cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крутихинское (деҳа)
Крутихинское (Крутихинское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ирбитский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Alibaba.com
Alibaba.com (阿里巴巴 пинйин ālǐbābā) — платформаи тамос ва тиҷоратӣ (B2B)-и чинии ширкатҳо мебошад. Қароргоҳи Alibaba.com дар Ҳангжоу (Ҷумҳурии Мардумии Чин) ҷойгир аст. Ширкат ба Alibaba Group таалуқ дошта, бо 17 забон дастрас аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Alibaba Group
Фурудгоҳи оист мидлнд
Фурудгоҳи оист мидлнд (East Midlands Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи EMA аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2893 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри мидлнд шарқӣ кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 93 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Қатъномаи 104 Шӯрои Амният
Қатъномаи 104 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 20 июн 1954 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Саволи ирсолшуда тавассути Гватемала аст. Ин қатънома тайи нишасти 675‌ум бо 11 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Conroy Turbo Three
Conroy Turbo Three (Conroy Turbo Three) — як ҳавогарди сохтаи Conroy Aircraft аст. Ин ҳавогард дар 1969-5-13 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Буслаево (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Буслаево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Фурудгоҳи рӯбӣ
Фурудгоҳи рӯбӣ (Ruby Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи RBY аст, ки як бонди фуруди Шин ва Хок дорад, ва тӯли бонди он 1219 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 201 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хаёлбек Додихудоев
Хаёлбек Додихудоев  — доктори илми фалсафа (1990), профессор (1990). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1997). Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1997).
Зиндагинома
Хаёлбек Додихудоев Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст (1960), ихтисос – «фалсафа». Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърихи фалсафа, фалсафаи иҷтимоӣ. Мудири кафедраи фалсафаи ) Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1974-1992). Директор – ташкилотчӣ (1991-1996), и.в. директори (1996-2000) Институти илмҳои гуманитарии Академияи илмҳои ҶТ, ҳамзамон ректори Донишгоҳи давлатии ба номи М.Назаршоеви Хоруғ (1995-1998). Мудири шуъбаи онтология ва гносеология (2001-2009), сарходими илмии (2009 - то имрӯз) Институти фалсафа ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳоваддинови (ҳоло – Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳоваддинов) Академияи илмҳои ҶТ.
Ҷоизаҳо
Бо ордени «Дӯстӣ», медали «Ветерани меҳнат» тақдир шудааст. Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1997).
Манобеъ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Департаменти Жиронда
Департаменти Жиронда — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Навкорам (деҳа, н. Восеъ)
Навкорам — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзоалӣ Вайсови ноҳияи Восеъ. Аз Навкорам то маркази ҷамоат 28 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 1060 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ Гурӯҳ:Ҷамоати Мирзоалӣ Вайсов
Осмуки ревир
осмуки ревир (Smoky River) — номи дарёе аст, ки дар давлати Канада равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Канада
Лашутино (ноҳияи Каргополский)
Лашутино (Лашутино) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Ивановская Лиситса (ноҳияи Грайворонск)
Ивановская Лиситса — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Грайворонск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Матлубаи Ёрмирзо
Матлубаи Ёрмирзо —, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2005)
Зиндагинома
Матлубаи Ёрмирзо 22 марти соли 1979 дар шаҳри Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Соли 1986 ба мактаби миёнаи №17 шаҳри Хуҷанд рафта, то синфи 8-ум таҳсил кардааст. Соли 1992 муҳассили Литсейи №1 гардида, соли 1996 ба поёнаш расондааст. Соли 1996 вориди Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров шуда, бо дипломи сурх (2001) тамом кардааст. Аз моҳи ноябри соли 1999 то декабри 2000 дар ҳафтаномаи «Нилуфар» фаъолият доштааст. Аз моҳи январи соли 2003 дар маҷаллаи «Хуҷанд» (ҳозира «Паёми Суғд») кор мекунад. Аз соли 2005 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
Эҷодиёт
Мақолаву ҳикоя ва қиссаҳои ӯ дар матбуоти даврӣ, аз ҷумла, дар маҷаллаи «Садои Шарқ», рӯзномаҳои «Ҷавонони Тоҷикистон», «Адабиёт ва санъат» чоп шудаанд. Ҳикояҳои «Соати обӣ», қиссаҳои «Шиҳаи аспи сиёҳ», «Бӯи ашк», «Имон» ва «Руҳи ман манзил меҷӯяд» намунаи беҳтарини асарҳои Матлуба ба шумор мераванд. Силсилаи мақолаҳои «Салом, Ватани азизи ман!» намунае аз осори публитсистии адиба буда, дар нашрияҳои мухталиф интишор ёфтаанд. Матлуба чун адиби тозакор ва инсони садоқатпеша муҳаббат ба халқу Ватанро парвардаву ишқро меҳвари эҷодиёти хеш қарор додааст. Асарҳояш хеле ҷолиб, суханаш озоду самимист.
Сарчашма
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎ Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Занон-нависандаҳои асри XXI-и Тоҷикистон
Салоҳиятдории Маҷлиси миллӣ
Салоҳият - маҷмӯи  масъалаҳое, ки Конститутсия ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон,  мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдорро ваколатдор мекунад, ки ҳаллу фасли онҳо бевосита ба ин мақомот ва шахсони мансабдор мансуб мебошад.
Салоҳиятдории Маҷлиси миллӣ (Кворум) -  он  миқдори  муайяни иштирокчиёни узви Маҷлиси миллӣ, ки барои  баррасӣ  намудани масъалаҳои Маҷлиси миллӣ ва мақомоти ба он тааллуқдошта ҳангоми қабули қонун  ва  қарорҳо  зарур  мебошад. Масалан, иҷлосияи Маҷлиси миллӣ ҳамон вақт салоҳиятдор мебошад, ки дар он на камтар аз се ду ҳиссаи аъзоёни Маҷлиси миллӣ иштирок дошта бошад. Ё ин ки Раиси Маҷлиси миллиро дар иҷлосия бо тарафдории аксарияти шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ интихоб карда, ҳангоми бозхонди он аз се ду ҳиссаи овозҳои шумораи умумии  аъзои  Маҷлиси миллӣ талаб карда  мешавад. Қонунҳои конститутсионии қабулкардаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо тарафдории на камтар аз се ду ҳиссаи шумораи умумии вакилон қабул шудаанд, Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷлиси миллӣ]] онҳоро бо тарафдории на камтар аз се ду ҳиссаи аъзои худ ҷонибдорӣ мекунад.
