cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оташфишоншиносӣ
Таърихи омӯзиш
Иттилооти аввалин оид ба оташфишоншиносӣ ба миёнаҳои ҳазорсолаи 1 то м. (Ҳераклит — садаи VI ва Арасту — садаи IV, Юнон; Страбон — садаи I ва Плинийи Хурд — асри 1, Рум) тааллуқ доранд. Страбон оташфишонии вулкани Каймен (Санторин, соли 196 то м. ба амал омадааст) ва Плинийи Хурд оташфишонии фалокатбори вулкани Везувийро (соли 79), ки худ шоҳиди он буд, шарҳ додааст. Омӯзиши пайвастаи вулканҳо дар пойгоҳҳои доимӣ сурат мегирад, ки аввалини онҳо соли 1842 дар нишебии вулкани Везувий сохта шуда буд. Соли 1911 расадхона дар назди вулкани Килауэа дар ҷазираҳои Гавай сохта шуд. Аз соли 1935 пойгоҳи оташфишоншиносӣ дар шаҳраки Ключи Камчатка кор мекунад. Шабакаи пойгоҳҳои оташфишоншиносӣ дар Ҷопон ва Индонезия фаъолият доранд. Дар Русия дар соҳаи оташфишоншиносӣ дар Институти вулканшиносӣ ва зилзиласанҷии АИ Русия дар Петропавловск-Камчатка, Институти геологияи конҳои маъдан, петрография, маъданшиносӣ ва геокимиёи АИ Русия дар Маскав, озмоишгоҳи вулканшиносии Институти таҳқиқоти илмии маҷмӯии Сахалин таҳқиқот бурда мешавад. Оид ба оташфишоншиносӣ дар институтҳои вулканшиносии Арманистон, Гурҷистон ва ғ. низ таҳқиқот анҷом медиҳанд. Дар ҷаҳон қариб 100 расадхона ва ин-т зери сарпарастии Созмони умумиҷаҳонии расадхонаҳои вулканшиносӣ (World Organization of Volcano Observatories, WOVO) муттаҳид карда шудаанд. Дар Институти Смитсони Вашингтон (ИМА) феҳристи умумиҷаҳонии вулканҳои оташфишон дар зарфи ҳазор соли охир бурда мешавад.
Фурудгоҳи дарёча косбо
Фурудгоҳи дарёча косбо (Kasba Lake Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди Рус ва Шин дорад, ва тӯли бонди он 6156 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 1143 ft метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Дубровина (деҳа)
Дубровина (Дубровина) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тугулимский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тугулимский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Боу Глашиер (шаршара)
Боу Глашиер (Bow Glacier Falls) — шаршарае аст, ки дар Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 410 ft аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Чарлес Уатсон-Уентуорт
Чарлес Уатсон-Уентуорт дар солҳои 27 март, 1782 — 1 июл, 1782 наxуствазери Подшоҳии Муттаҳида буд. Вай аз ҳизби либерал буд.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Наxуствазирҳои Подшоҳии Муттаҳида Бритониёи Кабир Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Бритониёи Кабир Гурӯҳ:Ҳукумати Бритониёи Кабир
Хокбоди Афғон
Хокбоди Афғон, шамоли ҷануби ғарбии маҳаллиест, ки дар болооби дарёи Аму мевазад. Суръати Хокбоди Афғон ба ҳисоби миёниа 17-25 м/c аст. Хокбоди афғон хеле бисёр чангу ғубор меорад, намии ҳаворо кам намуда, ба набототи маҳал зарар мерасонад. Дар Тирмиз ва ноҳияҳои атрофи он дар як сол 40-70 рӯз Хокбоди Афғон мевазад.
Дар Афғонистон ин хокбодро қаро-бурон ё боди шӯравӣ меноманд.
Фурудгоҳи кинҳуонгду шонҳоигуон
Фурудгоҳи кинҳуонгду шонҳоигуон (Qinhuangdao Shanhaiguan Airport) — фурудгоҳи низомӣ ва ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи SHP аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Пойгоҳи ҳавоии Коттбус
Пойгоҳи ҳавоии Коттбус (Cottbus Air Base) (маҳаллӣ: Flugplatz Cottbus-Nord) — фурудгоҳи низомӣ  аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 2360 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри ктбус кишвари Олмон қарор дорад, ва дар баландии 67 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи встун
Фурудгоҳи встун (Aerfort Weston) (маҳаллӣ: Aerfort Weston) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 924 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Дублин кишвари Ҷумҳурии Ирландия қарор дорад, ва дар баландии 47 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Жар (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Жар — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Ҷалпақсой
Ҷалпақсой — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 4392 нафар аҳолӣ дошт.
American Aerolights Double Eagle
American Aerolights Double Eagle (American Aerolights Double Eagle) — як ҳавогарди сохтаи American Aerolights дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1982 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Парфеново (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Парфеново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Хоҷақишлоқ
Хоҷақишлоқ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ясмани ноҳияи Рашт. Аз Хоҷақишлоқ то маркази ҷамоат 20 км, то маркази ноҳия 95 км. Аҳолиаш 57 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт Гурӯҳ:Ҷамоати Ясман
Болшое Маринкино (ноҳияи Александров)
Болшое Маринкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Fleetwings BT-12 Sophomore
Fleetwings BT-12 Sophomore (Fleetwings BT-12 Sophomore) — як ҳавогарди сохтаи Fleetwings дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст ки дар соли 1942-1943 сохта шуд. нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард United States Army Air Forces будааст. Ин ҳавогард дар 1939 нахустин парвози худро анҷом дод.
Чеусово (ноҳияи Южа, Иванов)
Чеусово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Южа, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Южа (Иванов)
Қӯйған
Қӯйған  — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 806 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Келес
Лазареново (ноҳияи Красногвардейск)
Лазареново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Красногвардейск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Сибиряк-1 (ноҳияи Усолск, Иркутск)
Сибиряк-1 — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Усолск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Усолск (Иркутск)
Шаҳристони Румишкон
Ҷуғрофия ва иқлим
Шаҳристони кӯҳӣ бо силсилакӯҳҳои асосии шимолу ғарбӣ ва ҷанубу шарқӣ иҳота мебошад. Даштҳои поёнӣ одатан даштҳои биёбонанд.
Румишкон иқлими хушк ва нимхушкро бо ҳарорати баландтарин дар тобистон тақрибан 40 C аст. Ҳарорати ҳадди аққал дар зимистон ба ҳисоби миёна тақрибан -7 C. Боришоти миёнаи солона 450 аст мм.
Таърих
Далелҳои бостоншиносӣ таъсири меъмории сабки Римро нишон медиҳанд, ва номи ин минтақа таркиби калимаҳои Рум (Румиён) ва ешкан (шикастан) аст ва чунин мешуморанд, ки дар ин минтақа империяи Византия - Руми Шарқӣ мағлуб шудааст.
