cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ҷуёи Самарқандӣ
Ҷуёи Самарқандӣ(Баҳриддин Одинаевич Раҳимов)10 июни соли 1960 дар деҳаи Ғаззаи ноҳияи Панҷакент таваллуд шудааст. Дар риштаҳои геология (Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон)ва филологияи гурҷӣ (Донишгоҳи давлатии Тифлис (Гурҷистон))таҳсили илм намудааст. Се маҷмӯаи шеъраш:"Тирамоҳи ормонҳо",Душанбе,1993;"Аз шаҳри ёдҳо",Душанбе,2002;"Суфраи шеър",Душанбе,2004, чоп шудааст. Тарҷумаҳояш низ аз забонҳои русӣ ва гурҷӣ дар рӯзномаву маҷаллот ва шакли китобҳои алоҳида рӯи чопро дидаанд. Дар айни замон сардабири рӯзномаи хусусии фарҳангию фароғатии "Сафина"-ро ба уҳда дорад. Аз соли 2004 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
Намунае аз ашъори ӯ:
Шеъри шоирро бихонед рӯи хокаш
К-интизорӣ мекашад дар осмон, то
Бишнавад шеъри баланди атрнокаш.
Шеъри шоирро бигиред дар сафарҳо
Дафтарашро дар миён бандед бо нон
Шеъри шоирро бихонед рӯзи мотам
Ҷои оятҳои таскинбахш ҳар дам.
Шеър ҳарфе з-одаму одамгарӣ аст,
Зишткориро ба олам мекунад кам.
То наяфтед аз баландиҳо ба пастӣ.
Шеъри шиорро бихонед дар раҳу рӯ,
Гоҳи дороиву гоҳи тангдастӣ.
Шеър рӯяд аз гили армони мардум,
Сабз гардад дар дилу дар ҷони мардум.
Шеъри шоир чун гияҳдоруи рӯҳ аст,
Ҷои шоир хонаи чашмони мардум.
АФҒОНИСТОН
Войи он шаҳре, ки онҷо диданӣ нест.
Войи он шаҳре, дар он рӯйидане нест.
Як гули бишкуфтаи бӯйиданӣ нест.
Войи он шаҳре, фазояш ғам гирифтааст.
Войи он шаҳре, ки одам рам гирифтааст.
Осмон бар ҳоли ӯ мотам гирифтааст.
Войи он шаҳре, ки девораш шикастаст,
Миллату қавмияташ паймон набастаст.
Войи он шаҳре, ки кунун холӣ зи Буддост.
Мардумаш бозичаи дасти дигарҳост,
Мезанад ҳамдигарашро аз чапу рост.
З-осмон ба ҷои борон тир борад,
Дар заминаш минаи хапгир дорад,
Чун раҳо ёбад? Ба по занҷир дорад.
Войи он шаҳре, ки анбори силоҳ аст, Войи он шаҳре, ки ҳар сӯяш ҷиноҳ аст,
Рӯзи халқ аз дасти толибҳо табоҳ аст.
Войи он шаҳре, ки сар то пош хун аст,
Косайи сарҳо даруни хун нагун аст.
Дӯзах ар бошад, ҳамун асту ҳамун аст.
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Дорожаево (ноҳияи Шуй, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шуй (Иванов)
Осорхонаи шарафи ҷангии шаҳри Душанбе
Эзоҳ
Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе
Крони Норвегия
Крони Норвегия, kr — воҳиди пули Норвегия аст.
Фурудгоҳи дилоин
Фурудгоҳи дилоин (Déline Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YWJ аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 3934 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 214 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Новое Семенниково (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Новое Семенниково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Олегер Пресас
Олегер Пресас Реном (Oleguer Presas Renom; 2 феврали 1980, Сабадел, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 2 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ UDA Gramenet Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Айакс
Вилямс (навъи нок)
Вильямс (Williams, номи комил Williams' Bon Chretien , ҳамчунин маъруф ба Бартлетт, Bartlett) — навъи нок.
Соли 1796 олими англис М. Вилер (дар шаҳри Беркшир) рӯёндааст. Дар густариши он саҳми Р. Вилямс арзанда мебошад. Вилямс дар Русия, Украина, Узбакистон, Туркманистон, Қирғизистон, Озарбойҷон, Латвия, Гурҷистон, Молдова парвариш меёбад. Ба шароити иқлими Тоҷикистон низ мутобиқ карда шудааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Навъҳои нок
Фурудгоҳи нилнд
Фурудгоҳи нилнд (Kneeland Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 692 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари оврко, колефурнеё қарор дорад, ва дар баландии 834.2 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Обливский (ноҳияи Кумилжен, Волгоград)
Обливский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кумилжен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кумилжен (Волгоград)
Сaфeт Бeришa
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949 Гурӯҳ:Зодагони 19 апрел Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Албания Гурӯҳ:Бозингарони Teuta Durrës Гурӯҳ:Бозингарони Пaртизaни Тирaнa
Кӯчабоғӣ
Кӯчабоғӣ — 1. Аз оҳанг, сурудҳои маъмул дар таркиботи мақомҳои бурун аз маҷмӯи «Шашмақом».
2.	Нағма, оҳанг дар таркиби дастгоҳҳои эронӣ (дастгоҳи Шӯр) овози Даштӣ.
3.	Кӯчабоғӣ чун оҳанг дар таркиботи «Дувоздаҳмақом» ба назар намерасад. Вале дар санъати овозхонии мардумӣ, ғайриҳирфаӣ сабк, шеваи иҷроӣ суруд, оҳангҳои мавриди таваҷҷуҳи мардум аз сатҳи ҳунарӣ паст, камҳунарӣ, ки орӣ аз қавонини мусиқӣ, бо матну каломи роиҷ ва сар сарии забони авом хондашавандаро гӯянд.
5.	Сабки иҷроию эҷодии Кӯчабоғӣ фақат хоси як маҳал, минтақа набуда ва ҳар маҳал сабки хоси хешро дорост. Мас. дар Самарқанд, Бухоро, Хуҷанд, водии Фарғона, Турбати Ҷом Кӯчабоғӣ -ҳо зарбу авзон, сабки хоси иҷроӣ доранд.
6.	Кӯчабоғӣ дар байни мардум ба як тариқаи хондан тавассути касоне, ки бемуҳобо дар баъзе шабҳои бехайёлию мастӣ дар кӯчаю хиёбонҳо садо сар медиҳанд, иҷро мешавад.
Адабиёт
Баҳори Аҷам, Деҳлӣ. 1294; Фарҳанги форсӣ, Теҳрон, 1963; Вожаномаи мусиқӣ, Теҳрон, 1375; Фарҳанги Деҳхудо, Теҳрон, 1377; Ражабов И. Мақом-лар масаласига доир, Тош., 1963.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шашмақом
Исфандиёр
Исфандиёр  — писари Гуштосп у Катоюн ва набераи Луҳросп, шоҳзодаи каёнӣ дар таърихи устураию ҳамосии Эрон ва қаҳрамони ҷангҳои муқаддаси кеши зартуштӣ, ки бештар барои набарди сӯгангезаш бо Рустам шинохта мешавад.
Исфандиёр рӯйинтан буд, дар Шоҳнома ба чигунагии рӯйинтан шудани Исфандиёр ишорае нашудааст. Исфандиёр дар набард бо Арҷосб фармондеҳии сипоҳи Гуштосбро бар уҳда дошт, ва бо пирӯзӣ ба назди падар баргашт, аммо Гуразм подшоҳро алайҳи Исфандёр шӯронид, чунонки дастур дод Исфандиёрро дар дизи Гунбадон зиндонӣ кунанд.
