cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
โบว์ลิ่งในกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 41 – คะแนนรวมชาย (ออล-อีเว้นท์)
"กีฬาโบว์ลิ่ง" ในการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 41 เชียงใหม่เกมส์
อยากให้แววตาฉันเป็นคนอื่น (Why)
อยากให้แววตาฉันเป็นคนอื่น (Why) เป็นซิงเกิลเพลงของเป๊ก ผลิตโชค อายนบุตร คลิปมิวสิควิดีโอนี้อัปโหลดขึ้นบนเว็บไซต์ยูทูบอย่างเป็นทางการครั้งแรกในวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2559 เป็นการทำงานในสังกัดค่ายเพลงเวิร์คแก๊งค์ ค่ายเพลงสังกัดย่อยในเครือจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ประพันธ์คำร้อง แต่งทำนองและเรียบเรียงโดยศรัณย์ วงศ์น้อย โดยมีกฤช กฤษณาวารินทร์ ผู้บริหารค่ายเพลงทำหน้าที่เป็นExecutive Producer เป็นเพลงแนวป๊อป โซลและอาร์แอนด์บี มีเนื้อหาเกี่ยวกับความรักไม่สมหวัง ไม่สามารถลืมรักคนเก่าได้ ที่มาของเพลงนี้ผลิตโชคเล่าว่ากฤช กฤษณาวารินทร์ Label Director ของเวิร์กแก๊งค์ เปิดโอกาสให้เขาได้ลองทำเพลงในแบบที่ตัวเองชอบได้ จึงขอให้แม็คสมาชิกวงอะแคปเปลล่า เซเว่น มาช่วยแต่ง
กูเกิล แผนที่
กูเกิล แผนที่ (Google Maps) เป็นเว็บไซต์ค้นหาส่วนหนึ่งของกูเกิล ที่มีบริการภาพถ่ายดาวเทียม, ภาพถ่ายทางอากาศ, แผนที่ถนน, ภาพถนนพาโนรามา 360° (สตรีทวิว), สภาพจราจรในเวลาจริง และวางแผนการเดินทางด้วยการเดิน, รถยนต์, จักรยาน, อากาศ (ในรุ่นเบตา) และการขนส่งสาธารณะ มีผู้ใช้งานกูเกิล แผนที่มากกว่า 1 พันล้านคนทุกเดือนทั่วโลก
กูเกิล แผนที่เริ่มด้วยการเป็นโปรแกรมเดสก์ท็อปที่ใช้ภาษา C++ ซึ่งพัฒนาโดยพี่น้อง Lars และ Jens Rasmussen ในบริษัท Where 2 Technologies ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2004 กูเกิลซื้อบริษัทนี้ แล้วเปลี่ยนโปรแกรมนี้ไปเป็นแอปในเว็บ ภายหลังการเข้าซื้อกิจการบริษัทสร้างภาพข้อมูลเชิงพื้นที่และเครื่องมือวิเคราะห์จราจรตามเวลาจริงเพิ่มเติม ทำให้มีการเปิดตัวกูเกิล แผนที่ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2005 กูเกิล แผนที่มีส่วนเสริมหน้าของบริการที่ใช้ JavaScript, XML กับ Ajax และยังนำเอพีไอมาใช้งาน เพื่อทำให้แผนที่ของกูเกิลสามารถฝังตัวเข้าไปในเว็บไซต์บุคคลที่สามได้ และเสนอตัวระบุตำแหน่งธุรกิจและบริษัทอื่น ๆ ในหลายประเทศทั่วโลก กูเกิลแมปเมกเกอร์อนุญาตให้ผู้ใช้มีส่วนร่วมในการขยายและอัปเดตแผนที่ทั่วโลก แต่ปิดบริการตั้งแต่เดือนมีนาคม ค.ศ. 2017 อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมจำนวนมากในกูเกิล แผนที่ไม่ได้หยุดลง เนื่องจากบริษัทประกาศว่าคุณลักษณะเหล่านั้นจะถูกโอนไปยังโปรแกรม Google Local Guides แทน
ภาพดาวเทียมของกูเกิล แผนที่เป็นภาพแบบ "บนลงล่าง" หรือวิวตานก ภาพเมืองคุณภาพสูงส่วนใหญ่เป็นภาพถ่ายทางอากาศที่ถ่ายบนอากาศยานที่บินในระดับความสูง 800 to 1500 ft ในขณะที่ภาพประเภทอื่น ๆ มาจากดาวเทียม ภาพถ่ายดาวเทียมส่วนใหญ่มีอายุไม่มากกว่าสามปีและได้รับการอัปเดตบ่อยครั้ง ในอดีต กูเกิล แผนที่ใช้เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์รูปแบบหนึ่ง ซึ่งทำให้บริเวณขั้วโลกมีขนาดและพื้นที่ไม่ถูกต้อง ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2018 กูเกิล แผนที่บนเดสก์ท็อปอัปเดตเป็นโหมดลูกโลกสามมิติ ซึ่งผู้ใช้สามารถปรับไปเป็นโหมดแผนที่สองมิติได้ที่ช่องตั้งค่า
ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2013 มีรายงานว่ากูเกิล แผนที่เป็นแอปสมาร์ตโฟนยอดนิยมที่สุดในโลก โดยมีผู้เป็นเจ้าของโทรศัพท์ใช้งานแอปนี้มากกว่า 54%
แอปโทรศัพท์
มีบริการแอปพลิเคชันโทรศัพท์มือถือของกูเกิล แผนที่ในระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์และไอโอเอส ตัวแอปในแอนดรอยด์เริ่มเผยแพร่ครั้งแรกในเดือนกันยายน ค.ศ. 2008 แม้ว่าคุณสมบัติการทำให้เป็นเทศวิวัตน์ของจีพีเอสยังคงอยู่ในระยะทดลองมาตั้งแต่ ค.ศ. 2007 แอปพลิเคชันแผนที่ในตัวของระบบปฏิบัติการไอโอเอสขับเคลื่อนด้วยกูเกิลแผนที่จนถึงรุ่นไอโอเอส 6 อย่างไรก็ตาม ในวันประกาศไอโอเอส 6 เมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2012 แอปเปิลประกาศว่าตนได้สร้างบริการแผนที่แอปเปิลแมปส์ของตนเอง ซึ่งจะมาแทนที่กูเกิล แผนที่หลังออกจำหน่ายไอโอเอส 6 ในวันที่ 19 กันยายน ค.ศ. 2012 แต่หลังเผยแพร่ออกไป กลับได้เสียงวิจารณ์จากผู้ใช้ว่ามีความไม่ถูกต้อง, มีข้อผิดพลาด และเจอบั๊ก หนึ่งวันต่อมา เดอะการ์เดียน รายงานว่ากูเกิลเตรียมทำแอปกูเกิล แผนที่เป็นของตนเอง ซึ่งเผยแพร่ในวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 2012 จากนั้น มีผู้ดาวน์โหลดแอปมากกว่าสิบล้านครั้งภายในสองวัน
กิตาบุชชิฟาอ์
กิตาบุชชิฟาอ์ (کتاب الشفاء; Sufficientia) เป็นสารานุกรมวิทยาศาสตร์และปรัชญาที่เขียนโดยอิบน์ ซีนา (แอวิเซนนา) จากเปอร์เซียสมัยกลาง ใกล้กับบูฆอรอที่มาวะรออันนะฮร์ เขาน่าจะเริ่มเรียบเรียงหนังสือใน ค.ศ. 1014 แล้วทำเสร็จช่วง ค.ศ. 1020 และตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1027
หนังสือนี้แบ่งออกเป็น 4 ส่วนคือตรรกศาสตร์, วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ, คณิตศาสตร์ (จตุรศิลปศาสตร์ของเลขคณิต, เรขาคณิต, ดาราศาสตร์ และดนตรี) และอภิปรัชญา โดยมีอิทธิพลของนักปรัชญากรีกเช่นแอริสตอเติล นักคิดชาวกรีกอย่างทอเลมี และนักวิทยาศาสตร์และนักปรัชญาชาวเปอร์เซีย/มุสลิมยุคแรกอย่างอัลคินดี, อัลฟารอบี และอัลบีรูนี
สหพันธ์ฟุตบอลอันดอร์รา
สหพันธ์ฟุตบอลอันดอร์รา (Federació Andorrana de Futbol) เป็นหน่วยงานที่ควบคุมฟุตบอลในประเทศอันดอร์รา ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1994 และได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกฟีฟ่าและยูฟ่าใน ค.ศ. 1996 สหพันธ์ได้ควบคุมทั้งอันดอร์รันเฟิสต์ดิวิชัน, อันดอร์รันคัพ, อันดอร์รันซูเปอร์คัพ รวมถึงฟุตบอลทีมชาติอันดอร์รา ที่ตั้งของสหพันธ์อยู่ที่อัสกัลดัส-อังกูร์ดัญ
น็องต์
น็องต์ (Nantes; Naoned) เป็นเมืองหลวงของจังหวัดลัวรัตล็องติกในแคว้นเปอีเดอลาลัวร์ในประเทศฝรั่งเศส ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำลัวร์ทางตะวันตกของฝรั่งเศส ราว 50 กิโลเมตรจากฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก น็องต์เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นที่หกของฝรั่งเศส ขณะที่เป็นลำดับที่แปดเมื่อนับจำนวนประชากร 804,833 คนในปี ค.ศ. 2008
น็องต์เป็นเมืองสำคัญทางประวัติศาสตร์ของอดีตจังหวัดบริตานี และยังคงมีวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กันอยู่ ในปี ค.ศ. 2004 นิตยสารไทม์บรรยายน็องต์ว่าเป็น "เมืองที่น่าอยู่ที่สุดในบรรดาเมืองต่างๆ ในยุโรป"
ประเทศแซมเบียในโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2010
ประเทศแซมเบีย เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน ครั้งที่ 1 ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) ที่ประเทศสิงคโปร์ ระหว่างวันที่ 14-26 สิงหาคม พ.ศ. 2553 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติแซมเบียเป็นผู้ทำหน้าที่ในการส่งนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขันจำนวน 4 คน ใน 4 ชนิดกีฬา ผลการแข่งขันครั้งนี้ประเทศแซมเบียไม่ได้รับเหรียญรางวัล
กรีฑา
ผลการแข่งขันดังนี้ :
โทร
โทร ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายว่า ไกล
โทร อาจหมายถึง
หมู่เกาะเฟอร์โน
