cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шахси воқеӣ
Шаҳрванд (шахси воқеӣ) - таҳти мафҳуми шаҳрвандон (шахси воқеӣ) шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳрвандони давлатҳои дигар, инчунин шахси бешаҳрвандӣ фаҳмида мешавад. Муқаррароти Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон, агар дар қонун ё санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Тоҷикистон тартиби дигар муқаррар нашуда бошад, нисбати ҳамаи шаҳрвандон татбиқ мегарданд.
70 дарсади аҳолии Тоҷикистонро шаҳрвандони то 30-сола ташкил медиҳанд. Дар ин бора дар иттилоияи интишорнамудаи намояндагии UNFPA дар Душанбе гуфта мешавад.
Донистаниҳо
Имрӯз дар ҷаҳон беш аз 1,8 миллиард нафар аҳолии аз 10 то 24-сола зиндагӣ мекунанд, ки чоряки аҳолии ҷаҳонро ташкил медиҳанд. Ин гурӯҳ аз наврасон (10-19 сола) ва ҷавонон (15-24 сола) иборат аст.
Манбаъ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ‎ Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Теодор Рузвелт
thumb|left|мини|300px|Муҷассамаи президентон [[Ҷорҷ Вашингтон, Томас Ҷефферсон, Теодор Рузвелт ва Абраҳам Линколн дар Маҷмаамаи миллии кӯҳи Рашмор]] Теодор Рузвелт (Theodore Roosevelt, МФА [ˈθɪədɔr ˈroʊzəˌvɛlt]; 27 октябри соли 1858, Ню-Йорк — 6 январи соли 1919,, , иёлати Ню-Йорк) — сиёсатмадори амрикоӣ, 25-умин ноиби президенти ИМА, 26-умин президенти ИМА дар солҳои 1901—1909, намояндаи Ҳизби ҷумҳурихоҳ, барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел дар соли 1906.
Зиндагинома
Теодор Рузвелт дар Ню-Йорк, 27 октябри соли 1858 дар оилаи тоҷир ва хайрхоҳи нидерландтабор ба дунё омадааст. Теодор дуюмин фарзанди хонавода буда, ӯ як апаву як хоҳар ва як додар дошт.
Даф
Даф - сози мусиқии зарбӣ. Даф бо шаклу андоза ва номҳои гуногун дар саросари олам маълуму машҳур буда, дар ҳама ҷо тавассути ангуштон ва кафи даст навохта мешавад. Даф асосан аз чанбар, пӯст, зангӯлаҳо, ҳалқаҳову шилшилаҳои филизӣ иборат аст.
Лео Гахардо
Леонардо Гахардо Сан Мартин (Leonardo Gajardo-San Martin; 1 октябри 1968, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Даф
Даф аслан панҷ навъ аст: Чор навъи даф чанбараки мудаввар дошта, он аз чӯби тут, зардолу, чормағз ва баъзан аз чӯби яклухти ток сохта мешавад. Аслан чӯбҳои яклухти обутоб додашуда, вале баъзан 2 – 3 қабат тахтаҳои тунуки ба ҳам часпонидашуда барои таҳияи чанбари даф истифода мегарданд. Қутии доираи чанбарашон гуногун (аз 35 то 50 мм) мешавад. Ба рӯи чанбараи даф одатан пӯсти буз, той, гӯсола мекашанд, ки садои ҳар кадоми онҳо аз ҳам фарқ мекунад.
Лео Гахардо
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 1 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1968 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Чили Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чарлотт Иглс
Даф
Таърих
Даф таърихи қадима дорад. Мувофиқи маълумоти бостоншиносон ва мутобиқи шаҳодати ҳафриёт дар қадимтарин нигористони нақшҳои рӯйи сангии Соймалитоши Фарғона, ки дорои 40 ҳазор нақшу нигор мебошад, саҳнаи рақсе тасвир ёфтааст, ки шахсе дар мобайн истода даф мезанад. Ин нигористон ба ҳазораи 2 то м. мансуб аст. Ҳамчунин дар деворнигораҳои Тӯпроққалъа дар Хоразм (садаҳои 3 – 4) ва арақаҳои қасри шаҳри Нисо (наздики Ашқобод) дафи дурӯяе акс ёфтааст, ки ба соати қадимаи регӣ шабоҳат дорад. Интишори буддизм дар аҳди Кушониён (садаҳои 1 – 3) ба сохтмони қасрҳои пуршукӯҳ асос гузоштааст. Дар арақаи аз ҳафриёти Айртом (Ҳайратон, ҳаволии шаҳри Тирмиз экспедитсияи Массон) бадастомада гурӯҳи навозандагоне тасвир ёфтаанд, ки дар байнашон яке даф ба даст дорад. Аз ҳафриёти Балаликтеппа (ҳаволии Тирмиз, садаҳои 6 – 7), Ҳисор, Панҷакенти Қадим (охири садаи 8) низ дар хусуси даф маълумот ба даст омадаанд. Вале минбаъд баробари пайдо шудани рисолаҳои мусиқии «Китобу-л-мусиқӣу-л-кабир»и Абунасри Форобӣ (ваф. 950) «Рисолаи шарафия»-и Абдулмӯъмини Урмавӣ, «Канзу-л-туҳаф»-и Муҳаммади Ҳусайнӣ, «Рисолаи мусиқӣ»-и А. Ҷомӣ, «Тӯҳфату-с-сурур»-и Дарвешалии Чангӣ ва ғ. аз хусуси ин сози мусиқӣ маълумот афзуд. Ба вуҷуд омадни услубу равияҳои гуногуни минётурнигорӣ ва ташаккули мактабҳои минётур қадимӣ будани ин навъи созро боридигар собит намуд. Дар қадимтарин минётури «Шоҳнома» (1353), дар чандин мусаввараҳо сози мусиқии даф акс ёфтааст. Ҳамчунин дар минётурҳои Мираки Хуросонӣ (охири садаи 14 аввали садаи 15) ва Ҷунайди Султонӣ (а. 15) ансамблҳои дафнавоз акс ёфтаанд. Дар давоми мавҷудияти хеш ин сози мусиқӣ такмилу тағйир ёфта, ҳамеша ҳамқадами ҳаёти мусиқӣ буд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мусиқӣ Гурӯҳ:Созҳои мусиқии зарбӣ Гурӯҳ:Созҳои мусиқии тоҷикӣ
Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Домени миллии дараҷаи аввал — домене мебошад, ки барои ягон кишвари мушаххас ҷудо шудааст, масалан .ru барои Русия ё .de барои Олмон. Барои Тоҷикистон домени миллии дараҷаи аввал .tj мебошад.
Тавсияҳо дар бораи доменҳои миллии дараҷаҳо дар RFC-1032 аз моҳи ноябри соли 1987 ва дар RFC-2240 оварда шудаанд.
Номнависии доменҳои миллии дараҷаи аввал дорои мушкилотҳои ба худ хос аст. Ин беш аз ҳама масъалаи эътироф шудани кишвар дар арсаи байналхалқӣ мебошад. Масалан номнавис кардани домени .tw (Тайван) то ҳол баҳсталаб аст.
Top-Level-Domain Domaine de premier niveau Seznam vrhnjih internetnih domen
Адабиёти советӣ
Адабиёти Иттиҳоди Шӯравӣ — маҷмӯъи осори адабии мунташиршуда дар қаламрави ҶШС Тоҷикистон ва соири ҷумҳуриҳои иттиҳод пас аз истиқрори ҳукумати Шӯравӣ дар онҷо аст. Агарчи адабиёт ба забони русӣ ғолиб буд, вале адабиёти соири мардумон ба 88 забони ИҶШС (тибқи соли 1987)-ро шомил мешуд.
Қатъномаи 355 Шӯрои Амният
Қатъномаи 355 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 01 август 1974 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Кипр аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬789‌ум бо 13 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 2 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Дафи мураббаъ
Даф - сози мусиқии зарбӣ. Даф бо шаклу андоза ва номҳои гуногун дар саросари олам маълуму машҳур буда, дар ҳама ҷо тавассути ангуштон ва кафи даст навохта мешавад. Даф асосан аз чанбар, пӯст, зангӯлаҳо, ҳалқаҳову шилшилаҳои филизӣ иборат буда, аслан панҷ навъ аст: Дафи зангӣ, маҳзар, мураббаъ, дурӯя ва дойра.
Дафи мураббаъ (чоргӯша)- дар Миср ва Ироқу Шом маъмул будааст. Чунин дафҳо шакли дарозрӯяву баробартараф ва андозаи хурду бузург доштаанд. Дафи мураббаъ аз дафи мудаввар аввал бо шакли зоҳирӣ ва баъд бо зангӯлаву торҳои дохилаш фарқ мекунад. Зангӯлачаҳои ин навъи даф аз беруни чаҳорчӯба устувор карда мешаванд ва зери пӯст аз дарун торҳои танонӣ кашида мешаванд. Ба рӯи чунин дафҳо ҳамчунин дигар навъҳои пӯсти оҳу, буз, гӯсфанд ва баъзан гӯсола мекашанд. Ҳоло ҳам чунин навъи даф дар санъати мусиқии мамлакатҳои зикршуда вуҷуд дорад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мусиқӣ Гурӯҳ:Созҳои мусиқии зарбӣ
Бемориҳои кӯдакон
Ба ҳар синни кӯдак бемориҳои муайян хос мебошанд. Дар давраи навзодӣ организми тифл ба шароити нави ҳаёт мувофиқ мешавад. Дар ин давра фаъолияти узвҳои ӯ ноустувор буда, зуд халал меёбад. Бинобар ин, дар организми кӯдак тағйироте ба амал меоянд, ки сабаби он­ҳо ноҷӯриҳои инкишофи ҷа­нин дар батн (бемориҳои модар, амрози ирсӣ ва ғайра) мебошанд. Ба сирояти микробҳо ҳассос будани кӯдакони навзод боиси тез-тез ба бемориҳои римнок, уфунии пӯст ва ноф, амрози шадиди вирусӣ ва бактериявии роҳи нафас гирифтор шудани онҳо мегардад. Дар давраи ширхорагӣ аз сабаби зиёд шудани талаботи кӯдак ба ғизо фаъолияти узвҳои ҳозима, ки ҳанӯз пурра такмил наёф­таанд, якбора меафзояд. Аз ин рӯ, кӯдаки ин синну сол тез-тез ба бе­мориҳои аъзои ҳозима (диспепсия, исҳоли хунин, дистрофия ва ғайра) гирифтор мешавад. Дар ҳамин синну сол бемориҳои илтиҳобии шуш (вирусӣ ва ба­териявӣ) ва рахит (дар натиҷаи тағзияи номураттаб ва нарасидани ҳавои тозаю нури офтоб) низ авҷ мегиранд. Дар давраи аз 1 то 3-солагӣ ва аз 3 то 7-солагӣ бинобар паст шудани титри подтанҳо, ки кӯдак аз модар гирифтааст, инчунин бо зиёд гаштани тамоси кӯдак бо ҳамсолон ва калонсолон бемориҳои сироятии шадид (сурхча, сурфакабудак, махмалак ва тарбод) зиёд мешаванд, бемориҳои марбут ба аллергия тез-тез сар зада меистанд. Дар кӯдакони аз 7 то 12-сола, ғайр аз бемориҳои шадиди си­роятӣ, ихтилоли фаъолияти усораи дарунӣ, бемориҳои дил, системаи асаб ва ғайра рух менамоянд. Дар бачагони 12-15-сола ва 15-17-сола дар давраи ба балоғат расидани онҳо имкон дорад инҳирофи узвҳои ҷинсӣ ба вуҷуд ояд; дар ин синну сол тарбод, асабоният, бемориҳои дилу раг бештар вомехӯранд.
Муҳофизати ҷанин ҳангоми ҳомилагӣ, ваксинатсия бар зидди бемориҳои сироятӣ (сил, гулӯзиндонак, нағзак, сурхча ва ғайра), машғулиятҳои ҷисмонӣ, обутоби организми кӯдак ва ғайра барои пешгирии бемориҳои кӯдакон аҳаммияти калон доранд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Бемориҳо
Нижнее Займише (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Нижнее Займише — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Aeros Accent
Aeros Accent (Aeros Accent) — як ҳавогарди сохтаи Aeros дар кишвари Укроин аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Атал Биҳари Ваҷпоӣ
Атал Биҳари Ваҷпоӣ ( अटल बिहारी वाजपेयी ; 25 декабри 1924 - 16 августи 2018 ) - арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҳиндустон, 11 ва 14-уми сарвазири Ҳиндустон дар соли 1996 ва дар соли 1998 аз нав интихоб шуд.
Зиндагинома
25 декабри соли 1924 дар Гвалиор (дар он солхо — пойтахти иёлати Мадхя Прадеш ) таваллуд шудааст. Аз табақаи бараҳмания мебошад.
Яке аз сиёсатмадорони барҷастаи Ҳиндустон дар охири асри 20.
Ӯ ислоҳоти бозор, сиёсат барои рафъи камбизоатӣ ва афзоиши ММД (бо ӯ дар ҳудуди 7-8%) анҷом дод ва кӯшиш кард, ки пас аз тезу тунд шудани вазъ дар охири солҳои 1990 бо Покистон музокироти сулҳ анҷом диҳад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарвазирони Ҳиндустон Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Сарварони асри XX Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Сарвазирони Ҳиндустон Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018 Гурӯҳ:Даргузаштагони 16 август Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Зодагони соли 1924 Гурӯҳ:Зодагони 25 декабр
Dornier Do 635
Dornier Do 635 (Dornier Do 635) — як ҳавогарди сохтаи Dornier Flugzeugwerke аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Luftwaffe будааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Хонии Қӯқанд
{{Давлати таърихӣ|p1={Хонии Бухоро|flag_p1=War_flag_of_Khanate_of_Bukhara.svg|s2=Вилояти Фарғона (Империяи Русия)|flag_s2=Coat of arms of Fergana Oblast 1890.svg|ном=Хонии Қӯқанд}}Хонии Қӯқанд ( узб. Qo'qon xonligi ; ‎ Khuqand; Кокон Хандыгы ) давлати ӯзбекҳо  пойтахт шаҳри  Қӯқанд, ки аз соли 1709 то 1876 дар қаламрави Ӯзбекистони муосир, Тоҷикистон, Қирғизистон, ҷануби Қазоқистон ва Вилояти Мухтори Шинҷон-Уйғур ( Туркистони Шарқӣ ) вуҷуд дошт.
Хонии Қӯқанд дар якҷоягӣ бо хонии Бухоро ( аморати Бухоро ) ва хонии Хева, яке аз се хонигари дар Осиёи Миёна буд.
