูกท้ายทอย (occipital bun) ตรงคอ ซึ่งเป็นส่วนยึดกล้ามเนื้อคอที่แข็งแรงของนีแอนเดอร์ทาล โดยทั่วไป มนุษย์ปัจจุบันแม้ระยะต้น ๆ จะมีสมองส่วนหน้าใหญ่กว่าของมนุษย์โบราณ โดยอยู่เหนือลูกตาแทนที่จะอยู่ไปทางด้านหลัง ดังนั้น หน้าผากจึงมักทอดสูงกว่าแม้จะไม่เสมอไป และมีสันคิ้วที่เล็กลง ถึงกระนั้น ทั้งมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ และมนุษย์บางพวกในปัจจุบันก็ยังมีสันคิ้วหนาพอสมควร แต่ต่างจากแบบโบราณเพราะมีช่องเหนือเบ้าตาเป็นร่องวิ่งผ่านสันคิ้วเหนือตาแต่ละข้าง ซึ่งแบ่งสันคิ้วออกเป็นส่วนตรงกลางส่วนหนึ่งและส่วนปลายสองข้าง ดังนั้น มนุษย์ปัจจุบันบ่อยครั้งจะมีแค่ส่วนตรงกลาง ถ้ามี ซึ่งต่างจากมนุษย์โบราณ ที่สันคิ้วทั้งใหญ่และไม่แยกออกจากกัน
มนุษย์ปัจจุบันมักจะมีหน้าผากสูง บางครั้งตั้งฉาก เทียบกับของบรรพบุรุษที่มักจะเทลาดไปทางด้านหลังอย่างชัดเจน ตามนักชีวสังคมวิทยาท่านหนึ่ง หน้าผากที่ตั้งฉากในมนุษย์มีบทบาทสำคัญในการสื่อสารโดยการขยับคิ้วและย่นหน้าผาก
ขากรรไกร
เทียบกับมนุษย์โบราณ มนุษย์ปัจจุบันมีฟันที่เล็กกว่าและมีรูปร่างต่างกัน ทำให้กระดูกขากรรไกรล่างเล็กกว่าและยื่นออกน้อยกว่า มีผลให้คางดูยื่นออกมาบ่อยครั้งอย่างเด่นชัด โดยส่วนกลางของกระดูกขากรรไกรล่างที่เป็นส่วนของคาง มีบริเวณรูปสามเหลี่ยมซึ่งเป็นส่วนสุดของคางที่เรียกว่า mental trigon ซึ่งมนุษย์โบราณไม่มี มีสันนิษฐานว่า ในกลุ่มมนุษย์ที่ยังมีอยู่ การใช้ไฟและเครื่องมือทำให้จำเป็นต้องใช้กล้ามเนื้อขากรรไกรลดลง ขากรรไกรจึงบอบบางและเล็กกว่า เมื่อเทียบกับมนุษย์โบราณ มนุษย์ปัจจุบันจะมีใบหน้าที่เล็กกว่าและยื่นออกน้อยกว่า
กระดูกร่าง
กระดูกร่างกายของมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ ที่แข็งแรงที่สุด ก็ยังแข็งแรงสู้ของนีแอนเดอร์ทาล (และของมนุษย์กลุ่ม Denisovan แม้จะยังรู้จักน้อย) ไม่ได้ โดยเฉพาะเกี่ยวกับกระดูกยาวของแขนขา คือ กระดูกท่อนปลายของแขนขา (คือกระดูกเรเดียส/อัลนา) และกระดูกแข้ง/น่อง มีขนาดเกือบเท่ากับ หรือสั้นกว่ากระดูกส่วนต้น (คือกระดูกต้นแขน/ต้นขา) เพียงเล็กน้อย แต่ว่าในมนุษย์โบราณ โดยเฉพาะนีแอนเดอร์ทาล กระดูกส่วนปลายจะสั้นกว่า ซึ่งมักพิจารณาว่าเป็นการปรับตัวให้เข้ากับอากาศหนาว และการปรับตัวเช่นเดียวกันก็เห็นได้ในมนุษย์ปัจจุบันที่อยู่ในเขตขั้วโลก
มนุษย์โบราณมีโครงกระดูกที่แข็งแรง ซึ่งแสดงถึงชีวิตที่ต้องใช้แรงมาก และอาจหมายความว่า มนุษย์ปัจจุบันที่มีโครงสร้างบอบบางกว่า ได้กลายมาพึ่งเทคโนโลยีแทนที่จะพึ่งกำลังกายล้วน ๆ เพื่อต่อสู้กับธรรมชาติ
สกุล Homo
