cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Джилмар Лора
Международная карьера
27 апреля 2021 года тренер Рикардо Гарека представил предварительный вызов на 50 игроков Перу на Кубок Америки по футболу 2021 года, в котором участвовал Джилмар Лора. 21 мая он был впервые вызван на отборочный матч ЧМ-2022 против Колумбии и Эквадора. 10 июня он вошел в финальную заявку национальной команды на Кубок Америки в Бразилии.
В четвертьфинальном матче турнира против Парагвая Лора дебютировала в составе национальной сборной, выйдя на поле вместо Альдо Корсо за 90 + 2 минуты. Матч завершился со счетом 3: 3, и перуанская команда выиграла по пенальти. В последующих матчах, полуфинале с Бразилией (0: 1) и матче за 3-е место с Колумбией (2: 3), Лора еще два раза выходила на поле вместо Корсо и в итоге заняла четвертое место со своей командой. турнира.
Кузнетсово (ноҳияи Плисетс)
Кузнетсово (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Дуглас Танке
Дуглас Виллиан да Силва Соуза (Douglas Willian da Silva Souza; 27 октябри 1993, Cанта Крус До Рио Пардо, Cан Пауло Cтате, Бразилия) — футболбози бразилӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 октябр Гурӯҳ:Зодагони соли 1993 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гуарани Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Коринтианс Паулиста Гурӯҳ:Бозингарони БФ Парана Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ипатинга Еспорте Клубе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Гуаратингэта Футебол Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Атлетико Пенаполенсе Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Атлетика Понте Прета Гурӯҳ:Бозингарони БФ Thespakusatsu Gunma Гурӯҳ:Бозингарони БФ Кафеталерос Де Тапакула Гурӯҳ:Бозингарони БФ Albirex Niigata
Алексей Писемский
Алексей Феофилактович Писемский (1821 — 1881) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ
Игжиновка (ноҳияи Жигалов, Иркутск)
Игжиновка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Жигалов, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Черняково (ноҳияи Тотем, Вологда)
Черняково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Тотем (Вологда)
Роберт Вентури
Роберт Вентури (Robert Venturi, ) — меъмори амрикоӣ ва назарияпардози риштаи ҳунар, яке аз поягузорони постмодернизм.
Дар мактаби меъмории Донишгоҳи Принстон (1947-50) ва Академияи амрикоии ш. Рим (1954-56) таҳсил намудааст. Дар ширкатҳои меъмории О. Стоноров, Э. Сааринен ва Л. Кан (1950-58) кор кардааст. Соли 1964 (ҳамроҳ бо Ҷ. Раух) ширкати хусусии хешро таъсис дод. Аз соли 1980 ширкат номи «Вентури, Раух ва Скатт Браун»-ро гирифт. Роберт Вентури дар меъмориҳои хеш бо дар назар доштани унсурҳои меъмории суннатӣ сабки равияҳои мухталифро огоҳона бо ҳам омезиш медод (Гилд-ҳаус, манзил барои пирсолони бепарастор дар Филаделфия, 1960-65; хонаи хусусӣ барои модари Вентури дар Честиат-Ҳилл, Пенсилвания, 1962; Брант-ҳаус дар Гринвич, иёлати Коннектикут 1971-73) ё равиши тарроҳии нозуконаро, ки намегузошт кори сохт мон табдил ба як қонуни эстетикии бебаҳс шавад, пеш мегирифт. Бо мурури солҳо ин равиш дар хотираҳои таърихӣ ривоҷ пайдо кард, ки як қатор корҳои ӯ ба ин намунаанд: факултаи гуманитарӣ ва улуми иҷтимоӣ дар Донишгоҳи давлатии Пейчаз, иёлати Ню-Йорк (1968—1978), депои сӯхторнишонии Ню-Ҳейвен (1970), муҷтамеи меъмории Б. Франклин дар Филаделфия (1972-70), биноҳои нави осорхонаҳои Оберлин (1974-77), Остин (1983), Сиэтл (1985), Сан-Диего (1986-96), иморати нави Нигористони миллии Лондон (1989-91). Роберт Вентури дар таърифоти назариявии хеш ба рангорангии бадеӣ даъват кардааст, ки он тафовут миёни ҳунари «афзал» ва «ноафзал»-ро аз байн мебарад.
Klemm Kl 107
Klemm Kl 107 (Klemm Kl 107) — як ҳавогарди сохтаи Klemm, Bölkow аст. ин ҳавогард дар 1940 нахустин парвози худро анҷом дод.
Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ тионҷин бинҳ
Фурудгоҳи байналмилалии тионҷин бинҳ (Tianjin Binhai International Airport) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо Коди ИОТОи TSN аст, ки як бонди фуруди бутун дорад, ва тӯли бонди он 3600 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри тионҷин кишвари Ҷумҳурии Халқии Чин қарор дорад, ва дар баландии 3 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Паричино (ноҳияи Вологод, Вологда)
Паричино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Чехословакия
Чехослова́кия (Československo, Česko-Slovensko) — кишвар дар Аврупои Марказӣ, ки дар давраи аз соли 1918 то 1993 вуҷуд дошт. Дар соли 1938—1945 дар қаламрави Чехословакия Протекторати олмонии Чехия ва Моравия ва Ҷумҳурии Якуми Словакия вуҷуд доштанд, вилояти Судетск ба Олмон, Словакияи Ҷанубӣ ва Руси Подкарпатия — ба Маҷористон, Силезияи Тешин — ба Лаҳистон (аз соли 1939 — ба Олмон) пайваст шуданд
Эзоҳ
Гурӯҳ:Чехословакия
Фурудгоҳи саҳро ҳинтн-оин-д-ҳдҷ
Фурудгоҳи саҳро ҳинтн-оин-д-ҳдҷ (Hinton-in-the-Hedges Airfield) — фурудгоҳи хусусӣ  аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 505 ft метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Луиш Фигу
Луи́ш Фили́пе Маде́йра Каэ́йру Фи́гу (Luís Filipe Madeira Caeiro Figo; тав. 4 ноябри соли 1972, Лиссабон, Портуғол) — футболбози портуғолӣ, собиқ миёнмайдони бошгоҳҳои «Спортинг (Лиссабон)», «Барселона», «Реал Мадрид», «Интер» ва сарвони тими миллии Портуғол. Дорандаи тӯби тиллоӣ дар соли 2000-ум.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Футболбозони Портуғол Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Портуғол Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Спортинг (Лиссабон)» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид» Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Интер»
Муҳаммадюсуфи Баёнӣ
Баёнӣ (тахаллус; номи аслиаш Муҳаммадюсуфи Бобоҷонбек; 1858, деҳаи Бадрхони назди Хева – 1923, Хоразм) — шоир, хаттот, муаррих ва тарҷумони ӯзбек.
Зиндагинома
Аз ҷавонӣ ба таҳсили илм шуғл варзида, забонҳои форсӣ, арабӣ ва илми тибро омӯхт. Мадрасаи Шерғозихони Хеваро хатм карда, устоди хатҳои сулс, куфӣ ва шикаста буд. Солҳои 1911–14 асари таърихии «Шаҷараи Хоразмшоҳӣ»-ро навишт, ки таърихи Хоразмро аз давраи истилои муғул то воқеаҳои таърихие, ки дар хонии Хева ибтидои садаи XX ба амал омадаанд, дар бар мегирад. Дар асар, аз ҷумла дар бораи ба Россия ҳамроҳ карда шудани хонии Хева, ки муаллиф шоҳиди ин воқеаи таърихӣ буд, маълумоти ҷолибе фароҳам омадааст. Б. аз форсӣ «Таърихи Табарӣ» (таҳрири Балъамӣ), «Шайбонинома»-и Биноӣ (1915), аз арабӣ «Саҳоифу-л-ахбор»-и Дарвеш Аҳмадро (1901) ба ӯзбекӣ тарҷума кардааст. Маҷм. «Шуарои форс»-ро (1900) китобат намудааст. Дар солҳои охири ҳаёташ баъди барпо шудани Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Хоразм дар идораҳои маорифи халқ кор кардааст. Аъзои ҳукумати ҷумҳурӣ буд. Девони ашъор ва асарҳои ба қалами Б. мансуббуда таҳти рақамҳои 7421, 1120, 7106, 6666 дар Институти шарқшиносии АИ Ӯзбекистон маҳфузанд.
