cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Инсон
Аз нигоҳи Ведаҳои Ҳинди Бостон
Инсон''' дар ислом ва ирфон низ мақоми баланд дорад ва ашрафи махлуқот дониста шудааст. Аз нигоҳи Қуръон инсон мавҷудест, ки аз лиҳози зоҳирӣ зеботарин сурат, некутарин андоза, беҳтарин таносуб ва эътидолро дорост. Танҳо инсон аст, ки дорои рӯҳи илоҳӣ ва фитрати худоӣ мебошад. Инсон ашрафи махлуқот шуморида шуда, Худованд пас аз офаридани инсон худро «Аҳсану-л-Холиқин» (Қуръон, 23:14) хондааст. Инсон озод офарида шудааст ва қудрати интихоби роҳи саодату шақоват (бадбахтӣ)-ро дорад. Инсон неруи тавонои илмомӯзӣ дошта, зарфияти илмии ӯ бузургтарин зарфиятест, ки мумкин аст ягон махлуқи табиӣ надошта бошад. Инсон қудрати навиштан, ба забонҳои гуногун сухан гуфтан ва дарёфти матлаб аз тариқи дидану шуниданро дорад. Инсон қувваи андешидану дарки масоили гуногуну навро дорад ва ин тавоноии фаҳму идрок ва таълим сабаби пайдоиши маҷмӯае аз маълумоти ҳиссӣ, хаёлӣ, ақлӣ, таҷрибавӣ ва нақлӣ мешавад. Инсон мавриди такрими хосси Худованд мебошад ва Худованд ӯро бо каромоти зотӣ офаридааст. Инсон бо илҳоми илоҳӣ қудрати тамизи корҳои хубу бадро дорад ва ба ин гуна корҳои ҳидоят низ шудааст. Инсон соҳиби виҷдони ахлоқӣ (нафси лаввома) аст, ки ӯро пеш аз машғул шудан ба амали баду пас аз анҷоми он сарзаниш мекунад. Инсон сарсахтона пайгири манофеи худ аст ва аз дархости он чи хайр мепиндорад, хаста намешавад ва танҳо бо ёди Худо ором мегирад. Инсон халифаи Худо дар замин, саҷдагоҳи малоика ва амонатдори Худованд аст, амонате, ки осмону замин қудрати таҳаммули онро надоранд. Вижагиҳои манфии инсон дар Қуръон он аст, ки мавҷуди заиф бо тавоноиҳои маҳдуд аст, камсабру саросема, бо ранҷу сахтӣ офарида шудааст. Решаи ҷисмонии инсон аз хок, гили бадбӯ ва обе паст офарида шудааст. Ҳар яке ин таъбирҳо ба мақоме хос аз марҳалаҳои офариниши инсон ишора доранд. Инсон гоҳе дар пайравӣ аз хоҳишҳои нафсонӣ ва суннати хатокории пешиниён корҳояшро аз рӯйи хирадварзӣ анҷом надода, бо инкори оёти илоҳӣ аз ҳақиқат рӯ метобад ва дар натиҷа гирифтори азоби илоҳӣ мешавад. Инсон бо таассуб воқеиятро намепазирад, душмани бузургу ошкор бо номи Шайтон ва нафси васвосгар дорад, бисёр ситамгару ситампеша, зиёнгару нодон аст, орзуҳои дастноёфтанӣ дорад, ошкоро носипосӣ мекунад, муҷодалагар асту бо Худованд ошкоро душманӣ меварзад, бахил асту ба гуноҳкорӣ исрор дорад ва ғ.
Ислом
инсонро мавҷуде дубуъда меҳисобад, ки дар интихоби тақдир иродаи озод дорад ва бо интихоби худ метавонад мақоме болотар аз малак ё зинае пасттарин аз тамоми мавҷудоти ҷаҳон дошта бошад. Дар ин мавзӯъ дар таърихи фалсафаи ислом байни тарафдорони қадария ва ҷабария баҳсҳои доманадоре идома ёфтааст. Муҳаммади Шаҳристонӣ дар «ал-Милал ва-н-ниҳал» овардааст: «Мӯтазилиён бархилофи ашъариён эълон доштаанд, ки инсон худ холиқи хайру шар(р), имону куфр, итоат доштан ба Худо ва беитоатӣ кардан ба Худост».
Дар осори донишмандони форс-тоҷик
инсон мавриди баррасии васеъ қарор гирифтааст. Ибни Сино дар бораи инсон мегӯяд: «Худованди қодири мутаол хосиятҳое аз навъи неъматҳои худ ба бани навъи инсон ихтисос дода ва ба сабаби онҳо мақоми одамиро дар миёни Коинот аз бисёре аз махлуқоташ бартар ва болотар намудааст. Дар асари ин имтиёз ва бартарӣ вуҷуди башар зеботарин ва табиаташ комилтарин табоеъ (табиатҳо) гашта ва таркибаш муътадилтарин таркиб шудааст. Зиндагии одамӣ ба сабаби ин мазоё (афзалият) беҳтарин ва пурнеъматтарин зиндагонӣ гардида ва кӯшиш ва саъйяш дар саҳнаи зиндагӣ бар тибқи ақл ва басират, ки мояи нерумандӣ ва тавоноист, сурат гирифта ва бо одоби ҳасана (неку) ва ахлоқи карима (босаховат) ва малакоти (малакаҳои) фозила, ки мӯъҷиби ҷамол ва зебоӣ ва асбоби зебу зиннати одамист, мувофиқ ва мунтабиқ (мутобиқ) гардидааст» (Осор. Ҷ. 1. Д., 2005, саҳ. 156). Ба андешаи Ибни Сино дар вуҷуди инсон раванди тамоми давраи инкишофи ҳастӣ (маъданҳо, рустаниҳо ва ҳайвонот) мавҷуд аст:
Маодин мағзи аркон асту лекин, Набот он гаҳ бувад мағзи маодин. В-аз ӯ мағзи набот афтода ҳайвон, В-аз он пас мағзи ҳайвон гашт инсон.
Аз нигоҳи Ҷалолуддини Балхӣ
инсон «оинаи ҷамолнамои илоҳӣ», «ба сурат олами асғар» ва «ба маънӣ олами акбар» буда, айни Худо аст:
Онон, ки талабгори Худоед, Худоед,
Берун зи шумо нест, шумоед, шумоед.
Зотеду сифотеду, гаҳе аршу гаҳе фарш,
Дар таълимоти ирратсионалистии инсони асрҳои 19–20
қобилияту неруи берун аз тафаккур (ҳиссиёт, ирода ва ғайра) бартарӣ дорад. Инсон дар таълимоти Нитсше абармардест, ки тавонистааст аз ҳақирии ҳастии худ вораҳад ва мазмуни Замин гардад, оламро ба хештан баргардонад ва назари худро боифтихор ба уфуқи он равона созад; абармард соҳибиродаест, ки оламро бо хости хеш мечархонад.
Файласуфи даниягӣ Кйеркегор амалеро дар сафи аввал мегузорад, ки дар он инсон «худро тавлид мекунад» ва соҳиби интихобест, ки ба шарофати он ҳамчун мавҷуди табиӣ, ба шахсияти маънавию ҳастии маънавӣ табдил ёфта, тақдири худро ба дасти худ мегирад. Дар Русия усули инсоншиносии фалсафиро танҳо Чернишевский инкишоф бахшидааст.
