cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иммунитет
Тариқаи муҳофизии иммунитет
Солҳои охир боз 2 навъ (субпопулятсия)-и дигари Т-лимфоситҳо ошкор карда шуд: Т-неруфизоҳо (амплифайерҳо), ки фаъолияти онҳо ба тақвияти кори Т-лимфоситҳои ҳассосгашта равона шудааст ва Т-лимфоситҳои фарқкунанда, ки бо ҳуҷайраҳои бунёдии хунофар таъсир расонда, боиси тахсис (дифференсировка)-и онҳо мешаванд. Дар байни В-ҳуҷайраҳо низ лимфоситҳои хосияташон супрессорӣ (В-супрессорҳо) ва В-ёрдамчиҳои тақвиятбахши аксуламали иммунитети ҳуҷайравӣ ошкор шудаанд.
Ғайр аз ҳуҷайра-эффекторҳои махсуси силсилаи масунӣ (Т- ва В-лимфоситҳо) ҳуҷайраҳои лимфоидие мавҷуданд, ки ба ҳадаф-ҳуҷайраҳои гуногун, аз ҷумла ҳуҷайраҳои омософар, таъсири маҳвзсозанда мерасонанд. Чунин ҳуҷайраҳо ба Т- ва В-лимфоситҳои хос мансуб нестанд ва барои фаъолият сенсибилизатсияи қаблиро наметалабанд. Ба онҳо K- ва NK-ҳуҷайраҳо (киллерҳои табиӣ) дохил мешаванд. К-лимфоситҳо бидуни ширкати комплемент боиси лизис (ҳалшави)-и ҳадаф-ҳуҷайраҳои бо подтанҳои махсус фарогирифта мегарданд; NK-ҳуҷайраҳо, сарфи назар аз подтанҳо ва комплемент, ҳалкунандаи ҳадаф-ҳуҷайраҳо мебошанд. Феълан онҳо ҳуҷайраҳои асосии зидди омос маҳсуб мешаванд. Ҳуҷайра-киллерҳои табиӣ ва ҳуҷайраҳои лимфоидие, ки ҳадаф-ҳуҷайраҳои подтанҳо фарогирифтаро ҳал мекунанд, қисмати муҳими силсилаи назорати иммунологӣ мебошанд. Ҳар як ҳуҷайраи бегона ё ҳуҷайраи тағйирёфтаи худӣ дучори ҳамлаи фаврии ҳуҷайра-киллерҳои табиӣ мешавад. Ҳамзамон механизмҳое, ки ба ҳосил гаштани подтанҳо ва ташаккули Т-лимфоситҳои ҳассос равона гаштаанд, ба кор медароянд.
Ин тарҳи умумии фаъолияти силсилаи иммунӣ аст. Вале дар даруни тарҳ бисёр ҷузъу қисматҳое мавҷуданд, ки аҳамияти онҳо камтар аз самти асосӣ нест. Баҳри дарк намудани механизмҳои нозуки фаъолияти силсилаи масунӣ иммуногенетика саҳми арзанда гузошт.
Антигенҳо ва фардият
Олами антигенҳо гуногун аст. Инҳо ҳам бактерия, ҳам вирус, ҳам занбӯруғ, ҳам риккетсия, ҳам узву бофтаҳои аз як фард ба дигараш пайвандшуда, инчунин ҳуҷайраҳои саратонии худи организм мебошанд, ки хусусияти антигенӣ гирифтаанд. Ҳамин тавр, ба антигенҳо ҳамаи он пайвастҳое, ки хоси организм нестанд, ҳамаи он чизҳое, ки дорои аломатҳои ҷисман бегонаи генетикӣ мебошанд, мансубият доранд. Организм низ аз маводи бегона мутаассир мешавад. Аз рӯи аксуламали организм мо метавонем бигӯем, ки моддаи мазкур барои вай антигенист ё на.
Дар охири садаи 19 корманди иммунитет Иммунитет Мечников Ж. Борде муқаррар намуд, ки нафақат бактерияҳо, балки ҳуҷайраҳои бегонаи муқаррарӣ (эритроситҳо) низ барои организм антиген маҳсуб мешаванд. Ёрдамчии дигари иммунитет Иммунитет Мечников Ф. Я. Чистович хосияти антигенӣ доштани сафедаҳои зардоби хунро ошкор кард. Муҳаққиқи америкоӣ Г. Наттол муқаррар намуд, ки дараҷаи монандии антигени навъҳои гуногуни ҳайвонот бо таснифоти зоологии онҳо қатъиян мувофиқ аст. Вале намояндагони худи ҳамон як навъ низ аз ҳамдигар бо хосияти антигенӣ тафовут доранд. Чунин тафовутро «изоантигенӣ» номиданд. Тафовути дохили навъ аз рӯи антигени эритроситҳо махсусан дар одам хуб омӯхта шудааст (ниг. Гурӯҳҳои хун).
Иммунитети трансплантатсиявӣ
Самараи ҷарроҳӣ ҳангоми трансплантатсия ба интихоби донор (организме, ки аз он узв ё бофтаро мегиранд) ва ресипиент (организме, ки ба он узв ё бофтаро мепайванданд) аз рӯи силсилаи HLA вобаста аст. Ҳар қадар ки онҳо аз рӯи силсилаи HLA бо ҳам мувофиқ бошанд, аксуламали кӯчиш ҳамон андоза суст ва бартарф намуданаш осон мегардад. Мутаассифона, ҳатто мутобиқати пурра аз рӯи силсилаи HLA низ маънои айнияти фардҳоро надорад, чунки дар ин ҳол мумкин аст антигени дигар (мас., антигенҳои гурӯҳи хун) тафовут дошта бошад. Дар ин ҳол кӯчидан батадриҷ, вале ҳатман ба амал меояд.
Азбаски ба узви пайваста асосан лимфоситҳои ҳассос (трансплантатро вайрон ва беҷо мекунанд) равона мегарданд, дарёфти маводе зарур буд, ки инкишофи аксуламалро боздорад. Иммунологҳо ба озмоиши усулҳое машғул шуданд, ки фаъолияти лимфоситҳоро халалдор ё суст мекунанд. Нурҳои рентген ва баъзе иммунодепрессантҳо (моддаҳое, ки қобилияти аксуламали иммунологиро бозмедоранд) боиси мавти лимфоситҳо ва дарозии умри узви пайвандӣ мегарданд. Зардоби зиддилимфоситӣ низ иммунодепрессант аст. Онро аз ҳайвонот (харгӯш, асп, хар) баъди иммунизатсия бо лимфоситҳои одам ба даст меоранд. Чунин зардоб лимфоситҳоро вайрон мекунад.
Вале чунин тарзи таъсир хеле дурушт аст. Он аксуламали лимфоситҳоро зидди узви пайвандӣ суст намуда, дар айни ҳол иммунитетро фурӯ менишонад. Беморе, ки аз марг бинобар пайванди дил ё гурда наҷот ёфтааст, мумкин аст аз сирояти вирусу бактерияҳо ҳалок гардад.