Сулолаи ҳукмрон
Муҳақиқ Ч. Валихонов: ривоятеро сабт намудааст, ки 96 қабилаҳои ӯзбекҳо, аз ҷумла қабилаи Юзҳо ва Қирқҳо ба ин иттифоқи қабилаҳо дохил буданд номбар намудааст. Ба ақидаи Валихонов, онҳо авлоди туркҳои қадим буданд. Дар давраи Темуриён дар Мовароуннаҳр гурӯҳҳои алоҳидаи Минги ӯзбекҳо низ зиндагӣ мекарданд. Дар оғози асри XVI, баъзе аз гурӯҳҳои Минг, қисме дар лашкари  Шайбониён дар забткориҳои Дашти-Қипчоқ ва Мовароуннаҳр буданд. Сарчашмаҳои сершумори хаттӣ аз шумораи зиёди ӯзбекҳои Минг дар асри XVI шаҳодат медиҳанд, ки дар водии Фарғона ва Зарафшон, Ҷиззах, Уротеппа маскун шуда буданд. Беки Уро-Теппа ва Ургут аз қабилаи Минг буданд. Дар ҳавзаи Зарафшон мингҳо низ хеле зиёд буд.
Дар асри XVIII қабилаи ӯзбекии минг ба сулолаи ҳукмрон дар хонии Қӯқанд табдил ёфт.
Тибқи ривоятҳои маҳаллӣ, Султон Бобури машҳур, аз авлоди Темуриён, аз Самарқанд ба Ҳиндустон тавассути Фарғона равон буд, ки яке аз занони ӯ дар роҳи Хуҷанд ва Конибодом тифле таваллуд кард ва Бобур дар он ҷо қарор гирифт. Кӯдакеро, ки Олтун-Бошиқ ном дошт (соли 1545 вафот кардааст), қабилаи ӯзбекии Минг (номи сулола), ки дар он даврон дар Фарғона  бурд, ва паноҳ додааст. Вақте ки номи ӯ маълум шуд, Олтун-Бошиқбий эълон карда шуд ва дар Асхӣ қарор гирифт. Унвони бий дар қавми ӯ меросӣ шуд. Яке аз авлоди Олтун-Бошиқбий Абдураҳим дар деҳаи Дикан-Тӯда маскун буд, аммо баъдтар шаҳри Қӯқанд макони аслии зисти ӯ шуд, ки онро тақрибан соли 1732 таъсис дод ва дар ибтидо Эскӣ-Қӯрғон ё Қалъаи Раҳимбий (бо номи асосгузори он) ном гирифт..
Таърих
мини| Осиёи Миёна дар соли [[Соли 1750|1750.]] Давлати ҷавон тадриҷан мустаҳкамтар шуда, ҳудудҳои худро бо торафт бештар аз ҳисоби заминҳои нав ба нав ба тасарруф гирифта, зиёд мекард. Абдукаримбий бародари хурди Абдураҳимбий буд, ки пас аз марги бародараш дар соли 1734 қудратро дар хонии Қӯқанд ба мерос гирифт. Дар давраи Нарбутабиӣ ( 1764 - 1798 ) дар кишвар оромии нисбии сиёсӣ ва шароити мусоид барои рушди иқтисодӣ ҳукмфармо буд. Нарбута тангаҳои мисӣ баровард.
Таърихнигори Қӯқанд Мулло Олиммахдум Ҳоҷӣ давраи салтанати хон Норбутабийро чунин тавсиф мекунад: «Дар давраи ҳукмронии ӯ ғаму ташвиш набуд, гуруснагӣ ва хароҷоти зиёд набуд. Дар замони он хон низоми пулӣ ба муомилот бароварда шуд, касе ғалладонаро аз анборҳо намехарид,ва он ройгон дода мешуд. Бисёре аз мардуми минтақаҳои ҳамсоя аз шунидани чунин зиндагии арзон ва осоишта ба Қӯканд кӯчиданд, ки ин сабаби ободонӣ ва шукуфоии Фарғона буд ».
Истилогарӣ
Писари Норбутабий, Олимхон, бо истифода аз лашкари кирояи кӯҳистониёни тоҷик, нимаи ғарбии водии Фарғона, аз ҷумла Хуҷанд ва Шош (Тошканд) ба зери тасарруфаш даровард. Олимхон барои таъсиси давлати худ рақибони худро аз байн бурд ва сипас бо бераҳмӣ қудрати худро тақвият доданӣ шуд, аз ин сабаб ӯро лақабҳои «золим» ва «шер-гаран» (шери бераҳм) ном мегирифтанд. Вай тамоми давраи салтанати худро дар ҷангҳо бо бекҳои шаҳрҳои муҳим гузаронида, Чимкент, Сайрам, Қарабулоқ, Курама ва ҳатто Тошкандро забт карда, 15 маротиба ба Ӯро-Теппа  ҳуҷум намудааст, ки аз замони Ирданбиӣ ҳамчун устухони ихтилофи байни Қӯқанд ва Бухоро буд. Аммо ҷангҳо Олимхонро оқибат куштанд. Мардум ба ниятҳои ҷангҷӯёнаи хони пурқудрат муддати тӯлонӣ тоб оварда натавонистанд ва дар соли 1809 хонро пайравони бародараш Умархон куштанд. Ӯро мардум дӯст медоштанд ва барои шукӯҳи берунии қудрати худ бисёр ғамхорӣ мекард. Аммо салтанати Умар бо густариши моликияти хонии Қӯқанд низ давом мекард.
Соли 1821 Умархон вафот кард ва писари 12 солаи ӯ Мадалихон (Муҳаммад Алӣ) ба тахт нишаст. Дар давраи ҳукмронии ӯ, хоният масоҳати калонтаринро дарбар мегирифт. Хоният қабилаҳои қаламравҳои муосири Қирғизистони Шимолӣ ва Қазоқистони Ҷанубиро ба худ тобеъ кард. Барои таъмини назорат аз болои ин заминҳо, қалъаҳои Пишпек ва Токмак соли 1825 таъсис дода шуданд. Вай қудрати худро ба мулкҳои Помир - Қаротегин, Кӯлоб, Дарвоз, Рӯшон ва Шуғнон густариш дод ва дар Қошғар муборизаи хоҷаҳоро бар зидди Чин дастгирӣ мекард.
Ошубҳо
Ҳизби норозӣ аз хатогиҳои маъмурияти Мадалихон, ба амири Бухоро Насруллоҳ бо дархости озод кардани кишвар аз хони ҷинояткор муроҷиат карданд. Шӯрише, ки қазоқҳои Арал таҳти роҳбарии Жанқожа-ботур бардоштанд, низ таъсири манфӣ гузошт. Насруллоҳ дар зериназди деворҳои Қӯқанд пайдо шуд, Мадалихон кушта шуд ва хонии Қӯқанд ба яке аз вилояти Бухоро табдил дода шуд, (1842 ), вале мардуми Қӯқанд, ки ҷияни  Умархон, Шералӣ ҳамчун Хон  интихоб карда буданд, ба зудӣ ӯро сарнагун сохтанд. Дар замони ҳамин мубориза саркардаи қипчоқ Мусулмонқул ба майдон баромад ва як ҳукмрони пурқудрати муваққатӣ шуд. Шералихон як ҳокими меҳрубон ва ҳалим баромад, аммо дар замони ӯ хусумати байни қипчоқ ҳо ва ӯзбекҳо, ки аз замонҳои қадим вуҷуд доштанд ва аксар вақт ба задухӯрдҳо оварда мерасонданд, шиддатнок гардид. Тамоми таърихи минбаъдаи хонигарӣ асосан аз муборизаи хунин байни ӯзбекҳо ва қипчоқҳо иборат аст ва ҳар як ғалаба бо сарзадани бераҳмонаи мағлубшудагон меанҷомид. Мусулмонқул тамоми мансабҳои намоёнро ба қипчоқ ҳо дод, ва онҳо дар кишвар ҳукмронӣ намуда, ӯзбекҳоро зулм ва латукӯб мекарданд. Бо истифода аз истиқрори Мусулмонқул ба беруни Ӯш, ӯзбакҳо ба хоният Муродбек, писари Олимхонро даъват карда, Шералихонро куштанд ( 1845 ). Мусулмонқул шитобон ба Қӯқанд рафт ва Муродхонро, ки ҳамагӣ 11 рӯз салтанат ронда буд, кушт ва Худоёри 16-соларо, ки хурдтарин писари Шералихон буд, ба тахт шинонд ва худ низ сарпарасти хон шуд. Худоёрхон, дере нагузашта, такягоҳи ҳизби ӯзбекҳо шуд, Мусулмонқулро сарнагун кард ва ӯро дар соли 1852 ба қатл расонд. Ин амалиёт бо несту нобудкунии умумии қипчоқ ҳо ба анҷом расид.
