cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Форобӣ
Ваҳдати фалсафа
Вай муътақид буд, ки агар ҳақиқати фалсафӣ воҳид аст, пас бояд битавон дар миёни афкори фалосифаи бузург ба вижа Афлотун ва Арасту тавофуқе падид овард. Асосан вақте ғоят ва ҳадафи ин ду ҳакими бузург, баҳс дар бораи ҳақиқати якто будааст, чӣ гуна мумкин аст дар оро ва афкор бо ҳам ихтилоф дошта бошанд? Форобӣ миёни ин ду файласуфи юнонӣ порае ихтилофот ёфта буд, аммо муътақид буд, ки ин ихтилофот ихтилофоти сатҳӣ аст ва дар мавриди масоили асосӣ нест. Махсусан он ки онҳо падидоварандаи фалсафа буда ва ҳамаи ҳукамои баъдӣ каму беш ба ин ду такя доранд.
Масоиле, ки ба унвони ихтилофи мабонии Афлотун ва Арасту матраҳ буд ва Форобӣ дар садади ҳамоҳанг сохтан байни онҳо баромад, иборат буданд аз: равиши зиндагии Афлотун ва Арасту, равиши фалсафии Афлотун ва Арасту, назарияи мусул, назарияи маърифат ё тазаккур, ҳудус ва қидам, назарияи одат. Албатта тардиде нест, ки Форобӣ дар ин амр ранҷи бисёре мутаҳаммил шудааст, аммо нуктаи муҳим дар ин робита он аст, ки яке аз манобеи ӯ барои анҷоми ин мақсуд, китоби «Усулуҷиё» ё «Рубуият» буд, ки яке аз бахшҳои китоби «Тосуъот»-и Флутин мебошад.
Форобӣ фикр мекард, ки ин китоб мутаъаллиқ ба Арасту аст ва чун дар он ба як силсила орои афлотунӣ бархӯрд карда буд, ҳамин амр ӯро бар ин кор ташвиқ мекард. (Дар ҳоле ки матолиби ин китоб иртиботе бо Арасту надошт). Бинобар ин, агарчи Форобӣ дар кори худ ба тавфиқи комил даст наёфт, вале роҳро барои дигар фалосифаи исломӣ гушуд. Ва ҳамчунин Форобӣ тавонист миёни орои фалсафии Арасту ва ақоиди исломӣ як навъ ҳамоҳангӣ эҷод кунад ва фалсафаи Арастуро ҷузъи сарчашмаҳо ва усули фалсафаи исломӣ қарор бидиҳад.
Мусиқӣ
thumb|Тасвире аз сози мусиқии [[шоҳруд дар «Китобу-л-мусиқӣ-ал-кабир»]] Мусиқӣ ва шеър барои Форобӣ нақши полоишкунандаи қувваи мутахаййила ҷиҳати касби маърифатро ифо мекунанд. Форобӣ мусиқиро дорои ду бӯъди назарӣ ва амалӣ медонад ва муътақид аст, ки шогирдон аввал бояд мусиқии назариро биёмӯзанд ва сипас дар олоти мусиқӣ маҳорати лозимро пайдо кунанд. Вай муътақид аст, ки ҳар навъ мусиқӣ мунтабиқ бо табиати шогирдон нест ва барои интихоби навъи онҳо бояд диққати назари лозим сурат гирад.
Форобӣ муътақид аст, ки барои тарвиҷи арзишҳо ва фазоили ахлоқӣ ва динӣ дар ҷомеа бояд аз тариқи ҳунар, қувваи хаёли тудаи мардумро парвариш дод, зеро бештари онҳо аз тариқи «иқноъ» (пазириш) ва «тахайюл» матолибро мепазиранд на бар асоси андеша ва ҷиҳатдиҳӣ ба тахайюлоти умумии ҷомеаро, ки аз тариқи ҳунар анҷом мепазирад дар марҳалаи аввал вазифаи зимомдорони он ҷомеа медонад.
Абунасри Форобӣ дар асари машҳураш «Китобу-л-мусиқӣ-ал-кабир» («Китоби бузурги мусиқӣ») роҷеъ ба равиши ҷӯрсози (кӯки)-и танбур бо шеваи «кӯки бухороӣ» (дар муқобили «кӯки бағдодӣ») маълумот додааст.
Осор
Осори Форобӣ аз ин қарор аст :
Häfeli DH-1
Häfeli DH-1 (Häfeli DH-1) — як ҳавогарди сохтаи K+W аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Swiss Air Force будааст. Ин ҳавогард дар 1916 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Рязанка (ноҳияи Тотем, Вологда)
Рязанка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тотем (Вологда)
Заречное (ноҳияи Погар)
Заречное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Погар, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Погар
Марко Аурелио Иубел
Марко Аурелио Иубел (Marco Aurélio Iubel; 7 августи 1986, Парана, Рио Гранде До Норте, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 7 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷ. Малукелли Футебол Гурӯҳ:Бозингарони БФ Vitória Guimarães Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.C. Маритимо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Marítimo B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Виториа Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вила Нова Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Парана Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Нирасол Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Saba Qom F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Деспортива Кабофриенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Куiаба Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Zob Ahan Isfahan F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бататаис Футебол Клубе
Нанси
thumb|300px|Нанси, фаввораи Нептун дар майдони Станислас
Нанси́ (Nancy) — шаҳр ва коммуна дар Фаронса, маркази маъмурии (префектура) департаменти Мёрт ва Мозел дар региони Лотарингия. Аҳолии Нанси беш аз 410 508 нафар (додаҳо аз соли 1999), дар шаҳр беш аз 105 100 нафар (додаҳо аз соли 2004) зиндагӣ мекунанд. Дар соҳили дарёи Мозел ҷойгир аст. Роҳи оҳани ба Париж, Страсбур, Леж.
Меъморӣ
Нанси ба шаҳри куҳан бо кӯчаҳои танг ва биноҳои куҳна ҷудо мешавад
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Нанси
Виктор Руис (футболбози мексикагӣ)
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Мексика
Нагорное (ноҳияи Вологод, Вологда)
Нагорное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Бородина (ноҳияи Плисетс)
Бородина (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Луговой (ноҳияи Климов)
Луговой — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Климов
Вадим Солибоев
Вадим Хатамович Солибоев (тав. 04.06.1938, шаҳри Хуҷанд – ваф. 1993, шаҳри Душанбе), равоншиноси тоҷик, номзади  илмҳои  равоншиносӣ (1968), дотсент (1971).
Зиндагинома
Солҳои 1957–1959 ҳамчун лаборанти Донишкадаи тиббии шаҳри Душанбе, 1959–1961 челонгар кор кардааст. Солҳои 1959–1964 донишҷӯи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, 1964– 1965 мудири кабинети кафедраи забони русии донишгоҳи номбурда, 1965–1967 аспиранти кафедраи равоншиносӣ, 1968–1986 муаллими калон ва дотсенти кафедраи мазкур дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1986–1989 декани факултети такмили ихтисоси директорони мактаби миёна буд. Солҳои 1989–1993 ба ҳайси дотсенти кафедраи равоншиносии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дошт. Муаллифи 6 асар ва 250 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ аст. Бо нишонҳои сарисинагии «Барои муваффақиятҳо дар кори маорифи ИҶШС» (1989) ва «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» қадр карда шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Равоншиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Лисевская (деҳа)
Лисевская (Лысцевская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Велский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Сабда
Сабда — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Сабда то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 28 км. Аҳолиаш 248 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Гулистон (н. Рӯдакӣ)
Себастян Диас Арасена
Себастян Диас Арасена (Sebastián Díaz Aracena; 26 феврали 1996, Темуко, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 26 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1996 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Unión Temuco Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Temuco
Подвиездний (ноҳияи Братск, Иркутск)
Подвиездний — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Братск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Братск (Иркутск)
Восеъ
Восеъ (Абдулвосеъ, Мулло Восеъ; тақр. 1845—1847, Деҳаи Норинҷи амлокдории Хулози бекигарии Дарвоз — 1888, Шаҳрисабз) — шахсияти таърихӣ, пешвои шӯриши халқӣ ба муқобили зулму истибдоди сулолаи манғитиёни Аморати Бухоро.
