cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Имперотурии Бизонс
Бизонс дар асрҳои 6-10
Баъди фавти Юстиниан (565) вазъи дохилию хориҷии Бизонс хеле вазнин гардид. Дар охири асри 6 ва ибтидои асри 7 ба нимҷазираи Балкан чанд бор славянҳо ҳуҷум карда, то Пелопонес расиданд. Соли 679 дар нимҷазираи Балкан давлати славянии Булғорҳо таъсис ёфт. Илова бар ин, арабҳо ҷазираҳои Кипр ва Родосро забт намуда, солҳои 717—718 Қустантанияро муҳосира карданд. Сарлашкари империя Леви III Исавр бо ёрии булғорҳо мудофиаи Қустантанияро таъмин кард ва арабҳо ақибнишинӣ намуданд. Пас аз ин Леви III императори нави Византия ва асосгузори сулолаи исавриҳо гардид. Леви Ш ва ворисаш Константини V тамоми империяро ба музофотҳои ҳарбӣ — фемҳо тақсим намуд ва роҳбарии онҳоро ба стратегҳо (сардори ҳарбӣ) вогузор кард. Стратегҳо на фақат ҳокимияти ҳарбӣ, балки салоҳиятҳои ғайринизомӣ низ дошта, ба сипоҳиён (стратиотҳо) барои хидмат ба ғайр аз музд замин низ дода мешуд. Дар аввали асри 9, баъди аз байн рафтани хатари ҳуҷуми арабҳо, намояндагони табақаи ҳарбӣ — феодалии навбунёд бо ҳар роҳ заминҳои деҳқононро гирифта, онҳоро ба деҳқонони вобаста табдил медоданд. Чунин амал боиси норозигӣ ва сар задани шӯришҳо мешуданд. Соли 820 дар Антиохия шӯриши деҳқонон бо сардории Фомаи Славянӣ ба амал омад, ки тамоми Осиёи Хурдро фаро гирифт. Шӯришгарон Фомаро император эълон намуда, ба тарафи Қустантания ҳаракат карданд ва тақр. як сол онро муҳосира намуданд. Ҳукумат бо роҳи ришва ва ваъдаҳои бардурӯғ дар байни шӯришгарон ихтилоф ва парокандагӣ ба вуҷуд оварда, соли 823 шӯришро шикаст дод. Пас аз марги Фома муборизаи деҳқонон ва камбағалони шаҳр то соли 825 идома ёфт.
Бизонс дар асрҳои 11-15
Сохти иқтисодию иҷтимоӣ. Дар охири асри 11 ва ибтидои асри 12 дар Бизонс муносибатҳои феодалӣ вусъат ёфта, заминдории калон ба вуҷуд омад. Ба амалдорони давлатӣ ва ҳарбӣ ҳадя кардани замин (прония), ба расмият даромад. Ҳукумат баъзан феодалонро аз пардохти андоз ва назорати давлатӣ озод мекард ва онҳо метавонистанд андозро дар мулки худашон ҷамъ оварда, мурофиаҳои судиро ҳал намоянд. Дар асри 13 — нимаи якуми асри 15 раванди побандшавии деҳқонон ба замин заиф гардида, рушди қувваҳои истеҳсолкунанда ва бо пешрафти ҳаёти иқтисодӣ муносибатҳои молию пулӣ дар Бизонс густариш ёфт. Шаҳрҳои Монемвасия, Фессалоника, Родесто ва ғ. ба марказҳои бузурги тиҷорати ғалла табдил ёфта, маҷбуриятҳои деҳқонон қисман бо пул пардохт мешуданд. Дар байни деҳқонон гурӯҳҳои осудаҳол ва коргарони кироя пайдо шуда, судхӯрӣ ривоҷ ёфт. Ҳунармандӣ ва савдо низ дар асри 9 инкишоф ёфта, дар шаҳрҳо ва назди калисоҳои калон бозору ярмакаҳо барпо карда мешуданд. Яке аз калонтарин ярмакаҳо дар Фессалоника баргузор мешуд, ки ба он аз нимҷазираи Балкан ва дигар минтақаҳои империя савдогарон меомаданд. Аз охири асри 11 тоҷирони Венетсия, Генуя, Пиза ва дигар шаҳрҳои Итолиё дар Бизонс бе пардохти боҷ фаъолияти тиҷоратии худро ба роҳ монданд. Рақобатнопазирӣ бо хориҷиён сабаби бад шудани вазъияти иқтисодии шаҳрҳои Бизонс гардида, дар асрҳои 13-14 баъзеи онҳо рӯ ба таназзул оварданд.
Вазъи дохилӣ ва хориҷии Бизонс дар давраи ҳукмронии Комнинҳо (соли 1057 ба сари қудрат омаданд) нисбатан бад гашта, нуфузи туркҳои салчуқӣ, ки тақр. тамоми Осиёи Хурдро ишғол карда буданд, хеле афзуд. Соли 1176 император Мануили I Комнин (1143—1180) ба муқобили туркҳои салчуқӣ бархоста, дар муҳорибаи назди Мириокефал мағлуб гардид. Соли 1183 маҷорҳо Далматсияро забт намуда, соли 1185 Булғористони Шимолӣ ва соли 1190 Сербия озод шуданд ва Бизонс мустақилияти ин давлатҳоро эътироф намуд. Дар чунин вазъият соли 1202 ба муқобили Қустантания юришҳои чоруми салибӣ оғоз ёфтанд. Апрели 1204 салибдорон пойтахти Бизонсро забт карданд ва дар ҷойи он давлати худ — Имперотурии Лотиниро таъсис доданд. Соли 1261 Император Никея Михаил Палеолог бо ёрии флоти Генуя Қустантанияро аз салибдорон озод кард, аммо қудрати пешинаи Бизонс дигар барқарор нагардид.
Ҳуҷуми туркҳо ва таназзули Бизонс
Тохтутози пай дарпайи туркҳо боиси тавсеаи давлати онҳо гардида, марзҳояшон аз баҳри Сурх то баҳри Сиёҳро фаро мегирифт. Туркҳо ба Балкан ҳамла оварда, соли 1362 Адрианополро ишғол намуданд ва онро пойтахти худ қарор доданд. Баъдтар императорони Бизонс ба туркҳо вобаста шуданд. Туркҳо ҳамзамон Сербия, Булғористон, Маҷористон ва чандин мулки дигарро забт карданд. Соли 1402 амир Темур лашкари туркҳоро шикаст дода, даҳҳо шоҳзодаву сарлашкар, аз ҷумла султон Боязидро асир гирифт. Темур ҳудуди давлати Усмониро байни фарзандони Боязид тақсим карда, аз ҳаракат кардан сӯйи Аврупо даст кашид. Шикасти туркҳо дар муҳорибаи Анқара (1402) муддате ҳуҷуми онҳоро ба Қустантания боздошт. Баъдан султон Муроди I (1421—1451) мавқеашро дар Осиёи Хурд мустаҳкам намуда, ба кишварҳои назди Дунай ҳуҷум намуд. Соли 1444 туркҳо дар наздикии Варна лашкари муттаҳидаи маҷору чехҳоро шикаст дода, забткориҳои худро давом доданд. Соли 1452 султон Маҳмади II муҳосираи Қустантанияро оғоз намуд. Туркҳо дар Босфор истеҳкомҳои пойдор бунёд карда, пойтахти Бизонсро иҳота намуданд. Танҳо Венетсия ва Генуя теъдоди ками сарбозонро барои ёрӣ ба Бизонс равон карданд, ки онҳо рафти набардро тағйир дода натавонистанд. Ба урдуи бузурги туркҳо (артиши 200-ҳазора), ки тайёрии ҳамаҷониба дош танд, дар пойтахт танҳо 60 ҳазор сарбоз муқобилият мекард. Баъди задухӯрдҳои зиёд 29-уми майи 1453 сарбозони турк ба Қустантания ворид шуданд. Император Константини XII Палеолог дар рафти ҷанг кушта шуд ва Қустантания ба дасти Маҳмади Фотеҳ гузашт. Номи Қустантания ба Истанбул иваз шуда, пойтахти давлати Туркияи Усмонӣ қарор гирифт ва ба мавҷудияти Имперотурии Бизонс хотима ёфт.
