Муизии_Нишопурӣ
Зиндагинома
Амирушшуаро Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни  Абдулмалик  Муиззии  Нишопурӣ  тақрибан соли  1049 дар  Нишопур  чашм  ба  дунёи  ҳастӣ  боз  кардааст. Шоир ба ифтихори Муиззуддин Маликшоҳ ибни Али Арслон «Муиззӣ» тахаллус  кардааст. Маликшоҳи Салҷуқӣ бо маслиҳати  вазираш Низомулмулк  дар  ободонии мулк саъйи бисёр кардааст. Тақрибан солҳои 1074-1075 яке аз амирони фозили султон Маликшоҳ бо номи Алоуддавла Алӣ ибни Заҳирруддин Абӯмансури Фаромарз ӯро ба Маликшоҳи Салҷуқӣ муаррифӣ  кард. Муаллифи «Чаҳор  мақола»  - Низомии Арӯзии Самарқандӣ, ки ба Муиззӣ эҳтироми зиёд дошт, тафсилоти он қиссаро дар ҳикояти панҷуми боби дувуми ки-тоби худ батафсил нақл кардааст. Иттилооти «Чаҳор  мақола»  қадимтарин  ва  муҳимтарин  санад доир ба рӯзгори Амир Муиззист, ки баъдан сарчашмаҳои дигар онро бисёр такрор кардаанд. Аввалин шеъре, ки Муиззӣ он рӯз  гуфт,  ба  Маликшоҳ  бағоят  писанд  омад. Иттифоқан, он рӯз моҳи нав тулӯъ карда буд ва Алоуддавла амир Алӣ аз ӯ хоҳиш кард, ки шеъре дар баёни зоҳир шудани ҳилоли моҳ бигӯяд. Муиззӣ бадоҳатан ин рубоӣ бигуфт: Муиззӣ чаҳор ташбеҳи зебое бар моҳ овард ва шеърро бо таъбироти писандида биёрост ва табъи ваққоди худро ба зуҳур расонид.Дар рӯзгори шоирии Муиззӣ ин гуна санҷишҳо зиёд рух додаанд ва шоир бо ҳунари олии сухансанҷӣ ҳамеша аз маърака сарбаланд берун омадааст. Муиззӣ фарзанди шоир Абдулмалики Бурҳонӣ мебошад, ки аз надимон ва амирони Алп Арслон - падари Султон Маликшоҳи Салҷуқӣ буд. Аз рӯи ҳикояти Рашидии Самарқандӣ, Абдулмалики Бурҳонӣ аввали салтанати Маликшоҳро низ дарёфта буд. Дар Қазвин умри ӯ сар омад ва писарашро бо мақсади тарбият ва сарпарастӣ ба Маликшоҳ супоридааст. Дар ин маврид байти зерини Бурҳониро зикр кардаанд: Муиззӣ баъди  вафоти  Маликшоҳи Салҷуқӣ  муддате  дар шаҳрҳои Исфаҳон, Нишопур, Ҳирот рӯзгор ба сар бурдааст. Дар давраи ҳукмронии султон Санҷар ибни Маликшоҳ дурахшонтарин давраи зиндагии амир Муиззӣ сипарӣ шудааст. Султон Санҷар Муиззиро  бисёр  навозиш  кард,  эътибору  шаъни ӯро афзоиш дод, ки аз ашъори Муиззӣ ба равшанӣ эҳсос мешавад: Дар ин байтҳо ду нуктаи муҳим баён шудааст: Яке он ки султон Санҷар  ӯро  бо  икром  дар  бари  худ  ҷой  дода,  шоирро  бо  эҳтиром  «падар»  мехонд. Дигар аз  қасидаҳои  Муиззӣ қадршиносӣ мекард ва дар воқеаи фатҳи Fазнин даҳони Муиззиро бо гавҳар пур кард, то мукофоти қасидаи фатҳияро адо намояд.Дар  бораи  ҳозирҷавобӣ  ва  лутфи  табъи  Муиззӣ,  ки  дар ҳузури султон Санҷар ба зуҳур расидааст ва ин султони Салҷуқӣ ва ҳозирони маҷлиси ӯро ба ҳайрат овардааст, ҳикоёту нақли ҷолибе маҳфуз мондаанд.Муаллифи «Таърихи  гузида»  оварда,  ки  навбате  султон Санҷар ба гӯй тохтан машғул буд, ногоҳ асп хато карда ӯро бияндохт. Муиззӣ ин рубоӣ филфавр гуфт: Султон Санҷар аспро ба ӯ бахшид ва Муиззӣ боз ин рубоӣ бигуфт: Дар бораи  вафоти  Муиззӣ  муаллифи  «Лубоб-ул-албоб» чунин  навиштааст:  «Сабаби  вафоти  ӯ  он  буд,  ки  рӯзе  султони Саид Санҷар дар хиргоҳ тир меандохт ва ӯ беруни хиргоҳ истода буд. Ногоҳ тире аз камони шоҳ ҷудо шуд ва аз ҷодаи ҳадаф хато шуд бе қасд. Тир нишона аз ҷигари он дилбанди фузало сохт, мурғи чаҳорпари тири ӯ аз саводи дили он саводи дидаи арбоби ҳунар дона сохт ва дарҳол бар замин афтод ва ҷон ба осмон рафт. Оре, тири қасди замонаро ҷуз аз дили фузало нишона нест» .Аммо аз  ашъори  Муиззӣ  маълум  мешавад,  ки  баъди  ин ҳодиса низ муддате зиндагӣ ба сар бурдааст: