cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
గుంతకల్ (గ్రామీణ)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గుంతకల్ (గ్రా)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గుంతకల్ (గ్రా)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
గుంతకల్ (గ్రా)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, కంది, వరి
చుక్కంబొట్ల రామ్మోహన్
చుక్కంబొట్ల రామ్మోహన్‌ తెలంగాణ రాష్ట్రనానికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడు, ఉద్యమకారుడు. ఆయన విప్లవ రచయితల సంఘం మాజీ కార్యవర్గ సభ్యుడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
రామ్మోహన్‌ 1948లో ఉమ్మడి మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాలోని (ప్రస్తుత వనపర్తి జిల్లా), పాన్‌గల్‌ మండలం, గోపాల్‌పేట సంస్థానంలోని మఖ్త గ్రామం కదిరెపాడులో చుక్కంబొట్ల కృష్ణయ్య, సుభద్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన పాఠశాల విద్యాభ్యాసమంతా వనపర్తి, కొల్లాపూర్‌, మహబూబ్‌నగర్‌లలో పూర్తి చేశాడు.
వృత్తి జీవితం
రామ్మోహన్‌ 1969లో ఎయిడెడ్‌ పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడుగా వృత్తి జీవితం ప్రారంభించి అనంతరం పదోన్నతితో మెదక్‌ జూనియర్‌ కళాశాలకు బదిలీ తరువాత హైదరాబాద్ నగరంలోని సరూర్‌నగర్‌, రాజేంద్రనగర్‌, శంషాబాద్‌ జూనియర్‌ కాలేజీల్లో అధ్యాపకుడిగా పని చేసి 2006 జూన్‌లో ఉద్యోగానికి పదవీ విరమణ చేశాడు.
మరణం
చుక్కంబొట్ల రామ్మోహన్‌ 2022 మార్చి 9న హైదరాబాద్‌, వనస్థలిపురం, సత్యసాగర్‌ కాలనీలోని ఆయన స్వగృహంలో మరణించాడు. ఆయనకు భార్య భారతీ (2003లో క్యాన్సర్‌తో మరణించింది), హరిప్రసాద్‌, సుజన్‌కుమార్‌, శ్రీకాంత్‌ ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు.
ఆదర్శ్ నగర్ (విశాఖపట్నం)
ఆదర్శ్ నగర్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విశాఖపట్నం నగరానికి ఉత్తర భాగంలో ఉన్న శివారు ప్రాంతం. ఇది మహా విశాఖ నగరపాలక సంస్థ స్థానిక పరిపాలన పరిమితుల్లోకి వస్తుంది. ఈ ప్రాంతం మీదుగా 16వ జాతీయ రహదారి వెళుతుంది. ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాల, 16వ జాతీయ రహదారి తోపాటు మధురవాడ జోన్ లో ఈ ఆదర్శ్ నగర్ ప్రాంతం ఉంది. ఇది నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాలతో కలుపబడి ఉంది.
భౌగోళికం
ఇది 17.76293°N, 83.33236°W ఆక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. సముద్ర మట్టానికి 17 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
సమీప ప్రాంతాలు
ఇక్కడికి సమీపంలో అరిలోవ, రవీంద్ర నగర్, విశాలాక్షి నగర్, ఇందిరాగాంధీ నగర్, హనుమంతవాక, దుర్గా నగర్ ఉన్నాయి.
రవాణా
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఆదర్శ్ నగర్ మీదుగా నగరంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు (గురు ద్వారా జంక్షన్, తగరపు వలస, విశాలాక్షి నగర్, రవీంద్ర నగర్, కైలాసగిరి, జూపార్క్) బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం పరిసర ప్రాంతాలు వర్గం:విశాఖపట్నంలోని ప్రాంతాలు
విల్లియం ఆర్థర్ స్టాంటన్
విల్లియం ఆర్థర్ స్టాంటన్ అమెరికా నగరం నుండి భారతదేశానికి 1890 లో వచ్చారు. మొదటిగా ఆయన నెల్లూరు ప్రాంతమునకు వెళ్ళారు. అక్కడ కొన్నిదినములు తర్ఫీదు తీసుకున్నతరువాత సతీసమేతంగా కర్నూలు ప్రాంతమునకు 1894 లో వచ్చారు. ఆయనకు ముందు ఏడుగురు మిషనరీలు ఆ ప్రాంతములో పరిచర్య చేశారు. అయితే వారెవ్వరూకూడ ఒకటిన్నర, రెండు సంవత్సరములకంటే ఎక్కువగా పనిచేయలేకపోయారు. అందుకు కారణం అక్కడ తరచుగా ప్రబలే జ్వరాలు, కరువు కాటకాలే.అందుకే కర్నూలును తెల్ల మనుషుల సమాధితోట అని పిలిచేవారు. అయితే స్టాంటన్ నలువది సంవత్సరములు ఈ ప్రాంతంలో పరిచర్య చేశారు.
పరిచర్య ప్రారంభం
వీరు కర్నూలు నుండి తూర్పు, పడమటి దిశగా ఐదు మైళ్లు ప్రయాణం చేసి ఆ పరిధిలో వున్న గ్రామాలన్నిటిలో సువార్తను ప్రకటించారు. ఒక గ్రామంలో సాలె కులమునకు సంబంధించిన శూద్రుడు కన్నీటితో తన పాపాలు ఒప్పుకుని యేసు క్రీస్తు ప్రభువులో తన విశ్వాసాన్ని ప్రకటించాడు.
హిందూ సన్యాసి
ఒక ఆదివారమున ఆత్మకూరు ఆలయములో విలియంగారు వాక్యమును బోధించుచుండగా అక్కడ చేతులు, తలపై విభూతి రేఖలతో, పొడవాటి జుట్టుతో, పచ్చని వస్త్రాలు ధరించిన హిందూ సన్యాసి వాక్యము వినుట చూసి విల్లియం గారు చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. ఆరాధన ముగిసిన తర్వాత ఆ సన్యాసి విల్లియం గారి దగ్గరకు వచ్చి యేసు ప్రభునందు తన విశ్వాసాన్ని ఒప్పుకుని ఆయన వెంట వెళ్లుటకు నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఈ సన్యాసీ విల్లియం గారితో సువార్త ప్రకటించుటకు గ్రామాలలో సంచరించేవాడు. అందరూ సన్యాసులకున్నట్లే ఈయనకు కూడా భంగి మత్తు సేవించే అలవాటు వుండేది. క్రైస్తవుడుగా వుండాలనుకుంటే దానిని వదిలివేయాలని విల్లియం గారు చెప్పినప్పుడు ఆ సన్యాసి దానిని వదిలేశారు.అతని చేతిలో హిందూ సన్యాసులు భజనకొరకు వుపయోగించే ఒక తంబుర వుండేది. వారు గ్రామాలకు వెళ్లినప్పుడు అతడు ఆ తంబురను పట్టుకుని క్రైస్తవ భక్తి గీతాలు పాడుతూ తన సాక్షాన్ని చెప్పేవాడు. అదే విధంగా ఒక సారి తన స్వజనులు నివసించే తన గ్రామానికి సువార్త చెప్పుటకు వచ్చినప్పుడు ఒక రాత్రి ఉన్నట్టుండి ఆయన కనిపించకుండా పోయారు.తరువాత ఆయన ఎక్కడా, ఎవ్వరికి కనిపించలేదు.ఇది వారి బంధువుల పనియే, వారు ఆయనను చంపివుండవచ్చు.
బనగానపల్లె
ఆ మరుసటి సంవత్సరం కర్నూలుకు 50 మైళ్ల దూరంలో వున్న ఒక మహమ్మదీయ ఆస్థానమైన బనగానపల్లెను దర్శించారు.అప్పటికి ఈ ప్రాంతంలో సువార్త బహు కొద్దిగా పరిచయమైంది.అక్కడి ప్రతి స్థలములో సువార్తకు ద్వారాలు తెరువబడ్డాయి.
కరువు
ఆ సంవత్సరాంతమునకు 137 మంది బాప్తీస్మాలు పొందారు.
దేవుడు వారి నిట్టూర్పును సంతోషానికి మార్చాడు.
సంఘముల స్థాపన
కర్నూలు పొలములో విల్లియంగారు సేవ మొదలుపెట్టిననాటికి ఆత్మకూరు, కర్నూలులో తప్ప ఎక్కడా సంఘాలు లేకుండెను. స్థిరమైన క్రైస్తవ సమాజాభివృద్దికీ సంఘము అవసరమని గ్రహించి వారు ఆ దిశగా పనులు సాగించారు.
గూడూరు
కర్నూలు పొలములో ఒక నూతన సంఘస్థాపన ఎంతో ప్రోత్సాహకరమైన సంఘటన. 1899 వ సంవత్సరం, నవంబరు 14న వివిధ గ్రామంలనుండి వచ్చిన దాదాపు 60 మంది సభ్యులతో గూడూరు గ్రామ సంఘంలో ఆరాధనను ప్రారంభించారు. కర్నూలు పొలములో యిదే మొదటి సంఘస్థాపన. గూడూరు కర్నూలుకు 20 మైళ్ళ దూరంలో పడమటి దిశలో ఉన్న ప్రాముఖ్యమైన పెద్ద గ్రామం.
గాడిదమడుగు
ప్రస్తుతం గార్గేయపురంగా పిలువబడుతున్న ఈ ప్రాంతంలో 20 సంవత్సరాలుగా వాక్యం ప్రకటింపబడుచున్నప్పటికి పాలెంలోని చాలామంది అన్యులుగానే ఉన్నారు. పురాతన మారెమ్మ గుడి అలానే ఉంది. 1912లో ఒక రాత్రి కూటాన్ని ఆలయంలోకాక ప్రజలు నివసించే పాలెంలో ఏర్పాటుచేశారు. గొప్ప జనసమూహం కూడివచ్చారు. దేవుని ఆత్మ వారి హృదయాలలో బలంగా పనిచేశారు. కూడిక అనంతరం స్త్రీ పురుషులందరూ ప్రభువును అంగీకరించారు.
