cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Истанбул
Имперотурии Усмонӣ
Дар охири асри XIX - аввали асри ХХ як қатор иморатҳои бузурги динӣ масеҳӣ сохта шуданд, аз ҷумла калисои католикии Калисои Сент-Энтони Падуа ва Калисои Православии Сегонаи Муқаддас дар Пере. Масеҳиёни мазҳабҳои гуногун дар соли 1910 нисфи аҳолии шаҳрро ташкил дода буданд.
Дар давраи Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ Туркия иттифоқчии Олмон буд; пас аз шикасти онҳо дар ҷанг 13 ноябри соли 1918 Константинополро артиши Англия, Фаронса ва Италия ишғол карданд.
Ҷунбиши миллии турк бо роҳбарии Мустафо Камол Отатурк бо кумаки назарраси молиявӣ ва низомии ҳукумати болшевикии РСФСР, соли 1922 Константинополро аз қувваҳои низомии Антанта озод кард.
Ноҳияҳои таърихӣ ва маҳаллаҳои Истанбул
Пас аз маҷбуран хориҷ кардани аҳолии православӣ аз Туркия дар соли 1923, он ягона шаҳр дар кишвар боқӣ монд, ки дар он аҳолии назарраси юнонӣ сокин буд, аммо як қатор чораҳои табъизомези иқтисодӣ ки аз ҷониби ҳукумати Камолӣ дар солҳои 1930 ва 1940 андешида шуданд, боиси пастравии иқтисодӣ ва харобшавии собиқ як минтақаи пешрафтаи тиҷорат ва фарҳанги юнонӣ Пера шуданд. Дар нимаи дуюми садаи XX таъқиби аҳолии юнонӣ ба вуҷуд омадааст, ба нестшавии ҷамоаи таҳҷойии юнонӣ оварда расонд; Бо вуҷуди ин, Истамбул маркази Патриархати Константинопол бо иқоматгоҳи Патриарх дар маҳаллаи Фанар (Фенер) боқӣ мемонад.
Иқлим
Дар зимистон ҳарорати миёнаи ҳаво аз +3 °C то +9 °C аст. Зимистонҳо сард ва намнок мебошанд, ҳароратҳои аз 0 °C ба ҳисоби миёна 21 рӯз дар як сол мебошанд. Қариб ҳар фасли зимистон барф борид. чап|мини|250x250пкс| Зимистон дар Истамбул. Дар канори иқлими минтақаи субтропикӣ воқеъ аст, аммо шамолҳои хунук аз шимол таъсир мерасонад.
Дар зимистон ҳарорати миёнаи ҳаво аз +3 °C то +9 °C аст. Зимистонҳо сард ва намнок мебошанд, ҳароратҳои аз 0 °C ба ҳисоби миёна 21 рӯз дар як сол мебошанд. Қариб ҳар фасли зимистон барф борид. Дар тобистон нисбатан гарм аст, ҳарорати миёна аз 19 °C то 28 °C, давраҳои намии баланди ҳаво мавҷуданд. Аммо, гармии шадид (35 °C ва бештар аз он) дар шаҳр камчин аст.
Шаҳр дар як сол беш аз 2000 соат нури офтоб қабул мекунад.
Рутубати ҳавои нисбии миёнаи солона ҳамеша баланд аст, ба ҳисоби миёна тақрибан 71,5%.
Ҳарорати ҳадди ақали −16.1 °C 9 феврали соли 1927, ҳадди мутлақ + 40,5 °C дар 12 июли соли 2000 ба қайд гирифта шуд.
De Havilland Vampire
De Havilland Vampire (De Havilland Vampire) — як ҳавогарди сохтаи de Havilland аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Royal Air Force будааст. Ин ҳавогард дар 1943-9-20 нахустин парвози худро анҷом дод.
Истанбул
Ноҳияҳои Истанбул
рост|мини|480x480пкс| Намоиши манзараи ноҳияи Султонаҳмад рост|мини|260x260пкс| Воҳидҳои маъмурии шаҳр Аксарияти ақаллиятҳои мазҳабӣ ва этникӣ дар Туркия дар Истанбул боқӣ мондаанд. Истанбул дар аксари солҳои таърихи худ як шаҳри космополитӣ будааст, ки дар он туркҳо аксарияти нисбиро ташкил мекарданд. Дар соли 1910, масеҳиён нисфи аҳолии шаҳрро ташкил медоданд.
De Havilland Vampire
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Истанбул
Ноҳияҳои Истанбул
Аксарияти кулли аҳолии шаҳр мусалмонони суннӣ мебошанд. Бештарашон фақат пайрави мактаби ҳанафияи ислом, танҳо тахмин 10% пайравимактаб и шофеъӣ мебошанд. Бузургтарин шохаи ислом, ки бо суннимизм робита надорад ва шумораи онҳо 4,5 миллион нафарро ташкил медиҳад - Алавиҳо мебошанд. Сеяки онҳо дар Истамбул зиндагӣ мекунанд. Ҷараёнҳои мистикӣ, аз қабили тасаввуф, пас аз таъсиси Ҷумҳурии Туркия расман манъ карда шуданд, аммо онҳо то ҳол пайравони сершумори худро доранд.
Осиё:
Тақсимоти маъмурӣ
Аз апрели соли 2008 то ба имрӯз, дар вилояти Истанбул 39 илчаро дар бар мегирад ( ilçe, ilçeleri  ) ё ноҳияҳои мунисипалӣ, ҷузъи агломератсияи шаҳрии  Истамбули Бузургтаринро ташкил медиҳанд, ки шумораи аҳолии он -15,029,231 нафарро ташкил медиҳад. (2017 сол). Дар ҳокимяти мунисипалии Истамбул ( İstanbul Büyükşehir Belediyesi   ) фаъолияти тамоми мунисипалиятҳои ноҳиявиро ҳамоҳанг ва назорат мекунад. Ба салоҳияти он масъалаҳои буҷаи умумӣ, андозҳо ва пардохтҳо, таъминоти иҷтимоӣ, лоиҳаҳои инфрасохторӣ, сохтмон, нақлиёт, кабудизоркунӣ ва ғайра дохил мешаванд.
Аҳолӣ
чап|мини| Қариб 3 миллион нафар дар рӯзҳои истироҳат ба кӯчаи Истиқлол ташриф меоранд чап|мини| Ду харитае, то андозае ноҳияҳои Истанбул (минтақаҳои кабуд нишон додаанд) дар солҳои 1975 ва 2011 муқоиса мекунанд Дар тӯли таърихи худ Истанбул яке аз калонтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд. То соли 500 пеш аз милод д. Константинопол бо аҳолии аз 400,000 то 500,000, дар муқоиса бо Рим, дар мубориза барои унвони калонтарин шаҳри ҷаҳон бартарӣ дошт. То садаи XII, он барои мақоми серодами ҷаҳон бо дигар шаҳрҳои бузург, ба монанди Бағдод, Чангён, Кэйфенг ва Марв рақобат кард. Баъдтар, он ҳеч гоҳ бузургтарин дар ҷаҳон набуд, балки бузургтарин шаҳр дар Аврупо боқӣ монд аз 1500 то 1750, вақте ки он аз Лондон гузашта буд.
Бино ба Институти омории Туркия аҳолии мунисапалии Истанбул дар охири соли 2014 —15,029,231 нафар буд, бинобар ҳамин 18,6% в аҳолии кишвар инҷо зиндагӣ мекарданд. Тибқи сарчашмаҳои дигар, дар ҳамон сол аҳолӣ дар дохили шаҳр 14,657,434. Тақрибан 97-98% сокинони пойтахт дар шаҳр зиндагӣ мекарданд, дар муқоиса - 89% дар соли 2007 ва дар соли 1980 61%. 64.9% (2/3) сокинон дар канори аврупоии шаҳр ва 35.1% (1/3) дар канори Осиёии пойтахт зиндагӣ мекарданд. Истанбул бузургтарин шаҳр дар Аврупо аст, аммо худи қисмати аврупоӣ ҳанӯз аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ аз Маскав камтар аст. Сарфи назар аз он, ки шаҳр аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ дар ҷаҳон ҷои чорумро ишғол мекунад (пас аз Шанхай, Пекин ва Лагос (ба истиснои Чунцин )  дар байни <a href="./Агломератсияи Шаҳр" rel="mw:WikiLink" data-linkid="1094" data-cx="{&quot;adapted&quot;:true,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Городская агломерация&quot;,&quot;thumbnail&quot;:{&quot;source&quot;:&quot;http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Ginza_area_at_dusk_from_Tokyo_Tower.jpg/80px-Ginza_area_at_dusk_from_Tokyo_Tower.jpg&quot;,&quot;width&quot;:80,&quot;height&quot;:60},&quot;description&quot;:&quot;крупный город с окружающими его мелкими населёнными пунктами&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q159313&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;ru&quot;},&quot;targetTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Агломератсияи Шаҳр&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q159313&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;tg&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;link&quot;}" class="cx-link" id="mwAwY" title="Агломератсияи Шаҳр">агломератсияҳои шаҳрӣ</a> танҳо дар ҷойи 24-ум ва 18-ум мебошад. Зеро ҳудуди шаҳр ба агломератсия тақрибан баробар аст. Имрӯз он яке аз калонтарин агломератсияҳои шаҳрӣ дар Аврупо, ҳамроҳ бо Маскав мебошад. Афзоиши солонаи аҳолии Истамбул 3,45% дар байни ҳафтоду ҳашт мегаполисҳои калонтарини кишварҳои OECD баландтарин аст.
Махсусан афзоиши назарраси аҳолӣ дар нимаи дуюми садаи XX ба назар расид, шумораи аҳолии шаҳр аз соли 1945 то 2000 даҳ маротиба афзоиш ёфт. Афзоиш, бо сабаби васеъ намудани ҳудуди шаҳр, бахусус дар байни соли 1980 ва 1985, вақте ки шумораи сокинони қариб ду баробар афзуда буд, руй додааст. Афзоиши назаррас дар асрҳои ХХ ва ХХI асосан аз ҷониби муҳоҷирони минтақаҳои шарқии Туркия, ки дар ҷустуҷӯи кор ва шароити беҳтари зиндагӣ мебошад. Шумораи сокинони шаҳр, ки аз ҳафт вилоятҳои шимолӣ ва шарқӣ сарчашма мегиранд, аз аҳолии ин вилоятҳо зиёдтар буд; зиёда аз ним миллион нафар сокинони Истанбул аз вилоятҳои Сивас ва Кастамону мебошанд. Истанбул дар ҷаҳон аз рӯи паноҳандаи шумораи гурезаҳо дар ҷаҳон ҷои аввалро ишғол мекунад (тақрибан 559 ҳазор нафар) ва шумораи зиёди муҳоҷирони кишварҳои гуногун дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. Танҳо 28% сокинони шаҳр дар дар ҳаминҷо таваллуд шудаанд. мини|300x300пкс| Сокинони юнонитабори Истанбул ва ҳиссаи онҳо дар шумораи умумии аҳолии шаҳр (1844-1997). Мубодилаи аҳолии юнонӣ-туркӣ дар [[соли 1923, андоз ба сарват дар соли 1942 ва куштори Истанбул дар соли 1955 ба якбора коҳиш ёфтани ҷомеаи юнонӣ мусоидат кард. ]] Истамбул дар таърихи тӯлонии худ як шаҳри космополитӣ будааст, ки дар он туркҳо танҳо аксарияти нисбиро ташкил мекарданд. Ҳамин тавр, дар соли 1910, масеҳиён нисфи аҳолии шаҳрро ташкил доданд.
Аз миёнаҳои солҳои 90-ум, иқтисоди Истанбул яке аз иқтисодиёти зуд рушдёбандаи шаҳрҳо дар доираи Созмони ҳамкории иқтисодӣ ва рушд буд. Мувофиқи тадқиқоти Институти Глобалии Маккинси, то соли 2025 шаҳр дар рӯйхати ММД-и дар ҷаҳон ҷои 14-умро ишғол хоҳад кард ва афзоиши номиналӣ дар айни замон тақрибан 291,5 миллиард долларро ташкил хоҳад дод. он 27% тамоми Туркия ва 20% тамоми қувваи коргарӣ дар мамлакат ташкил медиҳад. ММД ба ҳар сари аҳолӣ дар Истамбул аз ҳисоби миёнаи миллӣ 70% баландтар аст ва ҳосилнокӣ дар минтақа тақрибан 50% баландтар аст, дар иқтисоди Истанбул асосан маҳсулоти баландсифат истеҳсол мешавад. Қариб 40% тамоми андозҳои Туркия дар ин ҷо ҷамъ оварда мешаванд. Ба ин нишондиҳандаҳо инчунин 30 миллиардерро ки дар ин шаҳр истиқомат мекунанд дарбар мегирад.
Аксарияти ақаллиятҳои мазҳабӣ ва этникии Туркия дар Истанбул истиқомат мекунанд. Аксарияти кулли аҳолии шаҳр мусалмонони суннӣ мебошанд. Бештарашон пайрави мактаби ҳанафи и ислом, ва 10% пайрави мактаби шофеъи мебошанд. Бузургтарин мазҳаби ислом, ки ба мазҳаби суннӣ робита надорад ва шумораи онҳо 4,5 миллион нафарро ташкил медиҳад - алавиҳо мебошанд. Сеяки онҳо дар Истанбул аст. Ҷараёнҳои мистикӣ, аз қабили тасаввуф, пас аз таъсиси Ҷумҳурии Туркия расман манъ карда шуданд, аммо онҳо то ҳол пайравони сершумори худро доранд.
