cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ҳаёти ҷинсӣ
Зуҳуроти шаҳвонии мард
Дар рафти алоқаи ҷинсӣ, ки аз чанд сония то чанд дақиқа давом мекунад, дар натиҷаи аз ҳаракатҳои бевосита ба ангезиш омадани сари нара ҳисси шаҳвонӣ ба авҷи олӣ расида, ҳаловати инзол ва ихроҷи манӣ ба амал меояд. Инзол ҳам мисли нуъуз амалияти рефлексӣ, вале нисбатан мураккабтар аст. Дар вақти инзол оби мании мард ба воситаи манироҳ ба узвҳои ҷинсии зан ворид мешавад. Чанд сония қабл аз ихроҷи манӣ лаҳзаи форамтарини ҷимоъ фаро мерасад, ки ба оғози инзол рост меояд. Инзол ҳам чун нуъуз, бидуни муҷоммат ба амал меояд, масалан, ҳангоми истимноъ (ниг. Онанизм). Инзоли ғайриихтиёр, ба истилоҳ эҳтилом, аҳамияти махсус дорад.
Оргазми мард
Оргазм ҳолати гуворотарини муҷомаат аст, ки дар лаҳзаи ба итмом расидани алоқаи ҷинсӣ (ё дигар шаклҳои фаъолияти ҷинсӣ) ба вуҷуд меояд. Баъд аз оргазм мард муддате беҳавсала ва нара бе ҳаракат мешавад, яъне ӯ такроран ҷимоъ карда наметавонад. Қобилияти шаҳвонӣ дар муҳлатҳои гуногун барқарор мегардад (ин ба хислатҳои фардӣ, синну сол ва вазъи мавҷуда вобаста аст).
Ҳангоми бемалол будани алоқаи ҷинсӣ (масалан, дар сурати оиладор шудан) дар давраи балоғати шаҳвоният як низоми муайяни ҳаёти ҷинсӣ муқаррар мегардад. Басомад ва шакли алоқаи ҷинсиро, одатан, мард интихоб менамояд: ҳар мард мизони фаъолии таносулиро ба ҳисси шаҳвонии худ мувофиқ месозад.
Хусусиятҳои шаҳвонияти занон
Хусусиятҳои шаҳвонияти занон чунин аст, ки мард барои қаноатмандии комил ҳосил намудан, бояд ӯро рӯҳан ба алоқаи ҷинсӣ омода созад. Аз ин рӯ, аҳамияти навозишҳои пешакӣ, махсусан агар шаҳвати зан ҳанӯз бедор нашуда бошад, хеле калон аст. Тариқи навозишҳои пешакӣ ба хислатҳои фардии таносулӣ вобаста мебошад. Аз ин ҷиҳат манотиқи шаҳватангез нақши муҳим дорад, яъне он ҷойҳои бадан, ки ангезиши онҳо шаҳватро бедор мекунад. Тани занҳо баръакси мардон тавре офарида шудааст, ки ҷойҳои шаҳватангез (экстрагенитали)-и онҳо, яъне номансуб ба узвҳои таносул аҳамияти калон дошта, баъзан ҳатто аз минтақаи гениталӣ (яъне узвҳои таносул) бартарӣ доранд. Ҳар қисмати бадани зан минтақаи шаҳватангез шуда метавонад ва агар ангезиши як минтақа дар баъзе занон шаҳватро бедор кунад, ба занҳои дигар таъсир намерасонад ва ё ҳисси нофорам ба вуҷуд меорад. Ғайр аз ин, навозиши пешакӣ иштироки ин ё он аъзои ҳисро ҳам дар назар дорад: дар мардҳо аҳамияти босира, дар занҳо аҳамияти сомеа бештар аст. Дар ин ҳол бояд мард ташаббус нишон диҳад, ӯ набояд худхоҳ бошад ва аз навозиши пешакӣ сарфи назар накунад.
Барои беҳбудии ҳаёти ҷинсӣ қаробати хислатҳои фардии мард ва зан, яъне ба истилоҳ мусоидати рӯҳонии онҳо аҳамияти калон дорад. Номусоидати фардӣ дар заношӯӣ бисёр вақт боиси низоъ ва ҷанҷолҳои талху тунди оилавӣ гардида, ба ҳаёти ҷинсӣ ва муҳити иҷтимоии оила таъсири бад мерасонад. Ба ақидаи бисёр мутахассисони амрози ҷимоӣ аксарияти иллатҳои таносулӣ на аз бемориҳои худи узвҳои таносул, балки маҳз аз ҳамин номусоидат байни зану шавҳар, ба ҳамдигар унс нагирифтани онҳо сар мезанад. Мусоадати ҳаёти ҷинсӣ чӣ дар натиҷаи гуногун ва ҳатто мухолиф будани хислатҳои фардии ҳарифон, ки камбудии ҳамдигарро гӯё талофӣ мекунанд (масалан, ба ҳам омадани сафрамизоҷии зан – ноустувории рӯҳия, тундмизоҷӣ ва ғайра бо хислатҳои балғамии шавҳар – бурдборӣ, табиати мулоим) ва чӣ ҳангоми яксон будани мизоҷ (масалан, сифатҳои мизоҷи дамавӣ ё балғамии зану шавҳар) муяссар мегардад.
Дар айни ҳол тасодуми сифатҳои якзайл – дилтангӣ, бетоқатӣ, тундмизоҷӣ, кӯшиш кардани ҳарду ба мақоми сарварӣ боиси моҷаро мегардад. Барои мӯътадил гардидани ҳаёти ҷинсӣ таҷрибае, ки дар зану шавҳар дар зиндагии якҷоя ҳосил кардаанд, аҳамияти муҳим дорад ва бетаҷрибагӣ дар оғози зиндагӣ мумкин аст боиси азоби сахти рӯҳӣ гардад. Ҳаёти ҷинсӣ ҳам барои зан ва ҳам барои шавҳар бояд манбаи ҳаловат ва қаноатмандии комил бошад, вале вай маҳорати муайян, фаҳмиш, зиракию ғамхорӣ ва ҳатто фидокориро тақозо дорад.
Аксар вақт мепурсанд, ки ба зани дуҷон муҷомаат кардан мумкин аст, ё не? Мутахассисони бемориҳои занона ва иллатҳои ҷимоӣ мегӯянд, ки дар ин давра аз алоқаи ҷинсӣ тамоман даст кашидан шарт нест, аммо ҳангоми ҷимоъ эҳтиёткорӣ зарур аст. Дар 2 – 3 моҳи аввал ва охири ҳомилагӣ, ҳамчунин 2 моҳ пас аз зоидан аз алоқаи ҷинсӣ тамоман худдорӣ кардан лозим аст. Ин гуна худдорӣ ба мард (ҳатто қувваи шаҳвонии ӯ зӯр бошад ҳам) зарар намеоварад. Мард бояд нағз донад, ки дар ин муҳлатҳо ба зан наздик шудан мамнӯъ аст ва ин амрро бечунучаро иҷро намоянд. Барои андак паст кардани ҳисси шаҳвонӣ ва изтироби ба он вобаста, дар ин давра ба кори ҷисмонӣ бештар машғул шудани мард аҳамияти калон дорад. Одатан иштиёқ ба коре фикру зикри касро аз изтироби шаҳвонӣ дур карда, боиси сустшавии шаҳват мегардад. Дар давраи ҳомилагӣ ва пас аз таваллуд зану шавҳар (бахусус шавҳар) бояд ботаҳаммул ва сабур бошанд ва ҳаргиз аҳамияти тавсияҳои гигиениро фаромӯш накунанд. Бисёр вақт муҷомаати баъди зоиш аз нав оғозёфта ҳам барои зан ва ҳам барои мард хуштар менамояд ва қаноатмандии хосае мебахшад.