Нигаред низ
Салоҳияти кумита ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Феде Кастанйос
Федерико Кастанйос Мартинес (Federico Castaños Martínez; 12 январи 1959, Билбао, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 12 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1959 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Burgos Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бургос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Де Сантандер Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lorca Deportiva Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нуманкия
Департаменти Эро
Департаменти Эро — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Выжеро-Восток (ноҳияи Сузем)
Выжеро-Восток — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сузем, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сузем
Болгардгоҳи Лейк Дистрикт Ҳоспитал
болгрдгоҳ дарёча дистрикт ҳоспитл (Lake District Hospital Heliport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри ликую, Орегон кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 1447 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Антон Григорев
Антон Владимирович Григорев (Антон Владимирович Григорьев; 13 декабри 1985, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ PFC CSKA Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кубан Краснодар Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аланиа Владикавказ Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тосно Гурӯҳ:Бозингарони БФ Veris Chișinău Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атирау Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тараз Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волгар Астрахан
Ҳамилтон Энио Ферейра Калюирус
Ҳамилтон Энио Ферейра Калюирус (Hamílton Hênio Ferreira Calheiros; 26 июни 1980, Муриси, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 26 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Того Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Cпортиво Cержипе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Можи Нирин Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб До Ресифе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Büyükşehir Belediye Ankaraspor Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиедаде Бока Жуниор Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Наутико Капибарибе Гурӯҳ:Бозингарони БФ АБК Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кеара Cпортинг Клуб
Вайда (дарё)
Вайда (Weida (river)) — номи дарёе аст, ки дар давлати Олмон равон аст.
Аъло Аълоев
Аъло Аълоев (таваллуд 7.11.1932, Самарқанд), дойранавоз, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974).
Зиндагинома
Аъло Аълоев дойра­на­возӣ ва мусиқиро аз падару модараш омӯхтааст. Хатм­кардаи Омӯзишгоҳи мусиқии ҷумҳуриявии шаҳри Душанбе (1952). Солҳои 1946–1956 яккахони Филармонияи давлатии Тоҷикистон, 1956–1979 дойранавози Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, 1979–1989 дойранавози ансамбли рақсии «Лола» буд. Аз соли 1990 Аъло Аълоев дар ИМА зиндагӣ мекунад. Аълоев аз навохтани ду-се дойра сар карда, теъдоди онҳоро то панҷ расонд, дар бадоҳатан навохтани оҳанг истеъдоди баланд дошт, дар сохту таркиби ин сози мусиқӣ чандин тағйирот ворид сохтааст. Ҳамчунин созҳои таблак, қӯшнағора, табл, дуҳул, тамтами африқоиро низ хуб менавохт ва ба шогирдон ёд медод. Бештар оҳангҳои шӯх, муфарриҳ ва рӯҳафзоро иҷро намуда, усули навозишро ба ҳавои рақс мувофиқ месохт ва завқу эҳсоси тамошогарро бедор мекард. Муаллифи бисёр навоҳои рақ­сии дойравӣ, аз қабили «Чашми сиёҳ», «Ҷавонӣ», «Баҳор дар Тоҷикистон», «Кӯлобӣ», «Бахт», «Дарвозӣ», «Рез», «Марворид» ва ғ. Дар ҳайати дастаҳои ҳунарии ҷумҳурӣ ва умумишӯравӣ ба бисёр мамлакатҳои хориҷӣ сафари ҳунарӣ намудааст. Бо медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст..
Кубай (деҳа)
Кубай (Кубай) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Леонтево (ноҳияи Каргополский)
Леонтево (Леонтьево) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Бути (ноҳияи Холмогор)
Бути (ноҳияи Холмогор) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Баҳористони сухан
«Баҳористони сухан»  — асари донишманд ва ходими давлатии Ҳиндустон Мир Абдурраззоқ мулаққаб ба Самсомуддавла Шоҳнавозхон (1700—1760), ки тавсифи улуми адабӣ, зиндагиномаи шоирон ва намунаҳои ашъори онҳоро фаро мегирад.
Таълифи асар соли 1747 ба поён расидааст. Баъдан писари муаллиф Мир Абдулҳай мукаммал намуд. Ин асар аз муқаддима, 12 боб ва хотима иборат аст. Дар бобҳои 1-7 аз таърихи пайдоиши каломи манзум ва шеъри форсию арабӣ, арӯзу қофия, санъатҳои бадеӣ ва муаммову луғаз сухан меравад. Дар бобҳои 8-11 муаллиф аз илми иншо, хат, қоидаҳои луғати форсӣ ва ғайра баҳс оростааст. Боби 12 ба шакли тазкира сохта шуда, шарҳи ҳол ва намунаҳои ашъори 130 нафар шоири пешин ва муосири муаллифро дар бар гирифтааст. Ин боб¬ро муаллиф ба 5 табақа ва хотима тақсим кардааст. Бо номи Фирдавсӣ оғоз ёфта, бо қозӣ Муҳаммадсолеҳи Даканӣ анҷом ёфтааст. Муаллиф маълумотро дар бораи шоирон аз маъхазҳо (тазкираҳо)-и пешин гирифтааст. Шарҳи ҳоли аксари шоирон кӯтоҳ оварда шудааст. Аз шоирони маъруф намунаҳои камтар, аз шоирони нисбатан номаълум намунаҳои бештар овардааст. «Баҳористони сухан» соли 1958 дар Ҳиндустон ба табъ расидааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Адабиёт
Бакланка (Сидоровское МО ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Бакланка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Тоҷикистон ва ҷомеаи ҷаҳон
Тоҷикистон ва ҷомеаи ҷаҳон
Бакланка (Сидоровское МО ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Тоҷикистон ва ҷомеаи ҷаҳон
Пас аз истиқлол Ҷумҳурии Тоҷикистон худро дар муносибатҳои байналмилалӣ ба сифати субъекти мустақили ҳуқуқи байналмилалӣ муаррифӣ намуда, эълон дошт, ки фаъолияти он ҳамчун давлати комилҳуқуқ барои ноил шудан ба сулҳи пойдор, барҳам додани силоҳи ядроӣ ва дигар аслиҳаи қатли ом, роҳ надодан ба истифодаи қувва дар ҳалли баҳсҳо ва ихтилофоти байни давлатҳои соҳибистиқлол равона карда мешавад. Ин масъала дар Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон бараъло дарҷ гардидааст, ки «Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун субъекти мустақили ҳуқуқи байналхалқӣ бо давлатҳои хориҷӣ алоқаҳои дипломатӣ, консулӣ, тиҷоратӣ ва дигар алоқаҳо барқарор менамояд, бо онҳо мубодилаи намояндагони салоҳиятдорро анҷом медиҳад ва шартномаҳои байналхалқӣ мебандад».
