cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уэлси Ҷанубии Нав
Асри XIX
Дар тӯли садаи XIX қаламравҳои назаррас бо навбат аз Уэлси Ҷанубии Нав ҷудо шуданд, ки мустамликаҳои мустақили Бритониё шуданд : Тасмания (колонияи ҷудогона бо номи Ван Даймен замин эълон карда шуд, дар соли 1825), Австралияи Ҷанубӣ ( 1836), Зеландияи Нав (1841), Виктория (1851) ва Квинсленд (1859). Соли 1855 ба Уэлси Ҷанубии Нав иҷозат дода шуд, ки ҳукумати мустақил дошта бошад.
1901 - Федератсияи Австралия
Дар охири садаи XIX ҳаракат барои муттаҳид кардани колонияҳои Австралия ба федератсия оғоз шуд. Конфронсҳо ва форумҳо бо иштироки роҳбарони колонияҳо мунтазам гузаронида шуданд. Дар байни тарафдорони тиҷорати озод аз УҶН ва намояндагони дигар колонияи пешсаф – Виктория, ки иқтисодиёти протексионистӣ дошт, баҳс ба миён омад. Он вақт постгоҳҳои гумрукӣ дар марзҳо, ҳатто дар дарёи Мюррей, маъмул буданд. Сафар аз УҶН ба Виктория он рӯзҳо ба сафари имрӯза аз Зеландияи Нав ба УҶН хеле монанд буд.
Дар байни ҷонибдорони федератсия Сарвазири Уэлси Ҷанубии Нав Сэр Ҳенри Паркс низ буданд. (Sir Henry Parkes). Ёрдамчии дигари федератсия сарвазири ояндаи Австралия Эдмунд Бартон мебошад (Edmund Barton). Дар вохӯрӣ дар Карев дар соли 1893 лоиҳаи ибтидоии конститутсияро омода кард.
Дар соли 1898 дар бораи ташкили федератсия дар иёлоти Уэлси Ҷанубии Нав, Виктория, Австралияи Ҷанубӣ ва Тасмания раъйпурсӣ баргузор гардид. Аксари овозҳо ба ҷонибдорӣ карда шуданд, аммо ҳукумати нави Уэлси Ҷанубии Нав, бо сарварии сарвазир Ҷорҷ Рид (George Reid ) бо лақаби "Рид Ҳа - Не" бо сабаби тағйирёбии ҳамешагии афкор, талаботи аксарияти салоҳиятдорро ба тарафдорӣ муқаррар кард.
Нимаи аввали садаи XX
Бо барқарор шудани тиҷорати байналмилалӣ пас аз Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ, нархи гарони даврони ҷанг паст шуд. Норозигии деҳқонон аз нархҳои муқарраркардаи ҳукумати Хюз афзудааст. Соли 1919 фермерон Ҳизби аграриро таъсис доданд. Ин ҳизбро дар сатҳи миллӣ аз ҷониби Эрл Пейҷ ,духтур аз Графтон ва дар дараҷаи иёлатӣ Майкл Брахнер, фермери Тентерфилд роҳбари мекарданд.
Иқтисод
ММД-и давлатӣ дар соли 2006 310 миллиард долларро ташкил додааст, ки ба 45,584 доллар ба ҳар сари аҳолӣ рост меояд.
Кишоварзӣ
Кишоварзӣ дар шарқи УҶН 2/3-и қаламравро дарбар мегирад. Дар чорводорӣ чорвои калони шохдор, гӯсфанд ва хукҳо, ки дар аввали рушди қитъа аз ҷониби аврупоиҳо ворид карда шудаанд бартарият доранд. Штат аз рӯи шумораи чорвои хонагӣ дар Австралия дар ҷои аввал меистад, ки 1/3 сар гӯсфанд, 1/5 саршумори чорво ва 1/3 сар хук-ро дарбар мегирад.
Таҳсилоти ибтидоӣ ва миёна
мини|Мактаби ҷамъиятии Энгадин (ибтидоӣ) , Системаи мактабӣ дар Уэлси Ҷанубии Нав ибтидоӣ (таълим аз кӯдакистон то синфи 6) ва миёна (таълим аз синфҳои 7 то 12) -ро дар бар мегирад. Коллеҷҳои миёна мактабҳое мебошанд, ки танҳо синфҳои болоӣ, 11 ва 12 доранд. Давлат раванди таълими 13-соларо аз сатҳи ибтидоии аввал (боғча) сар карда то 6 дараҷа (синфҳои 11 ва 12) ба 6 сатҳ тақсим мекунад. Таҳсил барои ҳама кӯдакони то 17 сола зарур аст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Адриан Тринидад
Адриан Дарио Тринидад (тав. 18 октябри 1982) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Зодагони 18 октябр Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Фландрия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Персипура Ҷаяпура Гурӯҳ:Бозингарони БФ Персема Маланг Гурӯҳ:Бозингарони БФ Персиба Баликпапан Гурӯҳ:Бозингарони БФ PLUS Гурӯҳ:Бозингарони БФ Перт Глори Гурӯҳ:Бозингарони БФ Персик Кедири
Вискино (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Вискино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Фабризио Анхилери
Фабризио Герман Анхилери (тав. 15 марти 1994) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1994 Гурӯҳ:Зодагони 15 март Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Годой Круз Антонио Томба
Фурудгоҳи обрутзу
Фурудгоҳи обрутзу (Abruzzo Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи PSR аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2419 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри пскоро кишвари Итолиё қарор дорад, ва дар баландии 15 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Панҷариён
Панҷариён — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаффор Мирзои ноҳияи Ховалинг. Аз Панҷариён то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 230 нафар (2017), тоҷикон.
Фернандо Луна (футболбоз)
Фернандо Дэвид Луна (тав. 19 январи 1990) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Зодагони 19 январ Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дефенсорес Де Белграно Де Вила Рамало Гурӯҳ:Бозингарони БФ Social Ramallo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Américo Tesorieri Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Uruguay Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Ла Эмилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вила Далмине Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Тристан Суарес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арсенал Де Саранди Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Emelec
Болшая Казинка (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Болшая Казинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Усмония
Усмония ( Osmaniye) — шаҳраки хурде дар минтақаи таърихии Киликия, маркази вилояти Усмония и Туркия аст. Шумораи умумии аҳолии шаҳри Усмония ва ноҳияи Усмония 154,000 нафарро ташкил медиҳад. Масоҳат - 974 км².