Шаклҳои муҷомаат
Шаклҳои муҷомаат хеле гуногун буда, ба авомили иҷтимоӣ, этникӣ, таърихӣ ва ғайра вобаста мебошанд. Маълум аст, ки дар баъзе мамолики Шарқ (Ҳиндустон, Эрон, Япония ва ғайра) ҳаёти ҷинсӣ аз рӯи анъана як қисми ҷудонашавандаи маданияти умумӣ ба шумор меравад, ҳол он ки дар мамолики Аврупо дар тӯли чандин асрҳо аз хусуси ишқи «шаҳвонӣ» гап задан ва навиштан тамоман мамнӯъ буд. Боқимондаҳои ин мамнӯъиятҳо ба системаи тарбия роҳ ёфта, баъзан то имрӯз ҳам садо медиҳанд. Бинобар ин бисёр вақт, хусусан нав хонадорон, аз муқоработи аввалин як ҳолати ғайриодӣ, хушбахтии беинтиҳоро чашмдор мешаванд, вале аз ибтидо ноумед мегарданд. Азбаски ҳисси шаҳвонии духтаре, ки бори аввал ба алоқаи ҷинсӣ шурӯъ мекунад, бисёр вақт дар ҳолати «карахтӣ» мебошад, ӯ дар хоҳиш ҷуфти худро пазируфта наметавонад. Баъзан вай аз муҷомаати нахустин ҳеч гуна лаззат намебарад, ҳатто баръакс, дилмонда мешавад. Шавҳар бояд инро дар назар дошта барои маҳз дар шаби аввал алоқаи ҷинсӣ кардан набояд кӯшад; ӯ бояд дар бораи манофеи занаш ҳам фикр кунад, имконият диҳад, ки зан дар рафти муносибати доимӣ ба шароити ҳаёти нав тадриҷан унс гирад, бар тарси худ ғолиб ояд. Илова бар ин аз муҷомаате, ки бо розигии тарафайн ва бо тайёрии рӯҳии лозима анҷом меёбад, ҳарду тараф бештар ҳаловат бурда, қаноатмандии комил ҳосил менамоянд.
Хусусияти синнусолии зуҳуроти таносулӣ
Фаъолияти ҷинсӣ бар хилофи дигар вазоифи физиологӣ ба синну сол вобаста аст, яъне падидаҳои ҷимоӣ дар давраи балоғати ҷинсӣ ба вуҷуд меоянд ва баъд аз гузашти синни наслронӣ оҳиста-оҳиста, вале бемайлон таназзул меёбанд. Ҳар синну сол падидаҳои ҷинсии хосаи худро дорад. Чунончӣ, агар ҷавони ба балоғат расида ҳар ҳафта ва ё марди калонсол дар хоб эҳтилом шавад, онро ҳодисаи муқаррарӣ бояд шумурд, вале ин ҳолат бо кӯдаки ҳафтсола рӯй диҳад, бояд боиси ташвиши ҷиддӣ гардад. Барои давраҳои гуногуни синнусол падидаҳои зерини таносулӣ хосанд. Дар давраи балоғат (бедоршавии ҳисси шаҳвонӣ) – дар писарбачаҳо рӯй додани инзоли аввалин (маъмулан эҳтиломи шабона), дар духтарон – ҳайз. Аксар вақт ин давра бо оғози ҳаёти ҷинсӣ анҷом меёбад. Давраи оянда (20 – 26-солагӣ), ки онро бояд шартан давраи гузариш номид, одатан бо издивоҷ хотима меёбад. Дар синни 27 – 50-солагӣ, ки давраи балоғат ва камолоти шаҳвоният ба шумор меравад, фаъолияти таносулӣ ба ҳадди эътидол расида, ба низому тартиб медарояд (ин ба хислатҳои фардӣ ва шароити зиндагонӣ мувофиқ мебошад). Дар давраи баъд, ки саҳеҳ муайян намудани ҳадди он амри муҳол аст, фаъолияти таносулӣ, одатан, торафт суст шуда, рағбат ва ҳавсала ба алоқаи ҷинсӣ кам мегардад, ҳисси шаҳвонӣ фурӯ нишаста, дар баробари он давраҳои парҳезгорӣ аз муҷоммат тӯл мекашанд.
Назофати ҳаёти ҷинсӣ
Гарчи вазифаи таносулӣ аслан ба ғариза ва рефлекси ғайришартӣ асос ёфта, хислати модарзодӣ мебошад, вай хеле нозук буда, метавонад ба зудӣ ба коҳиш ояд, зеро дар инсон вай бо ширкати бевоситаи қисматҳои олии силсилаи аъсоб сурат мегирад ва марбут ба доираи инфиъолӣ (эмотсионалӣ) мебошад. Гарчанде вазифаи ҷинсии инсон аз ҷумлаи вазифаҳои ҳаётан муҳим намебошад, вале халал ёфтани он касро сахт нороҳат мекунад ва мумкин аст боиси ҳолати бардавоми асабоният, ҷанҷолҳои оилавӣ ва хонавайронӣ гардад. Ба ин муносибат ҳамоҳангии ҳаёти ҷинсӣ моҳияти иҷтимоӣ мегирад. Аз ин ҷо нақши муҳими назорати ҳаёти ҷинсӣ низ яқин мегардад. Бояд таъкид кард, ки қоидаҳои назорати умумӣ барои доираи таносулӣ ҳам эътибор доранд. Ва ҳарчанд дар ҳаёти ҷинсӣ барои гурӯҳҳои алоҳида (вобаста ба синну сол, касб ва ғайра) меъёри муайян муқаррар кардан мумкин набошад ҳам, вале баъзе меъёрҳои фардиро ба эътибор гирифтан ва риоя кардан шарт аст. Вақти хушу тани солим, рӯҳи бардаму ҳисси қаноатмандӣ яке аз меъёрҳои ҳаёти ҷинсии мӯътадил ба шумор меравад. Азбаски барои қонеъ гардондани талаботи ҷинсӣ ду кас ширкат меварзад, кӯшиш бояд кард, ки муҷомаат ҳар дуро пурра қонеъ гардонад. Дар пиронсолӣ тадриҷан суст шудани фаъолияти таносулӣ ҳодисаи табиӣ ва қонунӣ аст, ҳарчанд ки ин ҳолат дар одамони гуногун дар як муҳлат рӯй намедиҳад. Дар пиронсолӣ ба таври сунъӣ баланд кардани фаъолияти таносулиро кори ношоям ва ба саломатӣ зиёновар бояд донист.
Қоидаҳои умумии беҳдошт, ки тозаю пок нигоҳ доштани танро талаб менамояд, ба узвҳои ҷинсии беруна ҳам ба куллӣ дахл доранд (ниг. Гигиенаи шахсӣ). Кори мӯътадили аъзои таносул ба ҳолати дигар узвҳои дарунӣ, бахусус рӯдаҳо ва масона низ вобаста аст. Аз сармо эҳтиёт намудани узвҳои ҷинсӣ (хусусан барои занҳо) аҳамияти калони гигиенӣ дорад. Тартиботи дурусти рӯз, хӯроки оқилона, варзиши ҷисмонӣ ба мисли дигар тадбирҳои солимгардонӣ, боиси мӯътадилона ҷараён гирифтани ҳаёти ҷинсӣ ва идомаи бештари фаъолияти таносулӣ мегардад.