Фарҳанг
Маданияти Бизонс бо таъсири анъанаҳои Рум, Юнон ва Шарқ (эллинӣ) ба вуҷуд омада, баъдан ҳамчун маданияти насронӣ шакл гирифт. Византиягиҳо маданияташонро комёбии олии инсоният мешумурданд, ки дар пояи анъанаҳои маданияти эллинию румӣ ва фарҳанги халқҳои империя ташаккул ёфтааст. Дар асрҳои миёна Имперотурии Бизонс яке аз марказҳои бузурги маданияти моддӣ ва маънавӣ ба шумор мерафт. Маданияти Бизонс на танҳо тамаддуни юнониҳо, балки дастоварди фарҳангии тамоми халқҳои империя мебошад. Дар рушди фарҳанги Бизонс ба ғайр аз юнониҳо, инчунин суриягиҳо, мисриён, халқҳои Осиёи Хурд, Пасиқафқоз, қабилаҳои Қрим ва славянҳои тобеи империя саҳми худро гузоштаанд.
Дар давраҳои аввал марказҳои маърифатии антиқӣ- Афина, Александрия, Бейрут ва Ғазза маҳсуб мешуданд. Аммо бар асари фишори калисои масеҳӣ баъзе аз ин марказҳо рӯ ба таназзул ниҳоданд. Дар асри 4 маркази илми шаҳри Александрия несту нобуд карда шуд ва баъди сӯхтор аз китобхонаи машҳури шаҳр — Мусейон чизе боқӣ намонд. Соли 529 Юстиниан барои бастани охирин маркази илмии давраи антиқӣ — мактаби олии Афина амр дод. Баъдтар маркази маърифатии Бизонс Қустантания гардид. Дар асри 9 дар Қустантания мактаби олии Магнавр ташкил ёфт, ки дар баробари фиқҳ фанҳои ғайридинӣ омӯзонда мешуданд. Аз асри 11 дар Бизонс ба омӯхтани математика ва тибби арабу аҷам, тарҷумаи асарҳои адабии халқҳои Шарқ шавқу ҳавас зоҳир намуданд. Соли1045 Донишгоҳи Қустантания таъсис ёфт, ки аз ду факулта: ҳуқуқшиносӣ ва фалсафа иборат буд. Дар Қустантания мактаби олии тиббӣ вуҷуд дошт. Дар дайрҳои калони динии Бизонс китобхонаҳо ва скрипторияҳо (нусхабардорӣ) мавҷуд буда, нусхаҳои нодири китобҳои динӣ нигоҳдорӣ мешуданд.
Дар соҳаи техника, алалхусус техникаи ҳунармандӣ (кулолӣ, шишасозӣ, заргарӣ, шоҳибофӣ ва ғ.), Бизонс дар ибтидои асрҳои миёна нисбат ба Аврупои Ғарбӣ хеле пешрафта буд. Дар ин давра фанҳои табиатшиносӣ инкишоф ёфта, асрҳои 9-11 дар Бизонс ҳисоби ҳиндӣ-арабӣ кор фармуда мешуд. Дар асри 9 олими бузург Лев Математик низоми телеграфии шуоъ (нур)-ро ихтироъ карда буд. Ӯ барои ифодаи рамзӣ аломатҳои ҳарфиро истифода бурда, ба илми алгебра асос гузошт.
Баробари рушди донишҳои илми алхимия дар Бизонс дастовардҳои аввалини илми кимиёӣ назаррас буд. Дар Бизонс анъанаҳои қадимии тайёр кардани шиша, олоту асбобҳои сафолӣ, сир ва рангҳо маҳфуз дошта мешуданд. Дар асри 7 дар Бизонс «оташи юнонӣ» ном моеи оташангез ихтироъ гардид, ки алангаи он бо об хомӯш намегашт. Таркиби ин моеъ аз омехтаи нафт, оҳаки нашукуфта ва қатрон иборат буд, ки бисёр вақтҳо махфӣ нигоҳ дошта мешуд. Ба воситаи ин «силоҳ»-и оташангез византиягиҳо дар муҳорибаҳои баҳрӣ пирӯз мегаштанд.
Дар соҳаи тиб византиягиҳо ба комёбиҳои бузург ноил гардиданд. Олимони ин соҳа на фақат асарҳои Буқрот ва Ҷолинусро тафсир мекарданд, балки худашон ҳам таҷрибаҳои амалӣ ҷамъбаст менамуданд. Робитаҳои тиҷоратӣ ва дипломатии Бизонс барои ривоҷ ёфтани донишҳои ҷуғрофиёӣ таъсири бузург дошт. Дар «Топографияи насронӣ» ном китоби Касма Индикоплов ва асарҳои дигар сайёҳону зоирони Бизонс доир ба мамлакатҳои зиёди ғарбу шарқ маълумоти нодир вуҷуд доранд. Дар асри 10 энсиклопедияи кишоварзии «Геопоника» тартиб дода шуд, ки он комёбиҳои фанни агрономияи давраи антиқаро ҷамъбаст кардааст. Баробари афзудани нуфузи дини масеҳӣ дар Бизонс фанни фиқҳшиносӣ ба пешравиҳо ноил гардид. Фақеҳон Василий Кесари, Григорий Богослав (асри 4), Иоанн Златоуст (асрҳои 4-5) дар асарҳои худ кӯшиш карданд, ки асосҳои фиқҳи православиро тартиб диҳанд. Дар Бизонс мактаби фалсафаи мантиқӣ бар хилофи Аврупои Ғарбӣ рушд ёфт, ки асосан таълимоти калисоро дастгирӣ мекард. Фалсафаи Бизонс монанди схоластикаи Аврупои Ғарбӣ танҳо дар асоси назарияҳои Арасту инкишоф намеёфт, балки ақидаҳои фалсафии ҳамаи мактабу равияҳоро инъикос менамуд. Асарҳои файласуфони Бизонс бештар ба тафсири асарҳои файласуфони давраи антиқӣ бахшида мешуданд. Дар Бизонс таърихнигории антиқӣ нисбат ба дигар давлатҳои асримиёнагии Аврупо устувортар буд. Аксари муаррихони Византия бештар ба асарҳои классикони Юнон — Ҳеродот, Фукидид ва Полибий пайравӣ мекарданд.
Таърихнигории асрҳои 6-7-и Бизонс бо фаъолияти муар рихони машҳур Прокопий Кесарӣ, Агафий Миринейский, Менандр, Феофилакт Симокатти ва дигарон алоқаманд буд. Ҳамасри Юстиниан муаррих Прокопий Кесари муаллифи асарҳои «Таърихи ҷангҳои Юстиниан бо форсҳо, вандалҳо ва готҳо», «Рисола дар бораи сохт мон» ва «Таърихи махфӣ» мебошад. Дар ду асари аввал Прокопий давраи ҳукмронии Юстинианро тавсиф карда, дар асари охирин тарафҳои норавшан ва манфии ин давр ро инъикос намудааст. Император Констанини VII Баг- рянородний (913—959) муаллифи китобҳои «Дар бораи идораи давлат», «Дар бораи ташрифоти дарбори Византия» ва «Дар бораи фемҳо» мебошад.
Асрҳои 11-12 ҳам давраи нашъунамои таърихнигории Бизонс ба шумор рафта, дар ин замон Анна Комнина, Михаил Псел, Никита Хониат ва дигарон фаъолият кардаанд. Анна Комнина «Алексиада» (дар бораи ҳукмронии падараш император Алексей I Комнин) ва Никита Хониат «Таърихи ромейҳо» (дар бораи фоҷиаҳои лашкаркашии чоруми салибӣ) ном асарҳо навиштаанд. Дар ин давра дар Бизонс инчунин солноманависӣ ривоҷ ёфта буд, ки Иоанн Малала, Феофан ва Георгий Амартол устодони ин мактаб буданд.
