cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мавлавии Ҳиндустонӣ
Иқомат дар Душанбе
Даврони зиндони Мавлавӣ дар миёнаи солҳои 1933 то 1955 мебошад. Баъд аз озод шудан дар солҳои 1955 ба Тоҷикистон омад ва шаҳрванди он гардид. Ӯ шаҳри Душанберо ба унвони иқоматгоҳи худ интихоб намуда ва дар яке аз маҳаллаҳои ба номи «Шёлккомбинат» мустақар мешавад. Ба назар мерасад, то охири умр дар ҳамин маҳалла зиндагӣ мекард. Ӯ дар Донишгоҳи Шарқшиносии Тоҷикистон ба унвони мушовир машғул ба кор мешавад, вале дар муддати кӯтоҳе ӯро аз донишгоҳ ихроҷ мекунанд. Дар ин ҳангом тақрибан 70 сола буд. Ӯ ҳамчун нафақахӯр ва ҳамчун иштирокчии ҷанги ҷаҳонӣ, ба зиндагии худ идома медиҳад. Ба қавли дигар, вай баъд аз он ки вориди Тоҷикистон шуд, ба унвони имоми ҷамоати масҷиди «Мавлоно Яъқуби Чархӣ» дар шаҳри Душанбе интихоб шуда ва то охири умр имомати онро ба уҳда дошт. Ба ҳар ҳол ӯ дар ин муддат камар ба таълим ва тарбияти шогирдон ба таври махфӣ баста ва то охири умр дар ҳамин роҳ фаолият мекард.
Таълим ва тадрис
Ҳукумати Шуравӣ ҳадафи зиддимазҳабӣ дошта ва душмани ҳамаи адён буд, аз ҷумла дини Ислом. Ислом дар замони Шуравӣ мароҳилеро тай намудааст, ки дар ниҳоят манъи сиёсатҳо дар мавриди Ислом гардид. Дар соли 1942 Абдурраҳмон Расулов муфтии Уфо тарҳеро барои оддисозии робитаҳои ҳукумати Шуравӣ бо мусалмонон ба Истолин пешниҳод дод ва мавриди қабули ӯ қарор гирифт ва сабаби ташкили марокизи динии исломӣ дар Шуравӣ гардид.(17) Бо вуҷуди ин ки маркази динии Осиёи Миёна оғоз ба кор намуда буд, вале дар Тоҷикистон мувофиқи қонуни он давра, ҳар гуна тадрис ва таблиғи динӣ мамнуъ буд. Агар касе ки ба ин кор машғул буд, дастгир намуда ва ба маҳкама мекашонданд. Мавлавӣ дар даҳаи 1970 ва 1980 таълим ва тадриси худро ба тарзи ғайрирасмӣ оғоз намуд, кори ӯ мавриди истиқболи гарми ташнагони маорифи исломӣ аз рӯҳониён, ҷавонон ва бузургон қарор гирифт ва тӯле накашид, ки овозаи ӯ саросари Тоҷикистонро фаро гирифт ва ба хориҷ аз Тоҷикистон низ рафт. Вай ташкилдиҳандаи маҷлисҳои дарсӣ буда ва ҳалқаҳои дарсии худро ба таври махфӣ созмон дода ва дар онҳо равишҳои таълим ва тарбияти ҷадидеро ба кор гирифт, ки бо равиши маъмули онвақта то андозае тафовут дошт. Улуми исломӣ дар он давра тадрис мешуд, вале камранг буд ва олимоне буданд, ки мардумро мавъиза мекарданд ва шогирдон ва муридони зиёде доштанд; монанди: Эшони Тӯраҷон (1935—2005) ва дигарон. Бо вуруди Мавлавӣ ба муҳити динии Тоҷикистон, улум ва маорифи исломӣ рангу бӯйи дигаре ба худ гирифт. Ӯ таълими дарсҳои тафсир, ҳадис ва ақидаро ҷузъи барномаҳои ҳатмии дарс намуд. Аҳаммияти ин дарсҳо дар он буд, ки таълими онҳо ба шогирдон илова бар омӯзиши масоили фиқҳӣ ва адабӣ, ба тадриҷ масоили фикрӣ, каломӣ ва иҷтимоии Исломро дарк мекардаанд. Самараи ин заҳматҳо боиси ба вуҷуд омадани шогирдони барҷаста гардид, ки ҳар як ба навбаи худ нақши муассире дар ҷомеа ва сиёсат доштанд. Ҳамаи он дарсҳо монанди ҳадис, тафсир, калом, адабиёти араб, адабиёти форсӣ ва ғайраро Мавлавӣ таълим додааст ва авҷи фаолият ва тадриси ӯ даҳаҳои 1970 ва 1980 мебошад. Дар ҳамон солҳо ҳукумати кумунистӣ ӯро бисёр озору азият медод ва чанд бор ӯро дар ҳолати дарс додан, дастгир карда буд, кор ба ҷое расид, ки бархе аз дарсҳои худро таътил кард.
Шогирдон
Мавлавӣ аз назари улуми исломӣ як устоди барҷаста ва забардаст буд. Ӯ илова бар ин ки дар улуми исломӣ монанди фиқҳу адабиёти араб ва ғайра табаҳҳур дошт, аз назари андешаҳои каломӣ, сиёсӣ ва фикрии исломӣ низ дар он замон беназир буд. Ба ҳамин хотир толибони илм ҷиҳати касби он илмҳо ва тахассусҳо ба назди эшон меомаданд. Онҳое, ки ифтихори шогирдии ӯро доштанд, ба худ меболиданд ва онҳое, ки тавфиқи шогидии ӯро надоштанд, ҳасрати шогирдии ӯро мекашиданд. Эшони Тӯраҷон дар ин маврид мефармояд: Писарам эшони Нуриддин 7 сола буд, орзу кардам, ки агар бузург шавад дар назди ҳамин домулло таълим гирад. Алҳамдулиллоҳ пас аз тамом кардани мактаб эшони Нуриддинро назди домулло бурдам. Бештари уламои бузурги имрӯзи Тоҷикистон шогирди Мавлавӣ будаанд, монанди Устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ (1947—2006), Эшони Нуриддинҷон, Эшони Саидашраф (1994), Эшони Қиёмиддини Ғозӣ, Махдуми Исмоил, Домулло Ҳикматуллоҳи Тоҷикободӣ, Мавлавӣ Абдулҳай, Махдуми Бурҳониддин, Муҳаммадшарифи Ҳимматзода (1951—2009), Мавлавӣ Муҳаммадқосим, Махдуми Убайдуллоҳ, Эшони Маҳфузуллоҳ ва дигарон. Бархе аз ин уламо, солҳои зиёде аз маҳзари ӯ касби файз намудаанд мисли Эшони Нуриддинҷон, ки аз 10 то 15 сол ва Эшони Қиёмиддини Ғозӣ 5 сол ва ғайра. Ба хотири сахтгирии ҳукумати Шуравӣ дар мавриди дин, Мавлавӣ барномаҳои хоссе дар мавриди таълими шогирдон дошт, ки яке аз вуҷуди дигарӣ, огоҳӣ надошт. Эшони Қиёмиддини Ғозӣ пеш аз намози бомдод ва эшони Нуриддинҷон баъд аз вай, барои дарсгирӣ меомаданд. То муддатҳо ин ду бузургвор аз вуҷуди якдигар огоҳӣ надоштанд. Шогирдони Мавлавӣ дар заминаҳои мухталиф фаолият мекарданд, масалан Устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ва Муҳаммадшарифи Ҳимматзод а вориди масоили сиёсӣ шуда ҲНИТ-ро таъсис карданд. Эшони Саидашраф ва эшони Қиёмиддини Ғозӣ дар он замон аз тарафи идораи қозиёти рӯҳониёни расмӣ, хатиб ва сархатиби Қурғонтеппа интихоб шуданд ва Домулло Ҳикматуллоҳи Тоҷикободӣ ва Эшони Нуриддинҷон ба унвони бузургони мазҳабӣ ҷойгоҳи хос ва маҳбубияти чашмгире дар ҷомеа доранд.