Шаҳристон расман моҳи апрели соли 2013 аз қисмати Шаҳристони Кӯҳдашт, ҷудо шудааст ва аввалин ҳокими он моҳи феврали соли дигар таъйин карда шуд.
Иқтисод
Машғулияти асосии аҳолии Румишкон чорводорӣ ва деҳқонӣ дар водиҳои дарё мебошад. Қисми зиёди зироатҳо ғалладона, хусусан ҷав ва гандум мебошанд. Дар бисёр деҳаҳо ва атрофи Чақобал чоҳҳои чуқур заминҳои обёришавандаро таъмин мекунанд ва сабзавоту полезӣ парвариш карда мешаванд. Инҳо ба зироати нақдӣ дар наздикии Чақобал табдил меёбанд ва дар он ҷое, ки нақлиёт барои шаҳрҳои дигар дастрас аст воқеъ мебошанд. Дар баъзе майдонҳо боғҳо бунёд карда шуданд. Дар соли 2015 ҳукумат дар ҳамкорӣ бо бахши хусусӣ як корхонаи пӯлод кушод.
Адабиёти иловагӣ
Гурӯҳ:Шаҳристони Румишкон Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Луристон
Михово (ноҳияи Вашкин, Вологда)
Михово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вашкин (Вологда)
Ертарский (деҳа)
Ертарский (Ертарский) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тугулимский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Бадожской Погост (ноҳияи Витегор, Вологда)
Бадожской Погост — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Витегор (Вологда)
Ҷомбой
Ҷомбой (узб. Жомбой ) — шаҳр, маркази маъмурии ноҳияи Ҷомбойи вилояти Самарқанди Ӯзбекистон.
Таърих
Он дар охири асрҳои миёна дар натиҷаи ҷойгиршавии қабилаҳои ним кӯчманчӣ бунёд ёфтааст. Дар ин ҷо аксаран ӯзбекҳо-қунғиротҳо зиндагӣ мекарданд, инчунин ӯзбекҳо-қирқҳо, ӯзбекҳо-юзҳо. Соли 1977 Ҷомбой мақоми шаҳрро гирифтааст.
Ҷуғрофия
Масоҳати умумии шаҳр 0,55 км² мебошад. Он аз Самарқанд 13 км дуртар ҷойгир аст. Дар шаҳр як истгоҳи роҳи оҳан бо ҳамин ном вуҷуд дорад (дар хатти Самарқанд — Ҷиззах).
Аҳолӣ
То соли 2013, аҳолӣ тақрибан 33,000 нафарро ташкил медод (тақрибан 148,000 нафар дар ноҳияи Ҷомбой зиндагӣ мекунанд).
Саноат
Дар шаҳр корхонаҳои саноати сабук ва хӯрокворӣ ҷойгиранд, истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ вуҷуд дорад.
Маориф ва фарҳанг
Шаҳр дорои:
Эзоҳ
Ҷомбой Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Нурато
Нурато ё Нурота (узб. Нурота ) — шаҳр дар вилояти Навоии Ӯзбекистон, маркази ноҳияи Нурато. 55 км шимолтар аз маркази вилоят ва наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан - Навоӣ ҷойгир аст. Мақоми шаҳр аз соли 1976 (пеш аз он - шаҳраки навъи шаҳрӣ, аз он пештар - деҳа).
Дар Нурато чашма е, ки табобатшаванда ҳисобида мешавад, мавҷуд аст. Шаҳр инчунин як маркази муҳими динӣ мебошад. Онро сайёҳон мунтазам зиёрат мекунанд.
Таърих
Пайдоиши Нурато бо Искандари Мақдунӣ алоқаманд аст, ки тибқи ривоят қалъаи Нурро дар ин ҷо бунёд кардааст.
Наршахӣ Нуроторо ҳамчун деҳаи Бухоро бо номи Нур тавсиф мекунад. Деҳа як масҷиди ҷомеъ ва бисёр работ ҳо дошт. Он бо қабрҳои муқаддаси худ, ки ҳоҷиён ҷамъ мешуданд, машҳур буд. Деҳа, ки дар сарҳади минтақаи фарҳангӣ ва дашт ҷойгир буд, мебоист аҳамияти бузурге медошт. Ҳамчун қалъа, дар таърихи муборизаи охирини амири Сомониён Исмоили Мунтасир бо душманонаш зикр шудааст.
Салҷуқиён, ки Ҷендро тарк намуда буданд, аз ҷониби Сомониён пазируфта шуда буданд ва дар наздикии Нур ҷойгир карда шуданд.
Соли 1220 Чингизхон бо нерӯҳои асосӣ аз Утрор тавассути биёбони Қизилқум ба Нурато наздик шуд. Нураторо дастаи лашкари пешоҳанги муғул гирифтааст. Моҳи январи соли 1220 лашкари пешоҳанги муғул бо сардории Тоҳир Баҳодур ба Нур омад. Сокинони шаҳр онҳоро ҳамчун корвон аз дур мепиндоштанд. Вақте ки Субутой ба шаҳр омад, аз мардум хоҳиш мекунад, ки аз шаҳр бираванд. Тибқи фармони Чингизхон, шаҳр бояд андозбандӣ карда шавад. Писари ҳокими маҳаллӣ Элхоҷа барои муҳосираи Дабусия бо 60 нафар сокинони маҳаллӣ фиристода шуд.
Маълумоти таърихӣ роҳи қаблан номаълум ба сӯи Нураторо тасвир мекунанд, ки якчанд нафар туркманҳо аз деҳаи Зернук муғулҳоро бо он роҳ гузаронидаанд, аз он вақт инҷониб он, роҳи "хон" ном грифтаааст.