Сарчашма
Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Диего Пласенте
Диего Родолфо Пласенте (тав. 24 апрел|24 апрели]] 1977) — футболбози Аргентинагӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1977 Гурӯҳ:Зодагони 24 апрел Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина Гурӯҳ:Бозингарони БФ Архентинос Хуниорс Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Ривер Плате Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бойер 04 Леверкусен Гурӯҳ:Бозингарони БФ Селта Де Виго Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Лоренсо Де Алмагро Гурӯҳ:Бозингарони БФ Girondins Bordeaux Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Насионал Де Фоотбал
Қатъномаи 856 Шӯрои Амният
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Охчакман
Охчакман — деҳа дар ҷамоати Деҳоти Роҳатии ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Охчакман то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 40 км. Аҳолиаш 2688 нафар (2017), тоҷикон.
Перховская (деҳа)
Перховская (Перховская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Велский, вилояти Архангелск медарояд.
Сарчашма
Системаи хабарнигории давлатӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Велский Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Александр Сухов
Александр Александрович Сухов (Александр Александрович Сухов; 3 январи 1986, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ,.
Старие Юрковичи (ноҳияи Климов)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Александр Сухов
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 3 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Маскав Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tornado Moscow Гурӯҳ:Бозингарони БФ Шинник Ярославл Гурӯҳ:Бозингарони БФ Ufa
Лоҷург
Лоҷург — деҳа ва маркази ҷамоати деҳоти Ваҳдати ноҳияи Сангвор. Аз Лоҷург то маркази ноҳия 80 км. Аҳолиаш 345 нафар (2017), тоҷикон.
Сарчашма
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Сангвор Гурӯҳ:Ҷамоати Ваҳдат
Рӯзи ҷаҳонии бод
Рӯзи ҷаҳонии бод (Global Wind Day) — рӯйдоде ҷаҳонӣ аст, ки дар рӯзи 15 июн дар саросари ҷаҳон баргузор мешавад. Он тавассути WindEurope ва GWEC (Шӯрои ҷаҳони энержии бодӣ) созмонедеҳӣ шудааст. Дар ин рӯз энержиии бодӣ гироӣ дошта мешавад, дар чунин рӯзе дар мавриди ин энержӣ иттилоот мубодила мешавад ва бузургсолону бачаҳо дар мавриди энержии бод, қудрату имконоте, ки барои тағйири дунё вуҷуд дорад, пай мебаранд. Анҷумани миллии энержии бодӣ ва ширкатҳое, ки дар тавлиди энержии бод ширкат доранд дар бисёре аз кишварҳои ҷаҳон дар заминаи тавлиди энержии бодӣ мушорикат доранд. Дар соли 2011, рӯйдодҳое дар 30 кишвар ва 4 қора баргузор шуданд.
Бабанино (ноҳияи Чернян)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Чернян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Чернян ‎
Мудюга (ноҳияи Онежск)
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Онежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Онежск
Алваро Барко
Хосе Алваро Барко Андраде (José Álvaro Barco Andrade; 27 июни 1967, Лима, Перу) — футболбози перуӣ, маснадашро анҷом додааст,, муррабӣ.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 27 июн Гурӯҳ:Зодагони соли 1967 Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол Гурӯҳ:Мураббиёни футбол Гурӯҳ:Футболбозони Перу Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Перу Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universitario Deportes Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cobreloa Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Депортиво Палестино Гурӯҳ:Бозингарони БФ Tampico Madero Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universitario
Фурудгоҳи Картирвилл
Фурудгоҳи кртируил (Cartierville Airport) — фурудгоҳи   аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 36.5 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Рустем Кошко
Рустем Адамович Кошко (Рустем Адамович Кошко; 28 январи 1986) — футболбози русӣ,.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Зодагони 28 январ Гурӯҳ:Зодагони соли 1986 Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол Гурӯҳ:Футболбозони Русия Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дружба Майкоп
Веселая (Нижнеенталский с/с ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)
Веселая — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Кичменгско-Городетс (Вологда)
Баёнқулихон
Баёнқулихон (Буёнқулихон) — писари Сурғату (? – 1358) — хони улуси Чағатой (1348–1358). Аз авлоди Чағатойиҳо.
Дар асл умури давлатиро ба ҷойи Баёнқулихон амир Қазахон (Қазаған) сарварӣ менамуд. Соли 1358 Қазахон аз тарафи фитнагарон кушта шуд ва писари ӯ Абдуллоҳ якҷоя бо ҳокими Ҳисор – Баён-сулдуз, ҳокими Кеш (Шаҳрисабз) Ҳоҷӣ Барлос бар зидди Баёнқулихон сар бардоштанд. Дар муҳорибае, ки дар наздикии шаҳри Самарқанд рух дод, Баёнқулихон ба даст афтода қатл гардид ва ҳамон ҷо ба хок супурда шуд. Мақбараи Баёнқулихон, ки дар мавзеъи Фатҳободи шаҳри Бухоро, наздики оромгоҳи шайх Сафиуддини Бохарзӣ ҷойгир аст, яке аз намунаҳои беҳтарини меъморист.
Klimov GTD-350
Klimov GTD-350 (Klimov GTD-350) — як ҳавогарди сохтаи Klimov аст.
Манобеъ
Гурӯҳ:Ҳавогардҳо Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо
Пойгоҳи нерӯе ҳаво Покистон дар курнги
Пойгоҳи нерӯе ҳавоӣ Покистон дар курнги (PAF Base Korangi) — фурудгоҳи низомӣ  аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри крочи кишвари Покистон қарор дорад.
Манобеъ
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎
Найман Буқарбой (деҳа)
Найман Буқарбой — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст.
Аҳолӣ
Дар соли 2009 379 нафар аҳолӣ дошт.
Марлен Дитрих
Марлен Дитрих (Marie Magdalene "Marlene" Dietrich, (27 декабри 1901, Берлин — 6 майи 1992, Порис, Фаронса) — ҳунарпеша, овозхони синамои Олмон ва ИМА буд. Ӯ ҳамчун офарандаи нақши беҳтарини зан дар синамо ва овозхони маҳбуб машҳур шудааст.
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Кузминка (ноҳияи Плисетс)
Кузминка (ноҳияи Плисетс) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Плисетс
Наволок (ноҳияи Онежск)
Наволок (ноҳияи Онежск) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Онежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад.
Ҷуғрофия
Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Онежск
Старая Тойда (ноҳияи Аннин, Воронеж)
Старая Тойда — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Аннин, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Аннин (Воронеж)
Кристиан Варгас Кортес
Кристиан Варгас Кортес (Christian Vargas Cortés; 16 ноябри 1989, Переира, Колумбия) — футболбози колумбӣ,.
