cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ҷанги ҷаҳонии дувум
Акти таслими Олмони фашистӣ
Акти таслими Олмони фашистӣ ду маротиба имзо шудааст. Акти таслими Олмони якум «Қарори муваққатӣ оид ба таслими Олмон» ном дошта, онро намояндаи фармондеҳи олии Вермахт (Олмон) – генерал–полковник А. Ёдл, намояндаи фармондеҳи олии Иттифоқчиёни Ғарбӣ (ИМА, Англия, Франсия ва ғайра) – генерал Б. Смит ва намояндаи ИҶШС дар фармондеҳии олии иттифоқчиён – генерал–майор И. А. Суслопаров 7 майи 1945 соати 2-ву 41 дақиқа (аз рӯи вақти миёнаи аврупоӣ) дар шаҳри Реймс (Франсия) имзо карданд. Санад дар 4 забон имзо шуда, таърихи қонунӣ шуданаш (8 майи 1945) рӯзи Ғалаба дар Европа эълон гардид. Шартҳои қарор ва худсарии генерал И. А. Суслопаров, ки ҷавоби Москваро интизор нашуда, онро имзо карда буд, И. В. Сталинро қонеъ накард. Сардори СССР фармон дод, ки маршал Г. К. Жуков таслими бечунучарои Олмонро дар шаҳри Берлин аз намояндагони ҳамаи намудҳои қӯшуни фашистӣ қабул кунад. Азбаски шаҳри Берлин қариб тамоман хароб шуда буд, ин маросим дар шаҳри Карлсҳорст (наздикии Берлин) гузаронда шуд. Акти таслими Олмони дуюм «Акти таслими бечунучарои Олмон» ном дошта, 9 майи 1945 соати 00-у 16 дақиқа (аз рӯи вақти миёнаи аврупоӣ) имзо карда шуд. Онро аз ҷониби ИҶШС маршал Г. К. Жуков, аз ҷониби Олмон генерал-фелдмаршал В. Кейтел, генерал-полковник Г. Штумпф (Люфтваффе, қувваҳои ҳавоӣ), генерал-адмирал Г. фон Фридебург (Кригсмарине, қувваҳои баҳрӣ) ва аз ҷониби иттифоқчиён ҷонишини сарфармондеҳи қувваҳои экпедитсионии иттифоқӣ А. У. Теддер (Англия) имзо карданд. Ин рӯз дар ИҶШС иди «Ғалаба» эълон карда шуд. ИҶШС таслими Олмонро қабул карда бошад ҳам, лекин расман 10 сол дар ҳолати ҷанг буд. Танҳо 25 январи 1955 Укази Президиуми Совети Олии СССР қабул шуд, ки он ҳолати ҷангиро бекор кард.
Назорати конститутсионии пешакӣ
Назорати конститутсионии пешакӣ — яке аз намудҳои назорати конститутсионӣ, ки вақти гузаронидани онро нишон медиҳад. Дар адабиёт баъзан назорати эҳтиётӣ ё пешгирикунанда меноманд. Тафтиши мувофиқат ба Конститутсия то эътибор пайдо кардани чунин санад гузаронида мешавад: агар сухан дар хусуси қонуни парлумон қабулкарда равад, пас то тасдиқи он гузаронида мешавад. Назорати конститутсионии пешакӣ нисбат ба назорати конститутсионии баъдина камтар паҳн гаштааст. Он бештар дар низоми назорати марказонидашуда ба кор меояд: дар низоми назорати конститутсионии омехта камтар татбиқ мегардад. Назорати конститутсионии пешакӣ бештар ба назорати конститутсионии беруна тааллуқ дорад; он берун аз мақомоти санадро қабулкарда ба амал бароварда мешавад. Мисоли хоси назорати конститутсионии пешакӣ таҷрибаи Шӯрои конститутсионии Фаронса дар мавриди санадҳоест, ки парлумон қабул мекунад (қонунҳои органикӣ ва одӣ, дастури палатаҳои парлумон, шартномаҳои байналхалқӣ, ки ҳокимияти иҷроия бастааст ва ба тасдиқ пешниҳод шудаанд). Меъёрҳои конститутсионӣ ва қонунгузорӣ одатан муҳлати пешниҳоди мулоҳизаи мақомоти назорати конститутсиониро оид ба санади ба ӯ додашуда муайян мекунанд, Масалан, мувофиқи м.61 Конститутсияи Фаронса с.1958 барои қабули қарори Шӯрои конститутсионӣ - як моҳ, дар ҳолати таъҷилӣ эълон кардани ҳукумат - муҳлати 8 рӯз муқаррар карда шудааст. Моддаи 278 Конститутсияи Португалия барои қабули қарори Суди конститутсионӣ - 25 рӯз муқаррар кардааст, вале ба Президенти ҷумҳурӣ бо сабаби таъҷилӣ ҳуқуқ дода шудааст, ки онро кӯтоҳ намояд. Назорати конститутсионии пешакӣ якчанд бартарӣ дошта, имкон медиҳад қонунҳое эҷод шаванд, ки конститутсионӣ будани онҳо санҷида шудааст.
Ҷанги ҷаҳонии дувум
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон Гурӯҳ:Ҷангҳо
Назорати конститутсионии пешакӣ
Нигаред низ
Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Салвадор Бернардес
Салвадор Бланко Бернардес (Salvador Blanco Bernárdez; 6 january 1954, —, Ла Сеиба, Ҳондурас) — футболбози ҳондурасӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Ҳондурас Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Ҳондурас Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Мотагуа
Прокунино (ноҳияи Судогод)
Прокунино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Судогод
Симон Рамирес (футболбоз, тав. 1998)
Симон Алонсо Рамирес Куэвас (Simón Alonso Ramírez Cuevas; 3 ноябри 1998, Консепсион, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1998 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Huachipato Гурӯҳ:Бозингарони БФ C.Л. Бенфика Б
Ҳомид Муҳаммадиев
Муҳаммадиев Ҳомид (тав. соли 1905, ш. Бухоро – ваф. маълум нест) — омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (1947), дотсент (1948).
Зиндагинома
Соли 1943 факултети физика-математикаи Донишкадаи давлатии  омӯзгории ш. Бухороро хатм кардааст. Солҳои 1923–1925 муаллим ва мудири мактаби дараҷаи 1 ва 2 ш. Бухоро, 1925–1926 коркуни иттифоқҳои касабаи мактабҳои ибтидоӣ ва миёнаи ш. Бухоро, 1926–1928 муаллими мактаби миёна ва техникуми омӯзгории ш. Бухоро, 1938–1942 мудири кабинети физика-математикаи Институти тадқиқотӣ-илмии Вазорати маорифи ҶШС Тоҷикстон, 1942–1943 мудири Шуъбаи маорифи вилояти Сталинобод, 1943–1947 директори Институти илмӣ-тадқиқотии Вазорати маорифи ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1948–1968 ҳамчун дотсенти кафедраи методикаи таълими математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко кор кардааст. Ҳамзамон солҳои 1953–1957 ҳамчун дотсент дар Донишкадаи давлатии занонаи ш. Душанбе дарс гуфтааст. Директори донишкадаи омӯзгории пойтахт Шукуров О. ба фаъолияти омӯзгории ӯ баҳои мусбат додааст. Муаллифи якчанд мақолаҳо оид ба методикаи таълими математика ва китобҳои таълимӣ барои донишҷӯён мебошад. Барои хидматҳои бисёрсола дар соҳаи маориф бо унвони фахрии «Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон» (1944) қадр карда шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Фурудгоҳи кмруз
Фурудгоҳи кмруз (Camrose Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1372 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 739 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Малая Курденга (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кичменгско-Городетс (Вологда)
Фурудгоҳи саҳро оврипо
Фурудгоҳи саҳро оврипо (Oripää Airfield) (маҳаллӣ: Oripään lentokenttä) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Финланд қарор дорад, ва дар баландии 101 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Loire 130
Loire 130 (Loire 130) — як ҳавогарди сохтаи Loire аст ки дар соли 1937-1942 сохта шуд. нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард French Navy будааст. Ин ҳавогард дар 1934-11-19 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Ӯрунбек Ҳамдамов
Ӯрунбек Ҳамдамов (18 марти 1946, деҳаи Узбекқишлоқ, ноҳияи Ҷаббор Расулов) — овозхон, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1979).