Аз асри XVI Нурато ба ҳайати хонии Бухоро дохил буд, маркази маъмурии Бекигарии Нурато Бекство буд. Обанбори Хонбанд дар кӯҳҳои Нур дар замони Абдуллохони II сохта шудааст. Дар асрҳои XVI—XVI маҷмааи Нурато Чашма сохта мешавад. Соли 1756 Нурато ба аморати Бухоро дохил карда шуд. Пас аз қатли Муҳаммад Раҳим бийи Абулфайзхон, ҳокими Нурато Ёдгор истиқлоли худро эълон кард. Муҳаммад Раҳим Нураторо забт карда, исёнро пахш кард. Пас аз марги ӯ дар Нурато дар давраи ҳукмронии Амир Дониёлбек, шӯриш дубора оғоз ёфт. Дар давраи ҳукмронии амир Насруллохон сарвазир Ҳаким Хонро пас аз соли 1837 ба Нурато бадарға кард. Пас аз ҳамлаи артиши Русия ба аморати Бухоро, Сиддиқ Кенесариев дар Нурато шӯриш бардошт. Писари амири Бухоро Абдулмалик ҳоким Абдулкаримро дастгир карда, ба Хоразм бурд. Нурато дар ҳайати аморати Бухоро боқӣ монд. Баяни қайд мекунад, ки дар соли 1872 сарбозони рус бо сардории фон Кауфман ба Хива ҳаракат карданд ва ба Нурато омаданд ва дар он ҷо сафири Хиваро дар шаҳр пазируфтанд. Он замон Нурато теппаи одии шимолу ғарбӣ буд. Тибқи созишномаи Русияву Бухоро, қалъаи Нурский қаламрави таҳти назорати Бухоро мебошад. Мирзо Салимбек, муаллифи асари таърихӣ ва амалдори амир Абдулаҳад, дар асараш изҳор медорад, ки ӯ чаҳор сол волии Нурата интихоб шудааст. Ба гуфтаи Мирзо Салимбек, Нурато бояд бо оромгоҳҳо ва муқаддасоти қадимии худ фахр кунад. Муаллиф дар бораи ёдгориҳо ва нишонаҳои сершумори корвонсаройҳо маълумоти зиёде додааст. Пас аз он, мулло Шарифбий муддате ба ин вазифа таъйин шуд. Нурато ҳамеша бо маҳсулоти астраханӣ барои амир минтақаи таваҷҷуҳ буд. Хотираи пирамард хотираҳои ҷолибро дар бораи амири собиқ дар бар мегирад. Соли 1918 Олимҷон Раҳматуллохоҷа, писари Низомиддини Урганҷиро (? - 1921) таъйин кард. Ин мард охирин ҳокими аз ҷониби амирон ва хонҳо таъйиншуда дар таърихи Нурато ҳисобида мешавад. Пас аз забти шаҳр аз ҷониби болшевикон дар соли 1920, Раҳматуллоҳхоҷа ба Бухорои Шарқӣ гурехт ва сипас ба Афғонистон гурехт ва дар соли 1925 даргузашт. Дар охири солҳои 20-ум ва аввали соли нав ҳаракати зиддисоветӣ бо роҳбарии Мулло Абдул Қаҳҳор вусъат ёфт ва Нурато то соли 1923 дар дасти муҷоҳидин боқӣ монд. Латиф Девонбегӣ (1874—?) инчунин муҷоҳидини машҳури Нурато ва фидоӣ Абдул Қаҳҳор буд. Худи ҳамон сол лашкари Мулло Абдулаҳҳор аз шаҳр ронда шуд. Дар Нурато кумитаи инқилобӣ таъсис дода шуд ва аввалин раиси кумитаҳои инқилобӣ, ба монанди Шароф Баротов, аз ҷумлаи онҳо буданд.
Дар солҳои 1920 дар Нурато миқдори масҷидҳо кам буданд, вале 32 масҷидҳое амал мекарданд, ба 4 ноҳия тақсим карда шуда буданд.
Инҳоянд:
I. Арабгузар:
1. Масҷиди Сайидато.
2. Масҷиди Чуқурак.
4. Масҷиди Шакарак.
5. Масҷиди Барнсӯз.
6. Масҷиди Ҳавузак.
II. Гузари миёна:
1. Масҷиди Домулло.
2. Масҷиди Калтакӯча.
3 Масҷиди Туркҳо.
4. Масҷиди Содиқ.
5. Масҷиди Қулмаҳмад.
6. Масҷиди Мазори чилла.
7. Масҷиди Бӯдиқ.
III. Гузари Миришкор:
1. Масҷиди дуоба.
2. Масҷиди Достон.
3 Масҷиди Луччак.
4. Масҷиди Осиёи баланд.
5. Масҷиди Миришкор.
1. Масҷиди Қӯрғон.
2. Масҷиди Ятимча.
3 Масҷиди Дашт.
4. Масҷиди Хӯҷа.
5. Масҷиди Авазӯҷа.
6. Масҷиди Сариосиё.
7. Масҷиди Работтӯлғон.
8. Масҷиди Лӯла. чап|мини|200x200пкс|Ҷумъа-масҷид ва чашма Нурато шаҳраки хурд аст, маркази ноҳиявии вилояти Навоӣ (50 км дар шимоли шаҳри Навоӣ) дар сарҳади биёбони Қизилқум, ки бо таърихи қадимаи худ машҳур аст. Аллакай дар замонҳои қадим дар ин ҷо як шаҳраки калон бо номи Нур мавҷуд буд, аз забони узбекӣ, маънояш - шуоъ, нураст. Тибқи ривоят, дар ин ҷо метеорит аз осмон афтодааст ва гоҳ-гоҳ дар болои Нурато нури дурахшон ба назар мерасад. Аз ин рӯ, Нурато зиёратгоҳи муқаддас ва маъмул ҳисобида мешавад. Дар ин ҷо маҷмааи мазҳабӣ бо ду масҷиди асрҳои X-XVI бунёд ёфтааст. Маҷиди Чил-устун бо 40 сутун ва гунбази диаметраш тақрибан 16 метр ва Масҷиди Панҷ Вақта, ҷои дафни Нур-Ота (Шайх Абулҳасан Нурий) ва ҳавз, ки дар он бисёр моҳиҳои "муқаддас" - моҳии оилаи гулмоҳӣ шино мекунанд. Ҳавз аз манбаи зеризаминӣ (чашма) пур карда мешавад, ки онро дар байни мардум «муқаддас» низ меҳисобанд.
Дар наздикии маҷмаа харобаҳои қалъаи қадимиро дидан мумкин аст, ки бунёди он ба нерӯҳои Искандари Мақдунӣ мансуб аст. Дар канори Нурато, аз замонҳои қадим, коризҳо мавҷуданд, ки то ҳол кор мекунад - системаи обёрии бостонии зеризаминӣ. Чунин каналҳои зеризаминӣ замоне дар бисёр шаҳрҳои Осиёи Миёна хеле машҳур буданд. Ҳоло чунин намуди каналҳои об дар Нурато яке аз он камтаринҳост, ки то имрӯз боқӣ мондааст. Мардум имрӯз онро мисли асрҳои пешин истифода мебаранд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Фaсли Фaкя
Фaсли Фaкя (тав. ) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандаони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Влазниa Шкодер
Бедак (деҳа, н. Ҳисор)
Бедак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Алмосӣи ноҳияи Ҳисор. Аз Бедак то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 18 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 147 нафар (2017), тоҷикон.
Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз д. Панҷ обёрӣ мешаванд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Алмосӣ
Бозгул Исоева
Бозгул Исоева (тав. 3.11.1937, ш. Душанбе), – раққосаи балет Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1971).
Зиндагинома
Бозгул Исоева хатмкардаи омӯзишгоҳи хореографии Ленинград (ҳоз. Санкт-Петербург, 1958) ба номи А. Ваганова. Солисткаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ (1958-83). Дар саҳнаи Театри мазкур дар муддати кӯтоҳ яке аз беҳтарин иҷрокунандаи нақшҳои лирикию драмавӣ шинохта шуд. Аз балетҳои классикию шӯравӣ як миқдор нақшҳоро моҳирона ва бо қоидаву қонуниятҳои рақси классикӣ иҷро намудааст. И. тавассути ҳунари баланд, ҳаракатҳои дилчасп ва самимият олами ботинии қаҳрамонашро амиқу равшан кушода аст. Партияҳои беҳтаринаш Гулнора («Роҳзан»-и А. Адан), Одетта – Одиллия («Кӯли қувон»-и П. Чайковский), Заррина («Афсонаи кӯхистон»-и Ю. Тер-Осипов), Ҷулиетта («Ромео ва Ҷулиетта»-и С. Прокофев), Берениса («Шабҳои Миср»-и А. Аренский), Марина («Писари Ватан»-и Ю. Тер-Осипов), Заррина («Темурмалик»-и М. Ашрафӣ), Зулфия («Марги Судхӯр»-и Т. Шаҳидӣ) ва ғ.-ро ба дараҷаи ҳунарварӣ иҷро намудааст. Ҳамчунин номераҳои ҷудогонаи консертӣ низ дар репертуари И. ҷой доштанд («Қу»-и К. Сен-Санс, «Наво»-и К. Глюк ва ғайра). Балерина дар ҳайати сафарҳои устодони санъати Шӯравӣ ба як қатор мамлакатҳои Африқо, Осиё ва Европаи Ғарбӣ ҳамроҳӣ кардааст. Аз соли 1962 дар мактаби хореографии назди театри мазкур таи чанд сол дарс додааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Раққосаҳои балети театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Окоп (ноҳияи Жирятин)
Окоп — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жирятин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Жирятин
Антрахинон
Антрахинон — як навъ пайвасти органикӣ. Кристаллҳои зарди равшан ҳосил мекунад; ҳарорати гудозишаш 286°С, ҳарорати ҷӯшиш — 382°С; дар нитробензол, анилин ва толуоли гарм нағз ва дар бисёр ҳалкунандаҳои дигар бад ҳал мешавад.
Антрахинонро аввалин бор химики франсавӣ О. Лоран соли 1840 дар натиҷаи таъсири кислотаи нитрат ба антратсен ҳосил кардааст. Дар саноат ба сифати оксидкунанда бихромат ва кислотаи сулфатро истифода мебаранд. Антрахинон дикетони ароматист. Онро дар натиҷаи таъсири ҳамдигарии ангидриди кислотаи фталат ва бензол дар иштироки хлориди алюминийи беоб низ ҳосил кардан мумкин аст. Антрахинон барои истеҳсоли рангубори антрахинонӣ ашёи хом мебошад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Антрахинонҳо
Бокскар Рапид (шаршара)
Манобеъ
Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо
Фурудгоҳи косон
Фурудгоҳи косон (Kasane Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи BBK аст, ки як бонди фуруди асфалт ва бутун дорад, ва тӯли бонди он 2000 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Косон, Ӯзбекистон кишвари Ботсвана қарор дорад, ва дар баландии 1003 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Мануэл I
'Мануэл I (Manuel I o Venturoso; ) — подшоҳи Португалия аз соли 1495 то 1521 буд.
American Aerolights Eagle
American Aerolights Eagle (American Aerolights Eagle) — як ҳавогарди сохтаи American Aerolights дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Дерек Хебард
Дерек Хебард (Derek Gebhard; 15 октябри 1995, Рота, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1995 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷэксонвилл Юнайтед Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ҷэксонвилл Армада
Сулҳиддин Бадалов
Сулҳиддин Бадалов - олими соҳаи биология.
Сарчашма
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Шилтсево (Зачачевский с/с ноҳияи Холмогор)
Шилтсево (Зачачевский с/с ноҳияи Холмогор) - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Fleetwings PQ-12
Fleetwings PQ-12 (Fleetwings PQ-12) — як ҳавогарди сохтаи Fleetwings дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард United States Army Air Corps будааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Журавлева (Тугулимский)
Журавлева (Журавлева) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тугулимский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тугулимский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Степновский (ноҳияи Николаев, Волгоград)
Степновский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Николаев, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Николаев (Волгоград)
Ҷомбул (ноҳияи Қаросой)
Ҷомбул — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 2504 нафар аҳолӣ дошт.
Уиллиам Питт
Уиллиам Питт дар солҳои 30 июл, 1766 — 14 октябр, 1768 наxуствазири Подшоҳии Муттаҳида буд. ӯ узви ҳизби коргарӣ буд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарвазирони Бритониёи Кабир
Фурудгоҳи вист‌лок
Фурудгоҳи вист‌лок (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)   аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 914 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 675 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Факултети филологияи тоҷик — яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 1933.
Казарма (ноҳияи Комарич)
Казарма — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият
Факултети филологияи тоҷик аз куҳантарин сохторҳои таълимии ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров буда, он соли хониши 1933-1934 ба сифати шуъбаи адабию лингвистӣ таъсис ёфта буд ва ду нафар муаллими ин шуъба ба 16 нафар донишҷӯи соли аввал таълим медоданд. Вале ба далели набудани мутахассисон ва теъдоди нокифояи донишҷӯён факултет дер амал накарда, нақшаи қабули донишҷӯёни он ба собиқ Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе (ҳоло Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ) дода шуд. Аммо бо тақозои таъмини эҳтиёҷи зиёди қисмати шимоли Тоҷикистон ба мутахассисон соли таҳсили 1937-1938 аз нав факултети таъриху филология таъсис ёфт, ки он аз ду шуъба - забону адабиёти тоҷик ва таърих иборат буд. Баъдтар шуъбаҳои забон ва адабиёти ӯзбек, забон ва адабиёти рус ва ҳамчунин шуъбаи ғоибона ташкил гардиданд.
Солҳои 50-ум ба ҳайати факултет шуъбаҳои забонҳои хориҷӣ ва педагогика ва методикаи таълими ибтидоӣ низ шомил гардиданд. Давоми ин солҳо нерӯи илмию таълимӣ ва пояи моддию техникии факултет пайваста такмил ёфта, теъдоди донишҷӯ хеле афзуд, ки ин ба ташкили факултетҳои нав замина гузошт. Ин буд, ки соли 1956 шуъбаи забонҳои хориҷӣ, соли 1960 шуъбаи педагогика ва методикаи таълими ибтидоӣ, соли 1964 шуъбаи забон ва адабиёти рус ба факултетҳои мустақил табдил ёфтанд. Дертар шуъбаҳои таърих (1987) ва забон ва адабиёти ӯзбек (1991) низ ба сифати факултетҳои алоҳида арзи вуҷуд намуданд.
Казарма (ноҳияи Комарич)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Комарич
Факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият
Солҳои минбаъда ҳайъати олимони факултет аз ҳисоби нахустин номзадҳои илм О. Орифӣ, Қ. Тоҳирова, М. Турсунов ва А. Сайфуллоев мукаммал гардид. Бо омадани ин донишмандон ва як зумра омӯзгори ҷавони болаёқат, аз қабили А. Сатторов, Ю. Салимов, А. Усмонов, Ӯ. Аҳмадова, А. Ваҳҳобов, Р. Тошматов ва Б. Махсумова нерӯи илмию таълимии факултет ва кафедраҳои забону адабиёти тоҷик пурқувват шуда, сифати тайёр кардани кадрҳои баландихтисоси соҳаи филология ба дараҷот беҳтар гардид. Маҳз ҳамин солҳо нахустин асарҳои илмию тадқиқотии суханшиносони маъруф интишор ёфтаанд.
Солҳои 60-70-ум ба ҳайати омӯзгорони факултет як гурӯҳ ҷавонони болаёқат ва ҷӯяндаи дигар, аз қабили Ф. Зикриёев, Абдувалӣ Давронов, А. Зоҳидов, С. Ҳоҷиев, А. Абдуқодиров, А. Набиев, М. Файзуллоева, А. Насриддинов, Н. Ҳикматуллоев, А. Ҷалолов ва дигарон шомил гардиданд. Ин даҳсолаҳо низ барои факултет солҳои пурбаракат дар ҷодаи илм ва таълиму тарбия буданд, зеро маҳз дар ҳамин давра рисолаҳои арзишманд ва дастурҳои судманди таълимии устодон Қ. Тоҳирова, Носирҷон Салимов, А. Усмонов, А. Ваҳҳобов, С. Асадуллоев, Т. Мақсудов, А. Сатторов, Ӯ. Аҳмадова, Р. Тошматов, Ф. Зикриёев ва ғайра ба табъ расидаанд.
Аввалин мудири кафедраи забон ва адабиёти тоҷик шодравон Файзулло Абдуллозода буд, ки с.1932 баъди хатми Донишкадаи олии омӯзгории Тошканд ба зодгоҳи худ баргашта, дар бунёди ДДОЛ ба номи С.М. Киров саҳми сазовор гузошт. Дар пешрафти фаъолияти илмию таълимии факултет ва тайёр кардани ҳазорҳо мутахассиси соҳа пеш аз ҳама сарварони факултет саҳм гирифтаанд. Аз соли 1937 ба ин боргоҳи илму маърифат олимону омӯзгорони шинохта Б.И. Виноградов, С.Н. Фадеев, Н.Ф. Просенко, И.С. Фрейдкина, Д. Ҳамроев, Н.Н. Ростовсева, Ғ.Ҳ. Ҳайдаров, А. Қодиров, А.А. Нелипа, М. Искандаров, Ш.М. Охунов, Ҳ. Мамадов, А. Абдуқодиров, А. Насриддинов, С. Ҳоҷиев ва Ф. Зикриёев, Н. Файзуллоев, М. Хоҷаева Ш. Тоҷибоев сарварӣ кардаанд.
Даврони истиқлол
Дар тӯли ду даҳсолаи охири асри ХХ ва даҳсолаи аввали садаи ХХI факултет дар ҷодаи илму маърифат ба дастовардҳои матлуб нойил гардид. Дар ин солҳо нуҳ нафар дастпарвар ва устоди Донишгоҳ: А. Сайфуллоев (1980), С. Асадуллоев (1986), Ф. Зикриёев (1987), А. Насриддинов (1990), М. Хоҷаева (1995), Носирҷон Салимов (2002), А. Ҳасанов (2004), Н. Файзуллоев (2006) ва Р. Бобоҷонова (2006) Низомиддин Зоҳидов рисолаи докторӣ ва наздик чил нафар муаллим рисолаи номзадӣ дифоъ намуда, эътибору нуфузи таълимгоҳи хешро баланд карданд. Нимаи дуюми солҳои 90-уми асри гузашта марҳилаи нави рушди факултет ба шумор меояд. Маҳз дар ҳамин солҳо дар ҳайати факултет ду шуъбаи нав - рӯзноманигорӣ (1997) ва шарқшиносӣ (1999) таъсис ёфта, вобаста ба ин ихтисосҳо кафедраҳои нав ташкил гардиданд. Моҳи декабри соли 2001 шуъбаи шарқшиносӣ ба факултети мустақил табдил ёфт.
Солҳои охир ба тайёр намудани мутахассисон аз рӯи ихтисоси «Забон ва адабиёти тоҷик барои мактабҳои ӯзбекзабон» эҳтиёҷ ба миён омад, зеро баъд аз қабули Қонуни забони Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бинобар зарурати омӯхтан ва таълими забони давлатӣ дар макотиби забони таҳсилашон ғайритоҷикӣ, аз ҷумла ӯзбекӣ ба тарбияи кадрҳои омӯзгории ба иҷрои ин вазифаи муҳим аз ҳар ҷиҳат омода ниёзмандӣ эҳсос гардид. Аз ин рӯ, аз соли таҳсили 2002-2003 сар карда, факултет толибилмонро тибқи ихтисоси мазкур низ қабул менамояд.
Дастовардҳои илмиву таълимии олимони факултет берун аз қаламрави вилоят низ эътироф ва қадршиносӣ шудааст. Соли 2001 устоди варзидаи Донишгоҳ, профессор Ф. Зикриёев чун яке аз муаллифони асари сеҷилдаи бунёдӣ ва дастҷамъонаи «Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик» Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино, соли 2006 доктори илмҳои филологӣ, профессор А. Насриддинов барои фаъолияти пурсамар дар риштаи таълим ва тайёр кардани мутахассисон ба дарёфти Ҷоизаи навтаъсиси Президенти кишвар дар соҳаи маориф, дар соли 2009 Ҷоизаи адабии устод С.Айнӣ, соли 2011 Ҷоизаи байналхалқии Чеҳраи мондагори забон ва адаби форсии Анҷумани байналмилалии устодони забон ва адаби форсиро дарёфт кардаанд. Олимони факултет, профессорон А. Насриддинов, М. Хоҷаева, А. Ҳасанов ва Н. Файзуллоев барандагони Ҷоизаи вилоятии ба номи академик Бобоҷон Fафуров ва Камоли Хуҷандӣ мебошанд.