Қатъномаи 857 Шӯрои Амният
Қатъномаи 857 Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, ки дар торихи 20 август 1993 тасвиб шуд, як санади байналмилалӣ дар бораи Югославия аст. Ин қатънома тайи нишасти 3٬265‌ум бо 15 раъй мувофиқ, 0 мухолиф ва 0 мумтанеъ тасвиб шуд.
Манобеъ
Гурӯҳ:Қатъномаҳои Шӯрои Амният
Морозовка (ноҳияи Гороховетс)
Морозовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гороховетс, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Гороховетс
Посевной (ноҳияи Старополтавск, Волгоград)
Посевной — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Старополтавск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Хатлон (рӯзнома)
«Хатлон»  — ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони тоҷикӣ  мебошад.
Борис Акунин
Борис Акунин (20 майи 1956 — ) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус аст.
Зиндагинома
Григорий Чхартишвили дар оилаи офицсери-тупчӣ Шалва Чхартишвили ва муаллимаи забони русӣ ва адабиёт Берта Исааковна Бразинский (1921—2007) тавлид ёфт. Соли 1958 оила ба Маскав.
Хатлон (рӯзнома)
Муассис ва ношир - Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон аст.
Борис Акунин
Сарчашма
Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ
Хатлон (рӯзнома)
Сармуҳаррир – Носирҷон Маъмурзода
Мавзӯъҳои рӯзнома – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва вилояти Хатлон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, иҷтимоӣ-ҳуқуқӣ ва ҳаёти иҷтимоӣ ва фарҳангии вилояти Хатлон мебошад.
Рӯзнома ба андозаи А-2 дар 4-8 саҳифа ба забони тоҷикӣ, дар як ҳафта 2 маротиба: рӯзҳои сешанбе ва ҷумъа, бо теъдоди беш аз 10 ҳазор нусха нашр мешавад. Нишонӣ: вилояти Хатлон, шаҳри Бохтар, кӯчаи Логинов-12.
Имейл: khatlon.tj@mail.ru.
Телефонҳо: (+992 83222) 2-88-17, 2-47-14, 2-89-16
Таърих
РӮЗНОМАИ “ХАТЛОН” ДАР МАСИРИ 90 СОЛИ ДУ АСР
Имсол аз замони таъсиси аввалин нашрияи чопии Хатлонзамин – “Зарбдори сохтмони Вахш” (1931), имрӯза рӯзномаи “Хатлон”, 90 сол сипарӣ гардид. Наздик ба як аср боз ин рӯзнома бо хидмати содиқона дар иттилоотонии мардум, маҳви бесаводӣ, ташаккули афкори омма, муаррифӣ ва татбиқи сиёсати давлатӣ, тақвияти пояҳои давлатдорӣ саҳми шоиста гузошта меояд.
Таърихи матбуоти даврии вилояти Хатлон, ки аз ин рӯзнома ибтидо мегирад, агарчи ба як садсола наздик аст, вобаста ба таҳаввулоти замон, барномаҳои давлатӣ, сиёсати ҳукумат, тағйирёбии афзалиятҳо, рушди технология, афзоиши инструментҳои нигориш ва касбияти хабарнигорон мавзӯю мундариҷа, ҳолат ва марҳилаҳои инкишофи он низ гуногун будааст. Бо гузашти солҳо, пешрафти арсаҳои кишоварзию саноат, обёрии водиҳо, мавзӯъ ва муҳтавои матолиби рӯзномаи “Хатлон” тағйир меёфт.
Нашрияҳои “Зарбдори сохтмони Вахш” ва “Ударник Вахшстроя” дар солҳои 30-юми асри гузашта масъалаҳои давлатӣ, сохтори нави ҷамъиятӣ, тарбияи насли ҷадид, меҳнатдӯстӣ, фарҳангу маорифпарвариро васеъ инъикос мекарданд. Ин нашрияҳо боз аз ду ҷиҳат дар маркази таваҷҷуҳи роҳбарияти давлат қарор доштанд:
2. Дар солҳои 30-юм водии Вахш ба яке аз минтақаҳои муҳимми ҷумҳурӣ табдил ёфта буд. Дар баробари азхудкунии Вахш ва сохтмони канали Вахш, инчунин Саройкамар яке аз минтақаҳои мубориза бар зидди босмачигарӣ будаву дар ин диёр ҳанӯз аз нимаи дуюми асри XIX аскарони Русияи подшоҳӣ мустақар буданд. Бинобар ин, ба таъсиси нашрияҳои маҳаллӣ дар ҷануби Тоҷикистон ҳамчун аслиҳаи бузурги идеологии ҳокимият иқдом карда шуд ва рӯзномаҳои тозанашр бояд муборизаҳои синфиро таҳким бахшида, дар ривоҷи маърифати маънавии мардум, сафарбарии омма ба амалиёти мақсаднок, коллективонӣ ва таҳкими инқилоби маданӣ дар маҳалҳо саҳм мегузоштанд.
Дар давраи панҷсолаи дуюм ва сеюм дар рӯзномаҳои вилоятӣ мавзӯъҳои азхудкунии техникаи нав, мубориза барои маданияти баланди истеҳсолот, тарбия намудан ва ба камол расонидани кадрҳои миллӣ афзалият доштанд.
Рӯзномаҳои минтақавии Қӯрғонтеппаю Кӯлоб то аввалҳои соли 1941 бо ҳуруфи лотинӣ дар ҳаҷми чор саҳифа нашр мегардиданд. «Ҳақиқати Кӯлоб» таҷрибаи пешқадамони истеҳсолотро дар шакли ахбор, очерк, ҳикоя мусоҳиба ва ғайра дарҷ намуда, барои паҳн кардани онҳо мекӯшид. Аммо чунин ба назар мерасад, ки ҳар як муваффақияти бадастовардаи вилоят ба чашми душманони халқ хор барин мехалид. Барои пеши роҳи инро гирифтан онҳо ҳамаи воситаю роҳҳоро истифода мебурданд, то ки ба меҳнати эҷодкоронаи халқ халал расонанд, онҳоро аз роҳи пешгирифтаашон гардонанд. Комёбиҳои бузурги панҷсолаҳои якуму дуюм ба унсурони ба сохти нав бегона намефорид. Онҳо, ки обрӯ ва эътибори худро дар байни халқ бакуллӣ гум карда буданд, ба вайронкорӣ даст мезаданд. Бо ҳар роҳ ба идораю муассисаҳо, аз он ҷумла ба органҳои адлия дохил шуда, ҷинояткорӣ мекарданд. Дар ҳама гуна вазъият мухбирони фаъол ҳамчун гӯшу чашми халқ вазифаҳои худро намунавор иҷро менамуданд. Душманонро дар ҳама ҷо ва дар ҳар либосе, ки буданд, бо ёрии фаъолони шаҳру деҳа ошкор сохта, бо қалами оташинашон хиёнат ва ҷиноятҳои онҳоро дар саҳифаҳои рӯзнома фош мекарданд.
Ибтидои солҳои 40-ум рӯзномаҳои вилоятӣ роҷеъ ба ҳарбузарби кории меҳнаткашон, хоса занон дар ақибгоҳ, кумаки онҳо ба ҷанговарони зери дуду оташи фронт ҷангидаистода, инъикоси ҷараёни кори деҳот, пеш бурдани истеҳсолот ва ғайра таълифоти хонданибоб ба табъ мерасониданд.
Азбаски дар солҳои 40-уми асри ХХ бисёре аз деҳаҳои вилояти Хатлон бо неруи барқ таъмин набуданд ва амвоҷи радио дастрас набуд, матбуоти чопӣ ягона воситаи ахбори омма ва тарғибот маҳсуб меёфт. Нашрияҳоро аз марказҳо ба деҳот хаткашонҳо ба воситаи аспу маркабҳо кашонида, ба аҳолӣ дастрас мекарданд. Бар замми ин, аз ғалабаи инқилоби октябр ҳамагӣ 20-25 сол гузашта буд ва қисмати зиёди мардуми рустонишин саводи хондану навиштанро надоштанд. Бинобар ин, ҳокимияти маҳалҳо аз ҳисоби зиёиён, асосан муаллимон ва комсомолони саводнок агитаторҳо, яъне ташвиқоту тарғиботчиёнро тайёр мекарданд. Ҳамин нафарон рӯзномаву маҷаллаҳоро бо худ гирифта, ба чойхонаҳо, бошишгоҳҳои саҳроӣ ва хирманҳо
Ҳамин тавр, сухани матбуот дар миёни мардуми дар ақибгоҳбуда таъсирбахш буд. Мардум дар маҳалҳо аз хондан ё шунидани хабари хуше аз фронт рӯҳу илҳоми тоза гирифта, барои хӯронидан ва пӯшонидани армия дучанд меҳнат мекарданд.
Дар айни идомаи ҶБВ, якуми майи соли 1944 дар вилояти Қӯрғонтеппа газета бо номи «Пахтакори сурх» ташкил дода шуда, он то 10 феврали соли 1947-ум ба нашр мерасид. Дар ин муддати кӯтоҳ 253 шумораи рӯзнома аз чоп баромад. «Пахтакори сурх» дар муддати кӯтоҳи мавҷудияти худ қаҳрамониҳои бемисли фарзандони вилоятро дар фронт ва ақибгоҳ ба таври барҷаста инъикос намуда, онҳоро ба ғалабаҳои нав ба нави ҷангиву меҳнатӣ сафарбар мекард.
Қобили зикр аст, ки журналистони соҳибноми тоҷик, ходимони собиқадори нашрияҳои вилоятии «Роҳи ленинӣ» ва «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» дар солҳои душвори ҷанг ба муқобили душман ҳам бо қалам ва ҳам бо силоҳ меҷангиданд. Ходимони нашрияи вилоятӣ Абдулло Муродов, Аскаралӣ Набиев, Насриддин Мирзоев, Абдурашид Юсуфӣ ва чандин нафари дигар дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ иштирок карда, марзу буми Иттифоқи Шӯравиро ҳифз намудаанд. Журналист Облоқул Ҳақбердиев бошад, дар яке аз муҳорибаҳо ба муқобили фашистон қаҳрамонона ҳалок гардид.
Маҷаллаи ҳизбӣ ба зарурати ба ҳаёт наздиктар шудани рӯзномаҳо ва парҳез намудани онҳо аз мунозираҳои хушку холӣ ва “хархашаҳои бемаънӣ” таъкид карда, бозтоб ва ташвиқи ин ки чӣ тавр коргарон, деҳқонони колхозӣ, интеллигентсияи шӯравӣ ҷамъияти нави сотсиалистӣ бунёд карда истодаанд, “вазифаи бузург”-и газетаҳо мехонад.
- мубориза ба муқобили урфу одатҳои “феодалӣ-бойӣ”;
- пропагандаи зиддидинӣ;
- инъикос ва ташвиқи ҳаёти мактабҳо, муассисаҳои маданӣ-равшаннамоӣ, тарғиби китобҳои нав;
- танқид намудани камбудиҳои коркунони районӣ ва вилоятӣ;
- мусоидат кардан ба сафарбарии оммаҳои колхозӣ ба саҳроҳои пахта.
Дар солҳои 1950-1955 дар водии Вахш корҳои гузаштан ба системаи нави обёрӣ хеле вусъат пайдо кард. Баъди ба охир расидани сохтмони системаи ирригатсионии Вахш масоҳати заминҳои киштбоб ба зиёда аз 70 ҳазор гектар расид, ки дар 27 ҳазор гектари он пахта парвариш меёфт. Дар солҳои 50-60-уми асри гузашта навбати дуюми корам намудани заминҳои бекорхобидаи водӣ, таҷдиди канали магистралии Вахш, сохтмони канали магистралии Ёвону Обикиик анҷом дода шуда, дар натиҷа даҳҳо ҳазор гектар замин ба гардиши кишоварзӣ дароварда шуд. Дар солҳои 60-ум системаи обёрии Вахш зиёда аз 100 ҳазор гектарро шодоб менамуд. Дар панҷсолаи ҳаштум инкишофи босуръати корхонаҳои калони саноатӣ ба амал омад. Дар ҷумҳурӣ 114 корхонаи бузурги саноатӣ бунёд ва мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтанд. Нахустин корхонаи бузургтарини кимиёвии тоҷик - заводи азотии Вахш, навбати якуми ТЭС-и Ёвон ба кор оғоз намуданд, бунёди неругоҳи азими барқи обии “Норак” ифтитоҳ ёфт. Ин сохтмон дар қатори муҳимтарин сохтмонҳои умумииттифоқӣ ва зарбдор эълон карда шуд.
Аз рӯзҳои аввали бунёди НБО “Норак” ва дигар корхонаҳои азими истеҳсолии манотиқи ҷанубии Тоҷикистон тамоми журналистон ва ВАО мунтазам аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ дар ин иншоотҳои пураҳамияти ҷумҳурӣ маводҳо таҳия мекарданд. Нашрияҳои фаъоли вилояти Хатлон моҳи майи соли 1968 аз ҷорӣ шудани оби рӯди Вахш тариқи нақби бисёркилометра ба водии ташналаби Ёвон муждагонӣ доданд. Хабари бакорандозии аввалин агрегати НБО “Норак” рӯзи 15 ноябри соли 1972 низ дар сархатти хабарҳои на танҳо тамоми ВАО-и маҳаллӣ, балки умумииттифоқӣ қарор гирифт.
Ҳамин тавр, дар солҳои 60-70-ум инъикоси ҷараёни сохтмонҳои бузург, таҳкими ғояҳои сотсиалистӣ ва коммунизм, дӯстии халқҳо ва тарбияи интернатсионалӣ ба яке аз мавзӯъҳои меҳварии матбуоти чопии вилоятӣ табдил ёфта буд. Дар саҳифаҳои матбуоти даврӣ рубрикаҳои наве бо номи “Дар оилаи воҳид”, “Қувваи мо дар дӯстист”, “Ваҳдати пойбарҷо”, “Меҳнати зарбдор”, “Водии тилоӣ” ва ғайра пайдо гардиданд.
Рӯзномаи вилоятии «Роҳи ленинӣ» то соли 1975 бо номи «Ҳақиқати Кӯлоб» нашр мегардид. Соли 1974, ки соли таҷлили 50-солагии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, барои меҳнаткашони вилояти Кӯлоб соли шодию хурсандӣ, соли зафарҳои нав гардид. Дар ин сол вилояти Кӯлоб аз нав барқарор шуд. Рӯзномаи «Ҳақиқати Кӯлоб» мавҷудияти худро то якуми январи соли 1976 идома дод. Аз якуми январи ҳамон сол рӯзнома тағйири ном кард ва бо номи «Роҳи ленинӣ» (муҳаррираш Қувваталӣ Холов) вориди майдони матбуоти тоҷик шуд. Он ҳар ҳафта панҷ маротиба дар ҳаҷми чор саҳифа, бо теъдоди 32 ҳазор нусха аз чоп баромада, дастраси хонандагон мегардид.
