cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вазифаи тарбияи фарзандон
Вазифаи тарбияи фарзандон - яке аз вазифаи муҳими конститутсионии волидайн ба ҳисоб меравад, ки онҳо барои тарбияи фарзандон масъул мебошанд. Масалан, тарбияи дурусти фарзандон яке аз масъалаҳои хеле муҳим ва рӯзмарра ба ҳисоб меравад. Бинобар ин масъалаи тарбияи фарзандон ҳатто дар арсаи байналмилалӣ ба танзим дароварда шудааст (м. 13 Муоҳидаи байналмилалӣ дар бораи ҳуқуқҳои иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ; Конвенсияи СММ дар бораи ҳуқуқи кӯдак соли 1990). Дар баробари ин дар ҳар як давлат ин масъала дар меъёрҳои давлатӣ, аз ҷумла Конститутсия, Кодекси оила ба танзим дароварда шудааст, ки тибқи он волидайн вазифадоранд барои тарбиян дурусти фарзандон, саломатӣ, инкишофи ҷисмонии онҳо ғамхорӣ намоянд.
Нигаред низ
Ҳуқуқэҷодкунӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Госселекстантсия (ноҳияи Камишин, Волгоград)
Госселекстантсия — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Камишин, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Камишин (Волгоград)
Блек Ривер (Алкона Канти)
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Сидорово (ноҳияи Харовск, Вологда)
Сидорово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Харовск (Вологда)
Василево (деҳа дар ноҳияи Каргополский)
Василево (Васильево) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Малиново (ноҳияи Волоконовск)
Малиново (ноҳияи Волоконовск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Волоконовск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Волоконовск
Chrislea Airguard
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Дашково (ноҳияи Тейков, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тейков (Иванов)
Блек Ривер (Соутвест Мичиган)
Блек Ривер (Соутвест Мичиган) (Black River (Southwest Michigan)) — номи дарёе аст, ки дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Вазифаи таълими умумӣ гирифтан
Вазифаи таълими умумӣ гирифтан - мувофиқи Коиститутсия таҳсилоти умумии асосӣ ҳатмӣ мебошад. Ин вазифа низ яке аз вазифаҳои конститутсионӣ ба ҳисоб меравад. Дар арсаи байналмилалӣ ннз ин масъала танзими худро ёфтааст. Масъалаи таҳсилоти умумӣ гирифтан, пеш аз ҳама, '''дар м. 26 Эъломияи ҳуқуқибашар''' соли 1948 таъкид карда шуддаст. Гирифтани таҳсилоти умумии асосиро Конститутсияи ҶТ соли 1994 низ инъикос мекунад, ки тибқи он давлат барои гирифтани таълими умумии асосӣ (9 - сола) ба тариқи ройгон кафолат медиҳад.
Нигаред низ
Ҳуқуқэҷодкунӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Пустинка (ноҳияи Ковров)
Пустинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ковров
Мотравн
Мотравн  – деҳаест дар Ҷамоати Язгуломи ноҳияи Ванҷ.
Новозиково (деҳа)
Новозиково (Новозыково) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Гаринский, вилояти Свердловск медарояд.
Мотравн
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҷамоати Язғулом
Новозиково (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гаринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Хочилдиёр
Хочилдиёр — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзо Ризои ноҳияи Ҳисор. Аз Хочилдиёр то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 14 км. Аҳолиаш 3461 нафар (2020 ; 2878 нафар — 2017), тоҷикон.
Мардум
Сокинони деҳа соли 1932 садаи XX аз деҳаи Хӯчилдиёри Боло таҳти роҳбарии раиси колхоз, марди ҷасуру номдор Мирзо Ризо муҳоҷир шуда, ба ҷойи ҳозираи деҳа кӯчида омада, ба пахтакорӣ машғул шудаанд.
Иқтисод
Аҳолӣ ба боғдорӣ, зироаткорӣ ва чорводорӣ машғул аст. Мардуми деҳа дар хоҷагии «Баракати чорводор» ва хоҷагиҳои деҳқонӣ кор мекунанд. Дар деҳа мактаби миёнаи замонавӣ, масҷиди панҷвақта, бунгоҳи тиббӣ, 2 нонвойхона, 1 сартарошхона, 6 мағозаю дуконҳо, 2 осиёби барқӣ мавҷуд аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Мирзо Ризо
Ноҳияи Айнӣ
thumb|300px|Кӯҳҳои ноҳияи Айнӣ Ноҳияи Айнӣ — яке аз ноҳияҳо дар вилояти Суғд аст. Маркази ноҳия деҳаи Айнӣ аст. Санаи ташкилёбии ноҳия 23 ноябри соли 1930 бо номи ноҳияи Варзи Манор. Аз соли 1933 (то 1955) номи ноҳияи Заҳматободро гирифт. Масоҳаташ 5158,6 км² буда, дорои 85000 нафар аҳолӣ мебошад. Аҳолии деҳот — 77,350 нафар. Аҳолии шаҳрӣ — 3755 нафар.
Мавқеи ҷуғрофӣ
Аз шарқ бо вилояти Ҷиззах и Ӯзбекистон ва ноҳияи Шаҳристон, шимолу шарқ — бо ноҳияи Деваштич, аз шарқ — бо ноҳияҳои Рашт у Кӯҳистони Мастчоҳ, дар ғарб — бо ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғд, дар ҷануб — бо ноҳияҳои Шаҳринав, Ҳисор, Ваҳдат, Варзоб и НТҶ, дар ҷанубу ғарб бо вилояти Сурхондарё и Ӯзбекистон ҳамсарҳад аст.
Таърих
Ноҳияи Варзиманор 23 ноябри соли 1930 ташкил ёфта, моҳи январи соли 1955 ба хотири гиромидошти сардафтари адабиёти муосири тоҷик номи Садриддин Айниро гирифтааст. Маркази маъмурии ноҳияи Айнӣ деҳаи Варз (ҳоло шаҳраки Айнӣ) тақрибан аз асрҳои VII-VIII арзи вуҷуд дорад. Пас аз бунёди манора ва дар назди он масҷиди калон, ки дар асрҳои X-XI сохта шудаанд, деҳа номи «Варзи Манор»-ро мегирад.
Ноҳияи Айнӣ дар таърих бо номи Паргар, Парғар, Барғар ё Фалғар ёдоварӣ мешавад. Замоне, (аниқтараш дар асрҳои VII-VIII мелодӣ) Фалғар яке аз ноҳияҳои вилояти Бутамони давлати Панҷ будааст. Мувофиқи ҳуҷҷатҳои аз архиви худи Деваштич ёфтшуда, ӯ аз солҳои 708 – 722 дар вилояти  Бутамони давлати Суғд – Панҷ подшоҳӣ кардааст. Маркази вилоят шаҳри Панҷ, яъне Панҷакент буд. Болооби Зарафшон дар сарчашмаҳои таърихӣ ва ҷуғрофии асрҳои миёна бо номи Бутамон машҳур аст. Бутамон яке аз бошишгоҳҳои қадимтарини инсон ба шумор меравад. Қайд кардан кифоя аст, ки бозёфтҳои хатти суғдие, ки дар яке аз харобаҳои Кушки Абаргар (Қалъаи Муғ) ба даст омадаанд, аз он шаҳодат медиҳанд.
