cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ғижжак
С. 1943 дар Консерваторияи давлатии шаҳри Тошканд лабораторияи илмию таҷрибавӣ таъсис ёфт ва як зумра устоҳо бо роҳбарии А. И. Петросян ба такмилу таҷдиди созҳои халқӣ шурӯъ карданд. Маҳз бо ташаббуси онҳо созҳои халқӣ ба гурӯҳҳои мустақил ҷудо карда шуданд. Гурӯҳи ғижжакҳо дар асоси квинтети оркестри симфонӣ такмил дода, бо бисёр нишонаҳо (ҷӯр, номгӯи торҳо, диапазон, иҷрои штрихҳо ва ғайра) ба онҳо монанд шудаанд. Баъдтар ғижжаки алт, ғижжаки бас ва ғижжаки контрабас пайдо гаштанд. Гурӯҳи ғижжакҳоро дар партитураи оркестрӣ аз ҳама охир ҷойгир мекунанд. Тартиби ҷойгиршавии ғижжакҳо чунин аст: ғижжакҳои якум ва дуюм (онҳоро ғижжаки прима мегӯянд), ғижжаки алт, ғижжаки бас ва ғижжаки контрабас.
Заберезниче (ноҳияи Сокол, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Ғижжак
Дар Тоҷикистон с-ҳои 50 – 60 – уми садаи 20 ғижакнавозони касбӣ Амон Ҳамдамов, Бақоҷон Ҳабибов, Уреил Толмасов, Ҳаким Маҳмудов, с-ҳои 60 – 70 омӯзгорони касбии сози ғижжак Амрохон Муборакшоев, Абдураҳмон Тошматов, Ҳамидқул Ҷумъаев, Ҳасан Пиров, Умар Темуров, Амирбек Мусоев, ғижакнавозони халқи Достӣ Орзуев (ш. Кӯлоб), Абдусалом Раҳимов (н. Ҳамадонӣ), Мирзосома Қурбонов, Мирзоқурбон Солиев (ш. Исфара), Худоёрбек Қурбонбеков, Гурминҷ Завқибеков (Бадахшон) ва диг. фаъолият доштанд.
Барои ғижжак китобу дастурҳои таълимӣ ва асарҳои ҷудогона таълиф ва ба табъ расонида шудаанд: «Дарси ғижжак»-и Ҳ. Ҷумъаев ва Ҷ. Охунов (1983), «Созу навои ғижжак» мураттиб Ҳ. Ҷумъаев; (1987), «Орзуи мутриб» (1994) ва «Рози ғижжак» (1997)-и А. Мусоев, «Чанд пйеса барои ғижжак ва фортепиано»-и Х. Абдуллоев, «Дастури ғижжакнавози навшогирд»-и А. Муборакшоев ва А. Мусоев (1998), «Консерт барои ғижжак ва фортепиано»-и Д. Дӯстмуҳаммадов, «Пйесаи консертӣ барои ғижжак ва оркестри созҳои миллӣ»-и А. Ҳамдамов, «Консерт барои ғижжак ва оркестри созҳои миллӣ»-и А. Мусоев ва ғ.
Меғвора
Пештар ҳар гуна объекти тӯлкашида ва беҳаракати кайҳониро «туманот» меномиданд. Вале дар солҳои 1920-ум маълум шуд, ки меғвораҳо бисёр галактикаҳоро дар худ ҷой медиҳанд (масалан, Туманоти Андромеда).
Ангасолка (ноҳияи Слюдянск, Иркутск)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Слюдянск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Слюдянск (Иркутск)
Белкин Борис Леонидович
Сарчашма
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ғижжаки доирашакл
Ғижжаки доирашакл - косахонааш доирашакл.
Тоҷикон бештар ду навъи ғижжакро истифода мебурданд: Ғижжаки косахонааш доирашакл нисбат ба ғижжаки кӯҳистонӣ маъмултар буда, бартариҳои зиёдеро дорост. Вай бештар дар байни халқҳои Осиёи Миёна ва Қафқоз маъмул аст. Ин навъи Ғижжакиро аз чӯбҳои тут, зардолу, чормағз ва ғ. тайёр мекунанд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ Гурӯҳ:Созҳои мусиқии торӣ
Алибобо
thumb|260px|Алибобо муаллифи акс [[Максфилд Парриш (1909).]] Алибобо (форсӣ ва - "падари хурд 'Алӣ") — як образи хаёлии Арабистони Қадим мебошад. Вай дар афсонаи Алибобо ва Чил Роҳзан, як қисми Китоби Ҳазору Як Шаб (Шабҳои Араб) ҳамчун қаҳрамони асосӣ оварда шудааст.
De Havilland Swallow Moth
De Havilland Swallow Moth (De Havilland Swallow Moth) — як ҳавогарди сохтаи de Havilland Aircraft Co. Ltd дар кишвари Подшоҳии Муттаҳида аст. Ин ҳавогард дар 1931-8-21 нахустин парвози худро анҷом дод.
Танеево (ноҳияи Колчугин)
Танеево - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Колчугин
Зелений Городок (ноҳияи Холмогор)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Максимовская (ноҳияи Коношский)
Максимовская (Максимовская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Коношский Гурӯҳ:Ноҳияи Коношский
Фурудгоҳи дулпо
Фурудгоҳи дулпо (Dolpa Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи DOP аст, ки як бонди фуруди Хок дорад, ва тӯли бонди он 663 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Непал қарор дорад, ва дар баландии 2499 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи рюр рондн рнч
Фурудгоҳи рюр рондн рнч (River Run Ranch Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди Хок дорад, ва тӯли бонди он 762 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 792 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Гледи Митси
Гледи Митси (тав. 06 феврали 1991) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Зодагони 6 феврал Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони KS Kamza Гурӯҳ:Бозингарони Флямуртaри Влёре Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Кукеси Гурӯҳ:Бозингарони Скендeрбeу Корче
Мирзоҳид Раҳимов
Мирзоҳид Раҳимов (тав.17 июни 1975, деҳаи Шаҳринави,ноҳияи Деҳнав, вилояти Сурхондарё) — иқтисодшинос. Номзади илмҳои иқтисодӣ (2012), дотсент (2013). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон.
Зиндагинома
Мирзоҳид Абдувоҳидович Раҳимов (17 июни соли 1975 дар  деҳаи Шаҳринави,  ноҳияи Деҳнав, вилояти Сурхондарё). Аз оилаи омӯзгор. Хатмкардаи ихтисоси «Таъминоти газу гармӣ ва ҳавотозакунӣ»-и факултети «Сохтмон ва меъморӣ»-и Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ (1997) мебошад. Инчунин хатмкардаи ихтисоси «Андоз ва андозбандии»-и факултети «таҳсилоти ғоибона»-и Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ (2006). Солҳои 1997-2003 лаборант, ассистент, муаллими калони дар доираи тайёркунии техникони ҷавони коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М. С. Осимӣ, солҳои 2004-2012 ассистент, муаллими калони кафедраи «Андоз ва андозбандӣ» - и Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон (собиқ Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ), солҳои 2012-2015 сармутахассиси шуъбаи кадрҳо ва дотсенти доимии кафедраи «Андоз ва андозбандӣ»-и Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон, солҳои 2015-2016 декани факултети таҳсилоти ғобонаи коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М.Осимӣ кор ва фаъолият намудааст. Аз моҳи августи соли 2017 дар вазифаи декани факултети сохтмон ва роҳсозии коллеҷи техникӣ фаъолият мекунад. Санаи 27 апрели соли 2012, дар ҷаласаи Шӯрои диссертатсионии К 737.002.05 назди ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (Хуҷанд) рисолаи номзадии худро дар мавзӯи “Ташаккули бозори суғурта дар иқтисодиёти миллӣ” барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ аз руи ихтисоси 08.00.01.- Назарияи иқтисод бомуваффақият ҳимоя намудааст.