Патриарх Константинопол аз асри VI ки  Патриархи умумидунёӣ ва раҳбари миллионҳо пайравони мазҳаби православиӣ масеҳиёни ҷаҳон  аст,. Аз соли 1601, макони зисташ Собори Георгийи муқадасси Истанбул аст. . Дар асри XIX масеҳиёни ин шаҳр, чун қоида, юнонӣ ё арманиҳо буданд. Инчунин дар Истанбул қароргоҳи роҳбари калисои хурди православии турк воқеъ аст. Ҳодисаҳои асри XX, аз ҷумла табодули аҳолии юнонӣ-туркӣ дар соли 1923, ҷорӣ кардани андоз ба сарват дар соли 1942 ва куштори Истанбул дар соли 1955, шумораи юнониҳоеро, ки дар Фенер ва Самат сокин шуда буданд, коҳиш додааст. Дар аввали асри XXI онҳо 3000 нафарро ташкил мекард (дар муқоиса бо соли 1910, 260,000 нафар). Куштори арманиҳо боиси камшавии шумораи аҳолии арманӣ дар Туркия гардид, ки дар натиҷа имрӯз дар Истанбул аз 50 000 то 70 000 арманӣ мавҷуд аст, дар муқоиса бо 164,000 нафар соли 1913. чап|мини| Соли [[Соли 1616|1616 ба анҷом расида, Масҷиди Султонаҳмад ба шарофати тахтачаи кабуди "изник", ки дохили онро ороиш медиҳад, бо номи Масҷиди кабуд машҳур аст. ]]
Иқтисод
Аз миёнаҳои солҳои 90-ум, иқтисоди Истанбул яке аз иқтисодиёти тезтар рушдёбандаи шаҳрӣ дар доираи Созмони ҳамкории иқтисодӣ ва рушд буд. Мувофиқи тадқиқоти Институти Глобалии Маккинси, шаҳр то соли 2025 дар рӯйхати ММД-и шаҳрҳои ҷаҳон ҷои 14-умро ишғол хоҳад кард ва афзоиши номиналӣ  тақрибан 291,5 миллиард долларро ташкил хоҳад дод. он 27% ММД-и Туркия ва 20% -ро тамоми қувваи коргарӣ дар мамлакатро ташкил медиҳад.. ММД ба ҳар сари аҳолӣ дар Истанбул аз ҳисоби миёнаи миллӣ 70% баландтар аст ва ҳосилнокӣ дар минтақа тақрибан 50% баландтар аст, дар иқтисоди Истанбул асосан маҳсулоти баландсифат истеҳсол мешавад. Қариб 40% тамоми андозҳои Туркия дар ин ҷо ҷамъ оварда мешаванд. Ин нишондиҳандаҳо инчунин 30 миллиардерҳои сокини шаҳрро дарбар мегиранд.
Саноат
Истанбул дорои саноати диверсификатсияшуда мебошад. Иқтисодиёт асосан ба муҳандисӣ, аз ҷумла ба саноати мошинсозӣ, кимиёвӣ, семент, хӯрокворӣ, сабук, полиграфӣ, электротехникӣ, саноати коркарди коғазӣ ва шиша, савдо ва туризм асос ёфтааст. Ғайр аз он, равғани зайтун, маҳсулоти тамоку, воситаҳои нақлиёт, электроника ва ғайраҳо истеҳсол карда мешаванд. Бо вуҷуди он, ки иқтисодиёт асосан молҳои арзиши изофаро истеҳсол мекунад, бисёр молҳои камарзиш ба таври фаъол истеҳсол карда мешаванд. Инҳо, шириниҳои туркӣ, либоси сифаташ миёна, либосҳои миллӣ ва бисёр дигарҳо мебошанд. Гарчанде ки онҳо дар маҷмӯъ танҳо 26% ММД-и шаҳрро ташкил медиҳанд, онҳо бо вуҷуд 80% содиротро ташкил медиҳанд.
Сайёҳӣ
Истанбул макони хеле маъмули сайёҳӣ мебошад. Ин бахш бо суръати баланд рушд мекунад. Агар дар соли 2000 ба шаҳр 2,4 миллион сайёҳони хориҷӣ ташриф оварда бошанд, пас дар соли 2012 он аллакай 11,6 миллион нафар буданд, ки он дар байни роҳхатҳои машҳури сайёҳӣ дар ҷаҳон дар ҷои панҷум мебошад. Ҷойҳои асосии гардишгарии сайёҳӣ дар қисми аврупоии шаҳр мебошанд. Тақрибан 90% меҳмонхонаҳо дар ин ҷо воқеанд. Дар шаҳр ҳафтод осорхонаҳо ҳастанд, ки аз онҳо танҳо Қасри Топкапъа ва Масҷиди София 30 миллион доллар даромади солона ба даст меоранд. Дар маҷмӯъ 17 қаср, 64 масҷид ва 49 калисоҳои таърихӣ, инчунин дигар ҷойҳои тамошобоби қадимӣ (сутунҳо, қалъаҳо, танкҳои зеризаминӣ ва ғайра) мавҷуданд. )
Илм ва маориф
Истанбул маркази илмии Туркия аст. Дар шаҳр якчанд донишгоҳҳои давлатӣ, аз ҷумла Донишгоҳи Истамбул, Донишгоҳи техникии Истанбул, Донишгоҳи Мармара ва Донишгоҳи Босфор, инчунин якчанд донишгоҳҳои хусусӣ: Эдитепе, Малтепе, Галатасарай, Фатиҳ ва дигарон мавҷуданд, инчунин Академияи иқтисод ва савдои Истанбул, Мактаби олии техникӣ, Академияи санъати тасвирӣ, Консерваторияи Истанбул ва дигар муассисаҳои таҳсилоти олӣ. Якчанд ҷамъиятҳои илмӣ вуҷуд доранд: Ҷамъияти тиббии Туркия, Ҷамъияти биологии Туркия, Ҷамъияти кимиёвии туркӣ. Калонтарин китобхонаҳои шаҳр: Китобхонаи донишгоҳи Истамбул ва Китобхонаи Донишгоҳи техникии Истанбул, Китобхонаи Сулеймания, Китобхонаи Баязид. Калонтаринашон Донишгоҳи Истамбул (тақрибан 140,000 донишҷӯ), Донишгоҳи Мармара (тақрибан 55,000 донишҷӯ) мебошанд. Донишгоҳи Мармара донишгоҳҳои бисёрзабонаи Туркия мебошад, ки дар он дар баъзе факултаҳо таҳсил бо забонҳои англисӣ, олмонӣ, фаронсавӣ ва ғайра гузаронида мешавад. забонҳо. Дар шаҳр бисёр мактабҳои миёнаи хусусӣ ва давлатӣ, мактабҳои ҳарбӣ мавҷуданд.
Дин
Дар айни замон, аксарияти кулли сокинони шаҳр мусалмонон ва пайравони суннимазҳабанд.
Ҷамъияти хурди юнониёни православӣ ҳифз карда шудааст, ки то соли 1920 ақаллияти назарраси пойтахти усмониро ташкил медод (дар аввали асри ХХ беш аз 100 ҳазор нафар буд ). Дар чоряки Фанар (Фенер) маркази Калисои Православии Константинопол воқеъ аст ( Rum Ortodoks Patrikhanesi Рум Ортодокс Патриканеси ) ва иқоматгоҳи Патриархи Эмененикӣ.
Ҷамъиятҳои назарраси пайравони дигар ҷараёнҳои дини масеҳӣ ва дини яҳудӣ низ ҳастанд. Аз соли 1461, яке аз патриархатҳои худмухтори Калисои Арманистон - Патриархати Константинопол вуҷуд дорад.
Дастрасӣ ба зиёратгоҳҳои мазҳабии ғайриисломӣ, вақте ки хидмат гузаронида намешавад, дар аксар ҷойҳо ҳамеша ройгон аст ва дар синагогаҳо бояд сабти номи пешакӣ ва пешниҳоди шиноснома талаб карда мешавад.
Театрҳо ва намоишгоҳҳо
Театрҳо: Шаҳрӣ, «Кен-Тер», «Ҳарбийе», «Фатих», «Гултеппа,» «Kaдикей» хонаи опера «Максим».
Намоишгоҳҳо
Ҳар ду сол дар шаҳр Биенналеи санъати муосир баргузор мешавад.
ВАО
Рӯзномаҳо Sabah, Radical , Milliet , Jumkhuriyet ва дигарон нашр карда мешаванд.
ТВ
Шумораи зиёди ширкатҳо ва студияҳои телевизионии миллӣ ва маҳаллӣ: CNBC-e, CNN Türk, MTV Türkiye, NTV Turkey, Kanal D, ATV Туркия, Show TV, Star TV, Cine5, SKY Türk, TGRT, Kanal 7, Kanal Türk, Flash TV, СТВ, Хабер ва дигарон.