Аз рӯи ахбори сарчашмаҳои ҷуғрофии асрҳои X-XII Бутамон аз се қисм иборат буд: Бутамони аввал, миёна ва охир. Ба Бутамони аввал қаторкӯҳҳои Туркистон, ба миёна Зарафшон ва ба охир ё берунӣ- Ҳисор дохил мешуданд. Аз рӯи маълумоти ҷуғрофҳои асрҳои X-XII маълум мегардад, ки вилояти Бутамон гуфта ҳамаи кӯҳистони ҳавзаи рӯди Суғд (Зарафшон)-ро меномидаанд. Аз Кӯҳҳои Бутамон рӯдҳои Сурхондарё, Варзоб, Кофарниҳон ва баъзе шохаҳои Вахш ва Сир ҷорӣ мешаванд. Бутамон дар асрҳои VII-XII дар ҷанубу шарқ бо вилоятҳои Чағониён, Ахарун, Шумон, Вашгирд, Дарғ Шаҳрисабз, Самарқанд ва Панҷакент ва дар шимол бо Истарафшану Аспара (Исфара) ҳамсарҳад будааст.
Дар кӯҳҳои Бутамон аз қадимулайём мис, оҳан, нуқра ва тило истеҳсол мекарданд. Симоб ва навшодири бутамониро дар асрҳои миёна дар ҳамаи бозорҳои Ҳинду Чин, Турону Эрон, Мисру Ироқ ва Юнону Рум дидан мумкин буд. Дар китобҳои «Ҳудуд ал-Олам», «Сурат ал-Арз» ва «Масолик ва Мамолик» навишта шудааст, ки аз кӯҳҳои Бутамон тило, нуқра, зоч, симоб ва навшодир ҳосил мекунанд. Шиносоии халқу давлатҳои куҳан ба табиату сарватҳои табиии Гава Суғд (Бутамон, музофотиЗарафшон) ҳанӯз аз аҳди қадим сурат гирифта буд. Дар аҳди қадим Кӯҳистони Зарафшон қисми калони мамлакати бостонии хушманзари Суғдро ташкил медод. Дар китоби муқаддаси зардуштимазҳабон – Авасто доир ба об хок, наботот, олами ҳайвонот, зироатпарварӣ, коркарди замин, чорводорӣ ва истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ аз Гава Суғд (Кӯҳистони Зарафшон) маълумотҳои ихчам, вале ҷолиб фароҳам омадааст. Дар Авасто ҳосилхез кардани замин, барҳамдодани ботлоқзорҳо ва обшор намудани заминҳои беҳосилро аз ибодат афзалтар шуморида аст. Шояд ҳамин андарзи китоби муқаддас боиси он гардид, ки Кӯҳистониён порчаҳои хурди заминро бо машаққати зиёд ободу хуррам гардонида, ба наслҳои оянда ба меросӣ доданд. Баъдан ин шиносои дар замони истилои Искандари Мақдунӣ (асри IV то милод), забткориҳои арабҳо (асрҳои VII-VIII милод) ва алалхусус дар замони ҳукмронии Сомониён густариш ёфта, водии Зарафшон ҳамчун истеҳсолкунандаи тило, қалъагӣ, навшодир, симоб, сангҳои гаронмоя ва ғайра шуҳрати калон пайдо намуда буд. Дар солномаи асримиёнагии географи Чиннистон Ли-ян-шоу-Бейши (Таърихи шимол с. 435-милод) хабар дода шудааст, ки дар болооби Зарафшон тило, оҳан, ва санги сулаймонӣ (оникс) истихроҷ мекунанд, боғу токпарварӣ, парвариши зироатҳои полизӣ ва чорводорӣ инкишоф ёфтааст. Баъди шӯриши соли 722 ва пароканда шудани давлати Панҷ Бутамон вилояти мустақил мешавад ва дар асри IX дар он маликае бо номи Зулнона фармонфармоӣ мекард. Дар асри Х Бутамон якҷоя бо Истаравшан ба давлати Сомониён ҳамроҳ карда мешавад. Дар сарчашмаҳои минбаъда дар бораи Бутамон ахбор вонамехӯранд. Дар сарчашмаҳои асрҳои XVI-XVII ба ҷои Бутамон-Кӯҳистон ва рӯди Суғд-Зарафшон навишта шудааст.Дар сарчашмаҳои минбаъда дар бораи Бутамон ахбор вонамехӯранд. Дар сарчашмаҳои асрҳои XVI-XVII ба ҷои Бутамон-Кӯҳистон ва рӯди Суғд-Зарафшон навишта шудааст. 5 майи соли 1867 Самарқанд ба Русия тобеъ гардид. 11 июли соли 1867 дар ҳайати империяи Русия Генерал-губернатории Туркистон таъсис ёфт ва дар ҳайати ин Генерал-губернаторӣ бо маркази Самарқанд Округи Зарафшон ташкил шуд. Ин замон бекигариҳои болооби Зарафшон – Киштут, Моғиён, Фалғар, Фон ва Мастчоҳ, ки замоне тобеияти Самарқанду Бухоро мекарданд, ба миригариҳои ниммустақиле табдил ёфтанд. Баҳори соли 1870 Панҷакант ба тобеияти Русия гузашт. Ба мақсади тобеъ кардани Кӯҳистон 25 апрели соли 1870 бо сарварии сардори округи Зарафшон генерал-майёр А.К.Абрамов ба мақсади ба округи худ ва ба ин васила ба ҳайати Русия ҳамроҳ кардани Кӯҳистон юриш оғоз мешавад. Ва худи ҳамон сол ноҳияи Айнӣ дар қатори Панҷакенту Самарқанд ба ҳайати Русия дароварда мешавад. Ноябри соли 1917-1918 дар қаламрави имрӯза Тоҷикистони шимолӣ (дар ҳудуди он ноҳияи Айнӣ) русҳо Ҳокимияти Шӯравӣ барпо намуданд.
Тақсимоти маъмурӣ
Ноҳияи Айнӣ дорои 2 шаҳрак ва 8 ҷамоати деҳот аст.
Таърихи матбуот
Соли 1934 аввалин маротиба рӯзномаи ноҳия бо номи “Барои чорводори сотсиалистӣ” аз чоп баромад ва дар назди он вазифаҳои хеле муҳим: коллективонаи хоҷагии қишлоқ, ташкили корхонҳои саноатӣ ва ба ҳаёти нав қадам мондани одамон меистад. Баъдан аз соли 1942 номи рӯзнома “Роҳи коммунизм”-ро гирифт. Дар даврони ҶБВ рӯзнома бештар барои сафарбар кардани ҷавонон ба ҷанги хонумонсӯзӣ Германия ва ёрӣ аз ақибгоҳ ба фронт корҳои назаррасро иҷро додааст. Аз соли 1962 то соли 1966 рӯзнома номи “Зарафшон”– ро гирифта, барои ду ноҳия, Айнӣ ва Панҷакент хидмат мекард. Яъне мардуми ду ноҳияи водии Зарафшон соҳиби як газета буданд. Дар ин давра рӯзнома бештар аз дастовардҳои партияи коммунистӣ, тарғиби чорводорон, коргарону меҳнаткашон ва саноатчиёнро ба роҳ монда буд. Мутаасифона баъди аз нав ташкил шудани ноҳия рӯзнома бо номи “Зарафшон”  дар ноҳияи Панҷакент монд ва то имрӯз фаъолият дорад.
Рӯзномаи “Меҳнат” соли 1966 таъсис дода шуд, ки муҳаррири он шоири шинохта ва ҳаҷвнигори барҷаста, шодравон Мирзо Маҳмуд буданд. Баъд аз соли 1968 то соли 2009 муҳаррир, шоир Субҳон Туйғунов, аз соли 2009 то соли 2014 Холиқдоди Қурбон ва аз соли 2014 то 2019 Муҳаммадносири Насрулло ба ҳайси муҳаррир кору фаъолият кардаанд. Имрӯз ин вазифаи пурмасъул бар дӯши Шамсиддин Халифаев вогузошта шудааст.
То ба имрӯз 60119 шумора рӯзнома дастраси хонандагон гаштааст. Дар даврони таъсис додани тиражи рӯзнома 300-400 нусхаро ташкил медод. Сипас дар охири солҳои 60 –уми асри гузашта то барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ тиражи рӯзнома ба 9 ҳазор нусха расонида шуд. Дар ҳамин давра шумораи коргарони эҷодӣ ба 14 нафар расида буд. Шумораи матбаачиёни ноҳия 8 нафарро ташкил медод. Дар пешрафти кори рӯзнома солҳои 80-90 –уми асри гузашта саҳми Субҳон Туйғунов, Насриддин Қамаров, Ҷумъа Арбобов, Ғаффор Нуъмонов, Адҳам Ҳусейнов рӯҳи ҳамаашон шод бод, Муин Исоев, Хайрулло Юсуфӣ, Шараф Қоштиев, Шукӯҳи Закотов, Мусо Алиев ва чанде дигарон дар рушди кори эҷодии рӯзномаи “Файзи Зарафшон” саҳми босазо доранд. Ҳамзамон, заҳмати шабонарӯзии сангини матбуотчиён Зариф Раҳимов, Раҳимҷон Муҳиддинов, Абдузоҳир Розиқов, Зафар Самадов, Фахриддин Қаноатов, Моҳбибӣ Боева, Рисолат Шукурова, Бибибадал Каримова, Салоҳиддин Амаков, Уктам Саидов ва Малик Зарифов хеле назаррас аст.
Рӯзномаи “Файзи Зарафшон” барои бисёр шахсон, ки солҳои гуногун дар он кор кардаанд, мактаби таҷриба, обутоби идеявӣ-сиёсӣ, мактаби ҳақиқии эҷодӣ гардид.Бисёр шахсони соҳибмаърифат аз мактаби тарбияи рӯзнома гузашта, имрӯз дар органҳои партиявӣ, матбуоту радио ва телевзиони ҷумҳуриявӣ, вилояту ноҳия сарбаландона кору фаъолият менамоянд.
Рўзномаи ноҳиявии «Файзи Зарафшон» — нашрияи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ аст. Чуноне маълум аст, рӯзномаи “Файзи Зарафшон” дар соли 2019 ва пеш аз он моҳе як маротиба чоп мешуд ва бисёр хабару рӯйдодҳо бинобар куҳна шудан беарзиш мегардиданду қими зиёде аз онҳо рӯи чопро намедиданд. Вале, дар соли 2021 барои ба ин берангӣ ранг додан кӯшишҳо ба харҷ дода шуд ва рӯзнома айни ҳол дар як моҳ се ва баъзан чаҳор маротиба нашр мегардад. Бо дастгирии МИҲД-и ноҳия, махсусан, Раиси ноҳия,муҳтарам Муқим Муродзода давоми сол кормандони рӯзнома ҳам тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ (саҳифаи фейсбукии “Файзи Зарафшон”) ва ҳам дар рӯзнома воқеаву рӯйдодҳои ноҳиявиро ба мардум пешниҳод карда, ҷомеаро аз навгониҳои ҳаёти ноҳиявӣ дар шароити муосир саривақту фаврӣ огоҳ намудаанд. Бояд қайд намуд, ки бо дастгирии бевоситаи Роҳбарияти Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ва ташаббусҳои пайдарпайи сармуҳарир Шамсиддин Халифаев, рӯзнома дар соли 2019 33 шумора, дар соли 2020 49 шумора, дар соли 2021 50 шумора ба табъ расидааст, ки ин боиси ифтихору сарфарозӣ аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Суғд Гурӯҳ:Ноҳияи Айнӣ
Фурудгоҳи лонглод ковнти
Фурудгоҳи лонглод ковнти (Langlade County Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1220 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 464 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ахлоқиёт
Илми ахлоқ ва ё одоб — пажӯҳиши фалсафавии ахлоқ ва маънавиёт. Аз ибтидои пайдошавиаш, бо калимаи юноии ἦθος — этос алоқаманд буда, маънояш зиндагии якҷоя ва қоидаҳое, ки дар ин раванд пайдо гаштанд, меёрҳое, ки ҷомеаро сарҷамъ намуда, имконияти бартарафкунии шахсиятчигӣ ва таҷовузкориро медиҳанд. Бо рушди ҷомеа маънои он бойтар гашта, виҷдон, дилсӯзӣ, дӯстӣ, маънои зиндагӣ, ҷоннисорӣ ва дигар чизҳоро низ дарбар мегирад. Ин истилоҳ баъзан барои ишораи низоми меёрҳои ахлоқӣ ва маънавии гурӯҳи иҷтимои низ истифода мешавад.
Эзоҳ
бхр бгард
Гурӯҳ:Илми ахлоқ
Ҳуқуқи шаҳрвандӣ
Ҳуқуқи гражданӣ — яке аз соҳаҳои ҳуқуқ мебошад, ки муносибатҳои молумулкӣ, шахсии ба молумулки вобастабуда ва муносибатҳои шахсии ба молумулк вобастанабударо, ки байни шаҳрвандон, шаҳрвандони шахсони юридикӣ, мақомоти давлатӣ пайдо мешавад, танзим менамояд.
Хоао Мартинес
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 14 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1999 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Венесуэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Zulia
Астрахан
ÁСТРАХАН (Аштархон), шаҳр, маркази вилояти Астрахани Федератсияи Русия. Дар Пастии назди Каспий, дар қисми болои резишгоҳи дарёи Волга ба Баҳри Каспий воқеъ аст. Бандари асосии дарёӣ ва баҳрии ҳавзаи Волгаву Каспий. Аҳолиаш 520700 нафар (2010). Қисми асосии шаҳр дар соҳили чапи дарёи Волга ҷойгир аст. Шабакаи роҳи оҳан ва роҳҳои автомобилгард, аэропорти байналмилалӣ дорад.
Таърих
Аввалин бор дар мадракҳои хаттӣ дар садаи XIII бо номи Аштархон ва Ҳоҷӣ Тархон қайд шудааст. Аз шаҳрҳои маъруфи Ӯрдаи Тилоӣ буда, соли 1395 ба дасти Темур хароб гардид. Солҳои 1460–1556 (то ба ҳайати Давлати Рус ворид шуданаш) пойтахти Хонигарии Аштархониён буд. Соли 1580 дар он Кремл сохтанд, соли 1630 атрофаш бо девори сангӣ қалъабандӣ шуда, он Шаҳри Сафед ном гирифт. Асрҳои 16–17 қалъаи бузурги сарҳадди ҷанубии Давлати Рус, қароргоҳи флоти ҳарбии он, аз соли 1802 маркази губернияи Астрахан, садаҳои XVII–XIX маркази асосии тиҷорат бо Эрон, Ҳиндустон, Қафқоз ва Осиёи Миёна буд.