Муносибатҳо бо Чин
Чин саъй дорад шарики аслии иқтисодии Тоҷикистон шавад ва бозигарони дигарро бо сармоягузориҳои бесобиқааш дур кунад. Дар моҳи январи соли 2011, Чин бо сабаби он, ки Душанбе қарзҳои пардохтнашударо пардохт карда натавонист, дар Помири Шарқӣ бо масоҳати 1 ҳазору 158 километри мураббаъ заминро {ки ин як фоизи қаламрави Тоҷикистонро ташкил медиҳад}, ба даст даровард. Барои баргардонидани хароҷоти ширкати ТВЕА-и Чин вай ҳуқуқи истихроҷи тилоро аз конҳои «Кумарғи Боло» ва «Дуоба» гирифтааст, ки дар ноҳияи Айнӣ вилояти Суғд мебошанд. Дар шимоли Тоҷикистон, майдони умумии конҳо 15,4 км² ва захираҳо 51,7 тонна тило ташкил медиҳанд. Баъдтар, ТВЕА-и Чин ҳуқуқи истихроҷи тилоро аз конҳои Дуобаи Шарқӣ ва Кумарги боло то он даме, ки 331,5 миллион доллари дар соли 2016 барои сохтмони МБГ-2 ш. Душанбе сарфшударо ба даст овард.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Муносибатҳои байналмилалӣ
Департаменти Ил ва Вилен
Департаменти Ил ва Вилен — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Хиовани Дос Сантос
Хиовани дос Сантос Рамирес (Giovani dos Santos Ramírez; 11 майи 1989, Монтеррей, Мексика) — футболбози мексикагӣ,.
Алексино (ноҳияи Колчугин)
Алексино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Колчугин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Conroy Tri-Turbo-Three
Conroy Tri-Turbo-Three (Conroy Tri-Turbo-Three) — як ҳавогарди сохтаи Conroy Aircraft аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Polair будааст. Ин ҳавогард дар 1977-11-2 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Угол (ноҳияи Харовск, Вологда)
Угол — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Харовск (Вологда)
Мясниково (ноҳияи Тейков, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тейков (Иванов)
Қатъномаи 105 Шӯрои Амният
Қатъномаи 105 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 28 июл 1954 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Девони байналмилалии додгустарӣ аст. Ин қатънома тайи нишасти 677‌ум   тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Слекишино (ноҳияи Нюксен, Вологда)
Слекишино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Нюксен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Нюксен (Вологда)
Аҳорун (деҳа, н. Турсунзода)
Аҳорун — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Аҳорун то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 3232 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Фурудгоҳи оист лондан
Фурудгоҳи оист лондан (East London Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи ELS аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1939 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Африқои Ҷанубӣ қарор дорад, ва дар баландии 133 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Абдулҳафиз Азизов
Абдулҳафиз Азизов ( 2 декабри 1950, деҳ. Сурхи ноҳияи Исфара, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 6 октябри 2020, Тоҷикистон) — омӯзгор, Корманди шоистаи ҶТ (1999), Муаллими соли Тоҷикистон (1992), Аълочии маорифи ҶТ (1984), Аълочии маорифи СССР (1987).
Зиндагинома
2 декабри соли 1950 дар деҳаи Сурхи ноҳияи Исфара ба дунё омадаст. Ӯ факултаи кимиёи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст ва аз соли 1972 то дами марг омӯзгори фанни кимиё буд. Фаъолияти омӯзгориашро дар мактаби №29 (1972-1991) – и деҳаи Сурх оғоз карда, баъдтар директори гимназияи №6 (1992 – 2020) ва як соли ахир директори муассисаи таҳсилоти умумии ғайридавлатии "Академия Контакт Интернэшл" буд.
Даргузашт
Абдулҳафиз Азизов 6 октябри 2020 дар синни 70-солагӣ даргузашт.
Ҷоизаҳо ва орденҳо
Хидматҳояш бо ордени «Нишони Фахрӣ», ифтихорномаҳои шуъбаи сибирии АИ СССР, Ҷамъияти умумииттифоқии химикон, Вазорати маорифи ҶТ қадр шудаанд.
Ба фаъолияти омӯзгории Азизов телевизиони Тоҷикистон филми махсуси мустанадеро таҳия намудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Юрий Евдокимов
Юрий Алексеевич Евдокимов (таваллуд 10 декабри 1945, Клеван, вилояти Ровно, ҶШС Украина, СССР) — губернатори вилояти Мурманск (1996—2009).
Зиндагинома
10 декабри соли 1945 дар Клеван дар оилаи офицер таваллуд шудааст. Танҳо дар моҳи январи соли оянда волидон таваллудро расман ба қайд гирифтанд; баъд дар идораи ЗАГС таърихи дигар сабт шуд: 1 январи соли 1946. Аз Клеван оила як-як ба Искандария, Сарний, Дубно, Мизочи кучида, баъд ба маркази ноҳияи Верба, ки Юрий Евдокимов дар он ҷо ба мактаб мерафт. Соли 1954 оилаи у ба Запорожие кучида рафт, ки айёми бачагӣ ва ҷавонии Юрий Евдокимов дар он ҷо гузашт. Аз соли 1963 то соли 1970 электрик, таъмирчии таҷҳизот, танзимгари сехи васлкунии заводи электровозтаъмиркунии Запороже шуда кор кардааст. Ӯ дар гурӯҳи нерӯҳои шӯравӣ дар Олмон барои хидмати ҳарбӣ хидмат кардааст. Соли 1970 ғоибона Донишкадаи сохтмонии Днепропетровскро бо ихтисоси муҳандис- механик хатм кардааст . Пас аз хидмати ҳарбӣ, аз соли 1972 то соли 1974 дар Институти тадқиқотии истеҳсоли бинокории Запорожье муҳандиси калон, прораб шуда кор кардааст.
Аз соли 1990 то соли 1994 раиси Шӯрои вакилони халқи вилояти Мурманск буд. Солҳои 1994-1996 дар вазифаи директори генералии филиали Корпоратсияи саҳҳомии молиявии ҶСК «Система» дар Мурманск кор кардааст. Моҳи декабри соли 1996 раиси маъмурияти вилояти Мурманск, аз декабри соли 1997 губернатори вилояти Мурманск интихоб шуд. Моҳи марти соли 2000 ӯ дубора ба даври дуюм интихоб шуд (бештар аз 86,6% овозҳоро ба даст овард).
Моҳи марти соли 2004 ӯ бори сеюм (бо 77,1% овозҳо) дубора интихоб шуд. Моҳи феврали соли 2007 бори чаҳорум губернатори вилояти Мурманск шуд.
21 марти соли 2009 раисиҷумҳури Русия Дмитрий Медведев бо дархости худ истеъфои Юрий Евдокимовро пазируфт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ» Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4 Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3 Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Зодагони соли 1946 Гурӯҳ:Зодагони 1 январ
Калиновский (русто дар ноҳияи Киквидзен, Волгоград)
Калиновский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Киквидзен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Киквидзен (Волгоград)
Департаменти Эндр
Департаменти Эндр — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Гликолҳо
thumb|Формулаи сохтории [[этиленгликол]] Глико́лҳо (дио́лҳо) — спиртҳои дуатомаи қатори ҳаднок, ки формулаи умумиашон CnH2n(OH)2 аст.
