cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гӯрғулӣ (ҳамоса)
Сабти достонҳои «Гӯрғулӣ»
Муҳаққиқон аз гӯяндагони машҳур Мулло Азим, Шукурмаст, Холи Мусофир, Шарифи Шек, Сангин Мурод, Бобоюнус Худойдодзода, Одина Шакар, Қурбон Ҷалил, Ҳикмат Ризо, Қурбоналӣ Раҷаб, Ҳақназар Кабуд, Талбӣ Замир, Саидалӣ Вализода, Саидалӣ Саққо, Наврӯз, Саттор, Идӣ, Иброҳим Ғафур, Камол, Бобосаид, Акобир, Санги Сурх, Мир Худойдод, Ҳодис, Даврон ва дигарон матнҳои «Гӯрғулӣ»-ро дар навори магнитофон сабт намудаанд. Теъдоди достонҳое, ки аз гӯрғулисароён сабт шудааст, чунин аст: Ҳикмат Ризо — 35 достон, Талбӣ Замир — 28 достон, Ҳақназар Кабуд — 30 достон, Одина Шакар — 10 достон, Қурбоналӣ Раҷаб — 18 достон, Мирзошоҳи Санг — пораи 1 достон, Саидалӣ Саққо — 3 достон, Сафар — пораи 1 достон, Қурбон Ҷалил — 9 достон, Бобоюнус Худойдодзода — 2 достон, Рауф — пораи 1 достон ва ғайра. Баъзе аз ин достонҳо дар бойгонии Кумитаи радио ва телевизиони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон низ нигаҳдорӣ мешаванд. Дар Ганҷинаи фолклори Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ аз 20 гӯянда беш аз 140 достони «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ сабт шуда, дар шаклҳои хаттӣ, сабти овозӣ ва видеогӣ нигоҳ дошта мешавад. Ҳамчунин намунаҳои достонҳо дар бойгониҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, дар дасти фолкоршиносон низ маҳфуз аст.
Дар шаклгирии достонҳои қаҳрамонии «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ, бешубҳа, таъсир ва нақши ҳамосаҳои адабиёти хаттии форсӣ-тоҷикӣ, дар навбати аввал «Шоҳнома»-и Абулқосими Фирдавсӣ, романи халқии «Самаки айёр», қиссаҳо аз «Ҷомеъ-ул-ҳикоёт», «Ҳазору якшаб», «Абӯмуслимнома», афсонаҳои маъмули халқӣ ва дигар асарҳои адабиёти оммиёна мушоҳида мешаванд.
Гӯяндагон ё иҷрокунандагони достонҳои «Гӯрғулӣ»-ро худи мардум гӯрғулихон, гӯрғулигӯй, гӯрғулисаро ва баъзан гӯянда меноманд. Гӯяндаҳо, одатан, дар маъракаҳои мардум дар ҳузури беш аз 100—150 нафар шунаванда ҳунарнамоӣ мекарданд. Гӯрғулихонҳои боистеъдод тақрибан 40000-60000 мисраъ достонро аз ёд карда, дар байни халқ соатҳои дароз барнома иҷро мекарданд. Онҳо дар маъракаҳо як достонро ду бор такрор намехонданд.
Таърих
Тибқи пажӯҳиши И. Брагинский сабти матни достони «Гӯрғулӣ» дар ҳудуди Тоҷикистони кунунӣ аз садаи XX шурӯъ шудааст, вале номи Гӯрӯғлӣ аз замонҳои пештар маълум будааст. Мувофиқи ишорати муҳаққиқон, дар минтақаи Файзобод шахсе бо номи Гулмуҳаммад ба муносибати ҷавонмардии Гӯрғулӣ, ки ба паланге пирӯз мешавад, арке месозад. Ҳамчунин дар «Рӯзномаи Искандаркӯл» низ порае аз матни «Гӯрғулӣ» оварда шудааст. Дар ҳудуди Тоҷикистон аз нимаи дуюми садаи XVIII афсонаҳое мавҷуд будаанд, ки дар бораи Гӯрғулӣ ва паҳлавонони Чамбул ҳикоят мекардаанд. Шарқшинос А. Л. Кун (1840—1888) низ дар рӯзномаи сафари худ дар қатори баъзе санадҳои забоншиносию намунаҳои фолклорӣ инчунин намунаи матни эпоси «Гӯрғулӣ»-ро сабт кардааст. Соли 1968 С. Аминова дар мақолаи худ «Бозёфт» ҳамосаи «Гӯрғулӣ»-ро бо ҳикояти «Ғайбзод» муқоиса мекунад, ки дар манобеи адабии асрҳои 15-16 мавҷуд будааст. Ба ин васила пажӯҳанда чанд назари тозае пешниҳод менамояд. С. Фатҳуллоев дар асоси нусхаи Одина Шакар (соли 1949 сабт шудааст) изҳори назар менамояд, ки Гӯрғулӣ писари арӯси яке аз шахсиятҳои маъруфи миллати тоҷик Хоҷа Аҳрори Валӣ (1404—1490) будааст. Ба ақидаи муҳаққиқ Ф. Муродов, «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ як ҳамо­саи мустақил буда, аз ҳамосаи халқҳои дигар тафовут дорад. Дар бойгонии муаллифи ин сатрҳо ҳикоятҳои асотирие мавҷуд аст, ки симои асосии онҳо ғӯл аст, ки ба одамон муқобилат нишон медиҳад ва бо онҳо куштӣ мегирад. Баъзе аз гӯяндаҳо гуфтаанд, ки ин ғӯл дар гӯр таваллуд шудааст, пасон ба одами ёбоӣ табдил ёфтааст. Ин гуна матнҳо ҳоло ҳам дар байни мардум нақл карда мешаванд. Баъзеҳо Гӯрғулиро ҳамон ғӯл медонанд.
«Гӯрғулӣ» дар замони истиқлол
Пас аз Истиқлоли давлатии Тоҷикистон низ сабти «Гӯрғулӣ» идома пайдо кард. Дар ин замон сабтҳои бисёре аз ҷониби радио ва бахусус телевизиони тоҷик сурат гирифта, ҳоло дар бойгонии ин муассиса нигаҳдорӣ мешавад. Фоклоршиносон Равшан Раҳмонӣ, Дилшод Раҳимов низ намунаҳои ҳамосаи мазкурро аз тариқи видео сабт намуданд. Дар аввали садаи XXI ин ҳамоса таваҷҷуҳи муҳаққиқон Ҷ. Асрориён, Ф. Муродов, С. Фатҳуллоев, Р. Раҳмонӣ, Д. Раҳимов ва дигаронро ба худ кашид. Онҳо роҷеъ ба «Гӯрғулӣ» китобу мақолаҳое дар дохил ва хори­ҷи кишвар ба нашр расонданд, ки ҳар кадоми онҳо дар фарҳанги маънавии тоҷикон чӣ нақше доштани ин ҳамосаро мавриди баррасӣ қарор додаанд. Бахусус дар китоби Ҷонибеки Асрориён бо номи «Гӯрӯғлӣ» (2010) ба таври муфассал дар бораи ин асар бо диди хосса изҳори назар шудааст ва мазмуни достонҳои «Гӯрғулӣ» ба наср баён гардидааст, ки ин барои хонандагон аҳаммияти бузург дорад.
