cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бадахшон
Солҳои 1600
Тавре аз ин порчаҳо дида мешавад, аксари он мавзеъҳое, ки дар фасли «Тахористон» Маҳмуд ибни Амирвалӣ овардааст, дар ҳақиқат ҷузъи Бадахшон мебошанд. Мас., шубҳае нест, ки шаҳру навоҳии зерин: Фархор, Роғ, Яфтал, Юмгон, Рустоқ, Дашти Қалъа, Ғӯрӣ, Ишкамиш, Наҳрин ба Бадахшон тааллуқ доштанд. Маҳмуд ибни Амирвалиро, ки худ дар Балх мезист ва донандаи хуби ҷуғрофиёву таърихи Хуросону Мовароуннаҳр буд, ба бехабарӣ дар масоили мазкур гунаҳкор кардан наметавонем. Сабаби инро мо дар моддаи «Балх»-и асари Маҳмуд ибни Амирвалӣ меёбем. Ӯ менависад: «Дар замонҳои пешин ва асрҳои гузашта муҳандисону массоҳон ба кишвари Балх як қисми худи Балх, як қисми Бомиён, як қисми Тахористон ва [як қисми] Хутталонро дохил намуда, ба ҳар яке аз ин[вилоят]ҳо якчанд шаҳру деҳаро дар тобеият қарор дода, сипас сокинони онҳоро балхию бомиёнию тахористонию хуталонӣ номидаанд». Ин андешаи Маҳмуд ибни Амирвалӣ дуруст буда, бори диг. собит месозад, ки сокинони Балх бо навоҳии тобеаш, Тахористону Хатлон ҳама ҷузъҳои як мардуму як сарзамин буда, таъриху забону фарҳангу урфу одатҳои яксон доштанд ва сарҳаддоти он вилоятҳо доимӣ набудаанд. Сарҳаддоти мазкури байни он вилоятҳои мазкур дар натиҷаи ҷангҳо ва кашмакашҳои феодаливу сиёсӣ зуд-зуд тағйир мепазируфтанд. Вале Бадахшон ҳамчун вилояти таърихии мустақили соҳибихтиёр бо сарзамини алоҳидаи дорои навоҳию марказ ва шоҳони худ барои муддати нисбатан дарози таърихӣ −230 сол, аз нимаи дуюми садаи XVII сар карда аз нав ташаккул ёфт. Бадахшониён дар нимаи дуюми садаи XVII, дақиқтараш солҳои 1657-58 ба маркази Бадахшон — қалъаи Ҷузгун яке аз намояндагони хонадони сайидҳои Самарқанд — Ёрибекхонро, ки як-ду насл пештар аҷдоди ӯ ба Бадахшон омада, дар мавзеи Хами Мир зиндагӣ мекарданд, ҳамчун мири худ интихоб намуданд. Ба зудӣ, соли 1680 як гурӯҳ хоҷаҳои самарқандӣ, ки хирқаи пайғамбарро аз роҳи Бадахшон ба Ҳинд бурданӣ буданд, дар Ҷузгун нигоҳ дошта шуда, хирқаи муборакро низ дар ҳамин шаҳр монданд. Аз файзу баракати хирқа — Ҷузгун, маркази Бадахшон — Файзобод ном гирифт.
Дар «Таърихи Бадахшон» хабаре оварда шудааст, ки тибқи он дар садаи XVII Бадахшон аз шаҳру навоҳии зерин иборат будааст: 1) Ҷурм; 2) Садда ва Пасокӯҳ; 3-4) Зардев, Сарғулом, Шева; 5) Кишм, Фархор, Варсаҷ, Танги Дарун; 6) Арғунҷхоҳ; 7) Куррону Мунҷон; 8) Боғи Ҷурм. Ёрибекхон 8 мавзеи машҳурро ба 8 писараш дода, дар айни замон шаҳри Файзободу атрофи он бо Яфтали Болову Поён, Шаҳри Бузург дар ихтиёри худаш монда буданд. Минтақаҳои Рустоқу Янгиқалъа низ ёд нагардидаанд ва гумон меравад, ки онҳо низ ба Файзобод дохил буданд. Баъд аз вафоти ӯ ва ба сари қудрат омадани мир Юсуфалихон, соли 1713 мири мазкур сарҳаддоти Бадахшонро ба воситаи ҷангҳо хеле васеъ гардонд. Ӯ як қисми шаҳру навоҳие, ки дар садаи XVI қабл аз ҳуҷуми ӯзбекҳои шайбонӣ (Абдуллохон) дар ҳайати Бадахшон буданд (қаблан аз асари Ҳофизи Таниш номҳои онҳоро оварда будем) аз нав ишғол ва ба Бадахшон дохил кард. Инҳо Толиқон, Ишкамиш, Ғӯрӣ, Ҳазрати Имом ва Ҳафтдаҳдараи Хинҷон мебошанд. Мир Юсуфалихон ҳатто шаҳри Қундузро низ гирифт, аммо онро натавонист дар тобеияти худ нигаҳ дорад. Дертар шоҳи диг. Бадахшон -Султоншоҳ аз нав Толиқону Ишкамишро ишғол намуда, дар он одамони худро ҳоким таъйин кард. Ҳамин амир минтақаи Роғро, ки тобеи шоҳи Дарвоз буд, ба тобеияти Бадахшон баргардонд.
Аз «Таърихи Бадахшон»-и Мирзо Сангмуҳаммади Бадахшӣ ва Фазлалибеки Сурхафсар бармеояд, ки Вахон низ дар тобеияти Бадахшон қарор доштааст. Зеро Султоншоҳи мазкур барои ҷамъоварии лашкар ба хотири ҳуҷум кардан ба Чатрор, аз сарҳаддоти болои Вахон сар карда, то сарҳаддоти поини Бадахшон — сокинони Қатағани Қундуз одамони худро фиристода буд. Шуғнон дар замони Ёриҳо на фақат мустақил буд, балки шоҳи он — Шоҳ Ванҷихон бо кӯшиши сарлашкари худ — оқсақол Баҳодури қарлиғ «ғайр аз Чоҳоб тамоми музофот [и Бадахшон]-ро иҳота намуда, бар худ мутеъ сохт». Фақат баъди кушта шудани оқсақоли мазкур мирҳои Бадахшон аз нав дар Бадахшон ба ҳукмронӣ пардохтанд. Аммо ба зудӣ дар хонадони шоҳи Шуғнон ихтилофе пайдо шуд ва мири Бадахшон- мир Муҳаммадшоҳ аз фурсати дастдода истифода бурда Шуғнонро дар охири садаи XVIII ишғол намуд ва Роғ низ дубора забт гардид.
Дар нимаи аввали садаи XIX мир Муҳаммадшоҳ Бадахшонро ба се қисм дар байни писарони худ тақсим кард, ки муаллифони «Таърихи Бадахшон» ҳар қисми онро батафсил овардаанд: «Қисми аввал Рустоқу ноҳияҳои тобеи он: Чоҳоб, Янгиқалъа, Қарлиғ, Даунг, Оби Осиёбҳо, Кӯли Деварӣ, Эли Кошон. Ин мавозеотро ба зери ҳукумати Мири Калон супурд. Ва қисми дуюм — Файзобод, Яфтали Боло, Дарайим (Даройим), Тешкон, Кишм, Машҳад, Калавгон, Зардев, Баҳорак, Ҷурм, Вардуҷ, Зебок ва Шакошим, Вахон, Шуғнон — ин мавозеотро дар зери ҳукумати Мирзои Калон — Султоншоҳ супурда, муқаррараш фармуд. Ва қисми севум — Саройи Баҳор, Аргу ва Яфтали Поин ва Роғ ва Шаҳри Бузург — ин ҷавонибро ба писари хурдаш — Сулаймоншоҳ супурда».
