cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Ҳато
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Ҳато (Hato International Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи CUR аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 3410 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари куросоеҳв қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Жуков, Сергей Евгеньевич
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Русия Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Соҳибкорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Овозхонҳои Русия Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Зодагони соли 1976 Гурӯҳ:Зодагони 22 май
Низоми дупалатагӣ
Низоми дупалатагӣ - таркиби парлумон, ки аз ду палата иборат буда, бо тарзи ташкилёбӣ ва ҳадди ваколатҳо фарқ доранд. Парлумонҳо аз як, ду ва баъзе вақт аз он зиёда палатаҳо иборатанд. Дар замони ҳозира низоми дупалатагии парлумон бештар мақбул аст. Ҳамаи давлатҳои иттифоқӣ парлумони дупалатагӣ доранд: яке аз палатаҳо (поёнӣ) намояндаи тамоми аҳолии мамлакат буда, дигаре (болоӣ) ҳамчун намояндаи аъзои иттифоқ (Австралия, Австрия, Русия, ИМА ва дигар мамлакатҳ0) ташкил меёбад. Вале на фақат дар иттифоқ, балки дар давлатҳои ягона низ палатаҳои болоӣ ҳамчун мақомоти намояндагии марзӣ эътироф шудаанд. Дар Фаронса мувофиқи Конститутсия (м.24) Сенат «намояндагии дастаҷамъии марзии ҷумҳуриро таъмин мекунад». Дар парлумони Испания (Кортесҳои Генералӣ) «Сенат Палатаи намояндагии марзӣ мебошад» (м.69 Конститутсия). Дар Маҷлиси Федералии Русия Шӯрои Федератсия - палатаи болоӣ аз 2 намояндагӣ аз ҳар як аъзои ФР, яккасӣ аз мақомоти намояндагӣ ва иҷроияи ҳокимияти давлатӣ иборат аст (6.2 м.95 Конститутсияи Федератсияи Россия). Палатаҳо номҳои гуногун доранд, ҷаласаҳои он, чун қоида, ҷудогона мегузаранд, ҳар яке дастури худро мустақилона тасдиқ менамояд. Низоми дупалатагӣ дар асоси ду усул: усули баробарии (баробарҳуқуқии) палатаҳо; усули палатаи болоӣ ва поёнӣ ташкил меёбанд. Ин усулҳо метавонанд дар Сарқонун номбар шуда бошанд ё номбар нашуда бошанд, вале сарфи назар аз мавқеъ ва доираи салоҳияти онҳо болоӣ ё поёнӣ будан баробарҳуқуқии онҳоро вайрон намекунад. Дар Конститутсияи ҶТ палатаҳои [[Маҷлиси Олӣ - Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон болоӣ ё поёнӣ номида нашудаанд. Дар асл палатаҳои Маҷлиси Олӣ болоӣ ва поёнианд, чунки заминаҳои ташкилу фаъолияти Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон гуногунанд:
Суховка (ноҳияи Судогод)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Судогод, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Низоми дупалатагӣ
Нигаред низ
Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд
Суховка (ноҳияи Судогод)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Судогод
Низоми дупалатагӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Труфаново (ноҳияи Вологод, Вологда)
Труфаново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Фурудгоҳи овпо-луко шарқӣ
Фурудгоҳи овпо-луко шарқӣ (Opa-locka West Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 914 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри миоми кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 2 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Миркалон Ҷӯраев
Миркалон Ҷӯраев (тав. 16.05.1939, деҳаи Қалъачаи Бакавули ноҳияи Ӯротеппа – ваф. 30.03.1999, ш. Душанбе) —, номзади илмҳои физика ва математика (1984), дотсент (1987).
Зиндагинома
Солҳои 1958–1963 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин таҳсил намудааст. Солҳои 1964–1967 ассистенти кафедраи математикаи элементарӣ ва методикаи таълими математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко, 1968 коромӯз-тадқиқотчии кафедраи математикаи амалии Донишгоҳи давлатии ш. Москва ба номи М.В. Ломоносов, 1968–1971 ассистент, муаллими калони кафедраи алгебра ва назарияи ададҳо, 1971–1974 аспирант, 1974–1976 муаллими калони кафедраи номбурдаи донишкадаи омӯзгории пойтахт буд. Солҳои 1976– 1984 ҳамчун иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи математикаи ҳисоббарор ва маркази мошинаҳои электронии ҳисоббарор, 1984–1999 мудири кафедраи номбурдаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев кор мекунад. Оид ба татбиқи методи муодилаҳои интегралии Фредголми ҷинси 1 дар масъалаҳои электростатика ва дигар масъалаҳои муҳими математика кори илмӣ бурдааст. Муаллифи зиёда аз 40 таълифоти илмӣ ва илмию методӣ буда, дар конференсияҳои мухталифи илмии ҷумҳуриявӣ ва умумииттифоқӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» ва ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Тоҷикистон мукофотонида шудааст.
Осор
Таълими математика, информатика ва техникаи ҳисоб дар мактабҳо ва институтҳои педагогӣ // Мактаби советӣ, 1990, № 12.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Заводси (ноҳияи Шебекин)
Заводси — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шебекин, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шебекин ‎
Гадик
Гадик — як навъи гӯсфанд, ки дунбаи думмонанд дорад.
Вазнаш 30-36 кг, баландиаш аз 55 (меш) то 60 см (қучқор). Дарозии думи гадик 8-15 см, вазнаш 1,5-5 кг аст. Гадикҳо думдароз ва думкӯтоҳ мешаванд. Ба гадикҳои думкӯтоҳ гӯсфандони бурятӣ ва муғулӣ мансубанд. Гадикҳои думдароз чанд навъ (ростдум, каҷакдум ва ғайра) мешаванд. Гадикҳо хурдҷусса, каммаҳсул ва дуруштпашм буда, ба шароити иқлими номусоид мутобиқ гаштаанд. Дарозии пашмашон 15-17 см; соле аз ҳар сар гӯсфанд 1-1,2 кг пашм метарошанд. Гӯсфандони зоти дарвозӣ, помирӣ ва баъзе гӯсфандони қарокӯлӣ аз ҷумлаи гадик мебошанд. Дар Тоҷикистон Г.-ро дар ВМКБ ва минтақаи Рашт парвариш мекунанд. Гадик дар Афғонистон бо номи «ҳазорагӣ» машҳур аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Гӯсфанд
Кирми лойхурак
Кирми лойхурак ба типи ҳалқакирмҳо дохил мешавад. Кирми лойхурак 10см дарози дорад. Ранги қисми шикамаш сафедчатоб, қисми тахтапушт сурхчатоб мебошад. Кирм бо ёрии қилҳояш ҳаракат мекунад. Дар вақти барангезанда он худро гум мекунад. Яъне ба таъсири беруна ҷавоб медиҳад.миёнаки он аз 8-10 то буғум иборат аст. Кирми лойхуракро олими бузурги Юнони бостон Арасту (Аристотел) пулуги замин номида аст.
Фурӯпошии ИҶШС
Фурӯпошии ИҶШС (Распад СССР) — равандҳои парокандагии системавӣ дар сохтори иҷтимоӣ, иқтисоди миллӣ, соҳаи иҷтимоӣ ва сиёсии Иттиҳоди Шӯравӣ, ки боиси қатъ гардидани мавҷудияти он дар 26 декабри соли 1991 гардид.