Гурӯҳҳои гидроксил (OH) дар молекула метавонанд дар назди як атоми С (гликолҳои геминалӣ) ё атомҳои ҳамшафат (гликолҳои витсионалӣ) ҷойгир шуда бошанд. Гликолҳои сода ва мураккаб мавҷуданд. Гликолҳои сода маҳлулҳои беранги часпаку бебӯй ва ширин буда, дар об ва спирт хуб ҳал мешаванд; гликолҳои мураккаб моддаҳои сахтанд ва фақат дар ҳалкунандаҳои органикӣ ҳал мешаванд. Гликоли содатарин этиленгликол HOCH2 — CH2OH аст. Вобаста ба ҷойгирии мутақобилаи гурӯҳҳои OH дар молекула 1,2-гликолҳо (мас., HOCH2 CH(OH)CH3), 1,3-гликолҳо (HOCH2 — CH2 — CH2OH) ва ғ. мавҷуданд. Гликолҳо хосияти спиртҳоро доранд. Гурӯҳҳои гидроксилии онҳо новобаста ба ҳамдигар ва бештар дар як вақт ба реаксия ворид мешаванд. Гликолҳо бо филизҳои ишқорӣ ва гидроксидҳои онҳо пайваст шуда, гликолатҳо (NaOCH2CH2ONa), бо кислотаҳои якасосаи карбон ва ҳосилаи онҳо эфирҳои мураккаб, бо кислотаҳои дуасоса полиэфирҳои мураккаби формулаи умумиашон [-ORO — (O)CR’C(O)-]n ҳосил мекунанд. Ҳангоми беобгардонии гликолҳо (дегидрататсия) вобаста ба ҷойгирии гурӯҳҳои ОН дар молекула ва шароити беобгардонӣ пайвастҳои карбонилӣ ё эфирҳои содаи силсилавӣ (сиклӣ, занҷирӣ) падид меоянд, мас., аз этиленгликол атсеталдегид ё диоксан, аз бутандиол — 1,4-тетрагидрофуран ҳосил мешавад. Гидролизи дигалогенҳо ё хлоргидринҳо усули умумии синтези гликолҳо аст; 1,2-гликолҳо дар натиҷаи бо об пайваст гаштан (гидрататсия)-и 2-оксидҳо ё оксидшавии олефинҳо ҳосил мешаванд. Этиленгликол, пропиленгликол, бутиленгликол ва ҳосилҳои эфирии онҳо, мас., диэтиленгликол O(CH2CH2OH)2 дар амалия бештар истифода мегарданд. Гликолҳо рангҳои синтезӣ, лок, қир ва каучукро хуб ҳал карда, дар истеҳсоли резин ҳамчун пластификатор (маводди афзояндаи чандирӣ), инчунин барои синтези қирҳои полиэфирӣ ва полиуретанҳо ба кор мераванд. Гликолҳо ба таркиби антифриз ва моеъҳои гидравликӣ ҳамроҳ карда мешаванд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Спиртҳои дуатома
Верра (дарё)
Верра (Werre) — номи дарёе аст, ки дар давлати Олмон равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Олмон
Бухинино (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Бухинино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Хоҷағалтон (деҳа, н. Восеъ)
Хоҷағалтон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзоалӣ Вайсови ноҳияи Восеъ. Аз Хоҷағалтон то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 1917 нафар (2017), тоҷикон.
Conroy Stolifter
Conroy Stolifter (Conroy Stolifter) — як ҳавогарди сохтаи Conroy Aircraft дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1968 нахустин парвози худро анҷом дод.
Фурудгоҳи рубн конту
Фурудгоҳи рубн конту (Ruben Cantu Airport) — фурудгоҳи низомӣ ва ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи SYP аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1200 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Панама қарор дорад, ва дар баландии 83 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Conroy Stolifter
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи рубн конту
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хоҷағалтон (деҳа, н. Восеъ)
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ Гурӯҳ:Ҷамоати Мирзоалӣ Вайсов
Априори
Априо́ри (а приори, калимаи  — аз пешистода) — донише, ки пеш аз тачриба ё ғайр аз доштани он гирифта шуд. Термини фалсафавие, ки онро Кант ворид намудааст ва маънои.
Канту важное значение в теории познания и логике. Идея знания априори связана с представлением о внутреннем источнике активности мышления. Учение, признающее знание априори, называется априоризмом. Противоположностью априори является апостериори ( — от последующего) — знание, полученное из опыта (опытное знание). В современной философии априори (как и апостериори) считается видом дескриптивного знания.
Гурӯҳ:Фалсафа
Казачек (ноҳияи Грайворонск)
Казачек — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Грайворонск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грайворонск
Денни Перес
Денни Маркос Перес Валдес (Danny Marcos Pérez Valdéz; 23 январи 2000, Венесуэла) — футболбози венесуэлӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 23 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 2000 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Венесуэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Guaira
Фтор
Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Фтор дар блоки p ва дар 17-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.
Ҳаволаҳои беруна
Гурӯҳ:Фтор Гурӯҳ:Унсурҳои химиявӣ
Лисисинская (ноҳияи Каргополский)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Қатъномаи 106 Шӯрои Амният
Қатъномаи 106 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 29 март 1955 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Масъалаи Фаластин аст. Ин қатънома тайи нишасти 695‌ум бо 11 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Ҷонсон Крик (Алберта)
Ҷонсон Крик (Алберта) (Johnston Creek (Alberta)) — номи дарёе аст, ки дар давлати Канада равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Канада
Фурудгоҳи лик комбрлнд риҷнл
Фурудгоҳи лик комбрлнд риҷнл (Lake Cumberland Regional Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи SME аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1768 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри сомрст, Кентуккӣ кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 283 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Салоҳияти кумита ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ
а) қонунҳо ва дигар санадҳоеро, ки ба Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид мешаванд,  бо  супориши  Раиси Маҷлиси миллӣ пешакӣ баррасӣ менамоянд;
б) ба қонунҳои қабулкардаи Маҷлиси намояндагон ва дигар санадҳо хулоса медиҳанд;
в) назорати иҷрои қарорҳои Маҷлиси миллиро таъмин менамоянд;
г) ташкил ва  гузаронидани  муҳокимаҳои парлумониро таъмин менамоянд;
д) муовинони раисони кумитаҳо, комиссияҳои Маҷлиси миллиро  интихоб мекунанд;
е) арзу шикоят ва муроҷиати шаҳрвандро баррасӣ менамоянд;
ё) ба санадҳои Ассамблеяи байнипарлумонии давлатҳои иштирокчии ИДМ таклифу пешниҳодҳо менамоянд;
ж) ваколатҳои дигареро, ки Конститутсия, Қонуни конститутсионӣ, қонунҳо ва Дастури Маҷлиси миллӣ муқаррар намудаанд, амалӣ мегардонанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Брагинский Иосиф
Зиндагинома
Иосиф Брагинский Институти шарқшиносии ба номи Н.Наримонови шаҳри Москваро хатм кардааст (1931)., ихтисос – «шарқшиносӣ». Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърихи адабиёти тоҷику форс, фолклор, шарқшиносӣ, таърихнигорӣ. Роҳбари шуъбаи Сарраёсати сиёсии Артиши Шӯравӣ ва Флоти ҳарбиву баҳрӣ (1940-1952). Сарходими илмии бахши фолклор, роҳбари гурӯҳи омӯзиши робитаҳои мутақобилаи адабиёти Ғарб ва Шарқи Институти адабиёти ҷаҳонӣ ба номи А.М. Горкий (1955-1956). Муовини директор, мудири шуъбаи Шарқи Наздик ва Миёна, мудири шуъбаи адабиёт ва нашри ёдгориҳои Шарқи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (Институти халқҳои Осиё, 1950-1976). Мушовири илмии Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1978-1989), муҳаррири маҷаллаи «Народы Азии и Африки» (1957-1977).
