cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абдусабур Собиров
Зиндагинома
Соли 1966 шуъбаи математикаи умумии факултети физика-математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро хатм намудааст. Солҳои 1966–1979 ассистент ва муаллими калони кафедраи алгебра ва назарияи ададҳо, ҳамзамон солҳои 1969– 1972 аспиранти донишкадаи номбурда буд. Аз соли 1979 ҳамчун дотсенти кафедраи алгебра ва назарияи ададҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор карда, аз соли 2007 вазифаи мудирии ин кафедраро  ба уҳда дорад. Оид ба исботи қонуни асимптотии тақсимоти ададҳои сода бо методи элементарӣ ва дигар масъалаҳои муҳими математика кори илмӣ бурдааст. Равияи илмие, ки ӯ пеш мебарад, яке аз масъалаҳои класикии соҳаи назарияи ададҳо буда, натиҷаи олимони Амрикоӣ Г.Даймонд ва Д.Ҷ. Стейнигро оид ба баҳои асимптотии функсияи Чебишев беҳтар менамояд. Муаллифи зиёда аз 60 таълифоти илмӣ ва илмию методӣ аст. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» сарфароз шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Марковшина (ноҳияи Климов)
Марковшина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Фурудгоҳи шаҳре снтруил (тинисӣ)
Фурудгоҳи шаҳри снтруил (тинисӣ) (Centerville Municipal Airport (Tennessee)) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи GHM аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1220 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 234 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Марковшина (ноҳияи Климов)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Климов
Фурудгоҳи шаҳре снтруил (тинисӣ)
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Болиня
Луис Фернандо Фуртадо де Оливейра (Luis Fernando Furtado de Oliveira; 29 ноябри 1990, Вианан, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сенитса Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вион Злате Моравтсе
Марио Сантана
Марио Алберто Сантана (тав. 23 декабри 1981) — футболбози Аргентинагӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Зодагони 23 декабр Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Лоренсо Де Алмагро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Venezia Гурӯҳ:Бозингарони БФ У.C. Читта Ди Палермо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Chievo Verona Гурӯҳ:Бозингарони БФ Форентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ C.C.К. Наполи Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.К. Кеcена Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торино Гурӯҳ:Бозингарони БФ Геноа К.Ф.К. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olhanense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Фроcиноне Калчо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Aurora Pro Patria 1919
Роберто Карлос
Роберто Карлос да Силва Роша (Roberto Carlos da Silva Rocha; 10 апрели 1973, Гарcа, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 10 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1973 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Униан Cан Жуан Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Нинейро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиедаде Еспортива Палнейрас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Интер Милан Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид» Гурӯҳ:Бозингарони БФ Fenerbahçe Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Коринтианс Паулиста Гурӯҳ:Бозингарони БФ Анжи Махачкала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Делхи Дйнамос
Сороҷон Юсуфова
Сороҷон Юсуфова (Юсуфова Сороҷон Михайловна; ) — заминшинос, доктори илмҳои геология ва минералогия (1948), профессор (1950). Академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1960).
Зиндагинома
Сороҷон Юсуфова соли 1935 факултаи табиатшиносии Университети давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар Институти геологияи филиали узбекистонии АИ УССР ба сифати ходими илмӣ, ходими калони илмӣ кор кардааст, солҳои 1946—1948 мудирии бахши геологияи нафту гази шуъбаи геологияи Филиали тоҷикистонии АИ СССР ба зимма доштааст. Мудири озмоишгоҳи усулҳои таҳлили физикаву химиявии Институти геологияи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1957—1959). Аз соли 1949 то охири умр мудири кафедраи минералогия ва нетрографияи ДДТ ба номи В. И. Ленин буд. Аввалин зан-академик дар Тоҷикистон мебошад, ки тамоми ҷидду ҷаҳдаш ба пешбурди илми геологияи тоҷик равона шудааст. Хидматаш дар таҳқиқи таҳнишастҳои мезозоӣ ва кайнозойи депрессияи Тоҷикистон, хусусиятҳои минералогии лёсс, гил ва таркиби химиявии онҳо, геохимияи элементҳои ҷудогонаи химиявӣ калон аст. Аввалин китоби дарсӣ дар соҳаи геологияро ба забони тоҷикӣ соли 1963 нашр кардааст. Осорашро ба тоҷикӣ, узбекӣ ва русӣ якзайл навиштааст. Дар тарбияи мутахассисони геология саҳми арзанда гузоштааст.
Ҷоизаҳо
Бо ду ордени «Нишони Фахрӣ» тақдир шудааст.
Aviajet
Aviajet (Aviajet) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1983 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби Aviajet дар Фурудгоҳи дублин ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Дублин ҷойгир аст.
Сарчашма
Aviajet
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Абдуллоҳи Нойӣ
Абдуллоҳи Нойӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — навозанда, сароянда ва мусиқидони форсу тоҷик (охири садаи XV ва ибтидои садаи XVI).
Зиндагинома
Абдуллоҳи Нойӣ дар Ҳирот, дар хонаводаи аҳли фарҳанг таваллуд шуда, асосҳои ибтдоии шеъру мусиқиро аз падару амакаш омӯхтааст. Барои такмили пешаи сознавозӣ назди устоди мусиқӣ Алидӯсти Ноӣ муддате чанд ҳунаромӯзӣ кард. Дар най-навозӣ беқарина буд ва ҳунари ӯро Дарвешалии Чангӣ («Тӯҳфату-с-сурур») тавсифи зиёде карда, аз ҷумла мегӯяд, ки «аз овози форами най ҳамаро ба гулистон бурда». Абдуллоҳи Ноӣ муддате чанд ба Бухоро сафар карда, аз Наҷмуддин Гавҳарии Кавкабии Бухороӣ бисёр нозукиҳои мусиқиро фаро мегирад. Баъдан ба Ҳисору Балх сафар карда, бо донанда-гони созу овоз ҳамкорию аз ҳунарашон баҳра меандӯзад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик Гурӯҳ:Мусиқидонҳои форсу тоҷик
Фархор
Фархор — шаҳрак, маркази маъмурии ноҳияи Фархор. Дар канори рӯди Панҷ, 96 км ҷанубу шарқтар аз Бохтар ва 2 км дуртар аз истгоҳи роҳи оҳан ҷой дорад. Аз Фархор то Душанбе 180 км роҳ аст. Ин шаҳрак як фурудгоҳ ва як корхонаи пахта дорад.