Раванди пошхӯри дар нимаи дуюми солҳои 80-ум бо қабули бозсозӣ оғоз ёфт; алалхусус, дар хоҳиши ҷумҳуриҳои иттифоқӣ ба истиқлоли бештари давлатӣ ва иқтисодӣ аз маркази иттифоқӣ («Паради соҳибихтиёрӣ») зоҳир шуд ва бо имзои созишномаҳои Беловежская дар рӯзи 8 декабр ва Эъломияи Алма-Ато дар рӯзи 21 декабр, таъсиси иттиҳоди конфедералии ҷумҳуриҳои собиқи шӯравӣ, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, бо илова намудани салоҳиятҳои Президенти ИҶШС Михаил Горбачёв дар 25 декабр ва қабули эъломия дар бораи қатъи мавҷудияти СССР аз ҷониби Шӯрои Ҷумҳурияҳои Шӯрои Олии ИҶШС 26 декабри 1991 ба поён расид.
Бо пошхӯрии Шӯравӣ 15 давлати собиқи иттифоқӣ ва якчанд кишварҳои эътирофнашуда соҳиби мустақилият гардиданд.
Сохтори давлатӣ ва сиёсии ИШ
мини|Харитаи маъмурии ИҶШС дар соли 1989
Дар соли 1922, Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ дар замони таъсисаш як сохтори бисёрмиллатӣ, муҳити бисёрҳурфа буд ва қисми зиёди қаламрави Империяи Русияро мерос гирифт (дар солҳои 1917—1921 Финландия ва Лаҳистон истиқлол ба даст оварданд ва соҳибихтиёрии Литва, Латвия, Эстония ва Тува эълон шуданд, баъзе қаламравҳои собиқ Империяи Русия дар солҳои ҷанг ва пас аз ҷангӣ (1939—1946) ҳамроҳ шуданд: Украинаи Ғарбӣ ва Беларуси Ғарбӣ, Балтика, Бессарабия ва Буковинаи Шимолӣ, Ҷумҳурии Тува, Украинаи Закарпатия, инчунин як қатор дигар қаламравҳо).
Дар доираи таъсири СССР кишварҳои бо ном лагери сотсиалистӣ буданд. Соли 1949 Шӯрои кумаки мутақобилаи иқтисодӣ таъсис дода шуд ва баъдан асъори коллективӣ — рубли интиқолшаванда ба муомилот ворид карда шуд, ки он дар кишварҳои сотсиалистӣ гардиш мекард.
Ба туфайли назорати қатъӣ аз болои гурӯҳҳои этникӣ, ба шуури омма ворид кардани шиори дӯстӣ ва бародарии вайроннашавандаи халқҳои СССР имконпазир шуд, ки шумораи муноқишаҳои байни этникӣ (қавмӣ)-и ҷудоихоҳон ё зиддишӯравӣ кам шаванд. Дар баробари ин, дар солҳои 1960-ум, чунин мешумориданд, ки масъалаи миллӣ дар СССР «ниҳоят ҳал шудааст».
Эътирозҳои инфиродии коргарон, ки солҳои 1960 ва 1970-ум ба вуқӯъ пайвастанд, аксаран хусусияти эътирозҳо аз таъмини ғайриқаноатбахши молҳо, хидматрасониҳои дорои аҳамияти иҷтимоӣ, паст будани маош ва норозигӣ аз кори мақомоти маҳаллӣ буданд.
Конститутсияи соли 1977-и Шӯравӣ як ҷомеаи ягонаи таърихии одамон — халқи шӯравиро эълон кард.
Сабабҳои фурӯпошӣ
Дар айни замон ягон баҳодиҳб ва таҳлили мукаммали сабабҳое, ки боиси пошхӯрии СССР гардиданд, вуҷуд надорад. Дар байни омилҳои зиёде, ки ба ин раванд таъсир расониданд, инҳоянд: Эҳтимолияти пошхӯрии СССР-ро диссиденти шӯравӣ Андрей Амалрик («Оё Иттиҳоди Шӯравӣ то соли 1984 боқӣ мемонад?», 1969), нависанда, муаррих ва советшинос Хелен д’Энкаусе (Зурабишвили) («Тақсимшавии Империя», 1978) баррасӣ ва пешгӯӣ карда буд.
Низоми истило
Низоми истило - дар тарзи тасарруфи қаламраве, ки ба ин ё он кишвар тааллуқ надорад, ба воситаи татбиқи амалҳои гуногун оид ба ғасби он ифода мегардад. Амалияи байналмилалӣ навъҳои гуногуни забтро медонад: забти ҳарбӣ (масалан, забти Кувайт аз ҷониби Ироқ); истило ҳамчун воситаи таъмини иҷроиши ӯхдадориҳои байналхалқӣ (масалан, забти қаламрави Олмон дар ҷанги дуюми ҷаҳон) ва ғайра. Моҳияти низоми забт дар барқарор кардани ҳокимият ва назорати муваққатӣ дар қаламрави тасарруфшуда ифода мегардад. Оинномаи СММ забтнамоиро ҳамчун усули қонунӣ ба даст овардани қаламрав эътироф накардааст. Кишвари забткунанда уҳдадор асг, ки кишвари тасарруфгаштаро пурра аз ҳуқуқи соҳибихтиёрӣ маҳрум нанамояд ва қаламрави онро ба дигар кишварҳо надиҳад. Давлати истилогар уҳдадор аст, ки аҳолии қаламрави тасарруфшударо бо маводи хӯрокворию доруворӣ таъмин намояд ва ба фаъолияти мӯътадили муассисаҳои тиббӣ мусоидат кунад.
Абдураҳмон Лакимович Қодиров
Абдураҳмон Лакимович Қодиров (25.07.1955, шаҳри Хуҷанд) — мухандис, докторӣ илмҳои иқтисодӣ (2000), профессор (2001).
Зиндагинома
Факултаи низомҳои идоракунии автоматикунонидаи Донишгоҳи миллии радиоэлектроникаи шаҳри Харковро хатм кардааст (1977). Сармухандиси Пажӯхишгохи иқтисодии Комиссияи лоихакашии ҶШС Тоҷикистон (1977-1979), сарконструктори бахши душанбегии Пажӯхишгохи умумииттифокии лоихавию технологи (1979-1982), аспиранти Донишгоҳи давлатии иқтисодиёт, омор ва информатикаи ш.Маскав (1982-1985), муаллим, сармуаллим, дотсент, мудири кафедра ва декани факулта (1986-1993), директори бахши Хуҷандии Донишгоҳи тичоратии Тоҷикистон (1993-1994), ноибректори ДДБХСТ (1994-1996), ноибректори ДДХ (1996-2000), директори Донишкадаи менечмент ва технологияи компутарии ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (аз с.2000). Аз «Информатика» ва «Эконометрика» дарс мегӯяд, менечер-соҳибкор мебошад. К. узви шӯроҳои экспертии якчанд хазинаҳои байналхалқи аст. Иштироккунандаи як катор конфронсу хамоишҳои байналхалқи (Маскав, 1985-87, Техрон 1997, Харков 2001, Туапсе 2005). Дорандаи чоизаи вилоятии ба номи академик Б. Ғафуров (2002).