Иқтисодиёт
Астрахани имрӯза шаҳри калони саноатӣ ва маркази фарҳангӣ, мавзеи ҳамлу нақли бор (асосан нафту чӯб) мебошад. Дар Астрахан саноати мошинсозӣ, кимиё, киштисозӣ ва таъмири киштиҳо, коркарди филиззот, хӯрокворӣ, дастгоҳу таҷҳизотсозӣ, зироаткорӣ (махсусан «тарбузи астраханӣ» маъруф аст), инчунин моҳидорӣ ва коркарди он тараққӣ кардааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Астрахан Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Новое Село (ноҳияи Стародуб)
Новое Село — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Стародуб, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Стародуб
Фурудгоҳи суннат андар‌-овллин (речорд мркт)
Фурудгоҳи суннат андар‌-овллин (речорд мркт) (Saint-André-Avellin (Richard Marcotte) Aerodrome) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 875 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри суннат ондра овлин, кибик кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 168 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ибайзебел (дарё)
Ибайзебел (Ibaizabal) — номи дарёе аст, ки дар Испониё равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Испониё
Василевская (ноҳияи Каргополский)
Василевская (Васильевская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Раёсати АМИТ
Ноибони президентҳои Академияи илмҳои Тоҷикистон
(аз 1991 — Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Саркотибони илмии Раёсати АИ Тоҷикистон
(аз 1991 — Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон)
Ҳуқуқи гумрукӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Aviat Eagle II
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Aндрeлис Пaшaй
Aндрeлис Пaшaй (тав. 11 марти 1987) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1987 Гурӯҳ:Зодагони 11 март Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Скендeрбeу Корче Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Пaртизaн» Тирaнa Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Кукеси Гурӯҳ:Бозингарони Люфтетaри Гирокaстер Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Динамо» Тирaнa Гурӯҳ:Бозингарони Кaстриоти Круйе
Ахтарзистшиносӣ
thumb|263x263px|Экзосайёраи OGLE-2005-BLG-390Lb дар масофаи 20 000 соли рушнойӣ Астробиолóгия (аз астро… ва биология) — илмест, ки зуҳуроти гуногуни ҳаётро дар Коинот меомӯзад.
Пешрафти астробиология ба комёбиҳои астрономия, биология ва биохимия сахт марбут аст. Астробиология дар ҳалли баъзе масъалаҳо ба биологияи кайҳонӣ ва тибби кайҳонӣ такя мекунад. Марому мақсади астробиология омӯзиши пайдоишу инкишофи ҳаёт дар рӯи Замин ҳамчун ҷирми кайҳонӣ дар шароити мавҷудияти атмосфера аст. Дар чунин атмосфера бинобар нурборони берунӣ ё разрядҳои электрикӣ пайвастҳои мураккаби органикие ҳосил мешаванд, ки барои ташаккули ҳаёт метавонанд заминаи мусоид фароҳам оваранд. Ба туфайли фотосинтез, ки сабабгори фаъолияти наботот аст, атмосфераи Замин тадриҷан сероксиген мегардад; ҳамин тавр, мавҷуд будани оксиген дар таркиби атмосфераи ин ё он сайёра нишонаи дар он вуҷуд доштани ҳаёт мебошад. Пажӯҳишҳо собит кардаанд, ки ҳаёт дар ҳамаи ҷирмҳои Манзумаи Офтоб, аз ҷумла дар Моҳ, Уторид ва Зуҳра имконнопазир аст. Пас аз парвози киштиҳои кайҳонии «Аполлон» ба Кайҳон маълум гашт, ки дар Моҳ ҳаёт нест. Дар Миррих атмосфера тунук, миқдори буғи об кам (оби моеъ нест), ҳарорати паст (-55°С) мебошад. Дар чунин шароит ҳам баъзе мавҷудоти зами­нӣ метавонанд бошанд. Вале истгоҳи автоматии байнисайёравии ИМА «Викинг», ки соли 1976 ба сатҳи Миррих нишаст, хабар дод, ки дар Миррих микроорганизмҳо умуман вуҷуд надоранд. Ҷустуҷӯи мавҷудияти ҳаёт берун аз Манзумаи Офтоб яке аз мушкилоти астробиология аст. Бисёр ситораҳои Галактикаи мо метавонанд сайёраҳое дошта бошанд, ки он ҷо барои мавҷудияти ҳаёт шароити мусоид бошад. Барои амалӣ сохтани ин бо он сайёраҳо алоқа доштан лозим аст. Ба ин мақсад бояд самти фиристодани аломат, дарозии радиомавҷҳо, мазмуни аломат ва рамзи он дуруст интихоб шавад. Масъалаи мазкур мавзӯи таҳқиқоти бисёр муассисаҳои илмии ҷаҳон мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Кайҳоншиносӣ
Адабиётшиносӣ
Адабиётшиносӣ — илмест, ки омилҳои пайдоиши адабиёти бадеӣ, хусусиятҳои он, қонуниятҳои раванди таърихии рушду инкишофи адабӣ ва асосҳои иҷтимоию ҳаётии онро меомӯзад.
Адабиётшиносӣ аз се бахши асосӣ иборат аст: назарияи адабиёт, таърихи адабиёт, танқиди адабӣ.
Адабиётшиносӣ чанд илми дигар, аз ҷумла матншиносӣ, сабкшиносӣ, китобшиносӣ ва ғайраро дар бар мегирад. Инҳо илмҳои ёвар буда, барои таҳқиқи дақиқ ва амалӣ шудани вазифаҳои асосии адабиётшиносӣ ёрӣ мерасонанд.
Афкори адабиётшиносӣ дар аввали пайдоиши адабиёти бадеӣ ташаккул ёфт, намунаҳои он дар андешаҳои донишмандони қадими Ҳиндустон, Хитой ва Юнони Қадим ба назар мерасанд. Баъдан онҳо такомул ёфтаанд ва заминаи ташаккули илмии адабиётшиносӣ шудаанд.
Адабиётшиносии асрҳои 10 — 15
Адибони асрҳои 10 — 15 дар асоси таҷрибаи эҷодии адабиёти араб, форсии дарӣ, назари адабии юнониён ва арабҳо роҷеъ ба поэтикаи шеъру наср, шинохти фалсафию филологии адабиёт асарҳои пурарзише ба вуҷуд оварданд.
Дар китобҳои фалсафии бархе аз китобҳои таъриху луғат бобҳо ва фаслҳои алоҳида ба баҳси масъалаҳои гуногуни адабиёт ихтисос ёфтаанд:
масъалаҳои балоғат ва суханварӣ
Китобу рисолаҳои бахшида ба масъалаҳои балоғат ва суханварӣ дар садаи XI пайдо шуданд.
Масъалаҳои назарияи наср
Масъалаҳои назарияи наср дар «Чаҳор мақола»-и Низомии Арӯзӣ, «Ҷавомеъу-л-ҳи­коёт»-и Муҳаммад Авфӣ матраҳ шудаанд.
Китоби Муҳаммад Авфии Бухороӣ «Лубобу-л-албоб» қадим­тарин тазкира дар адабиёти форс-тоҷик ба шумор меравад.
Видурл
Видурл (Vidourle) — номи дарё аст, ки дар Фаронса равон аст.
Адабиётшиносӣ
Масъалаҳои назарияи наср
Авфӣ дар ин тазкира оид ба бисёр масъалаҳои адабиёт таваққуф намуда, доир ба рӯзгор ва осори қариб 300 нафар шоирон (аз аввалин шоири форсигӯй то замони худаш) маълумот додааст ва ашъори шоиронро нақди илмии бадеӣ кардааст.
Видурл
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Фаронса
Адабиётшиносӣ
Адабиётшиносии нимаи дуюми асрҳои 12 — 15
Ба адабиётшиносии нимаи дуюми асрҳои 12 — 15 китобҳои зерномбаршуда ва дигар маълум буданд:
Дар ин давра адабиётшиносӣ чун ҷузъи таркибии улуми адабӣ ва адабиёти бадеӣ инкишоф ёфт ва адабиётшиносони хушсалиқае фаъолият доштанд.
Асарҳои онҳо масъалаҳои умдаи эҷоди бадеӣ, ба монанди ҳунари офаринандагӣ, муҳимтарин ҳодисаҳои адабии замон, пайванди адабиёт бо суннатҳои эҷодӣ, қонунияти моҳияти шеър, мақоми адиб ва адабиёт дар ҷамъият, шинохти сухану суханварӣ, шарҳу тафсири осори адибон ва шарҳи мухтасари ҳоли гӯяндагонро инъикос кардаанд.