Аҳолӣ — 27,7 ҳаз. нафар (2022).
Тангуй (ноҳияи Братск, Иркутск)
Тангуй — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Братск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Братск (Иркутск)
ANBO I
ANBO I (ANBO I) — як ҳавогарди сохтаи Karo Aviacijos Tiekimo Skyrius аст. ин ҳавогард дар 1925-7-14 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Тарза (ноҳияи Няндомск)
Тарза (ноҳияи Няндомск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Няндомск
Гулобод (деҳа, н. Рӯдакӣ)
Гулобод (собиқ Қизиласкар, то соли 2008) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зайнабободи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Гулобод то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 11 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2174 нафар (2017), тоҷикон.
Шахсиятҳои маъруф
Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ Қурбон Солиев дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Зайнабобод
Некрасово (ноҳияи Вологод, Вологда)
Некрасово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Тагноб
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳамадонӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Даштигуло
Энрику Фермӣ
Энрику Фермӣ (Enrico Fermi; ) — и итолиёӣ. Яке аз асосгузорони физики ҳастаӣ, муассиси мактаби илмии Италия ва ШМА, узви хориҷии Академияи Фанҳои СССР (1929).
Василевка (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Василевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Аннин, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Аннин (Воронеж)
Фурудгоҳи ҳрнофюрдур
Фурудгоҳи ҳрнофюрдур (Hornafjörður Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи HFN аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1500 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Исландия қарор дорад, ва дар баландии 7 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Austrojet
Austrojet (Austrojet) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 2008 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби Austrojet дар Фурудгоҳи золтсбург ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Залтсбург, Утриш ҷойгир аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Қатъномаи 763 Шӯрои Амният
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Михайловка (Велский)
Михайловка (Михайловка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Велский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Пойгоҳи ҳавоии горди миллии Толедо
Пойгоҳи ҳавоии горди миллии Толедо (Toledo Air National Guard Base) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Толедо, Огаё кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи понон-овон
Фурудгоҳи понон-овон (Panan-awan Airport) (маҳаллӣ: Paliparan ng Panan-awan) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи MSN аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Maasin City кишвари Филиппин қарор дорад, ва дар баландии 100 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хуан Дэвид Перес
Хуан Дэвид Перес Бенитес (Juan David Pérez Benítez; 23 марти 1991, Монтелибано, Колумбия) — футболбози колумбӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 23 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Футболбозони Колумбия
Бакланиха (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Бакланиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Умар Рамос
Юлиан Умар Рамос Суарес (Julián Omar Ramos Suárez; 26 январи 1988, Санта Крус Де Тенерифе, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 26 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1988 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tenerife B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тенерифе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lleida Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Алмерия Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Уеска Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Валадолид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Леганес
Александрово (ноҳияи Судогод)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Судогод, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Юсуф Карш
Юсуф Карш (Yousuf Karsh, Յուսուֆ Քարշ; 23 декабри 1908 — 13 июли 2002) — аксбардори конодоии арманитабор, яке аз устодони аксбардории портретӣ мебошад.
Зиндагинома
Юсуф Карш дар шаҳри Мардин, дар ҷанубу шарқи Туркия, дар оилаи арманиҳо таваллуд шудааст. Дар синни 14-солагӣ, Карш ва волидони ӯ, ки аз наслкушӣ (геносид) алайҳи арманиҳо гурехта буданд, маҷбур шуданд Туркияро тарк кунанд ва ба Сурия кӯчиданд. Бисёре аз хешовандони ӯ кушта шуданд, масалан, ҳарду амакашро ҳангоми зинда буданашон ба чоҳ андохтанд ва хоҳараш бошад аз гуруснагӣ ҷон дод.
Пас аз 2 сол, волидон Юсуфро ба Квебеки Канада ба назди амакаш Ҷорҷ (Григор) Нагаш мефиристанд. Карш дар он ҷо таҳсил мекунад, дар студияи Нагаш корро оғоз мекунад. Нагаш истеъдоди аккосии Юсуфро пай бурда, ӯро барои таҳсил ба назди аксбардор-портретист Ҷон Гаро ба Бостон мефиристад.
Пас аз 4 сол, Карш ба Канада бармегардад. Соли 1932, Карш дар маркази Оттава студияи портретии худро кушод. Дере нагузашта, кори Карш одамони машҳурро ҷалб кард, аммо ӯ ба маъруфияти баландтаринаш дар соли 1941, вақте ки дар вақти сафари худ ба Оттава тасвири Уинстон Черчиллро ба даст овард, расид. Дар он ҷо ҳодисае рух дод, ки Элеонора Рузвелт онро бо шӯхӣ «аввалин шикасти ҷиддии Черчилл» номид. Ҳангоми наворгирӣ Юсуф Карш далерӣ кард ва сигори бетағйирро аз даҳони Черчилл кашида баровард. Ба ҳисоб меравад, ки ин аввалин акси назарраси сарвазир бе сигор буд. Маҳз ин портрет буд, ки ба зудӣ дар саҳифаи аввали маҷаллаи Life пайдо шуд. Дар соли 1954, ӯ аксҳои Уинстон Черчиллро ҳангоми ростистоӣ барои рассом Грэхэм Сазерленд, ки он замон ӯ болои «Портрети Уинстон Черчилл» кор мекард ва эҳтимолан бо дархости ҳамсари сиёсатмадор нобуд карда шуда буд, аксҳо бардошт.
Аз 100 нафар шахсони барҷастаи асри XX, ба гуфтаи International Who’s Who (2000), Карш 51 нафарро аксбардорӣ кардааст.
Осор
Юсуф Карш дар портретҳои пурқудрати худ чеҳраи инсонро ба афсона табдил медиҳад. Барои фаҳмиши бештар, таърихнигорони ояндаи давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳон ва моҳвораи аввал ба портретҳои психологии давлатмардон, олимон ва рассомони офаридаи Карш, ба портретҳои он одамоне рӯ меоранд, ки чеҳра ва завқи ҷаҳонро дигар кардаанд.
