cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юсуф Қарзовӣ
Масоили қтисоди исломӣ
Дуктур Қарзовӣ аз муддатҳо пеш ба масоили иқтисоди исломӣ аз нигоҳи назарӣ ва амалӣ, эҳтимом доштааст. Аз нигоҳи назарӣ, суханрониҳои зиёде дар заминаи иқтисоди ислом пешкаш ва маҷмуаи китобҳое таълиф кардааст, ки дар ҷаҳони араб ва Ислом шуҳрат дорад. Кофист, ки ба бархе аз ин китобҳо ишора кунем: Аз нигоҳи амалӣ пеш аз роҳандозии бонкҳои исломӣ ва пас аз он бо ҳамкории Иттиҳодияи ҷаҳонии бонкдории исломӣ бо ин бонкҳо ҳамкорӣ доштааст ва то имрӯз ба унвони бозуи тавонманд амал кардааст ва масири онро мушаххас ва ба он истеҳком бахшидааст ва ҳамвора низ мудофеи он будааст. Вай солҳо мушовири шаръӣ ва довталаби нахустин бонки исломӣ буд, ки дар Дубай таъсис шуд. Сипас узви идории кулли назорати шаръӣ бар Байтулмоли исломӣ дар Жопон ва ширкати сармоягузории исломӣ дар Арабистоти Саудӣ буд. Ба ҳамин тартиб раёсати ҳайати назорати шаръӣ бар муассисоти зерро низ ба уҳда гирифтааст: Вай дар муқаддимаи китоби «Фуруши муробаҳа» рози инояти худ ба иқтисоди исломӣ парда мебардорад ва менависад: руйкарди ман ба иқтисоди исломӣ, бахше аз рӯйкарди ман ба Шариати Исломӣ ва даъват ба таҷлил аз иқтисоди исломӣ дар тамоми заминаҳои зиндагӣ ва ҷойгузин кардани аҳкоми он ба ҷойи қавонини қарордодӣ ва муқаррароти воридотӣ аст.
Анҷумани тавсеаи исломӣ ба поси қадрдонӣ аз заҳамоти эшон ҷоизаи соли 1411-и ин бонк дар иқтисоди исломиро ба вай ато кард ва аз нақши барҷаста ва асарбахши ӯ дар ин замина ситоиш кард.
Фаъолияти иҷтимоӣ ва даъавӣ
Дуктур Қарзовӣ таваҷҷуҳи шоёне ба фаъолиятҳои иҷтимоӣ ва хайрӣ аз худ нишон медиҳад. Ишон ғарқ шудани ҳаракатҳои исломӣ ва бедории исломӣ дар фаъолиятҳои сиёсиро, ки умдаи вақти онро мегирад, ва онро аз фаъолияти иҷтимоӣ боз медорад, ба боди интиқод мегирад. Ишон дар ин бовар аст, ки душманони даъвати исломӣ ин корро ба хубӣ анҷом медиҳанд ва аз ин роҳ тавонистаанд, дар байни мусалмонон нуфуз кунанд. Ононро ба гумроҳӣ бикашонанд ва бо шиори хидматҳои иҷтимоӣ ва аъмоли хайрия ононро аз ақида ва ҳувияташон дӯр кунанд. Онон бо эҷоди мадорису бемористонҳо ва ниҳодҳои мухталифи иҷтимоӣ, тавонистаанд, ба хубӣ аз уҳдаи ин муҳим бароянд. Гуруҳҳои табширӣ дар ин замина бештарин сӯистифодаро кардаанд ва бисёре аз манотиқи исломӣ дар Африқо ва Осиёро, ки аз мусалласи фақр, бесаводӣ ва беморӣ ранҷ мебаранд, фирефтаанд ва дар баландпарвозӣ ва ғурур то он ҷо пеш рафтаанд, ки барои масеҳӣ карданди мусалмонони ҷаҳон, барномарезӣ кардаанд. Ин тасмим дар ҳамоиши табширӣ, ки дар вилояти Каларадои Амрико ташкил шуд, гирифта шуд ва сад миллион доллар ба ин кор ихтисос дода шуд ва маркази «Звеймар» барои таҳсили мутахассисон дар амри табшир бар асоси кишвар ва забону мазоҳиб ва рӯйкардҳои мусалмонони ҳар минтақа, таъсис доданд.
Дар ростои ин фарохонӣ ва барои таҳқиқи аҳдофи он, ҳайати хайрияи ҷаҳонӣ роҳандозӣ шуд ва дафтари марказии он дар Кувайт мустақар шуд. Ин ҳайат бар таври ҷиддӣ ва ошкоро фаъолиятҳоашро оғоз кард, агар чӣ ҳанӯз дар оғози кор қарор дорад. Дуктур Қарвзовӣ соҳиби ин тафаккур ва увзи кумитаи муқаддимотии он аст. Устод бар асоси тасаввури худ аз аҳдоф ва абзори ин ҳайат, пешнависи асоснома, узвияти маҷлиси муассисон, шурои идорӣ ва кумитаи иҷроии онро танзим кард ва худ дар чанд кумитаи он узв шуд. Вай барои кумак ба ниёзмандону мустамандон дар Қатар ва хориҷ аз он сандуқи мардумиро дар ин кишвар таъсис дод ва онро сандӯқи закот ва садақоти Қатар номгузорӣ кард. Ин сандӯқ дар бонки исломии Қатар низ ҳисоб дорад ва бархе аз костиҳо ва ниёзмандиҳоро пӯшиш медиҳад.
Устод ҳамчунин бо талошҳи пайгир ва буҷаҳои молӣ, теъдоде аз муассисаҳои динӣ ва хайрӣ, монанди марказ, масҷид ва бемористони Ал-саҳваро дар зодгоҳи худ, Сифати Туроб, дар Миср таъсис дод ва Масҷидур-раҳмаро низ дар шаҳри Наср бунёнгузорӣ кардааст.
Тавҷеҳ ва иршоди ҷавонони бедори исломӣ
Масъалаи ҷавонони бедории исломии муосир, аз боризтарин заминаҳои фаъолияти устод будааст, ки дар солҳоли ахир забон, фикр, имл ва ҳиммати худро ба он ихтисос додаст. Вай дар бисёре аз урдуҳо, ҳамоишҳо ва дидорҳое, ки тавассути ҷавонони бедории исломӣ дар дохил ва хориҷ аз сарзаминҳои исломӣ, баргузор шуд, ҳузур ёфт ва дар тамоми ин дидорҳо дар Амрико, Канада ва Аврупо ба пурсишҳои матраҳ ва шубуҳоти ворида пиромӯни Ислом, ақида, шариат ва таърихи Ислом, посӯх медод. Устод мавриди эътимоди ҷавонон ва мақбули ҳамагон буд, зеро онон ба ҷойгоҳи илмӣ ва густараи фиқҳӣ ва ихлоси ӯ дар даъват яқин доштанд. Онон бо шавқ ба созандагӣ ба ҷои вайронӣ, ҷамъ ба ҷои тафриқ ва пайгирии роҳи миёна ва эътидол, ки ба осонгирӣ ва рифқ ба ҷои хушунат ва сахтгирӣ, раҳнамун мешавад, воқиф буданд. Онон масоилеро, ки аз дигарон намепазируфтанд, ва гоҳо ба диёнат, ҷиҳатгирӣ ё иртиботи онон бо бархе ҷиҳатҳо таъна мезаданд, аз Устод ба дидаи мақбул менигаристанд.