Адабиётшиносии асрҳои миёна
Адабиётшиносии асрҳои миёна рукнҳои назарияи адабиётро, аз ҷумла дар баҳси моҳияти шеър ва наср, нақди адабиро дар баррасии балоғати шеъру сухан ва таърихи адабиётро дар тазкираҳо бо худ дошт. Аз ҷумла адаби назариявии садаи XV нишон медиҳад, ки дар он замон шакли содаи ҳар се ҷузъи таркибии адабиётшиносӣ мавҷуд будааст.
Таърихи адабиёт дар тазкираҳо, масъалаҳои назариявӣ дар рисолаҳо ва нақди адабӣ дар маҳфилҳо ва нақди ашъор густариш меёфтанд.
Адабиётшиносии садаи XV
Адибони он замон дар илми қофия низ рисолаҳо навиштаанд, ки аксар «Рисолаи қофия» ё «Илму-л-қавофӣ» ном доранд. Аз рисолаҳои ин силсила асарҳои Абдурраҳмони Ҷомӣ «Рисолаи қофия» ва Атоуллоҳи Ҳусайнӣ «Рисола дар илми қавофӣ» машҳуранд.
Асарҳои Ҳусайн Воизи Кошифӣ «Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъу-л-ашъор» ва Атоуллоҳи Ҳусайнӣ «Бадоеъ-ус-саноеъ» дар илми бадеъ таълиф шудаанд. Атоуллоҳи Ҳусайнӣ бо номи «Такмил-ус-саноат» асари муфассале дошт.
Таснифи навъҳои шеър дар таърихи афкори назарии нимаи дуюми садаи XV мақоми хос дорад. Донишмандони улуми адабӣ роҷеъ ба қасида, ғазал, қитъа, рубоӣ, дубайтӣ, маснавӣ, шоҳбайт, фард ва анвои гуногуни мусаммат (мураббаъ, мухаммас, мусаддас, мусамман, муашшар ва ғайра) дар кутубу рисолаҳо назари худро баён кардаанд.
Адабиётшиносии ибтидои садаи XVI
Дар нимаи дуюми садаи XV ва ибтидои садаи XVI илмҳои адабӣ ривоҷ ёфтанд. Улуми адабӣ соҳаҳои гуногуни филология ва иншои шеъру наср ва адабиётшиносиро фаро гирифта, барои такмили ҳунари касбии нависандагӣ зарур буданд ва ҳамчун ҷузви таркибии адабиёти назарӣ дар ҷомеа мақоми шоиста доштанд.
Донишмандон аз оғози аҳди ислом улуми адабиро иборат аз дувоздаҳ навъ донистаанд (нигаред мақолаҳои Адаб ва Адабиёт). Муаллифи «Арӯзи Ҳумоюн» Абдулқаҳҳор ибни Исҳоқи Шариф номгӯ ва шарҳи мухтасари ин дувоздаҳгонаро овардааст.
Дар таснифи улуми адабӣ чаҳор илм ба соҳаи забоншиносӣ хос мебошанд, илмҳои дигар сохтори назму насрро фаро мегиранд.
Ҷомӣ ва Навоӣ низ маҷмӯаҳои руқаоти худро тартиб дода, онҳоро чун асари алоҳида дар куллиётҳояшон ҷой додаанд.
Дар мамлакатҳои Ғарб адабиётшиносӣ дар Юнони Қадим бо таълимоти Афлотун (427—347 то м.), «Поэтика» ва «Риторика»-и Арасту сар шудааст.
Афлотун саромади ҷараёни идеалистӣ дар эстетика буда, вазифаи маърифатии адабиётро инкор мекард ва фақат ба аҳамияти тарбиявии он иқрор буд.
Арасту адабиётро эҷодкорие медонист, ки ба мардум на фақат дониш, балки завқе ҳам медиҳад ва дилу рӯҳро тоза мекунад. Арасту ва пайравони ӯ аз мақоми иҷтимоии адабиёт, аз шаклу сабкҳои шеърӣ, аз ҷинс ва жанрҳои адабӣ сухан рондаанд. Таълимоти Арастуро дар Руми Бостон Горатсий (65 — 8 то м.) бо рисолаи манзуми «Фанни шеър» давом дод.
Дар асрҳои миёна адабиётшиносӣ бештар дар Шарқ — Хитой, Ҳиндустон, мамлакатҳои арабизабон ва форсизабон инкишоф ёфт.
Муҳаққиқон ва адабиётшиносони Шарқ бештар ба муносибати шаклу мазмун, омӯхтани шаклҳои бадеӣ ва хусусиятҳои сабку услуб таваҷҷуҳ намуданд.
Аврупои Ғарбии асрҳои миёна даврони ҳукмронии иртиҷоии динӣ буд ва ин боиси инқирози илм, аз ҷумла афкори адабиётшиносӣ гардид.
Адабиётшиносии замони Эҳё
Дар замони Эҳё (Ренессанс) муборизаи шадид бар зидди тангназарии асримиёнагӣ давом ёфт ва адабиётшиносӣ диққати нависандагонро ба омӯхтани воқеияти ҳаёт ва забони халқ мутаваҷҷеҳ намуд.
Адабиётшиносии аввали садаи XVII
Дар аввали садаи XVII Бэкон нахустин бор истилоҳи таърихи адабиётро истифода кард ва онро чун илми мустақил шинохт.
Адабиётшиносии аввали садаи XVIII
Дар садаи XVIII, замони маорифпарварии Аврупо, дар адабиётшиносӣ дастурҳои воқеъгароӣ (реализм) тадқиқ шуданд ва барои намуна асарҳои Дидро ва Лессинг («Лаокоон», 1766) аҳамияти хос доштанд.
Маорифпарварон масъалаи иртиботи шахсу ҷомеаро ба миён оварда, нақши муҳити иҷтимоиро барои ташаккули шахс таъкид карданд ва ифодаи фардияти шахсро дар адабиёт зарур донистанд.
Адабиётшиносии аввали садаи XIX
Аз нимаи дуюми садаи XIX вобаста ба зуҳури марксизм давраи наве дар таърихи адабиётшиносӣ сар шуд. К. Маркс ва Ф. Энгелс қонунҳои иҷтимоии тараққии ҷамъиятро кашф намуда, робитаи мураккаби байни асоси (базиси) иқтисодии ҷамъият ва барсохти (надстройкаи) он (аз ҷумла адабиёт)-ро муайян карданд. Афкори онҳо ба дарки қонунҳои иҷтимоии тараққиёти ҳунар, барои аз мавқеи табақотӣ (синфӣ) омӯхтани таърихи адабиёт ва танқиди адабӣ нигоронда шуда буд.
Адабиётшиносии аввали садаи XX
Дар охири садаи XIX ва бахусус оғози садаи XX дар баробари тазкиранависии суннатӣ тазкираҳое таълиф шуданд, ки дар онҳо маълумоти умумии тавсифӣ мавқеи дуюмдараҷа гирифта, осори шуаро ва нависандагон аз меъёри мавқеи иҷтимоӣ, аҳамияти милливу ватандӯстӣ ва навназарӣ баҳо дода шуданд. Дар ин маврид метавон баҳсҳои назарӣ ва усулие, ки дар саҳифаҳои рӯзномаи «Бухорои Шариф» баргузор шуда буд, намунаҳои нақди адабӣ дар нашрияҳои М. Беҳбудӣ (г. «Самарқанд», маҷаллаи «Оина») ва тазкираҳои Садри Зиё «Тазкори ашъор» ва Салимбекро ном бурд.