Адабиёти Бизонс
Адабиёти Бизонс жанрҳои гуногун ва намояндагони намоёни худро дошт ва дар он ду ҷараён рушд меёфтанд: 1) ҷараёни анъанаҳои маданияти антиқӣ; 2) ҷараёни ҷаҳонбинии калисо. Адабиёти Бизонс ба 4 давра тақсим мешавад. Адабиёти давраи якум (асрҳои 4-7) давраи ташаккули маданияти насронӣ, ки дар мубориза бо таълимоти антиқаи тонасронӣ инкишоф меёфт. Тарғибгарони дини насронӣ дар публитсистика (Афанасии Александриягӣ, Василий Кесарӣ, Иоанни Златоуст), гимнография (Ефрем Сирин), агиография (Афанасии Александриягӣ, Палладий) ва дар таърихнигорӣ (Иоанн Малола) ба майдон омаданд. Дар давраи дуввум (асрҳои 7-9) адабиёти динӣ инкишоф ёфт. Дар рушди назм Андреи Критӣ, Фёдор Студит ва намояндаи равияи муҳофизакорон Иоанни Димишқӣ, дар агиография Никита (Давиди Пафлагонӣ), дар воқеанигорӣ Георгий Амартол саҳм гузоштаанд. Дар давраи севвум (асрҳои 9-12) дар адабиёти Бизонс хусусияти адабиёти то давраи Эҳё, яъне, таваҷҷуҳ ба хислатҳои мураккабии инсон, ҷаҳонбинии субъективӣ, муносибати мусбат ба атиқа ба назар мерасад. Назми дунявӣ низ минбаъд тараққӣ карда (Христофори Митиленӣ, Фёдор Продром), эпоси қаҳрамонӣ («Дигенис Акрит») ва романи ишқӣ, ки дар он ғояҳои насронӣ ба таври рамзӣ ифода меёбанд («Макремволит»), ба вуҷуд меоянд. Дар асрҳои 11-12 дар байни адабиёти Руси Киевӣ ва Бизонс робита пайдо гардида, воқеаномаҳои Иоанн Малола ва Георгий Амартол, «Дигенис Акрит» ва ғ. ба забони русии қадим тарҷума шудаанд.
Дар ҳифзи ёдгориҳои маданияти эллинӣ хидматҳои патриарх Фотийи Константини VII Багрянородний ва дигарон хеле бузург мебошад. Патриарх Фотий дар бораи 280 асари муаллифони давраи антиқӣ маҷмӯаи мулоҳизахо навиштааст, ки он «Мириобиблион» ном дошт. Бисёр китобҳои нобудшудаи олимону нависандагони қадим дар ин маҷмӯа то имрӯз расидаанд. Асрҳои 10-11 дар Бизонс зимни сурудҳои достонӣ дар бораи қаҳрамонҳои муборизи зидди арабҳо достони машҳур дар бораи Дигенис Акрит ба вуҷуд меояд, ки он бо забони славянӣ тарҷума шудааст. Асарҳои беҳтарини адабиёти Бизонс ба адабиёти булғор, Руси Қадим, серб, гурҷӣ ва арманӣ таъсири бузург расондаанд. Дар байни адабиёти Бизонс ва адабиёти форс-тоҷик низ баъзе умумиятҳо мушоҳида мешаванд. Ин умумият дар инкишофи равияҳои дидактикӣ, рамзу тамсил (асарҳои манзуму мансур дар бораи ҳайвонот ва наботот), воқеанигорӣ (таърихнависӣ) ва ғ. ба назар мерасад, ки ин аз робитаи ҳар ду адабиёт шаҳодат медиҳад. Масалан, асари оламшумули «Китоби Синдбод» («Синдбоднома»), ки яке аз қадимтарин таълифоти дидактикии адабиёти форс-тоҷик аст, маҳз аз хоки Бизонс сайри ҷаҳонӣ кардааст. Дар асри 8 ин асар аз забони паҳлавӣ ба арабӣ ва дар асри 9 аз арабӣ ба сурёнӣ тарҷума шуд. Дар асри 11 матни сурёнии асар ба забони юнонӣ тарҷума шуд, ки он ба ин восита дар тамоми Аврупо паҳн гардид. Баъдҳо «Китоби Синдбод»-ро Андреопулуси Мелитенӣ бори дигар ба забони юнонӣ тарҷума кард.
Меъморӣ ва ҳунарҳои таҷассумӣ
Дар санъатҳои тасвирӣ ва меъмории Бизонс услуб ва равияҳои махсуси византиягӣ падид омаданд. Санъати Бизонс марҳалаи муҳимми инкишофи маданияти асримиёнагии Шарқу Ғарб ба шумор меравад ва дар заминаи маданияти давраи охири антиқа (асрҳои 4-5) ба вуҷуд омада, дар аҳди Юстиниани I ташаккул ёфтааст. Авҷи тараққиёти санъати меъмории Бизонс ба асри 6 рост омад. Дар ин давра истеҳкомҳои сершумор, қасру ибодатхонаҳо бунёд гардиданд. Дар меъмории биноҳои динӣ тарзи нави сохтани ибодатхонаҳои насронӣ — базилика ва биноҳои гунбаддор ба вуҷуд меояд. Барои ба ҳам пайвастани ин ду шакли меъморӣ ҳунармадон базиликаҳои гунбаддор сохтаанд (калисои Софияи Муқаддас дар Қустантания, солҳои 532—537, меъморон Анфими Траллӣ ва Исидори Милетӣ). Дар миёнаи асрҳои 9-12, ки давраи гулгулшукуфии меъморӣ ва санъати Бизонс мебошад, тарзи маъбадсозии гунбадии салибдор ба ҳукми анъана даромад (калисои Бибӣ Марям дар Салоники, 1028). Деворҳои берунии ибодатхонаҳо бо нақшу нигор оро дода шуда, он шакли мукаммали меъмории Бизонс ба шумор меравад.
Ёдгориҳои ҳайкалтарошӣ ба давраи ибтидоии санъати Бизонс тааллуқ доранд. Шакли асосии санъати наққошии Бизонс фреска (сурати рӯйи девор) ва ҳайкалтарошӣ ба шумор мерафт. Дар асрҳои 7 — 8 рассомӣ рушд намуд. Калисоҳо бо рамзу аломатҳои мазҳаби насронӣ ва нақшу нигори назаррабо оро дода мешуданд. Девор, шифт ва гунбади калисоҳо саросар бо хотамкориву нақшу нигор фаро гирифта мешуд. Дар хотамкории асрҳои 7-9 анъанаи хосси атиқа — тасвири инсон, ишқи зиндагӣ ва зебоӣ инъикос меёбад (калисои Успений дар Никея, асри 7). Санъати рассомии Бизонс ғояҳои худро дар тимсоли (образи) инсон ифода намуда, сифатҳои хос ва ҳолату авзои онро мекушояд. Бинобар ҳамин санъати Бизонс нисбат ба дигар санъатҳои оламшумули асрҳои миёна бештар дунявию инсонпарварона буд.
Дар асрҳои 5 — 6 меъморони Бизонс тарҳи нави шаҳрсозиро ба вуҷуд оварданд, ки мувофиқи он дар маркази шаҳрҳо майдон ва калисои ҷомеъ сохта шуда, аз чаҳор самти он кӯчаҳо монанди нурҳои офтоб ба ҳар тараф вусъат меёфтанд. Дар ин давра дар Қустантания хонаҳои серошёна сохта мешуданд. Солҳои 532—537 дар пойтахти империя бо фармони император Юстиниан ибодатхонаи Софияи Муқаддас сохта шуд, ки он асари барҷастаи санъати меъмории Бизонс буда, то замони мо маҳфуз мондааст. Дар маҷмӯъ маданият ва илму фарҳанги Бизонс дар замони худ ба авҷи аъло расида, дигар тамаддунҳо низ аз он баҳра гирифтаанд.
