cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
స్పానిష్ ఫ్లూ
అనారోగ్యం & మరణాల మొదటి పరిశీలనలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రం (కాన్సాస్‌లో) మార్చి 1918 లో ఈ మహమ్మారిని నిర్ధారించబడింది. తరువాత ఏప్రిల్‌లో ఫ్రాన్స్, జర్మనీ యునైటెడ్ కింగ్‌డంలలో ఈ మహమ్మారి నమోదు చేయబడింది. ప్రజల ధైర్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం గణాంకాల నివేదికలు ఈ ప్రారంభ నివేదికల సంఖ్యను తగ్గించాయి. తటస్థంగా ఉన్న స్పెయిన్లోని వార్తాపత్రికలు ఈ అంటువ్యాధి ప్రభావాలను స్వేచ్ఛగా నివేదించాయి. కింగ్ 8 వ అల్ఫోన్సో తీవ్రమైన అనారోగ్యం వంటి కథనాలు స్పెయిన్ గురించి తప్పుడు అభిప్రాయాన్ని సృష్టించాయి. చివరకు ఇది "స్పానిష్" ఫ్లూ అనే పేరుకు మారడానికి దారితీసింది. పాండమిక్ భౌగోళిక మూలాన్ని దాని స్థానానికి భిన్నమైన అభిప్రాయాలతో గుర్తించడానికి చారిత్రక, ఎపిడెమియోలాజికల్ డేటా సరిపోదని భావిస్తున్నారు.
సాధారణంగా ఇన్ఫ్లుఎంజా వ్యాప్తి అతి పిన్నవయస్కులలో, ముసలివారిని చంపినప్పటికీ మధ్య వయస్కులలో మరణాలశాతం తక్కువగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ స్పానిష్ ఫ్లూ మహమ్మారి కారణంగా యువకులలో మరణాలశాతం అధికంగా నమోదైంది. 1918 ఇన్ఫ్లుఎంజా మహమ్మారి అధిక మరణాల రేటుకు శాస్త్రవేత్తలు అనేక వివరణలు ఇస్తున్నారు. వీటిలో ఆరు సంవత్సరాల తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పుల వ్యాధి వాహకాల వలసలను ప్రభావితం చేసింది. జలాశయాలు వ్యాధి వ్యాప్తి చెందే అవకాశాలను అధికరించాయి. [6] కొన్ని విశ్లేషణలు వైరస్ ముఖ్యంగా ప్రాణాంతకమని చూపించాయి. ఎందుకంటే ఇది సైటోకిన్ తుఫానును ప్రేరేపిస్తుంది. ఇది యువకుల బలమైన రోగనిరోధక శక్తిని నాశనం చేస్తుందని పరిశోధనలు తెలియజేసాయి. దీనికి విరుద్ధంగా మహమ్మారి కాలం నుండి మెడికల్ జర్నల్సుల పునః పరిశీలనల 2007 విశ్లేషణలో వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ మునుపటి ఇన్ఫ్లుఎంజా జాతుల కంటే దూకుడుగా లేదని కనుగొన్నారు. దీనికి బదులుగా, పోషకాహార లోపం, రద్దీతో కూడిన వైద్య శిబిరాలు, ఆస్పత్రులు, పేలవమైన పరిశుభ్రత ఆనాటి యుద్ధంతో ఇది తీవ్రతరరూపం దాల్చిందని భావించారు. ఈ కారణాలు బ్యాక్టీరియా సూపర్‌ఇన్‌ఫెక్షన్‌ను ప్రోత్సహించాయి. ఈ సూపర్ఇన్ఫెక్షన్ చాలా మంది బాధితులను చంపింది. కొంతకాలం మరణశయ్యలో బాధపడిన తరువాత మరణం సంభవించడం జరిగింది.
హెచ్ 1 ఎన్ 1 ఇన్ఫ్లుఎంజా ఎ వైరస్ వల్ల కలిగే మూడు ఫ్లూ మహమ్మారిలో 1918 సంభవించిన స్పానిష్ ఫ్లూ మొదటిది; ఇటీవలిది 2009 స్వైన్ ఫ్లూ మహమ్మారి. 1977 రష్యన్ ఫ్లూ కూడా హెచ్ 1 ఎన్ 1 వైరస్ వల్ల సంభవించింది. ఇది కూడా అధికంగా యువ జనాభాను ప్రభావితం చేసింది.
పేరువెనుక చరిత్ర
ఈ మహమ్మారి భౌగోళిక మూలం తెలియకపోయినా ఈ మహమ్మారి మొదటి తరంగం నుండి దీనిని స్పానిష్ ఫ్లూ అని పిలవలేదు. మొదటిప్రపంచ యుద్ధంలో స్పెయిన్ పాల్గొనకుండా తటస్థంగా ఉంటూ యుద్ధకాల సెన్సార్‌షిప్ విధించకుండా ఉండిపోయింది. ఫలితంగా కింగ్ 8 వ అల్ఫోన్సో తీవ్రమైన అనారోగ్యం వంటి అంటువ్యాధి ప్రభావాలను నివేదించడానికి వార్తాపత్రికలు స్వేచ్ఛగా ఉన్నాయి. విస్తృతంగా వ్యాపించిన ఈ కథానాలు స్పెయిన్ గురించిన తప్పుడు అభిప్రాయాన్ని సృష్టించాయి.
మహమ్మారి వ్యాపించిన సమయంలో దీనికి ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు కూడా ఉపయోగించబడ్డాయి. స్పానిష్ ఫ్లూ పేరు మాదిరిగానే వీటిలో చాలా వరకు వ్యాధి మూలాధారాలను కూడా సూచిస్తాయి. సెనెగల్‌లో దీనికి 'బ్రెజిలియన్ ఫ్లూ' అని, బ్రెజిల్‌లో 'జర్మన్ ఫ్లూ' అని పేరు పెట్టగా, పోలాండ్‌లో దీనిని 'బోల్షివిక్ వ్యాధి' అని పిలిచారు.
ఈ వైరస్ ఇతర నామాలలో " 1918 ఇంఫ్లుయెంజా పాండమిక్ ", " ది 1918 ఫ్లూ పాండమిక్ ", ఇతర వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి.
1918 లో మొదటి అల
ఈ మహమ్మారి మొదటిగా 1918 మార్చి 4 న ప్రారంభమైనట్లు గుర్తించబడింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని కాన్సాస్ లోని క్యాంప్ ఫన్స్టన్ వద్ద ఆర్మీ కుక్ అయిన ఆల్బర్ట్ గిట్చెల్ కేసును రికార్డింగ్ చేయడంతో అతని ముందు కేసులు ఉన్నప్పటికీ. 1918 జనవరిలో హాస్కెల్ కౌంటీలో ఈ వ్యాధి మొదటిసారిగా గుర్తించబడింది. స్థానిక వైద్యుడు లోరింగ్ మైనర్ యు.ఎస్. పబ్లిక్ హెల్త్ సర్వీస్ అకాడెమిక్ జర్నల్‌ను హెచ్చరించమని కోరాడు. కొద్ది రోజుల వ్యవధిలోనే శిబిరంలో 522 మంది పురుషులు అనారోగ్యంతో ఉన్నట్లు నివేదించారు. 1918 మార్చి 11 నాటికి వైరస్ న్యూయార్కులోని Queens చేరుకుంది. తరువాత మార్చి / ఏప్రిల్‌లో నివారణ చర్యలు తీసుకోవడంలో వైఫల్యం జరిగినట్లు విమర్శించబడింది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో యుఎస్ ప్రవేశించినందున ఈ వ్యాధి అమెరికన్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్సెస్ దళాలకు ప్రధాన శిక్షణా కేంద్రమైన క్యాంప్ ఫన్‌స్టన్ నుండి ఇతర యుఎస్ ఆర్మీ క్యాంప్‌లు, ఐరోపాకు త్వరగా వ్యాపించింది. తరువాత ఇది మిడ్‌వెస్ట్, ఈస్ట్ కోస్ట్, ఫ్రెంచ్ ఓడరేవులలో అంటువ్యాధిగా మారింది. 1918 ఏప్రెల్ నాటికి వెస్ట్రన్ ఫ్రంట్‌కు చేరుకుంటుంది. తరువాత ఇది త్వరగా మిగిలిన ఫ్రాన్స్, గ్రేట్ బ్రిటన్, ఇటలీ, స్పెయిన్‌లకు వ్యాపించింది. మేలో బ్రెస్లావ్, ఒడెస్సాకు చేరుకుంది. బ్రెస్ట్-లిటోవ్స్క్ ఒప్పందం (మార్చి 1918) మీద సంతకం చేసిన తరువాత జర్మనీ రష్యన్ యుద్ధ ఖైదీలను విడుదల చేయడం ప్రారంభించింది. తరువాత వారు ఈ వ్యాధిని తమ దేశానికి తీసుకువచ్చారు. ఏప్రిల్‌లో ఆగ్నేయాసియాలో నమోదైన కేసులు ఉన్నందున ప్రపంచవ్యాప్తంగా వెళ్ళే అవకాశం ఉంది. మేలో ఇది ఉత్తర ఆఫ్రికా, భారతదేశం, జపాన్లకు చేరుకుంది. జూన్లో ఇది చైనాలో వ్యాప్తిచింది. జూలైలో ఆస్ట్రేలియా చేరుకున్న తరువాత ఈ తరంగం తగ్గడం ప్రారంభమైంది.ఫ్లూ మొదటి తరంగం 1918 మొదటి త్రైమాసికం నుండి కొనసాగింది ఇది తేలికపాటిదిగా భావించబడింది. మరణాల శాతం అధికంగా లేదు. యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 1918 మొదటి ఆరు నెలల్లో 75,000 ఫ్లూ సంబంధిత మరణాలు నమోదయ్యాయి. 1915 లో అదే సమయంలో 000 63,000 మరణాలతో పోలిస్తే ఇది అధికం. 1918 మే - జూన్ మాసాలలో స్పెయిన్లోని మాడ్రిడ్లో 1,000 కంటే తక్కువ మంది ఇన్ఫ్లుఎంజాతో మరణించారు. 1918 మొదటి త్రైమాసికంలో ఎటువంటి నిర్బంధాలు విధించబడలేదు. అయినప్పటికీ మొదటి తరంగం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సైనిక కార్యకలాపాలలో గణనీయమైన అంతరాయం కలిగించింది. ఇందులో మూడొంతుల ఫ్రెంచ్ దళాలు, సగం బ్రిటిష్ దళాలు, 9,00,000 మంది జర్మన్ సైనికులు అనారోగ్యం పాలైయ్యారు.