Олимон аз паи посухи чунин саволҳо шуданд: оё усули камосеби фурӯ нишондани ҳуҷуми иммунологӣ вуҷуд надорад, оё мумкин нест, ки иммунитет фақат антигенҳои узви пайвандиро фурӯ нишонида, ба дигар маводи антигенӣ кор нагирад. Ин масъалаи хеле мураккаб аст. Ҳалли он чунин маъно хоҳад дошт, ки муҳаққиқон дараҷаи олии идораи аксуламали иммуниро омӯхта, аз уҳдаи маҳв сохтани фақат он лимфоситҳое баромаданд, ки онҳо зидди гурӯҳи хурди антигенҳои узви пайвандӣ фаъоланд, аммо лимфоситҳоеро, ки ба муқобили ҳазорҳо маводи антигении дигар нигаронида шудаанд, ба ҳоли худ гузоштаанд.
Соли 1953 таърихи муҳиме дар иммунология аст, зеро муҳаққиқон ҳодисаи акси иммунитетро кашф карданд. Ҳар як навигарии генетикӣ дар организм аксуламали иммуниро ба вуҷуд меорад. Иммунитет посбони фардияти композитсияи ягонаи генетикии ҳар одам мебошад. Ҳамин тавр тағйир додани қонуни асосии табиат – масунияти шахсият имконпазир гашт. Маълум шуд, ки иммунитети хосса хилоф (антипод)-и худро дорад (яъне ноҳассосии хосса). П. Медавар ин ҳодисаро толерантӣ – таҳаммулпазирии як фарди ягона ба антигенҳои дигар номид.
Соли 1953 мақолаҳои олими чех М. Гашек ва англис П. Медавар чоп шуданд. Онҳо дар мурғу мушҳо пажӯҳиш гузаронда муайян намуданд, ки ба давраи аввали инкишофи ҷанин ворид сохтани антигени бегона боиси дар ҷонварон инкишоф ёфтани таҳаммулпазирии иммунологӣ нисбат ба антигени таҷрибавӣ мегардад. Адами аксуламал қатъиян ба таври хоса аст, чунки ҳайвоноти таҷрибавӣ ва антигенҳое, ки ба ҷанин дохил накардаанд, аксуламали муқаррарӣ зоҳир менамуданд. Аҳамияти ин таҷрибаҳо калон буда, онҳо ҳангоми трансплантатсия роҳи фурӯнишонии хосаи аксуламали иммуниро нишон медиҳанд.
Генҳои ҷавоби иммунӣ ва ваксинатсия
Дар байни дастовардҳои иммунологияи муосир кашфи генҳои ҷавоби иммуниро, ки Ir-генҳо (Immune Response – генҳо) номида шуданд, бояд қайд кард. С. 1936 зану шавҳари лаҳистонӣ С. ва А. Клечновскийҳо мушоҳидаи худро дар бораи ирсӣ будани қувваи ҷавоби иммунӣ дар харгӯшҳо интишор намуданд. Онҳо исбот карданд, ки қобилияти организм ба ҷавоби зӯр ё сусти иммунӣ ба таври ирсӣ муайян карда шудааст.
Бештар аз 20 гени ҷавоби иммунӣ маълум аст. Миқдори зиёди онҳо оид ба амалӣ гардондани аксуламали фардии организм ба антиген ахбор мебарад. Ин фаъолияти хеле муҳим буда, ба дарёфти масъалаи моякӯбии фардӣ имкон медиҳад.
Вазнинии бемориҳои сироятӣ аксар вақт ба сабаби фаъолии як-ду ҷузъи ангезанда аст. Бо мақсади пешгирии беморӣ иммунитет ба ин ангезанда бо роҳи тазриқи мояҳое, ки аз ҳуҷайраи бактерияҳо ё вирусҳо иборатанд, ҳосил карда мешавад. Дар натиҷа, ғайр аз ба вуҷуд овардани иммунитет нисбати таъсири ангезанда, аз ҳисоби маводи иловагие, ки дар инкишофи беморӣ иштирок намекунанд, заминаи муҳофизати нолозими иммунӣ пайдо мегардад.
Дар иммунология усулҳои таҷрибавии ҳосил кардани мояҳои орӣ аз камбудиҳои мазкур дарёфт шудааст. Пеш аз ҳама бояд муқаррар сохт, ки кадом қисми бемориҳои ангезанда қодир аст ҷавоби иммунии муҳофизатиро ба вуҷуд оварад ва ангезандаро бетаъсир гардонад. Вақте ки қобилияти аксуламали иммуниро ангехтани кадом детерминантҳои антигении ангезандаҳои гуногун маълум мегардад ва ҳангоме ки ин моддаҳо аз ҷиҳати химиявӣ холис ба даст оварда мешаванд, ба истеҳсоли мояҳои сунъӣ шурӯъ намудан мумкин аст. Ба молекулаи сунъие, ки ягон хел фаъолияти иммунӣ надорад, ба роҳи химиявӣ детерминантҳои ангезандаҳои гуногунро пайвастан мумкин аст. Поливаксинаҳои сунъӣ дарҳол нисбати бисёр бемориҳои сироятӣ – хуноқ, сурхча, полиомиелит, сил ва ғ. Иммунитет ба вуҷуд меоваранд.
Тарафи дуюми моягузаронӣ бо таассури фардии ҳар шахс ба антиген алоқаманд аст. Таассури иммунологӣ мушаххас мебошад: ба як антиген – як, ба дигараш – дигар, ба сеюмаш – сеюм. Ҷавоб ба ҳар яки ин антигенҳоро гени дахлдор назорат мекунад. Аз ин бармеояд, ки ба одам низ бо дарназардошти генҳои ҷавоби иммунии ӯ моя гузаронидан лозим аст. Ин дар амал бояд чӣ гуна сурат гирад?
Пеш аз тазриқи антиген (моя) аз шахсе, ки ба ӯ моя мегузаронанд, хун гирифта, аз хун лейкоситҳоро ҷудо мекунанд. Минбаъд бо истифодаи яке аз озмоишҳои иммунологӣ аксуламали иммунии фардро нисбати ҳамин моя муқаррар менамоянд. Агар аксуламал дар пробирка пурзӯр бошад, пас мояи истифодашуда дар организм низ аксуламали пурзӯрро ба вуҷуд меорад. Ба чунин бемор меъёри ками мояро мегузаронанд. Агар аксуламал дар пробирка суст бошад, духтур аз рӯи нақшаи пурра ба амал баровардани моягузарониро тавсия медиҳад. Ин тарзи ваксинатсияи фардӣ ҳангоми тайёр кардани поливаксинаҳои синтезӣ ҳам бояд маҳфуз дошта шавад.
Ҳамин тавр, таҳлили генетикии ҷавоби иммунӣ, ки зоҳиран масъалаи сирф назарист, ҳатто аз имрӯз сар карда роҳи дар оянда ба вуҷуд овардану кор фармудани мояҳои навро пешбинӣ намудааст.
Муайян кардани далели мавҷудияти фардҳои қобилияти аксуламалашон нисбат ба баъзе антигенҳо суст, зарурати дарёфти роҳу воситаҳои нави ҳалли масъалаи моягузарониро муқаррар намуд. Тарзи ҷадиди дарёфти иммуногенҳои сунъӣ ба истеҳсоли мояҳои наве имкон медиҳад, ки бар зидди бемориҳои сироятии мавҷуда нигаронида шудаанд ва аксуламали организмро ба ҳамин антигенҳо меафзоянд. Тавре ки маълум аст, организм бар зидди омоси рушдёбанда аксуламали босамари иммунӣ зоҳир карда наметавонад. Шояд, пайванди антигенҳои саратон бо макромолекулаҳои муҳаррики иммунологӣ барои истеҳсоли мояи зидди саратон имкон диҳад.