Осор
Мирзоҳид Раҳимов муаллифи 20 мақолаи илмӣ, 1 монография, 1 дастури таълимию методӣ доро мебошад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Қатъномаи 300 Шӯрои Амният
Қатъномаи 300 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 12 октябр 1971 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Шикоят тавассути Зимбабве аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬592-‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Aero Boero AB-95
Aero Boero AB-95 (Aero Boero AB-95) — як ҳавогарди сохтаи Aero Boero S.A. дар кишвари Аргентина аст ки дар соли 1961-1969 сохта шуд. нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Aero Clubs будааст. Ин ҳавогард дар 1959-3-12 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Андрей Соломатин
Андрей Юревич Соломатин (Андрей Юрьевич Соломатин; 9 сентябри 1975, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 9 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1975 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Траско Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Локомотив Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ PFC CSKA Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кубан Краснодар Гурӯҳ:Бозингарони БФ Seongnam Ilhwa Chunma Гурӯҳ:Бозингарони БФ Оболон Киив Гурӯҳ:Бозингарони БФ Krylia Sovetov Samara Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Нижни Новгород Гурӯҳ:Бозингарони БФ Анжи Махачкала
Товарсой
Товарсой (Товар-Сай) — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба деҳистони Афлотуни ноҳияи Оқсӣ дохил аст.
Насруллоҳ (амир)
Насруллоҳ (Амир) — амири Аморати Бухоро (1827-1860).
Товарсой
Аҳолӣ
Аҳолӣ — 1270 нафар дар соли 2022.
Насруллоҳ (амир)
27 апрели соли 1827 Насруллоҳ (Ботурхон) ба тахти Аморати Бухоро нишаста, иҷрои ҳама корҳои ҳукуматиро ба қӯшбегӣ Ҳакимбий супурд. Пас аз ҷулус амир Насруллоҳ дар давоми 6-7 сол бародарон, ҳамаи хешу табор ва тарафдорони онҳоро ба қатл расонд. Дар солҳои аввали салтанаташ амир Насруллоҳ то 100 нафарро  қатл  намуда, дар байни халқ бо лақаби «амир  қассоб» («Ботурқассоб») ном баровард. Аҳолӣ аз тарс Бухороро тарк намуда ба Шаҳрисабз ё Урганҷ кӯч мебастанд.
Товарсой
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Насруллоҳ (амир)
Дар сиёсати берунӣ амир Насруллоҳ кӯшиш мекард, ки бо давлатҳои ҳамсоя, аз қабили Эрон, Туркия ва Русия алоқаҳои ҳасана барқарор намояд. Бо ин мақсад ӯ Қобилбекбийи қарлуқро ба назди шоҳи Эрон Муҳаммадшоҳи Қоҷор ба расми сафир фиристод. Пас аз 10 рӯз Болтақулбеки Чағатойбеки қирқро ба назди султон Абдулмаҷид, халифаи Туркия фиристод.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бухоро Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Бухоро Гурӯҳ:Бухоро
Терновой (ноҳияи Котелников, Волгоград)
Терновой - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Береговой (ноҳияи Ивнянск)
Береговой — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Терновой (ноҳияи Котелников, Волгоград)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Котелников, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котелников (Волгоград)
Береговой (ноҳияи Ивнянск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ивнянск‎
Чатлик (деҳа)
Чатлик (Чатлык) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Красноуфимский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красноуфимский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бурҳон Ғанӣ
Зиндагинома
Бурҳон Ғанӣ 1 майи соли 1938 дар деҳаи Роғифи ноҳияи Кӯҳистони Масчоҳ таваллуд ёфтааст. Соли 1962 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм карда, то рӯзи фавташ ходими маҷаллаи ҳаҷвии «Хорпуштак» будааст.
Асарҳояш аз аввали солҳои шастуми асри гузашта рӯи чопро дидаанд. Дар эҷоди ҳаҷву мутоиба мумтоз буда, дар ин ҷода аз устодаш Фазлиддин Муҳаммадиев сабақҳои даркорӣ гирифтааст. Ҳикояҳои ӯ «Ҳимоя» (1965), «Кори нек» (1968), «Эҳтиром» (1978), «Дафтарчаи қайдҳо» (1978) ӯро ҳамчун нависандаи ҳаҷвнигор машҳур гардондаанд.
Маҷмӯаи ҳикояҳояш «Хушомадгӯёнро азиз доред!» соли 1973, «Ҳар каллаеро як хаёл» соли 1977, «Хеши падар» соли 1987 чоп шудаанд. Ҳикояҳои алоҳидаи ӯ ба забонҳои русӣ, ӯзбекӣ, тоторӣ, литвонӣ, булғорӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд.
30 декабри соли 1992 риштаи ҳаёташ канда шуд.
Хуан Де Диос Сервян Эскобар
Хуан де Диос Сервян Эскобар (Juan de Dios Cervián Escobar; 13 ноябри 1975, Севиле, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1975 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Севила Атлетико Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гранада Гурӯҳ:Бозингарони БФ УД Алмерия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sant Andreu Гурӯҳ:Бозингарони БФ СЕ Сабадел
Миновка (ноҳияи Сураж)
Миновка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сураж, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сураж
Малое (ноҳияи Коношский)
Малое (Малое) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Коношский Гурӯҳ:Ноҳияи Коношский
Каликино (ноҳияи Фурманов, Иванов)
Каликино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фурманов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Ордени Озодӣ (Украина)
Ордени озодӣ (орден Свободи) — ҷоизаи давлатии Украина барои фарқ кардани хидматҳои барҷаста ва махсуси шаҳрвандон дар таҳкими истиқлоли Украина, таҳкими ҷомеаи Украина, рушди демократия, ислоҳоти иҷтимоию иқтисодӣ ва сиёсӣ, ҳимояи ҳуқуқ ва озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд мебошад. То таърихи 6 декабри соли 2018, 21 шаҳрванди хориҷӣ бо ордени озодӣ мукофотонида шуданд, дар ҳоле, ки ҳангоми мукофот, ҳашт нафари онҳо дорандагони ордени Шоҳзода Ярослави Ҳаким дараҷаи 1 буданд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҷоизаҳои давлатии Украина
Исфандиёр Ғуломзода
Исфандиёр Ғуломов (Ғуломов Исфандиёр Ҳасанович; тав. 15 феврали 1947, ҶШС Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик.
Зиндагинома
Исфандиёр Ғуломов 15 феврали соли 1947 ба дунё омадааст. Гузаштагонаш дар вилояти Систони Эрон мезистанд ва падараш Ҳасани Ғулом тадриҷан ба сиёсат гаравид ва чун аз андешаҳову ғояҳои коммунистӣ пуштибонӣ мекард, қатори садҳо рушанфикрони коммунист ба Иттиҳоди Шӯравӣ омад. Аз Маскав ӯро ба Тоҷикистон эъзом карданд.
Хатмкардаи ГИТИС (1971), ҳунарманди Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.
Эҷодиёт
Бештар аз 80 нақш дар театр ва 50 нақш дар сенамо дорад.
Театр
Федор Иванович («Қатра дар баҳр»-и М. Холов), Шоҳ («Фолбинии Афандӣ»-и А. Баҳорӣ), Ванеев («Эътироз ҳабдаҳ»-и Ю. Лиманов), Собир («Умед»-и Ш. Солеҳов), Муллокарим («Алафҳои бегона»-и С. Сафаров), Коко («Раҳгумзада»-и М. Хаёлов).
Синемо
«Камина» (Туркманистон), «Ба хубӣ ҷудо мешавем», «Ау! Ғорати қатор», «Майдони найранг», «Мулоқот дар Самара» (Русия); «Гирдбод», «Нақши пойи динозавр ба куҷо бурд», «Чор нафар аз чорсанг», «Қиссаи зиндонии Павиак» (Тоҷикистон), «Дарвеши ланг» (СССР, Маҷористон, Туркия), «Тулуъ дар Ганг» (СССР, Ҳинд), «Шаби охирини Шаҳризод», «Афсонаҳои нави Шаҳризод» (СССР, Сурия), «Чашмаи гӯё», «Марзи давлатӣ. Реги сурх», «Хушнудона нигар», «Сулҳ ба хонаи шумо», «Ҷаҳиш», «Оҳангҳои баҳорӣ», «Муҳосира» (СССР).