Зиндагинома
Соли 1966 Институти педагогии ш. Хуҷанд (ҳоло ДДХ ба номи Б. Ғафуров)-ро хатм намуда, дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи ш. Хуҷанд ба ҳайси сароянда фаъолияташро шурӯъ кард ва то соли 1990 рӯи саҳнаи он монд. Хонандаи хуби таронаҳои классикӣ ва халқии тоҷикию ӯзбекӣ мебошад. « Дӯстонро гум макун», «Дорад ҳавас», «Вафодорӣ», «Соғари умед», «Як даста гул», «Биншин», «Муждаи васл», «Ҷони ошиқ», «Тири нигоҳ», «Мушкил», «Ба ёр гуфтем», «Парвона медонад», «Чӣ суд», «Ганҷи бебаҳо», «Бигзарад», «Ошиқ шав, эй дил», «Файзи баҳор» аз зумраи беҳтарин таронаҳои ӯ мебошанд. Дар ҳайати устодони санъати ҷумҳурӣ ба бисёр кишварҳои хориҷӣ чун Афғонистон, Покистон, Эрон, Туркия сафар намудааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Оозхонҳонҳои Тоҷикистон
Раул Бесерра
Раул Бесерра (Raúl Becerra; ) — футболбози чилигӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Чили
Абдумалик Абдуллоҷонов
Зиндагинома
Абдумалик Абдуллоҷонов 1 январи соли 1949 дар шаҳри Хуҷанд дар як оилаи номдор таваллуд шудааст. Бобои Абдуллоҷонов — профессор Абдураҳмон ибн аш-шайх Муҳаммад Султон ал-Маъсумӣ — олими машҳури улуми динӣ буд ва соли соли 1922 ба Арабистони Саудӣ фирор карда, онҷо мушовири шоҳи саудӣ Абдул Азиз буд.
Фаъолияти меҳнатӣ
Соли 1971 Донишкадаи технологии Одессаро аз рӯи ихтисоси муҳандис-технолог хатм кард. Аз соли 1971 — сардор, баъдан сарвари комбинати Қайроққум шуда кор кардааст.
Аз соли 1980 — муовини вазири аъшёи хоми ҶШС Тоҷикистон, аз соли 1986 — муовини якуми вазир, аз соли 1987 — вазири масолеҳи нонии ҶШС Тоҷикистон буд.
Аз 21 сентябри соли 1992 — иҷрокунандаи вазифаи сарвазир; аз 20 ноябри соли 1992 — сарвазири Тоҷикистон буд.18 декабри соли 1993 ба сабаби норозигӣ бо сиёсати раисиҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон, худро ба истефоъ дод.
Солҳои 1993—1994 — сафири Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия буд.
Моҳи ноябри соли 1994 дар интихоботи президентии Тоҷикистон номзадии худро гузошт. Моҳи июли соли 1996 блоки сиёсии Ҳамдилии миллиро ташкил кард. Баъдан — пешвои Чунбиши мухолифини шимол барои тамаддуни миллӣ буд. Аз нимаи даҳаи 1990-ум дар муҳоҷират зиндагӣ мекунад, Абдуллоҷоновро ҳамчун ташкилкунанди нооромиҳои Хуҷанд дар соли 1998 айбдор мекунанд. Дар ҳоли ҳозир Абдуллоҷонов дар шаҳри Лос Анҷелеси Иёлати Калифорнияи ИМА зиндагӣ мекунад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Номзадҳо ба президенти Тоҷикистон Гурӯҳ:Сафирони Тоҷикистон дар Русия Гурӯҳ:Сарвазирони Тоҷикистон
Заборе (русто дар ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)
Заборе — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Уст-Кубин (Вологда)
Гушино (ноҳияи Почеп)
Гушино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Почеп
Ибни Омир
Зиндагинома
Хонадони Ибни Омир аз масеҳиёни араб буд, ки соли 638 аз Яман ба Димишқ кӯчида, дар он ҷо исломро пазируфт. Ибни Омир қироатро аз Муғира ибни Абишиҳоби Махзумӣ — шогирди Усмони Фарро омӯхт, аз ин рӯ баъзеҳо қироати Ибни Омир-ро қироати Усмон қаламдод кардаанд. Ибни Омир аз чанд саҳоба Қуръон ва ҳадисро шунида, баъдҳо нақли ҳадис низ кардааст. Мавридҳои ихтилофии қироати Ибни Омир бо дигар қориён ба он далолат менамояд, ки ба қироати ӯ Мусҳафи Шом таъсири амиқ доштааст. Қироати Ибни Омир то ҳадди зиёде ба қироати Нофеи маданӣ наздик аст. Ӯ соли 680 қозии Шом таъйин шуд. Дар аҳди хилофати Валид ибни Абдулмалик мақомҳои риёсати масҷиди умавӣ ва қозигии Димишқ (соли 712)-ро ба уҳда дошт. Дар нимаи аввали асри 10 қироати Ибни Омир дар саросари Шом, шимоли Байнаннаҳрайн ба унвони қироати муътабар маъруф буд ва дар Миср низ нуфуз дошт. Дар нимаи дуввуми асри 10 қироати Абуамри Басрӣ дар Шом ба ҷои қироати Ибни Омир ривоҷ ва дар саросари Шом мутадовил гардид.
Ба қавли Ибни Надим, Ибни Омир ду асар бо номҳои «Ихтилофу масоҳифи-ш-Шом ва-л-Ҳиҷоз ва-л-Ироқ» ва «Китобун фӣ мақтуъи-л-Қуръон ва мавсулиҳи» дошта, оятшумории шомиён низ ба Ибни Омир мансуб аст. Ибни Омир шогирдони зиёдеро таълими қироат дода, Яҳё ибни Ҳориси Зиморӣ аз ҷумлаи маъруфтарини онҳо буд, ки омили аслии интиқоли қироати устодаш ба оядагон шуд.
Сопятино (ноҳияи Вологод, Вологда)
Сопятино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Ахлоқу-л-ашроф
Ахлоқу-л-ашроф (أخلاق الأشراف) — асари пандуахлоқии Убайди Зоконӣ, ки соли 1340 навишта шудааст аз муқаддима ва 7 боб иборат аст.
Машҳуртарин таълифоти Убайди Зоконӣ «Ахлоқ-ул-ашроф», яъне ахлоқи бузургон, ахлоқи ашрофзодагон буда, онро муаллиф соли 1340 дар танбех ва танкиди ахлоқу одоби бузургон ва аъёну ашрофзодагони замони худ дар сабку равияи китобҳои машҳури ахлоқӣ нигоштааст. Факат ин чо услуби баён оханги киноя ва тамасхурро дошта, тамоми масъалаҳои ба маърази баҳс гузоштаро ба рангу сурати акс чилва медихад.
Муқаддима
Дар муқаддима ба тариқи масъалагузории фалсафӣ аз муносибати рӯҳ ва бадани инсон ва тарбияи маънавии инсон сухан рафтааст.