Масъалаи шахсият дар маркази таълимоти фалсафии шахсгароӣ (ё инсонгароӣ, персонализм) ва вуҷудӣ қарор дорад, ки тибқи он инсон наметавонад ба ягон «моҳият» (биологӣ, равонӣ, иҷтимоӣ, маънавӣ) тобеъ бошад. Дар фалсафаи вуҷудӣ ҳастии инсон аз моҳияти он афзалтар буда, моҳияти худро инсон дар раванди ҳастияш касб мекунад ва ҳастияш маънии ҳастии озодро дорад.
Марксизм
таълимоти идеалистии фаҳмиши инсонро рад карда, бар асоси усули диалектикӣ-моддигароӣ инсонро ҳамчун мавҷуди табиӣ-иҷтимоӣ ва мудрики фаъоли ҷамъиятӣ-меҳнатӣ шарҳ медиҳад. Тибқи таълимоти марксистӣ инсон берун аз ҷамъият вуҷуд дошта наметавонад; инсони зинда ин инсони ҷамъиятӣ буда, ҳатто дар фикру мулоҳизаҳо ва ҳиссиёти рӯҳии ӯ ҳам ҳастии муайяни ҷамъиятӣ инъикос меёбад. Инсон маҳз дар дигаргунсозии олами беруна фаъолона иштирок карда, худро тағйир ва тараққӣ медиҳад. Назарияи марксистӣ-ленинӣ ҳаминро ба асос мегирад, ки ҷамъият як чизи шахшуда, доимӣ ва тағйирёбандае нест. Вай маҳсули муҳити муайян, маҷмӯи маҳсули шароити иҷтимоист, ки дар натиҷаи тағйири онҳо хусусияти инсон ҳам дигар мешавад. Дар баробари тараққиёти ҷамъият, табиати инсон ҳам инкишоф ёфта, дигар мешавад. К. Маркс ва Ф. Энгелс дар «Манифести партияи Коммунистӣ» қайд карда буданд, ки баробари шароити ҳаёт ва муносибатҳои ҷамъиятии одамон тасаввурот, ақидаҳо, фаҳмиш ва шуури онҳо ҳам тағйир меёбанд. Дар раванди дигаргунсозии сохти иқтисодии ҳар як ҷамъият инсон табиати худро ҳам тағйир медиҳад.
Фаҳмиши диалектикӣ-моддигароии инсон сабабияти мушаххаси таърихии олами маънавӣ, моҳияти иҷтимоӣ, равонӣ, шуур ва шаклҳои фаъолияти таҷрибавӣ, ошкор кардани таносуби иҷтимоӣ ва биологии инсонро  дар назар дорад. Инсон дар муқоиса бо ҳайвонот метавонад дар шароити зисти худ дигаргуниҳои куллӣ ба вуҷуд оварад ва ба муҳит мутобиқ шуда, бо меҳнати якҷоя тибқи талаботи рӯзафзуни худ муҳитро тағйир диҳад ва олами пуробу ранги фарҳанги моддию маънавӣ офарад. Бо офариниши олами фарҳанги моддию маънавӣ инсон худ низ ташаккул меёбад. Инсон низоми зиндаест, ки ягонагии ҷисмонию маънавӣ, табиию иҷтимоиро дар бар дорад ва ҳамчун мавҷуди зинда бо падидаҳои табиӣ алоқаманд буда, ба қонунҳои биологӣ (биофизикӣ, биокимиёӣ ва физиологӣ) тобеъ мебошад ва дар сатҳи зеҳни огоҳ ва шахсият бо ҳастии иҷтимоӣ бо қонунҳои хосси он тавъам аст. Сиришти ҷисмонию морфологии инсон сатҳи олии ташаккули модда дар олами ба мо маълум ба шумор меравад. Инсон ягона мавҷудест, ки тамоми арзишҳои моддию маънавии дар тӯли таърих анбоштаи наслҳои башариятро дар худ таҷассум ва захира мекунад ва ба ояндагони хеш интиқол медиҳад. Кӯдак захираи иттилооти генетикии волидайнро тавассути сохти хосси бадан, сохтори мағзи сар, низоми асаб, нишонаҳои истеъдоду қобилияти худ ба ирс мебарад, аммо нишонаҳои истеъдоди табиӣ (анатомӣ-физиологӣ) танҳо дар шароити ҳаёти иҷтимоӣ, дар раванди муносибати кӯдак бо калонсолон инкишоф ва рушд меёбанд. Амал, равиши тафаккур ва ҳиссиёти инсон аз шароити объективию таърихие, ки дар он зиндагӣ дорад, аз хусусиятҳои он гурӯҳи иҷтимоие, ки манфиатҳои онҳоро бошуурона ва ё бешуурона намояндагӣ мекунад, вобаста аст. Инсоншиносон ба ин ақидаанд, ки мундариҷаи ҳаёти маънавии инсон ва қонунҳои зиндагии ӯ ба таври ирсӣ барномарезӣ нашудаст, ҳарчанд ин маъниро дар робита бо бархе иқтидору имкониятҳои фаъолияти эҷодӣ, дар бораи хусусиятҳои қобилиятҳои фардӣ, ки бар асоси истеъдоди ирсӣ дар ҷамъият ташаккул меёбанд, баён кардан нашояд. Баъзе нишонаҳои ирсӣ тавассути хусусиятҳои силсилаи олии асаб ба инкишофи майлонҳову қобилиятҳои инсон каму беш таъсир мегузоранд. Дар назди ҳар як инсони нав ба зиндагӣ воридшуда олами чизҳо ва таъсисоти иҷтимоие намоён мегарданд, ки дар онҳо фаъолияти наслҳои пешин таҷассум ёфтааст. Маҳз ҳамин олами инсонишуда, ки дар он ҳар як чиз ва ҳар як раванд гӯё бо моҳияти инсонӣ, вазифаю ҳадафҳои иҷтимоӣ сероб шудааст, инсонро сар то по фаро мегирад. Фарогирии шаклҳои фаъолияти иҷтимоии таърихан ташаккулёфта шарти асосию ҳалкунандаи механизми ташаккули шахсияти инсон мебошад. Барои он, ки шаклҳои мазкур ба қобилияти шахсӣ ва як бахши шахсият табдил шаванд, инсон аз оғози кӯдакӣ дар робита бо калонсолон ба тақлид, таълимот, омӯзиш ва тарбия машғул мешавад. Дар натиҷа, инсони ба таври фардӣ такомулёфтаистода қобилияти бо олоти меҳнат боақлона кор карданро ёд мегирад, маҷмӯи меъёрҳои иҷтимоиро аз худ мекунад, рамзҳову калимаҳо ва мафҳумҳои гуногунро фаро мегирад.
