cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సుమంత్ అశ్విన్
సుమంత్ అశ్విన్ ఒక తెలుగు చలన చిత్ర నటుడు, చిత్ర దర్శకుడు,నిర్మాత అయిన ఎం. ఎస్. రాజు కొడుకు. అతను తన తండ్రి దర్శకత్వంలో 2012లో విడుదలైన తూనీగ తూనీగ చిత్రంతో నటుడిగా పరిచయమయ్యాడు. ఆ తరువాత అతను కేరింత, కొలంబస్ వంటి విజవంతమైన చిత్రాలలో నటించాడు. సుమంత్‌ అశ్విన్‌ 13 ఫిబ్రవరి 2021న దీపిక ను వివాహమాడాడు.
జీవితం తొలి దశలో
చలన చిత్ర పరిశ్రమలోకి ప్రవేశించే ముందు సుమంత్ అశ్విన్ తన తండ్రితో కలిసి తన నిర్మాణ సంస్థ సుమంత్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ లో పని చేసారు.
నటనా జీవితం
సుమంత్ అశ్విన్ 2012లో తన తండ్రి దర్శకత్వం వహించిన తూనీగా తూనీగా చిత్రంతో నటుడిగా పరిచయమయ్యాడు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద విఫలమైంది. ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ దర్శకత్వం వహించిన అతని రెండొ చిత్రం అంతకు ముందు... ఆ తరువాత... మంచి విజయం సాదించింది, ఆ చిత్రం దక్షిణాఫ్రికాలోని ఇంటర్నేషనల్ ఇండియన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో ఉత్తమ చలన చిత్రానికి ప్రతిపాదన పొందింది. సుమంత్ అశ్విన్ తన మొట్టమొదటి వాణిజ్య పరంగా లాభాన్నిచ్చిన చిత్రం లవర్స్ ,ఆ చిత్రానికి దర్శకడు మారుతి సహ నిర్మాణించాడు. అతని నాలుగొ చిత్రం చక్కిలిగింత, ఈ చిత్రానికి డర్శకత్వం వహించిన వేమా రెడ్డి సుకుమార్ శిష్యుడు' ఎం. ఎస్. రాజు ఈ సినిమాని తన కొడుకు మళ్ళి హీరొగా కన్నడ పునఃనిర్మాణం చేద్దామనుకున్నాడు, కానీ ఆ చిత్రం విడుదల కాక ముందే ఆ చిత్ర పునఃనిర్మాణ హక్కులు వెరే వారు సొంతం చేసుకున్నారు
సుమంత్ అశ్విన్ తరువాతి చిత్రం కేరింతలో ఒక కళాశాల విద్యార్ధిగా నటించాడు. ఆ చిత్రాన్ని దిల్ రాజు నిర్మించగా అడవి సాయి కిరణ్ దర్శకత్వం వహించాడు.ఈ చలన చిత్రం సానుకూల విమర్శలను పొందింది. అతని తరువాత చిత్రం కొలంబస్ కూడా విజయాన్ని సాదించింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
వీసీ సజ్జనార్
విశ్వనాథ్ చెన్నప్ప సజ్జనార్ 1996 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐపీఎస్ అధికారి. ఆయన అదనపు డీజీపీ హోదాలో టీఎస్‌ఆర్టీసీ వైస్‌చైర్మన్‌ అండ్‌ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌గా పని చేస్తున్నాడు. సజ్జనార్ ఉమ్మడి వ‌రంగ‌ల్ జిల్లాలోని జ‌న‌గామ ఎస్పీగా త‌న కెరీర్‌ను ప్రారంభించాడు. 2008 వరంగల్ యాసిడ్ దాడి కేసులో ఎన్ కౌంటర్, 2019 శంషాబాద్ దిశ ఎన్ కౌంటర్‌లు సజ్జనార్‌ను దేశవ్యాప్తంగా వార్తల్లో నిలిచేలా చేశాయి.
వృత్తి జీవితం
సజ్జనార్ ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లా లోని జ‌న‌గామ ఏఎస్పీగా త‌న కెరీర్‌ను ప్రారంభించి, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో వివిధ హోదాల్లో పోలీసు అధికారిగా పని చేశాడు. ఆయన పులివెందుల ఎఎస్‌పి, వరంగల్, మెదక్, నల్లగొండ, కడప లో ఎస్పీగా, ఇంటెలిజెన్స్ ఐజీగా, సైబరాబాద్ పోలీస్ కమిషనర్‌గా పని చేశాడు. సజ్జనార్ 25 ఆగష్టు 2021 నుండి టీఎస్ఆర్టీసీ ఎండీగా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 3 సెప్టెంబర్ 2021న ఎండీగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.