Таърих
Шаҳр ва атрофи он дар як минтақаи муҳими таърихии Шарқи Наздик ҷойгиранд. Бисёре аз халқҳо ва тамаддунҳои мухталиф дар фарҳанги шаҳр: ҳеттҳо, форсҳо, румиён, юнониҳо, арманиҳо, курдҳо, арабҳо, туркҳо нишонаҳои худро гузоштаанд.
Ҳузури ислом дар ин минтақа бори аввал аз ҷониби Ҳорун Ар-Рашид, Халифаи Хилофати Аббосиён ҷой дода шуд. Дар асри XI, дар натиҷаи ҷангҳои байни давлатҳо, шаҳр аксар вақт аз даст ба даст мегузашт. Пас аз иуҳорибаи назди Манзикерт дар соли 1071 минтақаи Усмонияро туркҳои салҷуқӣ забт карданд ва Византияро тақрибан 20 сол аз ин ҷо ронданд. Дар аввали асри XII, ин минтақа ба ихтиёри Византия баргардонида шуд, то соли 1204, то ҳуҷуми 4-уми салибдорони масеҳӣ ва ғоратгардии Константинопол. Пас аз он шаҳр ба Киликияи Арманистон тааллуқ дошт. Дар асри XVI, шаҳрро туркҳои усмонӣ забт карданд.
Дар нимаи дуюми асри XIX, шаҳр номи муосири хеш - Усманияро гирифтааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Вилояти Усмония
Дэмиан Замохилнй
Ҷорҷ Дэмиан Замохилнй (тав. 5 январи 1980) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Зодагони 5 январ Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Querétaro F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Plata Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пуэбла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Estudiantes Tecos Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Irapuato
Ризе
Ризе (Rize Ризе ) - шаҳр, маркази маъмурии вилояти Ризе  дар шимолу шарқи Туркия.
Ҷуғрофия
рост|мини|250x250пкс| Манзараи шаҳр Шаҳр дар соҳили Баҳри Сиёҳ дар як халиҷе дар Лазистон, дар ҷойи танги замин байни кӯҳҳо ва баҳр ҷойгир шудааст.
Иқлим
Ризе дорои иқлими баҳрӣ бо тобистони гарм ва зимистони сард аст. Ризе ва соҳили шарқии Баҳри Сиёҳ, яке аз минтақаҳои намноктарин дар Туркия мебошад, ки бориши миёнаи солона 2300 мм аст. Ҳарорати об дар баҳр, вобаста ба мавсими сол, аз 8 то 20 ° С мебошад.
Иқтисод
Ризе асосан маҳсулоти кишоварзӣ истеҳсол мекунад. Чой ва киви бештар содир карда мешаванд. Соли 1958 Институти таҳқиқоти чой дар Ризе таъсис дода шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Вилояти Ризе
Наусет Фернандес
Наусет Фернандес Эррера (Nauzet Fernández Herrera; 22 апрели 1978, Санта Крус Де Тенерифе, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 22 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1978 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tenerife B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Pájara Playas Jandía Гурӯҳ:Бозингарони БФ Rayo Vallecano B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Фуэнлабрада Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sporting Clube Lourinhanense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпортинг Клубе Де Португал Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ C.К. Кампомайоренсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Marco Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бадахос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Olhanense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cerro Reyes Гурӯҳ:Бозингарони БФ СЕ Сабадел Гурӯҳ:Бозингарони БФ Terrassa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sporting Villanueva Promesas Гурӯҳ:Бозингарони БФ Arroyo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эстремадура УД Гурӯҳ:Бозингарони БФ Jerez
Юлдош Ҳоҷибоев
Юлдош Ҳоҷибоев (06.08.1945, деҳаи Қалъаи Дӯсти н. Деваштич) — доктори илмҳои химия (1999), профессор (2002).
Зиндагинома
Юлдош Ҳоҷибоев факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро соли 1967 хатм карда, баъди адои хидмат дар сафи Артиши Шӯравӣ (1967-1968) ҳамчун ассистенти кафедраи биохимияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино фаъолият доштааст. Солҳои 1970-1972 ходими хурди илмии Институти эпидемиология ва гигиенаи Тоҷикистон, 1972-1975 аспиранти Институти химияю дорусозии шаҳри Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург), 1975-1994 ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедраи химияи органикӣ ва биологӣ, 1994-1997 муовини декани факултаи биохимияи ДДО ба номи Т.Г. Шевченко, 1997-1999 ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи химияи АИ Тоҷикистон буд. Аз соли 2000 вазифаи мудири кафедраи химияи биоорганикӣ ва физколлоидии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро адо намудааст. Бобати синтез, омӯзиши сохт ва хосиятҳои пайвастҳои гетеросиклии тиазол, 1, 3, 4-тиадиазол ва ҳосилаҳои онҳо ковиши илмӣ анҷом дода, беш аз сад таълифот ба хидмат овардааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Кумитаи байналмиллалии Салиби Сурх
Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх (Мухтассар: КБСС, International Committee of the Red Cross; ICRC, Comité international de la Croix-Rouge) — ташкилот и башардӯстона, ки фаъолияти худро дар саросари ҷаҳон, бо назардошти принсипи бетарафӣ ва беғаразӣ иҷро мекунад. КБСС ба зарардидагони низоъҳои мусаллаҳона ва муқовимати дохилӣ  ҳимоя ва кумак мерасонад, ташкилот қисми таркибии ҳаракати Байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар.
Сардафтари Кумитаи Байналмилалии Салиби Сурх, дар шаҳри Женева ҷойгир аст.
Таърих
Нависанда ва рӯзноманигори Швейтсария Анри Дюнан, ки дар соли 1859  тасодуфӣ шоҳиди ҷанги назди Солферино байни артиши муттаҳидаи Фаронса, Пайдмонт ва Сардиния аз як тараф ва  артиши Австрия аз дигар мегардад. Дюнанро саҳнаи хунрезӣ ва дарди инсонӣ ғамгин месозад. Баъди бозгашт ба Женева Дюнан  китоби "Ёддошт дар бораи ҷанги назди Сольферино"-ро навишт ва қарор кард, кӯшише кунад,то  ки минбаъд барои бартараф намудани ранҷу азоби  ҷанговарон хизматашро гузорад.