Кафедраҳо
Феълан дар ду шуъбаи факултет панҷ кафедра: фаъолият мебаранд, ки дар ҳайати хеш 7 нафар доктору профессор, беш аз 30 нафар номзади илм ва зиёда аз 20 нафар омӯзгор доранд. Факултети филологияи тоҷик дар тӯли мавҷудияти худ бештар аз 9500 нафар мутахассиси олитахассусро тайёр кардааст. Феълан дар шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи он бештар аз 1000 нафар донишҷӯ таҳсил мекунанд.
Дастпарварони факулта
Аз байни хатмкардагони факултет теъдоди зиёди олимон, шоирону нависандагон, кормандони соҳаи фарҳанг ва ходимони давлатӣ ба воя расидаанд, ки дар ривоҷу равнақи илму маориф, адабиёту санъат, ҳамчунин соҳаҳои мухталифи хоҷагии халқ ҳиссаи сазовор доранд. Шоираи халқии Тоҷикистон Фарзона, адибони маъруф Аминҷон Шукӯҳӣ, Муҳиддин Фарҳат, Ҳоҷӣ Содиқ, Абдумалик Баҳорӣ, Б. Фаррух, Баҳром Фирӯз, А. Воситзода, Д. Раҷабӣ, Озод Аминзода, А. Раҳматзод, Доро Наҷот, М. Пӯлод, Қ. Алӣ, Н. Шариф, Норӣ, Шаҳноза, Адиба, Гулноз ва дигарон асосҳои маърифати адабиро маҳз дар факултет гирифтаанд. Як зумра олимони маъруф, ки дар марказҳои илмии ҷумҳурӣ ва берун аз он фаъолият доштанд ва доранд, амсоли Носир Салимов, Р. Ғаффоров, С. Воҳидов, Ю. Акбарзода, А. Набавӣ, Валӣ Самад, С. Сиддиқов, У. Султонов ва дигарон дастпарварони ин факултетанд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
Захираҳои меҳнатӣ
Захираҳои меҳнатӣ — шӯрои ҷамъиятии ихтиёрии варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Таъсис
Соли 1943 ҳамчун Шӯрои ҷумҳуриявии ҷамъияти умумииттифоқии варзиши «Захираҳои меҳнатӣ» ташкил шудааст. Вазифаи асосии он инкишофи тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш дар байни талабагон ва кормандони муассисаҳои таълимии маълумоти касбӣ-техникӣ ҳамчун воситаи муҳимми беҳдошти саломатӣ ва ҷисмонии насли наврас ба шумор мерафт. Номи наваш аз соли 1992. Тайёрии ҷисмонии талабагон мувофиқи барномаи тарбияи ҷисмонии талабагони макотиби касбӣ-техникӣ, ки соли 1994 Вазорати меҳнат ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кумитаи тарбияи ҷисмонӣ ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва «Захираҳои меҳнатӣ» тасдиқ кардаанд, ба роҳ монда мешавад. Дар ҳамаи 70 мактаби таълими касбҳои техникӣ шӯрои коллективҳои тарбияи ҷисмонии «Захираҳои меҳнатӣ» ташкил шудааст.
Инфрасохтор
Дар макотиби таълими касбҳои техникӣ 19 ҳазор нафар ба тарбияи ҷисмонӣ машғул мебошанд; 327 иншооти гуногуни варзиш, аз ҷумла 9 ҳавзи шиноварӣ, 46 толори варзиш, 6 ҷойи тирпаронӣ, 43 майдони баскетбол, 45 майдони волейбол, 37 майдони футбол ва 42 маҷмааи варзишӣ мавҷуд аст. Дар онҳо 101 нафар мураббӣ кор мекунанд, ки 80 нафар дорои таҳсилоти олӣ ва 21 нафар таҳсилоти миёнаи махсус мебошанд. Дар шӯроҳои ҷумҳуриявӣ ва вилоятии ҷамъияти ихтиёрии варзиши «Захираҳои меҳнатӣ» оид ба бисёр шаклҳои варзиш сексияҳои марказӣ амал мекунанд, ки дар онҳо зиёда аз 350 талаба маҳорати варзишии худро такмил медиҳанд.
Мураббиён
Дар сексияҳои варзишӣ Мураббии шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон Поляков И. И. (гӯштини румӣ-юнонӣ), Мураббии шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Устоди варзиши ИҶШС Ҳошимов У. Х. (муштзанӣ), мураббиёни соҳибтаҷриба Файзалиев Д. С. (волейбол), Тоҷибоев Т. А. (шиноварӣ), Сафаров А., Сатторов Р. С. (гӯштини румӣ-юнонӣ), Устоди варзиши ИҶШС Саидов Д. (акробатика), Назиров Э. (футбол) кор мекунанд. Мураббиёни «Захираҳои меҳнатӣ» 10 нафар Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ, 45 нафар устоди варзиши ИҶШС ва Ҷумҳурии Тоҷикистон, 85 нафар номзад ба Устоди варзиши ИҶШС ва Ҷумҳурии Тоҷикистонро тарбия кардаанд.
Раисони шӯро
Раисони «Захираҳои меҳнатӣ»: Бобокалонов В., Кенҷаев Т. К., Ҳасанов Қ., Раҳимов А. Р. (аз соли 1992). Раиси Шӯрои ҷумҳуриявии ҷамъияти ихтиёрии варзиш – С. С. Салимов.
Сарчашма
Гурӯҳ:Варзиш Гурӯҳ:Ҷамъиятҳои варзишӣ
Абиғай Исҳоқова
Исҳоқова Абағай Рафаэловна (16.03.1916, ш. Самарқанд — вафот номаълум) — артисткаи балет, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1939). Фаъолияташро дар Театри драмаи мусиқии яҳудиёни Самарқанд соли 1932 сар карда, солҳои 1935—1939 сарояндаи Театри мусиқии тоҷик, 1940—1960 артисткаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ буд. Дар бисёр балетҳо, чун «Лайлӣ ва Маҷнун», «Дилбар», «Писари Ватан», «Темурмалик», «Лауренсия», «Эсме-ралда», «Золушка», «Кӯли қувон», «Эҳтиёткории беҳуда», «Фав-вораи Боғча¬сарой», «Жизел», «Баядерка», «Дон Кихот» партияҳо иҷро кардааст. Рақс¬ҳои тоҷикӣ, аз ҷумла рақси классикии «Мор»-ро бо ҳара¬кати мавзуну нафосат адо менамуд, дар иҷрои рақсҳои тоторӣ, лулиёӣ, русӣ, испанӣ, ва дигар халқҳо низ маҳорат нишон додааст.