Зиндагинома
Восеъ писари Шакар писари Белак зодаи деҳаи Норинҷи водии Вахё мебошад, ки дар манотиқи Хулози ин води ҷойгираст. Сабаби кӯчиданаш бо авлодонаш аз Норинҷ, кашмошиҳои мардуми Хулоз бо беки Қаротнгин мебошад. Барои аз зулму қасди бек кушта нашаванд ба Дараи Мухтори Ховалинг мекӯчанд. Восеъ кишоварз буд ва дар авони камолот баҳору тобистон дар саҳро ва зимистон дар ҷувозхона кор мекард. Восеъ аз рӯйи нақлу ривоятҳо хеле тануманду бақувват буда, дар маъракаҳои куштигирӣ, бузкашӣ ва вазнбардорӣ пайваста ғолиб меомад, ки ин боиси эҳтироми ӯ дар миёни ҳамдеҳагону амлокдориҳои ҳамсоя мегардид. Восеъ ҷавонмарди ҷасур, ростқавл ва хушҳулқ буда, кори ҳалол ва адолати инсониро меписандид. Аз рӯйи баъзе далелҳо, Восеъ алайҳи лашкари амири Бухоро Музаффархон тайи солҳои 1869–70 бо сарварии ҳокими Кӯлоб Сарабек ҷангида, таҷрибаи кофӣ ҳосил кард, ки минбаъд ба сифати роҳбари шӯриш барояш кор дод.
Шӯриши Восеъ
Восеъ аз муносибати бераҳмонаи намояндагони амлокдору бек, ки мехостанд андозу маҷбуриятҳои се–чор соли хушксолиро аз ҳисоби ҳосили соли 1888 рӯёнанд, шӯрида, мардумро ба ошӯб даъват намуд. Бо даъвати Восеъ ошӯбгарон дарҳол амлокдори Ховалинг ва сарбозонашро асир гирифтанд. Дар оғози шӯриши соли 1888 аввал 600 нафар, баъд аз бекиҳои Балҷувону Кӯлоб ва Муъминобод ҳазорон деҳқону ошӯбгар ҷамъ омаданд. Рафти шӯриш қобилия­ти баланди ташкилотчигии Восеъро нишон дод. Бо фармони Восеъ дастаҳои Ҳикмат, Нозим, Назир, Юсуф-паҳлавон ва дигарон ба самти Балҷувон ҳаракат карда, дар деҳаи Сурхоб сарбозони беки Балҷувон – Мирзо Акрамро шикаст доданд ва қалъаи Балҷувонро ишғол намуданд. Ҳангоми шӯриш Восеъ дар чандин муҳориба пирӯз шуда, бекҳои Балҷувон, Кӯлоб, Ҳисор ва амири Бухороро ба таҳлука афканд. Беки Балҷувон ба тарафи Кангурт ва аз он ҷо ба Ҳисор гурехт. Дастаҳои Восеъ ӯро дунболгир карда, Кангурт, Пушинг, Тутқавул ва Оқсуро ишғол намуданд. Восеъ баъди пирӯзӣ дар қалъаи Балҷувон муддате ҳокимияти халқиро таъсис дод, ки дар он Юсуф-паҳлавон вазир ва Муллоназир девонбегӣ таъйин шуданд. Амири Бухоро ба муқобили онҳо бо сарварии Яъқубҷон (сарлашкар) ва Остонақул (беки Ҳисор) сарбозонро фиристод. Дар Тутқавул сипоҳиёни амири Бухоро ба муқобилати сахти дастаҳои Восеъ дучор омаданд. Вале бартарии силоҳ, афзунии сарбозони амир ва низоми ҷангии онҳо ҷонибдорони Восеъро ба ақибнишинӣ водор намуд.
Суруду достон, нақлу ривоятҳо дар бораи Восеъ
Дар бораи Восеъ дар замони зиндагиаш ва пас аз маргаш суруду достонҳо, шеърҳову таронаҳо, нақлу ривоятҳо, хотираҳо ва ғайра эҷод шудаанд, ки машҳуртарини онҳо суруди таърихии «Шӯриши Восеъ» мебошад. Ба ғайр ин суруд дар эҷодиёти шифоҳии халқи тоҷик дар бораи Восеъ суруду таронаҳо, марсияҳо низ мавҷуданд, ки баъзеашон бо жанри рубоӣ гуфта шудаанд. Яке аз онҳо марсияи «Додар дар ҷанги Восеъ» ном дорад, ки аз гуфтори пиразан Назокат Юсуфова сабт гардидааст. Ӯ ин суруди марсиявиро бо оҳанги нолаи ғамангез бештар дар сӯгвориҳо месароид. Инчунин муҳаққиқони фолклори тоҷик сурудҳое бо номҳои «Восеъ» гуфт: «Камон бигиред», «Восеъ ғазост имрӯз», «Восеи шердил», «Зулм бақо надорад», «Гулъизор аст нолон», «Восеъ ба асп савор» гирдоварӣ кардаанд, ки ба воқеаҳои он замон ва шахсияти Восеъ мансубанд. Дар бораи Восеъ адибон шеъру достон, намоишномаву филмномаҳо таълиф намудаанд. Намоишномаҳои «Шӯриши Восеъ»-и Фитрат (1927), операи «Шӯриши Восеъ»-и С. Баласанян (либреттои М. Турсунзода ва А. Деҳотӣ) (1941), «Восеъ»-и С. Улуғзода (1987) ва ғайра аз ҷумлаи онҳо мебошанд. Аз рӯйи романи «Восеъ»-и С. Улуғзода силсилафилми «Ашк ва шамшер» (таҳиягар Т. Собиров, 1991) офарида шудааст. Инчунин, дар шеърҳои М. Қаноат, Ғ. Мирзо, М. Шералӣ, Гулназар, С. Айюбӣ ва дигарон аз Восеъ чун пешвои шӯришгарон ва қаҳрамони озодихоҳу ватандӯст ёд гардидааст.
Бузургдошти Восеъ
Дар вилояти Хатлон ноҳияе ба номи Восеъ, дар шаҳри Душанбе кӯчае ба номи Восеъ, дар шаҳри Кӯлоб кинотеатр ба номи Восеъ гузошта шудаанд. Дар ноҳияи Ховалинги вилояти Хатлон осорхонаи Восеъ мав­ҷуд аст.
Озодӣ (ноҳияи Пахтаарал)
Озодӣ — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. Дар соли 2009 737 нафар аҳолӣ дошт.
Шувалиха (ноҳияи Собин)
Шувалиха - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Собин
Фурудгоҳи хтн
Фурудгоҳи хтн (Hotan Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи HTN аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 3200 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри хтн кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад, ва дар баландии 1424 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Fox News Channel
«Fox News Channel» — як канали хабарии кабелии ИМА мебошад, ки ба Fox Corporation тааллуқ дорад. Ин канал 7 октябри соли 1996 ба фаъолият оғоз кардааст.
Николаевка (Казачанский с/о, ноҳияи Старооскол)
Николаевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Старооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Старооскол ‎
Қатъномаи 747 Шӯрои Амният
Қатъномаи 747 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 24 март 1992 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Ангола аст. Ин қатънома тайи нишасти 3٬062-‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Маркази ислоҳӣ
Маркази ислоҳӣ (табъидгоҳ) — навъи муассисаи ислоҳӣ буда, дар он ҷо - дар Маҳбас ашхоси ба ҷазои маҳдуд кардани озодӣ маҳкумшуда ҷазоро адо мекунанд. Ашхосе, ки нисбатба онҳо маҳдудкардани озодӣ тибқи тартиби иваз кардани намуди дигари ҷазо таъйин шудааст, метавонавд барои адои ҷазо ба марказҳои ислоҳӣ (табъидгоҳ) фиристода шаванд. Ашхосе, ки ҷазоро дар намуди маҳдуд кардани озодӣ адо мекунанд, бидуни иосбонон (қаровулон) нигоҳ дошта мешаванд, вале таҳти назорат буда, вазифадоранд:
Inversija
Inversija (Inversija) — як ширкати ҳавопаймоӣ бо Коди ИАТА IA аст ки дар 1991 таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби Inversija дар Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ риго ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Рига, Латвия ҷойгир аст.
Маркази ислоҳӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Inversija
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Артюшкино (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Артюшкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Аннин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Аннин (Воронеж)
Фурудгоҳи тумнгонг
Фурудгоҳи тумнгонг (Tommanggong Airport) (маҳаллӣ: Lapangan Terbang Tommanggong) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи TMG аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 670 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Малайзия қарор дорад, ва дар баландии 8 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Хиёбони Абӯалӣ Сино
мини| Майдони Ибни Сино дар хиёбон мини| Хиёбони Ибни Сино Хиёбони Абуалӣ ибни Сино — хиёбон дар ноҳияи Синои Душанбе. Хиёбон, ба мисли ин минтақа, ба номи Ибни Сино, ки дар Ғарб бо номи Авиценна маъруф аст, олими асримиёнагӣ, файласуф ва табиб, намояндаи Аристотелизми Шарқӣ номида шудааст. Машҳуртарин ва бонуфузтарин файласуф ва олими ҷаҳони исломии асримиёнагӣ.
Маълумоти умумӣ
Хиёбон аз ҷануб ба шимол нигаронида шуда, аз чорроҳа бо хиёбони Саъдии Шерозӣ оғоз шуда, дар буриш бо кӯчаи Карамов ба охир мерасад.
Дар чорроҳаи хиёбони Исмоили Сомонӣ ва хиёбони Абуалӣ ибни Сино, дар рӯ ба рӯи Беморхонаи ҷумҳуриявӣ майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино мавҷуд аст.
Таърих
Дар ибтидои солҳои 1980 амалияи сохтмони чандошёнаи истиқоматӣ дар Душанбе хусусияти қисмҳои ҷудонашавандаи муҳити зистро дар шакли организмҳои азими меъморӣ пайдо кард, ки он дар маҳаллаи 12 дар чорроҳаи Абӯалӣ ибни Сино (Профсоюзов) ва хиёбонҳои Саъдии Шерозӣ (Правда) зоҳир шуд. Ҳама хонаҳои ин микрорайон аз рӯи лоиҳаҳои меъмор А.Подопригор сохта шудаанд. Баландшавӣ ва сохтмони унсурҳои биноҳои 12-ошёна тибқи усули таҳиякардаи меъморони арманӣ ва ҷорӣнамудаи А.Подопригора сурат гирифтааст. Ҳамин тариқ, солҳои 1981-1984 аввалин хонаҳои бисёрқабата дувоздаҳошёна дар Душанбе дар хиёбон қомат рост карданд. Маҳаллаи 12-уми пойтахт, ки чанд сол боз дар ҳоли сохтмон аст, ба яке аз зеботарин ва ҷолибтарин сохтмони манзил барои сокинони Душанбе табдил ёфтааст.
Моҳи феврали соли 2018 дар чорчӯби лоиҳаи беҳбуди вазъи шоҳроҳи минтақавии Душанбе-Турсунзода, қитъаи роҳ аз х. Абӯалӣ Сино, сохтмони чорроҳаи дуюми сатҳи сеюм дар чорроҳаи хиёбонҳои Абуалӣ ибни Сино ва Исмоили Сомонӣ аз муҷассамаи ибни Сино ба дарвозаҳои ғарбии Душанбе оғоз ёфт. Инчунин, соли 2018 дар минтақаи автовокзал бо сохтмони роҳҳои иловагӣ ва барқарор кардани пули мошингузар амалӣ шуд.
Григорово (ноҳияи Гороховетс)
Григорово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Хиёбони Абӯалӣ Сино
Адабиёт
Салия Мамадҷонова, Рустам Мукимов. Меъморӣ ва шаҳрсозии шаҳри Душанбе (таърих, назария ва амалия). - Душанбе, 2008.
Григорово (ноҳияи Гороховетс)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гороховетс, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Хиёбони Абӯалӣ Сино
Эзоҳ
Гурӯҳ:Хиёбонҳои Душанбе
Григорово (ноҳияи Гороховетс)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гороховетс
Поповская (ноҳияи Няндомск)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Няндомск
Фурудгоҳи снтрол висконсн
Фурудгоҳи снтрол висконсн (Central Wisconsin Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи CWA аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 2330 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри восо, висконсин кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 389 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Рахинка (ноҳияи Среднеахтубинск, Волгоград)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Среднеахтубинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Среднеахтубинск (Волгоград)
Маноло (футболбоз)
Мануэл Санчес Делгадо (Manuel Sánchez Delgado; 17 январи 1965, Касерес, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 17 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1965 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cacereño Гурӯҳ:Бозингарони БФ СЕ Сабадел Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Муркия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Мадрид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Mérida
Аввалин бонки молиявии хурд
Аввалин Бонки Молиявии Хурд (ихтисора АБМХ) — яке аз бонкҳои тиҷоратии Тоҷикистон. Номи пурра — ҶСП «Аввалин Бонки Молиявии Хурд» дар Тоҷикистон.
Таърих
Аввалин бонки молиявии хурд дар моҳи августи соли 2003 пас аз бақайдгирии расмӣ дар Вазорати Адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт. Дар моҳи сентябри худи ҳамон сол барои Бонк иҷозатномаи бонкдорӣ содир карда шуд. Амалиётҳои маблағгузории хурд дар таърихи 1 июли соли 2004 шурӯъ гардиданд, вале Бонк фаъолиятҳои тиҷоратии худро дар моҳи октябри 2004 тавсеа дод.
Бонк бо Шабакаи Оғохон оид ба рушд — гурӯҳи агентиҳои рушд, ки дар заминаҳои тандурустӣ, таълим, фарҳанг ва рушди иқтисодии минтақаҳои деҳот асосан дар Осиё ва Африқо фаъолият мекунад, вобаста мебошад. Дар воқеъ, Бонк дар ибтидо бо он мақсад ташкил карда шуд то амалиётҳои тамоми ташкилотҳои молиявии хурди қаблиро, ки аз тарафи агентиҳои дигари рушди Шабакаи Оғохон оид ба рушдро дар кишвар ба мисли Имконияти дастгирии соҳибкорӣ ва барномаи қарзии Барномаи Дастгирии Рушди Манотиқи Кӯҳистон (БДРМК) якҷоя намояд. Дар тобистони соли 2007 Бонк сандуқи қарзии боқимондаи БДРМКро дар Хатлон дарёфт карда, дар натиҷа фаъолиятҳои молиявии хурди минбаъдаи Шабакаи Оғохон оид ба рушдро дар зери як сақф ба ҳам овард.