Соли 1858 Малабек, ки ӯро қипчоқ ҳо, қирғизҳо, қарақалпоқҳо, туркҳо, қалмиқҳо ва қабилаҳои дигар дастгирӣ мекарданд бародари худ Худаёрхонро сарнагун кард ва бо номи Маллахон (1858-1862) ба тахти Кӯқанд нишаст. Олимбек Додхо (1858-1862) дар давраи Маллахон бо қудрати номаҳдуд сармоягузорӣ шуда, таъсири калон дошт. Аммо 24 феврали соли 1862 Олим / 'Али-қули (' Олимқул) Қиргиз (ки он замон ҳокими Марғилон буд) нақши калидӣ дар суқут ва куштори Маллахон бозид.
Баъдтар Олимқул (зодаи қабилаи қипчоқ) писари ноболиғи худ Маллахон Султон Сейидхонро хон эълон кард ва қудрати воқеӣ дар Хоният дар солҳои 1863- 1865 ба дасти Олимқул гузашт Худи ҳамон сол ӯ унвони "Амир Лашкарӣ"-ро ба даст овард. Худоёрхон аз ин мушкилот истифода бурда, бо кумаки амири Бухоро Музаффар дар Қӯқанд маскан гирифт, аммо дере нагузашта Олимқул аз он ҷо ӯро ронд ва ӯ боз ба Бухоро гурехт. Вақте ки Олимқул дар набард бо русҳо дар наздикии Тошканд вафот кард ( 1865 ), амири Бухоро дубора бо лашкараш дар Қӯқанд пайдо шуд, Худоёрхонро ҳукмрони мустақил гузошт, аммо дар роҳи бозгашт ӯро дар наздикии Ирҷар аз русҳо мағлуб карданд ва ишғоли минбаъдаи Ӯро-Теппа ва ( 1866 Ҷиззахро аз Бухоро ҷудо кард. Ошубҳо барои таъсиси ҳокимияти Русия дар он қисмати Туркистон, ки ба ҳайати хонигарии Қӯқанд дохил мешуданд, мусоидат карданд.
Муноқишаҳо бо Русия
Аммо, робитаҳои дуҷонибаи байни Империяи Русия ва Хонии Қӯқанд хеле мураккаб инкишоф меёфтанд ва аксаран зиддиятнок буданд. Дар айни замон, ташаббуси бадшавии онҳо, ба ақидаи таърихнигорони шӯравӣ ва рус, ба давлати Осиёи Марказӣ тааллуқ дошт. Ба туфайли муборизаи шадиди дохилии сиёсӣ дар хонӣ, аксар вақт дар назди тахтнишин гурӯҳҳое буданд, ки нисбат ба Русия ҷангҷӯй буданд. Аз ин рӯ, тоҷирони рус бо ҳар баҳона зери фишори маъмурияти Қӯқанд қарор доштанд, аз ин сабаб онҳо аксар вақт талафот медиданд.
Ғайр аз ин, қӯқандиён ба роҳбарии авулҳои қазоқҳо, ки сокинонаш дар аввали солҳои 1740 ба давлати Русия қасам ёд карда буданд, даъво дошта буданд. Ҳамин тавр, солҳои 1831-1834, шаҳрванди собиқи Русия, султони Қазоқистон Сарҷан Қосимов, хони Қӯқандро маҷбур кард, ки ба ӯ лашкари ҳарбӣ диҳад, ва бо ёрии онҳо ӯ ба забткориҳои ғоратгарона дар Ҷузи Миёна шурӯъ кард. Ӯ дар соҳили дарёи Сари-Су ду қалъа сохт, аммо аз ҷониби сарбозони подшоҳ мағлуб шуд ва маҷбур шуд, ки дар Хӯқанд пинҳон шавад. Моҳи майи соли 1834, бо фармони хони Қӯқанд, беки Тошканд, дар якҷоягӣ бо ҳамон Қосимов, ҳамроҳ бо артиш, ки ба авулҳои қазоқии Ҷузи Миёна равона шуда то дарёи Ишим расид. Ҳамзамон, барои ташкили таблиғоти зидди русӣ ба дашт тақрибан 100 нафар ташвиқотчиён фиристода шуданд.
Аммо, сарварони Қӯқанд натавонистанд мардумро ба исён бедор кунанд. Онҳо дар қалъаи Улутау мустаҳкам шуданд, аммо пас аз фаҳмидани он, ки як отряди низомии Русия Акмолинскро тарк кард, гарнизонро дар шаҳр танҳо гузошта  ба Тошканд гурехтанд. Дар авоили солҳои 1850-ум бекларбеки Мирзаахмед ба Тошканд ба урдугоҳҳои бодиянишини Ҷузи Миёна як маъракаи навбатии низомӣ кард, аммо боз ҳам ноком шуд. Бо вуҷуди ин, амалҳои таҷовузкоронаи мақомоти Хонии Қӯқанд ва Хива (Хива низ барои гегемония дар минтақа саъй мекард) ба Русия гарон афтод. Қабилаҳои бодиянишин аз ҳокимони Осиёи Миёна рӯҳбаланд шуда, ба деҳаҳои наздисарҳадии (ауылҳо) империяи Россия ҳамла карда, говҳо ва аспҳо, инчунин одамонро, ки баъдтар ба ғуломӣ фурӯхта шуданд, медуздиданд. Хоноҳои Қӯқанд, илова бар ин, ба ҳар қимате, ки набошад, сарбозони русро меҷустанд, ки онҳо барои омӯзонидани лашкари худ одат мекарданд. Аз ин рӯ, дар солҳои 20-30-ум сиёсати пешини либералии мақомоти Русия нисбат ба қабилаҳои қазоқ, ки бештар ба давраи ҳукмронии Екатерина II хос буд, вақте ки ба кӯчманчиён фоидаи иқтисодӣ дода мешуд, барои бунёди масҷидҳо, мактабҳо, корвонсаройҳо ва инчунин нашри китобҳои мусулмонӣ ба қафо партофта шуданд. Бо назардошти ҳолатҳои фарогир дар ин давра, ба чораҳои маъмурӣ ва ҳарбӣ таъкид карда шуд. Барои ин, ҳукумати подшоҳӣ барои маҳдуд кардани қудрати ниёгони бодиянишин тадбирҳо меандешид ва гарнизонҳои қалъаҳои марзиро мустаҳкам мекард.