Карш каҷҳои ороишӣ ё пасирангҳои рангорангро (задний фон) ҳамчун замина истифода намекунад. Вай заминаи (фон) дилхоҳро бо ёрии равшанӣ эҷод мекунад ва онро бо либоси мавзӯъ мутаносиб мекунад. Дар портретҳои Неҳру, Сибелиус ва Мариан Андерсон, ашё аз он ҷиҳат ҷолиби диққат аст, ки миқдори муайяни рӯшноӣ, ки ба он равона карда шудааст, бо муқоисаи костюми торик ва заминаи хеле торик таъкид шудааст. Дар аксҳои Шоу ва Черчилл, Карш тавассути эффектҳои рӯшноӣ таассурот дар бораи фазо ва умқро ба вуҷуд меорад ва ин таассуротро гардиши дурусти сар, ҳаракати даст, либос ва ҷузъиёти дигар боз ҳам беҳтар мекунад.
Техникаи аълои Карш метавонад чизи берунаро офарад, ки дар хислати ашё нест. Услуби портретии ӯ, ки бо он бузургҷуссаҳои молиро тирборон кард, дар аксҳои аз ҳад зиёди драмавӣ, олиҷаноб таҷассум ёфта буд, ки дар он қувваи беруна бидуни қувваи дохилии ҳамроҳ равшан нишон медод.
Портретҳои олиҷаноби Карш наслҳои ояндаро мутаассир мекунанд, ба шарофати маҳорати бадеии ӯ, онҳо хоҳанд донист, ки одамони маъруфи ин давраи таърих чӣ гуна буданд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Аккосон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2002 Гурӯҳ:Даргузаштагони 13 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1908 Гурӯҳ:Зодагони 23 декабр Гурӯҳ:Аксбардорони асри XX Гурӯҳ:Зодагони Мардин Гурӯҳ:Аксбардорони Арманистон Гурӯҳ:Аксбардорони Канада Гурӯҳ:Даргузаштагони Бостон
Вознесенская (ноҳияи Плисетс)
Вознесенская (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Чарлз Уилям Миллер
Чарлз Уилям Миллер (Charles William Miller; 24 ноябри 1874, — 1874:11:24, June 30, 1953, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 24 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1874 Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия
Атобек Амирбеков
Атобек Амирбеков (тав. 10. 01. 1950, ш. Хоруғ), омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (1985), дотсент (1991).
Торновская (ноҳияи Няндомск)
Торновская (ноҳияи Няндомск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Няндомск
ANBO II
ANBO II (ANBO II) — як ҳавогарди сохтаи Karo Aviacijos Tiekimo Skyrius аст. ин ҳавогард дар 1927-11-27 нахустин парвози худро анҷом дод.
Эддер Делгадо
Эддер Херардо Делгадо Серон (Edder Gerardo Delgado Zerón; 20 ноябри 1986, Сан Мануэл, Кортес, Ҳондурас) — футболбози ҳондурасӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 20 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Ҳондурас Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Ҳондурас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал К.д. Эспаня
Асиқата
Асиқата — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. Дар соли 2009 25 300 нафар аҳолӣ дошт.
Хокистарӣ
thumbnail Хокистарӣ рангест байни сиёҳ ва сафед. Ин ранги бетараф ё акроматикӣ аст, ки маънояш айнан, ки ба он як ранги аст» бе ранги." Ин ранги осмони-абрӣ мебошад.
Стахановетс (ноҳияи Среднеахтубинск, Волгоград)
Стахановетс — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Среднеахтубинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Пасечний (ноҳияи Старооскол)
Пасечний — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Старооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Старооскол ‎
Синитсино (ноҳияи Тотем, Вологда)
Синитсино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тотем (Вологда)
Фурудгоҳи шаҳре снтруил (оюво)
Фурудгоҳи шаҳри снтруил (оюво) (Centerville Municipal Airport (Iowa)) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 1249 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 312 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Недзветский Антон Петрович
Недзветский Антон Петрович (1902-1992)  -  Академик АИ ҶШС Тоҷикистон (1953). Геологи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1972).
Зиндагинома
Институти кӯҳии Ленинградро хатм кардааст (1934), ихтисос – «геология»). Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: геологияи Помир, Тоҷикистони Марказӣ, Қаромазор. Саргеологи Садорати геологии Тоҷикистон (1947-1953), ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон (1953-1957), муовини Раиси Кумитаи давлатии ҳамоҳангсози корҳои илмиву тадқиқотии Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон (1957-1972), мушовири Институти геологияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1972-1992).
Ҷоизаҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», Дӯстии халҳҳо, медалҳои «Барои меҳнати аъло», «Барои меҳнати шоиста», «Барои меҳнати шоиста дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945).
Пайвандҳои беруна
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
SVG Air
SVG Air (SVG Air) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1990 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби SVG Air дар Фурудгоҳи ий. тӣ. ҷошуо ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Сент -Винсент ва Гренадинҳо ҷойгир аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Фурудгоҳи Ҷазираи Ҳорн
Фурудгоҳи Ҷазираи Ҳорн (Horn Island Airport) — фурудгоҳи   бо Коди ИОТОи HID аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1389 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Австралия қарор дорад, ва дар баландии 13 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Вадим Карлашчук
Вадим Николаевич Карлашчук (Вадим Николаевич Карлащук; 30 июли 1984) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 30 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Олимпиа Волгоград Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шинник Ярославл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арсенал Харкив Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реутов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Астрахан
Фурудгоҳи Толанаро
Фурудгоҳи Толанаро (Tôlanaro Airport) (маҳаллӣ: Marillac Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи FTU аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1600 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Мадагаскар қарор дорад, ва дар баландии 6 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Дайработ
Дайработ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зайнабободи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Дайработ то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 2883 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Зайнабобод
Қатъномаи 764 Шӯрои Амният
Қатъномаи 764 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 13 июл 1992 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Босния ва Ҳертсоговин аст. Ин қатънома тайи нишасти 3٬093‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Михалевская (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Қатъномаи 764 Шӯрои Амният
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Михалевская (деҳа)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳисор
Ҳисор — шаҳре дар Тоҷикистон ва маркази идории ноҳияи Ҳисор аст. Шаҳрак дар маркази водии Ҳисор байни дарёи Чангоб (Хонақоҳ) ва Наҳри калони Ҳисор ҷойгир аст. Ҳисор дар қисми ҷанубу ғарби водии Ҳисор, 20 км ғарбтари шаҳри Душанбе воқеъ аст. Дар наздикии шаҳраки Ҳисор дарёи Чангоб (Хонақоҳ) ва Канали калони Ҳисор ҷорӣ мешаванд. Соли 2015 роҳи автомобилгарди Душанбе – Турсунзода тармим гардидааст. Байни Ҳисор – Душанбе ва Ҳисор – Турсунзода мунтазам нақлиёт мегардад. Аз маркази ноҳия роҳи  оҳани  Душанбе – Тирмиз мегузарад (стансияҳо: Чиптўра ва Хонақоҳ).