Илова бар ин мақолоту китобҳои Шайх ва хутбаҳову суханроние, ки аз ӯ бар ҷой монда ва мунташир шудааст, ҳама пиромӯни ҳимоят аз даъват ва тақвияти он аст ва раҳнамоии ҳақиқии уммати исломӣ ва роҳёбии он ба зиндагии комили исломӣ аст. Ин манобеъи иршодотии устод барои уммат ва таъйини масири ҳаракати он дур аз ғулӯ ва ифроту хушунатро дарбар дорад. Дар ҳамин замина устод дар моҳномаи қатарии «Ал-уммаҳ», мақолотеро бо унвони «бедории ҷавонони мусалмонон падидаи солимест, ки бояд тавҷеҳ шавад, на саркӯб», ба ришати таҳрир даровард ва даҳҳо ҳазор нусха аз он дар бисёре аз кишварҳои арабӣ ва исломӣ, интишор ёфтааст. Ҳамчунин маҷалаи «Ал-арабӣ» аз падидаи ифротигарӣ навиштааст. Моҳномаи «Ал-уммаҳ» китоби машҳури "бедории исломӣ дар миёни инкору ифрот"ро мунташир кард, ки садҳо ҳазор ҷилд азон ба арабӣ чоп ва ба забонҳои зиёде аз ҷумла; ангилисӣ, урдӯ, туркӣ, молейзӣ, индунейзӣ ва ғайра тарҷума шудааст. Дар ин замина ҳамчунин китобҳои «бедории исломӣ ва мушкилоти майҳани арабӣ ва исломӣ» ва «бедории бузурги исломӣ авомили таҷдиди динӣ ва пешрафтӣ дунявӣ» ва «бедории исломӣ дар миёни ихтилофи машрӯъ ва ихтилофи накӯҳида» аз устод ба чоп расидааст.
Дар ин замина ҳамчунин метавон ба мавзеи устод дар муқобила бо мавҷи такфир ишора кард, ки замоне дар кишварҳои арабӣ ва исломӣ фарогир буд, ва бар асоси он ба куфри тамоми мардум ҳукм мекарданд. Устод дар ин замина рисолае зери унвони "падидаи ифрот дар такфир"ро ба риштаи таҳрир даровард, ки даҳҳо ҳазор нусха аз он ба чоп расида ва ба бисёре аз забонҳо тарҷума шудааст. Вай дар тамосу дидори мустақим бо бисёре аз ҷавонони бедории исломӣ ба онон ёдовар мешуд, ки ба ҷои баҳсу ҷадал ба кору базл ва бахшиш рӯй оваранд ва ба ҷои тамаркуз бар фуруъот ва ҷузиёт, пиромӯни усул ва куллиёт бичарханд.
Ба боварҳои вай, ҷавонон бояд ба ҷойи пардохтан ба масоили ихтилофӣ, бар масоили мавриди иттифоқ тамаркуз кунанд ва аз сайр дар осмонпиндорӣ ва хаёл, ба заминии воқеъ фуруд оянд ва ба ҷойи тасаллут бар ҷомеа, ба ҳамзистӣ бо ҷомеа ва ҳалли мушкилоти он, ҳиммат гуморанд ва ба ҷойи бетаваҷҷуҳӣ нисбат ба суннатҳои илоҳӣ дар зиндагӣ, ба парастиши Худованд ҳамроҳ бо муроъоти суннатҳо дар сояи усули шариат гароиш дошта бошанд. Даъвати устод дар байни ҷавонон бо истиқболи чашмгире мувоҷеҳ шуд ва ҳамроҳ бо даъвати уламои растин дар раҳнамоии масири бедори исломӣ, таъсири шоёне бар ҷой гузошт.
Ҳаракат ва ҷиҳод
Дуктур Қарзовӣ дар даврони ҷавонӣ ба даъвати исломӣ ба унвони ақида ва низоми ҳаёт, машғул буд ва бо хутбаҳо ва пардохти суханрониҳо ва илқои дурус ба ин амр, ҳиммат гуморида буд. Иртиботи деринаи вай бо ҳаракати Ихвонулмуслимин ӯро дар ин замина ёрӣ кардааст. Устод бо Имом Ҳасанул-Банно ошноӣ дошт ва ба ҳамин сабаб тавонист ба аксари вилоятҳои Миср, аз Искандария то Сӯдон ва Сайно сафар кунад ва замоне, ки ҳанӯз донишҷӯи факултаи Усули дин буд, ба амри устод Ҳасан Ҳузайбӣ, муршиди дуввуми Ихвонулмуслимин ба бархе аз кишварҳои арабӣ, монанди; Сурия, Лубнон ва Урдун низ сафар кард. Устод дар роҳи даъват бисёре аз номулоимотро ба ҷон харид. Дар соли 1949 дар замоин Малик Форӯқ, яъне замоне, ки донишҷӯи соли дуввум буд, борҳо боздошт шуд ва пас аз он дар даврони инқилоб январи соли 1952 ва сипас дар ноябри ҳамон сол, ба муддати бист моҳро дар боздошт ба сар бурд ва дар соли 1963 як бори дигар боздошт шуд.
Лозим ба зикр аст, ки Шайх Қарзовӣ бо вуҷуди иртибот бо ҷунбиши Ихвонулмуслимин ва узвияти зудҳангоми дар он, бо вуҷуди ранҷҳое, ки дар роҳи он мутаҳаммил шуд ва талошҳои илмӣ ва давъавию тарбиятӣ, ки барои он анҷом дод, ва бо вуҷуди иҷмои тарафдорони ӯ бар ҷойгоҳои волои ҳаракати Ихвон, аз ҳеч кӯшише дар роҳи интиқоди созанда аз ин ҳаракат барои ақлонӣ сохтани ин ҳаракат ва беҳбуди амалкард ва иртиқои шеваҳои кории он дареғ накард.
Вай ҳамчунин ба ҳамкорӣ бо тамоми ҳаракатҳои исломӣ даъват мекард ва таъадуди ҷамоатҳои исломиро на танҳо ирод намедонист, балки ба он қоил буд ва бовар дошт, ки агар ин таъаддуд бар асоси танаввуъ ва тахассус бошад, на бар асоси таъоруз ва таноқуз, бисёр муфид хоҳад буд. Вай муътақид буд, агар ҳаракатҳои исломӣ бо ҳам тафоҳум ва ҳамоҳангӣ дошта бошанд ва дар пардохтан ба масоили асосии ислом, сафи ягонае ташкил диҳанд ва дар заминаҳои мавриди иттифоқ таъаммуқ ва дар масоили ихтилофӣ тасомуҳ ба харҷ диҳанд ва дар доираи усули асосии исломӣ бар мабнои муҳкамоти Китоб (Қуръон) ва Суннат ҳаракат кунанд, сӯдманд хоҳанд буд.
Ин рӯйкарди интиқодӣ ва мунсифонаи устод дар теъдоди аз китобҳо, баҳсҳо, мақолот ва суханрониҳо ва дар дидорҳои расонаии вай комилан ошкор аст. Дар фасли ахири китоби «роҳи ҳалли Ислом, як фариза ва зарурат» ва мақолоти маҷалаи «Ал-уммаҳ» зери унвони «мушкил аз куҷост», ки дар як расонаи мустақил гирдиҳам омадааст, ва низ дар китоби «авлавиятҳои ҳаракати исломӣ», ин ҳақиқат ба сароҳат зикр шудааст. Маҷмуаи «китобул-уммаҳ» дар охирин китоби худ, «фиқҳи даъват; вижагиҳо ва чашмадозҳо» ба ин муҳим пардохтааст ва маҷмуае аз гуфтугӯҳои «Ал-уммаҳ» бо уламо ва андешмандони бузурги мусалмонро ҷамоварӣ кардааст. Ин гуфтугӯҳо пиромӯни «иҷтиҳод ва таҷдиди назар дар завобити шаръӣ ба унвони ниёзи замон», сурат гирифтааст.