Берабтӣ ё ноҷурии ҳаёти ҷинсӣ
Берабтӣ ё ноҷурии ҳаёти ҷинсӣ, ки оқибатҳои нохуш дорад, ҳатман табобатро тақозо мекунад. Дар баъзе мавридҳо барои мӯътадил гардондани ҳаёти ҷинсӣ машварат бо мутахассиси бемориҳои ҷимоӣ (сексопатолог) басанда аст. Ҳангоми ба миён омадани ихтилоли таносулӣ сари вақт ба духтур муроҷиат намудан лозим аст, чунки бисёр ноҷӯриҳои ҷинсӣ шакли мураккаб ва музмин мегиранд ва илоҷи онҳо басо душвор мегардад. Мутаассифона, аксар вақт дардмандон аз шарми ботил ба назди пизишк нарафта, маслиҳати ошноҳои худро авлотар медонанд ва он тоифа ҳам ба ҷону дил аз «таҷрибаи» хеш тавсияҳо медиҳанд, вале намедонанд, ки дар соҳаи таносул ягон илоҷ ё тавсияи умумӣ вуҷуд надорад. Бинобар ин, дар сурати номӯътадил гардидани ҳаёти ҷинсӣ, ки ба синну сол вобаста набошад, пизишки бемориҳои ҷимоӣ ва ё духтури дигар ихтисос (психоневролог, уролог, андролог ва ғайра), ки чунин беморонро қабул мекунад, муроҷиат намудан лозим аст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Тамойюлоти ҷинсии инсон Гурӯҳ:Рафторҳои инсон
Жабино (ноҳияи Собин)
Жабино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Собин
Чархдег
Чархдег, чахдег, чағдег — асбоби махсусест барои аз ҷурғот ҷудо намудани маска.
Чархдег аз чархчӯб ва дег иборат аст. Таги дег ҳамвор буда, даҳонаш нисбатан танг аст. Он сафолин, чўбин ва ҳаҷмаш гу-ногун аст. Ҷурғотро ба Чархдег андохта дастак (тир)-и чархчўбро аз 2 ҳалқаи чӯбин (чахник)-и ба мех ё сутун басташуда мегузаронанд ва тасмаро аз миёнаҷои даста ду бор менечонанду нӯгҳои тасмаро бо навбат ба тарафи худ кашида, чархчӯбро ба ҳаракат медароранд. Маска тақрибан ҷудо шуда болои дўғ мебарояд. Дар баъзе ноҳияҳои Тоҷикистон ба ҷои чархдег гуппиро истифода мебаранд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Абзорҳо
Hughes D-2
Hughes D-2 (Hughes D-2) — як ҳавогарди сохтаи Hughes Aircraft аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард United States Army Air Corps будааст. Ин ҳавогард дар 1943-6-20 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Оскар Улоа
Оскар Алехандро Улоа Алонсо (Óscar Alejandro Ulloa Alonzo; 19 августи 1986, Метапан, Эл Салвадор) — футболбози cалвадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эл Салвадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.Д. Исидро Метапан Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Салвадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ Онсе Мунисипал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nejapa F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. ФАС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Санта Текла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Турин Феса Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Луис Ангел Фирпо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Леонес Де Оксиденте
Фурудгоҳи пурз злдун
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи Шарлоте-Монро
Фурудгоҳи Шарлоте-Монро (Charlotte-Monroe Executive Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1676 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 207 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Котовский (ноҳияи Серафимович, Волгоград)
Котовский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Серафимович, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Шегловка (ноҳияи Навлин)
Шегловка - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Навлин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Навлин
Қатъномаи 544 Шӯрои Амният
Қатъномаи 544 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 15 декабр 1983 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Кипр аст. Ин қатънома тайи нишасти 2٬503‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Янкан
Янкан (Янкан) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тиндинский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тиндинский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Санқар
Санқар ё Сунқур — шаҳрест дар устони Кирмоншоҳ, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 42,904 нафар будааст.
Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ Гурӯҳ:Маҳалаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Нижнепенский (ноҳияи Ракитян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ракитян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ракитян ‎
Қурбоқаҳои заҳрогин
Қурбоқаи заҳрогин (Dendrobatidae) — оилаи қурбоқаҳо, ки аз ҳама заҳрноктарин ҳайвонот дар дунё ба шумор мераванд.
Донишгоҳи технологии Калифорния
Донишкадаи технологии Калифорния (California Institute of Technology; аксар вақт ихтисоршуда ба Caltech ) як донишгоҳи хусусии тадқиқотӣ мебошад, ки дар Пасаденаи Калифорния ҷойгир аст, яке аз донишгоҳҳои пешрафтаи Иёлоти Муттаҳида ва яке аз ду муҳимтарин дар баробари Донишкадаи Технологии Массачусетс мебошад, ки дар соҳаи илм ва муҳандисӣ тахассус дорад. Дар байни даҳ донишгоҳи беҳтарини ҷаҳон ҷой гирифтааст. Caltech инчунин соҳиби озмоишгоҳи Jet Propulsion Jet мебошад, ки аксари киштиҳои роботикунони NASA- ро сар медиҳад.
Caltech як донишгоҳи нисбатан хурд боқӣ мемонад, ки тақрибан 1000 донишҷӯ ва 1200 аспирант дорад. Тибқи як таҳқиқоти Коллеҷи Помона дар соли 2015, Caltech дар Иёлоти Муттаҳида аз рӯи фоизи хатмкунандагон, ки унвони докторӣ мегиранд, дар ҷои аввал аст. 31 нафар ҷоизадорони Нобел бо Caltech бо ин ё он роҳ алоқаманданд. Аз ин 17 нафар хатмкардагон ва 18 нафар профессор мебошанд. 65 нафар хатмкунандагон ва муаллимон медали миллии илмии ИМА ё медали миллии технология ва инноватсияро гирифтанд, 112 нафар ба узвият дар Академияҳои миллии илмҳо интихоб шуданд.
Таърих
Дар с. 1891, соҳибкор ва сиёсатмадор Эймос Труп дар Пасадена як мактаби техникиро бо номи Донишгоҳи Труп (Throop University) таъсис дод. Ин мактаб чанд маротиба тағири ном дод, дар ниҳоят дар соли 1920 номи Донишкадаи технологии Калифорнияро гирифт.
Табдил додани мактаб ба донишгоҳ ва маркази илмии дараҷаи аввал аз ҷониби астроном Ҷорҷ Ҳейл оғоз ёфт, ки соли 1907 ба ҳайси директори якуми расадхонаи Маунт-Вилсон ба Пасадена омада буд. Чанд нафар дар Иёлоти Муттаҳида тадқиқоти илмӣ мекарданд ва Ҳейл имконият пайдо кард, ки Пасаденаро ба маркази фаъолияти илмӣ табдил диҳад. Ба ӯ муяссар шуд, ки маблағҳои кофӣ ва заминро аз хайрхоҳон барои сохтани лабораторияҳои муосир ва муҷаҳҳаз ҷалб кунад. Сипас ӯ ду нафар аз олимони маъруфи амрикоии замон химик Артура Нойза ва физик Роберт Милликан бовар кунонд, ки дар Caltech профессор шаванд.
Таҳти роҳбарии Ҳейл, Нойза ва Милликан, дар пайи авҷгирии иқтисодӣ дар ҷануби Калифорния, Калтех дар тӯли солҳои бистум шуҳрат пайдо кард. Соли 1923 Милликан ҷоизаи Нобелро дар соҳаи физика гирифт. Дар соли 1925, донишгоҳ шуъбаи геология ва шуъбаи илмҳои гуманитарӣ ва иҷтимоиро бо сарварии Вилям Беннет Манро, ки он замон мудири шуъбаи таърих, сиёсат ва иқтисод дар Донишгоҳи Ҳарвард буд, илова кард. Соли 1926 факултаи ҳавопаймо таъсис ёфт, ки дар он Теодор фон Карман тадриҷан худро пайдо кард, ки баъдтар озмоишгоҳи ташвиқи реактивиро ташкил кард. Соли 1928 донишгоҳ таҳти сарпарастии Томас Морган, кашфкунандаи хромосома, факултаи биологияро таъсис дод ва инчунин ба сохтмони расадхонаи Паломар шурӯъ кард.