Адабиёт
Гурӯҳ:Раққосаҳои балети театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Фурудгоҳи кинҳуонгду бидоиҳҳ
Фурудгоҳи кинҳуонгду бидоиҳҳ (Qinhuangdao Beidaihe Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Вағнич
Вағнич (Cerasus verrucosa) — буттаест мансуби настараниҳо. Баландиаш 50-300 см, асосан дар Осиёи Миёна (Помиру Олой, Тиёншон) паҳн шудааст. Барги байза ё нештаршакли парра-парраи дар давраи дуюми нашваш бемӯяк, гули гулобии дурахшон, косабаргҳои секунҷаи борик ё паҳни аз дарун мӯякноку аз берун мемӯяк, меваи гулобии сершираи таъмаш нордон, донаки мудаваари байзашакл дорад. Вағнич асосан дар минтақаи арчазор, шибляк, ксерофилии камдарахт паҳн шудааст.
Ба Вағнич олуболу ва олу пайванд намуда боғҳои лалмӣ бунёд кардан аз ҷиҳати иқтисодӣ фоиданок аст. Вағничзорҳо хоки соҳил ва ёнаҳои кӯҳро аз шусташавию бодхӯрдашави нигоҳ медорад.
Елена Тиллоева
Елена Тиллоева – хормейстери Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон Гурӯҳ:Хормейстери театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Фурудгоҳи котм
Фурудгоҳи котм (Cottam Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 610 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 194 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Барсково (ноҳияи Петушин)
Барсково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Петушин
Қурӯзек
Қурӯзек — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 298 нафар аҳолӣ дошт.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Келес
Рубен Иван Мартинес
Рубен Иван Мартинес Андраде (Rubén Iván Martínez Andrade; 22 июни 1984, Користанко, Испания) — футболбози испанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 22 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Barcelona C Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Де Феррол Гурӯҳ:Бозингарони БФ Картахена Гурӯҳ:Бозингарони БФ Малага Гурӯҳ:Бозингарони БФ Райо Валекано Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Алмерия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Леванте УД Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Де Ла Коруня Гурӯҳ:Бозингарони БФ Р.С.К. Андерлехт
Виктор Ворошилов
Виктор Федосович Ворошилов (Виктор Федосович Ворошилов; 15 августи 1926, — 1926:8:15, March 5, 2011, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 15 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1926 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи ИҶШС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Krylia Sovetov Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Krylia Sovetov Samara Гурӯҳ:Бозингарони БФ Локомотив Маскав
Житево (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Житево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Заводоуспенское (деҳа)
Заводоуспенское (Заводоуспенское) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Тугулимский, вилояти Свердловск медарояд.
Житево (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Заводоуспенское (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Виҷдон
Виҷдон (وجدان — ёфтан, дарёфт) — мақулаи илми ахлоқ ва мафҳуми равоншиносӣ; қобилияти инсон барои назорат ва баҳодиҳӣ ба одобу рафтор ва аъмоли худ, ҳисси ботинӣ барои муқаррар кардани меъёрҳои ахлоқи фардӣ ва ташхиси дуруст аз нодуруст.
Заводоуспенское (деҳа)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тугулимский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Житево (ноҳияи Сямжен, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сямжен (Вологда)
Виҷдон
Виҷдон ҳам дар шакли дарки оқилонаи моҳияти ахлоқии кору рафторе, ки фард анҷом медиҳад ва ҳам дар шакли таассуроти эҳсосотӣ, аз қабили «виҷдони соф (пок)», «қарзи виҷдон», «азоби виҷдон» зоҳир гашта, баёнгари худшиносии ахлоқии фард аст. Касе, ки ғайрбинии дигаронро сутуда, худбинии онҳоро мазмум медорад, беихтиёр нисбат ба рафторҳои худ низ аз ҳамин мавқеъ баҳо медиҳад; аз рафторҳои наҷибу шоистаи худ эҳсоси қаноатмандӣ намуда, ҳамзамон барои худкомагии хеш дар хиҷолат меафтаду пушаймон мешавад.
Дарвин пайдоиши азоби виҷдонро чунин тасвир мекунад, ки дар ботини мо ҳисси ғамхорӣ дар ҳаққи дигарон мавҷуд аст. Агар мо ба сабаби худхоҳӣ ин ҳисро пайгирӣ нанамоем, масалан, ба наздиконамон дар фалокати ба сарашон омада мадад нарасонем, пас, минбаъд, вақте мо он фалокатро тасаввур мекунем, андешаи ёрӣ расондан ба наздиконамон аз нав пайдо мешавад ва анҷом надодани ин кор дар мо эҳсоси дардноки азоби виҷдонро меангезад. Аз нигоҳи Менгер, виҷдон ҳисси фитриест, ки дар заминаи шарм пайдо мешавад ва бо он тавъам аст. Он ҳамзамон бо синну сол таҳаввул наёфта, баъди вориди ҷомеа гаштани инсон ҳам дигаргун намешавад. Аммо муносибатҳои ҷамъиятӣ ба хирад таъсир мерасонанд ва ба ӯ имкон медиҳанд, ки виҷдонро «пинҳон намояд». Виҷдон доим аз худ хабар дода, касро азоб медиҳад. Менгер виҷдонро ягона меъёри дурустии қабули қарорҳо арзёбӣ кардааст. Ба қавли ӯ, «дар оянда ҷомеа бояд ногузир насли наврасро чунон тарбият намояд, ки виҷдон қонуни асосии хирад бошад. Дар акси ҳол, ба ҷомеае, ки дар он нисбати виҷдон беэътиноӣ карда мешавад, ҳалокати қарибулвуқуъ таҳдид менамояд».
З. Фрейд виҷдонро «Худи бартар» ё «Фаро-Ман»-и инсон номида, онро дарки ботинии раво набудани зуҳури хостаҳои шахс, таҷассуми таҳримҳои ботинӣ ва меъёрҳою муқаррарот медонист. Ба ақидаи ӯ, виҷдон рафтору пиндорҳои инсонро назорат карда, дар бораи онҳо ҳукм мебарорад ва нақши нозир (сензор)-ро адо менамояд. Э. Фромм байни виҷдони худкома (авторитарӣ) ва ҳуманистӣ (инсонгаро) фарқ мегузошт. Виҷдони худкома нидои қудрат (авторитет)-и хориҷӣ (падару модар, калисо, давлат, афкори ҷомеа) аст, ки инсон мекӯшад ба он писанд ояд ва аз норозигии он тарсу ҳарос дорад. Муқаррароти чунин виҷдонро на арзишҳое, ки шахс муътақиди онҳост, балки амру наҳйи қудратҳо муайян менамоянд. Аз назари Фромм, виҷдони худкома ду гуна мешавад: пок ва гунаҳгор; инсон аз ҳар дуи онҳо бархурдор аст. Виҷдони пок дарки аз ту розӣ будани қудрат ва виҷдони гунаҳгор дарки аз ту норозӣ будани ӯст. Виҷдони пок эҳсоси хушиву амният, виҷдони нопок тарсу ноумедӣ бармеангезад. Виҷдони худкомаи Фромм моҳиятан ҳамон «Фаро-Ман»-и З. Фрейд аст.