Иммунитети зидди саратон.
Саратон аз ҷумлаи бемориҳои вазнин буда, аксар вақт фоҷиавӣ анҷом мепазирад. Умеди духтурони омосшинос имрӯз ба иммунология нигаронида шудааст.
Тахмин мекунанд, ки саратон бемории дастгоҳи ирсии ҳуҷайра аст. Иллати дастгоҳи ирсии ҳуҷайраро аз рӯи пайдоиши антигенҳои нави қаблан номаълум муайян мекунанд. Худи далели пайдоиши антигенҳои саратонӣ маънои ба фаъолият пардохтани тариқи иммунии ихтилоли омосҳои саратонро дорад. Чунин мулоҳизаи умумӣ аз исботи комилан асосноки клиникӣ бархурдор аст. Бо гузашти синну сол омосҳои саратонӣ бинобар суст гаштани самараи силсилаи масунӣ меафзоянд. Истифодаи иммунодепрессантҳои гуногун (моддаҳои доруӣ, зардоби антилимфоситӣ, нурҳои рентген) дар бемороне, ки гурдаашон иваз карда шудааст, боиси якбора афзудани омосҳои бадфарҷом мегардад.
Муоинаи беморони масунияташон заиф тасдиқи бевоситаи мақоми иммунитет дар инкишофи омосҳои саратонӣ мебошад. Кӯдакони гирифтори нуқси модарзоди иммунитет нисбат ба кӯдакони солим ҳазорҳо маротиба зиёдтар дучори саратон мешаванд. Саратон дар беморон махсусан ҳангоми иллати Т-силсила ё ҳамзамон иллати Т- ва В-силсилаи масуният пайдо мегардад.
Ин муоинаи клиникиро маълумоти зиёди амалие, ки ҳангоми кор бо ҳайвоноти лабораторӣ ба даст омадаанд, тасдиқ мекунад. Аз таҷрибаҳо муайян гашт, ки ба кӯчидани омос (чун дар мавриди кӯчидани узв ё бофтаи бегона) иммунитети ҳуҷайравӣ, яъне Т-силсилаи муҳофизати иммунӣ ҷавобгар аст. Дар ин маврид таҷрибаҳо бо таҷдиди таъсири вайронсозандаи лимфоситҳо берун аз организм қобили қайд аст. Аз мушҳое, ки бо яке аз шаклҳои саратон сироятнок карда шудаанд, Т-лимфоситҳоро ҷудо мекунанд. Сипас чунин лимфоситҳоро ба пробирка, ки ҳуҷайраи саратонӣ дорад, меандозанд. Баъди гузаштани муҳлати муайян зери микроскоп фавти умумии ҳуҷайраҳои саратонро мушоҳида намудан мумкин аст.
Ҳамин тавр, организм дар мубориза бо омосҳои саратонӣ воситаи босамари таъсирбахшеро дорад, ки онро иммунитет меноманд.
Вале бо вуҷуди ин саратон вуҷуд дорад ва омӯзиши суботкоронаи роҳҳои нест кардани он ногузир аст. Саволи аввале, ки духтурони омосшинос назди худ гузоштаанд, чунин аст: чаро муҳофизати иммунӣ ҳамеша натиҷаи дилхоҳ намедиҳад? Сабабҳо, зоҳиран, бисёранд. Якум, суст будани худи муҳофизат, ки ба синну сол ё гаронии ирсӣ вобастагӣ дорад. Дуюм, антигенҳои саратонӣ, ки ҷавоби иммунӣ дар онҳо ташаккул меёбад, ниҳоят сустанд ва бинобар ин наметавонанд аксуламали пурқуввати иммуни (муҳофизати)-ро ба вуҷуд оваранд; ақидаи иммунологҳо дар ин бобат заъфи масуниятофарии антигенҳо аст. Сеюм, суръати сабзиши омоси саратонӣ метавонад ба дараҷае бошад, ки Т-лимфосит-киллерҳо аз уҳдаи пурра маҳв кардани онҳо намебароянд. Сабаби асосии пайдоиши омоси саратонӣ чизе, ки набошад, дар ҳама ҳолат як чиз возеҳу рӯшан аст: ба силсилаи иммунӣ ёрӣ расондан лозим.
Чанд тарзи таҳрики ҷавоби иммуниро дарёфтаанд, ки мавриди истифода қарор дорад. Онҳо адъювантҳо ном дошта, фаъолияти силсилаи иммуниро ба таври ғайримахсус метезонанд. Фитогемаглютинин (ФГА), ваксинаи зидди бемории сил (БСЖ) ва дигар ангезаҳои ташаккули пурраи Т- ва В-лимфоситҳо аз ҳамин қабиланд.
Инчунин усулҳои махсуси таҳрики лимфоситҳо бо антигенҳои гуногуни қисми таркибии омос таҳия мегарданд. Олимон кӯшиш доранд, ки барои табобати омосҳо аз гормонҳо ва медиаторҳои силсилаи иммунӣ, аз ҷумла тимозин (гормони ғадуди ҷоғар) ва интерлейкин истифода баранд.
Бемориҳои силсилаи иммунитет
Чун ҳар як силсилаи дигари организм, маҷмӯи иммунӣ таърихи пайдоиш ва таҳаввул, ҷараёни инкишофи ҷанинӣ, роҳи ташаккул, давраи фаъолияти тезу тунд ва ниҳоят давраи пирии худро дорад. Дар ин маврид силсилаи иммунӣ мисли ҳар силсилаи диг. ба бемориҳо гирифтор мешавад. Нуқси модарзоди иммунитет (ба истилоҳ бемориҳои норасоии масунӣ) иллати шадиде мебошад, ки аз насл ба насл гузашта, дар давраи аввали рушди кӯдак зоҳир мегардад. Кӯдак дар ҳафтаҳои аввали ҳаёт, то вақте ки дар хун подтанҳои ба воситаи ҳамроҳак ё аз шири модар гирифтааш давр мезананд, комилан солим менамояд. Вале ин нуқси нуҳуфта зуд зоҳир мегардад. Амрози гуногун – газаки шуш, гайморит, газаки гӯш сар мешаванд. Кӯдак заиф гашта, суст месабзад, аксар вақт роҳ гашта наметавонад, ақлаш расо нест. То кашф ва истифода шудани антибиотикҳо ихтилоли норасоии масунӣ боиси марги кӯдак аз амрози бактериявӣ дар соли якуми ҳаёт мегашт.
Оё табобати норасоии иммунӣ имконпазир аст?
Тиб ҳаёти мӯътадил ва инкишофи кӯдакони ба ин беморӣ гирифторро таъмин ва хатои фоҷиаангези табиатро ислоҳ карда метавонад? Ҳангоми норасоии В-силсилаи иммунитет, ки ба сустӣ ё умуман вуҷуд надоштани қобилияти синтези иммуноглобулинҳо зоҳир мегардад, табобат аз рафъ кардани норасоии иммуноглобулинҳо ё бартараф намудани норасоии В-лимфоситҳо иборат аст. Роҳи аввали муолиҷа ба беморон мунтазам гузаронидани иммуноглобулинҳое мебошад, ки аз одамони солим гирифта шудаанд. Чунин табобат пурсамар буда, коршоямии беморонро таъмин мекунад, онҳо то синни балоғат мезиянд. Роҳи дуюм тазриқи В-лимфоситҳо ба организм аз бофтаи донорҳо аст. Азбаски манбаи асосии ин навъи ҳуҷайраҳо мағзи устухон мебошад, пас сухан дар бораи пайванд кардани он меравад.