Китоби ӯ  соҳиби маъруфияти ҷиддӣ гардид. Ниҳоят, дар моҳи феврали соли 1863 ташкилоти эҳсонкорӣ " Ҷамъияти Женевагии муҳофизат  "  кумита иборат аз панҷ нафар таъсис намуд, ки ба он  вазифа гузошта шуда буд, ки пешниҳодҳои Дюнанро баррасӣ намояд. Дертар, дар ҳамон сол, дар Женева, конфронси байналмилалӣ баргузор гардид, ки дар он Салиби Сурх таъсис дода шудааст. Ҳамчун аломати ҷамъият парчами Швейтсария интихоб шуд, ки дар он ранги сурхи парчам ба сафед  ва ранги сафеди салиби сурх — ба сурх тағйир дода шуда буд. Кумитаи панҷ баъдан номи "Кумитаи Байналмилалии Салиби Сурх" (КБСС)-ро  гирифтааст..
Дар бораи КБСС
Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх (КБСС) ҳадафи худро, ки вазифаи аосии он аст, барои таъмини ҳимоя ва расонидани кумак ба зарардидагон  дар низоъҳои мусаллаҳона ва муқовимати дохилӣ мебинад. Принсипҳое, ки асоси фаъолияти КБСС мебошад, аз он иборат аст, ки ҳатто рафти ҷанг бояд дар доираи муайяни маҳдудиятҳо дар усул ва воситаҳои пешбурди амалиети низомӣ ва рафтори солими тарафҳои даргири муқобил бояд риоя карда шаванд. Маҷмӯи асосии он,  дар ҳуқуқҳои  байналмилалии башардӯстона акс ёфтааст, ки  асоси он Конвенсияи Женева мебошад. Конвенсияи Женева аз ҷониби ҳамаи давлатҳои ҷаҳон ба имзо расид, ва ин амал нишон медиҳад, ки он бештар хислати умумӣ дорад нисбат  ба ҳамаи дигар созишномаҳои байналмилалӣ.
Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх (КБСС) — ташкилоти мустақил ва бетараф аст. Тибқи мандати ба Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх супоридаи ҷомеаи ҷаҳонӣ, ташкилот мувофиқи принсипи беғаразӣ, ба шахсони таҳти ҳабс ҷойдошта, беморон, захмдоштагон ва шаҳрвандон, инчунин ба шахсоне дар натиҷаи муқовимати мусаллаҳона зарар дидаанд, кумак мерасонад.
Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх, ҷамъиятҳои миллӣ ва Федератсияи Байналмилалӣ  - Ҳаракати байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмарро ташкил  медиҳанд.
Ба КБСС, се маротиба, дар соли 1917, 1944 ва 1963  Ҷоизаи Нобелӣ барои Сулҳ дода  шудааст.
Сохтори КБСС
Асосии мақомоти идоракунии КБСС :
Президенти КБСС — Петер Маурер.
Принсипҳои асосӣ
Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх ба принсипҳои бунёдии Ҳаракати Байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар ки дар асоси кӯшишҳои аҳли башар барои сулҳ ва ваҳдат ки дар конфронси ХХ баналмилаиии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар соли 1965, дар Вена эълон гардид, такя мекунад.
Принсипҳои КБСС:
Кӯмак ба шаҳрвандони Тоҷикистон
Дар солҳои мушкили Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон солҳои 1992-1997 ва давраи баъдиҷангӣ солҳои 1997-2000 Кумитаи Байналмилалии Салиби Сурх ёрии бағаразонаи хешро ба тоҷикистониён расонидааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Созмонҳои байналмилалӣ Гурӯҳ:Ташкилоту созмонҳо аз рӯи алифбо
Мануэл Масиел
Мануэл Хосе Масиел Фернандес (Manuel José Maciel Fernández; 12 феврали 1984, Асунсион, Парагвай) — футболбози парагваӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 12 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Парагвай Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Парагвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Universal Гурӯҳ:Бозингарони БФ Такуарй Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Olimpia Гурӯҳ:Бозингарони БФ Fernández Vial Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universidad Concepción Гурӯҳ:Бозингарони БФ Toluca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Либертад Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Tolima Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортиво Лукенйо
Фурудгоҳи шаҳре обрмос
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Сариосиёб (деҳа, н. Ховалинг)
Сариосиёб — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаффор Мирзои ноҳияи Ховалинг. Аз Сариосиёб то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 1876 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Ғаффор Мирзо
Власково (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Власково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Варваровка (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Орду
Орду ( Turkish pronunciation:  ) - шаҳри бандарӣ дар соҳили Баҳри Сиёҳ  Туркия аст, ки таърихан низ чун Котйора (Cotyora ё Kotyora ) маъруф аст.( Κοτύωρα    ) ва пойтахти вилояти Орду бо аҳолии 213,582 дар маркази шаҳр. Ин шаҳр бузургтарин тавлидкунандаи меваи фундук дар ҷаҳон аст. Дар ҳоле, ки фундук барои иқтисодиёт муҳим аст, солҳои охир шаҳр саноати хурду калон ва як бахши босуръат рушдёфтаи сайёҳиро рушд дод, зеро Орду яке аз зеботарин шаҳрҳои Туркия дониста мешавад.
Таърих
чап|мини|Орду дар даврони Усмонӣ чап|мини| Орду ва манзараи кӯҳи Бозтеппа чап|мини| Орду ва хонаҳои анъанавӣ чап|мини| Орду ва хонаҳои анъанавӣ Дар садаи VIII пеш аз милод Котйора (Κοτύωρα) аз ҷониби Милетиҳо (шаҳри Юнони қадим) ҳамчун яке аз мустамликаҳо дар соҳили Баҳри Сиёҳ таъсис ёфтааст. Диодори Сикулус менависад, ки он як мустамликаи Синопиён буд. Страбо низ ин шаҳрро қайд мекунад. Ариан, онро ҳамчун "деҳаи на он қадар калон" тавсиф мекунад.
Минтақа таҳти назорати данишмандҳо, сипас туркҳои салҷуқӣ дар солҳои 1214 ва 1228 ва дар соли 1346 Ҳоҷиэмироуллары Бейлик буд. Баъд аз он, он ба салтанати усмонӣ дар соли 1461 ҳамроҳ шуд ва сипас ба бо Империяи Трабзон гузашт.
Шаҳри муосир дар даврони усмонӣ ҳамчун Байрамлӣ назди Эскипазар, ҳамчун посгоҳи низомӣ, 5 км дар ғарби Орду, маъруф буд.
Соли 1869 номи шаҳр ба Орду иваз карда шуд ва он бо ноҳияҳои Боламан, Першембе, Улубей, Ҳансамана (Гөлкөй) ва Айбастӣ муттаҳид карда шуд. Дар охири садаи XX, сокинони ин шаҳр бештар аз нисф насронӣ буданд (юнонӣ ва арманӣ) ва бо мактабҳои юнонӣ маълум буд.
17 апрели 1920 вилояти Орду бо роҳи ҷудошавӣ аз вилояти Трапизунд таъсис дода шуд.
Орду имрӯз
рост|мини| Маркази кӯҳнаи шаҳри Орду алт=|мини|Роҳ дар соҳили Орду, дар як рӯзи офтобии зимистон рост|мини|Яке аз кабинаҳои роёнаи Орду ба номи шаҳри бостонии Батумӣ ном дорад Дӯкони фабрикаи "Rightra", ки навъҳои зиёди фундуки шоколадиро мефурӯшад, яке аз ҷойҳои ҷолиби диққат аст.
Боз як ҷозибаи маъмул, ин трамвайи ҳавоии Бозтеппа аст, ки ба рамзи муосири шаҳр табдил ёфтааст.
Мусиқии маҳаллӣ дар минтақаи Баҳри Сиёҳ, аз ҷумла мусиқии "камонча", хос аст. Таомҳо пеш аз ҳама бо сабзавоти маҳаллӣ асос ёфтаанд ва ҳам хӯрокҳои маъмули туркӣ, ба монанди пиде ва кабоб.
Иқтисод
То соли 1920, Орду яке аз истеҳсолкунандагони лӯбиёи сабзи сафед ба ҳисоб мерафт, ки ба Аврупо содир карда мешуд. Орду инчунин барои кирмакпарварӣ дарахтони тут дошт.
Ин шаҳр бузургтарин тавлидкунандаи фундук дар ҷаҳон аст ва дар он 50% истеҳсоли фундук дар Туркия мебошад. Имрӯз дар шаҳри марказҳои калони саноати коркарди фундук, аз ҷумла Sağra, бузургтарин содиркунандаи "фундук дар шоколад" ва истеҳсолкунандаи фундуки Туркия ва Fiskobirlik, бузургтарин бренди фундук дар ҷаҳон мебошад.
Бародаршаҳрҳо
Орду бо ду шаҳр муносибат дорад:
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Вилояти Орду
Уолтер Боу
Уолтер Ариэл Боу (тав. 25 августи 1993) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Зодагони 25 август Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Де Химнасия Й Эсгрима Ла Плата Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бока Хуниорс
Сияҳкуртаҳо
Сияҳкуртаҳо — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаффор Мирзои ноҳияи Ховалинг. Аз Сияҳкуртаҳо то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 404 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Ғаффор Мирзо
Луис Ибанйес
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1988 Гурӯҳ:Зодагони 15 июл Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бока Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Загреб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Клуб Де Авеланеда Гурӯҳ:Бозингарони БФ Győri ETO Гурӯҳ:Бозингарони БФ РЕД Стар Белграде Гурӯҳ:Бозингарони БФ Трабзонспор
Волжская (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Волжская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Фурудгоҳи кпитл оброҳом линкн
Фурудгоҳи кпитл оброҳом линкн (Abraham Lincoln Capital Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи SPI аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 2439 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри оспринг‌филд кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 182 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Абраҳам Гонсалез
Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Абраҳам Гонсалез (Abraham González International Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи CJS аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2700 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри сюдод хуорс٬ чиеҳвоеҳво кишвари Мексика қарор дорад, ва дар баландии 1190 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фабиан Мунйос (аргентинӣ футболбоз)
Фабиан Мигел Мунйос (тав. 3 ноябри 1991) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Зодагони 3 ноябр Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Невел'с Олд Бойс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арсенал Де Саранди Гурӯҳ:Бозингарони БФ Panetolikos F.C.
Воронтсовка (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Воронтсовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Голо (футболбоз)
Оскар Сантор Мартинес (Óscar Santor Martínez; 3 апрели 1978, Витория Гастеис, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1978 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Эйбар Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бадахос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Terrassa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Толедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ourense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Mérida Гурӯҳ:Бозингарони БФ Jerez Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cerro Reyes Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эстремадура УД Гурӯҳ:Бозингарони БФ Don Benito
Фернандо Хименес
Фернандо Августо Хименес Солис (Fernando Augusto Giménez Solís; 10 июли 1984, Коронел Овиэдо, Парагвай) — футболбози парагваӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 10 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Парагвай Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Парагвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nacional Asunción Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Puerto Montt Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universidad Concepción Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Спорт Эмелек Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Olimpia
Волна (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Волна — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кинешем (Иванов)
Фурудгоҳи бқиқ
Фурудгоҳи бқиқ (Abqaiq Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1851 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри бқиқ кишвари Арабистони Саудӣ қарор дорад, ва дар баландии 70 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Токак (деҳа, н. Ховалинг)
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Ғаффор Мирзо
Каримҷон Ҳусейнов
Каримҷон Бобоҷонович Ҳусейнов (тав.02.05.1949, шаҳри Конибодом – ваф.14.06.2015, Душанбе) — доктори илмҳои химия (2004), профессор (2004).