Пайвандҳои беруна
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Кокоурево (ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)
Кокоурево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кубин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Уст-Кубин (Вологда)
Закодимский (деҳа)
Закодимский (Закодимский) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Верхнетоемский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Honeywell AGT1500
Honeywell AGT1500 (Honeywell AGT1500) — як ҳавогарди сохтаи Lycoming Engines дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Заколпе (русто дар ноҳияи Гус-Хрусталний)
Заколпе — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гус-Хрусталний, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гус-Хрусталний
Мордино (ноҳияи Зиминск, Иркутск)
Мордино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Зиминск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Зиминск (Иркутск)
Авиацияи Гама
Авиацияи Гама (Gama Aviation) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1983 таъсис ёфта ‌‌аст.
Матиас Виласанти
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 24 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1997 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Парагвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Серро Портенйо
Каптаж
Каптаж (-медорам), иншоотест, ки барои дар як ҷо ғун карда, ба мақсадҳои нӯшокӣ, обёрии замин ва ғайраҳо истифода бурдани оби зеризаминӣ сохта мешавад. Дар кишварҳои кӯҳи барои Каптажи оби зеризамини штолняҳо,каналҳои каптажӣ, қубурҳои дар захкаш; дар ҳамвориҳо, чоҳҳо месозанд. Иншооти ҷои оббарориро Каптажи чашма меноманд.
Бабанегово (ноҳияи Приморск)
Бабанегово (ноҳияи Приморск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Надеевшина (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Надеевшина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кичменгско-Городетс (Вологда)
Луисан
Андерсон Луис да Силва (Ânderson Luís da Silva; 13 феврали 1981, Ампаро, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Жувентус Гурӯҳ:Бозингарони БФ Крузейро Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ C.Л. Бенфика
Забон
Забон (хати ниёгон: زبان) — воситаи муҳимтарини муомилоти инсоният. Туфайли забон мардум бо ҳамдигар иртибот барқарор мекунанд, афкору эҳсосоту хостаҳои худро ба дигарон инти­қол медиҳанд.
Пайдоиш ва инкишофи забонҳо
Ҷомеа бидуни забон ва забон бидуни ҷомеа вуҷуд надо­рад. Аз ин рӯ, баробари рушду пешрафти ҷомеа забон низ такомулу тағйир меёбад ва дигаргуниҳои ҷомеа низ дар забон бозтоб мешаванд. Ҳоло (дар даҳсолаи дуввуми ас­ри 21) дар олам шумораи забонҳо тақр. ба 6000 расидааст. Ҷо­меа ва забон дар ҳамбастагӣ бо ҳам баробар пайдо шуда, пай­доиши ҳар ду ба кору машғулияти инсонҳо вобаста аст. Забон хосси инсон ва яке аз нишонаҳои асосии ҳар миллат буда, бевосита ба тафаккур алоқаманд аст. Инкишофи тафаккур ба инкишофи мағзи сар ва узвҳои тобеи он ба пешрафти кору муносибатҳои иҷтимоӣ, ба тарақ­қиёти забон вобастагӣ дорад. Тафаккур ва забон ба якдигар таъсир мерасонанд, аз ин рӯ забонро воситаи тафаккур низ меноманд.
Вазифаҳои забон
Инсон фикри худро бо роҳҳои гуногун (бо имову ишора, рафтор, бо истифода аз рангҳо, садо ё формулаҳо ва ғайра) ифода карда метавонад. Аммо воситаи умдаи ифодаи фикр забон мебошад. Тафаккур ва забонро ба ҳам омехтан ва ё якеро маз­муну дигареро шакл пиндоштан мумкин нест, ҳар кадоме аз инҳо шаклу мазмуни хос доранд. Шакли дигари мав­ҷудияти забон ва тафаккур нутқи инсон аст, ки ин ду аз ҳам ҷудонашавандаанд. Масалан, забони адиб, забони омӯз­гор ва ғ. гуфтан нодуруст аст, зеро забон ба мардум та­аллуқ дорад, на ба афроди алоҳида. Дар ин маврид бояд нутқ гуфт. Фақ­ру костаии нутқи ягон кас, мас., нависанда, аз заъфи забон на­буда, балки сатҳи донишу савияи забондонии ҳамон касро бозгӯ мекунад. Нутқ дар рушду такомули забон ёрии ама­лӣ мерасонад; робитаи диалектикии забон ва нутқ дар ҳамин раванд ба таври барҷаста зоҳир мешавад. Гу­рӯҳ ё оилаи забонҳоро вобаста ба ҳаёт ва таърихи мушаххаси халқҳо муайян кардан мумкин аст. Ҳар як забони зинда ҳо­милони хеш­ро дорад. Мабдаи ҳар як забон ба ташаккули халқият ва гузаштагони он — қабилаву авлод мансуб аст. Авлод нахус­тин ҷамъия­ти инсонӣ мебошад, ки забони худро дошт. Инки­шофи баъдии гурӯҳҳои авлодӣ боиси пайдоиши итти­ҳо­дияҳои қабилавӣ мегардад, ки вобаста ба ин забони авлодӣ то ба дараҷаи забони қабилавӣ, инкишоф меёбад. Ҳамин тавр, вобаста ба рушди ҷомеа забонҳо низ инкишоф ёфта, забонҳои авлодӣ ба забонҳои қабилавӣ, забонҳои қабилавӣ ба забонҳои уму­мимардумӣ ва забонҳои умумимар­думӣ то дараҷаи забонҳои миллӣ ташаккул меёбанд. Дар забонҳои ташаккулёфта (аз ҷумла забони тоҷикӣ) забони адабии гуфтугӯӣ ба ҳайси забони муомилаи байни одамон хидмат мекунад, зеро забони адабии гуфтугӯӣ аз забонҳо (шеваҳо)-и ма­ҳаллӣ ва минтақавӣ бартарӣ дорад ва барои ҳамаи соҳи­бони забон қо­би­ли дарк ва муштарак буда, унсур­ҳои забон фонетикию лу­ға­вӣ ва грамматикӣ дар он ташаккулёфтаву эътирофшуда мебошанд. Ҳамаи забонҳои ҷаҳон ин давраҳои инкишофро тай накардаанд. Ҳоло, ки ҷомеаи авлодӣ ву­ҷуд надорад, забони авлодӣ ҳам нест, вале забонҳои қабилавӣ ва шеваҳо хеле зиёданд. Дар қитъаҳои Амрико, Африқо, Осиё метавон ин падидаро мушоҳида кард. Дар Доғистон (қа­ламрави Русия) қабилаҳое ҳастанд, ки забони хосси худро доранд (агу­лӣ, сахурӣ, рутулӣ, дидоӣ ва ғ., ки забонҳои қабилавии до­ғистонианд).