Меъморӣ
Дар байни онҳое, ки дар муайян кардани чеҳраи меъмории шаҳр нақши калон доранд, меъмор Синан қайд карда мешавад.
Ҷозибаҳои гардишгарӣ
Ҷозибаҳои гардишгарии асосии шаҳр аз рӯи ҷойгиршавӣ ба чор гурӯҳ тақсим мешаванд:
Рӯйхати ҷозибаҳои гардишгарӣ аз рӯи намудҳои сохтор ва давраҳои таърихӣ дар зер оварда шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия Гурӯҳ:Шаҳрҳои миллионери Туркия Гурӯҳ:Шаҳрҳои муқаддас Гурӯҳ:Вилояти Истанбул Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Хорхе Валдано
Хорхе Алберто Франсиско Валдано Кастеланос (Jorge Alberto Francisco Valdano Castellanos; 4 октябри 1955, Лас Парехас, Санта Фе, Аргентина) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Ашӯрмат Қодиров
Ашӯрмат Қодиров (22 апрели 1907, деҳаи Шаҳидқароянтоқ, ноҳияи Конибодом — 25 феврали 1991, шаҳри Конибодом) - пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сосиалистӣ (1957), узви Ҳизби камунисти Иттиҳоди Шӯравӣ аз соли 1938.
Зиндагинома
Солҳои 1931-32 сардори бригадаи пахтакори колхози ба номи К. Ворошилов н. Конибодом, 1931-32 донишҷӯи Университети комунистии коркашони шарқ (КУТВ) шаҳри Тошканд, солҳои 1933-47 сардори бригадаи пахтакори колхози номбурда, мудири пункти пахтақабулкунии Қарачкуми Кушкак, мудири шуъбаи зироати ноҳия, мудири МТС, солҳои 1948-50 ва 1957-59 раиси комиҷроияи н. Конибодом, 1950-52 сардори «Тоҷикхлопксовхозтрест» дар ш. Душанбе, 1955-56 мудири МТС-2 дар ноҳияи Конибодом, солҳои 1959-77 раиси колҳои овозадори «Коммунизм» дар н. Конибодом буд.
Тяго Нендес
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гоiас Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cан Пауло Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лий ОСК
Ашӯрмат Қодиров
Зиндагинома
Аз соли 1977 бознишаста буд. Дар 19 соли раҳбариаш дар колхози «Коммунизми» деҳаи Қарачиқум садҳо ҳектор замини санглох обёриву обод шуд, боғу майдонҳои нав бунёд гардид, тавлиди пахта ба 15 ҳазор тонна расид. Ашӯрмат Қодиров бо унвони олии «Қаҳрамони Меҳнати Сосиалистӣ», ду Нишони Ленин, Нишони «Байрақи Сурхи Меҳнат», «Нишони Фахрӣ», Нишони «Ҷанги Ватанӣ» (дараҷаи 2), медалҳо ва Сипосномаҳои Раёсати Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мукофотонида шуд. Вай намояндаи мардум дар Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2 - 7) ва узви кумитаи шаҳрии Ҳизби камунист дар Конибодом интихоб шуда буд. Барои ёдбудаш хоҷагии ҷамоавии Қарачикумро ба номи Ашӯрмат Қодиров номгузорӣ кардаанд.
Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои Меҳнати Сосиалистӣ
Белова, Елена Дмитриевна
БЕЛÓВА Елена Дмитриевна (Новикова; тав. 28.07.1947, Хабаровск, Иттиҳоди Шӯравӣ), варзишгари белорус (шамшербозӣ), Устоди хизматнишондодаи варзиши ИҶШС (1968). Чемпиони ИҶШС дар мусобиқаи инфиродӣ ва дастаӣ (1969–1978). Чемпиони ҷаҳон дар мусобиқаҳои инфиродӣ (1969), чемпиони бисёркаратаи ҷаҳон дар мусобиқаҳои дастаӣ (1970–79). Дар мусобиқоти инфиродии Бозиҳои олимпӣ як бор (1968) медали тило ва бори дигар (1976) медали биринҷӣ ва дар мусобиқоти дастаӣ се бор (1968, 1972, 1976) медали тило ба даст овардааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:Варзиш Гурӯҳ:Варзишгарон Гурӯҳ:Бозиҳои олимпӣ Гурӯҳ:СССР
Верхоунжа (ноҳияи Меленков)
Верхоунжа — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Меленков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Меленков
Фурудгоҳи жи‌ҷионг
Фурудгоҳи жи‌ҷионг (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо Коди ИОТОи HJJ аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри жиконски кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Нижние Коробки (ноҳияи Котов, Волгоград)
Нижние Коробки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Котов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котов (Волгоград)
Забони муоширати байни миллатҳо
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Першиков (ноҳияи Сураж)
Першиков — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сураж, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сураж
Вашингтон (ибҳомзудоӣ)
Вашингтон чунин истилоҳ бештар истифода мешавад зери вироишҳои:
Соли 2150
Эзоҳ
Гурӯҳ:Соли 2150
Павловский (ноҳияи Ивнянск)
Павловский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ивнянск‎, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ивнянск‎
Данғараи Боло
Данғараи Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Корези ноҳияи Данғара. Аз Данғараи Боло то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 3346 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Данғара Гурӯҳ:Ҷамоати Корез
Конево (Невянский)
Конево (Конево) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Невянский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Невянский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Анфалово (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Попчеевская (ноҳияи Коношский)
Попчеевская (Попчеевская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Коношский Гурӯҳ:Ноҳияи Коношский
Куракино (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Куракино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Войтсех Олшанскӣ
мини Войтсех Олшанскӣ, тахаллус Александр Яблоновскӣ (таваллуд 1960 ) — ҳунарманд ва коргардони лаҳистонӣ.
Качалово (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Качалово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Ноҳияи Ванҷ
Ноҳияи Ванҷ () — минтақаи таърихист, аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, воқеъ дар шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Ҳамчун ноҳияи расмии маъмурии ҳудудӣ 29 майи 1933 таъсис ёфтааст.
Маркази ин ноҳия шаҳраки Рохарв аст, ки 176 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар канораи резишгоҳи рӯди Рохарв дар Ванҷ об ҷой дорад.
Ҷойгоҳ
Ноҳияи Ванҷ бо сарзамине 4430,5 км² дар миёни қаторкӯҳҳои Дарвоз ва Язғулом воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Тавилдара, дар шарқ бо ноҳияи Мурғоб, дар ҷануб бо ноҳияи Рӯшон, дар ғарб бо ноҳияи Дарвози Тоҷикистон ва дар ҷануб бо Ноҳияи Моимаии вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.
Аз шимолу шарқи ноҳияи Ванҷ ба ҷанубу ғарби он рӯдҳои Ванҷ ва Язғулом гузар мекунанд, ки ба рӯди Панҷ мерезанд.
Сарзамини ин ноҳия ду водии нисбатан васеи Бадахшонро дар бар мегирад ки дар миёни қаторкӯҳҳои Дарвозу Рӯшон ҷойгир шудаанд. Яке аз ин водиҳо дараи рӯди Ванҷ аст, ки беш аз 150 км дарозо дошта аз пиряхҳои “Ҷамъияти ҷуғрофӣ”, Хирсону Абдуқаҳҳор оғоз мегирад. Дигар водӣ дараи рӯди Язгулом аст, ки дар миёни қаторкӯҳҳои Язгулому Рӯшон ҷой гирифта аст. Баландии водӣ аз сатҳи дарё аз 1500 то 5000 метр мебошад.