Зиндагинома
Каримҷон Ҳусейнов cоли 1972 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро ба итмом расонда, дар аспирантураи Университети давлатии Воронеж хондааст. Солҳои 1976-1982 ходими илмӣ ва ходими калони илмии Институти илмӣ-таҳқиқотии эпидемиология ва гигиена, 1982-1987 муаллими кафедраи биофизикаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, 1987-1997 декани факултаи тиҷорати Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон, 1997-2001 ноиби ректор оид ба таълими ҳамин боргоҳи илм буд. Аз соли 2001 дар Коллеҷи Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон хидмат ба ҷой оварда, дар Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ‎ дарс додааст. Бобати нақши мутафаккирони асримиёнагии Шарқ дар рушди илмҳои табиатшиносӣ таҳқиқот анҷом дода, қариб дусад таълифот ба табъ расондааст. Дар бисёр симпозиуму конфаронси байналмилалӣ илми тоҷикро муаррифӣ кардааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон
Абдуназар Ҳақназаров
Абдуназар Ҳақназаров (01.05.1945, деҳаи Лангараки н. Рашт), доктори илми таърих (2011).
Зиндагинома
Соли 1969 Университети давлатии Тоҷикистонро (ҳоло ДМТ) ба итмом расонда, дар мактаби таҳсилоти миёнаи зодгоҳаш аз таърих дарс додааст. Аз соли 1971 дар Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур) фаъолият намуда, давоми беш аз чил сол вазифаҳои муаллим, муаллими калон, дотсенти кафедраи таърих, раиси иттифоқҳои касабаи донишгоҳ, сарнозири шуъбаи таълим, роҳбари шуъбаи магистратураро иҷро кардааст. Ковиши илмиаш асосан ба масъалаи муборизаи мардуми тоҷик алайҳи истилоҳгарони араб бахшида шудааст, сари ин мавзӯъ таълифоти ҷолиб ба хидмат овардааст. Ҳамзамон мавриди таърихи маданияти аҷдодии кишоварзии тоҷик, ҳаёти мардумамон дар даврони навин низ асару мақолаҳо зиёд навиштааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ: Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Тутак (деҳа, н. Ховалинг)
Тутак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаффор Мирзои ноҳияи Ховалинг. Аз Тутак то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 103 нафар (2017), тоҷикон.
Гонсало Сото
Гонсало Мануэл Сото (тав. 3 апрел|3 апрели]] 1990) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Зодагони 3 апрел Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Де Химнасия Й Эсгрима Ла Плата Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Вила Сан Карлос Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Университарио Де Депортес Гурӯҳ:Бозингарони БФ PKNS
Факундо Парра
Факундо Мануэл Карлос Парра (тав. 15 июни 1985) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Зодагони 15 июн Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Какарита Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Larissa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аталанта Б.К. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Asteras Tripoli F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла Гурӯҳ:Бозингарони БФ Santa Cruz
Ҷошуа Запата
Ҷошуа Запата Гонсалес (Joshua Zapata González; 28 январи 1989, Мадрид, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 28 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Madrid B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Мадрид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Райо Махадаонда Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Zaragoza B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Puerta Bonita Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sariñena Гурӯҳ:Бозингарони БФ Arroyo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Guadalajara
Ғафур Ҳайдаров
Ғафур Ҳайдаров (15.01.1927, шаҳри Хуҷанд – 27.07.2009, шаҳри Хуҷанд), доктори илми таърих (1968), профессор (1970), Ходими шоистаи илми Тоҷикистон (1996).
Зиндагинома
Ғафур Ҳайдаров cоли 1947 Институти давлатии педагогии Хуҷандро ба поён оварда, ба сифати ассистенти кафедраи таърихи ҳамин ҷо фаъолияташро шурӯъ намудааст. Солҳои 1950-1953 дар аспирантураи Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (ш. Тошканд) хонда, фаъолияти минбаъдааш пурра (беш аз 45сол) дар Институти давлатии педагогии Хуҷанд гузаштааст, вазифаҳои сармуаллим, дотсенти кафедраи таърих (1953-1956), мудири кафедраи таърихи СССР (1956-1992), профессори кафедраи таърихи халқи тоҷикро Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (аз 1992 то охири умр) адо кардааст. Аз муаррихони пурмаҳсули тоҷик маҳсуб меёбад, зиёда аз ҳаштсад асару мақолаи илмӣ, илмӣ-методӣ, илмӣ-оммавӣ, публисистӣ навиштааст, ки масоили барқарор ва мустаҳкам гардидани Ҳокимияти Шӯравӣ дар Тоҷикистон, амалӣ гардондани сиёсати миллии ҳизб ва давлати шӯравӣ дар ҷумҳурӣ, инкишофи маорифи халқ ва инқилоби маданӣ дар Тоҷикистон ва ғайраро фаро гирифтаанд. Муаллифи китобҳои дарсӣ аз фанни «Таърихи халқи тоҷик» аст, дар таълифу таҳрири бисёр китобҳо, аз ҷумла «Очеркҳои таърихи Партияи Коммунистии Тоҷикистон» (ду ҷилд, ба забони русӣ) ширкат варзидааст. Дар тарбияи кадрҳои илмии педагогӣ хидмати бедареғ намудааст. Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд‎
Гаврилск (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Гаврилск — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Фурудгоҳи обузио
Фурудгоҳи обузио (Abou-Deia Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи AOD аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Чад қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Авлиёқулибек
Авлиёқулибек (соли таваллуд ва вафот номаълум) — ҳокими Ҳисор дар даҳаи дуввуми садаи XX. Дар бораи аҳвол, сиёсат ва тарзи ҳукуматдории Авлиёқулибек иттилооти кофӣ нест. Дар ибтидои аморати амир Олимхон Авлиёқулибек вазифаи парвонабегиро бар уҳда дошт. Сипас соли 1911 Авлиёқулибек беки Ҳисор таъйин шуд ва то соли 1915 ҳукмронии навоҳии Ҳисор, Қаротегин ва Бухорои Шарқи ро бар уҳда дошт.
Сарчашма
Гурӯҳ:Таърих
Воронино (Батмановское СП ноҳияи Кинешем, Иванов)
Воронино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кинешем (Иванов)
Муҳаммадӣ Ҳамроев
Муҳаммадӣ Ҳамроев (10.09.1925, деҳаи Қашкабулоқи н. Ваҳдат), доктори илми таърих (1973), профессор (1976), Ходими шоистаи илми Тоҷикистон (1994).
