cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наврӯз
«Наврӯзи омма»
Равоёти дигаре низ, ки дар даст аст ва дар манобеи мухталиф аз онҳо ёд шуда, бешу кам бо ҳамин таъбирот ҳамроҳӣ дорад, ки «рӯзи аввали фарвардин ибтидои баҳор аст ва инро „Наврӯзи кучак“, „Наврӯзи омма“ ва „Наврӯзи сағир“ гуянд. Худой таъоло дар ин рӯз оламро офарид ва ҳар ҳафт кавкаб дар авҷи тадвир буданд ва авҷоти ҳама дар нуқтаи аввал Ҳамал буд. Дар ин рӯз ҳукм шуд, ки ба сайру давр дароянд ва Одам алаҳиссаломро низ дар ин рӯз халқ кард ва баъзе гуфтаанд, ки Ҷамшед, км ӯ аввал Ҷам ном дошт ва арабон ӯро Манушалх мегуянд, сайри олам мекард. Чун ба Озарбойҷон расид, фармуд тахти мурассае бар ҷои баланде рӯ ба ҷониби машриқ, гузоранд ва худ тоҷи мурассае бар cap ниҳода, бар он тахт биншаст. Ҳамин ки офтоб тулӯъ кард ва партаваш бар он тоҷу тахт уфтод, шуое дар ғояти равшанӣ падид омад. Мардумон аз он шод шуданд ва гуфтанд „ин рӯзи нав аст“ ва чун ба забони пахлавӣ шуоъро „шед“ мегӯянд, ин лафзро бар ҳукм афзуданд ва ӯро Ҷамшед хонданд ва ҷашни азим карданд ва аз он рӯз ин расм пайдо шуд». Мӯҳраз аст, ки агар ҳам дар дарбори шоҳони Сосонӣ як моҳро ба Наврӯз ихтисос медоданд, ин амр мусталзами он набуд, ки оҳоди раият низ даст аз кор бикашанду ба айшу нӯш пардозанд. Чун раволи зиндагии аксарияти заҳматкаш низ бар кору талоши доим устувор буд ва ҳамон ки сездаҳи Наврӯз ба cap мерасид, ба таври ҷиддӣ кӯшишҳои вақфанопазиру бетакаллуфи худро аз cap мегирифтанд. Дар ҳар яке аз рӯзҳои Наврӯзи омма, табақае аз табақоти мардум (деҳқонон, рӯҳониён, сипоҳиён, пешаварон ва ашроф) ба дидори шоҳ меомаданд ва шоҳ ба суханони онҳо гӯш медод ва барои ҳалли мушкилоти онҳо дастур содир мекард. Дар рӯзи шашум, шоҳ ҳаққи табақоти гуногуни мардумро адо карда буд ва дар ин рӯз, танҳо наздикони шоҳ ба ҳузури ӯ меомаданд. Рӯзи аввали фарвардинмоҳ шоҳон ба тахт дар сар тоҷи ҳафтситорадор менишастаанду тӯли панҷ рӯз мардумро қабул мекардаанд, ҳоҷати онҳоро мебаровардаанд ва ҳадяҳо мебахшиданд. Нахустин кассе, ки барои подшоҳ меомад, мубади мубадон ва пас аз он дигарон, ҳар кадом дар гурӯҳи пешаи худ, пеш меомад ва раҳовард пешкаш мекарданд. Рӯзи шашум, Наврӯзи Бузург буд ва хонадони шоҳӣ ва дарбориён бор меёфтанд. ҷашни Наврӯз, ки дар гузашта баргузор мешуд, ҳамин панҷ рӯзро дар бар мегирифт. Дар ин маврид Хоҷа Ҳофиз дар ишораи сарбастае, ба таъбири худаш «дар парда» вобаста ба ин расм мегӯяд:
Наврӯз дар даврони ҳукумронии араб
Дигар «Наврӯзи азудӣ» аст, ки ба Азудуддавлаи Дайламӣ мансуб аст. Азуддавлаи Паноҳхусрав ва ё, ба қавли араб — Фанохусрав, бонии ду чашн аст, ки зоҳиран дар дарбору замони ӯ мутадовил буд: яке дар «сурушрӯз» (рӯзи ҳабдаҳум) аз фарвардинмоҳ ва дигаре дар «ҳурмузрӯз» (рӯзи аввал) аз обонмоҳ.Ҷашни нахустин ба иллати расонидани об ба касабаи Карду Фаннохусрав (имрӯза дар наздикии Шероз) аст. Касабаи мазкурро Азидуддавлаи Дайламӣ эҳдос кардааст. Дувумин ҷашн ба иллати оғоз кардани ободонии ҳамон касабаи Карду Фанохусрав аст дар аввали обонмоҳи 333 яздигурдӣ (ҳудуди 349ҳ.)- Дар оғози ҳар яке аз ин ду ҷашн бозоре ҳафтрӯза ҳамроҳ бо лаҳву шурбу айшу ишрат тартиб меёфт, шабеҳи бозорҳое аз ҳамин ҷабил, ки дар қолиби шаҳрҳои марказии Урупо тартиб медиҳанд.
Се дигар «Наврӯзи султонӣ» аст, ки натиҷаи ислоҳи тақвим ва кабиса кардани солҳост ба таърихи 467ҳ. бавасилаи Ҳаким Умари Хайёми Нишопурӣ ва ҳамкорони вай, ки ҳосили он боз овардани Наврӯз ба нуқтаи эътидоли рабеӣ буд ба аҳди султон Маликшоҳи Салҷуқӣ. «Наврӯзи султонӣ» ҳамонест, ки инак, қарнҳост дар Эрон маъмулу мутадовил аст ва бар ҳамон асос ва пояи бунёдини Наврӯз устуворӣ ёфтааст. Дар замони Салчуқиён бошад, бо дастури Ҷалолиддин Маликшоҳи Салҷуқӣ теъдоде аз ситорашиносон бо сарварии Умари Хайём барои ислоҳоти тақвим гирди ҳам омаданд. Ин гурӯҳ Наврӯзро дар рӯзи якуми баҳор қарор доданд ва ҷойгоҳи онро собит намуданд. Ислоҳоти дар асоси мушоҳидаҳои дақиқи илмӣ ва ҳисобу китоби аниқ гузаронидаи Умари Хайём дар асари ӯ «Зиҷи маликшоҳӣ», ки дар таърих бо номи «Тақвими ҷалолӣ» маъруф аст, бомуваффақият ҷамъбаст карда мешавад. ҳазорсолаҳост, ки қавмияту миллатҳои гуногун дар ҳар куҷо ва дар ҳар ҳоле ки бошанд, Наврӯзро бо ҳама расму русумаш дар хонаву кошонаҳои хеш ҷашн мегиранд. Иди Наврӯз дар замонҳои тозиён, туркон, муғулон ва дигар фармонравоён низ бо шодӣ ва хушӣ баргузор мешуд. Саранҷом гирд омадан сари суфраи наврӯзӣ, ки он ҳафт пояи аслӣ дорад, ки ҳафт син хонда мешавад ва чизҳоеро шомил мешавад, ки нахустин ҳарфи онҳо син аст ва ниёишгузорӣ ва ғазалхонӣ ва таронагӯӣ ва нағмапардозӣ дар лаҳзаи гардиши сол, нафас дар сина ҳабс кардан ва хомуш мондан ва чашм бар обу оина ва шамъи фурузон ва сабза ва гули шукуфон ва шиноварии моҳиён духтан то рӯйдоди бузург ошкор гардад ва замону ҷаҳони бошукӯҳтар ҷои ошубу ғами поринаро бигирад, нуқтаи авҷи ин сурур аст. ғайр аз ин, дар айёми наврӯзӣ баргузории мусобиқаҳои варзишӣ ба хусус гуштингирӣ аз фараҳангезтарин саргармиҳост.