Ба таври куллӣ ин намунаҳои нақд масъалаҳои таҷдиди назар ба адабиёт, баррасии масъалаҳои иҷтимоӣ, назари воқеӣ ва навбинӣ ба масъалаҳои адабиётро фаро гирифта буданд. Ба ин маънӣ метавон оғозгоҳи шинохти тозаи адабиёт, яъне адабиётшиносӣ ва нақди адабиро ба даврони рӯшангарӣ ва ҷадидия нисбат дод. Ин афкори адабии нав бо ҷанбаи иҷтимоъгароии худ ба адабиётшиносии замони шӯравӣҳамоҳангӣ дошт ва баъзе аз хусусиятҳои он дар таълифоти Садриддин Айнӣ идома ёфт.
Адабиётшиносии тоҷикии замони шӯравӣ
Оғози рушди адабиётшиносии тоҷикии замони шӯравӣ бо номи Садриддин Айнӣ вобастагӣ дорад. Айнӣ бо «Намунаи адабиёти тоҷик» (1926), бо рисолаҳое, ки дар бораи Фирдавсӣ (1934), Ибни Сино (1939), Рӯдакӣ (1940), Саъдӣ (1940), Бедил (1946), Навоӣ (1948) ва дигарон навиштааст, дастурҳои асосии омӯзиши таърихи адабиётро муайян кард. Ӯ дар таърихи илми замони нави тоҷик якумин касе буд, ки эҷодиёти классикон ва раванди адабии таърихиро алоқамандона бо вазъи иҷтимоию сиёсии замон омӯхта, ба асоси ҳаётии эҷоди бадеӣ (воқеъгароӣ) ва халқияти он, ба масъалаҳои услуб ва методи (усули) эҷодии нависандагон, пайдоиш ва инкишофи баъзе жанрҳову шаклҳои бадеӣ диққат дод.
Адабиётшиносии тоҷикӣ дар давраи Истиқлолият
Аммо дар замони бозсозии горбачевӣ, бахусус, дар даврони соҳибистиқлол шудани Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991) ва тағйир хӯрдани арзишҳо адабиётшиносӣ аз маҳдудияти мафкуравӣ озод шуд ва ба дастурҳои бунёдии илмии худ таҷдиди назар намуд.
Дар ду даҳсолаи садаи XXI чанде аз адабиётшиносони ҷавон, амсоли Ш. Солеҳов, Ш. Исрофилниё, М. Зайниддинов, Т. Шарифзода, М. Нарзиқул, Б. Мақсудов, В. Охониёзов, А. Худойдод, Н. Нурзод, С. Аъзамзод, Р. Ваҳҳоб ва дигарон ба воя расиданд, ки рушди минбаъдаи адабиётшиносӣ дар дасти онҳост. Адабиётшиносии тоҷикӣ дар марҳалаи нави инкишоф қарор гирифтааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Адабиётшиносӣ Гурӯҳ:Илмҳои гуманитарӣ
Абдурауф Муродӣ
Абдурауф Муродӣ —, шоир,нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996)
Зиндагинома
Абдурауф Муродӣ 1 апрели соли 1961 дар деҳаи Хоҷапанҷи ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Дар мактаби деҳа таҳсил карда, баъдан Оӯзишгоҳи омӯзгории Панҷакент (1981) ва факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанберо (1985) бо дипломи аъло хатм кардааст. Дар шаҳри Роғун ба сифати омӯзгори мактаби миёна ва ҷонишини сармуҳаррири нашрияи «Нурафшон» оғози фаъолият намудааст. Солҳои 1992-2001 дар Панҷакент омӯзгори гимназия, мушовири шуъбаи маориф ва раиси бахши Бунёди байналмилалии форсии тоҷикӣ будааст. Дар кори таъсис ва нашри маҷаллаҳои «Дайри муғон» ва «Сомониён» (нашрияҳои ҳукумати Панҷакент) фаъолона ширкат варзида, соле чанд ҷонишинии сармуҳаррири ин маҷаллаҳоро иҷро кардааст. Аз соли 2002 ҷонишини сармуҳаррири ҳафтаномаи «Омӯзгор» мебошад.Соли 1996 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст.
Эҷодиёт
Аз овони донишҷӯӣ ба эҷоди бадеӣ машғул шуда, навиштаҳояш пайваста тавассути маҷаллаву рӯзномаҳо ба табъ расидаанд. Муаллифи китобҳои «Дили гарм» (ҳикояҳо, 1997), «Мӯйлаб» (ашъори ҳаҷвӣ), «Ҷасорат» (қиссаи ҳуҷҷатӣ), «Аз нешханд то нӯшханд» (ҳаҷвияҳо, 1999), «Лутфи Худованд» (назму наср 2000), «Шукуфти ғунчаи лабҳо» (ҳикояҳои ҳаҷвӣ, 2006 «Анори дона-дона» (2005), «Чошнӣ» (ашъори ҳаҷвӣ, 2009) ва қиссаи ҳаҷвии «Ману занам» мебошад. Силсилаи бардавоми навиштаҳои ҳаҷвии ӯ «Анори дона-дона» аз ҷониби хонандагон истиқболи гарм ёфтаанд. «Биё, то қадри якдигар бидонем!» (2009) сафарнома буда, бо сабки хосу ҷолибе нигориш ёфтааст. Китобҳои «Дилнавоз», «Посдори ҳақиқат» ва «Анҷумани дӯстон»-аш аз кору пайкори бархе ҳамдиёрони маъруфамон ҳикоя мекунанд. Мақолаҳои илмию методии ӯ дар авроқи китобҳои «Дурахши вожаҳо», «Ҷашнномаи мактаб» ва «Паёми мушовир» дастраси умум гардидаанд. Як силсила ашъори ҷавоншоирони ӯзбекзабони Тоҷикистонро ба тоҷикӣ гардондааст. Намунаҳое чанд аз эҷодиёташ ба забонҳои русиву ӯзбекӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Шоирони тоҷик Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Астроботаника
Адабиёт
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:Ботаника Гурӯҳ:Кайҳоншиносӣ
Christopher AG-1
Christopher AG-1 (Christopher AG-1) — як ҳавогарди сохтаи Christopher Company дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи оиндҳувн
Фурудгоҳи оиндҳувн (Eindhoven Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) ва  низомӣ мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи EIN аст, ки як бонди фуруди сангфарш дорад, ва тӯли бонди он 3,000 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри оиндҳувн кишвари Нидерланд қарор дорад, ва дар баландии 23 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Грязнуха (ноҳияи Камишин, Волгоград)
Грязнуха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Камишин, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Камишин (Волгоград)
Ҳуқуқи давлатӣ
Ҳуқуқи давлатӣ - асосан бо истилоҳи ҳуқуқи конститутсионӣ шабеҳ аст (Ниг. ба Ҳуқуқи конститутсионӣ). Ҳамчун соҳаи ҳуқуқ дар мамлакатҳои олмонизабон ва ғайра истифода шуда, асосҳои иқтисодӣ-иҷтимоӣ, сиёсӣ ва сохтори марзии давлатро ба танзим дароварда, вазъи ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд ва низоми мақомоти ҳокимияти давлатии кишвари мазкурро муайян мекунад. То соли 1993 дар муассисаҳои олии таълимии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун фанни мустақил омӯхта мешуд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Нижние Лубянки (ноҳияи Волоконовск)
Нижние Лубянки (ноҳияи Волоконовск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Волоконовск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Волоконовск
Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ лонгкови
Фурудгоҳи байналмилалии лонгкови (Langkawi International Airport) (маҳаллӣ: Lapangan Terbang Antarabangsa Langkawi) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи LGK аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 3810 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Малайзия қарор дорад, ва дар баландии 9 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Васковская (ноҳияи Каргополский)
Васковская (Васьковская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Репники (ноҳияи Ковров)
Репники — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ковров
Олег Веретенников
