cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абулфаворис Бектузун
Фаъолият
Фаъолияти сиёсӣ ва низомии ӯ дар хидмати оли Бӯя оғоз шудааст. Муиззуддавла Мавасилро (Мосул) забт намуда (964), Носируддавлаи Ҳамадониро (929—964), ки ҳокими он буд, аз он ҷо ронд ва чанде аз туркону дайламиёнро барои ҳифзи Мавасил (Мосул) таъйин кард. Чанде пас Носируддавла дар набарди дувум-бора барои Мавасил Б.-ро асир гирифт. Баъдтар сулҳ бастанд ва Б. ба Бағдод рафт. Минбаъд дар бораи Б. 30 сол ягон маълумоте нест. Танҳо Низомулмулк овардааст, ки дар замони фармонравоии Мансур ибни Нӯҳ ибни Насри Сомонӣ (961—977) Б. аз амирони муқими дарбор ба шумор мерафт. Фоиқ аз ашхоси андалузии румитабор, ки аз пояи ғуломӣ то ба волигию сипаҳсолорӣ расида буд, Б.- ро фармондеҳи сипаҳсолорон таъйин кардааст. Гардезӣ ва Ҳамдуллоҳи Муставфӣ зикр мекунанд, ки Б.-ро Абулҳорис Мансур ибни Нӯҳ сипаҳсолорӣ додааст. Ба эҳтимоли қавӣ Абулҳорис барои пешгирӣ аз қудрат ва нуфузи рӯзафзуни Фоиқ Б.-ро сипаҳсолорӣ дод, то таносуб дар мақомоти олии давлатӣ нигаҳ дошта шавад.
Адабиёт
، بیهقی ابو الفضل. تاریخ بیهقی. تهران، ۱۳۷۸ ؛ گردیزی. زین الاخبار. تهران ۱۳۶۳ ؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج ۱۲. تهران، ۱۳۸۳
Сарчашма
Гурӯҳ:Давлати Сомониён
Внуковичи (ноҳияи Новозибков)
Внуковичи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новозибков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новозибков
Қатъномаи 556 Шӯрои Амният
Қатъномаи 556 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 23 октябр 1984 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Африқои Ҷанубӣ аст. Ин қатънома тайи нишасти 2٬560‌ум бо 14 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 1 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Зулхамс
«Зулхамс» (ذوالخمس) — фосилаи лаҳнӣ дар мусиқии классикии форс-тоҷик, ки аз 5 овози тозаи пардаӣ иборат аст.
Меъёри овозиаш аз «до» то «сол». «Зулхамс» низ монанди «зуларбаа» ба қисмҳо тақсим мешавад ва дар мусиқии қадими тоҷикон (эрониён) 12 навъи он ном бурда шудааст, ки шаштои он аз афзудани як фосилаи танинӣ (лаҳнӣ) ба охири фосилаҳои чорум (зуларбаъа)-и шашгона шакл гирифтааст, яъне фосилаи бақия дар ду «Зулхамс»-и охир аз ним парда хурдтар ва мусовӣ ба рубъи парда аст. Дар 4 фосилаи панҷуми дигар аз 12 фосилаи «Зулхамс» ихтилофоте мавҷуд аст. «Зулхамс» аз ҷумлаи буъди муттафиқаи кубро (фосилаи калони гармониявӣ) буда, сенташ ба 702 баробар аст. Мусиқидонон баъзан «Зулхамс»-ро «ҷинс» низ номидаанд.
«Зулхамс» дар мусиқии имрӯза бо истилоҳи «квинта» ифода мешавад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ
Вилояти Мурманск
Вилояти Мурманск — вилоятест дар Федератсияи Русия, дар қисми шимолу ғарбии Русия ҷойгир шудааст, 28 майи соли 1938 ташкил шудааст.
Масоҳат — 144,9 ҳаз. км²
Маркази маъмурии вилоят — шаҳри Мурманск
Пайвандҳо
*
Humbert Tétras
Humbert Tétras (Humbert Tétras) — як ҳавогарди сохтаи Humbert Aviation дар кишвари Фаронса аст. ин ҳавогард дар 1992 нахустин парвози худро анҷом дод.
Фурудгоҳи тсушимо
Фурудгоҳи тсушимо (Tsushima Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи TSJ аст, ки як бонди фуруди асфалт бутун дорад, ва тӯли бонди он 1900 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри тсушимо кишвари Жопун қарор дорад.
Humbert Tétras
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи тсушимо
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Маданияти ҳуқуқӣ
Маданияти ҳуқуқӣ — як намуди маданияти ҷамъиятӣ буда, аз сатҳи шуури ҳуқуқӣ, қонуният, такмили қонунгузорӣ, амалияи ҳуқуқӣ дар ҷомеа гувоҳӣ медиҳад. Мазмуни онро арзишҳое ташкил медиҳанд, ки дар ҷараёни фаъолияти инсон дар соҳаи ҳуқуқ ташаккул ёфтаанд. Маданияти ҳуқуқии ҷамъиятӣ ва шахсӣ аз ҳам фарқ карда мешаванд. Маданияти ҳуқуқии фардӣ сатҳи муқаррарӣ, касбӣ ва илмӣ дорад. Маданияти ҳуқуқии касбӣ бештар насиби ҳукуқшиносон аст. Сатҳи шуури ҳуқуқии ҷамъиятӣ ва фардӣ, қонуният, такмили қонунгузорӣ, амалияи ҳуқуқӣ-нишондиҳандаи маданияти ҳуқуқии ҷомеа мебошанд. Маданияти ҳуқуқӣ дар баробари арзишҳои умумиинсонӣ инчунин унсурҳои миллиро низ дар бар мегирад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Мирзо Аҳмадзода
Мирзо Аҳмадзода (Мирзо Аҳмадов; тав. 13 майи 1930, Падроғи ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, вилояти Суғд ваф. 5 апрел, 2018 ) — адабиётшинос ва шарқшиниси тоҷик. Доктори илми филология (1996), профессор (2007). «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (1995)
Зиндагинома
Аз оилаи марди донишманд ва шоирпеша Аҳмад Мираминзода. Хатмкардаи Омӯзишгоҳи муаллимтайёркунии шаҳри Ӯротеппа (ҳоло Истаравшан, 1950) ва Универститети Давлатии Тоҷикистон (1956). Муҳаррири Нашриёти давлатии Тоҷикистон (1956-58), ходими хурди илмӣ (1958), аспирант (1958-61), ходими илмӣ (1961-63) ва ходими калони илмии Шуъбаи шарқшиносии АИ ҶТ (1963-68), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1968-78), омӯзгор ва декани факултети таъриху филология, баъдтар декани факултети филологияи тоҷики Институти давлатии педагогии Душанбе (ҳоло ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ; 1978—1986) буд. Аз соли 1987 мушовири кафедраи адабиёти тоҷики ҳамин донишгоҳ.
Фаъолияти илмӣ
Мақолаҳои илмиаш аз соли 60 садаи XX чоп шудаанд. Мирзо Аҳмадзода зиёда аз 100 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ, рисолаҳо доир ба масъалаҳои гуногуни адабиёти классикӣ ва муосири тоҷик таълиф намудааст. «Дарвеши Деҳакӣ» (1967), «Усули таълими ҳаёт ва эҷодиёти Ҳусайн Воизи Кошифӣ» (1969), «Хоҷа Осафи Ҳиравӣ» (1971), «Аҳаммияти „Нафаҳоту-л-унс“ барои омӯхтани ҳаёт ва эҷодиёти шоирони форс-тоҷик» (1979) ва ғайра аз ҷумлаи онҳоанд. Мирзо Аҳмадзода дар омӯзиши ҳаёт ва эҷодиёти адиб ва мутафаккири садаи XV-и форс-тоҷик Ҳусайн Воизи Кошифӣ саҳми арзанда дорад. Ҳаёт ва эҷодиёти ин шахсиятро таҳқиқ намуда, бадин васила масъалаҳои ахлоқи ҳамида, усулҳои давлатдорӣ ва ғайраро матраҳ намудааст. Мирзо Аҳмадзода мураттиби мунтахаби ашъори Шавкати Бухороӣ, Убайди Зоконӣ, Адиб Собири Тирмизӣ, Дарвеши Деҳакӣ, Аҳмад Мираминзода ва дигарҳо мебошад.
Ҷоизаҳо
Бо нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон‎ Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Хуршед Абдуллозода
Хуршед Абдуллозода (25 сентябри 1940, Хуҷанд — 10 январи 2013 ) —, муаррихи илм, номзади илмҳои физикаю математика (1983), доктори илмҳои таърих (1990), профессор (1991).
Николаевка (ноҳияи Клетнян)
Николаевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Дмитри Евгеневич Ермаков
Дмитри Евгеневич Ермаков (Дмитрий Евгеньевич Ермаков; 10 июли 1985, Тамбов, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Хуршед Абдуллозода
Зиндагинома
Факултети физикаи Институти педагогии Ленинобод ба номи Кировро хатм кардааст (1963). Солҳои 1965—1990 лаборанти калон, ходими хурд, ходим ва ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи астрофизикаи Академияи илмҳои Тоҷикистон буд. Аз соли 1991 дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров фаъолияти илмӣ-омӯзгории хешро давом дода, ҳамзамон, солҳои 1995—2005 ходими калони илмии кафедраи илмӣ-тадқиқотии ЮНЕСКО буд. Cолҳои 1998—2008 ӯ мудири кафедраи методикаи таълими физика ва технологияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров буд.
Олема (деҳа дар ноҳияи Лешуконск)
Олема (деҳа дар ноҳияи Лешуконск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Хуршед Абдуллозода
Фаъолияти илмӣ
Хуршед Абдуллозод мутахассиси соҳаи таърихи илм аст, тадқиқоташ ба таҳлилу баррасии дастнависҳо — мероси илмии астрономию математикии мутафаккирони мамлакатҳои Шарқи Наздику Миёна бахшида шудааст. Хуршед Абдуллозода муаллифи 8 монография (дутоаш бо ҳаммуалифӣ)ва зиёда аз 150 мақолаҳои илмӣ ва илмӣғметодӣ аст. Се китоби ӯ дар Эрон ба забони форсӣ тарҷума ва нашр шудаанд. Соли 2012 Х. Абдуллозода барандаи унвони «Шаҳрвади ифтихории шаҳри Рашт», лавҳаҳои фахрии донишгоҳҳои Гелон, Ардабил ва Хонаи риёзии шаҳри Бандари Анзали Ҷумҳурии Исломии Эрон шудааст. Ӯ соҳиби нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» ва Ҷоизадори мукофоти ба номи академик Б. Ғафуров дар соҳаи илм (2011) мебошад. )
Дмитри Евгеневич Ермаков
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 10 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ника Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Губкин Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Тамбов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тюмен Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tambov
Хуршед Абдуллозода
Сарчашма
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Николаевка (ноҳияи Клетнян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клетнян, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Клетнян
Олема (деҳа дар ноҳияи Лешуконск)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Лешуконск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Лешуконск
Вилоятҳои Ҷумҳурии Доминикана
right|Вилоятҳои Ҷумҳурии Доминикана
Хосе Луис Сапатеро
Хосе Луис Родригес Сапатеро (José Luis Rodríguez Zapatero; 4 августи 1960, Валядолид, Кастилия ва Леон, Испания) — сиёсатмадори ипониёӣ, сарвазири Испониё аз соли 2004 то 2011.
Зиндагинома
Ӯ 4 августи соли 1960 дар шаҳри Валядолид (Кастилия ва Леон) таваллуд шудааст. Бо таъсири волидайнаш, сотсиалистҳои содиқ, ӯ ба зудӣ ба ақидаҳои сотсиалистӣ мафтун шуд ва дар соли 1976 ба Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания (ҲСКИ) пайваст.
Соли 1982 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Леонро хатм карда то соли 1986 дар он ҷо омӯзгор буд. Соли 1986 ба хаёти фаъолонаи сиёсй шуруъ намуд. Вай ба Конгресси вакилони музофоти Леон интихоб шуда, дар асл ҷавонтарин вакили он гардид. Вай чор маротиба паи ҳам ба конгресс интихоб шуд. Аз соли 1988 то соли 2000 Сапатеро ба созмони минтақавии сотсиалистҳо дар Леон сарварӣ мекард ва дар моҳи июли соли 2000 дар Анҷумани XXXV Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания (ҲСКИ) котиби генералии ҳизб интихоб шуд.
Вай баъд аз ғалаба дар интихоботи парлумонии Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания ба хукумат сарварӣ кард. Бо пуштибонии артиши ИМА дар Ироқ ва ҳамчунин ҳамлаҳои террористии 11 марти соли 2004 Ҳизби халқи Испания нуфузи худро дар ҷомеа қисман аз даст дод. 14 марти соли 2004 Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания бо раҳбарии Родригес Сапатеро дар интихоботи миллӣ пирӯз шуд. Дар моҳи апрели соли 2004 Сапатеро девони вазиронро ташкил дод. Баъд аз ғалабаи сотсиалистон, Испания сиёсати берунии худро андаке тағйир дода, аз тамоили пештараи яктарафаи худ ба ИМА даст кашида роҳи сиёсати наздикшавиро бо Иттиҳоди Аврупоро интихоб кард.
Дар интихоботи парлумонии 9 марти соли 2008 Ҳизби сотсиалистӣ аксарияти нисбӣ дар порлумонро ба даст овард ва тавонист қудратро дар кишвар нигоҳ дорад.
11 апрели соли 2008 вай бори дуюм ба мансаби сарвазир таъйид шуд ва то 21 декабри соли 2011 дар ин вазифа буд.