Горка-Зарече (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Горка-Зарече — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Сизикова (деҳа)
Сизикова (Сизикова) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пригородний Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Риали Оман
Риали Умон, ر.ع. — воҳиди пули Умон аст.
Зафаробод (деҳа, н. Дӯстӣ)
Зафаробод — деҳа тобеи шаҳраки 20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистони ноҳияи Дӯстӣ. Аз Зафаробод то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 1483 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дӯстӣ Гурӯҳ:Шаҳраки 20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон
Қатъномаи 382 Шӯрои Амният
Қатъномаи 382 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 01 декабр 1975 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Узвияти Суринам аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬858‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Кононово (ноҳияи Котлаский)
Кононово (Кононово) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим
Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим - соли 1996 дар ноҳияи Ишкошим таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ишкошим Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
RWD 11
RWD 11 (RWD 11) — як ҳавогарди сохтаи Doświadczalne Warsztaty Lotnicze дар кишвари Лаҳистон аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Донишнома
thumb|8 ҷилди [[Энсиклопедияи советии тоҷик|ЭСТ ва 3 ҷилди нашршудаи ЭМТ|300x300px]] Донишнома, Энсиклопе́дия (аз ἐγκύκλιος παιδεία — «омӯзиши фарогир» аз — доира +  — омӯзиш, пайдейя) — нашрияи илмӣ ё илмию оммавӣ, ки аз тамоми соҳаҳои илм (Донишномаи умумӣ) ё соҳаи ҷудогонаи он (Донишномаи соҳавӣ) дониш медиҳад.
Мафҳум
Донишномаи алифбоӣ, мураттаб ва вобаста ба адади ҷилдҳо калон (даҳҳе ҷилд), хурд (10–12 ҷилд), мухтасар (4–6 ҷилд) ва 1–3-ҷилда (луғати энсиклопедӣ) мешавад. Ҳар донишнома плану мақолаҳои муайян ва луғатнома дорад. Мақолаҳои донишномаи тахлисӣ, маълумотдиҳанда, тафсирӣ ва ҳавола мешаванд. Дар донишнома харита, нақша, тарҳ, тасвир, нусхаи лавҳаю сурат, нақши тангаю муҳру байрақ ва ғайра низ мавҷуд аст. Донишномаҳои бисёрҷилда аксар феҳристи ёридиҳанда дорад. Дар миёнаҳо садаи XX анъанаи тартиб додани донишномаи универсалӣ ба миён омад. Эгсиклопедияро барои оммаи васеи хонандагон пешбинӣ мекунанд.
Чун китобҳои донишномавӣ тамоми соҳаҳо ва ҷузвитарин ҷанбаҳои зиндагиро дар бар мегиранд, мавриди ниёзи ҳамешагии мардум буда, ба ҳар муносибату зарурат аз онҳо истифода бурда мешавад. Ҳамчунин барои огоҳии комил доштан аз таърихи воқеии гузаштаи миллат, хабардор будан аз сарнавишти пуршебу фарози халқи хеш, ошноии бештар пайдо кардан бо мероси бойи фарҳангӣ ва расму ойини пешгузаштагон, воқиф гардидан аз кору пайкор ва зиндагиномаи фарзонафарзандҳои миллати худ донишномаҳои бисёрҷилда навишта мешаванд. Дар давлатҳои мутамаддини дунявии мустақилиродату комилиқтисод донишномаҳои миллӣ-универсалӣ дар баробари Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аломати истиқлол, ғановати маънавӣ, иқтидор ва истиқрори мамлакат мебошанд.
Таърих
thumb|Донишномаи чинии [[Юнле Дадян (1403)]] Агарчи асарҳои энсиклопедӣ замонҳои пеш дар Мисри Қадим, Юнони Қадим ва Руми Бостон, инчунин асрҳои миёна – дар Аврупо, мамлакатҳое, ки ҳуруфи арабӣ ҷорист ва дар Хитой вуҷуд доштанд. Эсиклопедия ба маънои ҳозира дар замони нав пайдо шуд.
Солҳои 1751–1980 дар Фаронса зери таҳрири Д. Дидро ва Ж. Л. Д. Аламбер «Энциклопедия ё Луғати тафсирии илм, санъат ва ҳунар» чоп шуд. thumb|Нашри аввали [[Энсиклопедияи Калони Советӣ|донишномаи Калони Советӣ|left]]
Донишнома дар замони шӯравӣ
Солҳои аввали Ҳокимияти Советӣ В. И, Ленин дар бораи зарурати ташкили луғату энциклопедияҳои советӣ масъала гузошт. Донишномаҳои соҳавии зерин «Сельскохозяйственная энциклопедия» (ҷилдҳои 1–7, 1925–28), «Торговая энциклопедия» (ҷилдҳои 1–5, 1924–25), «Педагогическая энциклопедия» (ҷилдҳои 1–3, 1927–29) ва ғайра. Баробари нашри Донишномаи Калони Советӣ («Большая Советская Энциклопедия») марҳилаи нави инкишофи кори энциклопедӣ оғоз ёфт. 3 маротиба Энциклопедияи хурди советӣ нашр шуд. Дар соҳаи техника, тиб, адабиёт ва ғайра нашрҳои бисёрҷилдаи донишнома ҳастанд. Дар охири солҳои 50 ва ибтидои 60 нашриёти «Советская энциклопедия» оид ба 20 соҳа донишнома чоп мекардагӣ шуд. Охири солҳои 50 дар ҷумҳуриҳои иттифоқӣ ба забонҳои миллӣ оид ба тайёр ва нашр кардан донишномаҳо кор оғоз ёфт.
Се нашри «Энциклопедияи бачагона» (ҷилдҳои 1–10, 1958–62; нашри 2-юми ҷ.-ҳои 1–12, 1964–69; нашри 3-юм, ҷилдҳои 1–12, 1971–78) дар илми советӣ воқеаи муҳим буд. thumb|[[Донишномаи Брокҳауз ва Ефрон]]
Донишномаҳои мамолики Аврупо в Амрико
Донишномаҳои машҳури ҳозираи Ғарб «Донишномаи мусаввари аврупоию амрикоии универсалӣ», «Донишномаи итолиёии илм, адабиёт ва санъат», «Донишномаи Брокҳауз», нашрияҳои сершумори фирмаи Ларуси Фаронса, «Донишномаи Амрико», «Эспос», «Итальяна», «Бритонико», «Макропедия», «Американа» «Большая Советская Энциклопедия» аз нахустдонишномаҳои мукаммали дунёянд, ки дигар донишномаҳои хурду бузурги давлату халқият ва маҳалҳои алоҳида ба асоси таҷрибаи ин донишномаҳо тадвину сохта шудаанд.
Асарҳои донишномаии тоҷику форс
Равияи ҷамъ кардани маълумот аз илмҳои гуногуни замони худ ба сурати як асари махсус аз қадим боз вуҷуд дошт, ки Авесто намунаи он аст. Ба риштаи таҳрир кашида шудани асарҳои энсиклопедӣ барои мардуми тоҷику форс падидаи нав нест ва асарҳои энсиклопедие чун «Бундаҳишн», «Динкард», «Ал-Қонун», «Донишномаи Улоӣ», «Матлаъу-л-улум» ва «Маҷмаъу-л-фунун», «Таърихи Табарӣ», «Сивону-л-ҳикмат», «Ал-Феҳрист», «Аҷоибу-л-булдон», «Сурату-л-арз» ва тазкираву баёзҳои сершумор намунаҳои китобҳои энсиклопедии қадиманд. Мафҳуми донишнома ҳамчун маҷмӯаи донишҳо, маълумоту иттилоот дар дунёи қадим пайдо шуда бошад ҳам, асосан дар давраи дуюми тамаддун – аз оғози асрҳои миёнаву давраи Эҳё таълифи донишномаи дақиқ бо мақолаҳои мураттаби алифбоӣ оғоз гардид ва аз ин дам аҳли илму маърифат ва фарҳанг ба ин махзани бебаҳои илму фарҳанг бештар таваҷҷуҳ намуданд.