Милликан аз соли 1921 то 1945 ба ҳайси "раиси раёсати иҷроия" (соддатараш, ректор)-и донишгоҳ хидмат кардааст. Вай ба рушди Caltech чунон таъсир кардааст, ки ӯро аксар вақт "Донишгоҳи Милликан" (Millikan's school. Аз солҳои 1950 то 70-ум, дар Калтек хонаи ду физики эҳтимолан бузургтарини рӯз, Ричард Фейнман ва Мюррей Гелл-Манн буд. Ҳарду барои нақшашон дар эҷоди Модели стандартии физикаи зарраҳо ҷоизаи Нобел гирифтанд.
Образи донишгоҳ дар филми " Доҳии ҳақиқӣ " ва серияи телевизионии " Рақамҳо " бар асоси Калтек таҳия шудааст. Ситками " Назарияи меҳбонг " дар шаҳри Пасадена баргузор мешавад, ки бисёре аз персонажҳояш кормандони институт мебошанд.
Caltech дорои шаш бахши академӣ бо тамаркуз ба илм ва технология мебошад ва дар соли 2011 он 332 миллион долларро таҳқиқоти сарпарастӣ ба даст овард.
Дар моҳи январи соли 2020, институт бузургтарин ҷуброни вайронкунии патентро дар таърихи ИМА, 1,1 миллиард доллар таъмин кард. Ҷавобгарон Apple (бо пардохти 837 миллион доллар) ва Broadcom Corporation (270 миллион доллар) буданд, ки ба вайрон кардани чор патенти аз ҷониби донишгоҳ оид ба технологияи интиқоли бесими додашуда айбдор карда шуданд (Broadcom чипҳоеро истифода мебарад, ки Apple дар дастгоҳҳояшон насб мекунад: телефонҳои мобилии iPhone, планшетҳои iPad ва Apple Watch ).
Факултетҳо
Caltech ба шаш филиал тақсим мешавад (divisions ), ки ҳар яки онҳо ба донишҷӯён ва аспирантҳо якчанд ихтисос медиҳанд. мини|Китобхонаи Милликан, баландтарин бино дар шаҳраки донишҷӯён
Баъзе аз ин тахассусҳо барои донишҷӯён ва аспирантҳо дастрасанд ва баъзеҳо танҳо барои донишҷӯён ва аспирантҳо.
Барномаи донишҷӯён
мини|300x300пкс| Бекман Хол Caltech тақвими академии дар асоси семестрҳо асосёфтаро истифода мебарад, ки онро кварталҳо меноманд, зеро дар он ҷо семоҳаи тобистоне ҳаст, ки дар он таътили тобистона ҷойгир аст. Азбаски танаффуси зимистон одатан ҳафтаи байни Мавлуди Исо ( 25 декабр ) ва Соли нав ро дар бар мегирад, ин тамоми соли хонишро иваз мекунад, то дарсҳо дар охири моҳи сентябр оғоз ёфта, дар моҳи июн ба итмом расанд. Инчунин, ба фарқ аз донишҷӯёни дигар донишгоҳҳои Амрико, донишҷӯёни Caltech одатан на чор курс, балки панҷ курс мегиранд. Ниҳоят, ихтисосҳо дар Caltech ба ихтисосҳои асосӣ ва хурд тақсим карда намешаванд, гарчанде ки баъзе ихтисосҳо барои дуввум пешбинӣ шудаанд. Донишҷӯён метавонанд дар як ё ду фан ихтисос дошта бошанд, аммо ҳамеша аз шуъбаҳои гуногун. Дар ҳоле ки ин маънои онро дорад, ки ихтисоси физика ва математика дар як вақт расман манъ аст, одатан барои донишҷӯёне, ки ин комбинатсияро идора карда метавонанд, истисно карда мешавад.
Caltech бо барномаи васеи курсҳои зарурии илмҳои дақиқ фарқ мекунад. Аз ҳамаи донишҷӯён талаб карда мешавад, ки панҷ триместри математикаро то муодилаҳои дифференсиалӣ ва омор, панҷ триместри физика, то механикаи квантӣ, нисбии махсус ва физикаи оморӣ, ду семоҳаи химия ва семоҳаи биологияро ба анҷом расонанд. Ҳамаи донишҷӯён инчунин вазифадоранд, ки ду семестри ҳама гуна лабораторияҳоро, инчунин дувоздаҳ семестри илмҳои гуманитарӣ ва иҷтимоиро, яъне ба ҳисоби миёна дар як семоҳа як курс анҷом диҳанд.
Бисёре аз донишҷӯёни Caltech ба корҳои илмӣ машғуланд, одатан тавассути барномаи мавқеи тадқиқоти тобистонаи донишҷӯӣ (Summer Undergraduate Research Fellowships, SURF ) ва баъзан дар давоми соли хониш идома медиҳанд. Донишҷӯён барои кор дар якҷоягӣ бо профессорҳо пешниҳодҳо эҷод мекунанд ва аксари онҳое, ки пешниҳод пешниҳод мекунанд, грантҳои мувофиқ мегиранд. мини|300x300пкс| Институти Бекман
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор Гурӯҳ:Донишкадаи технологии Калифорния Гурӯҳ:Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Илёс Илёдис
Илёс Илёдис (Ηλίας Ηλιάδης, ном ҳангоми таваллуд — Ҷорҷӣ Звиадаурӣ (ჯარჯი ზვიადაური); зод. 10 ноябри соли 1986 дар Ахмет, ҶШС Гурҷистон) — ҷудукори юнонии гурҷитабор, қаҳрамони олимпӣ дар вазни то 81 кг (Афина; 2004), қаҳрамони секаратаи ҷудуи ҷаҳон, қаҳрамони дукаратаи ҷудуи Аврупо, ҷоизадорӣ Бозиҳои аврупоӣ (Боку; 2015). Аз соли 2005 то охири корномаи варзишӣ дар вазни 90 кг баромад мекард.
Зиндагинома
Варзишгар кӯдакии худро дар шаҳраки канории Тифлис гузаронида, дар он ҷо таҳти устодии Гурам Модебадзе тамринро оғоз карааст. Дар синни 15-солагӣ Илёс дар мусобиқаҳои байналмилалии ҷавонон бомуваффақият баромад карданро сар кард, ки дар он мураббии оянда ва падархондаш Никос Илёдис бо ӯ вохӯрда, ӯро ба оила қабул кард ва насабашро гузошт.
Дар 17-солагӣ Илёс дар Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (Афина; 2004) қаҳрамони олимпии ҷуду шуд. Пас аз ин пирӯзӣ ӯ қаҳрамони миллии юнониҳо гардид. Дар Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (Пекин; 2008) ӯ дар кушодашавии бозиҳо дирафшбардори кишвари Юнон буд.
Соли 2005 вай дар Қаҳрамонии ҷудуи ҷаҳон (Қоҳира) нишони нуқра ба даст овард. Соли 2007 ӯ дар мусобиқаҳои гуногуни байналмилалӣ ғолиб омад ва дубора дар Қаҳрамонии ҷудуи ҷаҳон дар Рио-де-Жанейро дуввум шуд. Соли 2010 дар ватани ҷуду — Ҷопон ӯ аввалин ҷудукори юнонӣ мешавад, ки дар қаҳрамонии ҷудуи ҷаҳон байни мардон медали тило ба даст овард. Пас аз як сол дар Порис, ӯ муваффақияти худро такрор кард ва медали тилои дуюми қаҳрамониро ба даст овард. Ҳамин тариқ, ӯ ба Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (Лондон; 2012) бори севум роҳхат гирифт ва соҳиби нишони биринҷӣ гашт.
Койнас (деҳа дар ноҳияи Лешуконск)
Койнас (деҳа дар ноҳияи Лешуконск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Лешуконск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Лешуконск
Забони лотинӣ
Забони лотинӣ (lingua latina) забони бостонӣ Рим аст. Ин забон ҳамчун забони илми истифода мешавад.