หมู่เกาะเฟอร์โน (Furneaux Group) เป็นหมู่เกาะประกอบด้วยเกาะร่วม 100 เกาะ ตั้งอยู่ปลายตะวันออกสุดของช่องแคบแบสส์ ระหว่างรัฐวิกตอเรียกับเกาะแทสเมเนีย ประเทศออสเตรเลีย หมู่เกาะตั้งชื่อตามนักเดินทางสำรวจทะเลชาวอังกฤษ โทบิอัส เฟอร์โน ผู้เดินทางมายังด้านตะวันออกของหมู่เกาะหลังจากออกจากแอดเวนเจอร์เบย์เมื่อปี ค.ศ. 1773 ในเส้นทางไปนิวซีแลนด์เพื่อสมทบกับกัปตันเจมส์ คุก ขณะที่นักเดินทางสำรวจทะเลนาม แมตทิว ฟลินเดอส์ เป็นชาวตะวันตกคนแรกที่เดินทางมาสำรวจหมู่เกาะเฟอร์โนโดยเรือ แฟรนซิส ในปี ค.ศ. 1798 และต่อมากับเรือ นอร์ฟอล์ก ในปี 1798
เกาะที่ใหญ่ที่สุดของกลุ่มเกาะ คือ เกาะฟลินเดอส์ เกาะเคปแบร์เรน และเกาะคลาร์ก
หมู่เกาะเฟอร์โนเป็นหนึ่งในสถานที่ที่มีการล่าแมวน้ำมากที่สุดของช่องแคบแบสส์ หลังจากมีการค้นพบแมวน้ำในปี ค.ศ. 1798 มีอยู่ 29 แกาะของหมู่เกาะที่พบว่ามีแมวน้ำในศตวรรษที่ 19
กิชกุนฮอล็อช
กิชกุนฮอล็อช (Kiskunhalas) เป็นเมืองในเทศมณฑลบาช-กิชกุน (Bács-Kiskun) เทศมณฑลที่ใหญ่ที่สุดของประเทศฮังการี
ที่ตั้ง
ตั้งอยู่ทางตอนกลางของประเทศฮังการี บนที่ราบระหว่างแม่น้ำดานูบกับทิสซา ห่างจากกรุงบูดาเปสต์ 148 กิโลเมตร
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา (พ.ศ. 1839 – 2317) ตั้งแต่พญามังรายสถาปนาราชวงศ์มังราย อาณาจักรล้านนา กระทั่งนครเชียงใหม่พ้นจากการเป็นประเทศราชของพม่าและตกเป็นประเทศราชของอาณาจักรธนบุรี
กิชกุนฮอล็อช
การเดินทาง
รถไฟ  จากกรุงบูดาเปสต์ สามารถเดินทางด้วยด้วยรถไฟจาก 3 สถานี ได้แก่
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2101 – 2139)
พระเจ้าบุเรงนองยกกองทัพจะมาตีเชียงใหม่ พระเมกุฏิสุทธิวงศ์ทรงยอมสวามิภักดิ์ โดยยึดใช้ระยะเวลาเพียง 3 วันในการยึดเมืองเชียงใหม่แต่พระเจ้าบุเรงนองก็ทรงให้พระเมกุฏิให้ครองเชียงใหม่ต่อไปจนสิ้นสุดพระนางวิสุทธิเทวี พระเจ้าบุเรงนองจึงส่งพระราชโอรสนรธาเมงสอมาครองเชียงใหม่ทำให้ราชวงศ์มังรายสิ้นสุดลง
กิชกุนฮอล็อช
การเดินทาง
สถานีญูกอตี (Nyugati pályaudvar) โดยขึ้นรถไฟสายบูดาเปสต์-แซแก็ด ซึ่งจะเข้ามาในสถานีทุก 2 ชั่วโมง จากนั้นไปเปลี่ยนรถไฟที่เมืองแก็ชแกเมต เป็นสายแก็ชแกเมต-บอยอ (Kecskemét-Baja) ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง 32 นาที จะถึงเมืองกิชกุนฮอล็อชซึ่งเป็นสถานีที่ 9
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
ราชวงศ์ตองอู (พ.ศ. 2121-2139)
พระเจ้าบุเรงนองส่งพระราชโอรสชื่อนรธาเมงสอมาครองเชียงใหม่ เป็นการเริ่มต้นราชวงศ์ตองอูเชียงใหม่
เชียงใหม่ในฐานะประเทศราชของอยุธยา (พ.ศ. 2139 – 2158)
สมเด็จพระนเรศวรมหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ยกทัพมาตีแคว้นล้านนาเมื่อ พ.ศ. 2127 นรธาเมงสอต่อสู้มิได้ จึงทรงยอมสวามิภักดิ์เป็นประเทศราชในปี พ.ศ. 2139
กิชกุนฮอล็อช
การเดินทาง
สถานีแกแลตี (Keleti pályaudvar) โดยขึ้นรถไฟสายบูดาเปสต์-เบลเกรด แต่รถไฟสายนี้จะเข้ามาเพียงวันละสองขบวนเท่านั้น เพราะเป็นรถไฟวิ่งระยะไกลข้ามประเทศฮังการี-เซอร์เบีย
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2158 – 2171)
พระเจ้าอะเน่าก์แพตหลุ่นแห่งกรุงหงสาวดีจึงยกทัพมายึดเมืองเชียงใหม่ พระช้อยทรงถูกจับและพิราลัย เมืองเชียงใหม่จึงกลับมาเป็นเมืองขึ้นของพม่าอีกครั้ง แล้วตั้งเจ้าพลศึกซ้ายไชยสงครามซึ่งเคยเป็นเจ้าเมืองน่านมารับตำแหน่งเป็นพระเจ้าเชียงใหม่
แคว้นเชียงใหม่อิสระชั่วคราว (พ.ศ. 2171 - 2174)
พ.ศ. 2171 พระเจ้าอะเน่าก์แพตหลุ่นถูกลอบปลงพระชนม์และเกิดสงครามแย่งชิงบัลลังก์ขึ้น เจ้าพลศึกซ้ายไชยสงครามทรงคิดนำล้านนากลับมามีเอกราชอีกครั้งโดยประกาศเอกราชจากพม่า
กิชกุนฮอล็อช
การเดินทาง
สถานีเกอบาญอ-กิชแป็ชต์ (Kőbánya-Kispest) โดยขึ้นรถไฟสายบูดาเปสต์-แกแลบิอา (Budapest-Kelebia) ซึ่งจะเข้ามาในสถานีทุก 2 ชั่วโมงเช่นเดียวกัน และไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนรถไฟ จึงเป็นเส้นทางที่ค่อนข้างสะดวก ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2ชั่วโมง29นาที จะถึงเมืองกิชกุนฮอล็อช ซึ่งเป็นสถานีที่ 14
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 3 (พ.ศ. 2174 – 2270)
พระเจ้าตาลูนขึ้นครองบัลลังก์อาณาจักรพม่าในปีถัดมาพม่าบุกตีนครเชียงใหม่อีก พระเจ้าศรีสองเมืองถูกจับกุมไปไว้ที่กรุงหงสาวดี แล้วตั้งพญาหลวงทิพเนตรขึ้นครองเชียงใหม่
กิชกุนฮอล็อช
การเดินทาง
รถบัส  จากกรุงบูดาเปสต์ สามารถเดินทางด้วยรถบัสมายังกิชกุนฮอล็อช โดยขึ้นจากสถานีรถเนปลิแก็ต (Népliget) จะมีรถทุกชั่วโมง และต้องไปเปลี่ยนรถตามสถานีต่าง ๆ ซึ่งไม่แน่นอน ดังนั้น การใช้บริการรถบัสจึงควรตรวจสอบตารางรถและสถานีเปลี่ยนรถก่อนออกเดินทาง
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
แคว้นเชียงใหม่ในฐานะหัวเมืองอิสระ (พ.ศ. 2270 – 2306)
เทพสิงห์รวบรวมสมัครพรรคพวก ยกเข้าไปปล้นเมืองเชียงใหม่ในเวลากลางคืน และจับฆ่ามังแรนร่าเจ้าเมืองเชียงใหม่แล้วปราบดาภิเษกครองเมืองเชียงใหม่เมื่อ พ.ศ. 2270
เจ้าเมืองเชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 4 (พ.ศ. 2306 – 2317)
ในปีพ.ศ. 2306 กองทัพพม่ายกมา 9 ทัพมีโป่อภัยคามินีเป็นแม่ทัพยกมาตีเมืองเชียงใหม่ ลำพูน พม่ากวาดต้อนเครือญาติวงศ์เจ้าองค์คำ และชาวเมืองเชียงใหม่ส่งไปเมืองอังวะเป็นอันมาก และโป่อภัยคามินีก็ยกเข้าตั้งรักษาเมืองเชียงใหม่ไว้
Anaticola
Anaticola เป็นสกุลของเหาที่อยู่ในวงศ์ Philopteridae.
สปีชีส์ของสกุลนี้พบในยุโรปและนิวซีแลนด์
สปีชีส์ในสกุล ได้แก่:
ตำบลหนองแวงนางเบ้า
หนองแวงนางเบ้า เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอพล จังหวัดขอนแก่น พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม มีลำห้วย หนอง อยู่ทั่วไป ลักษณะดินเป็นดินร่วนปนทราย
ประวัติ
หนองแวงนางเบ้แต่เดิมนั้นเป็นเพียงหมู่บ้านขึ้นอยู่กับการปกครองของตำบลเก่างิ้ว ต่อมาเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2522 ทางราชการได้ประกาศแบ่งแยกท้องที่เป็นออกมาจัดตั้ง ตำบลหนองแวงนางเบ้า อยู่ในเขตการปกครองของอำเภอพล ต่อมาในปี พ.ศ. 2538 ได้มีการจัดตั้งสภาตำบลหนอแวงนางเบ้าโดยมีสมาชิกสภาตำบล 7 คน คือ นายใจ ศรีหนองโคตร (กำนันตำบลเป็นประธานสภาโดยตำแหน่ง), นายบุญส่ง สิงหาร, นายวินัย พรมสีดา, นายอำไพ พิมพ์กุล, นายอุบล ถามูลเรศ, นายไพฑูรย์ นาชิน และนายลิขิต บุญมาหล้า จนต่อมาเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2539 กระทรวงมหาดไทยได้เปลี่ยนแปลงฐานะสภาตำบลหนองแวงนางเบ้าเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวงนางเบ้า จนถึงปัจจุบัน
ที่ตั้งและอาณาเขต
ตำบลหนองแวงนางเบ้าตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอ มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
การแบ่งเขตการปกครอง
ตำบลหนองแวงนางเบ้าแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 13 หมู่บ้าน ดังนี้
การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน
ตามคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิตฉบับที่4 (DSM-IV) บุคคลจัดว่ามี การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน (benzodiazepine dependence) เมื่อมีอาการชินยา (tolerance), เมื่อมีอาการขาดยา (withdrawal), เมื่อมีพฤติกรรมแสวงหายา เช่น ใช้ยาต่อแม้เมื่อมีผลลบ หรือเมื่อมีรูปแบบพฤติกรรมปรับตัวที่ไม่ดีเรื่องการใช้สาร โดยอาจมีอาการเหล่านี้อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือมีมากกว่าหนึ่งอย่าง แต่เรื่องการติดยา (dependence) นี้ การใช้สารต่อดูเหมือนจะเพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาขาดยาที่ก่อทุกข์ ไม่ใช่เพื่อความสุขเนื่องกับยา การติดยาอาจเกิดเมื่อใช้ในระยะยาว แม้ในระดับรักษาขนาดน้อย หรือแม้เมื่อไม่มีพฤติกรรมการติดยา ส่วนการติดยาอีกแบบที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า addiction เป็นการใช้ยาผิดๆ หรือต้องการยาโดยไม่ใช่เพื่อแก้อาการขาดยา แต่เพื่อให้ได้ความครึ้มใจ ความมึนเมา หรือผลที่เป็นพิษอื่นๆ จึงต้องแยกแยะระหว่างการติดยา (addiction) การใช้ยาผิดๆ (abuse) กับการติดยาทางกายภาพ (physical dependence)