มนุษย์สกุล Homo ได้วิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษกลุ่ม australopithecine หลังจาก 3 ล้านปีก่อน เมื่อ Homo erectus ปรากฏในหลักฐานซากดึกดำบรรพ์ประมาณ โดยขนาดกะโหลกศีรษะได้เพิ่มขึ้นทวีคูณเป็น 850 ซม3 เชื่อกันว่า Homo erectus และ Homo ergaster เป็นมนุษย์ชนิดแรก ๆ ที่ใช้ไฟและเครื่องมือที่ซับซ้อน ส่วนมนุษย์ปัจจุบันได้วิวัฒนาการมาจาก Homo heidelbergensis, Homo rhodesiensis หรือ Homo antecessor และเมื่อระหว่าง 100,000-50,000 ปีก่อนได้อพยพเข้าไปแทนที่กลุ่มมนุษย์ในเขตต่าง ๆ รวมกลุ่มมนุษย์ Homo erectus, Homo denisova, Homo floresiensis และ Homo neanderthalensis
[[ไฟล์:World map of prehistoric human migrations.jpg|thumb|right|300px| แบบจำลองกำเนิดจากแอฟริกาเร็ว ๆ นี้
แบบจำลองของวิถีการอพยพของมนุษย์ปัจจุบันแสดงบนแผนที่โลก ลูกศรแสดงการอพยพออกจากทวีปแอฟริกา ผ่านทวีปยูเรเชีย ไปสู่ทวีปออสเตรเลีย และทวีปอเมริกา ส่วนขั้วโลกเหนืออยู่ตรงกลาง แอฟริกาซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นอยู่ที่ข้างบนด้านซ้าย ส่วนอเมริกาใต้อยู่ขวาสุด ตัวเลขแสดงเป็นพันปีก่อนปัจจุบัน ดูเชิงอรรถเพื่อข้อมูลเพิ่มเติม ]]
แบบจำลองกำเนิดมนุษย์หลัก ๆ
มุมมองกระแสหลักทางวิทยาศาสตร์ คือ แบบจำลองกำเนิดจากแอฟริกาเร็ว ๆ นี้ แสดงว่า ความหลากลายทางกรรมพันธุ์ของมนุษย์ปัจจุบันเกือบทั้งหมดทั่วโลก สืบเชื้อสายมาจากมนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบันผู้อพยพออกมาจากแอฟริกาแรกสุด เป็นแบบจำลองที่มีหลักฐานต่าง ๆ และจากหลายสาขาวิชารองรับ รวมทั้งซากดึกดำบรรพ์และงานวิจัยทางพันธุกรรม ตำแหน่งโดยเฉพาะที่มนุษย์ปัจจุบันได้ปรากฏเป็นครั้งแรกยังไม่ชัดเจน แต่มติส่วนใหญ่ของนักวิทยาศาสตร์โดยปี 2557 แสดงแหล่งกำเนิดจากแอฟริกาใต้สะฮารา
กลุ่มประชากรที่มีกรรมพันธุ์แปลกกว่าคนอื่นทั้งหมด ก็คือกลุ่มนักล่า-เก็บของป่าในแอฟริกาใต้ งานวิจัยปี 2557 ที่ตรวจสอบ Mitochondrial DNA (mtDNA) ของโครงกระดูกที่มีอายุกว่า 2,000 ปี ซึ่งเป็นของมนุษย์ก่อนที่กลุ่มประชากรปัจจุบันผู้พเนจรเลี้ยงสัตว์ในทุ่งหญ้า จะได้อพยพเข้ามาอยู่ในเขตนี้ ได้พบว่า เป็นมนุษย์ที่สายพันธุ์ทางมารดาใกล้ชิดทาง mtDNA กับบรรพบุรุษต้นกำเนิดมนุษย์ปัจจุบันเพศหญิงที่เรียกว่า "Mitochondrial Eve" ซึ่งสนับสนุนหลักฐานทางโบราณคดีและวิทยากระดูกที่แสดงว่า ในแอฟริกาใต้ มีกลุ่มมนุษย์หาอาหารทะเลที่มี mtDNA ของบรรพบุรุษหญิงโบราณของมนุษย์ และสนับสนุนมุมมองว่า มนุษย์ได้อพยพย้ายถิ่นฐานในเบื้องต้นทางทะเล โดยประวัติแล้ว