Масофа аз маркази ноҳия то шаҳри Хоруғ 176 км, то шаҳри Душанбе 387 км. аст.
Таърих
Ванҷ таърихи чандинҳазорсола дорад, ки осори таърихии он то ҳол пойбарҷоянд, аммо касе аз донишмандони таърих ва бостоншиносони тоҷик ба пажӯҳиши ҷиддии ин ганҷинаи таърих домани ҳиммат барназада аст. Сағонаҳо ва дахмаҳои Ванҷ худ як далели ошкори таърихи чандҳазорсолаи ин куҳанбуманд.
Бино бар сарчашмаҳои таърихӣ, дар асрҳои миёна, Ванҷ се ниҳиштаи маъдани оҳансанг дошт. Ҳанӯз дар оғози асри XX истехроҷи оҳан ва гудохтани он ва оҳангарӣ яке аз пешаҳои асосии мардуми маҳаллии Ванҷ буд, ки бо ин пеша, манотиқи муҷовирро бо оҳан ва зуғомҳои хоҷагӣ, асбоби кишоварзӣ ва корду шамшер ва дигар аслиҳа таъмин мекарданд. .
Донишманди тоҷик Гулшанӣ дар китобаш «Таърихи ҳумоюн», ки соли 1328 ҳиҷрии қамарӣ баробар бо 1910 мелодӣ навишта аст, дар бораи диёри Ванҷ мегӯяд: '''«Қасабаи Ванҷ ба тарафи шарқии Дарвоз, ба таҳти ақабаи Боми Дунё воқеъ аст ва дар он ҷониб манбаи дарёи Омӯя ва Ҷайҳун ва онро Чашмаи Панҷ мегӯянд, аз қуллаи шомихи кӯҳи Боми Дунё набаъон менамоянд. Аз андак масофат, панҷ чашма ба як ҷо ҷамъ мешавад ва ғарбан ҷараён менамояд ва онро чашмаи Панҷ мегӯянд ва он қасабаро Ванҷ меноманд, ки он муҳаррафи Панҷ аст. Оби аввали наҳри Ҷайҳун ҳамин аст»'''.
Ванҷ аз замони Сомониён то соли 1877 ҳукумате мустақил дошта ва фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд.
Соли 1878 амири Бухоро ба Дарвоз лашкар кашид ва пас аз хиёнати баъзе дарвозиён ба Дарвоз муставлӣ шуд ва Дарвозро бекигарӣ ва Қалъи Хумбро қароргоҳи урдуи манғитиён гардонд. Дарвоз тайи солҳои 1878 – 1920 яке аз бекигариҳои Бухоро буд ва бек дар Қалъаи Хумб менишаст ва мир хонда мешуд. Бо вуҷуди ин ҳама, Ванҷ зоҳиран дар итоати бекигарӣ буд, вале истиқлоли худро нигаҳ дошт ва пои шуми сипоҳи манғитиён ба Ванҷзамин нарасид.
Соли 1895 бекигарии Дарвоз ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои Русия ва Британия дупора гардид ва канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.
Ванҷ то соли 1920 амлокдории Қалъаи Ванҷи бекигарии Дарво зи аморати Бухоро буд.
Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон аз cоли 1920 то 1924 чун тумони Ванҷ дар ҳайати вилояти Ғарми Ҷумҳури Халқии Шӯравии Бухоро ҷой дошт.
Солҳои 1925-1926 Ванҷ чун ҷузъи тумони Қалъаихумби вилояти Ғарми ҶМШС Тоҷикистон ҳисоб меёфт.
1926-1930 волости Ванҷ дар ҳайати ВАБК (ВМКБ) буд.
1930-1933 Ванҷ чун қисми ҳудуди ноҳияи Қалъаихумб бевосита дар тобеъияти ҷумҳурӣ буд.
Тибқи Қарори Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон аз 29 майи соли 1933, №46 расман ноҳияи Ванҷ таъсис ёфта, то соли 1937 дар тобеъияти бевоситаи ҷумҳурӣ қарор дошт.
Дар асоси Қарори Президиуми КИМи Шӯроҳои ҶШС Тоҷикистон аз 11 августи соли 1937, №43 ноҳияи Ванҷ бо ҳамаи деҳшӯроҳояш: Ванҷ, Водхуд, Рованд, Техарв, Жовуд ва Язгулом расман ба ҳайати ҳудудии ВАБК (ВМКБ) гузаронида шуд.
Георгий Гурвич
Гео́ргий Дави́дович Гу́рвич (Жорж Гурвич; Georges Gurvitch; ) — ҳуқуқшинос ва ҷомеашиноси позитивист, доктори илмҳои ҳуқуқ (1920).
Ноҳияи Ванҷ
Таърих
Бино бар ин, ноҳияи Ванҷ ҳамчун воҳиди маъмурӣ дар ҳайати Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон 11 августи соли 1937 таъсис ёфтааст.
Георгий Гурвич
Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Петроград (1917). Соли 1920 ба хориҷа ҳиҷрат кард. Баҳори 1920 дар Берлин ҳамроҳи устодони худ гурӯҳи академии русӣ ташкил дод. Соли 1922 ба Чехословакия омад. Солҳои 1922-27 дар Берлин ва Порис ба омӯзиш ва таҳқиқоти илмӣ машғул буд. Солҳои 1925-27 дар Институти славянии Порис кор мекард, дар факултаи ҳуқуқшиносии русии Донишгоҳи Порис ва аз соли 1927 устоди ҳуқуқи байналмилалии донишгоҳи Сорбонна. Аз соли 1928 шаҳрванди Фаронса. Котиби генералии Институти байналмилалии сотсиологияи ҳуқуқ дар Порис (1931-40) ва муҳаррири маҷаллаи порисии «Archives de philosophie du droit et de sociologie juridique» оид ба масъалаҳои фалсафаи ҳуқуқ ва сотсиологияи ҳуқуқ. Георгий Гурвич андешаҳои сотсиалистӣ дошта, рушди демократияро бо сотсиализм алоқаманд мешуморид.
De Havilland Dove
De Havilland Dove (De Havilland Dove) — як ҳавогарди сохтаи de Havilland аст ки дар соли 1946 сохта шуд. ин ҳавогард дар 1945-9-25 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Рафаэл Эгускиса Ауррекоечеа
Рафаэл Эгускиса Ауррекоечеа (Rafael Eguzkiza Aurrekoetxea; 5 феврали 1912, — 1912:2:5, May 3, 1981, Эрандио, Испания) — футболбози испанӣ,.
Ноҳияи Ванҷ
Мардум
Аҳолии ноҳия тоҷикон ва аз рӯи диёнат мусулмони суннии ҳанафимазҳабанд.
Георгий Гурвич
Зиндагинома
Ӯ дар соҳаҳои фалсафа, ҷомеашиносӣ ва ҳуқуқи байналмилалӣ беш аз бист асар навиштааст. Аз ҷумла: «Идеологияи сотсиализм дар адабиёти навтарини олмонӣ» (1924), «Давлат ва сотсиализм» (1925), «Ахлоқ ва дин» (1926), «Ояндаи демократия» (1927), «Сотсиализм ва моликият» (1928). Асари муҳимтарини Георгий Гурвич «Муқаддимаи назарияи умумии ҳуқуқи байналмилалӣ» («Введение в общую теорию международного права». Прага, 1923) то ҳол эътибори илмии худро гум накардааст.