Патритсио Гилен
Патритсио Дэмиан Гилен Гандини (Patricio Damián Guillén Gandini; 28 декабри 1984, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 28 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.А. Серро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Клуб Де Монтевидео Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Monzón Гурӯҳ:Бозингарони БФ Binéfar Гурӯҳ:Бозингарони БФ Muela Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ourense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Баракалдо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Compostela Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бойро
Куринка (деҳа)
Куринка (Курьинка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ирбитский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ледиaн Мeмушaй
Ледиaн Мeмушaй (тав. 7 декабри 1986) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Зодагони 7 декабр Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Албания Гурӯҳ:Бозингарони A.S.D. Sarzanese Calcio 1906 Гурӯҳ:Бозингарони Valle d'Aosta Calcio Гурӯҳ:Бозингарони Паганеcе Калчо 1926 Гурӯҳ:Бозингарони A.C. Chievo Verona Гурӯҳ:Бозингарони Calcio Portogruaro Summaga Гурӯҳ:Бозингарони Карпи Ф.к. 1909 Гурӯҳ:Бозингарони У.C. Лечче Гурӯҳ:Бозингарони Делфино Пескара 1936
Дар иншиоби усул ва фурӯғи мусиқӣ
«Дар иншиоби усул ва фурӯғи мусиқӣ» – мансуб ба қалами Амир Хусрави Деҳлавӣ (1253-1325), фасле аз асари донишномаи «Эъҷози Хусравӣ»- Рисола ба забони форсии тоҷикӣ (бо назму наср) навишта шуда, дар иртибот ба масоили мутрибист. Амир Хусрав анъанаҳои мусиқии замони Борбадро чун «комили замон» ва «аъҷубат уд-давр» сутуда, системаи Дувоздаҳ пардаро бо ҷузъиёташ қаламдод намуда, вале услуби баён шакли тавсифи назарии мусиқист. Аҳамияти таърихии рисола иборат аз: анъанаи рисоланависии форсизабони Ҳиндро асос гузошта ва дар мусиқиши-носӣ «асарест оид ба синтези ҳинду аҷамӣ» ; нахустин рисолаест, ки системаи Ду-воздаҳпарда (мақом) ва истилоҳоти мусиқии мар-думони форсизабонро ба Ҳинд ворид шуда аст; усулан амалист ва аз манобеест, ки анъанаи «шарти мутрибӣ» зикр ёфта; он принсипи аслу фаръро дар мадди аввали ҳунари мақомот гузоштааст.
Адабиёт
Азизова Ф. Шашмаком и рага. Душанбе, 1999; Fatimi Q. Amir Khuro’s contribution to indo-muslim tradition. Islamabad, 1975.
Эзоҳ
* Гурӯҳ:Шашмақом
Закот
Закот (арабӣ: زكاة/زكوة/زكات — покӣ; нумӯ, афзоиш; баракат; хулоса ва баргузидаи чизе) — рукни сеюми бинои ислом, яке аз фароизи Худованд бар мусулмонон ва ибодати молие, ки ба миқдори муайян ва дар шароити хоссе пардохта мешавад; миқдори муайяне аз моли ҳар мусулмон, ки ба ҳукми шаръ онро дар масрафҳои муайяне дар роҳи Худо пардохт менамояд; ҳаққи молие, ки пардохти он дар моли ба нисоб расида шаръан воҷиб мегардад
Закот дар Қуръон
Закот дар 30 ояти Қуръон ҳамроҳи намоз ва дар оятҳое бо калимаи «садақа» ё «садақот» зикр гардида, бино ба фармудаҳои он, пок сохтани нафси муъминон, баҳрамандии оммаи мардум аз молу дороӣ, пешгирӣ аз эҳтикор ва андӯхта шудани мол дар дасти ҷамъе аз сарватмандон ва ба вуҷуд овардани низоми устувори молӣ аз ҳадафҳои ташреи он ба шумор рафта, нишонаи имондорӣ , мӯҷиби ҷалби раҳмати Худованд ва сабаби растагорӣ дар охират дониста шудааст. Аз ривоятҳои гуногуне, ки аз расули Худо (с) нақл шуда ва аз амалкарди хулафои рошидин бармеояд, ки «касе аз пардохти закот ҷилавгарӣ кунад, аз дин хориҷ аст». Аз он ҷо ки раванди фарзияти закот ба мисли баъзе фароиз ва аҳкоми дигари шаръ ба тадриҷ сурат гирифта, дар марҳалаҳои аввал сарфи мол дар роҳи Худо аз инфоқҳои ҷавонмардона ва пардохтҳои мандуби молӣ дар аҳди Макка оғоз ва тадриҷан пас аз ҳиҷрат дар пардохти ҳаҷми муайяне аз мол дар шароити махсус ба таври воҷиб қарор гирифт, уламои ислом дар ибтидои таърихи фарз гардидани он ихтилофи назар доштаанд. Ба андешаи аксари онҳо закот соли 8-уми пас аз ҳиҷрат фарз гардида, расули Худо (с) соли 9-ум коргузорони молӣ ва омилони худро ба атрофи Арабистон барои ҷамъоварии молиёти закот равона кард. Ба гуфтаи мураттибони «ал-Мавсӯату-л-исломияту-л-омма» ва баъзе донишмандони дигар, ба мисли Ибни Касир, закот соли 2-юми ҳиҷрӣ фарз гардидааст ва ба ақидаи Ибни Хузайма бо истинод ба сухани Ҷаъфар дар посухи суоли Наҷҷошӣ, ки шуморо ба чӣ корҳое амр мекунад: Моро ба намоз, закот ва рӯза амр мекунад, пеш аз ҳиҷрат фарз гардидааст. Ҷумҳури уламо сухани Ҷаъфарро амри умумӣ ва марбут ба умуми садақот ва инфоқҳои табарруъӣ донистаанд, на ба закоти дорои нисоб ва шароити махсус. Закот дар Қуръон дар оятҳое бо калимаи «садақа» ё «садақот» чунин зикр гардидааст:
Таърихи закот