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1970 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Уралмаш Екатеринбург Гурӯҳ:Бозингарони БФ Уралетс Нижни Тагил Гурӯҳ:Бозингарони БФ Metallurg Verkhnyaya Pyshma Гурӯҳ:Бозингарони БФ Chayka-CSKA Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ска Ростов Он ДОН Гурӯҳ:Бозингарони БФ enSC Rotor Volgograd Гурӯҳ:Бозингарони БФ Aris Thessaloniki F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лирсе С.К. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сокол Саратов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лисма Мордовиа Саранск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Уралан Елиста Гурӯҳ:Бозингарони БФ Astana-64 Гурӯҳ:Бозингарони БФ Irtysh Pavlodar Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волгоград
Роберт Эррера
Роберт Фабиан Эррера Росас (Robert Fabián Herrera Rosas; 1 марти 1989, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 1 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дефенсор Спортинг Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пуэбла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пакука
Блек Ривер (Макинок Кантри)
Блек Ривер (Макинок Кантри) (Black River (Mackinac County)) — номи дарёе аст, ки дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Новомлинка (ноҳияи Стародуб)
Новомлинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Стародуб, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Стародуб
Ахтарнигор
thumb Ахтарнигор, астрограф (аз ἄστρον — нур ва  — менависам) — абзори ахтаршиносӣ барои аксбардориҳои кайҳонӣ. Ахтарнигорро аз рӯйи тарҳи рефрактор, рефлектор ва ё телескопи оинагӣлинзагӣ месозанд. Ахтарнигор дар қисми дидгоҳ кассети аксбардорӣ дорад, ки афканишоти ҷирми мунирро қабул мекунад. Ҳоло ба ҷойи лавҳаи аксбардорӣ ошкоргарҳои рақамӣ ба кор бурда мешаванд. Дар Расадхонаи Ҳисор ахтарнигори 40-сантиметраи Сейсс-Йена истифода ме­шавад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Абзорҳои ахтаршиносӣ Гурӯҳ:Кайҳоншиносӣ
Кеврон
Кеврон  – деҳаест дар Ҷамоати Вишхарви ноҳияи Дарвоз.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ноҳияи Дарвоз
Эднилcон Диас Де Лукена
Эднилcон Диас де Лукена (Edmilson Dias de Lucena; 29 майи 1968, Эмас, Парайба, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1968 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиедаде Еспортива Матcубара Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nacional Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.C. Маритимо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Виториа C.К. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Braga Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ал Ҳилал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чонбук Хюндаи Модорт
Новий Вагил (деҳа)
Новий Вагил (Новый Вагиль) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Гаринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гаринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
CSIST Chung Shyang II
CSIST Chung Shyang II (CSIST Chung Shyang II) — як ҳавогарди сохтаи Chungshan Institute of Science and Technology аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Republic of China (Taiwan) Army будааст.
Баюшевская (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Баюшевская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
CSIST Chung Shyang II
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Баюшевская (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Ҳуқуқи дипломатӣ
Ҳуқуқи дипломатӣ - соҳаи ҳуқуқи байналмилалӣ мебошад, ки маҷмӯи меъёрҳои байналмилалӣ -ҳуқуқиро дарбар мегирад ва тартиби баамалбарории муносибатҳои дипломатии байни давлатҳо ва дигар субъектҳои ҳуқуқи байналмилалиро ба танзим медарорад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Воҳиди ташкилот
Воҳиди ташкилот - ҷузъҳои таркибии шахси ҳуқуқӣ буда, аз сех, қитъа, бригада, шӯъба, идора ва ғ. иборат мебошад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Фурудгоҳи Суннат ҷон
Фурудгоҳи Суннат ҷон (Saint John Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YSJ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 7005 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри суннат ҷон, нюбронзуик кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 109 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хочилдиёри Боло
Хочилдиёри Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзо Ризои ноҳияи Ҳисор. Аз Хочилдиёри Боло то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 20 км. Аҳолиаш 1387 нафар (2020 ; 1214 нафар — 2017), тоҷикон.
Ном
Номи (топоними) «Хӯчилдиёр» вожаи суғдист. Хучур, хучир, хучил маънои диёри сарҳадӣ ё канориро дорад. Хӯчилдиёр на Хоҷачилдиёр, диёрест, канорӣ ва дурдаст, ки дар ҳадду канори Ҳисори Шодмон ва Суғди Самарқанд (Болооби Зарафшон) воқеъ шудааст. Вожаи Хучур, Хучир ва Хучил аз як решаанд.
Таърих
Хӯчилдиёри Боло диёрест куҳан, ки таърихаш ба давраҳои давлатдории Кушониён рафта мерасад. Аз асари таърихию археологии академик Аҳрор Мухторов «Ҳисори бостон» (очерки таърихӣ) маълум мегардад ва бозёфтҳои археологии Қалъаи Ҳисор гувоҳӣ медиҳанд, ки қубурҳои обгузари дар қарнҳои ХIV-ХV м. сохташуда, оби гуворо аз чашмаи мазори Хӯчилдиёр ба даруни қалъа оварда шуда будааст. Ин аз қадима будани деҳа дарак медиҳад. Дар бораи ин деҳа ривоятҳои бисёре паҳн шудааст, ки асос ва мадракҳои таърихӣ надоранд. Аз ҷумла, гӯё дар давраи истилои муғул чил нафар аз мавзеи Даҳбеди Самарқанд ба ин ҷо омада, дар домани кӯҳ макон гирифта, деҳаро асос гузоштаанд. Ривояти дигаре низ ҳаст, ки бо номи «Хоҷагони чил диёр» ва ё «Чилтан» машҳур аст.
Иқтисод
Дар деҳа мактаби миёна, масҷиди панҷвақтава 3 дӯкону мағоза ва бунгоҳи тиббӣ мавҷуд аст. Аҳолӣ ба боғдорию зироатпарварӣ ва чорводорӣ машғул аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Мирзо Ризо
Блек Ривер (Макет Канти)
Блек Ривер (Макет Канти) (Black River (Marquette County)) — номи дарёе аст, ки дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико равон аст.
Ноҳияи Ашт
Ноҳияи Ашт (хати ниёгон: ناحیه اشت) — яке аз ноҳияҳои вилояти Суғд аст. Ноҳия 29 сентябри соли 1926 таъсис ёфтааст. Аҳолӣ — 155 200 нафар (соли 2016), асосан тоҷикон ва ӯзбекон. Масоҳати ноҳия — 2790 км². Маркази ноҳия — шаҳраки Шайдон.
Блек Ривер (Макет Канти)
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Ноҳияи Ашт
Масофа: аз Ашт то Хуҷанд — 107 км, то Душанбе — 448 км. То истгоҳи роҳи оҳани наздиктарин (Хуҷанд) – 90 км.