Акнун дар байни ин навоҳии зикршуда дар ҳайати Бадахшони миёнаҳои садаи XIX шаҳру навоҳии Толиқон, Ишкамиш, Ғӯрӣ, Ҳазрати Имом, Ҳафтдаҳдараи Хинҷон, Фархору Варсаҷ, Куррону Мунҷон, Хусту Фринг, Наҳрину Андароб набуданд. Як қисми мавзеъҳои мазкурро ӯзбекҳо аз Қундуз истода ба тасарруфи худ дароварда буданд. Ӯзбекҳо на танҳо мавзеъҳои номбурда, балки дар с.1868 тамоми Бадахшонро ишғол намуданд. Чунончи муаллифони «Таърихи Бадахшон» менависанд: «Сулаймоншоҳ… аз қалъаи Саройи Баҳор омада, қалъаи Файзобод ва соири қилоъро молик гардида, муддати ду сол ҳукумат намуд аз таърихи 1283 ило (то) таърихи 1285 ҳиҷрӣ (1868-69), ки такрор мири Қатаған — мир Муҳаммад Муродбек омада Бадахшонро забт намуда, мир Сулаймоншоҳро бо тамомии авлоду асҳобу бародарзодагонаш дастгир карда, ба қалъаи Қундуз бурда маҳбус карда, Бадахшонро толону тороҷ карда, то муддати понздаҳ сол тасарруфи куллӣ намуд — аз ибтидои таърихи 1285 то таърихи 1300 ҳиҷрӣ (1882/3) тамоми Бадахшон ва Бадахшонотро».
Муҳаммад Муродбеки мазкур баъд аз он ки писарамакаш — Маҳмудбек, ҳокими Ҳазрати Имом Соҳиб ба муқобили ӯ исён бардошт, задухӯрдҳои байни онҳо ҳафт моҳ идома дошт, ба ҷойи аз ин фурсати муносиб истифода карда, якҷо бар зидди Муродбек мубориза бурдан, шоҳони Бадахшон барои тахти Файзобод байни худ ба муборизаҳои шадид пардохтанд. Баъдтар онҳо дар муқобили якдигар аз дастаҳои низомии афғонҳо истифода бурданд. Онҳо на фақат аз афғонҳо ба Кобул рафта, ёрӣ мепурсиданд, балки ба Бухоро ба назди амир Музаффар низ барои мубориза бар зидди хешони худ рафта, ёрӣ хостанд. Натиҷа он шуд, ки амирони афғон ва хусусан амир Абдурраҳмонхон аз зиддиятҳои байниякдигарии мирони Бадахшон истифода намуда, якеро ба дигаре ҷанг андохта, тамоми Бадахшон ва умуман тамоми Афғонистонро ба даст даровард.
Аз байни мирони диг. Бадахшон, хусусан Муҳаммадумархони Рустоқӣ, ки дар ибтидо бо Абдурраҳмонхон ҳамкорӣ дошт, акнун дер шуда бошад ҳам, нағз фаҳмид, ки мақсади Абдурраҳмонхон хотима бахшидан ба истиқлоли Бадахшон ва ба Афғонистон ҳамроҳ намудани ин вилоят аст. Аз ин рӯ, ӯ ба маркази Бадахшон рафта, хост дар якҷоягӣ бо қувваҳои мирҳои дигар ба муқобили афғонҳо исён бардорад: «Муҳаммадумархони Рустоқӣ рӯй аз давлат бартофта, фироран дохили алоқадори (ноҳия)-и Бадахшон шуда, ба султон Иброҳимхон дар фитна ҳамдаст гашт. Сардор Абдуллоҳхон мир Султоншоҳ ва Бобохони Бадахшӣ ва шоҳ Юсуфалихони Шуғнониро, ки бо Муҳаммадумархони Рустоқӣ дар муфсудаву турктоз анбоз шуда буданд, гирифта, бо иёлу мансубони эшон маҳбус ва равонаи Кобул кард. Ва аз ҳузури аълои ҳазрати воло мир Султоншоҳ ва Бобохон маъмур ба иқомаи Қалот шуда, иёлу тааллуқоти шоҳ Юсуфалихон дар Кобул муқим гардиданд». Ва бо ҳамин ин шоҳон аз Бадахшон ва аз саҳнаи сиёсат дур карда шуданд.
Замони шӯравӣ
Бо ин носозгорӣ тақдири Бадахшон ба охир нарасид. Дар охири садаи XIX ду давлати абарқудрати он замон, ки ҳар кадом мехостанд ҳар чӣ бештар заминҳои дигарро ба тасарруф дароваранд, Англия ва Русия соли 1895 бо якдигар шартнома баста, сарҳаддоти байни кишварҳои таҳти назораташон қарордоштаи Афғонистону Бухороро бо маҷрои дарёҳои Панҷу Ому дар болооб муқаррар намуданд. Дар айни замон ҳангоми муайян кардани сарҳаддот қад-қади дарёи Панҷ, онҳо фақат манфиатҳои савақулҷайшӣ (стратегӣ) ва сиёсии худро ба назар гирифта, ба манфиатҳои мардуми маҳаллии ҳар ду ҷониби рӯди мазкур заррае ҳам аҳаммият надоданд. Аз ин рӯ, нисфи Дарвозу Шуғнону Вахон дар Афғонистон ва нисфи дигар вилоятҳои мазкур дар ҳайати Бухорои Шарқӣ қарор гирифтанд. "Бо ин сарҳадмуайянкунии ғайритабиӣ манфиатҳои вилоятҳои марбута сахт халалдор гардиданд — навишта буд шарқшиноси бузурги рус В. В. Бартолд. Соли 1920 дар Бадахшон ҳокимияти Шӯроҳо барқарор гардид. Июни 1923 Кӯҳистони Бадахшон ҳамчун вил. мустақил ба ҳайъати вил. мустақили Тоҷикистони Шӯравӣ дохил шуд. Соли 1924 ба ҳайати он шомил ва бо қарори КИМ ИҶШС аз таърихи 2 янв. 1925 ба ҳайъати вил. мухтори Тоҷикистони Шӯравӣ дохил карда шуд.
Зимнан Бадахшон ҳамчун вил. алоҳида дар ҳайати Афғонистон ҳам таъсис ёфт. Аммо ин вил. Бадахшони навташкил як қисми шаҳру ноҳияи асосии кӯҳистони Бадахшони собиқро фаро гирифтаасту бас, аз қабили: Файзобод, Кишм, Ҷурм, Баҳорак, Зебок, Куррону Мунҷон, Роғ, Шаҳри Бузург, Кӯли Шева, Вахону Шуғнону Дарвози (соҳили чапи Панҷ) то дарёи Панҷро. Вале ноҳияи диг. Бадахшони таърихӣ ба ҳайати вилоятҳои диг. Афғонистон дохил карда шуданд. Чунончи шаҳру ноҳияи машҳури зерини Бадахшон -Рустоқ, Чаёб, Янгиқалъа, Фархор, Варсаҷ, Ишкамиш, Калафгон, Сари Рустоқ, Кокул, Дарқад, Самтӣ ба ҳайати вил. Тахор, гурӯҳи диг. шаҳру ноҳияи Бадахшон, аз қабили: Андароб, Хинҷон, Хусту Фринг, Наҳрин ва Ғӯрӣ — ба ҳайати вил. Бағлон дароварда шуданд. Шаҳру навоҳии Қундузу Имом Соҳиб ба вил. Қундуз ва Каҳмарду Яккауланг, ки дар садаи XVI дар ҳайати Бадахшон ёд гардидаанд, ба вил. Бомиён дохил гаштанд.