Дар раванди шиносоӣ бо фарҳанг дар вуҷуди инсон механизми худидорие ташаккул меёбад, ки дар шакли қобилияту истеъдод ва кӯшишҳои ба таври иродавӣ идора кардани талабот, тамоюлот ва ғаризаҳо зоҳир мегардад. Ин механизми худидорӣ дар асл назорати иҷтимоие мебошад, ки майлу шавқҳои номақбул барои ҷамъиятро пахш карда, барои ҳаёти иҷтимоӣ шароити зарурӣ ва муносиб таъмин менамояд. Суръати инкишофи инсоният ҳар қадаре тезтар шавад, масъалаҳои маорифу тарбия ва ташаккули инсон ҳамчун шахсият ҳамон қадар мураккабтар мегарданд. Меъёрҳои ба таври таърихӣ ташаккулёфтаи ҳуқуқ, ахлоқ, рӯзғордорӣ, қоидаҳои тафаккур, забон, табъи зебоишиносӣ ва ғ. рафтору хиради инсонро ташаккулу такомул медиҳанд, аз ҳар як шахси мушаххас намояндаи дорои сабки муайяни ҳаёти иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва равониро ба вуҷуд меоваранд: танҳо дар ҷамъият инсон моҳияти аслии худро ошкор мекунад ва инкишоф медиҳад. Аз ин рӯ, дар бораи неруи табиату моҳияти инсон на аз рӯйи неруи фарди алоҳида, балки аз рӯйи неруи ҳамаи ҷомеа баҳо додан мумкин аст. Иинсон ҳамеша ва ҳамаҷониба бо ҷомеа дар иртибот аст, ҳатто ҳангоме ки танҳост (дар танҳоӣ инсон бо тафаккур ва арзишҳои инсоние, ки башарият офаридааст, пайванди ногусастанӣ дорад). Ҳар як инсони алоҳида шахсияти нотакрор буда, дар худ моҳияти хоссеро ғунҷонидааст. Ӯ ҳамчун шахсияте зуҳур мекунад, ки ба худшиносӣ расидааст ва вазифаҳои иҷтимоии худро дарк карда, худро ҳамчун мудрики раванди таърихӣ эътироф менамо.
Гурӯҳ:Одам
Ҳисоби хоҷагӣ
Ҳисоби хоҷагӣ — навъи хоҷагидорӣ, ки мувофиқи он коллективҳои хоҷагӣ, муассисаҳо, корхонаҳо ба худмаблаггузорй мегузаранд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
DINFIA IA 35
DINFIA IA 35 (DINFIA IA 35) — як ҳавогарди сохтаи DINFIA аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард Argentine Air Force будааст. Ин ҳавогард дар 1953 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон — мақоми ягонаи марказонидашуда, ки дар доираи ваколатҳои худ риояи дақиқ ва иҷрои яксони қонунҳоро дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби тамоми шохаҳои ҳокимият, корхонаҳо, ташкилоту муассисаҳо ва шаҳрвандон назорат намуда, дар мамлакат фазои ягонаи ҳуқуқиро фароҳам меорад. Вазифаи мақомоти прокуратура аз таъмини волоияти қонун ва тартиботи ҳуқуқӣ иборат аст.
Таъсис
Бо Қарори Кумитаи инқилобии Ҷумҳурии Мухтори Шӯроии Сотсиалистии Тоҷикистон аз 14 декабри 1924 Комиссариати халқии адлия ва Прокуратураи давлатии Ҷумҳурии Мухтори Шӯроии Сотсиалистии Тоҷикистон таъсис дода шуд. Баъди ташкилёбии ҶШС Тоҷикистон Прокуратураи ҷумҳурӣ, прокуратураҳои ВМКБ, вилоятӣ, шаҳрӣ ва ноҳиявӣ таъсис дода шуданд. Бо Қарори Кумитаи иҷроияи марказӣ ва Шӯрои комиссарони халқи ИҶШС прокуратура ҳамчун мақомоти мустақил аз ҳайати Комиссариати халқии адлия ҷудо карда шуд ва Прокуратураи ИҶШС роҳбарии фаъолияти прокуратураҳои ҷумҳуриҳоро ба зимма гирифт. Дар сохтори прокуратураи ИҶШС Сарпрокурори ҳарбӣ ва Сарпрокурори нақлиёти роҳи оҳан таъсис дода шуд. Бо вуҷуди ин чанд соли дигар кормандони прокуратураҳои ҷумҳуриҳо тобеи ҳам Прокуратураи ИҶШС ва ҳам Комиссариати халқии адлияи ҷумҳуриҳо буданд. 20 июни 1936 бо Қарори КИМ ва ШКХ ИҶШС прокурорҳои ҳамаи ҷумҳуриҳо аз ҳайати Комиссариати халқии адлия бароварда шуда, тобеи Прокурори ИҶШС гардонида шуданд.
Вазифаҳои прокуратура
Тибқи Қонун «Дар бораи додситонии Ҷумҳурии Тоҷикистон», вазифаҳои мақомоти прокуратура таъмини волоияти қонун, таҳкими қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ бо мақсади ҳифзи истиқлол ва ҳуқуқи соҳибихтиёрии Ҷумҳурии Тоҷикистон; ҳуқуқу озодиҳои иҷтимоию иқтисодӣ, сиёсӣ ва дигар ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандон; асосҳои сохтори демократии ҳокимияти давлатӣ, статуси ҳуқуқии Шӯроҳои маҳалии депутатҳои халқ, мақомоти давлатӣ ва ташкилотҳои ҷамъиятӣ мебошад.
Самтҳои асосии фаъолият
Айни ҳол самтҳои асосии фаъолияти мақомоти прокуратура аз инҳо иборат аст : Прокуратура мувофиқи қонунгузори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи ваколатҳои худ метавонад дар дигар самтҳое, ки дахолати назорати прокурорӣ зарур аст, фаъолият намояд.
Мақомоти прокуратура дар иҷрои вазифаҳои мазкур мустақил буда, фаъолияти худро бевосита ва аз номи давлат амалӣ мегардонад. Барои татбиқи нишондодҳои қонун аз ходимони мақомоти прокуратура ихтисосмандӣ, заковат ва донишмандӣ, қавииродагӣ ва адолатмандӣ талаб карда мешавад.
Сарварони прокуратура
То даврони Истиқлоли давлатӣ сарварии Прокуратураро ба уҳда доштанд: Ҳоҷиёров С. Н. (1931–33), Имомов Ч. И. (1933), Розенберг А. Я. (1933–34), Лебедев П. А. (1934–35), Илйин И. В. (1935–38), Романов А. Я. (1938–48), Жогин Н. В. (1948– 58), Ҳусейнов Ҳ. (1958–61), Буларгин В. А. (1961–73), Шелочинин А. А. (1973–82), Шербаков Ю. Н. (1982–86), Михайлин Г. С. (1986–90).
Тибқи талаботи Конститутсия (Сарқонун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон низоми ягонаи марказонидашудаи прокуратураро Прокурори генералӣ сарварӣ мекунад. Прокурори генералӣ дар назди Маҷлиси Миллӣ ва Президент масъул буда (моддаи 94), ба муҳлати 5 сол таъйин мешавад, прокурорҳои тобеи худро таъйин ва озод мекунад. Муҳлати ваколати прокурорҳо 5 сол аст (моддаи 95). Бо Қарори Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон № 604 аз 14 марти 1992 нахустин бор Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон (Н. Ҳувайдуллоев) таъйин шуд. Минбаъд Прокуратураро сарварӣ кардаанд: Солеҳов М. С. (1992–95), Азимов А. Н. (1995–96), Шаропов С. Ш. (1996–2000), Бобохонов Б. К. (2000–2010). Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон: Салимзода Ш. О. (2010–2015), Ю. Раҳмон (аз январи 2015).