Қувваҳои эҷодии рӯзномаи вилоятӣ аз ҳисоби мутахассисони соҳаи журналистика мустаҳкам мегардид. Мирзо Қосимов, Зуҳур Гадоев, Саидаброр Умаров, С. Муродалиев, Мирзо Сироҷов, Раҷабалӣ Назаров, Мирзо Фирӯзов, Абдураҳмон Толибов, Ашӯр Иброҳимов, Моҳитобон Шарифова, Адолат Амирова, Файзулло Убайдуллоев, Масамӣ Абдураҳмонов аз ҷумлаи журналистоне буданд, ки ҳаётро бештар омӯхта, услубҳои нави навиштаҷотро мунтазам ҷустуҷӯ намуда, мақолаҳои публитсистӣ, очерку лавҳаҳо ва репортажҳои пурмазмуну таъсирбахш менавиштанд.
Соли 1978 масъалаи ташкили рӯзномаи вилоятӣ дар Қӯрғонтеппа низ ба миён омад. Қарор шуд, ки рӯзномаи шаҳрии «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа»-ро баста, ҳайати эҷодии он пурра ба рӯзномаи вилоятии навтаъсис ба кор мегузаранд. Дар пленуми Кумитаи ҳизби коммунисти вилоят Муқим Абдураҳмонов муҳаррири рӯзномаи «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» таъйин карда шуд ва аъзои кумита ӯро дар ин мақом тасдиқ намуданд.
Шумораи якуми ин нашрия 1 январи соли 1979 дар ҳаҷми 4 саҳифа, ба андозаи А2 (формати имрӯзаи «Хатлон» ва «Ҷумҳурият»), бо теъдоди қариб 28 ҳазор нусха дар чопхонаи шаҳри Душанбе ба нашр расид. Тафсилоти бештар оид ба шумораҳои нахустини ин рӯзнома ва замону шароити ташкили он, ҳайати эҷодӣ ва мушкилоти фаровони корӣ, ки он рӯзҳо дар миён буд, дар маҷмӯаи “Чеҳраи Хатлон” (мураттиб ва муҳаррир Н. Маъмурзода, чопи Душанбе: нашриёти “Русская литература”, 2013. – 566 саҳ.) аз ҷониби кормандони собиқу имрӯза ба қалам дода шудааст.
Муқим Абдураҳмонов, сармуҳаррири рӯзномаи «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» (1978-1992), дар мусоҳибае вазифаҳои дар пеши матбуоти вилояти Хатлон дар солҳои 80-уми асри гузашта гузошташуда чунин ёдовар гардидааст: «Вилоят навбунёд ва ташаббускор буд. Дар ҳамаи соҳаҳои хоҷагии халқ пешравӣ ва навоварӣ ҳис карда мешуд. Ободкорию созандагӣ авҷ мегирифт. Вилоят ғолиби чандинкаратаи мусобиқаи умумииттифоқӣ гардид… Табиист, ки дар чунин муҳити созандагиву бунёдкорӣ, ҷӯяндагиву ташаббускорӣ ва навоварӣ мо, рӯзноманигорон, низ дар канор буда наметавонистем. Мо ҳам тарзу усули нав ба нави эҷодиро ба кор бурда, меҳнати пурбаракати аҳли заҳматро инъикос менамудем. Ташкили суҳбатҳо дар атрофи «мизи мудаввар», тарғиби таҷрибаи пешқадамон, танқиди ошкорои камбудию нуқсонҳо, сарпарастӣ ба ҷомеаҳои ақибмондаи меҳнатӣ ва ғайра аз ҷумлаи воситаҳои муҳими таъсиррасонӣ ба ҷараёни пешрафти иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангии вилоят ба ҳисоб мерафт”.
Дар солҳои 80-ум журналистикаи тоҷик аз ҷиҳати касбӣ пешрафти назаррасе дошт, аз ҷумла нашрияҳои вилоятии «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» ва «Роҳи ленинӣ» соҳиби мактабҳои хуби эҷодӣ гардида, талабот ба навиштаҳо ҷиддитар шуда буд. Бо мутолиаи рӯзномаҳои он давра қолаби жанрии маводро мушаххас кардан осон буд, масъалагузории журналист ҳадафрас, факту далел, аксҳои бозгӯкунандаи ҳол дар матлабҳо бештар дида мешуд. Жанрҳои хабар, лавҳа, репортаж, очерк, фелетон дар нашрияҳои вилоятӣ фаровон мавриди истифода қарор доштанд. Рӯзноманигорон вобаста ба муҳтавои маводи истифодамешуда рубрикаҳои мувофиқу хотирмон гузошта, саҳифаҳои рӯзномаро чашмрас, диққатҷалбкунанда ва хонданибоб мегардониданд.
Дар баробари ин, дар матбуоти даврии солҳои 80-ум доираи жанрҳо ва мавзӯъҳо васеъ гардид. Масалан, дар солҳои 1981-1983 дар рӯзномаи вилоятии “Ҳақиқати Қӯрғонтеппа” беш аз 50 мавод дар қолаби жанрҳои бадеӣ-публитсистӣ, асосан очерк, зери рубрикаи умумии “Достони водии тилоӣ”, ба муносибати 50-солагии сохтмони Вахш, ба чоп расидааст, ки дар бораи корнамоиҳои таърихии фотеҳони водии Вахш Красичков, Толстопятов, М. Миршакар, С. Исоев, М. Власова, Д. Гойфман, С. Мирошниченко, П. Воронко ва дигарон нақл мекунад. Очерки “Журналист - ветерани “Вахшстрой”” дар рӯзномаи “Ҳақиқати Қӯрғонтеппа” (аз 16 январи соли 1982) дар бораи ибтидои роҳи журналистии Дмитрий Гойфман, ки аз мақолаҳои девории “Вахшстрой” оғоз гардидаву дар идораи якумин рӯзномаи водӣ - “Ударник Вахшстроя” сайқал ёфтааст, ба хонанда маълумот медиҳад.
Соли 1982 Комитети марказии Партияи коммунистии Тоҷикистон ба вакилони Съезди шашуми журналистони Тоҷикистон муроҷиатнома қабул кард, ки онро метавон ҳамчун вазифагузории навбатии ҳизб дар назди ВАО барои панҷсолаи оянда арзёбӣ кард. Аз муҳтавои муроҷиатномаи мазкур, ки матни пурраи онро рӯзномаи вилоятии “Ҳақиқати Қӯрғонтеппа” 16 январи соли 1982 чоп кардааст, масъалагузориҳои ҳизб барои журналистон ва матбуотро ба таври зайл метавон номбар кард:
- ВАО ба минбари ҳақиқии афкори партиявӣ ва ҷамъиятии умумихалқӣ табдил ёфта, сиёсати ҳизбро ҳаматарафа пропаганда кунанд ва ба кори сохтмони коммунистӣ бо сидқу сафо хидмат намоянд;
- фактҳоро ҳаққонӣ ва объективона баён намоянд ва ба таври ҷиддӣ ҷамъбаст кунанд, иҷрои вазифаҳои хоҷагии халқро аз ҷиҳати идеологӣ таъмин намоянд;
- шарҳу баёни масъалаҳои мубрамеро чун тезонидани прогресси илмию техникӣ, баланд бардоштани ҳосилнокии меҳнат, зиёд кардани самара ва беҳтар намудани сифати кор, бо қатъият сарфа намудани ашёи хом ва масолеҳро хубтар ба роҳ монанд;
- ба вусъату инкишофи ҳаматарафаи мусобиқаи сотсиалистӣ мусоидат кунанд, моҳияти таҷрибаи пешқадамро сари вақт кушода диҳанд, барои бартараф кардани камбудиҳои кор, бепарвоӣ ва исрофкорӣ, ба муқобили вайрон кардани тартиботи ҳуқуқӣ ва дигар ҳодисаи манфӣ мубориза баранд;
- асосҳои ҷамъиятиро дар кори худ беҳтар инкишоф диҳанд, мухбирони коргару деҳқонро бештар ба ҳамкорӣ ҷалб намоянд.
Бо мақсади васеъ намудани шабакаи хабарнигорони ҷамъиятӣ, такмили маҳорати нигорандагии онҳо, пайдо намудани роҳу усулҳои муосири ҷалби таваҷҷуҳи хонандагон ба нашрия дар назди рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» Иттиҳодияи ҳамкории муомилоти «Шафақ» фаъолият мекард, ки курсҳои шашмоҳаи «Асосҳои журналистика»-ро ба шунавандагон, мухбирони ғайриштатӣ ва алоқамандони рӯзноманигорӣ доир мекард.
Солҳои 1985-1991 дар таърихи сиёсии на танҳо Тоҷикистон, балки тамоми ҷамоҳири собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ҳамчун замони бозсозӣ ёдоварӣ мешавад. Ба қавли муаррих И. Усмонов, мақсади бозсозӣ гӯё аз байн бурдани тамоми камбудиҳои иҷтимоӣ-сиёсие буд, ки дар сохти давлати шӯравӣ ба мушоҳида мерасиданд.
Дар матбуот яккаҳизбӣ интиқод ва талаб мешуд, ки плюрализми сиёсӣ, чандҳизбӣ ва баробарии маҳалҳо дар идора кардани ҳокимият таъмин гардад. Нашрияи вилоятии «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» дар матлабе бо номи “Бозсозиро вусъати бештар диҳем” аз ташкилёбии маркази ахборот дар комитети партиявии вилоят хабар медиҳад, ки имкон дод қувваҳои кормандони васитаҳои ахбори оммавӣ ва шуъбаи идеологӣ дар ҷустуҷӯи шаклҳои нави кори ба талаботи замон ҷавобгӯ муттаҳид карда шаванд.
Рӯҳияи ошкорбаёнӣ, танқиди камбудиҳо, пешниҳоди боҷуръатонаи таклифҳо, ташкили мубоҳисаҳои ошкор дар масъалаҳои диниро дар саҳифаҳои замони бозсозии рӯзномаи “Ҳақиқати Қӯрғонтеппа” дучор омадан мумкин аст.
Дар фазои иттилоотии вилояти Хатлон дар ин давра таҳаввулоти ҷиддӣ ба вуҷуд омад. Соли 1988 вилоятҳои Кӯлобу Қӯрғонтеппаро муттаҳид карда, номи вилоятро Хатлон гузоштанд. Дар заминаи рӯзномаҳои «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» ва «Роҳи ленинӣ» рӯзномаи «Ҳақиқати Хатлон» таъсис дода шуд ва шумораи якуми он 1 январи соли 1989 бо теъдоди 44 ҳазор нусха ба чоп расид.
Дар шароите, ки вазъи сиёсии Тоҷикистон номусоид буд ва гурӯҳи демократияхоҳону исломгароҳо дар Кӯлобу Қӯрғонтеппа ва манотиқи дигари кишвар ҷунбишҳои сиёсиро ба вуҷуд оварда буданд, гирдиҳамоиҳо ташкил мекарданд, мардумро бар зидди сиёсати онвақтаи ҳукумати ҷумҳурӣ бармеангехтанд, кори нашрияи вилоятӣ осон ва бехатар набуд.
Бо вуҷуди мушкилоти маълуми матбуоти даврӣ дар замони бозсозӣ (солҳои 1985-1991), ба ақидаи муҳаққиқон, аз нигоҳи теъдоди нашр ва касбият маҳз ҳамин марҳилаи таърихро давраи пешрафти матбуоти тоҷик меноманд. Ба андешаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, «матбуот дар ҷумҳурии мо… дар замони шӯравӣ ба таври назаррас рушд кардааст. ВАО махсусан дар самти инъикоси масъалаҳои вобаста ба бунёди иншооту сохтмонҳои азим, ташкили ҳаёти нав ва масоили адабиву фарҳангӣ нақши созанда ва пешоҳанг доштанд».
9 сентябри соли 1991 Тоҷикистон соҳибистиқлол гардид. Дар солҳои 90-уми садаи гузашта мардуми Тоҷикистон мушкилоти зиёдеро пушти сар карда, дар набардҳои хунин шаҳрвандони зиёде ба ҳалокат расиданд. Як қисми шаҳру ноҳияҳо, деҳаҳо, корхонаҳо ба харобазор табдил ёфтанд. Дар ин ҳама гирудорҳо бештар водии Вахш хисорот бардошт.
Ҷанги шаҳрвандӣ яке аз марҳилаҳои душвори рушди журналистика дар замони Тоҷикистони соҳибистиқлол ба шумор рафта, ин ҷанг ба фаъолият ва авзои ВАО-и тоҷик, бавижа расонаҳои вилояти Хатлон, низ таъсири амиқи манфӣ расонид.
Вазъи нашрияҳои ҳукуматӣ дар солҳои 90-уми асри ХХ хуб набуд. На ҳама эҷодкорони ҳирфаӣ ба кори редаксияҳо дилгармӣ нишон медоданд, маош кофӣ набуд, коғаз намерасид, чопхонаҳо аз кор бозмонда буданд. Ҳатто нашрияи расмии ҳукумати вилояти Хатлон - “Хатлон” то поёни солҳои 90-ум агар як шуморааш дар чопхонаи Колхозобод (имрӯза ноҳияи Ҷ. Балхӣ) чоп мешуд, шумораи дигар дар Панҷу Ёвону шаҳри Кӯлоб ба нашр мерасид.
Бо гузашти солҳо, бо тасвиби Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон, соли 1997, вазъи нашрияҳои маҳаллӣ нисбатан беҳ шудан гирифт. Батадриҷ мушкили норасоии коғаз, хатари бевосита ба амнияти журналистон, маҳдудсозии доираи амали хабарнигорон аз байн рафт. Мавзӯи матолиби рӯзномаи вилоятии “Хатлон” аз инъикоси мушкилоти иҷтимоии аҳолӣ, гурезагӣ, ҳиҷрати русзабонҳо ба хориҷа, харобиҳои ҷанги шаҳрвандӣ, хуруҷи бемориҳо ва хатари гуруснагӣ дар солҳои 90-уми асри ХХ, тадриҷан тағйир ёфта, дар марҳилаи пас аз имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризояти миллӣ (27 июни соли 1997) масъалаҳои таҳкими сулҳу субот, азнавбарқароршавии хоҷагии халқ, бозгашти гурезаҳо, ташвиқи ҳаёти осоишта, васфи корномаи фарзандони содиқи ватан, таҷрибаи пешқадам, рушди таълиму тарбия аз мавзӯъҳои меҳварии ин нашрия буд.
Аз нигоҳи мо, рӯзномаи “Хатлон” дар солҳои ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, бо вуҷуди дучори мушкилоти сахти молиявӣ, кадрӣ ва техникӣ будан, тавонист дар системаи ВАО-и кишвар мақоми худро нигоҳ дорад.
Ҳамин тавр, агар солҳои 1992-1997-ро давраи мушкил ва рӯ ба рукуди матбуоти маҳаллии Тоҷикистон номем, солҳои 1997-2004-ро оғози давраи эҳёи матбуоти маҳал ва аз соли 2005 ба ин сӯро марҳилаи рушди босуботи матбуоти даврии вилояти Хатлон ҳисобидан мумкин аст.