Аҳолӣ
Чун аз Бадахшон Роҳи бузурги абрешим мегузашт, рафту омад ва муҳоҷирати ақвоми мухталиф дар ин ҷо ба мисли намоишгоҳе аз нажодҳо ва забонҳо табдил ёфтааст. Аз назари қавмшиносӣ бештари аҳолии Бадахшон тоҷикони форсизабонанд, ки асосан аз ҳавзаи Кӯкча ва ноҳияи Дарвоз дар Афғонистон умр ба сар мебаранд. Дар Бадахшони Афғонистон тоҷикон нисбат ба диг. қавмҳо бештаранд. Қавмҳои диг. ҳам дар ҳудуди Бадахшони Афғонистон бо гӯиш (лаҳҷа)-ҳои гуногуни забони тоҷикӣ такаллум мекунанд. Дар минтақаи кӯҳии шарқи Афғонистон гурӯҳи махсуси забонҳои ҳиндуэронӣ амал мекунанд, ки дорои хат намебошанд, вале бо забонҳои катӣ, ашкун, вайгалӣ ва пласун суҳбат мекунанд. Дар паҳлуи ин забонҳо гурӯҳи забонҳои дардӣ вуҷуд доранд, ки шомили зергурӯҳи махсуси худ — забонҳои дамелӣ, пашаӣ, говарбатӣ, шумаштӣ ва дар шохаи шарқии он забонҳои пхалура, кашмирӣ, шина, гравӣ ва ғ. мебошанд.
Дар Бадахшони Тоҷикистон аҳолии асосӣ тоҷикон ба шумор мераванд. Бино ба иттилои М. А. Бубнова одамҳои аввалин ба Помир на аз Шарқ, балки аз сӯи Ғарб омадаанд. Дар даҳонаи рӯди Ҷавшангоз осори одамони асри санг (5-3 то м.) ёфт шудаанд, ки аз таърихи қадимии Бадахшон гувоҳӣ медиҳад. Тоҷикони Бадахшон аҳолии муқимӣ буда, ба коркарди замину чорводорӣ ва ҳунармандӣ аз давраҳои куҳан машғуланд. Дар минтақаҳои кӯҳистонии шим. Бадахшон гурӯҳҳои этникии мухталиф мезистанд, ки ба забонҳои помирӣ такаллум менамоянд. Дар сарзамини Бадахшон боз миқдори зиёди ҳазораҳо, миқдори нисбатан ками балуҷҳо, қалмиқҳо, кошғариҳо низ мезистанд. Дар охири садаи XIII паштунҳо аввал ба сурати чодарнишин, баъд ба сурати нимчодарнишин ба ҳайъати этникии Бадахшон дохил шуданд. Аҳолӣ дар ҳудуди ҳар ду Бадахшон нобаробар тақсим шуда, бештари онҳо дар водиҳо маскун шудаанд. Аз ин рӯ, дар Бадахшони Тоҷикистон дар ҳар як км2 ба ҳисоби миёна 1,9 ва дар қисмати шарқии он 0,2 нафар рост меояд. Шуғниҳо дар ҳавзаи Ғунд ва Хоруғ, рӯшониҳо дар ноҳияи Рӯшон, бартангиҳо ҳамагӣ бо гӯишҳои ба ҳам наздик (форсии қадим) сухан мегӯянд. Язгуломиҳо тақр. дар 13 русто ва дар дарае бо ҳамин ном дар шим. Рӯшони Тоҷикистон ва дарвозиҳо дар навоҳии Қалъаи Хумб умр ба сар мебаранд. Шумори Ишкошимиҳо дар Б-и Тоҷикистон ба чанд ҳазор нафар мерасад, қисми асосии онҳо дар Афғонистон, дар маҳалле, ки рӯди Ҷайҳун ба сӯи долони Вахон мепечад, ҳаёт ба сар мебаранд. Ванҷиҳо дар дараи Ванҷ дар шим. минтақаи Тоҷикистон зиндагӣ мекунанд. Забони расмии ҳамаи сокинони Бадахшони Тоҷикистон тоҷикист, вале гӯишҳои онҳо гуногун буда, ба гурӯҳи забонҳои шарқи эронӣ дохил мешаванд. Ба ибораи дигар, забонҳои давраи нави (муосири) эронӣ низ ба мисли гурӯҳи забонҳои форсии миёна ба шарқию ғарбӣ ҷудо мешаванд ва ба гурӯҳи шарқии он забонҳои осетинӣ, яғнобӣ, афғонӣ (пушту), мунҷонӣ, забонҳои помирӣ (гурӯҳи шуғнию рӯшонӣ) (шуғнонӣ, баҷувӣ, рӯшонӣ, хуфӣ, бартангӣ ва рошорвӣ), язгуломӣ, ишқошимӣ, вахонӣ, ба гурӯҳи ғарбии он форсии классикӣ, форсии нав, дарӣ, тоҷикӣ, курдӣ, балуҷӣ, тотӣ, ормурӣ, парогӣ ва баъзе лаҳҷаҳои эрони муосир дохил мешаванд.
Хоҷагӣ
Манбаъҳои даромади Бадахшон дар гузашта аз соҳаи кишоварзӣ, хироҷ аз замин, андоз аз чорво, боҷу хироҷи корвонҳои Роҳи бузурги абрешим буд. Вале манбаи асосии даромад истихроҷи сангҳои қиматӣ ба мисли лаълу лоҷвард ва ғ. аз конҳои Бадахшон (дар ҳавзаи дарёи Кӯкча, соҳили рости болооби дарёи Панҷ) ба шумор мерафт. Тарзи ҳаёти хоҷагидорӣ дар Бадахшон аз қадимулайём зироаткорӣ ва чорводорӣ будааст. Ҳарчанд Бадахшони Тоҷикистон сарзамини кӯҳистонист, дар қисмати ғарбии он ва Бадахшони Афғонистон заминҳои кишт мавҷуданд. Дар Бадахшони Тоҷикистон масоҳ. кишт 17,8 ҳазор га (1982) буд. Тибқи маълумоти сарчашмаҳои чинӣ дар асрҳои 2-1 то м. ҳайтолиёну тахориҳои қабилаҳои кӯчӣ, ки шуғлашон чорводорӣ буд, зистаанд. Онҳо баъди тасарруфи Осиёи Миёна ва Афғонистон тадриҷан ба ҳаёти муқимӣ гузашта, баробари чорводорӣ ба коркарди замин, рӯёнидани ҳосил, боғпарварӣ ва ҳунармандию тиҷорат машғул шуданд.
Кишоварзӣ асосан дар дараҳои сершумори ҳам Бадахшони Афғонистон ва ҳам Бадахшони Тоҷикистон вуҷуд дошт. Аз заминҳои Бадахшон гандум, ҷав, шолӣ, картошка, сабзавот, ҳубубот (лӯбиёиҳо) рӯёнда мешуданд. Дар дараи Кӯкча (дар баландии 1500 м) тангиҳои бисёре вуҷуд дошт, ки то Нуристон зироатҳои гуногун, боғҳои мева ва ба тарафи шарқ ҷангал бештар ба назар мерасад. Фаъолияти кишоварзӣ асосан дар дараҳо анҷом дода мешавад ва бе оби ҷӯйборҳои ҷорӣ аз пиряхҳои табиӣ зироатҳо обёрӣ карда намешаванд. Дар баъзе ноҳияи Помир дар баландиҳои беш аз 3 ҳазор м чорводориро ривоҷ доданд. Аҳолии Бадахшон асосан деҳнишинанд ва бо кишти обӣ зироатҳои гуногун мерӯёнанд, ҳатто дар кӯҳпояҳо имкони кишт мавҷуд аст. Боғдорӣ низ яке аз фаъолиятҳои умдаву суннатии мардуми Бадахшон мебошад. Парвариши ниҳолҳои себу тут, чормағз, писта ва ғ. дар доманакӯҳҳо ва ноҳияи кӯҳӣ ба назар мерасад.
Дар бахши шарқии Помир танҳо чорводорӣ роиҷ аст. Маркази хашгов (ғажгов, қутос)-парварӣ дар Мурғоб воқеъ мебошад. Дар манотиқи кӯҳистонӣ парвариши бузу гӯсфанд низ ривоҷ дорад. Дар гузашта асппарварӣ низ ҷой доштааст. Чун дашту кӯҳҳои Бадахшон қисман бо гиёҳҳои кӯҳӣ пӯшида шудаанд, ҳайвоноти мухталиф низ дар он вуҷуд доранд. Дар баландиҳои кӯҳ шақоқул, зиришк, бунафша, зира мерӯяд. Аз парандагон — кабк, кабки ҳилол, уқоб, гунҷишк, булбул, мурғобӣ, кафтар, аз ҳайвонот — гург, паланг, рӯбоҳ, оҳу, навъҳои гуногуни мор, аз ҷумла мори афъӣ вомехӯрад. Дар рӯдҳои Бадахшон моҳӣ бисёр аст.
Сарватҳои зеризаминӣ
Роҷеъ ба истихроҷи лаълу лоҷвард аз конҳо ва бурдани онҳо ба маҳалҳои дурдасти хориҷӣ барои муомила ва фурӯш дар бахши аввал зикр намудем. Дар ин ҷо бояд тазаккур дод, ки Абурайҳони Берунӣ дар китоби худ («Минералогия») («Китобу-л-ҷамоҳир фӣ маърифати-л-ҷавоҳир» 1048) пайдоиши минералҳо ва тавсифи сангҳои гаронбаҳоро мавриди баҳс қарор дода, макони истихроҷи онҳоро Бадахшон номида буд. Лаъл санги гаронбаҳои сурхранги дурахшон аст. Онро маъданшиносон ба гурӯҳи сангҳои рангини гаронбаҳои дараҷаи аввал дохил карда, баробар бо алмос (бриллиант), ёқути кабуд, ёқути сурх, хризоберилл, александрит ва зумуррад медонанд. Лоҷвард ҳамчун санги ранга барои тамоми лавозими ороишӣ истифода мешавад. Кони лаъл дар ҳудуди Ғорон дар баландиҳои 2300—2500 м аз с. Бадахшон воқеъ аст. Лоҷвард низ ду кон дорад, ки яке дар ҳавзаи дарёи Шоҳдара ва дигаре дар ҳудуди Бадахшони Афғонистон воқеъ аст.
Ҷуғрофидони садаи X Муқаддасӣ роҷеъ ба Бадахшон, хусусан маъданҳову сангҳои гаронбаҳои он маълумоти муфиде ироа намудааст. Ӯ навиштааст: «Бадахшон то кишвари туркон тӯл кашида, дар қисми болои Тахористон воқеъ гаштааст. Дар он кони гавҳаре, ки ба ёқут монанд мебошад (лаъл), мавҷуд аст, ки ғайри он диг. дар ҳеч ҷой чунин кон вуҷуд надорад. Дар он ҷо работи Фозил ва як қалъаи аҷибе, ки аз они Зубайда (зани халифаи аббосӣ Ҳоруннуррашид) мебошад, мавҷуданд. Дар он ҷо конҳои лоҷвард, булӯр, санги бозаҳр (подзаҳр), санги фатила (пилтасанг, асбест) мавҷуд мебошанд. Охирӣ (яъне асбест) чизест ба бардӣ (папирус) монанд, дар оташ намесӯзад. Онро дар равған андохта мегиронанд ва он мисли пилта сӯхтан мегирад ва кам намегардад. Онро дар оташи сӯзон соате мепартоянд ва он ба ҳолати аввалияш бармегардад. Аз он дастархонҳо мебофанд. Чун дастархонҳо чиркин гаштанд ва хостанд онҳоро бишӯянд, он дастархонҳоро дар (оташи) танӯр меандозанд. Пас аз ин онҳо ба мисли ҳолати аввалӣ баргашта, пок мешаванд. Боз санги дигаре (дар Бадахшон) вуҷуд дорад, ки чун онро дар хонаи торик гузоранд, аз худ нур афканда, чизҳои наздикашро равшан месозад».
Бадахшон на фақат бо конҳои лаълу лоҷвард, балки бо конҳои маъданҳои зиёди дигар аз қабили тило, нуқра, оҳан, қӯрғошим, руҳ, волфрам, сурб, молибден, булӯри кӯҳӣ, асбест, мис, беҷода (гранат) ва сангҳои диг. гуногуни гаронбаҳо ва нодир — шпиндел, яшм, талқ, навъҳои гуногуни санги мармар, гранит машҳур буда, конҳои мазкур дар тӯли таърих фаъол буданд. Маҳз ҳамин сарватҳои зеризаминӣ Бадахшонро дар олами он замон машҳур гардонида, сайёҳону ҳаводорон аз кишварҳои мухталиф барои ба даст овардани он ба ин сарзамин сафар мекарданд. Бино ба иттилооти маъхазҳо дар асрҳои 11-12 дар саросари кишвар истихроҷи маъданҳои нодир авҷ гирифта буд. Танҳо дар Кӯҳи Лаъл олимон 500 мавзеи қадимии истихроҷи лаълро кашф кардаанд.
Бадахшон на фақат бо конҳои лаълу лоҷвард, балки бо обҳои маъданию шифобахш низ маълуму машҳур мебошад. Дар ҳудуди Бадахшони Тоҷикистон беш аз 60 чашмаи оби гарм ва обҳои сарди маъданӣ мавҷуданд, ки танҳо як қисми онҳо барои табобати беморон мавриди истифода қарор гирифтаанд. Таркиби ин обҳо аз гази карбон, азот, обҳои ширини нӯшокӣ, обҳои маъдании дорои таркиботи гуногуни кимиёӣ бештар дар ҷан. ғарби Помир дучор мешаванд. Дар қисмати ҷан. шарқ — дар Мурғоб − 2, Ишкошим − 22, Ванҷ — 5, Роштқалъа — 6, Шуғнон — 3 манбаи оби чашма вуҷуд доранд.
Дин
Дар аҳди қадим дар Бадахшон маъмулан динҳои суннатии меҳрпарастию зардуштия амал мекарданд. Дар осори таърихӣ роҷеъ ба адёни пешазисломии Бадахшон дар бораи ба ориёиҳо мансуб будани онҳо маълумоти фаровоне мавҷуд аст.
Соли 1994 дар 40 км шим.- ғарби Сурхкӯтал дар мавзеи Кӯтали Работак катибаи аз ҷиҳати забонӣ мансуб ба шоҳони Кушониён пайдо гардид. Катиба аз 23 сатр иборат буда, онро олимони англис Н. Симс Вилямс ва Ҷ. Грибб соли 1995 хонданд. Дар катиба Канишка фармуда, ки сурат ё ҳайкалҳои падару бобоҳояш ва худи ӯро дар маъбадҳо гузоранд. Аҳаммияти катибаи пайдошуда аз он иборат аст, ки аз он вазъи дини замони Кушониён муайян шудааст. То пайдо шудани ин катиба ақидае вуҷуд дошт, ки Канишка ва шоҳони диг. Кушониён дини будоӣ доштанд ва ба ин маъхазҳои ҳиндӣ гувоҳ шудаанд. Акнун маълум шуд, ки Канишка ба хотири ҳиндуҳо дар кишвараш маъбади буддоӣ месохт, вале худаш дар дини бобоию аҷдодиаш қарор дошт.
Баъдтар дар замони ҳайтолиёну тахориён мардум боварҳо ва худоҳои хосси худро доштанд. Онҳо бештар қувваҳои табиат — Офтобу Моҳ, оташ, нана, умма — модархудо ва ғ.-ро мепарастиданд, ки аз ин мазмуни катибаи Работак дар шим. Афғонистон дарак медиҳад. Ҳайтолиён дар ибтидо таълимоти Будоро қабул накарда буданд, вале баъди он ки бохтариҳо онро пазируфтанд, ҳайтолиён низ онро қабул намуданд.
Футӯҳоти аъроб бо сарварии Қутайба ибни Муслим дар Осиёи Марказӣ (704—715) ба интишори ислом дар Бадахшон низ асос гузошт. Истахрии муваррих зикр мекунад, ки дар ибтидои садаи X бархе аз мулкҳои Бадахшон ҳанӯз ислом наёварда буданд. Баъдҳо пас аз қавӣ гардидани Давлати Фотимиён дар Миср, густариши таълимоти фотимиён ва ташрифи фиристодаи онҳо — мутафаккири бузурги тоҷик — Носири Хусрави Қубодиёнӣ дар қисме аз манотиқи Бадахшон дини ислом дар шакли мазҳаби Исмоилия бурузу нуфуз кард. Вале ба шаҳодати худи доии исмоилия — Носири Хусрав дар китоби маъруфаш — «Ҷомеъу-л-ҳикматайн» пеш аз сафари ӯ ба Бадахшон амири он минтақа Алӣ ибни Асад исмоилӣ будааст.