Маросимҳо
Наврӯз маросимҳои зиёде дорад, ки ба ҷо овардани онҳо дар ин давраи таҷлили ҷашн ҳатмӣ шуморида мешавад. Пеш аз ҳама то оғози Наврӯз дар ташту лаълиҳо тухми гандум гузошта мешавад, ки то фаро расидани ид неш зада, мисли сабза медамад ва баъди ба қадри панҷ-шаш ангушт қад кашидани он ба атрофи он пораи матоъи сурх — алвон баста шуда, ба дастархон гузошта мешавад. Инчунин аз ҳамин гандуми нешзада суманак тайёр карда мешавад.
Ҳафтсин
Ба ғайр аз ин дар маросими ҷашнӣ оро додани дастархони «ҳафтсин» низ маъмулу ҳатмӣ мебошад, ки аз ҳафт адад анвое, ки бо ҳарфи син (с) оғоз меёбад, иборат аст: себ, сабза, сирко, санҷид, сикка, сир, суманак. Ин ҷо қобили тазаккур аст, ки ҳар як ашёи рамзи махсусеро ифода менамояд: себ — аломати зебоӣ, сабза, яъне донаҳои сабзидаи тухми гандум — рамзи зиндагӣ, эҳёи ҳаёт, сирко — дарозумрӣ ва сабру тоқат, санҷид — меҳру муҳаббати поку беолоиш, сикка — сарвату дороӣ, шукуфоӣ, сир — тандурустӣ ва дур гаштан аз бадбахтию нокомӣ ва суманак — рамзи фаровонию осудагӣ. Дар ин зимн бояд ёдовар шуд, ки суманак як ҷузъи асосӣ ва ҳатмии дастархони наврӯзӣ мебошад. ки бидуни он густурдани суфраи идона ғайри қобили қабул шуморида мешавад. Тайёр кардану анҷом додан ва пухтани суманак худ як раванди муайянеро молие аст.
Қабл аз ҳама донаҳои гандум ба зарфи ҳамвори фулузӣ гузошта шуда, ба рӯи он об мепошанд ва болои он бо матоъи сафед — дока пӯшонида мешавад, ин се рӯз идома меёбад. Баъд ниҳолҳои сабзидаро бо корд хеле хурд реза мекунанд. Сипас оби онро полуда, бо орд ва об омезиш дода, ба қадри даркорӣ равған илова менамоянд ва ба дег андохта бо кафлес банавбат ковиш медиҳанд. Ин анъана сирф аз ҷониби занҳо анҷом дода мешавад ва дар арафаи иди наврӯз сурат мегирад. Занҳо ҳангоми ковидани суманак суруд мехонанд, ки нақароташ ин аст:
Ҳафтшин
Ба ақидаи дигар, дар баробари дастархони «ҳафтсин» омода намудани дастархони «ҳафтшин» низ роиҷ аст, ки дар он ҳафт маводе, ки аз ҳарфи шин (ш) шурӯъ мешаванд, гузошта мешаванд: шакар, шарбат, ширинӣ шамъ, шона, шир, шароб.
Ҳамин тариқ, баъзан вақт то субҳи содиқ маросими суманакпазӣ идома меёбад ва ин одати ориёӣ асрҳои аср идома ёфта, то замони мо расидааст.
Хонатаконӣ
Маросими дигаре, ки дар иди Наврӯз ба ҷо оварда мешавад, «хонатаконӣ» ном дорад ва яке аз ҷузъҳои муҳиму ҳатмии ин ҷашни фархунда арзёбӣ мегардад. Ин одат чунин аст, ки дар арафаи ид тамоми ҷиҳози хона шуставу пок карда карда шуда, ашёи кӯҳнаю фарсуда аз хона берун карда мешавад, дару девори хонаҳо тармиму рангубор карда шуда, ба қадри имкон асбоби рӯзгор бо намунаҳои нав иваз карда мешаванд, дар хона гулу хушбӯиҳо гузошта мешаванд, пардаи тирезаҳо ва тамоми ашёи матоъгин шустаю дарзмол ва ба тартиб дароварда мешаванд. Ҳар касе ба андозаи имконоти худ меваю сабзавот, қанду қурсу ширинӣ, мағзу мавиз, шарбату хӯришҳои гуногун харидорӣ менамояд ва дар ҳар хонадон дастархони идона ороста мешавад.
Гулгардонӣ
thumb|Навруз-2013 Либоси идии кӯдакон Аз омадани Наврӯз кабл аз ҳама кӯдакон бо баргузории маросими гулгардонӣ ба дигарон пайғом мерасонанд. Ин маросим як ҳафта қабл аз Наврӯз, яъне дар авоили даҳаи дуввуми мохи морс аз сӯи гурӯҳе аз кӯдакон, ки дар даст гулҳои сияхгуш, бойчечак ё наврӯзӣ доранд, иҷро мешавад. Ин кӯдакон ба ҳар манзили маскуни наздик шуда ва бо кироъати шеърҳое фарорасии фасли баҳорро ба соҳибони он хонадон шодбош мегуянд. Соҳибхонаҳо гулро ба чашму абрӯвон молида, ба гулгардонҳо қадри ҳиммат чизе ҳадя мекунанд. Гулгардонӣ дар ноҳияҳои шимолии Тоҷикистон бо номи Бойчечак (Бойкандак) машҳур аст. Сурудҳои «Гули сияҳгӯш», «Баҳор омад», «Баҳори лолазор омад» ва ғ. баҳори хуррам, бедории табиат, равнақи кори деҳқон, шодмонӣ ва умеду орзуи мардумро акс мекунанд. Сурудҳо бо оҳанги фораму дилкаши халқӣ сароида мешаванд. Сарбайтхон дар даст гулдаста пеш-пеши гулгардонҳо сарбайт мехонад ва дигарон мисраи гардонро такрор мекунанд.