Сарчашма
Гурӯҳ:Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон Гурӯҳ:Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ Гурӯҳ:Мақомоти давлатӣ дар Тоҷикистон
Тоҷикистон дар соли 2001
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2001
Фурудгоҳи кумотсу
Фурудгоҳи кумотсу (Komatsu Airport) (маҳаллӣ: Kanazawa/Komatsu Airport) — фурудгоҳи низомӣ ва ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KMQ аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 2700 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри Коматсу кишвари Жопун қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Малое Петраково (ноҳияи Сокол, Вологда)
Малое Петраково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Префектураи Ҳоккайдо
Префектураи Ҳоккайдо — яке аз префектураҳои Ҷопон аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Саппоро.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Ҳоккайдо
Динори Алҷазоир
Динори Алҷазоир, د.ج — воҳиди пули Алҷазоир аст.
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Афзори барқӣ
Афзори барқӣ — асбобҳо барои коркарди механикӣ ва ҳароратии масолеҳ, ки аз муҳаррики барқӣ ба кор дароварда мешавад. Манбаи ҷараён барои афзори барқӣ шабакаи барқии шиддаташ 220 В, баъзан 380 В ё аккумулятори барқӣ буда метавонад. Афзори барқӣ собит ё сайёр мешавад. Онро дар саноат ва рӯзгор истифода мебаранд. Афзори барқӣ барои буридан, пармаву ранг кардан, сайқал додан, часпондан, тарошидани локу ранги маснуот, насб кардану кӯчондани маводди насбшуда ба кор бурда мешавад. Афзори барқӣ аз тана, муҳаррик ва қисми корӣ иборат мебошад. Навъҳои афзори барқӣ: пармаи барқӣ, чархарра, симарра, рандаи барқӣ ва ғайра.
Адабиёт
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Гурӯҳ:Асбобҳо
Хосе Игнасио Лопес Санхуан
Хосе Игнасио Лопес Санхуан (José Ignacio López Sanjuán; 1 апрели 1940, Вилаобиспо Де Отеро, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 1 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1940 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Basconia Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Валадолид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Langreo Гурӯҳ:Бозингарони БФ Химнастик Де Таррагона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Terrassa
Горки (ноҳияи Котлаский)
Горки (Горки) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Энсо Мартинес
Энсо Агустин Мартинес Белтран (Enzo Agustín Martínez Beltrán; 29 сентябри 1990, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1990 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай Гурӯҳ:Бозингарони БФ РИЛ Салт Лейк Гурӯҳ:Бозингарони БФ Carolina RailHawks Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чарлотт Индепенденс
Деҳаи Ҷолдибой Қайипов
Деҳаи Ҷолдибой Қайипов — деҳа дар ноҳияи Енбекшиқазоқи вилояти Алмаатои Қазоқистон, ки дар соли 2009 2332 нафар аҳолӣ дошт.
Бежбала (деҳа)
Бежбала (Бежбала) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пригородний Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ингашет (ноҳияи Тайшет, Иркутск)
Ингашет — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тайшет, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тайшет (Иркутск)
Чапдастӣ
thumb|200px|[[Барак Ҳусейн Обама|Барак Обамо, 44-ум раиси ҷумҳурии ИМА дар ҳоли имзои кардан]]
Чапдаст, шахсе ки тарҷеҳан аз дасти чапи худ ба ҷой даст рост истифода мекунад. Мутазодди вожаи «чапдаст» вожаи «ростдаст» аст. Дар байни мардум, чапдастҳо ҳудуди 15%-ро ташкил медиҳанд, яъне ҳар ҳафтум одам чапдаст аст. Шахси чапдаст умуман аз дасти чапи худ бештар аз дасти рости худ истифода мекунад. Як чапдаст дар дараҷа аввал аз дасти чапи худ барои ниёзҳои шахсӣ, ошпазӣ ва мавориди мушобеҳ истифода мекунад. Дасте, ки барои навиштан истифода мешавад, нишондиҳандаи дақиқи чапдастӣ аст. Бисёре аз чапдастҳо бо дасти рости худ менависанд ва аз дасти чапи худ барои бештар корҳои дигар истифода мекунанд (намунаи боризи он Чарли Чаплин аст, ки ҳатто бо дасти чап скрипка менавохт, аммо бо даст рост менавишт).
Рӯзи ҷаҳонии чапдастҳо ҳарсола дар 13 август ҷашн гирифта мешавад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Фарояндҳои зеҳнӣ Гурӯҳ:Табъиз
Мавдуд Аҳмад
Модуд Аҳмад (бенг. মওদুদ আহমেদ ; 24 майи соли 1940, Ноакхали, Ҳиндустони Бритониё — 16 марти соли 2021) — ҳуқуқшинос ва фаъоли ҳуқуқи банглодеш, арбоби давлатӣ ва сиёсатмадор; Солҳои 1988—1989 сарвазири Банглодеш ва солҳои 1989—1990 ноиби президенти ин кишвар.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарвазирони Банглодеш Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Банглодеш Гурӯҳ:Зодагони Банглодеш
Aeronca Arrow
Aeronca Arrow (Aeronca Arrow) — як ҳавогарди сохтаи Aeronca дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Куст-Линдовская (ноҳияи Холмогор)
Куст-Линдовская (ноҳияи Холмогор) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Холмогор
Фурудгоҳи шаҳре юрктн
Фурудгоҳи шаҳри юрктн (маҳаллӣ:  ) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YQV аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1463 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 498 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Аппарати кинопроексионӣ
thumb|437x437px|Аппарати кинопроексионии 35-мм саветӣ Аппарати кинопроексионӣ (аз кино ва лот. projicio – пеш партофтан) — дастгоҳест барои ба экран проексия кардани кинофилмҳо.
Қисмҳои асосиш
Қисмҳои асосии аппарати кинопроексионӣ: механизми лентакаш (ҳаракати наворро таъмин мекунад); кассетаҳои лентадеҳ ва лентагир; системаи равшанкунию проексионӣ (барои равшан кардани экран ва проексия кардани тасвир дар он); олоти таҷдиди садо; системаи бо энергия таъмин ва идора кардани кори дастгоҳ. Дар аппарати кинопроексионӣ навор бо ёрии механизми лентакаш бо фосила ҳаракат мекунад. Ҳангоми аз кадр ба кадр гузаштан роҳи сели рӯшноиро пешгираки махсус – обтюратор мепӯшад. Обтюратор бо механизми ҳаракати фосиланок ҷӯр шуда кор мекунад, ки дар натиҷа фосилаҳои бо басомади муайян ҳаракат кардани кадр барои тамошобин ноаён мемонад. Аппарати кинопроексионӣ собит ва сайёр мешавад. Аппарати кинопроексиониӣ собит барои проексия кардани навори 35 мм (муқаррарӣ ва васеъэкран) ва 70 мм (васеъформат)-и сабт кардашуда таъйин шудааст. Баробари ривоҷ ёфтани технологияи коркарди қиёсӣ ва рақамии маълумот истифодаи аппарати кинопроексионӣ торафт аз байн меравад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Кинопроекторҳо
Ҳифзи меҳнат
Ҳифзи меҳнат — дар зери мафҳуми ҳифзи меҳнат чорабиниҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, ташкилӣ, техникӣ ва гигиенӣ фаҳмида мешавад, ки барои бехатарии саломатии инсон дар фаъолияти меҳнатӣ равона шудаанд. Ҳифзи меҳнат яке аз институтҳои асосии ҳуқуқи меҳнатӣ ба шумор рафта, тибқи Қонуни ҶТ «Дар бораи муҳофизати меҳнат», ки 23 декабри соли 1991 қабул шудааст ва боби 11 КМ ба танзим дароварда мешавад.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гнилево (ноҳияи Трубчев)
Гнилево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Трубчев
Гeри Мaляй
Гeри Мaляй Коля (тав. 14 октябри 1989) — футболбози Албанӣ,.