Оила
Ӯ бо Сонсолес Эспиноза, омӯзгори мусиқӣ издивоҷ кардааст ва соҳиби ду духтар аст — Лаура ва Алба.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Сарвазирони Испания Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Афина
Athena Atena أثينا (ميثولوجيا) arz:اثينا (ميثولوجيا) Atenea Afina (mifologiya) Athena Афіна Атэна Атина (митология) আথেনা ཨ་ཧྥན་ན། Athena Atena (mitologija) Atena Athéna Athena Athene Athene Αθηνά Athena Atena Atenea Athena Atena fa:آتنا Athene Athéna Atenea אתנה अथीना Atena (mitologija) Pallasz Athéné Աթենաս Athena (mitologi) Aþena (gyðja) Atena アテーナー Athena (mitologi) ათენა 아테나 Atîna (xwedawenda yewnanî) Athena Athene Atėnė Atēna Athena Атена (митологија) അഥീന अथीना Athena mzn:آتنا Athene (Mythologie) Pallas Athena Atene Athene Atena ਅਥੀਨਾ Atena Atena Atena (mitologie) Афина Atena (mitologija) Athena Aténa (mytológia) Atena Atena Атина (богиња) Athena Athena அத்தீனா ఎథీనా อธีนา Athena Athena Афіна ایتھنے Athena (thần thoại) Athena 雅典娜
Донишгоҳи Гавана
Таърих
Дар аввал, донишгоҳ равияи динӣ дошт ва Real Real Pontificia Universidad de San Gerónimo de la Habana номида мешуд, ки дар забони испанӣ Донишгоҳи салтанатӣ ва понтификии Сент-Ҷеромро дар назар дорад. Дар асри 18, ҳамаи ин гуна муассисаҳо, ки бо иштироки испониёиҳо сохта шудаанд, бояд аз монарх ё папа иҷозат мегирифтанд, аз ин рӯ префиксҳои Роял ё Папал дар номи донишгоҳҳо пайдо шуданд. Шоҳ Филипп V ва Попи Рум Иннокенти XIII барои кушодани Донишгоҳи Гавана иҷозат доданд.
Дар соли 1842 донишгоҳ мақоми худро дигар кард ва ба донишҷӯёнаш таҳсилоти дунявӣ доданро оғоз кард. Аввалан, ин ном ба Real y Literaria Universidad de La Habana - Донишгоҳи Роял ва Адабиёт ва баъдтар ба Донишгоҳи Миллӣ иваз карда шуд.
Дар аввал, донишгоҳ дар Гаванаи қадим дар минтақаи Вилла де Сан Кристобал ҷойгир буд ва 1 майи 1902 ба бинои нав, ки дар минтақаи Ведадо ҷойгир буд, кӯчид. Тантана ва шукӯҳмандии бино бо андозаи бузург, инчунин унсурҳои меъмории дар сабки неоклассикизм сохташуда дода мешавад.
Дар назди даромадгоҳи асосӣ ҳайкали биринҷии Алма Матер гузошта шудааст. Ин муҷассама дар соли 1919 сохта шудааст ва модели рассом Марио Корбел ва модели Фелисианаи "Чана" Виллалон, духтари 16-солаи Хосе Рамон Виллонон Санчес, профессори математикаи таҳлилии Донишгоҳи Ҳавана мебошад. "Чана" бо хеши дури Армандо Менокал - Хуан Мануэл Менокал, профессори ҳуқуқ издивоҷ кард. Охирин, вақте ки ӯ дар донишгоҳ дарс медод, ба сарвари ояндаи инқилоби Куба Фидел Кастро дарс медод. Набераи "Чана" ва Хуан Мануэл Менокал, Мария Роза Менокал имрӯз нависандаи маъруф ва директори Маркази башардӯстонаи Йел мебошад.
Дар соли 1952 Фулгенсио Батиста дар Куба ба қудрат расид ва донишгоҳ ба маркази тазоҳуроти зиддиҳукуматӣ табдил ёфт. Дар ҷавоб генерал мактабро баст. Танҳо дар соли 1959 сарвари нави давлат Фидел Кастро донишгоҳро боз кард.
Сохтор
мини|280x280пкс| Нимпайкараи Александр фон Гумболдт дар шаҳраки донишҷӯён. Мусофир [[Ҳовоно|Гаванаро дар навбати худ аз 18 - асрҳои 19 дидан кард.]] Донишгоҳи Гавана дорои 14 факултет аст. Омӯзиш аз рӯи 25 ихтисоси гуногун сурат мегирад ва шумораи донишҷӯён 60 ҳазор нафарро ташкил медиҳад.
Факултетҳо:
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Донишгоҳҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Донишгоҳи Гавана
Фурудгоҳи оимфол
Фурудгоҳи оимфол (Imphal Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи IMF аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2746 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри оимфол кишвари Ҳиндустон қарор дорад, ва дар баландии 774 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Литва
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Литва (Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika Lietuvos TSR) (ҶШСЛ, Литваи шӯравӣ) - ҷумҳурии иттифоқии шӯравӣ-сотсиалистӣ. Яке аз ҷумҳуриҳои ИҶШС дар солҳои 1940-1990, ки қаламрав ва сарҳадҳои он аз соли 1946 бо қаламрав ва сарҳадоти Ҷумҳурии Литваи ҳозира рост меоянд (бо назардошти танҳо тағироти ночиз дар марз бо Беларус). ҶШСЛ дар ғарби қисми аврупоии СССР ҷойгир буда, дар шимол бо РСС Латвия, дар ҷануб ва шарқ бо РСС Белоруссия, дар ҷанубу ғарб бо вилояти Калинингради РСФСР ва Полша ҳамсарҳад аст. Дар ғарб онро баҳри Балтика мешустааст. Масоҳат - 65,2 ҳазор км². Пойтахт — Вилнюс. Ин ягона ҷумҳурӣ дар СССР буд, ки аҳолияш асосан католикҳо буданд. 11 марти 1990 Шӯрои Олии ҶШС Литва дар бораи тағйири номи давлат ба Ҷумҳурии Литва қонун баровард ва санадро дар бораи барқарор кардани истиқлоли Литва имзо кард. 6 сентябри 1991 Шӯрои давлатии СССР истиқлоли Литваро эътироф кард.
Шарти пешакии ташкили РСС Литва
23 августи 1939 Олмон ва СССР ба ном паймони Молотов-Риббентроп ва протоколҳои махфии онро ба имзо расониданд. Мувофиқи ин ҳуҷҷатҳо, ин ду давлат Аврупои Шарқиро ба соҳаҳои таъсир тақсим карданд. Дар аввал зери таъсири Олмон, пас аз 28 сентябри 1939 имзо шудани Шартномаи дӯстӣ ва сарҳад байни СССР ва Олмон ва протоколи махфӣ, Литва ба доираи нуфузи СССР гузашт. Як рӯз пас аз созишномаи нав СССР ба Литва пешниҳод кард, ки созишнома дар бораи дар қаламрави худ ҷойгир кардани пойгоҳҳои низомиро имзо кунад. Дар рафти гуфтушунид дар Москва ба ҳайати вакилони Литва дар бораи тақсими доираи нуфуз ошкоро накл карданд. Ҳукумати Шӯравӣ таҳдид кард, ки дар сурати рад кардани ҷойгиркунии пойгоҳҳои низомӣ, Литва Вилнюсро, ки аз Полша гирифта шуда буд, аз даст хоҳад дод, ки он вақт эҳтимолан ба ҳайати ҶШС Белоруссия дохил мешавад. Дар чунин шароит, 10 октябри соли 1939 дар Маскав байни Литва ва СССР шартномаи кумаки тарафайн ба имзо расид, ки ба ҳузури низомии Шӯравӣ дар Литва дар шакли пойгоҳҳо ва шумораи маҳдуди кормандони низомӣ бо таҷҳизот имкон дод. Дар натиҷа, 18.786 сарбози Артиши Сурх дар нуқтаҳои стратегии кишвар мустақар карда шуданд: дар Алитус, Пренай, Гайдюнай ва Вилнаи Нав. Дарвоқеъ, ин маънои аз даст додани бетарафӣ аз ҷониби Литва буд ва далели он буд, ки вай зери таъсири бевоситаи СССР қарор гирифт.