Исмоилия дар Бадахшон роиҷ гардид, вале ақвоми Дарвоз (бидуни ёгедиҳо), Ванҷу Язғулом ба сабабҳои айнию нақлӣ баъдҳо ба мазҳаби тасаннун баргаштанд. Миқдори ками бартангиҳо низ пайрави мазҳаби суннӣ мебошанд. Ҳоло барои исмоилиҳои Бадахшони Тоҷикистону Афғонистон имоми замон шоҳзода Карим Оғохони IV мебошад, ба ӯ пайравӣ мекунанд ва назр мепардозанд. Ҳазораҳо бахше пайрави мазҳаби исноашарӣ ва бархе ба аҳли суннат ва ҷамоат рӯ оварда буданд ва пайрави ҳанафия мебошанд, ботиниён, мухаммисиён ва панҷабоиҳо низ ҳастанд.
Тасаввуф дар тӯли асрҳои тӯлонӣ дар Бадахшон нақши муҳимме пайдо кардааст. Бештарин нуфузро дар Бадахшон тариқати нақшбандия доштааст ва «Насамату-л-қудс» дар шарҳи аҳволи машоихи нақшбандия мебошад. Муаллифи он Муҳаммад Ҳошими Бадахшӣ будааст. Кубравия, бахусус аз замони Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ (1384) минтақаи Бадахшонро ба унвони пойгоҳи таблиғоти худ дар Мовароуннаҳр истифода бурд. Шогирдони барҷастаи Саййид Алии Ҳамадонӣ Нуриддин Ҷаъфари Бадахшӣ («Хулосату-л-маноқиб»), Хоҷа Исҳоқи Хатлонӣ пайравони заҳабия ва нурбахшия аз мардуми Бадахшон ва Хатлон буданд. Чиштия низ ҷой доштааст.
Маориф ва фарҳанг
Ҳодисаи муҳимми фарҳангие, ки он дар саросари сарзамини кӯҳистони Бадахшон аз даврони қадим паҳн шудааст, расмкашӣ дар рӯйи харсангҳо мебошад. Расмҳо дар харсангҳо мазмунҳои гуногунро ифода мекунанд ва давраи замонии ниҳоят тӯлониро дар бар мегиранд. Мас., дар мавзеъҳои Удит (Намадгут ва Даршай) дар харсангҳо расмҳое кашида шудаанд, ки онҳо ба ҳазорсолаҳои 4-3 то м. мансубанд. Дар айни замон дар ҷамоати Пастхуфи ноҳияи Рӯшон дар харсангҳо расми 2 асп, нахчирҳо ва саге кашида шудааст. Дар аксари расмҳои дар харсангҳо кашидашуда расми нахчир (бузи кӯҳӣ), шикорчӣ (пиёда ё савора) бо камон ва саг, одамон ва расми панҷаи одам (рамзи мазҳаби исмоилия) ташкил медиҳад. Шумораи расмҳо низ дар харсангҳо зиёданд. Мас., дар Вибистдараи ҷамоати Навободи ноҳияи Шуғнон дар харсангҳо дар 1,2 га 1203 расм вуҷуд дорад. Инҳо аз ҳар гуна аломатҳо, шаклҳои одамон, нахчирҳо, савораҳо, доира бо нурҳо, шутурҳо, сагҳо, фойтун, рубобҳои мухталиф, панҷаи даст иборатанд. Ба миқдори аз ҳама зиёд — 6000 расм дар харсангҳо дар деҳаи Лангари ҷамоати Зонги ноҳияи Ишкошим ба назар мерасад. Таърихи кашида шудани расмҳо ба замонҳои гуногун — аз асри биринҷӣ сар карда, то асрҳои миёна ва замони муосир мансубанд. Мас., силсилаи навиштаҷоте бо алифбои форсӣ ба назар мерасад, ки тақр. асрҳои 17-19 дар рӯйи санг навиштаанд. Қадимтарин сангнигораҳое, ки дар деҳаи Лангари Ишкошим мавҷуданд, ба охири давраи асри санг ва ибтидои асри биринҷӣ мансубанд. Дар сангнигораҳои деҳаҳои Удит ва Даршай тасвири бузҳо бо сабти хоссае анҷом шудаанд ва ба ҳазорсолаҳои 4-3 то м. мутааллиқанд.
Дар Бадахшон тақр. то садаи XI адабиёти хаттӣ вуҷуд надошт. Носири Хусрав дар деҳаи Юмгони Бадахшон як силсила дӯстон, шогирдон ва пайравоне пайдо кард, ки ба воситаи онҳо ақидаҳои динӣ, фалсафӣ ва адабии худро байни сокинони Бадахшон паҳн мекард. Аз осори Носири Хусрав маълум мегардад, ки дар замони зиндагии ӯ шеъру шоирӣ вуҷуд доштааст. Мутаассифона, дар натиҷаи ҳаводиси давру замонҳои номусоид осори хаттии асрҳои 11-15 ба ҷуз осори Носири Хусрав, то замони мо боқӣ намондаанд. Ончи мусаллам аст, дар садаи XV шоҳи Бадахшон Султонмуҳаммад мутахаллис ба «Лаълӣ» дар дарбори худ шоирони бисёреро ҷамъ оварда, доираи адабии Бадахшонро таъсис намуд. Дар он Мулло Муҳаммади Бадахшӣ, Мулло Камоли Бадахшӣ ва бисёр диг. шоирон фаъолият мекарданд ва бо маркази умумии адабиёти форс-тоҷики он давр — Ҳирот робитаи адабӣ доштанд. Дар садаи XVI дар саҳнаи адабӣ шоирон Дӯстии Бадахшӣ, Надимӣ, Муҳаммадзамон мутахаллис ба Мирзо, Мавлоно Равнақӣ ва диг. буруз намуданд, ки бештар ба доираи адабии Ҳиндустон робитаи адабӣ барқарор карда буданд.
Дар садаи XVII шоирону аҳли қалам бино ба вазъи нобасомони бавуҷудомада ба Ҳиндустону Мовароуннаҳр ва Хуросон пароканда шуданд. Адабиёти садаи XVIII, бахусус дар нимаи аввали он хуб маълум набошад ҳам, нимаи дуюми он дар давраи ҳокимияти Султоншоҳ, бо беҳтар шудани вазъи иқтисодӣ, таҷдид гардид. Дар ин давра шоирон Мавлавии Абдулғаффор, Ғиёсуддини Ҷирмӣ аз Ҳинд баргаштанд ва бо Муҳаммадалии Комил, Ошиқ, Ҳашмат ва Муҳташам пайваста фаъолият доштанд. Дар садаи XIX ва ибтидои садаи XX зиёда аз 60 нафар шоир дар Бадахшон зиндагӣ мекард ва фаъолияти адабии пурсамар дошт. Мулло Мӯсои Бадахшӣ мутахаллис бо «Мухлис», Мубораки Вахонӣ, Махфии Бадахшӣ, Ҷаъфарӣ, Мирзообид, Пӯлоди Дарморахтӣ, Шоҳфитур ва диг. бо осори дар он давр эҷодкардаи худ машҳур буданд. Марказҳои равнақи адабии форсӣ-тоҷикӣ дар Бадахшон ба вуҷуд омаданд, ки шоирон Абтарии Бадахшӣ, Ҷамили Бадахшӣ, Муллошоҳи Бадахшонӣ, Иброҳими Бадахшонӣ, Нақшбандӣ, Ғиёсии Бадахшонӣ, Дардии Бадахшонӣ, Масраи Бадахшонӣ, Муллоёри Ванҷӣ ва бисёр диг. аз он марказҳо бархостаанд. Дар ин давра таваҷҷуҳ ба улуми фалсафӣ ва табиӣ низ ба хубӣ дар Бадахшон ба мушоҳида мерасид. Шахсиятҳои номвари ин улум аз ҷумла Мирғиёсуддин Алиҳусайн «Хулосат-ут-танҷим», «Бурҳон-ут-тақвим» ва «Донишномаи ҷаҳон»-ро таълиф кард, Шайх Муҳаммади Бадахшӣ ба «Шамсия»-и Котибӣ ҳошия навишт, Муҳаммади Азҳар «Ҷомеъ-уз-заррот» ва «Азҳару-л-муҳсинин»-ро иншо кард, Ақҳари Муҳаммаднабӣ «Китоби фалсафа» ва «Ҳадоиқу-л-ҳақоиқ»-ро тадвин намуд ва Надим Умари Рустоқӣ дар илми мантиқ, ҳикмат ва фиқҳ осори зиёде таълиф кард.
