cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నండూరి రామకృష్ణమాచార్య
వ్యక్తిత్వం
భీమవరంలో ఉన్న తన గృహానికి "కవితాప్రభాస " అని పేరు పెట్టుకుని, కావ్వ శిల్పమయ శబ్ద తపో ముఖశాలా అని, రసరాజధాని యని అతిధి దేవులకు, సహృదయులకే గాదు శత్రువులకి కూడా స్వాగతం అని, ద్వారబంధం మీద, తలుపుల మీద రెండు అందమైన పద్యాలు చెక్కించి తాను అ ఇంట్లో వున్న పదేళ్లు అనగా 1946 నుండి 1956 వరకు, కవితా చర్చలతో, ఆత్మీయులైన అతిధి, అభ్యాగతులతో. భోజనాలతో ఆ ఇంటిని అక్షరాలా అటు రస రాజధాని గాను ఇటు అన్నసత్రంగాను మార్చి తానెంతో మంచిపని చేశానని మురిసిపోయే సంస్కారి శ్రీ నండూరి రామకృష్ణమాచార్యులు.
పోతిన మల్లయ్య పాలెం
పోతిన మల్లయ్య పాలెం, విశాఖపట్నం జిల్లా, విశాఖపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
కేసేపల్లె
మూలాలు
వర్గం:నార్పల మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
కురుక్షేత్రంలో సీత
కురుక్షేత్రంలో సీత 1984 జూన్ 22న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. హేమాంబిక ఫిల్మ్స్ బ్యానర్ కింద అట్లూరి నాగేశ్వరరావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు బి.వి.ప్రసాద్ దర్శకత్వం వహించాడు. మోహన్ బాబు, మురళీమోహన్, జయసుధ లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాను అట్లూరి పుండరీకాక్షయ్య సమర్పించగా, రమేష్ నాయుడు సంగీతాన్నందించాడు.
సైదాపూర్ (కొండాపూర్ మండలం)
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ములక్కాయల భీమవరం
ఉత్పత్తి
ములకయల భిమవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
పెద్దూరు (మారేడుమిల్లి)
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
వదల్‌పర్తి
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 316 ఇళ్లతో, 1321 జనాభాతో 997 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 652, ఆడవారి సంఖ్య 669. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 229 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571494 .పిన్ కోడ్: 503106.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వాదల్పర్తిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
గొల్లపల్లి (వరికుంటపాడు)
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గొల్లపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
సౌందర్య రజినీకాంత్
సౌందర్య రజినీకాంత్ (జననం 1984 సెప్టెంబరు 20)  భారతీయ గ్రాఫిక్ డిజైనర్, నిర్మాత, దర్శకురాలు. ఎక్కువగా తమిళ సినీ రంగంలో పనిచేసింది సౌందర్య. ప్రముఖ భారతీయ నటుడు రజినీకాంత్ రెండో  కూతురు సౌందర్య. ఆమె అసలు పేరు షకు బాయ్ రావ్ గైక్వాడ్. ఓచెర్ పిక్చర్ ప్రొడక్షన్స్ అనే సంస్థకు ఆమె వ్యవస్థాపకురాలు, యజమాని. సినిమాల్లో గ్రాఫిక్ డిజైనర్ గా కెరీర్ ప్రారంభించింది సౌందర్య. ఆమె మొదట్లో తన తండ్రి రజనీకాంత్ నటించిన సినిమాలకు టైటిల్ గ్రాఫిక్స్ చేసేది. 2010లో గోవా సినిమాతో ఆమె ప్రముఖ నిర్మాతగా ప్రసిద్ధి  చెందింది. విక్రమసింహ సినిమాతో ఆమె దర్శకురాలిగా కూడా మారింది.
తుంగారం
తుంగారం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, చంద్రుగొండ మండలంలోని గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం అవిభక్త ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది..
రేవూరు (అనంతసాగరం)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి అనంతసాగరంలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆత్మకూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఆత్మకూరు, వింజమూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల,నెల్లూరులో, పాలిటెక్నిక్ కళాశాల ఆత్మకూరు లోను ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆత్మకూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరు లోనూ ఉన్నాయి.
అంబటివలస
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
రేవూరు (అనంతసాగరం)
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
పొత్తంగిపాడు
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సుల్తాన్‌పూర్ (పరిగి)
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 409 ఇళ్లతో, 1911 జనాభాతో 603 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 925, ఆడవారి సంఖ్య 986. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 481 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 178. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574646 .పిన్ కోడ్: 501501.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామానికి వికారాబాద్ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. సమీప రైల్వేస్టేషన్: వికారాబాద్, గోదంగుర, ప్రధాన రైల్వేస్టేషన్: హైదరాబాదు 75 కి.మీ
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆవు
కాని ఔషధ సేవనలో, ఆచార వ్వవ హారాలకు, ఆరాధనా ప్రక్రియలలో దేశ వాళి ఆవులకు, వాటి ఉత్పత్తులకే ప్రాధాన్యత ఉంది. అందు చేత ఈ దేశ వాళి గోవులను, వాటి లుత్పత్తులను వాటి ప్రాధాన్యతను నేటి తరానికి పరిచయం చేయడానికి డా:బి.అర్.కే.ఆర్. ప్రభుత్య ఆయుర్వేద కళాశాల వారు, చరక డైరి వారు సంయుక్తంగా దేశ వాళి ఆవుల ఉత్సవాన్ని 28..3..2012 నుండి మూడు రోజుల పాటు హైదరాబాదులో నిర్వహించారు. వాటి ఉత్పత్తులను, ప్రదర్శనకు, అమ్మకానికి పెట్టారు. అదే విధంగా గోమాతకు ప్రధక్షిణం చేసే అవకాశాన్ని కల్పించారు.