Бобҳои китоб
«Дар ҳаёву вафо ва раҳмату шафқат»-ро ба қисмҳои «Мазҳаби мансух» ва «Маз­ҳаби мухтор» тақсим кардааст. Пас аз шарҳу тафсири ҳар яке аз падидаҳои ахлоқӣ ва ибрози андеша аз нуқтаи назари гузаштагон Убайди Зоконӣ ҳамин падидаро аз нуқтаи назари ҳамзамонони худ, ба чӣ шаклу маънию мазмун зуҳур кардани онро шарҳу тафсир кардааст. Масалан, хулосаи ӯ дар бораи адолат дар мазҳаби мансух ин аст: Хулосаҳову андешаҳое, ки дар «Ахлоқ-ул-ашроф»» оид ба адолат дар қисми «Мазҳаби мухтор» оварда шудаанд, баръакси «Мазҳаби мансух» мебошанд. Ақидаву андешаҳои Убай­ди Зоконӣ дар ин бобат онанд, ки бинои салтанат бар сиёсат устувор аст. Бе зулму тааддӣ дар ҳукумат­дорӣ муш­килот пеш меоянд. Чингизхон бо зулму куш­тор подшоҳии рӯйи заминро гирифт. Дар боби саховат омадааст, ки дар гузашта мардум саховатро писандида медонистанд ва фарзандонро ба ин хислат ҳавасманд мекарданд. Аммо дар «Мазҳаби мухтор» меорад, ки «бузургони мо» (яъне замони Убайди Зоконӣ) саховат­ро исроф, харобии хонадонро аз он донистаанд. Дар ин давра, чунонки дар ҳикоят омадааст, шахсе писарашро панд меди­ҳад, ки лафзи «оре»-ро ҳеч гоҳ ба даҳон наорад, доимо «на» бигӯяд. Ҳамин шеваи кор, тарзи баён, андешаронӣ, баёни фикр, ки ба киноя, маҷоз, тамасхур, мутоибаву ҳаҷв, заҳрханд ва ғайра асос ёфтаанд, дар ҳамаи бобҳои асар ба назар мерасанд. Бо ҳазлу мутоиба, тамасхур, киноя Убайди Зоконӣ «ашрофон», «бузургон», «зиракон», фасоди ҷомеаи муосирашро танқиду мазаммат намудааст.
Барои тақвияти фикр дар «Ахлоқ-ул-ашроф» ҳикоятҳои латиф оварда шудаанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Харлово (ноҳияи Плисетс)
Харлово (ноҳияи Плисетс) - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
BRM Aero Bristell
BRM Aero Bristell (BRM Aero Bristell) — як ҳавогарди сохтаи BRM Aero дар кишвари Чехия аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Варзенга (деҳа)
Варзенга (Варзеньга) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Верхнетоемский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Хушнуд Муҳаббатов
Муҳаббатов Хушнуд Қурбонович ( тав. 17.11.1971, ноҳияи Ҳамадонӣ), физик, номзади илмҳои техникӣ (2006), дотсент (2008).
Зиндагинома
Солҳои 1989–1994 дар факултети физикаи Донишгоҳи давлатии ш. Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав таҳсил кардааст. Солҳои 1990–1994 лаборант, 1994–1995 лаборанти калон, 1995–1997 ассистент, 1997–1998 муаллими калони кафедраи физикаи умумии донишгоҳи номбурда, 1999– 2001 аспиранти шуъбаи рӯзона, 2002–2004 муаллими калони кафедраи физикаи назариявӣ ва кафедраи физикаи экперименталӣ, 2004–2005 муовини декани факултети физика оид ба тарбия, 2005–2006 муаллими калони кафедраи физикаи эксперименталӣ, 2007–2008 муаллими калони кафедраи физикаи назариявӣ ва эксперименталии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ, 2008 сармутахассиси шуъбаи аттестатсия, аккредитатсия ва иҷозатномадиҳии муассисаҳои олӣ ва баъдидипломии Хадамоти давлатии назорат дар соҳаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2008–2009 мудир ва дотсенти кафедраи физикаи назариявӣ ва  эксперименталии  донишгоҳи  омӯзгорӣ  буд. Аз соли  2009 декани факултети физика ва дотсенти кафедраи физикаи назариявӣ ва эксперименталии     донишгоҳи     омӯзгорӣ     аст. Оид    ба     хосиятҳои гармофизикии маъданҳои ба гармо тобовар кори илмӣ бурдааст. Муаллифи якчанд корҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Албания
Алба́ния, номи пурраи расмӣ — Ҷумҳу́рии Алба́ния — давлат дар Аврупо, дар қисми ғарбии нимҷазираи Балкан ва қисми ҷанубии Аврупо. Албания дар шимолу шарқ бо Косово ва Сербия, дар шимолу ғарб бо Черногория, дар шарқ бо Мақдунияи Шимолӣ, дар ҷанубу шарқ бо Юнон ҳамсарҳад буда, соҳилҳои қисми ғарбӣ ва ҷан. ғарбии онро баҳрҳои Адриатика ва Ион фаро гирифтаанд. Масоҳаташ 28748 км2. Аҳолиаш 3,64 млн нафар (июли 2009). Пойтахташ – шаҳри Тирана (360 ҳазор нафар). Шаҳрҳои калонтарин – Дуррес, Элбасан, Шкодер. Аз ҷиҳати маъмурӣ ба 12 ретӣ (вилоят) ва 36 округ тақсим шудааст. Воҳиди пулӣ – лек.
Сохти давлатӣ
Албания – ҷумҳурии парламентӣ. Мақоми олии ҳокимияти давлатӣ – Ассамблеяи Халқӣ (Кувенд)-и якпалатагӣ (онро аҳолӣ ба муҳлати 4 сол интихоб мекунад). Сарвари давлат – Президентро Ассамблеяи Халқӣ ба муддати 5 сол интихоб мекунад. Мақоми олии иҷроия – Шӯрои вазирон бо сарварии сарвазир буда, онро Президент таъйин менамояд. Ҳокимияти судӣ: Суди олӣ, раиси онро парламент ба муддати 4 сол интихоб мекунад. Ҳизбҳои маъруф: Ҳизби сотсиалистии Алба-ния ва Ҳизби демократии Албания. Албания – узви СММ, Иттиҳоди Европа, НАТО (2009), САҲА (ОБСЕ), Ташкилоти ҳамкории иқтисодии Баҳри Сиёҳ.
Табиат
Бо вуҷуди кам будани масоҳаташ ҳудуди Албания ландшафт ва табиати гуногун дорад. Релйефи онро ба қисматҳои ҳамвории аккумулятивии наздисоҳилӣ, кӯҳҳои ҷанубии Албания, кӯҳҳои дохилӣ ва шимолӣ бо номи Алпҳои Албания ҷудо мекунанд. Ҳамвории наздисоҳилӣ сертеппа буда, ба масофаи 200 км – аз кӯли Шкодер ба самти шимол то халиҷи Влёра тӯл кашидааст, ки аз 20 то 30 км паҳноӣ дорад. Ҳамворӣ аз ҷануб, шарқ. ва шимол бо қаторкӯҳҳои начандон баланди (2000 – 2400 м) чиндори алпӣ ва массивҳои Алпи Шимолии Албания (Проклетие), Томорӣ, Корабӣ (нуқтаи баландтаринаш 2764 м) иҳота шудааст. Ин кӯҳҳо аз ҳам ҷудо буда, хамиҳои бисёре доранд. Дар ин ноҳияи кӯҳсор ҳодисаҳои карстӣ хеле ривоҷ дошта, заминҷунбӣ низ ҳамеша такрор меёбад. Сарватҳои асосии зеризаминӣ: хромит, маъдани оҳану никел, боксит, нефт, гази табиӣ, битуми табиӣ ва ангишти сиёҳтоб. Аз масолеҳи сохтмонӣ оҳаксанг, маргел, мармар ва регҳои сохтмонӣ хеле зиёд буда, дар ноҳияҳои дохилӣ ва ҷанубии Албания чашмаҳои зиёди оби маъданӣ мавҷуданд.