Ҳисор 26 июни 1993 мақоми шаҳр-ро гирифта буд, вале дар соли 2005 боз мақоми шаҳракро гирифтааст. Соли 2016 шаҳраки Ҳисор бо тамоми ноҳияи Ҳисор мақоми шаҳр ро аз нав соҳиб шуд.
Таърих
Ин шаҳр дар садаҳои миёна Шумон (شومان) ном доштааст ва дар роҳномаҳо ва торихномаҳои қадим ба гунаи Сумон (سومان) низ навишта шудааст.
Шоёни ёдоварист ки вожаи “ҳисор” арабӣ ва маънояш “диж” ва “қалъа” аст. Ин қалъа ки ҳамакнун дар 5-километрии шимолу ғарбии шаҳри Душанбе қарор дорад, бозмонда аз ҳамон шаҳри Шумон аст, ки дар садаҳои XV – XVII мелодӣ - “Ҳисори Шодмон”, яъне қалъаи Шодмон, номида мешуд. Бар асари касрати талаффуз “Шодмон” аз он афтоду “ҳисор” монд ва исми хос - Ҳисор – гашт. Дар оғози садаи XX ин қалъа тахтгоҳи беки Ҳисор Шоҳимардонқул буд ва дар заминларзаи 8 сентябри 1907 вайрон шуд ва аз он танҳо як дарвоза ва ду бурҷ дар миёни ду кӯҳ барҷой монда аст. Пас аз он заминларза Шоҳимардонқул ба қалъаи Душанбе кӯчид ки дар он замон маркази яке аз амлокдориҳояш буд ва аз он пас Душанбе тахтгоҳи беки Ҳисор шуд.
Аз рӯи харитаи тартибдодаи хонуми инглисзабон Г. Юля (нусхаи аккосии Осорхонаи Луври Порис, 1914,д.16Қ.p 46) тарҳи тамоми хонаву иншоотҳои маъмурӣ, кӯчаву мадрасаҳо ва қӯрғони шаҳри Ҳисору қаламрави онро муайян кардан мумкин аст. Ин ягона ва нодиртарин маълумотномаест барои сайёҳону меҳмонон, зеро ки дар он Масҷиди Сангин, мазори Халифа Шаҳид, мақбараи Махдуми Аъзам, мазорҳои Сиёҳпӯши Валӣ, Холид ибни Валид, Тути такя, Шайх Нуриддини Соҳибнафас, Заифа, Шайх Ҷунайди Ҳисорӣ, Регистон, бозор, масҷидҳо, қорихона, Мадрасаи Кӯҳна, Мадрасаи Нав, Мадрасаи Бомӣ, Мадрасаи «Чашмаи моҳиён», Корвонсарой, Арк, дарвозахонаҳо, сағонаҳо, мазори яҳудиён, қабристон, мазори Савда, нақби зеризаминӣ ва ғайраҳо дарҷ ёфтаанд. Аз рӯи нишондоди ин харита ҳукм баровардан бамаврид аст, ки дар шаҳри Ҳисори асримиёнагӣ 24 – масҷид ва 3 - қатлгоҳ мавҷуд будааст. Дар шаҳри Ҳисор дар баробари ривоҷи косибиву ҳунармандӣ, меъмориву гулкорӣ, туҷҷориву наҷҷорӣ, заргариву муҳргарӣ ва оҳангариву дуредгарӣ - илму адаб ва маорифу фарҳанг алоқадри ҳол пеш мерафт. Дар мадрасаҳо ва мактабҳои назди масҷид, ки асосан фарзандони сарватмандону рӯҳониён тадрис мегирифтанд, барномаи таълимияшон асосан аз фанҳои динӣ мураттаб гардонида шуда буд. Мадрасаҳо қоидатан аз ҳисоби вақфҳо мавҷуд буданд, ки дар он ҷо забонҳои форсиву арабӣ, Қуръон ва шарҳу тафсири он, ибтидои мантиқ, фалсафа ва фиқҳу шариатро меомӯхтанд. Дар соҳаи табиатшиносӣ, ҷуғрофия ва таъриху адабиёт («Қофия», девони Бедил ва Ҳофиз) ба толибилмон маълумоти ноқис медоданд. Дар мадрасаҳо шогирдон на танҳо аз худи қаламрави бекигарии Ҳисор, балки аз Қаратоғу Бойсун, Ёвону Ғозималик, Варзобу Файзобод, Хатлону Рашт, Дарвозу Бадахшон ва дигар музофотҳои Бухорои Шарқӣ таҳсил мекарданд.
Соли 1924 вақте ки Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон таъсис ёфта, пойтахташ Душанбе таъйин шуд, эъломияи ҷумҳурии навтаъсисро дар Регистони Ҳисор қироат карданд ва байрақро дар болои гумбазҳои Арки Ҳисор барафрохтанд. Пас аз «дамидани субҳи озодӣ», аниқтараш баъди солҳои 30-юм даҳшати наве Қалъаи Ҳисорро фаро гирифт. Бо амри як идда зимомдорони пурғаразу бефарҳанг ва ашхоси гумном баҳри вусъат додани киштукори ҳосили баланди «тилои сафед» бисёр биноҳову деворҳо ва дарвозаҳоро ба хок яксон намуда, тоқу равоқҳоро ҳамчун «сӯзишвориву ҳезум» истифода бурданд. Бинои таърихии Корвонсарой, масҷиду мадрасаҳо, бурҷу бораҳои қалъаро барои «пешбурди корҳои хоҷагӣ» ва сохтани Театри опера ва балети пойтахт ба Душанбе канда бурданд. Айёми ин бесарусомониву таърихсӯзиҳо соли 1928 Ҳоҷӣ Турсуни Ноҷичӣ (бобокалони Саидмурод Эшзода) аз паси Мадрасаи Нав масҷиди бародарон Ҳоҷӣ Насруллоҳ ва Ҳоҷӣ Нарзуллоҳро бо мақсади «аз бало ҳазар» канда, маводҳои онро бурда дар деҳаи Ноҷии Боло аз нав барқарор намуд, ки дар он айём ин як корнамоии бузург ба ҳисоб мерафт… Боқимонда мероси маданиву фарҳангии Ҳисор дар оташи ҷаҳолат месӯхт. Посбонҳонаҳои ду тарафи дарвозаи «Манзар» ба анбори нуриҳои маъдании колхози навташкил табдил ёфт. Инчунин аз хиштҳои қалъа барои афсарон бошишгоҳҳо сохта шуд. Боз чӣ қадар худи мардуми «таърихбезору худобезор» барои сохтмони фермаву хонаҳои истиқоматияшон ҳарчи бештар ба хонаҳояшон кашида «теша ба реша»-и таърихи худ заданд. Қӯрғони Ҳисорро соли 1969 бо фармони раиси ҳамонвақтаи хоҷагии ба номи Карл Маркс Абдурауф Юсуфов бо техникаи вазнин вайрон карданд, ки ҳоло дар қисми ҷанубу шарқии шаҳр, дар ду ҷой тахминан сад метр харобаҳои он дар зери дарахтон боқист. Он ҳама иморатҳову қалъаи бошукӯҳ, қӯрғони паҳновару дарвозаҳои атрофи шаҳр ва масҷидҳову қӯшмадрасаҳо «зи борону зи тобиши офтоб”–и замонасозӣ валангор шуданд.