కొన్ని విశేషాలు
ఆవు శాకాహారి జంతువు. ఇది కేవలం పచ్చిగడ్డి లేద ఎండుగడ్డి, చిట్టు, తవుడు, లేదా మొక్కలకు సంబంధించిన ఎటువంటి ఆహారాన్నైన భుజిస్తుంది. ఆవులు మరియూ ఎద్దులు వ్యవసాయంలో రైతులకు ఎంతో సహాయకారిగా ఉంటాయి. ఆవులు పాలు ఇస్తే ఎద్దులు పొలం దున్నటానికి షాయపడతాయి. అందుకనే వాటికి కృతజ్ణతలు తెలుపటానికి సంక్రాంతి పండుగ ఆఖరి రోజయిన కనుమను వాటికోసమే ప్రత్యేకించారు.
గో మహిమ గురించి శివపార్వతుల సంభాషణ
ఓకానొకప్పుడు పార్వతీదేవి కైలాసమున పరమశివుని భక్తితో పూజించి, నాథా ! స్త్రీలు తెలిసి తెలియక ముట్లు, అంటు కలిపిన దోషం, పెద్దలను, బ్రాహ్మణులను, భక్తులను దూషించిన దోషం, పరులను హింసించిన దోషం, పరులను హింసించిన పాపం ఏ విధముగా పరిహారమగునో చెప్పవలసినదిగా ప్రార్ఠింపగా దయామయుడగు పరమశివుడు " ఓ పార్వతీ! గోవునందు సమస్త దేవతలు కలరు. అట్టి గోవును పూజించిన సర్వపాపములు నశించును. ఆ గోవునందు పాదములు ఋణ పితృ దేవతలు, గొలుసులు, తులసి దళములు, కాళ్ళ లో సమస్త పర్వతాలు, మారుతీ కూడా కలరు. నోరు లోకేశ్వరం, నాలుక నాలుగు వేదములు, భ్రూమధ్యంబున గంధర్వులు, దంతాన గణపతి, ముక్కున శివుడు, ముఖమున జ్యేష్ఠాదేవి, కళ్ళలో సూర్య చంద్రులు, చెవులలో శంఖు-చక్రాలు, కొమ్ములలో యమ, ఇంద్రులు ఉన్నారు. కంఠమున విష్ణువు, భుజమున సరస్వతి, రొమ్మున నవగ్రహాలు, మూపురమున బ్రహ్మదేవుడు, గంగడోలున కాశీ, ప్రయాగ నదులు ఉండును. ఉదరమున పృధ్వీ దేవి, వెన్నున భరద్వాజ, కుబేర, వరుణ, అగ్ని మొదలగు దేవతలు ఉన్నారు. ఉదరమున సనక, సనంద, సనత్ కుమారులు, తోకన చంద్రుడు, తోక కుచ్చున సూర్య కిరణములను, తోలు ప్రజాపతి, రోమావళి త్రిశంత్కోటి దేవతలు పిరుదుల యందు పితరులు, కర్రి కావేరిబోలు, పాదుగు పుండరీకాక్షుని బోలు, స్తనాలు,సప్త సముద్రాలు, పాలు సరస్వతి నది, పెరుగు నర్మదా నది, నెయ్యి అగ్ని, బొడ్డున శ్రీకమలం, అమృతం కడుపులో ధరణీ దేవతలు, గోపచింత గంగ, యమున, ప్రయాగ, త్రివేణి నదులు తీర్థం, గోమయంలో శ్రీ మహాలక్ష్మి కలదు. గోపాద ధూళి సమస్త పుణ్య నదులు, తీర్థములు కన్నా గొప్పది. కావున ఓ పార్వతీ ! ఈ గోమాహాత్మ్య వర్ణనను ఉదయం పఠిస్తే బ్రహ్మ హత్యా మహా పాతకములన్నియు తొలగును. ప్రతి అమావాస్యనాడు పఠిస్తే మూడు నెలల మహాపాపములు తొలగును. నిత్యము సంధ్య వేళ పఠించిన మహాలక్ష్మి అనుగ్రహము కలుగును. గోవును ఎవరైతే మనస్ఫూర్తిగా పూజిస్తారో వారి మూడు తరాల పితృదేవతలు తరించెదరు. గోవుకు తృప్తిగా మేత, సెనగలు, బెల్లం తినిపించిన సమస్త దేవతలు తృప్తి పడెదరు. గోవుకు మనసారా నమస్కరించిన మంచి ఫలితము నిచ్చును. గోవుకు ఐదు సార్లు ప్రదక్షిణం చేసిన భూ ప్రదక్షిణంతో సమానం. గోవును పూజించితే సమస్త దేవుళ్ళను పూజించి నట్లగును. గోమాతను దర్శించి గో ప్రదక్షిణం చేయవలెను. ఆషాఢ శుద్ధ తొలి ఏకాదశి మొదలుకొని కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి వరకు గోపూజ చేసినవారు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి పొంది విష్ణు సాన్నిధ్యమును పొందుతారు. కార్తీక బహుళ ద్వాదశిని గోవత్స ద్వాదశి అంటారు. ఈ రోజున గోపూజ చేసిన వారు అనంతకోటి పుణ్యములు పొంది 41 రోజులు చేసిన పుణ్యఫలము ఈ ఒక్క రోజు చేసినచో పుణ్యం లభిస్తుంది" అని బోధించాడు. " శ్రీ రామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే "
లింగన్నపేట్ (గంభీరావుపేట్)
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
కణామనపల్లె
సమీప గ్రామాలు
యమగాని పల్లె 3 కి.మీ. కుప్పం 5 కి.మీ గుడుపల్లె 6కి.మీ. కుప్పిగానిపల్లె 6 కి.మీ. కర్లగట్ట 8 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉన్నది. సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (శెట్టిపల్లెలో) ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నది. సమీప బాలబడి (కుప్పంలో), సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (కుప్పంలో),  సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (కుప్పంలో),  సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల (కుప్పంలో),  సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (కుప్పంలో, సమీప వైద్య కళాశాల (కుప్పంలో), సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (కుప్పంలో),  సమీప పాలీటెక్నిక్ (కుప్పంలో),  సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (కుప్పంలో),  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (కుప్పంలో),   ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (గుడుపల్లెలో), ఈ  గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో   మూసిన డ్రైనేజీ     వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
జాతీయ సమైక్యత
ఉద్యోగం
అఖిల భారతస్థాయిలో కొన్ని ఉద్యోగములు గలవు.అదే ప్రాతిపదికపై అధిక సంఖ్యలో ఉపాధి కల్పించిన, ఉద్యోగుల మధ్య ప్రాంతీయ భేదములు సమసి సామరస్యభావము పెంపొందును.ఉద్యోగుల బదిలీలు కూడా అవగాహనకు తోడ్పడవలెనే గాని అపోహలకు తావీయరాదు.ప్రభుత్వమిట్టి విషయములలో విజ్ఘత ప్రదర్నించిన అధికారులకు ఉద్యోగులకు మధ్య కుల, మత, ప్రాంత భేదములకు బదులు అభిమానము, గౌరవము కలుగును.