Иқлим
Иқлими Албания субтропикии баҳримиёназаминӣ мебошад. Соҳилҳои баҳрӣ аз анбӯҳи ҳавои сарди шимол ғарбӣ бо кӯҳҳои Алп ҳимоя мешаванд. Ҳарорати миёнаи моҳи январӣ дар водиҳои наздисоҳилӣ 8 – 9°С (дар кӯҳистон нисбатан сард), ҳарорати миёнаи июл 22 – 25°С. Албания дар ҳудуди Европа сербориштарин мебошад. Бориши солона дар ноҳияҳои наздисоҳилӣ ба 800 – 1000 мм, дар доманакӯҳҳо ба 1500 – 2000 мм ва дар водиҳои байникӯҳӣ ба 650 – 750 мм мерасад. Бештари бориш дар охири тирамоҳ ва аввари зимистон (боронҳои сел) ба амал омада, тобистонаш аксаран хушк аст. Дарёҳои кӯҳии Албания (калонтаринашон Дрин, Семанӣ, Вйоса, Шкумбинӣ ва Матӣ) дорои захираи калони энергетикӣ буда, барои киштигардӣ мувофиқ нестанд. Кӯлҳои калони Шкодер, Охрид, Прес па қисман ба Албания тааллуқ доранд. Мурдобҳо низ бисёранд.
Хок ва олами наботот
Хок ва олами набототи Албания ба чунин минтақаҳои табиӣ тақсим мешаванд:
Аҳолӣ
alt=Роҳбарони чор фирқаҳои асосии динии Албания дар Париж, Фаронса баъд аз ҳамлаи Шарли Небду, 2015. Аз чап ба рост: суннӣ, православӣ, бектошӣ ва католикӣ.|left|thumb|Роҳбарони чор фирқаҳои асосии динии Албания дар [[Париж, Фаронса баъд аз ҳамлаи Шарли Небду, 2015. Аз чап ба рост: суннӣ, православӣ, бектошӣ ва католикӣ.]] Дар Албания албаниҳо 95%, юнониҳо 3% ва дигар миллатҳо (валахҳо, сербҳо, лӯлиҳо, македониҳо) 2%-ро ташкил медиҳанд. Забони давлатӣ – албанӣ. Забони юнонӣ низ мавриди истифода аст. 70 фоизи аҳолӣ мусулмонони суннимазҳабанд, 20% мӯътақиди православие ва 10% эътиқодмандони дини католикӣ мебошанд. Афзоиши солонаи аҳолӣ 0,55% буда, муҳоҷирати аҳолӣ ба хориҷи мамлакат зиёд аст. Аҳолии шаҳр – 47%. Ҳисоби миёнаи дарозумрӣ – 77 сол (занҳо – 80, мардҳо – 74,4). Зичии миёнаи аҳолӣ 123 нафар дар 1 км2, қисми зиёди аҳолии мамлакат дар соҳилҳои наздибаҳрӣ маскан гирифтаанд.
Таърих
Аввалин бошандагони Албания пеласгҳо (давраи неолит), сипас иллириҳо (аз ҳазораи 2 то милод, давраи ба ном «Маданияти Малик») буданд. Дар асрҳои 7 – 3 то милод юнониён дар ин сарзамин якчанд колония барпо намуданд. Асрҳои 1 – 2 то милод ҳудуди ҳозираи Албанияро Рум истило кард. Дар ин давра муносибатҳои ғуломдорӣ равнақ ёфт. Баъди ҳуҷуми готҳо ва гуннҳо ба Рум ва барҳам хӯрдани империя Албания соли 395 ба ҳайати Византия дохил шуд. Аз охири садаи VI дар хоки Албания қабилаҳои славянӣ сокин шуданд. Аз садаи X то садаи XIII Албания бо навбат ба Булғория, Византия, давлати Норманҳо ва шоҳигарии Эпир тобеъ шуд. Дар охири садаи XIII – нимаи аввали садаи XIV қисми ғарбии Албания ба ҳайати шоҳигарии Неапол ва қисми шимолиаш ба ҳайати давлати Сербия дохил буд. Солҳои 1346 – 1355 Албанияро шоҳи Сербия Стефан Душан забт кард. Шаҳрҳои Дуррес, Шкодер, Дришти, Влёра, Берит ва Лежа муҳимтарин марказҳои ҳунар ва тиҷорат гардиданд. Баъди барҳам хӯрдани давлати Душан ҷангҳои байнихудӣ сар зада, Албанияро суст карданд ва ин боис шуд, ки онро туркҳо истило намоянд. Соли 1443 муборизаи албаниҳоро зидди туркҳо Георгий Кастриоти – мулаққаб ба Искандар бек сарварӣ кард. Ба ӯ муяссар шуд, ки низои байни феодалҳои албанро фурӯ нишонда онҳоро муттафиқ кунад. Давлати Искандар бек дар давоми 25 сол фишори қӯшунҳои туркро дафъ намуд, аммо баъди вафоти ӯ туркҳо албаниҳоро шикаст дода, то соли 1479 қариб тамоми Албанияро ишғол карданд (он то нимаи садаи XIX дар ҳайати Империяи Усмониён буд). Танҳо кӯҳистони Албания мухторияти муайян дошта, ҳокимиятро дар онҳо шӯроҳои калонсолон таҳти сарварии «байрактар»-ҳо (байрақдорон) идора мекарданд. Дар ин давра зӯран исломро ҷорӣ мекарданд ва аз нисф зиёди аҳолӣ ба ин дин гаравиданд. Зидди ин зӯроварӣ ва зулми туркҳо деҳқонон шӯришҳо мебардоштанд (1481, 1537, 1571, 1708 – 1711, 1716 ва ғайра), вале бебарор буд.
Охири Албания 18 – аввали садаи XIX баробари заъиф гардидани Империяи Усмониён таъсири феодалҳои таҷзияталаби албан афзуд. Ибтидои садаи XIX хонадони пошшо Бушати дар шимол ва маркази мамлакат, Алипошшо Тепелен (вафот 1822) дар ҷануби Албания, инчунин Эпир ва ғарби Македония давлатҳои ниммустақили худро таъсис доданд. Аз солҳои 40 садаи XIX то солҳои 1912, замони фаро расидани бедории миллӣ аввалин намояндагони давраи Эҳёи Албания – Н. Вехилкарҷӣ, И. Де Рада, К. Кристофоридӣ, Т. Митко, Я. Врето, М. Фрашерӣ ва дигарон ба майдон омаданд. Аввалин мактабҳо, рӯзномаҳо, алифбои лотиниасоси албанӣ пайдо шуданд. Ҳаракати озодихоҳии дар нимҷазираи Балкан зуҳуркарда Албанияро ҳам фаро гирифт. Баъди муборизаи дуру дароз 10 июни 1877 дар Призрен ташкилоте бо номи Лигаи албан таъсис ёфт, аммо вақте, ки Лига аз ҳукумати Туркия алоқаро канда, талаби мухторияти Албанияро ба миён гузошт ва худ ро ҳукумати муваққатӣ ва мухтори албан эълон кард, ҳукуматдорони Туркия онро торумор намуданд (1881). Дар аввалҳои садаи XX Албания, чун музофотҳои дигари Туркия, манбаи рақобати Австрия, Италия, Юнон ва дигар давлатҳои манфиатҷӯ қарор гирифт.