Дар давраи ислом бисёр асарҳои илмӣ навишта шуда буданд, аз ҷумла, асарҳои энсиклопедии умумӣ ва соҳавӣ. Дар онҳо маълумот баъзан аз рӯи як тартиб, баъзан омехта ва бо ҳам пайваста ва гоҳ ба тартиби алифбо, ба тарзи луғат оварда мешуд. Қисми зиёди онҳо то садаи X–11 ва баъд аз он ба забони илмии онвақта – забони арабӣ таълиф мешуданд ва аксари онҳо дар Осиёи Миёна, Афғонистон ва ё дар Эрон ва мамлакатҳои дигар аз тарафи тоҷикон ва намояндагони халқҳои дигари Осиёи Миёна, Афғонистон ва Эрон таълиф меёфтанд ва баъзан ба забони тоҷикӣ-форсӣ тарҷума мешуданд.
Донишномаҳои умумӣ
Ҳанӯз дар нимаи якуми асри IX донишномаи фалсафаю илмҳои табиӣ «Расоилу ихвон-ис-сафо ва хуллон-ил-вафо» («Рисолаҳои бародарони пок ва дӯстони бовафо»)-и Сайидаҳмад ибни Абдуллоҳ ба забони арабӣ таълиф шуд ва дастраси аҳли илми тамоми Шарқи Наздик ва Миёна гардид; дар замони Темур тарҷумаи тоҷикӣ-форсии он ба вуҷуд омад. Қадимтарин донишномаҳои умумӣ «Китоб-уш-шифо», «Мафотеҳу-л-улум» ва «Дурату-т-тоҷ ли-туррати-д-даббоҷ» мебошанд.
Донишномаҳои соҳавӣ
Дар аввали садаи XI асари энсиклопедии доир ба шаш илм: мантиқ, илоҳиёт, табииёт, раёзиёт, нуҷум, мусиқӣ – «Донишнома» таълиф ёфт. Дар мобайни солҳои 1117–1120 донишномаи илмҳои даври худ – «Нузҳатномаи Алоӣ» таълиф шуд. Солҳои 1099–1102 Ғазолӣ «Эҳёҳу улуми-д-дин» ва соли 1179 Фахруддин Муҳаммад ибни Умари Розӣ донишномаи калони илмҳои исломӣ «Ҷомеъу-л-улум»-ро таълиф карданд, ки дар онҳо маълумоти оид ба дину мазҳабҳо, фалсафа, забон ва адабиёт, тиб, нуҷум ва ғайра оварда мешавад. Дар нимаи якуми садаи XIV «Нафоису-л-фунун-фи ароисилу-юн» ва дар садаи XV «Риёзу-н-носиҳин» ба вуҷуд омадааст.
Дар асрҳои 16–18 таълифи донишномаҳои умумӣ камтар ба назар мерасад. Дар нимаи дуюми садаи XIX то давраи советӣ дар Осиёи Миёна донишномаи миёнаҳаҷми илму фанҳои асосӣ «Матлаъу-л-улум ва маҷмаъу-л-фунун»-и Воҷид Алихон машҳур ва мутадовил буд (таълиф солҳои 1845–1946). Аз донишномаҳои мухтасар, ки дар ин давра мавриди истифода буданд, «Махзану-л-улум»-и Браҷ Муҳан дар Ҳиндустон таълиф шуда, дар охири садаи XIX нашрҳои ҳиндустонии он машҳур гашт. Донишномаи дигар «Риёзу-л-фирдавс» – таълифи Муҳаммад Ҳасанхон аст, ки ба равияи «Матлаъу-л-улум» дар Ҳиндустон дар охири садаи XIX навишта ва нашр шуда буд. Дар садаи XIX ва аввали садаи XX мубодилаи адабӣ ва маданӣ аз он ҷумла бо роҳи таълиф, нашр ва паҳн кардани асарҳои энсиклопедӣ байни Ҳиндустон ва Афғонистон Осиёи Миёна хеле ривоҷ гирифта буд. Бисёре аз асарҳои энсиклопедии Осиёи Миёна ривоҷи босазо дошт. Бештаре аз соҳавӣ ба забони урду тарҷума мешуданд (масалан, тарҷумаи урдуии «Матлаъу-л-улум ва маҷмаъу-л-фунун»-и Зайнулобидинхон, ки дар Ҳиндустон нашр гардид; тарҷумаи урдуии донишномаи космографӣ, ҷуғрофӣ ва табиатшиносӣ «Аҷоибу-л-махлуқот»-и Закариё ибни Муҳаммади Қазвинӣ ва ғайра).
Дин
Дар соҳаи таърихи дин ва мазҳабҳои Шарқ асарҳои зиёде навишта шуда буданд. Аз машҳуртарин китобҳои ин соҳа «Ал-милал ва-н-ниҳал»-и Муҳаммади Шаҳристонӣ ва «Ғуняту-т-толибия»-и Абдулқодири Ҷелонӣ (ваф. 1167), ки ба забони арабӣ таълиф ёфта, тарҷумаи форсӣ-тоҷикии як қисми он бо номи «Ҳафтоду ду миллат» шуҳрат ёфтааст. Асари калони форсӣ-тоҷикӣ «Дабистони мазоҳиб» тахминан таълифи Мӯҳсини Фонӣ дар миёнаи садаи XVII, ки дар он оид ба дину мазҳабҳо ва таълимоти фалсафии халқҳои Шарқ маълумоти муфид ҷамъоварӣ шудаанд.
Ҷуғрофия ва таърих
Дар соҳаи ҷуғрофия омехта бо таърих китобҳои зиёд таълиф шуда буданд, ки як миқдор аз онҳо тарзи донишнома ва маълумотномаи соҳавии ҷуғрофӣ-таърихӣ ва табиатшиносӣ, инчунин халқшиносӣ ва этнографиро доро мебошанд.
«Мӯъҷаму-л-будон» ба инкишофи ҷуғрофия ва таърих таъсири калон расонидааст. Ин луғат дар садаи XVI дар Ҳиндустон аз тарафи олими намоёни ҳинд Абдулқодири Бадоюнӣ ба забони форсӣ-тоҷикӣ тарҷума шуда буд. Тарҷумаи форсӣ-тоҷикии китоби арабии «Аҷоибу-л-махлуқот» ва ғароибу-л-мавҷудот»-и Закариё ибни Муҳаммади Қазвинӣ (таълиф ба забони арабӣ то соли 1280) низ ҳамчун донишномаи космографию ҷуғрофию табиатшиносӣ шуҳрати калон пайдо кард.
Дар садаи XIV «Ҷомеъу-т-таворих» эҷод шудааст. Оид ба космография ва ҷуғрофия «Нузҳату-л-қулуб» пайдо шуд, ки барои ҷуғрофияи умумӣ ва регионалӣ сарчашмаи муҳим мебошад. Осиёи Миёна аз қадим то чоряки сеюми садаи XVI «Маҷмаъу-л-ғароиб» сарчашмаи пурарзиш ба шумор меравад.