శనిగపురం
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
భూమి వినియోగం
చెంగాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
చెంగాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వెగురుపల్లి
ఇది మండల కేంద్రమైన మానాకొండూర్ నుండి 17 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కరీంనగర్ నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 666 ఇళ్లతో, 2256 జనాభాతో 851 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1120, ఆడవారి సంఖ్య 1136. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 592 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 13. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572285 .పిన్ కోడ్: 505505.
ఒసిఆర్(OCR)
బయటి లింకులు
వర్గం:కంప్యూటరు సాఫ్టువేర్
అనుపమ (తెలుగు టైపింగ్)
ఉపయోగించే విధానం
"టెనె ఎంట మడురమొ టెలుగు అంట మడురమె"
లోపూడి
లోపూడి, అనకాపల్లి జిల్లా, బుచ్చెయ్యపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బుచ్చయ్యపేట నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 554 ఇళ్లతో, 2011 జనాభాతో 493 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 975, ఆడవారి సంఖ్య 1036. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 525 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586235 .పిన్ కోడ్: 531026.
కుట్ర (సినిమా)
కుట్ర 1986లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. పి.ఎన్.ఆర్ మూవీస్ పతాకంపై పింజల నాగేశ్వరరావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.ఎస్.ఆర్.దాస్ దర్శకత్వం వహించాడు. అర్జున్, మహాలక్ష్మి ప్రధాన తారాగణంగా రూపొందిన ఈ సినిమాకు చెళ్ళపిళ్ల సత్యం దర్శకత్వం వహించాడు.
పెద్దవడిశకర్ర
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి అడ్డతీగలలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ రంపచోడవరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పెద్దాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
తిమ్సాన్‌పల్లి
తిమ్సాన్‌పల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, పెద్దేముల్ మండలంలోని గ్రామం.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
భూమి వినియోగం
తింసాన్‌పల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తింసాన్‌పల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
గుండ్లసగరం
గుండ్లసగరం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, గుడుపల్లె మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గుడుపల్లె నుండి 10 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కోలార్ నుండి 30 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 292 ఇళ్లతో, 1140 జనాభాతో 407 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 549, ఆడవారి సంఖ్య 591. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 11 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596884 .పిన్ కోడ్: 517425.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
తిప్పనపల్లి
తిప్పనపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, చంద్రుగొండ మండలంలోని గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం అవిభక్త ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మలయ మారుతాలు
మలయ మారుతాలు పుస్తకం సామల సదాశివ హిందూస్తానీ సంగీతం గురించి రాసిన వ్యాససంకలనం.
ప్రధానాంశాలు
ప్రముఖ హిందూస్తానీ సంగీత విద్వాంసులు హైదరీజాన్, మలికాజాన్, గోహర్ జాన్, హీరాబాయి బారోడేకర్, అంజనీబాయి మాల్ఫేకర్, విద్యాధరీదేవి, ఉస్తాద్ అల్లావుద్దీన్ ఖాన్, అన్నపూర్ణాదేవి, హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, పండిత్ రవిశంకర్, అలీబఖష్ తదితరుల ప్రస్తావనలు, వ్యక్తిత్వాలు, జీవనశకలాలు ఈ గ్రంథంలో వస్తుంది.
వెంకంపల్లె
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
వెంకంపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కొత్తవలస -4 (అనంతగిరి)
కొత్తవలస -4 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అనంతగిరి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అనంతగిరి నుండి 52 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 112 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 14 ఇళ్లతో, 58 జనాభాతో 24 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 29, ఆడవారి సంఖ్య 29. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 58. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584328 .పిన్ కోడ్: 531030.
దండ్లోపల్లె
దండ్లోపల్లె, (దొండ్లోపల్లె), అన్నమయ్య జిల్లా, పుల్లంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన పుల్లంపేట నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజంపేట నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 138 ఇళ్లతో, 509 జనాభాతో 361 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 256, ఆడవారి సంఖ్య 253. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 216 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593680 .పిన్ కోడ్: 516107. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
కనకదాసు
జీవితం
కర్ణాటక రాష్ట్రంలో హవేరీ జిల్లా, బాద గ్రామంలో బీరప్ప (బీర్ గౌడ),బాచమ్మ దంపతులకు కనకదాసు 1509 సం.లో జన్మించాడు. కనకదాసు అసలు పేరు తిమ్మప్ప నాయకుడు. ఇతను బాగా చదువుకొని సమాజాన్ని అన్ని కోణాలలో సూక్ష్మ పరిశీలన చేశాడు. చిన్న వయస్సులోనే ఇతను నరసింహ స్తోత్రం, రామధ్యాయ మంత్రం, మోహన తరింగిణి అనే కవిత్వాలను రచించాడు. కనకదాసు సామాన్యులకు అర్ధమయ్యే విధంగా కన్నడ భాషలో రచనలు చేస్తూ, కీర్తనలు రాస్తూ, వేదాంతాన్ని అభ్యసించి గొప్ప కృష్ణ భక్తుడయ్యాడు.
అతని కీర్తనల్లో ఒకదాని ప్రకారం కనకదాసు ఒక యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. అద్భుతమైన రీతిలో ప్రాణాపాయం నుండి తప్పించుకున్నట్లుగా వ్యాఖ్యానించాడు. తరువాత తన సైనిక వృత్తిని విడిచిపెట్టి, తత్వజ్ఞానాన్ని పామరులకు అర్థమయ్యేలా సంగీత సాహిత్యాలతో కూర్చి అందించేందుకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేశాడు.
కనకదాస జయంతి
కన్నడ చలన చిత్ర పరిశ్రమలోని ప్రముఖ కన్నడ నటుడు, గాయకుడు డాక్టర్ రాజకుమార్ భక్త కనకదాస చిత్రంలో కనకదాసుగా నటించాడు. ఈ చిత్రం ప్రజల నుంచి మంచి ఆదరణ, ప్రతిస్పందనను పొందింది.
పెద్దూరు (అనంతగిరి)
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
లింగ భూపాలపురం అగ్రహారం
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆనెపూడి (నడిమి ఖండ్రిక)
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఆనెపూడి (నడిమి ఖండ్రిక)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
బీరం మస్తాన్ రావు
మరణం
జనవరి 28, 2014లో మరణించారు.
బత్తివలస
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 48 ఇళ్లతో, 169 జనాభాతో 161 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 80, ఆడవారి సంఖ్య 89. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 169. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584007 .పిన్ కోడ్: 531149.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
జోల పాటలు
తెలుగు నాట వ్యాప్తిలో ఉన్న కొన్ని జోలపాటల జాబితా కింద ఉంది.
జో అచ్యుతానంద జోజో ముకుందా
జో అచ్యుతానంద జోజో ముకుందా లాలి పరమానంద రామ గోవిందా..జో జో
ఉళుళుళు
ఉళుళుళు హాయీ ఆపదలు గాయీ చిన్నవాళ్ళను గాయీ శ్రీవెంకటేశా..ఉళుళుళు చిలకల్లు చెలరేగి జీడి కొమ్మెక్కు అబ్బాయి చెలరేగి మామ భుజమెక్కు మామ భుజమెక్కి ఏమేమి అడుగు? పాల్ త్రాగు గిన్నడుగు పాడావునడుగు ..ఉళుళుళు
నిద్రకు వెయ్యేండ్లు నీకు వెయ్యేంఢ్లు నీతోటి బాలురకు నిండు వెయ్యేండ్లు..ఉళుళుళు
ఆయమ్మబాయమ్మ అక్కఛెల్లెల్ల్లు తొలిఒక్క జన్మాన తొడికోడళ్ళూ
మూలాలు
వర్గం:బాల సాహిత్యం వర్గం:తెలుగు పాటలు
అనుశాసనిక పర్వము తృతీయాశ్వాసము
కపిల గోవు మహిమ
శుకుడు తన తండ్రి అయిన వ్యాసుడితో " తండ్రి గారూ ! కపిలగోవులకు అంత మాహాత్మ్యము ఎలా వచ్చింది " అని అడిగాడు. వ్యాసుడు " ఒకసారి దేవతల సంఘానికి కనపడకుండా తనను దాచమని అగ్నిదేవుడు గోవులను వేడుకున్నాడు. అలాగే అని గోవులు అగ్నిదేవుడిని దాచి పెట్టాయి. దేవతలు అగ్ని దేవుడిని వెతుకుతూ చివరకు ఆవుల వద్ద ఉన్నాడని తెలుసుకుని " గోవులారా ! అగ్నిదేవుడిని దాచడం లోకములకు మంచిది కాదు. కనుక అగ్నిదేవుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో చెప్పండి " అని అడిగారు. ఆవులు వారిమాట మన్నించి అగ్నిదేవుడు దాగి ఉన్నచోటు చూపాయి. దేవతలు అగ్నిదేవుడితో గోవులకు ఏదైనా వరం ప్రసాదించమని అడిగారు. అగ్నదేవుడు తాను దాగి ఉన్న కారణంగా వాటికి ఎర్రరంగు వస్తుంది అని వరమిచ్చాడు. పైగా ఆవులలో ఎర్రటి ఆవులు శ్రేష్టమైనవని వాటిని పూజించిన వారికి ఉత్తమ లోకాలు ప్రాప్తిస్తాయని చెప్పాడు. కపిలగోవును దానం ఇచ్చిన వాడు పుచ్చుకున్న వాడు కూడా పుణ్యలోకాలకు పోతారని వరమిచ్చాడు.
సువర్ణము
ధర్మరాజు " పితామహా ! గోవుల మాహాత్మ్యము గురించి చెప్పారు. కాని సర్వయజ్ఞములలోదానం ఇవ్వతగినది సువర్ణము అని విన్నాను. వేదములలో కూడా సువర్ణదక్షిణేతివై అని చెప్పారు కదా ! అని చెప్పారు కదా ! దానము ఇవ్వ తగిన వస్తువులలో భూమి, సువర్ణము, గోవులు శ్రేష్ఠమైనవి అని తమరు అన్నారు కదా ! మరి సువర్ణము యొక్క విశేషములు చెప్పండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! మా తండ్రి చనిపోయిన తరువాత నేను మా తండ్రికి శ్రాద్ధవిధులు చేయడానికి గంగా తీరముకు వెళ్ళాను. నేను నా తల్లి గంగాదేవి సాయంతో శ్రాద్ధవిధులను యధావిధిగా నిర్వర్తించాను. పిండప్రదాన సమయం వచ్చింది. పిండములు పెట్టడానికి ధర్బలు నేలమీద ఉంచాను. వాటిమీద నేను పిండం ఉంచేసమయాన ఉంగరములు కంకణములు కల ఒకచేయి. ఆ పిండముకొరకు చేయిచాచింది. ఆ చేతిని నా తండ్రి శంతనుడిదిగా గుర్తించాను. ఆహా సాక్షాత్తు నా తండ్రి నేను పెట్టే పిండము కొరకు తన చేతినిచాచాడు. ఏమి నా అదృష్టము అని మురుసిపోయాను. కాని నా తండ్రి చేతిలో పిండము పెడితే శాస్త్రం అంగీకరించదు. పిండము దర్భల మీద పెట్టాలి కాని నేరుగా చేతిలో పెట్టడం శాస్త్రవిరుద్ధం. అందుకని నేను పిండం చేతిలోపెట్టక దర్భలమీద పెట్టాను. అంతలో నా తండ్రి చేయి మాయమై నా పితృ, పితామహ, ప్రపితామహులు సాక్షాత్కరించి " రాజా ! నీ తండ్రి అడిగాడు కదా అని చేతిలోపెట్టక పిండం దర్భల మీద పెట్టి ధర్మం నిలబెట్టావు. నీ పిండ ప్రధానంతో మేము చాలా తృప్తి చెందాము. అదీకాక నీవు భూమికి బదులుగా గోవులకు బదులుగా సువర్ణ దానంచేయడం మాకు హితం చేకూర్చినది. ఎందుకంటే సువర్ణము పావనమైనది. సువర్ణము ఇచ్చిన వాడిని పుచ్చుకున్న వాడిని పవిత్రులను చేస్తుంది. కనుక ఇక మీద నువ్వు యజ్ఞములలో గోదానము, భూదానముకు బదులు సువర్ణదానము చెయ్యి " అని పలికి నా పితరులు అంతర్ధానం అయ్యారు. ధర్మనందనా ! ఇది నేను స్వయంగా చూసిన విషయం నీకు చెప్పాను
పితృకర్మ బ్రాహ్మణుల యోగ్యత అయోగ్యత
ధర్మరాజు" పితామహా ! పితృ కార్యములలో పూజించుటకు ఎటువంటి యోగ్యతలు కలిగిన వారు కావలెను " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! దేవతాసంబంధ కార్యములకు మంచి బ్రాహ్మణులు దొరికితే చాలు. మరీ పరీక్షలు అవసరం లేదు. కాని శ్రాద్ధకర్మలకు మాత్రం అర్హులైన బ్రాహ్మణులను మాత్రమే నియమించాలి. శ్రాద్ధకర్మలకు నియోగించబడే బ్రాహ్మణులు ఎటువంటి దుర్గుణములు లేని వారై ఉండాలి. సకల విద్యలను ఎరిగిన వాడై ఉండాలి. పది మంది సరసన భోజనంచేయకలిగిన అర్హత కలిగిన వాడై ఉండాలి. జూదరులు, ఇతరులకు విషప్రాయులు, వేదాధ్యయనము చేయనివాడు, ధనము వడ్డికి ఇచ్చు వాడు, పాటలు పాడి జీవించువాడు, గ్రామాధికారిగా పనిచేస్తూ జీవించువాడు, కుష్ఠురోగి, వ్యాపారి, మద్యము విక్రయించే వాడు, ఖండాంతరాలలో వ్యాపారం చేయువాడు, రాజుగారి దగ్గర పనిచేసేవాడు. కూర్చుని భోజనం చేయడానికి అనర్హులు కనుక వీరు పితృకార్యములలో భోజనం చేయడానికి అనర్హులు. భోజనం చేసే సమయంలో తలపాగా ధరించకూడదు. చెప్పులు వేసుకుని భుజించకూడదు. పితృకార్యములకు తయారు చేసిన వంటకములు నువ్వులు నీళ్ళు చల్లి శుద్ధిచేసిన ఎలాంటి దోషం ఉన్నాపోతుంది. శాంతచిత్తులు, మంచి గుణము శీలము కలవారు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవారు, అధ్యాపకుడు, దయకల వాడు, జ్ఞాని అయిన వాడు, వ్యాకరణశాస్త్రము, ధర్మశాస్త్రం, పురాణములు, బ్రహ్మజ్ఞానములో నిష్ణాతులు అయిన వారు పంక్తి భోజనముకు అర్హులు. శ్రాద్ధకర్మలకు బ్రాహ్మణుడిని నియోగించే ముందు అతడి యోగ్యత పరీక్షించాలి. ఒకసారి నియోగించిన తరువాత అతడు అయోగ్యుడు అని తేలితే యజమాని పడేబాధ అంతాఇంతా కాదు. పై పద్ధుతులన్నీ సక్రమంగా పాటిస్తూ శ్రాద్ధకర్మ నిర్వర్తించే వారికి ఉత్తమ గతులు ప్రాప్తిస్తాయి.
పితృకార్యము గొడుగులు చెప్పులు
ధర్మరాజు " పితామహా ! పితృకార్యములలో గొడుగులు, చెప్పులు దానంగా ఇస్తారు కదా ! అలా ఎందుకు ఇస్తారు ? వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో జమదగ్నికి సూర్యుడికి జరిన సంవాదం వినిపిస్తాను. ఒక సారి జమదగ్ని తన భార్య రేణుకాదేవితో కలిసి ఆశ్రమం వదిలి దూరంగా వెళ్ళి విహరించసాగాడు. అప్పుడు జమదగ్ని విల్లు పట్టుకుని ఉన్నాడు. రేణుకాదేవి అంబుల పొది పట్టుకుని ఉంది. జమదగ్ని ఆరుబయట బాణములు వదులుతున్నాడు. రేణుకాదేవి ఆబాణములు తిరిగి తెచ్చి జమదగ్నికి ఇస్తుంది. ఇలా మధ్యాహ్నం అయింది. సూర్యుడు నడి నెత్తి మీదకు వచ్చాడు. ఒక సారి రేణుకదేవి బాణములు తీసుకు రావడంలో ఆలస్యం జరిగింది. జమదగ్ని రేణుకాదేవిని చూసి " ఇంత ఆలస్యం జరిగిందేమి ? " అని అడిగాడు. రేణుకాదేవి " నాధా ఎండవేడిమి ఎక్కువగా ఉంది. అందుకని కొంతసేపు చెట్టునీడన నిలబడ్డాను. అందుకని ఆలస్యం అయింది " అని బదులు చెప్పింది రేణుక. జమదగ్ని కోపించి " ఏమీ ఆ సూర్యుడు నీకు తాపం కలిగించాడా ? ఉండు సూర్యుడికి తగిన బుద్ధి చెప్తాను. నా బాణములతో సూర్యమండలం కప్పి వేస్తాను " అని అన్నాడు. ఆ మాటలు సూర్యుడు విని బ్రాహ్మణ వేషంలో జమదగ్ని వద్దకు వచ్చి " అయ్యా సూర్యుడి మీద కోపం మానండి " అని వేడుకున్నాడు. జమదగ్ని " నువ్వు మాట్లాడకు పక్కకు పో నేను ఈ సూర్యుడిని కాల్చి వేస్తాను " అని అన్నాడు. సూర్యుడు " మునీంద్రా తాపసులైన మీరు కోపిస్తే ఎలాగా ! సూర్యుడి తాపము చేతనే కదా జలములు వేడెక్కి మేఘములుగా మారి వర్షరూపంలో లోకాలకు నీరు లభిస్తుంది. దానివలన మనకు ఓషధులు, పంటలు లభిస్తాయి కదా ! మరి సూర్యకిరణాలు తపించక పోతే ఎలాగ " అని అన్నాడు. అప్పటికి జమదగ్ని శాంతించ లేదు. సూర్యుడు నిజస్వరూపంతో జమదగ్ని ముందు నిలిచి " మునీంద్రా ! నా వల్ల ఏదైనా అపరాధం జరిగి ఉంటే క్షమించండి " అని వేడుకున్నాడు. ఆ మాటలకు జమదగ్ని శాంతించాడు. వెంటనే సూర్యుడు గొడుగు చెప్పులు సృష్టించి జమదగ్నికి ఇచ్చి " మహర్షి ఈ సాధనము ఇంతకు ముందు లేవు. ఈ గొడుగు వేసుకుంటే సూర్యతాపము సోకదు, ఈ చెప్పులు వేసుకుంటే ఎండవేడిమికి కాళ్ళు కాలవు. ఈ గొడుగును, చెప్పులను బ్రాహ్మణులకు దానంచేస్తే పుణ్యం లభిస్తుంది " అని అన్నాడు. ఆ వస్తువులను స్వీకరించిన జమదగ్ని సంతోషించాడు. ధర్మరాజా ! గొడుగు, చెప్పులు సూర్యుడి చేత సృష్టించబడ్డాయి. వాటిని దానంగా ఇస్తే పుణ్యలోకాలు లభిస్తాయి " అని భీష్ముడు చెప్పాడు.
ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్
అణుభారం
నిర్జల ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ యొక్క అణు భారం 273.62 గ్రాములు/మోల్ ., ఆరు జలబిందువులున్న రసాయన పదార్ధం అణుభారం 381.71 గ్రాములు/మోల్
ఉపయోగాలు
ఆల్కహాల్, పినాల్ లను అసైలెసన్(acylation )చేయుటలో ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయును(acylationఅనగా సంయోగ పదార్థాలకు అసైల్(acyl)సమూహన్ని చేర్చుచర్య).ఇలా ఉత్ప్రేరకంగా వాడిన రసాయన పదార్థాన్ని పునరుత్పత్తి(recycle)కావించి మరల ఉపయోగించ వచ్చును.
సుల్తాన్‌పూర్ (బంట్వారం)
సుల్తాన్‌పూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, బంట్వారం మండలంలోని గ్రామం.
వీరనాయకునిపాలెం
వీరనాయకునిపాలెం గుంటూరు జిల్లా, చేబ్రోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
పెనికెలపాడు
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అడ్డతీగలలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెద్దవడిశకర్రలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెద్దవడిశకర్రలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ రంపచోడవరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పెద్దాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు  గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
కళ్ళం అంజిరెడ్డి
మూలాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు వర్గం:1940 జననాలు వర్గం:2013 మరణాలు
లేడీస్ డాక్టర్
లేడీస్ డాక్టర్ 1996 లో రాము దర్శకత్వంలో వచ్చిన కామెడీ సినిమా. శ్రీ అమూల్య ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై, రాము దర్శకత్వంలో బి. వనజ, సి. కళ్యాణ్ నిర్మించారు. ఇందులో రాజేంద్ర ప్రసాద్, వినీత, కీర్తన ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, విద్యాసాగర్ సంగీతం సమకూర్చాడు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమైంది.
ఖాసింనగర్
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
రోల్లవాక
ప్రధాన పంటలు
వరి, గోగు, మామిడి
లింగరాజ్‌పల్లి (ఆత్మకూరు)
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
దేవసముద్రం
ఉత్పత్తి
దేవసముద్రంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ఇందోల్
ఇది మండల కేంద్రమైన కోట్‌పల్లి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాండూరు నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లా లోని పెద్దేముల్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన కోట్‌పల్లి మండలం లోకి చేర్చారు.