Ниёзҳои мардум ба муоширату мубодилаи афкор, дуруст пешниҳод шудани маълумот, саҳеҳ фаҳмидани ҳам­дигар, ки яке аз ҷанбаҳои асосии фаъолияти ҷомеаи ба­шарӣ аст, забони муоширатро ба вуҷуд овард. Ин аст, ки забон хусусияти ҷамъиятӣ (вазифаи ҷамъиятӣ) дорад ва барои ҷомеа хидмат мекунад. Ҳамон забон воситаи муомилот шуда метавонад, ки таркиби луғавӣ ва сохти грамматикии мукаммал дошта, нуфузу эътибори он дар байни дигар за­бонҳо эҳсосшаванда бошад ва онро ҷамъият эътироф кунад. Ин ба омилҳои иҷтимоию таърихӣ, аз қаби­ли ҳам­чун миллат ташаккул ёфтани қавму ҳалқиятҳо, инкишофи забон ва пайдоиши хат (нигар. Хат ва пайдоиши он), маориф, адабиёт, сиёсат, касбу ҳанар, таъриху маданият ва муносибатҳои ҳамзистию ҳамҷавории миллатҳо робитаи ногусастанӣ дорад. Аз ин нуқтаи назар забоне воситаи му­ошарати байни одамон мешавад, ки дорои чунин ху­су­сият­ҳои иловагӣ бошад:
Забон ҳамчун воситаи муомила шакли муомилаи хаттӣ ва ё шакли муомилаю муоширати шифоҳӣ (нигар. Забони гуф­тугӯӣ)-ро дорост. Аввалӣ дар нигориши жанрҳои гуногуни адабӣ, номанигорӣ, муносибатҳои гуногуни дав­латӣ, му­но­сибатҳои ташкилоту муассисаҳои хусусӣ, маорифу мат­буот, мукотиботи дипломатӣ, ва ғ. дуввумӣ дар ни­шаст­ҳои ҳукуматӣ, мулоқоти расмию ғайри­расмии сиёсӣ, конф­ронс ва симпозиумҳо, ҷаласаҳои мухталифи илмӣ, муҳокима ва баррасии масъалаҳои гуногуни марбут ба илму адабу фар­ҳанг, барномаҳои телевизионию ра­диоӣ, суҳбатҳои ҳама­рӯ­заи одамон ва ғ. истифода мешавад. Аммо муносибати забон ва шеваҳо вобаста ба шароити гуногуни таърихӣ сурат мегирад, яъне, дар як шароити таърихӣ агар ба шеваҳои гу­ногун тақсим шудани забон ба вуқӯъ ояд, дар шароити дигар барҳам хӯрдани шеваҳо сурат мегирад. Дар забон тафовути иҷтимоӣ аз тафовути ше­вагӣ фарқ мекунад. Гурӯҳ­ҳои махсуси иҷтимоӣ ба вижа­гиҳои гуфторие низ моликанд, ки ин вижагиҳо дар истифодаи истилоҳоти хосси соҳавӣ ва калимаҳои умумӣ зоҳир мегардад. Ба ин мақсад шеваи иҷтимоӣ — жаргон ва арго истифода мешаванд. Аммо тафовути иҷти­моӣ дар забон нисбат ба тафовути шевагӣ хеле маҳ­дуд аст ва танҳо ба як қисми таркиби луғавии забон мансуб буда, ба системаи фонетикӣ ва грамматикии забон роҳ на­ме­ёбад. Шакл­ҳои мавҷудияти забон — забони гуфтугӯӣ, забони адабӣ, забони миллӣ ва забони умумихалқӣ. Воҳи­ди асосии забон калима аст. Маҷмӯи калимаҳо таркиби луға­вии забонро ташкил ме­диҳанд. Калимаҳо дар алоҳидагӣ мафҳуми аш­ё­ву ҳо­ди­саҳо, ё ки хусусияти онҳоро ифода мекунанд. Му­носибати ашёву ҳодисаҳо ва хусусияти онҳо тавассути воҳид­ҳои грамматикӣ дар нутқ зоҳир мегардад.
Таркиби луғавӣ ва сохти грамматикӣ
Таркиби луғавӣ ва сохти грамматикӣ ҷузъҳои асосӣ ва ба якдигар алоқаманди забон мебошанд. Системаи овозии забон — фо­нетика ҳам дар луғат ва ҳам дар грамматика истифода ме­ша­вад. Воҳидҳои луғавӣ ва грамматикии забон аз воҳид­ҳои фонетикӣ бо он фарқ мекунанд, ки онҳо маънои луғавӣ ё грамматикиро дар шаклҳои махсус ифода мекунанд. Мас., фонемаи «ш» дар калимаҳои «шаб», «шуд», «дӯш» маъноеро ифода намекунад, вале дар калимаи «гуфтамаш» морфемаи «ш» маънои матлуб: шахси севвуми танҳо ва объек­ти амалро ифода мекунад. Забон вобаста ба пешрафти ҳаёти ҷамъиятӣ тағйир меёбад. Ба тақозои зиндагӣ дар забон ка­ли­ма­ҳои нав пайдо мешаванд ё калима­ҳои мавҷуда маънои нав мегиранд. Тағйироти грам­матикӣ низ ба дигар шудани ҳаёти ҷамъиятӣ, ба инкишофи ҳаёти мадании халқ ва муносибати забонҳо вобаста аст. Мас., бо таъсири забони гуф­тугӯӣ ба забони адабии тоҷик унсурҳои грамматикии «-ино», «-гӣ», «барин» ва ғ. бо таъсири забони русӣ суффиксҳои насабсоз ва аббревиатура пайдо шудаанд. Тағйироти фо­не­тикӣ тадриҷан ва нисбатан дертар ба вуҷуд меояд. Та­ғйироти маъноӣ ҳам ноаён ба амал омада, асосан ба сермаъноии калимаҳо дахл дорад. Мас., калимаҳои мав­ҷу­даи забон маънои маҷозӣ гирифта, бо калимаҳои дигар муродиф мегарданд, яъне муносибати синонимӣ (муродифӣ) пайдо мекунанд: дар забони тоҷикӣ калимаи «ховар» ба ғайр аз маънои аслиаш (шарқ) Офтобро ҳам ифода мекунад, ки маънои дуввум маҷозист.
Аммо ҳамаи забонҳо барои қавму миллатҳои ҳоми­ли забон чун воситаи муомилот боқӣ мемонанд. Ин чунин маъ­но дорад, ки новобаста ба теъдоди соҳибони забон, сох­ти грамматикӣ ва таркиби луғавии забон воситаи муомила буданашро аз даст намедаҳад. Забони расмии давлатӣ (нигар. Забони давлатӣ) будани ин ё он забон имконоти онро ба­рои воситаи муомилаи байни одамон будан зиёд менамояд ва ин дар навбати худ масъулияти бузургеро ба дӯ­ши забон бор мекунад. Мас., пас аз истилои арабҳо дар аср­ҳои 9-10 забони форсии дарӣ дар Осиёи Марказиву Хуросон ба унвони забони расмии давлатӣ шинохта шуда, ҳам­чун забони муомилаи ақвоми гуногуни тоҷику турк дар тӯли беш аз ҳазор сол хидмат кардааст ва ин рисолати таърихиро то кунун идома медиҳад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Забонҳо Гурӯҳ:Забон
Сергей Бородин
Сергей Петрович Бороди́н  — и рус.