Гарчи ислом қонунҳои комили иҷтимоӣ ва низоми фарогири молие барои ҷомеа оварда, ки дар тамаддунҳо ва адёни гузашта назире надоранд, вале закот, ба мисли намоз ва рӯза, асле муштарак байни тамоми динҳои осмонӣ аст, ҳатто дар тамаддунҳо ва низоми давлатдориҳои ғайри динӣ, ба мисли Руми қадим, Ирони бостон ва ғ., низ ба навъе низоми молӣ ва системаи ҷамъоварии молиёт вуҷуд дошта. Ба фармудаи Қуръон, закот бар тамоми анбиёи пешин ва пайравони динҳои қабл аз ислом низ фарз буда, гарчи дар бораи миқдор, ҳаҷми нисоб, навъи амволе, ки закот ба онҳо тааллуқ мегирифит ва тафосили дигари он гузорише дода нашудааст. Калимаи закот аз тариқи тоторҳо ва дигар ақвоми мусулмони сокини Русия ба шакли «закат» ва «закят» вориди забони руссӣ гардидааст. Дар миёни яҳудиён инфоқи диние шабеҳи садақа ва закотро дар ислом вуҷуд дорад, ки ба ибронӣ онро зокут мегӯянд
Закот дар ислом
Закот ва дигар пардохтҳои молӣ дар ислом фавоиди зеринро ба бор меоварад: а) Нафси одами сарватмандро аз палидиҳои бухлу тамаъ ва тангчашмию дунёпарастӣ пок мегардонад ва нафси камбағалро аз ҳасадварзию адоват ва орзуи заволи неъмати дигарон раҳо месозад, б) манофеъи умумиеро, ки зиндагӣ ва саодати мардум дар гарави онҳост, таъмин менамояд, в) дар шахси сарватманд эҳсоси масъулият нисбат ба қишри ниёзманд ва камбағали ҷомеа ба вуҷуд меоварад, г) барои сарватҳо ва боигарие, ки дар ихтиёри сарватмандон, тоҷирон ва сармоядорон қарор дорад, ҳадду андозае ба вуҷуд меоварад, то молу сармоя дар ихтиёри табақаи хоссе (элитаи он) қарор надошта ва танҳо дар миёни онҳо даст ба даст нагардад, балки дигар қишрҳои ҷомеа низ аз он баҳраманд бошанд, ғ) аз ҳама муҳимтар, пок гардидани молу дороии шахси сарватманд ва рушду нумӯи он аст, ки бо додани закот ва дигар пардохтҳои молӣ барояш ҳосил мегардад ва ба хайру пешрафти худи ӯ меанҷомад.
Дар садри ислом саҳобагони бузурги расули акрам (с) бо сарварии халифаи аввал Абӯбакри Сиддиқ (р) тоифае аз мардуми арабро, ки аз додани закот сар боз зада буданд, дар ҷумлаи хориҷгаштагони аз дини Худо дониста, бар зидди онҳо ба мубориза бархостанд. Онҳо танҳо аз додани закот сар боз зада буданд, вале дигар рукнҳо ва асосҳои исломро қабул доштанд, бо ин вуҷуд аз ислом хориҷ ва бар зидди онҳо мубориза эълонг ардид.
Мавридҳои закот
Закот бар панҷ навъ молу дорои шахси мусулмон воҷиб мегардад: 1. нақдинаҳои муомилотии тило, нуқра, искиносҳо (пулҳои коғазӣ, авроқи баҳодор ва сиккаҳое, ки давлатҳо бо солоҳдиди иқтисодии худ ҷорӣ месозанд) ва ашёи қиматбаҳое, ки аз тило ва нуқра сохта шудаанд, ба монанди зеваролот, василаҳои ороишӣ ва ғ., 2. баҳиматуланъом – чаҳорпоёни хонагӣ ва сарватҳои ҳайвонӣ, ба монанди шутур, гов, гӯсфанду буз ва асп, закоти молҳои тиҷоратӣ ва он тамоми амволи манқул ва ғайриманқули шахсро, ки дар он қасди хариду фурӯш ва тиҷоратро дошта бошад, дар бар мегирад, 4. маҳсулоти зироатӣ, ба монанди гандум, ҷав ва ғайра, меваҷот, ба монанди ангур, хурмо ва ғайра ва ҳосили асал, ки ба закоти онҳо ушр гуфта мешавад ва 5. канданиҳои фоиданок (маъданҳо), сарватҳои зеризаминӣ ва рӯизаминии табиат, бозёфтҳои ганҷӣ ва дигар ашёи нодир. Ин навъ дар фиқҳ зери унвони «маъданҳо» баён мешавад. Имрӯз навъи дигари моликият бо номи саҳмияҳои ширкатҳо пайдо шуда ва ба навъҳои қаблӣ афзудааст.
Закот вақте фарз мегардад, ки мол 1. нумӯкунанда бошад, яъне қобилияти афзоиш ва рушди иқтисодиро дошта бошад. Дар тамоми навъҳои панҷгонаи молҳо ин ҳолати афзоишёбандагӣ дар назар гирифта шудааст. Нақдинаҳои муомилотӣ, яъне тило ва нуқра ва дигар мулҳақоти он хилқатан барои афзоиши молӣ ва гардиши чархҳои иқтисодиёт офарида шудаанд. Бинобар ин, агар онҳо ба сурати пасандоз, берун кардани аз гардиши иқтисодӣ ё истифода ва нигаҳдошти нодурусти он ҳолати таҷмид (бекор хобидан) ва истои (беафзоиши)-ро ба худ гирад ҳам, вақте шартҳои дигари фарзияти закот дар он таҳаққуқ ёфта бошанд, закоти он воҷиб мебошад.
Молҳои тиҷоратӣ бо муомилаи бозаргоние, ки дар онҳо сурат мегирад, шароити рушди иқтисодӣ ва афзоиши молии шахси тоҷирро фароҳам меоваранд. Сарватҳои ҳайвонӣ низ вақте барои наслгузорӣ ва фарбеҳӣ парвариш мешаванд, бо афзоиши саршумор ва фарбеҳӣ рушду нумӯ меёбанд, 2. ба нисоби том – миқдор ва ҳадди муайяне, ки барои вуҷуби закот дар онҳо аз сӯи шаръ пешбини шудааст, бирасад. Вақте моли нумӯкунанда аз ҳадди нисоби том камтар бошад ё аз ҷумлаи ниёзҳо ва заруриёти зиндагӣ бошад, гарчи арзиши он ба нисоб бирасад ҳам, закот дар он воҷиб намегардад, ба мисли хӯрок ва пӯшоки зарурӣ, заруриёти хона, монанди косаю табақ, қолин ва ғайра, василаҳои нақлия дар ҳадди зарурат, хонаҳои истиқоматӣ, китобҳои мавриди ниёз ва ғайра.