Осор
Илова бар таълим ва тадрис, аз Мавлавӣ осоре бар ҷой монда аст. Осори ӯ аз ду тариқ боқӣ монда аст: 1. Таълифот, 2. Наворҳои суханронӣ Таълифоти ӯ дар мавриди тафсир, торих, ашъор ва рисолаҳои кӯчак мебошад. Аз корҳои муҳимми ӯ навиштани тафсири Қуръони Карим дар шаш ҷилд ба забони узбакӣ мебошад, ки он дар ҷавоби китоби Сайидқутб навишта ва дар соли 1984 навиштани онро ба поён расондааст. Дар охири даҳаи 1980, ҳарчанд ваҳҳобие дар минтақа вуҷуди хориҷӣ надошт, аммо масъалаи ваҳҳобият авҷ гирифт. Ҷолиб ин ки ҳар касе ки андешаҳои ҷадид дошт ва бо хурофот, одоб ва русуми ғалати ҷомеа мухолифат мекард, ӯро ваҳҳобӣ мегуфтанд. Мавлавӣ дар шинохти ваҳҳобият рисолаи кӯчаке ба номи «Торихи ваҳҳобият» навишт, ки ҳаҷми он бисёр кам ва ба андозаи чанд сафҳа буд. Ҳамин тавр як рисолаи бисёр камҳаҷми дигар дар радди номае, ки ба Мавлавӣ навишта шуда ва эшонро таҳқир намуда буд, навиштааст. Имрӯз нусхаи он бо дастхатти Мавлавӣ дар назди яке аз шогирдонаш боқӣ мондааст. Наворҳои суханронии ӯ забт шуда ва то ба ҳол дар назди шогирдон ва мухлисони ӯ мавҷуд мебошанд. Аз эшон як филми мустанад ба номи «Он чӣ ки аён аст» боқӣ мондааст, ки дар соли 1987 тавассути оқои Мирбобо Мирраҳим ва А. Пулодов ба навор гирифта шудааст.
Фарзандон
Мавлавӣ дорои фарзандоне(30) будааст, ки ба назар мерасад, ҳамааш духтар мебошанд. Ончунон, ки ба он даст ёфтем, фарзандони ӯ дар роҳ ва хатти Мавлавӣ набуданд; яъне роҳи ӯро дар муҳити динӣ касе ба уҳда нагирифт. Ӯ Мавлавӣ Абдулҳайро, ки яке аз беҳтарин шогирдон ва Бедилхони ӯ буд, ба унвони фарзандхонда мегирад.
Марг
Мавлавӣ умри тӯлонии наздик ба 100 сол дошт, ӯ даврони ҳукумати Абдулаҳадхон (даврони ҳукумат: 1885 то 1910) ва даврони ҳукумати писари ӯ Амиролимхони Манғит (даврони ҳукумат 1910 то 1920) ва тақрибан ҳамаи даврони ҳукумати Шуравиро дарк намуда буд. Саранҷом дар синни 97 солагӣ соли 1989 дар шаҳри Душанбе дори фониро видоъ гуфта ва дар канори қабри Мавлоно Яъкуби Чархӣ (851ҳ.қ.) аз тобеи шаҳри Душанбе ба хок супурда мешавад.
Ноҳияи Учкуприк
Ноҳияи Учкуприк (Uchkoʻprik tumani/Учкўприк тумани) — ноҳия, воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Фарғонаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Учкуприк. Соли 1992 номи Ноҳияи Учкуприк гирифтааст.
Мавлавии Ҳиндустонӣ
Бузургдошт
Мардуми мусалмони тоҷик ба хусус шогирдони ӯ дар шаҳри Душанбе дар наздикиҳои фурудгоҳ ба хотири заҳамоти ин бузургвор ва ба поси ёдбуд ва қадрдонӣ масҷидеро ба номи «Масҷиди Мавлавӣ Муҳаммадҷони Ҳиндустонӣ» номгузорӣ карданд.(33) Имрӯз дар Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ Мавлавӣ ба унвони як чеҳраи барҷастаи динӣ, донишманд ва мутафаккири ҷаҳони Ислом, шинохта шуда ва назди оммаи мардум аз ҷойгоҳи болое бархӯрдор аст.
Ноҳияи Учкуприк
Таърих
Ноҳия соли 1938 ҳамчун ноҳияи Молотов ташкил шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Фарғона
Чаттербокс (шаршара)
Чаттербокс (Chatterbox Falls) — шаршарае аст, ки дар Бритиш Колумбиа، Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 120 ft аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Поповка Мунская (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Поповка Мунская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Разъезд 71
Разъезд 71 — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 356 нафар аҳолӣ дошт.
Говизана
Говизана  — тарона ва оҳанги қадимии мавсимию маросимии форс-тоҷик, ки Борбад ба муносибати маросиму тантанаҳои Хусрави Парвиз (590—628) тасниф кардааст.
Говизана ба маҷмӯи 360 таронаву оҳанги Борбад ворид шуда, ба шохаи дуввуми «Хусравонӣ»-и ӯ мансуб аст. Говизана ҳамчун тарона дар адабиёти бадеии асрҳои 11-13 (Фирдавсӣ, Асҷадӣ, Манучеҳрӣ, Фаррухӣ ва дигарон) ёдоварӣ мешавад.