Ёдгорҳои таърихӣ ва меъморӣ
Дар ноҳияи Ишкошим қалъаи аз ҳама қадимтарину калонтарин қалъаи Қаҳқаҳа мебошад. Он дар соҳили дарёи Панҷ, як км дуртар аз деҳаи Намадгут воқеъ буда, дарозии қалъа аз Ғ. ба Ш. 675 м, аз Ҷ. ба Шим. 22 м-ро ташкил медиҳад. Қалъа байни ду шах сохта шуда, аз толори андозааш 8,5×5,79 м ва як дар хонаи андозааш 5,8×3,8 м иборат аст. Ғафсии девораш 1 м буда, бо хишти хом бино ёфтааст. Девор тиркашҳо дорад. Қалъаи диг. калони ин ноҳияи Қалъаи Ямчун (Сияҳпӯш) мебошад, ки дар деҳаи Ямчуни ҷамоаи Питуп воқеъ аст. Дарозии Қалъа аз Шим. ба Ҷ. 650 м буда, он се навъ хонаҳои истиқоматию мудофиавӣ (ҷойи хоби аскарон ва саисхона, хонаҳои истиқоматии соҳиби Қалъа ва ҳарам) дорад. Шомили 5 бурҷ низ будааст. Дар Бадахшон чанд қалъаи дигар Қалъаи Рин, Қалъаи Вранг, Вршимқалъа, Қалъаи Ҷавшангоз ва ғ. мавҷуданд. Аксари қалъаҳо роҳҳои зеризаминӣ доштаанд. Аксари қалъаҳое, ки дар Бадахшон вуҷуд доштанд, ҳоло аз байн рафтаанд ва танҳо дар ёддоштҳои сайёҳону таҳқиқоти бостоншиносон сабт гардидаанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Помир Гурӯҳ:Ҷуғрофиёи Афғонистон Гурӯҳ:Вилоятҳои таърихии Тоҷикистон
Хосепмир Балон
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1988 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Перу Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Перу Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Универсидад Де Сан Мартин Де Поррес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортинг Кристал
Фурудгоҳи мепарӣ кон, тинисӣ
Фурудгоҳи мепарӣ кон, тинисӣ (Perry County Airport (Tennessee)) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1097 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 226 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Рудилнитси (ноҳияи Вязников)
Рудилнитси — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Старая Хутор (ноҳияи Навлин)
Старая Хутор — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Рудилнитси (ноҳияи Вязников)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Вязников, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вязников
Старая Хутор (ноҳияи Навлин)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Навлин
Оношево (ноҳияи Шекснин, Вологда)
Оношево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шекснин (Вологда)
Александр Дантсев
Александр Алексеевич Дантсев (Александр Алексеевич Данцев; 14 октябри 1984, Каменск Шахтински, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Антонио Рӯдигер
Анто́нио Рӯдигер (Antonio Rüdiger; 3 марти 1993, Берлин, Олмон) — футболбози олмонӣ, муҳофизи марказии бошгоҳи «Реал Мадрид» ва тими миллии Олмон.
Эзоҳ
Берлин Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Берлин Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Берлин
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Олмон Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Олмон Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Шпербер (Нойкёлн)» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Тасмания (Берлин)» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Нойкёлне 1907» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ҳерта (Тселендорф)» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Боруссия Дортмунд» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Штуттгарт» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Рум» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Челси» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Доруҳои муқаввӣ
Самараи доруҳои муқаввӣ хусусан дар мавриди заъфи фаъолияти системаи асаби марказӣ возеҳ ба мушоҳида мерасад. Доруҳои муқаввӣ ҳассосияти маркази нафасро ба ангезаҳои гуморавӣ (карбонат) ва асабҳо афзун мегардонад. Бештари доруҳои муқаввӣ ба маркази нафас фақат таъсири бевосита мерасонанд. Дар мавриди зери таъсири доруҳои муқаввӣ ангезиш ёфтани маркази нафас басомад ва амплитудаи нафасгирӣ зиёд мешавад. Доруҳои муқаввӣ ҳамчунин ба маркази ҳаракатовари рагҳо таъсир расонда, муқовимати умумии онҳоро меафзоянд ва фишори артерияро (ФА) баланд мекунанд. Кофеин нисбат ба диг. Доруҳои муқаввӣ бартариҳо дорад. Қабл аз ҳама он таъсири рӯҳнавоз мерасонад. Вай бевосита ба миокард таъсир расонда, нерӯи кашиши дилро зиёд мекунад. Кофеин дар сурати паст будани ФА (ҳангоми коллапс ё шок) онро баланд мебардорад, вале ҳангоми мӯътадил будани ФА вояи муолиҷавии кофеин онро чандон тағйир намедиҳад. Доруҳои муқаввӣ-ро ҳангоми коллапс (беҳолии дил), шок, заҳролудии сабук аз маводи харобсозандаи системаи асаби марказӣ (мас., доруҳои наркозӣ, хобовар, спирти этил ва ғайра), халал ёфтани нафасгирӣ (буғӣ шудани навзод, баъзе бемориҳои сироятӣ), ҳамчунин барои зуд ба ҳуш омадани бемор баъди наркоз кор мефармоянд. Дар сурати зиёд кардани вояи доруҳои муқаввӣ ё ба вена тез фиристодани онҳо мумкин аст ихтилоҷ (судорога) рух диҳад.
Эзоҳ
*
Косяково (ноҳияи Вологод, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Даниэл Гилен Руис
Даниэл Гилен Руис (Daniel Guillén Ruiz; 1 октябри 1984, Пласенкия, Испания) — футболбози испанӣ,.
Вилояти Ғарбӣ (Камерун)
Вилояти Ғарбӣ — яке аз вилоятҳои Камерун аст.
Фурудгоҳи томбуро
Фурудгоҳи томбуро (Tumbura Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)، Ғийринизомӣ  аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Сӯдон Ҷанӯбӣ қарор дорад, ва дар баландии 680 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Анвори азалия
Анвори азалия (аз ар. ҷамъи нур ва беибтидо) — дар ишроқия нуруланвор аст, ки он гӯё аз азал вуҷуд дошта, зуҳури аълою ашраф ва ҳузури шадиду қоҳири мутлақ ба шумор меравад. Он аз ҳар гуна унсурҳои зулмонӣ орӣ ва ягона буда, дорои ишроқоти (дурахш ишора ба равияи ишроқия) маҳз аст. Ба ибораи дигар, анвори азалия мабдаи мавҷудот ё худ воҷибулвуҷудест, ки мавҷудияташ ба зоташ вобаста мебошад. Дар натиҷаи фаязони (хайру баракати афзун) анвори азалия нури муҷарраде пайдо мешавад, ки онро Шиҳобуддини Суҳравардӣ «нури ақраб» номидааст. Нури ақраб анвори азалияро мушоҳида мекунад ва нисбат ба вай муҳаббати бепоён дорад, анвори азалия бошад, ба он мунтазам ишроқот мебахшад ва аз ҳамин муносибати мутақобилаи анвори азалия ва нури ақраб анвори қоҳира ба вуҷуд меоянд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Ишроқия
Сариқуроқ (истгоҳ)
Сариқуроқ — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 19 нафар аҳолӣ дошт.