เบ็นโซไดอาเซพีนเพิ่มฤทธิ์การยับยั้งระบบประสาทของสารสื่อประสาทกาบา แต่เมื่อใช้นานๆ เข้าก็เกิดอาการชินยา (tolerance) เพราะระบบประสาทปรับตัวต่อต้านฤทธิ์ของกาบา จึงทำให้ระบบประสาทกาบา (GABAergic) ทำงานน้อยเกิน และเพิ่มการทำงานแบบเร้าของระบบประสาทกลูตาเมต (glutamatergic) ระบบปรับตัวเช่นนี้ก็เพื่อต่อต้านฤทธิ์ระงับประสาทของยาแล้วคืนสู่ภาวะธำรงดุล ดังนั้น เมื่อหยุดยาเบ็นโซไดอาเซพีน การปรับตัวเช่นนี้จึงปรากฏ ทำให้ระบบประสาทมีสภาวะเร้าเกินแล้วเกิดอาการขาดยา คนที่ใช้ยาในระดับรักษาเป็นกลุ่มที่เกิดติดเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นจำนวนมากสุด คนกลุ่มนี้ปกติไม่เพิ่มขนาดยาหรือใช้ยาอย่างผิดๆ คนที่เพิ่มขนาดยาเองและใช้ยาอย่างผิดๆ เป็นคนกลุ่มเล็กกว่า แต่ก็ไม่ชัดเจนว่ามีจำนวนเท่าไร การชินฤทธิ์ต่อต้านการชัก, การนอนหลับ หรือการผ่อนคลายกล้ามเนื้ออาจเกิดขึ้นหลังจากใช้ยาไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ โดยหลังจาก 4เดือนก็มีหลักฐานน้อยว่ายายังมีผลแก้ความวิตกกังวล แต่นักวิชาการบางท่านก็ไม่เห็นด้วยเพราะคิดว่า ยายังคงมีฤทธิ์แก้ความวิตกกังวลหลังจากนั้น สำหรับโรคบางอย่าง อาจต้องใช้เบ็นโซไดอาเซพีนรักษาในระยะยาว
แพทย์ได้ลดการสั่งยาเบ็นโซไดอาเซพีนโดยหลักเพราะเกรงว่าจะติด ในระยะสั้น ยามีประสิทธิผลแก้ความวิตกกังวลและการนอนไม่หลับ แต่ในระยะยาว การรักษาด้วยวิธีอื่นๆ เช่น การใช้ยาบวกกับ จะมีประสิทธิผลกว่า ส่วนหนึ่งก็เพราะวิธีการบำบัดอื่นๆ มีประสิทธิผลในระยะยาวดีกว่า และเพราะเกิดการชินยาเบ็นโซไดอาเซพีน
อาการ
อาการของการติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน (dependence) รวมความรู้สึกว่าอยู่โดยไร้ยาไม่ได้, ความล้มเหลวในการลดหรือหยุดยา, การชินยา (tolerance) และอาการขาดยา (withdrawal) เมื่อไม่ใช้ยา อาการขาดยาที่ปรากฏอาจรวมความวิตกกังวล อารมณ์ซึมเศร้า บุคลิกวิปลาส (depersonalisation) ความจริงวิปลาส (derealisation คือรู้สึกว่าโลกไม่ใช่ของจริง) ปัญหาการนอนหลับ ไวสัมผัสและความเจ็บปวด สั่น ปวดกล้ามเนื้อ เจ็บปวด กล้ามเนื้อกระตุก และปวดหัว การติดและการขาดเบ็นโซไดอาเซพีนอาจสัมพันธ์กับพฤติกรรมฆ่าตัวตายและทำร้ายตัวเอง โดยเฉพาะในผู้มีอายุน้อย แนวทางการรักษาโรคใช้สารอย่างผิดๆ ของกระทรวงสาธารณสุขประเทศอังกฤษปี2007 แนะนำให้เฝ้าตรวจความผิดปกติทางอารมณ์ของผู้ที่ติดหรือกำลังหยุดใช้ยาเบ็นโซไดอาเซพีน
คนชรา
การใช้ยาระยะยาวและติดยาเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นปัญหาสำคัญในคนชรา การรักษาการติดเบ็นโซไดอาเซพีนในคนชราไม่ได้อาจก่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง สมองของคนชราอ่อนแอกว่า และไวต่อผลของการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนทั้งในระยะสั้น (เช่น ระหว่างมื้อยา) และระยะยาว และต่อผลข้างเคียงของยาเมื่อใช้ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ซึ่งทำให้ต้องไปหาหมอบ่อยขึ้น งานวิจัยพบว่า การหยุดยาทำให้คนชราต้องไปหาหมอน้อยลงต่อปี ซึ่งเชื่อว่า เป็นเพราะมีผลข้างเคียงและผลการขาดยาน้อยลง
แม้คนชรามีโอกาสติดหรือใช้บุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างผิดๆ มากสุด แต่สารต่อมาที่ติดหรือใช้อย่างผิดๆ ก็คือ เบ็นโซไดอาเซพีน ปัญหาทางประชานเหตุยาสามารถมีผลรุนแรงต่อคนชรา ทำให้สับสน และเกิดภาวะสมองเสื่อมเทียม คนชรา ที่ส่งต่อไปยังคลินิกความจำเฉพาะทางจริงๆ มีปัญหาเหตุยา ซึ่งบ่อยที่สุดก็คือ เบ็นโซไดอาเซพีน เบ็นโซไดอาเซพีนยังสัมพันธ์กับความเสี่ยงอุบัติเหตุรถและการหกล้มเพิ่มในคนชรา และผลระยะยาวของเบ็นโซไดอาเซพีนก็ยังรู้ไม่ทั่วทั้งสำหรับคนชราและคนวัยอื่นๆ
การใช้เบ็นโซไดอาเซพีนในระยะยาวสัมพันธ์กับความพิการทางการใส่ใจและการจินตนาการภาพใน 2-3-4 มิติ (visuospatial) การเลิกยาอาจทำให้ตื่นตัวมากขึ้นและลืมน้อยลง การหยุดยาทำให้ความจำดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เทียบกับผู้ที่คงกินยาซึ่งมีอาการแย่ลง คนที่หยุดยาได้ยังรู้สึกว่าหลับแล้วตื่นสดชื่นขึ้น ทำให้กล่าวคำเช่น "ฉันคิดอะไรได้ดีขึ้นเมื่อตื่น" หรือ "ฉันรู้สึกดีกว่า ตื่นตัวกว่า" หรือ "ก่อนนี้ฉันใช้เวลาเป็นชั่วโมงก่อนจะตื่นเต็มที่" ซึ่งอาจแสดงว่า ในคนชรา เบ็นโซไดอาเซพีนทำให้นอนหลับแย่ลง
เหตุ
ร่างกายจะชินต่อฤทธิ์คลายกลามเนื้อ ต้านการชัก และทำให้นอนหลับได้ของเบ็นโซไดอาเซพีน ซึ่งเมื่อหยุดยา ก็จะเกิดอาการขาดยา ซึ่งอาจทำให้คนไข้ต้องกินยานานกว่าที่มุ่งหมายไว้ดั้งเดิม คือกินยาเป็นระยะยาวก็เพื่อระงับอาการขาดยา บางคนใช้ยาอย่างผิดๆ ในขนาดมากๆ โดยหมกมุ่นอยู่กับยามาก ซึ่งผ่านเกณฑ์วินิจฉัยของ DSM-IV สำหรับโรคใช้สารผิดๆ และการติดสาร (substance abuse and dependence) อีกกลุ่มหนึ่งเป็นบุคคลที่กินยาในระดับรักษาขนาดน้อยหรือปานกลาง ผู้ไม่ใช้ยาอย่างผิดๆ แต่ก็เกิดชินยาและติดยาเช่นกัน บุคคลจำนวนพอควรผู้ใช้ยาสำหรับปัญหาการนอนจะเพิ่มขนาดยา บางครั้งเกินขนาดที่หมอสั่ง
ในหนู การชินผลต้านความวิตกกังวลของยาไม่พบอย่างชัดเจน ในมนุษย์ มีหลักฐานน้อยว่า ยามีผลต้านความวิตกกังวลเกินกว่า 4เดือนเมื่อใช้รักษาอย่างต่อเนื่อง มีหลักฐานที่แสดงนัยด้วยว่า การใช้ยาในระยะยาวอาจทำให้วิตกกังวลเพิ่ม ซึ่งก็จะทำให้เพิ่มขนาดยา โดยมีงานศึกษาหนึ่งที่พบว่าคนไข้ ได้เพิ่มขนาดยา แต่ก็มีนักวิชาการที่พิจารณาว่ายามีประสิทธิผลในเรื่องนี้ในระยะยาว แม้จะมีโอกาสมากกว่าว่า ยาเพียงแต่ป้องกันผลขาดยาที่เป็นความวิตกกังวลแบบเด้ง (rebound anxiety) ซึ่งทำให้เข้าใจผิดว่ายายังมีผล การชินต่อฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อและฤทธิ์กันชักของยาเกิดในไม่กี่อาทิตย์สำหรับคนไข้โดยมาก
ปัจจัยเสี่ยง
ปัจจัยเสี่ยงการติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน (dependence) ก็คือ ใช้ในระยะยาวเกิน ใช้ในขนาดมากๆ ใช้ยาที่มีฤทธิ์สั้นแต่แรง บุคลิกภาพที่ติดอะไรง่าย และการมักใช้ยาผิดๆ การใช้ยาฤทธิ์สั้นก่ออาการขาดยาอย่างซ้ำๆ ที่บรรเทาเมื่อกินยามื้อต่อไป เป็นการเสริมแรงการติดยา การติดยาทางกายภาพ (physical dependence) เกิดเร็วกว่ากับที่มีฤทธิ์แรง เช่น alprazolam (ชื่อการค้า Xanax) เทียบกับยาที่มีฤทธิ์น้อยกว่า เช่น chlordiazepoxide (ชื่อการค้า Librium) อาการจะหนักขึ้นถ้าใช้ยาขนาดมาก หรือเมื่อใช้ยามีฤทธิ์มาก หรือมีครึ่งชีวิตสั้น การใช้สารมีฤทธิ์ระงับประสาทหรือทำให้นอนหลับที่ก่อการชินไขว้กับเบ็นโซไดอาเซพีน เช่น บาร์บิเชอริต หรือแอลกอฮอล์ เพิ่มความเสี่ยงการติดยา แต่ก็คล้ายกับการใช้ยากลุ่มโอปิออยด์เพื่อระงับความเจ็บปวด การใช้ยาเพื่อรักษามักไม่ก่อการใช้สารอย่างผิดๆ
การชินและการติดทางกายภาพ
การชินต่อฤทธิ์ทำให้นอนหลับจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ฤทธิ์ต้านการชักและคลายกล้ามเนื้อจะคงยืนอยู่ ก่อนจะชินในคนส่วนมาก การชินยาเป็นการปรับตัวของหน่วยรับกาบาของเซลล์ประสาทให้ไวน้อยลงและเพิ่มความไวของระบบประสาทแบบเร้า เช่น หน่วยรับกลูตาเมตแบบ NMDA (N-methyl-D-aspartate receptor) นี่เป็นผลการพยายามปรับตัวต้านฤทธิ์ยาของร่างกาย