Говизана, яке аз гӯшаҳои тараннумии мақоми «Ироқ»-и «Дувоздаҳмақом» (асрҳои 12-13). Бино ба маълумоти «Мақолиду-л-улум»-и Мирсайидалии Ҷурҷонӣ Говизана дар асрҳои 12-13 амал доштааст. Дар сарчашмаҳои хаттии минбаъда Говизана ба сифати қисмати таркиботи мақомҳо ёдрас нашуда бошад ҳам, дар фарҳангу намунаҳои ашъори классикии адабиёти форс-тоҷик ба таснифоти қадимии мусиқӣ мансуб дониста мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ
Димковское (деҳа)
Димковское (Дымковское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Туринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Аккредитатсия
Манобеъ
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсилоти касбии баъд аз муассисаи олии таълимӣ" Боби якум. Моддаи 2. Мафҳумҳои асосӣ.
Сарчашма
Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ Гурӯҳ:Қонуни Каниститутсионӣ
Юнусхоҷа
Юнусхоҷа — деҳа дар ҷамоати деҳоти Алмосӣи ноҳияи Ҳисор. Аз Юнусхоҷа то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 65 нафар (2017), тоҷикон.
Фурудгоҳи вист ботркрик
Фурудгоҳи вист ботркрик (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи хусусӣ   аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 780 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 279 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Попасное (ноҳияи Красногвардейск)
Попасное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Аспирант
Манобеъ
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсилоти касбии баъд аз муассисаи олии таълимӣ" Боби якум. Моддаи 2. Мафҳумҳои асосӣ.
Пайвандҳои беруна
Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ Гурӯҳ:Донишгоҳ
Бахтовар Нусратуллоев
Бахтовар Нусратуллоев - яке аз футболбозони тоҷик ки дар Куриёи Ҷанубӣ рӯзи 20 августи соли 2007 аз болои Тими ИМА ғолиб баромад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра дар бораи бозингарони футбол
Фурудгоҳи шаҳре куруно
Фурудгоҳи шаҳри куруно (Corona Municipal Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 975 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри куруно, колефурнеё кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 162 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Фурудгоҳи пувирнитук
Фурудгоҳи пувирнитук (Puvirnituq Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YPX аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 1920 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 25 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи копити куст
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Автократия
Автократия -  (аз  калимаи  юнонӣ autokrateiautos– autos– худам, kratos ҳокимият) буда, маънояш ҳукмронии мутлақ, яккаидоракунӣ мебошад. Ба маънои маҳдуд ҳокимияти болоӣ новобаста аз аҳолӣ амал карда, мақомоти давлатӣ ва назоратӣ ба тариқи пурра ба як шахс тааллуқ дорад.
Таърихи автократия
Автократия чун сохти сиёсӣ, ки дар шароити он тамоми ҳокимияти олӣ дар ихтиёри ҳокими мутлақ аст, ба монархияҳои истибдодии давлатҳои Шарқи Қадим, ҳукмронии мустабидона дар Юнони Қадим, империяҳои Рим ва Византия хос буда, ба зурӣ ва яроқ такя мекард. Дар давраи истибдоди фашистӣ Автократия яке аз зуҳуроти ҳокимияти номаҳдуд ва худсарии шахсии Гитлер (дар Германия) ва Муссолини (дар Италия) барин диктаторҳо буд.
Ба маънои васеъ шакли давлатдориест, ки аҳолӣ дар ташкили мақомоти олии давлатӣ иштирок намекунад ва мақомоти давлатӣ аз ҷониби ҳеч кас назорат карда намешавад. Ҳокимияти сиёсӣ мансуби як шахсе, мақоми коллективӣ мебошад (монархияи мутлақи меросӣ, диктатураи ҳарбӣ, шӯрои  регентӣ,  хунтаи ҳарбӣ). Ҳангоми режими  автократӣ мумкин  аст мақомоти  намояндагии сохта барои ваколатҳои қалбакӣ ташкил карда шаванд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ Гурӯҳ:Ҳокимияти давлатӣ
Евстихеевская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Евстихеевская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Витегор (Вологда)
Friedrichshafen FF.60
Friedrichshafen FF.60 (Friedrichshafen FF.60) — як ҳавогарди сохтаи Flugzeugbau Friedrichshafen аст. Ин ҳавогард дар 1918 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Сарижилға
Сарижилға — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 300 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Келес
Гавшино (ноҳияи Александров)
Гавшино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Бердиха (ноҳияи Юреветс, Иванов)
Бердиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Юреветс (Иванов)
Авторитарюм
АВТОРИТАРЮМ - аз калимаи франсавӣ  -  ҳокимият, таъсир -  шакли идоракунй буда, маънои онро дорад, ки ҳокимияти давлатӣ аз ҷониби элитаи идоракунандаи сиёсӣ новобаста аз иродаи қисми зиёди халқташкил карда мешавад. Ҳангоми идораи авторитарӣ ҳокимият ба як мақоми давлатӣ ё ин ки ба дасти як лидери сиёсӣ (президент, диктатор ва ғайра) мегузарад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Анҷирак
Анҷирак (Pýrus...) — навъе аз мурӯд. Худрӯй ва мазрӯъ мешавад.
Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Дарахташ бутташакл, парешоншоха, 4 — 7 м қад мекашад. Пӯсти тана ва шохаҳои асосиаш сиёҳтоб, ҷигарии кушод ё хокистарранг, андаке хордор. Баргаш миёнаҳаҷм (5 — 6 Х 2 — 3 см), дарозрӯяи байзашакл, нештармонанд. Апрел — май гул карда, сентябр — октябр мевааш мепазад. Мевааш миёнаҳаҷм (дарозиаш 38 — 40 мм, қутраш 40 — 42 мм, вазнаш 30 — 40 г), лӯнда, нӯгаш паҳн, пӯсташ зардча, сахт ва ғафс. Гӯшти мевааш сафеди гулобитоб, хушбӯй, сахт, доначадор, ширин ва андак нордон; 5 — 9 дона тухми ҷигарӣ дорад. Аз як бех дарахти 25 — 30-солааш 60 — 70 (баъзан 300—350 кг) ҳосил меғундоранд. Мевааш баъди пурра пухтан 11,82 % қанд, 0,14 % ҷавҳар ва 1,23 мг% витамини С дорад. Меваи анҷиракро тару тоза мехӯранд, мехушконанд ва барои зимистон (40 — 60 рӯз) нигоҳ медоранд. Баъди аз дарахт чида нигоҳ доштан, мевааш хуштаъм мешавад. Анҷиракро аз тухм, бехҷаст ва бо роҳи пайванд зиёд мекунанд. Ниҳолаш баъди 4 — 5 сол самар меорад (ниҳоли аз тухм рӯидааш баъди 10 — 11 сол).