Аз нигоҳи уламои исломӣ виҷдон аз маротиби нафси одамӣ ва баробар бо «нафси лаввома» («нафси маломаткунанда»; Қуръон: 75: 2) буда, ӯро пас аз анҷом додани кору рафтори нодуруст сарзаниш мекунад. Дар осори ахлоқии мутафаккирон аҳаммияти бузурги тарбиявӣ доштани виҷдон таъкид гашта, он қувваи ботинӣ ва неруи даруние дар вуҷуди одамӣ арзёбӣ шудааст, ки инсонро аз кору рафтори писандида ва нописанд огоҳ мекунад. Саъй ба сӯйи некӣ ва даст кашидан аз бадӣ дар фитрати инсон мавҷуд аст. Вақте ки шахс амалеро анҷом медиҳад, дурустӣ ё нодурустии онро дар замири қалбаш эҳсос мекунад, аммо хислатҳои замимаи нафси одамӣ ба ӯ имкон намедиҳанд, ки эҳсосоти мазкурро дарк намояд. Ин набарди ботинӣ ба ҳар шаклу сурат тамоми тӯли ҳаёти бошууронаи инсон идома меёбад.
Чизе, ки ба василаи виҷдон шинохта шавад, «виҷдонӣ» ва он чӣ ҳар инсоне дар хештан дармеёбад, «виҷдониёт» хонда мешавад. Мафҳуми виҷдон бо мафҳумҳои шарм, озодӣ ва гунаҳгорӣ алоқаи зич дорад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ахлоқӣ
Антрасит
thumb|Ангишти антрасит Антраси́т (аз anthracites, аз ἄνθραξ «ангишт; зуғол») — намуди ангишти табиии ба дараҷаи олӣ метаморфӣ гардида. Қариб пурра аз карбон иборат аст (96 %). Рангаш сиёҳи дурахшон, баъзан сиёҳи хокистарӣ ё зардчатоб. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос 2 — 4, зичиаш 1400—1700 кг/м3. Гармии сӯзиши антратсит 33,9 — 34,8 МҶ/кг (8100 — 8350 ккал/кг). Ҷараёни электрикиро нағз мегузаронад, аз ин сабаб барои тайёр намудани электродҳо дар саноати алюминий ва химия, истеҳсоли карбиди калсий, барои истеҳсоли маводи ангиштии оташтобовар, дар металлургия ҳамчун сӯзишвории аълосифат истифода мешавад. Дар ҷумҳурӣ яке аз конҳои калонтарини антратсит дар Осиё кони «Назарайлоқ» маълум аст, ки захираи саноатии он зиёда аз 120 млн т мебошад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Каустобиолитҳо Ангишт
Фурудгоҳи кособунико
Фурудгоҳи кособунико (Kasabonika Airport) — фурудгоҳи  бо Коди ИОТОи XKS аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 1073 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 205 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ҷанатурмис (ноҳияи Қаросой)
Ҷанатурмис — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 2259 нафар аҳолӣ дошт.
Хуррамшаҳр (деҳа)
Хуррамшаҳр — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ясмани ноҳияи Рашт. Аз Хуррамшаҳр то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 85 км. Аҳолиаш 390 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт Гурӯҳ:Ҷамоати Ясман
Болшое Михалево (ноҳияи Александров)
Болшое Михалево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Александров
Сезар Валенсуэла
Сезар Мартинес Валенсуэла (César Martínez Valenzuela; 4 сентябри 1992, Сантяго, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Фернандо Силва Дус Сантос
Фернандо Силва Дус Сантос (Fernando Silva dos Santos; 18 майи 1991, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Сезар Валенсуэла
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 4 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Палестино Гурӯҳ:Бозингарони БФ Huachipato
Аслонбек Ғозибеков
Аслонбек Ғозибеков — иқтисоддон, профессор.
Фернандо Силва Дус Сантос
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 18 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Атлетика Калденсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ АБК Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ PFC Slavia Sofia Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шанлиурфаспор Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Авеш Гурӯҳ:Бозингарони БФ Монтана Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пелистер
Аслонбек Ғозибеков
Сарчашма
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Аугустус Фитзрой
Эзоҳ
Гурӯҳ:Наxуствазирҳои Подшоҳии Муттаҳида Бритониёи Кабир Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Бритониёи Кабир Гурӯҳ:Ҳукумати Бритониёи Кабир
Факултети биология ва химияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Факултети филологияи тоҷик яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 1932. Соли 2010 факултети фанҳои табии ба факултетҳои «Биология ва химия» ва «География ва экология» ҷудо шуд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
Хайка Муллоқандов
Хайка Муллоқандов - хормейстери  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Pro-Composites Vision
Pro-Composites Vision (Pro-Composites Vision) — як ҳавогарди сохтаи American Affordable Aircraft дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Ливенка (ноҳияи Красногвардейск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красногвардейск ‎
Паршино (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Паршино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Ноҳияи Ало-Буқа
Таърих
Ноҳияи Ало-Буқа бо марказаш деҳаи Ало-Буқа 2 сентябри соли 1936 дар ҳайати ҶМШС Қирғизистон, аз декабри 1936 — ҶШС Қирғизистон ташкил карда шудааст. Солҳои 1938-1939 ба ҳайати округи Ҷалолобод, аз 21 ноябри соли 1939 вилояти Ҷалолобод буд.
27 январи соли 1959 ба вилояти Ӯш гузашт. Дар асоси Укази Шӯрои Олии ҶШС Қирғизистон № 263-XII аз 14 декабри соли 1990 вилояти Ҷалолобод бо роҳи тақсим кардани худуди вилояти Ӯш ташкил карда шуд. Вилояти навтаъсиси Ҷалолобод шаҳру ноҳияҳоро дар бар мегирифт: (Сузак, Ленин, Ало-Буқа, Чаткал)
Ҷуғрофия
Ноҳия дар шимолу ғарби вилояти Ҷалолобод дар марз бо 4 ноҳияи (Янгиқӯрғон, Косонсой, Чуст, Поп) вилояти Намангони Ӯзбекистон ҷойгир аст.
Он аз ду қисм иборат аст, ки бо як қитъаи ноҳияи Чоткал ҷудо шуда, ба самти сарҳади Ӯзбекистон амиқ мебарояд.
Дар ноҳияи Ало-Буқа конҳои сершумори аллювиалии тилло дар канори дарёи Терексой, кони тилло ва мис — Бозимчак, кони сурма - Коссон мавҷуданд.
Аҳолӣ
Тибқи барӯйхатгирии Қирғизистон дар соли 2015 шумораи умумии аҳолӣ 104518 нафар: қирғизҳо – 90628 нафар ё 89,3%, узбакҳо – 7341 нафар ё 6,1%, тоҷикон – 6549 нафар ё 4,6%.