Зиндагинома
Хатмкардаи Институти олии адабию бадеии ба номи В. Я. Брюсов (1926). Дар экспедитсияҳои бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ (этно-графӣ) ширкат доштааст (1923 — Бухоро, 1925-26 — Самарқанд). Дар Шарқи Дур (1928), Қазоқистон (1929), Тоҷикистон (1931), Арманистон (1933) зиндагӣ карда, барои эҷоди асарҳо мавод ҷамъ овардааст. Аз соли 1951 сокини Тошканд гардид. Нахустин очеркаш соли 1915 (дар 12-солагиаш) ва шеърҳои нахустинаш соли 1922 ба табъ расидаанд. Ҳикояву очеркҳои Сергей Бородин «Мирзо Файёз» (1929), «Човандозон» (1929), «Бозии шатранҷ» (1929), «Шабе дар Анҷири Боло» (1931), «Баҳори Лақай» (1932), «Хирсе дар Ғарм» (1933) ва ғ. дар асоси маводди ҳан-гоми сафари кӯҳистони Тоҷикистон ҷамъовардааш нигошта шудаанд. Дар романҳои Сергей Бородин — «Бухорои вопасин» ва «Пахтаи мисрӣ» (ҳар ду 1932), маҷм. ҳикояҳои «Мусаввири парандаҳо» (1934) падидаҳои ҳаёти нав, дигар-гуниҳои олами маънавии мардум, сохтмони ҷамъияти сотсиалистӣ дар Осиёи Марказӣ инъикос ёфтаанд. Дар романи таърихии «Димитрий Донской» (1941, Мукофоти давлатии СССР, 1942) аз муборизаи халқи рус ба муқобили муғулони истилогар сухан меравад. Ин роман дар тӯли 50 сол (аз 1941 то 1994) дар муассисаҳои нашаротии ИҶШС ва Русия беш аз 25 бор ба теъдоди беш аз 1 млн нусха чоп гардидааст. Ба қалами Сергей Бородин романи сегонаи «Ситораҳо дар осмони Самарқанд» (1953-74, тарҷ. тоҷикӣ — 1961) тааллуқ дорад. Сергей Бородин дар ҳаёти адабию мадании Тоҷикистон ширкат дошт. Тарҷумаи романҳои С. Айнӣ «Ёддоштҳо» ва «Ғуломон» ба қалами ӯ тааллуқ дорад. Ба нашри русии «Мактаби куҳна»-и устод С. Айнӣ сарсухан навиштааст. Сергей Бородин ҳамчунин бо но-ми «Айнӣ» очерке эҷод карда, ақидаҳои худро оид ба ҳаёт ва фаъолияти эҷодии С. Айнӣ иброз доштааст.
Ҷоизаҳо
Бо ду орден ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Маурисио Антонио
Маурисио де Карвалю Антонио (Maurício de Carvalho Antônio; 6 феврали 1992, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Пелотас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Пенаполенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Жувентус Гурӯҳ:Бозингарони БФ Portimonense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Porto B Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.C. Маритимо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Urawa Red Diamonds
Фурудгоҳи кмдн кон
Фурудгоҳи кмдн кон (Camden County Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 945 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 46 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Низоми иқтисодӣ
Низоми иқтисодӣ - ҳамчун падидаи ҳуқуқӣ-конститутсионӣ маҷмӯи меъёрҳои ҳуқуқиест, ки муносибатҳои иқтисодиро танзим менамояд.
Дар сатҳи конститутсионӣ ибораи низоми иқтисодӣ ба наздикӣ аз солҳои 70-уми асри XX пайдо шудаасг. Дар боби 2 Конститутсияи Ветнам соли 1992, моддаи 6 Конститутсияи ҶХХ с.1982 ибораҳои низоми ҷамъиятӣ-иқтисодӣ истифода шудаанд. Дар конститутсияҳои баъзе давлатҳои Амрикои Лотинӣ низ пешбинӣ шудааст. Масалан, моддаи 328 Конститутсияи Гондурас соли 1982 ин ибораро ба кор бурдааст. Чӣ тавре ки маълум аст, Конститутсияи ИҶШС (с.1977) ва Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон (соли 1978) боби дуюми худро ба низоми иқтисодӣ бахшида буданд. Дар ин бобҳо асоси иқтисодии давлат, шаклҳои моликият, усулҳои асосии муносибатҳои иқтисодӣ, мақсади асосии истеҳсолоти ҷамъиятӣ ва роҳҳои инкишофи онҳо нишон дода шуда буданд (ниг. ба моддаҳои 10-18 Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон соли 1978).
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҷазираҳои Аэр Аранн
Ҷазираҳои Аэр Аранн (Aer Arann Islands) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1970 таъсис ёфта ‌‌аст.
Муҳаммад валид Ғазувонӣ
чап|мини|113x113пкс| Муҳаммад валид Шайх Ғазувонӣ (2019) Муҳаммад валид Шайх Ғазувонӣ ( محمد ولد الشيخ محمد أحمد ولد الغزواني ‎ Mohamed Ould Ghazouani ; , Бумдид, Асаба, Мавритания ) —  генерал ва ходими сиёсии Мавритания. Дар интихоботи 22 июни соли 2019 ӯ президенти Мавритания интихоб шуд, 1 августи соли 2019 ба кор шурӯъ кард.
Зиндагинома
Ғазувонӣ дар Бумдидаи вилояти Асаба 31 декабри соли 1956 таваллуд шудааст. Ба як оилаи маъруфи суфиёни Мавритания тааллуқ дорад. Писари пешвои рӯҳонии қабилаи Муробит Идейбуссат. Издивоҷ бо Мариам Минт Муҳаммад Вадҳел валид Да. Панҷ фарзанд дорад.
Хидмати ҳарбӣ
Ӯ аз охири солҳои 1970 дар артиши Мавритания хидмат кардааст. Сипас дар Марокаш ҳамчун афсар таҳсил кардааст. Дараҷаи бакалавр, магистратураи идоракунӣ ва илми ҳарбӣ гирифта, инчунин якчанд шаҳодатномаҳо ва курсҳои ҳарбӣ гирифтааст.
Ғазувонӣ шарики Муҳаммад валид Абдулазиз буд. . Дар соли 2005 ӯ узви шӯрои низомӣ буд, ки президент Муавия Сидиаҳмад Тайеро (1984—2005) аз мансаб сарнагун кард. Дар соли 2008 ҳамчун иттифоқчии Муҳаммад валид Абдулазиз дар сарнагун кардани президент Сидӣ Шайх Абдуллоҳ (2007—2008) ширкат дошт.
Фаъолияти сиёсӣ
Моҳи октябри соли 2018 президент Муҳаммад валид Абдулазиз Ғазувониро ба вазири дифои Мавритания таъйин кард.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Президентҳои Мавритания Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI Гурӯҳ:Сарварони асри XXI Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо Гурӯҳ:Зодагони соли 1956 Гурӯҳ:Зодагони 31 декабр
Обинаврӯша
Обинаврӯша — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шамсиддин Шоҳини ноҳияи Муъминобод. Аз Обинаврӯша то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 29 км. Аҳолиаш 265 нафар (2017), тоҷикон.