Дар Тоҷикистон анҷираки худрӯй дар қаторкӯҳҳои Ҳисору Олой, Дарвоз, минтақаи бешазори паҳнбарг ва гармсер (то баландиҳои 1400—1600 м аз сатҳи баҳр) месабзад. Ниҳоли анҷираки хасакро барои пайванд истифода мебаранд. Бисёр навъҳои маъмули нок ва мурӯд дар натиҷаи ба анҷираки худрӯй пайванд кардан рӯёнда шудаанд. Анҷирак бештар дар дараи Ҳоит, деҳаҳои Ҷафр, Нимич, Янголику Хуфаки ноҳияи Рашт, Сатрону Пиндони ноҳияи Ҷиргатол дучор меояд. Дарахташ ба камобӣ, ҳашароти зараррасон ва касалиҳо тобовар аст.
Бобровка (ноҳияи Уст-Кутск, Иркутск)
Бобровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Уст-Кутск (Иркутск)
Кононовская (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Веселий (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)
Веселий — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Тарасово (ноҳияи Жирятин)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жирятин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Веселий (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Новоаннин, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новоаннин (Волгоград)
Суманак
thumbnail|Сумалак Суманак, Сумалак, Саманӯ — навъе аз хӯриши наврӯзист, ки аз сабзаи гандум пухта мешавад. Худи сабза рамзи эхёи табиъат ва зебоию осоиштагии ҳаёт ба шумор меравад. Ду хафта кабл аз чашни Наврӯз мардум дар хонаҳои худ, дар табакхо гандумхоро шуста ва месабзонанд ва рӯзи ид ба идгох меоранд. Он чо ҳамроҳ бо занҳои дигар дар деги калоне суманакпази мекунанд. thumbnail|Пухтани сумалак
Ҷараёни суманакпазӣ як шабонарӯз давом мекунад ва занҳову духтарон ҳам сурудхонӣ, рақсу бозиҳо ва ҳазлу шӯхиҳо мекунанд. Зеро боваре ҳаст, ки соли навро агар бо хандаю хурсандию шодмонӣ пешвоз гирӣ, ҳамон сол пурра бо хуррамию шодӣ зиндагӣ хоҳи кард.
Ҳангоми кофтани дег таронаи «Суманак дар дег, мо кафча занем»-ро месароянд. Суруди маъруфи суманакпазӣ, ки ҳангоми пухтани ин ғизои рамзии Наврӯз бо доиранавозӣ ба тариқи умумӣ хонда мешавад, чунин аст:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Наврӯз Гурӯҳ:Таомҳои тоҷики
Кадушӯрбо
Кадушӯрбо
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ғизоҳо
Лукинка (ноҳияи Комарич)
Лукинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Комарич, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Покровское (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Покровское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
ANF Les Mureaux 180
ANF Les Mureaux 180 (ANF Les Mureaux 180) — як ҳавогарди сохтаи ANF Les Mureaux дар кишвари Фаронса аст. Ин ҳавогард дар 1935-2-10 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Ерзовское (деҳа)
Ерзовское (Ерзовское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Туринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Тирамоҳ
Тирамоҳ ё пойиз - фасли ғунучини ҳосил ва фасли тилоӣ. Ин фасл дар Эрон ҳамчун пойиз номида мешавад.
Бознигаред
Гурӯҳ:Фаслҳо
Андриановская (ноҳияи Шенкур)
Андриановская (ноҳияи Шенкур) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шенкур, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шенкур
Воскресенье (ноҳияи Петушин)
Воскресенье — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Раҳимбек (деҳа)
Раҳимбек — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 3572 нафар аҳолӣ дошт.
Воскресенье (ноҳияи Петушин)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Петушин
Чедоук (шаршара)
Чедоук (Chedoke Falls) — шаршарае аст, ки дар Ҳамилтон (Онтарио)، Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 15.5 m аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Забонҳои оғузӣ
мини|300x300пкс Забонҳои оғузӣ (ӯғузӣ) ё ҷанубу ғарбии туркӣ яке аз шаш шохаи забонҳои туркист. Асосан дар Осиёи Ғарбӣ ва Марказӣ ва инчунин дар Аврупои Шарқӣ паҳн шудаанд.
Пайдоиш
Забонҳои муосири оғузӣ аз оилаи забонҳои олтойӣ, аз забони қадимаи оғузӣ пайдо шудаанд.
Таркиб
Забонҳои оғузӣ, тибқи энсиклопедияи Британника, одатан ба се гурӯҳ тақсим мешаванд: ғарбӣ, шарқӣ ва ҷанубӣ. Гурӯҳи ғарбӣ туркиро дар бар мегирад (бо он дар Туркия, Кипри Шимолӣ, Балкан ва ғ. гуфтугӯ мекунанд), озарбойҷонӣ (дар Озарбойҷон, Эрон ва ғайра) ва гагаузӣ (дар Молдова, Булғористон, вилояти Одессаи Украина ва ғайра). Ба гурӯҳи шарқӣ туркманӣ (дар Туркманистон ва кишварҳои ҳамсоя сухан меронанд) ва хуросонӣ-туркӣ (шимолу шарқи Эрон) дохил мешаванд. Гурӯҳи ҷанубӣ забони афшарӣ ва лаҳҷаҳои марбутро дар бар мегирад (дар Эрону Афғонистон суҳбат мекунанд).
Таснифи дохилӣ
Гурӯҳбандии дохилии забонҳои ба гурӯҳи оғузӣ дохилшуда душвор аст. Муқобилияти забони саларӣ нисбат ба дигар забонҳои оғузӣ ба миён меояд (зиёд ба лаҳҷаи салирии забони туркманӣ, ки як вақт як буданд, наздик аст). Қисми боқимондаи забонҳои оғузӣ дар асл, як контексти диалектиро ташкил медиҳанд, дар байни туркманӣ ва озарӣ, озарӣ ва туркӣ лаҳҷаҳои гузариш мавҷуданд. Забони гагаузӣ ба тариқи расмӣ ҳамчун шакли муосири забони печенеҷӣ тафсир мешавад ва забони озарбойҷонӣ ба забони туркӣ наздиктарин дониста мешавад. Тибқи таҳқиқоти охирин, тақсимоти забонҳои туркӣ ва гагаузӣ дар ибтидои асри XVII сурат гирифтааст ва минтақаи ҷудошавии лаҳҷаи озарбойҷонӣ асосан бо асри XVI нишон дида мешавад (аммо аз садаи XIII ҷудо шудан гирифт).