Ҷойгоҳ
Ашт дар нишебҳои ҷанубу шарқии қаторкӯҳҳои Қурама воқеъ аст. Ҳудуди ноҳия ноҳамвор, қисми шимолу ғарбиро нишебҳои қаторкӯҳҳои Қурама ва қисми ҷанубу шарқиро водии Фарғона ташкил медиҳад. Нуқтаи баландтаринаш аз сатҳи баҳр 3768 м (қуллаи Бобои Об дар қаторкӯҳи Қурама), пасттаринаш 346 м (сатҳи обанбори Қайроққум). Дар қисми ҷанубу ғарбӣ дашти Ашти Калон ва кӯҳу теппаҳои Оқбел, Махавтоғ, Бахмалтеппа, Мӯлчоқтеппа (баландиаш 700—1000 м) воқеанд. Ашт аз конҳои полиметалл, флюорит, намаки ош ва ашёи хоми бинокорӣ, санги мармар ғанӣ аст. Сойҳои Ашт (Понғоз (Пунғаз), Мулломир, Ошоба, Ғудос, Ашт) камоб, то дарёи Сир намерасанд. Оби кӯли Оқсукон (Ахсикон) шӯр ва лойқааш табобатист. Дар Ашт навъҳои гуногуни хокҳои хокистарранг, баъзан шӯр ва дар кӯҳҳо хоки ҷигарранг вомехӯранд. Наботот дар ҳамвориҳо хусусияти биёбонӣ ва нимбиёбонӣ доранд. Дар доманаи кӯҳҳо гиёҳҳои даштӣ мерӯянд. Дашти Ашти Калон қисман аз Канали Шимолии Фарғона ва қисман аз пармачоҳҳо обёрӣ мешавад. Дар даштҳои беоб гиёҳҳои хоклес, янтоқ, ҷорӯбак, зағоза, шибоғ, шӯра, ишлон, ҳазориспанд, анғӯза ва ғ., дар кӯҳу нишебиҳо бурс, бодом, зирк, дӯлона, ҳафтпӯст, аврук, настаран, гиёҳҳои дорувории ҷағҷағ, газна (тавланг), қоқу, чойалаф, ҳулбӯ, зуф ва ғ. мерӯянд. Дар маҳалҳои аҳолинишин дарахтони биҳӣ, зардолу, гелос, тут, нок, мурӯд, санҷид, сафедор, маҷнунбед, сада ва ғ. бисёранд. Олами ҳайвоноташ гуногун, дар кӯҳу даштҳо калтакалос, муш, калламуш, мири мушон, морҳои гуногун (мори афъӣ, мори чипор, тирмор, кӯрмор); гург, гуроз, рӯбоҳ, оҳу, шағол, бузи кӯҳӣ ва ғайра; аз парандаҳо калхот, уқоб, кабк, булбул, бедона, тазарв, бум, чуғз, кабки ҳилол, фароштурук, мусича, акка, зоғ, кабӯтар, гунҷишк, эзорсурхак, соч, фотимачумчуқ, ҳудҳуд ва ғ. вомехӯранд.
Иқлим
Иқлими ноҳия гармсер (субтропикӣ)-и хушк, тобистони ҳамвориҳо гарм, зимистонаш муътадил. Ҳарорати миёнаи июл 27,7°С, янв. −17°С. Дар кӯҳҳо тобистон салқин, зимистон хунук. Бориш нисбатан зиёд.
Таърих
Ноҳияи Ашт 29 сентябри соли 1926 ташкил шудааст.
Бахшбандӣ
Ноҳияи Ашт дорои 8 ҷамоати деҳот: Понғоз, Ашт, Пунук, Шодоба, Ошоба, Ифтихор, Ориён, Меҳробод ва ҷамоати шаҳраки Шайдон аст. Маркази ноҳия — шаҳраки Шайдон.
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Ашт 1 шаҳрак ва 8 ҷамоат дорад:
Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Ашт Раиси Ҳукумати он аст, ки вайро Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мекунад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Ашт Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад ки онро раъйдиҳандагони ноҳияи Ашт барои 5 сол интихоб мекунанд.
Иқтисод
Соҳаҳои асосии хоҷагии ноҳия: пахтакорӣ, боғдорӣ, чорводорӣ. Ғалла (гандум, ҷав, сулӣ, ҷуворимакка), сабзавот, картошка, пахта, полезиҳо, хӯроки чорво ҳам кишт карда мешавад. Майдони умумии заминҳои корам, аз ҷумла заминҳои обӣ 18007 га, заминҳои кишти пахта 7169 га, ғалладо­на 3370 га, картошка 260 га, сабзавот 494 га, полезиҳо 222 га, хӯроки чорво 6479 га, диг. зироатҳои техникӣ 291 га, боғдорӣ 13210 га. Соли 2009 дар ноҳия 2 хоҷагии давлатӣ, 1 хоҷагии ҷамоатӣ, 2 хоҷагии ҷангал, 382 хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ), 21 хоҷагиҳои ёрирасони ташкилотҳо вуҷуд дошт. Шумораи чорво ва паранда дар ҳамаи бахшҳои хоҷагидорӣ (2009): гов 26532 сар, говҳои дӯшоӣ 17032 сар, бузу гӯсфанд 140348 сар, асп 817 сар, паранда 41662 сар. Дар ноҳия 2 муассисаи нақлиётӣ, 1 муассисаи таъмири роҳҳо, нуқтаҳои хидмати маишӣ, 5 ташкилоти сохтмонӣ, 9 корхонаи саноатӣ (2 корхонаи пахтатозакунӣ, 2 корхонаи равғанкашӣ, корхонаи истеҳсол ва коркарди намаки ош, корхонаҳои консерв, нонпазӣ, коргоҳи истеҳсоли пахтаи хоҷагӣ), 112 нуқтаҳои савдои хусусӣ, муассисаи хӯрокворӣ ва матбаа мавҷуд аст. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ дар с. 2008 ба 34,1 млн сомонӣ расид.
Маориф ва фарҳанг
Соли таҳсили 2009—2010 дар Ашт 56 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 4 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 4 мактаби таҳсилоти ибтидоӣ, 5 гимназия ва литсей, 2 муассисаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ, муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ, 2 омӯзишгоҳи касбӣ-техникӣ, 15 муассисаи томактабӣ мавҷуд буд, ки 29179 нафар хонанда дошт. Ба онҳо 2910 нафар омӯзгор таълим медоданд. Ашт дорои 8 беморхона, 16 маркази саломатӣ, 38 хонаи саломатӣ, дармонгоҳ, 11 дорухона, 6 хонаи фарҳанг, 21 клуб, 9 кинотеатр, 29 китобхона, 1 мактаби санъати бачагона, 3 варзишгоҳ, 22 толори варзишӣ, 1 мактаби варзишӣ, ҳавзи шиноварӣ, 64 майдончаи варзишӣ аст. Ёдгориҳои маданию таърихӣ: Қалъаи Афросиёб, Тӯдаи Калон, Меҳроби Ашт, Кампирдевор, Тӯдаи Хурд, Қалъаи Бободархон. Матбуоти даврӣ: «Шӯҳрати Ашт», «Навиди Умед», «Маҳрам». Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ Тӯйчӣ Эрйигитов, Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ Усмоналӣ Бобоназаров, Мирзоҷон Додоҷонов, Раззоқов Малик, Тоҷиддин Имомалиев, Ҷӯрабой Муъминов, Худойқул Назаров, Карим Холдоров, Имомназар Хоҷаназаров, нахустпрокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон генерал Нурулло Ҳувайдуллоев, дорандаи Мукофоти давлатии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино, профессор Фарҳод Зикриёев, Арбобони илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессорон: Баҳриддин Камолиддинов, Иброҳим Усмонов, узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон Эргашбой Муҳаммадиев, профессор, доктори илмҳои геология ва минералогия Садриддин Абдураҳимов, нависанда, шоир, мунаққид, драматург ва тарҷумони машҳури Ӯзбекистон Абдулло Қаҳҳор доктори илмҳои таърих Абдувалӣ Қушматов зодаи ҳамин ноҳияанд.'
Нақлиёт
Нақлиёти асосии ноҳия — худрав. Фурудгоҳ надорад