Николас Переа
Николас Переа (Nicolás Perea; 1 августи 1992, Букараманга, Колумбия) — футболбози колумбӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 1 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Колумбия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Окин Сити Нор'истерс Гурӯҳ:Бозингарони БФ К В Юнайтед Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷэксонвилл Армада
Сохтори мақомоти марказии ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳокимияти иҷроияи Тоҷикистон
Пойгоҳи ҳавоии Инҷирлик
Пойгоҳи ҳавоии Инҷирлик (Incirlik Air Base) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри одоно кишвари Туркия қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Кривякино (ноҳияи Вологод, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Ермолитса (ноҳияи Тотем, Вологда)
Ермолитса — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тотем (Вологда)
Еркино (ноҳияи Пинежск)
Еркино (ноҳияи Пинежск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Пинежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Фурудгоҳи тогигороеҳв
Фурудгоҳи тогигороеҳв (Tuguegarao Airport) (маҳаллӣ: Paliparan ng Tuguegarao) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи TUG аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 1965 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Филиппин қарор дорад, ва дар баландии 21 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ким Тэ Хён
Ким Тэхён 30 декабри соли 1995 дар Дегуи Кореяи Ҷанубӣ таваллуд шуда, дар ноҳияи Гочанг ба воя расидааст. Дар оила ба ғайр аз падару модараш як бародару хоҳари хурдӣ дорад. Тэхён бори аввал дар мактаби ибтидоӣ ба касби овозхони касбӣ шавқ пайдо кард ва ҳатто дар мактаби миёна дарси саксофон мегирифт. Пас аз гузаштан аз имтиҳони Дегу, ӯ як таҷрибаомӯзи Big Hit Entertainment шуд.
Соли 2014 ӯ Мактаби санъати Кореяро хатм карда, сипас ба Донишгоҳи Киберии Сеул дохил шуд.
Аз соли 2016 бо нақш дар филми "Хваран: Оғоз" ҳунарнамоии худро дар соҳаи синамо оғоз кард.
Ҳаммуаллифии сурудҳо
чап|мини|290x290пкс| V дар нишасти матбуотӣ барои Billboard Music Awards, майи соли 2017
Эзоҳ
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Зодагони 30 декабр
Дюнево (ноҳияи Кириллов, Вологда)
Дюнево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кириллов, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кириллов (Вологда)
Павел Кирянов
Павел Юревич Кирянов (Павел Юрьевич Кирьянов; 29 марти 1991, Любертси, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ LFK Dynamo Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сатурн 2 Маскав Област Гурӯҳ:Бозингарони БФ Krylia Sovetov Samara Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ника Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Jūrmala Гурӯҳ:Бозингарони БФ Petrovka, 38-Smena Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Piter Saint Petersburg Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lyubertsy Гурӯҳ:Бозингарони БФ Zvezda Lyubertsy
Исломобод
Исломобод ( (اسلام آباد, Islamabad) — шаҳр дар шимоли Ҷумҳурии Исломии Покистон ва пойтахти он. Маркази маъмурӣ, сиёсӣ ва фарҳангии кишвар аст.
Ҷуғрофия
Шаҳри Исломобод дар канори як қаторкӯҳ ва ҷануби қалъаи Мор ҷойгир аст. Шаҳри нав ва шаҳри қадимаи Исломобод, ки номи шаҳри қадимааш Гоҷор аст (ин шаҳр қисми пештараи Равалпинди, ки ҳоло "шаҳри кӯҳнаи Исломобод" номида мешавад) паҳлӯ ба паҳлӯ ҷойгир шудааанд ва даричаи кишвар аз гузашта ба ҳозира мебошад. Дар канори Исломобод се кӯл бо номи Саранес, Симли ва Хонпур ҷойгиранд, ки ба зебоӣ ва иқлими шаҳр таъсири бузург мерасонанд.
Онҳо дар шимолу шарқи пойтахти Исломобод ҷойгир мебошанд, ки аҳолиаш 530 000 аст. Таърихан, ин минтақа як қисми иёлати Панҷоб аст. Се кӯли сунъии ба дасти инсон сохташуда, аз қабили Роул, Симли ва Ханпур, ҳавои ин минтақаро таъдид кардаанд. Дар тобистон иқлими Исломобод гарм ва вазнин аст, боронҳои шадид дар моҳҳои июл ва август меборанд. Дар зимистон, иқлими шаҳр сард аст ва баъзан дарҷааш ба сифр мефарояд. Дар теппаҳои гирду атрофи шаҳр, Пир Суҳаво ва Мергала барф низ меборад.
Бародаршаҳрҳо
Ҳоло Исломобод ҳафт бародаршаҳр дорад:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Пойтахтҳои Осиё Гурӯҳ:Шаҳрҳои Покистон Гурӯҳ:Исломобод Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Вазорáти корҳóи дохили́и Ҷумҳури́и Тоҷикистóн — мақомоти марказии ҳокимияти иҷроияи давлатӣ, ки тат­биқи сиёсати давлатиро дар соҳаи корҳои дохилӣ ва ҳимояи манфиатҳои давлат, ҳуқуқу озодиҳо ва амнияти шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, инчунин дороии онҳоро таъмин менамояд. Фаъолияти Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикисон баҳри амалӣ гардондан ва мустаҳкам намудани қонуният, ҳифзи ҳуқуқ ва моликияти шаҳрвандон, таъмини тартиботи ҷамъиятӣ, баланд бардоштани обрӯю эътибори милитсия дар саросари кишвар бо дарки талаботи замони муосир ва ҷомеа нигаронида шудааст.
Даврони шӯравӣ
Ташкили мақомоти корҳои дохилӣ дар ҳудуди Тоҷикистон давра ба давра сурат гирифта, дар ҳар минтақаи кишвар аз шароитҳои маҳал вобаста буд. Дар давраи аввал (1917–20) милитсия дар ноҳияҳои шимоли Тоҷикистон (уезди Хуҷанд, шаҳру ноҳияҳои Ӯротеппа, Конибодом, Исфара, ки ба ҳайати уезди Қӯқанд дохил буданд, ноҳияи Ашт, ки ба ҳайати уезди Намангони вилояти Фарғона дохил буд ва Панҷакенту Фалғар, ки ба ҳайати вилояти Самарқанди кишвари Туркистон шомил буд) ва дар Помир ташаккул ёфт. Дар давраи дуюм (1920–24) дар ҳудуди собиқ Бухорои Шарқӣ (минтақаҳои марказӣ ва ҷанубии Тоҷикистон) мақомоти милитсия созмон ёфта, дар тамоми ноҳияҳои Душанбе, вилоятҳои Кӯлоб, Ғарм ва Қӯрғонтеппа фаъолона амал мекард. Мақомоти милитсияи Тоҷикистон (ноҳияҳои шимоли он ва Помир ба ҳайати Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Сотсиалистии (ҶХШС)Туркистон ва ноҳияҳои марказию ҷанубӣ ба ҳайати ҶХШ Бухоро дохил буданд) то гузаронидани тақсимоти ҳу­дудӣ-миллии Осиёи Миёна (1924) аллакай сохта шуда, ташаккули сохтори он идома дошт. Дар давраи сеюм (1924–29) Комиссариати халқии корҳои дохилии (КХКД) ҶМШС Тоҷикистон ташкил шуд, ки чорабиниҳои минбаъдаи ташкилию ҳуқуқии мустаҳкам намудани мақомо­ти милитсияро дар Тоҷикистон амалӣ намуд. Милитсияи Тоҷи­кис­тон дар ин давра сохтори ягонаи худро дар марказу маҳалҳо дошт. Ама­лиётҳои низомӣ дар сангар­ҳои ҷанги шаҳрвандӣ, мубориза бар зидди босмачигарӣ ва афзоиши ҷино­яткорӣ вазифаю уҳдадориҳои милитсияро васеъ намуд. Ташкили милитсияи ихтиёрӣ ва мувақ­қатӣ, ки мубориза бар зидди ҷиноят­кориро такон дода, тартиботи ҷамъиятиро таъмин мекард, яке аз дастовард­ҳои ҳа­мин давра маҳсуб мешуд. Дар давраи чорум (1929–91) милитсияи тоҷик дар ҳайати ҶШС Тоҷикистон ба мақо­моти муътамад, ҷангӣ ва неруи асосии муборизаи зидди ҷинояткорӣ мубаддал гашта, тартиботи ҷамъияти­ро шабу рӯз содиқона муҳофизат мекард, дар ҳалли вази­фаҳои бузурги хоҷагии халқ иштирок намуда, бо ҷиноят­ҳои иқ­тисодӣ ва мансабӣ муборизаи беамон бурда, дар татби­қи масъалаҳои иҷтимоӣ–сиёсии мамлакат саҳми беғар­азо­наи худро гузошт. Дар сол­ҳои ҶБВ (1941–45) вазифаи таъмини тартиботи ҷамъи­ятӣ ва мубориза бо ҷино­ят­кориро бошарафона иҷро кард; солҳои минбаъда дар таъмини тартиботи ҷамъиятӣ ва муборизаи зидди ҷино­ят­корӣ саҳми бузург гузошт.
