cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абдурраҳмони Ҷомӣ
Зиндагинома
Нуриддин Абдурахмони Ҷомӣ 7 ноябри соли 1414 дар деҳаи Харгарди вилояти Ҷом, наздикии шаҳри Нишопур ба дунё омадааст. Падар ва бобои Ҷомӣ мардони бофазлу дониш буданд. Ҳангоме, ки Ҷомӣ 11 — сола мешавад, оилаи онҳо аз вилояти Ҷом ба Ҳирот меоянд. То ин дам Абдураҳмон дар Ҷом, дар назди падараш Низомиддин Аҳмад хату саводи пурра бароварда, инчунин сарфу наҳви забони арабиро низ то андозае аз худ карда буд. Дар ин бора яке аз шогирдони вафодори Ҷомӣ Абдулғафури Лорӣ чунин менависад: «Рӯзе сухан аз устодон ва муаллимони ҳазрати эшон (Ҷомиро дар назар дорад) дар миён афтод, фармудаанд, ки мо ба ҳақиқат шогирди падари худем, забон аз вай омӯхтаем».
Таҳсил
Баъд аз ин Абдураҳмон дар Ҳирот, дар мадрасаи Низомия таҳсили илмро давом медиҳад. Ӯ дар назди Мавлоно Ҷунайдӣ усули забони арабӣ, асарҳои «Мухтасарулмаонӣ», «Алмутаввал»-и Саъдиддини Тафтазониро, ки оид ба илми баён буданд, омӯхта доир ба илмҳои ҳикмат ва мантиқ аз олимони машҳури замон Хоҷа Алии Самарқандӣ ва Шаҳобиддин Муҳаммади Чочармӣ сабақ мегирад. Ҷомӣ аз кӯдакӣ зеҳни бурро ва ақли расо дошт. Ӯ дорои хислати аҷибе буд - ба ҳар як чиз, ба ҳар як ҳодиса аз нуқтаи назари танқидӣ, кунҷковӣ назар мекард, бештар ба илмҳои дақиқ майлу рағбат дошт. Ҷомӣ ба як бор хондан моҳияти асосии масъаларо дарк мекард. Ӯ монанди шогирдони дигар дар баҳсу мунозираҳо худнамоӣ намекард, баръакс, дар он ҷойҳо орому ботамкин буд. Суханони Ҷомӣ қатъӣ буданд ва бурҳону далелҳои раднашаванда доштанд. Аз ин рӯ, ӯ ҳамеша дар баҳсу мунозираи муллобачагон ғолиб мебаромад.
Қобилияту истеъдоди Абдураҳмони Ҷомӣ чунон бузург буд, ки ҳатто устодон аз уҳдаи дарс додани ӯ баромада наметавонистанд. Дар ин бора муаллифи «Бадоеъ-ул-вақоеъ» Зайниддин Маҳмуди Восифӣ нақли аҷибе овардааст, ки он «Хамсаи мутаҳайира» («Панҷгонаи ҳайратовар») ном дошта, мазмуни зерро дар бар мегирад. Онҳо панҷ нафар буданд, панҷ нафар толибилм, донишҷӯ. Ҳоло онҳо дар ҳуҷраи мадраса нишаста, устоди худро интизоранд. Устод Мавлоно Муҳаммади Чочармӣ вориди ҳуҷра шуд. Шогирдон — Абдураҳмон, Ҳусайн, Шамсиддин, Довуд, Муиниддин аз ҷой хеста ба устод салом доданд. Дарс сар шуд, муаллим аз онҳо вазифаи хонагиро пурсид. Ҷавоби пурра ва саҳеҳ медоданд. Мавлоно ба шогирдон асари олими машҳур «Шарҳи тарид»-и Мавлоно Алии Кушчиро тадрис мекард. Ҳангоми шарҳу маънидоди баъзе масъалаҳои асар дар байни муаллиму шогирдон баҳсу мунозира авҷ мегирифт, гоҳо шогирдон ғолиб мебаромаданд. Чӣ бояд кард? «Илоҷи воқеа пеш аз вуқӯъ» гуфтаанд, андеша мекард, роҳ меҷуст устод. Пас фикру тадбир он аст, ки ман худамро касал кунам ва шогирдонро дар кӯи бекорӣ андозам. Вале бояд ман дар ин муддат шабу рӯз мутолиа кунам ва ба дарсгӯии шогирдон нағзтар тайёр шавам. Мавлоно Муҳаммади Чочармӣ шогирдонро ба муҳлати 40 рӯз бо сабаби «касалӣ» ва ба «табобат» машғул шудани худ ҷавоб дод. Вале шогирдон сабаби касалии устоди худро пай бурданд. Бинобар ин онҳо қарор доданд, ки ҳар рӯз дар масҷиди Мулкон ҷамъ омада, як нафарашон муаллим шавад. Ба ҳамин тариқ, дар муддати 40 рӯз ба навбат дарс гуфтанд ва дониши худро такмил доданд. Мавлоно Чочармӣ ҳам дар ин муддат шабу рӯз пайваста дар мутолиа буд. Барои шогирдони «гапнодаро» саволу супоришҳои ниҳоят душворро тайёр мекард. Ӯ аз он хурсанд буд, ки дониши зиёде гирифтааст ва он метавонад ба таълими яксолаи шогирдон кифоят кунад. Ниҳоят рӯзи 40-ум ба шогирдон хабар медиҳанд, ки устод аз «бистари беморӣ» хестааст ва имрӯз дарс мегӯяд. Онҳо ба дарс ҳозир шуданд. Мавлоно ба шарҳи як масъалаи мураккаб сар кард. Шогирдон пеш аз устод ҷавоб доданд. Мавлоно ҳайрон шуд ва гуфт: "Шогирдони азизам, ман касал набудам, мутолиа кардам, хондам, то ки ба шумо дарс гӯям. Вале, хушбахтона, шумо бузург, устод шудаед, ҷавон ҳам бошед, дигар шуморо ҳеч кас қудрати дарс додан надорад. Ҳамаи илмҳоро аз худ кардаед. Ба шумо роҳи сафед металабам". Он чор нафар шарикдарсони Ҷомӣ, ки зикрашон дар боло рафт, дар ҳақиқат олимони машҳури замони худ шуданд.
Баъд аз ин ҳодиса Абдураҳмони Ҷомӣ дар синни 23-солагиаш ба Самарқанд меояд. Ҷомӣ чанд муддат дар назди Қозизодаи Румӣ аз илмҳои ҳисоб, риёзиёт ва нуҷум таълим мегирад. Ӯ на танҳо дар назди устодаш дарс мехонд, балки ба корҳои илмии Қозизода ёрӣ мерасонд. Ӯ бештар дар баҳсу мунозираҳои олимони машҳур ҳозир мешуд ва агар лозим медонист, сухан мегуфт. Ҷомӣ суханро дароз намекард. Суханҳояш муъҷаз ва бомаънӣ буданд. Дар ҷамъомади шоирон иштирок карда, бо тааммул гӯш мекард. Вале шеър намегуфт. Пай бурдан душвор набуд, ки Ҷомӣ ба ин пешаи эҷодӣ шавқи беандоза дорад.
