cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глория Арруйо
Президенти кишвар
20 январи соли 2001 Додгоҳи Олӣ Эстрадаро аз ваколатҳои президент маҳрум кард. Артиш ва пулис аз дастгирии вай даст кашиданд ва худи хамон рӯз Арруйо президенти 14-уми Филиппин эълон карда шуд. Баъдтар Эстрада кӯшиш кард, ки қонунӣ будани мансаби Арруйоро зери шубҳа гузорад, аммо Суди Олӣ бо Арруйо ҷонибдорӣ кард. Ҷомеаи ҷаҳонӣ низ ӯро ба унвони Президенти қонунии Филиппин эътироф кардааст. Дар давоми давраи аввали ваколати худ Арруйо мебоист ба муқобили тарафдорони Эстрада, ки дар Манила ду маротиба беитоатии калон нишон доданд, мубориза барад, бинобар ин президент мебоист вазъияти фавкулодда эълон кунад. Баъдтар ҳукумати Арруйо ва ҳамчунин шавҳараш ба фасодкорӣ муттаҳам шуданд. Ҳамаи ин боиси якбора паст шудани маъруфияти Арруйо гардид.
Дар соли 2002 вай эълон кард, ки дар интихоботи соли 2004 ширкат намекунад, вале баъдан тасмимашро дигар кард. Рақиби асосии ӯ дар интихобот ҳунарпешаи маъруф ва ҷонибдори Эстрада Фернандо По-хурдӣ буд. Арруйо дар ибтидо аз По пасттар арзёбӣ мешуд. Бо вуҷуди ин, Арройо аз ҷониби калисои хеле бонуфузи калсои католикӣ дар Филиппин дастгирӣ карда шуд; ғайр аз ин, қарори аз Ирок баровардани контингенти ҳарбии Филиппин шуҳрати ӯро зам кард. Илова бар ин, арзёбии Арройо дар музофотҳои сераҳолии Себу ва Пампанга хеле баланд буд. Дар натиҷа, вай дар интихоботи 10 майи соли 2004 бо як миллион овоз пирӯз шуд. Бо вуҷуди ин, як қатор сенаторҳо Арруйоро дар истифода аз маблағҳои буҷетӣ барои маблағгузории маъракаи худ, инчунин дар созиш бо аъзои комиссияи марказии интихоботии кишвар айбдор карданд, ки ба шарофати он, гӯё Арруйо миллионҳо овози норасидаро гирифтааст. Ҳатто иттифоқчии собиқи ӯ Коразон Акино истеъфои президентро талаб кард. Аммо, Арруйо ҳама иттиҳомотро рад кард. Дар моҳи сентябри соли 2005 кушиши гуруҳи сенаторон дар бобати ташаббуси нобоварӣ ба Арруйо барбод рафт. 10 майи соли 2010 интихоботи навбатии президентӣ баргузор гардид. Глория Макапагал-Арруйо дар онҳо ҳамчун номзад ширкат накард. Дар ҳамон сол, вай писараш Майкиро ба ҳайси узви Маҷлиси намояндагон иваз кард.
23 июли соли 2018 вай раиси Палатаи намояндагони Филиппин дар назди маъмурияти президент интихоб шуд
Эзоҳ
Гурӯҳ:Бону-президентҳо Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Филиппин Гурӯҳ:Сарварони давлатҳо Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон Гурӯҳ:Зодагони соли 1947 Гурӯҳ:Зодагони 5 апрел Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Добрун (ноҳияи Сузем)
Добрун — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сузем, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сузем
Мачеха (ноҳияи Киквидзен, Волгоград)
Мачеха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Қатъномаи 110 Шӯрои Амният
Қатъномаи 110 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 16 декабр 1955 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Баррасии савол аз маншури Созмони Милали Муттаҳид аст. Ин қатънома тайи нишасти 707‌ум бо 9 раъй мувофиқ, 1 мухолиф ва 1 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Департаменти Морбиан
Департаменти Морбиан — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Варгалово (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Варгалово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Хлор
Хлор (chlorine) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 17 буда бо рамзи Cl ишора карда мешавад.
Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Хлор дар блоки p ва дар 17-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.
Ҳаволаҳои беруна
Гурӯҳ:Хлор Гурӯҳ:Унсурҳои химиявӣ
Георги Гармашов
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 12 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1974 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кристалл Нерюнгри Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Якутск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Селенга Улан УДЕ Гурӯҳ:Бозингарони БФ Чита
Никулино (ноҳияи Тейков, Иванов)
Никулино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тейков (Иванов)
Боғи Нав
Рамазон Файзов — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз Рамазон Файзов то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 2269 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ Гурӯҳ:Ҷамоати Тугарак
Жорж Сименон
thumb|1963 Жорж Сименон - нависандаи фаронсавӣ, муаллифи асарҳо дар бораи комиссар Мегре.
Барикино (ноҳияи Колчугин)
Барикино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Эдер Луис
Эдер Луис де Оливейра (Éder Luís de Oliveira; 19 апрели 1985, Убераба, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 апрел Гурӯҳ:Зодагони соли 1985 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Atlético Mineiro Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cан Пауло Гурӯҳ:Бозингарони БФ C.Л. Бенфика Гурӯҳ:Бозингарони БФ КР Васко Да Гама Гурӯҳ:Бозингарони БФ enAl Nasr SC
Барикино (ноҳияи Колчугин)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Колчугин
Басаргино (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Симич
Симич — деҳа дар ҷамоати деҳоти Анзоби ноҳияи Айнӣ. Аҳолиаш 0 нафар (2007).
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Айнӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Анзоб
Департаменти Мозел
Департаменти Мозел — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Мопан (дарё)
Мопан (Mopan River) — номи дарёе аст, ки дар давлати Гуатемала равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Гуатемала
Глиссер
Гли́ссер (glisseur, аз glisser — лағжидан) — киштии хурди тезгард.
Дар глиссерҳо муҳаррикҳои сабуки дарунсӯзи поршенӣ, газию турбинӣ (баъзан реактивӣ) насб шуда, ба сифати ҳаракатдеҳ винтҳои паррагӣ (белдор) ё ҳавоӣ, инчунин обпарон (водомёт) истифода мешаванд. Баъзе намудҳои глиссер бо бодбонҳо муҷаҳҳаз мегарданд. Глиссерҳо ба сарбориҳо ниҳоят ҳассос буда, дар сурати зиёд шудани сарборӣ ва ё тағйир ёфтани мувозинат ҳаракат карда наметавонанд. Глиссерҳо гарчи суръати баланд доранд, вале қобилияти баҳргардиашон суст мебошад, ҳангоми ҳаракат дар баҳр аз зарба хӯрдан бо мавҷҳо танаи онҳо метавонанд шикананд. Аввалин глиссер соли 1897 дар Фаронса сохта шудааст. Назарияи глиссерҳоро Н. Е. Кочин, Л. И. Седов, С. А. Чаплигин ва дигарон пешниҳод кардаанд. Дар ИҶШС аввалин заврақи хурди лағжандаи торпедобар соли 1927 бо роҳбарии А. Н. Туполев сохта шудааст. Киштиҳои хурди глиссериро дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939-45) истифода мекарданд. Баъдан глиссерҳо ҳамчун қаиқҳои баландсуръати варзишӣ мавриди истифода қарор мегирифтанд. Бо глиссери муҳаррикаш реактивӣ рекорди ҷаҳонии суръат дар об муқаррар карда шудааст (П. Уорби бо глиссери турбореактивии «Рӯҳи Австралия» соли 1978 суръати 511,11 км/соатро ба даст овардааст). Глиссерҳои яккасаи дорои муҳаррики овезагиро скутер (англиссер scooter — тез ҳаракат кардан) меноманд. Глиссерҳо барои мусофирбарӣ, муҳофизати соҳил ва ғ. истифода мешаванд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Киштиҳо
Пeрлят Мустa
Пeрлят Мустa (тав. 15 октябри 1958) — футболбози Албанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1958 Гурӯҳ:Зодагони 15 октябр Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Албания Гурӯҳ:Бозингарони Пaртизaни Тирaнa Гурӯҳ:Бозингарони Dinamo Bucureşti Гурӯҳ:Бозингарони Progresul Bucureşti
Нуробод (деҳа, н. Ҳисор)
Нуробод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзо Ризои ноҳияи Ҳисор. Аз Нуробод то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 1678 нафар (2020 ; 1436 нафар — 2017), тоҷикон.
Мардум
Ободкунандагони аввалини Нуробод мардуми аз минтақаи Шаҳрисабзи Ҷумҳурии Ӯзбекистон ба ин ҷо кӯчида омада мебошанд. Аз солҳои 90 асри XX аз деҳаҳои Сурхакчашма ва Хочилдиёри Ҷамоати Мирзо Ризо якчанд оилаҳои ҷавон ба Нуробод омада манзил бунёд кардаанд. Мардуми Нуробод ба боғдорию зироатпарварӣ ва чорводорӣ машғул мебошанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Мирзо Ризо
Марковская (ноҳияи Каргополский)
Марковская (Марковская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Паррандагони баҳрӣ
thumbnail|Onychoprion fuscata Паррандагони баҳрӣ - паррандагон ба ҳаёти баҳрӣ одат кардаанд. Лекин паррандагони баҳрӣ аз ҳамдигар ҳам аз рӯи сохти физиологиашон, ва ҳам аз рӯи рафторашон фарқ мекунанд, ва баъзе ҳолатҳои монанднокиашонро нишон медиҳанд.
Марковская (ноҳияи Каргополский)
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Паррандагони баҳрӣ
Эзоҳ
Гурӯҳ:Парандаҳо
Марковская (ноҳияи Каргополский)
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Мордяшиха (деҳа)
Мордяшиха (Мордяшиха) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ирбитский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Федоровское (ноҳияи Харовск, Вологда)
Федоровское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Харовск (Вологда)
Маданият (деҳа, н. Турсунзода)
Маданият — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Маданият то маркази ҷамоат 11 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 2107 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Биосинтез
thumbnail|right Биоси́нтез (аз био… ва синтез) — ҷараёни аз моддаҳои сода ҳосил шудани моддаҳои мураккаби органикии барои организм зарур.
Биосинтез дар ҳуҷайраҳои зинда зери таъсири ферментҳо мегузарад. Биосинтез дар ниҳоли дарахтони мева ҳангоми мавҷуд будани кислотаи аденозинфосфат аз ҳисоби энергияи шуои офтоб, ки онро барг дар рафти нафасгирӣ, фотосинтез, ассимилятсия аз худ мекунад, ба амал меояд.
Тарзи биосентезии як қатор моддаҳо (қандҳо, аминокислотаҳо, ферментҳо, витаминҳо ва ғайра) аз рӯйи ахбори ирсӣ муайян карда мешавад. Барои омӯзиши Биосентези изотопҳои радиоактив, усули кишти бофтаҳо, гидролизи ферментии мураккаби органикиро истифода мебаранд.
Consolidated TBY Sea Wolf
Consolidated TBY Sea Wolf (Consolidated TBY Sea Wolf) — як ҳавогарди сохтаи Consolidated Aircraft аст. Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард United States Navy будааст. Ин ҳавогард дар 1941-12-22 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Рӯйхати миссияҳои дипломатии Тоҷикистон
Ҳаволаҳо
Гурӯҳ:Сиёсати хориҷии Тоҷикистон Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон Гурӯҳ:Сафоратҳои Тоҷикистон
Департаменти Невр
Департаменти Невр — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Андерсон Коррейа
Андерсон Коррейа де Баррус (Anderson Correia de Barros; 6 майи 1991, Cан Пауло, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 6 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1991 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипорте Клубе Cанто Андре Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Патросиненсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Паулиста Футебол Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Cан Пауло Гурӯҳ:Бозингарони БФ Boavista Futebol Clube Гурӯҳ:Бозингарони БФ Nea Salamis Famagusta
Раул Агне
Раул Агне Монтул (Raül Agné Montull; 24 майи 1970, Мекиненса, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 24 май Гурӯҳ:Зодагони соли 1970 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Испания Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Zaragoza B Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хирона Гурӯҳ:Бозингарони БФ Figueres Гурӯҳ:Бозингарони БФ Binéfar Гурӯҳ:Бозингарони БФ Palamós
Фурудгоҳи Рой Вилкокс
Фурудгоҳи Рой Вилкокс (Roy Wilcox Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1219 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри чотум, Алабама кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 50 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Бивер (дарё дар Канада)
Бивер (Beaver River (Canada)) — номи дарёе аст, ки дар давлати Канада равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Канада
Қатъномаи 111 Шӯрои Амният
Қатъномаи 111 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 19январ 1956 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Масъалаи Фаластин аст. Ин қатънома тайи нишасти 715‌ум бо 11 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Департаменти Нор
Департаменти Нор — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Фурудгоҳи орл ҳунар
Фурудгоҳи орл ҳунар (Earl Henry Airport) — фурудгоҳи хусусӣ баҳра‌бурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи BWL аст, ки як бонди фуруди чаман ва Шин дорад, ва тӯли бонди он 732 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 321 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Фурудгоҳи лоис филд
Фурудгоҳи лоис филд (Lajes Field) (маҳаллӣ: Base Aérea das Lajes) — фурудгоҳи низомӣ ва  Ғийринизомӣ  бо Коди ИОТОи TER аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 3313 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Португалия қарор дорад, ва дар баландии 55 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Богдановка (ноҳияи Вигонич)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Вигонич, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вигонич ‎
Масичево (ноҳияи Грайворонск)
Масичево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Грайворонск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грайворонск
Сулҳобод (деҳа, н. Восеъ)
Сулҳобод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз Сулҳобод то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 4623 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ Гурӯҳ:Ҷамоати Тугарак
Калий
Калий (potassium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 19 буда бо рамзи K ишора карда мешавад.
Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Калий дар блоки s ва дар 1-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.
Ҳаволаҳои беруна
Гурӯҳ:Калий Гурӯҳ:Унсурҳои химиявӣ
Камело Такусалме
Камело Такусалме (Camelo Tacusalme; 5 августи 1989) — футболбози филиппинӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 5 август Гурӯҳ:Зодагони соли 1989 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Филиппин Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Филиппин Гурӯҳ:Бозингарони БФ Pachanga F.C. Гурӯҳ:Бозингарони БФ Серес Гурӯҳ:Бозингарони БФ JPV Marikina F.C.
Департаменти Уаза
Департаменти Уаза — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Мостовая (деҳа)
Мостовая (Мостовая) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ирбитский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Сурсуракон
Сурсуракон, пешкунакон Яке аз бозиҳои анъанавии маъмулу машҳури бачагони тоҷик, ки бештар дар фаслҳои гарми сол дар майдончаву боғча, баъзан дар кӯчаҳо барпо мегардад. Як нафарро барои сур кардан интихоб менамоянд. Агар ӯ дар вақти сур кардан якеро ба даст гирад, он бозигар навбати суркуниро мегирад. Бозии Сурсуракон вобаста ба маҳаллу минтақаҳо навъҳо ва унсурҳои гуногун дорад. Баъзан бачаҳо дарахт, симчӯб, дарвоза, ё ягон ҷисми дигарро пайка (пайгаҳ) қарор медиҳанд ва шахси суркунанда вазифадор мешавад, ки онро посбонӣ кунад. Дар саросари кишвар фаъол аст.
Адабиёт
1. Андреев М.С. Таджики долины Хуф. Сталинабад. 1953; 2. Нурджанов Н. Игры // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.3, Д., 1976. 3. Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.2. Д., 2016.
Манобеъ
Гурӯҳ:Бозиҳои миллӣ дар Тоҷикистон
Смоуки хӯрд (дарё)
Смоуки хӯрд (Little Smoky River) — номи дарёе аст, ки дар давлати Канада равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Канада
Сергей Зангареев
Сергей Фаритович Зангареев (Серге́й Фаритович Зангареев; 3 октябри 1980, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1980 Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Жемчужина 2 Сочи Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ventspils Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лисма Мордовиа Саранск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лада Тоглиатти Гурӯҳ:Бозингарони БФ Машук Кмв Пятигорск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Торпедо Армавир Гурӯҳ:Бозингарони БФ Горняк Учали Гурӯҳ:Бозингарони БФ Biolog-Novokubansk Progress
Биостратиграфия
Биостратигра́фия (аз βίος — зист +  — қабат + γράφω — менависам) — як фасли стратиграфия, ки тақсимшавии боқимондаи организмҳои мунқаризро дар қабатҳои таҳшин бо мақсади муайян кардани синни нисбии онҳо ва таносуби қабатҳои синнашон яксон дар мавзеъҳои гуногун меомӯзад.
Софроновская (ноҳияи Нюксен, Вологда)
Софроновская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Биостратиграфия
Вазифаи биостратиграфия таҳияи ҷадвали қиёсии синни қабатҳо аст. Мураттабии минтақаҳои биостратиграфӣ иваз гаштани боқимондаҳои организмҳои мунқаризро дар давраҳои геологӣ ифода мекунад. Барои гурӯҳбандии биоминтақаҳо хусусан организмҳои мунқаризе, ки муддати кӯтоҳ вуҷуд дошта, айни замон хеле паҳн шуда буданд (Масалан., нуммулитҳо, граптолитҳо, динозаврҳо ва ғайра), аҳаммияти зиёд доранд. Бисёр вақтҳо минтақаҳо дар заминаи давраҳои таҳаввулоти баъзе организмҳои бо мурури вақт тағйирёфтаи мунқариз (Масалан., марҷонҳои ругаз) гурӯҳбандӣ карда мешаванд. Барои Биостратиграфия хусусан таҳқиқи боқимондаи организмҳои микроскопии қадими муҳим аст, Масалан., боқимондаи планктонҳо (фораминиферҳо, обсабзҳо ва ғайра), ки ҷараёни об онҳоро ба масофаи дур бурдааст ё спораҳо ва гарди гули рустаниҳо, ки ба тавассути шамол паҳн гаштаанд. Биостратиграфия аз усулҳои палеонтология васеъ истифода мебарад.
Софроновская (ноҳияи Нюксен, Вологда)
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Нюксен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Нюксен (Вологда)
Биостратиграфия
Сарчашма
Гурӯҳ:Стратиграфия Гурӯҳ:Палеонтология
Зелений (ноҳияи Сузем)
Зелений — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сузем, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сузем
Барикино (русто дар ноҳияи Колчугин)
Барикино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Калсий
Калсий (Ca) Калсий аз калимаи лотинии «калкс» (саlх) гирифта шуда, маънояш оҳак мебошад. Он соли 1808 аз тарафи олим Г.Дэви кашф карда шудааст.
Consolidated B-32 Dominator
Consolidated B-32 Dominator (Consolidated B-32 Dominator) — як ҳавогарди сохтаи Consolidated Aircraft аст ки дар соли 1944–1945 сохта шуд. нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард US Army Air Forces будааст. Ин ҳавогард дар 1942-9-7 нахустин парвози худро анҷом дод.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Мартаково (ноҳияи Каргополский)
Мартаково (Мартаково) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Нозирҷон Арабзода
Зиндагинома
Нозир Арабзода 20 декабри соли 1940 дар деҳаи Ашт дар хонадони зиёӣ ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи Умари Хайёми деҳаи мазкурро бо медал хатм кардааст (1957). Шуъбаи филологияи тоҷики Факултети таърих ва филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро бо дипломи сурх хатм намудааст (1962). Аспиранти шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон (1962—1965), ходими хурди илмӣ (1965-68), ходими калони илмии шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон(1968—1970), дотсенти кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1970—1994), дотсенти кафедраи фалсафаи маданият Донишгоҳи давлатии Хуҷанд (1994—1996), дотсент ва сипас профессори кафедраи адаб ва фарҳанги Донишгоҳи соҳибкорӣ ва хидмат (1996—1999), профессори кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон (1999—2004). Дар донишгоҳҳои кишвар Нозир Арабзода аз таърихи фалсафа, аз ҷумла таърихи фалсафаи тоҷик дарс медод.
Фаъолияти илмӣ
Яке аз вежагиҳои барҷастаи осори Нозир Арабзода диққат, вусъат ва умқи пажӯҳиши мавзӯъ аст. Ӯ нахустин бор таҳлили комилу ҷомеи таълимоти диниву фалсафии Носири Хусравро пешниҳод кардааст, масъалаҳои илоҳиёти Носири Хусрав, аз ҷумла тавҳид, офариниши олам, шаккокӣ, таъвили Қуръон, нубувват ва имоматро мавриди таҳлил қарор додааст, масъалаҳои муаммои ҳастиро мавриди пажӯҳиши муфассал қарор додааст, таълимоти мутафаккир дар бораи аърози ҳастиро батафсил баён кардааст, ба гунаи нав моҳияти нафс ва масъалаи псиҳофизикиро шарҳ додааст, дар бофтори таҳлили муаммои ҳастӣ мақоми инсон дар силсилаи маротиби ҳастиро арзёбӣ кардааст, ташобуҳ ва тафовути назарияи маърифати Носири Хусрав ва Ибни Синоро баррасӣ карда, таҳлили қиёсии таълимоти ахлоқии Носири Хусрав ва Абубакри Розиро пешниҳод намудааст, хирадгароии фалсафии мутафаккир дар шеърро бозтоб карда, ҷойгоҳи ахлоқии суханро мавриди баррасӣ қарор додааст.
Таълифот
Ӯ муаллифи китобу мақолаҳои сершумори илмӣ роҷеъ ба муҳимтарин масъалаҳои таърихи фалсафаи тоҷик буда, пажӯҳишҳои бунёдии ӯ дар мавзӯъи таълимоти фалсафии Носири Хусрав, Фахруддини Розӣ, Саъдии Шерозӣ, Ҳофизи Шерозӣ, Ибни Сино, Ибни Ямин, Абубакри Розӣ, Насриддини Тӯсӣ, Муҳаммади Ғазолӣ ва дигарон арзиши вежа доранд. Ба қалами Нозир Арабзода беш аз 30 мақолаи илмӣ дар «Энсиклопедияи советии тоҷик» (Душанбе, 1978—1988) тааллуқ доранд, ки ба шарҳи мафҳуму масъалаҳои гуногуни фалсафӣ ихтисос доранд. Саҳми Нозир Арабзода дар таълифи китобҳои дарсии фалсафӣ низ қобили мулоҳиза аст. Аз ин қабил осор, ки ӯ дар ҳамкорӣ бо донишмандони тоҷик офаридааст, метавон «Очеркҳои таърихи фалсафа»(Душанбе, 1982) ва"Фалсафа"-ро зикр намуд. Ғайр аз навиштани мақолаю рисолаҳои илмӣ, ӯ дар таълиф, таҳрир ва тарҷумаи китобҳои дарсӣ ва васоити таълим саҳм гузошта, муаллифи барномаҳои дарси фалсафа ва таърихи фалсафаи тоҷик мебошад.
Даргузашт
Нозир Арабзода 5 марти соли 2004 дар Душанбе чашм ба дунё пӯшид.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Варженская Заимка (ноҳияи Великоустюг, Вологда)
Варженская Заимка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Великоустюг (Вологда)
Глитсеридҳо
Глитсеридҳо — эфирҳои мураккаби глитсерин ва кислотаҳои органикӣ ё минералӣ. Моно-, ди- ва триглитсеридҳо маълуманд, ки мувофиқан дар молекулаашон як, ду ё се боқимондаи кислота доранд, масалан:
ROCOCH2 – CHOH – CH2OH;
ROCOCH2 – CHOH – CH2OCOR;
ROCOCH2 – CHOCOR1 – CH2OH;
ROCOCH2 – CHOCOR1 – CH2OCOR11, ки иловатан охириҳо метавонанд якхела ё гуногун бошанд.
Аз глитсеридҳои ғайриорганикӣ аҳаммияти триглитсериди кислотаи нитрат ё нитроглитсерин нисбатан бештар аст. Кислотаҳои карбонатии глитсерид ба таркиби равғанҳои рустанию ҳайвонот илова карда мешаванд. Глитсеридҳоро синтез кардан низ мумкин аст: мас., моно- ва диглитсеридҳоро зери таъсири мутақобилаи хлоргидрини глитсерин бо намаки филиззоти ишқории кислотаҳои карбонатии мувофиқ, триглитсеридҳоро дар натиҷаи этерификатсияи бевоситаи глитсерин бо боқимондаи кислотаҳо. Дар саноат аз глитсеридҳо собун ва глитсерин истеҳсол мекунанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Липидҳо
Эфрайн Аранйеда
Эфрайн Антонио Аранеда Эстай (Efraín Antonio Araneda Estay; 5 июни 1978, Пенялолен, Чили) — футболбози чилигӣ,.
Сокидара
Сокидара (Хисокидара, Хисокидарв, Хисоки Давр) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Анзоби ноҳияи Айнӣ. Аҳолиаш 0 нафар (2007).
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Айнӣ Гурӯҳ:Ҷамоати Анзоб
Никулское (ноҳияи Тейков, Иванов)
Никулское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тейков (Иванов)
Михайловка (ноҳияи Киквидзен, Волгоград)
Михайловка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Киквидзен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Киквидзен (Волгоград)
Сафедчубак
Сафедчубак
Барои бозӣ ду чӯбчаи сафеди 30-40 см ва ғафсиаш 2-3 см лозим аст. Дар майдон хат кашида, дастаҳо дар масофаи муайян аз паси хат қатор мешаванд ва довар дар миёна меистад. Бо фармони довар чӯбҳо ба дурӣ партоб мешаванд ва бозигарони дигар баробари ба замин афтидани чӯб ба сӯйи он медаванд, то ки чӯбро гирифта, зудтар оварда, ба довар супоранд Бачаҳои як гӯрӯҳ кӯшиш мекунанд, ки чӯби дастаи ҳарифро кашида гиранд ва боз дуртар партоянд. Дар Рашт, Кӯлоб нимфаъол аст.
Адабиёт
1. Турсунов Н. Бозиҳои серҳаракати тоҷикӣ. Д., 1961.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Бозиҳои миллӣ дар Тоҷикистон
Биотелеметрия
Биотелеметри́я (аз био…, теле… ва …метрия) — усули аз дур муоина кардани ҳодисаҳои биологӣ.
Ҳангоми биотелеметрия ба объекте, ки мавриди таҳқиқ қарор дорад (ҳайвон ё одам), институтиқола (датчик) мемонанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Зистшиносӣ
Басино (ноҳияи Грязоветс, Вологда)
Басино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Грязоветс (Вологда)
Халқчигӣ
Халқчигӣ (народничество) — идеология ва ҳаракати интеллигенсияи разночинӣ дар давраи буржуазӣ-демократии муборизаи озодихоҳӣ дар Русия (1861—1995).