Ҳамчун сармоягузории асосии Шабакаи Оғохон оид ба рушд дар рушди дарозмуддати Тоҷикистон Бонк робитаи кории қавиро бо агентиҳои Шабакаи Оғохон оид ба рушд ва ташкилотҳои гуногуни байналмилалӣ ва ТҒД, ки дар Тоҷикистон фаъолият мекунанд барқарор менамояд то боварӣ ҳосил намояд, ки амалиётҳои он дар рушди умумии кишвар саҳмгузор мебошанд.
Дороиҳои бонк дар охири соли 2016 ба 452 230 0000 сомонӣ шумурда шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон
Радиоэлектроника
thumb|Радиоприёмники кисагӣ, солҳои 1990
Радиоэлектроника — як соҳаи илм ва техника аст, ки ба мақсадҳои ирсол, қабул ва табдили инфор­матсия энергияи электромагнитиро истифода мебарад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Радиоэлектроника Гурӯҳ:Радиотехника Гурӯҳ:Электроника
Фиҷӣ
<references group="lower-alpha" /> Фиҷӣ — кишварест дар қорраи Уқёнусия, пойтахташ шаҳри Суво ва забонҳои расмиаш фиҷӣ ва ингилисист.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Кишварҳои Уқёнусия Гурӯҳ:Давлатҳои ҷазиравӣ Гурӯҳ:Фиҷӣ Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Самоа
Самоа  (, Samoa — номи расмӣ: Давлати соҳибихтиёри Самоа — кишварест дар Уқёнусия. Самоа соли 1976 узви СММ гардидааст. Пойтахти кишвари — Апиа аст
Роналдо Конкеикан
Роналдо Конкеикан Cилвейра (Ronaldo Conceição Silveira; 3 апрели 1987, Капан Да Кануа, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1987 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Деспортива Cан Каэтано Гурӯҳ:Бозингарони БФ Порто Алегре Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Еспортиво Де Бенто Гонкалвес Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кераника Атлетико Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Интернасионал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Наутико Капибарибе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Cан Жозе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиэдадэ Еспортива Э Рэкрэатива Каксас До Cул Гурӯҳ:Бозингарони БФ ЭЛ Танке Сислей Гурӯҳ:Бозингарони БФ River Plate Montevideo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Нинейро
Самоа
Шаҳрҳо
thumb|420px|Пойтахти Кишвари Мустақили Самоа — Апиа Ягона шаҳр ва бандари асосии Самоа пойтахташ — ш. Апиа аст, ки дар қисми шимоли соҳилӣ Уполу ҷойгир аст. Аҳолиаш — 33 ҳаз. нафар. Дар Апиа беморхона, китобхона, расадгоҳ, кинотеатр, се меҳмонхона, якчанд муассисаҳои хурд, ва ҳамчунин намояндагиҳои ширкатҳои хориҷӣ, муассисаҳои давлатӣ ҷойгиранд. Дар маркази Апиа биноҳои як- ва дуошёна сохта шудаанд, ки аз болояшон зангӯлаҳои калисаҳои барзиёд намоён аст. Наздиктар аз канорҳо, биноҳои меъмории аврупоӣ бо хонаҳои анъанавӣ ва ниманъанавӣ иваз карда мешаванд. Шаҳр дар 4500 км шимолу шарқтари Канберра (Австралия), 4235 км — ҷанбу ғарби Ҳавайӣ ва 2500 км — шимолу шарқи Окленд (Зеландияи Нав) ҷойгир аст.
Аҳолӣ
thumb|left|Оилаи самоавӣ Тибқи барӯйхатгирии соли 1986, дар кишвар 157 ҳаз. нафар одам зиндагӣ мекарданд. То с. 2004 аҳолии кишвар то 177,7 ҳазор хест. Баҳо юа вазъи моҳи июли 2007, аҳолии Самоа 214 265 нафарро ташкил дод. Тибқи барӯйхатгирии соли 2011, сокинони 187 820 нафар (96 990 мард ва 90 830 занон)-ро ташкил доданд, ки аз онҳо 96 %-ро самоагиҳо, 2 % — наслҳои издивоҷи аврупоиҳову полинезиҳо, 1,3 % — аврупоиҳо ва 0,6 % — ғайра мебошанд. 36 735 аҳолии шаҳр ва 151 085 нафар бошанд дар деҳот зиндагӣ мекунанд. Зиёда аз 75 % аҳолии кишвар дар Уполу зиндагӣ мекунанд, гарчанде ки ин ҷазира аз Савайи якуним маротиба камтар аст, ки дар онҷо 24 % самоагиҳо зиндагӣ мекунанд. Дар ҷазираҳои Маноно ва Аполима 1 % аҳолии кишвар зиндагӣ мекунанд. Ҷазираҳои дигари хурд маскуннашудаанд. Қисми зиёди сокинон дар соҳилҳо мезиянд; минтақаҳои дохилии ҳардуи ҷазираҳои калон камаҳолиянд. Зичтар минтақаҳои шимолу ғраби соҳили Уполу ва минтақаи пойтахт — Апиа, мебошанд.
38,3 %-и аҳоли то 15-сола мебошанд, 56,8 % — аз 16 то 65 сола, и 4,9 % — аз 65 сол калонтар. Таваллуд ба сари 1000 нафар 30,4 рост меояд, фавтнокӣ — 4,7 ба сари 1000, муҳоҷират — 11,59 ба сари 1000 нафар, фавти тифлон — 15,6 ба сари 1000 навзод. Дар солҳои охир камшавии аҳолӣ назаррас аст (аз сабаби он, ки ҷавонон барои коркобӣ ба хориҷ мераванд — асосан ба Зеландияи Нав).
Муҳоҷирати азим аз Самоа ба кафомонии иқтисоди маҳаллӣ вобаста аст. Ҷавонон кишварро дар ҷустуҷӯи кор ва ё барои гирифтани фоидаи баландтар тарк мекунанд ва инчунин аз сабаби норозигӣ аз тартиби анъанавӣ, ки ба ақидаи онҳо, ба воқеияти муосир мувофиқат намекунад. Ҷараёни асосии муҳоҷират ба Зеландияи Нав равона карда шудааст. Баъзе аз муҳоҷирон пул ҷамъ карда ё таҳсилро хатм карда, ба ватан бармегарданд, баъзеи дигар оилаҳояшонро ба хонаҳояшон мефиристанд ва аз Самоа абадӣ мераванд.