Китоби калонҳаҷми форсӣ-тоҷикӣ «Акбарнома» иборат аз «Таърихи Акбар» ва «Оини Акбарӣ» таълифи Абулфазл ибни Муборак (1551–1602) барои омӯхтани таърихи Ҳинд, ҷуғрофия, иқтисодиёт, ҳаёти сиёсӣ, адабӣ ва илмии он давр маълумоти мураттаби гуногунсоҳаи пурқиматро дар бар гирифтааст.
Доир ба таърих ва ҷуғрофияи мамлакатҳо ва маҳалҳои мухталифи Шарқи Наздик ва Миёна ва ҳатто доир ба шаҳрҳои алоҳида (масалан, доир ба Самарқанд – «Қандия»-и Умар ибни Муҳаммади Насафӣ, ваф. 1142) асарҳои мутаадид таълиф шудаанд.
Аз асарҳои ҷомеи энсиклопедии соҳавӣ «Таърихи Табарӣ» ва «Равзату-с-сафо» барои омӯхтани таърихи мамлакатҳои Шарқ ва махсусан Осиёи Миёна, Афғонистон ва Эрон сарчашмаҳои пурқимат мебошанд.
Унсурҳои энсиклопедӣ дар бисёр фарҳангҳои умумии пешина дида мешаванд. Дар ин гуна фарҳангҳо ба ғайр аз лексикаи умумӣ истилоҳоти соҳаҳои гуногуни илм ва касбу ҳунарҳо, номҳои шахсони таъризӣ, ҷуғрофӣ ва ғайра тафсир меёбанд. Масалан, «Муайиду-л-фузало», «Кашфу-л-луғот» ва –л-истилоҳот», «Бурҳони қотеъ», «Чароғи ҳидоят», «Баҳори Аҷам», «Ҳафт қулзум» ва ғайра.
Фарҳангу луғатномаҳо
Аз ҷиҳати энсиклопедӣ се фарҳанги пешина дорои аҳаммияти хоссе мебошанд: «Ғиёсу-л-луғот», «Арҳанги Онандроҷ», «Фарҳанги Низом»-и Муҳаммад Доиулислом, ки дар ҳаҷми панҷ ҷилд дар Ҳиндустон дар шаҳри Ҳайдарободи Дакан солҳои 1928–39 нашр гардид, аз ҷиҳати фаро гирифтани истилоҳ ва тафсири он сарчашмаи муҳим аст.
Аз донишномаҳои оид ба шарҳи номи ашхоси машҳур ва номҳои ҷуғрофии ҷолиби диққат «Китобу-л-ансоб», «Мӯъҷаму-л-булдон», «Луғатнома», «Фарҳанги форсӣ», «Фарҳанги Амид» ва ғайра мебошанд.
Тиб
Назар ба донишномаҳои умумӣ, донишномаҳои соҳавӣ аз қадим боз бештар таълиф шудаанд. Яке аз соҳаҳои бисёр мутараққӣ аз ҷиҳати миқдори аксарҳо, аз он ҷумла донишномаҳо соҳаи илми тиб мебошад, ки баъд аз фалсафаю дин ва ҷуғрофияву таърих ҷои намоёнеро дар мероси илмӣ ишғол менамояд. Дар давоми асрҳои 9–10 то аввали садаи XX дар Эрон, Афғонистон, Осиёи Миёна, Ҳиндустон асарҳои тиббии фаровон таълиф ёфтаанд. Дар Эрон дар асрҳои 9–10 олими бузурги соҳаи тиб Абубакр Муҳаммад ибни Закариёи Розӣ асарҳои зиёди тиббиро ба забони арабӣ таълиф кард, ки ба тибби минбаъдаи арабӣ ва тоҷику форсизабонон таъсири калон расонд. Якумин асари тиббӣ, ки ба забони форсӣ-тоҷикӣ таълиф шуда буд, ин «Китобу-л-ҳидоят-ил-мутаалимин фи-т-тиб» (975) мебошад. Ин китоб дар бораи тамоми соҳаҳои илми тибби онвақта: анатомия, тасвири бемориҳо ва тарзи муолиҷаи онҳо, тасвири доруҳо-фармакология, гигиена ва пешгирии касалиҳо баҳс мекард.
«Ал-Қонун фи-т-тибб» «Захираи Хоразмшоҳӣ», «Дастуру-л-илоҷ», «Махзану-л-адвия», «Қарободини кабир», «Муҳити Аъзам», «Иксири Аъзам», «Ал-ҳовӣ» ба тамоми касалиҳо ва муолиҷаи онҳо бахшида шудааст.
Адаб
Яке аз соҳаҳои бисёр мутараққӣ соҳаи илми адаб буд. «Тарҷуману-л-балоғат», «Ал-мӯъҷам» ва дар эҷоди асарҳои охирини муосир ҳамчун «Арӯзи тоҷикӣ»-и Баҳром Сирус ва «Санъати сухан»-и Т. Заҳнӣ мавриди истифода гардидаанд.
Нуҷум
Дар соҳаи ҳайат ва нуҷум асарҳои зиёде таълиф шуда буданд, ки «Китобу-т-тафҳим лӣ авоили саноати-т-танҷим» буд. thumb|Донишномаи форсӣ
Донишномаҳои Шарқ дар асрҳои XIX—XX
Дар забони арабӣ луғати тафсирию энсиклопедии мусаввар «Ал-мунҷид» шуҳрати калон пайдо кард ва барои шарқшиносон ва забоншиносон дастури муфид аст.
Аз аввалҳои садаи XX чанд нашри »донишномаи ислом» ба забони немисӣ, англисӣ ва фаронсавӣ паҳн шуд, ки дар навиштани мақолаҳои он мутахассисони шарқшиноси тамоми ҷаҳон иштирок доштанд.
Донишнома дар Тоҷикистон
thumb|Ҷилди сеюми [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. Ҷилди 3|донишномаи Миллии Тоҷик|240x240px]]
Донишномаи советии тоҷик
Энциклопедияи советии тоҷик (ЭСТ), нахустин донишномаи умумии тоҷик, ки мувофиқи қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон (3 июни 1988, № 198) дар Душанбе нашр гардидааст. Энциклопедияи советии тоҷик 8 ҷилд (ҷ. 1 – 1978; ҷ. 2 – 1980; ҷ. 3 – 1981; ҷ. 4 – 1983; ҷ. 5 – 1984; ҷ. 6 – 1986; ҷ. 7 – 1987; ҷ. 8 – 1988 бо теъдоди 15–20 ҳазор нусха) буда, беш аз 23 ҳазор мақоларо дар бар мегирад. Энциклопедияи советии тоҷик барои оммаи васеи хонандагон пешниҳод шуда ва хусусияти илмию оммавӣ дорад.
Донишномаи миллии тоҷик
Энсиклопедияи Миллии Тоҷик (ЭМТ), донишномаи умумии миллии Тоҷикистон, ки аз соли 2008 ба таълифу тадвин шурӯъ шудааст. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик ҷанбаи илмию оммавӣ дошта нахуст донишномаи миллист. Дар Энсиклопедияи Миллии Тоҷик мақолаҳо дар бораи таърихи кишвар, илм, иқтисодиёт, хоҷагии деҳот, фарҳанг, адабиёту санъат, урфу одат, маросимҳо, ҳаёту фаъолияти шахсиятҳои бузург, ходимони маъруфи ҷамъият, намояндагони илму маърифат, адибон ҳунармандон ва санъаткорони маъруф дарҷ шудаанд. Чор ҷилди донишнома дар давраи то соли 2015 (2011, 2013, 2014, 2015) ба нашр расидааст.
