సౌదీ_అరేబియా
సమైఖ్యత తరువాత
కొత్తగా రూపొందించిన దేశం ప్రపంచంలోని నిరుపేద దేశాలలో ఒకటిగా ఉండేది. వ్యవసాయం, పర్యాటకం మాత్రమే దేశానికి ఆదాయ వనరులుగా ఉండేవి. 1938 లో పర్షియన్ గల్ఫ్ సముద్రతీరం (ఈస్టర్న్ అరేబియా లేక అల్- ఆషా) పెట్రోలియం నిలువలు విస్తారంగా కనుగొనబడ్డాయి. 1941లో యు.ఎస్. ఆధీనం లోని సౌదీ అరంకో పర్యవేక్షణలో పూర్తిస్థాయిలో ఆయిల్ ఫీల్డులు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. ఆయిల్ కారణంగా లభించే ఆదాయం దేశానికి సుభిక్షం చేసి రాజకీయంగా అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగించింది. హెజాజ్ సాంస్కృతిక జీవితం వేగవంతంగా అభివృద్ధి చెందింది. అది వార్తాపత్రికలకు, రేడియోకు కేంద్రం అయింది. సౌదీ అరేబియాలోని ఆయిల్ పరిశ్రమలో పనిచేయడానికి నియమితులైన విదేశీ ఉద్యోగులప్రవాహం అప్పటికే ప్రజలలో విదేశీయుల ప్రవేశంపట్ల భయం మరింత అధికం చేసింది. అదే సమయం ప్రభుత్వం చేస్తున్న వ్యర్ధమైన, మితిమీరిన వ్యయం ప్రభుత్వానికి లోటు బడ్జెట్ సమస్య , అధిక విదేశీ ఋణం సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. 1953లో సౌద్ ఆఫ్ సౌద్ అరేబియా తండ్రి మరణానంతరం వారసునిగా సౌదీ రాజయ్యాడు. 1964 లో సౌద్ సోదరుడు " ఫైసల్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా " సౌద్‌ను తొలగించి రాజ్యాధికారం చేపట్టాడు. 1972 నాటికి సౌదీ అరేబియా అరాంకో సంస్థలో 20% స్వంతం చేసుకున్నది. తరువాత సౌదీ ఆయిల్ మీద యు.ఎస్. ఆదిపత్యం క్రమంగా తగ్గింది. 1973 లో సౌదీ అరేబియా పశ్చిమ దేశాలకు వ్యతిరేకంగా ఆయిల్ బాయ్‌కాట్‌కు నాయకత్వం వహించింది. యోం కిప్పూర్ యుద్ధంలో ఈజిప్ట్, సిరియా వ్యతిరేకంగా ఇజ్రాయిల్కు సహకరించినందుకు ప్రతిగా ఈ చర్య తీసుకొనబడింది.ఫలితంగా ఆయిల్ ధరలు నాలుగు రెంట్లు అధికరించాయి. 1975 లో ఫైసల్‌ను ఆయన మేనల్లుడు కాల్చివేసాడు, తరువాత రాకుమారుడు " ఫైసల్ బిన్ ముసైద్ " అధికారం స్వీకరించాడు. తరువాత ఆయన సోదరుడు ఖలీద్ ఆఫ్ సౌదీ అరేబియా రాజ్యాధికారం చేపట్టాడు. 1976 నాటికి సౌదీ అరేబియా ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఆయిల్ ఉత్పత్తి దేశంగా మారింది. ఖలీద్ పాలనలో సౌదీ అరేబియా వేగవంతమైన ఆర్థిక, సాంఘిక రంగాలలో అభివృద్ధి చెందింది. మౌలికరంగం, విద్యారంగం విశేషంగా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. యు.ఎస్.తో సన్నిహిత సంబంధాలు మెరుగుపరచబడ్డాయి. 1979లో ప్రభుత్వానికి ప్రోత్సాహ కరంగా రెండు ప్రధాన సంఘటనలు జరిగాయి. ఇవి సౌదీ విదేశీ, దేశీయ విధానాల మీద దీర్ఘకాలం ప్రభావం చూపాయి. మొదటిది ఇరానియన్ తిరుగుబాటు. సౌదీ అరేబియా లోని ఆయిల్ ఫీల్డ్ ఉన్న తూర్పు సముద్రతీరంలో నివసిస్తున్న అల్ప సంఖ్యాక షియా ముస్లిములు షియా ముస్లిముల ఆధిక్యత కలిగిన ఇరాన్ తిరుగుబాటుదారులతో చేరి తిరుగుబాటు చేస్తారన్న భీతి సౌదీ అరేబియాలో చోటుచేసుకుంది. 