ความเปลี่ยนแปลงอื่นๆ ก็คือ ระบบประสาทจะลดจำนวนของหน่วยรับกาบา (downregulation) รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงของการถอดรหัสยีนในเซลล์สมองในระยะยาว ความชินต่อฤทธิ์ยาเร็วช้าต่าง ๆ กัน เพราะระบบสื่อประสาทเปลี่ยนแปลงรวดเร็วต่าง ๆ กันเมื่อใช้ยาอย่างคงยืน เมื่อหยุดยา ระบบสื่อประสาทก็อาจคืนสภาพในอัตราที่ต่างกัน ซึ่งอธิบายความคงยืนของอาการขาดยาต่าง ๆ กัน กลุ่มอาการขาดยาที่มีลักษณะเฉพาะมักเกิดหลังจากหยุดหรือลดขนาดยาที่ใช้โดยเป็นผลของการติดยาทางกายภาพเนื่องกับการชินยา การเปลี่ยนแปลงการแสดงออกของ neuropeptide เช่น corticotropin-releasing hormone และ neuropeptide Y อาจมีส่วนให้ติดเบ็นโซไดอาเซพีน ผู้ที่กินยาทุกวันจะลดความไวต่อการได้ยาเพิ่ม
การชินยาเบ็นโซไดอาเซพีนสามารถแสดงได้โดยฉีดยาไดแอซิแพมให้แก่คนที่ใช้ยาในระยะยาว เพราะในบุคคลปกติ growth hormone จะหลั่งเพิ่มขึ้น แต่ในคนที่ชินยา ผลเช่นนี้จะน้อยลง
งานศึกษาในสัตว์แสดงว่า การขาดยาอย่างซ้ำๆ จะทำให้อาการขาดยารุนแรงขึ้นเรื่อยๆ รวมทั้งเพิ่มความเสี่ยงการชัก ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า kindling ซึ่งปรากฏอย่างชัดเจนสำหรับคนที่ขาดสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างซ้ำๆ โดยแอลกอฮอล์ก็มีกลไกการชินยาและการขาดยาเหมือนกับเบ็นโซไดอาเซพีน คือ เกี่ยวกับหน่วยรับกาบา, หน่วยรับ NMDA (N-methyl-D-aspartate receptor) และหน่วยรับ AMPA (α-amino-3-hydroxy-5-methyl-4-isoxazolepropionic acid receptor) ในระบบประสาท
รูปร่างของหน่วยรับเบ็นโซไดอาเซพีนที่เปลี่ยนไปเป็นรูปแบบ inverse agonist state หลังใช้ยาเป็นเวลานานทำให้สมองไวต่อยากระตุ้นหรือตัวกระตุ้นยิ่งกว่า การทำงานเกินของระบบประสาทอาจมีผลเป็น excitotoxicity ซึ่งก็อาจทำให้เซลล์ประสาทเสื่อม (neurodegeneration) หน่วยรับกลูตาเมตแบบ NMDA รู้จักดีว่าเป็นเหตุให้เกิด excitotoxicity ส่วนหน่วยรับแบบ AMPA เชื่อว่ามีบทบาทสำคัญในกระบวนการ kindling โดยรวมกระบวนการ excitotoxicity ในช่วงการหยุดแอลกอฮอล์และเบ็นโซไดอาเซพีน แต่ก็เป็นไปได้สูงว่า หน่วยรับ NMDA มีส่วนให้ชินฤทธิ์บางอย่างของ
งานศึกษาในสัตว์พบว่า ระบบประสาทกลูตาเมตที่เปลี่ยนไปเพราะใช้ยา เป็นเหตุให้เกิดอาการขาดยาแบบเกิดช้า (delayed) ซึ่งในหนูจะถึงระดับสูงสุด 3วันหลังจากเลิกยา โดยจะไม่มีอาการเมื่อให้สารต้าน AMPA (antagonist) นักวิชาการเชื่อว่า ตัวรับกลูตาเมตแบบต่างๆ กัน เช่น NMDA และ AMPA เป็นเหตุของอาการขาดยาในระยะต่างๆ กัน หน่วยรับ NMDA จะมีมากขึ้นในสมองเพราะชินยา ส่วนหน่วยรับ AMPA ก็มีส่วนให้ชินแล้วเกิดอาการขาดเบ็นโซไดอาเซพีนด้วย จุดรับเบ็นโซไดอาเซพีนในสมองอาจน้อยลงโดยเป็นส่วนของการชินยา
การชินยาไขว้กับยาต่างๆ
เบ็นโซไดอาเซพีนมีกลไกการทำงานเหมือนกับสารประกอบซึ่งมีฤทธิ์ระงับประสาทและเพิ่มการทำงานของหน่วยรับกาบา การชินยาไขว้ (cross tolerance) หมายถึงเมื่อยาชนิดหนึ่งสามารถบรรเทาอาการขาดยาของอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งก็หมายความว่าการชินยาชนิดหนึ่ง ก็จะทำให้ชินยาอื่นๆ ที่มีกลไกการทำงานคล้ายๆ กันด้วย เพราะเหตุนี้ จึงมักใช้เบ็นโซไดอาเซพีนเพื่อรักษาคนไข้ที่ติดสุรา โดยสามารถป้องกันหรือรักษาอาการขาดเหล้าที่เป็นอันตรายถึงชีวิต เช่น โรคสั่นเพ้อเหตุขาดสุรา (delirium tremens) แม้อาจเป็นประโยชน์มากเมื่อรักษาการติดเหล้า แต่ยาก็เป็นตัวเสริมแรงให้อยากดื่มสุราเพิ่มขึ้น คือ การใช้ยาขนาดน้อยๆ พบว่า ทำให้คนติดเหล้าเพิ่มระดับการดื่มสุราอย่างสำคัญ คนติดเหล้าที่ติดเบ็นโซไดอาเซพีนด้วยไม่ควรเลิกยาอย่างกะทันหันแต่ต้องเลิกช้าๆ เพราะการเลิกเร็วเกินไปมีโอกาสทำให้วิตกกังวลหรือตื่นตระหนกสูง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญให้กลับไปติดเหล้าอีก
มีการชินยาไขว้ระหว่างเครื่องดื่มแอลกอฮอล์, เบ็นโซไดอาเซพีน, บาร์บิเชอริต, ยากลุ่ม nonbenzodiazepine และ corticosteroids ทั้งหมดออกฤทธิ์โดยเพิ่มการทำงานของ โดยควบคุมการทำงานของช่องไอออนคลอไรด์ที่หน่วยรับ
สเตอรอยด์ที่ออกฤทธิ์ต่อประสาท (neuroactive steroids) เช่น โพรเจสเทอโรนและเมแทบอไลต์ของมันคือ allopregnanolone เป็นตัวคุมเชิงบวก (positive modulator) ของและก็ทำให้ชินยาไขว้กับเบ็นโซไดอาเซพีนด้วย เมแทบอไลต์มีฤทธิ์ของโพรเจสเทอโรนพบว่าเพิ่มการยึดเหนี่ยวระหว่างเบ็นโซไดอาเซพีนกับจุดยึดของมันที่หน่วยรับกาบา การชินยาไขว้ของสารคุมเชิงบวกรวมทั้งเบ็นโซไดอาเซพีนเกิดเพราะมีกลไกการออกฤทธิ์ที่คล้ายกัน และเพราะการเปลี่ยนแปลงของหน่วยย่อยของหน่วยรับในรูปแบบเป็นไอโซฟอร์ม (isoform) ที่เกิดเนื่องจากการใช้สารเหล่านี้อย่างหนึ่งหรือยิ่งกว่า
การหยุดใช้สารประกอบเหล่านี้อย่างใดอย่างหนึ่งอย่างทันทีรวมทั้งบาร์บิเชอริต, เบ็นโซไดอาเซพีน, แอลกอฮอล์, corticosteroids, สเตอรอยด์ที่มีฤทธิ์ต่อประสาท และ nonbenzodiazepine จะจุดชนวนอาการขาดยาคล้ายๆ กัน มีลักษณะเฉพาะเป็นระบบประสาทกลางที่เกิดเร้าเกิน ก่ออาการต่างๆ เช่น การชักและความวิตกกังวล แม้สเตอรอยด์ที่มีฤทธิ์ต่อจิตประสาทหลายอย่างจะไม่ก่ออาการชินต่อฤทธิ์ของมันทั้งหมด แต่การชินยาไขว้กับเบ็นโซไดอาเซพีนก็เกิดขึ้นดังที่ได้แสดงโดยยาสเตอรอยด์คือ ganaxolone กับยาเบ็นโซไดอาเซพีนคือไดแอซิแพม ระดับสเตอรอยด์ที่มีฤทธิ์ต่อจิตประสาทต่างๆ ในร่างกายในช่วงวงจรประจำเดือน, วัยหมดระดู, การตั้งครรภ์ และสถานการณ์เครียด จะลดประสิทธิผลรักษาอาการต่างๆ ของเบ็นโซไดอาเซพีน เมื่อหยุดยาสเตอรอยด์ที่มีฤทธิ์ต่อประสาท เบ็นโซไดอาเซพีนก็จะมีประสิทธิผลรักษาน้อยลงด้วย
สรีรวิทยาเมื่อหยุดยา
กลุ่มอาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นการตอบสนองปกติในบุคคลต่างๆ ที่ใช้เบ็นโซไดอาเซพีนเป็นเวลานาน เป็นผลไม่พึงประสงค์จากยา เป็นผลของการชินยา อาการปกติจะเกิดเมื่อลดขนาดยา เพราะเป็นสารสื่อประสาทที่ใช้มากเป็นอันดับสองในระบบประสาทกลาง (โดยที่ใช้มากสุดคือกลูตาเมต) ) และเป็นสารสื่อประสาทแบบยับยั้ง (inhibitory) ที่ใช้มากที่สุด คือไซแนปส์จำนวน1/4 จนถึง 1/3 ของเซลล์ประสาทใช้กาบา การใช้เบ็นโซไดอาเซพีนจึงมีผลอย่างลึกซึ้งต่อการทำงานเกือบทุกอย่างของสมองและร่างกาย ไม่ว่าจะโดยตรงหรือโดยอ้อม
เมื่อใช้เบ็นโซไดอาเซพีนในระยะยาว การชินต่อฤทธิ์ต่างๆ ของยาก็จะเกิดอย่างรวดเร็ว ดังนั้น เมื่อหยุดยา ระบบสื่อประสาทต่างๆ ก็จะทำงานเกินเพราะระบบประสาทแบบกาบาที่ทำหน้าที่ยับยั้งทำงานน้อยเกิน อาการขาดยาก็จะปรากฏเป็นผล แล้วคงยืนจนกระทั่งระบบประสาทสามารถปรับคืนการปรับตัวทางกายภาพ (ซึ่งก็คือการติดทางกายภาพ) ที่ได้เกิดขึ้นเนื่องกับยา อาการขาดยาปกติจะสะท้อนฤทธิ์ของยา คือการระงับประสาทและการระงับระยะการนอนช่วง REM (Rapid eye movement sleep) และช่วง SWS (Slow-wave sleep) ที่เป็นผลของยาจะแทนที่ด้วยการนอนไม่หลับ การฝันร้าย และประสาทหลอนในช่วงใกล้หลับหรือใกล้ตื่น การต้านความวิตกกังวลที่เป็นฤทธิ์ของยาก็จะแทนที่ด้วยความวิตกกังวลและความตื่นตระหนก ผลคลายกล้ามเนื้อของยาก็จะแทนที่ด้วยกล้ามเนื้อกระตุกและตะคริว และผลต้านการชักของยาก็จะแทนที่ด้วยการชัก โดยเฉพาะสำหรับคนที่เลิกยาโดยทันทีหรือโดยลดระดับยาเร็วเกินไป
อาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนส่วนหนึ่งมีเหตุจาก excitotoxicity ที่เกิดกับกับเซลล์ประสาทในสมอง ผลคือการเด้งคืนการทำงาน (Rebound activity) ของส่วนประสาท hypothalamic-pituitary-adrenocortical axis ก็มีบทบาทสำคัญในความรุนแรงของอาการขาดยา การชินยาและผลคืออาการขาดยาอาจเกิดจากความเปลี่ยนแปลงการแสดงออกของยีน ซึ่งมีผลระยะยาวต่อการทำงานของระบบประสาทกาบา
แอสทาทีน
สี :
การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน
สรีรวิทยาเมื่อหยุดยา
เมื่อหยุดยาที่เป็นตัวทำการอย่างสมบูรณ์ (full agonist) หรือเป็นบางส่วน (partial agonist) ก็จะเกิดความเปลี่ยนแปลงที่หน่วยรับเบ็นโซไดอาเซพีนโดยหน่วยย่อย (receptor subtype) บางอย่างจะเพิ่มมากขึ้น (upregulated) และบางอย่างจะลดน้อยลง (downregulated)