1918 మూడవ త్రైమాసికంలో మొదలైన మరణాంతకమైన రెండవ అల 1918
రెండవ తరంగం ఆగస్టు రెండవ భాగంలో ప్రారంభమైంది. బహుశా ఇది బోస్టన్, ఫ్రీటౌన్, సియెర్రా లియోన్, బ్రెస్ట్ నుండి ఓడల ద్వారా వ్యాపించిందని అంచనా వేయబడింది. అక్కడ అది అమెరికన్ దళాలు లేదా నావికాదళ శిక్షణ కోసం ఫ్రెంచ్ నియామకాలతో వచ్చింది. బోస్టన్‌కు పశ్చిమాన 30 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న బోస్టన్ నానికాదళ మకాం క్యాంప్ డెవెన్స్ (తరువాత ఫోర్ట్ డెవెన్స్ అని పేరు మార్చబడింది) నుండి మొదలై తరువాత ఇతర యు.ఎస్. సైనిక మకాముల వరకు వ్యాపించింది. తరువాత ఐరోపా దళాలకు ఇది వ్యాపించింది. దళాల కదలికల కారణంగా ఇది తరువాతి రెండు మాసాలలో ఇది ఉత్తర అమెరికా మొత్తానికి, తరువాత మధ్య - దక్షిణ అమెరికాకు వ్యాపించింది. తరువాత ఇది ఓడలద్వారా ఇది బ్రెజిల్, కరేబియన్‌కు కూడా చేరుకుంది. 1918 జూలైలో ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలోని కొంతమంది సైనికులలో మొదటి కేసులు మొదలైయ్యాయి. తరువాత ఇది ఫ్రీటౌన్ నుండి పశ్చిమ ఆఫ్రికా గుండా సముద్రతీరాలు, నదులు, వలసరాజ్యాల రైల్వేలలో రైల్ కేంద్రాల నుండి మరింత మారుమూల వర్గాలకు వ్యాపించింది. సెప్టెంబరులో ఫ్రాంసు నుండి దక్షిణాఫ్రికా స్థానిక లేబర్ కార్ప్స్ సభ్యులను తిరిగి స్వప్రాంతాలకు తీసుకువచ్చే నౌకలద్వారా ఆఫ్రికాలో ప్రవేశించింది. అక్కడ నుండి ఇది దక్షిణ ఆఫ్రికా ప్రాంతాలలో జాంబేజీ దాటి నవంబరులో ఇథియోపియాకు చేరుకుంది. సెప్టెంబర్ 15 న ఇంఫ్లుయెంజా కారణంగా న్యూయార్క్ నగరంలో మొట్టమొదటి మరణం సంభవించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ప్రభుత్వ బాండ్లను ప్రోత్సహించడానికి 1918 సెప్టెంబరు 28 న పెన్సిల్వేనియాలోని ఫిలడెల్ఫియాలో జరిగిన ఫిలడెల్ఫియా లిబర్టీ లోన్స్ పరేడ్, కవాతుకు హాజరైన ప్రజలలో అనారోగ్యం వ్యాప్తి చెందడంతో 12,000 మంది మరణించారు.
1918 మహమ్మారి రెండవ తరంగం మొదటిదానికంటే చాలా ఘోరమైనదిగా మారింది. మొదటి అల సాధారణ ఫ్లూ మహమ్మారిని పోలి ఉంటుంది. అనారోగ్యంతో బాధపడే వ్యాధిగ్రస్థులు, వృద్ధులు, చిన్నవారు చాలా అధికంగా ఈ మహమ్మారి కారణంగా బాధించబడ్డారు. ఆరోగ్యవంతులు సులభంగా కోలుకున్నారు. 1918 అక్టోబరు మాసం మహమ్మారికారణంగా అత్యధిక మరణాలశాతం కలిగిన మాసంగా గణించబడింది. 1918 సెప్టెంబరు-డిసెంబర్ మధ్యకాలంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 2,92,000 మరణాలు సంభవించాయి. 1915 లో అదే సమయంలో 26,000 మరణాలు మాత్రమే సంభవించాయి. నెదర్లాండ్సు ఇన్ఫ్లుఎంజా తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వ్యాధితో 40,000+ మరణాలను నివేదించింది. 1.1 మిలియన్ల జనాభా ఉన్న బొంబాయి ~ 15,000 మరణాలను నివేదించింది. భారతదేశంలో 1918 ఫ్లూ మహమ్మారి ముఖ్యంగా ప్రాణాంతకమైనదిగా ఉంది. 1918 చివరి త్రైమాసికంలో మాత్రమే 12.5-20 మిలియన్ల మరణాలు సంభవించాయి.
మూడవ అల 1919
1919 జనవరిలో స్పానిష్ ఫ్లూ మూడవ తరంగం ఆస్ట్రేలియాకు చేరింది. సముద్ర నిర్బంధాన్ని ఎత్తివేసిన తరువాత అక్కడ 12,000 మంది మరణించారు. తరువాత ఇది యూరప్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ గుండా వేగంగా వ్యాపించింది. అక్కడ అది వసంతకాలం 1919 జూను వరకు అది కొనసాగింది. ఇది ప్రధానంగా స్పెయిన్, సెర్బియా, మెక్సికో, గ్రేట్ బ్రిటన్లను ప్రభావితం చేసింది. దీని ఫలితంగా వందల వేల మంది మరణించారు. దీని తీవ్రత రెండవ వేవ్ కంటే తక్కువగా ఉంది. కాని మొదటి వేవ్ ప్రారంభదశ కంటే చాలా ఘోరమైనదిగా ఉంది. యునైటెడ్ స్టేట్స్, లాస్ ఏంజిల్స్, న్యూయార్క్ నగరం, మెంఫిస్, నాష్విల్లె, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో, సెయింట్ లూయిస్ వంటి కొన్ని నగరాల్లో వ్యాప్తి సంభవించింది. 1919లో ఆరుమాసాల కాలంలో అమెరికన్ మరణాల రేట్లు వేలసంఖ్యలో ఉన్నాయి.
నాలుగవ అల 1920
1920 వసంతఋతువులో న్యూయార్క్ నగరం, స్విట్జర్లాండ్, స్కాండినేవియా, కొన్ని దక్షిణ అమెరికా ద్వీపాలతో సహా వివిక్త ప్రాంతాలలో నాల్గవ అల సంభవించింది. న్యూయార్కు నగరంలో మాత్రమే 1919 డిసెంబరు, 1920 ఏప్రెల్ మధ్య కాలంలో 6,374 మరణాలు నమోదయ్యాయి. ఇది 1918 వసంత ఋతువులో సంభవించిన మొదటి తరంగం కంటే రెండింతలు ఉందని అంచనా వేయబడింది. నాలుగవ అల కారణంగా డెట్రాయిట్, మిల్వాకీ, కాన్సాస్ సిటీ, మిన్నియాపాలిస్, సెయింట్ లూయిస్‌తో సహా ఇతర యుఎస్ నగరాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. మరణాల శాతం 1918 కంటే అధికంగా ఉంది. 1920 ప్రారంభంలో పెరూ ఆలస్యంగా అలలను ఎదుర్కొంది. జపాన్‌లో 1919 చివరి నుండి 1920 మార్చిలో వరకు చివరి కేసులు ఉన్నాయి. ఐరోపాలో ఐదు దేశాలు (స్పెయిన్, డెన్మార్క్, ఫిన్లాండ్, జర్మనీ, స్విట్జర్లాండ్) జానువార్ ప్రాంతాలలో అల ప్రభావం శిఖరాగ్రాన్ని చేరుకుంది.
విశ్వసనీయమైన మూలాలు
దాని పేరు ఉన్నప్పటికీ చారిత్రక, ఎపిడెమియోలాజికల్ డేటా స్పానిష్ ఫ్లూ భౌగోళిక మూలాన్ని గుర్తించలేదు. అయినప్పటికీ పేరు సంబంధించిన అనేక సిద్ధాంతాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి.
అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు
పరిణామాత్మక జీవశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ మైఖేల్ వొరోబే నేతృత్వంలోని కణజాల స్లైడ్లు, వైద్య నివేదికల మీద 2018 అధ్యయనం కాన్సాస్ నుండి ఉద్భవించిన వ్యాధికి వ్యతిరేకంగా కొన్ని సాక్ష్యాలను కనుగొంది. ఎందుకంటే అదే కాలంలో న్యూయార్క్ నగరంలో సంక్రమణలతో పోలిస్తే ఆ కాంసాసులో ఈ కేసులు స్వల్పంగా ఉండడమే కాక తక్కువ మరణాలు సంభవించాయి. ఈ అధ్యయనం ఫైలోజెనెటిక్ విశ్లేషణల ద్వారా సాక్ష్యాలను కనుగొంది. అయినప్పటికీ ఈ వైరస్ ఉత్తర అమెరికా మూలాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఇది నిశ్చయాత్మకమఒనది కాదు. అదనంగా వైరస్ హేమాగ్గ్లుటినిన్ గ్లైకోప్రొటీన్లు 1918 కంటే చాలా ముందుగానే ఉద్భవించాయని సూచిస్తున్నాయి. ఇతర అధ్యయనాలు హెచ్.ఐ.ఎన్.ఇ వైరస్ పునఃసృష్టి ఇది ఇంచుమించుగా 1915 లో సంభవించిందని సూచిస్తున్నాయి.
చైనా
1993 లో పాశ్చర్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో స్పానిష్ ఫ్లూపై ప్రముఖ నిపుణుడు క్లాడ్ హన్నౌన్ తన అభిప్రాయం వెలిబుచ్చుతూ వైరస్ ముందుగా చైనా నుండి వచ్చి, తరువాత అమెరికా సమ్యుక్తరాష్ట్రాల లోని బోస్టన్ సమీపంలో పరివర్తన చెందిందని తరువాత అక్కడ నుండి యూరోప్ యుద్ధభూమి అయిన బ్రెస్ట్ ఫ్రాన్సుకు వ్యాపించిందని పేర్కొన్నారు. ఇది నావికుల ద్వారా మిగిలిన ఐరోపా, మిగతా ప్రపంచం, మిత్రరాజ్యాల సైనికులలో వ్యాప్తి చెందని ఆయన పేర్కొన్నాడు. స్పెయిన్, కాన్సాస్, బ్రెస్ట్ వంటి అనేక ప్రత్యామ్నాయ ప్రతిపాదలను హన్నౌన్ సూచించినప్పటికీ కాని ఆప్రతిపాదనలకు అవకాశం లేదని భావించారు. 2014 లో 96,000 మంది చైనా కార్మికులను బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్ సైనికులతో పనిచేయడానికి సమీకరించడం మహమ్మారికి మూలంగా ఉండవచ్చునని చరిత్రకారుడు మార్క్ హంఫ్రీస్ వాదించారు. సెయింట్ జాన్స్‌లోని మెమోరియల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూఫౌండ్లాండ్‌కు చెందిన హంఫ్రీస్ కొత్తగా వెలికితీసిన రికార్డుల ఆధారంగా కొన్ని తీర్మానాలను ప్రతిపాదించాడు. 1917 నవంబరులో ఉత్తర చైనాను (కార్మికులు ఎక్కడ నుండి వచ్చారు) తాకిన శ్వాసకోశవ్యాధి స్పానిష్ ఫ్లూతో సమానమైనదని చైనా ఆరోగ్య అధికారులు ఒక సంవత్సరం తరువాత గుర్తించారని ఆయన చారిత్రక ఆధారాలను కనుగొన్నారు. అయినప్పటికీ ఆధునికంగా పోల్చిచూడడానికి కణజాల నమూనాలు ఏవీ మనుగడలో లేవు. ఐరోపాకు వెళ్ళడానికి కార్మికులు తీసుకున్న మార్గంలో కొన్ని భాగాలలో శ్వాసకోశ అనారోగ్యం ఉన్నట్లు కొన్ని నివేదికలు వచ్చాయి, ఇది ఉత్తర అమెరికా గుండా కూడా వెళ్ళింది.
స్పానిష్ ఫ్లూ మహమ్మారి బారిన పడిన ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో చైనా ఒకటి. ఇక్కడ నిర్వహించిన పలు అధ్యయనాలు 1918 లో తేలికపాటి ఫ్లూ సీజన్‌ను నమోదు చేశాయి. (వార్లార్డ్ కాలంలో డేటా లేకపోవడం వల్ల ఇది వివాదాస్పదమైనప్పటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా చూడండి) ఇది స్పానిష్ ఫ్లూ మహమ్మారి చైనాలో ఉద్భవించిందనే ఊహాగానాలకు దారితీసింది, ఫ్లూ వైరసుకు చైనా జనాభా గతంలో పొందిన రోగనిరోధక శక్తి ద్వారా ఫ్లూ మరణాల శాతం వివరించబడింది.
2016 లో చైనా మెడికల్ అసోసియేషన్ జర్నల్‌లో ప్రచురించిన ఒక నివేదికలో ఐరోపాలో ఈ మహమ్మారి ప్రారంభానికి ముందుగా 1918 లో చైనీయులు, ఆగ్నేయాసియా సైనికులు, కార్మికుల ద్వారా ఈ వైరస్ ఐరోపాకు దిగుమతి చేయబడిందని ఆధారాలు లేవని తెలియజేయబడింది. ఐరోపాలోని చైనీయులు, ఆగ్నేయాసియా కార్మికులలో తక్కువ ఫ్లూ మరణాల శాతం (వెయ్యిలో ఒకటి) కనుగొనబడిందని 2016 అధ్యయనం సూచించింది అంటే 1918 లో ప్రాణాంతకమైన ఇన్ఫ్లుఎంజా మహమ్మారి ఆ కార్మికుల నుండి ఉద్భవించి ఉండకపోవచ్చని భావించబడింది. వ్యాప్తి చెందుతున్న వ్యాధికి వ్యతిరేకంగా లభించిన మరికొన్ని ఆధారాలు చైనా కార్మికులు ఇతర మార్గాల ద్వారా ఐరోపాలోకి ప్రవేశించారని ఇది గుర్తించదగిన వ్యాప్తికి దారితీయలేదని భావించారు. తద్వారా వారు అసలు అతిధేయులుగా ఉండే అవకాశం లేదని పేర్కొనబడింది.
మార్పు - రూపుమార్పు
వైరస్ ప్రాథమిక పునరుత్పత్తి సంఖ్య 2 - 3 మధ్య ఉంది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం శిబిరాలు ఒకటికొకటి సామీప్యంగా ఉండడం, భారీ దళాల కదలికలు మహమ్మారిని ప్రసారం, వృద్ధి చెందిన మ్యుటేషన్ రెండింటినీ వేగవంతం చేసాయి. వైరసును ప్రజలు ప్రతిఘటించడాన్ని ఈ యుద్ధం తగ్గించి ఉండవచ్చని భావించబడింది. పోషకాహార లోపంతో కొంతమంది సైనికుల రోగనిరోధక వ్యవస్థలు బలహీనపడ్డాయని అలాగే పోరాటం, రసాయన దాడులు సైనికులను ఒత్తిడికి లోనుచేసాయని ఫలితంగా వారి వ్యాధినిరోధకశక్తి బలహీనపడిందని ఊహించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫ్లూ సంభవించడానికి ప్రజల ప్రయాణసౌకర్యాలు అభివృద్ధిచెంది వేగవంతం కావడం ఒక పెద్ద ప్రధానాంశం అని భావించబడింది. ఆధునిక రవాణా వ్యవస్థలు సైనికులు, నావికులు, పౌర ప్రయాణాలు ఈ వ్యాధిని వ్యాప్తిని సులభతరం చేశాయి. ప్రభుత్వాలు వ్యాధి వ్యాప్తిని తక్కువచేసి చూపించడానికి ప్రయత్నించడం, వ్యాధినివారణకు ప్రయత్నించడంలో లోపం, తిరస్కరణ, వ్యాధివ్యాప్తి చెందడం అవగాహనచేసుకోవడంలో ప్రజలను తప్పుదారి పట్టించింది.
రెండవ తరంగం తీవ్రతకు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం వాతావరణం కారణమని చెప్పబడింది. పౌరులు దీనిని తక్కువగా అంచనా వేసినందున ప్రజలలో వ్యాధినిగురించిన అండోళనతో కూడిన ఒత్తిడి తేలికపాటిగా ఉండడానికి దారితీసింది. వ్యాధితీవ్రత తక్కువగా ఉన్నవారు ఇంట్లోనే ఉండి ఉన్నారు. స్వల్పంగా అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు తమ జీవితాలను సాధారణంగా కొనసాగించారు. సైనిక శిబిరాలలో ఇది తారుమారుగా ఉంది. సైకులు తేలికపాటి వ్యాధ్తో ఉండడంతో వారు ఉన్న చోటనే ఉండగా తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడే సైనికులు రద్దీగా ఉన్న రైళ్లలో రద్దీగా ఉండే ప్రాంతీయ ఆసుపత్రులకు పంపించిన కారణంగా అది ప్రాణాంతక వైరస్ వ్యాప్తి చెందడానికి ప్రధానకారణంగా మారింది. తరువాత అఫి రెండవ అలగా ప్రారంభమైన ఫ్లూ త్వరగా తిరిగి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది. మొదటి అల ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి కోలుకున్న వారిలో చాలా మంది రోగనిరోధక శక్తి పొందారని తేలింది. ఇది అదే ఫ్లూ జాతి అయి ఉండాలి. కోపెన్‌హాగన్‌లో ఇది చాలా నాటకీయంగా వివరించబడింది. ప్రాణాంతకత ప్రభావం తక్కువగా ఉన్న మొదటి తరంగానికి కంటే స్వల్పంగా అధిక మరణాలశాతంగా 0.29% (మొదటి తరంగంలో 0.02% మరియు రెండవ తరంగంలో 0.27%) నమోదు చేసింది. మిగిలిన ప్రజలలో రెండవ తరంగం చాలా ఘోరమైనదిగా మారింది. ఇది సైనికులకు చాలా హాని కలిగించింది. ఇది ఆరోగ్యవంతమైన యువకులను అధికంగా బాధించింది.
1918 చివరలో ప్రాణాంతకమైన రెండవ తరంగం తాకిన తరువాత అకస్మాత్తుగా కొత్త కేసులు పడిపోయాయి. ఉదాహరణకు అక్టోబర్ 16 చివరివారంలో ఫిలడెల్ఫియాలో 4,597 మంది మరణించినప్పటికీ నవంబర్ 11 నాటికి ఇన్ఫ్లుఎంజా నగరం నుండి దాదాపుగా అదృశ్యమైంది. వ్యాధి ప్రాణాంతకత వేగంగా క్షీణించడానికి ఒక వివరణ ఏమిటంటే బాధితులు వైరస్ బారిన పడిన తరువాత అభివృద్ధి చెందిన న్యుమోనియా నివారణ, చికిత్సలలో వైద్యులు మరింత ప్రభావవంతంగా పనిచేసారు. అయినప్పటికీ జాన్ బారీ తన పుస్తకం ది గ్రేట్ ఇన్ఫ్లుఎంజా(2004): ది ఎపిక్ స్టోరీ ఆఫ్ ది డెడ్లీస్ట్ ప్లేగు ఇన్ హిస్టరీలో ఇంద్య్కు మద్దతుగా ఎటువంటి పరిశోధకుల ఆధారాలు కనుగొనలేదని పేర్కొన్నారు. మరొక సిద్ధాంతం ఆధారంగా 1918 వైరస్ చాలా వేగంగా తక్కువ ప్రాణాంతక స్థితికి మారిందని పేర్కొన్నది. ఇన్ఫ్లుఎంజా ఇటువంటి పరిణామం చెందడం ఒక సాధారణ సంఘటన: వ్యాధికారక వైరస్లు కాలక్రమంలో తక్కువ ప్రాణాంతకంగా మారాయి. మరింత ప్రమాదకరమైన జాతుల హోస్ట్‌లు చనిపోవడం ఇందుకు ప్రధానకారణంగా భావించబడింది. కొన్ని ప్రాణాంతక కేసులు మార్చి 1919 వరకు కొనసాగాయి. 1919 స్టాన్లీ కప్ ఫైనల్స్‌లో ఒక ఆటగాడు మరణించాడు.
సంకేతాలు-లక్షణాలు
ముఖ్యంగా మొదటి వేవ్ సమయంలో వ్యాధిసోకిన వారిలో ఎక్కువ మంది గొంతునొప్పి, తలనొప్పి, జ్వరం మొదలైన సాధారణ ఫ్లూ లక్షణాలను మాత్రమే అనుభవించారు. ఇందుకు విరుద్ధంగా రెండవ తరంగంలో ఈ వ్యాధి చాలా తీవ్రంగా ఉంది. ఇది తరచుగా న్యుమోనియా లక్షణాలతో ఉన్న కారణంగా గుర్తించడం సంక్లిష్టంగా ఉండేది. ఇది తరచుగా మరణానికి కారణంగా మారింది. ఇది మరింత తీవ్రమైన రకం హెలియోట్రోప్ సైనోసిస్ అభివృద్ధి చెందడానికి కారణమవుతుంది. తద్వారా చర్మం మొదట చెంప ఎముకల రెండు మహోగని మచ్చలను అభివృద్ధి చేస్తుంది. తరువాత కొన్ని గంటలు మొత్తం ముఖం నీలం రంగులోకి వ్యాపిస్తుంది తరువాత నల్ల రంగు మరింత వ్యాప్తి చెంది మిగిలిన అవయవాకకు వ్యాపించేది. దీని తరువాత ఊపిరితిత్తులు ప్రమాదకరమైన ద్రవాలతో నిండిన కారణంగా గంటలు లేదా రోజుల్లో మరణం సంభవిస్తుంది. నివేదించబడిన ఇతర సంకేతాలుగా ఆకస్మిక నోరు, ముక్కుపుటాలు వ్యాధి లక్షణాలను బహిర్గతం చేసాయని తెలియజేసాయి. గర్భిణీ స్త్రీలకు గర్భస్రావాలు సంభవించాయి. ఒక విచిత్రమైన వాసన, దంతాలు, జుట్టు రాలడం, మతిమరుపు, మైకం, నిద్రలేమి, వినికిడి లేదా వాసన కోల్పోవడం, దృష్టి మసకబారడం, రంగు గుర్తించడంలో బలహీనమైన దృష్టి. ఒక పరిశీలకుడు ఇలా వ్రాశాడు: "శ్లేష్మ పొరల నుండి ప్రధానంగా ముక్కు, కడుపు, పేగు నుండి వచ్చే రక్తస్రావం ఈ వ్యాధి లక్షణాలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది. చెవుల నుండి రక్తస్రావం, చర్మంలోని రంద్రాలలో కూడా రక్తస్రావం సంభవించింది". సైటోకిన్ తుఫానుల కారణంగా లక్షణాల తీవ్రత సంభవిస్తుందని విశ్వసించారు.
వ్యాధినిర్ధారణలో సమస్యలు
ఈ వ్యాధికి కారణమైన వైరస్ ఆ సమయంలో సూక్ష్మదర్శిని క్రింద కనిపించడం చాలా తక్కువగా ఉన్నందున దానిని సరిగ్గా నిర్ధారించడంలో సమస్యలు ఎదురయ్యాయి.ఇది హేమోఫిలస్ ఇన్ఫ్లుఎంజా అనే బాక్టీరియాగా భావించబడింది. ఇది కనిపించేంత పెద్దదిగా ఉండడమే ఇందుకు కారణం. ఇది అందరిలో లేనప్పటికీ అధికసంఖ్యాకులలో ఇది కనిపించింది. ఈ కారణంగా ఆ బాసిల్లస్‌కు వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించిన టీకా సరిగా పనిచేయలేదు. అయినప్పటికీ ఇది మరణాలశాతాన్ని తగ్గించింది.