Фурудгоҳи иҷро халеҷ томпо
Фурудгоҳи иҷро халеҷ томпо (Tampa Bay Executive Airport) — фурудгоҳи хусусӣ баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1524 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 12.5 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
ARV Griffin
ARV Griffin (ARV Griffin) — як ҳавогарди сохтаи Canada Air RV дар кишвари Канада аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Алберт Серран
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 17 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эспанйол Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Картахена Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эспанйол Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сванси Сити Гурӯҳ:Бозингарони БФ AEK Larnaca F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ АД Алкоркон Гурӯҳ:Бозингарони БФ Anorthosis Famagusta Гурӯҳ:Бозингарони БФ Doxa Katokopias F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кукеси
Фурудгоҳи ҳтфилд
Фурудгоҳи Ҳатфилд (Hatfield Aerodrome) — фурудгоҳи хусусӣ бо Коди ИОТОи HTF аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 1823 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 77 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хосе Мигел Куберо
Хосе Мигел Куберо Лория (José Miguel Cubero Loría; 14 феврали 1987, Сарки, Алахуэла, Коста Рика) — футболбози коста рикагӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 14 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1987 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Коста Рика Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Коста Рика Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.С. Эредяно Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пунтаренас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Блэкпул Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Sport Herediano
Фарҳоди Дарё
Фарҳоди Дарё (22 сентябри 1961, Кобул, Афғонистон) — сарояндаи тоҷиктабори Афғонистон.
Зиндагинома
Дар чордаҳсолагӣ оҳанги аввалинашро бар ғазали Бедил «Ҳам обила ҳам чашм пуроб аст дили ман» эҷод кард, пеши устодон мусиқии классикии форсию ҳиндиро омӯхт ва роҳаш сӯи дарвозаҳои бузургтари мусиқӣ боз шуд, ҳавзаҳои мухталифи мусиқии диёрро аз худ кард. Аз соли 1990 аввал дар Аврупо (Олмону Фаронса) ва аз 1995 дар ИМА зистааст. Солҳои охир тез-тез ба Афғонистон меояд ва консертҳо доир месозад. Мекӯшад тамоми завқоту таъсироти берунаро рӯи мусиқии суннатии дарӣ-тоҷикӣ полад ва ба мардум умед офаринад, халоъ байни дирӯзу имрӯз ва фардо пайдо нагардад, ҳар чизи мудерн дар ҷомеа мақоми шоиста дарёбад. Дар Тоҷикистон ҳаводоронаш ниҳоят зиёданд, бисёр таронаҳояш аз қабили «Ай Ватан месозамат», «Бозорча», «Дунё гузарон», «Дарё», «Баландиҳо», «Дӯстӣ», «Салом алайк», «Худо ҳофиз», «Хушам меояд», «Духтар», «Дунёи фонӣ», «Як дона гул», «Ай хонум», «Як ситора», «Қадри ҳамдигар бидонем», «Гулум-гулум», «Ҷӯра надорӣ ҷӯраҷон» ба сурудҳои дӯстдоштаи хоса ҷавонон табдил ёфтаанд.
Соли 2014 дар озмуни байналмилалии таронасароён — «Ҷило», ки дар Душанбе доир шуд, сазовори шоҳҷоиза гардид.
Адабиёт
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Афғонистон Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон Гурӯҳ:Оҳангсозони Афғонистон
Ҷамоати Пастхуф
Ҷамоати Пастхуф — ҷамоатест дар ноҳияи Рӯшони Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Рӯшон
Honeywell LF 507
Honeywell LF 507 (Honeywell LF 507) — як ҳавогарди сохтаи Lycoming Engines дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Зарече (рустои ноҳияи Почеп)
Зарече — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Почеп
Дарио Франко
Дарио Хавйер Франко Гатти (тав. 17 январи 1969) — футболбози аргентинӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1969 Гурӯҳ:Зодагони 17 январ Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Невел'с Олд Бойс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Зарагоса Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Монаркас Морелия
Заозере (деҳа)
Заозере (Заозерье) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Верхнетоемский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Лебединка (ноҳияи Богучар, Воронеж)
Лебединка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Богучар, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Богучар (Воронеж)
Куянли (ноҳияи Красноярск)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красноярск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красноярск
Низоми интихоботи бисёрваколатӣ
Низоми интихоботи бисёрваколатӣ — яке аз намудҳои низоми интихоботи мажоритарӣ мебошад, ки дар он аз ҳавзаи интихобот на як, балки якчанд (ҳавзаи бисёрваколатӣ) вакил интихоб карда мешавад ва таносубан интихобкунанда ҳамон қадар овоз дорад, ки он қадар вакил бояд интихоб шавад. Агар, масалан, ба ҳамин ҳавзаи интихоботӣ се ваколатнома ҷудо карда шуда бошад, пас дар рӯйхати номзадҳои азқайдгузашта, ки интихобкунанда дар шакли варақа мегирад, метавонад ба се ва аз он кам номзад овоз диҳад. Дар ҳавза дар асоси низоми интихоботи нисбӣ се номзаде аз рӯйхат интихобшуда дониста мешавад, ки нисбат ба дигарон овози зиёд гирифта бошад. Инчунин низоми бисёрваколатие маълум аст, ки онро боварии (вотуми) кумулятивӣ меноманд, ки дар он ба интихобкунанда ҳуқуқ дода мешавад, ки ҳамаи овози худро (онҳо бошанд ҳамон қадаре, ки вакил интихоб мешуда бошад) ба як номзади дар рӯйхатбуда диҳад, ё ки дар байни ду номзад тақсим намояд. Азбаски дар интихоботи мажоритарии бисёрваколатӣ рӯйхати номзадҳо мавҷуд аст, аз ин рӯ, бисёр вақт онро аз низоми интихоботи мутаносиб фарқ намекунанд. Низоми бисёрваколатӣ бештар дар интихоботи маҳаллӣ ба кор меояд.
Нигаред низ
Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд
Бирмингем Аврупо Эйрвейс
Бирмингем Аврупо Эйрвейс (Birmingham European Airways) — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1983 таъсис ёфта ва дар 1992 фаъолияти худро оғоз карда‌‌аст.
Сарчашма
Birmingham European Airways
Ригор Бородулин
Риго́р Ива́нович Бороду́лин (Рыгор Іванавіч Барадулін; ) — ва и белорус. Нависандаи халқии Белорус (1992).
Зиндагинома
Баъди хатми Донишгоҳи давлатии БелоРусия дар муассисаҳои нашаротии «Белорус» ва «Мастаская литература» («Адабиёти бадеӣ»), газетаи «Советская БелоРусия» («БелоРусияи Советӣ»), маҷалаҳои «Бярозка» («Тӯс»), «Полимя» («Шуъла») кор кардааст. Узви ИН Белорусия, узви ПЕН-маркази БелоРусия (солҳои 1990-99 президенти он). Солҳои 1995-97 дар садорати Бунёди Сороси БелоРусия фаъолият дошт. Шеърҳои нахустинаш дар матбуот соли 1953 ба табъ расидаанд. Маҷмӯаи аввалинаш «Моҳи ҳилол дар саҳро» (1959). Беш аз 20 маҷмӯаи ашъораш, аз он ҷумла «Куллиёт»-аш дар 4 ҷ. ба табъ расидаанд. Мавзӯи аксар шеърҳои Б. васфи дӯстии халқҳо мебошад. Дар мавзӯъ ва инъикоси воқеияти Тоҷикистон шеърҳо дорад: «Бузкашӣ», «Рақси духтари тоҷик», «Ҷавоб ба Файзулло Ансорӣ», «Биё ба диёри Витебск, Қаҳҳорӣ» ва ғ. «Қиссаи полки Игор» (асари адабиёти қадими рус), асарҳои Федерико Гарсиа Лорка, Габриэла Мистрал, рубоиёти Умари Хайём, асарҳои М. Турсунзода, Шекспир, Байрон, Пабло Неруда ва дигаронро ба забони белорусӣ тарҷума кардааст.