Дар муқаддимаи китоб дар муаррифии устод омадаст: як нигоҳи сатҳӣ ба китобҳое, ки ба китобхонаи исломӣ пешкаш кардааст, тасвири равшан аз рӯйкардҳои фарогири устод ва мизони саҳмеро, ки дар ташкили тафаккури исломи муосир доштааст, нишон медиҳад; ҳамчунин ишон дар фиқҳи зарурӣ барои таъомул бо зиндагӣ, ислоҳи масири фаъолиятҳои исломӣ ва иршоди бедории исломӣ барои пеш гирифтани шеваи дуруст ва ҳамвор кардани масирҳои ноҳамвор, пешкаш медиҳад. Устод бар ин бовар аст, ки ҳаракати исломӣ таъбири ростин аз шахсият, дардҳо, орзӯҳо, ақдоиду андешаҳо, арзишҳои мондагор ва ормонҳои таҷдидпазири уммат ба самти ваҳдат аст.
Ба боварии вай аз рӯи адолат нест, ки вазъияти асафноки мусалмонони имрӯз аз резиш ва шикасту ақибмондагӣ, комилан ба пойи ҳараккти исломӣ хатм шавад; балки ин падидаҳо роҳоварди даврони рукуд ва истеъмори уммат аст ва агар масъулияте мутаваҷҷеҳи ҳаракати исломӣ бошад, бидуни шак дар мувозоти асбобу имконоти моддӣ ва маънавии онаст, ки Худованд барояш фароҳам кардааст, ба тавре, ки аз бархе истифода карда ва нисбат ба бархи дигаре сустӣ ба харҷ додааст ва аз бахши дигари он ҳам дар масири дуруст истифода накардааст. Вай арзёбӣ ва баррасии ҳаракатҳои исломӣ аз вазъияти мавҷудро як зарурат медонад ва муътақид аст, ки ҳаракат бояд аъзояшро ба насиҳатпазирӣ ва худинтиқодӣ, ташвиқ кунад, агар чӣ талх бошад ва ҷоиз нест, ки ҳаракатҳои исломиро бо асли ислом махлут кард; нақди як ҳаракат, илзоман нақди Ислом ва аҳкому шароеъ нест. Худованд ин умматро аз иҷтимоъ бар гумроҳӣ маҳфуз доштааст, аммо ҳеч ҷамоате аз хато ё афтодан дар гумроҳӣ, ба вижа дар масоили иҷтиҳодӣ, ки орои гуногунеро металабад, маъсум нест.
Вай мегӯяд: бархе аз мухлисон бо ин тавҷеҳ, ки мумкин аст касоне ба нақд бипардозанд, ва гоҳ хубу гоҳе низ бад интиқод кунанд, қоил ба баста будани боби интиқод шудаанд ва ин ҳамон узре буд, ки уламоро ба самти садди боби иҷтиҳод тело дод, дар ҳоле, ки лозим аст дар ба рӯи аҳли он гушуда бошад, ва дар ниҳоят ин нақди нофеъ аст, ки мемонад ва роҳи рост аст, ки интихоб мешавад.
Вай таъаддуди ҷамоатҳои исломӣ дар ҷаҳони Исломро нафй намекунад, ва замоне, ки ҳадаф аз таъаддуд танаввуъ ва тахассус бошад, монеъе дар он намебинад. Як ҷамоат ба поксозии ақида аз ширк ва хурофот эҳтимом меварзад, ва гуруҳи дигар дар ростои пироиши ибодот ва полоиши он аз бидъатҳо вориди амал мешаванд ва гуруҳи саввум ҳам ба мушкилоти хонавода иноят доранд, ва гуруҳи чаҳорум ба кори тарбиятӣ мепардозад. Мумкин аст бархе аз ҷамоатҳо бо тудаҳои мардум ҳамкорӣ кунанд ва бархе низ бо таҳсилкардаҳо; аммо ҳамагон бояд нисбат ба якдигар ҳусни ният дошта бошанд. Дар мавориди ихтилоф бо гузашт бархурд кунанд ва дар масоили асосӣ сафи ягонаро ташкил диҳанд.
Вай муътақид аст ҳаракатҳои исломӣ бояд аз марҳалаи сухан ба марҳалаи амал ба Ислом гом ниҳода ва ба асоси муқтазаёти замон ҳаракат кунад ва ҳамвора муоахазаи таърихро низ мадди назар дошта бошад, ки мумкин аст, бигӯянд: ин ҳаракат қурбони нақшаҳое шуд, ки нерӯҳои шайтонӣ ва мутахосими Ислом онро дар хориҷ идора мекарданд. Бинобарин як ҷамоат бояд дар чаҳорчуби нухбагон ва тудаи мардум ба таври ҳамсон харакат кард. Ҳаракати исломӣ замоне муваффақ шуд, ки дар ростои тамоми мусалмонон ҳаракат кунад, на ба нафъи гуруҳи хосе.
Вай аз бархе аз омилон низ гиламанд аст, ки чаро аз андешаҳои озод ва гароишҳои таҷаддудхонае, ки мухолифи андешаҳои ошно ва пойдор нест, дӯрӣ меҷӯянд? чаро андешмандонро дар тангно қарор диҳанд ва талош мекунанд ононро дар ҳошия ва маҳрум нигаҳ доранд. Вай мегӯяд: хатари пайравӣ аз ҳавову ҳаваси авом, беш аз хатари пайравӣ аз хостаҳои ҳокимон аст, зеро касоне, ки аз хостаҳои ҳокимон пайравӣ мекунанд, корашон бар мардум ошкор ва дар ниҳоят расво мешаванд.
Вай муътақид аст истибдоди сиёсӣ на танҳо сиёсатро ба фасод мекашонад, балки мудирият, иқтисод, ахлоқ ва динро ҳам фасод мекунад ва бедории исломӣ бояд гуруҳҳо ва ҷараёноти мухталиферо дар худ ҷой диҳад ва тамоми онҳо бояд дар дустияшон нисбат ба Ислом ва ифтихор бар рисолати Ислом ва имон ба зарурати муроҷаъа ба он ва даъват дар растои таҳкими шариат исломӣ ва озодсозии майҳани ислом ва якпорчасозии уммат бо ҳам муштарак ҳаракат дошта бошанд, чаро, ки бедории исломӣ, ҷараёни дурустест, ки қодир ба идомаи ҳаёт аст ва бар асоси суннати илоҳӣ, ғулӯ ҳамеша бедавом аст. Вай муҳимтарин заминаҳои ин ҷараён ва нишонаҳои боризи онро ин гуна муаррифӣ мекунад: Вай ба Ҷунбишҳои исломӣ тавсия мекунад, ки дар ростои рушд ва пӯёии бедории исломӣ ҳаракат кунанд ва талош накунанд, онро дар зери чатри худ дароваранд; беҳтар инаст, бедории исломӣ озод бошад ва мансуб ба ҷамоат ё ҳайат ё ҳизбе набошад. Вай муътақид аст, ки набояд ҷавононро масъули корҳое, ки анҷом медиҳанд, бидонем, ё бахше аз ғулӯ ё ифротро танҳо мутаваҷҷеҳи онон кунем ва ин аз адолат ва амонат дур аст. Аҷиб аст, ки мо тундравии ҷавононро маҳкум мекунем, аммо аз беҳудагии худ, интиқод намекунем. Аз ҷавонон мехоҳем ҷониби миёнаравӣ ва ҳикматро риъоят кунанд, аммо аз шуюху бузургон намехоҳем, худро аз нифоқу дуруягӣ, пок кунанд. Ҷавонон аз нифоку дугонагии мо ба сутуҳ омадаанд. Бинобарин ба танҳоӣ ва бидуни ҳеч кумаке роҳи худро ба самти Ислом дар пеш гирифтаанд.