Сюжет
Ба монанди асарҳои дигари ҳамосии мардуми эронитабор дар ин ҳамоса низ ду неруи ба якдигар зид, яъне некӣ ва бадӣ ё хайру шар ба таври шадид мубориза мебаранд. Дар ҳамоса қаҳрамони асосӣ Гӯрғулӣ бошад ҳам, дар он ҷойгоҳи Аваз бештар намоён аст. Бо гузашти айём Гӯрғулӣ ба корҳои давлатдорӣ машғул мешавад. Ба неруи некӣ Гӯрғулӣ, Аваз, писарони ӯ Нуралию Шералӣ, ҳамчунин писари Нуралӣ — Шерафган, Ширмоҳ, Соқӣ, Ҳасан, Қаракӯз дохил ҳастанд. Ба неруи бадӣ душманони кишвари афсонавии Чамбул — Аҳмадхон, Юсуфхон, Шодмон, Қарахон ва хешовандони онҳо аз хориҷ Райҳонараб, Боғлоншоҳ, Қатлоншоҳ, Ландаҳур дохил мебошанд, ки онҳо ба таври мунтазам ба Чамбули Мастон таҳдид менамоянд.
Дар достонҳои «Гӯрғулӣ» душманон ба Чамбул ҳуҷум меоранд, паҳлавони онро ба асорат мегиранд ва боз дар натиҷаи мубориза ва талошҳои қаҳрамони асосии достон ва паҳлавонони Чамбулкишвар аз асорати душманон озод мешавад. Пас аз озодӣ мардуми Чамбул, марду зан, ҳама якҷо хушҳолӣ мекунанд. Дар раванди сароидани достон гӯянда бо шодӣ ишорат бар он менамояд, ки дар базми озодии Чанбул Соқӣ, ин овозхони хушовоз ба даст дутор (думбура, танбӯр) гирифта, ин кишвари афсонавиро ситоиш мекунад. Чамбул обод мешавад. Дар канори паҳлавонони мардони майдони Чамбул духтарону занон низ барои озодии Чамбул кӯшиш менамоянд, ки чунин рафтори онҳо достонҳои айёрон ва ё ҷавонмардон, аз ҷумла қаҳрамонони «Самаки айёр»-ро ба ёд меорад. Тасвири лавҳаҳои достонҳои «Гӯрғулӣ» далели онанд, ки асли сужет бар асоси сужетҳои мардуми эронитабор сохта шудааст. Дар аввал, мобайн ва охири достон гӯянда бадоҳатан бар он ишорат менамояд, ки бо супориши султон месарояд. Масалан, дар «Достони мастонкампир ва ба болои Чамбул хурӯҷ кардани Туробшоҳподшоҳ» ҷойгоҳи сароянда ба назар хуб ҷилвагар мегардад:
Қаҳрамони асосии достон Гӯрғулӣ дар ҳамосаи тоҷикӣ подшоҳи адолатпарвар аст, ки ин гуна тасвирро мо дар тамоми достонҳои мансуру манзуми адабиёти классикии форс-тоҷик, аз ҷумла «Шоҳнома»-и Фирдав­сӣ мебинем. Нуктаи дигар ин аст, ки дар достонҳои мардуми турктабор қаҳрамони асосӣ худи Гӯрғулӣ аст, вале дар ҳамосаи тоҷикӣ қаҳрамони асосӣ Аваз аст, ки писархонди ӯст. Аваз бо рафтор ва фаъолияти худ Рустамро ба ёд меорад, ки бо қаҳрамониҳои худ ҳамеша дар дифои Ватан будааст. Асоси ҳамосаи «Гӯрғулӣ» орзую умеди мардумро фаро гирифтааст. Дар он кишвари Чамбул, ки як мамлакати обод, осуда бо мардумони мутаффиқ аст, ситоиш шудааст.
Тарзи сароиши достонҳои «Гӯрғулӣ»
Тарзи сароиши достонҳои «Гӯрғулӣ» чунин аст, ки гӯянда матнро комилан дар ёд дорад ва ҳангоми сароидан бадоҳатан ба онҳо чизҳое илова менамояд. Дар матн баъзе порчаҳо тибқи суннати гӯрғулисароӣ айнан мисли қолабҳои омодаи матнҳои фолклорӣ сароида мешавад. Дар ин гуна лавҳаҳо тасвири мардону занон, либоси онон, муҳорибаҳо, бахусус тасвири асп хеле зебо ва таъсирбахш ҷилвагар мешаванд. Яке аз лаҳзаҳои бисёр ҷолиби ҳамосаи «Гӯрғулӣ» дуо ва ё фотиҳа гирифтани қаҳрамони асосии достон аз шахсони муътабару калонсолон аст. Гӯянда ба тасвири ин лаҳза аҳаммияти вижае медиҳад. Ӯ дар раванди сароидан ба шунавандагони ҷавон диққат дода, ҳатто баъзе аз байтҳои сурудаҳояшро ба тарбияи онҳо равона менамояд. Дар чунин лавҳаҳо накукор будан ва ҳурмати калонсолон таблиғ мешавад, ки ин таъсири достонро бештар мегардонад.
Тарзи иҷрои ҳамосаи «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ аз тамоми асарҳои мардуми туркзабон тафовут дорад. Масалан «Гороғлӣ»-и туркманӣ ба таври наср нақл карда мешавад ва баъдан дар дохили матни мансур порчаҳои манзум сароида мешаванд. «Гӯрӯғлӣ»-и ӯзбекӣ аввал андаке бо наср нақл карда, баъдан бо сози мусиқии тор ё дутор сароида мешаванд. «Кёроғлӣ»-и озарӣ низ бо назму наср аст.
Дар силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ» лавҳаҳои ғайритоҷикӣ низ мушоҳида мешаванд, ки ин табиист, чунки тоҷикон дар тӯли асрҳо бо мардумони турктабор дар канори ҳам зиндагӣ мекунанд. Ва ин ҷиҳат табиист, ки тасвире, лавҳае, матне аз як қавм ба қавми дигар мегузарад. Масалан, номҳои шахсӣ, духтардуздӣ, ақидаҳои бутпарастӣ, қасам бо номи бутҳо, ки хосси қабилаҳои кӯчӣ мебошанд; мусобиқаи бузкашӣ ва амсоли ин. Яке аз шахсиятҳои достон Аҳмадхон аст. Ӯ сарвари қабилаи туркманон мебошад. Дар достон роҷеъ ба қавми туркман ва рафтори намояндагони ин қавм сухан меравад. Лавҳаҳое ҳастанд, ки дар онҳо муносибати қавми турктабор бо тоҷикон тасвир шудааст.