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Трухино (ноҳияи Чагодошен, Вологда)
Трухино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чагодошен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Чагодошен (Вологда)
Миялӣ (ноҳияи Балхаш)
Миялӣ — деҳа дар ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
De Havilland DH.15
De Havilland DH.15 (De Havilland DH.15) — як ҳавогарди сохтаи The Aircraft Manufacturing Co. Ltd. дар кишвари Подшоҳии Муттаҳида аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Копилово (Шемогодское с/п ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Ӯрунбой Ашӯров
Ӯрунбой Ашӯрович Ашӯров (Ashurov Urunboy; 1903, Марғелони нав, вилояти Фарғона  — 1938, Сталинобод ) — ходими ҳизбӣ ва давлатии шӯравӣ, котиби якуми КМ ҲК(б) Тоҷикистон (1937).
Зиндагинома
Соли 1903 дар оилаи ӯзбек, деҳқони камбағал, ки дар ҷустуҷӯи кор бар Марғелони нав аз Хуҷанд кӯчида буд, ба дунё омадааст. Соли 1915 мактаби руссии маҳаллиро хатм намуда, баъдан дар Омӯзишгоҳи шаҳрии Фарғона таҳсил кардааст (1915—1916).
Ҳуруфчини матбааи вилояти Фарғона (1918-1920), корманди Комиссияи фавқулода оид ба мубориза бо аксулинқилобиён дар вилояти Фарғона, корманди масъули Ҳизби коммунистӣ ва муовини раиси Кумитаи инқилобии уезди Марғелон, раиси комиҷроияи уезди Фарғонаи Ҷумҳурии Мухтори Шӯроии Сотсиалистии Туркистон (1920-25), котиби масъули Кумитаи Ҳизби коммунистии шаҳри Фарғона, котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии округи Андиҷон (1925-1929). Шунавандаи Академияи коммунистии шаҳри Маскав (1929-30), раиси Марказ оид ба колхозҳои Осиёи Миёна, ҷонишини мудири шуъбаи Бюрои Осиёимиёнагии КМ ВКП (б) (1931-1934). Котиби дуюми КМ ҲК(б) Тоҷикистон, корманди масъули КМ ВКП(б), котиби якуми КМ ҲК(б) Тоҷикистон (1934-1936).
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Раисони Шӯрои Вазирони Тоҷикистон Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон
Афзалуддин Садри Турка
{{Адиб Афзалуддин Садри Турка'''(أفضلالدین صدر ترکه) Хоҷа Афзалуддин Муҳаммади Турка (соли таваллуд номаълум – 1446, Исфаҳон) — шоири форс-тоҷик, яке аз намояндагони маъруфи тасаввуф. Писари Абуҳомиди Турка. Дар назди падараш улуми мутадовилаи даврро омӯхт ва чун шахси таҳсилкардаву донишманд шуҳратманд гардида буд. Афзалуддин қурбони фитнаву задухӯрдҳои байниҳамдигари Шоҳрух ва писараш Абусаид Мирзо (ҳукмронони темурӣ) гардид. Абусаид ба Исфаҳон ҳуҷум кард ва мехост онро ба даст бигирад. Падараш, ки аз кори писар норозӣ буд, ба Исфаҳон омад. Абусаид Мирзо гурехт. Шоҳрух якчанд нафареро, ки ба дарбори ҳокими шаҳр қаробат доштанд, аз ҷумла, Афзалудинро ба асирӣ гирифт ва ба Сова бурда, ба дор кашид. Аз Афзалудин ба ғайр аз ашъори дар анвои гуногуни назм сурудааш, инчунин тарҷумаи китоби Абулфатҳ Муҳаммад ибни Абулкарими Шаҳристонӣ (1086–1153) «Ал-милал ва-н-ниҳал», ки дар тарҷума онро «Танқеҳу-л-адилат ва-л-илал фӣ тарҷамат китоб ал-милал ва-н-ниҳал» ном додааст, боқӣ мондааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Шоирони асри XV Гурӯҳ:Шоирони форсу тоҷик Гурӯҳ:Адабиёти форсу тоҷик
Хоруғ
Хоруғ (шуғнӣ: Харағ) — шаҳрест дар ҷанубу ғарбии Помир, маркази маъмурии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, дар ду соҳили рӯди Ғунд ва резишгоҳи он дар рӯди Панҷ дар баландии 2200 метр аз сатҳи дарё воқеъ гаштааст. Хоруғ ба воситаи роҳи калони автомобилгард бо шаҳри Душанбе ба воситаи ағбаи Сағирдашт (527 км), ба воситаи шоҳроҳи Кӯлоб (417 км) ва Ӯш (740 км) бо Ҷумҳурии Қирғизистон ва бо роҳи шаҳри Хоруғ — Мурғоб — Қулма бо Ҷумҳурии халқии Хитой пайваст аст.
Захираҳои табиӣ
Ба хотири дарёфти ашёи хоми маҳаллӣ барои саноат, ҳанӯз соли 1928 ба Помир нахустин экспедитсияи ҷустуҷуии Академияи илмҳои ИҶШС омода буд. Бар асари корҳои геологӣ-тадқиқотӣ манбаи беши ашёи хом ёфт шуд. Солҳои 30-ум дар Помир конҳои намак, оҳан, мис, молибден, сурб, тило, асбест, кварс, ёқут, лоҷувар ва гауҳар кашф карданд.
Таърих
Хоруғ то пирӯзи инқилоби Октябр (1917) деҳае буд, ки дар он 10-12 хонавода зиндагонӣ доштанд ва шуғли асосии онҳо кишоварзӣ, боғдорӣ ва чорводорӣ буд. Соли 1897 қароргоҳи посгоҳи марзбонии Русия Помир аз Шоҷон (Мурғоб) ба Помири Ғарбӣ (Хоруғ) кӯчонида мешавад ва аз ҳамин замон ин деҳа маркази маъмурӣ мегардад. Бо таъсис додани гурӯҳи марзбонони Помир дар Хоруғ, симои он низ оҳиста – оҳиста ободу зебо мегардад. Cохтмони биноҳои аврупоӣ, ошхона, ҳаммом, хонаҳои маскунӣ барои афсарон ва ғайра симои деҳаро дигаргун карданд. Бо дастгирӣ ва ёрии сардорони гурӯҳи марзбонон дар оғози асри ХХ дар деҳаи Хоруғ, ҷӯи обёрӣ (1905) сохта шуд ва заминҳои нав барои кишти зироатҳои ғалладона ва полезӣ ва ниҳолшинонӣ кошта шуданд. Талаботи ҳарбӣ ва иқтисодӣ ҳукумати подшоҳиро маҷбур сохт, ки ба сохтмони роҳҳо ба ин кишвар аҳамият диҳанд. Солҳои 1910-1911 сохтмони роҳи аробагард то Хоруғ анҷом дода шуд. thumb|left|200px
Соли 1909 аввалин пул аз болои рӯди Ғунд сохта шуд, ки ду тарафи Хоруғро бо ҳамдигар пайваст намуд. Бо сарварии сардори отряди Помир Г. А. Шпилко соли 1914 неругоҳи хурди барқӣ ва осиёб сохта шудаанд, ки аҳолии маҳаллӣ низ аз онҳо истифода мебурданд. Бо супориши марзбонон соли 1916 дар Хоруғ корхонаи хурди ҳунармандӣ ба монанди коркарди пӯст, оҳангарӣ, чӯбтарошӣ ва пойафзолдӯзӣ ба истифода дода шуданд, ки дар он коргарони бумӣ кор мекарданд. То ибтидои асри ХХ дар Помир мактаб ва бемористон набуд. Танҳо соли 1909 дар назди посгоҳи Хоруғ нахустин мактаби русӣ-маҳаллӣ барои фарзандони мардуми бумӣ сохта шуд, ки он то соли 1917 фаъолият дошт. Танҳо дар соли таҳсилии 1916-1917 шумораи хонандагони он ба 40 нафар расид. Соли 1900 дар назди посгоҳҳои марзбонии Ишкошим, Мурғоб ва Хоруғ аввалин бунгоҳи тиббӣ таъсис дода шуданд.
Густаришу ободонии ҳамаҷонибаи шаҳри Хоруғ ҳамчун маркази вилоят аз охири солҳои сиюми асри ХХ сар шуд. Бо қарори Кумитаи Иҷроияи Иттиҳоди Шӯравӣ (ВСИК) аз 2-уми январи соли 1925 вилояти маъмурии Помир ҳамчун вилояти Автономии Бадахшони Кӯҳӣ дар таркиби Тоҷикистон таъсис ёфт ва маркази онро шаҳри Хоруғ эълон намуданд. Аз ҳамин сол тараққиёти маъмурӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ, сиёсӣ ва мадании Хоруғ ҳамчун маркази ВАБК сар мешавад. Хоруғ ҳамчун шаҳр аз 27 октябри соли 1932 ба ҳукми қонун даромадааст. Аз с.1922 то ҳоло ба ҳайси раиси ҷомеа ва шаҳри Хоруғ 26 нафар фаъолият доштанд.
Нахустин роҳбарони шаҳр
Нахустин раиси он (ҷамоа) Бодӣ Абдулхайров (1922-1925) зодаи деҳаи Ғорҷвини н. Шуғнон буд. Моҳи янв. соли 1940 Иҷлосияи якуми Совети депутатҳои меҳнаткашони шаҳр баргузор гардид ва раиси Комиҷроияи шаҳр Умнов Николай Никалоевич интихоб шуд. Сарварии шаҳри Хоруғро дар солҳои гуногун шахсони зерин ба уҳда доштанд: Боди Абдулхайров (1922-1925), Имомназар Мирзоҳаётов (1925-1926), Ҳоҷатбегим Саъдуллобекова (1927-1930), Мулкамон Назармамадов (1931-1932), Лутфали Шукуруллобеков (1932-1933), Зайдулло Абдуллоев (1933-1936), Ниёз Мародов (1936-1938), Шариф Раҳматов (1938-1940), Николай Умнов (1940-1941), Ҷумъа Алифбеков (1941-1946), Ҳайдарбек Қишқоров (1946-1950), Пайшанбе Писареҷов (1953-1955), Ҷифон Мулкамонов (1955-1957), Симик Абдулкаримов (1957-1959), Қурбоншо Гадоалиев (1959-1961), Шодихон Ёрмаҳмадов (1959-1961), Гулғунча Қадамшоева (1961-1969), Ойбегим Алидустова (1969-1975), Гулбибӣ Мулкамонова (1975-1984), Анҷирбегим Мақбулшоева (1985-1989), Ҷавҳари Нуралиев (1990-1992), Иброҳимбек Ғозибеков (1992-1994), Сотволҷон Имомназаров (1995-2000), Давлатёр Бекназарович (2001-2003), Улфатшо Абдолбеков (2003-2006), Н. Муборакшоева (2006).
Иқтисод
Дар Қарори Пленуми 3 (26 январ соли 1932) ва бюрои (16 июли соли 1932) Кумитаи партиявии вилоят қайд карда шуд, ки саноати маҳаллӣ бояд рушд ёбад. Бюро таъсиси 20 кооперативҳои истеҳсолию ҳунармандиро ба нақшаи корӣ дохил кард. Амалӣ гардидани ин нақша дар ибтидо натиҷаҳои хубе дод. Дар вилоят якбора 7 муассисаи кооперативию ҳунарманди: дарздузӣ, таъмири пояфзол, хиштрезӣ, гачпазӣ, истеҳсоли намак ва 5 кооператив: ҳарротию оҳангарӣ, хурокворӣ, пиларесӣ, маишӣ ва нақлиёт таъсис ёфтанд. Бюрои кумитаи партиявии вилоят қарор дод, ки соли 1933 Помирпромсоюз ё Помикооператсия ташкил карда шавад. Истеҳсоли ҷуроб, дастпуш хеле авҷ гирифт ва соле аз 2000 то 3000 ҷуфт ин маҳсулоти қимтбаҳо берун аз вилоят ба фуруш мерафт. Дар Помир косибӣ ба роҳ монда шуд, ки он асоси саноати маҳаллиро ташкил дода дар ин замина синфи коргар ташакул ёфт. Соли 1933 дар Бадахшон 40 корхонаи ҳунармандӣ ташкил карда шуданд, ки беш аз 1000 нафар коргар доштанд. Маркази асосии Облпромсоюз дар Хоруғ буд, аммо он дар саросари навоҳии вилоят шуъбаҳои худро кушода, ба таври доманадор фаъолият меварзид. Он кариб кулли соҳаҳои истеҳсолотро ба тасарруфи хеш даровард. Харротон 17 нафар, пойафзолдузи 27 нафар, наклиет 38 нафр, хиштрезон 16 нафар, коргарони соҳаи маиши 4 нафар, дузандагон 100 нафар. Салронҳо - яъне он нафароне ки аз ҷангалҳо чубро тариқи рудхонаҳо ба Хоруғ мебиёранд, 182 нафар. Инҳо як неруи пуриқтидоре буданд ва касби мушкиле доштанд. Чубро дар ҷангалҳои Шоҳдара ва Ғунд мебуриданду ба об мепартофтанд ва он таи 100 км руи об мерафт. Онҳо аз дунболи чуб дар ҳамин масофа пиёда мерафтанд.
Баъди пош хурдани Иттиҳоди Шуравӣ қисмати зиёди инфраструктураи шаҳр вайрон гардид. Корхонаҳои калонтарини истеҳсолии боқимонда оҳиста оҳиста аз кор боз монданд, ки ин ба иқтисодиети шаҳр таъсири ниҳоят калон расонд. Истеҳсоли қариб ҳамаи намудҳои маҳсулоти дар солҳои пеш истеҳсолшуда ба пурраги қать гардид. Сабаби асосӣ вайроншавии структураи истеҳсолии шаҳр аз кор боз мондани хамаи протсесҳои исеҳсолӣ ба ҳисоб мерафт. Беқурбшавии пул ва дигар сабабхо кормандони ҳамаи марказҳои истеҳсолиро маҷбур сохтанд ки аз кор хориҷ шаванд. Дар мудати 8 сол корҳонаҳои истеҳсолӣ бекор хобида буданд. Сол аз сол оромӣ шароити ба кор даровардани ҳамаи корхонаҳои пешинаро фароҳам овард. Ҳоло бошад корхонаҳои давраҳои шуравӣ аз техникаи нисбатан нави ҳозиразамон таъмин гардидаанд ва кори худро давом дода истодаанд. Ҳамаи корхонаҳои шаҳри Хоруғ дар асоси энергияи электрикии арзони истеҳсолшуда кор мекунанд. (НБО «ПОМИР-1», ки 75% қувваи барқи Вилоятро таъмин месозад) ҳамчунин НБО «Хоруғ» қувваи барқ истеҳсол карда истодааст.
Заводи гӯшту шир – корхонаи давраи шуравӣ ба ҳисоб рафта ҳоло ширкати «ПАНҶ» истеҳсоли маҳсулот ва умуман фаолияти ин корхонаро ба зиммаи худ гирифтаст. Ғайр аз гӯшту шир ин ширкат обҳои маъданиро истеҳсол мекунад, ки қисмати маҳсулоти баровардашуда ба шаҳри Душанбе низ барои савдо фиристонда мешавад. Ин ширкат фаолияти худро аз солҳои 2000 сар кард. Маҳсулоти ин корхона дар баробари маҳсулоти корхонаҳои шаҳри Душанбе ва Хуҷанд сифати аъло дорад.
Заводи нони шаҳри Хоруғ – солҳои пеш монанди дигар корхонаҳои калони шаҳри Хоруғ давлатӣ буд. Солҳои баъд аз ҷанги гражданӣ ин корхона бо маблағгузории сохибкорони алоҳида ба кор дароварда шуд. Ҳоло танҳо 25% ин корхона фаолият мекунаду халос лекин ин ҳам нишонае аз пешрафти иқтисодиети дохилии шаҳри Хоруғ мебошад. Талаботи шаҳрвандони шаҳри Хоруғро асосан ба маҳсулоти ордӣ таъмин месозад.