Донишномаҳои озод
[[Ричард Столлман, файласуф ва таҳиягари машҳури барномаҳои озод, президенти Free Software Foundation ва муаллифи иҷозатномаи озоди GNU GPL барои таъминоти барномавӣ|thumb|left]] thumb|[[Нупедия, донишномаи озод]] thumb|150px|[[Википедия — аз ҳама машҳуртарин донишномаи озод]] Донишномаи озод (free encyclopedia ё free content encyclopedia) — ин донишномаи иборат муҳтавои озод, ки дар доираи як иҷозатномаи озод ё ҳамчун моликияти ҷамъиятӣ дастрас аст.
Соли 1999 Ричард Столлман идеяи донишномаи умумии озодро мураттаб кард ва GNUPedia, донишномаи онлайн, монанд ба ОС GNU-ро пешниҳод намуд.
То Nupedia ва Википедия боварӣ набуд, ки Интернет метавонад лоиҳаи устувори донишномаи озодро ташкил бидиҳад.
Лоиҳаи Nupedia 9 марти соли 2000 оғоз гардид.
Википедияи Англисӣ дар соли 2004 бо расидани шумораи 300 000 мақола ба бузургтарин Википедия дар ҷаҳон табдил ёфт.
Дар соли 2013 бузургтарин донишнома дар ҷаҳон донишномаи интернетии чинии (7,5 млн мақола) ва Байду (6,2 млн мақола) ба шумор мерафт, лекин агар ҳамаи бахшҳои забонӣ донишномаи ягона шумурда шавад, пас ҷаҳон дар ҷои аввал (46,9 млн мақола) устувор аст.
Дигар донишномаҳои озод низ мавҷуданд — Луркоморье, Абсурдопедия, Open Encyclopedia Project, Спортвики (донишномаи варзишӣ), Вукипедия (дар бораи «Ҷангҳои ситорагон»), WoWWiki (дар бораи Warcraft), ҳамчунин қисман Encyclopedia of Life ва Google Knol.
Сарчашма
Гурӯҳ:Китобҳо
Тоҷикистон дар соли 2015
декабри соли 2015
Аз рӯи шумораи мақолаҳо Википедиаи Тоҷикӣ дар ҷойи 83-ӯм қарор гирифтааст.
Июни соли 2015
Аз рӯи шумораи мақолаҳо Википедиаи Тоҷикӣ дар ҷойи 85-ӯм қарор гирифтааст.
Коллеҷи санъати шаҳри Кӯлоб
Таърих
Коллеҷи санъати ш. Кӯлоб дар бинои зебо ҷойгир буда, дорои 18 синфхона, толори консертӣ бо 80 ҷои нишаст, 1 синфхонаи компютерӣ, китобхона ва қироатхона мебошад. Дар Коллеҷи санъати ш. Кӯлоб 6 шуъба (2012) амал мекунад: шуъбаи иҷрокунандаи созӣ (ғижак, най, рубоб, дутор, аккордеон, созҳои зарбӣ), фортепиано, рассомӣ (омӯзгор, наққош), китобдорӣ, санъати актёрӣ ва сарояндагӣ. Айни ҳол (2012) дар Коллеҷи санъат 231 нафар хонанда таълим мегиранд (126 нафар-рӯзона, 105 нафар-ғоибона), 41 нафар мутахассисони касбӣ (24 нафар коркуни асосӣ, 17 нафар ҳамкор) кору фаъолият доранд. 2 нафар хатмкардагони коллеҷ бо унвони фахрии «Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон» (Хайринисо Ватанова, М. Орзӯев) сарфароз гардидаанд. Дар тӯли ин солҳо 450 нафар мутахассисон омӯзишгоҳи мусиқиро хатм намудаанд. Аз ҷумла 6 нафар хатмкардагони Коллеҷи санъат Консерваторияи миллиро хатм карда, ба ҳайси омӯзгор кор карда истодаанд (М. Эгамбердиев, Г. Ҳасанова, Н. Саидов, Ш. Алихонов, Ш. Сарахон). Ҳамчунин 5 нафар омӯзгори Коллеҷи санъати ба номи Кароматулло Қурбонов бо нишони «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон» қадр карда шудаанд.
Тоҷикистон дар соли 2015
Марти соли 2015
Аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ ба ҷонибдории рӯйхати Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон (ҲНИТ) - 1,6%, Ҳизби коммунистии Тоҷикистон (ҲКТ) - 2,2%, Ҳизби демократии Тоҷикистон (ҲДТ) - 1,7% ва Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон (ҲСДТ) - 0,5%-и интихобкунадагон овоз доданд. Ба иттилои манбаъ, дар интихобот 4 млн. 319 ҳазору 395 интихобкунандагон ба қайд гирифта шуда, аз ин шумор 3 млн. 791 ҳазору 827 нафар овоз доданд. Тибқи натиҷаҳои ниҳоии интихобот дар 41 ҳавзаи якмандатии интихоботӣ 35 нафар номзадҳои ҲХДТ, 2 номзади ҲАТ, 2 намояндаи ҲКТ ва 1 нафарӣ номзадҳои ҲДТ ва ҲИИТ пирӯзӣ ба даст оварда, ба парлумон роҳ ёфтанд.
Коллеҷи санъати шаҳри Кӯлоб
Эзоҳ
Гурӯҳ:Муассисаҳои таълимии Кӯлоб Гурӯҳ:Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбии Тоҷикистон
Лоҳутӣ (деҳа, н. Конибодом)
Лоҳутӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Конибодом. Аз Лоҳутӣ то маркази ноҳия 30 км. Аҳолиаш 8690 нафар (2017).
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Конибодом Гурӯҳ:Ҷамоати Лоҳутӣ (н. Конибодом)
Беинтиҳоӣ
thumb|200px|right|Рамзи беинтиҳоӣ
Беинтиҳоӣ, беохирӣ, номутаноҳӣ (рамз:
∞
Дар ду маънии мухталиф истифода мешавад:
Таърих
Масъалаи беинтиҳоии сифатӣ ҳанӯз дар фалсафаи аҳди бостон, алалхусус, вобаста ба космогония ва масъалаҳои табиати тафаккур мавриди баҳс қарор гирифта буд. Дар фалсафаи асрҳои миёнаи Шарқ низ беинтиҳоиро мутафаккирон мавриди баррасӣ қарор дода, аксари машшоиён азалияту абадияти оламро эътироф ва таълимоти даҳриён роҷеъ ба беинтиҳоӣ дар фазову вақтро инкишоф додаанд. Мас., агар даҳриён бо эътирофи вақти абадӣ — даҳр беинтиҳоиро қоил бошанд, Абубакри Розӣ, Ибни Сино, Насируддини Тусӣ бо пазируфтани азалияту абадияти олам касрати мавҷудот ва ғояи беинтиҳоии оламро дар мадди аввал қарор додаанд.
Вале дар фалсафаи давраи нав (Р. Декарт, Ҷ. Лок, Г. Лейбнис), вобаста ба тараққиёти табиатшиносӣ, масъалаҳои исботи мантиқии беинтиҳоӣ аҳаммияти махсус пайдо кард. Г. Гегел масъалаи беинтиҳоиро аз ҷиҳати фалсафӣ ба таври амиқ таҳлил намуда, беинтиҳоии ҳақиқӣ (сифатӣ)-ро аз беинтиҳоии ботил чун миқдори беандоза афзоянда фарқ кард ва категорияи беинтиҳои ро бо тавсифи ҷараёни инкишоф алоқаманд намуд.