Забонҳо
Забонҳои расмии кишвар — самоавӣ ва англисӣ. Забони самоавӣ ба забонҳои полинезӣ дохил аст, ки ба минтақаи уқёнусии оилаи забонии забонҳои австронезӣ дохил аст. Навишти самоанӣ ба ҳуруфи лотинӣ асос ёфтааст. Он аз тарафи миссионерҳо дар с. 1834 сохта шуд. Ба забони самоанӣ адабиёти мактабӣ, динӣ ва ҳамчунон қонунҳо ва дастурҳои давлатӣ нашр мешаванд. Дар кишвар ахборномаи самоавӣ, ду маҷаллаи ҳаррӯза бо мақолаҳо бо забони англисӣ ва самоанӣ нашр мешаванд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Кишварҳои Уқёнусия Гурӯҳ:Давлатҳои ҷазиравӣ Гурӯҳ:Самоа Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Häfeli DH-4
Häfeli DH-4 (Häfeli DH-4) — як ҳавогарди сохтаи K+W аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Swiss Air Force будааст. Ин ҳавогард дар 1918 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Рустаниҳои овеза
Гуловез, рустаниҳои овеза — рустаниҳое, ки онҳоро дар гулдону тубак ва кӯзаву сабадчаҳои овеза парвариш мекунанд.
Пояи гуловез палакмонанд ё хазанда аст. Барг (мас., сангкафонак, традескансия, аспарагус, шпренгери, хлорофитум, селагинелла ва ғ.) ва шукуфаи гуловез (мас., гули бегона, момогул, анҷибари сипарбарг) зебо ва ҷолиб мебошанд. Гуловезро барои ороиши хона, айвон, даромадгоҳи бино, толорҳо ва ғ. истифода мебаранд. Гулдони гуловез ро бевосита ба девор устувор мекунанд ё ба такягоҳи махсус меовезанд. Ҷой, ҳарорат, намнокӣ ва рӯшноӣ бояд ба хусусиятҳои биологии гуловез мувофиқ бошанд. Тубакҳоеро, ки ба он гул мешинонанд, аз зер сӯрох мекунанд. Гуловезро дар об ҳам гузоштан мумкин. Дар ин маврид обро мунтазам иваз кардан лозим аст. Гуловез аз қаламча афзоиш меёбад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Гулҳо
SBA Airlines
SBA Airlines (SBA Airlines) — як ширкати ҳавопаймоӣ бо Коди ИАТА S3 аст ки дар таъсис ёфта ‌‌аст. Қутби SBA Airlines дар Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ семун булюор (внзуило) ‌ҷойгир аст‌‌ Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Каракас, Венесуэла ҷойгир аст ва ба 4 самт парвоз мекунад.
Боярская (ноҳияи Плисетс)
Боярская (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
SBA Airlines
Сарчашма
Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоӣ
Боярская (ноҳияи Плисетс)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Боқирхон
Зиндагинома
То инқилоби машрута (1905-07) ба бинокорӣ машғул буд. Ҳаёти Б. дар давраи инқилоб бо воқеоти зиндагии Сатторхон марбут аст ва ин ду шахсият ба унвони ду ҳамразм ёд мешаванд. Пас аз табаддулоти Муҳаммадалишоҳи Қоҷор бар зидди низоми машрута, пароканда шудани Маҷлиси Шӯрои Миллӣ ва шикасти машрутахоҳон дар Теҳрон (22 июни 1907) маркази муқовимати машрутахоҳон ба Табрез интиқол ёфт. Анҷумани иёлотии Табрез аз ҳисоби муборизони Табрез бо сарварии Сатторхон ва Боқирхон нерӯҳои ҳарбӣ таъсис намуд (сентябри 1907). Дар тӯли ёздаҳ моҳи мубориза ба Сатторхон ва Б. муяссар гардид, ки нерӯҳои истибдодии шоҳро бо сарварии Абдулмаҷид Мирзо (Айнуддавла) шикаст дода, ба ақибнишинӣ маҷбур намоянд. Айнуддавла Табрезро дар ҳолати муҳосира нигоҳ медошт, вале Б. ҳамвора истодагарӣ мекард. Русия ва Англия, ки пас аз қарордоди соли 1907 ҳар кадом қисмате аз сарзамини Эронро амалан дар ихтиёр доштанд, тавофуқ карданд, ки бо мақсади ҳимояи шаҳрвандони хориҷӣ кувваҳои низомии рус вориди Табрез шаванд ва роҳи маводди хӯрокиро ба шаҳри Табрез кушоянд. Сатторхон ва Б. аз идомаи мубориза даст кашида, пас аз воридшавии русҳо ба консулгарии Усмонӣ паноҳанда шуданд (июни 1909).
Дар ин байн Теҳрон аз ҷониби муборизони бахтёрӣ ва гелонӣ истило гардида, ба салтанати истибдодии Муҳаммадалишоҳ хотима дода шуд ва ҳукумати муваққатӣ таъсис гардид. Русҳо барои хориҷ кардани Сатторхон ва Б. аз Табрез мекӯшиданд ва Мухбируссалтана (волии нави Озарбойҷон) ба ин андеша мувофиқ буд, ба далели ин ки онҳо ба дастурҳои давлат итоат намекарданд. Сатторхон ва Б. бо даъвати ҳукумати марказӣ ва ташвиқи Мулло Муҳаммадкозими Хуросонӣ ба Теҳрон ворид шуданд. Истиқболе, ки мардуми Теҳрон аз ин ду қаҳрамони муборизи Табрез карданд, то он замон аз ҳеч подшоҳе ба амал наёмада буд. Сатторхон ва Б. расман дар боғи шоҳ пазироӣ шуданд ва дар Кохи Гулистон бо Аҳмадшоҳ мулоқот карданд. Барои Б. Боғи Ишратобод ҷойи иқомати расмӣ таъйин карда шуд. Маҷлиси Шӯрои Миллӣ онҳоро бо орден сарфароз гардонида, барои ҳар кадом 1000 тумон моҳона муқаррар кард.
Дар муборизаи байни эътидолиён ва демократҳо дар ҳукумати машрута бо пуштибонӣ аз гурӯҳи якум бар зидди намояндагони демократи Маҷлис суханронӣ карда, ба тадриҷ робитаҳои байни ду сардори табрезӣ бо Саййидҳасан Тақизода — раҳбари демократҳо тира гардид. Саранҷом Маҷлиси Шӯрои Миллӣ қарор кард, ки муҷоҳидон дар зарфи 48 соат силоҳҳои худро ба ҳукумат супоранд. Ин амр ба ҷанги байни муҷоҳидон ва қувваҳои давлатӣ дар иқоматгоҳи Сатторхон анҷомид ва Б. бо гурӯҳи худ ба сардори миллӣ пайваст. Маҷлис барои Б. сесад тумон моҳона таъйин кард, ки он то охири умр ба ӯ пардохт шавад. Б. дар оғози Ҷанги якуми ҷаҳонӣ ҳамроҳи гурӯҳи озодихоҳон раҳсипори қаламрави Усмонӣ дар Ироқ шуд (ноябри 1915), вале баъди шикасти Олмон ва пароканда шудани озодихоҳон ӯ дар роҳи бозгашт ба ватан дар назди Қасри Ширин аз ҷониби Муҳаммадамини Курди Толибонӣ ба қатл расонда шуд (1916). Баъдан ҷасади Б. аз деҳаи Муҳаммадамин ба Табрез интиқол ёфт.
Фурудгоҳи шаҳристон ҳот оспрингз
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Бахшидод Алидодов
Бахшидод Алидодович Алидодов (тав. 15. 08. 1942, ноҳияи Шуғнон), географи тоҷик, номзади илмҳои геология ва минералогия (1981), дотсент (1984).