Зиндагинома
Солҳои 1942-1945 дар набардгоҳи Ҷанги Бузурги Ватанӣ иштирок дошта, 1946-1947 мудири қисми илмӣ ва директори мактаби ҳафтсола дар н. Ваҳдат, 1947-1951 донишҷӯи факултаи таърихи ИДПД (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ), 1951-1955 аспиранти ҳамин донишкада, 1955-1957 муаллими калони кафедраи таърихи Институти педагогии шаҳри Термиз (Узбекистон), 1957-1960 мудири кафедраи марсизм-ленинизми Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ‎ дарс додааст, 1961-1979 досенти кафедраи таърихи КПСС-и Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, 1979-1989 профессори кафедраи комунизми илмии ИДПД буд. Аз соли 1990 дар Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа аз таърихи Тоҷикистон дарс медиҳад. Доманаи пажӯҳишаш таърихи охири асри XIX ва аввали асри ХХ-ихалқитоҷик, дигаргуниҳои иқтисодию иҷтимоии даврони шӯравӣ, хоса равнақи ирригатсия ва ғайраро фаро мегирад. Бо ордени Ситораи Сурх ва медалҳо қадр ёфтааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон‎ Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хисрав‎
Арғонак
Арғонак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Арғонак то маркази ҷамоат 27 км, то маркази ноҳия 32 км. Аҳолиаш 152 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Лоҳутӣ
Лидер Мармол
Эдер Лидер Мармол Куэнка (Eder Líder Mármol Cuenca; 2 октябри 1985, Малоркин, Парагвай) — футболбози парагваӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 2 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Парагвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сол Де Америка Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Гуарани Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эркулес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Chicago Fire S.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club 12 Octubre Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético San Martín San Juan Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атланте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Тукуман Гурӯҳ:Бозингарони БФ ДЕ Октубре Фоотбал Клуб
Лукас Эспиндола
Лукас Себастян Эспиндола (тав. 29 июни 1994) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1994 Гурӯҳ:Зодагони 29 июн Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ал Бойс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Once Tigres Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Виктория Гурӯҳ:Бозингарони БФ PKNS
Фурудгоҳи обуису
Фурудгоҳи обуису (Aboisso Airport) — фурудгоҳи  бо Коди ИОТОи ABO аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Кот-д'Ивуар қарор дорад, ва дар баландии 29 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Гаврилские Сади (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Гаврилские Сади — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Воронино (Шилекшинское СП ноҳияи Кинешем, Иванов)
Воронино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кинешем (Иванов)
Марио Пузо
Марио Ҷанлуиҷӣ Пузо (Mario Gianluigi Puzo, тав. 10 октябри соли 1920, Манҳэттен, Ню-Йорк, ИМА - тав. 2 июли соли 1999, Вест Бэй Шор, Ню-Йорк, ИМА) — нависанда, филмноманавис ва рӯзноманигори итолиётабори амрикоӣ.
Зиндагинома
Марио 15 октябри соли 1920 дар Ню-Йорк дар оилаи муҳоҷирони итолиёӣ таваллуд шудааст. Дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳон, ӯ бо нерӯҳои ҳавоии ИМА дар Осиёи Шарқӣ ва Олмон хидмат кардааст. Вай дар Мактаби Ню-Йорк оид ба таҳқиқоти иҷтимоӣ ва Донишгоҳи Колумбия таҳсил кардааст.
Фаъолият
Тақрибан бист сол ӯ дар мақомоти давлатии ИМА дар Ню Йорк ва хориҷа кор кардааст. Аз соли 1963 ба сифати рӯзноманигори озод шурӯъ намуда, нависандаи касбӣ шуд.
Аввалин китоби Марио Пузо "Арсаи зулмот" соли 1955 аз чоп баромад. Ҳодисаи достон дар Олмон пас аз ҷанг рӯй додааст. Дар маркази рӯйдодҳо достони ишқи сарбози амрикоӣ Волтер Мосчӣ, ки мунтазири бозгашти қисми худ ба ИМА ва духтари олмонӣ Ҷелла мебошад. Достони навбатии "Саҳифаи хушбахтӣ", ки соли 1965 ба табъ расидааст, ба зиндагии сахти муҳоҷирони итолиёӣ дар Иёлоти Муттаҳида дар давраи Депрессияи Бузург бахшида шудааст. Дар Русия ин ду китоби Марио Пузо бори аввал дар солҳои 90-ум нашр шудаанд.
Романи "Падари рӯҳонӣ", ки соли 1969 нашр шудааст, дар бораи решаҳо ва қонунҳои шарафи мафияи Италия, фасод, зӯроварӣ ва гангстери ашроф Дон Корлеоне ба ӯ эътирофи васеъ овард. Роман дар солҳои 70-ум бестселлер шуд. Соли 1972 дар асоси асари Марио Пузо кинорежиссёр Фрэнсис Форд Коппола филми ҳамномро ба навор гирифт, ки филмномаи онро худи Пузо навиштааст.
Соли 1978 филми "Супермен" дар паҳнкунии филмҳои ҷаҳонӣ баромад, ки қисми аввалини квадрологияи классикӣ дар бораи Супермен мебошад. Сенарияи филмро Марио Пузо навиштааст.
Соли 1980 қисми дуюми квадрологияи "Супермен 2" баромад, ки сенарияи онро Марио Пузо низ навиштааст.
2 июли соли 1999, дар синни 79-солагӣ дар хонаи худ дар Бей Шор, Лонг Айленд, аз бемории қалб фавтид.
Романи Марио Пузо "Омерта" соли 2000 пас аз марги муаллиф нашр шуд, охирин романи "Оила" (нашри 2001) аз ҷониби Карол Гино, бевазани нависанда ба итмом расид.