Арсенио Иглесяс
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 24 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1930 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Coruña B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Де Ла Коруня Гурӯҳ:Бозингарони БФ Севила Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гранада Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Овиедо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Албасете Баломпие
Кванзаи Ангола
Кванзаи Ангола (Kz) — яке асъори Ангола аст.
Роналд Чавес
Роналд Чавес Идалго (Rónald Chaves Hidalgo; 6 декабри 1970, Эспарса Кантон, Музофоти Пунтаренас, Коста Рика) — футболбози коста рикагӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 декабр Гурӯҳ:Зодагони соли 1970 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Коста Рика Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Коста Рика Гурӯҳ:Бозингарони БФ Пунтаренас Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асокясион Депортива Рамоненсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Л.Д. Алахуэленсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.С. Картахинес
Роёниши абрӣ
thumb|300px|Намудори мафҳуми роёниши абрӣ Роёниши абрӣ (cloud computing) модели роёнишӣ бар пояи шабакаҳои бузурги компутарӣ монанди Интернет аст, ки улгуи шаблони тоза барои ариза, масраф ва таҳвил сервисҳои фанноварии иттилоот (шомили сахтафзор, нармафзор, иттилоот, ва сойри манобеъ иштироки роёниши) бо ба коргирии Интернет ироа мекунанд. Роёниши абрӣ роҳкорҳои барои ироаи хидмати фанноварии иттилоот ба шеваҳои машобеҳ бо синояи ҳамгонӣ (об, барқ, телефон ва …) пешниҳод мекунад. Ин бо ин маънӣ аст, ки дастраси ба манобеъи фанноварии иттилоот дар замоне тақозо ва бар асоси мизон тақозои корбар ба гунае эластик ва ё кешдор ва миқёспазир аст, истиъорӣ, ки ба Интернет ишора мекунад ва дар намудорҳои шабакаҳои роёнаӣ низ аз шакаои абр барои нишон додани шабакаи Интернет истифода мешавад. Далели ташбеҳ ба абр дар ин аст, ки Интернет ҳамчун абр ҷузъиёти фанниашро аз диди корбарон пинҳон месозад ва лоиҳае аз интизоъро байни ин ҷузъиёти фаннӣ ва корбарон ба вуҷуд меоварад. Ба унвони мисол як ироадиҳандаи хидмати роёниши абрӣ ироаъ мекунад, барномаҳои корбурди тиҷорӣ бархат — онлайн аст, ки аз тариқи мурургари веб ё нармафзорҳои дигар ба корбарон ироаъ мешавад. Нармафзорҳои корбурди ва иттилоот руи серверҳо ё пойгоҳҳо захира мегарданд ва бар асоси тақозо дар ихтиёри корбарон қарор мегиранд. Ҷузъиёти аз диди корбар махфӣ мемонад ва корбарон ниёзе ба тахсис ё контрол дар мавриди зерсохти абрӣ, ки аз он истифлда мекунанд, надоранд.
Қатъномаи 337 Шӯрои Амният
Қатъномаи 337 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 15 август 1973 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Ҳавопайморабоӣ дар хутути ҳавоии Лубнон аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬740‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Телевизион
Пайдоиши телевизион
Телевизион ихтирои ибтидои асри XX буда, соли 1930 ба олимону муҳандисони шӯравӣ-Борис Розинг, Семен Катаев, Александр Константинов, Петр Тимофеев, Павел Шмаков, ихтироъкорони амрикоӣ — Владимир Зворикин (амрикоии рустабор), Фило Фарнсуорт, муҳандиси британиявӣ — Алан Кэмпбелла-Суинтон ва дигарон муяссар гардид, ки онро мукаммал гардонида, мавриди истифода диҳанд.
Дар Аврупо ба таври оммавӣ фаъолияти шабакаҳои телевизионӣ танҳо аз соли 1950 оғоз гардида, дар бисёре аз давлатҳои тараққикардаи ҷаҳон шабакаҳои давлативу хусусии телевизион солҳои 60-70-уми асри гузашта таъсис ёфтанд.
Имрӯз дар ҷаҳон давлате нест, ки дар он шабакаҳои телевизионӣ фаъолият надошта бошанд.
Шабакаҳои телевизионии CBC, NBC, ABC — дар ИМА, BBC, ATV — Дар Британияи Кабир, РАИ — дар Италия, NHK — дар Япония, ЦДФ — дар Германия, ОРТ- дар Россия аз бонуфузтарин ширкатҳои телевизионӣ дар ҷаҳон маҳсуб мешаванд.
Дар Тоҷикистон 3 октябри соли 1959 аввалин бор Студияи телевизиони Тоҷикистон ба кор шурӯъ намуд, ки ин рӯйдоди беназири фарҳангӣ дар ҳаёти кишвар буд.
Бо қарори Ассамблеяи генералии СММ шурӯъ аз соли 1997 ҳамасола дар ҷаҳон 21 ноябр ҳамчун Рӯзи умумиҷаҳонии телевизион (World Television Day) ҷашн гирифта мешавад.
Эфири телевизионӣ
Эфири телевизионӣ — муҳите, ки дар он сигналҳои телевизионӣ паҳн мегарданд. Дар Тоҷикистон дар шароити имруза сигналҳои телевизионӣ дар тамоми минтақаҳои кишвар паҳн мегарданд. Телевизиони моҳвораӣ, ки аз тариқи иртибототи моҳвораӣ интиқол меёбад, дар аксар хонадони сокинон гузошта шудааст.