Адабиёт
Гурӯҳ:Забонҳои оғузӣ
Поповка-Волоцкая (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Поповка-Волоцкая — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Аттестатсия
Аттестатсия (лот. attestatio — шаҳодат, тасдиқ) — тартиби муқаррар кардани мувофиқати мазмун, сатҳ ва сифати омодагии хатмкардагони муассисаи олии таълимӣ ба талаботи стандартҳои давлатии таълимии Таҳсилоти олии касбӣ аз рӯи соҳаҳои таълим (ихтисос)
Дар фаъолият
Аттестатсия аз тарафи комиссияи махсус муайян кардани тахассуси кории коргар, тавсифи сифатҳои хосси ӯ, баҳодиҳии натиҷа ҳои фаъолияти хидматӣ (истеҳсолӣ, таълимӣ). Аттестатсия дар муассиса, корхона, ташкилот ва ғ. барои муносиб кардани ҳайати кадрии корхона, баланд бардоштани самараи кор, додани дараҷа, унвон ва рутбаи муайян анҷом дода мешавад. Аз рӯйи қоида Аттестатсия даврӣ мегузарад. Муҳлат, тарз ва шартҳои анҷом додани Аттестатсия, инчунин категорияҳои кормандоне, ки Аттестатсия карда мешаванд, аз рӯйи санадҳои меъёрию ҳуқуқии идораҳои соҳавӣ муқаррар мегарданд.
Дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 2009 ба ҷойи имтиҳоноти аз синф ба синфгузаронӣ ва хатм Аттестатсия ҷорӣ шуд. Аттестатсия дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ барои муайян намудани мутобиқати мазмун, дараҷа ва сифати тайёрии шогирдон ба талаботи стандартҳои давлатии таҳсилот ба роҳ монда мешавад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ Гурӯҳ:Донишгоҳ Гурӯҳ:Мактаб
Хуан Гуаман
Хуан Элио Гуаман (Juan Helio Guamán; 27 июни 1965, Эквадор) — футболбози эквадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1965 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эквадор Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эквадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Макара Гурӯҳ:Бозингарони БФ LDU Quito Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Quito Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Универсидад Католика Дел Экуадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ ESPOLI
Теодоро Матус Cантана
Теодоро Матус Cантана (Teodoro Matos Santana; 22 октябри 1946, — 1946:10:22, June 12, 2013, Cантус, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 22 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1946 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Атлетика Понте Прета Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cан Пауло Гурӯҳ:Бозингарони БФ Dallas Tornado
Friedrichshafen FF.43
Friedrichshafen FF.43 (Friedrichshafen FF.43) — як ҳавогарди сохтаи Flugzeugbau Friedrichshafen аст. Ин ҳавогард дар 1916-9-8 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Прилепи (ноҳияи Красногвардейск)
Прилепи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красногвардейск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Жуковское (деҳа)
Жуковское (Жуковское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Говкафтар
Говкафтар, кафтари кӯҳӣ, кафтари ҷангалӣ (Columba palumbus) — бузургтарин навъи кафтарҳои ёбоӣ.
Дар қисмати шимолу шарқии Африқо, Аврупо, Сибири Ғарбӣ, Осиёи Марказӣ дучор меояд. Дарозии танаш 40-45 см, вазнаш 400—900 г. Рангаш кабуди хокистарӣ; гардану болҳояш холҳои сафед доранд. Чашмонаш зард, нӯлаш сурхи зардтоб, қафаси сина ва панҷааш гулобӣ. Думаш рост ё гирда, аз поин хатти сафеди амудӣ (тарвоза) дорад, ки ҳангоми парвоз аён мегардад. Дар Тоҷикистон парандаи мавсимӣ буда, дар ҷангалзору боғҳо вомехӯрад. Моҳҳои март — апрел парида омада, охири сентябр парида меравад. Зимистонро дар Аврупои Ҷанубӣ, Паси Қафқоз ва Осиёи Марказӣ, баъзан дар ҷануби Фаластин ва Ҳиндустон мегузаронад. Говкафтар дар шоху навдаи дарахтон лона мегузорад, баъзан дар лонаи тарккардаи санҷоб, зоғ, акка ва боз ҷо мегирад. Соле то ду маротиба (моҳи май) 1-2 дона тухм мегузорад. Баъди 18 шаборӯз аз тухм чӯҷаҳо мебароянд. Ҳафтаи аввал чӯҷаҳо аз равғани ҷиғилдони модарашон ғизо мегиранд. Баъди 20 рӯз чӯҷаҳо парвозӣ шуда, мустақилона ғизо меёбанд. Говкафтар бештар тухми рустаниҳои гуногун, мева ва ғайраро мехӯрад. Гӯшташ лазиз аст. Онро баъзан шикор мекунанд.
Гонсало Годой
Гонсало Дэмиан Годой Силва (Gonzalo Damián Godoy Silva; 17 январи 1988, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Фурудгоҳи шаҳре вист бстн
Фурудгоҳи шаҳри вист бстн (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо Коди ИОТОи ETB аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1370 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 270.4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Карамшӯрбо
Карамшӯрбо
Бахтиёр Худойназаров
Бахтиёр Худойназаров (Худойназаров Бахтиёр Бобоҷонович; 29 майи 1965, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 21 апрели 2015, Берлин, Олмон) — коргардон ва таҳиякунандаи саршиноси тоҷик. Дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон (1992) ва Русия.
Карамшӯрбо
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Бахтиёр Худойназаров
Зиндагинома
Бахтиёр Худойназаров 29 майи соли 1965 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Аз соли 1983 ба ҳайси рӯзноманигори радио ва телевизион, ассистент ва режиссёр дар киностудияи "Тоҷикфилм кор кардааст.
Баъд аз хатми Донишгоҳи умумииттифоқии кинематографистон дар Москва (ВГИК) соли 1989, филми аввалинаш «Бародар»-ро (соли 1991) дар бораи саргузашти ду бародарон ба навор гирифта соҳиби якчанд ҷоизаҳои байналхалқии синамогарон (дар Турин, Мангейм, Москва) гардид.
Филми баландмақоми кинематографисти тоҷик Бахтиёр Худойназаров «Қош ба қош» (соли 1993), дар хориҷи кишвар ҷоизаи аврупоии «Шери нуқрагин» («Серебряный лев») ва филми дигари ӯ «Падари маҳтобӣ»-и (соли 1999) ба навор гирифта шудаанд. «Падари маҳтобӣ» («Лунний папа») аз рӯи сенарияи Квирикадзе, Ираклий Михайлович бо иштироки ҳунарпешаҳои бомаҳорат Чулпан Хаматова ва Мориц Блябтрой, дар нақшҳои асосӣ шуҳрати ӯро дар синамои байналмилалӣ баланд бардоштанд. (ҷоизаҳои байналмилӣ дар Токио, Сочи ва Минск). Соли 2012 филми «Дар интизории баҳр» («В ожидании моря») ва охирин филми ӯ силсилаи (сериали) телевизионии «Гетераҳои майор Соколов» («Гетеры майора Соколова») мебошанд.
Солҳои охир Бахтиёр Худойназаров дар Москва ва Берлин истиқомат мекард. Баъд аз бемории вазнин 21 апрели соли 2015 дар Берлин вафот кардааст. ..
Микел Оярсабал
Микел Оярсабал Угарте (Mikel Oyarzabal Ugarte; 21 апрели 1997, Эибар, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1997 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад
Константин Крижевски
Константин Станиславович Крижевски (Константин Станиславович Крижевский; 20 феврали 1926, — 1926:2:20, November 18, 2000, Одинтсово, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,, муррабӣ.
Мирзобаҳодур
Мирзобаҳодур — деҳа дар ҷамоати деҳоти Хистеварзи ноҳияи Ғафуров. Аз Мирзобаҳодур то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 24 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ғафуров Гурӯҳ:Ҷамоати Хистеварз
Эҳтироми қабр дар Ислом
мини|240x240пкс| Масҷид-мақбараи [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ ибни Абӯтолиб дар Ан-Наҷаф аз ҷиҳати теъдоди зиёраткунандагон пас аз Макка ва Мадина дар ҷои дуюм аст.]] мини|240x240пкс| [[Мулло|Муллоҳои шиъа дар хиёбони Шаҳидон дар Боку бар сари қабри кушташудагон дар фоҷеаи сиёҳи январ намоз хонданд.]] Эҳтироми қабрҳо (تعظيم القبور — таъзиму-л-қубур) — парастиши қабр ва анҷом додани расму оинҳо дар назди онҳо дар ибтидои густариши дини ислом мамнӯъ ва маҳкум шуда буд, вале бо мурури замон ин амалҳо ба ҷузъи ҷудонашавандаи ҳаёт табдил ёфтаанд.
Дар солҳои аввали ислом ҳатто зиёрати қабр аз ҷониби мусулмонон мамнӯъ буд, вале баъдан ин мамнӯъиятро худи Муҳаммад (с) рад кард.
мини| Масҷиди Холид ибни Валид, асҳоби Паёмбар, бо лақаби "шамшери Ислом"
Зиёратгоҳҳои Осиёи Марказӣ
мини| Мақбараи Баҳоуддин Нақшбанд дар Бухоро. мини| Стела дар соҳили дарёи Сир, ки гӯё қабри Қорқут-ота дар онҷо ҷойгир буд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Ислом
Фурудгоҳи копит
Фурудгоҳи копит (Kapit Airport) (маҳаллӣ: Lapangan Terbang Kapit) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KPI аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Малайзия қарор дорад, ва дар баландии 20 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ион
Ион (ιόν — «рафтаистода») — заррачаи заряднокшуда (атом, молекула) мебошад, ки ба воситаи гум кардан ё часпидани як ё якчанд электронҳои атомҳо ё молекулаҳо ба вуҷуд меояд.
Заряди ион ба заряди электрон каратист. Мафҳуми ионро соли 1834 Майкл Фарадей дохил кардааст.
Ионҳои мусбат заряднокшударо, ки дар маҳлул сӯи қутби манфӣ (катод) ҳаракат мекунанд, Фарадей катион ном гузоштааст ва ионҳои манфӣ заряднокшударо, ки ба сӯи қутби мусбат (анод) ҳаракат мекунанд, анион ном гузоштааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Химияи умумӣ Гурӯҳ:Электродинамика Гурӯҳ:Мафҳумҳои асосии физика
Тобистон
thumb|400px|Тобистон Тобистон – яке аз чор фасли сол. Тобистон баъд аз фасли баҳор ва пеш аз фасли тирамоҳ меояд. Ин фасл дар Нимкураи Шимолӣ аз 22 июн то 22 сентябр, дар Нимкураи Ҷанубӣ аз 22 январ то 21 март давом мекунад.
Тобистон - фасли аз ҳама гармтарин.
Сарчашма
Википедиаи узбекӣ
Гурӯҳ:Фаслҳо
Дэвид Иканович
Дэвид Ҷамалиевич Иканович (Давид Джамалиевич Иканович; 11 июли 1989, Владикавказ, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 11 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортакадемклуб Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Металлург Липетск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Baikal Irkutsk Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чита Гурӯҳ:Бозингарони БФ Armavir
Фурудгоҳи пут-оин-бе
Фурудгоҳи Пу́тин бе (Putin Bay Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 875 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 181.4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Тартоғай
Тартоғай — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 92 нафар аҳолӣ дошт.
Чийаппара (шаршара)
Чийаппара (Cheeyappara Falls) — шаршарае аст, ки дар Керала, Ҳиндустон қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он Not known аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Фурудгоҳи курумндл
Фурудгоҳи курумндл (Coromandel Aerodrome) — фурудгоҳи хусусӣ бо Коди ИОТОи CMV аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 623 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Зеландияи Нав қарор дорад, ва дар баландии 4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Анҷирак (деҳа, н. Дарвоз)
Анҷирак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаи Хумби ноҳияи Дарвози ВМКБ. Аз Анҷирак то маркази ноҳия 3 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 219 нафар (2009), тоҷикон.
Иқтисод
Деҳа мактаби ибтидоӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Анҷирак обёрӣ мешаванд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дарвоз Гурӯҳ:Ҷамоати Қалъаи Хумб
Зелений Бор (деҳа)
Зелений Бор (Зеленый Бор) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Туринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Серхио Борис Гонсалес
Серхио Борис Гонсалес Монтеагудо (Sergio Boris González Monteagudo; 26 майи 1980, Авилес, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 26 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Oviedo B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Овиедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кордоба Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нуманкия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Avilés Гурӯҳ:Бозингарони БФ Marino Luanco
Миллат
Миллат (ملت — уммат, қабила, халқ) — шакли олии умумияти таърихую этникии одамон аст, ки дар асоси умумияти ҳаёти иқтисодӣ, умумияти забон, масоҳат, хусусиятҳои ҳаёти маданӣ, шуур ва психология ташаккул меёбад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Миллигароӣ
AAC Angel
AAC Angel (AAC Angel) — як ҳавогарди сохтаи Angel Aircraft Corporation дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1984-1-13 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Аксикология
Аксикология –(аз кал.юнони αξια – кимматнок)- теоремаи кимматхо чудогонаи  фалсафа-Аксикология- илмест ки саволхоро меомузад, ки он бо  киматнокиҳои табиат  структураи киматии ҷаҳон  ва  бо соҳаҳои социаливу мадани алокаманд мебошад.Якумин бор дар бораи кимматнокиҳои табиат  аз тарафи Суқрот савол дода шудааст
Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шотемур  — яке аз донишгоҳҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистон мебошад.