Ба бовари ӯ ниҳодҳои расмии динӣ бо вуҷуди аҳамият ва собиқаи он, то замоне зери султаи мақомоти сиёсӣ бошанд, наметавонанд дар ростои тавҷеҳи бедории ҷавонон ва дармони падидаи ғулӯ ва ифрот, муваффақ амал кунанд ва касе, ки танҳо нозир ё ноқиди бедории исломӣ буда, ва аз ҳақиқати он дур аст, наметавонад дар истеҳком ва устувории он нақши мусбат адо кунад. Пас касе, ки ба насиҳати ҷавонон мепардозад, бояд бо онон ҳамзистӣ дошта бошад ва аз ҳақиқати ҳолашон бохабар бошад. Чунин шахсияте бояд бидонад, ки асбоби ихтилоф дар табиати башар ва моҳияти зиндагӣ ва табиати забон ва ҳамзистии онон, нуҳуфтааст ва касе, ки дар садади аз байн бурдани тамоми мазоҳири ихтилоф аст, мехоҳад моҳияти зиндагӣ ва забону ойинҳои ононро бар зидди фитраташон бишуронад. Ихтилофи амале агар бо тасомуҳ ва гузашт ва вусъати назар ҳамроҳ бошад, ва худро аз қайди таъассуб ва кӯтаҳбинӣ озод кунад, ҳеч мушкиле эҷод намекунад.
Шайх бар ин бовараст, ки умати мусалмони имрӯза дар дин навоварӣ кардааст ва навоварӣ дар дин мояи гумроҳист. Уммат дар масолили дунявӣ рокит (бидуни ҳаракат) мондааст ва ин рукуд ношӣ аз ҷаҳли он аст. Мебоист вазъият маъкус мешуд, дар амри дин табаъият (пайравӣ аз Қуръону Суннат) ва дар амри дунё, ибдоъу навоварӣ сурат мегирфт. Бархе аз уламо дар масъулияти иблоғ кӯтоҳӣ кардаанд. Гуруҳе аз онон дар қофилаи ҳокимон хазидаанд ва гуруҳе низ худро ба абзори судури фатво ба асоси хости мардум, табдил кардаанд. Ҳокимон ғолиби авқот ба миллатҳояшон шабоҳат доранд ва бурундоди ҷомеашон ҳастанд.
Бидуни шак дуктур Юсуф Қарзовӣ аз боризтарин фуқаҳои муъосирест, ки аз қудрати фавқулъода ва диққати назар бархурдор аст ва ин имтиёзи вижа, марҳуни иштиғоли амиқи ӯ ба улуми шаръӣ ва таҷрибаи кории ӯ дар заминаи фаъолиятҳои Ислом будааст. Вай ҳамчунин аз он даста аз андешамндонест, ки ба эътидолу миёнаравӣ шуҳрат дорад ва байни муҳкамоти шаръӣ ва муқтазаёни замонӣ иртибот барқарор мекунанд. Осору таълифоти ӯ диққати назари олимона, дурахшиши адибона ва завқу ҳарорати даъавиро бо ҳам ҷамъ кардааст.
Осор
Юсуф Қарзовӣ китобҳои зиёде навишатааст, ки миёни даҳҳо асарҳои ба забони арабӣ баъеи онҳоро номбар мекунем:
Ӯ ҳамчун гузидае аз шеърҳояшро дар китоби Нафаҳот ва Лафаҳот нашр намудааст. Қарзовӣ ҳамчунин мавзӯъи китоби The Global Mufti: The Phenomenon of Yusuf al-Qaradawi мунташиршуда чопи Донишгоҳи Колумбия гардидааст. Ӯ ҳамчун яке аз пешравони садоҳои либералии исломи муосир дар китоби Чарлз Курзман Liberal Islam: A Sourcebook, чопи Интишороти Донишгоҳи Оксфорд унвон шудааст.
Килис
Килис ( Kilis Килис, курд. Килис ) — шаҳр ва ноҳия дар вилояти Килис ( Туркия ) аст, ки маркази маъмурии Вилояти Килис аст. чап|мини| Маркази шаҳр рост|мини|270x270пкс| Ноҳияи Килис (зард) дар харитаи вилояти Килис
Аҳолӣ
Аҳолӣ — нафар (2018).
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Вилояти Килис
Фурудгоҳи оқтубҳ
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Галина Волчек
Галина Борисовна Волчек (19 декабри 1933, Москва, ИҶШС — 26 декабри 2019, ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи театр ва синамои аҳли Шӯравӣ ва Русия, коргардони театр, омӯзгор. Директори бадеъии Театри «Современник»-и Маскав (1989—2019). Қаҳрамони меҳнати Федератсияи Русия (2017). Ҳунарпешаи халқии ИҶШС (1989). Дорандаи пурраи ордени «Хидмати шоиста дар назди Ватан». Барандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1967) ва Ҷоизаи Президенти Федератсияи Русия (2002).
Зиндагинома
Галина Волчек 19 декабри соли 1933 дар шаҳри Маскав дар оилаи яҳудӣ ба дунё омадааст. Дар соли 1955 Мактаб-студияи ба номи Немирович-Данченкоро хатм кардааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи РСФСР Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС Гурӯҳ:Сарфарозшудагон бо медали «Ветерани меҳнат» Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ИҶШС
Мауро Гойкоэчеа
Мауро Даниэл Гойкоечеа Фурия (Mauro Daniel Goicoechea Furia; 27 марти 1988, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1988 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Данубио Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.C. Рома Гурӯҳ:Бозингарони БФ Отселул Галатси Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арока Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тулуз
Маурисио Мартинес (футболбоз)
Маурисио Мартинес (тав. 20 феврали 1993) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Зодагони 20 феврал Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Унион Де Санта ФЕ Гурӯҳ:Бозингарони БФ Росарио Сентрал
Дэмиан Шмидт
Дэмиан Шмидт (тав. ) — футболбози аргентинӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина
Фран Морено
Франсиско Хавйер Морено Хименес (Francisco Javier Moreno Jiménez; 7 майи 1984, Памплона, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 7 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нуманкия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Албасете Баломпие Гурӯҳ:Бозингарони БФ Linares Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Алавес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ontinyent Гурӯҳ:Бозингарони БФ Алкояно Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olímpic Xàtiva Гурӯҳ:Бозингарони БФ Леганес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Муркия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лейда Эспортиу Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хумила
Никулкино (ноҳияи Илин, Иванов)
Никулкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Илин (Иванов)
Франсиско Агуирре
Франсиско Рикардо Агуирре (тав. 1 сентябри 1977) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1977 Гурӯҳ:Зодагони 1 сентябр Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Банфиэлд Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Brown Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Argentino Quilmes Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Deportivo Morón Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хиассо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ивердон Шпорт Гурӯҳ:Бозингарони БФ enAl-Arabi SC Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ст. Галлен Гурӯҳ:Бозингарони БФ Omonia Гурӯҳ:Бозингарони БФ Aris Limassol F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Локарно Гурӯҳ:Бозингарони БФ Mendrisio-Stabio Гурӯҳ:Бозингарони БФ Натерс
Новая Сотня (ноҳияи Олховат, Воронеж)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олховат, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Хени (футболбоз)
Евгенио Суарес Сантос (Eugenio Suárez Santos; 4 феврали 1980, Хихон, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Oviedo B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Овиедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Райо Валекано Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Хаэн Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Алавес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Avilés Гурӯҳ:Бозингарони БФ Marino Luanco
Фурудгоҳи миллӣ октюн
Фурудгоҳи миллӣ октюн (Aktion National Airport) (маҳаллӣ: Lefkada Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) ва  низомӣ  бо Коди ИОТОи PVK аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2871 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри прузо кишвари Юнон қарор дорад, ва дар баландии 3 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Суқути Fokker 100 дар Алматӣ
Суқути Fokker 100 дар наздикии Алматӣ — суқути ҳавопаймоест, ки 27 декабри соли 2019 рух дод. Ҳавопаймои Fokker 100 ширкати ҳавопаймои Bek Air хатти парвози дохилии Z9 2100-ро дар масири Алматӣ — Нурсултон иҷро мекард, аммо ҳангоми парвоз ба хонаҳои истиқоматӣ уфтод. Дар дохили ҳавопаймо 93 мусофир ва панҷ аъзои экипаж буданд. Тибқи маълумоти пешакӣ, наҷотёфтагон ҳастанд. Дар садама на камтар аз 15 нафар ба ҳалокат расидаанд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Суқути ҳавопаймоҳо
Рихард Вагнер
Вилгелм Рихард Вагнер (олмонӣ: Richard Wagner) (22.5.1813, Лейпсиг – 13.2.1883, Венетсия) — оҳангсоз (композитор), дирижёр, мусиқишинос ва санъатшиноси олмонӣ.