Манфиатҳои деҳқононро ифода мекард, муқобили крепостнойчигӣ ва тараққиёти капиталистии Русия, тарафдори бо роҳи револютсияи деҳқонон сарнагун кардани мутлақият буд. Xалқчигӣ як навъи утопияи сосиалистии деҳқонӣ ва ҷамоатӣ буд. Аз ибтидои солҳои 60 ду равия — революсионӣ ва либералӣ ҷудо шуд. Асосгузоронаш А. И. Герсен, Н. Г. Чернышевский, идеологҳояш М. А. Бакунин, П. Л. Лавров, П. Н. Ткачёв буданд. Ташкилотҳои асосии халқчигӣ дар солҳои 1860— 80— ишутиниҳо, чайковиҳо (ташкилотчиёни «ба байни халқ рафтан»), «москвагиҳо», «Замин ва озодӣ», «Чёрный персдел», «Озодии халқ». Аз нимаи дуюми солҳои 80 асри 19 халқчигӣ ба бӯҳрон гирифтор шуд, таъсири халқчигии либералӣ афзуд.— халқчигии либералӣ зидди марксизм баромад (Н. К. Михайловский ва диг.). Солҳои 90 асри 19 Г. В. Плеханов, В. И. Ленин, марксистони рус халқчигиро аз ҷиҳати идеявӣ торумор кардаанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Фалсафаи русӣ
Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Дар зер рӯйхати шаҳрҳои Ҳиндустон бо аҳолиаш зиёда аз 1 миллион нафар оварда шудааст (маълумот аз рӯи соли 2011 оварда шудаст). Рӯихат шумораи аҳолии агломератсияҳои шаҳриро инъикос намекунад. Баъзе шаҳрҳои дар поён номбаршуда як қисми агломератсияҳои шаҳрии калонтар мебошанд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Дунё (галаҷазира)
Дунё (араб. جزر العالم‎; англ. The World) — галаҷазираи сунъӣ, ки аз якчанд ҷазираҳо иборат аст ва дар маҷмӯъ ба қитъаи замин монанд аст. Дар масофаи 4 километр аз хати соҳилии шаҳри Дубай дар Аморатҳои Муттаҳидаи Араб ҷойгир шудааст. Ин галаҷазира аслан аз қум, дар замини соҳили дарёи Дубай сохта шудааст ва дар қатори ҷазираи Нахл (араб. جزر النخيل‎) боз як галаҷазираи сунъӣ дар атрофи маркази маъмурии аморати Дубай мебошад.
Сохтмончии асосии лоиҳаи The World — ширкати Nakheel мебошад. Фикри сохтани чунин галаҷазира ба валиаҳди Аморатҳои Муттаҳидаи Араб, Вазири мудофиаи Аморатҳои Муттаҳидаи Араб ва шайх Муҳаммад ибни Рашид аль-Мактум тааллуқ дорад.
Департаменти Орн
Департаменти Орн — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Бистрокуря (ноҳияи Холмогор)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Нурафшон (деҳа, н. Ҳисор)
Нурафшон (собиқ Шӯроби Поён) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сомони ноҳияи Ҳисор. Аз Нурафшон то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 1615 нафар (2017), тоҷикон.
Таърих
Деҳа солҳои 1928—1932 аз тарафи муҳоҷирони аз деҳаи Тула (Боғистон), дараи Зиддӣ, минтақаи Қаротегин ва вилояти Фарғонаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон омада бунёд шудааст. Оби ҷӯйе, ки аз миёнаи Нурафшон мегузарад, шӯр аст. Аввал Нурафшон «Кӯр» ном доштааст. Баъд Шӯроб ном гирифтааст.
Иқтисод
Дар деҳа мактаби миёна, масҷиди панҷвақта, бунгоҳи тиббӣ ва 3 мағозаю дӯкон фаъолият доранд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор Гурӯҳ:Ҷамоати Сомон
Қатъномаи 112 Шӯрои Амният
Қатъномаи 112 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 06 феврал 1956 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Пазириши аъзои ҷадид дар Созмони Милали Муттаҳид: Судон аст. Ин қатънома тайи нишасти 716‌ум бо 11 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Роберто Нурсе
Роберто Антонио Нурсе Ангуяно (Roberto Antonio Nurse Anguiano; 16 декабри 1983, Куэрнавака, Морелос, Мексика) — футболбози мексикагӣ,.
Баҳоуддин Валад
Баҳоуддин Валад Муҳаммад Ҳусайни Хатибӣ, мулаққаб ба Султонулуламо (1149, Балх — 1232, Қуния) — фақеҳи машҳур ва мутасаввифи форс-тоҷик, падари Ҷалолуддини Румӣ.
Зиндагинома
Ӯ истеъдод ва қобилияти баланди илмомӯзӣ дошт, таҳсилоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифт ва улуми маъмули замона — фиқҳу нуҷум, илоҳиёту мантиқ ва ҳикмату ирфонро омӯхт. Шогирди бовафои шахсияти барҷастаи тасаввуфи исломӣ Наҷмуддини Кубро (1146—1221) буд. Дар синни балоғат фақеҳи бузурги ҳанафии замонаш гардид ва аз ҷумлаи фозилони машҳури он давр ба шумор мерафт. Шогирдону муосиронаш ба ӯ унвони «устоду-л-аимма» дода буданд. Ҳамчун фақеҳи машҳур бештар ба воизӣ ва тадриси фиқҳи исломӣ машғул буд. Тибқи вазифааш ба бисёр шаҳрҳо сафар мекард ва ваъз мегуфт. Абдулҳусайни Зарринкӯб иттилоъ дода, ки Баҳоуддин Валад дар сарзамини Вахш ва Суғду Хоразм низ сафар доштааст. Баҳоуддин Валад дар байни мардум маҳбубияту маъруфияти хос дошт. Бино ба маълумоти маъхазҳо, ӯ бо мутакаллими машҳури муосираш Фахруддини Розӣ чандон созгор набуд ва Фахруддини Розӣ, ки ба султони давр Муҳаммад ибни Текеш наздик буд, фармони хориҷ шудани Баҳоуддин Валад-ро аз қаламрави Хоразмшоҳиён дод. Шояд ин як ривояте беш набошад ва сабаби асосии муҳоҷирати ӯ ва дигар зиёиён ҷангҳои доимии Хоразмшоҳ бо туркону чиниёну қошғариён, сиёсати худкомаи Хоразмшоҳ нисбат ба мардуми Самарқанду Бухоро ва Балх бошад, ки охирӣ чандин бор мавриди ҳуҷуми Қарохониёну Ғуриён ва Хоразмшоҳиён қарор гирифта буд. Баъди ба қаламрави Хоразмшоҳиён ҳамроҳ шудани Марву Ҳироту Нишопур ин шаҳрҳои фарҳангӣ ба ма-ҳалли бархӯрди волиён ва макони фаъолияти муташарриъин ва тасаввуфи хонақоҳӣ табдил ёфта буд. Аз тарафи дигар, хабари юриши муғулон, ки дар Шарқ то сарҳаддоти қаламрави Хоразмшоҳиён расида буданд, аҳли дониш ва андешмандонро ба талвоса андохта буд.
Бино ба сабабҳои фавқ Баҳоуддин Валад бо аҳли хонаводаи худ соли 1215 қаламрави Хоразмшоҳиёнро тарк кард. Аввал ба Бағдод омад, баъд дар Димишқу Макка муддате иқомат гузид ва ниҳоят дар Қуния монд. Ҳангоми дар Бағдод буданаш дар мадрасае, ки баъдҳо бо номи Мустансирия машҳур шуда буд, муддате дарс дод, дар Нишопур бо Фаридуддини Аттор мулоқот дошт ва ба ҳар шаҳре, ки мерафт, бо олимону фақеҳон ва суфиёну андешамандони он ҷойҳо шиносоӣ пайдо мекард ва дар баҳсу суҳбат менишаст. Дар шаҳрҳои Малтия, Лоранда, Оқшаҳр ва Ҳалаб, ки иқомати кӯтоҳмуддате дошт, бо зиёиён ва мударрисони мадрасаҳо аз наздик шинос мешуд ва ба зудӣ ҳамчун донишманди маорифи исломӣ дар байни онҳо ном баровард.
Султони давр Кайқубод ва вазири донишманди маъруфи Рум Муинуддини Парвона, ки ҳар ду аз «саррофони гавҳаршинос» буданд, Баҳоуддин Валад-ро ба билоди Рум, ба шаҳри Қуния даъват намуданд. Қуния аз бозе, ки Салҷуқиён онро соли 1094 фатҳ намуда буданд, яке аз марказҳои асосии фарҳангии ин хонадон буд. Азудуддини Кайхусрав ва Алоуддини Кайқубод иқтисодиёти ин минтақаро баланд бардошта, дар қаламрави худ, ки аз Димишқу Бағдод то сарҳадоти Ҳалаб мерасид, дар пайравӣ аз ибтикори Низомулмулк дар таъсиси «Низомияҳо» чандин мадраса дар Қунияву Димишқу Ҳалаб боз намуда буданд. Қуния маҳалли ҷамъомади донишмандону нависандагон, фақеҳону шоирон ва аҳли адабу ҳунар буд ва забони форсӣ забони идорӣ ва давлатии Салҷуқиён — мардуми он минтақа ба шумор мерафт.
Ба билоди Рум омадани Баҳоуддин Валад бо писараш Ҷалолуддини Румӣ воқеаи муҳим маҳсуб мешуд. Падару писар ҳар ду дар маснади ваъзу дарсу баҳс нишаста, анбӯҳи ҳаводорони худро пайдо намуданд. Баҳоуддин Валад ба ҷуз тадриси фиқҳу ахлоқ бо ирфон низ машғул буд. Баъди вафоти падар дар соли 1231 Ҷалолуддини Румӣ кори ӯро дар ҳамон мадраса идома дод ва баъдан ӯ ҳамроҳи писараш Султон Валад улуми динӣ ва ирфону адаби билоди Румро ба авҷи аъло расонданд.
Таълифот
Аз Баҳоуддин Валад асаре бо номи «Маориф» боқӣ мондааст, ки аз чаҳор бахш иборат буда, дар он масоили гуногуни динӣ, ирфонӣ, фиқҳӣ, фалсафӣ ва маълумоти мухтасар роҷеъ ба улуми табиӣ, ҳайат ва соири улуми замона, ҳамчунин шарҳу таъбири оятҳои Қуръон ва ироаи назари баъзе донишмандон матраҳ шудаанд. Дар он бахше таҳти унвони «Ишороти ирфонӣ» низ мавҷуд аст. Бадеъуззамон Фурӯзонфар соли 1333 ҳ. шаҳри «Маориф»-и Баҳоуддин Валад-ро нашр кард. А. Арбери аз рӯйи он «20 фасл аз мавъизаи Баҳовуддин Валад»-ро ба забони англисӣ таҳия намуд. Ҳ. Риттер чакидаи кӯтоҳе аз зиндагиномаи Баҳоуддин Валад-ро ба сурати мақолае дар «Доирату-л-маорифи ираника» соли 1989 ба чоп расонд ва Ф. Мейер бар мабнои «Маориф» таҳқиқоти муфиде анҷом дод. «Маориф»-и Баҳоуддин Валад як китоби шарҳи савонеҳи рӯҳонии муаллиф будааст.
Баҳоуддин Валад дар муносибати Худо, ҳастӣ ва инсон ҳастии мутлақро асоси ҳамаи мавҷудот шумурда, онро бавуҷудоварандаи тамоми ҳастӣ медонад. Ҳастии мутлақ холиқи аслӣ ва дар вуҷуди хеш ба ғайр эҳтиёҷ надорад ва дар «Маориф» он бо номҳои ҳақиқат, ҳастибахш, холиқ, сонеъ ва маҳбуби мутлақ баён шудааст. Пас, тибқи таълимоти ӯ, олам вуҷуд дорад ва сабаби вуҷуди он ҳамон ҳастии мутлақ аст, зеро «вуҷуди мактуб бидуни котиб ва нақш бидуни наққош имконпазир намебошад».
Роҷеъ ба зоту сифоти Худованд Баҳоуддин Валад таъкид мекунад, ки вай дар ҳолати мутлақият сифат надорад ва сифоташ дар вуҷуди ӯст, зеро ҳар чӣ сифат дошта бошад, он комил будан наметавонад. Ин фикри ӯ як навъ илоҳиёти салбиро ба хотир меоварад, ки дар таълимоти ҳастишиносии Баҳоуддин Валад он ба воситаи таҷаллӣ ва қавси нузул иртиботи байни Худову табиат ва инсонро барқарор месозад. Ӯ дар инсон мавҷуд будани ду ҷузъ ба номҳои «аҷзои бохабар» ва «аҷзои бехабар»-ро таъкид намуда, аввалиро ба Худо мансуб медонад ва дуюмиро офаридаи хайри илоҳӣ мепиндорад, ки ишора ба рӯҳу тани инсон мебошад ва муносибати онҳо моҳияти қавси нузулу суудро ташкил мекунанд. Агар ба таври куллӣ ба таълимоти ҳастишиносии Баҳоуддин Валад дар «Маориф» назар афканем, ба хубӣ мушоҳида хоҳем кард, ки ақоиди ӯ дар ҳаллу фасли ин масоил бештар дар пардаи ақоиди динӣ баён шудаанд, вале Худое, ки ӯ тавсиф мекунад, ҷанбаю хусусиятҳои фалсафиро доро мебошад.
Таълимот
Таълимоти Баҳоуддин Валад роҷеъ ба маърифатро метавон бо ду бахш ҷудо намуд. Дар бахши аввал маърифати олами моддӣ ва дар бахши дуюм маърифати олами мовароуттабиӣ матраҳ шудаанд. Дар маърифати олами моддӣ назари ӯ аз ақоиду орои дигар муосиронаш роҷеъ ба ҳамин масъала фарқи куллие надорад, зеро ӯ низ дар бораи панҷ узви ҳисси зоҳирӣ ва панҷ узви ҳисси ботинӣ маълумот дода, маърифати ҳиссиро аз ду ҷиҳат ноқис мешуморад. Аввалан, хавоси зоҳирӣ танҳо роҷеъ ба аразҳо ва сифатҳои зоҳирии ашё ва падидаҳои табиию ҳодисаҳои иҷтимоӣ маълумот медиҳанд ва барои такмил намудани он маърифати ақлӣ лозим аст, ки тафаккур дар он нақши муҳим мебозад. Сониян, маърифати ҳиссӣ дар дарки олами мовароуттабиӣ комилан нотавон аст. Аз ҳамин нуқтаи назар Баҳоуддин Валад дар «Маориф» нақши ақл дар маърифати олами моддиро аз назари таҳлил гузаронда, муносибати дониши ҳиссӣ ва ақлиро барқарор сохта, вазифа ва нақши субъекти маърифатро дар дониши ҳиссию ақлӣ нишон медиҳад ва ба шарҳу баёни маърифати ирфонӣ мепардозад.
Фурудгоҳи ло
Фурудгоҳи ло (Laï Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи LTC аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Чад қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Росровут
Росровут — деҳа дар ҷамоати деҳоти Росровути ноҳияи Деваштич. Аз Росровут то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 68 км. Аҳолиаш 6422 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Деваштич Гурӯҳ:Ҷамоати Росровут
Меҳробод (деҳа, н. Турсунзода)
Меҳробод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Меҳробод то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 1388 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Бреза Ривер
Бреза Ривер (Brazeau River) — номи дарёе аст, ки дар давлати Канада равон аст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Дарёҳои Канада
Департаменти Па де Кале
Департаменти Па де Кале — яке аз департаментҳои Фаронса аст.
Фурудгоҳи рафтан еҳи. рий
'''Фурудгоҳи рафтан еҳи. рий''' (Roy E. Ray Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳра‌бурдори ҳавоӣ аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 610 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри бою ло ботр кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 27 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Эстгоҳ ҳаво оорксун
эстгоҳ ҳаво оорксун (Eareckson Air Station) — фурудгоҳи низомӣ бо Коди ИОТОи SYA аст, ки як бонди фуруди асфалт ва  дорад, ва тӯли бонди он 3048 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 30 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Дмитри Санников
Дмитри Валеревич Санников (Дмитрий Валерьевич Санников; 19 январи 1983) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 19 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1983 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Динамо Брянск Гурӯҳ:Бозингарони БФ Волгар Газпром Астрахан Гурӯҳ:Бозингарони БФ Салют Белгород Гурӯҳ:Бозингарони БФ Авангард Курск
Нимрӯд (кӯҳ)
Кӯҳи Нимрӯд, Немрут-Дағ (Nemrut Dağ ё Немрут Дағи, Όρος Νεμρούτ, Նեմրութ լեռ, курд. Çiyayê Nemrûd) —  кӯҳ дар ҷанубу шарқи Туркия дар кӯҳҳои Савр дар вилояти Одияман. Баландӣ аз сатҳи баҳр 2150 метр аст.
Бозёфтҳои бостоншиносии асри 19 дар қуллаи кӯҳ аз ҷониби ЮНЕСКО ҳамчун қисми мероси умумиҷаҳонӣ эътироф карда шуданд (1987).
Адабиёт
Гурӯҳ:Вилояти Одиёмон
Гонсало Ногера
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай
Мис (деҳа)
Мис (Мыс) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ирбитский, вилояти Свердловск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Ирбитский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳaмeлс Ҳоҷa
Ҳaмeлс Ҳоҷa (тав. 02 июли 1992) — футболбози Албанӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1992 Гурӯҳ:Зодагони 2 июл Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Албания Гурӯҳ:Бозингарони Nacional Madeira Гурӯҳ:Бозингарони Скендeрбeу Корче Гурӯҳ:Бозингарони Б.Ф. Лячи Гурӯҳ:Бозингарони A.P.E. Lagada Гурӯҳ:Бозингарони Digenis Lakkoma F.C.
Тугарак (деҳа, н. Восеъ)
Тугарак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз Тугарак то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 4840 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ Гурӯҳ:Ҷамоати Тугарак
Муқаттаъа
Муқаттаа (مقطعة — «ҷудошуда [ҳарфҳо]») ё Фавотиҳ (فواتح — «кушоянда [ҳарфҳо]») — тарзҳои ҳарф, ки аз онҳо 29 сураи Қуръон оғоз мегиранд. Аз 28 ҳарфи алифбои арабӣ чордаҳтоаш ҳамчун муқаттаа баромад мекунанд, ягона ва ё бо тарзҳои гуногун аз ду, се, чор ё панҷ ҳарф.
Ҳарфҳои муқаттаа дар ибттидои баъзе сураҳо
Яке аз гӯшаҳои эъҷози балоғӣ ва хусусиятҳои назми (сабки) каломи илоҳи он аст, ки дар ибтидои баъзе сураҳои он ҳарфҳои алоҳидаи алифбо зикр гардидаанд. Ба таври умумӣ дар ибтидои бисту нуҳ сураи Қуръон — бисту шаш сураи маккӣ ва се сураи маданӣ — чаҳордаҳ ҳарф аз бисту ҳашт ҳарфи алифбои арабӣ омадаанд. Ин ҳарфҳо дар истилоҳи коршиносони илми тафсир "ҳарфҳои муқаттаа" (яъне бурида ва баргузидашуда аз бисту ҳашт ҳарфи алифбо) номида мешавад.
Бисту ҳашт ҳарфи алифбои забони арабӣ дар маҷмӯъ аз чаҳордаҳ шакл ба вуҷуд омадаанд. Яъне пеш аз марҳалаи нуқтагузорӣ ва шаклгирии ҳарфҳо дар алифбои арабӣ онҳо ба чаҳордаҳ шакл навишта мешуданд. Масалан ҳарфҳои ث ,ت ,ب ва ِي ба шакли ب (бо)-и бенуқта ва ҳарфҳои خ ,ح ва ج ба шакли ح навишта мешуд. Ба ин тартиб, тамоми ҳарфҳои алифбо шаклан дар ибтидои бисту нуҳ сураи Қуръон оварда шудаанд.
Рӯйхати сураҳое, ки ҳарфҳои муқаттааро доранд
Ҳарфҳои муқаттаа дар се сура якҳарфа, дар нуҳ сура дуҳарфа, дар сездаҳ сура сеҳарфа, дар ду сура чорҳарфа ва дар ду сура панҷҳарфа омадаанд:
Тафсир
Дар баёни маонӣ ва мақсуди зикри ҳарфҳо на дар Қуръони карим ва на дар суннати Расули Худо (ﷺ) чизе наомадааст. Аз табақаи муфассирони саҳоба, ки бузургтарини онҳо дар илми тафсир даҳ нафар буданд, аз нуҳ нафари онҳо, умуман дар бораи ҳарфҳои муқаттаа чизе гуфта нашудааст. Танҳо аз Али (р) ва Ибни Масъуд (р) дар як мавриди он ҳарфҳо як ривоятӣ нақл шудааст. Дигар тамоми он чи, ки ба сурати баёни маонӣ ва ё тавҷеҳоти назарӣ дар бораи он ҳарфҳо ривоят шудааст, ҳама ба Ибни Аббос (р) бармегарданд.
Адабиёт
Гурӯҳ:Рӯйхатҳо:Ислом
Матвеева (ноҳияи Каргополский)
Матвеева (Матвеева) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Каргополский Гурӯҳ:Ноҳияи Каргополский
Тӯмор
Тӯмор (طومار) — вожаи арабишудаи юнониасл ба маънои нома, навишта, китоб, саҳифа ва коғази дарози баҳампечида.
Таърих
Дар Мисри бостон баргҳои попирусро ба паҳноӣ бо ҳам мечаспониданд, ки он шакли навори дарозеро мегирифт ва рӯи он менавиштанд. Баъдҳо ин шакли китобат дар байни дигар миллатҳо низ мавриди истифода қарор гирифт ва дар давраҳои исломӣ вақте коркарди коғаз ба роҳ монда шуд, ба сабаби гунҷоиш ва дарҷи матолиби зиёд дар наворҳои тӯморӣ он ба авҷи ташаккул расид. Ин шакли китобат бо пешрафти саноати рангу коғаз боз ҳам равнақи бештар пайдо кард ва илова бар дабирхонаҳои давлатӣ, номанигорон ва мирзоҳо, гоҳе матолиби гуногуни дигаре низ, ба монанди мадҳияҳои адабӣ, наққошиҳои минётурӣ, дуову таъвизаҳо, афсӯнҳо ва рамзҳои сеҳрӣ низ дар коғазе ба шакли тӯмор навишта мешуданд. Дигаргунӣ дар муҳтавои навиштаҳои тӯморӣ дар давраҳои мутаахиртар то ҷое вусъат ва таҳаввул пайдо кард, ки дар адабиёти оммиёна он маънои таъвиза, дуо ва набиштаҳои рамзии диниро ба худ гирифт ва ҳамзамон шакли он низ ба коғази печидаи секунҷа ё чаҳоркунҷа тағйир ёфт. Агар ин набиштаҳои таъвизӣ ба шакли тӯмор дар қадим печида шаванд, онро дар адабиёти оммиёна ҳайкал мегӯянд. Тӯморҳо дар гузашта гоҳе бо порчаи зарифе аз берун муқавво карда мешуданд ё дар ғилофи чармӣ ва ё сандуқчаи чӯбӣ ё филиззие аз онҳо ҳифозат мешуд. Тӯморҳои таъвизӣ низ аксаран бо ҷилди чармӣ ё порчае муқавво карда мешаванд ва дар ҷое аз бадан, либоси тан, пештоқи хона ва ё ҷои дигаре мувофиқ бо мақсади гирандаи он овехта мешаванд.
Эътиқод ба тӯмор
Тӯморро одатан муллоҳо ва шахсиятҳои динӣ, ки назди аҳли деҳа ё минтақа бо зуҳду тақво шинохта шуда ва ба ақидаи онҳо даму нафаси хубе доранд, барои шифои беморон, баракат дар касбу кор, кушоиши бахт, ҳифзи ҳомили он аз балоҳо ва ғ. ба корафтодагон медоданд, вале имрӯзҳо кор аз кор рафта, фолбинон, соҳирон ва ба қавли мардум муллоҳои ҷодугар низ барои гарму хунук кардан байни зану шавҳар, дилдодаву рамида кардани писару духтар, бастану кушодани зиндагии мардум ва ғ. ба додани тӯмор машғуланд. Пас тӯмор имрӯз бинобар тафовути ҷиҳатҳои гирифтани он бо мақсадҳои гуногуне, аз қабили ҳимоя аз чашми бад, нигаҳ доштан аз зиёни сеҳру ҷоду, паноҳ аз шарри одамони баддил, кушоиш дар касбу кор, моил сохтани дили касе ба худ ва ғ. набишта мешавад ва дар таносуб бо мақсади навишташ барои шиддати таъсири он аҳёнан дар байни баъзе аз онҳо пари ҷонвар, пашм ва ё порчае аз пӯсти ҳайвони худмурда, дандон ё нохуни шахси мавриди назар, сӯзан ва ғ., гузошта мешавад. Тӯморе, ки ба ин шакл ва муҳтаво навишта ва омода сохта мешавад, навъе аз сеҳр, бадтарин ҳайкалбандии таъвизаҳо ва аз назари шаръ қатъан ноҷоиз ва мамнӯъ аст.
Эътиқод ба таъсири тӯморҳое, ки ба ин шакл навишта мешаванд, ба ақидаи фетешизм — ашёпарастӣ ва ақидаи даврони ҷоҳилият нисбат ба таъсири ашё бармегардад ва бовар кардан ба таъсири навиштаҳои ҷодуӣ ва истионат ва тавассул ба шаклҳои сеҳрӣ бар асоси таълимоти тавҳидии ислом ширк аст, зеро ин ба маънои эътиқод ба сифот ва қудрати таъсиргузорие дар ашё аст, ки аз сифот ва салоҳиятҳои Худо мебошанд. Эътиқод ба таъсири мустақил ва бевосита — бе хости Худо нисбат ба тӯморҳое, ки дар онҳо ояте аз Қуръон ё дуое аз аҳодиси паёмбари акрам (с) ва ё каломи поке навишта шудааст низ, ба ақоидаи софи тавҳидӣ дар ислом созгор нест, вале ҷумҳури уламо дар ҷое, ки ҳомили тӯмор Худоро таъсиргузор, шифобахш ва сабаби асли медонад, табаррукан ва ё барои шифоҷӯӣ бар худ овехтани тӯмор ва ҳар овезаи дигареро, ки дар он оятҳое аз Қуръон ва дуоҳои маъсура навишта шудаанд, ҷоиз ва биломонеъ медонанд.
Наҳйи Паёмбар (с) аз тӯмор
Уламо фармудаҳои паёмбар (с)-ро дар мазаммат ё наҳй аз тамима — тӯмор ва таъвиза: «Касе таъвиза ва ё тӯморе бар худ биовезад, воқеан ҳам, дар ширк афтодааст», «Касе бар худ тамима — таъвизае биовезад, Худо онро барояш нотамом гардонад!» ва амсоли онҳоро ба тӯморҳо ва овезаҳои таъвизие ҳамл кардаанд, ки шакли ва муҳтавои таъвизаҳои даврони ҷоҳилиятро дошта бошанд, аммо тӯмор ва овезаҳое, ки бар онҳо ояте аз Қуръон, дуое аз ҳадис ва ё каломи поке аз бандагони солеҳ навишта шуда, назди онҳо шаръан мамнӯият ва боке надорад. Ҷавози ин навъ тӯморҳо гарчи тавассуан тамоми мушкилот ва шууни зиндагии инсонро фаро мегирад, вале тибқи омӯзаҳои маърифатии шаръ он дар ҷое хуб ва писандида аст, ки иқтизои зарурат бошад, ба мисли беморе, ки аз забон бозмонда ва худ қудрати хондани дуоро надорад, кӯдаке, ки ҳанӯз дуоҳоро ҳифз карда наметавонад ва ё дар ҳолати тарсу даҳшате, ки кас худро дар он гум кардааст ва ғ., вале дар ғайри ин мавридҳо мусалмонро зарур аст, ки дуоҳои шифо ва азкори виқоиро дар зимни таълимоти ислом ҳифз ва онҳоро ҳар субҳу шом ва ҳамин тавр дар зарурат бихонад ва бар худ бидамад.