Одилхон Шабозов
Одилхон Шабозов (тав. 1937, деҳаи Нишуспи ноҳияи Шуғнон – ваф. 2010) —, номзади илмҳои физика ва математика (1966), дотсент (1971).
Зиндагинома
Соли 1954 мактаби миёнаи № 3 ш. Хоруғро бо медали тило хатм намудааст. Солҳои 1954–1959 донишҷӯи факултети физика ва математикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, 1959–1962 лаборанти калон ва ходими хурди илмии шуъбаи физика ва математикаи АИ ҶШС Тоҷикистон, 1962–1965 аспиранти Донишкадаи омӯзгории ба номи А.И. Герсени ш. Ленинград, 1966–1971 ходими хурди илмӣ ва ходими калони илмии Институти математикаи АИ Тоҷикистон буд. Солҳои 1971–1976 ҳамчун мудири кафедраи анализи математикӣ, 1976–1986 муовини декани факултети математика ва дотсенти кафедраи анализи математикӣ, 1986–1995 мудири кафедраи анализи математикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Қ. Ҷӯраев кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 60 мақолаҳои илмӣ ва дастуру воситаҳои таълимӣ мебошад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Зарече (ноҳияи Шебекин)
Зарече — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шебекин, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шебекин ‎
Фурудгоҳи овпо-луко
Фурудгоҳи овпо-луко (Opa-locka Airport) (маҳаллӣ: Opa-locka Executive Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи OPF аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2439 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри миоми кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 2 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ансамбли рақсии «Зебо»
Ансамбли рақсии «Зебо» —   11 майи соли  1979  назди Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (пештар  Телевизион  ва радиои  давлатии ҶШС Тоҷикистон) таъсис дода шуда буд. Зебо Аминзода, ки дар он  вақт  вазифаи  роҳбари  ансамблро ба  уҳда дошт, дар  асоси озмун  25  нафар  духтаронро интихоб  намуда, баъдан  10  нафар духтарони  зебою  истеъдодноктарин  ба  ансамбл  қабул  шуданд. Минбаъд, якчанд дастаҳои рақсӣ аз хурдсолон ва наврасон ташкил карда шуданд, ки назди ансамбл маҳорати рақсро меомухтанд.
Тибқи нигоштаи И. Раҳимов: «Репертуари «Зебо» гуногунранг ва бой буда, истифодаи унсурҳои рақси халқӣ, хусусиятҳои рақси классикию миллӣ, татбиқӣ, эҷодкоронаи ҷузъҳои таркибии рақси халқҳои шӯравию Шарқ боиси мукаммалу пурҷозиба шудани образҳо ва ғанитар гардидани барномаи консертии он гардидаанд. Аввалин барномаи консертии «Зебо», ки аз 13 рақс – рақсҳои халқҳои шӯравӣ ва Шарқ (ҳиндӣ, непалӣ, бирмагӣ, эронӣ, афғонӣ ва ғайра) иборат буд, 19 майи соли 1979 ба воситаи телевизиони тоҷик намоиш дода шуд. А. «З.» ба мамлакатҳои Тунис, Афғонистон ва Ҷопон низ сафари ҳунарӣ намудааст. Ҳоло репертуари «Зебо» қариб 40 рақс – рақсҳои тоҷикӣ, русӣ, украинӣ, озарӣ, арманӣ, ӯзбекӣ, афғонӣ, арабӣ, ҳиндӣ, испанӣ, бирмагӣ ва ғ.-ро дар бар мегирад. Махсусан, рақсҳои тоҷикии «Занг», «Ҷавонӣ», «Завқи ҷавонӣ», «Насими кӯҳсор», рақсҳои классикии «Нағмаи ораз», «Чоргоҳ», «Уфари Уззол», рақсҳои русии «Рақси духтарон», «Афсонаи беша», озарбойҷонии «Бахчакурд» ва ӯзбекии «Субҳи Фарғона», «Амонёр», «Роҳи бахт» бо маҳорати баланд ва услуби хос иҷро мешудаанд». Солисткаҳои «Зебо» Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон С. Файзалиева, ҳунарпешагон Н. Потёхина, Г. Улмасова, Г. Муҳаммадиева ва дигарон ансамбли «Зебо» лауреати Мукофоти комсомоли ленинии умумииттифоқ (1982) буда, дар инкишофи санъати рақси тоҷик ҳиссаи арзанда гузоштаанд..
Ансамбл тайи  якчанд  сол  на фақат дар  Тоҷикистон  балки  дар  ҳудуди  собиқ  ИҶШС  ва берун  аз он  машҳур  гардида, дар  бисёр  кишварҳои  ҷаҳон  ҳунарнамоӣ  кард. Ансамбли мазкур  ҷоизи  мукофоти Комсомоли ленинӣ  гардида, соли  1986 роҳбари  он Зебо Аминзода унвони  фахрии  Ҳунарпешаи халқии ИҶШС  касб намуд. Соли 2014 Зебо Аминзода боз барои таъсиси ансамбли рақсии «Зебо» ба Душанбе баргаштааст.
Ансамбли рақсии «Зебо» бошад солҳои 90-ум ба ду гурӯҳи рақсӣ «Зебо» ва Ансамбли рақсии «Ҷаҳоноро» тақсим шудааст, ки ҳар ду дар назди Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (Иттиҳодияи давлатии гурӯҳҳои эҷодию консертӣ) ҳунарнамоӣ мекунанд. Солҳои 2000-2002 иштироки ансамбли давлатии рақсии «Зебо» дар фестивали «Баҳори апрел» дар Ҷумҳурии халқӣ-демократии Корея ва Туркия ва дар намоишгоҳи «ЭКСПО-2000» дар шаҳри Гановери Олмон намунаи баланди ин комёбиҳо буд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дастаҳои ҳунарии Тоҷикистон Гурӯҳ:Телевизиони Тоҷикистон
Байкалово (ноҳияи Приморск)
Байкалово (ноҳияи Приморск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Абдусамад Қодиров
Абдусамад Қодиров (01.02.1934, д. Маргзораки н. Хуҷанд — 29.01.2004, Хуҷанд) — муаррих, номзади илмҳои таърих (1969), дотсент (1972).
Зиндагинома
Собикадори кор (1987). ДДТ ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1959). Муаллим (1959-64), сармуаллим (1964—1970), дотсенти кафедраи ИҶШС ва таърихи Тоҷикистони ДДТ ба номи В. И. Ленин (1970—1993), дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷик (1993—2003), котиби илмӣи Шурои диссертатсионии ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (1993—2003), корманди илмӣи кафедраи илмӣ-тадқиқотии ЮНЕСКО-и назди ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (1998—2006). Муаллифи зиёда аз 450 асари илмӣ, илмӣю методи оид ба таърихи маданияти сотсиалисти дар ҶМШС Туркистон, Ҷумхурии халқии шуравии Бухоро, ҶМШС Тоҷикистон, ёрии бародаронаи халқҳои ИҶШС дар инкишофи халқи тоҷик дар давраи панчсолаҳои кабл аз чанги мебошад. Дар як катор конфронсу хамоишҳои умумииттифоки, ҷумҳурияви ва минтакави иштирок кардааст. Дар чодаи таърихнигори, биобиблиография, бойгонишиноси хидмати босазо кардааст.