Вобаста ба масъалаҳои космологӣ беинтиҳоии миқдорӣ, одатан, ҳамчун беинтиҳоии олами моддӣ (материалӣ) дар фазо ва замон дониста мешавад. Дар масъалаи шарҳи беинтиҳоӣ нуқтаи назари динӣ ва идеалистӣ, ки беинтиҳоиро чун беинтиҳоии Худо ё чун маҳсули шуур медонад ва нуқтаи назари материалистӣ, ки беинтиҳоиро яке аз хусусиятҳои материя, фазо ва вақт пиндошта, дар таҳқиқи он ба комёбиҳои риёзӣ ва космология такя мекунад, ба ҳам муқобиланд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Фалсафаи риёзиёт Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Винус Вилямс
Винус Вилямс (Venus Ebony Starr Williams; ) — теннисбози амрикоӣ, ғолиби панҷкаратаи мусобиқаи Вимблдон ва ду карат қаҳрамони мусобиқаи озоди ИМА (US Open) дар дидорҳои инфиродӣ, чемпиони чаҳоркаратаи Бозиҳои олимпӣ (дар мусобиқаҳои инфиродӣ — 2000; дар мусобиқаҳои дунафарӣ — 2000, 2008, 2012). Хоҳари бузурги Серена Вилямс. Винус Вилямс дар тӯли фаъолияти варзишии хеш (то соли 2013) дар 44 мусобиқаи инфиродӣ ва 21 мусобиқаи дунафарӣ ғолиб шудааст.
Aerotec A-132 Tangará
Aerotec A-132 Tangará (Aerotec A-132 Tangará) — як ҳавогарди сохтаи Aerotec дар кишвари Бразилия аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Bolivian Air Force будааст. Ин ҳавогард дар 1981-2-26 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Мичурино (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Мичурино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Рупияи Покистон
Рупии Покистон, ₨ — воҳиди пули Покистон аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Фрдудгоҳ риол дил костлю
фрдудгоҳ риол дил костлю (Real del Castillo Airstrip) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди Хок дорад, ва тӯли бонди он 2765 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Мексика қарор дорад, ва дар баландии 748 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Максим Зиновев
Максим Юревич Зиновев (Максим Юрьевич Зиновьев; 15 июли 1980) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Химки Гурӯҳ:Бозингарони БФ ГКС Белтсхатов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Слёнск Вротслав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Металлург Липетск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Газовик Газпром Ижевск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Жодино Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Махачкала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Балтика Калининград Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волга Уляновск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Luch-Energiya Vladivostok Гурӯҳ:Бозингарони БФ Факел Воронеж Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Dolgoprudny Гурӯҳ:Бозингарони БФ Машук Кмв Пятигорск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Domodedovo Moscow
Ирфон
Ирфон — аз забони арабӣ маънояш донистан, шинохтан мебошад. Ҷараёни динию фалсафиест, ки ба воситаи кашфу шуҳуд, бе иштироки ақлу идрок ба ҳақиқат (асосан ба моҳияти Худо) сарфаҳм рафтанро мефаҳмонад. Ирфон ҳамчун яке аз унсурҳои динӣ дар давраҳои хеле қадим пайдо шудааст. Унсурҳои ирфониро карби дар аксари таълимотҳои динию фалсафии Шарқу Ғарб ба монанди бараҳмания, конфусийчигӣ, пифагореизм, афлотуния ва навафлотуния дучор кардан мумкин аст.
Синегорский (деҳа)
Синегорский (Синегорский) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пригородний Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ратново (ноҳияи Меленков)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Меленков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Меленков
Сукре
Сукре (Sucre) — шаҳр ва пойтахти Боливия. Маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар. Аксарияти идораҳои иарказии маъмурӣ дар Ла-Пас воқеъ аст. Шаҳр аз номи Антонио Хосе Сукре номгузорӣ гаштааст.
Аҳолӣ — 295 455 нафар (2009).
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сукре Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Боливия Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Имени Ленина (ноҳияи Корочан)
Имени Ленина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Корочан‎
Серена Вилямс
Серена Вилямс (Serena Jameka Williams; ) — теннисбози амрикоӣ, хоҳари теннисбоз Винус Вилямс. Собиқ теннисбози шумораи аввали ҷаҳон (2003 ва 2008), се карат чемпиони Бозиҳои олимпӣ дар мусобиқаҳои дунафарӣ (2000, 2008, 2012, ҳамроҳ бо апааш) ва як бор дар мусобиқаи инфиродӣ (2012), се карат чемпиони ҷаҳон (2001, 2009 ва 2012). Серена Вилямс соҳиби рекорди ҷаҳонии ҳирфаии занон аст.
Балбоаи Панама
Балбоаи Панама, B/. — воҳиди пули Панама аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Вишванат Пратап Сингҳ
Вишванат Пратап Сингҳ ( विश्वनाथ प्रताप सिंह ;, Аллохобод — , Деҳлии Нав ) - арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҳиндустон.
Зиндагинома
Ӯ дар донишгоҳҳои Пуна ва Аллоҳобод таҳсил карда, дар онҷо риштаи ҳуқуқро омӯхтааст. Солҳои 1969-1971 ва 1980-1983 узви ассамблеяи иёлати Уттар Прадеш буд. Вай аъзои ҳизби Конгресси миллии Хиндустон ва ташкилотчии кори парлумонӣ буд. Солҳои 1971-1977 вакили Лок Сабҳа, солҳои 1983-1985 вакили Раҷя Сабҳа буд. 1976-1977 вазири савдо.
Солҳои 1980-1982 - Сарвазири иёлати Уттар Прадеш.
Солҳои 1984-1987 вазири молияи Ҳиндустон. Ҳангоми дар ин мақом буданаш ӯ як агентии детективии амрикоиро барои тафтиши мавҷудияти дороиҳои молиявии ғайриқонунӣ дар бонкҳои хориҷӣ дар як қатор сиёсатмадорони маъруфи Ҳиндустон, ки бархе аз онҳо ба сарвазир Раҷив Гандӣ наздик буданд, киро кард. Ин тафтишот Раҷив Гандиро ба хашм овард ва дар моҳи январи соли 1987 Сингҳ ба вазифаи вазири дифоъ интиқол ёфт, аммо он танҳо аз моҳи январ то апрели соли 1987 буд. Истеъфо аз вазифаи вазири мудофиа ба тафтишоти навбатии зиддикоррупсионии ӯ вобаста аст. Дар моҳи июли соли 1987 аз ҳизби Конгресси миллии Хиндустон хориҷ карда шуд. Шӯҳрати Вишванат Пратап ҳамчун сиёсатмадор пас аз истеъфоаш ба таври қобили мулоҳиза боло рафт ва ӯ иттиҳоди ҳизбҳои мухолифи марказгаро бо номи "Ҷабҳаи Миллӣ" таъсис дод.