Комбинати истеҳсоли бетону оҳан (ЖБК) – ин корхона нисбати корхонаҳои дигар дертар фаолияти истеҳсолиро барқарор сохт зеро талаботи ин комбинат ба ашьё ва технологияи замонавӣ нисбатан зиёд мебошад. Се сол пеш ин комбинат бо маблағгузории соҳибкорони Хитоӣ ба кор дароварда шуд лекин фаолияташ аз сабаби паст будани сифати маҳсулот аз кор бозмонд. Ҳоло ширкатҳои давлатӣ талоши онанд то аз нав фаолияти ин комбинатро барқорор созанд.
Аҳамияти махсусро дар инкишофи саноати маҳаллӣ сохтмони Нерӯгоҳи барқи обии «Хоруғ» (январи 1941) иқтидори он 100 квт/соат бозид. Аввали соли 70-ум бунёди неругоҳи барқии 2-юм оғоз ёфт ва 22 декабри с.1970 кор сомон ёфт, ки иқтидори он 10000 квт/соатро ташкил дод. Охири солҳои 60-ум ва ибтидои солҳои 70-ум дар ҳудуди шаҳри Хоруғ ва фабрикаи дӯзандагии заводҳои нону оҳану бетон, комбинатҳои гӯшт, хидмати маишӣ, матбаа ва дигар корхонаҳои саноатӣ сохта ба истифода дод шуданд, ки дар онҳо мутахассисони маҳаллӣ кор ва фаъолият намуданд. Аз байн рафтани Иттиҳоди Шӯравӣ сар задани ҷанги шаҳрванди дар Тоҷикистон (1992), касодии иқтисодӣ ба фаъолияти ин корхонаҳо таъсири манфӣ расонид ва қисме аз онҳо аз фаъолият боз монданд ё бо иқтидори нопурра кор мекунанд.
Бо соҳибистиқлол гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон рушди иқтисодӣ-иҷтимоии Хоруғ давом ёфт. Сохтмони навбати аввали НБО «Хоруғ» – ду агрегат ҳар кадоме бо иқтидори 7 МВт дар соли 1994 ба охир расид. Пурра ба истифода супоридани  нерӯгоҳҳои барқии обӣ соли 2005 рӯй дод. Хароҷоти умумии сохтмон – $40 млн. (кумаки инвеститсионии Хазинаи рушди Оғохони IV). Имрўз НБО «Хоруғ» дорои 4 агрегат бо иқтидори умумии 28 МВт мебошад. Бунёди як қатор биноҳои 3-4 ошёнаи истиқомати, маъмурӣ, маданию маишӣ, маориф, Институти биологии Помир, Универмаги «Боми ҷаҳон» иморати мактабҳои рақамҳои 2, 7, 9 биноҳои идораи алоқа, суди вилоятӣ, ПМК-148 ва ғ. ба шаҳр ҳусн зам кард. Бо ёрии ташкилотҳои байналхалқӣ аз он ҷумла бо ёрии МСДСП-и хазинаи Оғохон ва бо кумаки маркази дастгирии ҷомеаи шаҳрвандии «Қалам» сохтмони хати обгузар, азнавсозӣ таъмири ҳавзаҳои ташнаоб, таъмири обанбори Сиёб ба анҷом расонида шуданд. Бо мақсади беҳтар намудани вазъи иқтисодии аҳолӣ дар нимсолаи аввали соли 2006 ба соҳибкорон ва шаҳрвандони шаҳри Хоруғ ба воситаи филиалҳои бонкҳои дар шаҳр буда 1 043262 ҳазор сомони қарзҳои кӯтоҳмуддат дода шуданд. Азнавсозии бозори шаҳр ва сохтмони бозори нав ба итмом расид.
Корхонаи истеҳсоли сими торҳои симдор ҶДММ «Симин Сохтмон», ҶДММ «корхонаи коркарди дорувории Панатсея» Маркази хизматрасонии тиббӣ, сехи мебели ҶДММ «Осия», ҶДММ «Фарид-Хоруғ» сехи коркарди қуму шағал, ҶДММ «Дерзуд», ҶДММ «Ҷафсӣ», «Одина» ҶДММ, «Дастони тилоӣ», «Ниссо Помир» ҶДММ, корхонаи истеҳсоли қаннодӣ, коргоҳи «Дунёи ҳунар» ва ҶДММ «Сифатнок» аз ҷумлаи корхонаву коргоҳҳои нав мебошанд, ки дар соли 2022 ба фаъолият шурӯъ намуданд.
Нақлиёт
Барқарор шудани Ҳокимияти Советӣ дар Помир ба пешрафти иқтисодиёт ва иҷтимоиёти шаҳри Хоруғ такони пурзӯр дод. Сохтмони роҳҳои автомобилгард, корхонаҳои саноатӣ, биноҳои бисёрошёна, инкишофи тиб, маорифу фарҳанг маҳсули даврони советӣ мебошад. Хоруғ чун дигар манотиқи Бадахшони Кӯҳӣ аз сабаби надоштани роҳҳои автомобилгард аз олами тамаддун ҷудо буд. Ин вазъ боиси халалдори рушду нумӯъи илму фарҳангу иқтисод мегардид. Аз ин лиҳоз, бунёди роҳҳои автомобилгарди Ӯш — Хоруғ (1934) 732 км, Хоруғ – Роштқалъа (1937-1938), Хоруғ – Рӯшон (1938-1939), Хоруғ — Тузкӯл, Вахон - Ишкошим (1940-1942), Хоруғ — Душанбе (1940) 528 км, дар мадҳи аввал гузошта шуданд. Хоруғ бо марказ ва ноҳияҳои дигари вилоят алоқаи автомобилиро барқарор намуд. Кушода шудани роҳи ҳавоии Душанбе — Хоруғ (1929) ва парвози тайёра августи с.1932 саҳифаи нави таърихие барои шаҳрвандон ва тамоми қаламрави сокинони вилоят рух дод. Ҳоло ин масофаро тайёраи мусофиркаши ЯК-40 дар 40-45 дақиқа тай мекунад.
Бо соҳибистиқлол гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон сокинони Хоруғ тавассути роҳи автомобилгарди Кӯлоб – Нулванд - Қалаи Хумб бо маркази ҷумҳурӣ ва дигар кишварҳои дуру наздик дар тамоми фасли сол алоқаи доимии автомобилиро таъмин менамояд. Бо истифода дода шудани роҳи мошингарди Мурғоб - Қулма (25 май 2004) ва сохта шудани купруки нави ҳозиразамони мошингард байни Хоруғ ва Афғонистон (3 ноябр 2002) имконият медиҳад, ки Хоруғ ба маркази тиҷоратии давлатҳои Хитой ва Афғонистон табдил ёбад.
Алоқа
Соли 1934 алоқачиён хатти телеграфаи Душанбе — Хоруғро пурра ба истифода дода, бо ҳамин Бадахшонро аз тариқи хатти телеграфӣ бо маркази Тоҷикистон пайваст намуданд. Нахустин хатти телефон-телеграфаи дохили вилоятӣ байни Хоруғ- Рӯшон (1940) сохта шуд. Соли 1983 алоқа байни шаҳри Хоруғ ва ҷумҳуриҳои собиқ ИҶШС аз тариқи кайҳон сурат гирифт. Соли 2005 ширкати 3 ТЕ-и Чин стансияи ҳозиразамони дорои 6000 нуқтаи телефонӣ ба истифода дода шуд. Ҳоло ин соҳа равнақу ривоҷ ёфта истодааст ва дар шаҳри Хоруғ марказҳои гуфтугӯи телефони мобилии «Индиго», «ВАВilON-М», МlT, «Интерком» фаъолият доранд ва маркази вилоят бо шабакаи умумиҷаҳонии интернет пайваст гардид. Аз соли 1977 аҳолии шаҳр ба воситаи стансияи алоқаи кайҳонӣ «Орбита» барномаи телевизионии Москваро тамошо карда истодаанд. 31 декабри с.1936 бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Э. Раҳмон аҳолии он имконият пайдо кард, ки барномаи телевизиони Тоҷикистонро (соли 2005) тариқи телевизиони «Сафина» тамошо кунанд.