Табобати норасоии иммунӣ, ки Т-силсиларо дарбар мегирад, фақат бо роҳи пайванди Т-ҳуҷайраҳо ё тимус мумкин аст.
Пайванд кардани ҳуҷайраҳои иммунокомпетентӣ (ҳуҷайраҳое, ки аз уҳдаи аксуламали иммунитет мебароянд) алҳол ягона тарзи бартараф намудани сабаби норасоии масунӣ мебошад. Вазифаи он бо қисми мӯътадил иваз кардани қисми ноқиси силсилаи иммунӣ аст. Инчунин кӯшиш ба харҷ медиҳанд, ки норасоии иммуниро бо гормону медиаторҳои дар узвҳои марказии иммунитет ҳосилшаванда – тимозин ва медиатори мағзи устухон (ангезаи ҷисмҳои ҳосилкунандаи подтанҳо) табобат намоянд.
Дигар ҷиҳати масъалаи амрози норасоии иммунӣ ба онкология алоқаманд аст. Табиат баҳри омӯзиши вазифаи иммунитет дар кори инкишофи омосҳои саратонӣ ба дасти муҳаққиқон намунаи таассуфангез, вале бенуқсонро додааст. Тавре ки қайд карда шуд, бемории саратон дар кӯдакони силсилаи иммуниашон ноқис нисбат ба кӯдакони солим бештар пайдо мешавад. Сабаби хавф – набудани силсилаи пурсамари назорат ва мубориза бо омосҳои саратонофар аст.
Таҷовузи иммунӣ (аутоиммунитет)
Аз кибернетика бармеояд, ки ҳар силсилаи худтанзим аз монеаи дар дохили худи силсила пайдошуда озод нест. Шавқуни кибернетикӣ ҷараёни ахбори идеалиро аз сигнал то қабулкунак вайрон месозад. Силсилаи иммунӣ ҳамчун силсилаи мураккаб ва худтанзими организм шавқун дорад, ки кори бонизоми онро халалдор мекунад. Гоҳо силсилаи иммунии организм қобилияти алайҳи маводи бегона мубориза бурданро аз даст дода, ба таҳияи подтанҳо ва лимфоситҳои зидди антигенҳои худ шурӯъ менамояд. Чунин ҳолати таҷовуз, ки ба ҷузъҳои мӯътадили бадан нигаронида шудааст, «аутоиммунитет» ном дорад.
Аз ҷиҳати назарӣ подтанҳо қодиранд зидди ҳар кадом антигенҳои худӣ пайдо шаванд. Бинобар ин осеб метавонад мураккаб бошад (яъне ҳуҷайраҳо, бофтаҳо ва узвҳои бисёрро фаро гирад) ё фақат ҷузъӣ буда, ба ҳуҷайраю бофтаҳои ҷудогона зиён расонад. Осеби вазнинтарин эритематоз аст. Ҳангоми ин беморӣ подтанҳо пеш аз ҳама зидди маводи ирсии ҳуҷайра – кислотаи дезоксирибонуклеат (КДН) ё маҷмӯи КДН бо сафеда нигаронида шудаанд. Дар натиҷа сари ҳар чанд вақт баланд шудани ҳарорати бадан, дамидани доначаҳо дар пӯст, осеби гурда, дил, пӯст, бофтаи пайвандӣ, рагҳои хун, ихтилоли умумии ҳуҷайра ба мушоҳида мерасад. Мисоли дигар артрити тарбодмонанд аст. Ҳангоми ин беморӣ дар организм ҳолати ғайриодӣ (парадокс) ба амал меояд: иммуноглобулини як гурӯҳ (М) зидди иммуноглобулини гурӯҳи дигар (G) амал мекунад. Варам кардану газак гирифтани банду буғум, иллати гурда, мушаки дил ва рагҳои хун зуҳуроти хоси он мебошанд. Ҷоғари Хасимото бемории аутоиммунӣ буда, ҳангоми он ғадуди сипаршакл иллат меёбад. Антигене, ки зидди он аутоподтанҳо ҳосил мешаванд, гормони сафедаи ғадуди сипаршакл – тиреоглобулин аст. Таҷовузи иммунӣ зидди ин сафеда боиси калон гаштани ғадуди сипаршакл, вайрон ва ба лимфоситҳою ҳуҷайраҳои плазмавӣ, ки ба муқобили гормон подтанҳо ҳосил мекунанд, иваз шудани бофтаҳои он мегардад.
Дар сурати таҷовузи аутоиммунӣ сабаби асосии беморӣ номаълум мемонад. Вале ба духтури таҷрибадор як чиз маълум аст: аз организм дур кардани он лимфоситҳое, ки аутоподтанҳо ҳосил мекунанд. Бо ин мақсад табобати химиявӣ таъйин карда мешавад. Истифодаи моддаҳое, ки лимфоситҳоро вайрон мекунанд, ҷараёни бемории асосиро қадре суст намуда, баҳри беҳтар шудани аҳволи бемор ёрӣ мерасонанд.
Ҳангоми эритематоз ва артрити тарбодмонанд комплексҳои иммунӣ аз ҷумлаи омилҳои асосии осебовар маҳсуб меёбанд. Бинобар ин солҳои охир ин бемориҳо ба амрози комплексҳои иммунӣ дохил карда мешаванд. Подтанҳо бо антиген комплекс ҳосил карда, комплементро ҳам пайваст мекунанд. Дар шароити муайян ин комплекс, яъне антиген – подтан – комплемент дар бофтаҳо таҳшин шуда, боиси иллати онҳо мегардад. Барои табобати чунин беморӣ подтанҳо ва комплексҳои иммуниро бо роҳи гемосорбсия дур месозанд.
Алӣ Зафар
Алӣ Зафар (тав. 18 майи 1980) — ҳунарпеша, таронасаро, рассом, модел, продюсер ва филмноманавис (сенариянавис)-и покистонӣ. Алӣ пеш аз оне, ки машҳур шавад фаъолияташро дар телевизиони Pakistani TV оғоз намудааст. Ӯ баъдтар дар синамо роҳ ёфта вориди он гашт. Аввал Алӣ дар филмҳои бо забони урду нақш мебозид баъдан ӯро ба Болливуд даъват намуданд, панҷ ҷоизаи Lux Style Awards ва як Filmfare Award бурд намудааст.
Иммунитет
Гибридомаҳо ва подтанҳои моноклонӣ
Имкониятҳои нав дар ташхиси иммунӣ ва табобати бемориҳое, ки бо иллати силсилаи иммунӣ вобастаанд, соли 1975 баъди таҳияи тариқи гибридомии синтези подтанҳои моноклонӣ пайдо шуд. Тарзи ҳосил кардани гибридҳои ҳуҷайрави (гибридомаҳо)-ро аз омезиши лимфоситҳои муқаррарии ҳайвоноти масуниятдор бо ҳуҷайраҳои штаммҳои миеломави (ҳуҷайраҳои саратон)-и дар муҳити ғизоӣ парваришкарда дарёфт намуданд. Ҳуҷайраҳои гибридомӣ омезиш ёфта, аз лимфосит қобилияти ҳосил кардани подтанҳои муайян ва аз ҳуҷайраҳои миеломавӣ бошад, қобилияти муттасил афзоиш ёфтанро соҳиб мешаванд. Подтанҳои аз як калон (насли як ҷонвар, ки ҳангоми афзоиши ғайриҷинсӣ пайдо мешавад) пайдошуда параметрҳои монанд доранд (аз рӯи гурӯҳи молекулаҳо, навъ ва хусусияти онҳо). Чунин подтанҳо фақат бо як антиген таъсири мутақобила менамоянд. Ҳамин тавр, маводи дар пробирка, шиша ё реактори ҳуҷайравӣ ҳосилкарда чун реагенти олӣ доруи беҳтарин барои ташхису табобат аст. Маҷмӯи реагентҳои махсусе, ки онҳоро ҳосил кардан имкон дорад, беҳудуд мебошад. Ин подтанҳо метавонанд ба муқобили сафедаҳои хун ва бофтаҳо, зидди антигенҳои махсуси узвҳо, ҳуҷайраҳои муқаррарӣ ва саратонӣ, зидди вирусҳо, бактерияҳо, як қатор пайвастҳои химиявӣ ва ғ. бошанд. Дар муддати чанд сол масъалаи омӯзиш ва истифодаи амалии гибридомаҳо хеле ривоҷ ёфт. Истифодаи подтанҳои моноклонӣ дар вирусология такон бахшид. Зидди вирусҳои грипп, парагрипп ва ҳорӣ подтанҳо ҳосил карда шуданд. Гибридомаҳо нафақат дар асоси В-лимфоситҳо (ба пайдоиши бофтаҳои синтези подтанҳои моноклонӣ замина мегузоранд), балки дар асоси Т-лимфоситҳо низ ба вуҷуд оварда мешаванд. Аллакай бофтаи Т-гибридома ба даст оварда шудааст, ки медиаторҳои муайянро ҳосил мекунанд; моноклонҳои гибридиро бо хосиятҳои Т-супрессорҳо, Т-хелперҳо ва Т-киллерҳо ҳосил намудаанд. Тахмин меравад, ки истифодаи техникаи гибридомӣ ба иммунология, биология ва тиб таъсири барҷаста мерасонад. Ҳамаи ин, албатта, умед мебахшад, вале барои дар амал татбиқ кардани натиҷаҳои тадқиқот корҳои зиёдро анҷом додан лозим аст.
Алӣ Зафар
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои Ҳиндустон Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои Покистон Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Сарояндагони Покистон Гурӯҳ:Сенариянависони синамои Покистон Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Покистон
Шаҳристони Сароб
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Сароб Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Озарбойҷони шарқӣ
Иммунитет
Назорати иммунологӣ ва устувории биологӣ
Барои дарки мақоми иммунитет ба чунин фаъолияти организм бо чашми биолог нигоҳ бояд кард. Ҷисми одами калонсол аз 1014 ҳуҷайра иборат аст, ки онҳо аз якдигар бо шакл, андоза ва вазифа (ниг. Ҳуҷайра) фарқ мекунанд. Чунончӣ, нейрон (ҳуҷайраи бофтаи асаб, ки шохаҳои дароз – аксонҳо дорад) ва ҳуҷайраи эпителияи рӯда (устувонашакл аст) ба якдигар монанд нестанд, ҳол он ки ба як организм мансуб буда, аз як ҳуҷайра – зигота ба вуҷуд омадаанд. Ҳуҷайраҳои пӯст сафоли бом, ҳуҷайраи лимфағуддаҳо донаи анор, ҳуҷайраҳои мағзи сар бо шохаҳояш алафи печакро ба ёд меоранд. Олимон ҳисоб кардаанд, ки дар одам на камтар аз 100 навъи ҳуҷайраҳо мавҷуданд, вале ҳамаи онҳо дар узву бофтаҳо муттаҳид шуда, як чизи том – организм мебошанд. Онҳо мураттаб ва қатъиян мувофиқи барномаи таҳиякардаи табиат кор мекунанд.
Маълум аст, ки ҳуҷайраҳои нав қариб дар ҳама бофтаҳои организм тавлид меёбанд. Дар ҳақиқат суръати тавлид дар ҳама ҷо як хел нест. Мас., давомоти умри ҳуҷайраҳои луобпардаи рӯдаи рости одам 24 соат, ҳуҷайраҳои пӯст 5 – 35 рӯз, ҳуҷайраҳои ҷигар 180 рӯз аст. Ҳуҷайраҳои мағзи сари одами калонсол тағйир намеёбанд. Онҳо «дарозумрон»-и организм мебошанд. Шумораи умумии ҳуҷайраҳое, ки дар давоми умри инсон дар организм мавҷуданд, рақами астрономӣ – қариб 1018-ро ташкил медиҳанд. Ин чунин маъно дорад, ки дар давоми ҳаёти одам насли ҳуҷайраҳо беш аз 20 000 маротиба иваз мешавад. Ин гуна суръати тавлиди ҳуҷайраҳои нав хусусияти хоси аксарияти мавҷудоти зинда мебошад. Табиат чунин махлуқи серҳуҷайраро ба вуҷуд овардааст, ки камолоти олии шакли ҳаёт дар муборизаи онҳо барои зиндагӣ муяссар гардад. Мураккабии таркиби ҳуҷайра натиҷаи таҳаввули ҳаёт дар рӯи Замин аст, ки натиҷаи олии он инсон мебошад.
Маънои асосии мавҷудияти ҳар фард, хоҳ он медуза бошад, хоҳ кирм ё инсон, аз худ боқӣ гузоштани насл аст. Барои ба ворисони худ вогузоштани ҳар он чӣ ки ҳаст (ба воситаи генҳо ва аломатҳое, ки онҳо назорат мекунанд) ба балоғати ҷинсӣ расидан, ба худ монандро таваллуд кардан ва наслро ба воя расондан зарур мебошад. Муваффақияти ҳамаи ин силсилаи ҳаводис, ки «ҳаёти биологӣ» ном дорад, ба камолоти организм вобаста аст. Роҳи ҳуҷайраҳои ҷинсӣ аз насл ба насл бояд бемонеа бошад. Ба ин ҳуҷайраҳо, ки хусусиятҳои фардро ҷамъ меоранд, «ҳаммол»-и боэътимод зарур аст. Чунин «ҳаммол» худи организм бо маҷмӯи мураккаби ҳуҷайраҳои ҷисмӣ мебошад (онҳо ба ҳуҷайраҳои ҷинсӣ мансубият надоранд). Барои он ки интиқол бомуваффақият сурат гирад, ба организм бояд халал ворид нашавад (ақаллан дар давраи таҷдид).
Агар организми серҳуҷайра аз зиддиятҳои дохилӣ эмин мебуд, беназир менамуд. Сабаби зиддиятҳои дохилӣ дар бисёр будани ҳуҷайраҳост. Ҷараёни ногузири тақсимшавии ҳуҷайраҳо хавф дорад. Барои он ки ҳуҷайра тақсим шавад, дучанд гаштани хромосомаҳои ядро зарур аст. Генҳои ҳар як хромосомаи муайян бояд пурра бозтавлид шаванд. Чунин бозтавлид дақиқии комилро металабад, то ки хосияти ҳуҷайраи пешина ба насл гузарад. Вале аз сабаби бисёрии генҳои ҳар як ҳуҷайра (қариб 1 млн) дучандшавии хато – мутатсия ба вуҷуд меояд. Халал ёфтани бозтавлиди дурусти генҳо зиддияти асосӣ дар организми серҳуҷайра мебошад. Носаҳеҳии бозтавлиди айнани генҳо ҳангоми тақсимшавии ҳуҷайра чӣ хатар дорад?
Ҳар рӯз дар организми одам қариб 1012 ҳуҷайра тақсим мешавад. Маълум аст, ки ба ҳар миллион ҳуҷайраи тақсимшавандаи ҷисм як ҳуҷайрае рост меояд, ки ба таври мутатсиявӣ тағйир меёбад. Аз ин таносуби басомади ихтилол бармеояд, ки дар организми одам ҳар рӯз 106 ҳуҷайраи мутантӣ пайдо мешавад. Агар дар муддати ҳаёт табдили 20 ҳазор насли ҳуҷайраро ба назар гирем, пас миқдори ҳуҷайраҳои тағйирёфта тақр. ба 2 млрд мерасад.
Як қисми ҳуҷайраҳои тағйирёфта мумкин аст саратонофар шаванд. Саратон ва бемориҳои иммунӣ, одатан, дар синни пирӣ, вақте ки синни биологи (на иҷтимои)-и одам ба ҳадди охирин мерасад, инкишоф меёбанд. Нерӯе, ки ҳуҷайраҳои мутантиро нест ва бо ҳамин барои анҷоми давраи биологӣ аз таваллуди як насл то насли дигар мусоидат мекунад, иммунитет мебошад.
Ғайр аз иммунитети хосае, ки томияти генетикии ҳуҷайраҳои ҳайвонот ва одамро назорат мекунад, нерӯи нисбатан ором, вале ба ҳамон андоза таъсирбахши муҳофизатӣ низ мавҷуданд. Ин ба истилоҳ ингибитсияи аллогенӣ ва тавассути лимфоситҳо фурӯнишонии ҳуҷайраҳои бунёдии аз ҷиҳати генетикӣ фарқкунанда мебошад. Моҳияти ингибитсияи аллогенӣ – инкишофу сабзиши бади ҳуҷайра ва бофтаҳо дар организми аз ҷиҳати генетикӣ мукаммал аст. Ҳуҷайраҳои мӯътадили ғайрилимфавӣ ба таври номаълум ҳуҷайраи аз ҷиҳати генетикӣ тағйирёфта (мутант)-ро «меёбанд». Дар натиҷа чунин ҳуҷайра дар иҳотаи ҳуҷайраҳои муқаррарӣ нобуд мегардад. Маълум аст, ки барои инкишофи омос ба ҳуҷайраи мутантӣ дар навбати аввал бартараф намудани ҳуҷайраҳои муқаррарӣ зарур аст.
Ҳодисаи бо лимфоситҳо нофаъол сохтани ҳуҷайраҳои бунёдии ғайрисингениро, ки аз ҷиҳати генетикӣ тафовут доранд, соли 1967 Р. В. Петров ва Л. С. Сеславина кашф намуданд. Таҷриба дар ҳуҷайраи мушҳои зоташон тоза гузаронида шуд. Дар натиҷаи ба ҳамдигар бархӯрдани ҳуҷайраҳои мушҳои гуногун маълум шуд, ки лимфоситҳои як зоти мушон ҳуҷайраҳои бунёдии хунофари зоти дигари онҳоро нобуд мекунанд. Пас, дар организм қувваҳое ҳастанд (лимфоситҳои муқаррарӣ), ки қодиранд ҳуҷайраҳои аз ҷиҳати генетикӣ фарқкунандаро дар худи ибтидои пайдоиш фурӯ нишонанд ва бо ҳамин ба ташаккули ҳуҷайраҳои тағйирёфта монеъ шаванд.
Инак, дар роҳи ҷараёни ҳуҷайраҳои мутантӣ монеаи пурзӯри сеқабата меистад: боздории аллегонӣ, нофаъолсозии ҳуҷайраҳои бунёдӣ, иммунитети хосса. Ба ҳуҷайраҳои мутантӣ бартараф намудани чунин монеа хеле душвор аст. Ҳуҷайраҳои саратонӣ ё лимфоситҳои аутоиммунӣ монеаро фақат ҳамон вақт бартараф карда метавонанд, ки системаи лимфоидӣ нотавон бошад. Бинобар ин, вазифаи тиб ба он ёрӣ расондан аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Физиология
Даҳаи 1430 (мелодӣ)
Даҳаи 1430 (мелодӣ) - даҳаи 143-уми тақвими мелодӣ аст.
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 1430 (мелодӣ)
Сангистон
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Айнӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Айнӣ
Савинская (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Савинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Черемховск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Avia 156
Avia 156 (Avia 156) — як ҳавогарди сохтаи Avia дар кишвари Czechoslovakia аст. Ин ҳавогард дар 1934 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Савинская (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Черемховск (Иркутск)
Зарфи замон
Зарфи замон вақту замони воқеъ шудани амалу ҳолатро нишон медиҳад.Зарфи замон инҳо мебошанд: доим//доимо, ҳоло, гоҳо, дер, аллакай, зуд, минбаъд, ҳамеша, акнун, ҳозир, рӯзона, шабона, ҳанӯз, алҳол, ҳамоно, асло, дарҳол, аввал, фаврӣ(фавран), барвақт, беист, мудом, дина, дирӯз, қаблан, абадан, баъзан, ҳаргиз, баъд, навакак, гоҳ-гоҳ, гоҳ-ногоҳ, сонӣ, дам ба дам, рӯз ба рӯз ва ғ.
Адабиёт
Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Фурудгоҳи пурту сонту
Фурудгоҳи пурту сонту (Porto Santo Airport) (маҳаллӣ: Aeroporto de Porto Santo) — фурудгоҳи низомӣ ва ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи PXO аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 3153 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри вело болиро кишвари Португалия қарор дорад, ва дар баландии 104 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Glasair Sportsman 2+2
Glasair Sportsman 2+2 (Glasair Sportsman 2+2) — як ҳавогарди сохтаи Glasair аст ки дар соли 2003 сохта шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Новопетровка (деҳа)
Новопетровка (Новопетровка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Благовешенский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Благовешенский
Харино (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Харино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Велингтон Кезар Алвес Де Лима
Велингтон Кезар Алвес де Лима (Wellington Cézar Alves de Lima; 21 декабри 1993, Ресифе, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 21 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cанта Круз Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Centro Limoeirense Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бело Жардим
Уст-Паже (ноҳияи Витегор, Вологда)
Уст-Паже — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Рамзия Баккал
Рамзия Баккал — устоди рақс, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974)
Адабиёт
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Феҳристи ҳунарпешагон
Хуан Санчес Морено
Хуан Хинес Санчес Морено (Juan Ginés Sánchez Moreno; 15 майи 1972, Алдаия, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1972 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Валенсия Кф Местала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Валенсия Гурӯҳ:Бозингарони БФ RCD Mallorca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Селта Де Виго
Евгени Долгов
Евгени Петрович Долгов (Евгений Петрович Долгов; 20 июни 1969, Липетск, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 20 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1969 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи ИҶШС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Металлург Липетск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Искра Смоленск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Маскав
Красная Горка (ноҳияи Шенкур)
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шенкур
Кравис (шаршара)
Кравис (Kravice) — шаршарае аст, ки дар Босния ва Ҳертсоговин қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 25 метр аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Пойгоҳи ҳавоии Коняк-Чатубернард
Пойгоҳи ҳавоии Коняк-Чатубернард (Cognac – Châteaubernard Air Base) (маҳаллӣ: Base aérienne 709 Cognac-Châteaubernard) — фурудгоҳи низомӣ бо Коди ИОТОи CNG аст, ки як бонди фуруди сангфарш дорад, ва тӯли бонди он 2423 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Фаронса қарор дорад, ва дар баландии 31 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Кусатсу
Кусатсу — яке аз шаҳрҳои префектураи Шига, Ҷопон аст.