Иқтисодиёт
alt=Корхонаи истеҳсоли семент дар Фруше-Круҷе|thumb|300x300px|Корхонаи истеҳсоли семент дар Фруше-Круҷе Албания мамлакати индустриявӣ-аграрӣ буда, ҳоло низ яке аз давлатҳои аз ҷиҳати иқтисодӣ қафомондаи Европа ба ҳисоб меравад. Дар Албания соҳаи сӯзишворию энергетикӣ мавқеи асосиро ишғол менамояд. Қариб 97 фоизи қувваи барқ (6 млрд квт/соат дар як сол) дар нерӯгоҳҳои обӣ истеҳсол карда мешавад (калонтарин нерӯгоҳҳои Албания «Фиерза» ва «Команӣ» дар дарёи Дрин). Корхонаҳои калонтарини саноатии Албания: комбинати металлургӣ дар Элбасан, корхонаи мисгудозӣ дар Лячи, заводи прокати мис дар Шкодер, комб. истеҳсоли нуриҳои минералӣ дар Лячӣ ва Фиерӣ, комплекси химиявӣ дар Влёра, заводҳои асфалту битум дар қисми ҷанубу ғарбӣ, фабрикаи коркарди чӯб ва мебел дар Элбасан; фабрикаҳои саноати бофандагӣ дар маркази мамлакат ва ғайра.
Кишоварзӣ
alt=Чорводорӣ. Манзара аз деҳоти Албания|thumb|300x300px|Чорводорӣ. Манзара аз деҳоти Албания Кишоварзӣ соҳаи асосии Албания буда, зиёда аз 30 фоизи даромади миллиро медиҳад. Ҳоло (2010) 49 фоизи қаламрави Албанияро заминҳои кишоварзӣ банд намудаанд. Қисми зиёди заминҳои корам дар ҳамвориҳои наздисоҳилӣ ва пастии Корча ҷойгир шудаанд. Ҳиссаи заминҳои обёришаванда хеле зиёд буда, 55 фоизи майдони киштро дар бар мегиранд. Зироатҳои муҳими киштшаванда: ғалладона (гандум, ҷуворимакка), зироатҳои техникӣ (пахта, тамоку, лаблабуи қанд), сабзавоту хӯроки чорво (пастии Корча). Боғу токзорҳо (себ, нок, олу, ангур, анҷир, афлесун, бодом ва ғайра) солҳои охир хеле зиёд шуда, бештар дар ноҳияҳои кӯҳсор (Влёра, Корча) ҷойгиранд. Дар баландиҳои наздикӯҳӣ ва теппаҳо плантатсияҳои дарахтони зайтун ва тамокузорҳо масоҳати хеле зиёдро ишғол намуда анд. Қариб дар тамоми гӯшаҳои Албания чормағз, ғор вомехӯранд. Хоҷагии ҷангал асосан дар Шимол Албания инкишоф ёфтааст. Чорводорӣ дар Албания ба шакли анъанавӣ буда, чун дар дигар мавзеъҳои кӯҳистони ҷаҳон чорво тобистон дар баландкӯҳ ва зимистон дар водиҳо чаронида мешавад. Дар чорводории мамлакат моли майда (бузу гӯсфанд) бештар аст. Моҳипарварӣ дар кӯлҳои Шкодер, Охрида, Преспа ва кӯлҳои дигари наздисоҳилӣ ба роҳ монда шудааст.
Нақлиёт
alt=Тирана. Фурудгоҳи Байналмиллалии Модар Тереза|left|thumb|Тирана. Фурудгоҳи Байналмиллалии Модар Тереза Дар Албания нақлиёти худрав бартарӣ дорад, шоҳроҳҳои асосии он: Шкодер – Дуррес – Влёра – Саранда аз соҳили дарёҳою қисми кӯҳистони мамлакат мегузарад. Дарозии умумии роҳҳои автомобилгард ба 18 ҳазор км ва роҳҳои оҳан ба 447 км мерасад. Дар Албания 8 аэропорт мавҷуд аст, аэропорти байналхалқӣ – Ринас. Дарозии роҳҳои нақлиёти обии дохилӣ 43 км. Равобити иқтисодии Албания бештар бо Италия, Юнон, Туркия ва Германия сурат мегирад. Қариб тамоми ҳаҷми савдои берунии Албания бо нақлиёти баҳрӣ ва ба воситаи бандарҳои Дуррес, Влёра, Сарандон, Шенгинӣ анҷом дода мешавад. Қубурҳои интиқоли нефт – 207 км, газ – 339 км. (2010). Албания маҳсулоти бофандагӣ, пойафзор, металлҳои гуногун, нефт, мева, сабзавот ва тамоку ва ғайраро содир, мошинаю таҷҳизот, маҳсулоти химиявӣ ва хӯроквориро ворид мекунад. Ба мамлакат аз ҳисоби муҳоҷирони меҳнатӣ маблағи зиёд ворид мешавад. Сатҳи зиндагии аҳолӣ паст аст.
Тандурустӣ
Ба соҳаи тандурустӣ 4% ММД сарф мешавад.
Варзиш
Дар Албания варзиш низ мақом дорад. Комитети олимпии Албания аз ҷониби Комитети олимпии байналхалқӣ соли 1959 эътироф шудааст, намудҳои тирандозӣ ва варзиши вазнин бештар маъмуланд.
Илм ва маориф
alt=Мактаббачаҳои Албанӣ|thumb|Мактаббачаҳои Албанӣ Дар тамоми мамлакат системаи таҳсилоти умумии ҳатмии 8-сола (синни 6 – 14-сола) ҷорӣ гардидааст. Соли 1957 донишгоҳ дар Тирана ва минбаъд донишгоҳҳои омӯзгорӣ дар Шкодер (1958), Гирокастр ва Элбасан (1971), донишгоҳҳои кишоварзӣ дар Тирана ва Корча ба кор шурӯъ намуданд. Соли 1973 дар Албания Академияи илмҳо таъсис ёфт. Китобхонаҳои калонтарини Албания: Китобхонаи миллӣ (1922), Китобхонаи Донишгоҳи ТиранАлбания Осорхонаҳои АЛБАНИЯ асосан дар Тирана ҷой гирифтаанд: Музейи маданияти миллии албан, Нигористони саноеи нафиса, Музейи миллии археологияи назди Институти археологияи АИ (1948), Музейи таърихи миллӣ (1981), Музейи табиатшиносӣ; Музейи санъати меъморӣ, Музейи уқнуманигории «Онуфрий» (дар шаҳри Берат) ва ғайра. Дар аксари шаҳрҳои Албания музейҳои маҳаллии таърихӣ ва этнографӣ, хонамузейҳо фаъолият доранд.
Матбуот, радио, телевизион
Аввалин рӯзнома ва маҷаллаҳо дар Албания солҳои 1920 – 1930 нашр мешуданд. Дар мамлакат наздики 100 рӯзнома (11 номгӯй дар Тирана) ва маҷалла ба табъ мерасад; калонтаринашон: «Ril-india Demokratike», «Republika», «Al-ternativa SO». Радиошунавонӣ ва намоишҳои телевизиониро як шабакаи давлатӣ ва 10 ширкати хусусӣ (асосан шабакаҳои иттилоотии ҳизб ҳо) ба амал мебароваранд.