Достонҳои «Гӯрғулӣ» аз банду шохҳои махсус иборат ҳастанд, ки ҳар кадоме ба таври худ як достони комил буда, дар айни замон чандин воқеаро дар бар мегиранд. Ҳар воқеа барои такмили воқеаи дигар ёрӣ мерасонад. Замоне, ки гӯянда аз як бахш ба бахши дигар мегузарад, лаҳни сароиши худро дигар менамояд, ки ин ба вазни достон низ таъсир мерасонад. Бештар аз 30 навъ оҳанги сароиши «Гӯрғулӣ» мавҷуд аст. Сароидани баъзе достонҳо бо андаке тафреҳ бештар аз 10 соатро дар бар мегирифт.
Тафовути ҷиддии ҳамосаи тоҷикӣ аз дигар ҳамосаҳои миллии халқҳои туркзабон дар он аст, ки дар достонҳои тоҷикӣ Аваз ба монанди Рустами Достон мавқеи хос дорад. Ҳатто худи гӯрғулсароён низ ишорат бар он мекунанд, ки Аваз мисли Рустам аст.
Ба ҳамин тариқ силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ як ҳамосаи мустақилест, ки дар тӯли асрҳо дар ҷануби Тоҷикистон шакл гирифта, бар асоси афсона ва достонҳои ҳамосии мардуми тоҷик ба вуҷуд омадааст. Ба силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ» таъсири «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ ва дигар афсона, достон ва ҳамосаҳои насри ривоятиро дидан мумкин аст: ободгарӣ, шаҳрсозии Гӯрғулӣ мисли Сиёвуш аст; гӯяндагон Авазро ба Рустам монанд мекунанд, ӯ мисли Рустам Ватанро дифоъ менамояд; сарояндаи достон, ки Соқӣ аст, бо думбураи (дутори) худ достонро месарояд; духтарон ва занони ҳамосаи «Гӯрғулӣ» ба монанди Гурдофрид ва мисли занони «Самаки айёр» далеру нотарс ҳастанд; худро ба қаландар монанд кардани Гӯрғулӣ ба тарзҳои тағйири чеҳра кардани шахсиятҳои романи «Самаки айёр» монанд аст ва ғайра.
Сарчашма
Гурӯҳ:Гӯрғулӣ Гурӯҳ:Анъанаҳои шифоҳӣ дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Таронаҳои мардумӣ
Сангтӯда
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Данғара Гурӯҳ:Ҷамоати Сангтӯда
Навбаҳор (собиқ Қуруғ)
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод Гурӯҳ:Ҷамоати Дӯстмурод Алиев Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Префектураи Оита
Префектураи Оита — яке аз префектураҳои Ҷопон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Оита
Эрмогенес Фонсека
Ермогенес Валенте Фонсека (Hermógenes Valente Fonseca; 4 ноябри 1908, Рио Де Жанейро, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1908 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Andarahy Гурӯҳ:Бозингарони БФ America Football Club
Ҷазои интизомӣ
Ҷазои интизомӣ — барои кирдори хилофи ҳуқуқии одам, ки ба муқобили тартиботи дохилии корхона, иттиҳодия ё муассиса, вайрон кардани интизоми меҳнатӣ, хизматӣ, таълимӣ, ҳарбӣ ва ғайра муқаррар карда шудааст. Ҷазо барои кирдори интизомӣ дар ҳар гуна санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқии соҳавӣ (оиннома, низомнома, дастуруламал), маҳаллӣ (қарори мақоми маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва вдора ва г.) дар қонунҳои ҷорӣ муқаррар карда шудааст. Масалан, дар Кодекси меҳнати ҶТ чунин намудҳои ҷазо барои вайрон кардани интизоми меҳнатӣ муқаррар карда шудааст: огоҳӣ, огоҳии қатъӣ, танбеҳ, гузаронидаи ба кори каммузд, аз кор дур намудан.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Олег Иванов
Олег Александрович Иванов (Олег Александрович Иванов; 4 августи 1986, Маскав, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Химки Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кубан Краснодар Гурӯҳ:Бозингарони БФ Krylia Sovetov Samara Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ростов Гурӯҳ:Бозингарони БФ Akhmat Grozny
Спайк Ли
Спайк Ли (Spike Lee; тав. 20 марти 1957, Атланта, Ҷорҷия, ИМА) — ҳунарпеша, коргардони филм, ва филмноманависи амрикоӣ. Бештаре аз филмҳои ӯ ба низоъҳои нажодӣ дар ИМА нигаронида шудааст.
Зиндагинома
Спайк Ли 20 марти соли 1957 дар оилаи мусиқачии ҷаз ва муаллимаи мактаб дар Атлант, штат Ҷорҷия таваллуд шуд. Номи ҳақиқӣ — Шелтон Ҷексон Ли. Дар синни шаш солагӣ ба Бруклин кӯчиданд. Ли коллеҷи «Мурхаус»ро (Morehouse College) хатм кард. Дар ҳамон ҷой филми хурдҳаҷмаи худро ба навор гирифт. Соли 1982 киномактаби донишгоҳи Ню-Йоркро хатм кард.
Рубли Белорусия
Рубли Белорусия, р. — воҳиди пули Белорусия аст.
Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ
Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ — Мақбараи яке аз бузургтарин олимон ва шоирони равияи тасаввуфи халқи тоҷик Ҷалолиддини Балхӣ, дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ, Тоҷикистон воқеъ аст.
21 марти соли 2022 Сарвари давлат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро  дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ ифтитоҳ намуданд. Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон аз оромгоҳи Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ як каф хок аз дахмаи асосии шоир аз шаҳри Қунияи Туркия, ба марқади Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ оварда шуд ва тибқи муқаррароти дини мубини ислом бо риояи аркони суннатии мо ба оромгоҳи Ӯ гузошта шуд, ки минбаъд ихлосмандон ва ҳаводорони ашъори пурғановати Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ метавонанд онро зиёрат намоянд. .
Мақбара тибқи суннати меъмории ниёгон сохта шуда, даромадгоҳи асосиаш аз қисмати ҷанубӣ, дар рӯбарӯи муҷассама қарор дорад. Дар пештоқи он катибаи “Мақбараи рамзии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ” навишта шудааст. Дар дохили мақбара, дар чаҳор тарафи он чаҳор байт аз ашъори Мавлоно бо забони тоҷикӣ, хати ниёгон ва тарҷумаи англисӣ бо зарҳал ҳаккокӣ шудааст, ки андозаи ҳар як катиба 160 ба 22 см мебошад. Мавриди зикр аст, ки Ҷалолиддин Муҳаммад ибни Баҳоуддин Муҳаммад ибни Ҳусайн Хатибии Балхӣ, соли 1207 дар ноҳияи Вахши Тоҷикистон таваллуд шуда, яке аз бузургтарин олимон ва шоирони равияи тасаввуфи халқи тоҷик аст. Осори бегазанди ӯ, аз ҷумла “Девони ғазалиёт” ё “Девони кабир” ва “Маснавии маънавӣ”-и Балхӣ аз дурдонаҳои арзишмандтарини адабиёти на танҳо мардуми тоҷик, балки кулли халқиятҳои дунё мебошад.
Мақбара дар масоҳати 50 метри мураббаъ бунёд гардида, деворҳои он бо нақшу нигори қадима, ки ба давраи зиндагии шоир хос аст, оро ёфтааст. Баландии бино 5 метр буда, корҳои бунёдӣ аз ҷониби сохтмончиёни ватанӣ анҷом дода шудааст. Роҳрав ва саҳни оромгоҳ бо тахтасангҳо зебо гардонида шуда, гулу буттаҳои ороишию сояафкан аз қисматҳои сабзкории оромгоҳ ба ҳисоб меравад. .
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон Гурӯҳ:Мақбараҳо Гурӯҳ:Мақбараҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ
Dominion Skytrader
Dominion Skytrader (Dominion Skytrader) — як ҳавогарди сохтаи Dominion Aircraft аст. Ин ҳавогард дар 1975-4-21 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Косоключанский (ноҳияи Кумилжен, Волгоград)
Косоключанский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кумилжен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кумилжен (Волгоград)
Фурудгоҳи йӯнг‌фуло
Фурудгоҳи йӯнг‌фуло (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)   аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1266 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Подшоҳии Бутан қарор дорад, ва дар баландии 2743 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Колтоши (ноҳияи Тайшет, Иркутск)
Колтоши — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тайшет, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тайшет (Иркутск)
Дурнисино (ноҳияи Котлаский)
Дурнисино (Дурницино) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Тоҷикистон дар соли 2004
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2004
Лупочино (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Бани Лосано
Бани Рамон Лосано Нунйес (Bani Ramón Lozano Núñez; 15 апрели 1982, Аренал, Йоро, Ҳондурас) — футболбози ҳондурасӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Ҳондурас Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Ҳондурас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Платенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olimpia Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Маратон
Фурудгоҳи саҳро дорби
Фурудгоҳи саҳро дорби (Derby Airfield) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 547 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри дорби, Англия кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 53 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Префектураи Окаяма
Префектураи Окаяма — яке аз префектураҳои Ҷопон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Окаяма
Фурудгоҳи кулигонк
Фурудгоҳи кулигонк (Koliganek Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KGK аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 914 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри кулигонк, олоско кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 82 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Верхная Ослянка (деҳа)
Верхная Ослянка (Верхняя Ослянка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Ҷазои маъмурӣ
Ҷазои маъмурӣ — чораи ҷавобгарӣ барои содир кардани ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ. Бо мақсади тарбияи шахсе, ки ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ содир кардааст, дар рӯҳияи риояи қонунҳо, инчунин бо мақсади пешгирии содир кардани ҳуқуқвайронкунии нав аз тарафи худи ҳуқуқвайронкунанда, инчунин шахсони дигар татбиқ мегардад. Кодекси ҳуқуқвайронкунии ҶТ барои содир кардани ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ҷазоҳои зерини маъмуриро пешбинӣ кардааст:
Баробари ҷазои асосӣ барои баъзе ҳуқуквайронкунии маъмурӣ ҷазои иловагӣ низ татбиқ карда мешавад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Соат Чалишев
Зиндагинома
Соат Чалишев 20 апрели соли 1933  дар деҳаи Шаҳидони собиқ ноҳияи Сари Хосор (ҳоло ноҳияи Балҷувон) ба дунё омадааст. Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро соли 1958 хатм карда, аз соли 1958 то соли 2005 дар вазифаҳои муаллим, муаллими калон, дотсент, мудири кафедраи адабиёти тоҷик, декани факулта ва профессори кафедраи адабиёти тоҷики Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ фаъолият кардааст. Аз соли 2005 дар департаменти забонҳои Донишгоҳи байналмилалии гуманитарии Тоҷикистон то охири умр кор кард. Ӯ 14 январи соли 2015 даргузашт ва дар оромгоҳи «Ҳазоро»-и шаҳри Кӯлоб ба хок супурда шуд.
Фаъолияти илмӣ
Соат Чалишев яке аз муҳаққиқони осори шоири маъруф Саидалӣ Вализода мебошад. 4 монография ва беш аз 100 асари илмию дастурҳои таълимӣ доир ба фолклоршиносӣ, эҷодиёти шоирону адибони тоҷик, гӯишҳо ва эҷоди шифоҳии мардум таълиф намудааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи А. Рӯдакӣ Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Балҷувон
Итало Диас
Итало Андрес Диас Мунйос (Ítalo Andrés Díaz Muñoz; 21 июни 1971, Сантяго, Чили) — футболбози чилигӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1971 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Santa Cruz Гурӯҳ:Бозингарони БФ Провинкял Осорно Гурӯҳ:Бозингарони БФ Audax Italiano Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cobreloa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кокимбо Унидо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Santiago Morning Гурӯҳ:Бозингарони БФ Magallanes Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортес Мелипила Гурӯҳ:Бозингарони БФ Курико Унидо
DAR 21 Vector II
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Доллари Белиз
Доллари Белиз, $ — воҳиди пули Белиз аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримодии халқи тоҷик
Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик — бо мақсади татбиқи нишондодҳои «Барномаи ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддии халқи тоҷик барои  солҳои 2013-2020», ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №263  аз 31 майи соли 2012 ба тасвиб расидааст, таҳия гардидааст.
Соли 2003 Конвенсияи ЮНЕСКО оид ба ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ қабул гардида, то имрӯз кишварҳои зиёд, аз ҷумла Тоҷикистон (с. 2010) ба он шомил гашта, намунаҳои беҳтарини фарҳанги ғайримоддии худро дар феҳристҳои ЮНЕСКО - Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият сабт кардаанд. Ҳар як кишвар вазифадор аст, ки барои ҳифзи намунаҳои фарҳанги моддию ғайримоддӣ ва табиӣ сарзамини хеш тадбирҳои амалӣ андешад. Созмони ЮНЕСКО танҳо барои муаррифӣ ва ҳифзи онҳо мусоидат мекунад. Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз кишварҳои мутамаддини ҷаҳон буда, дорои фарҳанги суннатии қадимтарини моддиву ғайримоддӣ мебошад. Барои ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддии тоҷикон Хукумати ҷумҳурӣ тадбирҳои оқилона ва саривақтӣ меандешад. Таҳияи ва чопи Феҳристи миллии мероси фарҳангии ғайримоддӣ яке аз қадамҳои устувори ҳифз, таблиғ ва рушди намунаҳои фарҳанги миллӣ ба шумор меравад. Соли 2010 нусхаи аввалини "Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик" тартиб дода шуд. Яке аз шартҳои асосӣ дар самти таҳияи Феҳрист аз он иборат аст, ки  бояд  ҳар 4 сол як маротиба таҷдид шавад. Соли 2014 нусхаи аввали Феҳрист таҷдиду такмил шуд. Феҳристи такмилёфта фарогири чузъиёти намунаҳои фарҳанги ғайримоддӣ буда, дар бораи касбу ҳунарҳои анъанавӣ, тавсифи унсури фарҳангӣ, маҳаллӣ густариши унсури матлуб, вазъи кунунии он ва пахлӯҳои дигар маълумот медиҳад. Феҳристи мазкур, дар оянда, замина ва воситаи муҳими  ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ дар ҳудуди кишвар ва дар шакли номинатсия пешниҳод кардани намунаҳои барҷастаи он ба феҳристҳои ЮНЕСКО, инчунин таблиғу густариши намунаҳои пураҳамияти фарҳангӣ барои таҳкими ҳуввияти миллӣ хоҳад буд. Феҳрист аз бахшҳои зерин иборат аст:
Сабт дар феҳристи ЮНЕСКО
Аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2015 бахшҳои «Оши палав ҳамчун хӯроки анъанавӣ ва фазои иҷтимоию фарҳангии он дар Тоҷикистон» ва «Наврӯз» барои сабт гардидан ба Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият пешниҳод гашта буд. Омода сохтани ҳуҷҷатҳои бахшҳои «Оши палав» ва «Наврӯз» аз ҷониби олимони Пажӯҳишгоҳи илмӣ тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарщанги ҶТ бо сардории олими шинохтаи тоҷик Дилшод Раҳимов таҳияву тарҷума ва ба дафтари мероси фарҳанги ғайримоддии башарияти ЮНЕСКО фиристода шуданд. Маврид ба ёдоварист, ки аз соли 2010/2013 дар Пажӯҳишгоҳи мазкур гурӯҳи «Мероси фарҳанги ғайримоддӣ» фаъолият мекунад. Аз ҷониби ин гурӯҳ «Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ» тартиб дода шуд, ки он 515 унсури фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷикро дар бар мегирад ва соли равон он бо забонҳои тоҷикӣ ва инглисӣ аз чоп баромадааст.
Ду номинатсияи дигар – мусиқии суннатии тоҷикон «Фалак» ва  «Санъати чакандӯзӣ дар Тоҷикистон» барои сабт ба феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО пешниҳод шуда, мавриди омӯзиши комиссияи мазкур қарор гирифт.
Қобили зикр аст, соли 2018 номинатсияи «Санъати чакандӯзӣ дар Тоҷикистон» ба ба Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият ворид шуд.
Моҳи декабри соли 2021 ЮНЕСКО - Созмони Милали Муттаҳид оид ба масъалаҳои илм, маориф ва фарҳанг ворид гардидани номинатсияи «Фалак» -и тоҷикиро ба Феҳристи мероси фарҳангии ғайримоддии башарият расман эълон намуд. .
Ҳифзи мероси фарҳанги ғайримоддӣ
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ҳифзи мероси фарҳанги ғайримоддии мардуми кишвар тадбирҳои оқилона ва саривақтӣ меандешад. Дар феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО сабт гаштани намунаҳои беҳтарини мероси фарҳанги ғайримоддии тоҷикон яке аз самтҳои дигари фаъолияти сиёсати фарҳангии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Дар феҳристи мазкур то кунун се номинатсияи тоҷикон: «Шашмақом» (соли 2008, ҳамроҳ бо Ӯзбекистон), «Оши палав ҳамчун хӯроки анъанавӣ ва фазои иҷтимоию фарҳангии он дар Тоҷикистон» (2016) ва «Наврӯз» (2016, ҳамроҳ бо Афғонистон, Эрон, Ӯзбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон, Озарбойҷон, Ироқ, Покистон, Туркия, Туркманистон ва Ҳиндустон) сабт шудаанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Анъанаи шифоҳӣ дар Тоҷикистон
Ашкии Қумӣ
Ашкии Қумӣ (? – тақр. 1565, Агра) — и форсизабони Ҳиндустон.
Зиндагинома
Дар зодгоҳаш шаҳри Қуми Эрон ба камол расид ва баъдан ба Ҳиндустон сафар карда ба хидмати дарбори Акбар (ҳукмронӣ 1556–1605) дохил гардид. Дар тазкираи «Ништари ишқ»-и Ҳусайнқулихони Азимободӣ зимни иттилоъ оид ба Ашкии Қумӣ омадааст, ки ӯ пеш аз вафоташ мусаввадаи ашъорашро ба Ҷудоӣ ном шоир супурдааст, ки девони ӯро мураттаб созад. Вале гӯё Ҷудоӣ беҳтарин ашъори ӯро ба девони худ дароварда, боқимондаашро нобуд кардааст. Мувофиқи маълумоти манбаъҳо аз Ашкии Қумӣ як девони қасоид, ду девони шомили ғазалиёт, рубоиёт, қитъаҳо ва муфрадот (9 ҳазор байт) — девони ҳазлиёт (12 ҳазор байт) боқӣ мондаанд. Як нусха аз девонаш ба шумораи Or 4616 дар Китобхонаи Музейи Британия маҳфуз аст. Ашкии Қумӣ дар татаббуи Осафии Ҳиравӣ, дар сабки вуқӯъ шеър мегуфтааст.
Намунаи ашъор
Абёти зерин намунае аз нигоштаҳои ӯст:
Непер
Непер (шакли кӯтоҳ: Нп; байнулмилалӣ: Np) — воҳиди нисбияти логарифмии бузургии физикӣ. Логарифми натуралӣ ҳамчун асоси ин воҳид қабул шудааст. Ин воҳиди физикӣ ба шарафи математики шотландӣ Ҷон Непер номгузорӣ шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ченакҳо
Гороженое (ноҳияи Корочан)
Гороженое — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Корочан‎
Қатъномаи 344 Шӯрои Амният
Қатъномаи 344 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 15 декабр 1973 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Конфронси Сулҳ дар Ховари Миёна аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬760‌ум бо 10 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 4 мумтанеъ тасвиб шуд.
Насоново (Шемогодское с/п ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Насоново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Комиссияи оштии миллӣ
Комиссияи оштии миллӣ (КОМ) — механизми асосии татбиқи созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризояти миллӣ дар Тоҷикистон, ки баъди анҷоми бомуваффақияти музокироти тоҷикон миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Иттиҳоди нерӯҳои мухолифини тоҷик (ИНМТ) таҳти сарпарастии Созмони Милали Муттаҳид 27 сентябри 1997 дар шаҳри Маскав ба имзо расид.
КОМ мақоми муваққатӣ буда (4 июни 1997 — 1 апрели 2000), дар давраи гузариш барои татбиқи ҳаматарафаи Созишномаи умумӣ ташкил карда шуд. Фаъолияташ баъди даъвати порлумони нав, ташкили мақомоти роҳбарикунандаи Маҷлиси Олӣ ва баргузории интихоботи нави порлумонӣ қатъ гардид.
Вазифаҳо
Мувофиқи Созишномаи умумӣ вазифаҳои асосии КОМ чунинанд:
Ҳайат
Ҳайати КОМ аз 26 узв: 13 нафар аз ҷониби Ҳукумат ва 13 нафар аз ҷониби ИНМТ иборат буд. Сохтор: раис (Сайид Абдуллоҳи Нурӣ), муовини раис (Абдулмаҷид Достиев), 4 зеркомиссия (ҳуқуқӣ, сиёсӣ, низомӣ ва муҳоҷирон). Ҳар як зеркомиссия 6-нафарӣ узв дошт: 3 нафар аз Ҳукумат ва 3 нафар аз ИНМТ. Ду зеркомиссияи КОМ (сиёсӣ ва муҳоҷирон) аз ҷониби намояндагони ҳукумат ва ду зеркомиссияи дигар (ҳуқуқӣ ва низомӣ) аз ҷониби намояндагони ИНОТ роҳбарӣ карда мешуданд. КОМ дар ҳолати зарурӣ бо мақсади ҳалли масъалаҳои таъҷилӣ метавонист гурӯҳҳои корӣ (аз ҷумла гурӯҳи корӣ оид ба масъалаҳои низомӣ, гурезагон, ҳуқуқӣ ва сиёсӣ) таъсис диҳад.
Ҷалассот
Аввалин ҷаласаи КОМ дар шаҳри Маскав баргузор шуда (7-11 июни 1997), минбаъд фаъолияташ дар шаҳри Душанбе идома ёфт (аз 15 сентябри 1998). Масъалаҳои муҳим дар ҷаласаҳои КОМ бо роҳи овоздиҳии консенсус ва иштироки ҳаддиақалли аз се ду ҳиссаи аъзои Комиссия ҳал карда мешуд. Иҷрои қарорҳои қабулнамудаи Президент ва КОМ барои ҳамаи мақомоти ҳокимият ҳатмӣ буд. Аъзои КОМ мақоми дахлнопазирӣ дошта, онҳоро барои фаъолияти то узви Комиссия интихоб шуданашон, ҳамчунин дар давоми фаъолияташон дар Комиссия дастгир кардан, ҳабс ва ба суд кашидан мамнӯъ буд.
Назорати СММ
Ҳайати нозирони Созмони Милали Муттаҳид дар Тоҷикистон дар ҷаласаҳои КОМ ҳамчун нозир ширкат карда, барои бақайдгирӣ, бозгашт, реинтегратсияи размандагони ИНМТ ва муҳоҷирони тоҷик кумаки фаннӣ ва молӣ мерасониданд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон
Митино (ноҳияи Меленков)
Митино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Меленков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Меленков
Эшма
Эшма — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангтӯдаи ноҳияи Данғара. Аз Эшма то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 30 км. Аҳолиаш 60 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Данғара Гурӯҳ:Ҷамоати Сангтӯда
Франки Бенин
Франки Бенин, Fr, яке асъори Бенин аст.
Мелбурн
Мелбурн (англ. Melbourne Мелбурн / ˈmɛlbə(r)n /, талаффузи маҳаллӣ низ [ˈmælbən, -bn̩]) — дуввумин шаҳри калонтарини Австралия, пойтахти иёлати Виктория, ки дар атрофи соҳили Порт Филлип Бей воқеъ аст. Аҳолии шаҳр бо маҳалҳои атроф тақрибан 4,246,345 нафарро ташкил медиҳад (тахминан дар соли 2013). Мелбурн ҷанубтарин шаҳри-миллионер дар ҷаҳон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мелбурн Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия Гурӯҳ:Австралия
Хонатан Течера
Хонатан Течера (Jonathan Techera; ) — футболбози уругвайӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай
Александр Михайлович Егоров
Александр Михаилович Егоров (Александр Михайлович Егоров; 11 августи 1984) — футболбози русӣ,.
Баламутово (ноҳияи Шуй, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шуй (Иванов)
Егово (ноҳияи Котлаский)
Егово (Егово) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Donnet-Denhaut flying boat
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Зариф Ибод
Зариф Ибод — шоир, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1983)
Зиндагинома
Зариф Ибод 10 сентябри соли 1936 дар деҳаи Дараи Азимбойи ноҳияи Балҷувони вилояти Хатлон ба ҷаҳон омадааст. Дар 9 - солагӣ аз падар ва дар 13 - солагӣ аз модар маҳрум шуда, бепуштибон ва бемураббӣ мондааст.Ва ҳамаи мушкилиҳоро паси сар гузошта, мактаби ҳафтсоларо дар деҳаи Олучаи ноҳияи Кангурт (1952) бо баҳои аъло хатм карда, ҳамон сол донишҷӯи Омӯзишгоҳи омӯзгории ба номи Абулқосим Лоҳутии шаҳри Қурғонтеппа шудааст. Соли 1963 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанберо ба итмом расондааст. Солҳои гуногун муаллим, ходими адабии моҳномаи «Мактаби советӣ», корманди рӯзномаи минтақавии «Вахш», муовини сарвари Донишкадаи минтақавии такмили ихтисоси муаллимони Қӯрғонтеппа, мудири бахши адабии Театри мазҳакавӣ-мусиқавии Қурғонтеппа будааст. Аз соли 1983 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
Эҷодиёт
Фаъолияти адабиаш аз солҳои донишҷӯӣ сар шуда, ба туфайли нашри шеъри «Ба муаллим» дар маҷаллаи «Садои Шарқ» (1960) ҷараёни доимӣ гирифтааст. То имрӯз китоби шеърҳои ӯ «Навоҳои зиндагӣ» (1978), «Давлати бедор» (1983), «Умед» (1985), «Аз нигоҳи дил» (1992), «Номус» (1993), «Туҳфа» (1996), «Шаҳри Қӯрғонтеппаи ман» (2000), «Бодоми думағз» (2001), «Бо сари боло» (2003), «Майдони андеша» (2004), китобҳои очеркҳояш «Бузургии инсон» (1982), «Қиссаи як марди одӣ» (1996), «Ёдҳо, ёдҳо, ёдҳо…» (1996), «Роҳи пурпечутоб» (1998), «Мактаби дӯстӣ» (1998), «Фарзанди диёр» (2000) ба дасти хонандагон расидаанд. Дар театрҳои касбию халқӣ асарҳои саҳнавияш «Набераи боғбон» (1982), «Ҳамқадаҳҳо» (1983), «Доруи фарбеҳкунак» (1990), «Ҳилаҳои аҷузкампир» (1999), «Гаҳвораҷунбонак ва Мор», «Гуроз ва харгӯшҳо», «Моҷарои обкашак» (2000), «Хотираи ҷанговар» (2005), «Айби мо не!» (2001) ва ғ. пешкаши тамошобинон гардидаанд. Солҳои 1981-1985 дар озмунҳои ҷумҳуриявии асарҳои саҳнавии якпардагӣ ширкат варзида, 5 маротиба сазовори дарёфти ҷоиза гардидааст. Аз русӣ шеърҳои алоҳидаи В. Солоухин, С.Баруздин, Ф. Алиева, Л. Василӣева,М. Дудин, аз ӯзбекӣ шеърҳои ҷудогонаи Б. Бойқобилов, Н. Нарзуллоев, Ҷ. Ҷабборов ва Т. Норбекро ба тоҷикӣ гардондааст. Чанд шеъри ӯ ба забонҳои украинӣ ва ӯзбекӣ тарҷума шудаанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Балҷувон
Войново (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Войново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Груздово (ноҳияи Трубчев)
Груздово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Трубчев
Марковское (ноҳияи Сокол, Вологда)
Марковское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Фурудгоҳи рдҳил
Фурудгоҳи рдҳил (Redhill Aerodrome) — фурудгоҳи хусусӣ бо Коди ИОТОи KRH аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 851 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 68 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Префектураи Окинава
Префектураи Окинава — яке аз префектураҳои Ҷопон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Окинава Гурӯҳ:Шаҳрҳои префектураи Окинава
Летняя (ноҳияи Холмогор)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Лолагӣ
Лолагӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Вашгирди ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 8 км. Дар сари роҳи Файзобод - Роғун воқеъ аст. Аҳолиаш 2751 нафар (2010), тоҷикон. Аз 392 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, маркази саломатӣ, филиали почтаи ноҳия, филиали «Амонатбонк», заводи «Мурғи ҳилол», заводи «Мурғи марҷон», 3 мағозаи хусусии маҳсулоти ниёзи мардум, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, 2 дӯкони фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, 1 хоҷагии деҳқонии коллективӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба парандапарварӣ, сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ машғуланд. Заминҳо аз канали Меҳробод обёрӣ мешавад.
Аксҳо
frameless frameless|294x294px  frameless|274x274px
Пепе Пинто
Хосе Пинто Росас (José Pinto Rosas; 11 ноябри 1929, Антекера, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Лолагӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод Гурӯҳ:Ҷамоати Вашгирд Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Сито (футболбоз, тав. 1980)
Луис Кастро Родригес (Luis Castro Rodríguez; 21 майи 1980, А Коруня, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Imperator Oar Гурӯҳ:Бозингарони БФ Луго Гурӯҳ:Бозингарони БФ Calahorra Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Де Феррол Гурӯҳ:Бозингарони БФ O Val Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипсуич Тоун Гурӯҳ:Бозингарони БФ Salamanca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Alfaro Гурӯҳ:Бозингарони БФ Peña Sport
Тaулянт Сeфгинaй
Тaулянт Сeфгинaй (тав. 21 июли 1986) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Зодагони 21 июл Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Лячи Гурӯҳ:Бозингарони Teuta Durrës Гурӯҳ:Бозингарони KF Erzeni
Ҳабиб Юсуфӣ
Ҳабиб Юсуфӣ  —, тарҷумон, мунтаққид, адабиётшинос, Узви Иттифоқи нависандагони ҶШС Тоҷикистон (1937).
Зиндагинома
Ҳабиб Юсуфӣ — 4 феврали соли 1916 дар м. Боғимайдони ш. Самарқанд ба дунё омадааст. Факултети филологияи УДС (ҳоло — ДДС) ба номи А. Навоиро хатм кардааст (1940). Муаллими адабиёти қадимаи Юнон ва адабиёти асри ХIХ русии УДС (1939—1940), ходими илмӣ, мудири сектори Инстиути таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ СССР (1940—1942). Иштирокчии ҶБВ-ии солҳои 1941—1945. Соли 1942 ихтиёрӣ ба фронт рафта, дар муҳорибаҳои Ленинград, ҷумҳуриҳои назди Балтика ва Полша иштирок намудааст. 22 феврали соли 1945, д. Вешкуви назди Варшаваи Полша ҳалок шудааст.
Эҷодиёт
Шеърҳои аввалинаш, ки дар навъҳои суннатии адабиётамон — ғазалу рубоӣ суруда шудаанд, аз соли 1936 интишор ёфтаанд. Шоири ҷавон бо дили гарму маҳорати фавқулъода навъҳои куҳнаро барои ифодаи мавзӯъҳои нав мутобиқ сохта, бо навиштаҳои ҷаззоби худ собит намудааст, ки дар қолаби лирикаи ишқӣ ҳам ҳисси баланди шаҳрвандӣ ва ватандӯстиро инъикос кардан имкон дорад. Ватану ватанпарастӣ аз мавзӯъҳои умдаи шеъри ӯст. Шеърҳои «Ишқи Ватан» (1936), «Ба Ватан» (1937), «Ин Ватан зинда дар ҷаҳон мебод», «Мактуб аз Шарқи Дур», «Ба ҳар куҷот равам, дил диёри ман гӯяд» (1938) аз беҳтарин намунаҳои лирикаи ватандӯстӣ дар адабиёти тоҷиканд. Ин мавзӯъ дар эҷодиёти шоир махсусан дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ инкишоф ва тақвият ёфтааст. Шеъри ӯ даъвати гарму ҷӯшонест ба муҳофизати ватан ва гиромидошти хоки падарон. Шеърҳои ӯ «Ман Ватанро беш аз ҳарвақта дорам дӯсттар», «Аз ҳавою обу замин», «Интиқом» ва ғ. то имрӯз ҳарорат ва самимияти худро заррае накостаанд. Ҳабиб Юсуфӣ яке аз асосгузорони мактаби тарҷумаи бадеии тоҷик мебошад. Тарҷумаҳое, ки аз назми рус кардааст, то ҳол аз беҳта- ринҳоянд. Асарҳои А. С. Пушкин «Бандии Кавказ» (1938), «Полтава» (1939), «Бародарони ғоратгар» (1939), «Қиссаи шоҳдухтари мурда ва ҳафт паҳлавон» (1940), асарҳои М. Лермонтов «Иблис» (1940), «Черкезҳо» (1941), «Ҳоҷӣ Абрек», «Боярин Орша», «Гуреза» (1941), шеърҳои алоҳидаи И. Крилов, А. Одоевский, Т. Шевченко, В. Маяковский, Ҷамбул ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Шеърҳо, мақолаҳо, номаҳо ва тарҷумаҳои ӯ дар «Маҷмӯаи шеърҳо» (1949, 1962), «Роҳи нотамом» (1973) ва «Сатрҳои нотамом» (1987) гирдоварӣ ва чоп шудаанд. Доир ба назму масоили рушду инкишофи он дар замони нав мақолаҳо навиштааст, ки беҳтарини онҳо «Баҳр дар пиёла» мебошад. Шеърҳояш ба русӣ тарҷума ва дар шакли китоби алоҳида чоп шудаанд. Соли 1967 ғолиби Озмуни умумииттифоқии ба номи Н. Островский дониста шудааст. Муаллифи маҷмӯаҳои
Некдошти устод
Яке аз кӯчаҳои шаҳри Душанбе ба номаш гузошта шудааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ
ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Суғд-Семент»
Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Суғд-Семент» — дар ноҳияи Ғафурови вилояти Суғд таъсис ёфтааст. Cохтмони корхона аз ҷониби ширкати ватании «Ғаюрсемент» дар якҷоягӣ бо шарикони чинӣ - Ширкати «Хуаксин семент» соли 2014 оғоз ёфта буд ва дар масоҳати 48 гектар замини бекорхобида бо харҷи зиёда аз як миллиард сомонӣ бунёд гардидааст. Иқтидори лоиҳавии корхона дар як шабонарӯз 3300 тонна ва дар як сол беш аз 1 миллион тонна семент буда, дар он беш аз 1300 нафар бо кори доимӣ таъмин шуданд. Беш аз 90 фоизи коргарон шаҳрвандони Тоҷикистон мебошанд, ки маоши онҳо аз 1500 то 12000 сомониро ташкил медиҳад. Дар корҳои сохтмонӣ ва васлгарии корхона 1400 нафар бинокор ва кормандони муҳандисию техникӣ иштирок намудаанд, ки аксари онҳо сокинони маҳаллӣ буданд. Бо мақсади таъмини муътадили фаъолияти корхонаи сементбарорӣ нерӯгоҳи барқи ҳароратӣ бо иқтидори 25 мегаватт дар як соат бунёд карда шудааст. Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Суғд-Семент» бо технологияи муосири ҷаҳонӣ сохта шуда, маҳсулоташ бепартов ва аз ҷиҳати экологӣ безарар мебошад. Навъи сементи корхона 400, 500 ва 600 буда, ба стандартҳои ҷаҳонӣ ҷавобгӯ ва дар бозори аврупоӣ маъмулу рақобатпазир мебошад. Корхона ҳамасола ба давлати Тоҷикистон беш аз 145 миллион сомонӣ андоз хоҳад супорид
Сарчашма
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров
Малика Собирова
Малика Собирова Абдураҳмоновна – (22 майи соли 1942  -  27 феврали 1982), артисти балет, раққоса. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон. Ҳунарпешаи халқии СССР (1974), дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ(1967)
Зиндагинома
Малика Абдураҳмоновна Собирова 22 майи соли 1942 дар Душанбе ба дунё омадааст. Солҳои 1953-1961 дар Омӯзишгоҳи академии хореографии ба номи А. Вагановаи шаҳри Ленинград таҳсил кардааст. Соли 1961 ва аз соли 1963 то охири умр ҳунарпешаи (солисткаи) Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ буд. Соли 1962-1963 дар саҳнаи Театри калони СССР шаҳри Москва таҳти роҳбарии Галина Уланова кор карда, санъати худро такмил дод. Собирова намояндаи барҷастаи мактаби русии рақси (балети) классикист. Ба санъати ӯ техникаи олӣ, фасоҳат ва дарки амиқи олами ботинии образҳои саҳнавӣ хос буд.