సుమిత్ ఆంటిల్
క్రీడా జీవితం
సుమిత్‌ హర్యానా రాష్ట్రం సోన్‌పేట్‌ నిర్మల దేవి, రామ్ కుమార్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 2015లో జరిగిన ఓ బైక్ ప్రమాదంలో ఎడమ కాలులో మోకాలు కింది భాగం పూర్తిగా కోల్పోయాడు. ఈ ప్రమాదం తర్వాత కొన్నాళ్లకు కోలుకున్న సుమిత్‌, సోనేపట్‌లో ఒక పారా అథ్లెట్‌ను చూసిన అతనికి అథ్లెటిక్స్ పైన ఆసక్తి పెరిగింది. 2018 నుంచి జావెలిన్ త్రోను సీరియస్‌గా తీసుకొని 2019లో దుబాయ్‌లో జరిగిన ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్ పోటీల్లో ఎఫ్-64 విభాగంలో రజత పతకం సాధించాడు. 2021లో పాటియాలాలో జరిగిన ఇండియన్ గ్రాండ్ ప్రీ సిరీస్ పోటీల్లో 66.43 మీట్ల దూరం విసిరి 7వ స్థానంలో నిలిచాడు.
వరల్డ్ రికార్డ్‌
సుమిత్ ఆంటిల్‌ టోక్యో పారాలింపిక్స్ లో 68.55 మీటర్లు విసిరి ప్రపంచ రికార్డు సాధించాడు. ఈ మ్యాచ్ లోనే మూడు ప్రపంచ రికార్డ్ లు సాధించాడు. మొదట 66.95 మీటర్ల దూరం విసిరి వరల్డ్ రికార్డ్ క్రియేట్ చేశాడు. F64 కేటగిరీ మెన్స్‌ జావెలిన్ త్రో ఫైనల్‌లో మొత్తం ఐదు రౌండ్లలో మూడు సార్లు అందరి కంటే ఎక్కువ దూరం విసిరి ఒకే గేమ్ లో మూడు సార్లు వరల్డ్ రికార్డ్ సాధించాడు.
మూలాలు
వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలు వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:1998 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:2020 పారాలింపిక్ పతక విజేతలు వర్గం:భారత పారాలింపిక్ క్రీడాకారులు
సుల్తాన్ బతేరి శాసనసభ నియోజకవర్గం
సుల్తాన్ బతేరి శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం వాయనాడ్ జిల్లా, వాయనాడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
పూజా బేడి
పూజా బేడి (జననం 1970 మే 11) ఒక భారతీయ నటి, టెలివిజన్ టాక్ షో హోస్ట్. ఆమె వార్తాపత్రికల కాలమిస్ట్ కూడా. ఆమె రియాలిటీ టెలివిజన్ షోలు ఝలక్ దిఖ్లా జా, నాచ్ బలియే, ఫియర్ ఫ్యాక్టర్: ఖత్రోన్ కే ఖిలాడీ, బిగ్ బాస్‌ లలతో ప్రజాదరణ పొందింది.
కెరీర్
టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ది హిందుస్థాన్ టైమ్స్, మిడ్ డే వార్తాపత్రికలతో ఆమె కాలమిస్ట్‌గా చేసింది. అలాగే ఎల్'ఆఫీషియల్, ఫెమినా, ది వీక్‌తో సహా అనేక పత్రికలతో వ్యాసాలు రాసింది.
మూలాలు
వర్గం:భారత చలనచిత్ర నటీమణులు వర్గం:1970 జననాలు వర్గం:భారత మహిళా టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు వర్గం:భారత టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు వర్గం:భారతీయ ముస్లింలు వర్గం:ముంబై నుండి మహిళా మోడల్స్ వర్గం:భారత టెలివిజన్ నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:బిగ్ బాస్ (హిందీ టీవీ సిరీస్) పోటీదారులు వర్గం:ఇంగ్లీష్ సంతతికి చెందిన భారతీయ ప్రజలు
క్రితి గరుడ
కృతి గరుడ భారతదేశానికి చెందిన మొదటి పౌర మహిళా హెలికాప్టర్ పైలట్. ఆమె హవాయిలో సివిలియన్ హెలికాప్టర్ పైలట్‌గా ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశ పైలట్లు
మారొజు వీరన్న
జీవిత విశేషాలు
ఆయన సూర్యాపేట జిల్లా తుంగతుర్తి మండలం కర్విరాల కొత్తగూడెంలో కుల నిర్మూలనా చైతన్యానికి నిలువెత్తు రూపాలైన గుండగాని సూరమ్మ, మారోజు రామలింగం దంపతులకు 1962 జనవరి 1 న జన్మించారు. చిన్ననాటి నుండి చదువులు, ఆటపాటలు, వక్తృత్వం, వ్యాసరచన మొదలైన కళా నైపుణ్యాలలో తన ప్రతిభాపాటవాలను కనబరిచేవాడు. ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుతున్నప్పుడు "అన్యాయం", "ఊరు తిరగబడింది" మొదలగు నాటికలను మండలంలోని గ్రామాలన్నింటా ప్రదర్శించి, ప్రజల మన్ననలను అందుకున్నారు. సూర్యాపేటలో ఇంటర్మీడియెట్‌ విద్య మొదటి సంవత్సరం, హైదరాబాద్‌ బడీచౌడి చైతన్య కళాశాలలో రెండవ సంవత్సరం పూర్తి చేశారు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ సైస్సు కళాశాల సైఫాబాద్‌లో బియ్యస్సీ డిగ్రీ చదివారు. 1982లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎమ్మెస్సీ భూ భౌతిక శాస్త్రం అధ్యయనంలోకి ప్రవేశించారు. ప్రగతిశీల ప్రజాస్వామ్య విద్యార్థి సంఘం (పీడీఎ్‌సయూ) రాష్ట్ర అధ్యక్షునిగా నాటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లాల్లో విద్యార్థుల సమస్యలపై విద్యార్థి ఉద్యమాలను నడిపించారు. పీడీఎస్‌యూ వీరన్నగా వాసికెక్కారు. మారోజు వీరన్న సీపీఐ (ఎంఎల్‌) విమోచన పార్టీలో రాష్ట్ర నాయకుడుగా, సిద్ధాంతకర్తగా ఎదిగారు. తదనంతరం సీపీఐ (ఎంఎల్‌) జనశక్తిగా రూపాంతరం చెందిన పార్టీలో సిద్ధాంత పోరాటాన్ని కొనసాగించారు.
ఉద్యమాలలో
ఆయన దళిత ఉద్యమాలు, మండల్ ఉద్యమం, తెలంగాణ సాధన ఉద్యమం లలో మమేకమైనారు. భౌగోళిక తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బహుజనుల సామాజిక తెలంగాణ ఏర్పాటుకు కార్యాచరణ చేశారు. మేమెంత మందిమో మాకంత వాటా కావాలని సామాజక, రాజకీయ పంపిణీ న్యాయ సూత్రంతో ముందుకురికారు. జనశక్తి పార్టీని దళిత బహుజన కమ్యూనిస్టు పార్టీగా పరివర్తన చెందించాలని ఆ పార్టీలో 1995 మే 17 నుంచి 1998 వరకు అంతర్గత పోరాటం చేశారు.
భౌగోళిక తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బహుజన రాజ్యం ఏర్పడాలనే లక్ష్యం, నినాదంతో మారోజు వీరన్న తెలంగాణ మహాసభను స్థాపించారు. 1997 ఆగస్టు 11న సూర్యాపేట పట్టణంలో వేలాది మందితో తెలంగాణ రాష్ట్ర సదస్సు నిర్వహించి, తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన మలి దశ ఉద్యమానికి ఆ రోజు మారోజు ఊపిరులూదారు. అణగారరిన కులాలు, జాతులు, తెగలను ఐక్యం చెయ్యడానికి దళిత బహుజన మహాసభ స్థాపించారు. ఐక్య రాజకీయ ఉద్యమాల నిర్వహణ కోసం మహాజన ఫ్రంట్‌ను రూపొందించారు. విద్యార్థులను బహుజన రాజ్య నిర్మాణానికి కార్యోన్ముఖులను గావించడానికి 1998 ఆగస్టు 18న బహుజన ప్రజాతంత్ర విద్యార్థి సమాఖ్య (బీడీఎ్‌సఎఫ్‌) స్థాపించారు. చారిత్రక అస్తిత్వ ఉద్యమమైన మాదిగ రిజర్వేషన్‌ పోరాట సమితి (మాదిగ హక్కు దండోరా) ఉద్యమ ప్రభావం వీరన్నపై ప్రగాఢంగా ఉంది. దీంతో అనేక ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ కమ్యూనిటీలను విడి విడిగా సంఘటితం చేయడానికి మారోజు వీరన్న అనేక అణగారిన కులాలకు సంఘాలను వ్యవస్థాపించారు.
మరణం
ఆయన 1999, మే 16 న మరణించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1962 జననాలు వర్గం:1999 మరణాలు వర్గం:ఉద్యమకారులు వర్గం:విప్లవోద్యమ నాయకులు వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు వర్గం:రెండవ ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న సూర్యాపేట జిల్లా వ్యక్తులు
మారన్
మారన్ 2022లో విడుదలైన పొలిటికల్ యాక్షన్ థ్రిల్లర్‌ సినిమా. సత్య జ్యోతి ఫిలింస్ బ్యానర్‌పై టి.జి. త్యాగరాజన్ సమర్పణలో సెంథిల్ త్యాగరాజన్, అర్జున్ త్యాగరాజన్ ​ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కార్తీక్​ నరేన్​ దర్శకత్వం వహించాడు. ధనుష్, మాళవికా మోహనన్, సముద్రఖని​​ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 2022 ఫిబ్రవరి 28న ట్రైలర్‌ను విడుదల చేసి, సినిమాను మార్చి 11న తమిళం, తెలుగు, కన్నడ మరియు మలయాళం భాషలలో డిస్నీ+ హాట్‌స్టార్ ఓటీటీలో విడుదలైంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:2022 సినిమాలు
వియత్నాం యుద్ధం
వియత్నాం యుధ్ధంగా ప్రసిద్ధి చెందిన రెండవ ఇండో చైనా యుద్ధం, లేదా వియత్నాం ఘర్షణ, 1959 నుండి 1975 ఏప్రిల్ 30 వరకు వియత్నాం, లావోస్, కంబోడియాలలో జరిగింది. ఈ యుద్ధం కమ్యూనిస్టు ఉత్తర వియత్నాంకు, దక్షిణ వియత్నాం ప్రభుత్వాల మధ్య జరిగింది. యుద్ధంలో ఉత్తర వియత్నాంకు కమ్యూనిస్టు దేశాలు మద్దతునిచ్చాయి. దక్షిణ వియత్నాంకు అమెరికాతో పాటు సీటో (సౌత్‌ఈస్ట్ ఏషియా ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ ) సభ్యదేశాలు మద్దతునిచ్చాయి.