Замони истиқлол
Дар давраи панҷум (аз 1991) баъди ба даст овардани Истиқ­лолияти давлатӣ мақомоти корҳои дохилӣ ба халқу Ватан содиқ монда, тамоми неруи худро баҳри барқарор намудан ва таҳким бахшидани сулҳу субот, оромӣ ва гулгулшукуфии Тоҷикистон равона кард. Дар зарфи беш аз 22 соли Истиқололияти дав­латӣ мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон аз сохтори заифу қариб парокандашудаи он, баъди пошхӯрии сохти шӯравӣ, ба яке аз ниҳодҳои бузургу такягоҳи боэътимоди Истиқлоли ҷумҳурӣ табдил ёфт. Дар солҳои истиқ­лолият ВКД асосҳои ҳуқуқии фаъолияти мақомоти корҳои дохилиро куллан таҷдид намуда, ба озмоишҳои бузург рӯ ба рӯ гашт ва дар ҳама минтақаҳо ва лаҳзаҳо бо сари баланд аз онҳо гузашт.
Таҷдиди сохтории вазорат
Дар тӯли фаъолияти худ ВКД якчанд маротиба таҷдиди сохториро аз сар гузаронд: КХКД ҶХШС Туркистон (1917‒1924), КХКД ҶХШС Тоҷикистон (1924–1929); КХКД ҶШС Тоҷикистон (октябри 1929 – декабри 30); Сарраёсати милитсия ва кофтукови ҷиноятии назди Шӯрои Комиссарони Халқии (ШКХ) ҶШС Тоҷикистон (1930–34); КХКД ҶШС Тоҷикистон (1934–1946); Сарраёсати милитсияи Вазорати бехатарии давлатии ҶШС Тоҷикистон (1949–56); Вазорати корҳои дохилии (ВКД) ҶШС Тоҷикистон (1956–60); Вазорати ҳифзи тартиботи ҷамъиятии ҶШС То­ҷикистон (1960–68); ВКД ҶШС Тоҷикистон (1968 – 91); аз 1991 ВКД
Самтҳои фаъолият
Самтҳои асосии фаъолияти милитсия: ҳимояи ҳаёт ва саломатӣ, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандон аз кир­дор­ҳои ғайриқонунӣ; пешгирӣ, рафъи ҷиноятҳо ва дигар ҳуқуқвайронкуниҳо; ҳимояи манфиатҳои ҷамъиятию дав­латӣ; таъмини тартибот ва бехатарии ҷамъиятӣ; ошкор намудан, таҳқиқ ва тафтиши ҷиноятҳо, ҷустуҷӯи шахсоне, ки ҷиноят содир кардаанд; ҳимояи ҳама гуна шакли моликият аз кирдорҳои ғайриқонунӣ; дар доираи қонун­ҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон гузарондани таблиғоти ҳуқу­қӣ дар байни шаҳрвандон, шахсони мансабдор, дар кор­хонаҳо, муассисаю ташкилотҳо, сарфи назар аз шакли моликият; таъмини бехатарии ҳаракат дар роҳ; татбиқ ва иҷрои ҷазои маъмурӣ; амалӣ намудани назорати муҳоҷи­рат дар доираи салоҳияти худ, танзими масъалаҳои будубоши гурезаҳо ва шахсоне, ки паноҳгоҳ меҷӯянд.
Мақомоти корҳои дохилиии Тоҷикистон дар тӯли фаъ олияти худ дар таъмини тартиботи ҷамъиятӣ, мубориза бар зидди ҷинояткорӣ, ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандон, муҳо­физати молу амволи давлатӣ ва шахсӣ саҳми намоён гузошт; ҳайати шахсии он дар ҳама самтҳо ва набардҳо ҷон­бозиҳо карда, саҳифаҳои дурахшон ба ёдгор монд. Бо пош хӯрдани сохти шӯравӣ ва сар задани ҷанги шаҳр­вандӣ ҷиноят ва ҷинояткорӣ доман паҳн карда, фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, аз ҷумла мақомоти корҳои дохилиро мушкил гардонд. Вазифаҳои аз ҷониби давлат ба дӯши мақомоти корҳои дохилӣ гузошташуда низ тағйир ёфтанд. Дар сохтори ВКД раёсату воҳид ва хадамоти нав таъсис дода шуданд. Худи хусусияти ҷинояту ҷиноят­ко­рӣ низ дар ин солҳо тағйир ёфта, онҳо муташакилона, трансмиллӣ гардида, навъҳои нави ҷиноятҳо, аз қабили экстремизми динӣ, терроризм, қочоқи маводди мухаддир, хариду фурӯши одамон, қаллобии асъори қалбакӣ, вайрон кардани қоидаҳои убури сарҳадди давлатӣ, муҳо­ҷирати ғай­риқонунӣ ва ғ. дар замони муосир пайдо гаштаанд.
Мавҷудияти силоҳ боиси беса­ру­­сомониҳои зиёд дар ҷумҳу­рӣ гар­дид. Ба хотири гирифтани пеши роҳи онҳо аз 2 декабри 1994 Ам­ри Президенти кишвар «Дар бораи ба таври ихтиёрӣ супоридан ва мусодираи яроқи оташфишон, муҳимоти ҷангӣ ва техникаи ҳар­бӣ аз аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикис­тон» қабул карда шуд ва иҷроиши он то имрӯз (2014) идома дорад. Дар ин муддат аз ҷониби ҷузъу томҳои ВКД дар қаламрави кишвар беш аз 34 ҳазор силоҳи гуногуни оташфишон мусодира ва садҳо гу­рӯҳ­ҳову дастаҳои ҷинояткори хавф­нок безарар гардонда шуд, ки ин боиси тадриҷан пастшавии ҷиноятҳо бо истифодаи яроқ гардид. ВКД танҳо дар соли 1997 барои безарар гар­донидани гурӯҳҳои муташакили ҷиноятпеша, аз ҷум­ла гурӯҳҳои мусаллаҳи зидди­давлатӣ, амалиётҳои махсуси минтақавӣ ва хусусияти маҳаллидошта гузаронд, ки дар натиҷаи он 260 гурӯҳи силоҳдору муташаккил бо 1300 нафар аъзоёнаш муайян ва барҳам дода шуданд. Ба туфайли меҳнати шабонарӯзӣ ва фаъолияти хуби сохтор­ҳои оперативии мақомоти кор­ҳои дохилӣ инчунин 45 гурӯҳи террористие, ки дар ҳу­дуди ҷумҳурӣ зидди ходимони давлатию ҷамъиятӣ, оли­мон, рӯзнома­нигорон ва дигарон амалҳои террористӣ содир карда буданд, дастгир ва ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида шуданд.