นักวิชาการผู้คัดค้านแบบจำลองกระแสหลักนี้มักจะถูกกำหนดรวมประเภทว่า เป็นพวกเชื่อสมมติฐานแหล่งกำเนิดหลายเขต (Multiregional origin) ซึ่งมีการศึกษาตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 จนถึงทศวรรษ 2000 นักวิชาการเหล่านี้อ้างว่า มีสายพันธุ์ทางพันธุกรรมที่ไม่ได้สืบสายมาจากแอฟริกาจำนวนสำคัญ ที่ยังสืบต่อในที่ต่าง ๆ ของโลกทุกวันนี้ ผ่านการผสมพันธุ์กับมนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบัน ตามรูปแบบต่าง ๆ ของแบบจำลองนี้ ประชากรกลุ่มต่าง ๆ ของโลกในปัจจุบันจะมีเชื้อสายทางพันธุกรรมที่มาจากมนุษย์ต้น ๆ อาจจนถึง Homo erectus
แต่ชุดข้อมูลทางมานุษยวิวัฒนาการพันธุศาสตร์ ให้น้ำหนักต่อแบบจำลองกำเนิดจากแอฟริกา งานวิเคราะห์คนยุโรปปัจจุบันแสดงว่า ไม่มี mitochondrial DNA ตามสายของมารดาจากนีแอนเดอร์ทาล (ผู้อยู่โดยหลักในยุโรป) ที่ยังเหลืออยู่ในชาวยุโรปปัจจุบัน
ส่วนงานหาลำดับจีโนมของมนุษย์กลุ่ม Denisovan เร็ว ๆ นี้ แสดงว่า มนุษย์ปัจจุบันอาจได้ผสมพันธุ์กับมนุษย์ Denisovan ส่วนงานแสดงลำดับจีโนมปี 2553 ของโปรเจ็กต์จีโนมนีแอนเดอร์ทาลชี้ว่า มนุษย์ปัจจุบันหลังอพยพออกจากแอฟริกาแล้ว ได้ผสมพันธุ์กับมนุษย์โบราณในบางรูปแบบ (hybridization) ดีเอ็นเอของคนยุโรปและเอเชีย (คือ คนฝรั่งเศส คนจีน และคนปาปัว) ประมาณว่า 1-4 เปอร์เซ็นต์ เป็นของโบราณ ซึ่งนีแอนเดอร์ทาลก็มี แต่คนแอฟริกาใต้สะฮารา (คือคน Yoruba และคน San ) ไม่มี โดยคนเมลานีเซียมีจีโนม 1-6% เพิ่มจากมนุษย์ Denisovan
ส่วนงานศึกษาปี 2013 เสนอว่า ความใกล้ชิดกันทางพันธุกรรมที่เห็นระหว่างมนุษย์โบราณกับมนุษย์ปัจจุบัน สามารถอธิบายได้โดยภาวะพหุสัณฐาน (polymorphism) เหตุมีบรรพบุรุษร่วมกัน แล้วตามด้วยการเปลี่ยนความถี่ยีนอย่างไม่เจาะจง (genetic drift) โดยไม่ต้องมีการผสมพันธุ์กัน ซึ่งเป็นการอธิบายว่า ความใกล้ชิดทางพันธุกรรมที่เห็นในกลุ่มมนุษย์ปัจจุบันต่าง ๆ น่าจะมาจากอัตราการรักษาภาวะพหุสัณฐานที่ไม่เท่ากัน อย่างไรก็ดี ผู้ทำงานวิจัยกล่าวว่า งานไม่ได้กันการแพร่พันธุ์แบบ introgression จากมนุษย์โบราณ ส่วนงานปี 2559 แสดงว่า มนุษย์ปัจจุบันได้ผสมพันธุ์กับสายพันธุ์มนุษย์รวมทั้งมนุษย์ Denisovan และนีแอนเดอร์ทาล หลายครั้งหลายครา
ประวัติการค้นพบ
มนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ ที่พบในยุคแรก ๆ อยู่ในยุโรปและเป็นมนุษย์พวก Cro-Magnon จนกระทั่งปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 จึงได้พบซากใหม่ ๆ ทั่วโลก ซึ่งขยายความรู้เกี่ยวกับกำเนิดและการขยายถิ่นฐานของมนุษย์ แม้จะเคยใช้คำว่า Cro-Magnon แต่ปัจจุบันวรรณกรรมทางวิชาการก็มักจะใช้คำว่า มนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ (early modern humans) ส่วนคำว่า Cro-Magnon จะใช้จำกัดต่อซากที่คล้ายกับที่ค้นพบในเบื้องต้น