Зиндагинома
Фаъолияти эҷодиаш аз 15-солагӣ сар шуда, дар ибтидои эҷодиёт (1828–32) якчанд асари созӣ, аз ҷумла симфония (1832) ва увертюраи «Полша»-ро (1832) офарид. Аз соли 1831 донишҷӯи Донишкадаи Лейпсиг; 1833 хормейстери Театри Вюрсбург, баъд дирижёри театрҳои Магденбург (1834–36), Кёнигсберг (1837), Рига (1837–39) буд. Дар асарҳои аввалинаш таъсири К. М. Вебер эҳсос мешавад. Солҳои 1839–42 дар Порис зиндагӣ карда, аввалин асарҳои комили худ – увертюраи «Фауст» (1842) ва операи «Ҳолландии парон»-ро (1842) навишт. Солҳои 1843–49 дирижёри театри дарбории Дрезден буд ва дар асоси ривоятҳои асримиёнагӣ операҳои «Танҳайзер» (1843–45) ва «Лоэнгрин»-ро (1845–48) эҷод кард. Соли 1849 ба Швейсария муҳоҷират намуд. То соли 1858 асосан дар Сюрих зиста, силсилаи операи «Ангуштарини нибелунг»-ро навишт. Пас аз саргардонии зиёд (1859–64) бо даъвати подшоҳи Бавария Людвиги II ба Мюнхен омад. Соли 1868 дар Мюнхен операи ӯ «Мутрибони нюберингӣ» ба саҳна гузошта шуд. Солҳои 1871–74 қисмҳои охирини «Ангуштарини нибелунг»-ро таҳия намуд. Солҳои 1872–82 дар шаҳраки Байрейти Бавария зиндагӣ карда, дар он ҷо театри мусиқии шахсии худро кушод, ки дар он танҳо асарҳои ӯ иҷро мешуданд. Театр соли 1876 бо садо додани тетралогияи «Ангуштарини нибелунг» таҳти дирижёрии В. ба фаъолият шурӯъ намуд. Ин эпопеяи миқёсан беназир (қисми дувум – «Зигфрид», 1871; севум – «Шоми худоён», 1874; чорум драма-мистерияи «Пасифал», 1882, Байрейт) аз рӯйи асотири олмониву скандинавиягӣ навишта шудааст.
Эҷодиёт
Нақши Вагнер дар ислоҳоти санъати опера хеле бузург аст. Ӯ операро бо драмаи мусиқӣ мутобиқ намуда, барои симфониякунонии  опера хидмати бузург кард, ҳайати оркестрро миқдоран зиёд ва нақши гурӯҳҳои алоҳидаро ба таври нав муайян намуд. Дар асарҳои назариявиаш, хусусан, дар «Санъат ва револютсия» (1849), «Асари бадеии замони оянда» (1850), «Опера ва драма» (1851) кӯшиш кардааст, ки санъатро бо ҳаёти ҷамъият алоқаманд намояд. Эҷодиёти Вагнер ба бисёр оҳангсозони ду насли баъдии Аврупо таъсир кардааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Оҳангсозони Олмон Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XIX
Новоселка (ноҳияи Илин, Иванов)
Новоселка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Илин (Иванов)
Новогеоргиевка (ноҳияи Олховат, Воронеж)
Новогеоргиевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олховат, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Олховат (Воронеж)
Мастура Авезова
Авезова Мастура (Би Мастури Авезова; 1905, деҳаи Унҷӣ, уезди Хуҷанд — 24 марти 1978, ҳамон ҷо) — ходими давлатӣ, яке аз аввалин занҳои муборизи роҳи навини зиндагӣ.
Зиндагинома
Авезова Мастура соли (1905 дар деҳаи Унҷии уезди Хуҷанд дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Авезова аз зумраи нахустзанҳоест, ки фаранҷиро партофта, дар кори ҷамъиятиву ис­теҳсолии ҷумҳурии ҷавони Тоҷикистон фаъолона иштирок кардааст.
Фаъолияти касбӣ
Баъди хатми Омӯзишгоҳи касбӣ-техникии Хуҷанд (1929) фаъолияти кориашро дар фабрикаи шоҳибофии Фарғона оғоз кард. Аз соли 1930 дар Комбинати шоҳибофии Хуҷанд кор кардааст. Минбаъд аввали раиси Комитети иҷроияи вилояти Ленинобод (1936) ва баъдтар раиси Комиҷроияи шаҳри Хуҷанд буд.
Аз соли 1960 нафақагир. Авезова узви КМ ПК Тоҷикистон, чандин даъват вакили Совети Олии Иттифоқи Советӣ ва ҶШС Тоҷикистон интихоб шудааст.
Ҷоизаву медалҳо
Бо 2 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ордени Ҷанги Бузурги Ватанӣ (дараҷаи II), 5 ордени «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорон
Фурудгоҳи оқтоеҳв
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Мартин Морело
Мартин Морело (тав. 13 июни 1983) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Зодагони 13 июн Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Unión Magdalena Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Понферрадина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Фландрия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Deportivo Platense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дефенсорес Унидос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асокясион Депортива Рамоненсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético River Plate Puerto Rico Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sportivo Baradero
Отто Вагнер
Отто Вагнер (олмонӣ: Otto Wagner) (30.7.1841, Пенсинг – 11.4.1918, Вена) — меъмори австриягӣ, яке аз поягузорони меъмории модерн.