Мусиқӣ
Мусиқии Бизонс унсурҳои санъати сурудхонии сурёнӣ (асри 4), арабӣ (асри 8) ва славяниро дар бар мегирад. Муттаҳид шудани ҳокимияти диниву давлатӣ дар шахси император боиси наздик шудани мусиқии дунявӣ ва динӣ гардид. Мусиқии динии Бизонс вокалӣ ва яковоза буд, ки баъдтар он ба гимн табдил меёбад. Дар ҷамъ омадҳо гимнҳо ба забони сурёнӣ иҷро карда мешуданд. Устоди гимнсаро Ефрем Сирин (асри 4) ва шоиру оҳангсоз Романи Хушгуфтор (асри 6) шуҳрати зиёд дош танд. Нашъунамои минбаъдаи санъати мусиқии Бизонс дар асрҳои 14-15 ба фаъолияти Иоанн Кукузел, ки услуби шеърҳои оҳангдори Романи Хушгуфторро аз нав зинда карда буд, вобастагӣ дорад. Истилои туркҳо ба инкишофи санъати мусиқии Бизонс таъсири манфӣ расонд.
Веселый Пахар (ноҳияи Николск, Вологда)
Веселый Пахар — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Николск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Николск (Вологда)
Строител (ноҳияи Устянск)
Строител (ноҳияи Устянск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Лишуи (дарё)
Лишуи — дарёи дар Осиё аст. Дарё аз Чин мерезад.
Строител (ноҳияи Устянск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Устянск
Адиб Собири Тирмизӣ
Адиб Шиҳобуддин Собир бини Исмоили Тирмизӣ аз шоирони маъруфи асри 12 милодӣ. Адиб Собир дар охири салтанати султон Ҷалолиддин Абдулфатҳ Маликшоҳи салҷуқӣ аз Тирмиз ба Хуросон омада, чанд сол дар мадрасаи Низомияти Ҳирот таҳсил намуд. Мероси Адиб Собир аз қасида, ғазал, қитъа, рубоиёт иборат аст. Девони ашъори Адиб соли 1334 ҳиҷрӣ дар Теҳрон ба табъ расидааст.
Аксбардории кайҳонӣ
Аксбардории кайҳонӣ — аксбардории Замин ё дигар ҷирми осмонӣ аз аппарати париши кайҳонӣ, аксбардорӣ дар фосилаҳои гуногуни тайф, мас., дар фосилаи намоёни тайф, мавҷҳои инфрасурх ва радиомавҷҳо.
Адиб Собири Тирмизӣ
Саид Нафисӣ менигорад: Адиб Собири Тирмизӣ аз бузургони шуарост. Чунки ашъори ӯ дар равонии лутф ва дилангезии маънӣ ва ҳусни сабк иншо шудаанд. Аз хайси маонии дилнишин ва алфози азбу салим пас аз Рӯдакӣ ва Дақиқӣ ҳеч кас аз шуарои Туркистон мукаддам бар Собир нест. Адиб Собир соли 1078 дар шаҳри Тирмиз таваллуд шуда, наврасиву камолоти ӯ дар он ҷо гузаштааст. Адиб Собирро тазкиранависон фаровон зикр кардаанд. Шарқшиносони маъруф, олимони эроншинос, адабиётшиносони шуравӣ ва донишмандону адибони номвари муосири тоҷик, махсусан устод Садриддин Айни ва дигарон низ аз Адиб Собир ёду баррасӣ кардаанд. Адиб Собирро яке аз амалдорони бонуфузи Хуросон - Абулкосими Али бинни Чаъфар, ки дар Нишопур истикомат дошта, зохиран козии он чо будааст, ба хидмат даъват мекунад. Дар аввалҳои хидмат шоир, харчанд дурии диёру наздикон ва гарибиро хис кунад хам, кадре хушхолу осуда будааст. Аммо баъди чанде ӯ озору таадди дида, ба сабаби тухмати нолоике аз хидмат дур шудааст. Дар ин вокеаи нохуш аз обу нон, молу мулк ва хонаю чой чудо гаштааст, ки инхоро дар қасидаҳояш ба мамдух як-як зикр кардааст. Зиёда аз ин ба Рован ном мавзеъ бадарга хам шудааст ва аз таъкиботу фитнаҳои мазҳаби зарархо дидааст:
Хаёти минбаъдаи Адиб Собир дар дарбори Султон Санчар гузаштааст. Султон Санчар уро сафири худ ба Хоразм фиристод. Ҳамин тавр аз соли 1142 сар карда, Адиб Собир дар Хоразм зиндагӣ кардааст. У аввалхо дар дарбори шох Отсиз ҳамчун шоири номдор, сониян ҳамчун ходими намоёни давлати маркази хурмат мебинад. Отсизи Хоразмшох хамеша кушиш мекард, ки бо Мавр мунокиша кунад, аммо бо шарофати Адиб Собир як навъ муносибати муътадил нигоҳ дошта мешуд. Аз ин сабаб дар дили Отсиз нисбати Адиб Собир кина сар мезанад ва хамеша дар паси азобу шиканча додани шоир мешавад:
Аксбардории кайҳонӣ
Намудҳои аксбардрӣ
Аксбардории кайҳонӣ якминтақавӣ ва бисёрминтақавӣ мешавад. Одатан, дар як вақт дар якчанд минтақаи тайф акс мебардоранд. Дар ин маврид аксбардорӣ бисёрминтақавӣ мешавад, яъне акси ҳамон як ҷирм дар фосилаҳои гуногуни мавҷ гирифта мешавад. Аксбардории муқаррарии сиёҳу сафед ё навори телевизиониро аксбардории якминтақавӣ номидан мумкин аст. Дар ин маврид таҷҳизот афканишотро аз объекти аксбардорӣ дар як минтақаи васеи тайф ба қайд мегирад. Аксар вақт аксбардорӣ дар минтақаи намоёни тайф ба амал оварда мешавад. Барои гирифтани маълумоти пурра аксро ба намуди ранга мебардоранд. Дар ин маврид дурахшонии объект дар се минтақаи тайфи намоён: кабуд, сабз, сурх қабул карда мешавад. Аксбардории бисёрминтақавӣ аз намудҳои зикршудаи аксбардорӣ хеле беҳтар аст. Барои Аксбардории кайҳонӣ дастгоҳҳои суратгирӣ, тезевизионӣ, таҷҳизоти сканеркунанда, радиолокаторҳо ва дигар таҷҳизотро истифода мебаранд. Феълан барои аксбардории бисёрминтақавӣ фотоаппарати кайҳонии «МКФ-6М» истифода мегардад (таҷҳизоти мураккаби аксбардорӣ, ки мутахассисони Германия ва Россия сохтаанд). Он аз таҷҳизоти мураккаби суратгирии оптикию электронӣ иборат буда, 175 кг вазн дорад. Барои ҳар як соҳаи хоҷагии халқ паҳнии (диапазон) хосро интихоб мекунанд. Аксбардории кайҳониро барои таҳқиқоти атмосфераи Замин, омӯзиши тағйирёбии иқлим (обшавии пиряхҳо), уқёнусҳо ва ғайра истифода мебаранд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Аксбардории кайҳонӣ
Адиб Собири Тирмизӣ
Гузашта аз ин Отсиз аз пайи пинхони куштани худи хокими маркази- Султон Санчар мешавад. Ин нақшаро Адиб Собир пай мебарад ва нишони он ду шахси кушандаро навишта, дар соки музаи пиразане ба Мавр равона мекунад. Накшаи Отсиз, ки амали намешавад, акнун тамоми қувваашро паси куштани худи Адиб Собир равон мекунад:
Шоир рӯзҳои башумори умри хешро дар парешони ва азоби сахти рухи паси сар кардааст. Фурсати аз Хоразм баромада рафтан муяссар намешавад ва одамони Отсиз уро дастгир карда хонаашро зеру забар мекунанд. Адиб Собир дар тагаззули яке аз қасидаҳояш бо мукоисае ниландудии руи худро аз захми даст чунин ишора кардааст:
Руйи ниландуди худро аз захми даст ҳангоми бадаргаи мачбури дидааст, аммо ҳангоми марги фочеави азобҳои сахти нобакоронро зиёдтар хис намудааст. Ва инак соли 1147 шоири ширинсухан, ходими давлати бо азобу ранчи беохир ва дасту пои баста дар яке аз шабҳои тирамоҳ дар Хоразм зуран ба Амударё гарк кунонида шуд. Адиб Собир осори бое доштааст ва сохиби девони бузурге будааст. Вале осори ӯ то замони мо пурра омада нарасидааст ва нусхаҳои девонаш хам хеле камёбанд. Хушбахтона, ба адабиётшиносони мо муяссар шудааст, ки ду нусхаи дастнависи  девони уро дар ибтидои солҳои 60-ум аз китобхонаҳои Англия ба даст дароранд. Якеи ин девонҳо тахти раками 911 дар китобхонаи Ҳиндӯстон, Офиси Британия нигоҳ дошта шуда, дигараш бо раками 540 or psi 656 дар музеи машҳури давлатии ин кишвар махфуз аст. Шоири ширинадои малехгу ва покизаназм хам бо шаклу мазмуни эҷодаш ва хам бо истеъдоди сиёсатдониаш аз шахсиятҳои шинохтаи гузашта мебошад. Хусни эстетикии чозибаи нихони ва ширинию равонии гуфтаҳояш бебахоянд ва ӯ дар боби услуб ва равияҳои эҷоди ҳамчун давомдихандаи анънаҳои бостонтарин, хусусан анъанаи устод Рудаки эҳтироми махсус дорад. Адиб Собир равияҳои демократи ва миллии назмро, ки аз давраи Сомониён ибтидо гирифта буданд, собиткадамона давом додаст ва эҷодиёти худро дар рухияи ифодаи оҳангҳои халқи зиндадилона, мазмунҳои гуманистии инсони ва тасвирҳои реалию садои дили шахсони озодфикр ташхис намудааст.
Сафари Арабистон Дар дунёи фарог гашту гузор карда моҳияти зиндагиро хартарафа дарк карда тачрибаи фаровон меандохт. У шахсоне бармехурд ва одамонеро медид, ки бо вучуди донною хирадманди бенавоъ хастанд. Вале ба залолату ғам даст намедиханд ва мудом мисли шох сарбаланд мегарданд. Адиб Собир натичаи ин мушохидаи худро дар китъае ин навъ изҳор кард:
Бозгашт ба Ватан Шаби 17-хуми июни соли 1125. Ситораҳои осмон чун нури чарогҳои шаҳри дур гоҳ хираю гор равшан менамуданд. Пас аз гармии баланди рузона хавои шабона нарму мулои метофт. Атроф хомуш буд Адиб Собир дар хонаи Сайкали ба сафари ватан тайёри медид. Сайкали аспе омода сохта буд дӯстон ба истироб якдигарро огуш кашиданд Адиб Собир ба асп савор шуд: Хайр Сайкалии азиз, ман некиҳои туро фаромуш нахохам кард. Ту ба ман хеле хидмат кард карди нону намак ва хонаю чой доди. Амир марро хор дошт, ба дарга кардани шуд вале ту некии зиёде карди ки намедонам кай посурашро мебарорам. Дар ин бора фикр накун, Собир. Дустон ба кадом рӯз даркоранд? Хидмати ту холо дар пеш аст, нассиб бошад боз дида ба дидор мерасад ва боз мо бо хам сухбат хохем кард бо тези чавоб гардонд Сайкали. Хайр дӯстони азиз. Хайр Насими, некии ту ба ман зиёд аст. Хидмати туро ман аз хотир намебарорам хайр саломат бошетон. Нассиб бошад, боз хамидигарро мебинем. Адим Собир баъди солҳои овора гарди дар хоки Хуросон аз Чайхун гузашта ба ватан расид холо ба хонаашон ба назди падару модар ва зану фарзанд мерафт. Ба назараш оилаашон мисли пештара ному номдор менамуд. Падари бузургвораш Адиб Исмоили хирадманд ҳамон хел нурони ва обруманд метофт. Хайл мекард, ки модараш Садорат-отун бо ташвиши корҳои рӯзгор банд аст, писарчааш Али бо бози машгул ва завчааш Манзилат бо ҳусну чамоли тоза ва табассуми ширин машгули хурок пазист… Вале ӯ аз рохи дур омада тухфаю савгое надорад. Ба Али чи тухфа медихад? Ба дигарон чи? Ногахон андеша кард, ки аз бас, ки аз чудоиаш солҳо гузаштааст, дар ин байн дар ахволи оилаашон дигаргуние шудагист. У аз
Адиб Собир нигоҳубини хонаю чойро зарур медонист хидмати модар аз он хам заруртар буд. Пас аз солҳои чудои аз зану фарзанд зиндагонии якчоя боз бештар хушу гуворо менамуд. Бинобар ин аз дил мегузаронд, ки дигар сафар нахохад кард ва ба талабу хохишхо гуш нахохад дод. Фарогати зиндагиро аслан дар оромии оилави дида, онро меписандид барои хирадманд анисию хамдами ва сухбати пайвандону наздиконро аз тамоми чизхо бехтару авлодтар хисобид. Хаёти хирадмандро бо cе чиз: бодаи хакимона, “Дафтари илм” ва “Сухбати ёрону хешон” хушу пойдор дида гуфт:
Адабиёт
Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Жако (футболбоз)
Карлос Алберто Гуимаранес Филю (Carlos Alberto Guimarães Filho; 27 феврали 1996, Кампус Дус Гойтаказес, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1996 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Баиа
Алберто Акоста
Алберто Федерико Акоста (тав. 23 августи 1966) — футболбози аргентинӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1966 Гурӯҳ:Зодагони 23 август Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Унион Де Санта ФЕ Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Лоренсо Де Алмагро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тулуз Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бока Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Универсидад Католика Гурӯҳ:Бозингарони БФ Yokohama F. Marinos Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпортинг Клубе Де Португал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Фенис
Николское (ноҳияи Бабаев, Вологда)
Николское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Бабаев (Вологда)
Кристован Боргес
Кристован Боргес Дус Сантос (Cristóvão Borges dos Santos; 9 июни 1959, Cалвадор, Баиа, Бразилия) — футболбози бразилӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 9 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1959 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Баиа Гурӯҳ:Бозингарони БФ Fluminense Football Club Гурӯҳ:Бозингарони БФ Operário Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Паранаэнсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cанта Круз Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Коринтианс Паулиста Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гремио Гурӯҳ:Бозингарони БФ Guarani Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Португэза Де Деспортус Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Нинейро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рио Бранко Еспорте Клубе
Рӯйхати шабакаҳои телевизионии форсӣ
Ин рӯйхати шабакаҳои телевизионии форсӣ аст:
Шабакаҳои телевизионии хориҷӣ
Рӯйхати шабакаҳои хориҷӣ дар Ҷумҳурии Исломии Эрон низ пахш карда мешавад.
Адабиёт
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии форсизабон Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Эрон
Сураи Ал Қориа
Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 11 оят аст.
Фурудгоҳи оснп лик
Фурудгоҳи оснп лик (Snap Lake Airport) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 5282 ft метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 1524 ft метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Сохтмони Вахш
Сохтмони Вахш — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тоҷикободи ноҳияи Вахш. Аз Сохтмони Вахш то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 1968 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Вахш Гурӯҳ:Ҷамоати Тоҷикобод
Лиао (дарё)
Лиао — дарёи дар Осиё аст. Дарё аз Чин мерезад.