«Даҳи наврӯз»
Анъанаҳои зебою пур аз ҳикмати тоҷикон дар айёми Наврӯзи навбаҳорон беҳисобанд. Аз ҷумла, ниёгони мо аз қадимулайём дар ин давра анъанаеро ба ҷо меоранд, ки дар кӯҳистон бо номи «Даҳи наврӯз» маъруф мебошад. Дар "Даҳи наврӯз мардум тамоми ҷиҳози хонаро берун бароварда, хонаро сафед намуда, аз кӯрпаву палос сар карда, ҳама лавозимоти рӯзгорро мешустанд, метаконданд ва дар берун меовехтанд, то шуълаи офтоб онҳоро безарар гардонад. Барои онҳо Наврӯз, пеш аз ҳама, поккорӣ, ба тартиб овардани манзилу кошона ва деҳу маҳаллаҳо арзёбӣ мешуд. Рамзист, ки дар ин давра бонувони хонадон дару тирезаҳои хонаро кушода мемонданд, то ба хона нурҳои тилоранги офтоб ҳар чи зиёдтар ворид гарданд ва давоми сол манзили онҳо пур аз шодию нишот бошад. Онҳо дегу табақи мисини хонаро бо регҳои обшустаи соҳил шустушӯ намуда, соиш медоданд, то ин зарфҳо ба мисли тило ҷилоноку зебо шаванд. Зарфҳои кӯҳнаю фарсудаи хонаро мепартофтанд, то ҳама ноомадиҳои соли рафтаро ҳамроҳи онҳо аз манзилашон берун кунанд.
Ривоят
Наврӯз яке аз қадимтарини идҳои ориёист. Ривоят аст, ки ин ҷашнро Ҷамшед асос гузоштааст. Ин ҷашн дар мохи аввали баҳор, ки Фарвардин ном дорад, баргузор мешавад. Дар ин рӯз офтоб ба хатти устувор меояд ва шабу рӯз баробар мешаванд. Рӯзи якуми Фарвардинро рузи якуми баҳор — саршавии киштукор, бедоршавии табиат, олами наботот, такмили дунёи нав медонистанд. Аз ин лиҳоз, Наврӯз иди даромадани баҳор, саршавии киштукор мебошад. Тоҷикон дар ин рӯз хонаи худро сафед мекунанд, ҳамаи касифиҳои соли гузаштаро берун мекунанд. Сарулибоси нав мепушанд ва орзуи то соли оянда беҳбудиҳои зиндагиро менамоянд.
Дар қадим олимон аз донаҳои зироат сабзахо тайёр ва ба воситаи онҳо ҳосилнокии зироатхри соли навро пешгуи мекарданд. Дастархони наврӯзӣ ғанитарин дастархони идҳо буд. Дар он гул, ширини, шарбат, май, нон, меваҷот мугузоранд. Рақами 7 дар урфияти гузаштагон бузург буд ва ба ин хотир дастархони 7 син меоростанд, аз қабили себ, санҷид, сирко, сим, сабза, сабзӣ, ки ишора ба хафт амшосипандон — фариштагони бузург аст. Панҷ рӯзи аввали Наврӯз ба арводи фраврҳо бахшида мешавад. Дар ин рузхо қабристонҳо пок мекарданд, дар онҳо қурбонихо менамуданд. Ривоят аст, ки дар ин рӯзхо арвоҳи гузаштагон аз осмон ба замин меоянд, аз кору бори авлоди худ огоҳ мишаванд ва барои он, ки онҳоро фаромуш-накарданд, изҳори қаноат менамоянд ва ба авлоди худ кумак мекунанд. Панҷ рӯзи дуюмро мардуми шаҳру деҳот бо тую тамошо ва мусобиқаҳои гуногуни варзишй мебахшиданд. Панҷ рӯзи сеюмро мардум дар дарбори шоҳҳо бо тантана ҷашн мекарданд ва боқимонда 15 рӯзи дигарро дар саҳро ба сайри наврӯзӣ мебахшиданд.
Баргузории иди Наврӯз
thumb|Наврӯз — 2013 дар ДМТ Душанбе 19 феврали соли 2010 Маҷмаи умумӣ Созмони Милали Муттаҳид қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он ҷашни Наврӯз мақоми байналмилалӣ касб намуд. Иди Наврӯз соли 2009 аз ҷониби Кумитаи ҳифзи мероси фарҳангии Созмони Милали Муттаҳид расман ба феҳристи ЮНЕСКО оид ба мероси башарияти фарҳанги ҷаҳонӣ дохил гардид.
Истиқболи Иди байналмилалии Наврӯз баъд аз қатъномаи Маҷмаи умумӣ Созмони Милали Муттаҳид дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сатҳи байналмилалӣ ҷашн гирифта мешавад. 21 март-24 март — дар Тоҷикистон ҷашни Иди байналмилалии Наврӯз баргузор мегардад.
Тибқи маълумоти расмӣ Наврӯз ҳоло дар 11 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои истироҳат ба шумор меравад. Афғонистон — 21 март; Эрон — аз 20 то 23 март; Озарбойҷон — аз 20 то 26 март; Қазоқистон — аз 21 то 24 март; Туркманистон — аз 20 то 23 март; Қирғизистон ва Ӯзбекистон — 21 март; Албания (Рӯзи Баҳор) — аз 20 то 23 март; Косово — 21 март рӯзҳои истироҳат аст.
Наврӯз дар Тоҷикистон
Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», рӯзҳои 21 март — 24 март — Иди байналмилалии Наврӯз (Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21.07.10 с., № 611) эълон намудааст.
21 март — 24 март — тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», рӯзҳои истироҳат муқаррар шудааст.
Ашъор дар васфи Наврӯз
Дар васфи Наврӯз шоирони форсу тоҷик шеърҳои зиёд эҷод кардаанд:
Ҷашни ҷаҳонии Наврӯзи оламафрӯз
Бино бар маълумоти расмӣ, Наврӯз ҳамакнун дар 13 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои таътил ба шумор меравад :
Дар Тоҷикистон фаро расидани Наврӯзро аз 21 март то 24 март ҷашн мегиранд. Дар дигар кишварҳо Наврӯз дар ин рӯзҳо ҷашн гирифта мешавад:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Наврӯз Гурӯҳ:Идҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон Гурӯҳ:21 март Гурӯҳ:22 март Гурӯҳ:23 март Гурӯҳ:24 март Гурӯҳ:Ҷашнҳои бостонӣ Гурӯҳ:Фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик
Хоэл Ариманй
Хоэл Ариманй Сала (Joel Arimany Sala; 28 майи 1998, Куарт, Хирона, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 28 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1998 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хирона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Malagueño
Бахши марказии шаҳристони Арсанян
Бахши марказии шаҳристони Арсанян — номи бахше дар шаҳристони Арсанян, воқеъ дар Устони Форс дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385, ҷамъияти он 40916 нафар (9800 хонивор) будааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Арсанян Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс
Кола де Кабалло (шаршара)
Кола де Кабалло (Cola de Caballo) — шаршарае аст, ки дар Мексика қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 25 m аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Фурудгоҳи ткбондҳ пунто пскодру
Фурудгоҳи ткбондҳ пунто пскодру (Punta Pescadero Airstrip) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1016 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Мексика қарор дорад, ва дар баландии 10 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Александровка (ноҳияи Жуков)
Александровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жуков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Инйиго Диас Де Серио
Инйиго Диас де Серио Конехеро (Iñigo Díaz de Cerio Conejero; 15 майи 1984, Сан Себастиан, Испания) — футболбози испанӣ,.