Зиндагинома
Отто Вагнер дар техникуми политехникии Вена (аз соли 1858) ва Академияи санъати тасвирии Вена (1861–63) таҳсил кард. Дар коргоҳи меъмор Генрих Фёрстер шогирд буд ва пас аз муддате ба фаъолияти мустақилона пардохт. Дар 20 соли баъд Вагнер бо сабки эклектика тарҳҳоеро аз худ ва бегонагон анҷом дод. Дар миёнаи солҳои 1890 рӯ ба сабки модерн (нигар модернизм) меорад. Бар хилофи дигар меъморони номдори модерн (В. Орта, Ч. Макинтош, Л. Кекушев) Вагнер дар ҷодаи ин сабки нав таҷрибаи кофии меъморию бинокорӣ дошт. Аз соли 1894, вақте ки барои тарҳрезии Штадтбани Вена даъват шуд, бештар ба лоиҳаҳои бузурги шаҳрсозӣ таваҷҷуҳ намуд. Солҳои 1900–08 В. барои осорхонаи шаҳри Вена пайи ҳам чаҳор лоиҳаи озмунӣ пешниҳод кард; ин намунаҳо ба ҷанҷолу бархӯрдҳои оштинопазири мактабҳои мухталифи эҷодӣ рӯ ба рӯ шуданд. Саранҷом ин бино дар даврони ҳаёти ӯ сохта нашуд; осорхонаи имрӯзаи Вена бинои кӯчакест, ки дар сабки солҳои 1960 сохта шудааст. Вижагии меъмории Вагнер дар ин давра саъйи содакориҳо дар бино буд (деворҳои ҳамвор, нимсутунҳои амудии сода), ки бо ороишоти «тилоӣ»-и вагнерӣ ва истифодаи васеи оҳани кӯфта тавъам аст.
Сохтмонҳо
Сохтмонҳои машҳури Вагнер: калисои Am Steinhof ва монанд ба ин бино дар Гаага, Сан-Франсиско ва шаҳрҳои дигар (1904–07), Маъбади Сулҳ дар Вена (1918). Бузургтарин биное, ки он солҳо аз рӯйи лоиҳаи В. сохта шуд, госпитале дар канораи шаҳри Вена буд (1906–10; ҳозира Otto – Wagner – Spital).
Раул Ферро
Раул Фредй Ферро Оливера (Raúl Fredy Ferro Olivera; 13 январи 1983, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Данубио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Querétaro F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тибуронес Рохос Де Веракрус Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дорадос Де Синалоа Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ливерпул
Сандалӣ
мини|Сандалӣ дар Эрон, ки ҳамчун курсӣ маъруф аст Сандалӣ — воситаи гармшавӣ, чорпояест, ки фасли зимистон ба рӯи алавдон мегузоранду ба атрофаш мешинанд.
Сандалӣ дар байни мардуми Шарқ, аз ҷумла тоҷикон аз асрҳои миёна маълум буд. Он шаклан мураббаъ (70X70см) буда, 60—70 сантиметр баландӣ дорад. Дар қисми поёнии пояҳои сандалӣ барои пойҳоро гузошта нишастан, тахтачаҳоро ба шакли чиллик мустаҳкам мекунанд, ки онро «гурбадавак» меноманд.
Дар баъзе ноҳияҳо ба қисми болоии пояҳои сандалӣ тахтачаҳоро тарзе пайваст мекунанд, ки барои зарфи хӯрокдор гузоштан мувофиқ буда, «ошмонак» ном дорад. Ба алавдон хока ва лахчаи ангишт ё ҳезум мегузоранд. Ба суфачаҳои алавдон оташкоб, оташгирак, кӯза, чойҷӯш, чойники об гузоштан мумкин аст. Ба болои сандалӣ кӯрпа партофта пойҳои худро ба даруни он дароз карда, дар атрофаш бо либоси гарм мешинанд. Сандалӣ дар айни ҳол вазифаи мизро низ адо мекунад; ба болояш дастархон густурда таом мехӯранд. Дар чор тарафи кодокҳои Сандалӣ хобидан мумкин аст. Сандалӣ дар деҳоти Тоҷикистону Узбакистон қисман боқӣ мондааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон
Кемар
Камар - шаҳре дар Туркия аст, ки дар вилояти Анталиё воқеъ аст. Ин шаҳри дорои осоишгоҳҳои зиёди соҳили баҳрӣ мебошад ва дар фасли тобистон доимо сайёҳон аз мамолики гуногун инҷо фароғат мебаранд. Тибқи саршумории соли 2009 аҳолии шаҳр 33 431 нафарро ташкил мекард.
Иқлим
Кемар дар минтақаи иқлими баҳри Миёназамин ҷойгир аст, аммо сарфи назар аз наздикии ҷуғрофии он дар Анталиё, он дорои хусусиятҳои хос аст: табиати муссонии иқлим камтар мушоҳида мешавад, бориш тақрибан чоряк камтар аз Анталиё аст (алахусус дар моҳҳои зимистон).
Тобистон дар Кемар офтобӣ, хушк ва хеле гарм аст, ҳарорат дар нимаи рӯзҳо дар сояҳо аз 40 ° С болотар аст. Обу ҳавои тоза дар Кемар бартарӣ дорад (ба истиснои моҳҳои зимистон). Зимистон дар Кемар одатан бо сардиҳои нозук, сардиҳо (ҳатто каме ночиз) ва барф хеле кам мушоҳида мешавад. Ҳарорати оби баҳрӣ дар минтақаи соҳилӣ аз 9-12 °C дар зимистон то 23-26 °C дар нимаи тобистон тағйир меёбад.
Пайвандҳо
Сомонаи расмии шаҳр
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Абдулазизхон (мазмунҳо)
Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамном
Ваготомия
Сарчашма
Гурӯҳ:Ҷарроҳӣ Гурӯҳ:Пизишкӣ
Фурудгоҳи оксу
Фурудгоҳи оксу (Aksu Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи AKU аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад, ва дар баландии 1163 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Вагон
thumb|Вагони 2 ошёнаи мусофирбар (01.07.2013) Вагон (waggon — ароба) — воситаи нақлиёт, ки бо роҳи оҳан мегардад ва барои ҳамлу нақли бор ва одамон хидмат мекунад; ба таркиби қатораҳои роҳи оҳан дохил мешавад. Вагонро мувофиқан барои роҳҳои оҳани камбар ва сербар месозанд. Вагонҳои чормеҳвар, шашмеҳвар ва бисёрмеҳвар мавҷуданд. Дар роҳҳои оҳани давлатҳои муштаракулманофеъ бештар вагонҳои чормеҳвари боркаш ва мусофиркаш истифода мешаванд. Вобаста ба навъи бор вагонҳои боркашро пӯшида ва кушода (дар шакли платформа, систерна ва ғайра) месозанд. Мас., барои ҳамлу нақли борҳои зуд вайроншаванда (гӯшт, моҳӣ, мева ва ғайра), ки ҳангоми кашондани онҳо ҳарорати пасти доимӣ зарур аст, вагони изотермиро истифода мебаранд. Дар Вагонҳои мусофиркашӣ одамон, почта ва бағоч мекашонанд. Вагони мусофиркашӣ нармҷой, сахтҷой, умумӣ ва дорои ҳуҷраҳои алоҳидаи 2-4-каса мешавад. Қисмҳои умумии В.: ҷиҳози гашт, кузов, рама (чавкот), ҷиҳози ядак, тормози дастию автоматӣ. Ҷиҳози гашт вагонро аз рӯйи релсҳои р. о. бурда, гашти ҳамвору бехатари онро бо суръатҳои матлуб таъмин мекунад. Чавкот асоси кузовро ташкил медиҳад ва ҳамаи вазни вагон ба он меафтад. Ҷиҳози ядак барои ба якдигар ва локомотив васл кардани вагонҳо хидмат мекунад. Тормозҳо барои танзими автоматии суръати ҳаракат ва боздории вагон ё поезд таъйин шудаанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Нақлиёт
Овсяниково (ноҳияи Илин, Иванов)
Овсяниково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Федерико Кривели
Федерико Хавйер Кривели (тав. 28 январи 1982) — футболбози аргентинӣ,.