Дионисио Уррейсти
Дионисио Уррейсти Беристайн (Dionisio Urreisti Beristain; 17 марти 1943, Мутрику, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 17 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1943 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Сосиедад
Даҳаи 1440 (мелодӣ)
Даҳаи 1440 (мелодӣ) - даҳаи 144-уми тақвими мелодӣ аст.
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 1440 (мелодӣ)
Metro-Goldwyn-Mayer
Метро-Голдвин-Майер (талаффузаш мэ́тро-го́лдвин-ма́ер;, талаффузаш эм-ҷӣ-эм) — як ширкати филмсозии бузурги амрикоист, ки ба шакли умда дар заминаи таҳияву интишори филмҳо ва барномаҳои телевизиӣнӣ фаъолият мекунад. Сохтимони марказии ин маҷмӯъа дар шаҳри Беверлӣ-Ҳиллз, Калифорния қарор дорад.
Аз рӯзи ташкил шудани студия то солҳои 70-ум макони асосии филмбардорӣ дар шаҳри Кулвер Сити (Калифорния) ҷойгир буд. Ширкати филмсозӣ то моҳи марти соли 2009—205 ҷоизаи «Оскар», аз он 15 то — барои беҳтарин филм ба даст овардааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ширкатҳои филмсозии ИМА
Бахши марказии шаҳристони Даргаз
Бахши марказии шаҳристони Даргаз — номи бахше дар шаҳристони Даргаз, воқеъ дар Устони Хуросони разавӣ дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385, ҷамъияти он 40197 нафар (10823 хонивор) будааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Даргаз Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Хуросони разавӣ
Монастирево (ноҳияи Александров)
Монастирево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Бурёкӯбон
Бурёкӯбонро хонадароён низ меноманд, ки як навъ маросими ба хонаи нав кӯчидани оилае мебошад. Ҳар гоҳ ки ягон оила ба хонаи навсохта ё навхарида кӯчад, хешону ҳамсоягони худро даъват карда, буз ё гӯсфандеро забҳ намуда, зиёфат медиҳад. Дар маросими бурёкӯбон пирони табаррук дуову фотиҳа медиҳанд, аз Қуръони карим оятҳо тиловат мекунанд ва ба арвоҳи гузаштагон мебахшанд. Хешону ҳамсоягони даъватшуда мувофиқи имкону дороияшон туҳфаҳо меоранд. Бӯрёро устоҳои бурёбоф ё ҳасирбоф аз чӯби шикастаи най мебофанд. Дар замонҳои пеш бурё яке аз ашёи муҳим рӯзгор буд, ки онро ба фарши хона барои нам накашидани гилем, қолину палос аз таги онҳо паҳн мекарданд. Дар гузашта бурёкӯбон дар шакли ҳашари бӯрёкӯбӣ барпо мешуд. Соҳиби хона якчанд дӯстон ва наздиконро дар рӯзи муайян ба хонаи нав даъват мекард. Онҳо ба фарши хонаҳо бурё андохта, аз болояш гилему палосро паҳн карда, аз болояш бо пой мекӯфтаанд, то ки ҳама ҷойи гилему бӯрё ҳамвор шавад. Аз хонаи куҳна ба нав асбобу анҷоми рӯзгорро мекашониданд, дар тартибу ҷобаҷогузории онҳо кумак мерасониданд ва пас итмоми ин корҳо ба сари дастурхони зиёфат менишастанд. Тибқи боварҳои мардум, бурёкӯбон дар рӯзҳои душанбе, панҷшанбе ва махсусан, ҷумъа бахосият шумурда мешуд.
Дар Мастчоҳи кӯҳӣ бӯрёкӯбонро “устоҷавобтиён” низ меноманд. Дар ин рӯз соҳибхона устоеро, ки ҳамон хонаро сохтааст, махсус даъват карда, зиёфат медиҳад. Пас аз зиёфат соҳибхона музди кори усторо пардохт намуда, аз мӯйсафедон дуо мегирад. Рӯзи бурёкӯбон хешу ҳамсояҳо ҳама бо худ туҳфа, ё ягон хел таом меоварданд ва навхонадоронро табрик менамуданд. Ҳатто шахсоне, ки бо соҳибхона қаҳрию ногап буданд, дар ин рӯз бо миёнравии калонсолон ба маърака омада, соҳибхонаро муборакбод мегуфтанд. Чунин анъанаи табрик намудан барои ҳама ҳатмӣ буд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон
Артём Клюйев
Артём Владимирович Клюйев (Артём Владимирович Клюев; 28 феврали 1986) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 28 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Зеленоград Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волга Твер
Ҳабибуллоҳ Файзуллоҳ
Ҳабибуллоҳ Файзуллоҳ (15 марти 1945, деҳаи Ховалинг, ноҳияи Восеъ — 8 июни 1980, ҶШС Тоҷикистон) — и тоҷик.
Зиндагинома
Ҳабибуллоҳ Файзуллоҳ 15 марти соли 1945 дар деҳаи Ховалинги ноҳияи Восеъ зода шудааст. Соли 1966 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанберо хатм кардааст. Баъдан дар рӯзномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон» ва «Вечерний Душанбе» ходими адабӣ будааст. Соли 1973 Донишкадаи адабиёти ба номи М. Горкий Маскавро хатм кардааст. Ходими Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Советии Тоҷик, корманди рӯзномаи «Маориф ва маданият», Масъули Шӯрои тарғиби адабиёти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон будааст.
Эҷод
Дар Маскав китобҳои ӯ «Яблонка» (1972) ва «Боль» (1990) ба чоп расидаанд.
Ашъори алоҳидаи А. Пушкин, М. Лермонтов, В. Шекспир, И. Гёте, П. Шиллер, А. Блок, Ю. Марсинкявичюс, И. Зиёдонис, фоҷиаи Эврепид «Медея»-ро ба тоҷикӣ гардондааст. Тарҷумаҳояш дар баёзи «Армуғон» (1987) гирд омадаанд.
Аз соли 1976 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.
Даргузашт
Ӯ 8 июни соли 1980 дар садамаи нақлиёт аз олам даргузашт.