Ҳамин тавр хатҳои сарҳадии Оренбург ва Сибири Ғарбӣ тадриҷан ва баъдтар хатҳои сарҳадии Сирдарё ташаккул ёфтанд. Дар аввали солҳои 1860-ум нуқтаҳои шадиди ин хатҳо (деҳаи Яни-Курган дар соҳили рости Сир ва қалъаи Пишпек дар Семиречье) аллакай ба ҳайати давлати Русия дохил буданд. "Холиг"-и боқимонда, ки тавассути он роҳзаниҳо ба мулкҳои Русия ворид шуданд, дар Санкт-Петербург тасмим гирифта шуд, ки барҳам дода шавад. Роҳбарияти ҳарбӣ-сиёсии Империяи Русия дар бораи пайваст кардани хатҳои сарҳад қарор қабул кард. чап|мини| Ёқуб-бек, фармондеҳи Ак-Масҷид дар соли 1853 (акс аз китоби ҳамноми Н. Веселовский) рост|мини| Карл Бриуллов (1799-1852). Акси генерал- адъютант Граф Василий Алексеевич Перовский (1837) Аз соли 1855 қабилаҳои қирғиз ва қазоқ, ки тобеи хонӣ буданд, ба тобеияти Русия гузаштан гирифтанд, ба худсарӣ ва қонуншикании ҳокимони Қӯқанд тоб оварда натавонистанд. Ин боиси муноқишаҳои мусаллаҳонаи байни хонигарӣ ва сарбозони рус шуд, дар соли 1850 дар саросари дарёи Илӣ экспедитсия гузаронида шуд, то истеҳкоми Таучубек, ки барои нерӯҳои Қӯқанд такягоҳ буд, аз байн нест нмуданаш амалӣ карда шавад, аммо онҳо тавонистанд онро танҳо дар соли 1851 забт кунанд, ва  дар соли 1854  дар дарёи Алмаато қалъаи Верное шуда буд,  ва тамоми минтақаи пушти Илӣ ба ҳайати Русия дохил карда шуд. Бо мақсади муҳофизати қазоқҳо, тобеони Русия, губернатори ҳарбии Оренбург Обручев соли 1847 дар наздикии резишгоҳи Сирддарё истеҳкоми Раимро (баъдтар Арал) сохта, ният доштанд, ки Оқ-Масҷидро ишғол кунанд.
Соли 1852 бо ташаббуси губернатори нави Оренбург Перовский полковник Бларамберг бо отряди иборат аз 500 нафар ду қалъаи Қӯқанд Қумиш-Қӯрғон ва Чим-Қӯрғонро хароб карда, ба Оқ-Масҷид ҳамла овард, аммо қалъаҳо бозпас дода шуданд.
Дар соли 1860, мақомоти Сибири Ғарбӣ таҳти фармондеҳии полковник Зиммерман як отряди хурдро муҷаҳҳаз карданд, ки истеҳкомҳои Пишпек ва Токмакро хароб карданд. Қӯқандиён ҷиҳод (ғазавот) ҷанги муқаддас эълон карданд ва моҳи октябри соли 1860 онҳо бо лашкари 20 000 нафар дар назди қалъаи Узун-Агач (60 км дуртар аз Верный) муттаҳид шуданд, ки дар он ҷо отряди полковник Колпаковский  (3 рота, 400 сарбоз ва 4 тӯп) бар дашкари қӯқандиён ғолиб гардид, ки пас аз он Пишпекро русҳо гирифтанд ва нав карданд, ки ин дафъа гарнизони Русия дар он ҷо монда буд; дар айни замон русҳо қалъаи хурди Токмакро низ ишғол карданд. Бо ташкили занҷири истеҳкомҳо аз ҷониби Оренбург дар соҳили поёнии Сир ва аз Сибири ғарбии қад-қади Алатау сарҳади Русия тадриҷан баста шуда буд, аммо дар он замон як фазои азими тақрибан 700 км ишғол нашуда буд ва ҳамчун дарвозаи ҳуҷуми Қӯқанд ба даштҳои Қазоқистон хидмат мекард.
Ишғоли Тошканд
Дар соли 1865, дар қаламрави нав ишғолшуда, бо ҳамроҳ намудани қаламрави собиқ Сирдарё, вилояти Туркистон ташкил ёфт, ки губернатори ҳарбии он Черняев буд. Овозаҳо дар бораи он, ки амири Бухоро Тошкандро тасарруф карданӣ буд, Черняевро водор сохт, ки 29 апрел истеҳкоми хурди Қӯқанд Ниёзбекро, ки аз болои обҳои Тошканд ҳукмфармо буд, ишғол кунад ва сипас ӯ бо як отряди 1951 нафара бо 12 тӯп дар наздикии Тошканд, ҷойгир шуд. ки дар он ҷо таҳти фармондеҳии Олимқул то 30 000 сокини Қӯқанд бо 50 туп маскан шуда буданд. 9 май Олимқул ба ҳуҷум сар кард, ки дар ҷараёни он марговар маҷрӯҳ шуд. Марги ӯ ба мудофиаи Тошканд гардиши номусоид овард: муборизаи тарафҳо дар шаҳр шиддат гирифт ва нерӯ дар ҳимояи деворҳои қалъа суст шуд. Черняев қарор кард, ки аз ин истифода кунад ва пас аз ҳамлаи серӯза (15-17 май) Тошкандро гирифт аз ҷониби русҳо 25 кушта ва 117 захми шуданд; талафоти лашккари Қӯқанд хеле назаррас буд. Соли 1866 Хуҷанд низ забт гардид. Дар айни замон, Яъқуб Бег, ҳокими пешини Тошканд, ба Қашғар, ки як муддат аз Чин мустақил шуд, гурехт ва дар онҷо давлати Йеттишорро таъсис дод.
Тобеъият ба Русия
Худоёрхон ки аз дастгирии аморати Бухоро барканор шуда буд, соли 1868 созишномаи тиҷоратии ба ӯ пешниҳодкардаи генерал-адъютант фон Кауфманро қабул кард, ки ба туфайли он русҳои дар хонии Кӯқанд ва қӯқандиёни дар мулки Русия буда ҳуқуқи будубош ва сайрро ба даст оварданд, корвонсаройҳо таъсис доданд, нигоҳ доштани нуқтаҳои савдо (корвонсарой), боҷпулӣ ба андозҳои на бештар аз 2½ фоизи арзиши мол ситонида мешуд. Созишномаи тиҷоратӣ бо Русия дар соли 1868 воқеан Қӯқандро давлати тобеи Русия сохт.
Антироссийское восстание
В течение нескольких лет правитель Кокандского ханства Худояр послушно исполнял волю туркестанских властей. По настоянию Кауфмана, он прекратил военные действия против Бухары из-за спорных территорий Каратегина (сентябрь 1869 — март 1870 года), выслал в Ташкент шаҳрисабзских беков, бежавших в Коканд после поражения в борьбе с отрядом генерала Абрамова, передал управление Шахрисабзским оазисом бухарским вельможам (август 1870 года)
Широкое распространение получил насильственный сгон крестьян на работы, причём методы применялись весьма суровые. Так, например, однажды земледельцев, не пришедших в страду на прокладку ханских арыков, живьём закопали в землю. В ханстве были введены самые невообразимые налоги: на камыш, на степные колючки, на пиявок, которых вылавливали в прудах… В дополнение ко всему не получавшие жалования воины-сарбазы просто грабили население, отбирая всё, что понравится. Востоковед А. Кун в начале 1870-х годов особо подчёркивал на заседании Географического общества, что в Коканде глубоко «пустила корни болезнь всеобщего неудовольствия против хана и его приближённых». Кауфман неоднократно предупреждал Худояра о пагубности его курса, но тщетно.