ความแข็งแรงของมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ
ซากศพที่พบของมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ จำนวนมาก เช่นที่โบราณสถาน Omo, Herto, Skhul, และ Peștera cu Oase มีลักษณะทั้งของมนุษย์ปัจจุบันและมนุษย์โบราณ ยกตัวอย่างเช่น ซาก Skhul V มีสันคิ้วที่เด่นและมีหน้ายื่นออก แต่ว่า กระดูกหุ้มสมองค่อนข้างกลม ต่างจากของนีแอนเดอร์ทาล และคล้ายกับของมนุษย์ปัจจุบัน ปัจจุบันรู้แล้วว่า มนุษย์ปัจจุบันเหนือสะฮาราและนอกแอฟริกามีสายพันธุ์มาจากมนุษย์โบราณด้วย แต่ว่า ความแข็งแรงที่พบในมนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ เช่น Skhul V จะเป็นตัวสะท้อนสายพันธุ์ผสมหรือการรักษาลักษณะเก่าของบรรพบุรุษไว้ ยังเป็นเรื่องไม่ชัดเจน
ศัพท์และการจัดชั้น
คำว่า ต้น ๆ เมื่อใช้กับมนุษย์ปัจจุบันปกติจะจำกัดต่อมนุษย์ก่อนยุคหินเก่าปลาย ที่ประมาณ 10,000 ปีก่อนเท่านั้น ซึ่งตรงกับการยุติของยุคน้ำแข็งสุดท้าย และเป็นช่วงที่สัตว์ใหญ่ยุคน้ำแข็งได้สูญพันธุ์เป็นครั้งใหญ่ จากจุดนี้ ประชากรมนุษย์ได้เปลี่ยนจากวัฒนธรรมล่าสัตว์ใหญ่กลายไปล่าสัตว์ที่เล็ก ๆ กว่า โดยส่วนที่น้อยมากก็เริ่มหากินจากธัญพืชและพืชมีแป้งสูงที่สามารถเก็บไว้ได้ ซึ่งเพิ่มการอยู่กับที่แล้วเพิ่มความหนาแน่นประชากร และในที่สุดโดยอย่างช้า 8,000 ปีก่อน ก็เกิดการปรับพืชเป็นไม้เลี้ยงและการปรับสัตว์เป็นสัตว์เลี้ยง แล้วก็เกษตรกรรมแบบเร่งผลผลิต
เมื่อประชากรหนาแน่นขึ้น มีเครื่องมือดีขึ้น มีการใช้แรงน้อยลง คนทั่วโลกจึงแข็งแรงน้อยลง มีผลเป็นกลุ่มประชากรในปัจจุบันที่บอบบางกว่ามนุษย์รุ่นต้น ๆ ดังนั้น มนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบันจึงสามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่มอย่างคร่าว ๆ คือระยะต้น (แข็งแรง คือ robust) และระยะหลังยุคน้ำแข็ง (บอบบาง คือ gracile) กระบวนการที่นำไปสู่วิวัฒนาการของมนุษย์ที่มีขนาดเล็กว่าและมีกระดูกแบบบางกว่าดูเหมือนจะเริ่มอย่างช้าก็ 50,000 - 30,000 ปีก่อน
มีสปีชีส์ย่อยของมนุษย์ที่ยอมรับกันโดยทั่วไป เช่น H. s. sapiens ซึ่งรวมมนุษย์ปัจจุบันที่ยังมีชีวิตอยู่ทั้งหมด และ H.s. idaltu ที่พบหลักฐานซากดึกดำบรรพ์อายุ 160,000 ปีก่อน
พฤติกรรมมนุษย์ปัจจุบัน