Торстен Визел
Торстен Нилс Визел (Torsten Nils Wiesel; ) — пайзистшинос ва нейрофизиологи суэдӣ.
Зиндагинома
Соли 1954 дар Институти Каролина, сипас дар ИМА аввал дар Донишгоҳи Ҷонс Хопкинс, баъдан (аз 1959) дар Донишгоҳи Ҳарвард кор кардааст. Соли 1983 ба Донишгоҳи Рокфеллер гузашт. Солҳои 1991—1998 президент, феълан президенти ифтихории ҳамон донишгоҳ мебошад. Дар робита ба нейробиология пажӯҳиш анҷом додааст. Ӯ ҳамроҳи Девид Хюбел бо истифода аз усули қайди воҳидҳои алоҳида (ҳуҷайраҳои нейронҳо) таассури нейронҳои қитъаи биноии қишри майнаро таҳқиқ намуд, нейронҳои ҷудогонаи қишри босираро муқаррар сохт. Дорандаи ҷоизаи Нобел (1981).
Арнолд Пералта
Арнолд Фабиан Пералта Соса (Arnold Fabián Peralta Sosa; 29 марти 1989, — 1989:3:29, December 10, 2015, Ла Сеиба, Ҳондурас) — футболбози ҳондурасӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 29 март Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Ҳондурас Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Ҳондурас Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д.С. Вида Гурӯҳ:Бозингарони БФ Rangers F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Олимпия
Ҳум
Ҳум — порсое аз табори Фаридун, ки дар кӯҳе ибодат мекард. Афросиёб дар ҳангоми фирор ба дасти Ҳум асир уфтод ва Ҳум ӯро бигрифту ба Кайхусрав супурд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Фурудгоҳи гдрич
Фурудгоҳи гдрич (Goderich Airport) (маҳаллӣ: Goderich Municipal Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 570 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 217 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Мун Чжэ Ин
Мун Чжэ Ин, бо системаи транскрипсионии Консевич — Мун Джэи́н (тав. 24 январи 1953, шаҳри Кодже, музофоти Кёнсан-Намдо) - арбоби давлатӣ ва сиёсатмадори Кореяи Ҷанубӣ, иҷрокунандаи вазифаи Президенти Ҷумҳурии Корея аз 10 майи соли 2017 то 10 марти 2022.
Номзади Ҳизби Муттаҳидаи Демократӣ ба президенти Корея дар соли 2012, собиқ роҳбари Ҳизби Муттаҳидаи Демократӣ буд. Дар интихоботи соли 2017 ба президенти Ҷумҳурии Корея, ӯ аз Ҳизби Демократии Тобуро номзад шуд.
Зиндагинома
Мун Чжэ Ин 24 январи соли 1953 дар ҷазираи Коҷедои вилояти Кёнсангнамдо таваллуд шудааст. Падари ӯ як гурезаи Кореяи Шимолӣ буд, ки моҳи декабри соли 1950 дар ҷанги Корея аз зодгоҳаш Ҳамхунг эвакуатсия карда шуд, зеро нерӯҳои СММ дар зери ҳамлаи артиши Чин ақибнишинӣ карданд. Мун дар мактаби миёнаи Кённам дар Пусан таҳсил кардааст, ки он яке аз мактабҳои бонуфузтарини берун аз Сеул маҳсуб мешавад.
Вай номзади мухолифин дар интихоботи президентии соли 2012 буд, аммо 48% овозҳоро ба даст оварда ба Пак Кин Хе, духтари президенти пешини авторитарӣ Пак Чон Хи, ки аз ҳизби ҳокими Сенури дар интихобот намояндагӣ мекард, бохт.
Интихобот
Интихоботи пеш аз муҳлати президенти Кореяи Ҷанубӣ пас аз импичмент ба Пак Кин Хе рӯзи 9 майи соли 2017 таъйин шуда буд. Мун дар онҳо ҳамчун номзад аз Ҳизби муттаҳидаи демократӣ ширкат варзид. Тибқи натиҷаҳои пурсишҳои овоздиҳӣ, ӯ 41,4% овозҳоро ба даст овард.
Тибқи рақамҳои ниҳоии Комиссияи Миллии Интихоботи Корея, Мун Чжэ Ин бо дастгирии 13.423.800 овоз, яъне 41.08% -ро ба даст овард. Дар интихобот 77,2% интихобкунандагон ширкат варзиданд. рост|250x250пкс| Мун Чжэ Ин ва [[Владимир Путин, дар Владивосток, 6 сентябри 2017]]
Наздикшавӣ бо Кореяи Шимолӣ
рост|250x250пкс| Ким Чен Ин ва Мун Чжэ Ин Яке аз рӯйдодҳои асосии соли аввали раёсати Мун Чжэ Ин гарм шудани муносибатҳо бо ҶХДК буд.
Дар суханронии солинавии худ дар назди мардум, раҳбари ҶХДК Ким Чен Ин дар бозиҳои олимпии зимистонаи соли 2018 дар Пхенчхани Кореяи Ҷанубӣ муваффақият орзу кард ва изҳори умедворӣ кард, ки варзишгарони Кореяи Шимолӣ ширкат варзанд: “Пеш аз ҳама, артиши шадидро сабук кардан лозим аст ташаннуҷи байни Шимол ва Ҷануб, барои эҷоди як вазъияти осоишта дар нимҷазираи Корея муҳим аст. " Ба маросими ифтитоҳи бозиҳо як ҳайати баландпояи ҶХДК омад, ки президент Мун бо он мулоқот кард, дастаҳои ду давлат зери парчами Кореяи муттаҳид ҳамроҳ шуданд. Дар давраи Олимпиада, машқҳои муштараки низомии ИМА ва Кореяи Ҷанубӣ дар соҳили ҶХДК бекор карда шуданд. Моҳи апрели соли 2018 бори аввал пас аз соли 2007 дар минтақаи сарҳадии Панмунҷом мулоқоти шахсии сарони давлатҳои Корея баргузор шуд. Президенти Ҷумҳурии Корея ва роҳбари олии ҶХДК якуним соат суҳбат карданд. Мавзӯҳои асосии музокирот аз силоҳи ҳастаӣ нимҷазираи Корея, бунёди сулҳи пойдор ва рушди муносибатҳои Ҷанубу Шимол ва дар оянда муттаҳидшавӣ буданд.
Пас аз як моҳ, дар он ҷо як нишасти дуввум баргузор шуд ва моҳи сентябр бори аввал дар таърих сафари серӯзаи пурраи миқёси президенти Кореяи Ҷанубӣ ба Кореяи Шимолӣ сурат гирифт. Дар ҷараёни ин ҳодисаҳо изҳороти муштараки ният барои идомаи талошҳо барои аз силоҳи ҳастаӣ ва таҳдиди ҷанг тоза кардани нимҷазираи Корея ба имзо расид. Сеул ва Пхенян ба мувофиқа расиданд, ки машқҳои калонҳаҷми артиллерия ва парвозҳои ҳарбиро дар наздикии минтақаи демилитаризатсия ҷиҳати пешгирии ҳодисаҳо кам шаванд, хуруҷи низомиён ва безараргардонии кормандони гузаргоҳи марзии Панмунҷом, ташкили минтақаи 80-километра дар минтақаҳои марзии Зард ва Ҷопон ба мувофиқа расиданд. Баҳрҳое, ки ягон машқҳои ҳарбӣ гузаронида намешаванд ва муттаҳидкунии роҳи оҳани байни Кореяро оғоз мекунанд. Сарони давлатҳо инчунин ба кӯҳи Пектусан ташриф оварданд. Кишварҳо тасмим гирифтанд, ки барои баргузории Олимпиадаи 2032 дархости муштарак пешниҳод кунанд ва ба Бозиҳои дарпешистодаи Токио-2020 як тим фиристанд. Бо даъвати президент Мун Ким Чен Ин ваъда дод, ки ба Сеул ташриф меорад.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Зодагони соли 1953 Гурӯҳ:Зодагони 24 январ Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Кореяи Ҷанубӣ Гурӯҳ:Президентҳои Ҷумҳурии Корея
Шаҳристони Ромиён
Шаҳристони Ромиён  — шаҳристон дар Устони Гулистон, воқеъ дар кишвари Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1395 (2016 мелодӣ), шумораи аҳолии он  86 210 наф нафар будааст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Ромиён аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳристони Ромиён Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Гулистон
Визиронӣ
Визиронӣ — дар филмбардорӣ, раванди мушоҳидаи манзара ё чизи аксбардоришаванда дар дастгоҳи филмбардорӣ, аксбардорӣ ё видеокамера. Бо ин мақсад дар дастгоҳҳои мувофиқ манзараҷӯ мавҷуд аст, ки барои муайян кардани сарҳадди кадр ё фосилагирии объектив имкон медиҳад; дар астрономия ва геодезия якҷо кардани афзори зовиясанҷ ва дигар асбоби оптикӣ дар самти нуқтаи аз ҷониби мушоҳидагар интихобшуда ё ҷирми осмонӣ.
Адабиёт
Гурӯҳ:Филмбардорӣ
Фурудгоҳи Бирмингҳам
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Соловевка (ноҳияи Белгород)
Соловевка (ноҳияи Белгород) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Белгород, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Белгород
Трудовик (ноҳияи Сев)
Трудовик - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сев
Пол Амброси
Висенте Пол Амброси Замбрано (Vicente Paúl Ambrosi Zambrano; 14 октябри 1980, Гуаранда, Эквадор) — футболбози эквадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 14 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эквадор Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Эквадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лига Депортива Университария Де Кито Гурӯҳ:Бозингарони БФ Росарио Сентрал Гурӯҳ:Бозингарони БФ Серро Портенйо Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сентро Депортиво Олмедо
Марикина (дарё)
Марикина — дарёи дар Осиё аст. Дарё аз Филиппин мерезад.
Эдуардо Эррера Буэно
(Herrerita}}) |ном_ҳангоми_таваллуд = |таърихи_таваллуд = |макони_таваллуд = |таърихи_вафот = |макони_вафот = |қад = |мавқеъ = |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам =
|солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ =
|шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} Эррерита}} (Herrerita}}; ) — футболбози испанӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Испания
16 феврал
Ҷашнҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои
Рӯйдодҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 16 феврал
Зодрӯзҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 16 феврал
Даргузаштҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 16 феврал
Тақвими мардумӣ
(21 Январ — 19 Феврал) — Далв яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст. 40px|none|Далв
Медвеже (ноҳияи Калачеев, Воронеж)
Медвеже — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Калачеев, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Калачеев (Воронеж)
Мис (ноҳияи Качуг, Иркутск)
Мис — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Качуг, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Качуг (Иркутск)
Ҷазираҳои Тонга
Архипелаг ва Подшоҳии Тонга, ки дар он ҷойгир аст, аз 171 ҷазира иборат аст, ки танҳо тақрибан дар 40-тои онҳо одамон истиқомат мекунанд. Ҷазираҳои архипелаг ба 4 гурӯҳ (аз ҷануб ба шимол) тақсим мешаванд: ҷазираҳои Тонгатапу, Ҳаапай, Ҷазираҳои Вавау ва Ниуас. Ин гурӯҳҳо ба чаҳор шаҳристони Тонга мувофиқат мекунанд: мутаносибан Тонгатапу, Ҳаъапай, Вавау ва Ниуас ; ноҳияи панҷум ҷазираи Еваро ташкил медиҳад, ки қисми гурӯҳи Тонгатапу мебошад.
Ҷазираҳои истиқоматии Тонга
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Ha%CA%BBapai.gif/220px-Ha%CA%BBapai.gif|алт=Карта островов Хаапай|мини| Харитаи ҷазираҳои Ҳаапай. пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Vava%CA%BBu.gif/220px-Vava%CA%BBu.gif|алт=|мини| Харитаи ҷазираҳои Вавау.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Феҳристи ҷазираҳо аз рӯи кишвар Гурӯҳ:Ҷазираҳои Тонга
Рожково (ноҳияи Киржач)
Рожково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Киржач, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Киржач
Гӯрғулӣ
Гӯрғулӣ, Гӯрғулисултон, Гӯруғлӣ — қаҳрамони марказии ҳамосаи мардумии Гӯрғулӣ.
Симо
Гӯрғулӣ тибқи ривоятҳо паҳлавоне мебошад, ки дар гӯр таваллуд ёфтааст, ки модараш Бибӣ-Ҳилол буда, падараш номаълум аст. Қиссаи таваллуди розомези Гӯрғулӣ чунин аст: Аҳмадхони сардори қабила Бибӣ-Ҳилол хоҳарашро маҷбурӣ ба Райҳонараб доданӣ мешавад, аммо ӯ ба Райҳонараб расидан нахоста, рӯй ба чулу биёбон меорад. Дар биёбон аз ташнагӣ ҷон ба ҳақ таслим мекунад ва мурдаи ӯро уштурбоне ёфта, ба назди Аҳмадхон мебарад. Пас аз дафн кардан, дар гӯр аз модари фавтида писарчаи неруманде ба дунё меояд. Аз ин хотир ӯро «Гӯрғулӣ» меноманд, яъне бачае, ки дар гӯр таваллуд шудааст ё худ Гурзод. Дар варианти ӯзбекӣ — Гӯрӯғлӣ, яъне «писари гӯр» аст.
Гӯрғулӣ тибқи анъанаҳои падарсолорӣ якчанд зан дорад, асосиашон Ширмоҳ ва Ағаюнус буда, ҳардуяшон аз ҷинси парӣ мебошанд. Дар баъзе версияҳо Ширмоҳ ва Ағаюнус як персонажанд. Гӯрғулӣ дар аксари нусхаҳо бефарзанд тасвир шудааст. Аммо ӯ се писархонд дорад: Аваз, Ҳасан ва Шодмон. Дар варианти гӯрғулисаро Одина Шакар, бобои Гӯрғулӣ Хоҷа Аҳрор аст ва падари марҳумаш Султони Кибор. Прототипи ин Хоҷа Аҳрор яке аз шахсони маъруфи таърихӣ, намояндаи бузурги силсилаи нақшбандияи тасаввуф Хоҷа Насируддин Абдуллоҳ маъруф ба Хоҷа Аҳрорӣ Валӣ (1404—1490) мебошад. Чун дар дигар вариантҳои тоҷикӣ Гӯрғулӣ хоҳарзодаи Аҳмади туркман аст, бо рабт додани қаҳрамони асар ба як шахси маъруфи таърихӣ, Одина Шакар ва баъзе гӯяндагони дигар кӯшиши милликунонӣ ва воқеинамоии эпоси «Гӯрғулӣ»-ро кардаанд.
Симои Гӯрғулии тоҷикӣ аз образҳои Кёроғлуи туркиву озарӣ, Гороғлии туркманӣ ва аз Гӯрӯғлии ӯзбекӣ тафовут дорад. Дар эпоси туркию озарӣ Кёроғлу шахси шӯрапуште мебошад, ки ба ғоратгарӣ машғул аст. Азбаски ӯ ҳокимону сарватмандонро ғорат карда, манфиати мардуми бенаворо ҳимоя мекард, камбағалон ӯро дар сурудҳояшон васф мекарданд. Гороғлии туркманҳо сардори қабила буда, баъзан ба ғоратгарию роҳзанӣ машғул мешавад. Гӯрӯғлии эпоси ӯзбекӣ як андоза ба симои Гӯрғулии тоҷикӣ монанд мебошад. Дар версияи тоҷикӣ Гӯрғулӣ шоҳ аст ва дар маркази эпоси тоҷикӣ Аваз ҳамчун ҷаҳонпаҳлавон фаъолият мекунад.