Абдураҳмони Ҷомӣ соли 1453 ба Ҳирот меояд. Ӯ аввал хост ба хидмати дарбор равад, вале одати хушоматгӯӣ надошт ва нарафтанро афзалтар донист. Боз чанд муддат ба таҳсили илм, аз ҷумла, илми шеър машғул гардид. Дар ин айём Ҷомӣ бо яке аз бузургони ҷараёни нақшбандия Саъдиддини Қошғарӣ (ваф. 1456) шиносоӣ пайдо карда, ин фирқаро қабул мекунад. Пас аз марги устоди рӯҳонии худ — Саъдиддини Қошғарӣ, Ҷомӣ роҳбари маслаки нақшбандияи Хуросон мешавад. Ӯ муридон (шогирдон)-и зиёд дошт, ба онҳо таълим медод, нозукиҳои маслаки нақшбандияро меомӯзонд. Абдулғафури Лорӣ яке аз муридони бовафои Ҷомӣ ба ҳисоб мерафт. Абдураҳмони Ҷомӣ 19 ноябри соли 1492 дар Ҳирот аз олам чашм пӯшид. Дар ҳамин ҷо ба хок супорида шудааст.
Мероси адабӣ
Абдураҳмони Ҷомӣ умри дарозу пурбаракате дидааст. Вале онро зоеъ нагузаронида, барои наслҳои оянда осори пурарзиши илмию адаби мерос гузоштааст. Ӯ қариб 50-соли ҳаёти худро ба офаридани асарҳои илмӣ ва сурудани ашъори дилангезу достонҳои барҷаста сарф кардааст. Шогирдон ва ҳамзамонони Ҷомӣ микдори асарҳои ӯро аз 46 адад зиёд медонанд. Масалан, дар ин бора шогирди наздики Ҷомӣ Камолуддин Биноӣ чунин мегӯяд:
Соли 1503 куллиёти Ҷомӣ аз тарафи дӯстонаш тартиб дода мешавад, ки он нусҳа то замони мо омада расидааст. Асарҳое, ки дар куллиёти адиб ҷамъ оварда шудаанд, илмҳои гуногун: нуҷум, фалсафа, забоншиносӣ, адабиётшиносӣ, тафсир, ҳадис, фикх, ахлоқ, мусиқӣ ва ғайраро дар бар мегиранд. Махсусан, асарҳои илмие, ки доир ба арӯзу қофия, мусиқӣ иншо шудаанд, қимату арзиши зиёд доранд. Асари тарҷумаҳолии ӯ «Нафаҳот-ул-унс» дар бораи ҳаёту фаъолияти 616 мард ва 34 зан маълумот медиҳад, ки аксарияти онҳо уламо, шайхони бузурги асрҳои гузашта ва шоиронанд. Дар «Алфавоидуззиёия» Ҷомӣ дар бораи қоидаю қонуни забони арабӣ ва усули таълими он фикру мулоҳизаҳои судбахш баён мекунад. Ҳоло ҳам дар баъзе мадрасаҳою мактабҳои Ховар асари мазкур ҳамчун китоби дарсӣ барои омӯхтани забони арабӣ истифода мешавад. Вале бояд эътироф кард, ки Абдураҳмони Ҷомӣ дар таърих ҳамчун нависанда ва шоир маълуму машҳур аст. Шуҳрату эътибори Ҷомӣ ҳамчун шоир ба кишварҳои гуногун паҳн шудааст. Ба ин нуқта худи Ҷомӣ ишорат карда мегӯяд:
Аз Ҷомӣ се девон, «Ҳафт авранг» (иборат аз ҳафт маснавӣ), «Баҳористон» ва «Чиҳил ҳадис» ба мо омадааст, ки ҳар кадоми онҳо дорои аҳамияти калони адабиву эстетики мебошанд. Абдураҳмони Ҷомӣ фаъолияти адабии худро аз сурудани ашъори лирики — ғазал, қасида, рубоӣ, қитъа ва ғайра сар кардааст ва то охири умр онро давом додааст. Дар эҷодиёти шоир ғазал мавқеи асосӣ дорад. Масалан, дар девони аввал — «Фотиҳат-уш-шубоб» 1016 ғазал, дар девони дуюм — «Воситат-ул-икд» 493 ва дар девони сеюм — «Хотимат-ул-ҳаёт» 296 ғазал омадааст, ки миқдори умуми онҳо 1805 ғазалро ташкил медиҳад. Ба ҳамин маъни ишора карда, худи шоир чунин мегӯяд:
Қасида дар девонҳои шоир ҷои дуюмро мегирад, ки миқдори онҳо 53-то мебошад. Қасидаҳои Ҷомӣ ҳаҷман хурд буда, аз 8 то 15 байтро ташкил медиҳанд. Мавзӯъҳои асосии онҳо масъалаҳои фалсафӣ, панду ҳикмат, шарҳи ҳол ва ғайраро дар бар мегиранд. Қасидаҳои «Луҷҷат-ул-асрор», «Ҷило-ур-рух» ва «Рашхи бол ва шарҳи ҳол» дар мавзӯъҳои боло суруда шуда, қимату арзиши зиёде доранд. Чунончи шоир дар қасидаи «Луҷҷат-ул-асрор» ба масъалаҳои тарбиявию ахлоқӣ диққат дода, таъкид менамояд, ки ҷавононро аз кӯдакӣ бояд тарбия кард, ба роҳи рост ҳидоят намуд, зеро ба ақидаи шоир, ҷавонон ҳам ба мисли дарахтони навбарг ё ниҳоли нозук мешаванд. Агар ин ниҳолҳо аз хурди тарбия ёбанд, ҳосили аъло медиҳанд ва ҷавонон низ, чун ба камол мерасанд, корҳои нек ва судбахш хоҳанд намуд:
Баъдан Ҷомӣ дар қасида таъкид мекунад, ки агар шахс соҳиби донишу камолот бошад, ҳеч гоҳ гадо нест, ӯ шоҳ аст:
Дар эҷодиёти Ҷомӣ рубои, қитъа, тарчеъбанд, таркиббанд, мураббаъ, фард дида мешаванд, ки онҳо аз лиҳози маъни ва санъати суханвари дар пояи баланд меистанд. Ҷомӣ дар рубоиёт ва қитъаоти худ бештар фикрҳои панду ахлоқии худро ифода кардааст. Чунончи, дар қитъаи зерин ба як масъалаи муҳими рӯзғори хеш дахл намуда, таъкид менамояд, ки инсон бояд меҳнатдӯст бошад. Ӯ бояд омӯхтан ва меҳнат карданро барои худ ор надонад, аз пайи номи падар нашавад, балки фазлу ҳунари худро дар назди мардум нишон диҳад. Агар ин сифатҳоро надошта бошад, мисли шохи беҳосили дарахти мевадор аст, ки он чун ҳезум аст:
«Нафаҳот-ул-унс»-и Абдураҳмони Ҷомӣ
Дар сарчашмаҳои илмию адабӣ оварда шудааст, ки теъдоди асарҳои назмиву насрии А.Ҷомӣ 54 адад мебошад. «Баҳористон», «Нафаҳот-ул-унс» ва «Муншаот» аз зумраи асарҳои насрии Абдураҳмони Ҷомӣ маҳсуб меёбанд. Мекӯшем, то оид ба асари Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ «Нафаҳот-ул-унс» ибрози андеша намоем. Асари тарҷумаиҳолии «Нафаҳот-ул-унс» дар бораи ҳаёту фаъолияти 616 мард ва 34 зан маълумот медиҳад. «Нафаҳот-ул-унс-миқ-қударот-ул-қудус» (дар адабиёти илмию бадеӣ номи ихтисоршудаи он - «Нафаҳот-ул-унс» дида мешавад) асари насрӣ ва илмии Мавлоно Ҷомӣ буда, солҳои 1475-1476 бо забони тоҷикӣ таълиф гардидааст. Дар ин асар оид ба шарҳи ҳол ва тавсифи шайхони тасаввуфу шоирони асрҳои XIII ва XIV сухан меравад. «Нафаҳот-ул-унс»-и Абдураҳмони Ҷомӣ яке аз асарҳои гаронбаҳотарини ирфонӣ ба ҳисоб рафта, бо хоҳиш ва тақозои Мир Алишери Навоӣ иншо шудааст. Асари мазкурро Абдураҳмони Ҷомӣ дар пайравии «Табақот-ус-суфия»-и Хоҷа Абдуллоҳ Ансорӣ навиштааст, аммо асар аз ҷиҳати таркибу сохт ба «Тазкират-ул-авлиё»-и Фаридаддуни Аттор шабоҳат дорад. Калимаи «нафаҳот» арабӣ буда, маънояш бӯи хуш, роиҳа мебошад. Калимаи «унс» бошад, маънояш дӯстӣ, ошноӣ ва улфат мебошад. Ҳазрати Ҷомӣ мефармояд:
«Нафаҳот-ул-унс» соли 1495 бо унвони «Насоим-ул-улд» аз ҷониби Мир Алишери Навоӣ бо забони ӯзбекӣ тарҷума гардидааст, инчунин, тарҷумаи англисию олмонии ин асар низ мавҷуд аст. Дар «Нафаҳот-ул-унс» доир ба мақому манзалати Мансури Ҳаллоҷ, Абӯсаиди Абӯлхайр, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Абӯҳошими Сӯфӣ барин шайхони тариқат ва Фаридаддуни Аттор, Саноии Ғазнавӣ, Ҷалолиддини Балхӣ, Низомии Ганҷавӣ, Камоли Хуҷандӣ, Саъдии Шерозӣ ва Ҳофизи Шерозӣ барин шоирони мутаффаккир маълумоти гуногун пайдо кардан мумкин аст. Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ дар таълифи «Нафаҳот-ул-унс» аз «Рисолат-ул-кушайрия»-и Абӯлқосими Кушайрӣ, «Кашф-ул-маҳҷуб»-и Ҳаҷвирӣ истифода бурдааст, ки беҳтарин нусхаҳои хаттии ин асари гаронбаҳо дар китобхонаҳои шаҳри Душанбе ва Кобул нигоҳдорӣ мешаванд. «Нафаҳот-ул-унс» ёддошти пурқиммату арзандаест, баҳри тарбияи ахлоқу маънавият. Орифи бузург дар қисмати «Роҷеъ ба Мавлоно Ҷалолиддини Муҳаммад ал-Балхӣ-ар-Румӣ» менависад: «Фармуд, ки суҳбат азиз аст… ва гуфт, ки дар ин маънӣ ҳазрати Худовандам Шамсиддин Табрезӣ фармуданд, ки аломати муриди қабулёфта он аст, ки аслан бо мардуми бегона суҳбат надорад ва агар ногоҳ дар суҳбате бегона афтад, чунон биншинад, ки мунофиқ дар масҷид ва кӯдак дар мактаб ва асир дар зиндон…» Ҷомӣ дар ин ҷо ситоиши ахлоқи ҳамидаву накӯҳиши ахлоқи разиларо овардааст, зеро худи ӯ орифи баркамол аст Дар «Роҷеъ ба Хоҷа Шамсиддин Муҳаммад Ҳофизи Шерозӣ» оварда шудааст, ки «…вай лисонулғайб ва тарҷумонуласрор аст. Басо асрори ғайбия ва маънои ҳақиқа, ки дар кисвати сурат ва либоси маҷоз намуда, ҳарчанд маълум нест, ки вай дасти иродати шере гирифт ва дар тасаввуф ба яке аз ин тоифа нисбат дуруст карда, аммо суханони вай бар машраби ин тоифа воқеъ шудааст, ки ҳеч касро ин иттифоқ наяфтода. Яке аз азизони силсилаи хоҷагон фармудааст, ки ҳеч девон беҳ аз девони Ҳофиз нест, агар марди суфӣ бошад ва чун ашъори вай аз он машҳуртар аст, ки ба эрод эҳтиёҷ дошта бошад, лоҷарам инони ҳилм аз он масруф мегардад». Мавлоно Ҷомӣ, ки дар ирфон ва дар шарҳи маорифи суфия шуҳрату овозаи бисёр дошт, суфиёну фақеҳони Ҳирот ба вай ҳурмати беандоза доштанд.
Сафарҳои Ҷомӣ
Абдураҳмони Ҷомӣ дар ҳаёти худ 7 маротиба ба сафар баромада, шаҳрҳои Самарқанду Тошканд, Форобу Марвро тамошо кардааст. Сафари охирин ва тӯлонии Ҷомӣ соли 1472 дар моҳи август оғоз ёфт. Ӯ шаҳрҳои Нишопур, Сабзавор, Бастом, Домгон, Қазвин, Ҳамадон, Бағдодро саёҳат карда, бо арбобони илму адаби ин шаҳрҳо вохӯрд, суҳбатҳо орост. Дар ҳар ҷо Ҷомиро иззату эҳтиром мекарданд. Ҷомӣ Макка ва Мадинаро зиёрат карда, соли 1473 ба Ҳирот бозмегардад. Поёни умри Ҷомӣ дар Ҳирот гузашт. Ӯ ба эҷод кардани асарҳои илмиву адабӣ батамом машғул буд. Як дақиқа вақти худро бекор намегузаронд. Танҳо ба мактаби адабии Ҳирот роҳбарӣ карда, ба шоирони ҷавон маслиҳатҳои муфид медод. Ҷомӣ дӯстони бисёр дошт, ки бо онҳо базми шеъру суруд меорост, сӯҳбатҳои дилангез мекард. Яке аз шогирдони беҳтарини Ҷомӣ Алишер Навоӣ буд. Муносибати онҳо на ҳамчун устоду шогирд, балки мисли ду дӯсти ҷонӣ, ду ҳамкору ҳаммаслак ба назар мерасид. Абдураҳмони Ҷомӣ оилаи хуб ва фарзандони лоиқ дошт. Вале се фарзанди адиб дар тифлӣ ва хурдсолӣ вафот карданд. Албатта, вафоти фарзандон қалби адибро ба шӯру ғалаён овард. Дар мотами фарзандон Ҷомӣ ашки ғаму ҳасрат рехт, оҳи ҷонсӯз аз дили пурсӯз баровард. Ӯ дар марги фарзандон марсияҳо сурудааст, ки дар онҳо сӯзу гудози падари доғдида басо муассир ифода ёфтааст:
Аълохон Афсаҳзод дар бораи Ҷомӣ
Омӯзиши ҳаёту эҷодиёт ва афкори Абдураҳмони Ҷомиро Аълохон Афсаҳзод аз таҳқиқи «Лайлӣ ва Маҷнун»-и ӯ шурӯъ кард ва баъдан омӯзиши кулли эҷодиёти ӯро фаро гирифта, яке аз ҷомеашиносони маъруф дар доираҳои илмии Шарқу Ғарб шинохта шуд. Афсаҳзод дар бораи Ҷомӣ асарҳои таҳқиқии бис­ёре таълиф намудааст: «Рӯзгор ва осори Абдурраҳмони Ҷомӣ» (1980), «Таҳаввули афкори Абдураҳмони Ҷомӣ» (1981), «Лирикаи Абдураҳмони Ҷомӣ» (ба забони русӣ М., 1985), «Ҷомӣ – адиб ва мутафаккир» (1989), «Ҷомӣ – шоири ғазалсаро», «Нақд ва баррасии осору шарҳи аҳволи Ҷомӣ» (Т., 1999) ва ғайра Солҳои 60 асри XX Афсаҳзод дар ҳамкорӣ бо донишмандони Институти шарқшиносӣ осори Ҷомиро дар Душанбе дар панҷ ҷилд ва дар Теҳрон дар ҳафт ҷилд (ба алифбои арабии тоҷикӣ; 1999–2001) ба табъ расонд. Ин кори ӯ дар Эрон бо Ҷоизаи байналмилалии «Китоби сол» (2000) ва дипломи ёдгории «Баҳори озодӣ» қадр карда шуд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Адабиёти форсу тоҷик Гурӯҳ:Шоирони форсу тоҷик Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Агломератсияи Душанбе
Агломератсияи Душанбе — системаи гурӯҳии маҳалҳои аҳолинишин дар атрофи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе.
Тавсиф
Агломератсия маркази системаи ноҳияҳои водии Ҳисор (Турсунзода, Ҳисор, Рӯдакӣ, Ваҳдат, Файзобод) ва шаҳрҳо ва маҳалҳои аҳолинишини берун аз ҳудуди он (Норак, Ёвон ва ғайра) мебошад, ки дар асоси муносибатҳои умумии истеҳсолӣ ва иқтисодӣ, шуғл ва хизматрасонӣ ба аҳолӣ ташаккул ёфтааст. Он бо суръати баланди афзоиши аҳолии деҳот, камҳаракатии ҳудудӣ тавсиф карда мешавад, ки раванди шаҳрсозиро суст ва мушкилоти истифодаи захираҳои меҳнатиро шадидтар мекунад. Водии Ҳисор аз ҳама сераҳолӣ дар кишвар мебошад, ки зичии аҳолӣ аз 600 нафарро дар км² ташкил медиҳад. мини| Вилояти Сталинобод (1945), ки ба қаламрави агломератсияи Душанбе мувофиқ аст. Ба системаи гурӯҳии маҳалҳои аҳолинишини водии Ҳисор дохил мешаванд (шумораи аҳолӣ то 1 январи соли 2022 нишон дода шудааст):
Шаҳру ноҳияҳои берун аз водии Ҳисор, аммо бо он пайванд
Минтақаҳо
Ҳудуди таъсири Душанбе ба 3 минтақа тақсим мешавад:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Душанбе Гурӯҳ:Агломератсияи шаҳрҳо
Elias EC-1 Aircoupe
Elias EC-1 Aircoupe (Elias EC-1 Aircoupe) — як ҳавогарди сохтаи Elias дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1928 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Баринтсево (ноҳияи Вологод, Вологда)
Баринтсево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Даҳаи 630 (мелодӣ)
Даҳаи 630 (мелодӣ) - даҳаи 63-уми тақвими мелодӣ аст.
Мавлуда Ғозиева
Мавлуда Исломовна Ғозиева (тав. 27.11.1953, шаҳри Самарқанд), забоншиноси тоҷик, номзади илмҳои филологӣ (1990), дотсент (1992).
Даҳаи 630 (мелодӣ)
Даргузаштагон
Фотима бинти Муҳаммад (فاطمة بنت محمد; — духтари хӯрди ҳазрати Муҳаммад, паёмбари ислом аз ҳамсари якум Хадича тавлид ёфтааст (605—633).
Мавлуда Ғозиева
Зиндагинома
Солҳои 1970–1975 дар факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии Самарқанд таҳсил кардааст. Солҳои 1975–1980 муаллими забон ва адабиёти рус дар мактаби миёнаи №95-и шаҳри Самарқанд буд. Аз сентябри соли 1980 то имрӯз дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекунад. Аз сентябри соли 2005 то имрӯз вазифаи мудири кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумиро дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ба уҳда дорад. Муаллифи зиёда аз 30 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад, ки дар онҳо масъалаҳои таълими забони русӣ ва типологияи муқоисавии забонҳои тоҷикиву русӣ мавриди баррасӣ ва омӯзиш қарор гирифтаанд. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2009) сарфароз карда шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Даҳаи 630 (мелодӣ)
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 630 (мелодӣ)
Северное (деҳа)
Северное (Северное) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Архаринский вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Архаринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Театри халқии ноҳияи Нуробод
Театри халқии ноҳияи Нуробод, ҳайати эҷодест, ки соли 1980 дар заминаи Хонаи маданияти ноҳия таъсис ёфтааст. Коргардони аввалини театр А. Анҷиров буд. Нахустин намоишномаи театр «Эшони риш»-и Ҳ. Содиқ (соли 1981) мебошад. Баъдтар ба театр артистон: Ҷ. Раҳимов, Д. Қодиров, О. Ваҳҳобов, Т. Кабутова ва диг. омада, дар пешрафти кори театр саҳми калон гузоштанд. Театр як қатор пейсаҳои замонавиро ба саҳна гузоштааст: «Бародарон»-и М. Бахтӣ, «Қасос»-и С. Саидмуродов, «Қарздор»-и У. Умарбеков, «Хас каму ҷаҳон пок»-и М. Шарифов, «Лейтенант Олимов айбдор мекунад»-и А. Сидқӣ, «Эшони Иллоанта»-и А. Атобоев, «Хоҷанав-параст»-и Ф. Муҳаммадиев ва М. Миров, «Падари тасодуфӣ»-и Б. Файзуллоев, «Хоби мудир»-и С. Мирзоев ва ғ. Дар театр дастаҳои мусиқӣ ва драмавӣ амал меку-нанд. Театр иштирокчии Фестивал-конкурси «Бӯстон-3», (1986-87) ва «40-солагии ғалабаи Армияи Советӣ» (1985) мебошад. Коллективи театр аз Ҷ. Раҳимов, С. Алиев, О. Ваҳҳобов, А. Обидов, Д. Мирзодавлатов, Б. Маҳмадҷонов, Х. Гулов, Т. Ҳисориев, П. Носиров ва диг. иборат аст. Ҳайати эҷодии Театр чандин бор ба шаҳру ноҳияҳои Ваҳдат, Бохтар, Хоруғ, Ҳисор, Лахш, Рашт, Файзобод ва шаҳри Роғун сафари эҷодӣ кардааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Муассисаҳои фарҳангии Тоҷикистон Гурӯҳ:Театрҳои ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ Гурӯҳ:Ноҳияи Нуробод
Болгардгоҳи Болгардҳои Колумбиа
Болгардгоҳи Болгардҳои Колумбиа (Columbia Helicopters Heliport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри оруро, Орегон кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 59 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ноҳияи Зарбдор
Ноҳияи Зарбдор (Zarbdor tumani) — ноҳия, воҳиди маъмурӣ дар шимоли вилояти Ҷиззахи Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Зарбдор.
Аҳолӣ
Аҳолӣ — 83 600 наф. (2017)
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Ҷиззах
Форсе (шаршара)
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Куркелес
Куркелес — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сариағаш ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 4084 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Сариағаш
Театри халқии ноҳияи Мурғоб
Театри халқии ноҳияи Мурғоб, ҳайати эҷодиест, ки 1 янв. 1980 таъсис ёфтааст. 24 нафар ҳунармандони ҳаваскорро муттаҳид кардааст. Театр асосан спектаклҳои драматургҳои қирғизро таҳия менамояд. «Достони бахт» ва «Мутриб»-и М.Байҷиев, «Духтари тило»-и Ҷ. Боконбаев, «Тақдири падар»-и Б. Чақиев, «Машварат»-и Т. Абдумомунов, «Медали сиёҳ», «Чоҳкан зери чоҳ»-и И. Маматов ва ғ. аз қабили онҳоянд. Ҳайати театр дар фестивал-конкурси ҷумҳуриявии эҷодиёти халқ- «Бӯстон- 3» бо намоишномаи «Оби мурод»-и А. Деҳқонбоев сазо-вори ҷоизаи сеюм шудааст.