Зиндагинома
Солҳои 1959–1965 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин таҳсил намуда, онро бо ихтисоси муҳандис-геолог хатм намудааст. Солҳои 1965–1981 ходими илмии Институти геологияи АИ ҶШС Тоҷикистон, 1981–1984 муаллими калони кафедраи заминшиносии умумӣ ва геология, 1984–2001 мудири кафедраи номбурда дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Қ.Ҷӯраев буд. Солҳои 2001–2003 ҳамчун дотсенти кафедраи иншооти зеризаминӣ ва таҳкурсиҳои Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ва ҳамзамон раиси Комиссияи давлатӣ оид ба захираҳои маъдании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2003–2005 дотсенти кафедраи геология ва иктишофи конҳои канданиҳои фоиданок ва муовини декани факултети геологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба корҳои илмӣ, 2005–2009 мудири кафедраи минерология ва петрографияи донишгоҳи номбурда ва озмоишгоҳи илмию тадқиқотии «Минералофлюидология» Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 130 таълифотҳои илмӣ ва илмию методӣ, аз ҷумла 4 монография ва 3 китоби дарсӣ мебошад, ки дар онҳо шароитҳои геологию геохимиявии пайдоишу ҷойгиршавии конҳои тилою волфрами Тоҷикистонро мавриди омӯзишу тадқиқ қарор додааст. Барои хидматҳояш бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1987) ва якчанд ифтихорномаҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мукофотонида шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Литкинская (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ваҳдат
Ваҳдат — шаҳрест дар қисмати марказии Тоҷикистон дар фосилаи 30 километри шаҳри Душанбе. Шаҳри тобеи ҷумҳурӣ. Ин шаҳр то соли 2003 Кофарниҳон ном дошт. Пеш аз Кофарниҳон номи он Орҷоникидзеобод ва қабл аз он то соли 1936 Янгибозор буд. Аҳолии шаҳри Ваҳдат дар соли 2022 аз 54400 нафар иборат аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Шаҳрҳои ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ Гурӯҳ:Ваҳдат
Бизнес и политика (рӯзнома)
«Бизнес и политика» (Тиҷорат ва сиёсат) — ҳафтавори мустақили ҷамъиятиву сиёсӣ ва иқтисодӣ. Аз 6 апрели 1992 дар ҳаҷми 24 саҳифа ба забони русӣ нашр мешавад. Муассисаш биржаи аграрии «Шамъ».
Дар саҳифаҳои «Бизнес и политика» матолиби марбут ба масъалаҳои муносибатҳои байнидавлатӣ, иҷтимоӣ, ҳуқуқӣ, ҷамъиятӣ, тардурустӣ ва ғайра ба табъ мерасанд. Дар чанд саҳифаи он рекламаҳои хусусияти иҷтимоӣ ва иттилоотидошта чоп мешаванд. Адади нашраш 3500 нусха (2010).
Сарчашма
Гурӯҳ:Нашрияҳои даврии Тоҷикистон
Гилбум
Гилбум, гилзамин, гилхок — хоки пургил. Намкаш буда зуд зер мехӯрад, ҳаворо бад мегузаронад. Пас аз борон ё об мондани замин сафолак (ғафсиаш 1,5-3 см) баста, ба неш задани тухмӣ роҳ намедиҳад; сафолак кафида, нам зуд мепарад. Гилбум гоҳе шӯра мебандад ва камҳосил мешавад. Бо мақсади киштбоб кардан ба гилбум поруи бисёр ва рег андохтан лозим аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Хок Гурӯҳ:Гил
Амирон ва вазирони Сомонӣ
Амирон ва вазирони Сомонӣ – маҷмӯаи мақолотест бахшида ба лсори ҷуғрофии таърихӣ, ки ба даврони салтанати Оли Сомон ва вазирони эшон марбут аст. Дар ин китоб роҷеъ ба хонадони Сомониён ва вазирони эшон маълумоти навин оварда шудааст. Муаллифи маҷмӯаи «Амирон ва вазирони Сомонӣ» академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, доктори илмҳои таърих Аҳрор Мухторов аст. Китоб соли 1997 дар нашриёти Оли Сомон шаҳри Душанбе нашр шудааст.
Мундариҷаи китоб
1. Амирони Сомонӣ
3. Иқлими ҳаштум. Зикри Мовароуннаҳр ва тобеъи он
4. Аз таърихи омӯхта шудани «Ҳудуд-ул Олам»
6. Вазирони Сомониён
7. Джайхани о городах Маверанахра (ба забони русӣ)
Амирони Сомонӣ
Дар асари Сайфиддинҳоҷӣ «Осор ул-вузаро» барои амирони Сомонӣ чунин ду байт оварда шудааст:
Дар ин байтҳо 9 амири Сомонӣ номбар шудаанд. Муаллиф номи Насри II – ро аз «рӯйхат» берун гузоштааст.
Сомонхудот – сарсилсилаи хонадони (сулолаи) Сомониён шахси сарватманд буд. Ӯ дар зери таъсири волии Хуросон Асад ибни Абдуллоҳ, ки аз намояндаи халифаи араб буд, аз мазҳаби зардуштӣ даст кашида дини исломро қабул кард. Дар шахсияти Асад ибни Абдуллоҳ Сомон пуштибоне пайдо кард. Ва аз ин сабаб ба аломати эҳтиром нисбат ба ин мард фарзанди худро Асад ном кард.
Вазирони Сомонӣ
«Осор ул-вузаро» — асари таърихиест дар бораи вазирони мамолики исломӣ аз давраи ибтидои Хилофати араб то замони салтанати Темур ва темуриён (аз он ҷумла вазирони давлати Сомониён). Муаллифи асар Сайфиддинҳоҷӣ  ва котиби он Ибни Дарвеш Имомқули Шайх Ҳасан аз силсилаи кубравия будааст. Асари мазкур 10 моҳи раб-ул-аввали соли 1066 ҳиҷрӣ (7 моҳи январи с. 1656 мелодӣ) рӯйнавис шудааст.
Нусхаи дигари «Осор ул-вузаро» дар шаҳри Сринагари Кашмир дар китобхонаи Институти Осиёи Марказӣ (назди донишгоҳи Кашмир) маҳфуз аст. Китоб сана ва номи котибро надорад. Номи муаллиф таври зайл омадааст: Сайфиддинҳоҷӣ бини Низом ул-Ақидӣ. Муаллиф барои навиштани асри худ аз китобҳои «Таърихи Табарӣ», «Шоҳнома» - и А. Фирдавсӣ, «Ҷомеъ ул-таворих», «Таърихи Ҷоҳонгиршоҳи Ҷувайнӣ», «Таърихи Саҷуқӣ», «Қобуснома» ва ҳоказо истифода бурдааст. Ба андешаи муаррихи тоҷик А. Мухторов «дар амал боби охири «Осор ул-вузаро», «Дар зикри Темур ва авлоди ӯ» номида шуда, воқеаҳои таърихиро то соли 875 ҳиҷрӣ (1470 – 1471) то замони вазирии Ҳоҷи Низомулмулки Хавфӣ дарбар кардааст. Аз ин таърих хулоса мешавад, ки муаллиф асари худро дар ибтидои ҳукумронии Султон Ҳусайн Мирзо (1469 – 1506) хатм кардааст. Бинобар ин номи вазири кабири ин давр Алишер Навоӣ дар ин асар зикр наёфтааст.