Ноҳияи Ванҷ
Забон
Мардуми Ванҷ бо гӯиши ванҷии забони порсӣ сухан мегӯянд. Дар водии Язғулом бо яке аз забонҳои помирӣ, забони язғуломӣ ҳарф мезаданд.
Лаҳҷаи ванҷии забони порсӣ дар водии Ванҷ аз нимаи дуюми асри XIX густариш меёбад ва забони бумии помириро, ки бо номи ванҷӣ маъруф буд дар поёни ин аср маҳв мекунад. Забони Ванҷӣ наздиктарин хеши забони Язгуломӣ буда ба гурӯҳи "шимолии" забонҳои помирӣ дар қатори Язгуломӣ, Рушонӣ, Шуғнонӣ ва Сарикулӣ ки дар ноҳияи Мурғоб ва Сарикули Чин роиҷ аст дохил мешуд.
Рафаэл Эгускиса Ауррекоечеа
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1912 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Apurtuarte Club Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аренас Клуб Де Хечо
Ноҳияи Ванҷ
Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти идории кишвар, ноҳияи Ванҷ 6 ҷамоат дорад :
Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Ванҷ Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад.
Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Ванҷ - Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Ванҷ ба муддати 5 сол интихоб мешавад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Гурӯҳ:Ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Гурӯҳ:Ноҳияи Ванҷ
Фурудгоҳи ричмунд, Род-Айленд
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Aero L-39NG
Aero L-39NG (Aero L-39NG) — як ҳавогарди сохтаи Aero Vodochody аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Фурудгоҳи так‌бондҳ дюму
Фурудгоҳи так‌бондҳ дюму (Djoemoe Airstrip) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи DOE аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Сӯрином қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Асомиддин Насриддинов
Асомиддин Насриддинов (тав. 5.01.1930, деҳаи Ғузихами ноҳияи Балҷувон – ваф. 10.01.1998, шаҳри Душанбе), адабиётшиноси тоҷик, номзади илмҳои филологӣ (1966), дотсент (1973).
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Забони расмӣ дар парлумон
Забони расмӣ дар парлумон — забоне, ки бо он аъзои парлумон баромад мекунанд ва парлумон фаъолият мекунад. Бештар вақт ин ё он забон аст, вале аз ин истисно низ бисёр аст. Ҳоло дар зиёда аз 20 кишвар ду забони расмӣ мавҷуданд. Дар Конго, Шри-Ланка, Швейтсария, Зимбабве, Фиҷҷи аъзои парлумон бо се забон баромад карда метавонанд, дар Зоир бо чор забон, дар собиқ Югославия бо зиёда аз чор забон, дар собик ИҶШС аз оиҳо зиёдтар забонҳо ба кор бурда мешуданд. Шумораи забонҳое, ки тавассути оиҳо ҳуҷҷатҳои иарлумон интишор мегарданд, на ҳамеша бо забони кории он мувофиқ меояд. Мувофиқи Дастури Маҷлиси миллӣ 10 ноябри соли 2000 иҷлосияи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии ҶТ бо забони давлатӣ бурда мешавад. Интихоби забон барои нотиқон маҳдуд карда намешавад. Ба шахсоне, ки забони давлатиро намедонанд, тарҷума таъмин карда мешавад (моддаи 23). Айнан чунин меъёрро Дастури Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҶТ аз 7 ноябри соли 2001 пешбинӣ намудааст (моддаи 57). Лоиҳаи қонунҳо ба Маҷлиси намояндагон бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ пешниҳод мешаванд (банди 7 моддаи 96)
Радиои «Имрӯз»
Радиои «Имрӯз» — як истгоҳи родиюии мустақил дар Тоҷикистон. Муассис — ширкати «Ориёно Медиа».
Таъсис
«Имрӯз» фаъолияти худро августи соли 2007 оғоз кардааст.
Ҳадаф ва пахш
«Имруз» радиои мусиқӣ ва хабарӣ буда, пахши барномаҳояш сирф ба забони форсии тоҷикӣ мебошад. Ҳар 15 дақиқа хабар пахш менамояд. Барномаи ахбори «Имрӯз» аз масоили муҳимми ҳаёти Тоҷикистон ва рӯйдодҳои ҷаҳон иборат аст. Дар ҳудуди Душанбе, Хуҷанд, Хоруғ, Турсунзода, Ваҳдат, Кӯлоб, Ҳисор, Ёвон ва дигар навоҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон пахш мегардад.
Барномаҳо
Дар «Имрӯз» таҳти рубрикаҳои «Иқтисод», «Имрӯзи Ислом», «Имрӯзи варзиш», «Илми Имрӯз» ва «Имрӯзи Арт» барномаҳо шунавонида мешавад.
Фурудгоҳи критмстҳ
Фурудгоҳи критмстҳ (Kristianstad Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KID аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2215 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри критмстҳ кишвари Шветсия қарор дорад, ва дар баландии 10 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Атетоз
мини|220пкс Атетоз (аз ἄθετος — нопойдор), рагкашӣ — худ аз худ кашиш хӯрдани рагҳои ангуштон, дасту по, баъзан рӯ ва дигарон қисмҳои бадан.
Фурудгоҳи критмстҳ
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Атетоз
Сарчашма
Гурӯҳ:Нишонаҳои беморӣ аз рӯи алифбо
Атеросклероз
Дар он қисми девораи шараён, ки аз атеросклероз осеб дидааст, ғайр аз ҳуҷайраҳо ва торҳои бофтаи фиброзӣ (хадшавӣ), холестерин низ ҷамъ мешавад. Аз ин рӯ, холестеринро сабаби инкишофи атеросклероз мепиндоштанд. Вале омӯзиши амиқи хусусиятҳои атеросклероз собит намуд, ки холестерин сабаби ягонаи атеросклероз буда наметавонад. Дар организми одам холестерин ба табаддулот дучор шуда, дар натиҷа пайвастҳое ҳосил мегарданд, ки ба воситаи онҳо аз девораи сурхpaг (шараён) гузаштани худи холестерин осон мешавад. Дар ин ҳолат ғилзати холестерин дар зардоби хун меафзояд. Ғилзати зиёди холестерин (гиперхолестеринемия) дар хуни бисёр бемороне, ки ба атеросклероз гирифтор шудаанд, омили номатлуб буда, боиси авҷи беморӣ мегардад. Дар пайдоиш ва инкишофи атеросклероз тағйироте, ки дар бофтаву ҳуҷайраҳои девораи шараён рух медиҳанд, инчунин амалиёти биокимиёвӣ мавқеи муҳим ва ҳатто ҳалкунанда доранд.