దక్షిణ వియత్నాంలోని కమ్యూనిస్టు గెరిల్లా దళం, వియట్‌కాంగ్ ఆ ప్రాంతంలోని కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక శక్తులపై గెరిల్లా యుద్ధాన్ని కొనసాగించాయి. అదే సమయంలో ఉత్తర వియత్నాం సైన్యం పెద్ద సైనిక పటాలల సహాయంతో సాంప్రదాయక యుద్ధాన్ని సాగించింది. సంయుక్త రాష్ట్రాలు, దక్షిణ వియత్నాం సేనలు తమ వాయుసేనా ఆధిపత్యం, పదాతి దళాలు, ఫిరంగులు, వాయు ముట్టడులతో శోధించి నాశనం చేయటానికి కావలసిన అత్యుత్తమ ప్రేలుడు సామర్ధ్యంపై ఆధారపడ్డాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఆసియా
బొమ్మకంటి వేంకట సింగరాచార్య
విశేషాలు
ఇతడు 1917, జనవరి 16వ తేదీన పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, ద్వారకా తిరుమలలో అళహా సింగరాచార్యులు, సుభద్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు 16 యేళ్ల వయసులోనే పెంటపాడు గ్రామంలో ఒక గ్రంథాలయాన్ని, సాహిత్య సంస్థను స్థాపించి రాష్ట్రస్థాయి సాహితీ సమావేశాలను నిర్వహించాడు. తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో భక్తి సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసేందుకు 1934లో ఎక్కిరాల జగన్నాథాచార్యులతో కలిసి ఒక ఆశ్రమాన్ని నెలకొల్పాడు. 1940-50ల మధ్య ఏలూరులో సాహిత్య మండలి వ్యవస్థాపక కార్యదర్శిగా రాష్ట్రస్థాయిలో పెక్కు సాహిత్యసదస్సులను నిర్వహించాడు. మహాభాగవతాన్ని సమగ్ర వ్యాఖ్యానంతో 12 భాగాలుగా ఆంధ్రప్రజలకు అందించాలనే సదుద్దేశంతో ఒక సాహిత్యపీఠాన్ని స్థాపించాడు. ఇతడు అనేక గ్రంథాలను రచించాడు. కొన్ని గ్రంథాలను తెలుగులోనికి అనువదించాడు. కేంద్రప్రభుత్వం ఇతడిని చలనచిత్ర పురస్కార ప్రదాన నిర్ణాయకమండలిలో సభ్యునిగా నియమించి గౌరవించింది. ఇతడు సినిమా రంగంలో కూడా ప్రవేశించాడు. ఎల్.వి.ప్రసాద్ దర్శకత్వం వహించిన సంసారం చిత్రానికి పాక్షికంగా సంభాషణలు వ్రాశాడు. అలాగే 1942లో ప్రారంభమై నిర్మాణం పూర్తి కాలేక పోయిన కష్టజీవి అనే సినిమాకు పూర్తిగా సంభాషణలు వ్రాశాడు. ఇతని సోదరుడు బొమ్మకంటి శ్రీనివాసాచార్యులు కూడా రచయితగా సుప్రసిద్ధుడు.
మరణం
ఇతడు 1978, జనవరి 20వ తేదీన మద్రాసులో హృద్రోగ కారణంగా మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు వర్గం:1917 జననాలు వర్గం:1978 మరణాలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
యోగేష్ కథునియా
యోగేష్ కథునియా భారతదేశానికి చెందిన పారా అథ్లెట్స్‌ క్రీడాకారుడు. ఆయన 2021లో జరిగిన టోక్యో పారాలింపిక్స్‌లో డిస్కస్ త్రో ఎఫ్ -56 విభాగంలో రజత పతకం గెలిచాడు. పారాలింపిక్స్‌లో రజత పతకం సాధించిన యోగేష్ కథునియాకు రూ.4 కోట్ల రివార్డుతో పాటు ప్ర‌భుత్వ ఉద్యోగం ఇవ్వనున్నట్టు హ‌ర్యానా ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్‌ ప్రకటించాడు.
మొజాంబిక్
మొజాంబిక్ అధికారికంగా " రిపబ్లికా డి మోజాంబిక ". దేశం తూర్పు సరిహద్దులో హిందూ మహాసముద్రం, ఉత్తరసరిహద్దులో టాంజానియా, వాయవ్య సరిహద్దులో మలావి, జాంబియా, పశ్చిమసరిహద్దులో జింబాబ్వే, ఈశాటిని (స్వాజీలాండ్), నైరుతీ సరిహద్దులో దక్షిణ ఆఫ్రికా ఉన్నాయి. సార్వభౌమ దేశం తూర్పున ఉన్న మొజాంబిక్ చానెల్ ద్వారా కొమొరోస్, మయట్టె, మడగాస్కర్ నుండి వేరు చేయబడింది. మొజాంబిక్ రాజధాని మపుటో (గతంలో 1876 నుండి 1976 వరకు "లౌరెన్కో మార్క్యూలు" అని పిలిచే వారు), అతిపెద్ద నగరంగా ఉంది.
యోగేష్ కథునియా
క్రీడా జీవితం
యోగేష్ కథునియా 2017లో తన మిత్రుడు సచిన్ యాదవ్  ప్రోత్సాహంతో  పారా క్రీడలోకి వచ్చాడు. ఆయన 2018లో బెర్లిన్ లో జరిగిన వరల్డ్ పారా అథ్లెటిక్స్ యూరోపియాన్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ లో డిస్కస్ త్రో ఎఫ్ 36 విభాగంలో 45.18 మీటర్ల దూరం విసిరి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించాడు. ఆయన 2021లో జరిగిన టోక్యో పారాలింపిక్స్‌లో డిస్కస్ త్రో ఎఫ్ -56 విభాగంలో రజత పతకం గెలిచాడు.
మొజాంబిక్
సా.శ. మొదటి, ఐదవ శతాబ్దాల్లో మధ్య బాంటూ మాట్లాడే ప్రజలు ఉత్తర, పశ్చిమ ప్రాంతాల నుండి ప్రస్తుత రోజు మొజాంబికు ప్రాంతానికి వలస వచ్చారు. ఉత్తర మొజాంబిక్ హిందూ మహాసముద్రం రుతుపవన వాణిజ్య పవనాల లోపల ఉంది. 7 వ, 11 వ శతాబ్దాల మధ్య ఇక్కడ స్వాహిలీ పోర్ట్ పట్టణాల వరుస అభివృద్ధి చేయడ్డాయి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన స్వాహిలి సంస్కృతి, భాష అభివృద్ధికి దోహదపడింది. మధ్యయుగ కాలంలో ఈ పట్టణాలు సోమాలియా, ఇథియోపియా, ఈజిప్టు, అరేబియా, పర్షియా, భారతదేశం నుండి వ్యాపారులు తరచూ వచ్చారు.
యోగేష్ కథునియా
మూలాలు
వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలు వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:2020 పారాలింపిక్ పతక విజేతలు వర్గం:భారత పారాలింపిక్ క్రీడాకారులు
ధోడివిండ్
భౌగోళికం, జనాభా
Dhodiwind (400) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన Amritsar- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 64 ఇళ్లతో మొత్తం 394 జనాభాతో 85 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 19 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 214, ఆడవారి సంఖ్య 180గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37645.
మొజాంబిక్
మొజాంబిక్ విస్తృతమైన సహజ వనరులను కలిగి ఉంది. దేశం ఆర్థికవ్యవస్థ ఎక్కువగా వ్యవసాయంపై ఆధారపడింది. అయితే పరిశ్రమ రంగం అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. పరిశ్రమారంగంలో ప్రధానంగా ఆహారం, పానీయాలు, రసాయన తయారీ, అల్యూమినియం, పెట్రోలియం ఉత్పత్తి ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. పర్యాటక రంగం కూడా విస్తరిస్తోంది. దక్షిణ ఆఫ్రికా మొజాంబిక్ ప్రధాన వ్యాపార భాగస్వామి, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల మూలంగా ఉంది. బెల్జియం, బ్రెజిల్, పోర్చుగల్, స్పెయిన్ దేశంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన ఆర్థిక భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. 2001 నుండి మొజాంబిక్ వార్షిక సగటు జి.డి.పి. పెరుగుదల ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఉంది. అయినప్పటికీ ఈ దేశం ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని అత్యంత పేద, అభివృద్ధి చెందని దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. అలాగే మొజాంబిక్ తలసరి జి.డి.పి, మానవ అభివృద్ధి, ఆర్థిక అసమానత, ఆయుఃప్రమాణంలో తక్కువ స్థాయిలో ఉంది.
ధోడివిండ్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపవైద్య కళాశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మొజాంబిక్
మొజాంబిక్ అధికారిక భాష పోర్చుగీసు. ఇది జనాభాలో సగం మందికి రెండవ భాషగా వాడుకలో ఉంది. సాధారణ స్థానిక భాషలలో మఖూవా, సేన, స్వాహిలి ఉన్నాయి. దాదాపు 29 మిలియన్ల మంది ఉన్న దేశ జనాభా బంటు ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. మొజాంబికులో అతిపెద్ద మతం క్రైస్తవ మతం, తరువాత ఇస్లాం, ఆఫ్రికా స్థానికసాంప్రదాయ మతాలు ఉన్నాయి. మొజాంబిక్ ఐక్యరాజ్యసమితి, ఆఫ్రికా యూనియను, కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సు, ఇస్లామికు సహకార సంస్థ, పోర్చుగీసు భాషా దేశాల కమ్యూనిటీ, నాన్-సమన్వయ ఉద్యమం, దక్షిణ ఆఫ్రికా డెవెలప్మెంటు కమ్యూనిటీ సభ్యదేశంగా ఉంది. లా ఫ్రాన్కోఫోనే పరిశీలకదేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.