Дар китоби «Осор ул-вузаро» — и Сайфиддинҳоҷӣ нисбати Абулфазли Балъамӣ равшан аст, ки ӯ бо фармони амир Нӯҳи Сомонӣ қатл шудааст. Ба андешаи муаррихи тоҷик А. Мухторов «ин шахс ҳамзамон ва парастори  Рӯдакӣ буд. Шояд зада кӯр карда аз дарбор рондани Рӯдакӣ ва қатли Абулфазли Балъамӣ бо ҳам алақамандӣ дошта бошад? Яъне бо сабабҳои якхела (дар иштирок ба ҳаракати карматиҳо  ё худ бо сабаби дигар) ин ду марди бузург ҷазо дида бошанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Давлати Сомониён Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Китобҳои Китобхонаи миллии Тоҷикистон Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Михаил Ванёв
Михаил Викторович Ванёв (Михаил Викторович Ванёв; 27 ноябри 1981, Краснокаменск, Забайкалски Краи, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Том Томск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Звезда Иркутск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чита Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Барнаул Гурӯҳ:Бозингарони БФ → Chita
Фурудгоҳи обе понилунку
Фурудгоҳи обе понилунку (Panilonco Aerodrome) (маҳаллӣ: Aeródromo Panilonco) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Чиле қарор дорад, ва дар баландии 575 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ноҳияи Файзобод
Ноҳияи Файзобод  — яке аз ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ дар Тоҷикистон. 14 июни соли 1931 таъсис ёфтааст. Аҳолиаш 94 500 нафар (соли 2016), тоҷикон, масоҳаташ 874,11 км2. Маркази маъмуриаш — шаҳраки Файзобод, ки 50 км шарқтар аз шаҳри Душанбе ҷой гирифтааст.
Мавқеи ҷуғрофӣ
Ҳудуди ноҳия дар ҳавзаи болооби дарёи Элок (шохоби чапи Кофарниҳон) ва соҳили рости дарёи Вахшу обанбори Норак, бо сарзамине 874,11 км² дар водии Рашт ҷой гирифта аст. Дар шимол ва ғарб бо ноҳияи Ваҳдат, дар шарқ — бо ноҳияи Роғун, дар ҷануб — бо ноҳияҳои Норак ва Балҷувони вилояти Хатлон ҳаммарз аст.
Табиат
Калонтарин дарёи ноҳия Элок аст. Сарҳади ҷанубию шарқии ноҳия қад-қади дарёи Вахшу обанбори Норак мегузарад. Дар заминҳои болооби ҳудуди деҳоти Қалъаидашту Мискинобод эфемерҳо, шутурхор, ҷорӯбак, ғеша, шӯраю шибоғ мерӯянд. Дар Мискинобод ва дараҳои Хамисавра, Яккабед, Тахтаҳо, Ҷавчӣ ва ғайра чормағз, олӯча, дӯлона, бодоми талхак, санҷид, себ, туғ, настаран, камол, ангури сагак, рӯян, сияҳхор ва ғайра бисёранд.
Таърих
Дар китоби қиматарзиши Бобоҷон Ғафуров «Тоҷикон» омадааст, ки шаҳри Вашгирд, ки миёни дарёҳои Кофарниҳону Вахш ҷой доштааст, баробари Чағониён, Аҳорун, Шумон, Кумод дар он замонҳо як ҳукумати ба сари худ мустақили сиёсиро ташкил мекардааст.
Бостоншинос Юсуф Ёқубов баъди таҳқиқи харобаҳои Вашгирд чунин хулоса мебарорад: ''«Возеҳ гардид, ки ин шаҳр дар аввали асри яки мелодӣ ба вуҷуд омада дар асрҳои IХ — ХII яке аз марказҳои калонтарини маданӣ, илмӣ, ҳунарӣ ва савдо дар Бохтари Шимолӣ ба шумор мерафт. Шаҳр аз се қисмат иборат буд: диз (қалъа), шаҳристон ва работ. Дизи шаҳр ҳоло ба номи „Қалъаи сангин“ машҳур аст. Дар охир таъкид мекунам, ки дар Тоҷикистон ба монанди харобаҳои Вашгирд шаҳри қадиму калон нест».''
Тазкиранавис Ал — Истахрӣ Вашгирдро шаҳре медонад баробари Тирмиз ва аз Ҳисор бузургтар. Ҳамчунин аз маълумоти ӯ равшан мегардад, ки дар асри Х Пули Сангин (дар Норак) сарҳади табиии байни Хуталон ва Вашгирд будааст. Бостоншинос Давлатхоҷа Довудӣ бошад, баъди ҳафриёти харобаҳои Вашгирди куҳан ба чунин хулоса омадааст: ''«Дар асрҳои миёна дар Бохтари қадим се вилояти бузургу бонуфуз буд — Хатлон, Чағониён ва Вашгирд. Аммо дар замонҳои қадим аз ҳама бонуфузтарин вилояти ин минтақа маҳз Висагард (Вашгирд) будааст. Хулоса, аз асри III—II то милод ва то асрҳои VI — ХVI шаҳри Вашгирд обод буда, Қалъаи сангин, Қалъаи Фотимаи Зуҳро ва шаҳристону работ дошт. Ба ҳайати вилояти Висагирди қадим на танҳо ноҳияи имрӯзаи Файзобод, балки ноҳияҳои гирду атроф — аз Кабудҷар то Душанбею Ҳисор дохил мешуданд. Шояд вилояти Сурхандарё ва Тирмиз низ ба ҳайати Висагард дохил буданд ва ё ин ки аз лиҳози сиёсӣ тобеи шоҳи Висагард -Пирон ва авлодони ӯ буданд».''
Устоди зиндаёд шоир ва мутафаккир Усмон Шарифзода нигоштааст: ''«Коваи Виштосп дар садаи VI-и пеш аз мелод шаҳре бо номи Вишгард (Висагард) бунёд кард. (Вис — ошиқ, гард ё гирд шаҳр гуфтан аст. „Шаҳри ишқ“ ё „Ошиқшаҳр“). Коваи Виштосп бошад, шоҳи Эронзамин буд, маънои номаш Вис ё Виш — Ошиқ мебошад… Бешубҳа, Вишгард ё Вашгирдро ҳамрадиф ва ҳаммаънои номи худ гузошта…''
''Дар садаи VI-и пеш аз мелод, пеш аз ислом, дар диёри Вишгард хат вуҷуд дошт. То Ислом ин ҷо ҳуруфе буд маълум ва марбут дар кутуб, мардумаш зардуштӣ буд. Инро олими тадқиқотчӣ бо номи Самъонӣ дар садаи XII исбот кардааст»''.
Оид ба қисми дуюми калимаи Вашгирд (гард, гирд) хаминро зикр кардан ба маврид аст, ки калимаҳо низ мисли мурғони осмонӣ метавонанд аз манзиле ба манзиле, аз диёре ба диёре, аз шаҳре ба шаҳре, аз забоне ба забони дигар кӯчанду парвоз кунанд ва омезиш ёбанду маскан гиранд. Бад-ин маънӣ метавон гуфт, ки калимаҳои русии город — шаҳр, градостроение — шаҳрсозӣ аз ҳамин калимаи гард (ё гирд) гирифта шуда, дар қисми дуюми калимаҳои шаҳрҳои русӣ, ба мисли Петро-град, Сталин-град, Ленин-град ва ғайра фаровон истифода шудааст.