Актинобатсиллёз
Актинобатсиллёз (аз актино… ва лотинӣ bacillus – батсилла) — проактиномикоз, псевдоактиномикоз, як навъ касалии музмини сироятии ҳайвонот. Актинобатсиллёз бори аввал соли 1902 дар Аргентина ба қайд гирифта шудааст. Баъдтар он дар мамолики Европа, ШМА ва Африқои Ҷанубӣ мушоҳида гашт. Ҳангоми актинобатсиллёз дар бофтаҳои нарми сар (забон, лаб, рӯй), гардан, ғуддаҳои лимфавӣ ҷароҳати фасоднок пайдо мешавад. Ангезандаи актинобатсиллёз Proactinomyces lignieresi буда, ба воситаи ҷойҳои зарардидаи бофтаҳо ва хӯрок ба организми ҳайвони солим ворид мегардад. Проактиномисетҳо дар табиат васеъ паҳн шудаанд. Онҳо дар хок, гарду чанг, рустаниҳо, пӯсту луобпардаи ҳайвонот маскун мебошанд. Ба актинобатсиллёз хукчаҳои баҳрӣ, харгӯш, сагу гурбаҳо, гов, гӯсфандон, хук гирифтор мегарданд. Дар баъзе мавридҳо ангезандаи актинобатсиллёз ба узвҳои дарун низ зарар мерасонад. Актинобатсиллёз зимистон ё баҳор пайдо мешавад. Зарари иқтисодии актинобатсиллёз зиёд нест. Актинобатсиллёзи одам хеле кам дучор меояд. Муолиҷа: истифодаи йод, пенисиллин, окситетрасиклин ва ғайра.
Сарчашма
Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Сивас
Сивас ( Sivas Сивас ) — шаҳре дар Туркия  аст, ки дар  Анатулии марказӣ, маркази вилояти Сивас аст. Номҳои собиқ: Себастия, Севастия, ( Սեբաստիա Սեբաստիա [Себастия], Σεβάστεια  <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">Σεβάστεια , Sebastia, Sebastea, Sebasteia  Себастия, Себастея, Себастея )
Аҳолӣ дар соли 1912
Соли 1912 дар шаҳр ва ноҳия зиндагӣ мекарданд:
Аҳолӣ имрӯз
Аҳолӣ — нафар (2018).
Иқлим
Сивас дорои иқлими континенталӣ бо тобистони гарм ва хушк ва зимистонҳои хунуку барфӣ мебошад. Моҳҳои хушктарин июл ва август, ва хушктарин апрел ва май мебошанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Вилояти Сивас
Заргар (деҳа, н. Ховалинг)
Заргар — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Заргар то маркази ҷамоат 24 км, то маркази ноҳия 23 км. Аҳолиаш 419 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Лоҳутӣ
Фурудгоҳи обингдун
Фурудгоҳи обингдун (Abingdon Airport) — фурудгоҳи  бо Коди ИОТОи ABG аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Австралия қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Серхио Аумада
Серхио Аумада Бачо (Sergio Ahumada Bacho; 2 октябри 1948, Чили) — футболбози чилигӣ.
Авлиёпарастӣ
Сарчашма
Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ
Феҳристи кишварҳои мустақил ва сарзаминҳои вобаста дар Осиё
Ин феҳиристи кишварҳои мустақил ва сарзаминҳои вобастаи Осиё мебошад.
Кишварҳое дар ду қисмати ҷаҳон ҷойгиранд
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии кишварҳои Осиё
Хайсон Ибаррола
Хайсон Дэвид Ибаррола Силва (Jaison David Ibarrola Silva; 10 сентябри 1986, Асунсион, Парагвай) — футболбози парагваӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 10 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Парагвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Concepción Гурӯҳ:Бозингарони БФ CDUdeC Гурӯҳ:Бозингарони БФ CDUC Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Táchira Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спортиво Лукенйо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Millonarios Fútbol Club
Тони Веламазан
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 22 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1977 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Овиедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Албасете Баломпие Гурӯҳ:Бозингарони БФ Extremadura Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эспанйол Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Алмерия Гурӯҳ:Бозингарони БФ СЕ Л'оспиталет
Новбарӣ
Новбарӣ, навига́тсия (navigatio) — дониши ҳидоят ва роҳёбии васоити нақлия байни ду нуқта аст. Ба таври хос ин ҳидоят бештар дар мавриди ҳавопаймо ва киштӣ байни ду нуқта бар рӯй кураи Замин аст ҳарчанд фазопаймоҳо низ аз сомонаҳои мушобеҳе истифода мекунанд.
Габриэл Мигел Гуэрра
Габриэл Мигел Гуэрра (тав. 17 апрел|17 апрели]] 1993) — футболбози аргентинӣ,.
Амҳара
мини|450x450пкс|  • Дэвид II Tewodros II • Аудит Хайле Селассие I • Менелик II Амҳара, амҳарӣ, амара — дуввумин мардуми бузурги Эфиопия; шумораи онҳо 20,33 миллион нафар тахмин карда мешавад (ҳисоботи дақиқ аз он сабаб душвор аст, ки дигар халқҳо низ бо забони амҳарӣ ҳарф мезананд). Ҷойҳои асосии зист — минтақаҳои марказӣ ва шимолии Эфиопия, то соли 1994 дар вилоятҳои (музофотҳои) Шоа, Гоҷам, Бегемдер, инчунин вилояти Волло, Аруссӣ, Каффа, Воллега, Ҳарэр ва Сидамо, аз соли 1949 минтақаи Амҳара.
Габриэл Мигел Гуэрра
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Зодагони 17 апрел Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Boca Juniors Reserves and Academy Гурӯҳ:Бозингарони БФ PKNS Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷохор Дарул Та'зим Ии Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷохор Дарул Та'зим
Амҳара
Амҳара — масеҳиёни миафизитҳоянд(масеҳият дар Эфиопия дар асри 4 мелодӣ пайдо шудааст). Инчунин мусулмонон ва яҳудиён низ ҳастанд.
Шакли асосии фаъолияти анъанавии амҳараҳо заминкорӣ (ҷуворимакка, сорго, лӯбиёгиҳо); як қисми амҳараиҳо чорворо парвариш мекунад.
Ташаккули ҷамъияти этникии амҳара аз асрҳои XIII — ибтидои асри XIV оғоз ёфт. Аз асри XIV, амҳараӣ ба гурӯҳи этникии бартаридори давлати Эфиопия табдил ёфтааст.