Хулоса, дигаргуниҳо дар қисмҳои алоҳидаи девораи шараён, нумӯи минбаъдаи бофтаҳои фиброзӣ ва ҷамъ шудани холестерину баъзе моддаҳои дигар ба инкишофи атеросклероз заминаи мусоид фароҳам меоранд. Азбаски атеросклероз суст (дар тӯли даҳсолаҳо) инкишоф меёбад ва ҷараёни беморӣ номунтазам аст, он бояд то охири умр пешгирӣ карда шавад. Тадбирҳои пешгирии атеросклероз аз иҷрои маслиҳат ва тавсияҳои табиб дар боби тарзи ҳаёти солим иборат буда, имкон медиҳанд, ки девораи шараён иллат нагирад ва холестерин аз ҳад зиёд ғун нашавад. Дил ва силсилаи рагҳо амалан дар ҳамаи аксуламалҳои одам нисбат ба ангезандаҳои муҳит ширкат дорад. Бинобар ин, изтироби силсилаи асабҳо боиси кори пуршиддати дил ва силсилаи рагҳо мегардад. Асабонӣ шудан ё азоби рӯҳӣ кашидан дар ҳаёти одам аз омилҳоеанд, ки ба силсилаи рагҳо беасар намемонад. Аз ин рӯ, дар зисту зиндагонӣ ва кор аз байн бурдани ҳолатҳои нохуш яке аз муҳимтарин омилҳои пешгирии атеросклероз аст. Бағоят суст шудани кори мушакҳо (гиподинамия), истеъмоли зиёди хӯроки серчарб ва серангиштоб, ки боиси фарбеҳшавӣ мегардад, камии витаминҳо дар хӯрок ва тамокукашӣ низ ба пайдоиши атеросклероз мусоидат мекунанд. Азбаски ҷигар ҷараёни мураттаби табаддулоти биокимиёвиро дар организм таъмин менамояд, барои кори муътадили он хӯрок бояд сервитамин бошад. Ғайр аз ин, дар баъзе мавридҳо парҳез лозим аст. Маҳз барои бартараф намудани таҳшинҳои атеросклерозӣ бештар истеъмол кардани равғани рустанӣ (офтобпараст, пахта, зайтун ва ғайра) муфид аст.
Пайдоиш ва инкишофи атеросклероз ба баланд шудани фишори хун низ вобастагӣ дорад. Худмуолиҷа (бо мақсади паст кардани фишори хун) оқибати нохуш дорад, зеро якбора паст шудани фишори хуни одамоне, ки ба атеросклероз гирифторанд, кори майна, дил ва дигарон узвҳоро иллатнок (ба иллати бо хун нағз таъмин набудан) мекунад. Диабети қанд аз қабили ҳамон бемориҳост, ки хурӯҷи онҳо инкишофи Атеросклерозро осон мегардонад. Чунин беморон бояд таҳти назорати доимии духтур бошанд. Атеросклероз бемории ирсӣ нест ва аз падару модар ба насл намегузарад, вале майл доштан ба он дар ҳақиқат ҳодисаи меросӣ аст. Бинобар ин, шахсоне, ки падару модарашон дучори атеросклероз шудаанд, бояд ин бемориро, албатта, пешгирӣ кунанд. Атеросклерози умумӣ (ҳамаи рагҳо) бемории маъмул нест. Дар ин беморӣ аксаран рагҳои мағзи cap, дил, гурда ва пой бештар осеб меёбанд. Дар мавриди бағоят афзудани тағйироти атеросклерозӣ дар рагҳои мағзи cap ихтилоли шадиди гардиши хун ба амал меояд, ки эҳтимол дорад бо сактаи мағзи cap анҷом пазирад. Дар натиҷаи атеросклерози рагҳои иклилӣ ва камхунии мушакҳои дил ноқисии иклилӣ ба вуҷуд меояд. Дар заминаи он мумкин аст зиқи дил ва сактаи дил ва иллатҳое мисли ин инкишоф ёбанд. Ҳангоми ба склероз гирифтор шудани шараёни пой мушакҳои соқ дард карда, пой бемадор ва роҳгардӣ мушкил мешавад.
Аристарх Белополский
Ариста́рх Аполло́нович Белопо́лский  — и шӯравӣ, акдемики АИ ИҶШС (1903).
Зиндагинома
Баъди хатми Университети Маскав (1877) дар ҳамин ҷо кор кард. Белополский акси зузанабӣ соли 1884, акси Моҳро ҳангоми хусуф, акси тоҷи Офтобро ҳангоми кусуф гирифтааст. Бо мақсади таҳқиқи ҳаракати Офтоб ва тайф (спектр)-и ситораҳои тағйирёбанда фарқияти суръатҳои параллактикӣ ва тайфии ситораҳои дурахшони Белополский гирди Офтобро муайян кард. Белополский суръати шуоии 200 ситораи дурахшони бузургии ситорагиашон 2-4-ро муайян намудааст. нишон дод, ки солҳои 1925—1933 суръати гардиши Офтоб қадре кам шудааст. Белополский асбоби мураккабе сохта, принсипи Доплер (ниг. Белополский. Падидаи Доплер)-ро дар шароити лабораторӣ тасдиқ кард. Ғайр аз ин чархзании Муштарӣ ва суръати қисмҳои гуногуни Зуҳал, спектри зузанабҳо, сохти физикавӣ ва таркиби кимиёии онҳоро омӯхтааст. Дорандаи мукофоти Лаланд (1918). Бо медали тилои АИ Париж (1908) сарфароз гардидааст.
Вичкино (ноҳияи Меленков)
Вичкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Меленков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Меленков
Инқилоби рақамӣ
Инқилоби рақамӣ (Digital Revolution) — гузариши густурда аз технологияҳои аналогӣ ба рақамӣ, ки дар солҳои 1980 оғоз шуда, дар даҳсолаҳои аввали асри 21 идома дорад; дигаргуниҳои куллӣ, ки бо паҳншавии васеи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ, ки дар нимаи дуюми асри 20 оғоз ёфта, ба заминаҳои инқилоби иттилоотӣ табдил ёфтанд, ки дар навбати худ равандҳои ҷаҳонишавӣ ва иқтисодиёти баъдисаноатиро муайян карданд. Қувваҳои асосии пешбаранда ин истифодаи васеъи технологияҳои ҳисоббарорӣ, пеш аз ҳама компютерҳои шахсӣ, воридшавии ҳамаҷонибаи Интернет ва истифодаи васеи дастгоҳҳои алоқаи шахсии сайёр мебошанд.
Аз ҷиҳати миқёси дигаргунсозӣ баъзан бо инқилоби аграрии давраи неолит ва инқилоби саноатии асрҳои 18—19 муқоиса карда мешавад; дар заминаи ақидаҳо оид ба инқилоби дуюми саноатии нимаи дуюми асри 19 – ибтидои асри 20 онро баъзан Инқилоби сеюми саноатӣ меноманд.
Ҳамчунин нигаред
Гурӯҳ:Технологияи рақамӣ
Николское (ноҳияи Фурманов, Иванов)
Николское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фурманов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Руноб
Руноб — деҳа дар ҷамоати деҳоти Аскалони ноҳияи Рашт. Аз Руноб то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 359 нафар (2017), тоҷикон.
Николское (ноҳияи Фурманов, Иванов)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Фурманов (Иванов)
Руноб
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт Гурӯҳ:Ҷамоати Аскалон
Кенитси (Луковетский с/с ноҳияи Холмогор)
Кенитси (Луковетский с/с ноҳияи Холмогор) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Сергей Фролов
Сергей Сергеевич Фролов (Серге́й Серге́евич Фролов; 20 январи 1989) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 20 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Локомотив Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Носта Новотроитск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Зил Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Зенит Пенза
Даҳаи 2180 (мелодӣ)
Даҳаи 2180 (мелодӣ) - даҳаи 218-уми тақвими мелодӣ аст.
Фурудгоҳи жи‌ҷионск
Фурудгоҳи жи‌ҷионск (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)   аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри жзқозғон кишвари Русия қарор дорад, ва дар баландии 89 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Велингтон Гонсалвес
Велингтон Даниэл Дус Сантос Гонсалвес (Wellington Daniel Dos Santos Gonçalves; 7 июли 1983, Жакарей, Бразилия) — футболбози бразилӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 7 июл Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Apollon Kalamarias F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Thrasyvoulos F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Diagoras F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Anagennisi Karditsa F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Agrotikos Asteras F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Doxa Drama F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Niki Volos F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Panelefsiniakos F.C.