Ба ҳайати СССР дохил шудани Литва
Моҳи майи соли 1940, вақте ки Олмон дар Аврупои Ғарбӣ ҷанг оғоз кард, СССР ба ишғоли кишварҳои назди Балтика оғоз кард. 14 июни соли 1940, як ултиматум ба Литва дар робита ба рабуда шудани сарбозони Артиши Сурх дода шуда буд. Талаб карда шуд, ки ҳама шахсоне, ки ба талаботи СССР ҷавобгӯ нестанд (вазири корҳои дохилӣ, сардори Раёсати амният) аз вазифа барканор карда шаванд; ҳукуматро иваз шавад, шумораи номаҳдуди сарбозони Артиши Сурх ворид шаванд. Қабули ултиматум маънои аз даст додани давлатдориро дошт, гарчанде Вячеслав Молотов ба Юозас Урбшис эълом дошт, ки сарфи назар аз посух, "артиш фардо баа ҳар ҳол ба қаламрави Литва ворид мешавад". Ин ҳуҷҷат пеш аз ҳама ин созишномаи байни Литва ва СССР, ҳуқуқи байналмилалиро, ки муносибатҳои кишварҳои мустақилро танзим мекард, комилан вайрон мекард. Барои муҳокимаи ултиматум охирин ҷаласаи Ҳукумати Ҷумҳурии Литва даъват карда шуд, ки дар он аксарият ба қабули ултиматум овоз доданд. Субҳи 15 июн президент Антанас Сметона маъмурияти кишварро ба сарвазир Антанас Меркис супурд ва худи ӯ аз Литва ба Ғарб рафт, ба умеди бозгашт дар сурати тағйири вазъи геополитикӣ. Худи ҳамон рӯз СССР аз ҷониби артишҳои 8 ва 11 (дар маҷмӯъ 15 дивизия) аз сарҳади Литва гузашт. Гурӯҳи ҳавопаймоҳо фурудгоҳи Каунас, Радвилискис ва Шяуляйро ишғол карданд. Артиши Сурх роҳи муқовиматҳои эҳтимолиро баста, артиши Литваро безарар гардонд, дороии онҳоро гирифт ва коммунистони маҳаллиро дастгирӣ кард. 17 июни 1940 таҳти фишори Маскав Меркис Юстас Палетскисро сарвазир таъйин кард ва худи ӯ ба зудӣ истеъфо дод. Сипас уҳдадориҳои президент ба Палетскис дода шуд ва Винтсас Крев сарвазир шуд. Ҳизби коммунист боз қонунӣ шуд, нашрияҳои таблиғотии он нашр шуданд, гирдиҳамоиҳо барои дастгирии ҳукумати нав ташкил карда шуданд. Дар айни замон мухолифин манъ карда шуданд, нашрияҳояш нашр нашуданд, созмонҳояш фаъолият накарданд, иртибот бо хориҷи кишвар маҳдуд буд. Интихобот ба Сейми халқӣ рӯзҳои 14-15 июл баргузор шуд. Шаҳрвандон маҷбур шуданд, ки ба раъйдиҳӣ раванд. Натиҷаҳои охирин қалбакӣ мебошанд. 21 июл Сейми нави ҷамъшуда эълон кард, ки Литва хоҳиши пайваст шудан ба СССР-ро нишон медиҳад. Худи ҳамон рӯз қарор дода шуд, ки мамлакат советӣ карда шавад. 3 август ҳайати вакилони Литва, ки дар ҳайати он ходимони машҳури ҷамъиятӣ буданд, барои имзо кардан ба созишнома дар бораи ба СССР дохил шудани Литва фиристода шуд. Бо имзои ин санад Литва ба ҳайати СССР дохил шуд. Дар соли 1940, 25 август, Сеймҳои халқӣ конститутсияи ҶШСЛ-ро тасдиқ карданд (шабеҳ ба конститутсияи ҶШС Литва аз соли 1936, 5 декабр).
Ишғоли ҶШС Литва аз ҷониби Олмон
22 июни 1941, Олмон ба СССР ҳамла кард, Ҷанги Бузурги Ватанӣ оғоз ёфт. Ҳанӯз дар моҳи ноябри соли 1940, ҷабҳаи фаъолони Литва, ки дар Берлин таҳти роҳбарии Казис Шкирпа таъсис ёфта буданд, дар Вилнюс ва Каунас исён ташкил карданд. Олмон дар ҳафтаи аввали ҷанг қаламрави Литваро ишғол кард. Дар Каунас Ҳукумати муваққатӣ ташкил карда шуд, ки сарвазири он Юозас Амбразявичюс буд. Олмонҳо Ҳукумати муваққатии Литваро эътироф накарданд, зеро онҳо намехостанд ба Литва ҳуқуқи мавҷудияти мустақилро диҳанд. Онҳо кадрҳо ва муассисаҳои Ҳукумати муваққатиро барои мақсадҳои худ истифода мебурданд, дар ҳоле ки қудрати воқеӣ ба комендантҳои ҳарбӣ ва полис тааллуқ дошт. 17 июли 1941, мақомоти Олмон Литваро ба Рейхскомиссариати Остланд шомил карданд. 5 августи соли 1941 Ҳукумати муваққатӣ пароканда карда шуд. Дар солҳои ҷанг дар хоки Литва якчанд отрядҳои калони партизании советӣ амал мекарданд. Дар давоми ҷанг, сарбозони Олмон дар Литва тақрибан 500 ҳазор ғайринизомиён ва тақрибан 200 ҳазор асирони ҷангиро куштанд ва инчунин тақрибан 70 ҳазор нафарро ба кори иҷбории Олмон ронданд. Дар моҳи июли 1944 — январи 1945 Литва аз ҷониби нерӯҳои шӯравӣ озод карда шуд.
Шӯравикунонии Литва
мини|200x200пкс| Котиби якуми Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Литва дар солҳои 1940-1974 Антанас Снечкус (акси 1970) Соли 1946 аввалин интихобот пас аз ҷанг дар зимистон баргузор шуд. 35 нафар вакилон ба Совети Олии СССР интихоб карда шуданд. Иштироки интихобкунандагон дар интихобот 90% буд ва номзадҳои коммунистҳо пирӯзии комил ба даст оварданд. Шӯрои Олии ҶШСЛ, ки раисаш Юстас Палетскис буд, воқеан мақоми олӣ буд. Дар асл, қудрати асосӣ дар дасти котиби якуми Ҳизби коммунист буд, муддати тӯлонӣ ин вазифаро Антанас Снечкус ишғол мекард.
Шӯравӣ шудани Литва аз замони таъсиси диктатураи Ҳизби коммунист оғоз ёфт. Роҳбарони вафодор ба режим аз Маскав ба Литва фиристода шуданд, ки онҳо институти қудратро ташкил доданд. Бо мақсади нигоҳ доштани қудрат, литвагиҳо роҳбарони мақомоти давлатӣ ва мутахассисони боэътимоди русзабон, ки воқеан тамоми қудратро дар дасти худ нигоҳ медоштанд, муовинони онҳо таъйин мешуданд. То баҳори соли 1945 ба Литва тақрибан 6100 нафар коргарони русзабон фиристода мешуданд. Аз худи рӯзҳои аввал миллатсозӣ дубора оғоз ёфт. Моликияти хусусӣ дар ҶШС Литва барҳам дода шуд. . Коллективизатсия идома ёфт, ки он соли 1953 ба охир расид.
Дар баробари коллективизатсия, индустриализатсия оғоз ёфт. Дар ҳудуди Литва заводу фабрикаҳо ва стансияҳои электрики сохта шуда, тадриҷан ба системаи иқтисодии СССР дохил карда шуданд. Маҳсулоти барои Литва нолозим берун аз ҳудуди он содир карда мешуданд. Дар баробари индустриализатсия, урбанизатсия сурат гирифт. Посёлкаҳои коргарнишин сохта шуданд. Ҳамин тавр шаҳрҳои нав калон шуданд: Электренай, Йоонава, Науйойи-Акмяне, Висагинас. Дар онҳо одамон аз шаҳру деҳоти мухталифи ҶШСЛ, инчунин аз ҷумҳуриҳои гуногуни ИҶШС зиндагӣ мекарданд. Ҳамзамон, пешрафти идеологияи коммунистӣ дар Литва оғоз ёфт, алалхусус парастиши шахсияти Сталин пайдо шуд. Литвагиҳоро бо ҳар роҳ водор мекарданд, ки ба ҶКЛ ва дигар созмонҳои коммунистӣ шомил шаванд. Илм ва санъат тавассути сензура назорат карда мешуданд. Сиёсати давлат нисбат ба дин дӯстона набуд ва таблиғи атеистӣ гузаронида шуд. Мақомот эътирофкунандагонро таъқиб мекарданд, дайрҳо баста шуданд.
Бародарони ҷангал
Дар солҳои пас аз ҷанг, дар Литва бародарони ҷангал, созмонҳои миллатгаро, ки ба муборизаи зидди шӯравӣ машғул буданд, қувват пайдо карданд. Муқовимати мусаллаҳона ба се марҳила тақсим карда шуд. Марҳилаи аввал тобистони соли 1944 оғоз шуда, то тобистони соли 1946 давом кард. Дар ин давра отрядҳо ташкил карда шуданд, вале ягон ташкилоти ягона вуҷуд надошт. Марҳилаи дуюм тобистони соли 1946 оғоз ёфт ва то охири соли 1948 давом кард. Дар ин давра як ташкилоти партизанҳо ташкил карда шуд, шумораи воҳидҳои бародарони ҷангал ба ҳисоби миёна аз 5 то 15 нафарро ташкил медод. Тактикаи ҳамлаҳои ногаҳонии муташаккилона ба намояндагон ва ҷонибдорони Ҳукумати Шӯравӣ истифода шуд. Марҳилаи сеюм аз соли 1949 оғоз шуда, дар охири соли 1953 ба охир расид. Дар ин давра Иттифоқи Мубориза барои Истиқлоли Литва таъсис ёфт, ки ба он Йонас Жемаитис роҳбарӣ мекард. Отрядҳо то 3-5 нафар кам карда шуданд, задухӯрдҳои ошкоро кам ба амал меомаданд, аксар вақт саботаж ва террор истифода мешуданд.
Фиристодашавии шаҳрвандони РСС Литва
Тирамоҳи соли 1944 рӯйхати "роҳзанон" ва "оилаҳои роҳзанон" таъсис дода шуд. Ба онҳо аъзоёни муқовимати мусаллаҳона шомиланд. Дар ибтидои соли 1945 асирон аз Каунас бо қатора ба қаъри СССР фиристода шуданд, тобистони ҳамон сол ба Тоҷикистон омаданд. Моҳи майи соли 1945 тасмим гирифта шуд, ки аз ҳар як ноҳия депортатсияи нав ташкил карда шавад. : Дар соли 1946, дар 18-21 феврал, ихроҷ аз чор ноҳияи оғоз ёфт: Алитус, Марямполе, Лаздийа, Таурагес. Аммо, 12 декабри соли 1947 бюро тасмим гирифт, ки таъқибот таъсирбахш набошанд ва чораҳо андешида шаванд. Дар он рӯз боз як депортатсия оғоз шуд. Дар давоми моҳи декабр 2782 нафар депортатсия карда шуданд. Дар моҳҳои январ -феврали соли 1948 - аз ҳама навоҳии Литва 1134 нафар. То моҳи майи соли 1948 шумораи бадарғаҳо ба 13304 нафар расид. Бисёре аз онҳо бо сабаби муборизаи синфӣ бадарға шуданд. Моҳи майи соли 1948 омодагӣ ба депортатсияи бузург идома дошт. Барои амалисозии он аз сохторҳои репрессивии СССР 30118 коргар ҷамъ оварда шуд. 22-23 майи соли 1948 амалиёти депортатсияи " Весна " оғоз ёфт, ки дар рафти он 36 932 нафар асир гирифта шуданд, баъдтар шумораи онҳо ба 40 002 расид. Бадарғаи дуюми азим аз 25 то 28 марти соли 1949 сурат гирифт. Дар давоми 4 рӯз 28 981 нафарро ба вагон барои кашонидани ҳайвонот савор карда, ба қаъри СССР фиристоданд. Бисёре аз пинҳоншудагон тавонистанд аз бадарға гурехтаанд. Аммо, дар моҳи апрел ҷустуҷӯи онҳо оғоз шуд ва баъдан боз ду эшелони дигар ба қаъри СССР рафтанд. Дар натиҷа, дар соли 1949, аз моҳи март то апрел, тақрибан 32 ҳазор нафар Литваро тарк карданд. То соли 1952 боз 10 амалиёти депортатсия ташкил карда шуд. Дар соли 1953, охирин муҳоҷирон ба вилояти Томск, инчунин ба Олтой ва қаламрави Красноярск буданд.
Ҳаракати диссидент
Дар тӯли мавҷудияти ҶШСЛ ҳаракати мухолифон вуҷуд дошт, ки чун қоида ҷонибдори ҷудо шудани Литва аз СССР буданд. . Мухолифон Лигаи Литваи Озодро таҳти сарварии Антанас Терлеткас таъсис доданд. Соли 1972 Ромас Каланта ба нишони эътироз дар Каунас худро оташ зад. Пас аз ин ҳодиса, эътирозҳои умумӣ оғоз ёфтанд, ки нишон дод, ки қисми зиёди аҳолӣ фармони онвақтаро дастгирӣ накардаанд. Католикҳо ба зулм фаъолона муқобилат мекарданд. Намояндагони рӯҳониён солномаҳои калисоҳои католикиро дар Литва нашр карданд, ки пинҳонӣ ҳам дар Литва ва ҳам берун аз он паҳн мешуданд. Муъминон дар гурӯҳҳои хурд ҷамъ омада, ба кӯдакон дар бораи дин таълим медоданд, идҳои диниро ҷашн мегирифтанд ва рамзҳои халқӣ ва мазҳабиро истифода мебурданд. Ҳаракати дигарандешон рӯҳияи мардумро боло бурд, бо мурури замон ба фаромӯш кардани таърих, арзишҳои миллӣ имкон надод. Бо шарофати онҳо, ҷаҳон аз вазъият ва нақзи ҳуқуқи инсон дар ҶШСЛ хабардор шуд.