పేరు వెనుక చరిత్ర
మొజాంబిక్ ద్వీపం పేరుతో దేశానికి మొజాంబిక్ అనే పేరు పెట్టబడింది. ముసా బిను బికికు లేదా ముసా అలు బిగు లేదా మొస్సా అలు బికీ లేదా ముసా బెను మొబికి లేదా ముస్సా ఇబ్ను మాలికు అనే ఒక అరబ్ వ్యాపారి మొదట ఈ ద్వీపాన్ని సందర్శించి అక్కడే నివసించారు. 1898 వరకు ఈ ద్వీపం పట్టణం పోర్చుగీసు కాలనీకి రాజధాని ఉంది. ఇది లారెనుస్కో మార్విసుకు (ఇప్పుడు మపుటో) దక్షిణంవైపు ఉంది.
ధోడివిండ్
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో ఉంది
మొజాంబిక్
బంటు వలసలు
సా.శ. 1 వ, 5 వ శతాబ్దాల మధ్య బంటూ మాట్లాడే ప్రజా తరంగాలు పశ్చిమ, ఉత్తరం నుండి జామ్బేజి నది లోయ మీదుగా ఈ ప్రాంతానికి వలస వచ్చాయి. తరువాత క్రమంగా పీఠభూమి, తీర ప్రాంతాల్లోకి చేరాయి. పశువులమందల ఆధారంగా వారు వ్యవసాయ సంఘాలు (సమాజాలను) ఏర్పాటు చేశారు. వారు ఇనుమును కరిగించి, ఇనుముతో పరికరాలను తయారుచేసే సాంకేతికతను తీసుకువచ్చారు.
ధోడివిండ్
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
మొజాంబిక్
స్వాహిలీ తీరం
సా.శ. మొట్టమొదటి సహస్రాబ్ది నుండి విస్తారమైన హిందూ మహాసముద్ర వర్తక నెట్వర్కు మొజాంబికులోని దక్షిణంవైపుకు చిబినే పురాతన నౌకాశ్రయ పట్టణం చిబుయెనె వరకు విస్తరించింది. 9 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో హిందూ మహాసముద్ర వర్తకం అభివృద్ధి తూర్పు తీరప్రాంతంలో ఆధునిక ఓడరేవు పట్టణాల అభివృద్ధికి (ఆధునిక మొజాంబిక్ సహా) దారితీసింది. అతిపెద్ద స్వయంప్రతి ప్రాంతాలుగా ఉన్న ఈ పట్టణాలు విస్తృతంగా ప్రారంభ స్వాహిలీ సంస్కృతిలో పాల్గొన్నాయి. పట్టణ ఉన్నత వర్గాల ప్రజలు తరచుగా ఇస్లాం మతావలంబకులుగా ఉండడం వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసింది. 15 వ శతాబ్దం నాటికి మొజాంబిక్, సోపాలా, అంకోచీ, మొజాంబిక్ ద్వీపం ప్రాంతీయ శక్తులుగా అభివృద్ధి చెందాయి.
ధోడివిండ్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామ పిన్ కోడ్ టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు.సమీపటాక్సీలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ట్రాక్టరుగ్రామంలో ఉంది. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపరాష్ట్ర హైవేగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపఇతర జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. సమీపపక్కా రోడ్గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమట్టి రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మొజాంబిక్
స్వాహిలీ తీరం
ఈ పట్టణాలు ఆఫ్రికా అంతర్గత ప్రాంతాలు, విస్తార హిందూ మహాసముద్ర ప్రపంచంతో వాణిజ్యం చేసాయి. ముఖ్యంగా బంగారం, దంతపు వాహన మార్గాలు ఉండేవి. జింబాబ్వే రాజ్యం, ముటాపా రాజ్యం వంటి దేశీయ రాజ్యాలు విలువైన బంగారం, దంతాలు అందించాయి. ఇవి తరువాత కిల్వా, మొంబాసా వంటి పెద్ద పెద్ద నగరాలకు ఎగుమతి చేయబడేవి.
ధోడివిండ్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో లేదు.సమీపపౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంతగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మొజాంబిక్
పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ (1498–1975)
సుమారు 1500 నాటికి పోర్చుగీసు వాణిజ్య పోస్టులు, కోటలు అరబ్బుల వాణిజ్య, సైనిక ఆధిపత్యాన్ని స్థానభ్రంశం చేసాయి. తూర్పున కొత్త ఐరోపా సముద్ర మార్గంలో సాధారణ పోర్టులు మారాయి.
ధోడివిండ్
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మొజాంబిక్
పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ (1498–1975)
1498 లో కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ చుట్టూ వాస్కో డా గామా సముద్రయానం ఈ ప్రాంతంలోని వాణిజ్య, రాజకీయ, సమాజంలో పోర్చుగీసు ప్రవేశానికి మైలురాయిగా నిలిచింది. 16 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ ద్వీపంపై నియంత్రణను, సోపల ఓడరేవును స్వంతం చేసుకుంది. 1530 నాటికి పోర్చుగీసు వ్యాపారుల చిన్న సమూహాలు, బంగారం అంవేషకులు బంగారం కొరకు అంవేషిస్తూ లోతట్టు ప్రాంతాలకు చొచ్చుకు పోయారు. అక్కడ వారు జంబేజీ నదీ తీరంలో ఉన్న సేనా, టేటే పట్టణప్రాంతాలలో వాణిజ్యపోస్టులను, సైనిక బృందాలను అభివృద్ధి చేసి బంగారు వాణిజ్యం మీద ప్రత్యేక నియంత్రణ పొందటానికి ప్రయత్నించింది.
మొజాంబిక్ భూభాగం కేంద్ర భాగంలో పోర్చుగీసు వారు చట్టబద్ధంగా మార్చడానికి ప్రాజోలు (భూ గ్రాంట్స్) ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. తద్వారా వారి వర్తకం, స్థావరాలను స్థానాలను చట్టబద్ధంగా ఏకీకరించడానికి ప్రయత్నించింది. పోర్చుగీసు అభివృద్ధి చేసిన ప్రాజోలలోని ప్రజలు వివాహ సంబంధాల ద్వారా ఆఫ్రికన్ పోర్చుగీసు, ఆఫ్రికన్ ఇండియన్ కేంద్రాలుగా గుర్తించబడి చీకూడ అని పిలవబడుతూ పెద్ద ఆఫ్రికన్ బానిస సైన్యాల చేత రక్షించబడ్డాయి.చారిత్రాత్మకంగా మొజాంబిక్ లోపల బానిసత్వం ఉంది. ఆఫ్రికన్ గిరిజన నాయకులు మొట్టమొదటిసారిగా కొనుగోలుచేసి అరబు ముస్లిం వీరు వ్యాపారులకు విక్రయించబడ్డారు. వీరు తరువాత మధ్య తూర్పు ఆసియా నగరాలలో తోటలకు పంపబడ్డారు. తరువాత వీరు పోర్చుగీసు, ఇతర ఐరోపా వర్తకులకు కూడా విక్రయించబడ్డారు. అనేక మొజాంబిక్ బానిసలు గిరిజన నాయకులచే సరఫరా చేయబడ్డారు. పోరాడుతున్న గిరిజనుల మీద దాడి చేసి, వారి బంధీలను ప్రెజెయిరోలకు విక్రయించారు.
ధోడివిండ్
విద్యుత్తు
12 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 13 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 0 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 0 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 13 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
మొజాంబిక్
పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ (1498–1975)
పోర్చుగీసు ప్రభావం క్రమంగా విస్తరించినప్పటికీ దాని అధికారం పరిమితంగా ఉండేది. స్వయంప్రతిపత్తి ఇవ్వబడిన వ్యక్తిగత స్థావర నివాసులు, స్వయంప్రత్తిపత్తి కలిగిన అధికారులకు మాత్రమే అధికారం పరిమితం చేయబడింది. 1500, 1700 ల మధ్య పోర్చుగీసు వారు అరబు ముస్లింల నుండి చాలా తీర వ్యాపారాన్ని పొందగలిగారు. 1698 లో మొంబాసా ద్వీపంలో (ప్రస్తుతం కెన్యాలో) ఉన్న ఫోర్టు జీససులోని పోర్చుగలు ప్రధాన స్థావరాన్ని అరబు ముస్లింలు నిర్భందించటంతో లోలకం ఇతర దిశలోకదలడం మొదలైంది. దీని ఫలితంగా లిస్బను భారతదేశం దూరతీర ప్రాంతాలు, బ్రెజిల్ వలసరాజ్యాలతో మరింత లాభదాయక వాణిజ్యం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించింది.
ధోడివిండ్
భూమి వినియోగం
Dhodiwind (400) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
మొజాంబిక్
పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ (1498–1975)
ఈ యుద్ధాల సమయంలో మజురి, ఓమాని అరబ్బులు హిందూ మహాసముద్ర వర్తకంలో అధికభాగం తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. పోర్చుగీసు దక్షిణప్రాతానికి తిరోగమనం అయింది. 19 వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి అనేక ప్రాజోలు క్షీణించాయి. అయితే వాటిలో అనేకం సురక్షింతంగా ఉన్నాయి. 19 వ శతాబ్దంలో ఇతర ఐరోపా శక్తులు, ముఖ్యంగా బ్రిటీషు (బ్రిటిష్ సౌత్ ఆఫ్రికా కంపెనీ), ఫ్రెంచి (మడగాస్కర్), పోర్చుగీసు తూర్పు ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు ప్రాంతం వర్తక, రాజకీయాలలో ప్రమేయం చేసుకున్నాయి.