Avia 57
Avia 57 (Avia 57) — як ҳавогарди сохтаи Avia дар кишвари Czechoslovakia аст. Ин ҳавогард дар 1935 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Франческо Тaҳирaй
Франческо Тaҳирaй (тав. 21 сентябри 1996) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1996 Гурӯҳ:Зодагони 21 сентябр Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Заврч Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Алумини
Icon
Icon — забони барномасозӣ, унаследовавший идеологию более раннего языка того же автора Snobol. Название языка не имеет ничего общего с «иконками», а является сокращением от слова "iconoclastic" (иконоборец), используемом в смысле борьбы с конформизмом в разработке языков программирования.
Пример использования генератора:
procedure main L:=["1","22","333"] # Список строк every writes(" ",! L)    end Выход: 1 22 333
Язык не является типизированным, имеет встроенные мощные типы данных. Процедуры в Icon'е «относятся к величинам первого класса (first class values, что означает возможность присваивания переменным значений самих процедур, а не результатов их выполнения). Существует механизм со-выражений (co-expression), позволяющий создавать сопрограммы. Также Icon распространяется в соответствии с лицензией GPL.
Идеи взятые и опробованные с языка Icon и Snobol были впоследствии (естественно, с некоторыми упрощениями, оптимизирующими выполнение по скорости) перенесены в язык C, а также, следовательно, в Unix среду и многие другие языки программирования (это особенно касается конструкций содержащих "&&" или "||", а также регулярных выражений), например:
[ $ringing != 0 ]&&echo Phone ringing!!!
Даже если я не выберу имя файла-картинки, xview все равно будет запущен. В языке Icon этого никогда бы не произошло.
Аналоги регулярных выражений являются частью самого языка, позволяя использовать системы обработки текста неограниченной сложности, недаром Icon считается языком написания компиляторов.
Широкая гибкость языка позволяет записывать очень большое количество действий, не уменьшая при этом читабельность текста.
Наиболее развитым продолжением Icon является язык Unicon, также распространяемый по GNU, целью которого является наибольшая интеграция идей Icon с Unix средой.
Кулевка (ноҳияи Новооскол)
Кулевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новооскол ‎
Нижнезубриловский (ноҳияи Новониколаев, Волгоград)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Новониколаев (Волгоград)
Аносовская (ноҳияи Тарног, Вологда)
Аносовская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тарног (Вологда)
Боретс (ноҳияи Мглин)
Боретс — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Мглин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Хейссон Варгас
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1997 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Универсидад Католика Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эстудянтес Де Ла Плата
Новотроиское (деҳа)
Новотроиское (Новотроиское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Благовешенский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Благовешенский
Томин
Томин — деҳа дар ҷамоати деҳоти Айнӣи ноҳияи Айнӣ. Аз Томин то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 764 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Айнӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Айнӣ
Арқарлӣ (ҳавзаи деҳоти Сарибастау)
Арқарлӣ — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қарбулоқ ҷойгир аст. Дар соли 2009 180 нафар аҳолӣ дошт.
Морияма
Морияма — яке аз шаҳрҳои префектураи Шига, Ҷопон аст.
Фурудгоҳи вой-августе
Фурудгоҳи вой-августе (Bandar Udara Wai Oti) (маҳаллӣ: Bandar Udara Wai Oti) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи MOF аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1823 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Индонезия қарор дорад, ва дар баландии 35 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи ҷуҳу
Фурудгоҳи ҷуҳу (Juhu Aerodrome) (маҳаллӣ: जुहू विमानतळ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди сангфарш дорад, ва тӯли бонди он 1143 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Мумбай кишвари Ҳиндустон қарор дорад, ва дар баландии 4 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Погорелтси (ноҳияи Петушин)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Петушин
Streifeneder Albatros
Streifeneder Albatros (Streifeneder Albatros) — як ҳавогарди сохтаи Glasfaser Flugzeug-Service GmbH дар кишвари Олмон аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Даҳаи 1450 (мелодӣ)
Даҳаи 1450 (мелодӣ) - даҳаи 145-уми тақвими мелодӣ аст.
Даргузаштагон
Гурӯҳ:Даҳаи 1450 (мелодӣ)
Парфеново (ноҳияи Юреветс, Иванов)
Парфеново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Юреветс (Иванов)
Харинская (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Харинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Кумбаккарай (шаршара)
Кумбаккарай (Kumbakkarai Falls) — шаршарае аст, ки дар Ҳиндустон қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 21 метр аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
ЮНИСЕФ
ЮНИСЕФ (Англисӣ: United Nations International Children’s Emergency Fund, UNICEF) — Фонди кӯдакон СММ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Созмони Милали Муттаҳид
Чуқураки Боло
Чуқураки Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Ҳисор. Аз Чуқураки Боло то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 2399 нафар (2017), тоҷикон.
Ҷуғрофиё
Чуқураки Боло солҳои пеш замини деҳа пастиву баландиҳои зиёд дошт, бо мурури замон аксари чуқуриҳо ҳамвор карда шуданд. Чуқураки Боло дар ҷониби ҷанубу ғарби маркази деҳоти Навобод, дар ҳамсоягии деҳаҳои Себистон, Шопур ва Навобод воқеъ аст, аз маркази ҷамоат 4 км ва аз маркази ноҳия 8 км дур ҷой гирифтааст.
Мардум
Дар Чуқураки Боло 2121 нафар аҳолӣ ҳаёт ба сар мебарад, ки 311 хоҷагиро ташкил медиҳад. Дорои мактаби миёна буда, дар он 32 нафар омӯзгор ба 606 нафар хонанда дарс медиҳанд, бунгоҳи тиббӣ амал мекунад, мағозаҳои хусусӣ низ ҳастанд, ду масҷиди панҷвақта ва 16 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Мардум асосан ба кишоварзӣ машғуланд
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод (н. Ҳисор)
Передовое (деҳа)
Передовое (Передовое) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Благовешенский, вилояти Амур медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Благовешенский
Ритто
Ритто — яке аз шаҳрҳои префектураи Шига, Ҷопон аст.
Фурудгоҳи пурту чли
Фурудгоҳи пурту чли (Porto Cheli Airport) — фурудгоҳи хусусӣ бо Коди ИОТОи PKH аст, ки як бонди фуруди сангфарш дорад, ва тӯли бонди он 678 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Юнон қарор дорад, ва дар баландии 30 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Сарапулова (ноҳияи Черемховск, Иркутск)
Сарапулова — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Черемховск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Черемховск (Иркутск)
Борилово (ноҳияи Вологод, Вологда)
Борилово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Avia B-158
Avia B-158 (Avia B-158) — як ҳавогарди сохтаи Avia дар кишвари Czechoslovakia аст. Ин ҳавогард дар 1938 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Glasflügel 604
Glasflügel 604 (Glasflügel 604) — як ҳавогарди сохтаи Glasflügel дар кишвари West Germany аст. Ин ҳавогард дар 1970 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Даҳаи 1460 (мелодӣ)
Даҳаи 1460 (мелодӣ) - даҳаи 146-уми тақвими мелодӣ аст.
Шаҳристони Оғоҷорӣ
марказ|400px Шаҳристони Оғоҷорӣ — шаҳристон дар ҷанубу ғарби Эрон, дар Устони Хӯзистон воқеъ  аст. Пойтахт ва ягона шаҳри он Оғоҷорӣ аст. Он тавассути роҳи заминӣ бо дарёи Марун пайваст мешавад. Шаҳристон доро ду бахш: Бахши Оғоҷорӣ ва бахши Ҷойлоки мебошад.