ఘోరమైన రెండవ వేవ్ సమయంలో ఇది ప్రజలలో ప్లేగు, డెంగ్యూ జ్వరం, కలరా అనే అపోహను కలిగించింది. మరొక పొరపాటు నిర్ధారణ టైఫస్. అక్టోబర్ విప్లవం తరువాత రష్యాను కూడా ఇది ప్రభావితం చేసింది. చిలీలో దేశం ఉన్నత వర్గాల అభిప్రాయంలో దేశం తీవ్ర క్షీణతలో ఉందని భావించబడింది. వైద్యులు ఈ టైఫస్ వ్యాధికి పరిశుభ్రతలోపత కారణం అని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చారు. వైధ్యులు దీనిని అంటువ్యాధి కాదని భావించారు. ఫలితంగా సామూహిక సమావేశాలను నిషేధించనికారణంగా వ్యాధితీవ్రత అధికరించింది.
వాతావరణప్రభావాల పాత్ర
ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల స్పానిష్ ఫ్లూ బాధితుల రోగనిరోధక శక్తి బలహీనపడిందని అధ్యయనాలు వివరించాయి. మహమ్మారి వ్యవధిలో ఎక్కువ కాలం వాతావరణం అధికంగా చల్లగా, తడిగా ఉండేది. నిరంతర వర్షాలు ప్రపంచయుద్ధ దళాలను సంఘర్షణ కాలసగటు కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలకు గురిచేసింది. ముఖ్యంగా మహమ్మారి రెండవ తరంగంలో ఇది అధికంగా సంభవించింది. హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, మైనే విశ్వవిద్యాలయంలోని క్లైమేట్ చేంజ్ ఇన్స్టిట్యూట్ కలిసి చేసిన విశ్లేషించిన అత్యంత వివరణాత్మక మరణాల రికార్డులతో కలిపి అందించిన అల్ట్రా-హై-రిజల్యూషన్ క్లైమేట్ డేటాలో 1914 నుండి 1919 వరకు ఐరోపాను ప్రభావితం చేసిన తీవ్రమైన వాతావరణ క్రమరాహిత్యం గుర్తించబడింది. అనేక పర్యావరణ సూచికలు స్పానిష్ ఫ్లూ మహమ్మారి తీవ్రతను, వ్యాప్తిని ప్రభావితం చేశాయని వివరించాయి. ప్రధానంగా 1918 సెప్టెంబర్ నుండి డిసెంబర్ వరకు మహమ్మారి రెండవ తరంగంలో వర్షపాతంలో గణనీయమైన పెరుగుదల ఐరోపా మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేసింది. మరణాల గణాంకాలు అవపాతం మరియు ఉష్ణోగ్రతల తగ్గుదల యొక్క ఏకకాల పెరుగుదలను దగ్గరగా అనుసరిస్తాయి. ఇందుకు అనేక వివరణలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు, పెరిగిన అవపాతం వైరస్ ప్రసారానికి అనువైన పరిస్థితులను అందించాయి. ఇది సైనికులు, ప్రతికూల పరిస్థితులకు గురైన ఇతర వ్యక్తుల రోగనిరోధక వ్యవస్థలను కూడా ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేసింది. ఇది వ్యాధివ్యాప్తిని పెంచుతుందని నిరూపించబడింది. వైరసులు, న్యుమోకాకల్ కో-మోర్బిడ్ ఇన్ఫెక్షన్ల ద్వారా సంక్రమణ అధికశాతం మహమ్మారి బాధితులను ప్రభావితం చేసినట్లు నమోదు చేయబడింది (36% మరణ రేటుతో వ్యాధ్పీడిత ప్రజలలో ఐదవ వంతు). ఆరు సంవత్సరాల వాతావరణ క్రమరాహిత్యం (1914-1919) ఐరోపాకు చల్లని, సముద్రపు గాలిని తీసుకువచ్చి దాని వాతావరణాన్ని తీవ్రంగా మార్చింది. ప్రత్యక్ష సాక్షుల సాక్ష్యాలు, రికార్డుల ఆధారంగా ఈ వాతావరణ మార్పు టర్కీలో గల్లిపోలి వరకు చేరుకుందని వివరించాయి. సాధారణంగా మధ్యధరా వాతావరణం ఉన్నప్పటికీ ఉష్ణోగ్రతలు ANZAC దళాలు ఉన్న ప్రాంతం ఈ మార్పు కారణంగా చాలా చల్లగా మారాయి. వాతావరణ క్రమరాహిత్యం H1N1 ఏవియన్ వెక్టర్స్ వలసలను ప్రభావితం చేసింది. ఇది జలాశయాల జలాలను ప్రభావితం చేసింది. శరదృతువులో వ్యాధిసంక్రమణ 60%నికి చేరుకుంది. మానవజన్యు పెరుగుదల వాతావరణ క్రమరాహిత్యం నిరంతర బాంబు దాడి కారణంగా వాతావరణంలో ఏర్పడిన మార్పుల కారణంగా ధూళితో మానవజన్యు పెరుగుదల సంభంధం కలిగి ఉంటుంది. ధూళి కణాల వల్ల పెరిగిన న్యూక్లియేషన్ (క్లౌడ్ కండెన్సేషన్ న్యూక్లియై)వర్షపాతం అధికరించడానికి దారితీసింది.
ప్రజారోగ్య రక్షణావిధానం
1918 లో అంటు వ్యాప్తి గురించి ప్రజారోగ్య అధికారులను హెచ్చరించే వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ అవి సాధారణంగా వారిచ్చే హెచ్చరికలలో ఇన్ఫ్లుఎంజా చేర్చబడలేదు. ఇది ప్రతిస్పంద ఆలస్యం కావడానికి దారితీసింది. అయినప్పటికీ అధికారులచేత చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి. ఐస్‌ల్యాండ్, ఆస్ట్రేలియా, అమెరికన్ సమోవా వంటి ద్వీపాలలో సముద్రయాన నిషేధాలు ప్రకటించబడ్డాయి. దానికారణంగా అనేక మంది ప్రాణాలను కాపాడబడ్డాయి.సామాజిక దూరం పాటించడం వంటి చర్యలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. పాఠశాలలు, థియేటర్లు, ప్రార్థనా స్థలాలను మూసివేయడం, ప్రజా రవాణాను పరిమితం చేయడం, సామూహిక సమావేశాలను నిషేధించడం వంటి చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి. జపాన్ వంటి కొన్ని ప్రదేశాలలో ఫేస్ మాస్క్‌లు ధరించడం సాధారణచర్యగా మారింది. అయినప్పటికీ వాటి సమర్థత మీద చర్చలు కొనసాగాయి. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో యాంటీ-మాస్క్ లీగ్ ఉదహరించబడినట్లుగా వాటి వినియోగానికి కొంత ప్రతిఘటన ఎదురైంది. టీకాలు కూడా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. ఇవి బ్యాక్టీరియా మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. అసలు వైరస్ మీద మాత్రమే ప్రభావం చూపాయి. అవి సెకండరీ ఇన్ఫెక్షన్‌లకు మాత్రమే సహాయపడతాయి. వివిధ రకాల ఆంక్షలు విభిన్నంగా అమలుచేయబడ్డాయి. చాలా వరకు, న్యూయార్క్ సిటీ హెల్త్ కమిషనర్ సబ్వేలలో రద్దీని నివారించడానికి వ్యాపారాలను షిఫ్ట్‌ విధానంలో తెరవడం, మూసివేయడం చేయాలని ఆదేశించాడు. ఇన్ఫ్లుఎంజా బాధితులకు కోరమాండల్ హాస్పిటల్ బోర్డ్ (న్యూజిలాండ్) సలహా (1918) సామూహిక సమావేశాలను నిషేధించడం, ఫేస్ మాస్క్‌లు ధరించడం వంటి చర్యలు మరణాల రేటును 50% వరకు తగ్గించగలవని తరువాతి అధ్యయనం కనుగొన్నాయి. ఇది ప్రారంభంలో విధించబడటం మీద వ్యాధ్వ్యాప్తి ఆధారపడి ఉంటుంది.
చికిత్స
వైరస్‌కు చికిత్స చేయడానికి, సెకండరీ బ్యాక్టీరియా ఇన్‌ఫెక్షన్‌లకు చికిత్స చేయడానికి యాంటీబయాటిక్స్ లేనందున వైద్యులు యాస్పిరిన్, క్వినైన్, ఆర్సెనిక్స్, డిజిటాలిస్, స్ట్రైక్నిన్, ఎప్సమ్ లవణాలు, ఆముదం, మరియు అయోడిన్ వంటి వివిధ స్థాయిలలో ప్రభావంచూపే మిశ్రిత ఔషధాల మీద ఆధారపడ్డారు. రక్తస్రావం, ఆయుర్వేదం, కంపో వంటి సాంప్రదాయ ఔషధాలతో చికిత్సలు జరిగాయి.
సమాచార అణిచివేత
మొదటి ప్రపంచయుద్ధకాలంలో యుద్ధకాల సెన్సార్‌షిప్‌లో, మహమ్మారి గురించిన సమాచారం అణచివేయబడింది. ఆనాటి వార్తాపత్రికలు సాధారణంగా " కొర్రియరీ డెల్లా సెరా" మరణాల గురించిన సమాచారం ప్రచురించడాన్ని నిషేధించింది. సాధారణంగా వార్తాపత్రికలు దేశభక్తి కారణంగా ప్రజలు భయాందోళన చెందకుండా ఉండాలన్న యోచనతో మరణాల గణాంకాలను ప్రచురించలేదు.వ్యాధితో పాటు తప్పుడు సమాచారం కూడా వ్యాపించింది. ఐర్లాండ్‌లో, ఫ్లాండర్స్ ఫీల్డ్‌ల సామూహిక సమాధుల నుండి హానికరమైన వాయువులు పెరుగుతూ "గాలుల ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించాయి" అని ప్రజలలో ఒక విశ్వాసం ఉండేదని కొన్ని కధనాలు వ్యాప్తిలోకి వచ్చాయి.దీని వెనుక జర్మన్లు ఉన్నారనే పుకార్లు కూడా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు బేయర్ తయారు చేసిన ఆస్పిరిన్ వాతావరణాన్ని విషపూరితం చేయడం, U- బోట్ల నుండి విషవాయువును విడుదల చేయడం వంటి జర్మనుల చర్యలు దీనికి కారణమని ప్రజలలో ఒక భావన నెలకొన్నది.
తణుకు పురపాలక సంఘం
తణుకు పురపాలక సంఘం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక పురపాలక సంఘం.ఈ పురపాలక సంఘం నరసాపురం లోకసభ నియోజకవర్గంలోని, తణుకు శాసనసభ నియోజకవర్గం కింద నిర్వహించబడుతుంది.ఇది నరసాపురం రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన పురపాలక సంఘం.
చరిత్ర
తణుకు పురపాలక సంఘం, 1979 సంవత్సరంలో గ్రేడ్ II మునిసిపాలిటీగా స్థాపించబడింది. 2002 సంవత్సరంలో గ్రేడ్ I గా మార్చబడింది.ఈ మున్సిపాలిటీలో 34 వార్డులు ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతికి 165 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉంది. ముళ్లపూడి హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ తణుకు పురపాలక సంఘం చైర్మన్ గా పనిచేసాడు. ఇందులో మూడు గ్రామపంచాయతీలు ఇటీవల తణుకు పురపాలక సంఘం లో విలీనం చేశారు.