Китобхонаи давлатии бачагонаи ҷумҳуриявии ба номи Мирсаид Миршакар
Китобхонаи давлатии бачагонаи ҷумҳуриявии ба номи Мирсаид Миршакар — (23 январи соли 1974) дар ш. Душанбе таъсис ёфтааст ва дар хиёбони Рӯдакӣ ҷойгир аст. Сомонаи расмии китобхона — Китобхонаи давлатии бачагонаи ҷумҳуриявии ба номи Мирсаид Миршакар
Таърих
Kитобхона дар ду толори ошёнаи сеюми китобхонаи марказии шаҳри Душанбе бо фармони Вазири Фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон 23 январи соли 1974 таъсис дода шуда буд, баъдан 27 сентябри соли 1974 лентаи рамзии кушодашавии китобхонаро шоири маҳбуби бачагон Мирсаид Миршакар бурид ва хонандагонро ба китобхона даъват намуд.
Солҳои аввал захирааш аз ҳисоби давлат ва шоиру нависандагони Тоҷикистон пурра мешуд. Масалан аввалин бор шоири маҳбуби бачагон шодравон Мирсаид Миршакар ба китобхона 289 нусха китоб туҳфа намуда буд.
Сохтор
Китобхона дорои 3-шӯъба мебошад.
Ҳоло бошад захираи китобии китобхонаро 94000 нусха китоб фаро гирифтааст, дар китобхона 27 нафар кормандон соле ба 4500 хонанда хидмати китобӣ мерасонад. Тамоми захираи китоби китобхона дар маҷмуи феҳристу картатекаҳо сабт шудааст.
Китобхонаи мазкур бо тарбияи кудакону наврасон машғул аст. Дар ин муддати тулони бисёр корҳои тарғиботию таблиғоти гузаронида, ҳазорон хонандагонро бо хидмати судман ноил гардондааст, теъдоди чорабиниҳое гузаронида шуда ба адабиёти бачагона марбутанд.
Фаъолияти китобхона
Бо мурури замон на танҳо захираи китобии китобхона афзуд, балки раванди фаъолияти кории он ташакул ёфта, ҷабаҳаҳои корҳои илмию-методӣ ва маълумотдиҳию-библиографӣ бавуҷуд омаданд. Дар ин муддат китобдорон зиёда аз 50 номгӯи дастурҳои гуногуни биб­ли­ог­рафию методиро тахия ва интишор намуданд, ки «Пулод Толис адиби дустдоштаи кӯдакон»(1999), «Корнамои ҷовидона»(2000), «Табиат ва кӯдакон»(2002), «Соли 2003-Соли байнал­ми­лалии оби тоза»(2003), «Шӯҳрати ҷаҳонии Шоҳнома»(2005), «Нашри китоб дар ҷумҳурии Тоҷикистон» (2005), «Ҳафтаи китоби кӯдакон ва наврасон» (2005), «Тарғиби осори Алӣ Бобоҷон дар китобхонаҳо» (2006), «Чор фасли соли кишвари соҳибистиқлоли манн — Тоҷикистон»(2007), «Ҷашнҳои фархундаи ҷумҳурии Тоҷикистон» (2008), "Фестивали ҷумҳуриявии «Ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон»(2008) аз ҷумлаи ин гуна нашрҳоянд.
Кормандони китобхона барои бачагон картотекаҳои зиёде бо номи «Тоҷикистон», «Адибони дӯстдоштаи кӯдакон», «Табиат ва кӯдак»-ро созмон додаанд. Ҳоло китобхона яке аз калонтарин китобхонаҳои бачагонаи ҷумҳурӣ ба шумор меравад ва ба ҳамаи китобхонаҳои бачагонаю мактаби ёрии амалии методӣ мерасонад дар он кӯдакони кули ҷумҳурӣ ва роҳбарони хониш аъзо ҳастанд. Бо ташаббуси кормандони китобхона ҳар сол Фестивали ҷумхуриявии «Ҳафтаи иитоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон» баргузор мегардад.
Футбол барои дӯстӣ
Футбол барои дӯстӣ (англ. FOOTBALL FOR FRIENDSHIP) — як барномаи солона байналмилалии иҷтимоии кӯдакон мебошад, ки аз ҷониби ҶСК «Газпром» амалӣ карда мешавад. Мақсади барнома - аз тариқи футбол барои эҳтиром ба фарҳанг ва миллатҳои гуногун дар кӯдакон аз кишварҳои мухталиф, инкишоф додани арзишҳои марбут ба насли наврас ва шавқу рағбат дар тарзи ҳаёти солим мебошад. Дар чаҳорчӯбаи барномаи мазкур, бозигарони футбол дар синни 12-сола аз тамоми кишварҳои ҷаҳон дар Форуми солонаи байналмилалии кӯдакон, Ҷоми ҷаҳонии футбол барои дӯстӣ, Рӯзи байналмилалии футбол ва дӯстӣ иштирок мекунанд. Барномаи мазкур тавассути ФИФА, УЕФА, СММ, Кумитаи олимпӣ ва паралимпӣ, роҳбарони давлатҳо, ҳукуматҳо ва федератсияҳои футболи кишварҳои мухталиф, бунёдҳои байналмилалии хайриявӣ, созмонҳои ҷамъиятӣ ва клубҳои пешқадамии футбол дар ҷаҳон пуштибонӣ карда мешавад. Гурӯҳи иртиботии АГТ (Русия) оператори ҷаҳонии барнома аст.
Футбол барои дӯстӣ 2013
Форуми якуми байналхалқии бачагонаи «Футбол барои дӯстӣ» 25 майи соли 2013 дар Лондон баргузор гардид. Дар он 670 нафар кӯдакон аз 8 кишварҳо иштирок варзиданд: Булғория, Британияи Кабир, Венгрия, Олмон, Юнон, Русия, Сербия ва Словения. Русияро 11 дастаи футбол аз 11 шаҳрҳои Русиягӣ, ки бозиҳои чемпионати ҷаҳон оид ба футболро дар соли 2018 қабул мекарданд, муаррифӣ карданд. Дар форум ҳамчунин дастаҳои наврасони клубҳои «Зенит», «Челси», «Шальке 04», «Срвена Звезда», ғолибони спартакиадаи бачагонаи ҶСК «Газпром», ҷоизадорони фестивали «Факел» иштирок карданд.
Дар вақти форум бачагон бо ҳамсолони худ аз кишварҳои дигар, футболбозони машҳур муошират доштад, ҳамчунин ба финали Лигаи қаҳрамонони УЕФА 2012/2013-ро дар варзишгоҳи «Уэмбли» ташриф оварданд. Натиҷаи форум мактуби кушоде гашт, ки дар он бачагон ҳашт арзишҳои барномаро ба шакл дароварданд: дӯстӣ, баробарӣ, адолат, солимӣ, сулҳ, содиқӣ, ғалаба ва оинҳо. Баъдтар мактуб ба сарварони УЕФА, ФИФА и КБО фиристода шуд.