3акот дар моликияти пурраи (томми) закотдиҳанда қарор дошта ва ҳаққи касе ба он таллуқ нагирифта бошад, яъне мол дар дасти соҳиби худ қарор дошта, дар он озодона ва ба ихтиёри худаш тасарруф намояд, фоидаи он ба соҳибаш баргардад. Бинобар ин, дар моли вақфӣ, дар моли қарздодашудае, ки умеди бозпардохти он аз тарафи қарздор вуҷуд надошта бошад, дар моле, ки соҳибаш озодона ва ба ихтиёри худ дар он ҳаққи тасарруф надошта бошад, ба монанди моли ба гарав мондашуда ва моле, ки дар моликияти он ихтилоф бошад, закот фарз нест.
Барои дуруст гардидани адои закот ва соқит шудани он аз зиммаи шахс ду чиз: тамлик ва ният шарт аст. Шахси закотдиҳанда бояд ҳангоми пардохтани закот ё дар вақти ҷудо намудани миқдори закот аз асли молаш нияти ба ҷой овардани закотро намояд. Агар ба касе миқдоре мол диҳад, вале дар он нияти ба ҷой овардани фарзи Худоро нанамояд, фарзияти закот аз зиммааш соқит намегардад. Тамлик бошад, таслим намудани закоти мол ба мустаҳиққи воқеӣ мебошад.
Бинобар ин, назди ҷумҳури уламои аҳли суннат ба ҷои миқдори закот аз қарзи худ гузаштан закот ба шумор намеояд. Зеро дар ин ҳолат шарти тамлик ва ният ба таври дуруст таҳаққуқ намеёбанд. Масалан, сарватманде дар гардани шахси фақире қарз дошта бошад ва ҳангоми баровардани закоти дигар молҳояш ҳамон қарзро ё миқдоре аз онро ба ҷои закоташ ба он фақир бибахшад, закоташ адо намеёбад. Зеро вай бояд закоти моли дар дасташ бударо бо миқдори муайяне адо намояд, то ҳам шарти тамлик ва ҳам ният дар ҷои худ таҳаққуқ ёбанд ва дар моле, ки кайҳо аз дасташ хориҷ гаштааст, ин шартҳо амалӣ намегарданд. Вале агар ҳамон шахси сарватманд закоташро ба он қарздор диҳад, сипас аз вай талаб намояд, ки онро дар ивази қарзаш баргардонад, дуруст мешавад.
Ҳамчунин, агар қарзҳои фақиреро, ки аз дунё гузаштааст, аз ҳисоби моли закот пардохт намояд, фарзи закоташ дуруст намегардад. Зеро шарти тамлик дар он таҳаққуқ наёфтааст. Вале агар қарзҳои фақири зиндаеро бо амри ӯ бипардозад, закоташ дуруст мегардад. Ҳамчунин, агар хонаи худро ба шахси фақире ба иҷора дода бошад ва ба ҷои закоти молаш аз баҳри иҷорапулии якмоҳа ё чандмоҳаи он фақир бигузарад, закоташ адо намегардад. Зеро барои дуруст гардидани закот тамлики айнӣ шарт аст, дар мавриди боло тамлике сурат нагирифтааст.
Бар асоси таълимоти ислом, закот бар мусулмоне воҷиб мешавад, ки озод бошад, болиғ бошад, оқил бошад, молики комилу-л-ихтиёри нисоби том бошад, як соли қамарӣ бар молаш бигузарад, яъне як сол молики он шуда бошад. Бинобар ин, моли гумшуда аз тааллуқи закот хориҷ аст.
Гаврилова Гута (ноҳияи Сузем)
Гаврилова Гута — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Закот
Мавридҳои закот
Закот ибодат аст ва бе ният адо намеёбад. Бинобар ин, бояд онро ба нияти закот ва бо қасди қурбат пардохт намояд. Ниятро метавонад ҳангоми пардохти закот ё ҳангоми ҷудо кардани миқдори закот аз молаш ба ҷой оварад.
Гаврилова Гута (ноҳияи Сузем)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сузем, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сузем
Закот
Мавридҳои закот
Шахсе, ки тамоми молашро садақа мекунад, пардохти закот аз зиммаи ӯ соқит мешавад, ҳарчанд нияти закотро дар он накарда бошад.
Баёни навъҳои закот дар Қуръон
Қуръон ба баёни навъҳои молҳое, ки дар онҳо закот воҷиб мегардад, камтар пардохта, танҳо як-ду мавриди онро ба таври умумӣ баён намудааст. Аз ҷумла, дар оятҳои зерин: '''«Ва Ӯст он Худое, ки боғҳои бардошташуда бар пояҳо ва ғайри бардошташуда ва ҳамчунин, дарахтони хурмо ва киштзорҳое офаридааст, ки меваҳои гуногун доранд. Ва низ дарахтони зайтуну анорро (дар баъзе сифатҳо) ба ҳам монанд ( ва дар баъзе сифатҳо) мутафовит офаридааст. Ҳангоме ки онҳо бор оварданд, аз меваашон бихӯред ва рӯзи дарав ва чиданашон ҳаққи (закоти) онҳоро бидиҳед. (Ва дар хӯрдани онҳо) исроф накунед! Зеро Худованд исрофкоронро дӯст намедорад», ба закоти маҳсулоти зироатӣ ва меваҷот, «Ва касоне, ки зару сим (тилову нуқра) меандӯзанд ва аз онҳо дар роҳи Худо инфоқ наменамоянд, онҳоро ба азобе дарднок мужда бидеҳ» , ба закоти тило ва нуқра ва «Эй касоне, ки имон овардаед! Аз молҳои поке, ки касб кардаед ва аз он чи барои шумо аз замин берун овардаем инфоқ намоед»''', ба даромадҳои молие, ки шахс аз тарики касб ва ғайра ба даст меоварад, ишора кардааст. Вале дар мавриди навъҳои гуногуни молҳои закот калимаи «амвол»-ро ба кор бурдааст, ки тамоми дороиҳои нақдӣ, сарватҳои ҳайвонӣ, маҳсулоти кишоварзӣ, молҳои тиҷоратӣ ва дигар моликияти инсонро дар бар мегирад.
