Ансамбли_«Лола»
Таърих
Ансамбли «Лола» иштирокчии фестивалҳои «Баҳори Киев», (1971), «Ситораҳои Москва» (1974), «Шероз» (1972), ҳафтаву даҳаҳои маданияти тоҷик дар чандин ҷумҳуриҳои иттифоқӣ мебошад. Ансамбли «Лола» бо барномаи консертӣ ба мамлакатҳои хориҷӣ – Афғонистон (1974), Эрон (1972), Муғулистон (1974), Ҳиндустон, Покистон ва Юнон (1980), РДГ (1982), Шветсия (1983) ва Ангола (1985) сафари ҳунарӣ анҷом додааст. Дар Муғулистон роҳбари бадеии ансамбли «Лола» бо «Ордени Дӯстӣ» ва ҳайати эҷодӣ бо Грамотаи Фахрии Хурали Бузурги Муғулистон сарфароз гардиданд. Ансамбли «Лола» лауреати Конкурси умуиттифоқии рақс (1965), лауреати Фестивали Шероз (1972) ва лауреати Мукофоти комсомоли ленинии ҶШС Тоҷикистон (1972) мебошад». Ҳунарпешагони ансамбли «Лола» бо роҳбарии сарбалетмейстераш Ғ. Валаматзода бо киностудияи «Тоҷикфилм» ҳамкории фаъол доштанд. Дар кинофилмҳои «Бо «Лола» шинос шавед», «Тулуъи Ганг», «Рустам ва Суҳроб», «Достони Сиёвуш» ва ғ. рақсҳои пурмаънову дилчасп таҳия намуданд ҳамчунин филми ҳуҷатии «Меҳмонӣ дар ҳузури ҳамсояҳо», киноҳикоя доир ба сафари ҳунарии А. «Л.» дар Афғонистон филм бардошта шудааст. Иҷрокунандагони бомаҳорат Малика Қаландарова – Ҳунарпешаи халқии ИҶШС, Гавҳар Мирҷумаева ва Шарофат Рашидова – Ҳунарпешагони халқии ҶТ, Ҳалима Эркаева, К. Мирзоева, С. Қурбонова, И. Камолов – Ҳунарпешагони шоистаи ҶТ; солистон: И. Мирзодавлатов, Д. Баубеков, Х. Ҷӯраев, Р. Яваев, Н. Почоев, М. Ниёзов, А. Қодиров, С. Гадоев ва ғ. бо ҳунари волояшон ба ансамбли «Лола» шуҳрати ҷаҳонӣ оварданд. Бо тарзи ансамблӣ (гурӯҳӣ) иҷро намудани шаклҳои калонҳаҷм дар рақси тоҷикӣ падидаи навест. Дар ин самт сюитаҳои рақсии «Лола», «Тӯйи помирӣ», «Баҳори Тоҷикистон», «Ид дар колхоз», «Суруди кӯҳистон», «Сюитаи идона», «Сюитаи ҷавонӣ» мисол шуда метавонанд. Рақсҳои гурӯҳии занона: «Синахурӯш», «Ҷум-ҷаҳала», «Доирабазм», «Чорзарб», «Остин», «Гулҳои Хатлон», «Валси баҳор», «Ҳафт нозанин», инчунин рақсҳои озарӣ, ҳиндӣ, эронӣ, ҷопонӣ дар иҷрои ҳайати занонаи А. зебоиву мавзунияти ҳаракатҳои духтарон, унсурҳои пурмазмунии сужети композитсияи рақсҳои Ансамбли «Лола»ро нишон дода тавонистаанд. Рақсҳои ҳайати мардонаи ансамбли «Лола» «Рақс бо ниҳолча», «Рақс бо таблак», «Рақс бо камар», «Рақс бо қамчин», «Моҳигирӣ» бо истифодаи ҷисмҳо иҷро мешуданд, ки расму русуми тоҷиконро нишон медоданд. Раққосадухтарон дар рақсҳои яккаи «Ҷигарпора», «Най ялласи», «Паррон», «Мори печон», «Гулбозӣ», «Шуғнонидухтар», «Кабутар», «Достони Зайнаббибӣ», «Парвона», «Гулизорам», «Чархи дузону», «Озодӣ» ва ғ. Тасвирҳои ҳархела ба даст меоварданд, гаҳе ҳалиму лирикӣ ва гаҳе пурҷӯшухурӯш, бо маҳорати худ мазмуну мундариҷаи рақсро пурмаъно мекарданд. Рақсҳои мардонаи «Салла», «Кордбозӣ», «Ду қарсак» бо маҳорати баланд, ғурури мардонагӣ ва чусту чолокӣ иҷро мешуданд. Дар соли 1968 ансамбли давлатии рақсии «Л.» ҳамчунин муассисаи алоҳидаи эҷодӣ аз Филармонияи давлатӣ ҷудо шуда, мустақил гашт. Дар барномаи ансамбли «Лола» рақсҳои халқии тоҷикони Хуҷанд, Самарқанду Бухоро, Конибодому Истаравшан, Кӯлобу Дарвоз, Помир ва Қаротегин асоси композитсияи саҳнавиро ташкил медоданд. Дар соли 1974 роҳбари бадеӣ ва сарбалетмейстер Ғ. Валаматзода, роҳбари мусиқӣ Д. Назаров, солистон Ҳ. Эркаева, М. Қаландарова, Х. Боева, Ш. Рашидова бо Ҷоизаи давлатии Тоҷикитсон ба номи Рӯдакӣ сарфароз гардиданд. С. 1980 А. «Л.» бо унвони олӣ – «Коллективи хидматнишондодаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардид.