cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шара-Тогот (ноҳияи Олхонск, Иркутск)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Олхонск (Иркутск)
Curtiss GS
Curtiss GS (Curtiss GS) — як ҳавогарди сохтаи Curtiss Aeroplane and Motor Company дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард United States Navy будааст. Ин ҳавогард дар 1918 нахустин парвози худро анҷом дод.
Қумшоҳ
Қумшоҳ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Худойназар Холматови ноҳияи Шаҳритӯс. Аз Қумшоҳ то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 2903 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳритӯс Гурӯҳ:Ҷамоати Худойназар Холматов
Наврӯзшо Қурбонҳусейнов
Наврӯзшо Қурбонҳусейнов (2.01.1911, ш. Хоруғ, ВАКБ – 20.09.1993, ҳамон ҷо) — сароянда, мутриб ва оҳангсози тоҷик. Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1960).
Эҷодиёт
Қурбонҳусейнов ҳунарпешаи сермаҳсуле буд, ки дар фаъолияти санъатвариаш зиёда аз 200 суруду навоҳои мукаммали мусиқӣ эҷод карда, аз тарафи муаллиф ва ё пайравонаш суруда шудаанд. Сурудҳои халқиву классикиро низ бо маҳорати баланд иҷро мекард, ки сурудҳои «Таронаи дил», «Хандида биё», «Дилписанд», «Тоҷикистон», «Овози ман», «Духтари тоҷик» ва ғ. аз ҷумлаи онҳоянд. Оҳанги кинофилми «Бачагони Помир», мусиқии намоишҳои «Тошбек ва Гулқурбон» (1947), «Қишлоқи тилоӣ» (1957), «Духтар аз сарҳад» (1959)-и М. Миршакар ва ороиши мусиқии зиёда аз даҳ спектакл ва чандин барномаҳои консертиву сюитаҳои рақсӣ ҳосили фаъолияти эҷодии Қ. мебошад. Зиёда аз 30 асари мусиқии Қурбонҳусейнов ба нота навишта шудаанд. Қурбонҳусейнов чун мутриби чиррадаст созҳои мусиқии рубоб, танбӯр, сетор, ғижжак, най ва ҷуфтсозро моҳирона менавохт.
Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо мукофотонида шудааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик Гурӯҳ:Мутрибони тоҷик Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Дерново (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Фурудгоҳи мантақа‌ий дроидн
Фурудгоҳи мантақа‌ий дроидн (Dryden Regional Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) борбарӣ бо Коди ИОТОи YHD аст, ки як бонди фуруди Моси дорад, ва тӯли бонди он 610 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 413 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Матай (ноҳияи Оқсу)
Матай — деҳа дар Ноҳияи Оқсуи вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Антони Тапиес
Антони Та́пиес (каталони: Antoni Tàpies i Puig; 13 декабр 1923, Барселона — 6 феврал 2012, Барселона )
Амад (мазмунҳо)
Амад:
Харитоново (ноҳияи Тейков, Иванов)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тейков (Иванов)
Братское (ноҳияи Сокол, Вологда)
Братское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сокол (Вологда)
Загоре (ноҳияи Чагодошен, Вологда)
Загоре — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Қатъномаи 214 Шӯрои Амният
Қатъномаи 214 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 27 сентябр 1965 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Масъалаи Ҳинд-Покистон аст. Ин қатънома тайи нишасти 1245‌ум   тасвиб шуд.
Загоре (ноҳияи Чагодошен, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чагодошен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Чагодошен (Вологда)
14 июл
Ҷашнҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои
Рӯйдодҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 14 июл
Зодрӯзҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 14 июл
Даргузаштҳо
Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 июл
Тақвими мардумӣ
Саратон (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст. 40px|none|Саратон
Черемхово (Каменский)
Черемхово (Черемхово) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каменский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каменский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ген
Ген (γένος — мабдаи насл, пайдоиш) — воҳиди одитарини ирсият. Ген як қисми молекулаи кислотаи дезоксирибонуклеат – КДН (дар баъзе вирусҳо кислотаи рибонуклеат – КРН) аст.
Чагово (ноҳияи Каргополский)
Чагово (Чагово) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Ген
Таърих
Аз насл ба насл гузаштани нишонаҳои волидайн ба донишмандони қадим Демокрит, Буқрот ва дигарон маълум буд. Бо вуҷуди ин, мавҷудияти омилҳои одитарини ирсиро соли 1865 табиатшиноси чех ген Мендел исбот кардааст. Мендел генҳоро ба ду гурӯҳ ҷудо намуд: генҳои ошкор (доминантӣ; падидаҳояшон ба генҳои дигар вобастагӣ надоранд) ва генҳои нуҳуфта (ретсессивӣ; онҳоро генҳои афзалиятдошта (доминантӣ) фурӯ менишонанд). Солҳои 1910–13 биологи амрикоӣ Т. Морган ҳамроҳи шогирдонаш дар таркиби хромосомаҳо ба тарзи дарозрӯя ҷой гирифтани генҳоро исбот намуд. Соли 1899 олими рус С. И. Коржинский ва соли 1900 олими ҳолландӣ де Фриз ҳолати дар шароити табиӣ тағйир ёфтани генҳои ҷудогона – мутатсияҳоро шарҳ доданд. Солҳои 1925–28 олимон зери таъсири радиатсия ва маводди кимиёӣ мутатсияҳои сунъиро ба вуҷуд оварданд, ки барои таҳқиқи тағйирпазирии ген мусоидат кард. Ҳамзамон ошкор гардид, ки баъзе генҳо дучори таҳаввул мешаванд.
Бо вуҷуди комёбиҳои назарраси генетика сохти кимиёӣ ва табиати физикии ген маълум набуд. Соли 1944 олими амрикоӣ Т. Эйвери муқаррар кард, ки дар бактерияҳо аломатҳои ирсиро молекулаҳои кислотаи дезоксирибонуклеат (КДН) интиқол медиҳанд. Қатъи назар аз ин, то охири солҳои 40 садаи XX чӣ будани маводди ирсиятро олимон ошкор сохта натавонистанд. Соли 1953 баъди аз ҷониби биологи амрикоӣ Д. Уотсон ва физики англис Ф. Крик кашф шудани сохту хусусияти КДН маълум гашт, ки генҳо дар молекулаи худи КДН қарор доранд. То ин замон ақидае роиҷ буд, ки дар генҳо оид ба сохти дурусти сафедаҳои ферментие, ки таассури мавҷудоти зиндаро идора мекунанд, нишонае мавҷуд аст ва ҳар ген як қисми молекулаи КДН-ро ишғол карда, тартиби дар занҷирҳои полипептидии сафедаҳои ферментӣ ҷойгир шудани аминокислотаҳоро ба рамз медарорад. Ба ҳар аминокислота се нуклеотид, ки дар КДН пасопеш қарор доранд (триплет ё кодон), мувофиқ меояд. Ген зери таъсири радиатсияи ионҳо, нейтронҳо, пайвастҳои кимиёӣ (мутагенҳо) тағйир меёбад, ки ин дар шароити табиӣ ба ҳар 100 ҳазор ё 1 млн одам як нафар рост меояд. Мутантзо (мутаген)-ҳои кимиёӣ ва шуоӣ суръати тағйирот (мутатсия)-ро даҳҳо ва садҳо маротиба меафзоянд. Барои он ки аломатҳои ирсӣ дар насл маҳфуз монанд, бояд дар ген мавқеи пайиҳами нуклеотидҳо бетағйир бошад. Дар акси ҳол, зери таъсири гени тағйирёбанда сафедае ташаккул меёбад, ки сохту фаъолияти нодуруст дорад. Солҳои 60 садаи XX ба туфайли комёбиҳои генетикаи молекулавӣ таркиби нуклеотидҳои сегона, ки 20 аминокислотаи асосиро ба рамз медароранд, муқаррар гашт. Дар натиҷа маълум шуд, ки ҳуҷайра метавонад молекулаҳои КДН-ро чун ноқили аломатҳои ирсӣ афзун гардонад (репликатсия). Соли 1961 олимони фаронсавӣ Ф. Яакоб ва Ж. Моно генҳоро ба ду гурӯҳ ҷудо карданд: генҳои таркибӣ (сохторӣ), ки тавлиди сафедаҳои хос, яъне ферментҳоро идора мекунанд ва генҳои муназзим, ки фаъолияти генҳои таркибиро назорат менамоянд.
Чагово (ноҳияи Каргополский)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Ген
Асоси молекулярӣ
Мавҷудоти зинда аз рӯйи нишонаҳои сохти ҳастаи ҳуҷайра ба ду гурӯҳ – эукариотҳо ва прокариотҳо тақсим мешаванд. Дар эукариотҳо, аз ҷумла инсон, ҳар хромосома як молекулаи дарози КДН дорад, ки мумкин аст ноқили чандин ҳазор ген бошад. Дар прокариотҳо мушобеҳи хромосома молекулаи ягонаи КДН аст. Он дорои садҳо ген мебошад, ки ба дарозии молекула пасопеш ҷой гирифтаанд. Дар эукариотҳо ва прокариотҳо ғайр аз гени хромосомаҳо, ҳамчунин генҳои дигаре мавҷуданд, ки дар молекулаҳои кӯтоҳтари КДН (митохондрия, хлоропласт ва ғайра) ва плазмидаҳо (омилҳои ҷинсии бактерияҳо, муқобилат ба антибиотикҳо ва ғ., ки дар ситоплазмаи ҳуҷайра ҷойгиранд) қарор доранд (генҳои ситоплазмавӣ). Маҷмӯи генҳои хромосомаи ҳуҷайраи эукариотҳо (ё хромосомаи ягонаи прокариотҳо), сарфи назар аз генҳои протоплазмавӣ, геноми ҳуҷайра ном гирифтааст. Маҷмӯи генҳои ситоплазмавӣ плазмон номида мешавад.
Маҷмӯи аломатҳои ирсии организм, аз ҷумла гени хромосомаҳо ва ситоплазмаро генотипи ҳуҷайра, маҷмӯи нишонаҳои ботинию зоҳирии организмро фенотип меноманд. Ҳуҷайраҳои мавҷудоти олиташаккул ва одам аз маҷмӯи дучандаи хромосомаҳои диплоидӣ иборат буда, ду адад геном доранд. Баъзе ҳуҷайраҳои ҷисми инсон аз маҷмӯи сечандаи хромосомаҳо таркиб ёфтаанд.
Таҳқиқи мубодилаи генҳо барои ошкор сохтани сабаби бисёр бемориҳо муҳим аст. Дар ҷараёни мубодилаи генҳо мумкин аст аломатҳои ирсии аввала тағйир ёфта, беморӣ пайдо шавад. Ин ҳолат хосси одам низ мебошад. Мас., ошкор шудааст, ки ҳар шахс мабдаи ирсии аломатҳои тағйирёфтаро ҳамл мекунад. Ин мабдаъ (генҳои тағйирёбанда) метавонад дар хромосомаҳои гуногун ҷой гирад, вале бо сабаби дар байни хромосомаҳо ҷуфт-ҷуфт иваз шудани генҳо чунин таркибе ба вуҷуд меояд, ки ҳангоми он дар як хромосома якбора чанд гени носолим пайдо мешавад ва ин, албатта, бемории ирсиро вазнинтар мегардонад. Асосан чаҳор тариқи мубодилаи генҳо маълум аст: кроссинговер (тасолуб), конъюгатсия (муҷомаат), трансдуксия (интиқоли ахбори генетикӣ аз ҳуҷайра ба ҳуҷайра) ва трансформатсия (таҳаввул ё тағйири шакл).
Кроссинговер маънии тасолуб (чалипо, салиб)-ро дорад. Дар сурати пайдоиши ҳуҷайраҳои ҷинсӣ, вақте ки хромосомаҳои яксони дучанд ҷуфт-ҷуфт мепайванданд ва сохти ягонаро, ки аз чаҳор ришта (лиф)-и хромосома иборат аст, ба вуҷуд меоранд, баъзан риштаҳо аз тасолуб гусаста, нӯги онҳо бо тартиби нав пайваст мегардад. Дар натиҷа гени хромосомаҳо аз дигар тақсим мешавад. Ҷузъҳои аз як ё чанд ген иборати хромосома бо қисмҳои дигари он иваз мегарданд. Зимни мушоҳидаи пайвастҳои нави генҳо дар насли мавҷудоте, ки дучори тасолуб гаштаанд, Т. Морган қонунеро кашф намуд, ки барои таҳияи харитаҳои генетикӣ асос гузошт. Ӯ исбот намуд, ки агар генҳо дар хромосома ҳар қадар аз якдигар дур қарор дошта бошанд, гусастану минбаъд бо тартиби нав пайвастани онҳо ҳамон қадар осон мешавад.
Конъюгатсия хосси бактерияҳост. Он дар инфузорияҳо низ ба мушоҳида мерасад. Ҳангоми конъюгатсия ду ҳуҷайраи бактерия (нарина ва модина) бо якдигар ба воситаи пули ситоплазмавӣ васл мешаванд. Ба воситаи он аз ҳуҷайраи нарина ба ҳуҷайраи модина як қисми молекулаи КДН интиқол ёфта, дар молекулаи КДН-и ҳуҷайраи модина ҷой мегирад ва хосияти ирсии бактерияро тағйир медиҳад.
Тарзи дигари мубодилаи генҳо дар микроорганизмҳо бо ёрии вирус (бактериофаг)-ҳо трансдуксия (интиқол додан) кардани онҳост. Ҳангоми интиқоли номахсус ба даруни пардаи сафедавии заррачаҳои вирусӣ асосан КДН-и бактериявӣ ворид мешавад. Ин гуна заррачаҳо КДН-и худро намебаранд, вале, азбаски имкони ба ҳуҷайраҳои бактериявӣ пайвастанро сафедаи пардаи вирус муқаррар месозад, заррачаҳо қобилияти аз сатҳи ҳуҷайраҳои бактерия ҷабида шуданро маҳфуз медоранд ва баъди ба ҳуҷайраҳо илҳоқ гардидан, ба даруни бактерияҳо порчаҳои молекулаҳои КДН-и қаблан тасарруфшударо ворид месозанд. Аз сабаби он ки КДН-и ин вирус барои афзоиши заррачаҳои вирусии нав кофӣ нест, бемории вирусӣ пайдо намешавад. Аммо дар ҳуҷайраи бактерияҳо қисмҳои КДН-и аз дигар ҳуҷайраи бактериявӣ илҳоқгашта вуҷуд доранд. Онҳо ба КДН дохил шуда, боиси мубодилаи генҳо дар байни бактерияҳои гуногун мегарданд. Дар сурати интиқоли ғайримуқаррарӣ вирусҳо аз ҳар кадом қисми КДН-и бактерияҳо ҷузъеро ишғол карда, бо ин роҳ ба мубодилаи гени онҳо мусоидат менамоянд. Ҳангоми трансдуксияи махсус КДН-и вирус ба қитъаҳои маҳдуди КДН-и бактерияҳо илҳоқ мешавад. Ҳангоми аз таркиби КДН-и бактериявӣ хориҷ шудани КДН-и вирусӣ КДН-и охирӣ генҳои бактериявии муҷовирро ҳамроҳи худ гирифта, ба дигар ҳуҷайраҳои бактериявӣ интиқол медиҳад. Соли 1961 ба олимони амрикоӣ С. Меррил, М. Гейер ва Ҷ. Петриччиани муяссар гашт, ки ин гуна генҳоро ба тавассути бактериофагҳо ба даст оварда, на ба ҳуҷайраи бактерияҳо, балки ба ҳуҷайраҳое, ки аз организми бемори ирсии мубодилаи карбогидратҳо, дар натиҷаи ихтилоли гувориши лактоза пайдо шудааст, ворид созанд. Соли 1973 ҳамин гуна таҷрибаро олимони австралиягӣ С. Дой ва П. Грессҳоф дар ҳуҷайраи рустаниҳое, ки дар муҳити дорои лактоза намесабзиданд, анҷом доданд. Рустаниҳо баъд аз тамос бо бактериофагҳое, ки бо худ генҳои заруриро ҳамроҳ бо ҳуҷайраи бактерияҳо оварда буданд, нашъунамо ёфтанд. Таҷрибаҳои ин муҳаққиқон на фақат амалан мумкин будани трансдуксияро дар ҳуҷайраи организмҳои олиташаккул, инсон ва рустанӣ кашф кард, балки умумияти биокимиёии вокунишҳои ҳуҷайраи бактерияҳо ва ҳайвоноту наботот, инчунин бо ёрии аломатҳои генетикии ғайр (аз ҳуҷайраҳои гуногунзод ҷудо карда шудаанд) имкон доштани муолиҷаи бемориҳои ирсиро исбот намуданд.
Соли 1969 як гурӯҳ олимон аз КДН-и қаламчамикроби рӯда қисми яке аз генҳоро ҷудо карда, андозаи онро санҷиданд ва зери микроскопи электронӣ аксбардорӣ намуданд. Маълум гашт, ки ҷудо карда гирифтани генҳои фардӣ имкон доштааст ва онҳоро дар оянда метавон барои табобати бемориҳои ирсӣ истифода бурд. Барои ин мақсад дарёфти усулҳои ҳосил кардани гени сунъӣ низ муҳим мебошад. Дар бобати бо роҳи сунъӣ зиёд кардани молекулаҳои ҷудогонаи КДН пажӯҳишҳо идома доранд. Ба олимон муяссар гардид, ки дар сурати мавҷуд набудани ҳуҷайраҳо молекулаи холиси КДН-и яке аз бактериофагҳоро парварида, қобили ҳаёт будани ин гуна нусхаҳои сунъии молекулаҳои КДН-ро исбот намоянд. Бо ёрии чунин молекулаҳо зарраҳои вирусии сироятовар дарёфт карда шуданд. Минбаъд ферменте низ ошкор карда шуд, ки КДН-ро дар молекулаҳои худи КДН ҳосил мекунад. Соли 1972 ҳамзамон дар се лаборатория бо ёрии ферменти мазкур дар организми беҳуҷайра қисмҳои таркибии генҳое, ки сафедаҳои гемоглобинии ҳайвону инсонро ба рамз медароранд, ба даст оварда шуд. Бино ба ақидаи олимон ҳар ген нишонаи фардии муайянро идора менамояд; зуҳуроти ген ба таъсири берунӣ ва дар кадом қисми хромосома қарор гирифтани он вобаста нест. Барои И. Мендел масъалаи «муҷовирҳо»-и ин ё он ген дар хромосома фаҳмо набуд, чунки ӯ дар бораи ҷойгирӣ ва хосияти генҳо маълумот надошт. Соли 1913 дар бораи таъсири ҳамаҷонибаи ген (плейотропия), яъне, дар бораи он ки ҳамон як ген метавонад якбора ба чанд аломат асар гузорад, тасаввурот ба миён омад. Маълум шуд, ки дар натиҷаи тағйир ёфтани фаъолияти ферменте раванди ҳосил гаштани пайвастҳои кимиёие, ки дар вокунишҳои пайдарҳам иштирок мекунанд, халал меёбад. Сабабгори ноҷӯриҳои сершумор ҳангоми бемориҳои ирсии одам, ки бинобар иллати ягон ген падид меоянд, маҳз плейотропия аст.
Генетикаи муосир
Генетикаи муосир дар кулли организмҳо вуҷуд доштани генро исбот намуд ва ошкор сохт, ки тамоми аломатҳои морфологӣ, таассури физиологӣ ва биокимиёӣ зери назорати генҳо сурат мегиранд. Ҳоло тарзи ниҳонии кори генҳо муфассал омӯхта шудааст, барои ҷудо ва ба таври сунъӣ ҳосил кардани генҳои фардӣ имкон фароҳам омад, роҳҳои амалӣ гаштани барномаи генетикӣ ҳангоми рушди ҳайвонот таҳқиқ гашт. Ошкор намудани амалиёти молекулавии генҳо ва таъсири доруҳои гуногун ба онҳо барои та-ҳияи усулҳои самарабахши муолиҷаи бисёр бемориҳо заминаи мусоид фароҳам овард.
Aрмaндо Пaшa
Aрмaндо Пaшa (тав. 17 январи 1991) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Зодагони 17 январ Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Teuta Durrës Гурӯҳ:Бозингарони KF Luz i Vogël 2008 Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Лячи Гурӯҳ:Бозингарони Aполёниa Фиэр
Конкурс
Конкурс (Озмун) - озмунҳо дар соҳаҳои бадеии санъат, илм ва диг, мусобиқаи ромишгарон ва коллективҳои мусиқӣ, ки дар асоси шартҳои қаблан эълоншуда сурат мегиранд.
Таърих
Мусобиқаҳои бадеӣ дар Юнони Қадим маъмул будаанд ва ба онҳо аз рӯи сифати асар ва маҳорати иҷрокунандагӣ баҳо медоданд. Тақрибан с. 590 то мелод рамзи мусобиқаю бозиҳо дар Делфи пайдо шуд, ки дар қатори шоирону навозандагон, навозандагони кифара ва авлос қувваозмоӣ мекарданд. Ғолибон бо тоҷи ифтихор (чанбаре, ки аз барги дарахти ғор сохта мешуд) сарфароз гардида, номи «дафнофар» (дорандаи тоҷи ифтихор)-ро мегирифтанд.
Самтҳои муқаррарии дархост барои тендерҳо ва расмиёти озмун (конкурс)
Эзоҳ
Гурӯҳ:Озмунҳо Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи кишвар
Қасими Фаҳим
Қасими Фаҳим - фармондеҳ, маршали Афғонистон, уҳдадори вазорати амнияти Афғонистон, вазири дифоъи Афғонистон,муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон
Холнома
Қасими Фаҳим, дар соли 1336-и хуршедӣ дар рустои Умрази вилояти Панҷшер ба дунё омад. Ӯ омӯзишҳои ибтидоиро дар зодгоҳаш фаро гирифт ва барои омӯзиши олӣ ба Кобул рафт ва дар риштаи ҳуқуқи исломӣ дарс хонд. Маршал Фаҳим пас аз кудатои ҳати саври 1357 ва мухолифат бо ҳукумати таҳти ҳимояти Шӯравии собиқ дар Афғонистон, ба Покистон сафар кард. Пас аз иқомати кӯтоҳмуддат дар Покистон, дубора ба Афғонистон баргашт ва бо гурӯҳҳои муҷоҳидин, бавижа дар канори Аҳмадшоҳи Масъуд, мухолифатҳои мусаллаҳонаи худро алайҳи ҳукумат оғоз кард. Қасими Фаҳим фармондеҳии бахше аз нерӯҳои муҷоҳидинро ба уҳда гирифт ва дар солҳои баъд низ ҳавзаи фармондеҳии худро густариш дод. Муҳаммадқасими Фаҳим дар ин солҳо нақши муҳимме дар танзими гурӯҳҳои муҷоҳидин дар вилояти Бадахшон, Бағлон, Тахор ва Қундуз бозӣ кард. Пас аз фурӯпошии ҳукумат ва пирӯзии гурӯҳи муҷоҳидин, Фаҳим ҳамроҳ бо нерӯҳои ҷиҳодӣ дар соли 1371 вориди Кобул шуд. Ӯ дар давлати муҷоҳидин ба раҳбарии Бурҳонуддин Раббонӣ уҳдадори вазорати амният шуд. Ба дунболи тасаллути гурӯҳи Толибон ва тасарруфи пойтахти Афғонистон аз сӯйи ин гурӯҳ, Фаҳим барои муддати кӯтоҳе фармондеҳии гурӯҳҳои ҷиҳодиро дар ҷанг алайҳи Толибон дар шимоли Афғонистон ба уҳда гирифт. Пас аз марги Аҳмадшоҳи Масъуд (15 сентябри соли 2001), танзим ва истиҳкоми гурӯҳҳои ҷиҳодӣ дар мубориза алайҳи Толибон ба як чолиши аслӣ барои Қасими Фаҳим табдил шуд, аммо ба дунболи фурӯпошии гурӯҳи Толибон ва баргузории иҷлосияи Бонн, Фаҳим ба унвони муъовини аввали давлати муваққат ва вазири дифоъи Афғонистон таъйин шуд. Ҳомид Карзай, раиси ҷумҳурии Афғонистон дар нахустин интихоботи раёсати ҷумҳурӣ Фаҳимро аз муъовинати худ канор зад ва ба ҷойи ӯ Аҳмадзиё Масъуд, бародари Аҳмадшоҳи Масъудро ба унвони муъовини аввали худ муъаррифӣ кард. Дар панҷ соли раёсати ҷумҳурии Ҳомид Карзай, Маршал Қасими Фаҳим гӯшанишинӣ ихтиёр кард, аммо ҳар аз гоҳе аз ҳукумати Карзай ба хотири ончи ки ӯ канор задани муҷоҳидин аз қудрат мехонад, башиддат интиқод мекард. То ин ки Ҳомид Карзай дар интихоботи дувуми раёсати ҷумҳурӣ як бори дигар ба суроғи Қасими Фаҳим рафт ва ӯро бори дигар ба унвони муъовини худ дар интихобот муъаррифӣ кард. Ӯ дар панҷ соли гузашта муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон буд ва рӯзи 9 марти 2014 аз дунё даргузашт ва дар Кобул ба хок супурда шуд.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Афғонистон Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон
Масҷиди Сангин
Масҷиди Сангин — ёдгории меъмории асрҳои VII-VIII- и Ҳисор. Бунёд ва қисми поёнии девор аз санги сурхи маҳаллӣ бино ёфта, дар сохтмони деворҳо, гумбазҳо, равоқҳо ва  тоқҳо  хишти  пухтаи мустаъмали  реза истифода гардидааст. Масҷид таъмири    дутарафаи Г.- шаклест, ки тибқи анъанаи  масҷиди гузар бино гардидааст. Дар маркази иморат  толори   мураббаи гумбаздор ҷойгир  аст,  ки  тавассути  тобадонҳои устувона ва болои дарҳои даромад равшан мегардад. Деворҳои толор бо тоқҳои пайконшакл оро ёфтаанд, ки тоқи  умқии  ғарб  меҳроби    мунаққаш  дорад  ва ҳамчунин ду  меҳроби  дигар  намои  шарқиро  зинат додаанд. Айвонҳои гумбазини гирдшакли  равоқдор ба шаҳсутунҳо  ва  шарфаҳо  такя  додаанд. Айвонҳои мусалсал бо панҷ гумбаз пӯшонида шудаанд. Масчид хеле одист ва  ороишоти  назаррасе  надорад,  вале  дар  он ҳам хусусиятҳои санъати  меъмории монументалӣ таҷассум ёфтаанд ва дар қораи Осиёи Миёна ёдгории қадимтарин ба  ҳисоб  меравад. Масҷид дар муҳофизати давлат мебошад.
Пайнавиштҳо
Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон аз рӯи алифбо‎ Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Меъмории исломӣ Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор
Муртазо Раҳимов
Муртазо Убайдуллоевич Раҳимов (Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов; ) — арбоби давлатӣ ва сиёсии шӯравӣ ва рус. Раиси Шӯрои Олии ҶШС Бошқирдистон аз 7 апрели соли 1990 то 24 декабри соли 1993. Президенти Бошқирдистон аз 25 декабри соли 1993 то 15 июли соли 2010. Раиси Раёсати Фонди хайрияи УРАЛ аз 22 октябри соли 2010.
Зиндагинома
Зодаи деҳаи Тавакановои ноҳияи Кугарчини ҶАШС Бошқирдистон. Аз рӯи миллат — бошкурд (бошқирд).
Соли 1956 техникуми нефти Уфаро хатм карда, дар заводи равғани Уфа оператор шуда кор кард.
Соли 1964 Донишкадаи нафти Уфаро аз рӯи ихтисос (шакли шабона) хатм кардааст.
Аз соли 1960 то соли 1990 дар заводи равғани ба номи Съезди XXII КПСС-и Уфа сардори звено, ҷонишини сардори сех, ҷонишини сардори истеҳсолот, ҷонишини саринженер оид ба ба кор андохтани иқтидорҳои нави истеҳсолӣ кор кардааст. Солҳои 1976-1978 дар вазифаҳои сархимик — муовини сармуҳандис, аз соли 1978 то 1986 сармуҳандис ва аз соли 1986 то 1990 директори комбинат кор кардааст.
Аз соли 1974 то августи соли 1991 узви КПСС буд.
Ӯ вакили халқии СССР ва депутати Совети Олии СССР, депутатиқхалАки РСС уошкирдистон ва Соввакилони хоиқхалкиҳ шахри Уфа интихоб шудааст.
Аз соли 1990 то 1993 — Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Бошқирдистон. Дар ин давра Эъломияи истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Бошқирдистон (11 октябри 1990), Шартномаи федералӣ ва замимаи Шартномаи федералии Ҷумҳурии Бошқирдистон (31 марти 1992), Конститутсияи нави ҶБ-ро ба имзо расонид (24 декабри 1993).
Моҳи августи соли 1991 ӯ дар ибтидо аз ГКЧП пуштибонӣ кард, аммо пас аз аз даст додани он вай аз хориҷ шуданаш аз сафи КПСС ва пуштибонии раисиҷумҳури РСФСР Елтсин эълон кард.
12 декабри соли 1993 бо касби 63 дарсади ово ба таври оммавӣ аввалин Президенти Ҷумҳурии Бошқирдистон интихоб шуд. Маросими ифтитоҳ 25 декабри соли 1993 баргузор шуд. 3 августи соли 1994, дар давраи аввали президентӣ Созишнома байни Федератсияи Русия ва Ҷумҳурии Бошқирдистон дар бораи муайян кардани салоҳият ва тақсими мутақобилаи ваколатҳо байни мақомоти давлатии Федератсияи Русия ва мақомоти давлатии Ҷумҳурии Бошқирдистон ба имзо расид. чап|мини| Президенти [[Владимир Путин|Русия Владимир Путин (аз чап), Муртазо Раҳимов ва президенти Тотористон Минтимер Шаймиев. соли 2001]] 14 июни соли 1998 бо касби 70,2 дарсади овозҳо дубора ба мақоми раиси ҷумҳури Бошқирдистон барои давраи дуюм интихоб шуд. Рақиби асосӣ, вазири хоҷагии ҷангали ҷумҳурӣ Риф Қаззоқулов 9 фоизи овозҳоро гирифт.
Солҳои 1993-2001 аз рӯи вазифа узви Шӯрои Федератсияи Русия ва узви Шӯрои давлатии Федератсияи Русия буд. Аз 12 март то 17 сентябри соли 2001 — узви Президиуми Шӯрои давлатии Федератсияи Русия.
Дар соли 1999 — яке аз муассисон ва ҳамраисҳои ҳизби умумирусиягии " Ватан — тамоми Русия ", ки 1 декабри соли 2001 ба ҳизби " Русияи воҳид " дохил шуд.
21 декабри соли 2003 тибқи Қонуни федералӣ «Дар бораи кафолатҳои асосии ҳуқуқи интихобот ва ҳуқуқи иштирок дар раъйпурсии шаҳрвандони Федератсияи Русия» М. Г. Раҳимов дар даври дуюм 78,01 % овози интихобкунандагонро ба даст овард. бори сеюм ба таври оммавӣ раиси ҷумҳури Бошқирдистон интихоб шуд.
Дар нимаи моҳи сентябри соли 2006 ӯ масъалаи эътимодро дар назди президенти Федератсияи Русия Владимир Путин пеш аз мӯҳлат гузошт. Рӯзи 5 октябр Владимир Путин номзадии худро ба Курултайи Ҷумҳурии Бошқирдистон барои тасдиқ барои давраи нав пешниҳод кард. 10 октябри соли 2006 вакилони Маҷлиси давлатӣ — Курултайи Ҷумҳурии Бошқирдистон ба Муртазо Раҳимов ваколатҳои президентӣ барои як давраи нави панҷсоларо доданд.
12 июли соли 2010 М. Г. Раҳимов дар мулоқот бо роҳбари дастгоҳи президенти Федератсияи Русия Сергей Наришкин аз нияти пеш аз мӯҳлат тарк кардани мақомашро эълон кард.
15 июли соли 2010 Президенти Федератсияи Русия Дмитрий Медведев истеъфои Раҳимовро аз мақоми раиси ҷумҳури Бошқирдистон пазируфт.
Аз 22 октябри соли 2010 раиси Раёсати Фонди хайрияи УРАЛ мебошад, ки 63 миллиард рубли фурӯши ҶСК «АНК Башнефт», корхонаҳои коркарди нафти Уфа ва ОАО «Башкирнефтепродукт»-ро дар соли 2009 назорат мекунад.
Аз 8 декабри соли 2010 то 29 июни соли 2012 — узви Шӯрои директорони ҶСК Башнефть.
Оила
Зан — Луиза Галимовна Рахимова. Писар — Урал Муртазоевич Раҳимов.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ» Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 1
Эмерсон Велис
Эмерсон Леополдо Велис Картахена (Emerson Leopoldo Véliz Cartagena; 13 августи 1982, Сан Салвадор, Эл Салвадор) — футболбози cалвадорӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 13 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1982 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Эл Салвадор Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Платенсе Мунисипал Закатеколука Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Луис Ангел Фирпо Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Чалатенанго Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Marte Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. ФАС Гурӯҳ:Бозингарони БФ Алянса Гурӯҳ:Бозингарони БФ Санта Текла Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.Д. Пасакина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Апопа
Александр Cуарес
Алексндре Cуарес (Alexandre Soares; 5 феврали 1973, Рио Де Жанейро, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 феврал Гурӯҳ:Зодагони соли 1973 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Montes Claros Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Kalamata Гурӯҳ:Бозингарони БФ OFI Crete Гурӯҳ:Бозингарони БФ AEK F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Anorthosis Famagusta Гурӯҳ:Бозингарони БФ Alki Larnaca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ermis Aradippou Гурӯҳ:Бозингарони БФ Chalkanoras Idaliou
Баҳор (деҳа, н. Турсунзода)
Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 30 км, то маркази ноҳия 35 км. Аҳолиаш 232 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода Гурӯҳ:Ҷамоати Турсун Тӯйчиев
Виборово (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Виборово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Владимировка (ноҳияи Сураж)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сураж, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Анатоли Измаилов
Анатоли Александрович Измаилов (Анатолий Александрович Измайлов; 19 августи 1978, — 1978:8:19, April 7, 2011, Подолск, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1978 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Витяз Подолск
Curtiss Cox Racer
Curtiss Cox Racer (Curtiss Cox Racer) — як ҳавогарди сохтаи Curtiss Aeroplane and Motor Company дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1920 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Арабистони Саудӣ
alt=Тақсимоти маъмурии Арабистони Саудӣ|thumb|317x317px|Тақсимоти маъмурии Арабистони Саудӣ Подшоҳии Арабистони Саудӣ ( المملكة العربية السعودية‎ ; al-Mamlakah al-ʻArabīyah as-Saʻūdīyah) — давлат дар қисми ҷанубу ғарбии Осиё. Тақрибан 2/3 ҳиссаи нимҷазираи Арабистон ва чандин ҷазираҳои Баҳри Сурх ва Халиҷи Форсро дар бар мегирад.
Сохтори давлатӣ
alt=Шоҳ Салмон ибни Абдулазиз Ал-Сауд. 9 декабри 2013|thumb|Шоҳ Салмон ибни Абдулазиз Ал-Сауд. [[9 декабри 2013]] Арабистони Саудӣ – монархияи мутлақи теократӣ. Сарвари давлат шоҳ (ходими Ҳарамайни Шариф), ки дар як вақт ҳам сарвазир, ҳам сарфармондеҳи қувваҳои мусаллаҳ мебошад; вай ҳайати ҳукумати иҷроия (монанд ба Шӯрои вазирон)-ро, ки аз сарвазир, ноиби аввали сарвазир ва 20 вазир иборат аст, аз ҷумлаи оли худ (фарзандони Оли Сауд) таъйин мекунад. Шохаи қонунгузории ҳукумат – Маҷлис-уш-Шӯро (раис бо 120 аъзо) ҳар чор сол ва сардорони музофотҳо – губернаторон низ аз ҷониби шоҳ таъйин мегарданд. Қуръон сарқонуни (конститутсияи) давлат эълон гардида, аҳкоми шариат қонунҳои ҷорӣ мебошанд. Ба сохтори судӣ судҳои маҳаллӣ, судҳои олии шариатӣ ва судҳои аппелятсионӣ (шикоятӣ) дохиланд. Мурофиаҳои судӣ дар асоси ҳукмҳои Қуръон ва шариат гузаронда мешаванд. Шоҳ мақоми олии судӣ буда, ҳуқуқи афв танҳо ба ӯ дода шуд. Маҳкум ё танқид кардани сохти сиёсии давлат (шифоҳӣ ё хаттӣ) қонунан манъ аст. Дар Арабистони Саудӣ ҷазои қатл роиҷ буда, ин ва ҷазоҳои дигар танҳо дар сурати пурра собит шудани гуноҳи айбдоршаванда ба амал бароварда мешаванд. Гирдиҳамоӣ ва намоишҳои эътирозӣ низ мамнӯъанд. Дар мамлакат ҳизбҳои сиёсӣ вуҷуд надоранд. Соли 2005 аввалин бор интихоботи намояндагони мардумӣ доир гашт (21-сола ва аз он боло, занҳо ва ҳарбиён ҳуқуқи иштирок надоранд). Сиёсати беруна ва муносибатҳои байналхалқии Арабистони Саудӣ ба нигоҳдошти нуфузи подшоҳӣ дар байни давлатҳои дигар равона шуда, он ҳомӣ ва тарғибгари дини Ислом дар арсаи ҷаҳон аст. Арабистони Саудӣ узви бонуфузи Лигаи Давлатҳои Араб, СММ, Хазинаи Байналмиллалии Асъор, Созмони Конфронси Исломӣ, Ташкилоти мамлакатҳои содиркунандаи нефт – ОПЕК мебошад.
Муносибатҳои Арабистони Саудӣ ва Тоҷикистон
Байни Арабистони Саудӣ ва Тоҷикистон муносибатҳои дипломатӣ 22 феврали 1992 барқарор гардида, 22 январи 2010 Сафорати Арабистони Саудӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ифтитоҳ гардид. Муносибатҳои иқтисодиро Созишномаи умумии ҳамкории байни ҳукуматҳои ду кишвар аз 21 майи 2003 ба танзим медарорад.
Табиат
Арабистони Саудиро аз ҷанубу ғарб Баҳри Сурх, аз шимолу шарқ Халиҷи Форс иҳота кардааст. Сатҳи кишвар асосан аз пуштакӯҳҳои регпӯш иборат буда, дар ғарб баландии кӯҳҳо аз 2500 м зиёд шуда мераванд. Қисми зиёди мамлакат биёбони регзор: дар шимол – Нефудаи Калон, дар шарқ – Нефудаи Хурд ва дар ҷанубу шарқ – Рубъ-ул-Холӣ (майдони умумии биёбонҳо наздики 1 млн км2). Воҳаҳо низ ҳастанд. Дар атрофи Баҳри Сурх пастии Тиҳома, қад-қади Халиҷи Форс пастии Ал-Хосса воқеъ гаштааст. Дарёҳои доимӣ нестанд.
Сарватҳои зеризаминӣ
Сарвати муҳимтарини зеризаминӣ – нефт; конҳои тило, оҳан, мис, сурб, барит, намаксанг, гаҷ, абрақ ва ғайра ҳастанд.
Иқлим
Иқлими Арабистони Саудӣ дар шимол субтропикӣ, дар ҷануб тропикӣ, дар қисми бештари мамлакат – континентӣ. Ҳарорати миёнаи июл дар ҳама ҷо, ғайр аз ноҳияҳои кӯҳӣ, аз 30°С зиёд, баъзан то 54°С мерасад. Ҳарорати миёнаи январ дар шимоли мамлакат 10°С, дар ҷануб то 48°С гарм, аммо дар шимол баъзан то –11°С сард мешавад. Боришоти солона аз 100 мм зиёд нест.
Наботот
Набототаш хеле ноқис, биёбонӣ ва нимбиёбонӣ (явшон, нахӯдак ва ғайра). Дар воҳаҳо ақоқиё, нахли хурмо ва дигар дарахтони мева мерӯянд.
Ҳайвонот
Аз ширхорон оҳу, гӯрхар, шағол, рӯбоҳ, кафтор, гург, бузи кӯҳӣ; аз парандаҳо кабк, бедона, дуғдоғ, шутурмурғ, кабӯтар вомехӯранд. Хояндаю хазанда (сусмор) ва малахҳои гуногун бисёранд.
Аҳолӣ
Саудиён 82%, яманиён ва арабҳои аз дигар кишварҳо омада – 13%, боқимонда – эрониён, ҳабашҳо, ҳиндиён, покистониён, филиппинҳо ва ғайра буда, аврупоиён зиндагии алоҳидаи маҳдуд (дар доираи диаспораи худ) доранд. Зичии миёнаи аҳолӣ 9,7 нафар дар 1 км2 (дар шаҳрҳо то 1000 нафар). То солҳои 60 садаи XX аҳолии асосии Арабистони Саудӣ бодиянишинон буданд. Дар натиҷаи рушди иқтисод миқдори бодиянишинон то 5% расида, қариб ҳама шаҳрнишин шуданд. Аҳолии таҳҷоӣ бештар дар соҳили Баҳри Сурх ва Халиҷи Форс, дар паҳнкӯҳҳои Наҷд ва Ҳиҷоз, дар воҳаҳо зиндагӣ мекунад.
Дин
alt=Оятҳо аз Қуръони Карим. Қуръон сарқонуни давлат буда, аҳкоми шариат қонунҳои ҷорӣ мебошанд.|left|thumb|Оятҳо аз [[Қуръони Карим (Китоб)|Қуръони Карим. Қуръон сарқонуни давлат буда, аҳкоми шариат қонунҳои ҷорӣ мебошанд.]] Дар Арабистони Саудӣ дини ягона – Ислом ҳукмрон буда (бо ҷараёнҳои ҳанбалия, ваҳҳобия, салафия), шиаҳо 10% мебошанд. Дар мамлакат ба ҷо овардани маросим ва расму ойини динии қавмҳои дигар, паҳн кардани адабиёт, сохтани ибодатгоҳҳои дигар динҳо манъ аст. Дар Арабистони Саудӣ полиси назорати динӣ – муттаво амал мекунад, ки вайронкунандагони тартиботи ҷоришударо ба ҷавобгарӣ мекашад. Барои ғайридин ворид шудан ба Макка ва Мадина низ манъ аст. Тарзи либоспӯшӣ низ таҳти назорат қарор гирифта, занҳои хориҷӣ бояд ҳатман ҳиҷоб – абайя пӯшанд. Истеъмоли машрубот ва гардиши маводи мухаддир сахт маҳкум мешавад (ҷазо – аз ҷарима то қатл).
Таърих
alt=Даммам № 7, аввалин чоҳи нафти тиҷоратӣ дар Арабистони Саудӣ. 4 марти 1938|thumb|Даммам № 7, аввалин чоҳи нафти тиҷоратӣ дар Арабистони Саудӣ. [[4 марти 1938]]
Иқтисодиёт
Асоси иқтисоди Арабистони Саудӣ саноати нефту газ аст. Он 25%-и захираҳои нефти ҷаҳонро соҳиб аст ва дар рӯйхати давлатҳои содиркунандаи нефт ва маводи нефтӣ дар ҷойи аввал меистад. 75%-и буҷети мамлакат, 45%-и ММД ва 90%-и содиро-ти Арабистони Саудиро тиҷорати нефт ташкил медиҳад. Дар Арабистони Саудӣ соҳаҳои гуногуни саноати нефту химия, металлургия, нассоҷӣ, хӯрокворӣ, истеҳсоли коғаз ва ғайра тараққӣ кардааст. Моҳидорӣ, ба даст овардани марворид ва марҷон, ҳунарҳои дастӣ низ дар ривоҷ аст.
Кишоварзӣ
Дар соҳаи кишоварзӣ чорводорӣ, кишти ғалла ва ғалладонагиҳо, парвариши нахли хурмо, меваҳои гуногун назаррас аст. Бо вуҷуди норасоии об ва киштношоямии замин Арабистони Саудӣ бо истифода аз технологияи пешқадам соҳаи кишоварзии хешро тараққӣ медиҳад. Ҳатто маҳсулоти ин соҳаро содир мекунад. Зиёда аз 200 обанбор барои обёрӣ ва таъмини соҳа омода ҳастанд. Ширинкунии оби баҳр (аз намак тоза кардани он) ба соҳаи таъмингари ниёзи дохилӣ табдил ёфтааст.
Нақлиёт
alt=Қисмати роҳи кӯҳии АЛ-Баҳа - Алмихвоҳ|thumb|Қисмати роҳи кӯҳии АЛ-Баҳа - Алмихвоҳ Бештар нақлиёти худрав маъмул аст, роҳи оҳан, аэропорти бузурги байналхалқӣ ва якчанд фурудгоҳҳои музофотӣ дорад. Бандарҳои асо-сии баҳрӣ: дар Халиҷи Форс – Рас-Таннура, Даммом, Ал-Хубар, Мина-Сауд; дар Баҳри Сурх – Ҷидда (асосан хидматрасонӣ ба ҳоҷиён, расондани онҳо ба Макка ва Мадина – наздики 3 млн нафар дар як сол), Янбу ва Ҷизон. Асосан нефт, маводи нефтӣ ва гази моеъро содир, маҳсулоти мошинсозии вазнин, таҷҳизоти воситаҳои нақлиёт, маҳсулоти коркарди металл, тамоку, матоъ, либос, маводи ғизоиро ворид мекунад. Шарикони асосии тиҷоратиаш: ИМА, Япония, Германия, Франсия, Италия, Нидерланд, Кореяи Ҷанубӣ, Сингапур. Да-ромад аз ҳаҷ қисми намоёни буҷети Арабистони Саудӣ аст.
Маориф ва маданият
Арабистони Саудӣ дар ибтидои давлатдории худ имконияти саводнок кардани аҳолиро надошт. Танҳо шайхони масҷидҳо ва муаллимони мактабҳо соҳибмаълумот буданду халос. Ҳадафи асосии таълим баровардани хату савод ва омӯхтани аҳкоми шариат буд. Соли 1926 доир ба таълими ҳатмии ибтидоӣ ва таъсиси мактабҳои ибтидоӣ (дар қатори мактабҳои хусусӣ) қонун қабул карда шуд. Соли 1960 дар бораи бо таълим фаро гирифтани духтарон, таъсиси омӯзишгоҳҳои педагогии занона, кушодани донишкадаҳои олии занона (1964) низ қонун қабул гардид. Таълим аз зинаи ибтидоӣ то мактаби олӣ ройгон аст (ҳатто ёрирасонии тиббӣ ба мактабиён ва донишҷӯён). Дар муассисаҳои таълимӣ духтарон аз писарон ҷудо таҳсил мекунанд. Мактабҳои ибтидоӣ, миёна, омӯзишгоҳҳои касбӣ-техникӣ, фелдшерию акушерӣ, мутахассисони хоҷагидорӣ, коллеҷҳои занона ва мардона фаъолият доранд. Вазорати маорифи Арабистони Саудӣ соли 1954 аз ҷониби шоҳ Фаҳд таъсис ёфта, аввалин дар подшоҳӣ Донишгоҳи ба номи Шоҳ Сауд соли 1957 дар Ар-Риёз ба кор даромад. Ҳоло шумораи мактабҳо ба 24000 ва донишгоҳҳо ба 8 адад расидаанд. Калонтарин донишгоҳҳо: Донишгоҳи Абдулазиз дар Ҷидда (1967), Донишгоҳи тадқиқи дини Ислом дар Мадина (1961), Донишкадаи олии технологӣ ва Донишкадаи техникӣ дар Ар-Риёз, Коллеҷи нефт дар Заҳрон, Калонтарин китобхонаҳо: Китобхонаи миллӣ (таъсисаш 1968), китобхонаҳои Сауд, Маҳмудия китобхонаи Донишгоҳҳои Ар-Риёз, Мадина. Давлат таҳсили донишҷӯёнро дар хориҷи кишвар (асосан дар ИМА, Британияи Кабир, Канада, Австралия, Малайзия) аз ҷиҳати молиявӣ дастгирӣ менамояд.
Нашрияҳо
Нашрияҳои машҳури Арабистони Саудӣ: «Ал-Билод» (аз 1934), «Ан-Надва» (аз 1958), «Ал-Мадинат-ул-мунаввара» (аз 1937), «Ар-Риёз» (аз 1964); бюллетени Вазорати ахбор «News from Saudi Ara-bia»пайваста мунташир мешаванд.
Радиошунавонӣ
Хабарҳо ба забонҳои арабӣ, англисӣ, урду, индонезӣ, форсӣ ва сухаилӣ шунавонида мешаванд.
Телевизион
Телевизион аз соли 1965 амал мекунад, 3 шабакаи телевизионии давлатӣ ва 117 пойгоҳи дигар дорад. Барномаҳои телевизион ва радиошунавонӣ зери назорат (сензура) қарор доранд. Раёсати назорат ё дидбонии радио ва телевизион яке аз сохтори Вазорати фарҳанг ва иттилооти Арабистони Саудӣ мебошад.
Интернет ва телефон
Шабакаҳои телефонҳои мобилӣ аз соли 1981, Интернет аз охири соли 1990 ба фаъолият сар кардаанд. Ҳукумат барои сензураи Интернет рамзҳои махсусро истифода мебарад.
Театр
Дар Арабистони Саудӣ фаъолияти театр ва кинотеатрҳо мамнӯъ аст. Аммо дар макони зисти (ҷудо аз ҷомеаи зисти саудиён) коргарони хориҷӣ ва обшинаҳо (масалан, Заҳрон) ин гуна муассисаҳо ҳастанд. Видеои хонагӣ мамнӯъ нест.
Адабиёт
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ Гурӯҳ:Арабистони Саудӣ Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ордени Шараф (Русия)
О́рдени Шараф (орден Почёта) — ҷоизаи давлатии Федератсияи Русия. Бо Қарори Президенти Федератсияи Русия аз 2 марти соли 1994 таҳти рақами 442 таъсис ёфтааст. Мақом ва шарҳи ордени Шараф бо Қарори Президенти Федератсияи Русия аз 2 марти соли 1994 таҳти № 442 қабул карда шуданд. Бо қарори Президенти Федератсияи Русия аз 6 январи соли 1999 таҳти № 19 ба низомнома ва шарҳаш тағйирот ворид карда шуданд.
Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ ло мокзо – мунт трмблонт
Фурудгоҳи байналмилалии ло мокзо – мунт трмблонт (La Macaza – Mont Tremblant International Airport) — фурудгоҳи хусусӣ бо Коди ИОТОи YTM аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад.
Ордени Шараф (Русия)
Бо орден мукофотонида шудааст
Президенти Русия В.Путин ва бо орден - чемпиони 2-каратаи олимпӣ Светлана Хоркина мукофотонида шуд. 8 июни соли 2001
Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ ло мокзо – мунт трмблонт
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Ордени Шараф (Русия)
Бо орден мукофотонида шудааст
кавалерони ордени «Нишони Фахрй».
Аввалин шуда, варзишгарон ва мураббиён аз рӯи натиҷаҳои Бозиҳои 17-уми зимистонаи олимпӣ дар соли 1994 мукофотонида шуданд.
Андрей Владимирович Скоч  (13 декабри 2010) - вакили Думаи давлатии Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия даъватҳои III, IV, V, VI ва VII.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Орденҳои Русия
Алум крик
Алум крик (Alum Creek) — номи дарёе аст, ки дар давлати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Черноскутова (деҳа)
Черноскутова (Черноскутова) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каменский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каменский Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Мадрасаи Чашмаи Моҳиён
Мадрасаи Чашмаи моҳиён. Аз ин мадраса нишонае  намондааст. Аз сабаби  гумбаз надоштан “Мадрасаи  бомӣ”  ном  гирифта  будааст. Мавзеи ҷойгиршавияш дар лаби Ҳавзи моҳиён будааст ва пойдевору деворҳои хиштини онро аз ҳамин ҷиҳат муайян кардаанд. Ба ҷойи Мадрасаи бомӣ ҳоло масҷид ва мадрасаи нав сохта шудааст.
Пайнавиштҳо
Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон аз рӯи алифбо‎ Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Меъмории исломӣ Гурӯҳ:Мадрасаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Меъмории исломӣ Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор
Красноплотава (ноҳияи Губкинск)
Красноплотава — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Губкинск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Губкинск
Балила
Балила (Terminalia chebula) — дарахтест хазонрез.
Фурудгоҳи Маҳалӣ рок монтин велсун
Фурудгоҳи Маҳалӣ рок монтин велсун (Rocky Mount-Wilson Regional Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи RWI аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2164 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 48 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Черепашевская (ноҳияи Каргополский)
Черепашевская (Черепашевская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Қатъномаи 215 Шӯрои Амният
Қатъномаи 215 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 05 ноябр 1965 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Масъалаи Ҳинд-Покистон аст. Ин қатънома тайи нишасти 1251‌ум бо 9 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 2 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Ренат Янбайев
Ренат Рудолфович Янбайев (Ренат Рудольфович Янбаев; 7 апрели 1984, Ногинск, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 7 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1984 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ PFC CSKA Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Анжи Махачкала Гурӯҳ:Бозингарони БФ Химки Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кубан Краснодар Гурӯҳ:Бозингарони БФ Локомотив Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Зенит Санкт-Петербург Гурӯҳ:Бозингарони БФ Краснодар
Красная Гора (ноҳияи Колчугин)
Красная Гора — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Колчугин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Китфҷанг
Китфҷанг, хурӯсҷанг
Бозӣ дар майдонча, боғча ва ё ягон ҷойи ҳамвор гузаронида мешавад. Дар замин доираи диаметраш 2 метра кашида мешавад. Бачаҳо ба ду гурӯҳ тақсим шуда, ҳама рӯ ба рӯи доира аз ду тараф дар майдон саф мекашанд. Аз ҳар даста як нафарӣ ба даруни доира меоянд. Ҳар дуи ин бозигарон дар як пой истода, пойи дигарашонро бардошта меистанд ва дастҳоро ба пушт мегузоранд ва якдигарро бо китф тела дода, аз доира мебароранд ва ё кӯшиш мекунанд, ки ҳариф пойи дуюмашро ҳам ба замин гузорад. Дар саросари кишвар нимфаъол аст.
Адабиёт
1. Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Д., Ҷ.1. 2015.
Манобеъ
Гурӯҳ:Бозиҳои миллӣ дар Тоҷикистон
Корвонсарои Хиштин
Корвонсарои Хиштин - дар  Мамнуъгоҳи фарҳангии Ҳисор ҷойгир  буда соли  1804  аз  тарафи Сайидбии  Атолиқ  сохта  шудааст,  то  соли  1928  ҳамчун меҳмонхона истифода мешуд.
Пайнавиштҳо
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор
Юрий Дёмин
Юрий Сергеевич Дёмин (23 майи 1940, деҳаи Булгаковои ноҳияи Уфа, ҶАШС Бошқирдистон, РСФСР — 13 ноябри соли 2009, шаҳри Уфа, Ҷумҳурии Бошқирдистони Федератсияи Русия) — арбоби шӯравӣ, ҳизбӣ ва давлатии Русия, раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Бошқирдистон (1994-1995).
Зиндагинома
Солҳои 1957-60 дар сафи Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст.
Соли 1965 Донишкадаи политехникии Челябинскро хатм карда, фаъолияти меҳнатиашро дар парки автомобилии No 2-и Уфа-и Башавтоуправление оғоз кардааст. Саринженери парки автомобилии рақами 2-и Уфа, Башавтоуправление шуда кор мекард.
Дар солҳои 1968—1969 — сардори шуъбаи ташкили кори нақлиёт дар сохтмони трести «Оргтехстрой».
Дар солҳои 1970—1975 — инструктори шӯъбаи саноат ва нақлиёти комитети шаҳрии КПСС-и Уфа,
дар солҳои 1975—1987 — котиби дуюми комитети ҳизбии ноҳияи Кирови Уфа.
Зайниддин Зидон
Коршиносон аксар бар ин боваранд, ки Зидон як нобиға ва яке аз беҳтарин бозгарони таърихи футбол аст. Ӯ дар дастаҳои «Ювентус», «Реал Мадрид» ва тими миллии футболи Фаронса дар мақоми бозикуни хатти миёна (ниммуҳофизатгар) ҳунарнамоӣ мекард.
Юрий Дёмин
Зиндагинома
Солҳои 1987—1990 — ҷонишини раис, раиси комиҷроияи Шӯрои ноҳияи Киров.
Солҳои 1990-1994 — ҷонишини якуми Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Бошқирдистон.
Амри маъруф
Амри маъруф (арабӣ: امر معروف) фармудани корҳои шоиставу раво дар шариат.
Зайниддин Зидон
Зидон дар тӯли умри ҳирфаии худ се бор ба унвони беҳтарини бозигари соли ҷаҳон аз сӯи ФИФА дар солҳои 1998, 2000 ва 2003 интихоб шуд. Ӯ як бор ҷоизаи беҳтарини бозигари соли Урупо, як бор ҷоизаи боарзиштарин бозигари Ҷоми бошгоҳҳои Урупо ва боре ҳам ҷоизаи беҳтарини бозигари Ҷоми ҷаҳониро дарёфт кардааст ва ба қаҳрамонии Ҷоми ҷаҳонӣ, Ҷоми миллатҳои Урупо, Ҷоми бошгоҳҳои Урупо, силсилаи Итолиё ва лигаи Испониё ноил шудааст. Аз ин рӯ метавон ӯро аз пурифтихортарин бозигари таърих донист.
Юрий Дёмин
Зиндагинома
Солҳои 1994-1995. — Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Бошкирдистон.
Зайниддин Зидон
Зидон ҳамчунин се бор дар дидорҳои ниҳоии Ҷоми ҷаҳонию Ҷоми бошгоҳҳои Урупо гол задааст. Ӯ дар Фаронса радаи аввали беҳтарини футболбози таърихи Фаронсаро ба худ ихтисос додааст. Зидон пас аз мусобиқоти ҷоми ҷаҳонии 2006 аз футбол худоҳофизӣ кард. Бад-ин тартиб «Реал Мадрид» охирин тими бошгоҳӣ ва финали Ҷоми ҷаҳонии 2006 охирин бозии ҳирфаии ӯ буд.
Амри маъруф
Сарчашма
Гурӯҳ:Ислом Гурӯҳ:Истилоҳи исломӣ‎
Юрий Дёмин
Зиндагинома
Депутати халки Ҷумҳурии Бошқирдистон даъвати дувоздаҳум интихоб шудааст.
Зайниддин Зидон
Зиндагинома
thumb|220px|left|Ханаи волидайни Зидон дар Алҷазоир Зидон 23 июни соли 1972 дар Марсел ба дунё омадааст. Ӯ панҷумин фарзанди хонавода аст. Падару модараш, Исмоилу Малика алҷазоирӣ буданд.
Юрий Дёмин
Эзоҳ
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ» Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2009 Гурӯҳ:Фавтидагони рӯзи 13 ноябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1940 Гурӯҳ:Зодагони 23 май
Зайниддин Зидон
Эзоҳ
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои ҷаҳон оид ба футбол Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои Аврупо оид ба футбол Гурӯҳ:Дорандагони «Тӯби тиллоӣ»
Молалӣ
Молалӣ — деҳа дар Ноҳияи Оқсуи вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Иван Перес Висенте
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 20 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Райо Махадаонда Гурӯҳ:Бозингарони БФ Hoya Lorca Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Madrid B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Мадрид Гурӯҳ:Бозингарони БФ Getafe B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Lorca Deportiva
Саушкин (ноҳияи Клет, Волгоград)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Клет, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Клет (Волгоград)
Маҳаллаи ҳавоии Драй Крик
Маҳаллаи ҳавоӣ Драй Крик (Dry Creek Airpark) — фурудгоҳи хусусӣ  аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 914 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри принуил, Орегон кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 1104 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Нера (дарё дар Итолиё)
Нера (Nera (Italy)) — номи дарёе аст, ки дар давлати Итолиё равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Итолиё
Николский (ноҳияи Вигонич)
Николский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вигонич ‎
Curtiss PN-1
Curtiss PN-1 (Curtiss PN-1) — як ҳавогарди сохтаи Curtiss Aeroplane and Motor Company дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст. Ин ҳавогард дар 1921 нахустин парвози худро анҷом дод.