Аҳолӣ
1 январи 2013 аҳолии шаҳраки Ҳисор 26 000 танро ташкил мекард.
Аҳолии доимӣ:  26 000  нафар, бо  назардошти истиқомакунандагони  муваққатӣ  31300  нафар, аз  он ҷумла, мардҳо 15800 нафар, занҳо 15500 нафар, Дар шаҳрак 9700 коргар, 1650  нафар  бекор, 1669  нафар  нафақагир ба  ҳисоб  гирифта  шудаанд.
Миллатҳои шаҳрак :
Иқлим
Иқлим субтропикӣ, баландӣ аз  сатҳи  баҳр  1600-1800  м., бориши миёнаи солона - 2300 мм.
Таърихи ҷамоат
Ҷамоати шаҳраки  Ҳисор  соли 1932 бо ташкилёбии ноҳияи  Ҳисор  ҳамчун  Совети  (Шӯрои)  қишлоқ  таъсис ёфт. Соли 1946 Комитети иҷроияи  Шӯрои  депутатҳои меҳнаткашони шаҳраки Ҳисор ташкил дода шуд. Дар асоси Укази Президиуми ШО ҶШСТ аз 29.12.1953 ва қарори Комиҷроияи Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони ноҳияи Ҳисор  аз  10.02.1954  шаҳраки  Ҳисор  ба  шаҳраки типпи шаҳрӣ мубаддал гардида, номи Совети посёлкавиро гирифт. Дар асоси қарори МО ҶТ аз 26.06.1993 шаҳраки Ҳисор ба шаҳри Ҳисор, тибқи қарори ММ МО ҶТ аз 11.02.2005, № 612 шаҳри Ҳисор аз нав ба шаҳраки Ҳисор табдил дода шуд. Шаҳраки Ҳисор имрӯз дорои 17 маҳалла, 92 кӯча, 4477 хоҷагӣ мебошад.
Маркази фарҳангию фароғатӣ
Дар Ҷамоати  шаҳрак  маркази  фарҳангию  фароғатӣ, 2 китобхона (46450 нусха китоб, аз ҷумла, 13101 нусха ба забони тоҷикӣ, 32385 русӣ, 964  ӯзбекӣ), мактаби санъати  бачагона. Филармонияи халқии ба номи Т. Муҳиддинов, театри халқӣ, боғи фарҳангӣ-истироҳатӣ, бойгонии фарҳангӣ, маркази иттилоотӣ, ташкилоти  динии  ғайриисломӣ, осорхона, 12 масҷид, аз ҷумла, 3 масҷиди ҷомеъ мавҷуд аст, ки  шумораи  коргарону хидматчиёни  соҳа  117 нафарро ташкил медиҳад, 4 бозор, 9 бонк, 370 нуқтаи савдо, 6 тарабхона, 58 нонпазхона фаъолият доранд. Дар соҳаи  маориф  Коллеҷи  омӯзгорӣ, 6  мактаби таҳсилоти  миёнаи  умумӣ, гимназия-литсей  мактаб-интернати бачагони сустбин  ва  нобино, 6 муассисаи томактабӣ амал  мекунанд, 5-то  беморхона дорои  679  кат, дармонгоҳи  ноҳиявӣ, 2 диспансер, аз  ҷумла, диспансери  бемориҳои пӯст ва сил, маркази саломатии «Танзими оила ва ҳифзи саломатии модару кӯдак», 1349 нафар хидматчиёни тиббӣ, 25 дорухона, варзишгоҳ бо 4000 ҷойи нишаст, толори варзишӣ, яктогӣ майдончаҳои волейбол, баскетбол, мактаби варзишӣ дар ҳудуди шаҳрак воқеъ аст.
Иқтисодиёт
Ҷамоати шаҳрак 506,02 га замин, аз ҷумла, 176,02 га замини обӣ, 32 га замини корам, 171,02 га заминҳои наздиҳавлигӣ, 3,0 га заминҳои зери об, 22 га заминҳои роҳ, 180 га заминҳои зери иншооту иморатҳо, 98 га заминҳои ғайрикишоварзиро дорост. Дар ҳудуди Ҷамоати шаҳрак 14 корхона, аз  ҷумла, 7  корхонаи саноати хӯрокворӣ, 3 ордкашӣ, 2 масолеҳи бинокорӣ, саноати  сабук  ва  маҳаллӣ, корхонаи  муштарак амал мекунанд. Ба миҷозон 55 муассисаи хидматрасонӣ  хидмат  мерасонад. Дарозии оббарандаҳо  27  км, шабакаи обёрикунандаи дохили хоҷагӣ 20 км, дарозии шабакаи  қубури  дохили  хоҷагӣ 14  км, дарозии роҳҳо  57 кмро ташкил медиҳанд. ҶДММ ИНН  14, ҶС «Тоҷиктелеком», стансияи телефонӣ, шуъбаи алоқа  дар  шаҳрак  фаъолият  дорад. Инчунин раёсати 6  ҳизби  сиёсӣ дар ҳудуди шаҳрак  воқеъ  гардидааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳисор
Нелидово (ноҳияи Вологод, Вологда)
Нелидово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Турлаевская (ноҳияи Няндомск)
Турлаевская (ноҳияи Няндомск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Няндомск
Ҳизби либерал-демократии Ҷопон
Ҳизби либерал-демократии Ҷопон (自由 Jiyū-Minshutō ? ), зуд-зуд ба LDP ё Jimintō кӯтоҳи (自民党 ? ), як ҳизби сиёсии асоси ва консервативӣ дар Ҷопон мебошад. Ин яке аз ҳама пайваста муваффақ ҳизбҳои сиёсӣ дар ҷаҳон ба шумор меравад. Дар қудрат аз соли 1955 буд, ба истиснои як давраи 11 моҳи мухтасар дар байни соли 1993 ва 1994, ва аз соли 2009 то соли 2012 дар интихоботи соли 2012 аз он назорати ҳукумат ба душ дошт. Он варақаҳои 295 ҷойи нишаст дар палатаи поёнии ва 115 ҷойи нишаст дар палатаи болоии буд.