แอสทาทีน
แอสทาทีน (Astatine) คือธาตุที่มีหมายเลขอะตอม 85 และสัญลักษณ์คือ At แอสทาทีนเป็นธาตุกัมมันตภาพรังสี (radioactive element) ในธรรมชาติได้จากการสลายตัวของ ยูเรเนียมและทอเรียม แอสทาทีนเป็นธาตุในกลุ่มแฮโลเจนที่มีน้ำหนักมากที่สุด สมบัติทางเคมีก็เหมือนกับแฮโลเจนอื่นๆโดยเฉพาะไอโอดีนคือมันอาจจะสะสมอยู่ในต่อมไธรอยด์เหมือนไอโอดีน แต่มันมีความเป็นโลหะมากกว่าไอโอดีน
การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน
การขาดยา
การใช้ยาในระยะยาวจะทำให้มีปัญหาทางกายและใจเพิ่มขึ้น ดังนั้น จึงแนะนำให้ผู้ใช้ยาในระยะยาวบางคนเลิก กลุ่มอาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนเริ่มต้นจากอาการอ่อนๆ ที่เป็นไม่นานเท่าไรจนกระทั่งถึงอาการรุนแรงที่เป็นระยะยาว อาการขาดยาอาจทำให้คงใช้ยาเป็นเวลาหลายปี นานเกินเหตุผลเดิมที่เริ่มใช้ยา คนไข้หลายคนก็รู้ว่ายาไม่ได้ผลสำหรับตน แต่ไม่สามารถหยุดได้เพราะอาการขาดยา
แม้อาการขาดยาก็อาจเกิดได้เมื่อค่อยๆ ลดยา แต่ก็สามารถลดอาการได้เมื่อลดยาช้ายิ่งกว่านั้น ดังนั้น อัตราการลดยาจึงแนะนำให้กำหนดเป็นรายบุคคล เวลาที่ใช้เลิกยาอาจเป็นเดือนสองเดือน หรืออาจเป็นปีหรือยิ่งกว่านั้น ขึ้นอยู่กับระยะเวลากับขนาดยาที่ใช้ กับการดำเนินชีวิต สุขภาพ ปัจจัยทางสังคมและปัจจัยก่อความเครียด
บางครั้งจะแนะนำให้ใช้ไดแอซิแพมแทนเพราะมีครึ่งชีวิตที่ยาวนาน และเพราะมีขายในขนาดน้อยๆ ยากลุ่ม nonbenzodiazepine ที่บางครั้งเรียกว่า z-drug เช่น zolpidem, zaleplon และ zopiclone ไม่ควรใช้แทนเบ็นโซไดอาเซพีน เพราะมีกลไกการทำงานคล้ายกันและสามารถทำให้ติดยาในลักษณะคล้ายๆ กันได้ กลไกการชินยาเบ็นโซไดอาเซพีนและการติดยาเชื่อว่าเกิดในสมองโดยเป็นการกำจัดหน่วยรับยาและการเปลี่ยนแปลงการถอดรหัสยีน
เมื่อใช้ยาในระยะยาวและเมื่อกำลังหยุดยา ความซึมเศร้า และการไม่รู้สึกอยากจะทำอะไรๆ / การไร้อารมณ์ ซึ่งดั้งเดิมใช้ยารักษาอาจเกิด โดยบางครั้งก็คิดฆ่าตัวตายด้วย มีหลักฐานว่ายิ่งใช้ยาในขนาดมากเท่าไร โอกาสเกิดความรู้สึกเหล่านั้นก็มากขึ้นเท่านั้น การลดขนาดยาและการหยุดยาอาจจำเป็นในกรณีเช่นนั้น อาการขาดยาอาจคงยืนในชั่วระยะหนึ่งหลังหยุดยา อาการขาดยาคงยืนที่สามัญรวมความวิตกกังวล ความซึมเศร้า นอนไม่หลับ และอาการทางกาย เช่น เกี่ยวกับทางเดินอาหาร (gastrointestinal) ทางประสาท (neurologic) และทางกระดูกและกล้ามเนื้อ (musculoskeletal) ภาวะขาดยาที่ยืดเยื้อก็ยังอาจเกิดแม้เมื่อหยุดยาอย่างช้าๆ ซึ่งเชื่อว่า เกิดเนื่องกับการปรับตัวทางประสาทที่ไม่ยอมกลับคืนสภาพเดิม
การวินิจฉัย
เพื่อจะวินิจฉัยว่าติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน ICD-10 ระบุว่าต้องผ่านเกณฑ์อย่างน้อย 3อย่างโดยมีอาการอย่างน้อยแล้วหนึ่งเดือน หรือถ้ามีน้อยกว่าหนึ่งเดือน ต้องเกิดอย่างซ้ำๆ ในช่วง 12เดือน เกณฑ์ต่างๆ รวมทั้ง
เกณฑ์วินิจฉัยเหล่านี้ดีในการวิจัย แต่การตรวจรักษาจริงๆ ต้องเป็นไปตามการประเมินของแพทย์ ในการตรวจรักษา การติดยาควรจะสงสัยในคนไข้ที่ใช้ยาเกินกว่าเดือน โดยเฉพาะถ้าอยู่ในกลุ่มเสี่ยง ปัจจัยหลักๆ ที่สัมพันธ์กับโอกาสติดยาเพิ่มรวมทั้ง
การติดยาควรสงสัยในบุคคลที่มีโรคใช้สารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท (substance use disorder) อื่นๆ รวมทั้งแอลกอฮอล์ และควรสงสัยในบุคคลที่หายาเอาเอง การติดยาเกือบแน่นอนในบุคคลที่เป็นสมาชิกของกลุ่มช่วยเหลือตนเองเกี่ยวกับยาระงับประสาท งานศึกษาแสดงว่า คนประมาณ ที่สามารถวินิจฉัยว่าติดยาไม่รู้ตัวว่าติดเบ็นโซไดอาเซพีน เทียบกับคนราวๆ ที่เชื่อว่าติดแต่จริงๆ ไม่ติด เมื่อประเมินว่าติดยาหรือไม่ การถามคำถามโดยเฉพาะๆ แทนคำถามที่เป็นนามธรรม จะเป็นวิธีหาข้อมูลเพื่อวินิจฉัยได้แม่นยำสุด ยกตัวอย่างเช่น การถามว่า "คิดถึงยาในแต่ละวันๆ นอกเหนือจากเวลาที่กินยาหรือไม่" จะให้คำตอบที่มีประโยชน์กว่าถามว่า "คุณคิดว่า คุณติดยาหรือไม่" Benzodiazepine Dependence Self Report Questionnaire (คำถามการติดยาเบ็นโซไดอาเซพีนที่คนไข้ตอบเอง) เป็นชุดคำถามหนึ่งที่ใช้ในการประเมินและวินิจฉัยว่าติดยาหรือไม่
นิยาม
การติดเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาอย่างซ้ำๆ ซึ่งอาจมีทั้งการติดยาทางกายภาพ (physical dependence) และการติดยาทางใจ (psychological dependence) ปกติเป็นอาการขาดยาเมื่อระดับยาตกลงในเลือด เช่น เมื่อลดยาหรือเมื่อหยุดยาอย่างกะทันหัน
การป้องกัน
เนื่องจากความเสี่ยงเกิดการชินยา การติดยา และผลลบต่อสุขภาพอื่นๆ เช่น ความพิการทางประชาน จึงควรใช้ยาในระยะสั้นเท่านั้น คือ ไม่กี่อาทิตย์ แล้วต่อจากนั้นค่อยๆ ลดยา
คณะกรรมการทบทวนยา (สหราชอาณาจักร)
คณะกรรมการเห็นด้วยกับแพทยศาสตรบัณฑิตสถานแห่งชาติสหรัฐ (National Academy of Medicine) และกับข้อสรุปของงานศึกษาที่ทำโดยสำนักงานนโยบายยาแห่งทำเนียบขาว (White House Office of Drug Policy) และสถาบันยาเสพติดแห่งชาติสหรัฐ (National Institute on Drug Abuse) ว่า มีหลักฐานน้อยมากว่า การใช้เบ็นโซไดอาเซพีนเป็นยานอนหลับมีประโยชน์ในการรักษาการนอนไม่หลับในระยะยาวเพราะเกิดการชินยา เบ็นโซไดอาเซพีนมักจะเสียคุณสมบัติช่วยให้นอนหลับภายใน เมื่อใช้อย่างต่อเนื่อง ในเรื่องการรักษาความซึมเศร้า คณะกรรมการพบว่าไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือว่า คงมีประสิทธิผลรักษาความวิตกกังวลหลังจากใช้อย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 4เดือนเพราะการชินยา
คณะกรรมการพบว่า การใช้ยาเป็นประจำทำให้ติดยาโดยมีลักษณะเฉพาะเป็นการชินต่อฤทธิ์การรักษาของยา แล้วเกิดอาการขาดยาเมื่อหยุดใช้ยา อาการรวมทั้งความวิตกกังวล กลัว สั่น นอนไม่หลับ คลื่นไส้ อาเจียน อาการขาดยามักจะเกิดภายใน เมื่อหยุดใช้ยาที่มีฤทธิ์ระยะสั้น และภายใน สำหรับยาที่มีฤทธิ์ยาว โดยอาจเกิดแม้เมื่อใช้เพียง ในขนาดรักษา แต่อาการขาดยาก็มักเกิดหลังใช้เป็นประจำเกิน โดยมีโอกาสสูงกว่าเมื่อใช้ยาขนาดสูงกว่า อาการที่เกิดอาจเหมือนกับอาการดั้งเดิมที่ใช้ยารักษา
คณะกรรมการแนะนำการหยุดใช้ยาในการรักษาทุกอย่างว่า ให้ค่อยๆ ลดยา และว่า ให้เลือกใช้เบ็นโซไดอาเซพีนรักษาคนไข้เพียงบางคนอย่างระมัดระวัง และจำกัดใช้ในระยะสั้นเท่านั้น คณะกรรมการให้ข้อสังเกตว่า เครื่องแอลกอฮอล์สามารถเพิ่มฤทธิ์กดประสาทกลางของยา จึงควรหลีกเลี่ยง เพราะอาจทำให้การขับรถหรือการทำงานกับเครื่องจักรมีอันตราย โดยคนชราเสี่ยงต่อผลไม่พึงประสงค์เหล่านี้มากกว่า ในมารดา การใช้ยาครั้งเดียวในขนาดสูง หรือใช้ยาซ้ำๆ ในขนาดต่ำพบว่า ก่อภาวะกล้ามเนื้อตึงตัวน้อย (hypotonia) ไม่ดูดนม และภาวะตัวเย็นเกินในทารกเกิดใหม่ และทำให้ทารกในครรภ์หัวใจเต้นผิดปกติ คณะกรรมการแนะนำไม่ให้ใช้ยาเมื่อให้นมลูก
การเลิกยาแนะนำให้ทำช้าๆ เพราะการเลิกยาอย่างกะทันหันเมื่อใช้ในขนาดสูงอาจทำให้สับสน เกิดอาการโรคจิตเหตุสาร (substance-induced psychosis) ชัก หรือเกิดอาการคล้ายๆ กับการสั่นเพ้อเหตุขาดสุรา (delirium tremens) เมื่อใช้ยาขนาดน้อยๆ แล้วระงับอย่างกะทันหัน อาจทำให้ซึมเศร้า กระวนกระวาย นอนไม่หลับ หงุดหงิด เหงื่อออก และท้องร่วง แต่คณะกรรมการก็ผิดพลาดเมื่อสรุปว่า
การรักษา
เบ็นโซไดอาเซพีนจัดเป็นยาที่ติดง่าย การติดยาทั้งทางใจและทางกายภาพสามารถเกิดภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่บางคนก็อาจใช้เวลาเป็นปีๆ คนไข้ผู้ต้องการเลิกยาปกติไม่ค่อยได้คำแนะนำหรือการสนับสนุน เช่น ควรเลิกยาอย่างค่อยๆ ทำโดยใช้เวลาเป็นเดือนหรือยิ่งกว่า
แพทย์ควรให้ยาในระยะสั้นเท่านั้น เพราะมีเหตุผลน้อยในการให้ยาระยะยาว แต่แพทย์บางท่านก็ไม่เห็นด้วยเพราะเชื่อว่า มีเหตุผลเพื่อให้ยาเกิน ในบางกรณี แม้จะมีข้อมูลน้อยมากที่สนับสนุนมุมมองนี้ และเป็นมุมมองของแพทย์ส่วนน้อยในวรรณกรรมการแพทย์