Маориф
Аз рӯзҳои аввали барқароршавии Ҳокимиятӣ Советӣ ба масъалаи инкишофи маорифи халқи Бадахшони кӯҳи диққатӣ махсус дода мешуд. Дар ташкили аввалин мактаб сарҳадбонони отряди Хоруғ саҳмгузор буданд. С. 1922 дар назди ин отряд нахустин мактаб – интернат ташкил ёфт, ки дар он танҳо 24 нафар таҳсил намуданд. Cоли 1923 дар назди кумитаи револютсионии вилоят шуъбаи маориф кушода шуд. Худи ҳамин сол КИМ Туркистон барои ташкили мактаби нав дар Хоруғ 339. ҳазор пулро ҷудо намуд. Дар назди ин мактаб–интернат кушода шуд, ки дар он 50 нафар фарзандони меҳнаткашон таҳсил доштанд. С.1926 нахустин мактаби духтарона дар шаҳр кушода шуд, ки Мараматнисо Мамадамирова онро сарварӣ намуд. Ба ғайр аз мактабҳои маълумотҳои умумӣ соли 1928 барои тайёр кардани кадрҳои маълумотнок мактаби ҳизбии шӯравӣ кушода шуда, вале ин муассисаи таълимӣ наметавонист талаботи вилоятро бо кадрҳои ихтисосманд таъмин намоянд. Аз ни рӯ бо қарори бюрои комитети вилоятии ПК Тоҷикистон соли 1931 дар Хоруғ техникуми омӯзгорӣ ва баъдтар он дар соли таҳсили 1937-1938 ба омӯзишгоҳи омӯзгорӣ табдил ёфта, дар тайёр намудани омӯзгорон хидмати босазое намуд. С.1940 дар Хоруғ аввалин мактаби миёна кушода шуд. Дар солҳои минбаъда ин соҳа хеле ривоҷу равнақ ёфт. Имрӯз дар Х. 12 мактаби таҳсилоти ҳамагонӣ, якто литсей (литсейи Оғохон), як маркази касби ҳунаромӯзӣ амал мекунанд, ки дар онҳо 6102 нафар хонанда таҳсил ва 555 омӯзгор кор мекунанд. Ба ғайр аз ин 5 муассисаи то мактабӣ фаъолият доранд. Ҳоло маркази вилоят аз рӯи дараҷаи малумотнокии аҳолӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз ҷойҳои аввалинро ишғол менамояд. Аҳолии шаҳр бо он ифтихор доранд, ки соли 1992 дар шаҳрамон Донишгоҳи давлатии ба номи М. Назаршоев кушода шуд ва он мутахассисони маълумоти олидори ихтисосҳои гуногунро барои хоҷагии халқи вилоят тайёр карда истодааст. Дар солҳои наздик боз як донишгоҳи байналмиллии Осиёи Марказии Оғохон, ки барои аҳолии манотиқи кӯҳистони Тоҷикистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Ӯзбекистон, Чин, Эрон, Афғонистон ва Покистон мутахассис тайёр менамояд. Соли 2004 хишти аввали он аз тарафи Алоҳазрат Оғохони 4 ва Президенти ҶТ Э. Раҳмон гузошта шуд.
Тандурустӣ
То инқилоби Октябр мардуми Помир аз хидматрасонии тиббӣ бархӯрдор набуд. С.1924 нахустин амбулатория ва соли 1925 якумин беморхонаи дорои 15 кат ба истифода дода шуданд. Дар ин муассисаи тиббӣ 2 нафар мутахассис фаъолият доштанд. Барои тайёр намудани ҳамшираҳои тиббӣ с.1937 дар Х. курсҳои 2 сола кушода шуд, ки он дар тайёр кардани мутахассисони тиббӣ аз баёни духтурони маҳаллӣ аҳамияти калон дошт. Ҳоло шумораи муассисаҳои тиббӣ дар ҳудуди шаҳр 12 адад буда, дар онҳо 251 нафар духтур ва 663 нафар коркунони миёнаи тиббӣ кор мекунанд.
Фарҳанг
С.1936 театри мусиқии драмавӣ кушода шуда, болаёқаттарин артистон, созандагон ва навозандагон дар он муттаҳид шуданд. С. 1925 китобхонаи ба н. В.И. Ленин бунёд ёфт ва с.1935 ба он мақоми китобхонаи шаҳриро доданд. Ба истиқболи 15 солгарди таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон дар ш.Хоруғ осорхонаи давлатии кишваршиносӣ ташкил шуд. С.1934 аввалин кинотеатр сохта шуд. С.1939 сохтмони боғи маданият ва истироҳатии ш.Хоруғ ба охир расид. Моҳи сентябри с.1931 аввалин рӯзнома «Бадахшони Сурх» ба забони тоҷикӣ ва русӣ аз чоп баромад. Имрӯз дар шаҳр 5 хонаи фарҳангӣ, 4 китобхона, 1 мактаби мусиқӣ фаъолият доранд.
Маҳаллаҳои шаҳр
Хоруғ 5 маҳалла дорад:
Муассисаҳои шаҳр
Муассисаҳои асосӣ:
Ҳайати миллӣ
Тибқи барӯйхатгирии соли 1989 :
Турсунбой Воҳидов
Турсунбой Воҳидов (14 июли 1934, деҳаи Ғӯлакандози ноҳияи Пролетар — 24 январи 2007, ҳамон ҷо) — механизатор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1978).
Хоруғ
Пайвандҳои беруна
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Гурӯҳ:Хоруғ
Турсунбой Воҳидов
Зиндагинома
Механизатор ва механики колхози ба номи Ленини ноҳияи Пролетар (1950-1987). Солҳои 1976-1977 бо мошин 270—346 т пахта ғундоштааст.
Ҷоизаю орденҳо
Бо 2 ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Механизаторҳои Тоҷикистон
Ӯзканд
Узканд (Ӯзген, Өзгөн) — шаҳрест дар ҷануби Ҷумҳурии Қирғизистон, маркази маъмурии ноҳияи Ӯзканди вилояти Ӯш.
Номгузорӣ
Муаррихон якчанд этимологияи шаҳрро фарқ мекунанд.
1) Аз "Яссикент" -и туркӣ дар тарҷума омадааст, ба маънои "Шаҳр дар рӯди Жази". Дар наздикии шаҳр шохоби дарёи Қарадарё мавҷуд аст, ки " Жази " ном дорад.
2) Аз калимаҳои туркии " Оғуз- Оғузӣ", "Кент-шаҳр" гирифта шудааст.
3) аз "Озикенти" -и туркӣ омадааст. Тарҷума ҳамчун "шаҳри қабилаҳои озӣ"
Таърих
Узканд яке аз қадимтарин шаҳрҳои Осиёи Марказист, ки таърихи беш аз 2000-сола дорад. Дар асрҳои II-I пеш аз милод ҳамчун маркази тиҷорат дар роҳи тиҷоратӣ аз водии Фарғона ба Қошғар ба вуҷуд омадааст..
Дар асрҳои миёна ин шаҳр як маркази муҳим дар роҳи тиҷоратӣ аз Осиёи Миёна ба Қошғар буд. Дар асри XII он пойтахти дуюми давлати Қарахониён буд. чап|мини|150x150пкс| Манора Ёдгориҳои он мероси беназири таърихӣ ва фарҳангӣ мебошанд. Дар манораи баландиаш 44 метр, ки дар аввали асри XII сохта шудааст, мавҷуд аст. Дар наздикии он масҷид ва мадраса, инчунин мақбара е мавҷуд аст, ки дар он намояндагони сулолаи Қарахониён дафн карда шудаанд. чап|мини|150x150пкс| Мақбараи сулолаи Қарахониён Дар шаҳр боқимондаҳои қалъа, мазорҳо ва дафнгоҳи и муқаддасон ва одамони машҳури асрҳои XI—XII ва дигар ҷойҳои бостоншиносӣ мавҷуданд. Масҷидҳои асри XIX хуб боқӣ мондаанд. Ҳамаи ин биноҳо бо кумаки созмонҳои байналмилалӣ барқарор карда шуданд.
То инқилоби Октябри Кабир Узканд (он вақт - Узкент ) дар ноҳияи Андиҷони вилояти Фарғонаи империяи Россия ҷойгир буд.
Ҷуғрофия
Узканд дар самти 54 км шимолу шарқи шаҳри Ӯш, дар соҳили рости дарёи Қарадарё ( ҳавзаи Сирдарё ) ҷойгир аст. Дар шоҳроҳи Бишкек- Ӯш, Узканд дар байни марказҳои вилоятҳои ҷанубӣ Ӯш ва Ҷалол-Обод ҷойгир аст.
Узканд шаҳрест, ки дорои нуқтаҳои савдо ва хидматрасониҳои гуногун (аз ҷумла корхонаҳои коркарди маҳсулоти кишоварзӣ барои ноҳияҳои атроф) мебошад.
Дар наздикии шаҳр минтақаи фароғатии "Қаро-Шоро" ва маркази туристии "Салом-Алейк" мавҷуданд, ки минтақаҳои сайёҳӣ мебошанд ва дар онҳо шаҳрвандони Ҷумҳурии Қирғизистон, меҳмонони хориҷӣ ва сокинони шаҳр истироҳат мекунанд.
Сокинон ва сайёҳон таътили тобистонаи худро дар нишебиҳои кӯҳҳо гузаронида, аз оби шифобахши манбаи табиии "Қаро-Шоро"истифода мебаранд.
Аҳолӣ
мини|250x250пкс| Маҷмааи меъмории Узканд дар пули миллии Қирғизистон То 1 январи соли 2018 шумораи аҳолии шаҳр 58,800 нафарро ташкил медод. То 1 январи соли 2017 шумораи аҳолӣ 57 300 нафарро ташкил мекард
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон
Aero Boero AB-180
Aero Boero AB-180 (Aero Boero AB-180) — як ҳавогарди сохтаи Aero Boero аст ки дар соли 1969-2000 сохта шуд. ин ҳавогард дар 1967 нахустин парвози худро анҷом дод.
Черлак (деҳа)
Черлак (Черлак) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Красноуфимский, вилояти Свердловск медарояд.
Aero Boero AB-180
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Черлак (деҳа)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Красноуфимский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ноҳияи Восеъ
alt=Ноҳияи Восеъ. Коллаж|thumb|397x397px|Аз чап ба рост ва аз боло ба поён: 1. Беморхонаи байниноҳиявии бемориҳои сил дар деҳаи Восеъободи Калон. 2. Идораи Суди ноҳияи Восеъ. 3. Восеъ. Намои марказии кӯҳи намак. 4. Қалъаи Ҳулбук дар деҳаи Қурбоншаҳид (таҷдид). 5. Бинои Муассисаи давлатии Мамнуъгоҳи таърихӣ-фарҳангии «Ҳулбук» дар ноҳияи Восеъ. Ноҳияи Восеъ (то 20 сентябри 1961, Арал) — ноҳия дар вилояти Хатлон. 19 январи соли 1936 бо қарори Президиуми Кумитаи Марказии иҷроияи шӯроҳои ҶШС Тоҷикистон таъсис ёфтааст. Маркази маъмуриаш — шаҳраки Ҳулбук.
Ҷойгоҳ
Восеъ дар нишебиҳои ҷанубу шарқии қаторкӯҳи Вахш ҷойгир аст. Аз маркази ноҳия то шаҳри Душанбе 184 км. Масоҳаташ 800 км2.
Ҷуғрофиё
Ҳудуди ноҳия ноҳамвор буда, қисмати шимолиашро нишебиҳои қкӯҳи Вахш, шимоли шарқиашро нишебиҳои қаторкӯҳи Ҳазрати Шоҳ, ғарбиашро нишебиҳои кӯҳи Ҷилонтоғ ва қисми ҷанубиашро ҳамвории водии дарёҳои Сурхоб ва Ёхсу ишғол кардаанд. Нуқтаи баландтаринаш аз сатҳи баҳр 4088 м (қуллаи Ҳазрати Шоҳ), пасттаринаш 450 м (водии дарёи Сурхоб). Сарватҳои зеризаминии Восеъ намаки ошӣ (конҳои Хоҷамӯъмин, Хоҷасартез) ва масолеҳи сохтмонӣ аст. Аз ҳудуди ноҳия дарёи Сурхоб (бо шохобҳояш Оби Мазор ва Ёхсу) ҷорӣ мешавад.
Олами наботот
Олами набототи водӣ ва доманаи кӯҳҳо биёбонӣ ва нимбиёбонист. Қисми миёнаи кӯҳҳоро дарахту буттаҳои гуногун (зирк, ирғай, заранг, фарқ, бушол), дарахтони мевадор (чормағз, бодом, дулона, себ, олуча ва ғайра) ва аз он болотарро марғзорҳои субалпӣ ва алпӣ фаро гирифтаанд.
Олами ҳайвонот
Олами ҳайвоноташ низ гуногун бу­да, гург шағол, рӯбоҳ, нахчир, гуроз, кабк, мурғобӣ, бедона, уқоб ва ғайра мавҷуданд.
Иқлим
Иқлими ноҳия континентӣ, дар ҷануб субтропикии хушк; тобистонаш гарм, зимистонаш муъ­тадил. Ҳарорати миёнаи тобистон 28–300, зимистон 0–270С. Боришоти солона 800–1200 мм. Хо­ки водиҳо хокистарранг буда, хоки кӯҳҳо ҷигариранг аст.
Таърих
Дар маъхазҳои арабизабони асрҳои 9–10, аз ҷумла, асарҳои Ибни Хурдодбеҳ («Китобу-л-масолик-ва-л-мамолик»), Ибни Ҳавқал («Сурату-л-арз»), ал-Мақдисӣ («Аҳса­ну-т-тақосим») шаҳри Ҳулбук ҳамчун маркази Хуталон ёд шудааст, ки он ҳоло дар фосилаи 7 км дуртар аз маркази ноҳияи Восеъ ҷойгир аст. Мавзеи Ҳулбукро бостоншиносон дар ҷойи деҳаи Қурбоншаҳиди ноҳияи Восеъ донистаанд, ки қисми онро мардум Хишттеппа меномиданд. Аз харобаҳои Хишттеппаи Қурбоншаҳид ҳангоми ҳафриёт қасри подшоҳ, куҳандиз, биноҳои гуногуни аз хишти пухта сохташуда ва дигар иморатҳои ёрирасон пайдо шуданд. Ба ақи­даи бостоншиносон Б. А. Литвинский ва Е. А. Давидович, мавзеи харобаҳои шаҳристони Ҳулбук 70 га масоҳатро ишғол мекунад, ки дар қисми он имрӯз бозор ҷой­гир шудааст. Дар солҳои 50–60 садаи XX дар мавзеи Қурбоншаҳид теппачаҳои зиёде воқеъ буданд, ки сокинони деҳа ин теппачаҳоро канда, хиштҳои онро барои сохтмони хона истифода кардаанд. Харобаҳои шаҳри Ҳулбук дар де­ҳаи Қурбоншаҳиди Восеъ бори аввал солҳои 1953–54 аз тарафи бостоншиносон Б. А. Литвинский ва Е. А. Давидович пайдо ва таҳқиқ шудааст. Аз соли 1957 то охири сол­ҳои 80 бостоншинос Э. Ғуломова дар ин хароба ҳафриёт кардааст. Ҳангоми ҳафриёт аз харобаҳои Ҳулбук беш аз 5 ҳазор шикастпора ва лавҳаҳои гуногуни гачи кандакорӣ ёфт шудаанд, ки бо нақшу нигори хеле зебои ҳандасӣ ва хатти кӯфӣ оро ёфтаанд. Тимсоли ду мусиқинавозро, ки Э. Ғуломова соли 1984 аз толори қасри шоҳони Хатлон пайдо кардааст, аслаш дар Эрмитажи Санкт-Петербург маҳфуз аст. Ба муносибати ҷашни 2700-солагии шаҳри Кӯлоб бостоншинос Ю. Яъқубов солҳои 2004–05 харобаҳои Ҳулбук­ро мавриди таҳқиқу омӯзиш қарор дода, собит намуд, ки дар ин мавзеъ қасри ҳокимони Хат­лон ҷойгир буд. Ибни Ҳурдодбеҳ инчунин аз мавзеи Нозкӯл ва аспҳои хатлонӣ ёд мекунад, ки дар ҳудуди деҳаи Қайнари но­ҳияи Восеъ ҷой­гир аст. Асли Қайнар, ба қавли сокинони деҳаи Кадучӣ, аз номи Искандари Зулқарнайн падид омада, аз сабаби душвории талаффуз шакли Қайнарро гирифтааст. Харобаҳои шаҳристони Қайнар, ки тақр. 150 га заминро фаро мегиранд, аз ҷониби бостоншиносон мавриди ҳафриёту таҳқиқи ҷиддӣ қарор нагирифтааст. Шаҳри Кӯлоби кунунӣ тахминан дар фосилаи 16 км шарқу шимолтари Қайнар ҷойгир буда, мутобиқи маълумоти маъхазҳо дар атрофи он мавзеи Дашти Дилию харобаҳои Манзартеппа воқеъ будаанд. Шаҳрҳои қадимии Восеъ бар асари тохтутози муғулҳо ва сулолаи Шайбониён хароб шуда, ба ҷойи деҳаҳои куҳан деҳаҳои нав бунёд шудаанд.