Сарчашма
Гурӯҳ:Телевизион Гурӯҳ:Санъат Гурӯҳ:Телевизиони Тоҷикистон
DINFIA IA 53
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Вешняки (ноҳияи Череповетс, Вологда)
Вешняки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Череповетс (Вологда)
Забоншиносӣ
Забоншиносӣ (аз ) ё лингвистика (аз ), илм дар бораи забони инсон буда, қонуни мавҷудият ва инкишофи таърихии онро меомӯзад. Забоншиносии ҳозира серсоҳа ва бо дигар соҳаҳои улуми гуманитарӣ алоқаманд аст. Забоншиносии умумӣ умдатарин қонуниятҳои инкишоф ва мавҷудияти забонҳоро тахқиқ мекунад. Забоншиносии хусусӣ бошад забонҳои алохида ё гурӯҳи забонҳоро мавриди омӯзиш қарор медиҳад. Забоншиносӣ аз рӯи усули тадқиқ,ба муқоисавӣ-таърихӣ, типологӣ, структурӣ, Забоншиносии математикӣ, Забоншиносии психологӣ тақсим мешавад. Лекнн аз рӯи хулосаҳое, ки дар натиҷаи таҳқиҷ ба даст омадааст, аз хусуси Забоншиносии назариявӣ ва амалӣ метавон сухан ронд; ба таърихи ва тасвири ҷудо кардани  забоншиносӣ вобаста аст ба материале, ки тасдиқ, карда мешавад. Ба омӯзиши шеваҳои маҳаллӣ шевашиносӣ машғул аст. Услубшиносӣ, сотсиолингвисти­ка, таърихи забони адабӣ низ аз соҳаҳои мустақили забоншиносии имрӯзаанд. Забоншиносӣ соҳаҳоеро низ дарбар мегирад, ки ҷиҳатҳои гуногуни забонро таҳқиқ мекунанд: фонетика ва фонология — системаи овозҳоро, грамматика (морфология ва синтаксис) — сохти ка­лима ва ҷумларо, лексикология ва лексикография — таркиби луғавиро, фразеология — ибораву калимаҳои рехтаро, этимология — баромад ва инкишофи калимаҳоро, ономастика (антропонимика ва топонимика) — исмҳои хосро, палеография — таъри­хи хатро ва ғайра. Забоншиносӣ бо семиотика — илм дар бораи системаи аломатҳо, ки за­бон ҳам ба он дохил аст, инчунин бо адабиётшиносӣ, психология, таърих , мантиқ, фалсафа, география алоқаманд буда, аз комёбиҳои риёзӣ, кибернетика, физика ва дигар соҳаҳои илм баҳра мегирад.
Дар забони англисӣ ба мисли дигар забонҳо замон вуҷуд дорад, ки масалан.
Go-went-gone меравад-рафт-хоҳад рафт Do-did-done мекунад-кард-хоҳад кард See-saw-seen мебинад-дид-хоҳад дид ва ғайраҳо.
Забоншиноси дар Шарқи Қадим
Забоншиносӣ дар Шарқи Қадим, баъди ба вуҷуд омадани хат пайдо шудааст. Барои таълими хат ва забони хаттӣ дар Байнаннаҳрайни Қадим ва баъдтар дар дигар мамлакатҳои Осиёи Пеш (дар ҳазорсолаи 2-юми то мелодӣ) руйхати рамзҳои ҳиҷоӣ, шаклҳои грамматикӣ ва луғатҳо тартиб медоданд, вале он вақт назарияи за­бон ба вуҷуд наомада буд. Забоншиноси дар Хиндустони Қадим ба дараҷаи фавқулода баландӣ инкишоф расида буд. Грамматикае, ки Панинӣ (тадр. а. 5 то м.) тартиб додааст, тасвири пурра ва дар айни ҳол хеле мҷази забон буд. Дар Юнони Қадим ва Рим забоншиносӣ асосан дар шакли ба истилоҳ грамматикаи мантиқӣ ҷараён дошт, ки намояндаи барҷастаи ин равия Аристотел буд. Аз а. 19, аз вақте ки забоншиносии умумӣ ва муқоисавӣ-таърихӣ (Вилҳелм Гумболдт, Франз Бопп, Якоб Гримм ва дигарон) ва мактаби ҷавонграмматикҳо (Карл Брутман, Бертҳолд Делбрюк ва дигар) ба вуҷуд омаданд, давраи муҳимтарини тараққиёти  забоншиносӣ cap мешавад. А. Шлейхер забоншиносиро ба илмҳои табиӣ ва қонунҳои дохилии онро ба қонунҳои табиат нисбат медод, вале Г. Штейнтал қонунҳои дохилии забонро «коллективӣ-психологӣ» медонист. Иван Бодуэн де Куртенэ таълимоти Гумболдтро дар бораи «шакли за­бонӣ» инкишоф дод, ки баъдтар асо­си бештари равияҳои структурализм қарор гирифт (вай мафҳуми фонемаро низ тадқиқ кардааст). Дар ибтидои садаи XX равияҳои гуногун, ба монанди географияи лингвистӣ, баъд­тар неолингвистика, мактаби эстети­кӣ, назарияҳои атомистӣ, ки кӯшиш доштанд забонро ҳамчун эҷодиёти шахсони алоҳида пешниҳод кунанд, мактаби формалӣ (Ф. Ф. Фортунатов ва дигарон), равияи сотсиологӣ (А. Мейе ва дигарон) роли намоён бозидаанд. Баъди табъ ёфтани «Курси забоншиносии умуми»-и Фердинанд де Соссюр (1916) дар забоншиносӣ равияҳои гуногуни структу­рализм, чун мактаби прагагӣ, ки ба истилоҳ, назарияи фонологиро ба вуҷуд овардааст, мактаби копенгагенӣ, ки кӯшиш дошт назарияи универса­лии системаҳои семиотиро тapтиб диҳад Забоншиноси дескриптивии америкоӣ, фалсафаи забон, забоншиносии ма­тематики ва ғайра паҳн гардиданд. Дар забоншиносии советӣ солҳои аввали баъди Инқилоби Октябр равияи ҷавонграмматикҳо (Алексей Шахматов ва дигарон) ва макта­би И. А. Бодуэн де Куртенэ (Л. В. Щерба, Евгений Поливанов ва дигарон) ро­ли асосӣ бозиданд. Аз миёнаи солҳои 20-ум «таълимоти нав дар бораи забон»-и Марр ба рӯи кор омад, ки беасос будани он дар аснои мубоҳисаи соли 1950 оид ба забоншиносӣ ошкор карда шуд. Дар солҳои 40—50 доир ба эабоншиносни мудоисави-таърихӣ як силсила таълифот ба миён омад. Дар замони ҳозира шохаҳои гуногу­ни забоншиносӣ ба истилоҳ, «забоншиносии амалӣ» (тарҷумаи мошинӣ, статистикаи нутқ ва дигар) инкишоф ёфта истодаанд.
Забоншиносии тоҷик
Забоншиносии тоҷик низ таърихи хеле қа­дим дорад. Таълиму тарғиби Авасто ва дигар осори қадим бе асарҳои тасрифию тафсирӣ мумкин набуд. Вале аз он замонҳо то ба мо асаре доир ба забоншиносӣ нарасидааст. Забоншинисони тоҷик аз комёбиҳои забоншиносии Ҳиндустон ва Юнони Қадим хабар дош­танд вагарна, дар забоншиносии араб он қадар саҳми калон намегузоштанд (таълифоти забоншиносии Сибавейх., Аҳфати Акбар ва ғайраҳо). Аз садаи X cap карда дар шароити дузабонӣ ва сезабонӣ забоншиносони тоҷику форс бештар ба луғатсозӣ машғул шудаанд. Дар ин давра як дастур луғатҳои арабӣ-тоҷикӣ, тоҷики-туркӣ, луғатҳои тафсиӣ ва тафсирии соҳавӣ ба вуҷуд оиаданд.