జనాభా గణాంకాలు
తణుకు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తణుకు మండలంలో ఉన్న మునిసిపాలిటీ, అవుట్‌గ్రోత్ నగరం. తణుకు నగరాన్ని 34 వార్డులుగా విభజించారు, దీనికి ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి. 2011 భారత  జనగణన గణాంకాల  ప్రకారం జనాభా మొత్తం 77,962, అందులో 38,325 మంది పురుషులు, 39,637 మంది మహిళలు. తణుకు పురపాలక సంఘం పరిధిలో 2011 భారత  జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం 20,909 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 1,034.
తణుకు నగరంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6882, ఇది మొత్తం జనాభాలో 9%. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 3438 మంది మగ పిల్లలు, 3444 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 1,002, ఇది సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (1,034) కన్నా తక్కువ. అక్షరాస్యత రేటు 85.5%. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో 74.6% తో పోలిస్తే తణుకు అక్షరాస్యత ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 88.74%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 82.39%.
2001 లో 68,224 ఉన్న పట్టణ జనాభా 2011 లో 90,430 కు పెరిగింది,
ప్రస్తుత చైర్‌పర్సన్, వైస్ చైర్మన్
ప్రస్త్తుత చైర్‌పర్సన్ గా దొమ్మేటి వెంకట సుధాకర్ (9వార్డు కౌన్సిలరు) పనిచేయుచున్నాడు. మంత్రిరావు వెంకటరత్నం వైస్ చైర్మన్ గా (20 వార్డు కౌన్సిలరు) పనిచేయుచున్నాడు.
ప్రస్తుత పాలకవర్గం
ఈ క్రిందివారు ప్రస్తుత పాలకవర్గ సభ్యులు (కౌన్సిలర్లు) గా పనిచేస్తున్నారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
వల్పరైజో
వల్పరైసో చిలీ దేశపు నగరం, రేవు, నౌకాదళ కేంద్రం. ఇది వల్పరైసో ప్రాంతానికి రాజధాని. ఇది దేశ రాజధాని శాంటియాగో నుండి 120 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రెండు ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యలయాలతో పాటు అనేక ప్రైవేటు విశ్వవిద్యాలయలూ ఉన్నాయి. గ్రేటర్ వల్పారైసో దేశంలోని రెండవ అతిపెద్ద మహానగరం.
19 వ శతాబ్దపు రెండో సగంలో, అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య మేగలన్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకలకు ప్రధానమైన ఆశ్రయంగా ఉంటూ వల్పరైసో ప్రముఖమైన రేవుగా వెలుగొందింది. ఆ సమయంలో ఇది విపరీతమైన అభివృద్ధిని చూసింది. ఐరోపా వలసదారులకు ఇది ప్రధాన గమ్యమైంది. ఆ సమయంలో దీన్ని "లిటిల్ శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో" అనీ "పసిఫిక్ రత్నం" అనీ పిలిచేవారు. 2003 లో వల్పరైసో లోని చారిత్రిక ప్రాంతాన్ని యునెస్కో వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించారు.
లాటిన్ అమెరికా లోని అత్యంత పురాతన స్టాక్ ఎక్స్‌చేంజి వల్పరైసోలో ఉంది. ప్రపంచం లోని అత్యంత పురాతన స్పానిష్ వార్తాపత్రిక, ఎల్ మెర్క్యూరియో డి వల్పరైసో ఇక్కడి నుండే వెలువడుతుంది. 1827 సెప్టెంబరు 12 న మొదలైన ఈ పత్రిక అప్పటినుండి నిరంతరాయంగా వెలువడుతూ, 2020 నాటికి ఇంకా ప్రచురణ లోనే ఉంది. చిలీ దేశపు మొట్టమొదటి ప్రజా గ్రంథాలయం వల్పరైసొలోనే ఉంది.
20 వ శతి రెండవ సగంలో వల్పరైసోకు పరిస్థితులు తిరగబడ్డాయి. అనేక కుటుంబాలు నగరాన్ని విడిచిపెట్టాయి. పనామా కాలువను తెరవడంతో ఇక్కడి రేవుకు వచ్చే నౌకల రద్దీ తగ్గిపోయింది. అది వల్పరైసో ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. 21 వ శతాబ్ది తొలి 15 ఏళ్ళలో, ఇక్కడ కళాకారులు, సాంస్కృతిక వ్యాపారులూ, వ్యాపార సంస్థలూ స్థిరపడడంతో నగరం కొంత కోలుకుంది. ఇప్పుడు నగరం పర్యాటకులను బాగా ఆకర్షిస్తోంది.
మరింత ముఖ్యంగా, వల్పరైసో ఒక ముఖ్యమైన విద్యా కేంద్రంగా మారింది. నాలుగు పెద్ద అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాలను, అనేక కాలేజీలనూ ఇక్కడ స్థాపించారు. ఏటా పండుగలు పర్వదినాలను జరుపుకుంటూ వల్పరైసో చిలీ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబిస్తూ ఉంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:దక్షిణ అమెరికా వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
కమల్ కామరాజు
కమల్ కామరాజు ఒక తెలుగు సినిమా నటుడు, ఆర్కిటెక్టు,, రచయిత. గోదావరి, ఆవకాయ్ బిర్యానీ లాంటి సినిమాల్లో నటించాడు. మహారాష్ట్రలో జన్మించిన కమల్ హైదరాబాదులో పెరిగాడు. జె.ఎన్.టి.యు నుంచి ఆర్కిటెక్చర్ లో డిగ్రీ చేశాడు. సినిమాలపై మక్కువతో మొదట సహాయదర్శకుడిగా చేరి నటుడిగా మారాడు. డిసెంబరు 2013 న బెంగాలీ అమ్మాయి సుప్రియా బిశ్వాస్ ను వివాహమాడాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కమల్ మహారాష్ట్రలోని గాంధీ ఆశ్రమం, సేవాగ్రాంలో జన్మించాడు. హైదరాబాదులో పెరిగాడు. అక్కడే లిటిల్ ఫ్లవర్స్ హైస్కూల్లో చదువుకున్నాడు. జె. ఎన్. టి. యు నుంచి ఆర్కిటెక్చర్ లో డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. డిసెంబరు 2013 న బెంగాలీ అమ్మాయి సుప్రియా బిశ్వాస్ ను వివాహమాడాడు. సుప్రియ హైదరాబాదులోని ఈ బహుళ జాతీయ సంస్థలో కన్సల్టెంటుగా పనిచేస్తోంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:1981 జననాలు
విరోధి (సినిమా)
విరోధి 2011 లో నీలకంఠ దర్శకత్వంలో నక్సలిజం నేపథ్యంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇందులో శ్రీకాంత్, కమలినీ ముఖర్జీ, అజయ్, కమల్ కామరాజు ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమా మూడో ఉత్తమ చిత్రంగా, ఉత్తమ మాటల రచయితగా నీలకంఠ నంది పురస్కారాలు అందుకున్నారు. ఆర్. పి. పట్నాయక్ ఈ సినిమాకు సంగీతాన్నందించాడు. శ్రీకాంత్ తమ్ముడు అనిల్ ఈ సినిమాకు నిర్మాతగా మేకా మీడియా అనే బ్యానర్ పై నిర్మించాడు. నిజాయితీ పరుడైన ఓ విలేఖరి నక్సల్స్ బృందంతో కలిసి ప్రయాణం చేసి వారి మనసును మార్చడం ఈ చిత్రం ప్రధాన కథాంశం. ఈ సినిమాను గోవాలో జరిగిన అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ఇండియన్ పనోరమా అనే విభాగంలో ప్రదర్శించారు. తమిళం, మలయాళం నుంచి చాలా చిత్రాలు ఎంపికైన ఈ ఉత్సవంలో తెలుగు నుంచి వెళ్ళిన ఏకైన చిత్రం విరోధి.
కథ
నీతి నిజాయితీలకు పెట్టింది పేరు జయదేవ్. అతని భార్య (కమలినీ ముఖర్జీ) ఓ సాఫ్ట్ వేర్ ఉద్యోగి. రాజకీయ విలేఖరియైన జయదేవ్ (శ్రీకాంత్) ఒక అవినీతి రాజకీయ నాయకుడు జంగయ్య (ఆహుతి ప్రసాద్) చేసిన కుంభకోణాలను వరసపెట్టి వెలికి తీస్తాడు. దాంతో అతను జయదేవ్ ను తన ఇంటికి పిలిచి లంచం ఇవ్వజూపుతాడు. కానీ ఆదర్శవంతమైన జీవితం గడుపుతున్న జయదేవ్ దానికి అంగీకరించడు. ముందు ఓ నక్సల్ దళంలో పని చేసి గుర్తింపు కోసం తనకంటూ ప్రత్యేక దళాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటాడు గోగి (అజయ్). వాళ్ళిద్దరూ దాన్ని గురించి చర్చించుకుంటుండగానే గోగి దళం ఆ ఇంటిమీద దాడి చేసి ఆ రాజకీయ నాయకుణ్ణి చంపేసి జయదేవ్ ను తనతో పాటు బంధీగా తీసుకెళతారు.
ఎలినార్ అస్ట్రోం
" ఎలినార్ క్లైరె " " లిన్ " " అస్ట్రోం " (నీ అవాన్; 1933 ఆగస్టు 7 - జూన్ 12, 2012) ఒక అమెరికన్ రాజకీయ ఆర్థికవేత్త. ఈ సంస్థ పని న్యూ ఇనిస్టిట్యూషనల్ ఎకనామిక్స్, రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ పునరుద్ధణతో ముడిపడి ఉంది. 2009 లో ఆమె "ఆర్థిక పరిపాలన విశ్లేషణ, ముఖ్యంగా కామన్స్" కొరకు ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్ మెమోరియల్ బహుమతి అందుకున్నది. ఆమె ఆ బహుమతిని ఒలివర్ ఇ. విలియమ్సన్తో పంచుకుంది. ఎకనామిక్సులో నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఇద్దరు మహిళలలో ఆమె మొదటిదిగా గుర్తించబడింది. రెండవ మహిళ " ఎస్తేర్ డుఫ్లో ".
వ్యక్తిగత జీవితం, విద్య
ఎలినార్ క్లైరె అవాన్ లాస్ ఏంజలెస్(కలిఫోర్నియా) లో సంగీతకారుడు లీ హాప్కింసు - ఆడ్రియన్ అవాన్ దంపతులకు ఏకైక సంతానంగా జన్మించింది. ఆమె జీవితంలో ప్రారంభంలో ఆమె తల్లిదండ్రులు విడిపోయారు. తరువాత ఎలినోర్ తన తల్లితో ఎక్కువ సమయం నివసించింది. ఆమె తన తల్లితో ప్రొటెస్టంట్ చర్చికి హాజరైంది. తన తండ్రితో తరచూ యూదు కుటుంబంతో వారాంతాలు గడిపింది. విడాకులు తీసుకున్న అనంతర కాలంలో పెరిగిన వత్తిడి కారణంగా ఓస్ట్రోమ్ తనను తాను "పేద పిల్ల" గా చెప్పుకున్నది. ఆమెకు ఈత ప్రధానవ్యాపకంగా ఉంది. ఆమె ఈత బృందంలో చేరింది. ఆమె ఈత నేర్పడం ప్రారంభించే వరకు ఆమె ఈత పోటీలో పాల్గొనేది. కళాశాలలో అధ్యయనం చేయడానికి ఆమె ఈత శిక్షకురాలిగా పనిచేసింది.
బెవర్లీ హిల్స్ హై స్కూలులో ఆమె చదువుకుని 1951 లో పట్టభద్రురాలైంది. ఆపాఠశాల నుండి అత్యధికంగా కళాశాలలో ప్రవేశించడం తన అదృష్టంగా ఆమె భావించింది. ఓస్ట్రోం జూనియరుగా ఉన్నసమయంలో సహవిద్యార్ధులు ఆమెను చర్చా బృందంలో చేరమని ప్రోత్సహించారు. చర్చా వ్యూహాలు ఆమె ఆలోచనా విధానాల మీద ప్రభావాన్ని చూపింది. ఒక ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థిగా ఎలినోర్ ఆస్ట్రోం త్రికోణమితిని అధ్యయనానికి తగినంత ప్రోత్సాహం లభించలేదు. ఎందుకంటే బీజగణితం, జ్యామెంట్రిలో ఉన్నత మార్కులు లభించని బాలికలను ఈ అధ్యయనానికి అనుమతించలేదు. ఆమె కుటుంబంలో ఎవరికీ కళాశాల అనుభవం లేదు. ఆమె ఉన్నత పాఠశాలలో 90% మంది విద్యార్థులు కళాశాలకు ప్రవేశించారు. ఆమె తల్లికి ఆమె కాలేజీకి హాజరు కావడంలో ఆసక్తి లేదు. దానికి ఎటువంటి కారణం లేదు.
1961 లో విన్సెంట్ ఆస్ట్రోం, చార్లెస్ టైబౌట్, రాబర్ట్ వారెన్ "ది ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్ ఇన్ మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాస్" ను ప్రచురించారు. ఇది ప్రభావవంతమైన కథనంగా మారింది.
ఏది ఏమయినప్పటికీ ఈ వ్యాసం యు.సి.ఎల్.ఎ. బ్యూరో ఆఫ్ గవర్నమెంటల్ రీసెర్చితో విభేదాలను తీవ్రతరం చేసింది. ఎందుకంటే బ్యూరో ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా వికేంద్రీకరణకు (పాలిసెంట్రిజం) అనుకూలంగా కేంద్రీకృత మహానగర ప్రాంతాలకు వ్యతిరేకంగా ఉండాలని ఈ వ్యాసంలో సూచించబడింది. ఈ వివాదం ఆస్ట్రోం యు.సి.ఎల్.ఎ.ను విడిచి వెళ్ళేలా ప్రేరేపించింది. విన్సెంట్ ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయంలో పొలిటికల్ సైన్స్ ప్రొఫెసర్షిప్‌ను స్వీకరించి వారి 1965 లో ఇండియానాలోని బ్లూమింగ్టన్‌కు వెళ్ళారు. ఆమె విజిటింగు అసిస్టెంటు ప్రొఫెసరుగా ఫ్యాకల్టీలో చేరింది. ఆమె సాయంకాల తరగతిలో మొదటిసారిగా అమెరికన్ ప్రభుత్వం మీద బోధించింది.
వృత్తిజీవితం
ఆస్ట్రోం తన సొంత సాధ, ఇతరుల ఫీల్డ్ వర్క్ ద్వారా గుర్తింపు పొందింది. లాస్ ఏంజిల్స్‌లోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో పీహెచ్‌డీ చేస్తున్న సమయంలో ఆమె 1950 లలో శుష్కప్రాంతంలో ఉన్న తన ఇంటి సమీపంలో జరుగుతున్న నీటి యుద్ధాలను, కుళాయిజలాల అధ్యయనం చేసింది. మాల్తుసియనిజం సంబంధిత ప్రస్తుత హేతుబద్ధమైన-ఆర్ధిక అంచనాలు, కామన్సు విషాదానికి భిన్నంగా, సరఫరా తగ్గిపోతున్న సమయంలో మానవులు చిక్కుకొని నిస్సహాయంగా ఉన్న సందర్భాలను ఆమె చూపించింది. గవర్నింగ్ ది కామన్స్ అనే ఆమె పుస్తకంలో స్పెయిన్, నేపాల్ లోని నీటిపారుదల వ్యవస్థలు, స్విట్జర్లాండ్, జపాన్ లోని పర్వత గ్రామాలు, మైనే, ఇండోనేషియాలోని మత్స్య సంపద మీద ఆమె అధ్యయనం చేసింది.
1973 లో ఓస్ట్రోం ఆమె భర్త ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయంలో రాజకీయ సిద్ధాంతం, విధాన విశ్లేషణ వర్కుషాప్‌ను స్థాపించారు. ఉమ్మడి కొలను (కామన్ పూల్) వంటి వనరుల (సిపిఆర్) నిర్వహణలో సామూహిక కృషి, నమ్మకం, సహకారం ఉపయోగాన్ని పరిశీలిస్తే ఆమె సంస్థాగత విధానం (ఇన్స్టిట్యూషనల్ అనాలిసిస్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఫ్రేమ్వర్కు (ఐఎడి))గా కొంత భిన్నంగా పరిగణించబడుతుంది.
"ఆమె సంస్థాగత సిద్ధాంతం, పొలిటికల్ సైన్సు, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ రంగాలలో అనేక పుస్తకాలను రచించింది. ఎలినోర్ ఓస్ట్రోం తన జీవితాంతం వరకు సిద్ధాంతపరమైన పుస్తకరచనకు అంకితమైన పండితురాలుగా గుర్తించబడుతుంది. ఆమె చనిపోయే ముందు రోజు కూడా ఆమె వ్రాస్తున్న కాగితాల గురించి సహ రచయితలకు రెండు ఇ-మెయిల్ సందేశాలను పంపింది. మార్చిలో లండన్లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ సైన్స్ (ఐసిఎస్‌యు) ప్లానెట్ అండర్ ప్రెషర్ సమావేశానికి ఆమె ప్రధాన శాస్త్రీయ సలహాదారుగా పనిచేసింది."
సాధారణంగా వినియోగదారులు సమిష్టిగా ఉపయోగించిన సహజ వనరులు అధికంగా దోపిడీకి గురై నాశనం చేయబడతాయని ఆర్ధికవేత్తలు దీర్ఘకాలికాలంగా అభిప్రాయపడుతున్నారు. చిన్న, స్థానిక సమాజాలలోని ప్రజలు పచ్చిక బయళ్ళు, చేపలవేటకు ఉపయోగించే జలాశయాలు అడవులు వంటి సహజ భాగస్వామ్య వనరులను ఎలా నిర్వహిస్తారనే విషయం మీద క్షేత్ర అధ్యయనాలు నిర్వహించడం ద్వారా ఎలినోర్ ఓస్ట్రోం ఈ ఆలోచనను ఖండించారు. సహజ వనరులను వారి వినియోగదారులు సంయుక్తంగా ఉపయోగించినప్పుడు ఆర్థికంగా పర్యావరణపరంగా స్థిరంగా ఉండే విధంగా వీటిని ఎలా చూసుకోవాలి, ఉపయోగించాలో అనే విషయంలో కాలక్రమంలో నియమాలు ఏర్పడతాయని ఆమె నిరూపించింది.
ఆమె విన్సెంట్, ఎలినోర్ ఓస్ట్రోం పొలిటికల్ థియరీ అండ్ పాలసీ అనాలిసిస్‌లో వర్క్‌షాప్ సీనియర్ రీసెర్చి డైరెక్టరుగా విధులు నిర్వహించింది. విశిష్ట ప్రొఫెసరు ఆర్థర్ ఎఫ్. బెంట్లీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్సు అండ్ సైన్సెస్లో పొలిటికల్ సైన్స్ ప్రొఫెసరుగానూ, స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ అఫైర్సు ప్రొఫెసరుగానూ విధులు నిర్వహించింది.
పరిశోధన
ఓస్ట్రోం ప్రారంభ పరిశోధన ఉమ్మడిగా నిర్వహించే ఆస్తులు, వనరుల సేవల ఉత్పత్తిని ప్రభావితం చేసే నిర్ణయాల మీద ప్రజలపాత్రను నొక్కి చెప్పింది. ఇండియానాపోలిస్లో పోలీసు ఉత్సవాలు నిర్వహించే పాలిసెంట్రిసిటీ మీద ఆమె అధ్యయనం ఈ ప్రాంతంలో అధికంగా గుర్తించబడింది. ఉమ్మడి సంరక్షణ అనేది సాంస్కృతిక ప్రమాణాల ఆధారంగా రూపొందిచబడిన నియమాల ఆధారంగా నిర్వహించబడుతుంటుంది. ఇందుకు అవసరమైన నియమాలగురించి నమ్మకం ఆధారంగా ముఖాముఖిగా చర్చించవలసి ఉంటుంది. డాక్టరు ఓస్ట్రోం ఉపగ్రహ డేటామీద విరుచుకుపడుతూ స్వయంగా వారిని ప్రశ్నించింది. పరిమిత వనరులను ఉపయోగించుకుంటున్న ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు, వ్యక్తుల ప్రవర్తనను అంచనా వేయడానికి కృషిచేసింది. 1973 లో ఆమె, ఆమె భర్త విన్సెంట్ అనే రాజకీయ శాస్త్రవేత్త కలిసి ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయంలో పొలిటికల్ థియరీ అండ్ పాలసీ అనాలిసిస్‌ వర్కుషాపు ఏర్పాటు చేశారు. ఆమె విద్యార్థులకు జాతీయ కామన్సులో వాటాలు ఇవ్వబడ్డాయి. వారు సమిష్టి నిర్వహణ ఆరంభించే ముందు వారు ఏమి చేయాలో వారు చర్చించి పని ఆరంభిస్తే వారి "పెట్టుబడుల" నుండి వచ్చే రాబడి రేటు రెట్టింపు చేయడానికి వీలుకలుగుతుందని భావించారు. తరువాత ఆమె మరింత ప్రసిద్ధమైన, దీర్ఘకాలిక స్థిరమైన వనరుల దిగుబడిని నిర్వహించడానికి మానవులు పర్యావరణ వ్యవస్థలతో ఎలా వ్యవహరిస్తారనే దానిపై దృష్టిసారించింది. సాధారణ పూల్ వనరులలో అనేక అడవులు, మత్స్య, చమురు క్షేత్రాలు, మేత భూములు, నీటిపారుదల వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. పశ్చిమ నేపాలు గ్రామాలలో (ఉదా., డాంగ్ డ్యూఖురి), ఆఫ్రికాలోని స్థానికులు పచ్చిక నిర్వహణ, నీటిపారుదల వ్యవస్థల నిర్వహణ మీద ఆమె క్షేత్రస్థాయి అధ్యయనాలు నిర్వహించింది. వనరుల క్షీణతను నివారించడంలో కొన్ని ఏర్పాట్లు విఫలమైనప్పటికీ, సహజ వనరులను నిర్వహించడానికి, పర్యావరణ వ్యవస్థ పతనం నివారించడానికి సమాజాలు విభిన్న సంస్థాగత ఏర్పాట్లను ఎలా అభివృద్ధి చేయడాన్ని ఆమె పరిశోధించింది. ఆమె పరిశోధన మానవ-పర్యావరణ వ్యవస్థ పరస్పర చర్య బహుముఖ స్వభావాన్ని నొక్కి చెప్పింది.
పొలిటికల్ థియరీ అండ్ పాలసీ అనాలిసిస్‌లోని వర్క్‌షాపు ఆర్థిక, రాజకీయ, ఇతర రంగాలలోని నిష్ణాతులకు సహకరించడానికి కృషిచేస్తూ విభిన్న పర్యావరణ, సామాజిక ఆర్థిక రాజకీయ వేదికల సంస్థాగత ఏర్పాట్ల ఫలితాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. డేటాను సేకరించే ప్రయత్నంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రయాణించడంతో సరిపెట్టుకొనకుండా ప్రపంచంలోని ప్రత్యేక ప్రాంతాలలో నివసించే అటవీ ప్రజల పరిస్థితుల మీద ఆసక్తిని కలిగి ఉన్న పరిశోధకుల నెట్వర్కును సృష్టించి అటవీ విధానం అధ్యయనాలు నిర్వహించింది.
ఉమ్మడి వనరుల సంస్థ రూపకల్పన విధానాలు
ఓస్ట్రోం స్థిరమైన స్థానిక సాధారణ పూల్ వనరుల నిర్వహణకు ఎనిమిది "సూత్రాలను" గుర్తించి రూపకల్పన చేసింది:
ఈ సూత్రాలు స్వల్ప-వ్యవస్థీకృత పాలనా వ్యవస్థల విజయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయని విశ్వసించబడుతున్నాయి. ఈ సూత్రాలు కొద్దిగా సవరించబడి అనేక అదనపు వైవిధ్యమైన విధానాలి చేర్చి విస్తరించబడ్డాయి. వీటిలో సమర్థవంతమైన కమ్యూనికేషన్, అంతర్గత విశ్వాసంతో నిర్వహణ బాధ్యత వహించడం ఉమ్మడి వనరుల సంరక్షణకు సాయపడతాయని నిరూపించబడింది.
ఓస్ట్రోం ఆమె సహ-పరిశోధకులు కలిసి సమగ్రమైన "సాంఘిక-పర్యావరణ వ్యవస్థలు (SES) ఫ్రేంవర్కు" ను అభివృద్ధి చేశారు. వీటిలో సాధారణ-పూల్ వనరులు, సామూహిక స్వపరిపాలన సిద్ధాంతాలు ఇప్పటికీ అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి.
పర్యావరణ సంరక్షణ
నార్వేజియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ అర్బన్ అండ్ రీజినల్ రీసెర్చి ఆధారంగా అస్ట్రోం "పర్యావరణ విధ్వంసానికి వ్యతిరేకంగా పనిని సమన్వయం చేస్తూ సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రపంచ స్థాయిలో సమిష్టికృషి అవసరమని ప్రభుత్వ విభాగాలను హెచ్చరించింది. ఆమె ప్రతిపాదించిన పాలిసెంట్రిక్ విధానం సన్నివేశానికి దగ్గరగా కీలకమైన నిర్వహణ నిర్ణయాలు ఉండాలి తెలియజేస్తుంది. " సహజ వనరులు దీర్ఘకాలంలో ఎక్కువగా ఉపయోగించబడి తరువాత క్రమంగా నాశనం అవుతాయనే ఆర్థికవేత్తల ఆలోచన సరికాదని ఋజువు చేయడానికి ఓస్ట్రోం పరిశోధన సహాయపడింది. చిన్న, స్థానిక సమాజాలలో ప్రజలు ఉపయోగించే పచ్చిక బయళ్ళు, గనులు ఇండోనేషియాలోని మత్స్య జలాలు, నేపాలులోని అడవులు వంటి సహజ వనరుల నిర్వహణ గురించిన క్షేత్రస్థాయి అధ్యయనాలు నిర్వహించడం ద్వారా ఎలినోర్ ఆస్ట్రోం ఈ ఆలోచనను ఖండించింది. సహజ వనరులను వారి వినియోగదారులు సంయుక్తంగా నిర్వహించేటప్పుడు, కాలక్రమేణా వీటిని నిర్వహిస్తూ ఆర్థికంగా, పర్యావరణపరంగా స్థిరంగా ఉపయోగించడానికి నియమాలు ఏర్పడతాయని ఆమె నిరూపించింది.
ఓస్ట్రో చట్టం
"సిద్ధాంతంలో పని చేస్తూ ఆచరణలో కార్యరూపందాల్చి పనిచేయగలిగిన వనరుల అమరిక."
అవార్డులు, గుర్తింపులు
ఓస్ట్రోం " యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ " లో సభ్యురాలిగా, అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ అసోసియేషన్ & పబ్లిక్ ఛాయిస్ సొసైటీ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది. 1999 లో పొలిటికల్ సైంసులో ఆమె ప్రతిష్టాత్మక జోహన్ స్కైట్ బహుమతిని అందుకున్న మొదటి మహిళగా నిలిచింది.
1998 లో ఓస్ట్రోంకు రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ కొరకు ఫ్రాంక్ ఇ. సీడ్మాన్ విశిష్ట అవార్డు లభించింది. "ది కంపారిటివ్ స్టడీ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఎకానమీ" పై ఆమె పేపర్ సమర్పించిన తరువాత ఆమెకూ కెన్నెత్ ఆరో, థామస్ షెల్లింగ్, అమర్త్య సేన్ మధ్య చర్చలు జరిగాయి. 2004 లో " నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ " ఆమెకు జాన్ జె. కార్టీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది. 2005 లో " అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ అసోసియేషన్ జేమ్స్ మాడిసన్ " నుండి అవార్డును అందుకుంది. 2008 లో రాజకీయ శాస్త్రంలో విలియం హెచ్. రైకర్ బహుమతిని అందుకున్న మొదటి మహిళగా ఆమె గుర్తింపు పొందింది. మరుసటి సంవత్సరం ఆమె టఫ్ట్స్ విశ్వవిద్యాలయంలోని జోనాథన్ ఎం. టిష్ కాలేజ్ ఆఫ్ సిటిజన్‌షిప్ అండ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ నుండి టిష్ సివిక్ ఎంగేజ్‌మెంట్ రీసెర్చి బహుమతిని అందుకుంది. 2010 లో ఉట్నే రీడర్ మ్యాగజైన్ ఓస్ట్రోంను "మీ ప్రపంచాన్ని మార్చే 25 ద్రష్టలలో " ఒకరుగా చేర్చింది. 2012 లో టైమ్ మ్యాగజైన్ "ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన 100 మంది" లో ఒకరిగా ఆమె పేరుపొందింది.
ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ స్టడీస్ (ఐ.ఎస్.ఎస్) 2002 లో ఆమెకు గౌరవ ఫెలోషిప్ ఇచ్చింది.
2008 లో ఆమెకు నార్వేజియన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో గౌరవ డిగ్రీ, డాక్టర్ హానరిస్ కాసా లభించింది. 2019 జూలైలో " ఇండియానా యూనివర్శిటీ బ్లూమింగ్టన్ " లోని పొలిటికల్ సైంసు భవనం వెలుపల ఓస్ట్రోం శిల్పం స్థాపించబడింది.
ఆర్ధికశాస్త్రంలో నోబుల్ బహుమతి
2009 లో ఓస్ట్రోం ఆర్థిక శాస్త్రాలలో నోబెల్ మెమోరియల్ బహుమతిని పొందిన మొదటి మహిళగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమెకు బహుమతి ఇవ్వనున్నట్లు చేసిన ప్రకటన చాలా మంది ఆర్థికవేత్తలను ఆశ్చర్యపరిచింది. ఆమె గురించి ఎన్నడూ వినని " ప్రిన్స్టన్ ఎకనామిక్స్ ప్రొఫెసర్ " ప్రముఖులను కూడా ఈ ప్రకటన ఆశ్చర్యపరచింది." రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఓస్ట్రోంను ఉదహరిస్తూ "ఆమె ఆర్థిక విశ్లేషణ " ఉమ్మడి ఆస్తిని ఉపయోగించే సమూహాలలో ఎలా విజయవంతంగా నిర్వహించవచ్చో నిరూపించింది అని వివరించింది. ఆర్థిక విధానంలో ఆస్ట్రోం ప్రత్యేక కృషికి కొరకు ఆస్ట్రోం ఆలివర్ ఇ. విలియమ్సన్‌తో కలిసి 10 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రోనర్ (90 990,000; 44 1.44 మిలియన్) బహుమతిని పంచుకున్నారు. మునుపటి ద్రవ్య బహుమతులను ఓస్ట్రోం అవార్డును ఆమె స్థాపించిన వర్క్‌షాప్‌కు విరాళంగా ఇచ్చింది.
రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ మాటలలో ఓస్ట్రోం "పరిశోధన ఈ అంశాన్ని శాస్త్రీయ దృష్టికి తీసుకువచ్చింది ... సాధారణ వనరులు-అడవులు, మత్స్య సంపద, చమురు క్షేత్రాలు లేదా మేత భూములు (ప్రభుత్వాలు లేదా ప్రైవేట్ సంస్థల ద్వారా కాకుండా) ఎలా ఉపయోగిస్తే ప్రజలు విజయవంతంగా నిర్వహించగలరో చూపించింది ". ఈ విషయంలో ఓస్ట్రోం చేసిన కృషి సాంప్రదాయిక జ్ఞానాన్ని సవాలు చేసింది. ప్రభుత్వ నియంత్రణ లేదా ప్రైవేటీకరణ లేకుండా ఉమ్మడి వనరులను విజయవంతంగా నిర్వహించవచ్చని ఇది చూపిస్తుంది.
మరణం
2011 అక్టోబరులో ఆస్ట్రోంకు ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్‌ ఉన్నట్లు నిర్ణయించబడింది. ఆమె జీవితంలో చివరి సంవత్సరంలో ఆమె మరణానికి పదకొండు వారాల ముందు వరకు " ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్లో" హాయక్ ఉపన్యాసం ఇస్తూ, వ్రాస్తూనే ఉంది. 2012 జూన్ 12 న మంగళవారం ఉదయం 6:40 గంటలకు ఆమె తన 78 సంవత్సరాల వయసులో  ఐ.యు. హెల్త్ బ్లూమింగ్టన్ ఆసుపత్రిలో మరణించింది. ఆమె మరణించిన రోజున ఆమె చివరి వ్యాసం "గ్రీన్ ఫ్రమ్ ది గ్రాస్‌రూట్స్" ను ప్రాజెక్ట్ సిండికేట్‌లో ప్రచురించబడింది. ఆమె మరణం గురించి ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయ అధ్యక్షుడు మైఖేల్ మెక్‌రోబీ ఇలా వ్రాశారు: "ఎలినోర్ ఆస్ట్రోమ్ గడిచిన తరువాత ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయం కోలుకోలేని, అద్భుతమైన నిధిని కోల్పోయింది". ఆమె మరణించిన తరువాత ఆమె ఇండియానా సహోద్యోగి మైఖేల్ మెక్‌గిన్నిస్ ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు. ఆస్ట్రోం తన వాటా అయిన 1.4 మిలియన్ డాలర్ల నోబెల్ అవార్డు డబ్బును వర్క్‌షాప్‌కు విరాళంగా ఇచ్చింది.-ఇప్పటివరకు ఓస్ట్రోం కేంద్రానికి ఇచ్చిన అనేక అవార్డులలో ఇది అతిపెద్ద ద్రవ్య పురస్కారం. 17 రోజుల తరువాత ఆమె భర్త విన్సెంట్ క్యాన్సర్‌కు సంబంధించిన సమస్యలతో మరణించాడు. అప్పటికి ఆయన వయసు 92.
1999 నంది పురస్కారాలు
1999 సంవత్సరానికి నంది అవార్డులు హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఒక సమావేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. వెంకటేష్ నటించిన కలిసుందాంరా ఉత్తమ చిత్రం అవార్డును గెలుచుకుంది, తర్వాత నీ కోసం మరియు ప్రేమ కథ. కలిసుందం రా చిత్రానికి వెంకటేష్ ఉత్తమ నటుడి అవార్డును, మహేశ్వరి నీ కోసం ఉత్తమ నటిగా, రాంగోపాల్ వర్మ ప్రేమ కథ కు ఉత్తమ దర్శకుడిగా అవార్డును గెలుచుకున్నారు.