มีข้อถกเถียงกันพอสมควรว่า มนุษย์ปัจจุบันต้น ๆ สุดประพฤติคล้ายกับมนุษย์เร็ว ๆ นี้หรือที่ยังมีชีวิตอยู่หรือไม่ พฤติกรรมที่เป็นลักษณะเฉพาะของมนุษย์เร็ว ๆ นี้ รวมทั้งการใช้ภาษา สมรรถภาพในการคิดเป็นนามธรรม การใช้สัญลักษณ์เพื่อแสดงออกความคิดสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม มีสมมติฐานค้านกัน 2 อย่างเกี่ยวกับกำเนิดของพฤติกรรมปัจจุบัน
นักวิชาการบางส่วนอ้างว่า มนุษย์เปลี่ยนมามีสรีรภาพปัจจุบันก่อน เริ่มตั้งแต่ 300,000 ปีก่อน ต่อมา ราว ๆ 50,000 ก่อน จึงเริ่มมีพฤติกรรมปัจจุบัน สมมติฐานนี้อาศัยหลักฐานซากดึกดำบรรพ์และหลักฐานทางชีวภาพต่าง ๆ ที่มีอายุมากกว่า 50,000 ปีก่อน และสิ่งประดิษฐ์ของมนุษย์ที่พบหลังจาก 50,000 ปีก่อน ดังนั้น มุมมองนี้จึงเท่ากับแยกมนุษย์ที่มีกายวิภาคปัจจุบันออกจากมนุษย์ที่มีพฤติกรรมปัจจุบัน
ส่วนมุมมองตรงกันข้ามก็คือ มนุษย์ได้ทั้งกายสภาพและพฤติกรรมปัจจุบันพร้อม ๆ กัน คือ มนุษย์ได้วิวัฒนาการเกิดโครงร่างกระดูกที่เล็กบอบบางกว่า ซึ่งอาจเกิดจากการร่วมมือกันมากขึ้นในหมู่มนุษย์
อีกอย่างหนึ่ง นี้อาจเกิดจากการใช้เทคโนโลยีมากขึ้น ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของพฤติกรรมปัจจุบัน นอกจากนั้นแล้ว มีหลักฐานว่า พัฒนาการทางสมองที่เป็นลักษณะเฉพาะของมนุษย์ โดยเฉพาะส่วน prefrontal cortex มีเหตุจาก "การเร่งวิวัฒนาการ metabolome (สารเคมีมีโมเลกุลเล็กที่พบในตัวอย่างชีวภาพ) อย่างผิดธรรมดา...ขนานกับการลดความแข็งแรงของกล้ามเนื้ออย่างสุดขีด การเปลี่ยนแปลงทางเมแทบอลิซึมในสมองและกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็วตามที่เห็น พร้อมกับทักษะทางประชานของมนุษย์ที่พิเศษและกล้ามเนื้อที่มีแรงน้อย อาจสะท้อนถึงกลไกวิวัฒนาการของมนุษย์แบบขนาน"
ข้อมูลโบราณคดีปี 2555 แสดงว่า องค์ประกอบสำคัญของวัฒนธรรมทางวัตถุ เช่น ดังที่พบในนักล่า-เก็บของป่าชาวแซน (ในทวีปแอฟริกาใต้) มีอยู่แล้วอย่างช้าก็เมื่อ 40,000 ปีก่อน รวมทั้ง ลูกประคำที่ทำจากเปลือกไข่นกกระจอกเทศ ไม้ขุดทำด้วยวัสดุคล้ายกับที่คนป่าปัจจุบันใช้ หัวลูกธนูที่มีเครื่องหมายเจ้าของสลักแล้วระบายสีดินแดง และการแต้มพิษ
ยังมีนัยอีกด้วยว่า "...การใช้แรงกดสกัดชิ้นหิน (pressure flaking) สามารถอธิบายสัณฐานของสิ่งประดิษฐ์หินที่ขุดพบในชั้น ยุคหินกลาง (MSA) เมื่อ 75,000 ปีก่อน ที่ถ้ำบลอมโบส์ในแอฟริกาใต้ได้ดีที่สุด เทคนิคนี้ใช้ในการปรับรูปร่างขั้นสุดท้ายของปลายแหลมมีหน้าสองแบบสติลเบย์ โดยทำบนซิลครีตที่เผาไฟแล้ว" ทั้งการใช้แรงกดสกัดชิ้นหินและการเผาสวัสดุเคยเชื่อกันว่า เกิดขึ้นทีหลังกว่านั้นมากในช่วงยุคก่อนประวัติศาสตร์ และทั้งสองล้วนชี้ความซับซ้อนทางพฤติกรรมระดับปัจจุบันในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ
ข้อมูลล่าสุดเช่นนี้บวกกับข้อมูลจากโครงการจีโนมมนุษย์แสดงว่า มนุษย์ผู้หาอาหารในแอฟริกาใต้สะฮาราได้พัฒนาลักษณะทางประชานและพฤติกรรมแบบปัจจุบันโดยอย่างช้าก็ 50,000 ปีก่อน ก่อนช่วงเกิดความหลากหลายแบบ adaptive radiation หลังออกจากแอฟริกาในยุคน้ำแข็งสุดท้ายตามที่ประเมิน
แม้ว่า พัฒนาการเพื่อมีพฤติกรรมปัจจุบัน การล่าสัตว์และการหาอาหารที่ซับซ้อนในแอฟริกาใต้สะฮารา จะเชื่อว่าเริ่มอย่างช้าก็ 50,000 ปีก่อน แต่ว่า ความจริงอาจมีเหตุจากสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นก่อน คือการเปลี่ยนเป็นสภาพที่แห้งแล้งและหนาวเย็นกว่าในช่วงยุคน้ำแข็งระหว่าง 135,000-75,000 ปีก่อน นี่อาจผลักดันกลุ่มมนุษย์ผู้สืบหาที่หลบภัยแล้งในผืนแผ่นดินใหญ่ ให้อพยพไปสู่ที่ลุ่มชื้นแฉะตามชายทะเลที่สมบูรณ์ไปด้วยหอยและทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ เนื่องว่าระดับน้ำทะเลต่ำเพราะแข็งค้างอยู่ในธารน้ำแข็ง ที่ลุ่มชื้นแฉะเช่นนี้ก็จะมีอยู่ทั่วชายฝั่งทะเลทางใต้ของทวีปยูเรเชีย การใช้แพหรือเรืออาจอำนวยการสำรวจหาเกาะนอกฝั่งและการเดินทางตามฝั่งทะเล และในที่สุดทำให้สามารถอพยพไปยังเกาะนิวกินีแล้วต่อจากนั้นออสเตรเลีย
ในเวลาเดียวกัน ก็มีการอพยพขยายตัวไปยังแม่น้ำสำคัญ ๆ ในระหว่างทั้งหมด ตลอดจนชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกของทวีปยูเรเชียด้วย เมื่อธารน้ำแข็งหดตัวลงทำให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น มนุษย์ปัจจุบันก็ย้ายถิ่นฐานลึกเข้าไปในแผ่นดิน มีการเสนอในปัจจุบันด้วยว่า มีการผสมพันธุ์ร่วมกับมนุษย์สปีชีส์ย่อยอื่น ๆ เช่น นีแอนเดอร์ทาล และมนุษย์ Denisovans เมื่อไรก็ตามที่เจอกัน
เค็นโช โอโนะ
เค็นโช โอโนะ เป็นนักพากย์อนิเมะ นักแสดง และนักร้องชาวญี่ปุ่น
อ้างอิง
1989
ขนาดองคชาตมนุษย์
องคชาตมนุษย์มีขนาดแตกต่างกันไปตามการวัด นั่นคือ ความยาวและเส้นรอบวงขณะอ่อนตัวและแข็งตัว นอกจากความผันแปรตามธรรมชาติในองคชาตมนุษย์โดยทั่วไปแล้ว ยังมีปัจจัยที่ทำให้เกิดความแตกต่างเล็กน้อยในผู้ชายแต่ละคนด้วย เช่น ระดับของอารมณ์ทางเพศ ช่วงเวลาของวัน อุณหภูมิห้อง ระดับความวิตกกังวล กิจกรรมกีฬา และความถี่ของกิจกรรมทางเพศ เมื่อเปรียบเทียบกับสัตว์อื่นในอันดับวานร เช่น กอริลลา แล้ว องคชาตมนุษย์นั้นมีความหนาที่สุดทั้งในแง่สัมบูรณ์และสัมพัทธ์กับส่วนอื่นของร่างกาย