Порядинская (ноҳияи Коношский)
Порядинская (Порядинская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Коношский Гурӯҳ:Ноҳияи Коношский
Корели (деҳа)
Корели (Корелы) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Невянский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Невянский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Казариново (ноҳияи Сокол, Вологда)
Казариново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Кристиан Вакеро
Кристиан Андрес Вакеро Абад (Christian Andrés Vaquero Abad; 8 январи 1986, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Крешенский (ноҳияи Гордеев)
Крешенский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гордеев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гордеев ‎
Лурҳо
Лурҳо — мардуми эрониестанд, лурҳо аз асилтарин ва қадами тарин мардумии Эрон ба шумор меёянд, ки дар куҳҳои Эрони Ғарби зиндагӣ мекунанд. Чаҳор шохаи лури бахтиёрӣ, масанӣ, куҳгилӯйе ва Луристон мебошанд, ки асосан бо забони лурӣ алоқаманданд.
Вилояти Луристон бо номи лурҳо номгузорӣ шудааст, аммо ин гурӯҳи қавмӣ инчунин дар вилоятҳои Форс, Чаҳормаҳал ва Бахтиёрӣ, Коҳгилуё ва Бойер-Аҳмад, Хузистон, Ҳамадон, Исфаҳон, Теҳрон ва ҷануби вилояти Элом зиндагӣ мекунанд..
Забон
Лурӣ як идомаи забони эронии ғарбист, ки тақрибан чаҳор миллион нафар бо онҳо суҳбат мекунанд. Давомнома се гӯиши Бахтиёрӣ, Луристонӣ ва Лурии ҷанубиро ташкил медиҳад ва забоншинос Анонбӣ онҳоро гуфа аст дар байни курдӣ ва форсӣ ҷойгир мекунад.
=== Шохаҳои лурӣ ===
Таърих
чап|мини| Дар тарафи ғарбии релефи сангии эламӣ "Кул-и Фараҳ" гуфта шудааст мини|минтақаи Элам мини|Рельефи як зани ашрофзодаи эламӣ Лурҳо омехтаи қабилаҳои муқими эронӣ мебошанд, ки аз Осиёи Марказӣ ва қабилаҳои бумии эронии Эрони Ғарбӣ, аз қабили касситҳо (ба назар мерасад, ки ватани онҳо дар қаламрави Луристони ҳозира будааст) ва гутиён мебошанд. Тибқи мувофиқати ҷуғрофиёӣ ва бостоншиносӣ бархе аз муаррихон бар ин назаранд, ки эламиён прото-лурҳо будаанд, ки забони онҳо танҳо дар асрҳои миёна эронӣ шудааст. Майкл Гюнтер мегӯяд, ки онҳо бо курдҳо зич алоқаманданд, аммо онҳо "аз афташ 1000 сол пеш аз курдҳо фарқ кардан гирифтанд". Вай меафзояд, ки « Шарафномаи Шарафхон Бидлисӣ аз ду сулолаи Лур дар миёни панҷ сулолаи курдҳо ёдовар шудааст, ки дар гузашта подшоҳӣ ё аз шакли олии соҳибихтиёрӣ ё истиқлол бархурдор буданд». Шарафхон як боби китоби худро соли 1597 ба хокимони лурхо ва луриён бахшида, онҳоро курдхо хисоб мекунад. ҳамчинин идио мишавад ки таймури ланг низ дар мантақаи вилойти имрузи коҳкилуй ва буяр аҳмад ки бумии лурон аст ланг шуда аст. мини|Малика Сорая Эсфандиёрӣ-Бахтиёрӣ, ҳамсари дуввуми Муҳаммад Ризо Паҳлавӣ, падари Лур ва модари олмонӣ дошт.
Генетика
Бо назардошти варианти NRY, Лурҳо аз дигар гурӯҳҳои эронӣ бо басомади нисбатан баландтари Y-DNA Haplogroup R1b (махсусан, зергурӯҳи R1b1a2a-L23) фарқ мекунанд. Якҷоя бо дигар кладҳои худ, гурӯҳи R1 як гаплогруппаи маъмултаринро дар байни Лурҳо дар бар мегирад. Haplogroup J2a (зергурӯҳҳои J2a3a-M47, J2a3b-M67, J2a3h-M530, мушаххастар) дуюмин патриналии маъмултарин дар Лурҳо мебошад ва бо паҳншавии кишоварзон аз Шарқи Наздик неолит алоқаманд аст. 8000-4000 пеш аз милод. Боз як гаплогурӯҳе, ки ба басомади зиёда аз 10% мерасад, ин гурӯҳи G2a мебошад, ки қисми зиёди онро зергурӯҳи G2a3b ташкил медиҳад. Гаплогурӯҳи E1b1b1a1b низ муҳим аст, ки Лурҳо басомади баландтаринро дар Эрон нишон медиҳанд. Насабҳои Q1b1 ва Q1a3 дар 6% ва T дар 4% мавҷуданд.
Маданият
рост|мини|250x250пкс| Ракси Дасмал-бозӣ, Мамасанӣ, Эрон Ҳокимияти пирони қабилаҳо дар байни аҳолии бодиянишин таъсири қавӣ боқӣ мемонад. Дар байни аҳолии мукими шаҳр он кадар бартарй надорад. Чун дар байни курдҳо, занони Лур нисбат ба занони гурӯҳҳои дигари минтақа озодии бештар доранд. Занҳо барои иштирок дар фаъолиятҳои гуногуни иҷтимоӣ, пӯшидани либосҳои гуногуни занона ва сурудхонӣ ва рақс кардан дар маросимҳои гуногун озодии бештар доранд. Биби Марям Бахтиёрӣ зани барҷастаи Лурист. Мусиқии лурӣ, либоси лурӣ ва рақсҳои мардумии лурӣ баъзе аз хусусиятҳои хоси этнофарҳангии ин гурӯҳи этникӣ мебошанд.
Бисьёр лурхо дехконону чупонхо мебошанд. Якчанд лур-сафар хам мусикичиёнанд. Матоъҳои луриш ва махорати бофандагй бо махорат ва зебоии худ баҳои баланд медиханд.
Дин
Аксари лурҳо мусулмонони шиъа мебошанд. Таърихан, бисёре аз лурҳо ба Ярсонӣ пайравӣ мекарданд, аммо тақрибан тамоми аҳолии Ярсони Лурӣ ба исломи шиъа пазируфта шудаанд. Ба навиштаи « Донишномаи ислом » Лурҳо мисли зардуштиён нону оташро гиромӣ доранд.
Пайвандҳои беруна
ΒLurs Гурӯҳ:Устони Теҳрон Гурӯҳ:Устони Ҳамадон Гурӯҳ:Устони Форс Гурӯҳ:Устони Элом Гурӯҳ:Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад Гурӯҳ:Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ Гурӯҳ:Устони Луристон Гурӯҳ:Ақвоми Эрон
Aero Ae 270 Ibis
Aero Ae 270 Ibis (Aero Ae 270 Ibis) — як ҳавогарди сохтаи Aero Vodochody дар кишвари Чехия аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Соли 2151
Эзоҳ
Гурӯҳ:Соли 2151
Ангел Чеме
Ангел Лисардо Чеме Ортис (Ángel Lizardo Cheme Ortiz; 19 ноябри 1981, Эсмералдас, Эквадор) — футболбози эквадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1981 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эквадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Amistad Гурӯҳ:Бозингарони БФ Calvi Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tacito Ortiz Urriola Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сосиедад Депортива Аукас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сентро Депортиво Олмедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ LDU Quito Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Quito Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Эсполи