Дар зарфи солҳои соҳибистиқлолии ҷумҳурӣ ҷузъу томҳои ВКД дар самти мубориза бар зидди гардиши ғайри­қонунии маводди мухаддир ва гурӯҳҳои ба он сарукордошта чорабиниҳои мушаххасро анҷом доданд; то ба им­рӯз даҳҳо тонна маводди мухаддир аз муомилот мусодира, фаъолиятҳои ҷинояткории марбут ба одамрабоӣ, ха­ри­дуфурӯши одамон, ноболиғон, истисмори занону кӯда­кон ошкор ва пешгирӣ карда шудаанд.
ВКД дар шароити кунунӣ дар самти мубориза бо ҷиноят­кории замони муосир фаъолияти худро созмон дода, бо ҳамкасбони хориҷии дуру наздики худ муносибатҳои гус турдаи ҳамкориҳоро ба роҳ мондааст ва бо мақомоти корҳои дохилии ин кишварҳо беш аз 200 шартномаву созишномаҳои дуҷониба ва бисёрҷонибаи ҳамкориҳои муштараки мубориза ба муқобили ҷинояткорӣ, кофтукови ҷинояткорон ва таълиму тарбияи кормандонро дар амал татбиқ карда истодааст. Аз соли 2010 ин ҷониб тат­биқи «Стратегияи ислоҳоти милитсия дар Ҷумҳурии То­ҷикистон барои солҳои 2013–2020» идома дорад.
Механикаи классикӣ
Механикаи классикӣ, ки ҳамчун Механикаи Нютонӣ низ ном бурда мешавад як ҷабҳаи физика буда, ҳаракати ҷирмҳои макроскопиро меомӯзад. Ба ҷирмҳои макроскопӣ аз тири гулӯла сар карда то қисмҳои машинасозӣ ва ҷирмҳои астрономие монанди киштии кайҳонӣ, сайёраҳо, ситораҳо ва галактикаҳо медароянд. Ин ҷабҳаи қадимтарини илму текнолоҷӣ буда, дар маҳдудияти ҳодисаҳои макроскопӣ натиҷаҳои хеле муайяну саҳеҳро медиҳад.
Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Роҳбарони собиқи вазорат
Роҳбарони мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон: Яр­мухаммедов А. (14.12.1924-1927); Поляев К. С. (1927—1932); Солонитсин А. Е. (1932—1934); Тарасюк С. А. (10. 7.1934-28.9.1937); Загвоздин Н. А. (28.9.1937- 9.2.1939); Остапенко П. Я. (5.3.1939-31.7.1939); Лапин М. П. (26.2.1941-31.7.1941); Коротков А. В. (31.7.1941-7.5. 1943); Харченко А. В. (7.5.1943-20.12.1950); Серебряков Б. П. (1951-16.3.1953); Вишневский Д. К. (16.3.1953-18.4.1954); Маҳкамов Б. (18.4.1954-23.11.1972); Абдул­ҳаков Н. (23.11.1972-17.1.1980); Қурбонов И. (25.1.1980-1986); Пӯ­лотов К. (1986—1989); Мамадаёз Навҷувонов (19.4.1989-20.11.1992); Имроншоев Г. (20.11.1992-25.11.1992); Ёқуб Салимов (25.11.1992-31.8.1995); Сайдамир Зуҳуров (31.8.1995-31.10.1996); Ҳомиддин Шарифов (31.10.1996-6.11.2006); Маҳмадназар Солеҳов (06.11.2006-2.2.2009); Абдураҳим Қаҳҳоров (2.2.2009-2012); Рамазон Раҳимзода (аз 2012).
Сарчашма
Гурӯҳ:Вазоратҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
Механикаи классикӣ
Дар физика, механикаи классикӣ яке аз ду ҷабҳаест, ки илми механикиро меомӯзанд. Илми механикӣ гуфта, маҷмӯаи қонунҳои физикиро гӯянд, ки ҳаракати ҷисмҳои физикро бо роҳи математикӣ тавсиф мекунанд. Ҷабҳаи дуввумин механикаи квантист.
Тавсифи назарӣ
thumb|Таҳлили тири гулӯла яке аз масъалаҳои механикаи классикист. Мафҳумҳои асосии механикаи классикӣ чунинанд. Одатан, ҷирмҳои ҷаҳони реал дар механикаи классикӣ бо зарраҳои нуқтавӣ иваз карда мешаванд. Заррааҳои нуқтавӣ, ё ин ки нуқтаҳои материалӣ гуфта он ҷирмҳоеро менонамнд, ки ҳангоми ҳаракат ченакашон ба назар гирифта намешавад. Ҳаракати нуқтаи материалӣ бо чанде аз параметрҳо тавсиф сохта мешавад: мавқеъи он, масса ва қуввае ки ба он таъсир мекунад.
Кӯчиш ва ҳосилаҳои он
Кӯчиш, ё мавқеъи нуқтаи материалӣ аз рӯи нуқтаи муқаррари ихтиёрии О дар фазо, ки одатан нуқтаи ибтидои системаи сарҳисоб ба шумор меравад, муайян намуда мешавад. Он ҳамчу вектори r аз O то ба нуқта муайян карда мешавад. Умуман, худи нуқтаи материалӣ нисбат ба O метавонад стационар (муқаррар) набошад, аз ин рӯ r функцияи вақти гузашта нисбат ба вақти ихтиёрии ибтидоӣ, t, аст. Дар назарияи нисбияти пеш аз Эйнштейн (ҳамчу нисбияти Галилео маъруф аст), вақт чун бузургии мутлақ ба ҳисоб мерафт, яъне фосилаи вақти байни ду ҷуфти ҳодиса байни ҳамаи мушоҳидон баробар буд. Илова бар мафҳуми вақти мутлақ, механикаи классикӣ фарзияи ҳандасаи Уқлидусро барои сохти фазо истифода мебарад.
Суръат ва зудӣ
Суръат, ёхуд зудии тағйири мавқеъ бо вақт, ҳамчу ҳосилаи мавқеь нисбат ба вақт ё
Дар механикаи классикӣ, суръат хосияти ҷамъшавандагӣ ёки тарҳшавандагиро дорад. Масалан, агар машинае ки бо суръати 60 км/соат ба самти Шарқ ҳаракат дорад, аз назди машинаи дигари бо суръати 50км/соат ба самти Шарқ ҳаракат истода гузарад, аз нуқтаи назари машинаи оҳиста, машинаи тез бо суръати 60 − 50 = 10 км/соат ба самти шарқ ҳаракат дорад. Валекин аммо, аз нуқтаи назари машинаи тез ҳаракаткардаистода, машинаи оҳиста бо суръати 10 км/соат ба самти Ғарб ҳаракат дорад. Суръатҳо ҳамчу бузургиҳои векторӣ ҷамъ карда мешаванд, яьне ҳангоми бо он сарукор доштан аз таҳлили векторҳо бояд истифода бурд.
Аз ҷиҳати математикӣ гӯем, агар суръати ҷирми аввалиеро ки дар боло мубоҳиса кардем бо вектори ва суръати ҷирми дуввумро бо вектори  ишорат намоем, пас суръати ҷирми аввал аз нуқтаи назари ҷирми дуввум ба
ва худи ҳамин хел:
баробар аст. Ин ҷо u зудии ҷирми аввал, v зудии ҷирми сонӣ, \vec{d} ва \vec{e} векторҳои воҳидиенад, ки мутаносибан дар самти ҳаракати ҳар ду ҷирм ҳастанд.
Агар ҳар ду ҷирм ба як сӯ ҳаракат кунанд, он гоҳ ин муодиларо метавон мухтасар навишт:
Ё ин ки агар самтро ба назар нагирем, фарқи онҳоро метавон танҳо дар асоси зудиҳо навишт:
Шитоб
Шитоб метавонад аз тағйири бузургии суръат бо гузашти вақт, ё аз тағйири самти суръат бо гузашти вақт ва ё аз ҳисоби ҳарду пайдо шавад. Агар танҳо бузургии суръат, v, кам шавад, инро баъзан даранг меноманд, аммо умуман ҳар гуна тағйири суръат бо гузашти вақт, ҳамчунин даранг, ба таври одӣ шитоб номида мешавад.