20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ పరిపాలనాధికారాన్ని అధికంగా మోజాంబిక్ కంపెనీ, జామ్బెజియా కంపెనీ, నీసాసు కంపెనీ లాంటి పెద్ద ప్రైవేటు సంస్థలకు మార్చింది. వీటికి అధికంగా "బ్రిటిషు" ఫైనాన్షియర్లైన సొలోమోను జోయెలు (వారి పొరుగు కాలనీలైన దక్షిణాఫ్రికా, రోడేషియా రైలుమార్గం నిర్మించడానికి నిధులను అందించింది) నిధులు అందించారు. మొజాంబికులో బానిసత్వం చట్టబద్ధంగా రద్దు చేయబడినప్పటికీ 19 వ శతాబ్దం చివరలో చార్టర్డు కంపెనీలు బలవంతపు కార్మిక విధానాన్ని అమలు చేశాయి. వీరిని సమీప బ్రిటిషు కాలనీలు, దక్షిణాఫ్రికాలోని గనులు, తోటలకు తరచుగా చౌకైన బలవంతపు-ఆఫ్రికా కార్మికులను సరఫరా చేసింది. చాలా లాభదాయకమైన చార్టర్డు కంపెనీ అయిన " జామ్బెజియా కంపెనీ " అనేక చిన్న ప్రజెయిరో హోల్డింగులను స్వాధీనం చేసుకుని తన ఆస్తిని రక్షించడానికి సైనిక స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసింది. వారి వస్తువులను మార్కెటులో తీసుకువెళడానికి చార్టర్డు కంపెనీలు రోడ్లు, ఓడరేవులను నిర్మించి ప్రస్తుత జింబావేతో రైలుమార్గం అనుసంధానం చేసింది.
ధోడివిండ్
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
మొజాంబిక్
పోర్చుగీసు మొజాంబిక్ (1498–1975)
ఒలివీర సలజారు కార్పొరేటిస్టు ఎస్టాడో నోవో పాలనలో వారి అసంతృప్తికరమైన పనితీరు, అధికార మార్పిడి కారణంగా, కంపెనీల ఉపసంహరించుకుంటూ కంపెనీల రాయితీలు పునరుద్ధరించబడలేదు. 1942 లో మొజాంబిక్ కంపెనీ వ్యవసాయ, వాణిజ్య రంగాలలో పనిచేయడం కొనసాగింది. 1929 లో నీసా కంపెనీ రాయితీని తొలగించడం జరిగింది. 1951 లో ఆఫ్రికాలోని పోర్చుగీసు విదేశీ కాలనీలు పోర్చుగలు విదేశీ ప్రావింసులుగా మార్చబడ్డాయి.
ధోడివిండ్
తయారీ
Dhodiwind (400) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : Wheat, Rice, Maize
మొజాంబిక్
మొజాంబిక్ స్వాతంత్ర్య యుద్ధం (1964–1974)
కమ్యూనిస్టు వలసవాద వ్యతిరేక సిద్ధాంతాలను ఆఫ్రికా అంతటా విస్తరించడంతో మొజాంబిక్ స్వతంత్రానికి మద్దతుగా పలు రహస్య రాజకీయ ఉద్యమాలు స్థాపించబడ్డాయి. మొజాంబిక్ పోర్చుగీసు జనాభా ప్రయోజనాల కోసం పాలక అధికారులు అభివృద్ధి ప్రణాళికలు, ప్రాథమికంగా విధానాలు రూపొందించి మొజాంబిక్ గిరిజన సమైక్యత, స్థానిక సమాజాల అభివృద్ధికి తక్కువ శ్రద్ధ చూపించాయని ఈ ఉద్యమాలు పేర్కొన్నాయి.
ధోడివిండ్
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
మొజాంబిక్
మొజాంబిక్ స్వాతంత్ర్య యుద్ధం (1964–1974)
అధికారిక గెరిల్లా వాంగ్మూలంలో ఇది ప్రభుత్వ - ప్రాయోజిత వివక్ష, అపారమైన సాంఘిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్న స్థానిక ప్రజలను ప్రభావితం చేసిందని పేర్కొనబడింది. చాలామంది తమ నైపుణ్యాలను మెరుగుపర్చడానికి, వారి ఆర్థిక, సాంఘిక పరిస్థితిని ఐరోపియన్ల స్థాయిలో మెరుగుపర్చడానికి చాలా తక్కువ అవకాశాలు, వనరులు ఉన్నాయని భావించారు. సంఖ్యాపరంగా మొజాంబిక్ పోర్చుగీసు శ్వేతజాతీయులు నల్లజాతీయుల కంటే అధిక సంపన్నులుగా, మరింత నైపుణ్యం గలవారుగా ఉన్నారు. గెరిల్లా ఉద్యమానికి ప్రతిస్పందనగా 1960 నుండి పోర్చుగీసు ప్రభుత్వం ప్రధానంగా 1970 ల ప్రారంభంలో అందరి కోసం కొత్త సామాజిక, ఆర్థిక అభివృద్ధి సమీకృత విధానాలలో క్రమంగా మార్పులు ప్రారంభించాయి.
1964 సెప్టెంబరులో పోర్చుగీసు పాలనకు వ్యతిరేకంగా గెరిల్లా ప్రచారం ప్రారంభించింది. అంగోలా, పోర్చుగీసు గినియా, ఇతర పోర్చుగీసు కాలనీలలో రెండింటితో, ఇతర పోర్చుగీసు కాలనీలు " పోర్చుగీసు కాలనీయలు యుద్ధం (1961-1974)"లో పాల్గొన్నారు. సైనిక దృక్పథంలో " పోర్చుగీసు రెగ్యులరు ఆర్మీ " జనాభా కేంద్రాలపై నియంత్రణను కొనసాగించింది. గెరిల్లా బలగాలు ఉత్తర, పశ్చిమ ప్రాంతాలలో గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాలలో వారి ప్రభావాన్ని తగ్గించాలని ప్రయత్నించాయి. ఎఫ్.ఆర్.ఇ.ఎల్.ఐ.ఎం.ఒ.వారి స్పందనలో భాగంగా పోర్చుగీసు ప్రభుత్వం సాంఘిక అభివృద్ధి, ఆర్థిక వృద్ధికి అనుకూలమైన పరిస్థితులను సృష్టించడం మీద మరింత శ్రద్ధ పెట్టింది.
స్వతంత్రం (1975)
1974 ఏప్రెలున " కార్నేషన్ విప్లవం "తో అపోడో నోవో పాలన పతనం చేసి ప్రిలిమో ఈ భూభాగం మీద నియంత్రణ సాధించింది. 1975 నవంబరు 25 న జరిగిన తిరుగుబాటు విఫలం అయింది. అలాగే పోర్చుగల్ యొక్క సొంత తిరిగి ప్రజాస్వామ్యం తిరిగి భూభాగం నియంత్రణను చేపట్టింది. ఒక సంవత్సరం లోపు మొజాంబికులో ఉన్న 2,50,000 మంది పోర్చుగీసు ప్రజలు దేశం విడిచి పోయారు. వీరిలో కొంతమందిని స్వతంత్ర భూభాగాల ప్రభుత్వం బహిష్కరించింది. కొంతమంది భయపడి పారిపోయారు. 1975 జూన్ 25 న మొజాంబిక్ పోర్చుగల్ నుండి స్వతంత్రం పొందింది. అర్మండో ఫ్రీలామో పార్టీకి చెందిన గువేభుజా పోర్చుగీసును 24 గంటలలో దేశం విడిచిపెట్టి 20 కిలోల (44 పౌండ్ల) లగేజు మాత్రమే తీసుకుని దేశమును విడిచిపెట్టి పోవాలని చట్టబద్ధంగా ప్రకటించాడు. వారి ఆస్తులలో ఏవీ రక్షించలేక వీరిలో ఎక్కువమంది పన్నిరహితంగా (పైసా లేకుండా) పోర్చుగలుకు తిరిగి వెళ్ళారు.
మొజాంబిక్ అంతర్యుద్ధం (1977–1992)
అధ్యక్షుడు సమోర మాచేలు నేతృత్వంలోని కొత్త ప్రభుత్వం మార్కిస్టు సిద్ధాంతాల ఆధారంగా ఏక పార్టీని దేశాన్ని స్థాపించింది. ఇది క్యూబా, సోవియటు యూనియను నుండి దౌత్య, సైనిక మద్దతు పొందింది. ప్రతిపక్షాన్ని పడగొట్టడానికి ప్రయత్నించింది. స్వతంత్రం తరువాత 1977 నుండి 1992 వరకు " కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక మొజాంబిక్ జాతీయ ప్రతిఘటన " తిరుగుబాటు సైన్యం, ఎఫ్.ఆర్.ఎల్.ఐ.ఎం.ఒ. పాలన, ప్రతిపక్ష దళాల మధ్య సుదీర్ఘ, హింసాత్మక పౌర యుద్ధంతో బాధపడింది. ఈ సంఘర్షణ మొదటి దశాబ్దాలలో మొజాంబిక్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంగా వర్గీకరించబడింది. ఇందులో పొరుగు దేశాలైన రోడేసియా, దక్షిణ ఆఫ్రికా విద్రోహంతో, అసమర్థమైన విధానాలు, విఫలమైన కేంద్ర ప్రణాళిక ఫలితంగా వచ్చిన ఆర్థిక పతనం భాగంగా ఉన్నాయి. కుప్పకూలిన మౌలిక వనరులు, ఉత్పాదక రంగంలో పెట్టుబడి లేకపోవటం, ప్రైవేటు యాజమాన్య పరిశ్రమలను ప్రభుత్వం జాతీయం చేయడం, విస్తృతమైన కరువులకు ఈ కాలము గుర్తించబడింది.
అంతర్యుద్ధ కాలంలో ఎఫ్.ఆర్.ఇ.ఎల్.ఐ.ఎం.ఒ- రూపొందించిన కేంద్రీకృత కేంద్ర ప్రభుత్వం పట్టణ ప్రాంతాల వెలుపల సమర్థవంతమైన నియంత్రణను సాధించలేకపోయింది. వీటిలో చాలా వరకు రాజధాని నుండి తొలగించబడ్డాయి. ఆర్.ఇ.ఎన్.ఎ.ఎం.ఒ. నియంత్రిత ప్రాంతాలలో 50% గ్రామీణ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. వారికి ఎటువంటి ఆరోగ్య సేవలు ఆ ప్రాంతాలలో సంవత్సరములుగా అందుబాటులో నివేదించబడింది. ప్రభుత్వం ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయాన్ని తగ్గించినప్పుడు ఈ సమస్య మరింత దిగజారింది. ఘర్షణలో రెండు వైపుల నుండి ఉమ్మడి మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలతో ఈ యుద్ధం గుర్తించబడింది. ఆర్.ఇ.ఎన్.ఎ.ఎం.ఒ. ఉగ్రవాదం, పౌరుల విచక్షణారహిత లక్ష్యాలు గందరగోళానికి దోహదం చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా తన నియంత్రణను విస్తరించే ప్రయత్నంలో వేలాది మంది వ్యక్తులను ఉరితీసింది. " రీ ఎజ్యుకేషను కేంపు "కు పంపిన వేలాది మంది మరణించారు.