Фурудгоҳи вопинишо
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Зуевская (ноҳияи Шенкур)
Зуевская (ноҳияи Шенкур) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шенкур, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шенкур
Трубаково (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Исакова (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Исакова — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Черемховск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Черемховск (Иркутск)
Маркус Пауло Рамос Да Силва
Маркус Пауло Рамос да Силва (Marcos Paulo Ramos da Silva; 4 феврали 1990, Флорианополис, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Avaí Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Атлетика Игуасу Гурӯҳ:Бозингарони БФ Коритиба Фоот Бол Клуб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гоiас Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Наутико Капибарибе
Кенсу
Кенсу — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кеген ҷойгир аст. Дар соли 2009 173 нафар аҳолӣ дошт.
Даҳаи 640 (мелодӣ)
Даҳаи 640 (мелодӣ) - даҳаи 64-уми тақвими мелодӣ аст.
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 640 (мелодӣ)
Скобелсино (деҳа)
Скобелсино (Скобельцино) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Архаринский вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Архаринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Геннади Логофет
Геннади Олегович Логофет (Геннадий Олегович Логофет; 15 апрели 1942, — 1942:4:15, December 5, 2011, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1942 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи ИҶШС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав
Сиряко Кано
Сиряко Кано Гонсалес (Ciriaco Cano González; 4 августи 1948, Пласенкия, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1948 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Elche Ilicitano Гурӯҳ:Бозингарони БФ Elche Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортинг Де Хихон
Непобедимый (ноҳияи Красногор)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красногор, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногор
Габриэл Кастелон
Габриэл Хесус Кастелон Веласке (Gabriel Jesús Castellón Velazque; 8 сентябри 1993, Валпарайсо, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 8 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Santiago Wanderers Гурӯҳ:Бозингарони БФ Colchagua
Камолуддин Ҳусайни Гозургоҳӣ
Мир Камолуддин Ҳусайни Гозургоҳии Ҳиравии Тибсӣ (? — 1502) — адиб ва орифи тоҷик.
Зиндагинома
Дар Ҳирот мезист ва таҳти ҳимояту мулозимати Алишери Навоӣ қарор дошт. Шахси таҳсилдида, воқиф аз улуми мутадовили давр буд. Шеър низ мегуфт. Дар замони Султон Яъқуб Мирзо Оққуюнлу аз вилояти Табас ба Озарбойҷон рафт ва таҳти ҳимояти вай зиндагӣ мекард. Замоне ки ба Ҳирот бозгашт, Султон Ҳусайни Бойқаро умури шайхию волигии мавқуфоти мазори Ҳазрати Хоҷа Абдуллоҳи Ансориро ба ӯ супурд. Соли 1499 мансаби садорат ва расидагӣ ба матолиби додхоҳон ба вай вогузор шуд. Камолуддин Ҳусайни Гозургоҳӣ шогирди Ҷомӣ буд ва дар ақоиди орифонаву шоирона ба мактаби Аҳмади Ғаззолӣ низ таваҷҷуҳ дошт. Шарҳе бар «Манозилу-с-сойирин»-и Абдуллоҳи Ансорӣ" аз таълифоти ӯст. Машҳуртарин асари Камолуддин Ҳусайни Гозургоҳӣ тазкираи «Маҷолису-л-ушшоқ» (дар боби тасаввуф; таълифаш 1502) мебошад, ки ба Султон Ҳусайни Бойқаро пешкаш гардид ва баъдан ба номи ӯ дар Ҳинд ба чоп расид. Аз ин ҷост, ки ин асарро ба Султон Ҳусайни Бойқаро нисбат медиҳанд. Аз Камолуддин Ҳусайни Гозургоҳӣ абёти пароканда дар тазкираҳо ба назар мерасанд.
Мышлино (ноҳияи Петушин)
Мышлино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Петушин
Василевка (ноҳияи Новооскол)
Василевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новооскол ‎
Луиз Энрике Корреа Де Араужо
Луиз Энрике Корреа де Араужо (Luiz Henrique Corrêa de Araújo; 16 октябри 1988, Cенадор Нело Виана, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 16 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1988 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Social Esportiva Vitória Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кеара Cпортинг Клуб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Анерикано Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиедаде Еспортива До Гама
Auster Autocar
Auster Autocar (Auster Autocar) — як ҳавогарди сохтаи Auster Aircraft Limited аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард private pilot owners будааст. Ин ҳавогард дар 1949-8-1 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Артём Сапожков
Артём Ростиславович Сапожков (Артём Ростиславович Сапожков; 21 марти 1990, Новокузнетск, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нара Шбфр Наро Фоминск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сатурн 2 Маскав Област Гурӯҳ:Бозингарони БФ Русичи Орёл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olimpia Gelendzhik Гурӯҳ:Бозингарони БФ Звезда Рязан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сокол Саратов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рязан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шахтёр Прокопевск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Владимир Гурӯҳ:Бозингарони БФ Khimik Novomoskovsk
G1 Aviation G1
G1 Aviation G1 (G1 Aviation G1) — як ҳавогарди сохтаи G1 Aviation дар кишвари Фаронса аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Даҳаи 650 (мелодӣ)
Даҳаи 650 (мелодӣ) - даҳаи 65-уми тақвими мелодӣ аст.
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 650 (мелодӣ)
Шоулз Крик (шаршара)
Шоулз Крик (High Shoals Creek Falls) — шаршарае аст, ки дар ИМА، Ҷорҷиа қарор дорад,  ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 25 метр аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Фурудгоҳи прослин оилнд
Фурудгоҳи прослин оилнд (Praslin Island Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи PRI аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 1405 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Ҷазираҳои Сейшел қарор дорад, ва дар баландии 3 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Похвалний (ноҳияи Жуков)
Похвалний — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жуков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Жуков
Гозурон
Гозурон — яке аз рӯдҳои мавзеи Кеш, ки барои обёрӣ кардани заминҳои мавзеъ истифода мешуд. Гозурон дар маъхазҳои асримиёнагӣ бо номҳои Наҳру-л-қасорин, Наҳру-л-қассобин ва Намадмолон низ дучор меояд. Ҳоло ин рӯд бо номи Қашқадарё маъруф аст.
Борха Фернандес (футболбоз, тав. 1981)
Борха Фернандес Фернандес (Borja Fernández Fernández; 14 январи 1981, Оуренсе, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 14 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Madrid C Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Мадрид Кастила Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Мадрид Гурӯҳ:Бозингарони БФ RCD Mallorca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Валадолид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хетафе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Де Ла Коруня Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетиcо Де Колката Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Эйбар Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Алмерия
Андриановский (ноҳияи Новониколаев, Волгоград)
Андриановский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Новониколаев, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новониколаев (Волгоград)
Фурудгоҳи қаҳр‌мръш
Фурудгоҳи қаҳр‌мръш (Kahramanmaraş Airport) (маҳаллӣ: Kahramanmaraş Havaalanı) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KCM аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2300 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Қаҳр‌мръш кишвари Туркия қарор дорад, ва дар баландии 525 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Бахши марказии шаҳристони Тангестан
Бахши марказии шаҳристони Тангестан — номи бахше дар шаҳристони Тангестан, воқеъ дар Устони Бушаҳр дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), ҷамъияти он 35259 нафар будааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Тангестан Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Бушаҳр
Барское (ноҳияи Вологод, Вологда)
Барское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Фурудгоҳи вопномондо
Фурудгоҳи вопномондо (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи   бо Коди ИОТОи WBM аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1540 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Попуо Гини Наб қарор дорад, ва дар баландии 1795 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
8 июн
Ҷашнҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои
Рӯйдодҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 июн
Зодрӯзҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 8 июн
Тақвими мардумӣ
Ҷавзо (21 Май — 21 Июн) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Хурдод дар тақвими Эронӣ аст. 40px|none|Ҷавзо
Ҳeтлем Чaпя
Ҳeтлем Чaпя (тав. 3 феврали 1983) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Зодагони 3 феврал Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Элбaсaни Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Тирaнa Гурӯҳ:Бозингарони Динaмо Тирaнa Гурӯҳ:Бозингарони Шкумбини Пeкин Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Тербуни Пуке Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Грaмши Гурӯҳ:Бозингарони KF Luz i Vogël 2008
Круглишево (ноҳияи Александров)
Круглишево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Кӯкпиёз
Кӯкпиёз — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кеген ҷойгир аст. Дар соли 2009 504 нафар аҳолӣ дошт.
Тарманчукан (деҳа)
Тарманчукан (Тарманчукан (разъезд)) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Архаринский вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Архаринский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Раҷаб Тайиб Ардуғон
Раҷаб Тайиб Ардуғон (Recep Tayyip Erdoğan; 26 феврали соли 1954, Истанбул, Туркия) — давлатмард ва сиёсатмадори Туркия. Президенти Туркия аз 28 августи соли 2014.
Сарвазири Туркия (2003—2014). Раҳбари ҳизби ҳокими «Адолат ва рушди Туркия». Аз соли 1994 то 1998 раиси шаҳри Истанбул буд. Соли 2018 дар интихоботи пеш аз муҳлат дар Туркия бори дигар раисиҷумҳур интихоб шуд. Доктори фахрии МГИМО.
Зиндагинома
Раҷаб Тайиб Ардуғон 26 феврали соли соли 1954 дар ноҳияи Бейоғлуи Истанбул таваллуд шудааст. Волидони ӯ аз Ризе, як шаҳри шимолу шарқи Туркия буданд ва решаҳои гурҷӣ доштанд. Аҳмад Ардуғон, падари Раҷаб, дар посбонии соҳилӣ кор мекард. Раҷаб писари ӯ аз зани дуюмаш Тензиле буд.
Соли 1965 мактаби ибтидоӣ ва соли 1973 литсейи динии Имом Хатип Истанбулро хатм кардааст. Азбаски дипломи мактаби миёнаи динӣ барои дохил шудан ба аксари донишгоҳҳо кофӣ набуд, Ардуғон дар литсейи Айюп низ имтиҳонҳои иловагӣ супорид. Ардуғон аллакай дар мактабхонӣ диндор буд ва ҳатто тахаллуси Хоҷаро дошт. Ардуғон барои бурдубошти хонавода маҷбур шуд, ки ба тиҷорати кӯчагӣ машғул шавад. Аз соли 1969, Ардуғон низ муддати тӯлонӣ дар ҳайати як қатор дастаҳои ҷавонон, пинҳонӣ аз падараш, ки аз маҳфили футбол розӣ набуд, фаъол буд.
Оғози фаъолияти сиёсӣ
Факултаи иқтисод ва илмҳои тиҷоратии Донишгоҳи Мармараро соли 1981 хатм кардааст. Дар донишгоҳ, Ардуғон фаъоли Ассотсиатсияи миллии донишҷӯёни турк (Milli Türk Talebe Birlik) шуд. Соли 1976 (аз руи дигар маъхазхо — дар соли 1975) раиси бахши ҷавонони Ҳизби Наҷоти Миллӣ-Исломӣ (Milli Selamet Partisi) дар ноҳияи Бейоғлуи Истанбул ва дар поёни ҳамон сол бахши ҷавонони ин ҳизб дар Истамбулро бар уҳда дошт. Ардуғон дар ин мақомҳо то табаддулоти низомии 12 сентябри соли 1980 фаъолият дошт ва баъд аз он тамоми ҳизбҳои сиёсии он вақт мамнӯъ шуданд. То соли 1980 Ардуғон дар созмонҳои нақлиётии Истанбул низ кор мекард, аммо пас аз табаддулот ҷои корашро аз даст дод. Тайи чанд соли оянда Ардуғон ба ҳайси мудир дар бахши хусусӣ кор карда, ба тиҷорат машғул буд, дар соли 1982 дар артиш хидмат кардааст.
Соли 1983 бо ақидаҳои шабеҳи Ҳизби Наҷоти Миллӣ ки таъсис шуд ва Ардуғон ба сиёсат баргашт.
Соли 1984 раиси шуъбаи ҳизбии Бейоғлу шуд ва соли 1985 раиси бахши Истанбул таъйин шуд ба шурои олии ҳизб дохил шуд. Ардуғон ҳамчун роҳбари ташкилоти ҳизбии Истамбул мардуми оддии Истанбулро фаъолона ҷалб кард. Аммо вай дар 6 интихоботи парлумонии соли 1986 ва интихоботи маҳаллӣ дар Бейоғлу дар соли 1989 ноком шуд.
Дар интихоботи порлумонии соли 1991 Ардуғон хеле беҳтар баромад кард, вале узви порлумон нашуд.
Раиси шаҳри Истанбул
Моҳи марти соли 1994 дар Туркия интихоботи маҳаллӣ баргузор шуд, ки дар натиҷа Ардуғон раиси шаҳри Истанбул интихоб шуд. Ардуғон дар ин мақом дар ободонии шаҳр, ҳалли як қатор масъалаҳои марбут ба ҷамъоварии ахлот ва обтаъминкунӣ ва бархе аз масоили иҷтимоъӣ ноил шуда, маҳбубияти шаҳрвандонро пайдо кардааст. Ҳамзамон, ӯ пуштибонии сиёсати исломгароии раҳбари Ҳизби Наҷмиддин Эрбаканро идома дод (Necmettin Erbakan) (ки аз соли 1996 то 1997 ҳукумати Туркияро сарварӣ мекард) ва дар сиёсати худ баъзе ғояҳои ислом иро, ба мисли маҳдуд кардани истеъмоли машрубот дар Истанбул таблиғ мекард.
Дар соли 1998 Ардуғон барои қироати ашъори исломӣ дар як гирдиҳамоӣ дар вилояти Сиирт дар моҳи декабри соли 1997 муҷрим дониста шуд ва маҷбур шуд аз мақоми раиси Истанбул истеъфо диҳад. Шеъри хондааш худ аз худ мамнӯъ набуд ва ҳатто дар китобе, ки Вазорати маорифи Туркия тавсия кардааст, шомил шудааст. Додгоҳ Ардуғонро ба даҳ моҳи зиндон маҳкум кард, аммо ӯ воқеан аз моҳи март то июли соли 1999 ҳамагӣ чаҳор моҳро дар зиндон сипарӣ кард ва барвақт озод шуд.
Ба ҷои Ҳизби некӯаҳволии мамнӯъ гардида дар соли 1999 " Ҳизби Фазилат " (Фазилет Партиси) таъсис дода шуд, ки онро ҷиноҳи ислоҳталаби Ардуғон раҳбарӣ мекард.
Дар сари ҳукумат
Бо вуҷуди раҳбарии ӯ дар ин ҳизб, дар соли 2002 Ардуғон ба далели дар гузашта собиқаи ҷиноӣ доштанаш аз ҳаққи вуруд ба порлумон ё ҳукумат ба таври қонунӣ маҳрум шуд. Дар натиҷа ҳукумат таҳти сарварии шарики Ардуғон Абдуллоҳ Гул қарор гирифт. Аммо баҳори соли 2003 порлумон ба қонун тағйирот ворид кард, ба тавре ки Ардуғон рӯзи 9 март бо 85 дарсади овозҳо аз Сиирт ва 11 март (тибқи манобеъи дигар) вакили парлумон интихоб шуд — 15 март) Президенти Туркия Аҳмад Наҷот Сезар ӯро сарвазир таъйин кард, ки воқеан дар Туркия қудрати асосӣ дар дасти сарвазир шуда буд.
Ҳарчанд Ардуғон худро як исломгаро муаррифӣ мекард, аммо аз замони ба мақоми сарвазирӣ омаданаш гуфтааст, ки аз ғояҳҳои умури дунявӣ, ки дар заминаи низоми кунунии давлати Туркия қарор дорад, дур нахоҳад шуд. Дар байни дастовардҳои муҳими нахуствазирии Ардуғон, ислоҳоти пулӣ, ки дар соли 2004 — соли 2005 сол сурат гирифт ва ба пастшавии сатҳи таваррум, коррупсия, сохтмони муассисаҳои иҷтимоӣ, нерӯгоҳҳои нав, таҳкими арзишҳои демократӣ бурданд. Тағйироти замони Ардуғон ҳамчун «инқилоби хомӯш» тавсиф шудааст. Ҳамзамон, намояндагони Иттиҳоди Аврупо дар миёнаҳои солҳои 2000-ум ба фишори озодии баён дар Туркия дар робита ба таъқиби моддаи 301-и Кодекси ҷиноӣ, ки тасвири «туркият»-ро манъ мекунад, тамаркуз карданд.
Искра (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Искра — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Раҷаб Тайиб Ардуғон
Дар сари ҳукумат
Дар арсаи сиёсати хориҷӣ ҳукумати Ардуғон, роҳи ҳамгироӣ ба Иттиҳоди Аврупо ва ҳалли дуҷонибаи мушкили Кипрро пеш гирифтааст. — қисмати қаламрави юнонӣ ва туркӣ. Дар соли 2004 Ардуғон аввалин нахуствазири Туркия буд, ки аз соли 1988 ба Юнон сафар кард. Мавқеи Туркия бо раҳбарии Ардуғон нисбат ба сиёсати ИМА дар минтақа омехта боқӣ монд. Ҳарчанд Туркия пайваста яке аз муттаҳидони аслии Амрико дар Ховари Миёна буд, сиёсати хориҷии Ардуғон асосан ба истиқлол аз амалиёти ИМА тамаркуз кардааст. Аз ҷумла, дар марти соли 2003 Туркия ба аскарони амрикоӣ, ки ба ҷанги Ироқ омода мешуданд, ба қаламрави худ иҷозат надод ва бо ҳамин ифтитоҳи ҷабҳаи дуввуми шимолӣ дар Ироқро монеъ кард, ки ин ба таҳкими равобити Туркия бо дигар давлатҳои Ховари Миёна, аз ҷумла Сурия ва Эрон мусоидат кард..
Искра (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Черемховск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Черемховск (Иркутск)
Раҷаб Тайиб Ардуғон
Дар сари ҳукумат
Бо вуҷуди ин, ҳукумати Ардуғон ҳамчунон исломгаро эътироф мешуд. Дар соли 2007 мухолифон аз номзадии Абдуллоҳ Гул дар интихоботи президентӣ монеъ шуданд, ки боиси бӯҳрони нави сиёсӣ шуд. Моҳи июли ҳамон сол интихоботи пеш аз муҳлати порлумонӣ баргузор шуд, ки дар он Ҳизби Адолат ва Рушд боз аксарияти бештарро ба даст овард, ки то имрӯз ба Ардуғон имкон дод, ки дар курсии президентӣ ширкат кунад.
Муносибатҳо бо Иттиҳоди Аврупо
Музокирот бо Туркия дар бораи пайвастан ба Иттиҳоди Аврупо соли 2005 оғоз шуда буд — 18 сол пас аз аризаи дахлдор, пешниҳоди Анкара.
2 апрели соли 2017 Президент Ардуғон гуфт, ки Туркия ба Иттиҳоди Аврупо пазируфта нашудааст, зеро "Иттиҳоди Аврупо — Ин иттиҳоди масеҳӣ аст ". Рӯзи 1 октябри ҳамон сол ӯ гуфт, ки Туркия дигар лозим нест, ки ба Иттиҳоди Аврупо бипайвандад, аммо нияти якҷониба аз музокирот хориҷ шуданро надорад. Вай гуфт, Иттиҳодияи Аврупо дар мубориза бо терроризм «умедҳои Анқараро бароварда натавонист», аммо ишора кард, ки Иттиҳоди Аврупо ба Туркия ниёз дорад. "Агар ИА ба пеш ҳаракат кунад, танҳо як роҳ ҳаст, яъне ба Туркия узвият диҳед ва иқдомотеро оғоз кунед, ки ба рушди фарҳангӣ ва иқтисодӣ мусоидат мекунанд — гуфт президенти Туркия.
6 майи соли 2018, як моҳ пеш аз интихоботи пеш аз мӯҳлат, ӯ эълом дошт, ки Туркия ҳеч гоҳ аз ҳадафи пайвастан ба Иттиҳоди Аврупо даст накашидааст ва кишвараш ба сӯи узвият дар Иттиҳоди Аврупоро идома медиҳад. Бо ин ҳол, ду рӯз баъд аз пирӯзии Ардуғон дар рӯзи 26 июн, дар баёнияи ниҳоии Шӯрои Иттиҳоди Аврупо гуфта мешавад, ки музокироти пайвастани Туркия бо Иттиҳоди Аврупо мутаваққиф шудааст, вале он ҳамчунон номзади амалиёти паноҳандагон боқӣ мемонад. Умуман, дар мамлакат кқариб 3,6 миллион гуреза паноҳ бурдаанд. Ғарб ҳукумати Туркияро барои дурӣ аз волоияти қонун дар ин кишвар, вазъи ҳуқуқи башар ва озодии баён ва таъқиби хабарнигорон, ҳомиёни ҳуқуқи башар ва уламо интиқод кардааст. Илова бар ин, кор барои таҳкими иттиҳоди гумрукӣ байни Анқара ва Брюссел боздошта шудааст. Австрия талаб кард, ки музокирот бо Туркия ба Иттиҳоди Аврупо расман қатъ карда шавад,.
Муносибатҳо бо НАТО
Вақте ки Ардуғон сарвазир буд, муносибатҳои байнидавлатии Туркия бо Чин ва Русия наздиктар шуд. Ӯ ба Чин ва Русия сафарҳои расмӣ анҷом дода, пешниҳод кард, ки Туркия ба Созмони ҳамкории Шанхай шомил шавад. Он замон теъдоде аз коршиносон таъкид карда буданд, ки чунин иқдомот монеи раванди пайвастани Туркия ба Иттиҳоди Аврупо мешавад.
1 сентябри соли 2019 Ардуғон гуфтааст, Анкара аз узвияти НАТО даст нахоҳад кашид. Вазири хориҷаи Туркия Мавлуд Чавушӯғлу низ таъйид кард, ки сарфи назар аз харидории системаҳои дифоъи ҳавоии С-400, Туркия иттифоқчии содиқи НАТО аст.
Сиёсати дохилӣ
Рӯзи 7 июни соли 2016 раисиҷумҳур Ардуғон қонунеро имзо кард, ки имкон медиҳад вакилон аз масуният аз таъқиб маҳрум карда шаванд, то вакилони мухолифи курд бо иттиҳоми терроризм ба ҷавобгарӣ кашида шаванд. Ҳуҷҷати қабулшуда аз ҷониби мақомоти Иттиҳоди Аврупо интиқод шуд.