Системаҳои сарҳисоб
Вақте ки гап дар бораи мавқеъ, суръат ва шитоби ҷисм дар нуқтаи ихтиёрии сарҳисоб ва дар системаи сарҳисоби ҳамроҳ меравад, механикаи классикӣ мавҷудияти оилаи махсуси системаи сарҳисобро фарз мекунад, ки дар онҳо қонунҳои механикӣ шакли қиёсан оддитарро мегиранд. Ин гуна системаҳои сарҳисоби махсусро системаҳои сарҳисоби инерциалӣ меноманд. Системаҳои сарҳисоби инерсиалӣ гуфта ситемаҳоеро меноманд, ки байни ҳар дутои онҳо ҳаракати ростхатта вуҷуд дорад ва дар натиҷаи қувва гузоштан ба ин ё он ҷисм дар системаи сарҳисоби инерсиалӣ он ҳаракати собитшитоб мекунад. Ҳар гуна системаҳои сарҳисоби ноинерсиалӣ нисбат ба системаҳои сарҳисоби инерсиалӣ бошитоб ҳаракат хоҳад кард ва ҷисми дар ин система ҷойгиршуда новобаста аз таъсири қувваи ба он додашуда ҳаракати бошитоб хоҳад кард. Заифии мафҳуми системаҳои сарҳисоби инерсиалӣ дар набудани ягон услуби кафолатдиҳандаи дарёфтани системаҳои инерсиалӣ аст. Барои мақсадҳои амалӣ, системаҳои сарҳисобе ки нисбат ба ситораҳои дар масофаи дур ҷойгиршуда бешитоб ҳаракат доранд, шабеҳии хуб ба системаҳои инерсиалӣ ҳастанд.
Дар бораи нисбияти ҳодисае дар ду системаи инерсиалӣ, S ва S', ки яке аз дигаре бо суръати нисбии \vec{u} ҳаракат дорад, метавон чунин натиҷаҳоро ҷамъбаст кард.
Қувваҳо; Қонуни дуюми Нютон
Нютон аввалин нафарест, муносибати байни қувва ва импулсро дар шакли математикӣ ифода намудааст. Аз рӯи таъбири баъзе физикҳо қонуни дуввуми Нютон ин таърифи қувва ва масса аст ва бархи дигар дар ақидаи онанд ки ин постулати фундаменталӣ буда, қонуни табиат аст. Ҳарду таъбир оқибати ягонаи математикӣ доранд, ки таърихан ҳамчу "Қонуни дуввуми Нютон" ном бурда мешавад:
дар ин ҷо бузургии шитоб аст. Вале ҳама вақт ҳам m аз t новобаста нест. Масалан, массаи ракета бо хориҷшавии сӯзишвориаш кам шудан мегирад. Дар ин гуна ҳолатҳо муодилаи болоӣ хато буда шакли пурраи қонуни дуввуми Нютон бояд истифода бурда шавад.
Ҳамаи қувваҳо асосан ба чор гурӯҳ тақсим мешаванд: қувваи ҷозиба, қувваи заиф, электромагнетизм ва қувваи қавӣ.
Энергия
Агар қувваи \vec{F} ба зарра таъсир карда шавад ва дар натиҷа зарра ба миқдори кӯчиш кунад, кори аз ҷониби қувва кардашуда аз рӯи ҳосили зарби скалярии векторҳои қувва ва кӯчиш муайян карда мешавад:
Агар массаи зарра доимӣ бошад, он гаҳ кори пурраи бар зарра кардашуда, Wпурра, бино бар қонуни дуввуми Нютон аз рӯи ҳосили ҷамъи корҳои алоҳидаи ҳар як қувва муайян карда мешавад:
ин ҷо Ek ро энергияи кинетикӣ меноманд. Барои зарраи материалӣ ин миқдори корест ки ба зарраи дар ибтидо ором суръати муайяни v бахшидааст:
Барои ҷисмҳои мураккаб ки аз зарраҳои зиёд ташкил ёфтаанд, энергияи кинетикии ҷисми мураккаб ба ҳосили ҷамъи энергияи кинетикии ҳар зарра иборат аст.
Қувваҳои дигар намуде низ мавҷуданд, ки қувваҳои консервативӣ ном бурда мешаванд ва ҳамчу градиенти функцияи скалярии Ep, ки энергияи потенциалӣ ном дорад, ифода мешавад:
Агар ҳамаи қувваҳои ба ҷисм таъсиркунанда консервативӣ бошанд, он гаҳ энергияи потенциалии пурра (коре қувваҳое ки мавқеъи ҷисмҳоро ҷобаҷо мекунад), Ep, аз рӯи ҳосили ҷамъи энергияи потенциалии ҳар як қувва муайян карда мешавад
Ин натиҷа қонуни бақои энергия ном дорад ва аз рӯи ин қонун энергияи пурра,
бо мурури вақт доимист. Чун бисьёри аз намуди қувваҳо консервативанд, ин қонун хеле нақши муҳим мебозад.
Табдилоти классикӣ
Ин маҷмӯъи формулаҳо табдилоти гурӯҳиро ташкил мекунад, ки ҳамчу табдилоти Галилеӣ ном гирифтааст. Ин гуна табдилот мавриди маҳдуди нисбияти махсус мебошад, ки суръати u аз суръати рӯшноӣ, c, батадриҷ хурд аст.
Таърих
Баъзе аз файласуфони греки қадим, ки аз ҷумлаи онҳо Арасту мебошад, шояд аввалин касоне будаанд, ки ғояи "ҳар як воқеа бо сабабе рух медиҳад" ро субот кардаанд. Эшон аз ҷумлаи касоне буданд, ки бовар доштанд принципҳои назарӣ дар фаҳмиши табиат ёрӣ мерасонад.
Таҷрибаи аввалини услуби илмӣ аз ҷониби олими тоҷик Берунӣ дар садаи XI ворид карда шудааст,. Мафҳуми моменти ҷисм аз ҷониби Абӯалӣ ибни Сино ва боз чанд мафҳуми дигар дар асрҳои миёна аз ҷониби олимони исломӣ вуруд карда шудааст.
Маҳдудият
Механикаи классикӣ танҳо барои ҷисмҳое ки суръаташон нисбатан аз суръати рӯшноӣ ба тадриҷ хурд, массаашон нисбатан ба массаи Офтоб хеле хурд ва ченакашон нисбатан ба ченаки атом хеле калонанд истифода бурса мешавад. Агар ҷисм бо суръати наздик ба суръати рӯсноӣ ҳаракат кунад, он гоҳ назарияи нисбияти махсус амал мекунад. Ва агар массаи ҷисм хеле калон ва ченакаш хурд бошад, он гоҳ назарияи нисбияти умумӣ амал мекунад. Ва барои ҷисмҳои ченакашон хеле хурд бошад механикаи квантӣ истифода бурда мешавад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои физикӣ Гурӯҳ:Физика
Саҳна (шаҳр)
Саҳна — шаҳрест дар устони Кирмоншоҳ, Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 31,048 тан ва дар соли 2006, 32,913 тан будааст
Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Биргазово (ноҳияи Бохан, Иркутск)
Биргазово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Бохан (Иркутск)
Панкино (ноҳияи Шекснин, Вологда)
Панкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шекснин (Вологда)
Лагос
Лагос бузургтарин шаҳри Нигерия аст. Он ﻿қаблан пойтахти ин кишвар буд.
Миголино (ноҳияи Клетнян)
Миголино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Вилояти Архангелск
Вилояти Архангелск — вилоятест дар шимоли қисми аврупоии Федератсияи Русия.
Ташкил шудааст: 23 сентябри соли 1937 Масоҳаташ: 587,4 ҳаз км²
Миголино (ноҳияи Клетнян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клетнян, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Клетнян