Александровка (ноҳияи Жуков)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Жуков
Инйиго Диас Де Серио
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетик Билбао Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кордоба Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нуманкия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Mirandés
Ӯштерек
Ӯштерек — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 988 нафар аҳолӣ дошт.
Аҳолии Осиёи Марказӣ
рост|мини|300x300пкс| Патчҳои этнолингвистӣ (забонӣ-қавмӣ)-и Осиёи Марказӣ дар соли 1992 мини|260x260пкс| Харитаи кишварҳои Осиёи Марказӣ, Афғонистон (баъзан дохил карда мешавад), [[Баҳри Каспий ва кишварҳои атрофи он]] Осиёи Марказӣ (таърихӣ Осиёи Миёна, Туркистон, Фарорӯд) сарзамини гуногунрангест, ки дорои қавмҳо, забонҳо, мазҳабҳо ва қабилаҳои зиёд мебошад. Миллатҳое, ки Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд, панҷ кишвари собиқи шӯравиянд: Қазоқистон, Қирғизистон, Туркманистон, Тоҷикистон ва Ӯзбекистон, ки шумораи умумии онҳо тақрибан 72 миллион нафарро ташкил медиҳад. Афғонистон на ҳамеша як қисми минтақа ҳисобида мешавад, аммо вақте ки ин минтақа аст, дар Осиёи Марказӣ шумораи умумии аҳолӣ тақрибан 122 миллион нафар аст (2016). Аксари осиёгиҳои марказӣ ба динҳое мансубанд, ки дар тӯли 1500 соли охир ба ин минтақа ворид шудаанд, аз қабили исломи суннӣ, исломи шиа, исмоилия, тенгриизм ва масеҳияти суриягӣ. Аммо дини буддоӣ ба Осиёи Миёна 2200 сол пеш ва зардуштия бошад, зиёда аз 2500 сол пеш ворид шуда буданд.
Аз рӯи кишвар
Эзоҳ:  Халқҳо ва фоизҳои он тибқи маълумоти расмии омории кишварҳо мебошанд.
Гурӯҳҳои этникӣ
Дар зер маълумоти демографӣ дар бораи гурӯҳҳои этникӣ дар Осиёи Марказӣ оварда шудааст :
Таърихи генетикӣ
Аҷдодони аҳолии муосири Осиёи Марказӣ ба таври назаррас аз тавсеаи Ҳинду Эрону Туркистон бармеояд. Аксари аҳолии муосир метавонанд бо насли ҳинду-эронӣ ва ё туркӣ мувофиқат кунанд, бо гузаштагон бо ҳудуди қавмӣ мувофиқат кунанд.
Тадқиқоти археогенетикӣ оид ба боқимондаҳои дафнҳои фарҳанги асри оҳмедиҳадирик нишон медиҳад, ки пас аз ба охир расидани тавсеаи ҳиндуэронӣ (скифӣ), аз ибтидои асри VII пеш аз милод, тадриҷан ба шарқ ба ғарб воридшавии омехтаи Авруосиёи Шарқӣ ба даштҳои Ғарб буд.
Аҳолии деҳқонон ва чӯпонони бодиянишин дар Осиёи Миёна аз давраи калколит (ҳазораи 4 то мелод) ҳамзист буданд. Ин ду гурӯҳ аз ҷиҳати насли худ ба куллӣ фарқ мекунанд, зеро чарогоҳҳо дар сохторҳои экзогамии кланҳои патриилиналӣ муттаҳид шудаанд, дар ҳоле ки деҳқонон дар оилаҳои калоне, ки бо эндогамия машғуланд, ташкил карда шудаанд. Дар натиҷа, чарогоҳҳо гуногунии насли патриилиналиро (Y-хромосома) нисбат ба деҳқонон ба таври назаррас коҳиш доданд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Фарҳанги Осиёи Марказӣ Гурӯҳ:Шахсиятҳо: Осиёи Марказӣ
Раиси шаҳри Душанбе
Раиси шаҳри Душанбе — намояндаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ҳокимияти иҷроияро дар шаҳри Душанбе амалӣ сохта, аз рӯи усули яккасарварӣ фаъолият менамояд, вазифаи роҳбарии давлатиро дар қаламрави пойтахт анҷом медиҳад ва ҳамзамон ҳокимияти намояндагиро дар қаламрави шаҳр сарварӣ мекунад; бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин ва аз кор озод карда шуда, фармони мазкур дар иҷлосияи Маҷлиси шаҳрӣ ба тасвиб мерасад.
Дар ҳоли ҳозир (аз 12 январи соли 2017) иҷрокунандаи вазифаи раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ мебошад.
Таърих
То 6 ноябри 1994 мақомоти ҳокимияти давлатии пойтахт Шӯрои депутатҳои халқии шаҳри Душанбе ва мақомоти иҷроияву амрдиҳандаи он Кумитаи иҷроия (Комиҷроия)-и шаҳри Душанбе буд. Раисони Комиҷроия (Кумитаи инқилобӣ)-и шаҳри Душанбе:
Сарчашма
Гурӯҳ:Раисони шаҳри Душанбе
Сапогово (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Сапогово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Солиҷон Шарипов
Солиҷон Шарипов (Шарипов Солиҷон Шокирович; тав. 24 августи 1964, шаҳри Узканд вилояти Ӯш, ҶШС Қирғизистон) — кайҳоннаварди тоҷик, Қаҳрамони Федератсияи Русия, Қаҳрамони Ҷумҳурии Қирғизистон.
Зиндагинома
Солиҷон Шарипов 24 августи 1964 дар як хонаводаи тоҷик, дар шаҳри Узгени вилояти Ӯш, ҶШС Қирғизистон ба дунё омадааст. Милаташ тоҷик.
Миллат
Дар бораи миллияти ин шахсияти шинохта то ҳанӯз баҳсҳо зиёданд. Бобояш дар шаҳри Ӯротеппа таваллуд шудаву ба ӯзбекдухтар хонадор мешавад ва баъдан ба шаҳри Узканд вилояти Ӯш, ҶШС Қирғизистон мекӯчанд, дар ин минтақа миллатҳои гуногун зиндагӣ мекунан, вале дар шиносномаи ҳамаи онҳоро ӯзбек кардаанд, ва дар ин қатор падари ӯ Шокирҷон Шариповро низ ӯзбек навиштаанд. Солиҷон Шарипов то соли 1982 онҳо ҳамроҳ бо бобову падараш ба Уротеппаву Хуҷанд зуд меҳмон мешуданд.