Мардум
Аҳолиаш 198 600 нафар (2016). Зичии аҳолӣ дар 1 км2 248,2 нафар. . Мардуми ноҳия ба забонҳои тоҷикӣ сухан мегӯянд.
Бахшбандӣ
thumb|Харитаи ноҳияи Восеъ|351x351px Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Восеъ 2 шаҳрак ва 7 ҷамоат дорад
Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Восеъ Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад.
Кишоварзӣ
Соҳаи асосии хоҷагии Восеъ кишоварзӣ буда, пахтакорӣ, ғаллакорӣ, чорводорӣ, сабзавоткорӣ, картошкапарварӣ, боғдорӣ ва зан­бӯр­парварӣ ривоҷ ёфтааст. Ноҳия 2373 хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ), аз ҷумла 993 хоҷагии пахтакор ва 22 хоҷагии ҷамъиятӣ дорад. Тамоми заминҳои ҳудуди ноҳия 76,6 ҳазор га (2013), аз он 1153 га боғу токзор, 33173 га заминҳои кишоварзӣ, 13511 га заминҳои обӣ, 19633 га ғалладона, 622 га барои зироати хӯроки чорво, 9700 га пахта, 1669 га сабзавот 497 га зироати по­лезӣ, 404 га картошка, 558 га зағир ва 90 га зироатҳои дигар мебошад. Соли 2012 дар Восеъ 67139 т ғал­ла­дона, 21055 т пахта, 395 т зағир, 11160 т картошка, 8172 т мева, 9340 т ангур, 48228 т сабзавот, 20433 т зироати полезӣ, 22495 т рустаниҳои хӯроки чорво, 2997 т гӯшт (бо вазни зинда), 32565 т шир, 2 млн 635 ҳазор дона тухм, 243,1 т пашм, 38,4 т пила, 27 т мо­ҳӣ, 18,4 т асал истеҳсол шуд. Дар ноҳия 43777 сар гов, 92691 сар гӯсфанду буз, 1889 сар асп, 65864 адад паранда мавҷуд аст.
Дар Восеъ соли 2013 Маркази савдои «Султони Кабир», ки аз тарафи соҳибкор Аваз Кабиров бунёд шуда буд, ба фаъолият оғоз намуд. Восеъ инчунин 14 бозор дорад.
Иҷтимоиёт
Инчунин дар Восеъ шуъбаи маориф, шуъбаи фарҳанг, шуъбаи корҳои дохилӣ, шуъбаи молия, шуъбаи омор, фонди нафақа, нозироти андоз, ҳифзи иҷти­моӣ, САҲШ, идораи суғурта, бойгонӣ, идораи сӯхторхомӯшкунӣ, амволи давлатӣ, ҳифзи табиат, идораи захираҳои замин, идораи коммуналӣ, идораи зидди касалиҳои ҳайвонот, Бонки аграрӣ, Бонки амонатгузорӣ, ҷамъияти матлубот, комиссариати ҳарбӣ, хоҷагии ҷангал, мактаби варзишӣ, ташкилоти давлатии сохтмон ва таъмири роҳ, КВД сохтмон ва нақлиёт, комбинати таълимӣ, мактаби санъат, шуъбаи алоқаи почтавӣ, шуъбаи «Телеком», масҷиди ҷомеъ ва 22 масҷиди панҷвақта мавҷуданд.
Маориф
Соли хониши 2012–13 дар ноҳия маркази таҳсилоти иловагӣ, 1 боғчаи кӯда­кон, 81 муассисаи таълимӣ, аз ҷумла 55 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ (гимназияи давлатӣ, мактаб интернати кӯдакони ятим, мактаб интернати хонандагони болаёқат), 4 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 6 мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ мавҷуд буд, ки дар онҳо 3241 нафар муаллим, аз ҷумла 2555 нафар омӯзгорони маълумоташон олӣ, 156 нафар омӯзгорони маълумоташон олии нопурра, 474 нафар омӯзгорони маълумоташон миёнаи махсус ба 67200 нафар хонандагон таълим медоданд.
Матбуот
Рӯзномаи ноҳиявӣ – «Гулхани Восеъ» бо теъдоди 500 нусха (2013) дар як моҳ 2 бор нашр мешавад.
Тандурустӣ
Дар Восеъ соли 2014 беморхонаи марказӣ, 5 беморхонаи рақамӣ, Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологӣ (беҳдошти саломатӣ), 1 маркази тибби оилавӣ, 22 бунгоҳи саломатӣ, шуъбаи ёрии таъҷилӣ, 34 маркази саломатии деҳот, 35 дорухонаи давлатӣ ва хусусӣ мавҷуд буд, ки дар онҳо 1500 нафар кормандони соҳаи тиб, аз ҷумла, 125 нафар духтурони маълумоти олидор, 1000 нафар кормандони хурди миёнаи тиббӣ, 186 нафар кормандони хурди тиббӣ, 187 нафар кормандони хоҷагӣ ба мардум хидмати тиб­бӣ мерасонанд.
Варзиш
Ноҳия 193 иншооти варзишӣ, аз ҷумла, варзишгоҳ, 21 толори вар­зишӣ, мактаби варзишии кӯдакон ва наврасон ва майдончаҳои оммавии варзишӣ дорад. Дар Восеъ 22 мураббӣ, аз ҷумла 2 Устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1 Мураббии хизматнишондодаи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият менамоянд. Ҳамчунин варзишгарони дорои унвонҳои баланди варзишӣ дошта, аз ҷумла, 5 Устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон, 22 номзад ба Устоди варзиши Ҷум­­ҳурии Тоҷикистон, 2 нафар ҷоизадори мусобиқаҳои байналмилалӣ – Ғафурова Мадина (толибаи синфи 8, ғолиби мусобиқаи байналмилалӣ оид ба каратэ дар давлати Туркия ва чемпионати ҷаҳон дар Ҷумҳурии Озарбойҷон) ва Саидов Шамшер (ҷоизадори чемпионати «Ҷоми Ҷаҳон» дар Ҷумҳурии Латвия), чемпиони ҷаҳон оид ба куштии тарзи ҷуду Саидҷалол Саидов дар ҳамин ноҳия таваллуд шудаанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Вилояти Хатлон Гурӯҳ:Ноҳияи Восеъ
Эрик Де Хесус
Эрикк Роландо де Хесус (Erick Rolando De Jesús; 8 ноябри 1982, Имбабура Провинсе, Имбабура, Эквадор) — футболбози эквадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 8 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эквадор Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эквадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Эл Насионал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Сокял Й Депортиво Индепендиенте Хосе Теран Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Deportivo Valle del Chota
Зоран Заев
Зоран Заев (мақд. Зоран Заев; тав. 8 октябр 1974, Струмитса, ҶС Мақдуния, ҶСФЮ) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии мақдунӣ, сарвазири Мақдунияи Шимолӣ аз 31 майи 2017 то 3 январи 2020 ва аз 31 августи 2020 то имрӯз.