Масрафҳои закот
Аз миқдори нисоби навъҳои гуногуни мол, ҳаҷми пардохти закот ва шартҳои фарзияти он дар суннати расули Худо (с) баён гардидаанд ва фақеҳони киром он ҳамаро ба сурати аҳкоми тафсилии закот тақсимбандӣ намудаанд. Аммо масрафҳо – ҷоҳои сарф, мустаҳаққон ва мавридҳое, ки закот бояд дар он сарф шавад, дар Қуръон ба таври мушаххас баён гардидаанд:
«Садақот (закот) танҳо барои фақирон, мискинҳо, коргузорони он, муаллафатулқулуб ва дар ҳаққи бандагон, қарздорон, дар роҳи Худо ва дар мусофири дармонда аст. Ин фаризаи илоҳист ва Худованд донову ҳаким аст» Дар ин оят ҳашт мавриди зерин мушаххасан масрафи закот ва меҳвари доираи сарфи он дониста шудаанд: Фақир – касе, ки моли ӯ камтар аз ҳадди нисоб мебошад, мискин – касе, ки ҳеч чизе надошта бошад, омили закот: касе, ки аз тарафи имоми мусулмонон ё ноиби ӯ масъули ҷамъоварӣ, нигаҳдорӣ ва тақсими закот таъйин шудааст. Он гоҳ имом ба андозаи кораш аз молҳои закот ба ӯ ҳаққи хидмат медиҳад, барои озод кардани бардагони мукотаб – ғуломе, ки озодии худро аз мавлояш бо китобат мехарад, барои қарздоре, ки қарзи худро наметавонад пардохт намояд, дар роҳи Худо ва он назди имом Абӯҳанифа шомили онҳое аст, ки дар роҳи Худо ба ҷиҳод баромада, аз ҷамоат ё гурӯҳи хеш ҷудо шуда ва ба нафақа эҳтиёҷ дошта бошанд, мусофире, ки дар сафар дармонда аст ва харҷи баргашт ба ватанро надорад, ҳарчанд дар ватани худ ғанӣ бошад, барои муаллафату-л-қулуб – онҳое, ки ба василаи закот ба ислом ва мусулмонон улфат дода мешавад, яъне дилгарм ва ҳавасманд гардонида мешаванд, ба монанди ғайримусулмонон, ки агар ба онҳо кумаке шавад, ба дини ислом моил мешаванд ё дар ҷанг ба мусулмонон кумак мекунанд. Фақирон ва мискинҳо дар он аввалин қишри мустаҳаққони закотро ташкил медиҳанд.
Закот ба ашхоси зерин ҷоиз нест
Додани закот ба ашхоси зерин ҷоиз нест: 1. Ба хешовандоне, ки миёни онҳо ва закотдиҳанда қаробати вилодат (насаб) ё заношавҳарӣ вуҷуд дошта бошад: а) асли ӯ, ба монанди падару модар, падаркалон, модаркалон, б) фаръи ӯ, ба монанди фарзандон, набераҳо ва монанди инҳо. Ба хешовандони дигар ғайр аз инҳо додани закот ҷоиз ва хуб аст, 2. зан ба шавҳар ё шавҳар ба зан, 3. ба зердастони худ (ғуломон ва хидматгорон дар гузашта), 4. ба бандае, ки нисфи пул барои озодии ӯ дода шудааст, 5. ба шахси сарватманд, фарзандон ва зердастони вай, зеро онҳо ҳанӯз дар кафолати падарашон мебошанд ва бо моли ӯ сарватманд ба шумор меоянд, 6. ба банӣ Ҳошим, ҳарчанд фақир ва мискин бошанд. Банӣ Ҳошим иборатанд аз авлоди Алӣ, авлоди Ҷаъфар, авлоди Ақил, фарзандони Аббос (ба қавли Кархӣ) ва авлоди Ҳорис ибни Абдулмутталиб. Додани закот ба маволи (ғуломони озодкарда)-и бани Ҳошим низ дуруст намебошад. Зеро паёмбар (с) фармудааст: «(Гирифтани) садақа (закот) барои мо ҳалол нест ва маволии қавм аз худи онҳо ба шумор мераванд»  Дар ҳадиси дигаре мефармояд: «Ин садақа (моли закот) чирки (моли) мардум аст ва он барои Муҳаммад ва хонадони Муҳаммад ҳалол намебошад».   Дар Саҳеҳи Бухорӣ низ ба монанди ин ривоят шудааст. 2055), 7. ба аҳли зимма, ҳарчанд фақир ва мискин бошанд. Зеро закот ибодат аст ва он дар ғайри мусулмон дуруст намегардад. Паёмбар (с) вақте Муъозро ба ҳайси коргузори худ ба Яман фиристод, дар зимни тавсияҳояш ба ӯ фармуд: «… Пас онҳоро хабар деҳ, ки Худо бар онҳо закоти молро фарз гардонидааст, ки аз сарватмандонашон гирифта ва ба камбағалонашон дода мешавад» 1496, 4347, 7371, 7372. яъне аз мусулмонони сарватманд гирифта ва ба қишри муҳтоҷи онҳо дода мешавад.
Назди Абӯҳанифа ва ҳанбалиён закот додани зан ба шавҳараш ҷоиз нест, вале назди имомайн, шофеъиён ва моликиҳо закот додани зан ба шавҳар ва фарзандонаш ҷоиз мебошад, зеро нафақаи онҳо бар зиммаи зан намебошад ва дар ҳадисе, ки онро Бухорӣ ва Муслим ривоят кардаанд, низ ин амр ҷоиз дониста шудааст. Зайнаб, ҳамсари Абдуллоҳ ибни Масъуд ривоят мекунад, ки: '«…Ӯ ва зани ансорие Билолро назди расули Худо (с) фиристоданд, то аз вай бипурсад, ки оё додани садақа (закот) ба шавҳаронашон ва ятимоне, ки дар канори онҳо ҳастанд, ҷоиз аст? Вале нагӯяд, ки онҳо кистанд. Он Ҳазрат (с) аз Билол пурсид, ки онҳо кистанд? Гуфт: як зани ансорӣ ва Зайнаб. Боз пурсид: Кадом Зайнаб? Гуфт: Зани Абдуллоҳ. (расули Худо (с) фармуд: (Оре), барояшон ду аҷр аст: ҳам аҷри хешовандӣ ва ҳам аҷри закот». Дар ривоят дигар омада, ки Зайнаб (ҳамсари Абдуллоҳ) ба расули Худо (с) гуфт: «Ман зани косиб ва ҳунарманд ҳастам ва дасмояамро мефурӯшам, вале фарзандон ва шавҳарам чизе надоранд. Ман ба нигоҳубини онҳо машғул гашта, аз садақа (ба дигарон) боз мондам. Оё дар бораи онҳо бароям аҷре ҳаст? Фармуд: Оре, дар ин кор бароят ду аҷр аст: яке аҷри садақа ва дигаре аҷри силаи раҳм»'  Имом Абӯҳанифа ин ҳадисҳоро ба садақоти нафлӣ марбут медонад, зеро дар ривояти охир фарзанд зикр гардидааст, ки закоти фарзӣ ба вай бо иттифоқи ҳама ҷоиз нест).