Гурӯҳ:Илм Гурӯҳ:Забоншиносӣ
Пушинг
Пушинг — деҳа дар ҷамоати деҳоти Пушинги ноҳияи Данғара. Аз Пушинг то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 3721 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Данғара Гурӯҳ:Ҷамоати Пушинг
Бубново (ноҳияи Корочан)
Бубново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Корочан‎, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Корочан‎
Алексей Артёмов
Алексей Вячеславович Артёмов (Алексей Вячеславович Артёмов; 17 феврали 1983) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 17 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Светотехника Саранск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Биохимик Мордовиа Саранск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Електроника Нижни Новгород Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Волжски Гурӯҳ:Бозингарони БФ Алнас Алметевск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Мордовиа Саранск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Текстилшчик Иваново Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шексна Череповетс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Кострома
Префектураи Ҳёго
Префектураи Ҳёго — яке аз префектураҳои Ҷопон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Ҳёго
Тоҷикистон дар соли 2002
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ: Тоҷикистон дар соли 2002‎
Мизонур Чоудхурӣ
Мизонур Чоудхурӣ ( бенг. মিজানুর রহমান চৌধুরী ; 19 октябр и соли 1928, Чандпур, — 2 феврал и 2006, Дака ) — сиёсатмадори Банглодеш. Вай аз 9 июли соли 1986 то 27 марти соли 1988 сарвазири Банглодеш буд.
Зиндагинома
Дар соли 1944 ӯ баъд аз ҳамроҳ шудан ба Лигаи донишҷӯёни мусулмонони  Бангола  ба сиёсат ворид шуд. Дар соли 1945 вай раиси шуъбаи Комиллаи Лигаи донишҷӯёни мусулмонони умуми Ҳиндустон интихоб шуд. Соли 1946 капитани корпуси ихтиёрии «Лигаи мусулмонон» таъйин шуд. Дар соли 1948 вай котиби генералии иттифоқи донишҷӯёни Лигаи мусулмонони Чандпур интихоб шуд ва баъд аз ду сол котиби генералии иттифоки донишҷӯёни коллеҷҳои Фени шуд. Соли 1952 ба ҷунбиш барои мақоми давлатии забони банголӣ ҳамроҳ шуд.
Ремихио Фернандес
Ремихио Фернандес (Remigio Fernández; ) — футболбози парагваӣ.
Мизонур Чоудхурӣ
Зиндагинома
Дар соли 1959 ҷонишини раиси мунисипалитети Чандпур интихоб шуд. Дар соли 1962 вай вакили Ассамблеяи миллии Покистон интихоб шуд. Дар моҳи декабри соли 1964, ӯ тибқи Фармони амнияти давлатии Покистон боздошт шуд. Пеш аз интихоботи Маҷлиси миллй озод карда шуда, соли 1965 аз нав интихоб карда шуд. Дар соли 1966 вай ба вазифаи котиби ташкилии Лигаи Авомии Покистони Шаркй интихоб шуд ва баъд иҷрокунандаи вазифаи котиби генералӣ шуд. Яке аз созмондиҳандагони Ҳаракати "Шаш нуқта" шуд. 22 июни соли 1966 аз тарафи ҳукуматдорони Покистон дастгир карда шуд. Соли 1967 аз ҷониби Суди Олии Покистон озод карда шудааст. Соли 1968 вайро ходими ҳизби муттахидаи оппозисионӣ таъйин карданд. Дар соли 1969 дар ташкили Рӯзи шӯриши оммавӣ иштирок кардааст.
Дар соли 1971 ӯ дар Ҷанги истиқлоли Банглодеш иштирок карда, истиқлол аз Покистонро ҳимоят мекард. Дар давоми ҷанг бо Абдул Малик Укил ба Агарталаи Ҳиндустон сафар кард, то ҳизби Лигаи Авомиро ташкил кунад. Соли 1972 баъд аз истиқлоли Банглодеш аввалин вазири иттилоот ва радио шуд. Дар соли 1973 вай вакили Ассамблеяи миллии Бангладеш интихоб шуд ва вазири барқарорсозӣ шуд. Соли 1979 боз ба вакилии Маҷлиси миллӣ интихоб шуд. Соли 1985 вазири почта ва телеграф шуд. Соли 1986 бори дигар ба вакилии Маҷлиси миллӣ интихоб шуд. 8 июли соли 1986 дар кабинети президент Ҳуссейн Мухаммад Иршод сарвазир таъйин шуд. 27 марти соли 1988 мухлати вазифаи сарвазириаш ба охир расид. Соли 1988 дубора вакили Маҷлиси Миллӣ ва соли 1991 дубора интихоб шуд. Вай соли 2001 ба Лигаи Авомӣ баргашт ва то охири умраш дар он ҷо монд.
Моҳи феврали соли 2006 дар Дака дар беморхонаи Бирдем вафот кардааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Сарвазирони Банглодеш Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Банглодеш Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Зодагони Банглодеш Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2006 Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1928 Гурӯҳ:Зодагони 19 октябр
Фурудгоҳи дзрт рок
Фурудгоҳи дзрт рок (Desert Rock Airport) — фурудгоҳи  бо Коди ИОТОи DRA аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 2291 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Григорово (ноҳияи Котлаский)
Григорово (Григорово) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Котлаский Гурӯҳ:Ноҳияи Котлаский
Анфимово (ноҳияи Шуй, Иванов)
Анфимово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Шуй (Иванов)
Логиново (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Логиново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Ҳифзи ҳуқуқи моликият
Ҳифзи ҳуқуқи моликият — бо роҳҳои зерин ҳифз карда мешавад: эътирофи ҳуқуқи моликият (м. 321 КГ), пешниҳод кардани даъвои виндикатсионӣ (м. 322,323 КГ), негаторӣ (м.325 КГ), ҳисоббаробаркунӣ (м. 324 КГ), беэътибор донистанн аснодн мақомоти идораи давлатӣ ва ғ.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Логиново (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Телевизиони ноқилӣ
Телевизиони ноқилӣ – навъи пахши телевизионӣ, ки дар он барномаҳои телевизионӣ ба муштариён ба воситаи сигналҳои басомад тариқи ноқилҳои коаксиалии пешакӣ гузаронидашуда ё мавӣҳои рўшноӣ тариқи ноқили нурӣ-нахӣ расонида мешавад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Телевизион
Оши наҳор
Оши наҳор — Оши наҳорро бо истилоҳҳои оши пагоҳӣ ва оши қавм низ ном мебаранд. Он яке аз маросимҳои марбут ҷашни домодию арӯсии тоҷикон мебошад. Оши наҳор дар рӯзи истироҳат субҳ барои мардҳо 2-3 соат давом мекунад, пас аз он маъракаи занҳо оғоз меёбад. Як рӯз пеш аз он дар хонаи тӯйдор говеро забҳ карда, масолеҳи оши палавро омода мекунанд. Баъзе тӯйдорҳо ба ҷойи гов гӯсфанд забҳ карда, аз бозор ба миқдори лозими гӯшти гов мехаранд. Як рӯз пеш аз оши наҳор расми сабзирезакунон баргузор шуда, ошпазу бакавул, дӯстони домод ва хешони наздик ба тоза ва реза кардани сабзӣ машғул мешаванд. Субҳи барвақт ошпазҳо ба пухтани палав шурӯъ карда, шахсони дигар дастархонро бо нонҳои болаззат, қанду мағзу мавиз, меваю шириниҳои гуногун оро медиҳанд. Саҳар мардони хабаршудаи деҳа ва маҳалла ва хешу таборҳо омада, соҳиби тӯйро табрик гуфта, баъзеашон ҳадя медиҳанд. Хешони наздик қабл аз тӯй ҳадяҳои нисбатан боарзиш, масалан, гӯсфанду буз, халтаи орд, равған, анвои мева, тарбузу харбуза ва ғайра меоранд. Баъзан дар маросими оши наҳор сарояндагону мутрибонро оварда, сурудхонӣ низ барпо мекунанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Маросимҳои маишӣ ва хонаводагӣ
Песои Аргентина
Песои Аргентина, $ — воҳиди пули Аргентина аст.