కె.పి.హెచ్.బి. కాలనీ మెట్రో స్టేషను
'''కె.పి.హెచ్.బి. కాలనీ మెట్రో స్టేషను''', హైదరాబాదు లోని కె.పి.హెచ్.బి. కాలనీ ప్రాంతంలో ఉన్న మెట్రో స్టేషను. హైదరాబాద్ మెట్రో ఎరుపురంగు లైనులో ఉన్న ఈ మెట్రో స్టేషను 2017లో ప్రారంభించబడింది. రెమెడీ హాస్పిటల్, చెన్నై షాపింగ్ మాల్, ఉషా ముళ్ళపూడి తోరణం, విశ్వనాథ్ థియేటర్, టిఎస్ఆర్టిసి బస్టాప్, అపోలో హాస్పిటల్, కె.పి.హెచ్.బి. కాలనీలకు సమీపంలో ఈ మెట్రో స్టేషను ఉంది.
చరిత్ర
2017, నవంబర 29న ఈ మెట్రో స్టేషను ప్రారంభించబడింది.
నిర్మాణం
కె.పి.హెచ్.బి. కాలనీ ఎలివేటెడ్ మెట్రో స్టేషను హైదరాబాద్ మెట్రో ఎరుపురంగు లైనులో ఉంది.
సౌకర్యాలు
స్టేషన్లలో కింది నుండి పై ప్లాట్‌ఫాం వరకు మెట్లు, ఎలివేటర్లు, ఎస్కలేటర్లు ఉన్నాయి.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:హైదరాబాదు మెట్రో స్టేషన్లు వర్గం:2017 స్థాపితాలు
భారతీయ రైల్వే డివిజన్లు
భారతీయ రైల్వేలు జోన్లు (మండలాలు) గా, ప్రతి ఒక జోనును మరింత ఉప-విభజనగా డివిజన్లు (విభాగాలు) గాను విభజించారు. ప్రతి ఒక డివిజనుకు ఒక డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. ఈ క్రింద సూచించినవి అన్ని జోన్లు యందలి మొత్తం అరవై తొమ్మిది డివిజన్లు (విభాగాలు) ఉన్నాయి.
ప్రతి డివిజను ఒక డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (డిఆర్‌ఎమ్) నేతృత్వంలోనే పనిచేస్తూ ఉంటుంది. ఏ డివిజనుకు ఎవరు డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్‌గా వ్యవహరిస్తారో, వారు ఆ డివిజను కార్యకలాపాలన్నీంటినీ దాని జోన్ జనరల్ మేనేజర్ (జిఎం) కు తెలియజేస్తారు.
ఒక డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (డిఆర్‌ఎమ్), 3 సంవత్సరాల పదవీకాలం కోసం, భారతీయ రైల్వేలు (ఇండియన్ రైల్వేస్) లోని ఏ సేవల నుండి అయినా అనగా, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఏఎస్), ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్ (ఐఆర్‌ఎస్) నియమింపబడతారు. కానీ పదవీకాలం అనేది, అది రైల్వే బోర్డు సిఫార్సు మేరకు 3 సంవత్సరాల కాలం మించిపోయింది చేయవచ్చును.
అన్ని విభాగాలకు అనగా; ఇంజనీరింగ్, మెకానికల్, ఎలక్ట్రికల్, సిగ్నల్, టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఎకౌంట్స్ (ఖాతాలు), పర్సనల్ (సిబ్బంది), ఆపరేటింగ్, కర్షియల్ (వాణిజ్యం), భద్రత, వైద్యం, భద్రతా శాఖలు సంబంధించిన డివిజనల్ ఉన్నతాధికారులు (హెడ్స్) అధికారులు అందరూ ఎవరికి వారుగా వారి బ్రాంచి (విభాగము) నకు చెందిన నివేదికలు డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్‌కు అందిస్తారు. డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్‌కు ఒకరు లేదా ఇద్దరు అదనపు డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్స్ (ఎడిఆర్‌ఎమ్) (ఆయా డివిజన్ల స్థాయిని బట్టి) అన్నివిషయాలలో సహకరిస్తారు.
భారతీయ రైల్వేలు డివిజన్లు జాబితా
ఈ క్రింద భారతీయ రైల్వేలు డివిజన్లు మొత్తం 69 డివిజన్లు (విభాగాలు) ఇవ్వబడ్డాయి:
కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్  (కెఆర్‌సిఎల్) రైల్వే మంత్రిత్వశాఖ పరిధిలోని ఒక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ (పిఎస్‌యు)
నిర్వహణ
ఒక సాధారణ డివిజనుకు సగటున 1000 కి.మీ. దూరంతో పాటుగా 15000 మంది సిబ్బంది బలం ఉంటుంది. భారత రైల్వేలోని అన్ని రైల్వేశాఖలు, వాటి సేవలు ప్రతి ఒక డివిజనులో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి.
కంట్రోల్ రూమ్
ప్రతి డివిజంకు రైలు యొక్క కార్యకలాపాలకు ఒక కంట్రోల్ రూమ్ ఉంటుంది. ఈ కంట్రోల్ రూమ్ ద్వారా, డివిజను లోని అన్ని రైళ్లు నియంత్రించబడతాయి, పర్యవేక్షించబడతాయి.
ప్రమాదం ఉపశమనం రైళ్లు
విపత్తు నిర్వహణలో సహాయం కోసం ప్రతి డివిజనులో యాక్సిడెంట్ రిలీఫ్ ట్రయిన్స్ (ఎఆర్‌టి లు), యాక్సిడెంట్ రిలీఫ్ మెడికల్ వాన్స్ (ఎఆర్‌ఎంవి లు), బ్రేక్‌డౌన్ క్రేన్స్ ఉంటాయి. ఇవి; డివిజను యొక్క విపత్తు నిర్వహణ యొక్క అధిపతి కూడా అయిన సీనియర్ డిఎంఈ పర్యవేక్షణలో ఉంటాయి.
కోచింగ్ డిపో, సిక్ లైన్స్ (మార్గములు)
ప్రతి డివిజనులో దాని ప్రయాణీకుల బోగీల (కార్ల) ను నిర్వహించడానికి, రవాణాకు పనికిరాని (సిక్ లైన్స్) రైలు మార్గములను సరుకు పరీక్షా పరీక్షలలో పనికిరాని రవాణా బోగీల (కార్ల) ను నిర్వహించడానికి కొన్ని కోచింగ్ డిపోలను కలిగి ఉంటుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు డివిజన్లు
తానాజీ సావంత్
తానాజీ సావంత్ మహారాష్ట్రకు చెందిన విద్యావేత్త, వ్యాపారవేత్త, రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన వాషి / పరండా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి ప్రస్తుతం ఏక్‌నాథ్ షిండే మంత్రివర్గంలో ఆరోగ్య & కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా పని చేస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు
సైద్పూర్
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 ప్రభుత్వ బాలబడులుఉన్నాయిగ్రామంలో 2 ప్రైవేటు బాలబడులుఉన్నాయి గ్రామంలో 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉన్నాయి﻿గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Tarsika)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం ఉంది. గ్రామంలో 1 మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంఉంది.
గ్రామంలో 1 ఆసుపత్రిఉంది. గ్రామంలో 1 పశు వైద్యశాలఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 5 ఎంబిబిఎస్ డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉన్నాయి గ్రామంలో 2 ఇతర డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యులు ఉన్నాడు/ఉన్నారు
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
పారిశుధ్యం
డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలివేయబడుతోంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) లేదు. సమీప టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు కొరియర్ ఉంది.
సమీప నీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకు లేదు. సమీప వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు. సమీప పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
.
..
విద్యుత్తు
. 1 1
భూమి వినియోగం
Saidpur (98) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
వేద (2023 సినిమా)
వేద 2023లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. కన్నడలో గీతా శివరాజ్‌కుమార్‌ నిర్మించిన ‘వేద’ సినిమాను తెలుగులో ఎం.వి. ఆర్‌ కృష్ణ విడుదల చేశాడు. శివ రాజ్‌కుమార్, భరత్ సాగర్, గణవి లక్ష్మణ్, శ్వేతా చెంగప్ప ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా మార్చి 9న విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2023 తెలుగు సినిమాలు
1984 సిక్ఖు వ్యతిరేక అల్లర్లు
thumb|సిక్ఖు వ్యతిరేక అల్లర్లు చిత్రం 1984 సిక్ఖు వ్యతిరేక అల్లర్లు లేదా 1984 సిక్ఖుల ఊచకోత లేదా 1984 సిక్ఖులపై మారణహోమం అన్నది సిక్ఖు వ్యతిరేక గుంపులు, ప్రధానంగా కాంగ్రెస్ పార్టీ సభ్యులు, సిక్ఖు అంగరక్షకుల చేతిలో జరిగిన ఇందిరా గాంధీ హత్యకి ప్రతీకారంగా సిక్ఖులకు వ్యతిరేకంగా సాగిన హింసాయుత చర్యల వరస. లూటీలు, గృహదహనాలు, హత్యలు, ఆలయ విధ్వంసాలు వంటి అనేక చర్యలకు ఈ అల్లర్లలో విద్రోహ మూకలు పాల్పడ్డాయి. దేశవ్యాప్తంగా 2800 మంది సిక్ఖులు అల్లర్లలో మరణించగా, అందులో 2100 మరణాలు ఢిల్లీలోనే జరిగాయి. ఈ దాడుల గురించి ఇందిరా గాంధీ మరణం తర్వాత ప్రధాన మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన రాజీవ్ గాంధీని ఈ దాడుల గురించి ప్రశ్నించగా "పెద్ద చెట్టు కూలిపోతే, చుట్టూ ఉన్న భూమి కంపిస్తుందం"టూ వ్యాఖ్యానించారు. ఆయన వ్యాఖ్య పలు విమర్శలకు గురైంది.
ఆనంద్ పూర్ తీర్మానం
1973లో అకాలీ దళ్ వర్కింగ్ కమిటీ ఆనంద్ పూర్ సాహిబ్ తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. ఈ తీర్మానం భారత ప్రభుత్వాన్ని నిజ సమాఖ్య స్ఫూర్తిపై రాజ్యాంగాన్ని పునర్నిర్మించి రాష్ట్రాల్లో కేంద్ర జోక్యం రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు, కరెన్సీ, సాధారణ పరిపాలనకు మాత్రమే పరిమితమై, మిగిలిన అంశాలన్నీ రాష్ట్రాలకు వదిలిపెట్టి స్వయం ప్రతిపత్తిని ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేసింది. దాంతోపాటుగా హర్యానా, పంజాబ్ల ఉమ్మడి రాజధాని చండీగఢ్ని పూర్తిగా పంజాబ్ కే రాజధానిగా ఇవ్వాలని, దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో సిక్ఖులు అధికంగా ఉంటున్న ప్రాంతాలను కూడా పంజాబ్ రాష్ట్రంలో చేర్చాలని అన్నది. వీటన్నిటికీ నేపథ్యంగా సిక్ఖు జాతి ఆశయాలు, ఆశలకు రూపుగా అకాలీదళ్ ను అభివర్ణించుకుని ఖాల్సా శ్రేష్ఠత, సిక్ఖుల ప్రాథమిక హక్కులను సాధించుకోవడం అంటూ తమ లక్ష్యాలను అభివర్ణించుకుంది.