Маҳз ба хотири тоҷик буданаш Солиҷон Шарипов дар қатори парчамҳои Қирғизистону Русия парчами Тоҷикистонро низ дар ҳайати шабакаи байналмиллалии кайҳонӣ бо худ бурд. Вақте аз осмон фуруд омад, президенти Қирғизистон ӯро пешвоз гирифту байрақи кишварашро қабул кард. Парчами Тоҷикистон бошад, то ҳанӯз дар хонааш ҳифз мешавад. Ва ӯ умед дорад, ки як рӯз онро ба осорхонаи кишвар супорад.
Таҳсилот
Соли 1981 мактаби миёнаро хатм карда, ба Омӯзишгоҳи авиатсионии Оренбург рафт, аммо баъд аз донистани он, ки омӯзишгоҳ халабонҳои ҳавопаймоҳои бомбаандоз омода мекунад, на халабонҳои қиркунанда, ба он дохил намешавад.
Соли 1982 ӯ ба Артиши Шӯравӣ даъват карда шуд ва дар ҳайати техникии полки авиатсионӣ дар қаламрави Приморский хидмат кард. Аз артиш ба Омӯзишгоҳи олии низомии авиатсионӣ ба номи дукарата Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ С.И. Гритсевс дохил шуд. Баъди хатм дар соли 1987 дар ҳайати полки авиатсионии 716-уми НҲҲ ҳавзаи низомии Осиёи Марказӣ ҳамчун халабон-инструктор хидмат кард. Дар ҳавопаймоҳои навъҳои гуногун тақрибан 950 соат парвози умумӣ дорад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ашхос аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Рӯйхат:Шахсиятҳои барҷаста
Бӯгинакҷорӯб
Бӯгинакҷорӯб, говҷорӯб, деҳқонҷорӯб (Artemísia ánnua) — гуная аз гиёҳони яксола.
Пояи рости сершох (30 — 100 см), барги паршакл, гули майдаи зард, гултӯдаи сабадшакл дорад. Июл — сент. гул карда, авг. — окт. тухм мебандад. Дар Тоҷикистон ҳамчун алафи бегона дар боғу киштзор, заминҳои партов, канори роҳу наздикии истиқоматгоҳҳо, дашту марғзор мерӯяд. Бо мақсади давоӣ баргҳои навруста (баҳорон) ва баргу поя (тирамоҳ)-и бӯгинакҷорӯбро кор мефармоянд. Растаниро баъди ғундоштан дар ҷои сояи шамолрас хушкондан лозим аст.
Табибони халқӣ сабадаки гули дар асал қиёмшудаи бӯгинакҷорӯбро чун давои рафъи заъфи дил тавсия медиҳанд. Бо шираи баргу пояи наврустаи он амрози пӯст (хоришак, шукуфа)-ро табобат мекунанд. Аз барги хушки бӯгинакҷорӯб барои муолиҷаи шукуфа марҳами 10-фоиза таҳия карда мешавад. Ҷӯшоби баргу пояи он (як чумча алафро дар як истакон об 10 дақиқа меҷӯшонанд, баъд полида пеш аз хӯрок як чумчача менӯшанд) давои хуби иштиҳоовар аст. Муқаррар шудааст, ки шираи бӯгинакҷорӯб инкишофи микробҳои бемории сӯхтагиро бозмедорад, қобилияти сироятангезии онҳоро барҳам медиҳад. Дар амалияи тибби муосир аз бӯгинакҷорӯб барои табобати зиқи нафас доруи «Диметулен» тайёр карда мешавад.
Табу
Табассум Ҳашмӣ (Tabassum Hashmi, зиёдтар бо тахаллуси Табу машҳур аст; тав. 4 ноябр 1971, Ҳайдаробод, Ҳиндустон) — ҳунарпешаи ҳинд, ки дар филмҳои бо забонҳои ҳиндӣ, телугу, малаялам, томилӣ ва англисӣ нақш меофарад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои Ҳиндустон Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои Ҳинд Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Родриго Гонсалвес Де Оливейра Лопес Силва
Родриго Гонсалвес де Оливейра Лопес Силва (Rodrigo Gonçalves de Oliveira Lopes Silva; 16 ноябри 1982, Cао Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 16 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рио Бранко Cпорт Клуб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сандефиорд Фотбалл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гренио Еспортиво Жувентус Гурӯҳ:Бозингарони БФ KÍ Klaksvík Гурӯҳ:Бозингарони БФ Standard Sumgayit Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nea Salamis Famagusta Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Уеска Гурӯҳ:Бозингарони БФ Shanghai East Asia Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортес Савио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ang Thong F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ubon Ratchathani F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Customs United F.C.
Головино (ноҳияи Петушин)
Головино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Петушин
Григорово (русто, ноҳияи Александров)
Григорово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Ниёгон (деҳа, н. Ҳисор)
Ниёгон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дурбати ноҳияи Ҳисор. Аз Ниёгон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1868 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Дурбат
Новоселова (Туринский)
Новоселова (Новоселова) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Кансай
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Кансай (Kansai International Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи KIX аст, ки як бонди фуруди асфалт бутун дорад, ва тӯли бонди он 3500 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Осака кишвари Жопун қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Fly Products Gold
Fly Products Gold (Fly Products Gold) — як ҳавогарди сохтаи Fly Products дар кишвари Итолиё аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
FoxPro
FoxPro — яке аз забонҳои барномасозӣ мебошад.
Нигаред
Гурӯҳ:Забонҳои барномасозӣ
Меҳрнигори Рустам
Меҳрнигори Рустам (4 октябри 1994, ноҳияи Ховалинг) — овозхони мусиқии попи тоҷикӣ,
Зиндагинома
Меҳрнигори Рустам 14 октябри соли 1994 дар ноҳияи Ховалинг ба дунё омадааст. Меҳрнигор аз синни 5 солагӣ ба суруд хондан оғоз карда то имрӯз дар озмунҳои зиёд иштирок кардааст. Вай мактаби байналмиллалии шаҳри Душанбе ро соли 2011 хатм кардааст. Донишҷӯи факултаи академии Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов буд ва соҳиби таҳсилоти олӣ гардидааст, ҳамзамон дар дастаи ҳунарии «Ориё»-и назди Кумитаи телевизион ва радио фаъолият мекард. Бародараш Сафармуҳаммад Рустам низ сароянда мебошад.
Эҷодиёт
Соли 2001 дар озмуни «Ғунчаҳои умед» ва соли 2003 дар озмуни «Офтобак» ширкат карда, соҳиби Шоҳҷоизаи ин озмун шудааст. Баъдан дар озмуни байналмилалии «Йединҷи туркча олимпиадалари» дар Туркия соҳиби медалҳои тило ва нуқра шудааст. Соли 2006 дар озмуни «Бозиҳои делфӣ» миёни наврасони кишварҳои ИДМ ба гирифтани ду медали тило — дар бахши таронаҳои мардумӣ ва таронаҳои эстрадӣ ноил шудааст. Дар Озмуни «Ҷило-2014», дар шаҳри Душанбе аз рўи 12 номинатсия ва аввалин бор дар сатҳи байналмиллаӣ доир гардид. Дар яке аз бахшҳои озмуни «Ҷило» дар самти «Мусиқии замонавӣ ва машҳур», овозхони беҳтарини мард Нобовар Чаноров ва сарояндаи зан Меҳрнигори Рустам дониста шуданд. Ҳамроҳи сарояндагони варзидаи эстрадаи тоҷик: Нигина Амонқулова, Шабнами Сурайё, Фарзонаи Хуршед, Ҷонибеки Мурод, Дамирбек Олимов Меҳрнигори Рустам (бо суруди «Таронаборон») дорандаи ҷоизаи «Tamoshow Music Awards — 2017» аз рӯи рейтинги шабакаи Ютуб соҳиб шудаст. Барои гирифтани ин ҷоизаи муътабари мусиқии тоҷик дар 9 бахш 45 номзад мубориза бурданд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик Гурӯҳ:Кӯдакон-сарояндаҳои Тоҷикистон
Сорокино (ноҳияи Красногвардейск)
Сорокино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красногвардейск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Василевка (ноҳияи Юреветс, Иванов)
Василевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Юреветс (Иванов)
Пустошка (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Пустошка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Куряновская (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Куряновская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Серхио Росас
Серхио Росас Кастро (Sergio Rosas Castro; 3 майи 1984, Пуэбла, Мексика) — футболбози мексикагӣ,.
Артём Кондрашкин
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортакадемклуб Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Quasar Moscow
Серхио Росас
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Мексика Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пуэбла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Тихуана Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lobos BUAP Гурӯҳ:Бозингарони БФ Коррекаминос УАТ
Хавйер Кабрера
Марсело Хавйер Кабрера Риверо (Marcelo Javier Cabrera Rivero; 18 марти 1992, Флорида, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 18 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Монтевидео Вандерерс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рекреативо Де Уелва
Gastambide-Mengin monoplane
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи курдубо
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Чуқурсой
Чуқурсой  — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 1729 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Келес
Вилояти Марказӣ-Ҷанубӣ Занзибар
Вилояти Марқази-Ҷонуби Занзибар — яке аз вилоятҳои Танзания  аст.
Бахши марказии шаҳристони Урумия
Бахши марказии шаҳристони Урумия — номи бахше дар шаҳристони Урумия, воқеъ дар Устони Озарбойчони ғарбӣ дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385, ҷамъияти он 702376 нафар (184576 хонивор) будааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Урумия Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Озарбойчони ғарбӣ
Комет (шаршара)
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Ивановская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Ивановская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
C Sharp
C Sharp- яке аз забонҳои барномасозии ба объект нигаронидашуда мебошад. Намунаи охирини он С# 5.0 мебошад, ки 15 Августи соли 2012 бароварда шудааст.
Ивановская (ноҳияи Витегор, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Витегор (Вологда)
C Sharp
Нигаред
Гурӯҳ:Забонҳои барномасозӣ
Дурновский (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Новоаннин, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новоаннин (Волгоград)
Фурудгоҳи вилз, Англия
Фурудгоҳи вилз, Англия (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо Коди ИОТОи ELZ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1616 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 647.4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Fly Products Power
Fly Products Power (Fly Products Power) — як ҳавогарди сохтаи Fly Products дар кишвари Итолиё аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Окунево (деҳа)
Окунево (Окунево) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Туринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Наделний (ноҳияи Комарич)
Наделний — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Комарич, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Комарич
Дмитри Комбаров
Дмитри Владимирович Комбаров (Дми́трий Влади́мирович Комба́ров; 22 январи 1987, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 22 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1987 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав
Шалқар (ноҳияи Қаросой)
Шалқар — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 3089 нафар аҳолӣ дошт.
Вис
Вис  — вожае, ки дар забони авестоӣ, форсии қадим (катибаи кӯҳи Бесутун) ва форсии миёна — деҳа, дар навиштаҳои авестоӣ — ашира, қабила, хона, хонавода, хонадонро ифода мекунад.
Дар ибтидо вис хонаводаҳои калони падарсолориро мегуфтанд. Бо муттаҳид шудани хонаводаҳо вис ҳамчун мафҳуми ифодакунандаи қабила, ашира аз байн рафта, истифодаи он ба маънои деҳа маъмул гардид. Аз калимаи вис дар забонҳои қадими эронӣ мафҳумҳои дигаре сохта шудаанд: масалан, дар Авесто аз вис ва «пати» мафҳуми «Виспати» сохта шудааст, ки дар ибтидо ба маънои сардори хонадон, хонавода истифода мешуд, вале баъдан ба маънои сардори деҳа, деҳхудо маъмул гардид. Калимаи «Виспати» дар забони қадими ҳиндӣ — санскрит ба шакли «Висбадон» ба ҳамон маъно калимаи авестоӣ — сардори деҳа, деҳхудо мутобиқ аст. «Виспуҳр» аз решаи вис пайдо шуда, ҷузъи дуюми он «пуҳр» — «писар», «зода» мебошад. Дар замони Сосониён шоҳзодагонро «Виспуҳр» — зодагони деҳ, писарони сарварони деҳ меномиданд. Ин на ба маънои фарқ кардан аз шаҳриён буд, зеро дар ҷомеаи феодалӣ заминдорон ҳамчун ашрофи замон дар деҳот мезистанд ва маҷмӯи деҳотро, ки дар Авесто онҳоро «шоитра» меномиданд, сарварӣ мекарданд.
Вожаи вис чун ифодакунандаи деҳ дар забони имрӯзаи форсии тоҷикӣ фаровон вомехӯрад. Ба қавли Деҳхудо дар Эрон деҳоти бисёре бо номи Вис вуҷуд доранд. Дар Тоҷикистон низ мавҷудияти деҳаҳо бо номи Висхарв, Вистон, Вишав, Вишхарв, Вишхарвак нишонае аз мафҳуми виси бостонианд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Вожашиносӣ Гурӯҳ:Авесто
QBasic
Нигаред
Гурӯҳ:Забонҳои барномасозӣ
Фурудгоҳи пунто оислито
Фурудгоҳи пунто оислито (Punta Islita Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи PBP аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 800 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Коста Рика қарор дорад, ва дар баландии 2 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Скоково (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Скоково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Максимово (ноҳияи Уст-Кутск, Иркутск)
Максимово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Уст-Кутск (Иркутск)
Архангелская (ноҳияи Шенкур)
Архангелская (ноҳияи Шенкур) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шенкур, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шенкур
Ноҳияи Ёзёвон
Ноҳияи Ёзёвон (Toshloq tumani/Тошлоқ тумани) — ноҳия, воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Фарғонаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Ёзёвон.
