Факултети_филологияи_Донишгоҳи_миллии_Тоҷикистон
Таърихи таъсис
Ташкили факултети филология дар сохтори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон тақозои ҳаёт маҳсуб меёфт, зеро барои муассисаҳои маорифу фарҳанги ҷумҳурӣ, матбуоту расонаҳои ахбори умум мутахассисони соҳибмаълумот хеле зарур буд. Ин аст, ки ҳамзамон бо Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(1948) факултети таъриху филология таъсис меёбад. Соли 1966 шуъбаи филология аз факултети таъриху филология ҷудо шуда, факултети филология ташкил меёбад ва ба фаъолият шурӯъ менамояд. Факултети филология дар муддати 65 сол дар тарбияи мутахассисони боистеъдоду варзидаи соҳаи филология саҳми ниҳоят назаррас дорад. Аз рӯзҳои аввали таъсисёбии факултет олимони машҳури соҳаи филология Абдулғанӣ Мирзоев, Андрей Андреевич Семенов, М.С. Андреев, Шарифҷон Ҳусейнзода, Д. Тоҷиев, Ҳ. Каримов, Воҳид Асрорӣ, Соҳиб Табаров, Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов ба шогирдон дарс гуфта, дар тарбияи олимони ҷавони факултет ҳиссаи арзанда гузоштаанд. Дар тӯли ин солҳо ҳайати муаллимону профессорон аз ҳисоби хатмкардаҳои худи факултет мукаммал гардид. Агар дар ибтидои соли 1948 дар шуъба ҳамагӣ 25-30 нафар донишҷӯ таҳсил мекарда бошад, ҳоло дар шуъбаҳои гуногуни он зиёда аз 1000 донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Ба донишҷӯёни факултет дар айни замон дар маҷмӯъ 70 нафар устоди варзидаи собиқадору ҷавон дарс мегӯянд. Як зумра чеҳраҳои маълуму машҳури илму фарҳанги ҷумҳурӣ, аз ҷумла, академики АИ ҶТ Мусо Диноршоев, аъзои вобастаи АИ ҶТ Абдуқодир Маниёзов, Хуршеда Отахонова, Мукаррама Қосимова, Д. Саймуддинов, Ҷӯрабек Назриев, профессорон Худоӣ Шарифзода (Шарифов), Раҳим Мусулмониён, Абдунабӣ Сатторзода, Худойназар Асозода, Иброҳим Усмонов, Баҳриддин Камолиддинов, Равшан Раҳмонӣ, Мисбоҳиддини Нарзиқул, Мирзо Муллоаҳмадов, С. Амирқулов, Т.Н. Хаскашев, Ҳ. Маҷидов, Д. Хоҷаев, У. Тоиров, М. Имомов, Р. С. Комилов, Қ. Восеъ, А. Кӯчаров, А. Маҳмадаминов, А. Раҳмонов, Б. Мақсудов, Ш. Исрофилниё дастпарварони ҳамин боргоҳи маърифату адабанд. Хушбахтона, аксари ин донишмандон ҳоло дар факултет ба шогирдон дарс гуфта, ба аспиранту унвонҷӯён роҳбарӣ менамоянд. Таъсису оғози фаъолияти кохи бегазанди илму маърифат – факултети филология, ба номи олимони муътабари соҳа Абдулғанӣ Мирзоев, Баҳром Сирус, Андрей Андреевич Семенов, М. С. Андреев, Шарифҷон Ҳусейнзода, Соҳиб Табаров, Д. Тоҷиев, Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов, Воҳид Асрорӣ, Муллоҷон Фозилов ва бисёр дигарон сахт алоқаманд мебошад. Ин донишмандони фарзона барои ба маҷрои муътадил равона гаштани ҷараёни таълим дар факултет ва тайёр кардани мутахассисони варзидаи соҳаи филология, васеъ гардидани сохтори факултет ва муҳайё намудани базаи таълимӣ корҳои зиёдеро ба сомон расондаанд. Солҳои 50–60 асри ХХ дар рушди минбаъдаи факултет олимони варзида, профессорон - Д. Т. Тоҷиев, Воҳид Асрорӣ, Шарифҷон Ҳусейнзода, Соҳиб Табаров саҳми хеле арзанда гузоштанд. Маҳз ҳамин устодон аз ҳисоби шогирдони хушзавқу хушсалиқа устодони ҷавонро барои факултет ба камол расонданд, ки баъдан онҳо идомабахши кору фаъолияти эшон гаштанд. Ин буд, ки як зумра ҷавонони хушсалиқа чун М. Муҳаммадиев, Мукаррама Қосимова, С. Ҳалимов, С. Имронов, Худоӣ Шарифзода (Шарифов), Худойназар Асозода, сафи устодони факултетро пурра намуда, барои боз ҳам рушду инкишоф додани он саҳми арзанда гузоштанд.