Гран-Чако
Гран-Чако (Gran Chaco, аз испании gran — калон ва chaco, ба забони гварни — майдони шикор) — ноҳияи ҳам­во­ри табиӣ дар Амрикои Ҷанубӣ, байни 18 ва 30° а. ҷ., байни доманакӯҳҳои Анд ва пуштакӯҳи Бразилия дар ғарб ва шарқ, ҳамвории Маморе ва пастии Ла-Платс дар шимол ва ҷануб; дар ҳудуди Боливия, Парагвай ва Аргентина. Баландиаш аз 50 м дар шарқ то 500—600 м дар ғарб.
Иқлими қисми шимолиаш субэкваторӣ, қисми марказиаш — тро­пи­кӣ, қисми ҷанубиаш — субтропикӣ. Ҳарорати миёнаи январ 28-30° (баландтарин — 47°), июл 12-16°. Миқдори бориш аз 500 ва 800 мм дар ҷануб ва ғарб то 1200 мм дар шимолу шарқ. Дарёҳои асосиаш Парона ва Парагвай. Дар ғарби Гран-Чако кӯлҳои шӯр дар атрофаш ботлоқзорҳо мав­ҷу­данд. Хокаш сурхи дорчинӣ. Гран-Чакоро бешаҳои сираки дарахтони хушкидӯст, паттазор ва ксерофитӣ пӯшондаанд. Ҳайвоноташ гуногун: тапир, гавазни ботлоқӣ, пума, юзи ало, шутурмурғ, сагобӣ, инчунин парандаҳо ва хазанда­ҳову ҳашароти сершумор. Манзараи табиии Гран-Чако хуб боқӣ мон­дааст, чунки зичии аҳолӣ кам аст. Қабилаҳои камшумори ҳин­дуҳо, асосан, дар наздикии дарёҳо зиндагӣ мекунанд. Аҳо­лӣ бо тайёр кардани чӯбу тахта, шикор, дар ҷануб бо чор­во­дорӣ (асосан гӯсфандпарварӣ) машғул аст. Дар соҳили дарёҳо найшакар ва пахта парвариш мекунанд. Конҳои наф­ту газ дорад.
Боғҳои миллӣ: Каа-Лядел-Гран-Чако (Боливия) — бузургтарин дар Амрикои Ҷанубӣ (34 ҳазор км²); Амборо (Боливия, дар он 638 намуди рустанӣ мерӯяд ва 712 намуди парандагон сукунат доранд).
Самир Сантос
)'' |шарҳи_акс = |номи_пурра = Самир Каэтано де Соуза Сантос (Samir Caetano de Souza Santos) |ном_ҳангоми_таваллуд =  |таърихи_таваллуд =  |макони_таваллуд = Рио Де Жанейро, Бразилия  |таърихи_вафот =  |макони_вафот =  |қад =  |мавқеъ =  |бошгоҳи_кунунӣ =  Удинеcеen |рақам = 3
|солҳои_ҷавонӣ1 = 2009–2011 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = Аудас Рио Де Жанейроen |солҳои_ҷавонӣ2 = 2011 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ2 = → Фланенго (кироӣ)en |солҳои_ҷавонӣ3 = 2012–2013 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ3 = Фланенгоen
|солҳо1 = 2013–2015 |бошгоҳҳо1 = Фланенгоen |баромадҳо1 = 50 |голҳо1 = 1 |солҳо2 = 2016– |бошгоҳҳо2 = Удинеcеen |баромадҳо2 = 21 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2016 |бошгоҳҳо3 = → Ҳеллаc Верона (кироӣ)en |баромадҳо3 = 3 |голҳо3 = 1
|солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ =
|солҳои_миллӣ1 = 2014– |дастаи_миллӣ1 = en |баромадҳои_миллӣ1 = 1 |голҳои_миллӣ1 = 0
|шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} Самир Каэтано де Соуза Сантос (Samir Caetano de Souza Santos; 5 декабри 1994, Рио Де Жанейро, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1994 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Де Регатас До Фланенго Гурӯҳ:Бозингарони БФ Удинеcе Калчо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҳеллаc Верона
Файзобод (деҳа, н. Ҳамадонӣ)
Файзобод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Даштигулои ноҳияи Ҳамадонӣ. Аз Файзобод то маркази ноҳия 17 км. Аҳолиаш 10440 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳамадонӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Даштигуло
Кирпичний завод (ноҳияи Погар)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Погар, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Погар
Заозере (ноҳияи Гороховетс)
Заозере — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гороховетс, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гороховетс
Митковка (ноҳияи Климов)
Митковка (Митьковка) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Климов
Нафтобод
Нафтобод — шаҳрак, маҳаллаи аҳолинишин, ки дар Тоҷикистон қарор гирифтааст. Маъмурӣ дар ҳайати ноҳияи Исфараи вилояти Суғд дохил мешавад. Ҷуғрофӣ дар водии Фарғона дар назди доманаи қаторкӯҳи Туркистон мавқеъ гирифтааст.
Корхонаи худравсозии Горкий
Заводи автомобилсозии Горкий (Го́рьковский автомоби́льный заво́д; мухтасар ГАЗ) — корхонаи истеҳсолкунандаи автомобилҳои сабукрав, боркаш ва автобусҳои хурд. Соли 1932 таъсис ёфта, дар шаҳри Нижний Новгород (аз солҳои 1932–1990 – Горкий) воқеъ гардидааст.