Кӯшиши табаддулоти низомӣ дар моҳи июли соли 2016
Шаби 16 июли соли 2016 дар Туркия як гурӯҳи сарбозон кӯшиши табаддулоти давлатӣ анҷом доданд. Танкҳо кӯшиш карданд, ки ба бинои порлумон ҳамла кунанд ва меҳмонхонаи Мармарис, ки президент Ардуғон дар он ҷо истироҳат мекард, бомбаборон карда шуд, аммо танҳо пас аз рафтани сарвари давлат. Ҷангҷӯён осмони Анқараро таҳти назорат гирифта, яке аз чархболҳои шӯришиёнро зада сарнагун карданд.
Тақрибан соати панҷи субҳ президент Ардуғон ба Истамбул парвоз кард ва дар он ҷо ба издиҳоми тарафдоронаш ҳамроҳ шуд ва гуфт, ки шӯришиён то ҳадди имкон сахт муҷозот хоҳанд шуд. Дар Туркия вазъияти харбй ва соати комендантй чорй карда шуд. Ба Ҳукумат муяссар шуд, ки вазъи кишварро таҳти назорати худ гирад. Дар задухурдхо 265 кас кушта ва кариб 1440 кас ярадор шуд. Аз ҷумла, 60 корманди пулис кушта шуданд. То моҳи майи соли 2017 аз замони кӯшиши табаддулот 154 694 нафар боздошт шудаанд, 50 136 нафар бо гумони иртибот бо ҷунбиши Фатҳуллоҳ Гулен дар Амрико ва муттаҳам ба кӯшиши табаддулоти давлатӣ зиндонӣ шуданд. Қарор дар бораи қатъи таъқиби ҷиноятӣ нисбат ба 2 763 нафар, 45 708 нафар махбусон бо шартан озод кардан дода шуд, 12 753 нафарро полис ва додситонӣ озод карданд, 7 430 нафар барои надоштани далел озод карда шуданд, аз ҷумла 1 312 нафар хизматчиёни ҳарбӣ, 1 247 корманди милитсия, 9 муовини ҳоким, 3 ҳоким ва дигарон.
Ардуғон ба муҷозоти шӯришиён даъват кард, ки ҳукми қатл, ки дар Туркия дар соли 2004 лағв шуд. Дар моҳи июли соли 2017 Раиси ҷумҳури Туркия таъйид кард, ки аз ҷорӣ шудани ҳукми эъдом пуштибонӣ мекунад. Ӯ мутмаин аст, ки агар лоиҳаи қонуни дахлдор ба парлумон ворид шавад, порлумон онро тасвиб мекунад ва баъд аз ин лоиҳаи қонунро имзо мекунад. Брюссел гуфт, ки барқарории ҳукм ба ниятҳои Туркия барои пайвастан ба Иттиҳоди Аврупо хотима хоҳад дод. Йоҳаннес Ҳан, комиссари Иттиҳодияи Аврупо гуфт, Туркия дар замони президент Ардуғон «аз Брюссел руяшро пушт кардааст». Дар навбати худ, раиси ҷумҳури Туркия таъкид кард, ки Анқара ишораи даъвати марҳилаи нави музокира дар бораи узвият дар Иттиҳодияи Аврупоро хоҳад гирифт, ё бо Аврупо «хайр» хоҳад гуфт.
Раъйпурсии конститутсионӣ
Дар Туркия 16 апрели соли 2017 раъйпурсии конститутсиони оид ба тасвиби 18 ислоҳи Қонуни асосӣ, гузаштан аз шакли парлумонӣ ба ҷумҳурии президентӣ, лағви мақоми нахуствазир, афзоиши шумори вакилони парлумон ва ислоҳот дар ҳайати додситонҳо ва додрасҳо баргузор кард. Тағирот аз ҷониби 51,44 % туркҳо дастгирӣ карда шуд, дар ҳоле ки 48, 59 % мукобил баромад. Шумораи интихобкунандагон 85,32 % ташкил дод. Калонтарин шаҳри Туркия — Истамбул — ба мукобили тағйирот овоз дод ва пойтахт Анқара мебошад — бо бартарии андаке — «тарафдор» шуд. Дар раъйпурсӣ 55 миллион нафар ширкат карданд.
Интихоботи президентӣ дар соли 2018
24 июни соли 2018 дар Туркия интихоботи пеш аз муҳлати президентӣ ва парлумонӣ баргузор шуд. Дар остонаи интихобот дар Истамбул миллионҳо туркҳо алайҳи раисиҷумҳур гирдиҳамоӣ карданд, аммо Раҷаб Тайиб Ардуғон дар даври аввал бо 53 % фоизи интихобкунандагон раъйи ҷонибдорӣ пирӯз шуд., дар ҳоле ки раҳбари Ҳизби ҷумҳурихоҳи халқии мухолиф Муҳаррам Индҷе 31 фоиз ҷонибдорӣ кард. Дар интихоботи президентӣ 86,82 % нафар ширкат кардаанд, ва парлумон — 87 %. Бори аввал дар таърихи кишвар интихоботи президентӣ ва парлумонӣ ҳамзамон баргузор шуд. Онҳо гузариши Туркияро ба шакли идораи президентй анчом доданд.
Бар асоси Қонуни асосии Туркия, ба Ардуғон салоҳияти бештар дода шудааст. ва баъди интихобот эътибор пайдо кард. Ба гуфтаи онҳо, ба президент ҳақи таъйини мансабдорони баландпоя, аз ҷумла вазирон ва муовинони президент, имкони дахолат ба низоми ҳуқуқии кишвар, ҷорӣ кардани вазъи изтирорӣ ва пароканда кардани маҷлисро дода шудааст. Илова бар ин, вазифаи сарвазир барҳам дода шуд. Пас аз интихобот, як қатор расонаҳо Ардуғонро «султони нави турк» номиданд ва қайд карданд, ки вай як иерархияеро, ки дар Мустафо Камол буд, сохтааст.
Таваррум
Дар замони Ардуғон сатҳи таваррум хеле баланд буд. Ҳамин тариқ, дар соли 2021 лираи турк рекорди ғамангезро шикаст. Маҳз ҳамин асъор дар соли 2021 аз ҳама беқурбшуда шудааст. Мувофики маълумоти расмии Кумитаи давлатии статистикаи Туркия инфляция солона 21 фоизро ташкил дод. Ҳисобҳои алтернативии ENAGRAP, ки аз ҷониби мухолифон идора карда мешаванд, афзоиши солонаи нархҳоро 58 % сабт мекунанд.
Оила
Ардуғон ва ҳамсараш Эмине чаҳор фарзанд доранд: ду писар — Аҳмад Бурак ва Неҷмеддин Билол ва ду духтар — Эсра ва Сумайа
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI Гурӯҳ:Президентҳои Туркия Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Туркия Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Туркия Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Дорандагони Салиби бузурги ордени Леополди 1 Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо Гурӯҳ:Зодагони Истанбул Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ҳайдар Алиев Гурӯҳ:Зодагони соли 1954 Гурӯҳ:Зодагони 26 феврал Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Татарников Александр (рассом)
Татарников Александр - суратгар. Дар соли 1993 таваллуд. Рассом як самт тамоми нав дар санъат биёфарид. Эҷодиёти рассом аст алоқаманд, ки бо дин, фазо, навиштаҳои қадим аст. Ҳамчунин, рассом биёфарид як қатор насронӣ наққошиҳои.
Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Суратгар
Семеновская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Семеновская (Семеновская) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Витегор (Вологда)
Тоншалово (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Тоншалово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.