Маълумоти мухтасар
Донишгоҳ соли 1931 дар шаҳри Ленинобод таъсис дода шуда, аз соли 1944 дар шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Аз соли 1992 Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон номгузорӣ шудааст. Сарпарасти донишгоҳ Вазорати кишоварзии Тоҷикистон мебошад. Мақоми донишгоҳ мактаби олии касбӣ буда, дорои иҷозатномаҳои (литсензияҳои) давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон дар бораи ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълимӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ мебошад. Шумораи донишҷӯён зиёда аз 6500 наф., кормандони илмӣ- педагогии донишгоҳ — 600 наф.(2012). Ректор Салимов Амонулло(2014 то ҳол)
Таърих
Солҳои 20-ум масъалаи наздик кардани фаъолияти кадрҳо ба шароити истеҳсолот, ҷойгиршавии минтақавии соҳаҳои кишоварзии ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна зарурияти таъсиси донишкадаи махсусро ба миён овард. Ин талабот ба он замина гузошт, ки соли 1931 дар пойгоҳи факултети хоҷагии қишлоқи Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна донишкадаи Осиёи Миёнагии меваю сабзавот (ДОММС) дар шаҳри Хуҷанд таъсис дода шавад.
Даставвал 13 кафедраи махсус ташкил карда шуд, ки дар онҳо омӯзгорон ба 25 донишҷӯ ва 336 шунавандаи факултети коргарӣ дарс медоданд. Инкишофи соҳаҳои гуногуни истеҳсолот, илми кишоварзӣ ва афзоиши талабот ба мутахассисон ба он оварда расонд, ки соли 1933 бо қарори Шӯрои Комиссариати Халқии ҶШС Тоҷикистон донишкадаи мазкур ба Донишкадаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон табдил дода шуд. Соли 1992 бо назардошти потенсиали илмию педагогӣ, дастовардҳои илмӣ ва тайёр намудани мутахассисон барои эҳтиёҷоти соҳаҳои гуногуни комплекси агросаноатӣ бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба донишкада номи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон дода шуд. (Қарори Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистоназ 10 августи соли 1992 шаҳри Душанбе)
Ба мақсади беҳтар намудани пойгоҳи моддию-техникӣ, бештар тайёр намудани мутахассисон барои ҳамаи минтақаҳо ва болоравии сатҳи хоҷагии қишлоқ бо қарори Шӯрои Комиссариати Халқии ҶШС Тоҷикистон соли 1944 донишкада ба пойтахти ҷумҳурӣ — шаҳри Сталинобод (ҳозира Душанбе) кӯчонида шуд. Аз рӯзҳои аввали ташкилёбии донишгоҳ ба фаъолияти омӯзгорӣ ҷавонони қобилиятноки маҳаллӣ чун Раҳматзода У. Қ., Салибоев Ҳ., Шокиров А. Ш., Юнусов М., Юсуфов Х., Ҳокимов А., Солиев Ш., Ҳалимов И. ҷалб кунонида шудаанд.
Дар солҳои 40-ум дар ҷумҳурӣ соҳаҳои гуногун: чорводорӣ ва кирмакпарварӣ тараққӣ карданд. Барои қонеъ гардонидани талаботи ин соҳаҳо дар соли 1943 шуъбаи зоотехникӣ ва дар соли 1944 бахши кирмакпарварӣ таъсис ёфт. Ғайр аз ин дар ин давра тайёр кардани мутахассисони донишкадаҳои кӯчонидашудаи Ленинград, Киев, Лвов, Кишинёв, Ворошиловград, Мичуринск ба роҳ монда шуда буд.
Гулкарамшӯрбо
Гулкарамшӯрбо
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ғизоҳо
Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Таърих
Бо мақсади ба хондан ҷалб намудани пешқадамони хоҷагии қишлоқ ва шахсони дорои маълумоти миёнаи тахассуси хоҷагии қишлоқ, ки ба давом додани хониш дар шуъбаи рӯзонаи донишкадаҳо имконият надоштанд, аз соли 1950 дар донишкада ба тайёр кардани мутахассисони ғоибхон шурӯъ шуд.
Татбиқи босуръати усулҳои хоҷагидорӣ ба он овард, ки соли 1966 шуъбаи иқтисодии факултети агрономӣ ба факултети махсуси иқтисодиёти хоҷагии қишлоқ табдил дода шавад. Аз соли 1978 дар ин факултет тайёр кардани мутахассисони соҳаи ҳисоби бухгалтерӣ ва таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ барои корхонаҳои кишоварзӣ оғоз ёфт.
Ташкили корхонаҳои азими чорводорӣ, парваришу интиқоли чорво дар асосҳои саноатӣ, ташкили хоҷагиҳои махсуси истеҳсоли гӯшт, шир ва тухм бевосита зарурати афзоиши духтурони тибби ветеринариро ба миён оварданд. Ин аст, ки аз соли 1963 дар донишкада тайёр кардани духтурони тибби ветеринарӣ сар шуд.
Бо мақсади тайёр кардан ва такмил додани дараҷаи тахассусии кадрҳои роҳбарикунанда ва мутахассисони хоҷагии қишлоқ соли 1966 бахши такмили ихтисос ташкил ёфт.
Бо назардошти дурнамои соҳаи боғу токпарварӣ ва мусоидати шароити иқлиму хок барои рушду нумӯи ин соҳа дар ҷумҳурӣ соли 1991 шуъбаи ҳимояи набототи факултети агрономӣ ба факултети боғутокпарварӣ ва биотехнологияи кишоварзӣ табдил дода шуд.
Айни замон Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ягона боргоҳи илму ҳунар аст, ки таърихаш ба зинаҳои тараққиёти кишоварзии ҷумҳурӣ зич алоқаманд аст. Дар ин раванд дастпарварони донишгоҳ ҳамқадам ва яке аз омили асосии дигаргуниҳою комёбиҳои соҳаи кишоварзианд ва дар рушду нумӯи соҳа нақши босазо мегузоранд. Зиёда аз 30 нафар хатмкардагони донишгоҳ узви пайваста ва вобастаи АИ ва АИ Кишоварзии Федератсияи Россия интихоб шудаанд, 12 нафар қаҳрамонони меҳнат, 300 нафар номзадҳои илм ҳастанд. Садҳо хатмкардагон бо ҷоизаҳои давлати Шӯравӣ ва Тоҷикистон сарфароз гардидаанд.
Дар донишгоҳ аз рӯи 26 ихтисос мутахассис тайёр карда мешавад. Донишгоҳ дар солҳои мавҷудияти худ зиёда аз 35 ҳазор мутахассисони маълумоти олидор тайёр намуд.