ไม่มีหลักฐานว่า การหยุดใช้ยาเป็นระยะๆ ลดความเสี่ยงการติด ยังมีหลักฐานในงานศึกษาในสัตว์ด้วยว่า วิธีเช่นนี้ไม่ป้องกันการติด การใช้เบ็นโซไดอาเซพีนที่มีฤทธิ์สั้นอาจก่ออาการขาดยาระหว่างมื้อยา ปรากฏการณ์ kindling ก็ควรพิจารณาเกี่ยวกับเบ็นโซไดอาเซพีนด้วย ยกตัวอย่างเช่น แพทย์ปัจจุบันมักเลือกใช้เบ็นโซไดอาเซพีนที่มีครึ่งชีวิตสั้นกว่าและใช้เป็นพักๆ ซึ่งอาจก่ออาการขาดยาระหว่างมื้อยาหรือก่ออาการดั้งเดิมที่ใช้ยารักษาแต่รุนแรงกว่าเดิม (rebound effect)
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) พบว่ามีประสิทธิผลรักษาการนอนไม่หลับในระยะยาวดีกว่ายาระงับประสาท-ยานอนหลับ งานวิเคราะห์อภิมานเกี่ยวกับการรักษาโรคนอนไม่หลับทางจิตก็แสดงอัตราความสำเร็จระหว่าง
งานทดลองขนาดใหญ่ที่ให้การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) แก่คนไข้ที่ใช้ยาระงับประสาท-ยานอนหลับเป็นประจำรวมทั้ง nitrazepam, temazepam และ zopiclone พบว่า CBT มีประสิทธิผลรักษาโรคนอนไม่หลับเรื้อรังในระยะยาวดีกว่ายาระงับประสาท-ยานอนหลับ ความดีขึ้นที่คงยืนพบในเรื่องคุณภาพการนอน เวลาที่ใช้กว่าจะหลับ หลับได้มากขึ้น ประสิทธิภาพของการนอน ความมีชีวิตชีวาที่ดีขึ้นอย่างสำคัญ สุขภาพกายและใจเมื่อติดตามในช่วง หลังการรักษา การใช้ยาระงับประสาท-ยานอนหลับได้ลดลงอย่างสำคัญสำหรับคนไข้ที่ได้ CBT โดย รายงานว่าไม่ได้ใช้ยานอนหลับเลย อายุไม่ปรากฏกว่าเป็นอุปสรรคสำหรับผลสำเร็จ แล้วจึงสรุปว่า CBT สำหรับโรคนอนไม่หลับเป็นวิธีการรักษาที่ยืดหยุ่นได้ ทำได้ และราคาไม่แพงโดยเปรียบเทียบ และสรุปอีกด้วยว่า CBT ได้ลดการกินเบ็นโซไดอาเซพีน ในคนไข้เป็นจำนวนสำคัญ
การใช้ยานอนหลับเป็นประจำไม่แนะนำเพราะผลไม่พึงประสงค์ต่อสุขภาพและเพราะเสี่ยงติดยา การค่อยๆ ลดยาเป็นวิธีการหยุดใช้เบ็นโซไดอาเซพีน แต่แม้จะลดอย่างช้าๆ คนในสัดส่วนใหญ่ก็ไม่สามารถหยุดใช้ยา คนชราไวต่อผลไม่พึงประสงค์ของยานอนหลับเป็นพิเศษ งานทดลองทางคลินิกในคนชราที่ติดยานอนหลับกลุ่มเบ็นโซไดอาเซพีนพบว่า การรักษาด้วย CBT บวกกับการค่อยๆ ลดยา เพิ่มอัตราความสำเร็จในการหยุดยาจาก เป็น และเมื่อติดตามที่ 12เดือน จาก เป็น งานสรุปว่า สำหรับคนสูงอายุ CBT มีประสิทธิผลเพื่อลดใช้ยานอนหลับ และลดผลไม่พึงประสงค์ของยานอนหลับ รวมทั้งการติดยา ความพิการทางประชาน และอุบัติเหตุรถยนต์ที่เพิ่มขึ้น
งานศึกษาคนไข้ที่กำลังหยุดยาและได้วินิจฉัยว่าเป็นโรควิตกกังวลแบบเป็นไปทั่ว (generalized anxiety disorder ตัวย่อ GAD) พบว่า ผู้ที่รักษาด้วย CBT มีอัตราการหยุดยาสูงมากเทียบกับคนที่ไม่ได้ โดยผลยังคงยืนเมื่อติดตามที่ 12เดือน อนึ่ง ยังพบด้วยว่า สำหรับคนไข้ที่หยุดเบ็นโซไดอาเซพีนได้ ก็ไม่ปรากฏว่าผ่านเกณฑ์วินิจฉัยว่ายังเป็น GAD ต่อไปอีกด้วย และคนไข้ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ว่าเป็น GAD มีสัดส่วนสูงกว่าในกลุ่มที่ได้ CBT ดังนั้น CBT จึงอาจเป็นวิธีรักษาเพิ่มที่มีประสิทธิผลสำหรับโปรแกรมการลดหรือหยุดยา และอาจมีผลปรับปรุงสุขภาพจิตที่คงยืน
การส่งจดหมายให้คนไข้
การส่งจดหมายให้คนไข้โดยเตือนว่าการใช้เบ็นโซไดอาเซพีนมีผลลบแล้วแนะนำให้ลดขนาดยา พบว่ามีประสิทธิผลและมีค่าใช้จ่ายไม่มากโดยเปรียบเทียบเพื่อลดการใช้ยาสำหรับคนไข้ทั่วไป เพราะภายใน 1ปีที่ได้ส่ง จม. พบว่า อัตราการสั่งเบ็นโซไดอาเซพีนได้ลดลง โดยมีคนไข้ ที่หยุดยาโดยสิ้นเชิง งานศึกษาในยังรายงานอัตราความสำเร็จที่สูงกว่าสำหรับการส่ง จม. ให้คนไข้ที่ติดเบ็นโซไดอาเซพีน เพราะคนไข้ หยุดยาโดยสิ้นเชิงภายในปีหนึ่ง
Flumazenil
สารปฏิปักษ์ต่อหน่วยรับเบ็นโซไดอาเซพีน คือ flumazenil ที่ให้อย่างช้าๆ ใต้ผิวหนังพบว่า เป็นวิธีการรักษาที่ปลอดภัยสำหรับคนไข้ที่กำลังหยุดยาเบ็นโซไดอาเซพีนในขนาดสูงและในระยะยาว มีความเสี่ยงการชักน้อยแม้ในบรรดาคนไข้ที่ชักเมื่อได้พยายามหยุดใช้เบ็นโซไดอาเซพีนมาก่อน
วิทยาการระบาด
งานวิจัยต่างๆ ได้ข้อสรุปที่ต่างกันว่า มีคนไข้ที่ใช้ยาเพื่อการรักษาจำนวนเท่าไรที่เกิดติดยาทางกายภาพและอาการขาดยา คือ ประเมินว่า คนไข้ ผู้กินยาเบ็นโซไดอาเซพีนในขนาดรักษาเป็นระยะเวลานาน จะติดยาทางกายภาพและจะประสบกับอาการขาดยา
เบ็นโซไดอาเซพีนติดได้ง่ายและทำให้ติดได้แม้ในขนาดน้อยๆ โดย จะติดภายใน 3เดือนที่ใช้ ซึ่งจัดเป็นปัญหาทางสาธารณสุข ในประเทศตะวันตก ยาที่สั่ง มาจากแพทย์ในพื้นที่ จากจิตแพทย์ และอีก จาก รพ. งานสำรวจแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปรายงานว่า เหตุผลที่แพทย์เริ่มให้ยาก็เพราะเห็นใจคนไข้ว่าเป็นทุกข์และไม่มีวิธีการรักษาอื่น ไม่ใช่เพราะคนไข้เรียกร้อง แต่สำหรับการใช้ระยะยาว คนไข้มักจะเรียกร้อง ก็เพราะได้เกิดติดยาทางกายภาพหรือทางใจแล้ว
หญิงได้ยาเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นทวีคูณเทียบกับชาย ซึ่งเชื่อว่า เป็นเพราะชายหันไปใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อรับมือกับความเครียดเทียบกับหญิงผู้ใช้ยาที่แพทย์สั่ง ความเข้าใจหญิงแบบเอนเอียงของแพทย์ชายอาจมีส่วนเพิ่มอัตราสั่งยาให้แก่หญิง เพราะความวิตกกังวลที่หญิงมีมากกว่าก็ไม่สามารถอธิบายความแตกต่างถึงขนาดนี้ได้
อาศัยสิ่งที่พบในชุดข้อมูล Treatment Episode Data Set (TEDS) ซึ่งเป็นข้อมูลคนไข้ในสถานรักษาการเสพสารเสพติดที่รวบรวมเป็นรายปีในสหรัฐ การรับคนไข้เนื่องจาก "ยาระงับประสาทปฐมภูมิ" (primary tranquilizer) ซึ่งรวมยาประเภทเบ็นโซไดอาเซพีนด้วย ได้เพิ่มขึ้น ระหว่าง
ส่วนงานศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of General Practice เดือนกรกฎาคม 2017 พบว่า จากตัวอย่างที่ได้จากงานสำรวจ ในนครแบรดฟอร์ด คนไข้ที่มีบันทึกโดยเฉลี่ย ได้ใบสั่งยาเบ็นโซไดอาเซพีนเกินกว่าปีหนึ่ง ซึ่งแสดงว่า คงจะมีคนไข้ 300,000คนในสหราชอาณาจักรที่ได้ยาในระยะยาว
ประวัติ
ก่อนหน้านี้ การติดยาทางกายภาพเชื่อว่าเกิดในคนไข้ที่ใช้ยารักษาในขนาดสูงเท่านั้น จึงไม่ได้สงสัยคนที่ใช้ยาในขนาดน้อยจนถึงปานกลางจนกระทั่ง และในต้น จึงจะได้การยืนยัน การติดยาแม้เมื่อใช้ในขนาดน้อยได้แสดงแล้วอย่างชัดเจนทั้งในสัตว์และมนุษย์ จึงกลายมาเป็นข้อเสียของการรักษาด้วยเบ็นโซไดอาเซพีน มีแม้กระทั่งอาการขาดยาที่รุนแรงเพราะใช้ยาขนาดน้อย และแม้เมื่อค่อยๆ ลดยา คนไข้ที่ใช้ยาขนาดน้อยระยะยาวประมาณ ติดยา จึงแนะนำให้ใช้ยาแม้ในขนาดน้อยอย่างมากสุด เพื่อไม่ให้ติด ดังนั้น แนวโน้มทั่วโลกปัจจุบันก็คือควบคุมการสั่งยาอย่างเข้มงวดเหตุการติดยาแม้ในขนาดน้อย
การใช้ยาผิดๆ และการติดยา
เบ็นโซไดอาเซพีนเป็นกลุ่มยาที่ใช้ผิดๆ มากที่สุดอย่างหนึ่ง โดยจัดเป็นยาควบคุม (schedule IV) เพราะใช้รักษาได้ ทั่วโลก ที่นำไปใช้ผิดๆ รวมทั้ง temazepam, ไดแอซิแพม, nimetazepam, nitrazepam, triazolam, ฟลูนิแทรซิแพม, มิดาโซแลม โดยในสหรัฐจะรวม alprazolam, และลอราเซแพมด้วย ยาอาจก่อปัญหาการติดอย่างหนัก งานสำรวจแพทย์ในประเทศเซเนกัลพบว่า แพทย์หลายท่านรู้สึกว่า ความรู้และการฝึกฝนที่ตนได้เกี่ยวกับเบ็นโซไดอาเซพีนโดยทั่วไปไม่ดี งานศึกษาในเมืองหลวงของประเทศ คือ ดาการ์ พบว่า แพทย์ 1/5 ละเลยแนวทางการสั่งยาเกี่ยวกับการให้ใช้ในระยะสั้น และแพทย์เกือบ 3/4 พิจารณาว่า ความรู้และการฝึกฝนที่ตนได้เกี่ยวกับเบ็นโซไดอาเซพีนไม่เพียงพอ จึงแนะนำให้แพทย์ได้ความรู้เกี่ยวกับยาเพิ่มขึ้น เพราะปัญหาเกี่ยวกันการติด จึงแนะนำให้รัฐบาลประเทศต่างๆ ให้ความรู้แก่แพทย์เกี่ยวกับความเป็นยาที่ติดได้และการสั่งยาที่สมควรสำหรับ
งานศึกษาหกปีกับทหารผ่านศึกสงครามเวียดนามสหรัฐผู้เสพยาเสพติดโดยแบ่งเป็นสารกระตุ้น (11 คน) โอปิแอต (26 คน) หรือโดยหลัก (14คน) ได้ตรวจอาการทางจิตเวชเกี่ยวกับยาที่ใช้ หลังจาก 6ปี ผู้ใช้โอปิแอตมีอาการทางจิตเวชที่เปลี่ยนไปน้อย ผู้ใช้สารกระตุ้น 6คนเกิดอาการโรคจิต (psychosis) และผู้ใช้เบ็นโซไดอาเซพีน 8คนมีอาการซึมเศร้า ดังนั้น การเสพเบ็นโซไดอาเซพีนระยะยาวผิดๆ โดยมีการติด ดูเหมือนจะมีผลลบต่อสุขภาพจิต โดยเสี่ยงก่อความซึมเศร้าอย่างสำคัญ ยาอาจเสพผิดๆ ทางจมูกได้ด้วย