1979 ఖ్వాతిఫ్ తిరుగుబాటు వంటి పలు సంఘటనలు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సంభవించాయి. రెండవ సంఘటనగా మక్కా లోని ఇస్లాం అతివాదులు " గ్రాండ్ మసీద్ ఆక్రమణ " చేసారు. సౌదీ ప్రభుత్వంలో లంచం, ఇస్లాం వ్యతిరేక చర్యలు అధికమయ్యాయన్న ఆగ్రహం తీవ్రవాదుల ఆక్రమణ చర్యకు కారణం అయింది. 10రోజులలో మసీదు తిరిగి ప్రభుత్వం వశపరచుకుంది. ప్రతిస్పందనగా ప్రభుత్వం కఠినంగా సినిమాల మీద నిషేధం, ఉలేమాకు ప్రభుత్వంలో ప్రధాన పాత్ర ఇవ్వడం వంటి చర్యలు తీసుకుంది. సౌదీ అరేబియా శక్తివంతమైన ఇస్లాం దేశంగా కొనసాగుతుంది. 1980 లో సౌదీ అరేబియా అరంకో నుండి అమెరికాను తొలగించింది. రాజా ఖలిద్ 1982లో గుండెపోటుతో మరణించాడు. ఆయన తరువాత ఆయన సోదరుడు అధికారం చేపట్టాడు. ఆయన అదనంగా " కస్టోడియన్ ఆఫ్ ది టూ హోలీ మసీద్ " అనే టైటిల్ చేర్చుకున్నాడు. ప్రతిస్పందనగా 1986లో సంప్రదాయవాదులు " మెజెస్టీ " అనే పదప్రయోగం వదలాలని అది భగవంతునికి మాత్రమే ఉండాలని పట్టుబట్టారు. ఖలీఫద్ యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో సన్నిహిత సంబంధం కొనసాగించాడు. అలాగే అమెరికన్, బ్రిటన్ నుండి మిలటరీ ఉపకరణాలను కొనుగోలు చేయడం అధికరించాడు. ఆయిల్ విక్రయాల మూలంగా లభిస్తున్న విస్తారమైన సంపద సౌదీ సమాజం మీద గొప్ప ప్రభావం చూపింది. ఇది వేగవంతమైన సాంకేతిక ఆధునికత, నగరీకరణ, అందరికీ ప్రభుత్వ విద్య,, కొత్త మాధ్యమాల రూపకల్పన మొదలైన మార్పులు సంభవించాయి. అధికరించిన విదేశీయుల సంఖ్య సౌదీ ప్రజల సంప్రదాయం, జీవిత విలువల మీద ప్రభావం చూపాయి. అయినప్పటికీ ప్రజల సాంఘిక, ఆర్థిక జీవితంలో నాటకీయమైన మార్పు చోటు చేసుకుంది. రాజకీయంగా " రాజకుటుంబ ఆధిపత్యం " కొనసాగుతూ ఉంది. అయితే ఇందుకు వ్యతిరేకంగా ప్రభుత్వనిర్వహణలో అధికంగా పాల్గొనాలని సౌదీలు భావిస్తున్నారు. 1980లో ఇరాన్ - ఇరాక్ యుద్ధానికి మద్దతుగా సౌదీ అరేబియా 25 బిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లు వ్యయం చేసింది. అయినప్పటికీ సౌదీ అరేబియా 1990లో కువైత్ ఆక్రమణను వ్యతిరేకిస్తూ యు.ఎస్.ను జోక్యం చేసుకోవాలని కోరింది. రాజా ఫాద్ అమెరికా, సంకీర్ణ దళాలు సౌదీ అరేబియాలో నిలవడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. కువైత్ పౌరులు సౌదీ అరేబియాలో ఉండడానికి అనుమతి ఇస్తూ ఆయన కువైట్ ప్రభుత్వానికి ఆహ్వానం పంపాడు. అయినప్పటికీ ఇరాక్కు మద్దతుగా నిలిచిన యెమన్, జోర్డాన్ ప్రజలను దేశం నుండి వెలుపలికి పంపాడు. 1991 లో సౌదీ అరేబియన్ సైన్యం ఇరాక్ మీద భూమార్గ దాడి, బాంబు దాడిలో పాల్గొన్నారు. కువైట్‌ను విడిపించడానికి అది సహకరించింది.అభివృద్ధి చెందుతున్న సౌదీ అరేబియా పశ్చిమదేశాల సంబంధాలు కొందరు ఉలేమా, షరియా లా విద్యార్థులను కలవర పరచింది. ఇది సౌదీ అరేబియాలో తీవ్రవాద చర్యలకు దారి తీసింది. సౌదీ దేశీయులు పశ్చిమదేశాలలో తీవ్రవాద చర్యలలో పాల్గొన్నారు. ఒసామా బిన్ లాడెన్ సౌదీ పౌరుడు (1994 లో సౌదీ పౌరసత్వం నుండి తొలగించబడ్డాడు) న్యూయార్క్,,వాషింగ్టన్, వర్జీనియా (సెప్టెబర్ 11) దాడులలో పాల్గొన్న 19 మంది హైజాకర్లలో 15 మంది సౌదీ అరేబియా పౌరులు. తీవ్రవాద చర్యలకు మద్దతు ఇవ్వనప్పటికి పలువురు పౌరులు ప్రభుత్వ విధానాలకు అసహనపడుతున్నారు.