Дар айни замон дар сохтори донишгоҳ 4 хоҷагии таълимию истеҳсолӣ дар ноҳияҳои Ёвону Ҳисор; 4 коллеҷи аграрӣ дар шаҳрҳои Турсунзодаю Хуҷанд ва ноҳияҳои Бохтару Мастчоҳ, пажӯҳишгоҳи биотехнологӣ бо нуқтаҳои такягоҳиаш дар ноҳияҳои Тавилдара, Шаҳристон, Варзоб мавҷуданд. Айни замон аз рӯи ихтисосҳои заруртарин ба монанди: коркарди маҳсулоти кишоварзӣ ва механиконии он, агробизнес, коркарди гӯшту шир ва маҳсулоти онҳо, танзими замин, автоматӣ ва барқикунонии истеҳсолоти кишоварзӣ, ташкилотчии хоҷагии деҳқонӣ ва ғайра мутахассисон тайёр мекунад.
Озмоишгоҳҳои илмиву таълимӣ
Ҳайати профессорону омӯзгорон фаъолияти омӯзгориро ба кори илмӣ муштарак пеш мебаранд. Тадқиқотҳои илмӣ ба ҳалли масъалаҳои ҳаррӯзаи комплекси агросаноатӣ, ҷорӣ намудани натиҷаҳои илмӣ ва тавсияҳои истеҳсолӣ равон шудаанд. Натиҷаи тадқиқотҳои илмии олимони донишгоҳ бо шаҳодатномаи муаллифӣ, патентҳо ва ихтироотҳои нав ба қайд гирифта шудаанд. Дар даҳ соли охир миқдори ин гуна дастовардҳо то ба 40 расидааст. Дастовардҳои профессор Нурматов Н. Қ. дар соҳаи обёрӣ бо медали тило қайд карда шудааст.
Факултаҳо
• Агрономӣ
• Боғутокпарварӣ ва биотехнологияи кишоварзӣ
• Зооинженерӣ
• Гидромелиоративӣ
• Тибби ветеринарӣ
• Механиккунонии кишоварзӣ
• Иқтисодӣ
• Агробизнес
• Факултаи донишҷӯёни хорҷӣ
• Факултаи ғоибона
Ҳайати профессорону омӯзгорон
Дар 62 кафедра зиёда аз 600 нафар муаллимон босамар кор мекунанд, аз он ҷумла 3 нафар узви вобастаи АИ хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон, 42 нафар докторони илм, професорон, 125 нафар номзадҳои илм, дотсентон фаъолият менамоянд. Дар донишгоҳ олимон чун Алиев Ғ. А., Юсуфбеков Х. Ю., Носиров Ю. С. Қосимов Ҷ. Қ., Ғаффоров А. Қ., Мадаминов А. А., Мансурова М. У., Нурматов Н. К., Сардоров М. Н., Сабуров Б. С., Комилов О. К., Гулов С. М., Мадаминов В. С., Набиев Т. Н., Ҳаитов А., Эргашев Р., Юсупова Н., Нимадҷонова К. Н., Масаидов Р. С., Холиқов А., Бобоев Р., Мустақимов А. ва дигарон фаъолият мекарданд ва имрӯз низ баъзе аз онҳо фаъолият мекунанд.
Маъмурият
Ректори нахустини Донишкада, олими агроном-биолог Комилӣ буд. Дар солҳои гуногун Булатов У. К., Раҳматзода, Кудрявсев, Медведенко С. Ф., Полищук О. Ш., Долгополов Т. С., Рогозин А., Лапин Ф. Я., Гулмамедов М. Г., Алиев Ғ. А.(1950—1953; 1973—1981), Шукуров О. Ш., Юсуфбеков Х. Ю. (1981—1986), Носиров Ю. С., Тағоев Ҷ. С., Мирзоев Д. М., Сатторов И. Т. сарварони донишгоҳ буданд. Алҳол сарварии донишгоҳро Салимов А. Ф. ба зимма дорад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Маориф дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон Гурӯҳ:Душанбе Гурӯҳ:Соли 1931
Гачак
Гачак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Деҳқонободи ноҳияи Ҳисор. Аз Гачак то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 6 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 4470 нафар (2017), тоҷикон.
Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, маркази савдо, 3 нуқтаи савдои хусусӣ, 2 мас-ҷиди панҷвақта, осиёби хусусӣ, корхонаи коркарди сангу рег (шағалбарорӣ), корхонаи «Карбит» дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Хонақоҳ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа хоҷагии ҷамъиятии ба номи Латиф Муродов мавҷуд аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Деҳқонобод
Роҳат (ҳ/д Елтой)
Роҳат — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 650 нафар аҳолӣ дошт.
Копилово (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Копилово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Friedrichshafen FF.48
Friedrichshafen FF.48 (Friedrichshafen FF.48) — як ҳавогарди сохтаи Flugzeugbau Friedrichshafen аст. Ин ҳавогард дар 1917-8-22 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Гидеево (ноҳияи Александров)
Гидеево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Поповка-Пушторская (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Елинская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Елинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Гидеево (ноҳияи Александров)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Поповка-Пушторская (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Елинская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Витегор (Вологда)
Боярск (ноҳияи Уст-Кутск, Иркутск)
Боярск — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Уст-Кутск (Иркутск)
Донишгоҳи давлатии Хоруғ
Донишгоҳи давлатии Хоруғ (Донишгоҳи Давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев) яке аз дошишгоҳҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистон мебошад. Ректори Донишгоҳи давлатии Хоруғ доктори илмҳои техники профессор Имомёрбек Қаландарбеков
Маълумоти мухтасар
Донишгоҳ соли 1992дар шаҳри Хоруғ таъсис ёфтааст. Дар замони шурави номгузориаш Донишкадаи давлатии педагогии Хоруғ буд. Мақоми донишгоҳ мактаби олии омузгори буда, дорои ичозатномаҳои (литсензияҳои) давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон оид ба ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълими дар соҳаи таҳсилоти олии касби ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлати мебошад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Маориф дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев Гурӯҳ:Хоруғ
Вихляевский (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)
Вихляевский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Рейн
Рейн (Rhein, Rhin) — дарё, ки дар Швейтсария ибтидо гирифта аз давлатҳои Лихтенштейн→Австрия→Олмон→Фаронса→Нидерланд гузашта нуқтаи охиринаш Баҳри Шимолӣ аст.
Вихляевский (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новоаннин (Волгоград)
Рейн
Дарозии дарё лина 1233 км. Сарчашмаи он аз кӯҳҳои Алп дар баландии 2412 м аз сатҳи баҳр ҷой гирифта аст. Паҳнои обхез тақрибан 185 тыс. км² мебошад.