1986 అక్టోబరు 19 న సమురాయ్ మాచేల్ అధ్యక్షుడు టుపోలెవ్ టు -133 విమానాలలో జాంబియాలో అంతర్జాతీయ సమావేశంలో పాల్గొని తిరుగుముఖం పట్టిన సమయంలో విమానం మొబిజిని సమీపంలోని లేబంబో పర్వతాలపై కూలిపోయింది. పది ప్రాణాలతో ఉన్నప్పటికీ మొజాంబిక్ ప్రభుత్వానికి చెందిన మంత్రులు, అధికారులతో అధ్యక్షుడు మాచేలుతో 30 మంది మృతి చెందారు. ఐక్యరాజ్యసమితి, సోవియట్ ప్రతినిధి బృందం వారి నైపుణ్యం, అనుభవం దక్షిణాఫ్రికాచే బలహీనపడినట్లు పేర్కొంటూ ఒక మైనారిటీ నివేదికను విడుదల చేసింది. సోవియట్ యూనియను ప్రతినిధులు దక్షిణ ఆఫ్రికన్ ప్రభుత్వం సైనిక గూఢచార కార్యకర్తలచే అందించబడిన సాంకేతికతను ఉపయోగించి తప్పుడు నావిగేషనల్ బెకన్ సిగ్నల్ ద్వారా విమానం ఉద్దేశపూర్వకంగా మళ్లించారనే సిద్ధాంతాన్ని ముందుకు తెచ్చారు.
మాచెల్ వారసుడిగా ఉన్న జోక్విమ్ చిస్సానో మార్క్సిజం నుండి పెట్టుబడిదారీ విధానానికి మారుతున్న సంస్కరణలు ప్రారంభించి, రెనామోతో శాంతి చర్చలు ప్రారంభించారు. 1990 లో కొత్త రాజ్యాంగం బహుళ పార్టీ రాజకీయ వ్యవస్థ, మార్కెటు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ, స్వేచ్ఛాయుతమైన ఎన్నికలను అందించింది. 1992 అక్టోబరులో పౌర యుద్ధం " రోమ్ జనరల్ పీస్ ఆకార్డాతో " ముగిసింది. ముందుగా " మొజాంబిక్ క్రిస్టియన్ కౌన్సిల్ (ప్రొటెస్టంట్ చర్చిల కౌన్సిల్)" ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం వహించి సంట్ ఎగిజియో సంఘం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి ONUMOZ శాంతి పరిరక్షక శక్తి పర్యవేక్షణలో మొజాంబికులో తిరిగి శాంతి స్థాపించబడింది.
ప్రజాపాలనా యుగం (1993–ప్రస్తుతం)
1994 లో మొజాంబిక్ ఎన్నికలను నిర్వహించింది. అనేక రాజకీయ పార్టీలు స్వేచ్ఛగా, న్యాయమైనవిగా నిర్వహించబడ్డాయని అంగీకరించాయి. జోయాక్విమ్ చిస్సానో నాయకత్వంలో ఫ్రిలిమొ విజయం సాధించింది. అపోన్సో డులకామా నాయకత్వంలోని రేనామో అధికారిక ప్రతిపక్షంగా ఉంది.
1995 మధ్య నాటికి పొరుగు దేశాల నుండి 1.7 మిలియన్ల మంది శరణార్థులు మొజాంబికుకు తిరిగి వచ్చారు. ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో స్వదేశానికి తిరిగి చేరిన ప్రజల సంఖ్యగా ఇది ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. అదనంగా 4 మిలియన్ల మంది అంతర్గత స్థానికులు వారి గృహాలకు తిరిగి వచ్చారు.
1999 డిసెంబరులో మొజాంబిక్ పౌర యుద్ధం తర్వాత రెండవ సారి ఎన్నికలు జరిగాయి. ఎన్నికలలో తిరిగి ఫ్రిలిమొ విజయం సాధించింది. రెనామో ఎన్నికలో ఫ్రమ్లిమో మోసం చేసిందని ఆరోపించింది. పౌర యుద్ధం తిరిగి సంభవిస్తుందని భీతిచెందారు. కానీ సుప్రీం కోర్టుకు ఈవిషయంలో విచారణ స్వీకరించడంతో పరిస్థితి చక్కబడింది. కోర్టులో కేసు అపజయం ఎదుర్కొన్నది.
2000 ఆరంభంలో తుఫాను కారణంగా దేశంలో విస్తృతమైన వరదలు సంభవించాయి. వరదల కారణంగా వందలాది మంది చనిపోయారు. మౌలికనిర్మాణాలలో ప్రమాదకరమైన వినాశనం సంభవించింది. విదేశీ సహాయక వనరులను శక్తివంతమైన ఫ్రిలిమొ నాయకులు మళ్లించారనే అనుమానాలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. ఈ ఆరోపణలను దర్యాప్తు చేసే పాత్రికేయుడు కార్లోస్ కార్డోసో హత్య చేయబడ్డాడు. అతని మరణం గురించిన విచారణ సంతృప్తికరంగా జరగలేదు.
2001 లో చిసానో మూడోసారి పోటీ చేయబోనని సూచించి చిసానో తన కంటే ఎక్కువకాలం ఉండిన నాయకులను విమర్శించాడు. సాధారణంగా ఇది జాంబియా అధ్యక్షుడు ఫ్రెడెరికు చిలుబాకు సూచనగా భావించబడింది. ఆయన ఆ సమయంలో మూడవసారి పోటీ చేసాడు. జింబాబ్వే అధ్యక్షుడు రాబర్టు ముగాబే నాల్గవ మారు పోటీ చేసాడు. అధ్యక్ష, జాతీయ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 1- 2004 డిసెంబరు 2 డిసెంబరు 1-2 న జరిగాయి. ఫ్రీలామో అభ్యర్థి అర్మండో గువేబుసా 64% ఓట్లతో గెలుపొందారు. ప్రత్యర్థి రాంమోమో యొక్క అపోన్సో ళలకామా 32% ఓట్లను పొందారు. పార్లమెంటులో 160 స్థానాలను ఫ్రెలిమో గెలుచుకుంది. రెనామో సంకీర్ణ, అనేక చిన్న పార్టీలు కలిసి 90 స్థానాలను గెలుచుకున్నాయి. 2005 ఫిబ్రవరిన గువేభుజా మొజాంబిక్ అధ్యక్షుడిగా పాలన ప్రారంభించాడు. ఆయన రెండు ఐదు-సంవత్సరాల పదవీకాలాన్ని అందించాడు. అతని వారసుడు ఫిలిప్ న్యుసి, 2015 జనవరి 15 న మొజాంబిక్ 4 వ అధ్యక్షుడు అయ్యాడు.
2013 నుండి దేశంలోని మధ్య, ఉత్తర ప్రాంతాలలో రెనామో తక్కువ తీవ్రత కలిగిన తిరుగుబాటు జరిగింది. 2014 సెప్టెంబరు 5 న సైనిక ఉద్రిక్తత కారణంగా మాజీ అధ్యక్షుడు గువేబుజ, రెనామో డ్లకమా నాయకుడు నాయకత్వం విరమణ ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. ఇది సైనిక ఉద్రిక్తతలకు విరమణ తీసుకువచ్చింది. 2014 అక్టోబరులో జరిగే సాధారణ ఎన్నికల మీద రెండు పార్టీలు దృష్టి పెట్టాయి. ఎన్నికలలో ఒక కొత్త రాజకీయ సంక్షోభం ఉద్భవించి దేశం హింసాత్మక సంఘర్షణ అంచున మరోసారి నిలిచింది. రెనెమొ ఎన్నికల ఫలితాల విశ్వసనీయతను అంగీకరించకుండా నాంపూల, నీయస్సా, టెటే, జామ్బెజియా, సోఫాలా, మనికా - ఆరు ప్రావిన్సుల నియంత్రణను కోరింది. అక్కడ వారు మెజారిటీని సాంధించారని భావించారు. పొరుగున ఉన్న మాలావిలో దాదాపు 12,000 శరణార్థులు ఉన్నారు. యు.ఎన్.హెచ్.సి.ఆర్, వైద్యులు వితౌటు బోర్డర్సు, హ్యూమను రైట్సు వాచు ప్రభుత్వ దళాలు గ్రామాలను వేధించాయని, మరణశిక్షలు, లైంగిక వేధింపులు జరిగాయని నివేదించాయి.
భౌగోళికం, వాతావరణం
309,475 చ.మై (801,537 చ.కి.మీ) వైశాల్యంతో మొజాంబిక్ ప్రపంచంలో 36 వ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది. ఇది టర్కీ పరిమాణానికి సమానంగా ఉంటుంది. మొజాంబిక్ ఆఫ్రికా ఆగ్నేయ తీరంలో ఉంది. దేశ దక్షిణసరిహద్దులో దక్షిణాఫ్రికా, పశ్చిమసరిహద్దులో జింబాబ్వే, జాంబియా, మలావి దేశాలు ఉన్నాయి, వాయవ్యసరిహద్దులో టాంజానియా, తూర్పున హిందూ మహాసముద్రం వరకు స్వాజీలాండ్ ఉంది. మొజాంబిక్ 10 ° - 27 ° దక్షిణ అక్షాంశం, 30 ° - 41 ° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది.