Файзобод дар замони Шӯравӣ
Пас аз сарнагун шудани Аморати Бухоро ва ташкил гардидани Ҷумҳурии Шӯравии Халқии Бухоро, Файзобод яке аз туманҳои водии Ҳисор маҳсуб мешуд. Вақте Ҷумҳурии худмухтори Тоҷикистон (соли 1924) ва Ҷумҳурии Советии Сотсиалистии Тоҷикистон (соли 1929) ташкил ёфтанд, ҳудуди имрӯзаи Файзобод (ба ғайр аз ҷамоатҳои деҳоти Чашмасор, Қалъаидашт ва Мискинобод) дар тобеияти ноҳияи Янгибозор (ҳоло шаҳри Ваҳдат) қарор дошт. Мустақилияти ноҳияи Файзободро Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон бо қарори № 32 аз 14 июни соли 1931 қонунӣ гардонд. Зери ин қарор Раиси КИМ ҶШС Тоҷикистон Нусратулло Махсум ва котиби КИМ ҶШС Тоҷикистон А. Зиннатшоев имзо гузоштаанд. Ба тобеияти ноҳияи Файзобод нуҳ шӯродеҳот Файзобод, Гумбулоқ, Хоҷамард, Дубеда, Диишо, Шолипая, Норак, Чакалӣ, Меҳрозӣ, ва қисми деҳаҳои ҷамоати Якабед дохил мешуд. Маркази ноҳияи Файзобод деҳаи Дарагиён муқаррар карда шуд.
Моҳи январи соли 1963 ноҳияи Файзобод дубора бо ноҳияи Орҷоникдзеобод ҳамроҳ карда мешавад. Моҳи январи соли 1969 ҳамчун ноҳияи мустақил ташкил ёфта, то имруз арзи вуҷуд дорад. Ҳамзамон маркази маъмурии ноҳия аз Дарагиён ба Файзобод тағйири ном карда шуд.
Файзобод дар замони истиқлол
Бо қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 майи соли 2000 деҳаи Файзобод Шаҳрак эълон шуд.
Соли 2011 80-солагии таъсисёбии ноҳияи Файзобод ҷашн гирифта шуд. Мардуми Файзобод бо ҳунармандии худ дар тамоми мамлакат шуҳрат доранд. Намудҳои ҳунарманди кулолгарӣ, чубкорӣ, оҳангарӣ, заргарӣ, гулдузӣ ва ғайраҳо мардум шуғл меварзанд.
Ёдгориҳои меъморӣ ва таърихию фарҳангӣ
Файзобод, ки дар гузаштаи сеҳазорсола Вашгирд ном дошт, бо таъриху фарҳанги худ ифтихор менамояд. Оромгоҳи имрӯзаи деҳаи Саричашма, ки сатҳи як қисми масоҳати шаҳри қадим аст, дар қатори 27 мавзеъҳои таърихию фарҳангии Тоҷикистон ҳамчун мамнуъгоҳи таърихӣ-фарҳангӣ ба қайд гирифта шудааст. Ҳамчунин мақбараи Хоҷаи Ҳотам, Доробқалъа (воқеъ дар Қалъадашт), дахмаи хиштапазии асри Х (дар канортари соҳили дарёи Элок, рӯ ба рӯи деҳаи Қанғелӣ), масҷиди куҳнаи деҳаи Файзобод (асри 19), нимпайкараҳои Ҳикмат Ризо ва Дӯстмурод Алиев, ҳайкали барқади В. И. Ленин (дар маркази шаҳрак) ҳамчун ёдгориҳои меъморӣ, таърихию фарҳангӣ шинохта шудаанд.
Мақомоти идоракунанда
Сарвари ноҳияи Файзобод Раиси ноҳияи он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Файзобод — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Файзобод ба муддати 5 сол интихоб мешавад.
Тақсимоти марзию маъмурӣ
Ҳудуди марзию маъмурии ноҳияи Файзобод ба 8 ҷамоати деҳот (Бӯстон, Меҳробод, Вашгирд, Дӯстмурод Алиев, Ҷавонон Чашмасор, Қалъаидашт) ва 2 ҷамоати шаҳрак — Файзобод ва 30-солагии истиқлол тақсим мешавад. :
Мардум
Бино бар саршумори соли 2016 аҳолии ноҳия 94 500 ҳазор тан бошанда доштааст. Сокинони шаҳраки Файзобод 9 600 нафар ва аҳолии деҳоти ноҳия ҳамагӣ 85 000 нафар аҳолиро дар бар мегирад. Мардуми ноҳияи Файзобод ба забони тоҷикӣ сухан мегӯянд. Аҳолӣ мусалмон буда, ҳамагӣ аҳли сунат ва ҳанафимазҳаб ҳастанд.
Иқтисод
Дар иқтисодиёти ноҳия соҳаи кишоварзӣ мавқеи асосӣ дорад. Махсусан, чорводорию мурғпарварӣ ва занбӯриасалпарварӣ, боғу токдорӣ, ғаллакорӣ рушд дорад.
Корхонаҳои саноатии ноҳия ҶСК «Хидмат», ду сехи нонпазӣ, заводи хишт, заводи шарбати Файзобод, ҶДММ «Гулоб», ҶДММ «Оби Файзобод», заводи коркарди шири «Суҳроб-2010», заводи коркарди ғалладона мебошанд. Дар ҳудуди ноҳия идораҳои хоҷагии ҷангал, стансияи таҷрибавии ниҳолпарварӣ, Пойгоҳи Института хокшиносии назди Академияи илмҳои кишоварзи ҶТ, стансияи обу ҳавосанҷӣ ҷой гирифтаанд.
Маориф
Соли хониши 2010 дар ноҳия 40 муассисаи миёнаи умумӣ, 6 муассисаи таҳсилоти асосӣ, 12 мактаби ибтидоӣ, 1 мактаби варзишӣ, 3 муассисаҳои таълимии томактабӣ, маркази эҷодии кӯдакон ва наврасон, литсейи касбҳои техникии № 24, муассисаи давлатии «Гимназияи Файзобод», филиали Коллеҷи тиббии шаҳри Вахдат, Маркази корҳои берун аз мактаб фаъолият доранд. Ба 19323 нафар хонандагон 192 нафар омӯзгорон таълиму тарбия медиҳанд.
Тандурустӣ
Дар ноҳия як беморхонаи марказӣ ва ду беморхонаи минтақавӣ (Мискинобод ва Меҳробод) 200 кат маҷуд аст. Дар 46 муассисаи тандурустӣ (аз ҷумла 8 маркази саломатӣ, 29 хонаи саломатӣ, 5 маркази соҳавӣ) 80 нафар духтурони дорои маълумоти олӣ ва 316 нафар бародари шафқат ва ҳамшираҳои тиббӣ ба мардум хидмати тиббӣ мерасонанд.
Фарҳанг
Дар ноҳия 17 китобхона, 5 хонаи фарҳанг, осорхона, театри халқӣ, Мактаби санъати ба номи Дӯстмурод Алиев, Филармонияи халқии ноҳияи Файзобод ба номи Нигина Рауфова, боғи фарҳангу фароғатӣ ба сокинони ноҳия хидмати фарҳангӣ мерасонанд. Захираи умумии китоб дар китобхонаҳо 81000 адад мебошад, ки беш аз 30 ҳазор нусхааш тоҷикӣ аст. Инчунин дар ноҳия театр — студияи ҳаҷвии «Шаҳрошуб», ансамбли мақомсароён, ансамбли фалаксароён, ансамбли этнографии карнайнавозон фаъолият доранд.
Дар ноҳия истироҳатгоҳи бачагонаи «Дурахшон» амал мекунад, ки дар он дар ду баст 200-нафарӣ хонандагон истироҳат мекунанд.