Адабиёт
alt=Саҳифаи аввали китоби "Достон дар бораи ҳаёт ва корнамоии Эпира Скандербеги". 1508|thumb|Саҳифаи аввали китоби "Достон дар бораи ҳаёт ва корнамоии Эпира Скандербеги". 1508 Дар адабиёти Албания манзума ва достонҳо бахшида ба паҳлавонҳо ва сурудҳои таърихӣ фаровонанд. Нахустин осори хаттии албанӣ, ки то имрӯз боқӣ мондааст, «Формулаи ғусли таъмид»-и епископ Палячи Энгели (1462) мебошад. Аввалин асари Гйон Бузуку ба забони албанӣ бо номи «Мэшарӣ» соли 1555 ба табъ расида буд. Асрҳои 16 – 17 давраи инкишофи адабиёти динист. Дар назми ин давра таъсири мавзӯъ ва образҳои адабиёти форсию туркӣ ба назар мерасад. Асри 18 дар Берат назми ба ном «бейтеҷӣ» интишор ёфт (ба забони албанӣ ва бо хати арабиасос), ки саршор аз ғояҳои маорифпарварӣ буд. Дар адабиёти Албания эҷодиёти абарешҳо – муҳоҷирони нимаи дуюми садаи XVI ба Италияи Ҷанубӣ (Колабрия, Ситсилия) ҳиҷраткарда мавқеи хос дорад, ки ҷавҳараш эҳсоси ватандӯстӣ ва романтизм аст. Ташаккули забони адабии муосир, адабиёт ва публитсистикаи Албания дар даврони бедорию худшиносӣ ва эҳёи миллӣ сурат гирифт. Асосгузори алифбои албанӣ маорифпарвар Наум Вехилкарҷӣ (1797 – 1866) мебо-шад. С. Фрашерӣ, К. Кристофоридӣ – тартибдиҳандагони грамматикаи забони албанӣ барои тоза кардани он аз аносири юнонӣ ва туркӣ кӯшиш кардаанд. Дар ин давра асари «Таърихи ҳаёт ва корнамоиҳои Скандербег»-ро нависандаҳои инсондӯст П. Будӣ, Ф. Барде, П. Богданӣ ва М. Барлети таъ-лиф намуданд. Муборизаи албаниҳо бар зидди зулми туркҳо шавқу рағбатро ба эҷодиёти халқ зиёд кард. Яке аз асосгузорони адабиёти нави Албания С. Фрашерӣ буд, ки асарҳои ӯ достони «Рама ва киштзор», «Саргузашти Скандербег» ва ғайра шуҳрати калон пайдо намудаанд. Дар байни нависандагони садаи XIX албан И. Де Рада мақоми намоён дорад. Шоирони барҷастаи реалисти Албания 20 А. Чаюпӣ ва Н. Мйедӣ тарафдори истиқлоли миллӣ ва муборизаи албанҳо бар зидди асоратгарон буданд. Бисёр асарҳои шоирону нависандагони албанӣ ба мавзӯи истиқлоли миллӣ ва муборизаи зидди истилогарони аҷнабӣ бахшида шудаанд (махсусан, асарҳои солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ дар мавзӯи мубориза ба муқобили фашизм, корнамоиҳои партизанӣ; (романи Д. Шутеричӣ «Озодкунандагон», 1952 – 1955, П. Марко «Охирин шаҳр», 1960). Аз нависандагони замони охир Исмоил Кадаре (тавари 1935), муаллифи 15 роман (ба 40 забони дунё тарҷума шудааст) машҳур мебошад. Ӯ дар адабиёти Авупои муосир нақши арзанда дорад. Дар соҳаи нақди адабӣ ва тазкирасозӣ асарҳои олим ва мунаққид Роберт Эйфел «Таърихи адабиёти албан» (Нйю-Ёрк, 1995) ва «Таърихи мухтасари адабиёти албан» (2005, Германия), ки осори адибони бузургу ҷавони миллатро гирдоварӣ ва таҳлил кардааст, хидмати бузургест барои  фарҳанг. Асарҳои солҳои охир аксар оид ба мавзӯи дигаргунсозии иҷтимоӣ, ҳифзи табиат, ҳаёти одамо-ни мамлакат баҳс мекунанд.
Меъморӣ ва санъати тасвирӣ
alt=Албания. Либосҳои деҳқонон. Перси Андерсон, 1906.|thumb|Албания. Либосҳои деҳқонон. Перси Андерсон, 1906. Аз замони антиқа то имрӯз намунаи мегалитҳо (сангҳои калонҳаҷм), ки осори меъмории иллириҳоро акс намудаанд, ёфт шуданд. Дар Албания аз садаи VII то милод бисёр истеҳкомҳои мудофиавӣ, биноҳои ҷамъиятӣ ва истиқоматӣ сохта шуда, аз колонияҳои юнонии Апполония, Бутротон, Диррахӣ (ҳоло Дуррес) муҷассамаҳо ва намунаҳои ашёи кулолӣ боқӣ мондаанд. Дар даврони ҳукмронии римиҳо  шаҳрқалъаҳо, маъбадҳо (бо услуби византиягиву романӣ) сохта мешуданд. Баъди истилои туркҳо ба меъмории Албания шаклу ороишоти хоси услуби Шарқи Наздик ворид гашт, масҷиду қасрҳо пай-до шуданд. Дар шаҳрҳои ҳозираи Албания маҳаллаҳое ҳастанд, ки шакли асримиёнагии худро нигоҳ доштаанд. Охири садаи XVII маъбадҳои православӣ низ сохта мешуданд (дар онҳо уқнумнигорӣ ривоҷ ёфт). Дар аввали садаи XX баъди пешравии ғояҳои миллӣ санъати наққошӣ ва ҳайкалтарошӣ авҷ мегирад. Аз солҳои 20 садаи XX аввалин муҷассамаҳои гуногуни аз санг ва дигар масолеҳ сохташуда равнақ меёбад. Байни ду ҷанги ҷаҳонӣ якчанд мактабу равияҳои санъати меъморию тасвирӣ пайдо шуда то имрӯз рушд доранд (машҳуртаринаш зери роҳбарии Зеф Коломбӣ). Санъати ороиши амалии Албанияро бештар намунаи асбобу ашёи нуқрагӣ ва дигар ҳунарҳои халқии замонҳои пеш ва намунаҳои эҷоди ҳунармандони имрӯза инъикос менамоянд.
Театр ва кино
Аввалин намоишҳои театрӣ дар мамлакат соли 1874 барпо гаштаанд. Драматургияи миллиро нависандагони маорифпарвар С. Фрашерӣ, М. Грамено, Ф. Нолӣ, Албания Чаюпӣ ва дигарон ривоҷ доданд. Дар солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939 – 1944) театрҳои партизанӣ вуҷуд дош танд. Соли 1944 дар асоси ҳамин театрҳо аввалин театри касбӣ – Театри халқӣ дар Тирана ташкил гардид. Театрҳои касбӣ дар шаҳрҳои Шкодер (1949), Корча (1950) ва Дуррес (1953) низ ташкил шудаанд. Аз солҳои 50 садаи XX киностудияи «Албанияи нав» (Тирана) кор мекунад. Филми «Сарбози бу-зурги Албания Скандербег» аввалин таҷриба буд дар соҳаи кинематографияи бадеӣ. Аз соли 1958 филмҳои пурраҳаҷми бадеӣ, ҳуҷҷатӣ ва илмию оммавӣ (хеле кам) бароварда мешаванд.
Бознигаред
Марияи девона оишаи қошқ аҳмади кала мустафои чстк
Манбаъ
Гурӯҳ:Албания Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Батовка (ноҳияи Богучар, Воронеж)
Батовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Богучар, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Богучар (Воронеж)
Болгардгоҳи Тасиилак
Болгардгоҳи Тасиилак (Tasiilaq Heliport) (маҳаллӣ: Ammassalik Heliport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи AGM аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Гренландия қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Гренландия
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Википедияи Пиемонтӣ
Википедияи Пиемонтӣ (пиемонтӣ-pms Piemontèisa Wikipedia) — фасли Википедия ба забони пиемонтӣ. Оғоз — 27 марти соли 2006.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Фаслҳои Википедия
Тағояк (деҳа, н. Спитамен)
Тағояк — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тағояки ноҳияи Спитамен. Аз Тағояк то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 5550 нафар (2017).