భూమి వినియోగం
ఇందోల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
అమన్‌గల్ (మహబూబాబాద్ మండలం)
ఇది మండల కేంద్రమైన మహబూబాబాద్ నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 54 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
తెలుగు సినిమాలు 1956
డబ్బింగ్ సినిమాలు
సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
సీతాయిగూడెం
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సీతాయిగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఇదులపాక బోనంగి
భూమి వినియోగం
ఎదులపాక బోనంగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కాకినాయనిచిగుర్ల పల్లె
కాకినాయనిచిగుర్ల పల్లె ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, గుడుపల్లె మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గుడుపల్లె నుండి 19 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కోలార్ నుండి 32 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 210 ఇళ్లతో, 897 జనాభాతో 237 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 437, ఆడవారి సంఖ్య 460. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 87 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 2. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596887 .పిన్ కోడ్: 517426.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బావులు/గొట్టపు బావులు: 19
అయ్యపాలెం
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల సూళ్ళూరుపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల తల్లంపాడులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తల్లంపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సూళ్ళూరుపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ గూడూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల సూళ్ళూరుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తడలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం గూడూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గొల్లపల్లె (దువ్వూరు)
గొల్లపల్లె, వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, దువ్వూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ముశ్రిగుడ
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మాచర్ల (గూడూరు)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
పెద్దూరు (గరుగుబిల్లి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ప్రతాపరుద్ర గజపతి
thumb|318x318px|ప్రతాపరుద్ర గజపతి పాలనలో చౌద్వార్ - ముండలి మధ్య కాఖాడికి సమీపంలో ఉన్న బలరాంపూర్ గ్రామంలో నిర్మించిన సర్పేశ్వర్ ఆలయం నుండి గజపతి ప్రతాపరుద్ర దేవ వర్ణన చిత్రం ప్రతాపరుద్ర గజపతి 1497 నుండి 1540 వరకు ఉత్తరాంధ్ర, ఒడిషా ప్రాంతాలను పాలించిన మూడవ గజపతి వంశ చక్రవర్తి. పురుషోత్తమ గజపతి కుమారుడు. ఈయన తల్లి పద్మావతి లేదా రూపాంబిక. ఈయన తండ్రి మరణంతో 1497లో పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు. అప్పటికి ఈయన తండ్రి పాలనలో కొండవీడు ప్రాంతానికి అధిపతిగా ఉన్నాడు. ఆ తరువాత తన పెద్ద కొడుకు వీరభద్ర గజపతిని కొండవీటికి అధిపతిగా నియమించాడు.
బూదూరు
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పచ్చునూర్
ఇది మండల కేంద్రమైన మానాకొండూర్ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కరీంనగర్ నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1152 ఇళ్లతో, 4174 జనాభాతో 1176 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2117, ఆడవారి సంఖ్య 2057. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1034 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 85. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572287 .పిన్ కోడ్: 505505.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మిర్జాపూర్ (కోటగిరి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వంగలమడుగు
వంగలమడుగు, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అడ్డతీగల మండలానికి చెందిన గ్రామం.
అనగర్లపల్లె
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి ఉన్నాయి. సమీప సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, సమీప ఆటో సౌకర్యం, గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నది. గ్రామానికి 10 కి.మీ లోపు దూరంలో వున్నవి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప టాక్సీ సౌకర్యం,  సమీప రైల్వే స్టేషన్,  సమీప ట్రాక్టరు సౌకర్యం, గ్రామానికి  10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో  ఉన్నాయి.
వంగలమడుగు
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
రేవూరు (మేళ్లచెరువు)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
గారలమడుగు
ప్రధాన పంటలు
అరటి, బొప్పాయి, పసుపు
గొల్లపల్లె (మైలవరం)
ప్రధాన పంటలు
శనగ, వరి
లక్ష్మీపూర్ (మహబూబాబాద్ మండలం)
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 636 ఇళ్లతో, 2763 జనాభాతో 1068 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1393, ఆడవారి సంఖ్య 1370. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 86 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1824. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578595. పిన్ కోడ్: 506101.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
లక్ష్మీపూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
బీడీ ఆకు చెట్టు
బీడిల తయారీ
ఈ చెట్టు ఆకులలో పొగాకు పొడిని వేసి చుట్టడం ద్వారా బీడిలను తయారు చేస్తారు.
అబ్బుగూడెం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో టెలిఫోన్ సౌకర్యం, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు, పబ్లిక్ ఫోన్ సౌకర్యం, ఇంటర్నెట్ కెఫెలు, సామాన్య సేవా కేంద్రాలు, ప్రైవేటు కొరియర్ వంటివి గ్రామంలో లేవు. ప్రైవేటు కొరియర్ తప్ప ఈ సౌకర్యాలన్నీ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో లభిస్తున్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రం గ్రామంలో ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామంలో లేదు. సమీప ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. గ్రామంలో ఆట మైదానం లేదు, 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలోని సమీప గ్రామంలో ఆట మైదానం అందుబాటులో ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, రీడింగ్ రూం గ్రామంలో లేవు. సమీపంలోని గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి. వార్తాపత్రిక సరఫరా, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన - మరణ నమోదు కార్యాలయం గ్రామంలో ఉంది.
బొర్రిగుడ
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
బురదమడుగు
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
బురదమడుగులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
లింగవరం (వై.రామవరం)
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గొట్టివాడ
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
భూమి వినియోగం
గొత్తివాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
లింగవరం (వై.రామవరం)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గుంటూరు జిల్లా
2022 లో విభజన పూర్వపు జిల్లా చరిత్ర
భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం లోను, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ఏర్పాటు లోను జిల్లా ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. 1947లో దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినపుడు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ మద్రాసు రాష్ట్రంలో భాగమైంది. మద్రాసు రాష్ట్రం లోని తెలుగు మాట్లాడే జిల్లాలు ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలని వాదించాయి. ఫలితంగా 1953లో 11 జిల్లాలతో ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడింది. 1970 ఫిబ్రవరి 2న ప్రకాశం జిల్లా ఏర్పాటు చేసినపుడు జిల్లా రూపురేఖలలో మళ్ళీ మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. ఒంగోలు తాలూకా మొత్తం, బాపట్ల, నరసరావుపేట, వినుకొండ తాలూకాలలోని కొన్ని ప్రాంతాలను విడదీసి ప్రకాశం జిల్లాలో కలిపి ఏర్పాటు చేసారు. దీనితో జిల్లా వైశాల్యం 15032 చ. కి. మీ నుండి 11,347 చ. కి. మీకి తగ్గిపోయింది.
పరిశ్రమలు
పారిశ్రామిక వాడలు గుంటూరు, తెనాలి, పేరేచెర్ల, నౌలూరులలో, 4 ఆటోనగర్లు గుంటూరు,తెనాలి లలో, 2 దుకాణ సంకీర్ణాలు గుంటూరు, డోకిపర్రులలో కలవు. ప్రత్తి మిల్లులు,పాల పరిశ్రమలు, నార మిల్లులు, ఇతర చిన్నతరహా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.