దేశాన్ని జామ్బెజీ నదిచే రెండు ప్రాంతాలుగా విభజిస్తుంది. జంబేజీ నది ఉత్తరాన ఇరుకైన తీరప్రాంతం లోతట్టు కొండలు, దిగువ పీఠభూమిలకు దారితీస్తుంది. పశ్చిమంలో ఎగుడు, దిగుడు పర్వత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. అవి నయాసా పర్వత ప్రాంతములు, నములి (షైరు పర్వత ప్రాంతములు), అంగోనియా పర్వతములు, టెటె హైలాండ్సు, మకోండ పీఠభూమి, మియోంబొ అడవులతో కప్పబడి ఉంటుంది. దక్షిణప్రాంతంలో ఉన్న మసోనాల్యాండు పీఠభూమి, లెబోంబ పర్వతాలు ఉన్నాయి.
దేశంలో ఐదు ప్రధాన నదులు, అనేక చిన్న ప్రవాహాలు ఉన్నాయి. వీటిలో జంబేజీ నది అతిపెద్ద, అతి ముఖ్యమైన నదిగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. దేశంలో నాలుగు ప్రసిద్ధ సరస్సులు ఉన్నాయి: నియాస్సా సరస్సు (మాలావి), చిట సరసు, కాహోరా బాస్సా సరసు, షిర్వా సరస్సు ఉన్నాయి. ఇవి అన్ని ఉత్తరప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన నగరాలలో మపుటో, బెయిరా, నంపుల, టెటె, క్యులీమనే, చిమోయియో, పెమ్బా, ఇన్హాంబనె, క్సై-క్సై, లిచింగా ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి.
వన్యజీవితం
మొజాంబికులో ఉన్న 740 పక్షిజాతులలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతరించి పోతున్న 20 జాతులు, ప్రవేశపెట్టిన జాతులు ఉన్నాయి. మొజాంబికులో 200 కంటే అధికంగా క్షీరదాలు ఉన్నాయి. వీటిలో అంతరించిపోతున్న సెలౌసు 'జీబ్రా, విన్సెంటు బుషు ఉడుత, 13 ఇతర అంతరించిపోతున్న జాతులు ఉన్నాయి.
మొజాంబిక్ రక్షిత ప్రాంతాలలో 13 అటవీ నిల్వలు, 7 జాతీయ ఉద్యానవనాలు, 6 ప్రకృతి నిల్వలు, 3 సరిహద్దు పరిరక్షణ ప్రాంతాలు, 3 వన్యప్రాణి (వేట ప్రాంతాలు) ఉన్నాయి.
ఆర్ధికం
అధికారిక కరెన్సీగా " న్యూ మెటాలిక " (2018 మార్చి నాటికి $ 1 అమెరికా డాలరుకుదాపు 62 న్యూ మెటికల్సు సమానం). పాత మెటికలు విలువ 1 అమెరికా డాలరుకు 1000 మెటికల్సుగా ఉండేది. 2012 చివరి వరకు పాత కరెన్సీ " బ్యాంకు ఆఫ్ మొజాంబిక్ " మార్చుకునడానికి వీలు కల్పించబడింది. అమెరికా డాలరు, దక్షిణాఫ్రికా రాండు, ఇటీవలి కాలంలో యూరోలు కూడా వ్యాపార లావాదేవీలలో ఆమోదించబడ్డాయి. కనీస చట్టబద్ధమైన జీతం నెలకు 60 అమెరికా డాలర్లు. మొజాంబిక్ దక్షిణ ఆఫ్రికా డెవలప్మెంటు కమ్యూనిటీలో సభ్యదేశంగా ఉంది. ఎస్.ఎ.డి.సి. ఉచిత వాణిజ్య ప్రోటోకాల్ సుంకాలను, ఇతర వాణిజ్య అడ్డంకులను తొలగించడం ద్వారా దక్షిణాఫ్రికా ప్రాంతం మరింత పోటీని ఎదిరించి నిలవడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2007 లో ప్రపంచ బ్యాంక్ మొజాంబిక్ " బ్లిస్టరింగు పేస్ ఆఫ్ ఎకనమిక్ గ్రోతు " అభివర్ణించింది. 2007 ప్రారంభంలో ఒక ఉమ్మడి దాత-ప్రభుత్వ అధ్యయనం మొజాంబిక్ సహాయంతో విజయం సాధించిన దేశంగా భావించబడుతుందని తెలిపింది. 2007 ప్రారంభంలో ఐఎంఎఫ్, 'మొజాంబిక్ అనేది ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో విజయం సాధించిన దేశం' అని తెలిపింది. స్పష్టమైన విజయాన్ని సాధించినప్పటికీ ప్రపంచ బ్యాంకు, యునిసెఫ్ రెండూ కూడా జి.డి.పి. పెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ దీర్ఘకాలిక పిల్లల పోషకాహార లోపం ('పారడాక్సు') సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నదని భావించబడుతుంది. 1994 - 2006 మధ్య సగటు వార్షిక జి.డి.పి. పెరుగుదల సుమారు 8%. అయినప్పటికీ ఈ దేశం ప్రపంచంలో పేద, అత్యంత అభివృద్ధి చెందని దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. 2006 లో జరిగిన ఒక సర్వేలో మొజాంబికుకు చెందిన 75% మంది గత ఐదేళ్లలో వారి ఆర్థిక స్థితి అదే విధంగా ఉండిపోవడం, దారుణంగా మారిందని తెలియజేసారు.
తిరిగి అభివృద్ధి
పౌరయుద్ధ శరణార్ధుల పునరావాసం, విజయవంతమైన ఆర్థిక సంస్కరణలు అధిక వృద్ధిరేటుకు దారితీశాయి: 1996 - 2006 మధ్యకాలంలో సగటున 8% వార్షిక వృద్ధి రేటును సాధించింది. 2006 నుండి 2011 మద్యకాలంలో 6-7% అభివృద్ధి జరిగింది. 2000 ప్రారంభంలో జరిగిన వినాశకరమైన వరదలు జి.డి.పి పెరుగుదలను 2.1%కు తగ్గించింది. అయినప్పటికీ 2001 లో 14.8% పెరుగుదలతో పూర్తి పునరుద్ధరణ పొందింది. బృహత్తర విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రాజెక్టులు, ఆర్థిక సంస్కరణ కొనసాగింపు, వ్యవసాయం, రవాణా, పర్యాటక రంగాల పునరుజ్జీవనం ఆర్థికరగం అభివృద్ధిని కొనసాగిస్తుందని భావించబడింది. 2013 లో సుమారు 80% ప్రజలకు వ్యవసాయంలో ఉపాధి కల్పించబడింది. వీరిలో చాలామంది చిన్నస్థాయి వ్యవసాయాన్ని జీవనాధారంగా ఎంచుకుంటున్నారు. వ్యవసాయరంగం ఇప్పటికీ మౌలిక వసతులు కొరత, వాణిజ్య నెట్వర్కుల కొరత, పెట్టుబడుల కొరత వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నది. అయినప్పటికీ 2012 లో మొజాంబిక్ 90% వ్యవసాయభూలలో ఇప్పటికీ సాగు చేయబడలేదు.
మొజాంబికులో అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ, పోర్చుగలులోని పేలవమైన ఆర్థిక పరిస్థితి కారణంగా 2009 లో పోర్చుగీసు మొజాంబికుకు తిరిగివచ్చిందని ఒక బి.బి.సి. కథనం పేర్కొంది.
ఆర్ధిక సంస్కరణలు
ప్రభుత్వ రంగానికి చెందిన 1,200 కంటే అధికమైన చిన్న సంస్థలు ప్రైవేటీకరించబడ్డాయి. ఇతర వ్యక్తిగత సంస్థలకు, టెలీకమ్యూనికేషన్సు, శక్తి, పోర్టులు, రైల్వేలు ప్రైవేటీకరణ, రంగాల సరళీకరణ సన్నాహాలు తయారు చేయబడ్డాయి. వ్యక్తిగత సంస్థలను ప్రైవేటీకరించేటప్పుడు ప్రభుత్వం తరచూ వ్యూహాత్మకంగా విదేశీ పెట్టుబడిదారుడిని ఎంపిక చేసింది. అదనంగా కస్టమ్సు పన్నులు తగ్గించబడి, కస్టమ్సు నిర్వహణ క్రమబద్ధీకరించబడి, సంస్కరించబడింది. దేశీయ ఆదాయాన్ని పెంచడానికి ప్రభుత్వం 1999 లో విలువ ఆధారిత పన్నును ప్రవేశపెట్టింది. 2003-04 లలో వాణిజ్య కోడు సంస్కరణలో చేర్చబడ్డాయి. సమగ్ర న్యాయ సంస్కరణ, ఆర్థిక రంగం బలపడడం కొనసాగింది; పౌర సేవా సంస్కరణ, మెరుగుపరచబడిన ప్రభుత్వ బడ్జెటు, ఆడిటు, తనిఖీ సామర్ధ్యం. రాజకీయ అస్థిరత, వరదల కారణంగా వేలాది మంది ప్రజలు వారి స్వంత దేశంలో నిరాశ్రయులయ్యారు.
అవినీతి
మొజాంబిక్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అనేక అవినీతి కుంభకోణాల కారణంగా కదలిక మొదలైంది. 2011 జూలైలో నిధుల దుర్వినియోగం, ప్రజాధనాన్ని అపహరించడం మొదలైనవి నేరాలుగా పరిగణిస్తూ ప్రభుత్వం కొత్త అవినీతి వ్యతిరేక చట్టాలు ప్రతిపాదించారు. ఇది మంత్రిమండలి ఆమోదాన్ని పొందింది.
మొజాంబిక్ ప్రపంచవ్యాప్త అవినీతికి సంబంధించిన తాజా సూచిక అయిన " ట్రాన్స్పరెన్సీ ఇంటర్నేషనలు " తాజా సూచికలో 178 దేశాలలో మొజాంబిక్ 116 వ స్థానంలో ఉంది. 2005 లో వ్రాసిన ఒక " యు.ఎస్. ఎయిడు " నివేదిక ఆధారంగా "మొజాంబికులో అవినీతి స్థాయి, పరిధి భయభ్రాంతులకు కారణమవుతుంది."
2012 మార్చిలో దక్షిణ మొజాంబిక్ ప్రావిన్సు ఇన్హంబనే ప్రభుత్వం ప్రొవిన్షియలు యాంటీ-డ్రగ్సు ఆఫీసు డైరెక్టరు " కాలిస్టో అల్బెర్టో టోమో " ప్రజా నిధుల దుర్వినియోగాన్ని వెల్లడించింది. 2008 - 2010 మధ్యకాలంలో ఆయన 2,60,000 మెటికాయిసులను (మొజాంబిక్ ద్రవ్యం) దొంగిలించడానికి యాంటీ డ్రగ్సు ఆఫీసు (రెకడా గ్వాంబె) అకౌంటెంటుతో చేతులు కలిపాడని ఆరోపించబడింది.
మొజాంబిక్ ప్రభుత్వం అవినీతి సమస్యను పరిష్కరించేందుకు చర్యలు చేపట్టింది. 2012 లో అనేక నూతన అవినీతి వ్యతిరేక బిల్లుల కొన్ని సానుకూల పరిణామాలు గమనించవచ్చు.
సహజ వనరులు
మోజాంబికులో భారీ సహజ వాయువు నిక్షేపాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఇది మొజాంబిక్ ఆర్థిక వ్యవస్థను నాటకీయంగా మార్చగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.
పర్యాటకం
మొజాంబిక్ పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తుంది. దేశం సహజ పర్యావరణం, వన్యప్రాణి, చారిత్రాత్మక వారసత్వం అందిస్తున్న సముద్ర తీరాలు, సాంస్కృతిక, పర్యావరణ-పర్యాటక రంగ ఆకర్షణలలో ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. మొజాంబిక్ పర్యాటకరంగా అభివృద్ధికి అవసరమైన స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి (జి.డి.పి) లో గొప్ప సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. పర్యాటకరంగం ప్రస్తుతం జి.డి.పి.లో 5.6% మాత్రమే భాగస్వామ్యం వహిస్తూ ఉంది.
పరిశిభ్రమైన నీటిని కలిగి ఉన్న బీచులు పర్యాటకానికి అనుకూలంగా ఉన్నాయి. పట్టణ కేంద్రాల నుండి చాలా దూరంలో ఉన్న కాఫీ డెల్గాడో ప్రావిన్సు, ముఖ్యంగా క్విర్బింసు ద్వీపాలు, ఇన్హంబనె ప్రావిన్సు బజార్యుటో ద్వీపసమూహాలు ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలుగా ఉన్నాయి.
దేశంలో అనేక జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో గోరోంగోసా నేషనల్ పార్కు అంతరించిపోతున్న జంతువులకు పునరావాసం కల్పిస్తూ వాటిని సంఖ్యాపరంగా అభివృద్ధి చేస్తుంది.
ప్రయాణ సౌకర్యాలు
మోజాంబికులో రైలుమార్గం, రహదారి మార్గం, జలమార్గం, వాయుమార్గం ద్వారా రవాణా సౌకర్యాలు కల్పించబడుతున్నాయి.
30,000 కిలోమీటర్ల పొడవైన రహదార్లు ఉన్నాయి. కానీ చాలావరకు రహదారి నెట్వర్కుకు పాదచారి బాటలు నిర్మించబడలేదు. పొరుగున ఉన్న కామన్వెల్తు దేశాలలో ఉన్నట్లు ట్రాఫికు ఎడమవైపు తిరుగుతుంది.
మపుటోలో ఒక అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, 21 ఇతర మెరుగైన విమానాశ్రయాలు, యుద్ధ విమానాలు కొరకు రంవేరహితమైన 100 ఎయిరు స్ట్రిపులు ఉన్నాయి.
హిందూ మహాసముద్ర తీరంలో అనేక పెద్ద ఓడరేవులు ఉన్నాయి. వీటిలో నాకాలా, బెయిరా, మపుటో మొదలైన ప్రధాన నౌకాశ్రయాలు ఉన్నాయి. మరిన్ని నౌకాశ్రయాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. 3,750 కిలోమీటర్ల పొడవైన నౌకాయాన జలమార్గాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన నగరాలకు రైలు మార్గాలతో నౌకాశ్రయాలు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. మొజాంబిక్ జలమార్గాలతో మలావి, జింబాబ్వే, దక్షిణాఫ్రికాతో అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
మొజాంబిక్ హిందూ మహాసముద్రతీరంలో ఉన్న మూడు వేర్వేరు నౌకాశ్రయాలు రైలుమార్గాల టెర్మినల్సుగా పనిచేస్తున్నాయి. ఇవి శతాబ్దానికి ముందే ఆరంభించి అభివృద్ధి చేయబడుతూ ఉన్నాయి. మొజాంబిక్ అంతర్యుద్ధంలో రైలు మార్గాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తిరుగుబాటుదారులు విద్రోహచర్యలకు పాల్పడ్డారు. అంతర్యుద్ధంలో రైలుమార్గాలను అధికంగా రెనామో తిరుగుబాటు దారులు విధ్వంసం చేసారు. తరువాత ఇవి పునరుద్దరించబడ్డాయి. పోర్సాసు ఇ కామిన్హోసు డి ఫెర్రో డి మోచంబిక (మొజాంబిక్ నౌకాశ్రయాలు, రైల్వే) సంస్థ మొజాంబిక్ రైల్వే వ్యవస్థ, దాని అనుసంధిత నౌకాశ్రయాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. కానీ నిర్వహణ ఎక్కువగా ప్రైవేటు యాజమాన్యానికి ఇవ్వబడింది. ప్రతి మార్గానికి దాని స్వంత అభివృద్ధి కారిడార్ ఉంది.
2005 నాటికి 3,123 కి.మీ పొడవైన రైలుమార్గాలు ఉండేది, ఇందులో 2,983 కిలోమీటర్లు (1,067 మిమీ, 3 అడుగుల 6 అంగుళాలు) పొడవైన గేజు మార్గం భాగంగా ఉంది. పొరుగు రైలు వ్యవస్థలకు అనుగుణంగా 762 మిమీ (2 అడుగుల 6 అం) గేజు, గాజా రైలుమార్గం ఉంది. " సెంట్రలు బెయిరా రైల్రోడ్ కార్పోరేషన్ " మార్గం బెయిరా నౌకాశ్రయాన్ని మలావి, జాంబియా, జింబాబ్వే భూభాగ ప్రాంతాలను అనుసంధానిస్తుంది. ఉత్తరప్రాంతంలో నాకాలా నౌకాశ్రయం కూడా రైలుమార్గంతో మలావిని అనుసంధానిస్తుంది. దక్షిణప్రాంతంలో ఉన్న మపుటోతో రైలుమార్గాలు జింబాబ్వే, దక్షిణాఫ్రికా లతో అనుసంధానిస్తున్నాయి. ఈ నెట్వర్కులు పొరుగు దేశాలను మాత్రమే అనుసంధానిస్తున్నాయి. టెటె, బెయిరాల మధ్య బొగ్గు గనుల కోసం కొత్త రైలు మార్గం 2010 నాటికి సేవలోకి తీసుకుని రావడానికి ప్రణాళిక సిద్ధం చేయబడింది. 2010 ఆగస్టులో సెరులె (బోత్సువానా) నుండి మొజాంబికులో టెక్కోబానిను పాయింటు వద్ద ఉన్న " డీపువాటరు పోర్టు "కు బొగ్గును తీసుకురావడానికి జింబాబ్వే మీదుగా 1,100 కిలోమీటర్ల రైల్వేను అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక అవగాహన ఒప్పందం మీద మొజాంబిక్, బోత్సువానా దేశాలు సంతకం చేసాయి. నుండి " న్యూ రోలిగు స్టాకు " ఇండియా లోని గోల్డెను రాక్ వర్కుషాపు, " సెంటరు బఫరు కప్లరు " ఉపయోగించి ఎయిరు బ్రేక్సు సంస్థల ద్వారా సరఫరా చేయబడుతుంది.
నీటి సరఫరా, పారిశుధ్యం
మొజాంబికులో నీటి సరఫరా, పారిశుద్ధ్యం, మెరుగైన నీటి వనరులు తక్కువ స్థాయిగా వర్గీకరించబడింది (2011 లో 51%గా అంచనా వేయబడింది). పారిశుద్ధ్యం (2011 లో 25%గా అంచనా వేయబడింది)స్థాయి తక్కువగా ఉన్నట్లు వర్గీకరించబడింది. పేలవమైన సేవ నాణ్యత తక్కువ స్థాయి అందుబాటులో ఉండటం లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. 2007 లో ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నీటి సరఫరా, పారిశుద్ధ్యం కోసం ఒక వ్యూహాన్ని రూపొందించింది. గ్రామీణప్రాంతాలలో జనాభాలో 62% మంది నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాలలో నీటిని అనధికారిక చిన్న-స్థాయి సరఫరాదారుల ద్వారా, అధికారిక సరఫరాదారుల ద్వారా సరఫరా చేయబడుతుంది.
1998 లో ప్రారంభమైన మొజాంబిక్ సిఆర్ఏ అని పిలవబడే ఒక స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థ, ఎఫ్.ఐ.పి.ఎ.జి. అని పిలవబడే ప్రభుత్వ - ప్రైవేటు భాగస్వామ్య సంస్థ (పిపిపి) " అక్వాసు డీ మొజాంబిక్ " అనే సంస్థతో రాజధాని, ఇతర నాలుగు నగర ప్రాంతాలకు అధికారిక నీటి సరఫరా వ్యవస్థలను అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చింది. 2008 లో గడువు ముగిసిన నాలుగు నగరాల నిర్వహణ ఒప్పందాలు, లీజు ఒప్పందాలను విదేశీ భాగస్వామి 2010 లో భారీ నష్టాలను ప్రకటించి ఉపసహరించింది.
పట్టణ నీటి సరఫరా గణనీయ అభివృద్ధి చేయబడినప్పటికీ పట్టణ పారిశుధ్యం కోసం ప్రభుత్వం వ్యూహం రూపొందించ లేదు. బాహ్య దాతలు ఈ రంగములో మొత్తం ప్రభుత్వ పెట్టుబడులలో 87.4% వెలుపలి దాతల నుండి లభిస్తుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆఫ్రికా డెవలప్మెంటు బ్యాంకు, కెనడా, నెదర్లాండ్సు, స్వీడన్, స్విట్జర్లాండ్, యునైటెడ్ స్టేట్సు జల రంగంలో ప్రధాన దాతలుగా ఉన్నారు.