Нафтобод
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Исфара
Корхонаи худравсозии Горкий
Сохтмон ва солҳои тоҷангӣ
Моҳи майи соли 1929 Шӯрои умумииттифоқии хоҷагии халқи ИҶШС бо ширкати амрикоии Ford Motor Company дар бораи расонидани ёрии техникӣ оид ба ташкил ва истеҳсоли оммавии автомобилҳои сабукрав ва боркаш қарордод ба имзо расонда буд.
Корхонаи истеҳсоли автомобилҳо 1 январи 1932 ба истеҳсоли мошини боркаши 1,5-тоннагии НАЗ–АА (аз соли 1933 ГАЗ – АА) шурӯъ намуд. Тибқи қарордод ширкати амрикоӣ дар давоми панҷ соли дигар (1931–36) бо корхонаи ГАЗ дар тарҳрезӣ, такмили техникӣ ва истеҳсоли мошинҳо ҳамкорӣ дошт. Моҳи майи 1936 корхона истеҳсоли мошини сабукрави ГАЗ–М–1-ро, ки бештар бо номи «Эмка» машҳур буд, оғоз кард. Минбаъд дар солҳои 1937–41 дар корхона истеҳсоли чанд намуд худрави сабукрав ба роҳ монда шуд.
Солҳои 1941—1945
Дар солҳои ҶБВ (1941–45) дар корхона истеҳсоли автомобилҳои пуриқтидори низомӣ ва танкҳо ба роҳ монда шуд, аз ҷумла корхона худрави низомии ГАЗ–64, танки сабуки Т–60, танки Т–70, худрави зиреҳпӯши БА–64 ва анвои гуногуни тӯпҳои худгард истеҳсол менамуд. Дар маҷмӯъ солҳои ҶБВ дар корхона 176,2 ҳазор адад автомобил, 12 ҳазор танк, бештар аз 9 ҳазор тӯпи худгард, 24 ҳазор миномёт ва 30 ҳазор гулӯла барои дастгоҳи реактивии «Катюша» истеҳсол гардид.
Солҳои 1946—1960
Пас аз ҶБВ дар корхона навсозии техникӣ гузаронида шуда, автомобилҳои сабукрави М–20 «Победа», мошин­ҳои боркаши ГАЗ–47, ГАЗ–51, ГАЗ–63, автомошинаи ГАЗ–69 (аз 1949) истеҳсол мегардиданд. Дар солҳои 50-ум корхона истеҳсоли мошини сабукрави ГАЗ–21 «Волга», ГАЗ–13 «Чайка» ва мо­шинҳои боркаши ГАЗ–52 (2,5 т), ГАЗ–53 (3,5 т) ва ГАЗ–66-ро ба роҳ монда, дар рушди хоҷагии халқи мамлакат саҳми калон гузошт.
Солҳои 1961—1990
thumb|250x250px|ГАЗ-21Р «Волга» (1962—1970)Дар давоми солҳои 60–90 садаи XX корхона ба истеҳсоли оммавии мошинҳои сабукрави ГАЗ–24, ГАЗ–24-10, ГАЗ–3105 ва мошинҳои боркаши ГАЗ–52, ГАЗ–53 ва ГАЗ–66 машғул буд.
Солҳои 1992—2000
Пас аз пош хӯрдани ИҶШС дар давоми солҳои 90 садаи XX саноати автомобилсозии Русия давраи буҳронро аз сар гузаронд. Аз нимаи дуввуми солҳои 90 корхона асосан ба истеҳсоли мошинҳои боркаши камҳаҷми ГАЗ–3302 («Газел»), автобусҳои ГАЗ–3221 («Газел») ва ГАЗ–22171 («Собол») машғул буд. Солҳои 2011–13 корхона бо ширкатҳои бузурги истеҳсолкунандаи автомобилҳо – Mercedes-Benz, Volkswagen Croup, Chevrolet Aveo ва ғайра созишнома баста, дар коргоҳҳои истеҳсолии худ ба истеҳсоли автомобилҳои ин ширкатҳо оғоз намуд. Ҳоло (2014) корхона асосан ба истеҳсоли мошинҳои боркаши камҳаҷм ва автобусҳои хурди тамғаи «ГАЗ», мошинҳои зиреҳпӯши низомии БТР ва БРДМ машғул мебошад.
Солҳои 2011—2013
Соли 2013 дар корхона 25 ҳазор коргар, хидматчӣ, муҳандис ва менеҷер фаъолият доштанд.thumb|250x250px|ГАЗ-13 (1959—1981) thumb|240x240px|ГАЗ-14 "Чайка" (1977-1989) thumb|240x240px|Мошини ГАЗ-66 (1964-1999) дар почта навъи (1971)
Ҷоизаҳо
Дар давраи аз соли 1935 то соли 1957 завод номи ЗИМ, яъне «Завод имени Молотова»-ро дошт.
Автомобилҳои сабукрав
thumb|250x250px|ГАЗ-31105 «Волга» (2004—2009)
Автомобили повышенной проходимости
thumb|250x250px|ГАЗ-60 (модель), Государственный Политехнический музей (г. [[Маскав|Москва)]] thumb|250x250px|ГАЗ-69
Автобусҳои ГАЗ
thumb|250x250px|«Газель» — самая популярная марка маршрутного такси на базе микроавтобуса ГАЗ-322132, выпускаемого Горьковским автомобильным заводом
Техники ҳарбӣ
thumb|250x250px|БТР-40 thumb|250x250px|БТР-80
Таҷрибавӣ
thumb|250x250px|ГАЗ-3106 "Атаман-2", прототипи соли 2005
Сарчашма
Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозии Русия
Маъданлӣ
Маъданлӣ (туркм. Magdanly) — шаҳр дар этрапи (ноҳияи) Кейтендоғи вилояти Лебапи Туркманистон.
Аҳолӣ — 77,0 ҳазор нафар аҳолӣ (2015).
Таърих
То 8 сентябри соли 2002 он Говурдак (Гаурдак) ном дошт.
25 ноябри соли 2017, дар парлумони Туркманистон мақоми Маъданлӣ (Magdanly) аз шаҳр бо ҳуқуқи тағйир ба этрапи вилояти Лебап ба шаҳре дар дохили этрапи Кейтендоғ қабул гардид.
Ҷуғрофия
Шаҳр дар доманакӯҳи қаторкӯҳи Куҳитантау, дар маркази маъмурии Вилояти Туркманобод 260 км ҷанубу шарқ ҷойгир аст.