Дини бартари амҳариён дар тӯли асрҳо масеҳият буд. Тибқи барӯйхатгирии соли 1994, 81,5% аҳолии минтақаи Амҳара (91,2% -и аҳолии онро амҳарҳо ташкил медиҳанд) масеҳиёни ортодоксии Эфиопия, 18,1% мусулмонон ва 0,1% протестантҳо буданд. Калисои ортодоксии Эфиопия бо калисои православии қоптҳои Искандария робитаи зич дорад. Ҷашнҳои маъмултарин Пасха ва Баракат мебошанд, ки бо тантанаҳо, аз қабили рақсу зиёфатҳо таҷлил карда мешаванд. Инчунин, дар давоми сол, Амхариён рӯзҳои зиёди рӯза доранд, ки танҳо сабзавот ва моҳӣ истеъмол кардан мумкин аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Халқҳои семитӣ
Воскресенское (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Воскресенское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кинешем (Иванов)
Зардолудашт (деҳа, н. Ховалинг)
Зардолудашт — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Зардолудашт то маркази ҷамоат 24 км, то маркази ноҳия 47 км. Аҳолиаш 300 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Лоҳутӣ
Иван Кнес
Иван Кнес (тав. 21 июли 1974) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1974 Гурӯҳ:Зодагони 21 июл Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лутсерне Гурӯҳ:Бозингарони БФ Басел Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рапид ВИН Гурӯҳ:Бозингарони БФ Янг Бойс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аугсбург
Матиас Манрике
Матиас Эдуардо Манрике (тав. 1 ноябри 1980) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Зодагони 1 ноябр Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиэнте Гурӯҳ:Бозингарони БФ Арсенал Де Саранди Гурӯҳ:Бозингарони БФ Данубио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Atlético Peñarol Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Уракан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Какарита Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нйубленсе
Гран (ноҳияи Павловск, Воронеж)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Павловск (Воронеж)
Фурудгоҳи мантақа‌ий облин
Фурудгоҳи мантақа‌ий облин (Abilene Regional Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи ABI аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1121 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри обилин, тигзос кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 546 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Алафдаравак
Алафдаравак — олати кишоварзӣ.
Сарчашма
Гурӯҳ:Абзоролоти кишоварзӣ
Лукас Кано
Лукас Кано (тав. 9 майи 1995) — футболбози аргентинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1995 Гурӯҳ:Зодагони 9 май Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Архентинос Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Фелда Унитед
Канаб
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ховалинг Гурӯҳ:Ҷамоати Лоҳутӣ
Вотолино (ноҳияи Кинешем, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кинешем (Иванов)
Фурудгоҳи шаҳре облин
Фурудгоҳи шаҳри облин (Abilene Municipal Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1250 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри облин, Канзас кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 351 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Алекс Санчес
Алехандро Санчес Лопес (Alejandro Sánchez López; 6 июни 1989, Зарагоса, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universidad Zaragoza Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Zaragoza B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Зарагоса Гурӯҳ:Бозингарони БФ Teruel Гурӯҳ:Бозингарони БФ Туделано Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна Гурӯҳ:Бозингарони БФ КА Осасуна Б
Самсун
Самсун ( Samsun  Самсун ) - як бандар дар шимоли Туркия, дар соҳили Баҳри Сиёҳ дар назди омехтаи дарёи Қизилирмак. Маркази маъмурии вилояти Самсун ва ноҳияи ҳаноми шаҳр. Аз соли 2015 он ҳамчун шаҳри осоишгоҳ ӣ рушд мекард.
Этимология
Номи ҷории шаҳр мебоист аз номи юнонӣ Амисос ( Ἀμισός  ) ва "ounta" (суффикси юнонӣ барои номҳо), Сампсунда (Σαμψούντα) ва баъд Самсун ташаккул ёфта бошад. Таърихшиноси юнонӣ Ҳекатей навиштааст, ки Амисос қаблан Энета ном дошт, ҷое, ки дар Илиадаи Ҳомер ёдрас шудааст. Вай инчунин ҳамчун Peiraieos бо муҳоҷирони Афина ва ҳатто мухтасар ҳамчун Помпеополис шинохта шуда буд.
Таърих
чап|мини| Соҳили Баҳри Сиёҳ дар Самсун
Шаҳри Амис ё Амисос аз ҷониби юнониёни қадим ҳамчун яке аз мустамликаҳои Понтус дар Баҳри Сиёҳ дар миёнаи садаи VII пеш аз милод бунёд ёфтааст. дар қитъаи аз ҷиҳати стратегӣ муҳимтарини соҳили ҷанубӣ, ки аз он роҳ ягона роҳе аз соҳил ба баландкӯҳҳо, дохили кишвар ва Баҳри Миёназамин буд. Дар муддати чанд вақт, шаҳр шояд номи ΠΕΙΡΑ-ро гирифт, ки дар навиштаҷоти Страбон ва тангаҳо инъикос ёфтааст. Баъд ӯ зери назорати Империяи Рум қарор гирифт.
Ҷуғрофия
Самсун дар соҳили баҳр байни ду резишгоҳ, ки ба Баҳри Сиёҳ ҷорӣ мешавад, тӯл мекашад. Он дар охири роҳи қадим аз Кападокия ҷойгир аст. рост|мини|400x400пкс| Қизирилмак
Иқлим уқёнусии субтропикӣ аст ( Таснифоти иқлимии Коппен : Cfa). Дар робита бо ҳарорат, он ба шаҳри Сочӣ монанд аст, аммо бориш камтар аст. Аз рӯи меъёрҳои шаҳрҳои шабеҳ дар ин паҳно, ҳарорати миёнаи моҳи июл аз рӯи таъсири мулоимкунии ҳаво аз наздик будани кӯҳҳои Понтий дар ҷануб шарҳ дода мешавад. Ҳарорат ҳатто дар моҳҳои июл-август камтар аз 30 дараҷа баланд мешавад ва баҳор ва тирамоҳ бо таъхир фаро мерасад. Сардиҳо хеле камёбанд, аммо онҳо рӯй медиҳанд. Барф дар шаҳр кам бориш мешавад ва бориш то 2 сантиметр мерасад.
Самсуни муосир шаҳри туркӣ буда, соли 1970 дар он 134,3 ҳазор аҳолӣ, дар соли 2007 тақрибан 440 ҳазор нафар зиндагӣ мекарданд Забони асосии аҳолӣ туркӣ, черкесӣ, англисӣ, русӣ ва ғайра низ истифода мешаванд.