Ҳодисаҳои баъдиҷангӣ
Пас аз ҷанг барқарорсозии фаъоли саноати ҷумҳурӣ, бунёди бисёр корхонаҳои нав, аз ҷумла технологияҳои баланд, корхонаҳо ва соҳаҳо оғоз ёфт. Потенсиали илмӣ рушд мекард. Барои дастовардҳо дар сохтмони коммунистӣ РСС Литва бо ордени Ленин (1965) ва ордени Дӯстии халқҳо (1972) мукофотонида шудааст.
29 сентябри 1960 Ассамблеяи Парлумонии Шӯрои Аврупо ба муносибати 20-умин солгарди "ишғол ва маҷбуран ба ҳайати СССР дохил шудани се давлати Аврупо — Эстония, Латвия ва Литва" қарори 189 (1960)-ро қабул кард.
Дар соли 1972 дар робита ба худсӯзии Ромас Каланта дар Каунас, намоишҳои оммавии асосан ҷавонон баргузор шуданд ("намоишҳои кӯчагӣ, ки дар онҳо ҳазорҳо ҷавонон иштирок доштанд"), ҳадафи ин амал эътироз ба таъқиби дин дар Литва буд.
13 январи 1983 Парлумони Аврупо оид ба масъалаи кишварҳои Назди Балтика қатънома қабул кард, ки дар он замимаро ҳамчун "қонунҳои байналмилалӣ" ва уҳдадориҳои СССР дар шартномаҳои дуҷониба бо кишварҳои Балтика мухолиф донист..
Хуруҷи Литва аз СССР
Соли 1985 дар СССР дар замони Михаил Горбачёв ислоҳоти либералӣ оғоз ёфт. 23 августи соли 1987 дар назди муҷассамаи Одам Митскевич дар Вилнюс гирдиҳамоии беиҷозат баргузор шуд. Бори аввал Паймони Молотов-Риббентроп дар назди омма маҳкум карда шуд. Моҳи майи соли 1987 Бунёди фарҳангии Литва таъсис ёфт. 3 июни 1988, Ҳаракати бозсозии Литва таъсис ёфт. 23 августи соли 1988 дар Вилнюс як митинги бузург баргузор шуд, ки дар он тақрибан 250 ҳазор нафар иштирок карданд. Соли 1989 маъракаи роҳи Балтика ташкил карда шуд. Сокинони Литва, Латвия ва Эстония хоҳиши ҷудо шудан азСССР -ро изҳор карда, қариб 600 км дарозӣ занҷири инсонӣ сохтанд. 11 соли 1990 Шӯрои Олии тозаинтихоби ҶШС Литва, ки дар он аъзои "Сайудисҳо" аксариятро ба даст оварданд, санад дар бораи барқарор кардани истиқлоли Литва ва қонун дар бораи барқарор кардани эътибори Конститутсияи соли 1938-и Литва қабул кард. .
Моҳи январи соли 1991 Кумитаи наҷоти миллии Литва худхонда эълон кард, ки дар ҷумҳурӣ ҳокимияти шӯравӣ барқарор карда мешавад. Бо дархости кумита, ки таркиби шахсии ӯ ҳеч гоҳ нашр нашудааст, сарбозони шӯравӣ ба Вилнюс, Каунас ва дигар шаҳрҳои ҷумҳурӣ оварда шуданд, аммо бо вуҷуди ҳамдардӣ, кумита натавонист ҳукумати Ҷумҳурии Литваро аз қудрат дур кунад. 13 январ дар натиҷаи дар Вилнюс ҷорӣ карда шудани қисмҳои қушунҳои советӣ хунрезӣ ба амал омад; 15 нафар кушта шуд. Тавре баъдтар маълум шуд, аксари онҳо аз снайперҳои номаълум кушта шудаанд.
Рамзҳои давлатӣ
Герби РСС Литва ба герби дигар ҷумҳуриҳои иттифоқӣ ва мамлакатҳои иттиҳоди сотсиалистӣ мувофиқ аст. Ин тасвири болға ва дос дар зарраҳои тилоии офтоб дар заминаи сафед буд, ки аз гӯшҳо ва баргҳои пӯст часпонида шуда буд (як ишораи олами хоси дарахтони минтақа), ки бо лентаҳои сурх бо навиштаҷоти рӯи чап ба литваг ва дар тарафи рост ба забони русӣ «Пролетарии всех стран, соединяйтесь!» буд. Дар қисми болоии герб ситораи панҷгӯша, дар қисми поёнӣ ҳарфҳо дар лентаи сурхи "LTSR" буданд. рост|мини|200x200пкс|Парчами ҶШС Литва (1988-1991) Парчами РСС Литва панелест аз се рахи рангаи ба таври уфуқӣ ҷойгиршуда: болоии сурх (ҳаштоду дувоздаҳуми паҳнои парчам); миёна сафед (дувоздаҳуми паҳнои парчам); поёни он сабз аст (се дувоздаҳуми паҳнои парчам). Дар кунҷи чапи болоии қисми сурхи парчам тасвири болға ва доси тилоӣ бо ситораи панҷгӯшаки сурх, ки дар болои он сарҳади тило гузошта шуда буд, буд. Таносуби паҳнои парчам ба дарозии он 1: 2 аст.
18 ноябри 1988 парчам зард-сабз-сурх аз пеш ҷанги Ҷумҳурии Литва ба сифати байрақ дар Литва ҶШС барқарор карда шуд.
Тақсимоти маъмурӣ
Пас аз таъсиси ҶШС Литва, тақсим ба уездҳо, волостҳо ва апилинкаҳо ворид шуд. То 1 январи соли 1941 Литва дорои 23 вилоят ва 4 шаҳри тобеи ҷумҳурӣ буд :
мини|Вилоятҳои кишварҳои Балтика дар солҳои 1952-1953 Дар нимаи дуюми солҳои 40 -ум шумораи уездҳо тадриҷан афзоиш ёфт: дар соли 1945 уездҳои Ионишкис ва Ладзия ташкил карда шуданд; соли 1946 - Варенский, Кайсиадорский, Клайпеда ва Купишкис; соли 1947 - Анишкшяи, Келмесский, Курсенский, Пасвалский, Плунгеский, Пренайский, Радвилишкий ва Журбаркский; соли 1948 - Вилкианский, Калварийский, Ретавский ва Ширвинский.
20 июни соли 1950 дар ҶШС Литва ба ҷои тақсимоти собиқи маъмурӣ шуъбаи шӯравӣ ба вилоятҳо, ноҳияҳо ва шӯроҳои деҳот иваз карда шуд. Ҷумҳурии Литва ба 4 вилоят (Вилнюс, Каунас, Клайпеда ва Шяуляй) тақсим карда шуд. Вилоятҳо ба 87 ноҳия ва 4 шаҳри тобеи вилоятӣ тақсим карда шуданд. Дар навбати худ, ноҳияҳо ба 2755 шӯрои деҳот, 65 шаҳри тобеи ноҳия ва 8 нуқтаи аҳолинишини шаҳрӣ тақсим карда шуданд.
26 апрели соли 1954 вилоятҳо барҳам дода шуданд ; советҳои қишлоқ калон карда шуданд (солҳои 1954—1224, солҳои 1963—653). Дар соли 1963-ум 41 ноҳия, 89 шаҳр, 25 посёлкаи типи шаҳрӣ. Дар солҳои охири мавҷудияти РСС Литва қаламрав ба 44 ноҳияи деҳот ва 11 шаҳри тобеи ҷумҳурӣ тақсим карда шуд.