Таърих
Ноҳияи Ёзёвон соли 1952 ташкил шудааст. Дар охири солҳои 1950-ум барҳам дода шуд ва соли 1980 барқарор гардидааст. .
Тақсимоти маъмурӣ
А рӯи нишондоди омории 1 январи соли 2011, ба ҳайати ноҳия дохил буданд :
9 шаҳрак:
Первина (деҳа)
Первина (Первина) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Туринский, вилояти Свердловск медарояд.
Ноҳияи Ёзёвон
Тақсимоти маъмурӣ
10 ҷамоати деҳот:
Первина (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Туринский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Тиргарон
Тиргарон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дурбати ноҳияи Ҳисор. Аз Тиргарон то маркази ҷамоат 20 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 429 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Дурбат
Ноҳияи Ёзёвон
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Фарғона
Сапфо
thumb|Бюсти шоира Сапфо Сапфо - шоираи Юнони Бостон буд. Баъзеҳо мегуянд, ки Сапфо дар Эрессос, дар ҷазираи Лесбос таввалуд шудааст.
Гурӯҳ:Юнони бостон
Старокожево (ноҳияи Красногвардейск)
Старокожево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красногвардейск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Муслима Қодирова
Муслима Қодирова - овозхони мусиқии попи тоҷикӣ, 3 августи соли 1988 дар деҳаи Ғешии н. Ваҳдат таваллуд шудааст.
Зиндагинома
Муслима Қодирова, 3 августи соли 1988 дар деҳаи Ғешии н. Ваҳдат таваллуд шудааст. Соли 2006 пас аз хатми мактаби миёна вай ҳуҷҷатҳояшро ба Консерваторияи Миллии Тоҷикистон супурда, соли 2011 ин даргоҳи ҳунарро бо сари баланд хатм намуд. Муслима соҳиби ду писар мебошад.
Эҷодиёт
Муслима то ҳол 5 албоми сурудҳояшро сабт кардааст.
Симон Колина
Симон Колина Домингес (Simón Colina Domínguez; 7 феврали 1995, Барселона, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 7 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1995 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Partick Thistle F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nea Salamis Famagusta Гурӯҳ:Бозингарони БФ РА Домяк Ра ДОМ
Fly Synthesis Catalina
Fly Synthesis Catalina (Fly Synthesis Catalina) — як ҳавогарди сохтаи Fly Synthesis дар кишвари Итолиё аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Григорово (русто дар ноҳияи Александров)
Григорово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Фурудгоҳи ғийрНизомй кон‌пӯр
Фурудгоҳи ғийрнизомӣ кон‌пӯр (Kanpur Civil Airport) — фурудгоҳи  бо Коди ИОТОи KNU аст, ки як бонди фуруди бутун ва асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1123 x 41 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри кон‌пӯр кишвари Ҳиндустон қарор дорад, ва дар баландии 125 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Коннести (шаршара)
Коннести (Connestee Falls) — шаршарае аст, ки дар Королинаи Шимолӣ, ИМА، ИМА қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 85 ft аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Балтика (ноҳияи Жуков)
Балтика — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жуков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Жуков
Antoinette III
Antoinette III (Antoinette III) — як ҳавогарди сохтаи Antoinette дар кишвари Фаронса аст. Ин ҳавогард дар 1908 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Тақсимоти маъмурии Муғулистон
Тибқи Конститутсия, Муғулистон аз ҷиҳати маъмурӣ ба аймакҳо (аймаг) ва пойтахт - Улан-Батор тақсим карда мешавад. Аймакҳо (21 аймак) ба сомонҳо тақсим карда мешаванд (сум), ва сомонҳо - ба багҳо.
Сатҳи аввал
Пойтахти Муғулистон – шаҳри тобеи марказӣ (ҷумҳуриявӣ) Улан-Батор. Ба шаҳрҳои тобеи марказ инчунин дохил мешаванд: Дархон ва Эрдэнэт.
Аймакҳо аз рӯи минтақа :
Сатҳи дуюм
Аймакҳо ба воҳидҳо тақсим карда мешаванд, ки аксар вақт ҳамчун ноҳияҳое тафсир карда мешаванд, ки дар давраи сотсиализм амволи марказии колхозҳо буданд. Дар замони шӯравӣ, барои ин воҳидҳо бо забони русӣ, аз ҷумла дар харитаҳо, номи сомон истифода мешуд, ки ба имло ва талаффузи забони муосири муғулӣ (сум) рост намеомаданд. Номи сомон бо номи маркази маъмурии он рост меояд.
Сатҳи сеюм
Ҳар як сомон аз маркази маъмурӣ, шаҳракҳо ва багҳо (бригадаҳо) иборат аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Муғулистон
Бахши марказии шаҳристони Азно
Бахши марказии шаҳристони Азно — номи бахше дар шаҳристони Азно, воқеъ дар Устони Луристон дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385, ҷамъияти он 58680 нафар (13685 хонивор) будааст.
Пол Гоген
Эже́н Анри́ Пол Гоге́н (Eugène Henri Paul Gauguin ; ) — рассоми фаронсавӣ, яке аз саромадони импрессионизм ва символизм дар санъати тасвирӣ.
Зиндагинома
Пас аз хидмати сарбозӣ (1871) дар Порис ба наққошӣ алоқа пайдо мекунад (К. Кора, Э. Манэ, Гоген Курбе аз идеалҳои ӯ буданд) ва тадриҷан худ ба кашидани расму тасвир мепардозад. Соли 1876 дар Солона бори нахуст мусаввараи хешро ба намоиш мегузорад; осори импрессионистҳоро ҷамъоварӣ карда, бо К. Писсаро, ки дар ташаккули ҳунарии ӯ таъсири бузурге гузоштааст, ошно мешавад. Солҳои минбаъда ба таври муназзам дар намоишгоҳҳои импрессионистҳо ширкат карда, дар доираҳои мусаввирон машҳур мешавад. Аммо бар асари буҳрони соли 1883 аз шуғли хеш маҳрум гашта, баъдан бо тасмими қатъӣ куллан ба санъат рӯ овард. Осори муосиронаш П. Сезанна, ки дар ин муддат аз импрессионизм хеле дур рафта буд ва Ж. Сёра ба Гоген таъсири бузург расониданд. Аммо тасвирҳои ӯ ба мисли дигар импрессионистҳову рассомони наздик ба онҳо дар миёни ҷамъият муваффақият пайдо накарданд. Соли 1887 аввал ба Панама, сипас ба ҷазираи Мартиник сафар мекунад. Гоген зери таъсири табиати тропикӣ дар он ҷо бо шавқи тамом як силсилаи наққошиҳое дар матоъ меофарад, ки бори нахуст нишонаҳои сабки хосси ӯ намоён мегарданд. Аммо аз фақру нодорӣ дубора ба Порис баргашта, баробари рассомӣ ба сафолсозӣ ва ҳайкалтарошӣ низ мепардозад ва аз пешсафони ҷараёни навзуҳуре мегардад, ки он баъдан постимпрессионизм ном гирифт. Соли 1891 ӯ ба Полинезия (воқеъ дар ҷазираҳои Таити) рафта, то охири умр дар он ҷо монд ва дар асарҳояш бештар ҳаёти мардуми ин кишварро тасвир намуд. Гоген (дар қиёс бо академистҳову реалистҳову импрессионистҳо) на ҳар он чӣ, ки дидааст, ба тасвир кашидааст, балки тимсолҳои хешро омехта бо тахайюли бадеияш барои ифодаи мароми хеш истифода бурдааст. Асарҳои намоёни Гоген: «Зуҳур пас аз саҷда» (1888), «Масеҳои зард» (1889), «Қаҳвахона дар Арл» (1888), «Гузаргоҳи дарё» (1901), «Заринбаданҳо» (1901) ва ғ.