Овсяниково (ноҳияи Илин, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Илин (Иванов)
Оленино (ноҳияи Илин, Иванов)
Оленино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Илин (Иванов)
Bафкас
Bафкас, Фағкас, Фағкат — шаҳраки тобеи Усрушана, ки дар сефарсахии Бунҷикат – сари роҳи Хуҷанд воқеъ гардида буд. Дар маъхазҳои ҷуғрофиёӣ Bафкас мавзеи сераҳолӣ зикр шудааст. Деҳхудо маънои Фағкасро «бутхона» шарҳ дода, асли Bафкасро «фағкада» медонад. Bафкасро якҷо бо Ғазақ бо шаҳрҳои Ғаза ва Боға, ки дар таърихномаҳои аҳди Искандари Мақдунӣ зикре аз онҳо рафтааст, наздик мешуморанд. Эҳтимол меравад, ки Вағат (Вогат)-и имрӯза дар маҳалли таърихии Bафкас қарор дорад ва сокинони онро аз насаби бозмондагони Гуштосп медонанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Новодмитриевка (ноҳияи Олховат, Воронеж)
Новодмитриевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олховат, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Декоммунизатсия
мини|Яке аз зуҳуроти декоммунизатсия ин тағир додани номи кӯчаҳо мебошад. Пеш аз соли 2017 ulica Anny German дар Познан (кӯчаи Анна Герман) ба ифтихори Юлиан Леески номгузорӣ шуда буд Декоммунизатсия (Decommunisation) – раванди барҳам додани осори муассисаҳои давлати коммунистӣ, фарҳанг ва равонӣ дар давлатҳои пасокоммунистӣ мебошад. Онро баъзан тозакунии сиёсӣ низ меноманд. Ин истилоҳ маъмулан нисбат ба кишварҳои собиқи Блоки Шарқӣ ва давлатҳои пасошӯравӣ барои тавсифи як қатор тағйироти ҳуқуқӣ ва иҷтимоӣ дар давраи посткоммунизм (пасокоммунистӣ) истифода мешавад.
Дар баъзе давлатҳо декомунизатсия манъи нишонаҳои коммунистиро дар бар мегирад. Ҳангоми мубодилаи хислатҳои умумӣ, равандҳои декоммунизатсия дар давлатҳои гуногун ба тарзи гуногун ҷараён доштанд.
Натиҷаҳо
Ҳизбҳои коммунистӣ, ки берун аз қаламрави Балтика қарор доранд, ғайриқонунӣ эълон нашудаанд ва аъзои онҳо ба ҷавобгарӣ кашида нашудаанд. Танҳо якчанд ҷойҳо кӯшиш карданд, ки ҳатто аъзои хадамоти махфии коммунистиро аз қабули қарорҳо дур кунанд. Дар як қатор кишварҳо, ҳизби коммунист танҳо номашро иваз кард ва фаъолияташро идома дод.
Стивен Холмс аз Донишгоҳи Чикаго дар соли 1996 изҳор дошт, ки пас аз як давраи фаъолсозии декоммунизатсия, он бо нокомии қариб саросар рӯбарӯ шуд. Пас аз ҷорӣ кардани люстратсия талабот ба бузҳои гунаҳкор нисбатан кам шуд ва коммунистони собиқ ба вазифаҳои олии давлатӣ ва дигар маъмурӣ интихоб шуданд. Холмс қайд мекунад, ки ягона истиснои воқеӣ Олмони пешини шарқӣ буд, ки дар он ҳазорон нафар хабарнигорони собиқи Stasi аз вазифаҳои давлатӣ барканор карда шуданд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Саркӯби сиёсӣ Гурӯҳ:Декоммунизатсия
Абдулазизхон
Абдулазиз (1614–1683, солҳои ҳукмронӣ 1645–1681) — панҷумин хони Бухоро аз сулолаи Аштархониёни ӯзбек.
Ҳукмронӣ
Соли 1645 бекҳову феодалони аз сиёсати Нодирмуҳаммад норозӣ Абдулазизхонро хони Бухоро эълон карданд.
Соли 1647 Абдулазизхон ба муқобили Шоҳиҷаҳон бархост ва аҷнабиёнро бартараф карда, бародараш Субҳонқулихонро ҳокими Балх таъйин намуд.
Дасткашӣ аз ҳокимият
Дере нагузашта бародарон барои тахт бо ҳамдигар мубориза сар карданд. Аз чунин шароит хонҳои Хева Абулғозӣ ва Анӯшахон истифода бурда, ба Бухоро ҳуҷум карданд, вале соли 1657 Абдулазизхон ба Абулғозӣ зарбаи сахт зад. Тохтутози Абулғозиро Анӯшахон давом дод. thumb|[[Мадрасаи Абдулазизхон дар Бухоро]] Ҷанги дуру дароз барои Хева обрӯи Абдулазизхонро паст кард ва ӯ маҷбур шуд, ки соли 1680 тахтро ба бародараш Субҳонқулихон супорад.
Сиёсати хориҷӣ
Замони ҳукмронии Абдулазизхон муносибатҳои дипломатию тиҷоратии хонии Бухоро бо Русия, Эрон ва Ҳиндустон ривоҷ ёфтанд
Дар соли 1669 Абдулазизхон сафоратро бо сарварии мулло Фаррух ба Русия ба назди подшоҳ Алексей Михайлович фиристод.
Дар ҷавоб соли 1670 дар Бухоро сафорати Русия  бо сарварии бародарон Пазухинҳо фиристода шуд..
Сиёсат дар соҳаи фарҳанг
Ҳангоми ҳукмронии Абдулазизхон мадраса ба номи ӯ дар Бухоро ва мадрасаи Тиллокорӣ дар Самарқанд сохта шуд.
Бухороиҳо ӯро чун «хони шуҷоъ, саховатманд, дӯстдорони илм» тавсиф кардаанд. Ӯ китобхонае аз нусхаҳои дастхатҳои зебо ҷамъоварӣ кардааст.
Марг
Абдулазизхон соли 1683 ҳангоми адои ҳаҷ дар Макка аз дунё даргузашт.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Аштархониён Гурӯҳ:Хонигарии Бухоро
Лучано Ромеро
Лучано Даниэл Ромеро (тав. 28 августи 1993) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Зодагони 28 август Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Дуглас АЙГ Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Арменио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Serena Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рэнофа Ямагути
Эстебан Конде
Нестор Эстебан Конде Кинтана (Néstor Esteban Conde Quintana; 4 марти 1983, Йоунг, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Rentistas Гурӯҳ:Бозингарони БФ Данубио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Универсидад Де Чиле Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал
Абдулазизхон (Шайбонӣ)
Зиндагинома
Абдалазизхон, писари калонии Убайдуллохон соли 1513 дар Бухоро ба дунё омадааст.
Соли 1526-27 Абдулазизхон ҳокими Астрабод, ки аз тарафи Убайдуллохон забт шуда буд, таъйин гардид.
Баъди вафоти Абдуллоҳхони I худро хони Бухоро эълон карда, аз итоат ба ҳокимияти марказии Мовароуннаҳр сар печид ва боиси дар Мовароуннаҳр ба вуҷуд омадани дуҳокимиятӣ гардид.
Сиёсати дохилӣ
Бо мақсади ба худ ҷалб кардани таваҷҷуҳи омма ва мустаҳкам намудани ҳокимият соли 1541 баъзе андозҳоро бекор кард.
Сиёсат дар соҳаи фарҳанг
thumb|Миниатюраи замони Шайбониён, соли 1540 Дар садаи XVI Бухоро ба яке аз марказҳои санъати меъморӣ ва илму маърифат табдил ёфт. Абдулазизхон дар ин ҷо китобхонае таъсис кард, ки ба он рассом ва хаттоти номӣ Султон Мирак сардорӣ мекард. Дар он на танҳо китобҳои нодирро ҷамъ мекарданд, балки хаттотони беҳтарин, ба монанди Миралӣ, шогирдони вай Хоҷа Маҳмуд ва Саид Аҳмади Машҳадӣ асарҳои бисёрро китобат намуда, бо минётураҳо ороиш медоданд.