Зисиню
Томас Куарес да Силва (Thomaz Soares da Silva; 14 сентябри 1921, — 1921:9:14, February 8, 2002, Нитерои, Бразилия) — футболбози бразилӣ,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 14 сентябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1921 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Де Регатас До Фланенго Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бангу Атлетико Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ São Paulo Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Убераба Cпорт Клуб Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аудас Клуб Спортиво Италяно
Аломатҳои шоҳмот
Аломатҳои шоҳмот — системаи сабт ва ишороти хаттии рафти бозии шоҳмот ё вазъияти муайяни ин бозӣ дар рӯи натъ.
Навъҳои аломатҳои шоҳмот
Якчанд навъи аломатҳои шоҳмот вуҷуд дорад. Машҳуртарини онҳо:
Аломатҳои алгебравии шоҳмот
Аломатҳои алгебравии шоҳмот дар аксари мамлакатҳои ҷаҳон, аз ҷумла дар Ҷумҳурии Тоҷикистон маъмул аст, ки онро шоҳмотбози сурёнӣ Стамма Филипп (аз Ҳалаб) дар миёнаҳои садаи XVIII ихтироъ намуд ва М. Гиршел дар соли 1784 такмил дод. Дар ин навъи аломатҳои шоҳмот тахтаи шоҳмот дар арз ба ҳашт ҳарфи лотинӣ аз «а» то «h» ва дар тӯл бо рақамҳои арабӣ аз «1» то «8» ишора шудааст: Дар диаграмма ҳама вақт ҳаракати муҳраҳои сафед аз поён ба боло ва муҳраҳои сиёҳ аз боло ба поён аст.
Аломати пиёда
Аломати пиёда (n) дар мансуба ё ҳангоми нишон додани ягон вазъияти бозӣ гузошта шуда, вале дар вақти сабти ҷараёни бозӣ гузошта намешавад. Дар аксар мамлакатҳои дунё чунин Аломатҳои шоҳмот қабул шудаанд: О — О (қалъагирии кӯтоҳ), О — О — О (қалъагирии дароз), : (задан ё куштани муҳра), + (шоҳ, киш гуфтан), + + (киши дутарафа, киши аро), × (мот), ! (бозӣ ё дови хуб), !! (бозии бисёр хуб), ? (бозии суст), ?? (бозии бисёр суст ё хатои дағал), !? (бозие, ки барои ҳариф хатарнок аст, вале дар сурати мудофиаи дуруст ба ӯ манфиат меоварад), ~ (ҳар дов, ҳар бозӣ, ки бошад), ± (сафедҳо хеле бартарӣ доранд), ± (сафедҳо андак бартарӣ доранд),= (вазъияти тарафайн тақрибан баробар аст), (сиёҳҳо хеле бартарӣ доранд), (сиёҳҳо андак бартарӣ доранд). Ғайр аз ин, агар пеш аз рақам аломати + ояд, бурдро, — бохтро ва = қоимро (дурангро) мефаҳмонад. Масалан, = 2, — 1, = 3, яъне касе ду бозиро бурда, якторо бохта, се бозиро қоим кардааст. Ҳангоми сабти ҷараёни бозӣ рақами тартибии гаштҳо гузошта мешавад, ҳар муҳраронии сафед ва ҷавоби сиёҳҳо як дов (ё гашт) ба шумор меравад. Агар пиёда муҳраеро занад, аломати задан гузошта намешавад. Ду тарзи сабти ҷараёни бозӣ бо Аломатҳои шоҳмот вуҷуд дорад: сабти муфассал ва сабти мухтасар. Дар сабти муфассал аз кадом хона ба кадом хона ҳаракат кардани ҳар муҳра навишта мешавад, дар сабти мухтасар фақат ба кадом хона ҳаракат кардани он муҳра нишон дода мешавад. Чунончи 1. e2 — e4, e7 — e5, 2. Ag 1 — f3. Ab8 — Ac6. Тарзи мухтасари ҳамин сабт: 1. e4 e5 2. Af3 Ac6. Агар сухан дар бораи ягон дови муҳраҳои сиёҳ равад, пас аз рақами тартибии гашт ба ҷойи бозии сафедҳо се нуқта гузошта мешавад, масалан, 1. … e5. Пиёда, ки ба хонаи охирин расид, ба ғайр аз шоҳ ба ҳар муҳраи дигар табдил ёфта метавонад, ки инро иртиқо меноманд. Дар сурати иртиқо номи муҳраи нав зикр мешавад, масалан: 37 … g2 — g1 Ф. Агар ду муҳраи ҳамном ба як хона ҳаракат карда тавонад, он гоҳ ишораи иловагии ҳарфӣ ё рақамӣ карда мешавад. Масалан, як рух дар хонаи а1 ва дигаре с1 истодааст, ки ҳар дуи онҳо ба хонаи b 1 ҳаракат карда метавонанд.
Агар рухи хонаи а1-ро ҳаракат додан лозим бошад, Pab 1 ва агар рухи хонаи с 1-ро ҳаракат додан лозим бошад, Pcb 1 навишта мешавад. Аммо як рух дар хонаи а1 ва дигарӣ дар хонаи а3 истода бошад, яке аз онҳоро ба хонаи а2 овардан лозим аст. Он гоҳ P1а2 ё P3а2 навишта мешавад. Барои намуна як бозии хеле мухтасарро меоварем: 1. e4 e5, 2. Af3 Ac6, 3. Флс4 d6, 4. Ас3 Флg4, 5.О — O, Ad4? 6., А:e5! Фл: d1?? 7. Фл: f7 + Ше7, 8. Ad5 ×.
Аломатҳои суварӣ
Дар баъзе мамлакатҳо ба ҷойи аломати хаттии муҳраҳо аломати суварӣ маъмул аст, яъне дар аввали ҳар бозӣ ба ҷойи ҳуруфот тасвири муҳраро мегузоранд. Бозии болоро ин тавр менависанд.
1. e4 e5 2. ♘ f3 ♞ c6 3. ♗ c4 d6 4. ♘ c3 ♝ g4 5.0 — 0 ♞ d4 6. ♘ e5: ♝ d1: 7. ♗ f7: ♔ e7 8. ♘ d5 ×.
Аломатҳои рақамӣ
Аломатҳои рақамӣ дар мусобиқаҳои мукотибавӣ ба кор бурда мешавад. Ҳар як хонаи шоҳмат бо ду рақам ишора меёбад. Фарқи Аломатҳои шоҳмот аз аломатҳои алгебрии шоҳмот дар он аст, ки ҷойи ҳашт ҳуруфи лотиниро ҳам ҳашт рақам мегирад, яъне а бо 1, b бо 2, c бо 3, d бо 4, e бо 5, f бо 6, g бо 7 ва h бо 8 иваз карда мешавад:
Сабти ҷараёни бозӣ бо чор рақам ишора мегардад. Ду рақами аввал хонаест, ки муҳра дар он меистад ва ду рақами сонӣ хонаест, ки муҳра ба он оварда шуд. Ҳангоми иртиқои пиёда дар қавсайн рақами хонаи ибтидоии ҳамон муҳрае, ки пиёда ба он табдил ёфтааст, навишта мешавад: Масалан, гашти 39. f7 — f8 Ф-ро ин тавр менависанд: 39. 6768 (41).
Коди Удеман
Коди Удеман дар мусобиқаҳои телеграфӣ ва радиоӣ ба кор бурда мешавад. Ихтирои шоҳмотбози америкоӣ Удеман. Мувофиқи коди Удеман ҳар хонаи натъ бо ду ҳарф, яке ҳамсадо ва дигаре садонок ишора мегардад.