Весной 1873—1874 годов в Кокандском ханстве неоднократно вспыхивали мятежи, однако хану удавалось кое-как с ними справиться. Нередко повстанцы обращались за помощью к русским властям, но всегда получали отказ. Весной 1875 года против Худояра поднялась даже кокандская знать. Во главе заговора встали: сын некогда всесильного регента Мусульманкула Абдуррахман Автобачи, мулла Исса-Аулие и брат хана, правитель Маргелана Султан-Мурад-бек. Им удалось также привлечь на свою сторону наследника престола Насриддин-хана.
15 июля 1875 года в Коканд прибыл русский посол Вейнберг в сопровождении ехавшего в Кашгар М.&nbsp;Д.&nbsp;Скобелева и конвоя из 22 казаков. Два дня спустя пришло известие, что мулла Исса-Аулие и Абдуррахман Автобачи, направленные во главе 4-тысячного войска против восставших киргизов, объединились с мятежниками. Предводитель киргизов Мулла-Исхак объявил себя дальним родственником хана Пулат-беком. На сторону заговорщиков перешёл и сын хана Насриддин, находившийся с 5-тысячным войском в Андижане. Города Ош и Наманган открыли им ворота. 20 июля стало известно, что мятежники без боя вступили в Маргелан, всего в 77 км от Коканда, а мулла Исса-Аулие призвал народ к газавату против русских и их пособников. Вейнберг сразу же направил генералу Головачеву письмо, в котором описывал ситуацию и просил выслать для защиты хана отряд из Ходжента.
В ночь на 22 июля мятежники подошли к Коканду. Половина ханского войска сразу же перешла на их сторону вместе со вторым сыном Худояра Мухаммед — Алим-беком. Утром начались волнения среди горожан. Худояр решил укрыться под защитой российских властей. Во главе 8-тысячного войска с 68 пушками и караваном, гружёным сокровищами из казны, он двинулся по дороге в Ходжент. Вместе с ханом отправилось и русское посольство: Вейнберг, Скобелев, 22 казака, 9 купцов и 6 казахов-караванщиков. В шести километрах от Коканда хан остановился, чтобы дать бунтовщикам бой, но всё его войско по примеру прочих перешло на сторону противника. С Худояром осталась лишь его свита численностью примерно в 500 человек, да русское посольство. Подвергаясь постоянным нападениям восставших маленький отряд к вечеру 23 июля смог добраться до территории, контролировавшейся русскими войсками, а на следующий день прибыл в Ходжент.
После бегства Худояра восстание охватило все ханство. Правителем провозгласили Насриддина. Разумеется, ни о каком снижении налогов он и не думал, но решительно обвинял во всех бедах русских и сразу же заявил о необходимости восстановить ханство в его старых границах от Ак-Мечети с одной стороны и до Пишпека — с другой. Российская администрация прекрасно понимала, что в сложившейся ситуации промедление «смерти подобно». Уже 23 июля уездный ходжентский начальник Нольде посадил 50 солдат 7-го Туркестанского линейного батальона на реквизированных ӯ населения лошадей и выслал эту импровизированную кавалерию к пограничной крепости Махрам. Вслед за этим отрядом двинулся весь батальон и дивизион 2-й артиллерийской батареи под общим начальством полковника Савримовича. Именно приближение этих сил к границе заставило мятежников отказаться от преследования хана и посольства.
Русская администрация Ходжента была, впрочем, тоже не в восторге от приезда Худояра. Его свита разъезжала по городу с оружием, и кормить гостей было накладно. 27 июля 1875 года Кауфман, находившийся в форте Верный, распорядился по телеграфу отправить Худояра в Ташкент. Отъезд был назначен на 5 августа. Новые правители Коканда быстро получили об этом информацию. Оставлять свергнутого правителя в живых по правилам восточной дипломатии не полагалось, а потому 5 и 6 августа кокандское войско численностью более 10 тысяч человек спустилось с гор и захватило несколько селений на реке Ангрене. Один из отрядов кокандцев вышел на ташкентско-ходжентский тракт, где принялся жечь почтовые станции, захватывая в плен ямщиков и проезжающих. Следовавшие из Ура-Тюбе в Ходжент врач 2-го линейного батальона Петров и прапорщик Васильев были зарезаны, а 6-летняя дочь доктора увезена в Коканд. Попали в плен ехавшие из Ташкента в Ходжент два юнкера 2-го линейного батальона Клусовский и Эйхгольм. Хан, находившийся во время этих погромов на станции Пскент, чудом избежал гибели от рук своих подданных.
Впрочем, иногда нападавшие сталкивались с ожесточённым сопротивлением. На почтовой станции Мурза-рабат на тракте из Ташкента в Самарканд ямщицким старостой был отставной солдат 3-го стрелкового батальона, крестьянин Псковской губернии Степан Яковлев. Узнав о приближении кокандцев, он закрыл и завалил дровами и мебелью ворота в станционный двор, а сам засел на стоявшей напротив ворот вышке. Когда кокандцы явились к станции отважный ямщик открыл огонь из винтовки. Почти двое суток один человек удерживал целый отряд. В конце концов кокандцы, пользуясь численным преимуществом подожгли станцию. Тогда Яковлев бросился на толпу врагов, раздавая им удары прикладом, но был зарублен. Отсеченную голову смельчака увезли в Коканд. Уже в 1877 году на месте гибели Яковлева была установлена плита, а в 1895 году — гранитный обелиск с мраморным крестом.
Вечером 8 августа 1875 года большая армия кокандцев появилась под самим Ходжентом. Мулла Исса-Аулие рассылал местным жителям прокламации, но те хорошо помнили погромы, которые устраивали прежде кокандские воины во время походов на Ташкент, и присоединяться к газзавату не спешили. В Ходженте в то время находились батальон и две роты пеҳоты, уездная команда, сотня казаков и батарея артиллерии. 9 августа эти силы под командованием полковника Савримовича смогли отбить нападение 15-тысячного войска противника. 10 августа прибыло подкрепление из Ура-Тюбе во главе с майором Скарятиным, которое помогло отбросить врага от городских ворот.
12 августа полковник Савримович во главе 4 рот, сотни казаков и дивизиона артиллерии начал наступление на 16-тысячное кокандское войско, находившееся под командованием Абдуррахмана Автобачи и стоявшее ӯ селения Коста-Кола. Метким артиллерийским огнём противник был опрокинут, после чего пеҳота обратила его в бегство. В тот же день в Ходжент прибыл из Ташкента 1-й стрелковый батальон с дивизионом конных орудий под командованием подполковника Гарновского, заменившие защитников Ходжента на самых трудных участках обороны. Поняв бесперспективность дальнейшей осады, кокандцы отступили от Ходжента.
Генерал-губернатор Кауфман, получив в ночь с 6 на 7 августа известие о вторжении кокандских войск, тотчас стал стягивать в район боевых действий войска. К Теляу был выдвинут отряд генерал-майора Головачева. Из Ташкента выступила колонна подполковника Аминова. К 18 августа русские войска сосредоточились в Ходженте, куда прибыл и сам Кауфман. Абдурахман Автобачи с огромной, 50-тысячной армией расположился недалеко от Ходжента, ӯ крепости Махрам. 20 августа Кауфман двинулся на противника. В сражении 22 августа 1875 года кокандцы и их союзники кочевники-киргизы были наголову разгромлены. В бою полегло свыше 1200 воинов Абдуррахмана. Потери русских составили 6 чел. убитыми. Автобачи бежал в Маргилан.
26 августа отряд Кауфмана двинулся к Коканду. Навстречу ему выехал Насреддин-хан с просьбами о мире. 30 августа пришло покаянное письмо и от правителя Маргилана Мурад-бека. Лишаясь одного союзника за другим, Абдуррахман Автобачи отступал. В погоню за ним отправился отряд Скобелева, который включал 6 сотен казаков, артиллерию и две роты солдат, посаженных для скорости передвижения на арбы. Всего за 10 часов (с 9 часов вечера 8 сентября до 7 часов утра 9 сентября) отряд прошёл 72 км и ӯ селения Мин-Тюбе разгромил арьергард войска Абдуррахмана. 10 сентября солдаты и казаки вступили в город Ош. После всех поражений сторонники Абдуррахмана стали разбегаться. Вскоре от многотысячного войска ӯ него осталось всего лишь 400 воинов, с которыми он метался между Андижаном и Узгеном.
23 сентября Кауфман подписал с Насреддином мирный договор, составленный по типу соглашений с Бухарой и Хивой. Он предусматривал отказ хана от непосредственных дипломатических соглашений с какой-либо державой, кроме России. Ряд земель на правом берегу Сыр-Дарьи (так называемое «Наманганское бекство») был включён в состав Туркестанского генерал-губернаторства под именем Наманганского отдела. Начальником этого отдела стал М. Д. Скобелев. Вопрос о восстановлении на престоле Худояра даже не поднимался. 25 сентября русские войска переправились через Сыр-Дарью и заняли Наманган. Здесь Кауфман получил сообщение, что в восточной части ханства вновь подняли голову мятежники. По предложению Автобачи ханом был провозглашён киргиз Пулат-бек. Центром сосредоточения его войск стал город Андижан. Однако противостоять русским войскам он не мог. В начале октября русские отряды генерал-майора В.&nbsp;Н.&nbsp;Троцкого разгромили конные «скопища» киргизов, но не смогли взять штурмом Андижан.
Между тем в Коканде началась новая смута. Подстрекаемые Абдуррахманом Автобачи жители напали на ханский дворец. Насреддин, подобно своему отцу Худояру, бежал под защиту русских. 10 октября 1875 года он прибыл в Ходжент. Кокандцы захватили Наманган и русский гарнизон, укрывшись в цитадели, едва смог отбить штурм. В ответ, в район Намангана были переброшены новые русские войска. Возглавляемый Скобелевым Наманганский действующий отряд предпринимал отважные рейды в различные районы ханства
Анҷоми истиқлоли хонии Қӯқанд
Дар моҳи январи соли 1876, ба Кауфман, ки ба Санкт-Петербург омада буд, муяссар гардид, ки Вазорати корҳои хориҷиро дар канор гузошта, иҷозаи Император Александр II-ро барои комилан аз байн бурдани истиқлоли хонии Қӯқанд ба даст орад. Вай фавран ин муваффақияти худро ба Тошканд бо телеграф фиристод ва ба Скобелев амр дод, ки фавран омодагӣ ба ишғоли Кӯқандро оғоз кунад. 2 январ Кауфман ба генерал Г.А.Колпаковский телеграммаи нав фиристод, бо амри ҳамла намудан ба Қӯқандро оғоз кунад. Дар айни замон, Скобелев, ки дар Намангон буд,  ҳамон телеграммаро аз генерал Тротский гирифтааст. Маҳз Скобелев аввалин шуда ба Қӯқанд расид, ки дар як рӯз зиёда аз 80 км-ро тай карда буд.
Пойтахт Қӯқанд тақрибан бидуни ҷанг таслим шуд. Ин дафъа истиқлоли хонии Қӯқанд комилан аз байн рафт. Қаламрави он ба ҳайати ҳукумати Генерал-губернатории Туркистон ҳамчун вилояти Фарғона дохил карда шуд. М. Д. Скобелев губернатори ҳарбии вилоят таъйин шуд. Абдурраҳмон Автобачӣ ба Русия бадарға карда шуд, аммо Пӯлодбек, ки дар бисёр ваҳшоният даст дошт, дар Марғелон, дар ҳамон майдоне, ки ӯ маҳбусони русро шиканҷа медод, ба қатл расонида шуд.
Ба ҷои хонии барҳамхӯрдаи Қӯқанд, вилояти Фарғона дар ҳайати империяи Руcия ташкил карда шуд.
Сохтори давлатӣ
Хон дар сари давлат буд. Дар иҳотаи ӯ ашрофон ва амалдорони бузурги феодалӣ буданд. Шахси наздиктарин ба хон мингбошӣ буд. Мансабҳои баланд мансабҳои хазинадор, вазири ҷанг, сардори полис ва ғайра ҳисобида мешуданд ва ғайра. Дар назди хон як шӯрое буд, ки иборат аз ашрофони наздик ба хон буда, масъалаҳои ҳаёт ва фаъолияти хонигариро муҳокима мекарданд. Ба ҳаёти ҷамъиятӣ ва сиёсии хоният руҳониёни мусулмон таъсири калон мерасониданд. Сарвари рӯҳониён дар муҳокимаи масъалаҳо дар шӯрои хон ширкат меварзид, андешаи ӯ дар ҳама масъалаҳо эътиборноктарин дониста мешуд.
Ҳокимони маҳаллиро бекҳо ва ҳокимҳо меномиданд. Ҳокими Тошканд мавқеи махсус дошт. Вай мустақиман аз ҷониби хон таъйин шуда, унвони беклар-бегӣ (бекҳои бек) -ро дошт. Дар деҳаҳо ҳокимияти маъмуриро аксаколҳо (пирон) намояндагӣ мекарданд. Рафтори сокинон ва риояи меъёрҳои шариати онҳоро пашша-тасибҳо назорат мекарданд. Кормандони полис (қурбошӣ) ба бекҳо ва ҳакимон тобеъ буданд. Лашкар аз сарбозони аспу пиёда иборат буд. Дар ҳолатҳои зарурӣ милитсия таъсис дода шуд.
Сулолаи Минг
Дар соли 1876 мавҷудияти хонии Қӯқанд қатъ гардид.
Эзоҳ
<references group="lower-alpha" />
Николай Киселёв (футболбоз)
Николай Иванович Киселёв (Николай Иванович Киселёв; 29 ноябри 1946, Кинешма, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1946 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи ИҶШС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Khimik Severodonetsk Гурӯҳ:Бозингарони БФ Зоря Луҳанск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Спартак Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Искра Смоленск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Spartak Moscow
Чӯпон
Чӯпон (форсӣ: چوپان) нигаҳбон ва чаронандаи рамаи гӯсфанд ва буз, шубон, рамабон, подабон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Колони Коста Рика
Колони Коста Рика, ₡ — воҳиди пули Коста Рика аст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Сперматазоид
thumb|right|Сперматазоид thumb|Сохтори спиртӣ Сперматазоид (аз, сперма ва ζῷον, зоон) - нутфа ҳуҷайраи  ҷинсии   нарина, ки  хеле  эхсос  аст ва кобили  ҳаракат   буда боиси  бордоршави мегардад.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Фурудгоҳи Ред Сукер Лайк
Фурудгоҳи Ред Сукер Лайк (Red Sucker Lake Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YRS аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1084 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 227 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Зажегино (ноҳияи Котлаский)
Зажегино (Зажегино) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Андрей Карлов
Андрей Карлов (Андрей Геннадьевич Карлов; 4 феврали 1954, Маскав, СССР) — 19 декабри 2016, Анқара, Туркия) — дипломат, сафири фавқулода ва мухтори рус.
Зиндагинома
Соли 1976 факултети муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ МГИМО ВКХ ИҶШС-ро хатм кардааст.
Соли 1992 — Академияи дипломатии ВКХ Русияро хатм кардааст. Ба забонҳои куриёӣ ва англисӣ сухан меронд.
Аз соли 1976 дар хидмати дипломатӣ буд. Солҳои 1976—2008 дар вазифаҳои гуногун дар дастгоҳи марказии Вазорати Корҳои Хориҷӣ ва дар хориҷа.
Аз 9 июли соли 2001 то 20 декабри соли 2006 — сафири фавқулодда ва мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Куриё.
Солҳои 2007—2009 — муовини директори департаменти консулии ВКХ Русия.
Аз 26 январи соли 2009 то 12 июли соли 2013 — директори консульского департаменти ВКХ Русия.
Аз 12 июли соли 2013 то охири ҳаёт — сафири фавқулодда ва мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Туркия.
Оиладор, соҳиби як писари калонсол.
Марг
Шоми 19-уми декабри соли 2016 дар натиҷаи як суиқасд дар Анқара зимни ифтитоҳи намоишгоҳ дар Маркази санъати муосир кушта шуд. Ҳангоми суханронии сафир террорист, ҳамчун афсари собиқи полис ошкор Мавлуд Мерт Олтинтош, бо пӯшидани кастюми расмӣ ва галстук худро ошкор намуда, пистолетро бароварда ва бо суханони: «Ин интиқом барои Ҳалаб аст. Мо он ҷо мемирем, дар ин ҷо мемирӣ», бо иловаи нидои  «Аллоҳу акбар» ба Карлов тир холӣ кард. Тибқи баъзе гузоришҳо, тирандоз ба намоишгоҳ бо шаҳодатномаи полис роҳ ёфтааст. Мувофиқи гузориши расонаҳои туркӣ, ҳамлагар полиси туркро парондааст.
Худи ҳамин рӯз президенти Русия Владимир Путин ба вазири корҳои хориҷии Русия Сергей Лавров пешниҳоди ҷоизаи давлатӣ ба Карлов ва ворид намудани пешниҳод оид ба ҷовидонӣ гардонидани хотираи ӯ дастур дод. Ба гуфтаи Путин, Карлов «дипломати олиҷаноб», «хеле боҳӯш, марди ҳалим ва хуб» бкд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:CS1 errors: dates
Кривский (ноҳияи Кумилжен, Волгоград)
Кривский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кумилжен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кумилжен (Волгоград)
Запрудний (деҳа)
Запрудний (Запрудный) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пригородний Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Дятковичи (ноҳияи Трубчев)
Дятковичи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Трубчев
Франки Кот ди Вуар
Франки Кот ди Вуар, Fr — воҳиди пули Кот ди Вуар аст.
Костомарово (ноҳияи Тайшет, Иркутск)
Костомарово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Франки Кот ди Вуар
Инҷоро ҳам бингаред
CFA franc
Костомарово (ноҳияи Тайшет, Иркутск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тайшет (Иркутск)
Рама
Сарчашма
Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Деҳоти Лоҳур (н. Данғара)
Деҳоти Лоҳур — ҷамоати деҳот дар ноҳияи Данғараи вилояти Хатлони Тоҷикистон.
Сарчашма
* Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Данғара
Дружний Второй (ноҳияи Корочан)
Дружний Второй — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Корочан‎, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Корочан‎
Воротишино (русто дар ноҳияи Череповетс, Вологда)
Воротишино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Муҳаммадалӣ Муҳаммадов
Муҳаммадалӣ Муҳаммадович Муҳаммадов (ба русӣ: Магомедали Магомедович Магомедов, ба дарғинӣ МяхӀяммадла урши МяхlяммадгӀяли; тав. 15 июни соли 1930, д. Леваши, ҶМШС Доғистон, РСФСР, СССР) — арбоби давлатӣ ва сиёсии шӯравӣ ва рус. Раиси Девони Вазирони ҶМШС Доғистон аз 24 май соли 1983 то августи соли 1987. Раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶМШС Доғистон аз августи соли 1987 то 24 апрели соли 1990. Раиси Шӯрои Олии ҶМШС Доғистон / ҶШС Доғистон / Ҷумҳурии Доғистон аз 24 апрели 1990 то 26 июли 1994. Раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Доғистон аз 26 июли 1994 то 20 феврали 2006. Қаҳрамони Меҳнати Федератсияи Русия (2019).
Сарвари Доғистон
26 июли соли 1994 раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Доғистон интихоб шуд. Моҳи январи соли 1996 боз узви Шӯрои Федератсия шуд. 22 марти соли 1996 Ассамблеяи конститутсионии Ҷумҳурии Доғистон ваколатҳои Шӯрои Давлатиро то 26 июли соли 1998 тамдид кард. Дар ҳамон сол Маҷлиси конститутсионии Ҷумҳурии Доғистон ӯро дубора раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Доғистон интихоб кард.
Аз 2 сентябри соли 2000 то 12 марти соли 2001 — узви Президиуми Шӯрои давлатии Федератсияи Русия.
Тобистони соли 2002 бо қарори Маҷлиси конститутсионии Ҷумҳурии Доғистон дубора раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Доғистон интихоб шуд.
16 феврали соли 2006 пас аз мулоқот бо президент Владимир Путин, вай истеъфои пеш аз мӯҳлаташро эълон кард.
18 февраль В. Путин ӯро даъват кард, ки ба Комиссияи назди Президенти Федератсияи Русия оид ба таҳкими давлатдории Русия ва муносибатҳои федералӣ шомил шавад.
Ӯ раиси фахрии Совети давлатии Ҷумҳурии Доғистон мебошад.
Оила
Бо Зулгижат Магомедова издивоҷ кардааст. Писарон: Магомед, Ҳоҷимурод, Магомедсалам, духтарон: Зайнаб, Тагибат.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ» Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3 Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 1 Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Зодагони соли 1930 Гурӯҳ:Зодагони 15 июн
Василевское (ноҳияи Шуй, Иванов)
Василевское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шуй (Иванов)
Штуттгарт
Штуттгарт (Stuttgart Штуттгарт [ˈʃtʊtɡaʁt],  Stutengarten - "боғи аспҳо") - шаҳр дар Олмон, маркази маъмурии замини Баден-Вӯрттемберг, яке аз марказҳои муҳимтарини саноатӣ дар Олмон ва инчунин як маркази муҳими фарҳангист. Тақрибан 635 ҳазор нафар дар Штуттгарт (декабри соли 2016) умр ба сар мебаранд, шаҳр аз ин нишондиҳанда дар ҷои шашум дар кишвар қарор дорад.
Штуттгарт дар дарёи Неккар дар водии серҳосил ҷойгир аст, ки дар байни аҳолии маҳаллӣ бо номи "дегхонаи Штуттгарт" машҳур аст. Он як соата роҳ аз Алби Шваб ва Швартсвалд ҷойгир мебошад. Шаҳр ва агломератсияи шаҳрӣ (5,3 миллион) дар топ-20 мегаполисҳои Урупо аз рӯи ММД дохил мешаванд; Ширкати байналмилалии машваратӣ «Mercer» Штуттгартро дар ҷои 21-ум дар рӯйхати беҳтарин шаҳрҳои барои сифати зиндагӣ дар соли 2015, ва агентии инноватсионии 2thinknow бошад дар ҷои 24-ум дар дунё аз миёни 442 шаҳрҳо дар соли 2014 гузоштанд.