Баъди интихоботи декабри соли 1989 ба ӯ муяссар шуд, ки ҳамчун сарвазири кишвар хукумати коалиционй ташкил кунад, ки дар он вазифахои вазири мудофиа, вазири энергияи атомиро нигох дошт. Бо вуҷуди ин, низоъҳои дохилии эътилоф боиси суқути қарибулвуқӯъи ҳукумати Вишванат Пратап Сингҳ гардид, 7 ноябри соли 1990 аз ҷониби парлумони Ҳиндустон раъйи эътимодро рад кард ва Вишванат Пратап Сингҳ 10 ноябри соли 1990 ба истеъфо рафт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарвазирони Ҳиндустон Гурӯҳ:Вазирони Ҳиндустон Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Сарварони асри XX Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2008 Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1931 Гурӯҳ:Зодагони 25 июн
Фурудгоҳи илуноиф вотр
Фурудгоҳи илуноиф вотр (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи хусусӣ   аст, ки як бонди фуруди об дорад. Ин фурудгоҳ дар шаҳри илуноиф кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 157 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Рафаэл Валек
Рафаэл Валек Моуре (Rafael Valek Moure; 18 декабри 1932, — 1932:12:18, June 17, 2013, Богота, Колумбия) — футболбози колумбӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 18 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1932 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Колумбия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Santa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Millonarios Fútbol Club Гурӯҳ: Бозингарони БФ → Universidad Bogotá Гурӯҳ:Бозингарони БФ Геноа К.Ф.К. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Oro Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Celaya Гурӯҳ:Бозингарони БФ Irapuato Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cúcuta Deportivo
Абубакр Бағдодӣ (риёзидон)
Бағдодӣ, Абубакр Муҳаммад ибни Абдулбоқӣ ал-Бағдодӣ (1050, Басра — 1140, Бағдод) — фақеҳ ва риёзидон. Дар манобеъ бо тахаллусҳои «Қозии бемористон», «Фаразӣ», «Баззоз», «Ансорӣу-л-каъбӣ» низ ёд мешавад.
Шарҳу-л-мақолати-л-ашарати мин китоби-л-Уқлидус
«Шарҳу-л-мақолати-л-ашарати мин китоби-л-Уқлидус» («Шарҳ ба мақолаи даҳуми китоби Уқлидус»). Нусхаҳои хаттии зиёд аз ин рисола дар китобхонаҳои Париж, Кембриҷ ва Краков мавҷуданд. Олими итолиёӣ Герарди Кремонӣ (1114-87) ин китобро ба забони лотинӣ тарҷума кард, ки дар садаи XIX ду бор дар Аврупо ба чоп расид. Дар ин китоб ададҳои ирратсионалии алгебравии кубии навъи 3√а+3√b, a±√b ва ғ. мавриди таҳқиқ қарор гирифтаанд. Б. истилоҳоти математикии «адади ратсионалӣ» ва «адади мавҳум»-ро ба илм дохил кардааст, ки аз онҳо мутаносибан реша гирифтан мумкин ҳаст ё нест (дар маҷмӯи ададҳои ҳақиқӣ). Қисми зиёди рисола ба исботи геометрии мақолаи даҳуми «Асосҳо»-и Уқлидус, ки доир ба ададҳои ирратсионалӣ аст, бахшида шудааст.
Ар-рисолату фӣ тақриби усули-л-ҳисоби фӣ-л-ҷабри ва-л-муқобала
«Ар-рисолату фӣ тақриби усули-л-ҳисоби фӣ-л-ҷабри ва-л-муқобала» («Рисолаи усулҳои тақрибии ҳисоб дар алҷабр ва муқобала») — нусхаҳои ин рисола дар китобхонаҳои Димишқ ва Истанбул мавҷуд буда, баъзан ба унвонҳои дигар низ ёд шудааст.
«Ҷадовилу-л-ҷайби-л-маҳлули дақиқатан-дақиқатан»
«Ҷадовилу-л-ҷайби-л-маҳлули дақиқатан-дақиқатан» («Ҷадвалҳои синусҳо дақиқа ба дақиқа»). Як нусха аз ин рисола дар китобхонаи Қоҳира мавҷуд аст.
«Ат-табақоту фӣ шарҳи-л-мисоҳат»
«Ат-табақоту фӣ шарҳи-л-мисоҳат» («Табақот доир ба шарҳи масоҳат»). Нусхаҳои хаттии ин рисола дар китобхонаҳои Санкт-Петербург ва Истанбул мавҷуд буда, унвони китоб «Рисолатун фӣ мисоҳати-л-ашкол» («Рисола доир ба масоҳати шаклҳои геометрӣ») аст.
«Ар-рисолату-л-Муҳаззабияту фӣ-л-ҳисоби-л-ҳивояти»
«Ар-рисолату-л-Муҳаззабияту фӣ-л-ҳисоби-л-ҳивояти» («Рисолаи Муҳаззабия дар бораи ҳисоб дар фикр»). Ин рисола дар бораи ҳисоби даҳонӣ, арифметика ва алгебра мебошад.
Константиновская (ноҳияи Котлаский)
Константиновская (Константиновская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Марилово (ноҳияи Холмогор)
Марилово (ноҳияи Холмогор) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Бордянка (ноҳияи Дубров)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Дубров, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Бастер
Бастер (Basseterre, собиқ. Сент-Кристофер) — шаҳр дар соҳили ҷанубии ҷазираи Сент-Китс. Пойтахти Сент-Китс ва Невис. Яке аз шаҳрҳое ки, соли1627 таъсис ёфтааст. Аҳолӣ — 11 ҳаз. нафар (2003).
Эзоҳ
Гурӯҳ:Бастер Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Бордянка (ноҳияи Дубров)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Дубров ‎
Марилово (ноҳияи Холмогор)
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Котляково (ноҳияи Трубчев)
Котляково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Трубчев
RWD 18
RWD 18 (RWD 18) — як ҳавогарди сохтаи Doświadczalne Warsztaty Lotnicze дар кишвари Лаҳистон аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Дубки (ноҳияи Шуй, Иванов)
Дубки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шуй (Иванов)
Луиз Карлос Гуарниери
Луиз Карлос Гуарниери (Luiz Carlos Guarnieri; 13 августи 1971, Можи Нирим, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1971 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Kyoto Sanga
Кинаи Папуа Гвинеяи Нав
Кинаи Папуа Гвинеяи Нав, K — воҳиди пули Папуа Гвинеяи Нав аст.
Қатъномаи 383 Шӯрои Амният
Қатъномаи 383 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 13 декабр 1975 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи тасвиб аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬863‌ум бо 0 раъй мувофиқ, Кипр мухолиф ва 0 мумтанеъ Cy-map.png шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Канахона
Канахона - 1) хонаи канаю шабушкдор; 2) — яке аз ҳабсхонаҳои аморати Бухоро; 3) бинои рутбанок ва бадбӯи торик, ки дар он бандиён нигоҳ дошта мешуданд. Канахона тоза карда намешуд. Ба сару тани бандиён ба Канахона партофташуда ҳашароти паразитӣ (кана, шабуш, кайк ва ғайраҳо) часпида хунашонро мемакидан. Қисми зиёди одамони ба ин гуна ҷазо гирифторшуда аз заҳролудшавии хун ба касалӣ дучор шуда бо азоб ҷон медоданд.
Пея (ноҳияи Тайшет, Иркутск)
Пея — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тайшет (Иркутск)
Википедия
Номи Википедия вожае таркибӣ аст, ки аз вожаҳои вики (вебгоҳи мушорикатӣ) ва энсиклопедия (донишнома) гирифта шудааст. Ҳадафи Википедия офариниш ва интишори ҷаҳонии як донишномаи озод ба тамоми забонҳои зиндаи дунёст.