Хуморӣ
Хуморӣ ( дар гуфтугӯ бодун ) — ҳолати умумие аст, ки дар аксари мавоқеъ пас аз миён рафтани асари нашъаҷот ё маскурот ба фард даст медиҳад.
Сабабшиносӣ
Сабабҳои хуморӣ дақиқ маълум нест. Этанол боиси пайдоиши пешоб мешавад (диурези зиёд), ки ба дарди сар, хушк шудани даҳон ва ҳисси хастагӣ ва таб оварда мерасонад.
Омили дигаре, ки ба хуморӣ мусоидат мекунад, ташаккули таркиби этанол дар ҷигар мебошад:
Аворизи равонии хуморӣ иборат аст аз: беҳавсалагиву бадхулқӣ, сардард, изтиробу нигаронӣ, беқарорӣ, бадхулқӣ ё каҷхулқӣ,бехобӣ, надоштани тамаркузи комил ва афсурдагӣ.
Аворизи ҷисмии хуморӣ иборат аст аз: қайъкунӣ, пархошгарӣ, заъфи зиёд, дилдардӣ, таҳвили рафтани муваққати биноӣ, сӯзиши шадиди панҷаҳо ва ё қафаси сина, беиштиҳоӣ, афзоиши масрафи сигор, исҳоли шадид ва равон шудани шикам.
Табобат
Барои рафъи хуморӣ аксар вақт доруҳои аз дорухона барои дарди сар, ба монанди аспирин ё ситрамон, истифода мешаванд. Аммо, дар ҷаҳони муосир доруҳои бехатар низ мавҷуданд, ки ба пешгирии хуморӣ мусоидат мекунанд ва инчунин ҷигарро аз таъсири зараровари машрубот муҳофизат мекунанд.
Як қатор доруҳое мавҷуданд, ки ҳамчун доруҳои мушаххаси рафъи хуморӣ пешбинӣ шудаанд.
Мушкилот
Синдроми хуморӣ, ки дар муҳити хона ва бо доруҳои халқӣ табобат карда мешавад, аксар вақт боиси пайдоиши мушкилот мегардад:
Дар санъат
Дар соли 2019, дар Загреби Хорватия аввалин Осорхонаи хуморӣ кушода шуд. Дар музей ашёе намоиш дода мешавад, ки одамони мастшуда субҳ пас аз нӯшидан пайдо карданд.
Шинир
Шинир — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 545 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Келес
Луан Виейра
Луан Гилюрне де Хесус Виейра (Luan Guilherme de Jesus Vieira; 27 марти 1993, Cан Жосе До Рио Прето, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гремио
Воробево (ноҳияи Юреветс, Иванов)
Воробево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Юреветс (Иванов)
Макка
thumb|250px|[[Масҷидулҳаром ва Макка дар асри XVIII]] thumb|250px|[[Масҷидулҳаром ва Макка дар асри XIX]] thumb|250px|[[Масҷидулҳаром ва Макка дар асри XX]]
Макка (مكة Макка, инчунин مكة المكرّمة Макка ал-Мукаррама — Маккаи Олиҳиммат) — шаҳр, ки дар қисми ғарбии Арабистони Саудӣ, қариб 100 км аз баҳри Сурх ҷой гирифтааст. Маркази зиёрати улуми муъминон мебошад (ниг. Ҳаҷ). Вуруди ғайримуъмин қатъӣ манъ аст.
Макка — шаҳри муқаддаси муъминон аст. Дар соли 630, муъминони аҳли Мадина бо сарварии ҳазрати Муҳаммад пурзӯр гаштанд ва вориди Макка шуданд. Аҳли шаҳр бе муҳориба таслим гашт ва дини исломро мақбул донистанд. Макка бо Каъбаи муқаддас ба маркази динӣ табдил ёфт ва улуми муъминон дар куҷое ки набошанд, рӯй ба қибла оварда намоз мехонанд.
Дар маркази шаҳри Макка Масҷидулҳаром (Мамнуъ, Бузург) ҷой дорад, ки аз ҳама масҷиди калонтарин дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Мӯҳимтарин ва муқаддастарин азизи дини ислом Каъба дар ҳамин масҷид қарор дорад.
Иқлим
Иқлими шаҳри Макка — тропикии даштӣ. Макка шаҳри яке аз гармтарин шаҳрҳои ҷаҳон аст. Миқдори ками мутлақ +10 °C, миқдори зиёди мутлақ +51,4 °C. Ҳарорати миёнаи солона дар шаҳр +30,7 °C.
Гоҳ-гоҳ борон меборад дар фасли моҳҳои аз октябр то апрел ва аз декабр то январ. Боқимонда вақт бориш умуман намешавад.
Демография
Динамикаи шумораи аҳолии шаҳр:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Арабистони Саудӣ Гурӯҳ:Макка Гурӯҳ:Ҳаҷ Гурӯҳ:Шаҳрҳои муқаддас
Левинская (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Левинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Шамалған
Шамалған — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 13 616 нафар аҳолӣ дошт.
Эрессос
thumbnail|намуди чазира аз баланди Лесбос џазира дар Юнон мебошад. Лесбос табиати зебо дорад. Дар Лесбос 51 префектураи Юнон џойгир шудааст. Пойтахти Лесбос Мителен мебошад.
Ориaнд Aбaзaй
Ориaнд Aбaзaй (тав. 17 январи 1985) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Зодагони 17 январ Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозигарони Бeселидя Леже Гурӯҳ:Бозигарони Aполёниa Фиэр Гурӯҳ:Бозигарони Шкумбини Пeкин Гурӯҳ:Бозигарони Кaстриоти Круйе Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Тирaнa» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Элбaсaни» Гурӯҳ:Бозигарони Бюлис Бaлш Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Лячи» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Пaртизaн» Тирaнa
Совалиха (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.