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Спитамен Гурӯҳ:Ҷамоати Тағояк
Брянский (ноҳияи Красноярск)
Брянский (ноҳияи Красноярск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красноярск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красноярск
Хоҷабулбулон
Хоҷабулбулон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Эсанбойи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Хоҷабулбулон то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 72 км. Аҳолиаш 1954 нафар (2017), тоҷикон
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Эсанбой
Участок Шарагул-Сачки (ноҳияи Залари, Иркутск)
Участок Шарагул-Сачки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Зуева Нинел
Зуева Нинел – сароянда, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1976).
Адабиёт
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Назорати конститутсионӣ
Назорати конститутсионӣ - намуди махсуси фаъолияти ҳифзи ҳуқуқ, ки аз тарафи мақомоти давлатӣ ба амал бароварда мешавад ва ба таъмини мувофиқати қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ ба конститутсияи давлат равона карда шудааст. Моҳияти назорати конститутсионӣ дар он аст, ки мақомоти назораткунанда мувофиқати санадҳои ҳуқуқиро ба конститутсия дар асоси хабар ё ташаббуси худ муайян мекунад ва санадҳои хилофи конститутсияро ошкор намуда, ба мақомоти дахлдор пешниҳод менамояд, ки онҳоро бекор намояд. Худи назорати конститутсионӣ чунин санадҳоро бекор карда наметавонад. Вале агар назорати конститутсионӣ якҷоя бо вазифаи контролӣ амалӣ гардад, дар он сурат метавонад онҳоро худаш бекор намояд ва беамал шуморад. Назорати конститутсиониро мақомоти гуногуни давлатӣ, ки амалӣ намудани он яке аз вазифаҳои онҳо мебошад, амалӣ мегардонанд (масалан, Президент, прокуратура). Вале чун қоида, назорати конститутсионӣ ба мақоми махсуси ваколатдоркардашуда - Кумитаи назорати конститутсионии ИҶШС супорида мешавад. Мувофиқи тағйироту иловаҳо ба Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон аз с.1990 Кумитаи назорати конститутсионии ҶШС Тоҷикистон ташкил ёфта, то соли 1995 амал кард. Дар асоси Консгитутсияи ҶТ соли 1994 Суди конститутсионии ҶТ аз соли 1995 ба фаъолият шурӯъ карда, ҳоло вазифаи назоратию контролиро ба уҳда дорад. Назорати конститутсионӣ аз рӯйи сифатҳои худ ба чандин намудҳо: назорати берунаи конститутсионӣ, назорати дохилии конститутсионӣ, назорати конститутсионии факултативӣ, назорати конститутсионии баъдина, назорати конститутсионии пешакӣ ва ғайра ҷудо мешавад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Тагитуто
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Муъминобод Гурӯҳ:Ҷамоати Чилдухтарон
BRM NG-5
BRM NG-5 (BRM NG-5) — як ҳавогарди сохтаи BRM Aero дар кишвари Чехия аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи ҳизл грен
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Вашутино (ноҳияи Гус-Хрусталний)
Вашутино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гус-Хрусталний, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Турин
Тури́н (Torino) — шаҳр ва маркази муҳими фарҳанги Итолиё дар қисми шимолӣ мебешад. Маркази маъмурии ноҳияи Пемонт, вилояти Турин аст.
Воқеъ дар омезиши дарёи Дора Рипариа, дарёи ТҶ, дар водии Po дар Алпи ғарбӣ, ки дар канори он баландкӯҳе мегузарад.
Чорум, баъд аз Рим, Милан ва Неапол шаҳр дар Итолиё аст. Дар миқдори сокинон, дорои 911 ҳазор одам мебошад. Соли 2012, якҷоя бо атроф 1,7 млн.
Шаҳр дорои таърихи бой аз фарҳанг, ва барои долонҳои санъат, қасрҳо, театр, музей, боғҳои шинохта мешавад. Дар Турин санъати Барокко, нео-классикӣ ва муосир низ машҳур аст.
Аксари қасрҳои, (аз ҷумла Palazzo Madama), боғҳо ва хиёбонҳо дар асрҳои XVI-XVIII сохта шуданд дар интиқоли сармояи Герсогии аз Савой (дертар Шоҳигарии Sardinia) аз Шамбери (ҳоло Фаронса) ба Турин таъалуқ дорад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Турин
Дарио Сала
Дарио Алберто Сала (тав. 17 октябри 1974) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1974 Гурӯҳ:Зодагони 17 октябр Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético San Lorenzo Almagro Гурӯҳ:Бозингарони БФ Талерес Де Кордоба Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Racing Córdoba Гурӯҳ:Бозингарони БФ Belgrano Córdoba Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Лос Андес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ксеретс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Cali Гурӯҳ:Бозингарони БФ Невел'с Олд Бойс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кяпас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арсенал Де Саранди Гурӯҳ:Бозингарони БФ Долас
Loire 210
Loire 210 (Loire 210) — як ҳавогарди сохтаи Loire аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард French Navy будааст. Ин ҳавогард дар 1935-3-21 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Громленовский (ноҳияи Урюпинск, Волгоград)
Громленовский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Урюпинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Урюпинск (Волгоград)
Замини навъсанҷии давлатӣ
Замини навъсанҷии давлатӣ – қитъаи заминест, ки дар он бо мақсади муайян кардани навъҳои хушсифату серҳосил, ба шароити маҳал мутобиқ ва парвариш кардан навъҳо ва дурагаҳои гуногуни зироати кишоварзиро аз санҷиши давлатӣ мегузаронанд. Замини навсанҷои давлатиро дар ИҶШС дар назди колхозу совхозҳо, хоҷагии таҷрибавӣ, муассисаҳои таҳқиқоти илмӣ, хоҷагиҳои таълимӣ ва ё хоҷагиҳои мустақил ташкил мекарданд. Нахустин замини навсанҷои давлатӣ дар Тоҷикистон солҳои 30 асри 20 ба вуҷуд омадааст. Соли 1937 Қарори ҳукумати ИҶШС «Дар бораи тадбирҳои беҳбуд бахшидани тухмии зироати ғалла» ба тасвиб расид ва Комиссияи давлатии навъсанҷии зироатҳои кишоварзии Кумитаи давлатии агросаноатии ИҶШС таъсис ёфт, ки ба тамоми қитъаҳои навсанҷии давлатӣ роҳбарӣ мекард. Ҳар як замини навсанҷои давлатӣ ба ноҳияҳои маъмурии шароити иқлиму хокашон мувофиқ хидмат мерасонд, ки ба он қитъаи доимии кишт вобаста карда мешуд: барои санҷиши навъҳои зироати ғалладона 60–100 га, сабзавот, рустаниҳои полизӣ, техникӣ, алафҳои чарогоҳу марғзорӣ то 40 га, дарахтони мева ва ангур 50–100 га, рустаниҳои ороишӣ 3–5 га. Замини навсанҷои давлатӣ агротехникаи навъҳо (меъёр, муҳлат ва усули кишт)-ро омӯхта, маъмулан, дар ду самт – барои навъсанҷии конкурсӣ ва омӯхтани агротехникаи навъҳо фаъолият мекунад. Бо ин мақсад барои он 150–200 га замин ҷудо карда мешавад. Замини навсанҷои давлатӣ маҷмӯӣ (барои санҷиши зироати гуногуни кишоварзӣ) ва махсус (барои санҷидани гурӯҳи зироат) мешавад. Дар