Таърих
Дар ибтидо Википедиа ба унвони нусхаи такмилии Нупедия ба кор оғоз намудааст. Нупедия лоиҳаи донишномаи ройгон ва бархатте буд, ки мақолаҳояш тавассути коршиносон ва аз тариқи як ҷараёни расмӣ навишта мешуданд. Нупедия дар таърихи 9 марти соли 2000 таҳти моликияти ширкати Бумис (Bomis), ки як ширкати веб-портал буд, бунёдгузорӣ шуд. Ширкати Бумис, ки дар соли 1996 бунёдгузорӣ шуда буд, як пойгоҳи интернетиии тафреҳоти шаҳвонӣ ва дорои муҳтавои сексӣ барои мардон буд. Ва сармояи нахустини донишнома озоди Нупедия ва ҷонишини он Википедиа, тавассути он то соли 2003 таъмин мешуд.
Википедиа бори нахуст дар таърихи 15 январи 2001 аз ҷониби Ҷими Вейлс ва Ларри Сенгер ва фақат ба забони англисӣ ба номи wikipedia.com ба шабакаи Интернет васл шуд. Википедиа аз 10 январ яке аз қобилиятҳои nupedia.com ба шумор мерафт. Ба ин сурат, ки вироишгарон метавонистанд мақолаҳои худро дар он ворид кунанд то пас аз мурур дар Нупедия қарор гирад, вале пас аз он ки ҳайати машваратии коршиносони Нупедия модели тавлиди онро рад карданд, аз вебгоҳ Нупедия бардошта шуд. Баъд аз он Википедиа ба сурати лоиҳаи мустаъқил аз Нупедия ба кор шурӯъ кард. Сиёсати «дидгоҳи бетарафона», ки шабеҳ ба сиёсати пешини «бетарафии» Нупедия буд, дар ҳамон моҳҳои аввал барномарезӣ шуд. Википедиа сареъан ширкаткунандагони хешро аз Нупедия ба даст овард. Дар поёни сол Википедиа аввал ба теъдоди 20 000 мақола, бо теъдоди 18 забон расид. То поёни соли 2002 теъдоди забонҳо ба 26, поёни соли 2003 ба 46 ва дар поёни 2004 ба теъдоди 161 забон расид. Нупедия ва Википедиа дар алоҳидагӣ амал мекарданд. Нупедия аз кор бозмонд ва дар соли 2003 матнҳои мақолаҳои он ба Википедиа мунтақил шуданд.
Аз рӯи ҳаҷми иттилоот ва фарогирии мавзӯъҳо Википедиа донишномаи электронии аз ҳама пурратарин ва беҳтарин дар таърихи башарият мебошад. Яке аз ҷиҳатҳои хуби Википедиа ҳамчун донишномаи универсалӣ, фароҳам овардани имконияти пешниҳоди иттилоот ба забони модарии корбарон мебошад, ки ба ҳамин васила қиммати иттилооти воридшударо, ҳамчун ҷанбаи фарҳангӣ нигоҳ медорад.
Хусусияти хоси интернет-донишномаи Википедиа (ба туфайли технологияи wiki, ки асоси корбарии торномаи онлайнӣ аст) аз он иборат аст, ки вироиш ва таҳрири мақолаҳоро ҳар як шахси истифодабарандаи шабакаи Интернет, ки низоми Википедиаро риоя мекунад, мавриди истифода, яъне навиштаву (вироишу) таҳрир карда метавонад. Дар баробари ин, дар аксар ҳолатҳо, ҳатто бе сабти ном дар сомона вироиш ва таҳрири мақолаҳо имконпазир мебошад. Кулли тағйиротҳои ба ягон мақолаҳои ин энсиклопедия ворид намудаи чунин ихтиёриён дарҳол ба ҳамаи муштариёни сомона маълум мегардад.
Википедиа аз ҷониби ихтиёриёни кулли ҷаҳон ба зиёда аз 298 забонҳои ҷаҳонӣ эҷод карда мешавад. Дар он зиёда аз 47 миллион мақолаҳо ба забонҳои халқҳои гуногуни дунё ҷойгир шудаанд. Интернет-браузери Википедиа аз рўи миқдори зиёраткунандагон, дар ҷойи 5 байни сомонаҳои ҷаҳонӣ мебошад — ҳар моҳ ба сомона қариб 480 миллион нафар одамон ворид мешаванд.
Шумораи мақолаҳои Википедиа
То 1 январи соли 2018 дар Википедиа 298 қисматҳои забонҳои ҷаҳонӣ (аз он ҷумла 288-тои он фаъол) мавҷуданд. Аз ҷумла, 13-тои аввали он (википедиаҳои забонӣ) зиёда аз 1 миллион мақола, 45-тоаш (аз ҷойи 14 то 59) аз 100 ҳазор то 1 млн мақола, 97-тоаш (аз ҷойи 60 то 137) зиёда аз 10 ҳазор то 100 ҳазор мақола (аз ҷумла ба забони тоҷикӣ) ва 111 (аз ҷойи 138 то 249) қисматҳо зиёда аз 1 ҳазор то 10 ҳазор мақола доранд. Ҷамъи ҳамаи мақолаҳои ба забоноҳои гуногун вироишгардида то 15 январи соли 2018 - 47,274,367 мақола (аз ҷумла зиёда аз 181 млн саҳифаро дарбар мегирифт). Дар пурра гардонидани лоиҳаи Википедиа зиёда аз 72 млн корбарони ихтиёрӣ ройгон саҳми хешро гузоштаанд.
Таъсир ва истифодабарӣ
Гурӯҳи тадқиқотчиён аз Донишкадаи технологии Массачусетс ва Донишгоҳи Питтсбург муайян карданд, ки олимон дар мақолаҳои илмӣ ва монографияҳо аз маълумотҳои Википедиа истифодабурданашон аз эҳтимолият дур нест.
Ҷолиб
Моҳи декабри соли 2021 дар музоядаи Christie’s дар Ню-Йорк бо арзиши 750 ҳазор доллар, аввалин сабти Википедия дар шакли NFT фурӯхта шуда буд. Ибораи «Hello, world!» аз тарафи Ҷими Вейлс, 15 январи соли 2001 навишта шуда буд. Таҷҳизоти iMac-и Вейлс, ки вай ин ибораро бо он сабт карда буд, бо 187,5 ҳазор доллар фурӯхта шуд.
Маҳдудият
Бо гузашти айём баъзан кишварҳо дастрасӣ ба Википедияро маҳдуд ё таҳдиди маҳдуд сохтанро мекунанд. Аз ҷумла: 24 августи соли 2015 дар Россия Википедия маҳдуд карда шуда буд. 29 апрели соли 2017 дар Туркия Википедияро қатъ карданд. .
Эзоҳ
Гурӯҳ:Лоиҳaҳои Викимедиа Гурӯҳ:Вебгоҳҳои ИМА
Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ дар Душанбе
Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ дар Душанбе — осорхона соли 1987 дар хонаи оҳангсози шинохтаи тоҷик аз ҷониби ҳамсараш Марҳабо ва духтараш Мунира Шаҳидӣ дар шаҳри Душанбе таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст
Эзоҳ
Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе Гурӯҳ:Санъати Тоҷикистон
Фурудгоҳи Делавэр кон
Фурудгоҳи Делавэр кон (Delaware County Airport) (маҳаллӣ: Johnson Field) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи MIE аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1981 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 286 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Aerotechnik WGM.21
Aerotechnik WGM.21 (Aerotechnik WGM.21) — як ҳавогарди сохтаи Aerotechnik дар кишвари Олмон аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Фурудгоҳи обе ний лик
Фурудгоҳи обе ний лик (Knee Lake Water Aerodrome) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди об дорад. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 176 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Гуарани Парагвай
Гуарани Парагвай, ₲ — воҳиди пули Парагвай аст.