Истгоҳи роҳи оҳани аз роҳи Мукрӣ то истгоҳи дар хати Керкӣ—Тирмиз давом дорад.
Иқтисод
Истихроҷ ва коркарди сулфати ватанӣ. Корхонаҳои нуриҳои калийдор.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Вилояти Лебап Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Тарма (ноҳияи Братск, Иркутск)
Тарма — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Верхняя Тойда (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Верхняя Тойда — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Тарма (ноҳияи Братск, Иркутск)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Братск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Верхняя Тойда (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Аннин, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Aerocon
Aerocon (Aerocon) — як ширкати ҳавопаймоӣ бо Коди ИАТА A4 аст ки дар 2005 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби Aerocon дар Фурудгоҳи ил трумпилу ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Боливия ҷойгир аст ва ба 14 самт парвоз мекунад.
Верхняя Тойда (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Аннин (Воронеж)
Aerocon
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Тарма (ноҳияи Братск, Иркутск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Братск (Иркутск)
Волово (ноҳияи Плисетс)
Волово (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
ANBO IV
ANBO IV (ANBO IV) — як ҳавогарди сохтаи Karo Aviacijos Tiekimo Skyrius аст. ин ҳавогард дар 1932-7-14 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ пономо сетӣ е-бе кон
Фурудгоҳи байналмилалии пономо сетӣ е-бе кон (Panama City-Bay County International Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Панама қарор дорад, ва дар баландии 6 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи снтниол
Фурудгоҳи снтниол (Centennial Airport) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи ҳроизн (син онтунею)
Фурудгоҳи ҳроизн (син онтунею) (Horizon Airport (San Antonio, Texas)) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 719 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри син‌онтунею кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 168 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Зебоии ҳақиқӣ
«Зебоии ҳақиқӣ» (여신강림; Yeosin-gangrim; True Beauty) — як сериали телевизиюнии Кореяи Ҷанубӣ аст, ки дар он Мун Га Янг, Ча Юн Ву ва Хван Ин Еоп нақш бозидаанд. Он дар tvN аз 9 декабри соли 2020 то 4 феврали соли 2021 пахш карда шуд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Кореяи Ҷанубӣ
Тухачиха (ноҳияи Няндомск)
Тухачиха (ноҳияи Няндомск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Няндомск
Қатъномаи 765 Шӯрои Амният
Қатъномаи 765 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 16 июл 1992 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Африқои Ҷанубӣ аст. Ин қатънома тайи нишасти 3٬096‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Бахт (деҳа, Қазоқистон)
Бахт — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст.
Аҳолӣ
Дар соли 2009 102 нафар аҳолӣ дошт.
Михеевская (деҳа)
Михеевская (Михеевская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Велский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Алферово (ноҳияи Судогод)
Алферово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Бакланово (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Алферово (ноҳияи Судогод)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Судогод, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Судогод
Бакланово (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кичменгско-Городетс (Вологда)
Air Hamburg
Air Hamburg (Air Hamburg) — як ширкати ҳавопаймоӣ бо Коди ИАТА HH аст ки дар 1997 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби Air Hamburg дар Фурудгоҳи Итерзен ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Ҳамбург, Олмон ҷойгир аст ва ба 4 самт парвоз мекунад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Болгардгоҳи Токио
Болгардгоҳи Токио (Tokyo Heliport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри куту кишвари Жопун қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Жопун
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Первомайский (ноҳияи Старооскол)
Первомайский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Старооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Старооскол ‎
Куҳнаурганҷ
Кӯҳнаурганҷ, (номи қаблӣ Кӯҳна-Гурганҷ, Урганҷ) (туркм. Köneürgenç ; аз Кӯҳна Гурганҷ — «Гурганҷи қадимӣ») — шаҳр, маркази маъмурии этрапи Кӯҳнаурганҷ (ноҳия) вилояти Дашогузи Туркманистон аст.
Аҳолии шаҳр тақрибан 37,000 нафарро ташкил медиҳад.
Таърих
Шаҳр дар сарзамини Хоразми бостонӣ, дар масофаи 480 км шимоли пойтахти Туркманистон — Ашқобод, дар наздикии маҷрои куҳнаи Амударё ҷойгир аст. Урганҷи қадим дар яке аз муҳимтарин роҳҳои асримиёнагии Роҳи Бузурги Абрешим, чорроҳаи тамаддунҳои Ғарб ва Шарқ ҷойгир буд. Ин яке аз муҳимтарин мавзеъҳои бостоншиносии Туркманистон аст, ки дар минтақаи васеи ҳифзшуда ҷойгир аст ва дорои шумораи зиёди ёдгориҳои хуб ҳифзшудаи асрҳои XI—XVI мебошад. Онҳо масҷидҳо, дарвозаҳои корвонсаройҳо, қалъаҳо, мақбараҳо ва манораҳо мебошанд ва услуби меъморӣ ва ҳунари онҳо ба Эрон, Афғонистон ва меъмории баъдии империяи Муғул дар Ҳиндустон расидааст. Санаи бунёди Кӯҳнаурганҷ маълум нест, аммо боқимондаҳои қадимтарин қалъа дар шаҳри «Киркмолла» (туркм. Киркмолла  — Чил мулло) ба давраи қадим мансубанд (асрҳои II—V мелодӣ). Шаҳр дар китоби муқаддаси зардуштиён «Авесто» бо номи Урва (Урга) зикр шудааст. Дар давраи Кангюй он бо номи Хангирд (Ҳаҷирд) машҳур буд. Солҳои 305—995 Кӯҳнаурганҷ ба ҳайати давлате дохил буд, ки сулолаи Афригидҳо сарварӣ мекард. Дар миёнаҳои асри VIII шаҳр ба ҳукмронии Хилофати араб ҳо медарояд. Пас аз табеъияти араб, шаҳр номи Гурганҷро гирифт. Дар асри Х Африҷиён, ки ба давлати Сомониён итоат мекарданд, дар соҳили рости Амударё ҳукмронӣ мекарданд. Ҳамин тавр давлати Хоразми Шимолии Аморати Урганҷ ба вуҷуд омад, ки пойтахти он шаҳри Урганҷ буд. Дар давлати Сомониён он аз ҷиҳати ҳаҷм шаҳр танҳо пас аз Бухоро ҷойи дуввум буд.