баъзе заминҳои навъсанҷии давлатӣ навъҳои муайяни сабзавотро дар шароити гармхона месанҷанд. Навъсанҷӣ дар заминҳои обӣ ва хушконидашуда низ амалӣ карда мешавад. Дар назди Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон Комиссияи навъсанҷӣ фаъолият дорад, ки ҳамаи корҳои вобаста ба замини навсанҷои давлатиро назорат мекунад. Ҳоло дар ҷумҳурӣ заминҳои навъсанҷии давлатӣ 414,64 га-ро ташкил мекунанд, ки аз он 351,64 га замини обӣ ва 63 га замини лалмӣ мебошад. Дар вил. Суғд 4 замини навсанҷои давлатӣ мавҷуд аст: Дар вил. Хатлон 5 замини навсанҷои давлатӣ вуҷуд дорад: Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 2 замини навсанҷои давлатӣ доранд: Дар ВМКБ 1 замини навсанҷои давлатӣ дар н. Шуғнон, деҳаи Сижд (1 га ғалла, 0,5 га сабзавот ва полизӣ) фаъолият мекунад. Ба ҳар кадом замини навсанҷои давлатӣ як нафар сардор ва як нафар мутахассиси пешбар (агроном) роҳбарӣ мекунанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Максим Поворов
Максим Евгеневич Поворов (Максим Евгеньевич Поворов; 17 сентябри 1977, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 17 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1977 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо 2 Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кристалл Смоленск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Факел Воронеж Гурӯҳ:Бозингарони БФ Амкар Перм Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ural Sverdlovsk Oblast Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шинник Ярославл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Dolgoprudny
Малая Чирядка (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Малая Чирядка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кичменгско-Городетс (Вологда)
Маркио Августо Дус Сантос Агиар
)'' |шарҳи_акс = |номи_пурра = Маркио Августо Дус Сантос Агиар (Márcio Augusto dos Santos Aguiar) |ном_ҳангоми_таваллуд =  |таърихи_таваллуд =  |макони_таваллуд = Cао Пауло, Бразилия  |таърихи_вафот =  |макони_вафот =  |қад =  |мавқеъ =  |бошгоҳи_кунунӣ = Associação Atlética Portuguesa en |рақам =
|солҳо1 = 1999–2004 |бошгоҳҳо1 = São Paulo Futebol Clubeen |баромадҳо1 = 0 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 2004 |бошгоҳҳо2 = Паулистаen |баромадҳо2 = 0 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2004–2006 |бошгоҳҳо3 = Гремиоen |баромадҳо3 = 2 |голҳо3 = 0 |солҳо4 = 2006–2007 |бошгоҳҳо4 = Пайcандуen |баромадҳо4 = 0 |голҳо4 = 0 |солҳо5 = 2007–2008 |бошгоҳҳо5 = Ituano Futebol Clubeen |баромадҳо5 = 0 |голҳо5 = 0 |солҳо6 = 2008–2011 |бошгоҳҳо6 = Гремио Баруэриen |баромадҳо6 = 49 |голҳо6 = 0 |солҳо7 = 2011–2012 |бошгоҳҳо7 = Атлетико Паранаэнсеen |баромадҳо7 = 6 |голҳо7 = 0 |солҳо8 = 2012–2013 |бошгоҳҳо8 = Botafogo Futebol Clube en |баромадҳо8 = 6 |голҳо8 = 0 |солҳо9 = 2013–2014 |бошгоҳҳо9 = Гремио Баруэриen |баромадҳо9 = 3 |голҳо9 = 0 |солҳо10 = 2014 |бошгоҳҳо10 = Esporte Clube XV de Novembro en |баромадҳо10 = 7 |голҳо10 = 0 |солҳо11 = 2014–2015 |бошгоҳҳо11 = S.C. Beira-Maren |баромадҳо11 = 15 |голҳо11 = 0 |солҳо12 = 2015 |бошгоҳҳо12 = Уберландиаen |баромадҳо12 = 1 |голҳо12 = 0 |солҳо13 = 2015 |бошгоҳҳо13 = РЕД Булл Брасилen |баромадҳо13 = 0 |голҳо13 = 0 |солҳо14 = 2016– |бошгоҳҳо14 = Associação Atlética Portuguesa en |баромадҳо14 = |голҳо14 =
|солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ =
|солҳои_миллӣ1 = 2001 |дастаи_миллӣ1 = en |баромадҳои_миллӣ1 = 1 |голҳои_миллӣ1 = 0
|шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} Маркио Августо Дус Сантос Агиар (Márcio Augusto dos Santos Aguiar; 20 декабри 1981, Cао Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 20 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ São Paulo Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Паулиста Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гремио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пайcанду Cпорт Клуб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ituano Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гремио Баруэри Футебол Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Паранаэнсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Botafogo Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Esporte Clube Novembro Гурӯҳ:Бозингарони БФ Beira-Mar Гурӯҳ:Бозингарони БФ Уберландиа Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ РЕД Булл Брасил Гурӯҳ:Бозингарони БФ Associação Atlética Portuguesa
Асадии Тӯсӣ
Асадии Тӯсӣ (1005—1073, Тӯс) — шоир, луғатшинос, ва хаттоти машҳур
Холмогорская (ноҳияи Плисетс)
Холмогорская (ноҳияи Плисетс) - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Хавйер Лопес Валехо
Хавйер Лопес Валехо (Javier López Vallejo; 22 сентябри 1975, Памплона, Испания) — футболбози испанӣ,.
Фурудгоҳи оврю ол срю
Фурудгоҳи оврю ол срю (Orio al Serio Airport) (маҳаллӣ: Aeroporto di Milan-Bergamo-Orio al Serio) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи BGY аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2934 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри бргому кишвари Итолиё қарор дорад, ва дар баландии 238 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Замини партов
Замини партов – замини кораме, ки муҳлати зиёд истифода нашудааст. Замини партови кӯтоҳмуддат (8–15 сол)-ро дар ноҳияҳои даштӣ заминҳои партов ва дар ноҳияҳои дашту бешагӣ заминҳои захиравӣ меноманд. Замини партовро 2–3 соли аввал алафҳои як ва дусола, дар 5–7 соли баъдӣ рустаниҳои решапоягӣ зер мекунанд. Баъдтар дар замини партов набототи хосси марғзору дашт нумӯ мекунанд. Дар Замини партов моддаҳои органикӣ ғун шуда, чим пайдо мешавад ва хок нисбатан зич ва таркибаш беҳтар мегардад. Дар натиҷаи кишт кардани Замини партови даштҳо ҳосили ғалла зиёд мешавад. Дар Тоҷикистон замини партов дар натиҷаи хушк шудани ҷӯю рӯдҳо ва аз истифода мондани заминҳои корам (аз сабаби нарасидани қувваи корӣ, аз кор баромадани иншооти обёрӣ ва ғ.) пайдо мешавад. Замини партов барои васеъ кардани киштзори зироати кишоварзӣ манбаи асосӣ аст. Замини партовро дар баҳорон бо сипор шудгори амиқ ва аввали тобистон чархмола мекунанд. Тибқи маълумоти омории Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезии Ҷумҳурии Тоҷикистон аввали соли 2017 дар мамлакат 30163 га Замини партов ба қайд гирифта шудааст, ки аз ин миқдор 25318 га-и он заминҳои обӣ ва боқимонда заминҳои лалмӣ мебошанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Деҳоти Чинор
Ҷамоати Чинор — ҷамоатест дар ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғди Тоҷикистон.