Образҳои саҳнавӣ
Образҳои эҷодкардаи Собирова мукаммал ва серпаҳлӯ буданд. Одеттаи фидокор ва азиятдида, Одиллияи маккор ва дилфиреб, Лизаи ишвагар ва бепарво. Собирова дар балетҳои миллӣ як қатор образҳои дурахшон офарида, барои кушодани характери қаҳрамонон аз техникаи рақси классикӣ ва обуранги рақси милли тоҷикӣ истифода мебурд. Собирова унсурҳои рақси классикӣ ва миллии тоҷикро моҳирона ба ҳам мепайваст. Ба туфайли истеъдоди барҷастаи ҳунарпешагӣ ва техникаи моҳиронааш ба Собирова. муяссар шуд, ки дар балетҳои романтикӣ (“Жизель”, “Шурале”, “Ромео ва Ҷульетта”, “Лайлӣ ва Маҷнун”, “Темурмалик” ва ғайра) партияҳои асосиро бо маҳорати комил бозад. Партияҳои драмматикӣ ва лирикиро низ бомувафақият иҷро мекард.
Образҳои хореографие, ки Собирова эҷод кардааст, хеле мукаммал ва аз ҷиҳати психологӣ амиқ буданд. Дар образҳои қаҳрамонию романтикии Жизель (“Жизель”), Заррина (Қиссаи кӯҳсор”), Саодат (“Писари Ватан”) ва ғ. Собирова тантанаи корнамоӣ ва фидокориро таҷассум кардааст. Фаъолияти консертии Собирова махсусан аз соли 1964 ривоҷ ёфт. Собирова партияҳои зеринро иҷро кардааст: Одетта («Кӯли қувон»-и П. И. Чайковский, 1962), Жизель (“Жизель”)-и А. Адан, 1963), Сарри (“Бо роҳи раъди ғуррон”-и А. Қароев, 1964), Заррина, Саодат (“Қиссаи кӯҳсор”, 1965 ва “Писари Ватан”-и Ю. Тер-Осипов, 1966), Китри (“Дон-Кихот”-и Л. Минкус, 1968), Ҷульетта”-и С. Прокофьев, 1969), (“Лайлӣ ва Маҷнун”-и С. Баласанян, 1970), Заррина (“Темурмалик”-и М. Ашрафӣ, 1972), Золушка (“Золушка”-и С. Прокофьев, 1973), Никия (“Баядерка”-и Минкус, 1974) ва ғ.
Собирова инчунин дар якчанд филмҳои бадеӣ ва ҳуҷҷатӣ иштирок кардааст: “1002 шаб” (1966), “Малика” (1967), “Адажио” (1971), “Қиссаи шарқӣ” (1972).
Мукофоту ҷоиза
Лауреати конкурси байналхалқии балети классикӣ дар Варна (1964) ва конкурси байналхалқии артистони балет дар Москва (1969). Дорандаи Мукофоти давлатии ҶШС Тоҷикистон ба номи Абӯабдулло Рӯдакӣ (1967), мукофоти комсомоли ленинии умумииттифоқ, мукофоти комсомоли ленинии ҶШС Тоҷикистон (1967). Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, “Нишони Фахрӣ” ва медалҳо мукофотонида шудааст.
Эзоҳ
Сомонаи Вазорати Фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон
Ҷон Непер
Ҷон Непер (John Napier ['neɪpɪə] ; ) — и шотландӣ, яке аз ихтироъкорони логарифм, аввалин ношири ҷадвалҳои логарифмӣ,. 8-умин лэрди ҳаштуми Мерчистон аз қабилаи Непер.
Ашкии Самарқандӣ
Ашкии Самарқандӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — и тоҷик (охири садаи XVI – ибтидои садаи XVII).
Зиндагинома
Дар мадраса бо тазкиранигор Мутрибӣ шарикдарс будааст. Ҳамин шахс ӯро чун суханвари бемисл, дорандаи ашъори равону шево тавсиф намудааст. Дар муаммогӯӣ ва муаммокушоӣ маҳорат доштааст. Бештари ашъорашро «ба тарзи Ироқ» (сабки ироқӣ) эҷод кардааст.
Намунаи ашъор
Абёти зерин аз ӯст:
Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ
Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ — Хона-музейи яке аз бузургтарин олимон ва шоирони равияи тасаввуфи халқи тоҷик Ҷалолиддини Балхӣ, дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ, Тоҷикистон воқеъ аст.
21 марти соли 2022 Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ ифтитоҳ намуданд. Пас аз маросими пардабардорӣ аз рӯи муҷассамаи Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ифтитоҳи «Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ», «Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ»-ро мавриди истифода қарор доданд. .
Хона-музей ҷиҳати ҳифзи арзишҳои фарҳангию таърихии миллати кӯҳанбунёди тоҷик, гиромидошти фарзандони фарзонаи миллат бо маблағгузории Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ сохта шудааст.
Масоҳати Хона-музей 1000 метри мураббаъ ва баландии он 3,5 метр мебошад. Дар рафти корҳои сохтмон беш аз 45 нафар сохтмончӣ ба кор ҷалб карда шуда, Хона-музей бо дарназардошти унсурҳои қадимаи шаҳрсозии халқи тоҷик бунёд ёфтааст.Сутун ва дари хонаҳо бо санъати баланд кандакорӣ шуда, диққати ҳар бинандаро ҷалб месозанд. Хонаи рамзии Мавлоно аз ҳавлии дарун ва берун иборат мебошад. Дар пешайвони даромадгоҳ аз дохил шоҳбайти Мавлоно ҳаккокӣ гардидааст.