Устоди Абдулазиз шайх Ҷалол буд. Ӯ аз шоирону олимон ҳимоят мекард. Худи Абдулазизхон бо тахаллуси Азизӣ ба забони туркӣ шеърҳо навиштааст.
Вадд
Вадд (ود) — номи яке аз панҷ бути мавриди парастиш дар қабилаи Банӣ Каъби Арабистон қабл аз ислом (, al-Islām), ки дар Қуръон (71:23) зикр шудаанд. Кофирон аз қавми Нӯҳи пайғамбар бо ҳам аҳд карданд, ки парастиши ин бутҳоро раҳо накунанд. Бутони дигар Сувоъ, Яғус, Яъуқ ва Наср ном доштанд. Тавре дар тафсирҳо омадааст, аслан дар ибтидо ин номҳо ба бандагони неку солеҳе тааллуқ доштанд, ки мардуми зиёд дар итоати аҳкоми Худованд аз онҳо пайравӣ мекарданд. Баъди вафоти ин бузургон Шайтон мардумро фиреб доду гуфт, ки шумо агар тасвиру ҳайкалҳои онҳоро дар пешорӯи худ бигзоред, бар хушӯъ ва хузӯъ (фурӯтанӣ)-и шумо дар ибодат афзуда мешавад. Мардум ба фиреби Шайтон афтода, муҷассамаҳои ин бузургонро сохтанд ва дар ибодатгоҳҳои худ гузоштанд. Ҳангоми ибодат бо мушоҳидаи бутҳо онҳоро ҳолати аҷибу эҳсосоти ғарибе фаро мегирифт. Баъди даргузашти ин насл Шайтон дар гӯши наслҳои баъдӣ хонд, ки бузургони шумо ҳамин бутҳоро маъбуду худои худ қарор дода, барояшон ибодат мекарданд. Онҳо ба васвасаи Шайтон дода шуданд ва бутпарастӣ ҳам аз ҳамон давр оғоз ёфт. Бо зуҳури ислом ба бутпарастӣ дар миёни арабҳо, аз ҷумла парастиши Вадд, хотима дода шуд.
Новокараяшник (ноҳияи Олховат, Воронеж)
Новокараяшник — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Микел Пагола
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Oberena Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Понферрадина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бургос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бадалона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Móstoles Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гихуэло Гурӯҳ:Бозингарони БФ Salamanca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Алавес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бадахос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Баломпедика Линенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Palo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Туделано
Агустин Коския
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1997 Гурӯҳ:Зодагони 8 апрел Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Росарио Сентрал
Фурудгоҳи икрон (Огаё)1
Фурудгоҳи икрон (Огаё)1 (Akron-Canton Regional Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи CAK аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2317 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри икрон, Огаё кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 374 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Осветино (ноҳияи Илин, Иванов)
Осветино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Илин (Иванов)
Новокулишовка (ноҳияи Олховат, Воронеж)
Новокулишовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олховат, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Олховат (Воронеж)
Абдулвоҳидов Саттор
Абдулвоҳидов Саттор - файласуф, 02.05.1947 дар деҳаи Даҳана, ноҳияи Кӯлоб дар оилаи хизматчи ба дунё омадааст. Моҳи августи соли 2016 аз олам гузашт.
Зиндагинома
Абдулвоҳидов Саттор файласуфи тоҷик, 02.05.1947 дар деҳаи Даҳана, ноҳияи Кӯлоб дар оилаи хизматчи ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи №16, ба номи А.С.Макаренко, деҳаи Даҳана, ноҳияи Кӯлобро солҳои 1954-1965 хатм намудааст. Факултети забон ва адабиёти тоҷик, Институти давлатии педагогии шаҳри Кӯлобро солҳои 1965-1969 хатм намудааст. Моҳи Августи соли 2016 аз олам гузашт.
Қозимамад Абдуламонов
Қозимамад Абдуламо́нов (тав. 13 ноябри 1948, деҳаи Бароч, Роштқалъа) — агроном, доктори илмҳои кишоварзӣ (2003), профессор (2005).
Фаъолияти корӣ
Фаъолияти кориаш дар Институти биологии Помири АИ ҶТ оғоз ёфта, ба ҳайси лаборанти калон, ходими илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири лабораторияи генетикаю селексияи рустаниҳо кор кардааст. Аз соли 2008 муовини директор оид ба илми ҳамин пажӯҳишгоҳ мебошад.
фаъолияти илмӣ
Доир ба селексия ва генетикаи зироати ғалладона ва лӯбиёгии навъи маҳаллӣ тадқиқот мебарад. Навъҳои серҳосили гандуму ҷави ба шароити кӯҳистон ва касалиҳо тобоварро ба вуҷуд овардааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Агрономҳои Тоҷикистон
Ангел Моралес
Ангел Алехандро Моралес Сантос (тав. 14 июни 1975) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1975 Гурӯҳ:Зодагони 14 июн Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Платенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ У.К. Cампдория Гурӯҳ:Бозингарони БФ Mérida Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Клуб Де Авеланеда Гурӯҳ:Бозингарони БФ Круз Азул Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тибуронес Рохос Де Веракрус Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дорадос Де Синалоа Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Банфиэлд Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olimpo Bahía Blanca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Уракан
Висенте Москардо
Висенте Москардо Феррандо (Vicente Moscardó Ferrando; 5 апрели 1987, Валенкия, Испания) — футболбози испанӣ,.
Абдулназар Абдуласанов
Абдулназар Абдуласа́нов (Абдуласанов Абдулназар Абдуназарович тав. 21 октябри 1944, Хоруғ, ВАБК, ҶШС Тоҷикистон — 13 майи 2020, Душанбе, Тоҷикистон) — ходими ҳарбии тоҷик, генерал-майор (1997).
Зиндагинома
Хатмкардаи курсҳои яксолаи омӯзишгоҳҳои олии умумиқӯшунии фармондеҳии шаҳрҳои Боку (1967) ва Тошканд (1968), Академияи ҳарбии ба номи М. А. Фрунзеи шаҳри Маскав (1986).
Фаъолияти ҳарбӣ
Солҳои 1967 — 90 дар ҷузъу томҳои гуногуни Округи ҳарбии Туркистон ба сифати командири взвод, рота, баталион, сардори ситод ва коменданти ҳарбии комендатураи ҳарбии гарнизони шаҳри Самарқанд кор кардааст. Афсари калони шуъбаи қӯшуни Кумитаи мудофиаи ҶТ (1992 — 93), коменданти ҳарбии шаҳри Душанбе (1993 — 97), муовини Вазири мудофиа — фармондеҳи Қӯшунҳои хушкигарди Қувваҳои Мусаллаҳи ҶТ (1997—2005). Аз соли 2005 атташеи ҳарбӣ дар назди сафоратхонаи ҶТ дар Ҷумҳурии Халқии Хитой.
Ордену медалҳо
Бо орденҳои «Барои хидмати Ватан дар Қувваҳои Мусаллаҳи СССР», «Ситораи Сурх» ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Факундо Аргуэло (футболбоз)
Факундо Матиас Аргуэло (тав. 23 феврали 1979) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1979 Гурӯҳ:Зодагони 23 феврал Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nueva Chicago Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Уракан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Deportivo Los Millonarios Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҳапoeл Пeтоҳ Тиква Гурӯҳ:Бозингарони БФ Куала Лумпур ФА Гурӯҳ:Бозингарони БФ Институто Атлетико Сентрал Кордоба