ในคนชรา เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นสารที่เสพผิดๆ มากที่สุด คนชรายังเสี่ยงเกิดอาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนและอาการเพ้อยิ่งกว่าคนอายุน้อยกว่า
ท่าอากาศยานนานาชาติดานัง
ท่าอากาศยานนานาชาติดานัง (Sân bay quốc tế Đà Nẵng, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng) เป็นท่าอากาศยานนานาชาติในเมืองดานัง ทางตอนกลางของประเทศเวียดนาม เป็นสนามบินนานาชาติแห่งที่ 3 ของประเทศ ถัดจากท่าอากาศยานนานาชาติเตินเซินเญิ้ตในโฮจิมินห์ซิตี และท่าอากาศยานนานาชาติโหน่ยบ่ายในกรุงฮานอย
นอกจากจะให้บริการในเชิงพาณิชย์แล้ว สนามบินนี้ยังมีการใช้งานร่วมกับกองทัพอากาศเวียดนามอีกด้วย
บ้านสุริยาศัย
บ้านสุริยาศัย เป็นอาคารอนุรักษ์ บนถนนสุรวงศ์ เขตบางรัก ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ บ้านสุริยาศัย ร้านอาหารไทยต้นตำรับชาววัง ร้านน้ำชาสำหรับจิบชายามบ่าย ร้านขายสินค้าไทยทำมือ สถานบันสอนทำอาหารไทยและค็อกเทลบาร์
บ้านสุริยาศัยตั้งอยู่บนถนนสุรวงศ์ หัวมุมตัดกับถนนเดโช เคยเป็นที่พักอาศัยของต้นตระกูลบุนนาค สันนิษฐานว่าสถาปนิกผู้ออกแบบเป็นชาวอิตาลีมีความเกี่ยวพันกับสถาปนิกกลุ่มที่ออกแบบพระที่นั่งอนันตสมาคม
ระบบการถอดอักษรแบบไวลี
ระบบการถอดอักษรแบบไวลี (Wylie transliteration; 威利转写) เป็นหนึ่งในวิธีการถอดอักษรทิเบตเป็นอักษรโรมัน คิดค้นขึ้นโดยเทอเรล ไวลี (Turrell Wylie) ในปี ค.ศ. 1959 และได้กลายเป็นตัวช่วยสำคัญในการทับศัพท์ภาษาทิเบตแบบถอดตัวอักษรเพื่อการศึกษา
ประวัติศาสตร์
ในปี ค.ศ. 1959 เทอเรล ไวลี ได้ชี้ให้เห็นว่าระบบการทับศัพท์ทิเบตที่ใช้กันมาก่อนหน้านั้นมีปัญหา จึงได้เรียบเรียงระบบการถอดอักษรนี้ขึ้น โดยเขาไม่ได้คิดขึ้นเองใหม่ทั้งหมดแต่ปรับปรุงจากระบบที่มีการใช้อยู่ในมหาวิทยาลัยวอชิงตัน
พยัญชนะ
อักษรพยัญชนะแต่ละตัวถอดเป็นอักษรโรมันตามระบบไวลีได้ดังนี้ อักษรทิเบตตัวสุดท้ายคือ ཨ นั้นเป็นเสียง "อ" ซึ่งจะไม่แสดงในการเขียนระบบไวลี
สระ
อักษรทิเบตมีรูปสระมีอยู่ 4 ตัวคือสระอี อู เอ โอ โดยสระอะจะไม่แสดงรูปในอักษรทิเบตแต่จะแทนด้วยตัว a ในระบบไวลี
เพิ่มเติม
เครื่องหมาย (་) ที่วางต่อท้ายแต่ละพยางค์จะแทนด้วยการเว้นวรรค
โกสต์เฟซ คิลลาห์
เดนนีส โคลส์ (Dennis Coles) (เกิดวันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1970) เป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ โกสต์เฟซ คิลลาห์ (Ghostface Killah) และ ลิตเทิลจิมมีไอซ์ ในอดีต เป็นแร็ปเปอร์ชาวอเมริกัน และเป็นสมาชิกคนสำคัญของวง Wu-Tang Clan หลังจากที่กลุ่มได้ประสบความสำเร็จความในผลพวงของอัลบั้ม Enter the Wu-Tang (36 Chambers) สมาชิกในวงได้การดำเนินอาชีพเดี่ยวในระดับที่แตกต่างของความสำเร็จ โกสต์เฟซ คิลลาห์ ได้เปิดตัวเป็นนักร้องอาชีพเดี่ยวของเขากับอัลบั้ม Ironman ในปี 1996 ซึ่งได้รับคำชมเชยอย่างดีจากนักวิจารณ์ดนตรี เขาได้ความสำเร็จอย่างต่อเนื่องของเขามากกว่าปีที่ผ่านมากับการถูกวิจารณ์อัลบั้มของเขาเช่นSupreme Clientele (2000) และ Fishscale (2006) ชื่อของเขาถูกนำมาจากหนึ่งในตัวละครจากภาพยนฅร์กังฟู ในปี 1979 เรื่อง Mystery of Chessboxing
อ้างอิง
1970
ท่านชายต้มยำกุ้ง
ท่านชายต้มยำกุ้ง เป็นละครโทรทัศน์แนวโรแมนติก-คอมเมดีดราม่า บทประพันธ์ของ ระกา กิตติกุล บทโทรทัศน์โดย อัษฎาวุธ นิลศิริ กำกับการแสดงโดย นพรัตน์ พุทธรัตนมณี ผลิตโดย บริษัท เมจิค แอ็ดเวอร์เทนเม้นท์ จำกัด ออกอากาศทุกวันเสาร์–อาทิตย์ เวลา 10.15 - 11.30 น. ทาง สถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 นำแสดงโดย พัสสน ศรินทุ, กัญญารัตน์ จิรรัชชกิจ, ศิวัส นฤภัย, รมิดา ประภาสโนบล และนักแสดงชั้นนำอีกมากมาย เริ่มตอนแรกวันที่ พ.ศ. 2547–พ.ศ. 2547
พ.ศ. 2547
ผลิตโดย : บริษัท เมจิค แอ็ดเวอร์เทนเม้นท์ จำกัด บทประพันธ์ : ระกา กิตติกุล บทโทรทัศน์ : อัษฎาวุธ นิลศิริ กำกับการแสดง : นพรัตน์ พุทธรัตนมณี ออกอากาศทาง ช่อง 3 เริ่มตอนแรก : พ.ศ. 2547
นิสชินฟูดส์
นิสชินฟูดส์ เป็นบริษัทญี่ปุ่นที่ผลิตบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปตั้งขึ้นในประเทศญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1948 หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลงไม่นาน โดยมีนายโมโมฟูกุ อันโด เป็นผู้ก่อตั้ง มีบริษัทมีชื่อแรกก่อตั้งว่า Nissin Food Products Co., Ltd. of Japan (日清食品株式会社 (Nisshin Shokuhin Kabushiki-gaisha)) และสิบปีต่อมาจึงผลิตบะหมี่ราเม็งกึ่งสำเร็จรูปขึ้นเป็นครั้งแรก ใช้ชื่อว่า Chikin Ramen (Chicken Ramen) ต่อมาได้เปิดสาขาในสหรัฐอเมริกาเมื่อ ค.ศ. 1970 ภายใต้ชื่อ Nissin Foods โดยขายราเม็งกึ่งสำเร็จรูปในชื่อ Top Ramen ทั้งบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปและบะหมี่ถ้วยต่างเป็นนวัตกรรมที่คิดค้นโดยโมโมฟูกุ อันโด  นิสชินมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ เขตโยโดงาวะ ในจังหวัดโอซากะ  โดยได้ย้ายมาอยู่ในที่ตั้งปัจจุบัรจั้งแต่ ค.ศ. 1977 เมื่อสร้างอาคารใหม่สำเร็จ
พรรคสังคมนิยม (ฝรั่งเศส)
พรรคสังคมนิยม (Parti socialiste, PS) เป็นพรรคการเมืองฝ่ายซ้ายในฝรั่งเศส ก่อตั้งเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม ปีค.ศ. 1969 ซึ่งมีฟร็องซัว มีแตร็อง เป็นเลขาธิการแรก (Premier secrétaire) คนแรกของพรรค ตำแหน่งนี้เทียบได้กับหัวหน้าพรรคในการเมือง
เลขาธิการแรกของพรรคในปัจจุบันเป็น โอลิเวียร์ ฟอร์ เขาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคต่อจากฌ็อง-กริสตอฟ กัมบาเดลิส
นิสชินฟูดส์
นิสชินได้ตั้งสำนักงานและโรงงานขึ้นในหลายประเทศ เช่น บราซิล (ตั้งแต่ ค.ศ. 1981), ฮ่องกง (ตั้งแต่ ค.ศ. 1985), อินเดีย (ตั้งแต่ ค.ศ. 1992), เยอรมนี (ตั้งแต่ ค.ศ. 1993), ไทย (ตั้งแต่ ค.ศ. 1994), จีน (ตั้งแต่ ค.ศ. 1995), และ เม็กซิโก (ตั้งแต่ ค.ศ. 2000) ผลิตภัณฑ์ของนิสชินยังมีจำหน่ายใน ฟิลิปปินส์, ไต้หวัน, สิงคโปร์, แคนาดา, สวีเดน, มาเลเซีย และ ออสเตรเลีย
พรรคสังคมนิยม (ฝรั่งเศส)
ประวัติการเลือกตั้งประธานาธิบดี
มีแตร็อง ขณะที่ได้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีมาตั้งแต่ 7 ปีแล้ว ลงเป็นผู้สมัครของพรรคอีกครั้งในการเลือกตั้งประธานาธิบดีของปีค.ศ. 1988 ซึ่งได้รับเลือกตั้งอีกครั้ง
หลังจากนั้น ในการเลือกตั้งของปีค.ศ. 1995 ลียอแนล ฌ็อสแป็ง ซึ่งได้ดำรงตำแหน่งเป็นเลขาธิการแรกของพรรคตั้งแต่มีแตร็องดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ได้ลงเป็นผู้สมัครของพรรค แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง เนื่องจากฌัก ชีรัก อดีตนายกรัฐมนตรีในการนำของฌิสการ์ แด็สแต็ง (ค.ศ. 1974 - 1976) และมีแตร็อง (ค.ศ. 1986 - 1988) ได้รับการเลือกตั้งแทน ต่อมา ฌ็อสแป็งก็ลงเป็นผู้สมัครอีกครั้งในการเลือกตั้งของปีค.ศ. 2002 แต่ไม่ได้ผ่านรอบที่ 2 เนื่องจากมีฌ็อง-มารี เลอ แปน ผู้สมัครพรรคแนวร่วมแห่งชาติ ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายขวาจัด ได้ผ่านรอบที่ 2 ชิงตำแหน่งกับฌัก ชีรัก ประธานาธิบดีในขณะนั้น ที่ได้รับการเลือกตั้งในรอบที่ 2
นิสชินฟูดส์
นิสชินฟูดส์ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับบริษัทที่มีชื่อคล้ายกันเหล่านี้แต่อย่างใด เช่น Nisshin Seifun Group Inc., Nisshin OilliO Group, Ltd., Nisshinbo Holdings Inc. และ Nissin Healthcare Food Service Co., Ltd.
พรรคสังคมนิยม (ฝรั่งเศส)
ประวัติการเลือกตั้งประธานาธิบดี
ในการเลือกตั้งของปีค.ศ. 2007 เซกอแลน รัวยาลเป็นผู้สมัครของพรรค ซึ่งเป็นผู้หญิงคนแรกของพรรคสังคมนิยมที่ลงเป็นผู้สมัครในการเลือกตั้งประธานาธิบดี เธอได้ผ่านรอบที่ 2 และชิงตำแหน่งกับนีกอลา ซาร์กอซี ผู้สมัครพรรคสหภาพเพื่อขบวนการประชาชน ซึ่งได้รับการเลือกตั้งในรอบที่ 2
ในปีค.ศ. 2011 พรรคสังคมนิยมได้จัดการเลือกตั้งผู้สมัครรอบแรกเพื่อเสนอชื่อผู้สมัครในการเลือกตั้งประธานาธิบดี ในปีถัดไป (ค.ศ. 2012) ซึ่งมีฟร็องซัว ออล็องด์ เลขาธิการแรกของพรรคตั้งแต่ลียอแนล ฌ็อสแป็ง ไปดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีในปีค.ศ. 1997 และ มาร์ทีน โอบรี นายกเทศมนตรีเมืองลีล เป็นผู้สมัครที่ได้ผ่านรอบที่ 2 และในที่สุดก็เป็นออล็องด์ที่ได้รับการเลือกตั้งและแต่งตั้งเป็นผู้สมัครของพรรคสังคมนิยม ต่อมา ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปีค.ศ. 2012 ออล็องด์ก็ผ่านรอบที่ 2 และชิงตำแหน่งกับนีกอลา ซาร์กอซี ซึ่งเป็นประธานาธิบดีในขณะนั้น จากนั้นในรอบที่ 2 ออล็องด์ได้รับการเลือกตั้ง ทำให้เขาเป็นประธานาธิบดีแรกที่มาจากพรรคสังคมนิยมในระหว่าง 24 ปี (ปีค.ศ. 1988)
ต่อมา ในวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 2016 ฟร็องซัว ออล็องด์ ประธานาธิบดีในขณะนั้น ได้ประกาศระหว่างการแถลงการณ์ทางโทรทัศน์ ว่าจะไม่ลงเป็นผู้สมัครในการเลือกตั้งของปีถัดไป ซี่งเป็นคนแรกในประวัติศาสัตร์ของสาธารณรัฐที่ 5 ของฝรั่งเศส ที่ไม่ลงสมัครรับเลือกตั้งใหม่ จากนั้น ในเดือนถัดไป (มกราคม ค.ศ. 2017) พรรคก็ได้จัดการเลือกตั้งผู้สมัครรอบแรกอีกครั้งเพื่อเสนอชื่อผู้สมัครของพรรคในการเลือกตั้งของปีเดียวกัน (เมษายน ค.ศ. 2017) ซึ่งมีเบอนัว อามง อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ การอดุมศึกษาและการวิจัยภายใต้รัฐบาลชุดแรกของมานุเอล วาลส์ และมานุเอล วาลส์ อดีตนายกรัฐมนตรีภายใต้การนำของฟร็องซัว ออล็องด์ ซึ่งลาออกในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2016 สองบุคคลนี้เป็นผู้สมัครที่ผ่านรอบที่ 2 ของการเลือกตั้งผู้สมัครรอบแรก และในที่สุดก็เป็นเบอนัว อามง ที่ได้รับการเลือกตั้ง ต่อมาในการเลือกตั้งในเดือนเมษายน อามงไม่ได้รับการเลือกตั้งด้วยไม่ได้ผ่านรอบที่ 2 และเป็นครั้งแรกที่สุดที่ผู้สมัครของพรรคสังคมนิยมได้รับสัดส่วนคะแนนต่ำที่สุด (6.3%) ตั้งแต่กาสตง เดิฟแฟร์ ในการเลือกตั้งของปีค.ศ. 1969 (ซึ่งได้รับ 5.01%)
เพื่อการเลือกตั้งประธาธิบดีของปีค.ศ. 2022 พรรคสังคมนิยมได้จัดการเลือกตั้งผู้สมัครรอบแรกภายในพรรคในวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 2021 ซึ่งมีอาน อีดาลโก นายกเทศมนตรีปารีส ได้รับการเลือกตั้งและเป็นผู้สมัครของพรรคในการเลือกตั้ง แต่สุดท้ายก็ไม่ได้รับเลือกตั้ง อีดาลโกได้รับ 1.74% ซึ่งเป็นสัดส่วนคะแนนต่ำกว่าเบอนัว อามง ในปีค.ศ. 2017 และสัดส่วนคะแนนต่ำที่สุดที่พรรคเคยได้รับ
ประวัติการเลือกตั้งสมัชชาแห่งชาติ
ในการเลือกตั้งสมาชิกสมัชชาแห่งชาติของปีค.ศ. 1973 ซึ่งเป็นฟร็องซัว มีแตร็อง เป็นผู้นำพันธมิตรสหภาพฝ่ายซ้าย (Union de la gauche) ซึ่งพันธมิตรสหภาพฝ่ายซ้ายได้รับคะแนนเสียงสูงที่สุดในรอบที่ 1 (10,593,306 คน) แต่ในรอบที่ 2 พันธมิตรกลับมาเป็นอันดับที่ 2 ซึ่งได้ชนะ 177 ที่นั่ง ภายใต้พันธมิตรพรรคสังคมนิยมได้ชนะ 89 ที่นั่ง ซึ่งเป็นจำนวนที่นั่งมากกว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสที่ได้ชนะ 73 ที่นั่ง แล้วในรอบที่ 2 พรรคสังคมนิยมก็กลายเป็นพรรคอันดับ 1 ภายใต้พันธมิตร ด้วยได้รับ 4,734,889 คนเป็นคะแนนเสียง ซึ่งเป็นจำนวนคะแนนเสียงมากกว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสที่ได้รับ 4,402,025 คนเป็นคะแนนเสียง
พรรคสังคมนิยมได้ชนะ 113 ที่นั่งในการเลือกตั้งของปีค.ศ. 1978 ซึ่งนำโดยฟร็องซัว มีแตร็องอีกครั้ง แล้วเป็นพรรคเดียวในการเลือกตั้งที่ได้รับคะแนนเสียงมากกว่าพรรคการชุมนุมเพื่อสาธารณรัฐ (Rassemblement pour la République) ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายข้างมากของรัฐบาลและประธานาธิบดีในขณะนั้น
หลังจากฟร็องซัว มีแตร็อง ได้รับการเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีในปีค.ศ. 1981 แล้ว พรรคสังคมนิยมก็ได้กลายเป็นพรรคฝ่ายข้างมากของสมัชชาแห่งชาติ หลังการเลือกตั้งสมาชิกสมัชชาแห่งชาติในปีเดียวกัน ซึ่งได้ชนะ 266 ที่นั่ง
การเลือกตั้งของปีค.ศ. 1988 เป็นการเลือกตั้งครั้งแรกในประวัติศาสัตร์ของสาธารณรัฐที่ 5 ของฝรั่งเศส ที่ใช้ระบบสัดส่วนแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งเป็นระบบที่ไม่เข้าข้างพรรคสังคมนิยม เพราะพรรคได้ชนะแค่ 206 ที่นั่ง ซึ่งเป็นจำนวนที่นั่งมากที่สุดถ้าเป็นพรรคเดียว แต่เป็นเสียงข้างน้อยถ้าร่วมพรรคฝ่ายขวา เช่น พรรคการชุมนุมเพื่อสาธารณรัฐ และ พรรคสหภาพเพื่อประชาธิปไตยฝรั่งเศส (Union pour la démocratie française) ที่ได้ชนะ 290 ที่นั่ง ทำให้ฌัก ชีรัก ผู้นำพรรคการชุมนุมเพื่อสาธารณรัฐ ถูกแต่งตั้งตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ซึ่งเป็นครั้งแรกที่สุดในประวัติศาสัตร์ของฝรั่งเศสที่มีนายกรัฐมนตรีที่มีแนวโน้มทางการเมืองที่แตกต่างกับประธานาธิบดี จากนั้นพรรคสังคมนิยมก็กลายเป็นพรรคฝ่ายค้าน