การวัดขนาดนั้นจะแตกต่างกันไป การศึกษาที่อาศัยการวัดขนาดด้วยคนเองจะมีรายงานค่าเฉลี่ยที่สูงกว่าการศึกษาที่วัดขนาดโดยผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ ณ พ.ศ. 2558 การปริทัศน์เป็นระบบซึ่งสรุปผลจากการศึกษาประชากรวิจัยเพศชายฉบับต่าง ๆ รวมจำนวน 15,521 โดยล้วนแต่เป็นการศึกษาที่ใช้วิธีวัดขนาดด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพนั้น สรุปได้ว่า ความยาวเฉลี่ยขององคชาตมนุษย์ขณะแข็งตัวมีค่าเท่ากับ 13.12 ซม. (5.17 นิ้ว) ขณะที่เส้นรอบวงเฉลี่ยขององคชาตมนุษย์ขณะแข็งตัวมีค่าเท่ากับ 11.66 ซม. (4.59 นิ้ว) ความยาวขององคชาตขณะอ่อนตัวอาจเป็นสิ่งที่ใช้ทำนายความยาวขณะแข็งตัวได้ไม่ดีนัก
การเจริญขององคชาตมนุษย์ส่วนใหญ่เกิดขึ้นระหว่างวัยทารกถึงอายุห้าปี และระหว่างประมาณหนึ่งปีหลังการเริ่มของวัยเริ่มเจริญพันธุ์ไปจนถึงอย่างช้าที่สุดประมาณอายุ 17 ปี
งานวิจัยพบว่าขนาดองคชาตและขนาดของอวัยวะอื่นของร่างกาย ไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่นอกเหนือจากพันธุกรรมสามารถส่งผลต่อความยาวได้ เช่น การปรากฏของสารรบกวนการทำงานของต่อมไร้ท่ออาจส่งผลต่อการเจริญขององคชาตได้ ส่วนองคชาตที่มีความยาวขณะแข็งตัวน้อยกว่า 7 ซม. (2.8 นิ้ว) แต่มีลักษณะปรากฏปรกติ ในทางการแพทย์จะเรียกว่า ไมโครเพนิส (micropenis)
การศึกษา
แม้ว่าผลลัพธ์จากการศึกษาที่มีชื่อเสียงจะแตกต่างกันเล็กน้อย แต่ก็มีความสอดคล้องกันในมัชฌิมของความยาวองคชาตขณะแข็งตัว ซึ่งอยู่ในช่วง 12.9–15 ซม. (5.1–5.9 นิ้ว)
งานวิจัยทางการแพทย์เรื่องขนาดองคชาตกว่า 30 ปีชิ้นหนึ่งซึ่งใช้กระบวนวิธีการปริทัศน์เป็นระบบโดยวีลและคณะซึ่งตีพิมพ์ลงในวารสารทางการแพทย์ บีเจยูอินเตอร์เนชันแนล ใน พ.ศ. 2558 แสดงผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกัน โดยความยาวเฉลี่ยขณะอ่อนตัว ขณะอ่อนตัวและจับยืดจนสุด และขณะแข็งตัวอยู่ที่ 9.16 ซม. 13.24 ซม. และ 13.12 ซม. ตามลำดับ และความยาวเส้นรอบวงเฉลี่ยขณะอ่อนตัวและแข็งตัวอยู่ที่ 9.31 ซม. และ 11.66 ซม. ตามลำดับ ความยาวขณะแข็งตัวที่ปรากฏในงานวิจัยนั้นใช้การวัดขนาดโดยดันนวมไขมันหัวหน่าวลงไปให้ติดกระดูก และความยาวเส้นรอบวงทั้งขณะอ่อนตัวและแข็งตัวใช้การวัดที่โคนหรือกลางลำขององคชาต
อ่อนตัว
การศึกษาชิ้นหนึ่ง (ตีพิมพ์ใน พ.ศ. 2539) พบว่าค่าเฉลี่ยความยาวองคชาตขณะอ่อนตัวอยู่ที่ 3.5 นิ้ว (8.9 ซม.) (วัดโดยเจ้าหน้าที่) การตรวจงานศึกษาจำนวนหลายชิ้นพบว่าความยาวเฉลี่ยขณะอ่อนตัวอยู่ที่ 9–10 ซม. (3.5–3.9 นิ้ว) ความยาวองคชาตขณะอ่อนตัวไม่จำเป็นต้องสอดคล้องกับความยาวองคชาตขณะแข็งตัว ซึ่งบางครั้งองคชาตที่มีขนาดขณะอ่อนตัวเล็กกว่า สามารถขยายตัวได้ยาวเป็นอย่างมาก ขณะที่บางครั้งองคชาตที่มีขนาดขณะอ่อนตัวยาวกว่า อาจขยายตัวได้น้อยกว่า