Избушенский (ноҳияи Серафимович, Волгоград)
Избушенский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Серафимович, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Серафимович (Волгоград)
Дербиши (ноҳияи Собин)
Дербиши — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Собин
Шиғис (ноҳияи Олтой)
Шиғис — деҳа (ауыл) дар вилояти Қазоқистони Шарқии Қазоқистон. Дар ноҳияи Олтой ҷойгир аст.
Аҳолӣ
Дар соли 2009 172 нафар аҳолӣ дошт.
Howard DGA-18
Howard DGA-18 (Howard DGA-18) — як ҳавогарди сохтаи Howard Aircraft Corporation дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард US Civil Pilot Training Program будааст. Ин ҳавогард дар 1941 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Болдирево (ноҳияи Володарск)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Володарск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Володарск
Об (шаҳр)
Об — шаҳрест дар вилояти Новосибирск дар Русия аст. Aҳолиаш 24800 нафар аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Вячеслав Рафиков
Вячеслав Фаилевич Рафиков (Вячеслав Фаильевич Рафиков; 19 марти 1986) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ижевск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Електроника Нижни Новгород Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шинник Ярославл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Олимпиа Волгоград Гурӯҳ:Бозингарони БФ Алнас Алметевск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Анжи Махачкала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волгоград Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ска Ростов Он ДОН Гурӯҳ:Бозингарони БФ Машук Кмв Пятигорск
Чулим (шаҳр)
Чулим — шаҳрест дар вилояти Новосибирск дар Русия аст. Aҳолиаш 12100 нафар аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Маревий (деҳа)
Маревий (Маревый) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тиндинский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тиндинский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Маҳобод
270px|мини|Маҳобод (1959) Маҳобод — шаҳрест дар устони Озарбойичони ғарбӣ, ки дар Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории  соли 2006, 12,324 нафар баровард мешавад.
Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Болшая Щеля (деҳа дар ноҳияи Лешуконск)
Болшая Щеля (деҳа дар ноҳияи Лешуконск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Лешуконск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Лешуконск
Краснокрестянский (ноҳияи Ракитян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ракитян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ракитян ‎
Инсонгароӣ
Инсонгароӣ инсондӯстӣ, башардӯстӣ, ё ҳумани́зм (аз humanitas — «инсоният»,  — «инсонӣ»,  — «инсон») — низоми мақсадгузориҳои шахс нисбат ба объектҳои иҷтимоӣ (одам, гурӯҳ, мавҷудоти зинда), ки ба меъёру арзишҳои маънавӣ марбут буда, дар фаъолият, муошират, ҳамкорию ҳамҳиссӣ намудан ва ёрӣ расондан зоҳир мегардад.
Инсондӯстӣ чун мақсадгузории иҷтимоӣ ҷанбаҳои маърифатӣ, эҳсосӣ (эмотсионалӣ) ва рафториро дар бар мегирад ва дар таҳлили доираи васеи масъалаҳои марбут ба азхуднамоии меъёрҳои ахлоқӣ, эмпатия ва ғайра ҷалб мегардад. Инсондӯстиии инкишофёфтаи шахс дар гурӯҳҳои дараҷаи тараққиёташон баланд ба назар мерасад.
Ташаккули инсондӯстӣ дар онтогенез ба инкишофи худшиносии кӯдак дар ҷудо намудани «ман»-и худ аз дигарон марбут аст. Пажӯҳишҳо муайян намудаанд, ки дар ташаккули инсондӯстии кӯдак фаъолияти якҷояи ӯ аввал бо калонсолон ва сипас бо ҳамсолон мавқеи ҳалкунанда дорад. Фаъолияти якҷоя ягонагии фазои таассуроти эҳсосиро ба вуҷуд меоварад, иваз намудани мавқеъҳо дар раванди бозӣ ва муошират бошад, дар кӯдак муносибати башардӯстонаро нисбати дигарон ташаккул медиҳад. Омӯзиши қонуниятҳои ташаккулу инкишофи инсондӯстӣ ва механизмҳои амалнамоии он вазифаи аввалиндараҷаи тарбияи маънавии шахс, ташаккули шахсияти комил мебошад.
Вешкома (ноҳияи Пинежск)
Вешкома (ноҳияи Пинежск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Гремячий (ноҳияи Тотем, Вологда)
Гремячий — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Вешкома (ноҳияи Пинежск)
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пинежск
Гремячий (ноҳияи Тотем, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Қатъномаи 529 Шӯрои Амният
Қатъномаи 529 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 18январ 1983 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Исроил-Лубнон аст. Ин қатънома тайи нишасти 2٬411‌ум бо 13 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 2 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Краснополе (ноҳияи Клетнян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клетнян, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Клетнян
Пойгоҳи ҳавоӣ чотовдун
Пойгоҳи ҳавоӣ чотовдун (Châteaudun Air Base) (маҳаллӣ: Base aérienne 279) — фурудгоҳи низомӣ  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2302 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Фаронса қарор дорад, ва дар баландии 132 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Светлий (ноҳияи Бодайбин, Иркутск)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бодайбин, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Бодайбин (Иркутск)
Флавио Буавентура
)'' |шарҳи_акс = |номи_пурра = Флавио де Соуза Буавентура (Flavio de Souza Boaventura) |ном_ҳангоми_таваллуд =  |таърихи_таваллуд =  |макони_таваллуд = Фейра Де Cантана, Бразилия  |таърихи_вафот =  |макони_вафот =  |қад =  |мавқеъ =  |бошгоҳи_кунунӣ =  Крбen |рақам =
|солҳои_ҷавонӣ1 = |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = Grêmio Prudente Futebolen
|солҳо1 = 2007–2008 |бошгоҳҳо1 = Жоинвиллеen |баромадҳо1 = |голҳо1 = |солҳо2 = 2008 |бошгоҳҳо2 = → Марилиа (кироӣ)en |баромадҳо2 = |голҳо2 = |солҳо3 = 2009–2010 |бошгоҳҳо3 = Марилиаen |баромадҳо3 = |голҳо3 = |солҳо4 = 2009 |бошгоҳҳо4 = → Вила Нова (кироӣ)en |баромадҳо4 = 9 |голҳо4 = 1 |солҳо5 = 2010 |бошгоҳҳо5 = Grêmio Prudente Futebolen |баромадҳо5 = 9 |голҳо5 = 0 |солҳо6 = 2011 |бошгоҳҳо6 = Атлетико Паранаэнсеen |баромадҳо6 = |голҳо6 = |солҳо7 = 2011 |бошгоҳҳо7 = Паранаen |баромадҳо7 = 11 |голҳо7 = 0 |солҳо8 = 2012–2014 |бошгоҳҳо8 = Абcen |баромадҳо8 = 50 |голҳо8 = 0 |солҳо9 = 2014–2015 |бошгоҳҳо9 = Пасуш Де Ферейраen |баромадҳо9 = 21 |голҳо9 = 1 |солҳо10 = 2015–2016 |бошгоҳҳо10 = América Futebol Clube en |баромадҳо10 = 50 |голҳо10 = 7 |солҳо11 = 2016– |бошгоҳҳо11 = Крбen |баромадҳо11 = 0 |голҳо11 = 0
|солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ =
|шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} Флавио де Соуза Буавентура (Flavio de Souza Boaventura; 12 июли 1987, Фейра Де Cантана, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 12 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1987 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Жоинвилле Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Марилиа Атлетико Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вила Нова Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Grêmio Prudente Futebol Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Паранаэнсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Парана Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ АБК Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пасуш Де Ферейра Гурӯҳ:Бозингарони БФ América Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Де Регатас Брасил
Анвори испаҳбудия
Анвори испаҳбудия ( аз ар. – ҷамъи нур ва авестоӣ «сипаҳбуд» – пешво, сардори сипоҳон) — истилоҳи ҳикмати ишроқия, ки нури муҷарради нафсониро ифода мекунад. Аз нури муҷарради ақраб силсилаҳои тӯлӣ ва арзии анвори қоҳира ба вуҷуд меоянд. Аз силсилаи арзии он силсилаи нури тоза, ё худ нафс, ё малакути асфал пайдо мешаванд, ки ба тавассути онҳо олами аносир ё худ навъҳои ҷудогонаи олами моддӣ идора мешаванд. Шароити ба вуҷуд омадани анвори испаҳбудия мисли пайдоиши анвори қоҳира аст. Шиҳобуддини Суҳравардӣ ин нурҳоро барои он анвори испаҳбудия номидааст, ки мувофиқи яке аз ривоятҳои Авесто, гӯё сарлашкаре бо ин ном нафси инсонро дар мубориза бо қувваҳои зулмонӣ идора мекардааст. Анвори испаҳбудия аз ҷониби нури олами ақли маҳз дорои хилофати кабир аст, чунонки дар олами моддӣ оташ ҳамчун бародари нури инсонӣ аз ҷониби олами ақлҳо дорои хилофати сағир мебошад.
Дивково (ноҳияи Кириллов, Вологда)
Дивково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кириллов, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кириллов (Вологда)
Муҳра (бадан)
Муҳра (Vertebra), устухонҳое, ки дар якҷоягӣ сутунмуҳраро ба вуҷуд меоваранд. Муҳра-ҳо новобаста аз мансубият ба қисмҳои гуногуни сутунмуҳра сохти умумӣ доранд. Муҳра аз тана ва камонак иборат аст. Танаи Муҳра аз қисми пеш ҷойгир буда, вазифаи такягоҳро иҷро мекунад. Камонак аз қафо ба воситаи пояча ба танаи Муҳра пайваст мебошад. Байни тана ва камонак сӯрохӣ мавҷуд аст, ки баъди болоиҳам ҷой гирифтани Муҳра-ҳо гузаргоҳи сутунмуҳраро ба вуҷуд меоваранд. Дар гузаргоҳ (канал)-и сутунмуҳра ҳароммағз ҷойгоҳ дорад. Дар сатҳи қафои танаи Муҳра сӯрохии ғизогирӣ дида мешавад. Тавассути он рагҳои хунгард (артерия ва венаҳо), ҳамчунин асабҳо мегузаранд. Аз камони Муҳра-ҳо шохачаҳо мебароянд, ки ба онҳо ниём (мушакпарда) ва мушакҳо устувор гаштаанд. Аз сатҳи мобайн ҷониби қафо бо ном шохаи шавкӣ (нӯгтез), аз камонак ба чапу рост бошад, шохаҳои кӯндаланг вуҷуд доранд. Аз камони Муҳра ба боло ва поён як ҷуфт шохаҳои забарӣ ва зерии бандҳо ба чашм мерасанд. Асоси шохаҳои бандҳо аз комаҳои болоӣ ва поёнии Муҳра иборат аст. Ҳангоми ба ҳамдигар васл шудани Муҳра-ҳо комаҳои болоӣ ва поёнӣ сӯрохиҳои рост ва чапи байнимуҳравиро пайдо мекунанд. Ба воситаи ин сӯрохӣ рагҳои хунгард ва асабҳои ҳароммағз мегузаранд. Дар баробари ин Муҳра-ҳои қисмҳои гуногуни сутунмуҳра сохт ва хусусиятҳои махсуси худро доранд. Ниг. низ Сутунмуҳра, Устухон, Ҳароммағз. КЛ Расми 1. Муҳраи сина. А – намуд аз пҳлӯ: 1 – танаи муҳра; 2 – ҷойгоҳи болоии қабурға; 3 – комаи болоии муҳра; 4 – шохачаи болоии банд; 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ; 7 – шохаи поёнии банд; 8 – комаи поёнии муҳра; 9 – ҷойгоҳи поёнии қабурға. Б – намуд аз боло: 1 – камони муҳра; 2 – шохаи кӯндаланг; 3 – сӯрохи муҳра; 4 – шохаи болоии банд; 5 – ҷойгоҳи қабурғавии шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ (нӯгтез). Расми 2. Муҳраи гардан; намуд аз боло. 1 – танаи муҳра; 2 – ҷойгоҳи қабурға; 3 – шохаи кӯндаланг; 4 – шохаи болоии банд; 5 – шохаи шавкӣ; 6 – сӯрохи шохаи кӯндаланг (сӯрохи артерияи сутунмуҳра). Расми 3. Муҳраи аввали гардан – атлант; намуд аз боло. 1 – камони пеш; 2 – ғафсии канорӣ; 3 – шохаи қабурға; 4 – сӯрохи шохаи кӯндаланг (сӯрохи артерияи сутунмуҳра); 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – ҷӯяки артерияи муҳра; 7 – камони ақиб; 8 – дӯнгичаи ақиб; 9 – сатҳи болои банд; 10 – дӯнгичаи пеш.
Болгардгоҳи Индианполис Даунтаун
Болгардгоҳи Индианполис Даунтаун (Indianapolis Downtown Heliport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи - аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Индианаполис кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 223 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи прис вли
Фурудгоҳи прис вли (Perris Valley Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1554 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 431 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Тасқудиқ (ноҳияи Сарқанд)
Тасқудиқ — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 288 нафар аҳолӣ дошт.
Howard DGA-8
Howard DGA-8 (Howard DGA-8) — як ҳавогарди сохтаи Howard дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Private pilot owners будааст. Ин ҳавогард дар 1936 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Анвори мудаббира
Анвори мудаббира (ар. – ҷамъи нур ва идоракунанда) — дар ишроқия нури содир аз табақаи аразии анвори қоҳира буда, баробар бо нуфуси нотиқии фалакӣ ва инсонии машшоиён аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Ишроқия
Могот (деҳа)
Могот (Могот) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тиндинский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тиндинский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Найлcон
)'' |шарҳи_акс =  |номи_пурра = Найлcон Фернандо Недейрус (Nailson Fernando Medeiros) |ном_ҳангоми_таваллуд =  |таърихи_таваллуд =  |макони_таваллуд = Арапонгас, Бразилия  |таърихи_вафот =  |макони_вафот =  |қад =  |мавқеъ =  |бошгоҳи_кунунӣ =  Зирка Кропивнитскииen |рақам = 5
|солҳои_ҷавонӣ1 = |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = Laranja Mecânicaen |солҳои_ҷавонӣ2 = 2008–2010 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ2 = Гремиоen |солҳои_ҷавонӣ3 = 2010–2012 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ3 = Жувентус (cп)en |солҳои_ҷавонӣ4 = 2012–2014 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ4 = CA Diademaen |солҳои_ҷавонӣ5 = 2012–2014 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ5 = → Сантос (кироӣ)en
|солҳо1 = 2014–2015 |бошгоҳҳо1 = CA Diademaen |баромадҳо1 = 0 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 2014 |бошгоҳҳо2 = → Сантос (кироӣ)en |баромадҳо2 = 1 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2015 |бошгоҳҳо3 = Можи Ниримen |баромадҳо3 = 0 |голҳо3 = 0 |солҳо4 = 2015–2016 |бошгоҳҳо4 = U.D. Leiriaen |баромадҳо4 = 14 |голҳо4 = 1 |солҳо5 = 2016– |бошгоҳҳо5 = Фамаликанen |баромадҳо5 = 7 |голҳо5 = 0 |солҳо6 = 2017– |бошгоҳҳо6 = → Зирка Кропивнитскии (кироӣ)en |баромадҳо6 = 3 |голҳо6 = 0
|солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ =
|шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} Найлcон Фернандо Недейрус (Nailson Fernando Medeiros; 24 феврали 1994, Арапонгас, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 24 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1994 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Diadema Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сантос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Можи Нирин Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Leiria Гурӯҳ:Бозингарони БФ Фамаликан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Зирка Кропивнитскии
Фурудгоҳи томблр риҷ
Фурудгоҳи томблр риҷ (Tumbler Ridge Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи TUX аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 3942 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 3060 ft метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ситенки (ноҳияи Навлин)
Ситенки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.