Малое Яковково (ноҳияи Сокол, Вологда)
Малое Яковково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Песои Аргентина
Инҷоро ҳам бингаред
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Малое Яковково (ноҳияи Сокол, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Сироҷиддини Эмомалӣ
Сироҷиддини Эмомалӣ (5 марти соли 1975, ноҳияи Москва, вилояти Кӯлоб) — доктори илмҳои филология, профессори кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
Зиндагинома
Сироҷиддини Эмомалӣ соли 1996 шуъбаи рӯзонаи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, соли 2001 шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистонро хатм карда, рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Аз таърихи эҷоди романи „Восеъ“ — и Сотим Улуғзода» соли 2002 ва рисолаи докториро дар мавзӯи «Таҷассуми бадеии таърих дар насри сотим Улуғзода (солҳои 60-80-уми аср XX) » соли 2019 дифоъ намудааст.
Фаъолият
Муаллифи китобҳои «Нақши Восеъ дар адабиёти бадеӣ» (2001), «Аз таърихи эҷоди романи „Восеъ“-и Сотим Улуғзода» (2003), «Восеънома» (2003), «Сотим Улуғзода ва тасвири шӯриши Восеъ дар адабиёти тоҷик» (2007), «Таърихи эҷоди қиссаи „Ривояти суғдӣ“ — и Сотим Улуғзода» (2011), «Сотим Улуғзода ва фарҳанги миллӣ» (2012), «Андеша ва маҳорати адабӣ» (2012), «Тасвири муҳити хонавода ва манзараи табиат дар насри Сотим Улуғзода» (2015) «Ошёни суханшиносон» (2016) «Ганҷинаи мулки сухан» (2018), «Сотим Улуғзода ва фарҳанги миллӣ» (2018 аз ҷониби ЭКО дар Ҷумҳурии Исломии Эрон чоп шудааст), «Таҷассуми бадеии таърих дар насри Сотим Улуғзода» (солҳои 60-80-уми асри ХХ) (2020), «Саҳми Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар рушди илмҳои филологӣ» (2020), «Назарияи адабиёт» (бо ҳаммуаллифии профессори Донишгоҳи давлатии Самарқанд Ҷумъа Ҳамроҳ) (2020), «Арзишҳои миллӣ дар насри бадеии Сотим Улуғзода» (2021), «Восеънома» (2022), «Таълифоти адабиётшиносии Сотим Улуғзода дар «Намунаҳои адабиёти тоҷик»» (2022), «Эмомалӣ Раҳмон ва арзишҳои миллию умумибашарӣ» (2022) ва беш аз 100 мақолаи илмӣ ва васоиту дастурҳои таълимӣ мебошад.
Фаъолияти ҷамъиятию роҳбарӣ: солҳои 2001—2005 ҷонишини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба тарбия; солҳои 2005—2009 ҷонишини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба таълим; солҳои 2008—2013 мудири шуъбаи таҷрибаомӯзӣ ва кор бо мутахассисони ҷавони ДМТ; аз 21.10.2013 то 06.06.2014 директори Маркази табъу нашр, баргардон ва тарҷумаи ДМТ; аз 07.06.2014 то 30.12.2014 сардори шуъбаи кадрҳо ва корҳои махсуси ДМТ; аз 02.01. 2015 то 26.03.2016 сардори раёсати кадрҳо ва корҳои махсуси ДМТ; аз 26.03.2016 декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.
Дастовардҳо
қадрдонӣ шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология Гурӯҳ:Докторони улуми филология Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Мякалская Слобода (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Мякалская Слобода — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Лавҳроёна
thumb|Роёнаи HP бо саҳфакалиди чархон/ҷудошаванда
Лавҳроёна Tablet PC - як роёнаест, қобили ҳамл шабеҳи ноутбук ё як дастгоҳи лавҳ монанд аст, ки дорои як намоишгар ламсӣ ё қаламӣ аст, ки ба корбари худ ин имконро медиҳад то ба ҷойи мушвора ва сафҳакалид бо дастгоҳ тавассути ангушти даст ё як қалами махсус, ки Stylus ном дорад, кор кунад.
Префектураи Ибараки
Префектураи Ибараки — яке аз префектураҳои Ҷопон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Префектураи Ибараки
Малий Приклон (ноҳияи Меленков)
Малий Приклон — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Меленков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Меленков
Фурудгоҳи рдуинг
Фурудгоҳи рдуинг (Redwing Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 558 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 23 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Белая речка (деҳа)
Белая речка (Белая речка) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Пригородний, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Пригородний Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Aeronca C-3
Aeronca C-3 (Aeronca C-3) — як ҳавогарди сохтаи Aeronca дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо
Тоҷикистон дар соли 2003
Эзоҳ
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2003
Фурудгоҳи кулузи
Фурудгоҳи кулузи (Kolwezi Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи KWZ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2400 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри кулузи кишвари Ҷумҳурии Димукротик Кунгу қарор дорад, ва дар баландии 1526 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
DINFIA IA 46
DINFIA IA 46 (DINFIA IA 46) — як ҳавогарди сохтаи DINFIA аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард aero clubs будааст. Ин ҳавогард дар 1957-12-23 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Фурудгоҳи кулузи
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Халиҷи Форс
thumb|Халиҷи Порс
Халиҷи Форс ё Дарёи Форс — номи яки аз паҳншудаи оби дар ҷануби Эрон аст. Ин халиҷ дорои соҳилҳои бисёр зебо аст.
Кишвари Эрон бештарин соҳилро бо Халиҷи Форс дорад. афзун бар Эрон кишарҳои Ироқ, Қатар, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ, Арабистони Саудӣ, Кувайт, Умон ва Баҳрайн бо Халиҷи Форс марзи соҳилӣ доранд.
thumbnail
Гурӯҳ:Халиҷҳо
Ҳодисаи нохуши истеҳсолӣ
Ҳодисаи нохуши истеҳсолӣ — ҳангоми иҷрои вазифа ба тандурустии корманд зарар расонида мешавад. Дар ҳолатҳои мазкур корфармо вазифадор аст, ки сабабҳои фалокатро дар истеҳсолот тафтиш намояд, мувофиқи намунаи муқарраршуда санад тартиб диҳад ва фалокатҳои дар истеҳсолот руҳдодаро саривақт ба қайд гиранд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ключи (ноҳияи Кумилжен, Волгоград)
Ключи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кумилжен (Волгоград)
Қатъномаи 338 Шӯрои Амният
Қатъномаи 338 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 22 октябр 1973 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Оташбас дар Ховари Миёна аст. Ин қатънома тайи нишасти 1٬747‌ум бо 14 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 1 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Франсиско Канйете
Франсиско Канйете (Francisco Cañete; ) — футболбози чилигӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Чили