Иҷрои рисолати касбӣ, яъне хидмати содиқона ва софдилона ба манфиати халқу Ватан аз ҳадафҳои аслии аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон” мебошад. Ҳайати таҳририя тамоми неруи зеҳниву имконоти худро баҳри баланд бардоштани маърифат, шуурнокии мардум, тақвияти сатҳи фарҳанги сиёсии ҷомеа, ваҳдату сарҷамъии халқи сарзамин ва рушду пешрафти Тоҷикистони азиз истифода мекунанд.
Мояи ифтихор аст, ки то имрӯз журналистону зиёиёни соҳибқаламе чун Насрулло Абдуллоев, Мирсаид Миршакар, Сафо Ашӯров, Машариф Орзуев, Қувваталӣ Холов, Шоҳмузаффар Ёдгорӣ, Ҳақназар Ғоиб, Муқим Абдураҳмонов, Шералӣ Яҳёев, Абдувалӣ Абдувоҳидов, Нуриннисо Муртазоева, Асалмо Сафарова масъулияти сардабирии ин нашрияи соҳибмактабро ба зимма доштанд.
Чеҳраҳои саршиноси публитсистика ва адабиёти тоҷик, ба мисли Соҳиб Табаров, Ашӯр Сафар, Саид Барот, Пиримқул Сатторӣ, Акбар Муслимов, Тӯра Қобилов, Бобоҷон Абдулвоҳидов, Шарифамоҳ Кишвардухт, Бахтиёр Муртазоев, Аскаралӣ Набиев, Абдулло Муродов, Мирзо Гадоев, Карим Давлат, Олимҷон Ёрасенов, Фотеҳ Ҳомидов, Ашӯр Иброҳимов, Аброри Зоҳир, Аслон Исломов, Ҳуриннисо Ализода, Гурез Қосимов, Саломиддин Мирзораҳматов, Шамсиддин Муҳаммадиев, Сайидалӣ Бобохонов, Алимуҳаммад Муродӣ, Нурмаҳмад Одинаев, Файзалӣ Чориев, Аъзам Мӯсоев, Раҷабалӣ Назаров, Аюбҷон Неъматов, Шоимназар Омонов, Сайид Раҳмон, Ғаффоралӣ Сафар, Муҳаббат Мирзораҳимова, Туҳфа Аҳмадова, Саидҷаъфар Баёзӣ, Мисралӣ Сониев, Ғулом Соҳибов, Усмон Билолӣ, Давлатҷон Султонов, Саидҷалол Фахриддинов, Мӯсо Абдуқаҳҳор, Мирзои Фирӯз, Неъматулло Худойбахшов, Боймурод Сайдалиев, Саттор Қарахонов, Ҳусния Ҳафизова, Ғайбулло Ҳалимов, Исматулло Ҳасанов, Наҷот Сафарзода, Мирзосафар Шамсиддинов ва даҳҳо нафари дигар дар ин рӯзнома фаъолият кардаву соҳибном шудаанд.
Исми ҳар як корманди эҷодиву техникие, ки тӯли ин солҳо кори нашрияро гардон карда ва масъулиятшиносона вазифаҳои худро иҷро намудаанд, барои мо гиромист. Мо ифтихор мекунем, ки идомабахши кору пайкори онҳоем.
Қобили қайди хос аст, ки имрӯз рӯзномаи “Хатлон”, сарфи назар аз рақобати ҷиддӣ дар майдони матбуоти тоҷик, фаъолияти садҳо сомонаҳои интернетӣ, шабакаҳои иҷтимоӣ, воситаҳои ахбори оммаи электронӣ, агентиҳои иттилоотӣ, хонандаи худро дорад. Бо дарназардошти шумораи обуначиён, хонандагону аъзои гурӯҳҳои рӯзнома дар сомонаи интернетӣ (www.khatlon-ruznoma.tj), шабакаҳои иҷтимоии “фейсбук”, “инстаграм”, “телеграм”, “одноклассники” ва “ютюб” маҳсулоти эҷодии рӯзноманигорони нашрияи “Хатлон” моҳона беш аз 100 ҳазор хонанда ва бинанда дорад.
Бо дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон сар аз моҳи апрели соли 2021 рӯзномаи “Хатлон” ҳафтае ду маротиба бо теъдоди беш аз 10 ҳазор нусха чоп ва ба дасти хонандаи арҷманд мерасад.
Дар 90-умин соли нашр рӯзномаи “Хатлон” соҳиби Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи профессор Асадулло Саъдуллоев - “Нашрияи муваффақи маҳаллӣ” гардид. Сомонаи интернетии рӯзнома низ дар озмуни вилоятии “Неруи сухан” ғолиби номинатсияи “Беҳтарин сомонаи интернетии ВАО” дониста шуд. Дар назди идораи рӯзнома маҳфили “Рӯзноманигорони ҷавон”, ташкилоти ибтидоии ҲХДТ бо номи “Хатлон” таъсис дода шуд. Ҷиҳати сайқали маҳорати эҷодии кормандон на танҳо давраҳои бозомӯзии касбӣ, балки мунтазам озмунҳои эҷодии дохилиидоравӣ доир карда мешаванд.
Бо мақсади таҷлили сазовори 90-солагии нашрия имсол ду маҷмӯаи нав -  “Эъҷози Истиқлол” ва “Кишвардухт” рӯйи чоп омад. Дар “Эъҷози Истиқлол” 30 мақолаи аҳли эҷоди рӯзномаи “Хатлон” ба муносибати Ҷашни 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон гирдоварӣ шудаанд, ки ба мавзӯъҳои Истиқлол, Ватан, нақши Пешвои миллат дар таҳкими пояҳои давлатдорӣ, ифтихори ватандорӣ, ҳувияти миллӣ бахшида шудаанд.
Дар китоби “Кишвардухт” мақолаву таронаҳои рӯзноманигори марҳум Шарифамоҳи Кишвардухт (агар дар қайди ҳаёт мебуд, имсол 70-солагиашро таҷлил мекардем), инчунин ёддошти дӯстону ҳамкоронаш ҷой дода шудаанд.
Ба ифтихори 90-солагии нашрия ҳамчунин мо нашри мхсуси рӯзномаи “Хатлон”-ро дар ҳаҷми 90 саҳифа ба дасти чоп супурдем, ки он на танҳо саҳифаҳои рангини таърихи ин рӯзномаро нишон медиҳад, балки таърихи як вилояти бузурги Тоҷикистонро дар матолибаш бозтоб додааст.
Ба нашр расидани маҷмӯае, ки ҳоло дар даст доред, аз ҷумлаи иқдомҳои навбатии ҳайати таҳририя ба муносибати 90-умин солгарди таъсиси рӯзномаи “Хатлон” маҳсуб гардида, бо камоли эҳтиром ҳамчун армуғони ҷашнӣ манзури алоқамандону ҳаводорони нашрия мегардад.
Носирҷон Маъмурзода,
сармуҳаррири рӯзномаи “Хатлон”,
номзади илмҳои филологӣ
Манбаъ: китоби "Боргоҳи маънӣ". - Бохтар: Ношир-С, 2021. - 230 с.
Сохтор
Ҷонишини сармуҳаррир: Фаромӯз Бобоев
Котиби масъул: Исматулло Ҳасанов
Шуъбаи ахбор ва омӯзиши афкори омма
Шуъбаи ҳокимияти давлатӣ ва сиёсат
Шуъбаи адабиёт, фарҳанг ва ҳунар
Шуъбаи иқтисодиёт ва кишоварзӣ
Шуъбаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ
Пайвандҳо
Гурӯҳ:Нашрияҳои даврии Тоҷикистон Гурӯҳ:Рӯзномаҳо Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Вержил
Публий Вергилий Марон (Publius Vergilius Maro; ) — и румӣ.
Зиндагинома
Аз хонаводаи кишоварзи муваффақе дар наздикии Монтио ба дунё омадааст. Дар Кремона, Милан ва Неопол таҳсил кард ва сипас дар шаҳри Рум фалсафа ва суханвариро омӯхт. Асари нахустини Вергилий маҷмӯаи ашъор бо номи «Каталентон» («Хурду реза») аст, ки аз 15 шеър иборат буд. Нахустин асари бузурги ӯ «Буколика» ё «Сурудҳои чӯпонӣ» (нигаред Буколика) мураттаб аз 10 суруди чӯпонӣ буда, ҳасрату афсӯси шоирро пиромуни асри тилоии афсонаӣ, ки замоне дар он мардум дар сидқу сафо мезистанд, бозтоб мекунад. Баъдан Вергилий достони «Георгис» («Дар боби кишоварзӣ», солҳои 38-30)-ро дар чаҳор ҷилд барои низомиёни бознишаста, ки соҳиби замин гашта буданд, навишт ва он дорои машваратҳо пиромуни боғдорӣ, чорводорӣ ва ғайра мебошад. Ба достон худи император Август таваҷҷуҳ зоҳир намуд; бо эҳтимоли зиёд андешаи таълифи шоҳкори ҳамосии Вергилий пиромуни таъсиси Рум − «Инаид» (12 ҷилд, солҳои 29-19) аз ӯ сар задааст. Вергилий сайъ кардааст, ки дар ин асар суннатҳои ахлоқии Руми Бостонро зинда созад ва зоти илоҳӣ будани дудмони Юлиҳоро, ки Август аз он буд, таъйид кунад. Ин достон нотамом монд ва пас аз марги Вергилий аъзои маҳфили Майкенос онро мунташир карданд. «Инаид» бо достонҳои Ҳомер шабоҳат дорад, ҷилдҳои 1-6 ба «Одиссея», 7-12 ба «Илиада» монанд мебошанд. Аммо ин асари Вергилийро бархе аз пажӯҳишгарон ҳамчун тақлиди ноуҳдабароёна дар пайравии достонҳои Ҳомер баҳо додаанд, ҳарчанд ки ин ду адиб дар тасвири чандин ҳодиса бархурди муштарак доранд, ба мисли Трояи оташгирифта, разми Энея ва шоҳи Турин, масири саёҳат ва ғайра. Вергилий вазнҳои шеърии Ҳомерро низ риоя кардааст.
Дунёи масеҳият ба Вергилий баҳои баланд додааст (барои он ки гӯё дар яке аз сурудҳои достони «Буколика», ӯ зуҳури Исои Масеҳро пешгӯӣ кардааст). Иқтибосҳои масеҳиён аз «Буколика» бавижа «Гуфтугӯи чаҳорум», эътибори Вергилийро дар асрҳои миёна афзуданд, то он ҷо ки Данте дар «Мазҳакаи илоҳӣ» барои тавсифи ҷаҳони пас аз марг аз Вергилий илҳому ибрат гирифтааст.
Молочний
Молочний яке аз посёлкаҳо дар ноҳияи Колаи вилояти Мурманск ва дар Федерасияи Русия аст. Шумораи аҳолияш 5208 тан бошанда мешавад.Совхоз "Арктика" соли 1932 ба ин ҷо аз маҳаллаи Мурманск "Роста" кӯч кард. Соли 1935 посёлка сохта шуд. Ном "Молочный" соли 1964 дода шуд.
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Русия
Аркадий Гайдар
Зиндагинома
Аз оилаи омӯзгор. Омӯзишгоҳи шаҳри Арзамасро хатм намуда, соли 1918 ихтиёрӣ ба Артиши Сурх омад. Дар 17-солагӣ фармондеҳи полк буд. Соли 1924 захмӣ шуда, аз артиш канора гирифт.
Эҷодиёт
Нахустин асари адабияш — повести «Дар рӯзҳои шикасту пирӯзӣ» (1925). Ҳикояҳову повестҳои «РВС» (1925), «Мактаб» (1930; шарҳиҳолӣ), «Сирри ҳарбӣ», ки қиссаи «Сирри ҳарбӣ ва писарак — Кибалчиш» низ марбути он аст (1935), асарҳои романтикианд оид ба Инқилоби Октябри соли 1917 дар Русия. Муаллифи повестҳои «Кишварҳои дур» (1932), «Пиёлаи кабуд» (1936), «Чук ва Гек» (1938), трилогияи «Темур ва командаи ӯ», «Коменданти қалъаи барфӣ», филмномаи «Савганди Темур» (1940). Мавзӯи аслии осори Аркадий Гайдар тарбияти иҷтимоӣ буда, образҳои офаридаи ӯ — писарак Кибалчиш ва Темур мояи ибрати чандин насли кӯдакон ва наврасони собиқ ИҶШС, аз ҷумла Тоҷикистон, будаанд. Мақсади Аркадий Гайдар дар осораш тарбияи ватандӯстони ҳақиқӣ буд. Дар повести «Тақдири нақорачӣ» (1937) зиндагии бачагони хонаводаҳои табъидшудагонро ба қалам овард. Нашри боби аввали он дар рӯзномаи «Пионерская правда» қатъ гардида, китобҳои Аркадий Гайдар аз китобхонаҳо мусодира шуданд. Танҳо баъди ба ордени «Нишони Фахрӣ» (1939) сарфароз гардидан имкон ёфт, ки ба кори адабӣ идома диҳад. Аз нахустин рӯзҳои ҶБВ (1941−45) хабарнигори махсуси рӯзномаи «Комсомолская правда» буд. Осори ӯ ба чандин забон, аз ҷумла тоҷикӣ («Мактаб» 1938; «Сирри ҳарбӣ» 1941; «Чук ва Гек» 1947; «Темур ва командаи ӯ» 1951, 1983; «Тақдири нақорачӣ», 1962 ва ғайра) тарҷума шудаанд. Аз рӯйи асарҳояш бо номҳои — «Мактаби мардонагӣ», «Тақдири нақорачӣ» «Писарак Кибалчиш», «Чук ва Гек» ва ғ. филмҳо ба навор гирифтаанд.
Першинская (деҳа)
Першинская (Першинская) — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Велский, вилояти Архангелск медарояд.
Пасинково (ноҳияи Вологод, Вологда)
Пасинково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)
Леонид Агутин
Леонид Николаевич Агутин (зод. 16 июли 1968, Маскав, ИҶШС) — овозхони шӯравӣ ва рус, оҳангсоз, мусиқидон, таронанавис, танзимкунандаи мусиқӣ, коргардон, Ҳунарпешаи шоистаи Федератсияи Русия (2008).
Зиндагинома
16 июли соли 1968 дар Маскав дар оилаи мусиқидон Николай Петрович ва омӯзгор Людмила Леонидовна Агутин (то издивоҷ — Школникова) ба дунё омадааст.
Эзоҳ
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XX Гурӯҳ:Овозхонҳои Русия Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XX Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Klimov M-103
Klimov M-103 (Klimov M-103) — як ҳавогарди сохтаи Klimov аст.
Загоре (ноҳияи Судогод)
Загоре — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Судогод, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Судогод
Азовский (ноҳияи Камизяк)
Азовский (ноҳияи Камизяк) - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.
Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Камизяк, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сарчашма
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Камизяк