Шаҳрҳои калонтарин Вилнюс ва Каунас, илова бар ин, ба ноҳияҳои шаҳрӣ тақсим карда шуданд (ҳамагӣ 7). Манотиқи деҳот ба шӯроҳои деҳот тақсим карда шуда, 22 нуқтаи аҳолинишини шаҳрӣ ва 81 шаҳри тобеи вилоятиро дар бар мегирифтанд. мини| Маркаи почтаи СССР "XX-солагии РСС Литва" (40 копейк, рассом Н. Круглов, [[Соли 1960|1960 )]] Дар солҳои 1940-1990 роҳбарони воқеии ҶШС Литва котиби якуми КМ Ҳизби коммунистии Литва буданд :
20 декабри 1989 Ҳизби коммунисти Литва аз сафи КПСС хориҷ шуд ва 15 январи 1990 раҳбари он Алгирдас Бразаускас Раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Литва интихоб шуд. Ҳамин тариқ, ӯ раҳбари ҶШС Литва буд:
11 марти 1990, пас аз интихоботи бисёрҳизбӣ, қудрат ба блоки Саюдисон гузашт ва раҳбари он Витаутас Ландсбергис Раиси Шӯрои Олӣ шуд.
Аҳолӣ
Аҳолӣ 2.9 миллион ( 1940 ). Тағирот дар таркиби рақамӣ ва миллӣ ба сиёсати репрессивии истилогарони олмонӣ ва иттифоқчиёни маҳаллии онҳо дар қатли оммавии яҳудиён вобаста буд (95% аҳолии яҳудӣ, тақрибан 200 ҳазор нафар, тибқи дигар манбаъҳо, тақрибан 225 ҳазор), ки дар солҳои 1940 - 1950 -ум ба таври оммавӣ ихроҷи полякҳо ба Полша (ба истилоҳ " репатриатсия ") анҷом дода шудааст.
Тибқи барӯйхатгирии соли 1970, 80,1% -ро литвагиҳо (2,507 ҳазор), 8,6% - русҳо (268 ҳазор), 7,7% - полякҳо (240 ҳазор), 1,5% - белорусҳо (45 ҳазор.), 0,8% - украинҳо ташкил медоданд;  инчунин латышҳо, тоторҳо, яҳудиён ва намояндагони дигар миллатҳо зиндагӣ мекарданд
Коллективизатсия ва индустриализатсия таносуби аҳолии шаҳру деҳотро тағйир дод: дар соли 1959 ҳиссаи аҳолии деҳот 61,4%, дар соли 1970 - 49,8% буд. Дар аввали соли 1974 дар шаҳрҳо назар ба деҳот 329 ҳазор нафар зиёд зиндагӣ мекард. Занон 53%, мардон 47% аҳолиро ташкил медиҳанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Ҷумҳуриҳои иттифоқии Иттиҳоди Шӯравӣ Гурӯҳ:ҶШС Литва Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Пегуша (ноҳияи Шекснин, Вологда)
Пегуша — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шекснин (Вологда)
Дона Гулмирзоев
Дона Гулмирзоев (16.7.1947, ноҳияи Совет — 3.9.2009, Душанбе) — иқтисоддон, дарёи и. иқтисодиёт (2003), профессор (2006), академики Академияи байналмилалии макотиби олӣ (2003).
Зиндагинома
Хатмкардаи УДТ (1969). Ассистенти кафедраи иқтисодиёт ва савдо (1969-75), ассистенти кафедраи назарияи иқтисод (1975-82), муаллими калон (1982-84) ва дотсент (1984-94)-и ҳамин донишгоҳ. Солҳои 1994-96 ректори филиали тоҷикистонии Донишгоҳи озоди Русия, 1996—2005 ректори Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон буд. Муаллифи зиёда аз 40 асари илмист, ки ба мавзӯи назарияи андоз ва андозбандӣ, қонунмандиҳои муайян кардани принсипи нарх, менеҷменти молиявӣ бахшида шудаанд.
Туркистони шарқӣ
Туркистони шарқӣ - сарзамини имрўзаи қисми шимолу шарқии Хитой (Чин).
Адабиёт
Портал:Таърих
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Номгузориҳои таърихӣ-ҷуғрофӣ Гурӯҳ:Таърих
Фаррух Амонатов
Фаррух Амона́тов (Амонатов Фаррух Ҳукуматович; 13 апрели 1978) — шоҳмотбози тоҷик, аввалин гроссмейстери байналмилалӣ (2002) аз миёни тоҷикон.
Зиндагинома
Дар шаҳри Санкт-Петербург зиндагӣ дорад.
Дастовардҳо
Чемпиони чандинкаратаи Тоҷикистон, чемпиони Осиё байни наврасон (1992), чемпиони шаҳри Маскав (2004 — дар мусобиқаи инфиродӣ, 2003 — дар байни бошгоҳҳо дар ҳайати дастаи ҶСК «Вертикаль»—МТУСИ). Дар ҳайати дастаи Тоҷикистон солҳои 1996, 1998, 2002, 2006, 2009 дар олимпиадаҳои ҷаҳонии шоҳмот ширкат доштааст. Ғолиби мусобиқаҳои байналмилалии шоҳмот дар шаҳрҳои Маскав (2002), Владимир (2004), Тошканд (2008), Ҳиндустон (2013).
Сарчашма
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Душанбе Гурӯҳ:Шоҳмотбозони Тоҷикистон
Боис
Боис (باعث — сабаб, мӯҷиб) — номи яке аз баҳрҳоест, ки арӯзиёни форс-тоҷик Баҳромии Сарахсӣ ва Бузурҷмеҳри Қоинӣ баъди Халил ибни Аҳмад ихтироъ кардаанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Шеър
Манила
Манила (Manila) — пойтахти Филиппин.
Кувшиново (ноҳияи Вологод, Вологда)
Кувшиново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Манила
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин Гурӯҳ:Манила
Кувшиново (ноҳияи Вологод, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Ободон
Ободон , ё Абдун  , ё Ау Дан   (   ‎ - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Бушаҳр,  Шаҳристони Даййир аст.
Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Бушаҳр, дар баландкӯҳи Гермсир, дар байни соҳили халиҷи Форс ва қаторкӯҳҳои ҷанубу ғарбии Загрос, дар баландии 17 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст.
Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 6,058 нафар буд. Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Назришо Латипов
Латипов Назришо (тав. 25. 03. 1930, ноҳияи Қалъаи Хумб – ваф. 30.05. 2003, шаҳри Душанбе), номзади илмҳои таърих (1957), дотсент ( 1968).
Паки
Франсиско Николас Веса Фрагосо (Francisco Nicolás Veza Fragoso; 6 декабри 1970, Аликанте, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1970 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Barcelona C Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тенерифе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Зарагоса Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эркулес Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Лас Палмас Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна
Новогеоргиевка (Шимановский)
Новогеоргиевка (Новогеоргиевка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Шимановский, вилояти Амур медарояд.
Назришо Латипов
Зиндагинома
Соли 1951 факултети таърихи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1952–1955 аспиранти назди кафедраи таърихи ИҶШС-и донишкадаи номбурда, 1955–1956 ҷонишини шуъбаи таблиғу ташвиқи Комитети ҳизби коммунистии шаҳри Сталинобод, 1957–1960 директори Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб ба номи Рӯдакӣ, 1961–1969 сарвари гурӯҳи лекторони шуъбаи таблиғотии КМ ҲК Тоҷикистон, 1969–1971 директори  Институти   илмию   тадқиқотии   илмҳои   педагогии   ҶШС Тоҷикистон, 1971–1996 муовини ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Қ. Ҷӯраев оид ба шуъбаи шабона ва дотсенти кафедраи таърихи сиёсии донишгоҳи мазкур буд. Муаллифи зиёда аз  30  мақолаҳои  илмӣ  аст.