జనాభా లెక్కలు
2011 జనగణన ప్రకారం 21.90 లక్షల జనాభా కలిగివుంది
విద్యాసంస్థలు
గుంటూరు జిల్లాలో సాధారణ విద్యతో బాటు, వృత్తివిద్యకు సంబంధించి వివిధ ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగంలో పలు విద్యాసంస్థలున్నాయి.
లాలి పాటలు
సప్త స్వరాల అనుబంధం
నిద్రపోవడమూ, మేలుకొనడమూ అన్నవి మన జీవితంలో అతి సరళమైన క్రియలు. వీటి చుట్టూ వెలిసిన గేయాలే లాలి పాటలు, జోలపాటలు శిశువులనుద్దేశించి వారికోసము పాడేపాటలు. అనాగిరుకులైన కొండజాతుల నుంచి మహానాగరికులైన వారివరకూ లాలిపాటలు వాడుకలో నున్నవి. వీటిలో సాహిత్యార్ధము, గౌణము, సంగీతము, చివరి స్వరాలు మాత్రమే ప్రధానము. ఈ పాటలు బిడ్డలకు విశ్రాంతి నివ్వడానికి నిర్మించినవి కనుక శ్రుతి లలితములగు మాటలనే వీటిలో ఉపయోగిస్తారు. ఏడ్చే పిల్లాడిని బుజ్జగిస్తూ, లాలిస్తూ పాడే పాటలు లాలి పాటలు. నిద్రపుచ్చుటకై జోకొడుతూ పాడే పాటలు జోల పాటలు. జోలపాటల్నీ, లాలిపాటల్నీ పాడేటప్పుడు చరణము పూర్తికాగానే జో, జో అనీ లేదా లా, లీ అనీ చివరవచ్చె అక్షర శబ్దాల్ని రీ, సా అనే (శంకరాభరణ) స్వరాలతో చేర్చి, లాగి పాడుతారు. స్వరం అన్నది (స్వతో రంజయతీతి స్వరం) ఈ ఒక్కటయినా తనంతట తానే రంజించగలదు. సప్త స్వరాలునూ 'స' అన్నది మొదటిదీ, వాటికన్నిటికినీ కారణమును. 'స' నుంచి పై 'స' కి ఆరోహిస్తున్నప్పుడు స్వరాలస్థాయి హెచ్చుతుంది. 'స' అన్నది శాంతంగా, కలతలేని నిద్రవలె ప్రశాంతతను ధ్వనిస్తుంది. 'రీ', 'స' కంటే కొంచెము ఎత్తు; 'స' యొక్క ప్రశాంతత్వము పోయి, కలత ప్రారంభమైనట్టు అనిపించును.'గ' లో మరింత కలత ఉంది. 'మ' తో మెలుకువ వచ్చినట్లే 'ప' తో మెలుకువ వస్తుంది. మళ్ళే 'ధ' 'ని' లు మెలుకువకంటె ఎక్కువ కలత కలిగిస్తూ పై 'స' దగ్గరకు వెళ్ళేసరికి పూర్తిగా తెలివి వచ్చిన ప్రశాంతత్వము ఏర్పడుతుంది. పాట పాడేవారు సామాన్యంగా రాగాన్ని 'స' ప్రారంభించి 'స' తోనే పూర్తి చేస్తారు. లాలిపాటలవల్ల బిడ్డని నిద్ర జోకొట్టడమంటె 'స' యొక్క ప్రశాంతిని బిడ్డకి అందించడమే. దీనికి ఒకటే మార్గము, 'సా' అనే స్వరాన్నే జోరుగా, నిరంతంరంగా, నెమ్మదిగా విని పించడమే. అయితే ఒక్క 'సా' ని పాడి వినిపించడము వల్ల ఈపని జరగదు.అందుకే నవరోజు రాగముతో బిడ్డని నిమిరి, చరణము కొసని, 'లా' ని 'రీ' తో కలిపి కొంతసేపు నిలుపుతారు.ఈ స్వరం విన్నప్పుడు, బిడ్డల నరాలు దువ్వి సమం చేసినట్టై, దీని తరువాత 'లి' అనే అక్షరంతో 'సా' ని విని తృప్తి పడి సళ్ళి పోతాయి. 'లాలీ' అనడంలో 'రీ, సా' స్వరాలు రెండూ బిడ్డని పదిలంగా నిద్రలోకి దింపయత్నిస్తాయి.ఇలాగ నాలుగైదు చరణాలు పాడేసరికి పసిబిడ్డ నరాలు ప్రశాంతమైన 'సా' తో మేళవించి నిద్రలోమునుగుతాయి. 'రీసా' అనే స్వరాలు 'జో, జో' అనే సమానక్షర శబ్దాలతో కంటే 'లాలీ' అనే భేదాక్షర శబ్దాల్తో చక్కగా అమరిపోతాయి.'లా' లోని ఆకారదీర్ఘము, తన వలనే కలతని ఇముడ్చుకున్న 'రీ' తోనూ, 'లీ' లోని ఇకారదీర్ఘము తనవలనే ప్రశాంతమైన 'సా' తోనూ కలిసిపోతాయి.
ఉయ్యాల జంపాల
ఉయ్యాల జంపాలలూగరావమ్మ వెలలేని బంగారుటూగుటుయ్యాల ||ఉ||
శ్రీ విల్లి పూత్తూరిలో వెలసితివి తల్లీ శ్రీరంగధాముని చేపట్టితివమ్మా చేరి కూర్చుండేటి చక్రధరుని గూడి చేతనులను రక్షించ చెలులందరు ఊచ ||ఉ||
లాలనుచు
ఆనందభైరవి రాగము
బిజిగానిపల్లె
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో లేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప ప్రధాన జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప ఇతర జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. . సమీప పక్కా రోడ్ గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మధురాక్కర
యతి
==ఉదాహరణలు ==
మూలాలు
వర్గం:పద్యము వర్గం: ఛందస్సు