Ҷоизаҳо
Бо ордени  «Нишони  фахрӣ», нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» ва ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (1964) сарфароз шудааст.
Осор
К вопросу о социальных отношениях в Дарвазском бекстве накануне установления советской власти // Ученые записки Кулябского пединститута им. Рудаки, Д., 1957, вып. 3; Экономическое состояние Дарвазского бекства и основные занятия его населения // Ученые записки Кулябского пединститута им. Рудаки, Д., 1958, №4.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Калитеево (ноҳияи Собин)
Калитеево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Собин
Новогеоргиевка (Шимановский)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Майнор Давила
Майнор Алехандро Давила Рейносо (Maynor Alejandro Dávila Reynoso; 12 феврали 1982, Гуатемала, Гватемала) — футболбози гватемалӣ,.
Новогеоргиевка (Шимановский)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шимановский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ноҳияи Мингбулоқ
Ноҳияи Мингбулоқ (Mingbuloq tumani/Мингбулоқ тумани) — ноҳия, воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Намангони Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Ҷомашуй.
В 1967 году возвращён в Наманганскую область. В 1992 году район был награждён почётной грамотой Республики Узбекистан. 23 декабря 1994 года переименован в Мингбулакский район.
Таърих
Ноҳия соли 1957 бо номи ноҳияи Задаринский таъсис ёфтааст. Соли 1964 ба вилояти Андиҷон дохил шуд ва соли 1967 ба ҳайати вилояти Намангон гузашт. Дар соли 1994 ба Ноҳияи Мингбулоқ номгузорӣ шудааст. Ҳоло воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Намангони Ҷумҳурии Ӯзбекистон мебошад. .
Майнор Давила
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 12 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Гватемала Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Гватемала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Aurora F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.С.Д. Комуникасионес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Закапа Гурӯҳ:Бозингарони БФ Jalapa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сучитепекес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хувентуд Реталтека
Ноҳияи Мингбулоқ
Ҷуғрофия
Масоҳат — 740 км²
Аҳолӣ
Аҳолӣ —
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Нмангон
Демократияи мажоритарӣ
Демократияи мажоритарӣ (Мажоритарная демократия) — низоме, ки дар он ҳизбҳо  якдигарро иваз мекунанд ва иттиҳодяи (коалитсия)и роҳбарикунанда аз рӯи аксарият ташкил меёбад. Ҷое барои мухолифон нест. Мисол — Нидерландия, Британияи Кабир.
Гурӯҳ:Мардумсолорӣ
Истоминская (ноҳияи Кириллов, Вологда)
Истоминская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кириллов (Вологда)
Грехневка (ноҳияи Бохан, Иркутск)
Грехневка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Қатъномаи 557 Шӯрои Амният
Қатъномаи 557 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 28 ноябр 1984 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Исроил-Ҷумҳурии Арабии Сурия аст. Ин қатънома тайи нишасти 2٬563‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Грехневка (ноҳияи Бохан, Иркутск)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Қатъномаи 557 Шӯрои Амният
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Фурудгоҳи шорлу
Фурудгоҳи шорлу (Charlo Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YCL аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1832 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 40 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Карпогори (ноҳияи Пинежск)
Карпогори (ноҳияи Пинежск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Пинежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пинежск
Humbert La Moto Du Ciel
Humbert La Moto Du Ciel (Humbert La Moto Du Ciel) — як ҳавогарди сохтаи Humbert Aviation дар кишвари Фаронса аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Камардан (ноҳияи Володарск)
Камардан (ноҳияи Володарск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Володарск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Володарск
Федерико Табейра
Федерико Николас Табейра Арруа (Federico Nicolás Tabeira Arrúa; 8 феврали 1996, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 8 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1996 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атенас Де Сан Карлос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Slovan Liberec
Абдулло Тангриев
Тангриев Абдулло Товашевич (Abdullo Tovashevich Tangriyev, тав., вилояти Сурхандарё, ҶШС Узбакистон, ИҶШС) — ҷудукор ва курашкори узбак. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ дар куштии ҷуду ва кураш. Қаҳрамони мутлақи ҷудуи ҷаҳон (2011). Барандаи нишони нуқраи Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (Пекин; 2008), барандаи нишони биринҷии Қаҳрамонии ҷудуи ҷаҳон (2003, 2005, 2009), Қаҳрамони панҷкараи ҷудуи Осиё (2003, 2005, 2007, 2008, 2011), қаҳрамони кураши ҷаҳон 2005 года.
Корномаи варзишӣ
Абдулло Тангриев 28 марти соли 1981 дар вилояти Сурхондарё таваллуд шудааст. Аз синни 10-солагӣ ба тамрини ҷуду ва кураш шурӯъ кард. Аз соли 1991 ӯро мураббии шоистаи Узбакистон Владимир Пятаев тамрин медиҳад. Вай дар мусобиқаҳои ҷумҳуриявӣ якчанд ғалаба ба даст овардааст. Дар 19-солагӣ ба ҳайати дастаи олимпии Узбакистон дохил карда шуд. Дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2000 дар Сидней ба Тангриев муяссар шуд, ки дар ду рақобат ғолиб ояд. Соли 2001 Тангриев дар Қаҳрамонии ҷудуи Узбакистон ғолиб омад.
Дар Бозиҳои тобистонаи олимпӣ дар Пекин соли 2008 ба Тангриев муяссар шуд, ки дар вазни беш аз 100 кг ба даври ниҳоӣ бирасад ва дар он ҷо бо ҷудукори ҷопонӣ Сатошӣ Ишиӣ рақобат кунад. Дар ҷараёни мубориза ҳарду паҳлавон ягон партофт ё дигар амали арзёбишударо иҷро накарданд. Ғалаба ба япониҳо барои фаъолии бештар дода шудааст.
Фурудгоҳи саҳро пнзҳрст
Фурудгоҳи саҳро пнзҳрст (Penshurst Airfield) (маҳаллӣ: RAF Penshurst) — фурудгоҳи   аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 2000 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 54 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Дашти Қипчоқ
Дашти Қипчоқ - сарзамини имрўзаи даштҳои Қазоқистон, Сибири ҷанубӣ ва дашту доманакўҳҳои Олтой.
Адабиёт
Портал:Таърих
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Номгузориҳои таърихӣ-ҷуғрофӣ Гурӯҳ:Таърих
Андемишк
Андемишк — шаҳрест дар устони Хӯзистон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 106,923 тан будааст ва дар соли 2006, 170,044 тан баровард мешавад.
Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Захаровская (ноҳияи Тотем, Вологда)
Захаровская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тотем (Вологда)
Серково (ноҳияи Вязников)
Серково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Вязников, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вязников
Николай Маношин
Николай Алексеевич Маношин (Николай Алексеевич Маношин; 6 марти 1938, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1938 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи ИҶШС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ PFC CSKA Moscow
Гатка (ноҳияи Новозибков)
Гатка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новозибков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новозибков