2019 దిశ నిందుతుల ఎన్‌కౌంటర్
హైదరాబాద్ శంషాబాద్ తొండుపల్లి టోల్ ప్లాజా దగ్గర 2019 నవంబర్ 27న ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లిన వెటర్నరీ డాక్టర్ అయిన దిశ పై లారీ డ్రైవర్, క్లీనర్లుగా పనిచేస్తున్న నలుగురు యువకులు ఆమె స్కూటీకి పంక్చర్ వేసి, దానిని బాగు చేయిస్తామని చెప్పి, కిడ్నాప్ చేసి, అత్యాచారం చేసి, చనిపోయిన తర్వాత చటాన్​పల్లి బ్రిడ్జి కింద పెట్రోలు పోసి కాల్చి చంపారు. పోలీసులు ఆ నలుగురిని రీ కన్ స్ట్రక్షన్ కోపం సంఘటనా స్థలానికి తీసుకెళ్ళగా వాళ్లు తిరగబడి, అక్కడి నుంచి తప్పించుకుని పారిపోయే ప్రయత్నంలో పోలీసుల దగ్గర నుంచి ఆయుధాలు లాక్కోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఈ క్రమంలో పోలీసులు ఎన్‌కౌంటర్ చేయగా నలుగురూ నిందితులు చనిపోయారు. వరంగల్ ఎన్‌కౌంటర్‌లో స్వయంగా పాల్గొన్న సజ్జనార్ దిశ ఎన్‌కౌంటర్ ఘటనలో స్వయంగా పాల్గొనకపోయినప్పటకీ ఆయన ఆధ్వర్యంలోనే ఈ కేసు విచారణ జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:ఐ.పి.ఎస్.ఆఫీసర్లు
కామసముద్రం అప్పలాచార్యులు
కామసముద్రం అప్పలాచార్యులు గద్వాల సంస్థానంలోని కవి, సంగీతకారుడు. ఇతడిని "ఆంధ్ర జయదేవ"గా పేర్కొంటారు. అతను సంగీత సాహిత్యాలలో దిట్ట. ఇతడు 17వ శతాబ్దంలో పెదసోమ భూపాలుని ఆస్థానంలో సంగీత విద్వాంసుడిగా సేవలందించాడు. అప్పలాచార్యులు కౌండిన్యస గోత్రికుడు, శ్రీనివాసాంబ, కృష్ణమాచార్యుల పుత్రుడు , అహోబిల శ్రీనివాసుని శిష్యుడు. మహారాజు గారి కోరిక మీద జయదేవుడు రచించిన గీత గోవిందం సంస్కృత కావ్యంలోని 12 సర్గలూ, 24 అష్టపదులూ, 72 శ్లోకాలనూ తెలుగులోకి "శ్రీకృష్ణ లీలా తరంగిణి"గా రచించాడు.
చిన సోమ భూపాలుని ఆస్థాన కవులు ఆయన కోరిక మేరకు యథాశ్లోక తాత్పర్య రామాయణంలోని వివిధ కాండలను రచించారు. అలాంటి వారిలో తిరుమల కృష్ణమాచార్యుడు సుందరకాండను 3 ఆశ్వాసాలతో రచించారు. చతుర్విధ కవితా నిర్వాహకులైన కామసముద్రం అప్పలాచార్యులు కిష్కింధకాండను 3ఆశ్వాసాలుగా రచించడమే కాకుండా ఈ రామాయణానికి అవతారికను రచించాడు.
ఆంధ్రాష్టపది
ఒకనాడు పెదసోమభూపాలుడు కొలువుదీర్చి అప్పలాచార్యుల వారిని పిలిపించి జయదేవుని అష్టపదులను తెలుగులోకి మార్చవలసినదిగా కోరాడు. జయదేవుడి అష్టపదులకి యావద్భారత దేశంలోనూ ఖ్యాతి ఉంది. అవన్నీ సంస్కృతంలోనే ఉన్నా.. ఏ భాషకాభాష వారు ఇవి తమవేనేమో అనుకునేంతగా జనజీవితంలో మమేకమైపోయిన గీతాలు. వాటిని అనువదించేముందు అతను ముందు జయదేవుడి జీవితం, ఆయన సాహిత్యాన్నీ ఔపోసన పడదాం అనుకుని కృష్ణుణ్ణి మనసులో స్మరించుకునీ.. జయదేవుడు పుట్టిన ఊరు ఒరిస్సా లోని కిందుబిల్వం అనే ప్రదేశానికెళ్ళి ఆ మట్టిని చేత్తో పట్టుకుని ముద్దెట్టుకున్నాడు. జయదేవుడి తల్లిదండ్రులైన భోజదేవుడు, రమాదేవి తమ పిల్లాణ్ణి ఊయలలూపిన ప్రదేశానికెళ్ళి ఆనందంలో ఊగిపోయాడు. జయదేవుడి గీతాలకి నాట్యం చేసిన ఆయన పద్మావతి నర్తించిన మండపాల మీద కూర్చుని అరచేతుల్తో ఆ గచ్చు తుడిచాడు అప్పలాచార్యుడు. అన్నిచోట్ల కృష్ణ దర్శనం, కృష్ణ స్పర్శనం జరిగిపోతోంది అప్పలాచార్యులకి. మొత్తానికి జయదేవుడి గీత గోవిందం కళ్ళకద్దుకున్నాడు. 12 సర్గలూ, 24 అష్టపదులూ, 72 శ్లోకాలలో ఉన్న గీతగోవిందంలో మధుర - శృంగార భక్తిని..ఆస్వాదించి..దీన్ని తెలుగులో రాయడానికి శ్రీకారం చుట్టాడు. జయదేవుని ఆత్మని ఆవిష్కరించుకునీ కొన్ని అవేరాగాలు ఉంచేసి.. కొన్ని సౌలభ్యాన్ని బట్టి రాగాల్ని మార్చీ మొత్తానికి.. శ్రీకృష్ణ లీలా తరంగిణి అనే ఆంధ్రాష్టపదిని పూర్తిచేసాడు.
వనరులు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:సంగీతకారులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
లింగంబుధి సరస్సు
లింగంబుధి సరస్సు భారతదేశం లోని కర్ణాటక లో గల మైసూర్ నగరంలో ఉంది. ఇది రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ లేఅవుట్ లో విస్తరించి ఉంది. 2015 లో మైసూర్ అర్బన్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ అంచనా వేసిన ఆరు కొత్త లేఅవుట్లలో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ లేఅవుట్ ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:నీటి వనరులు వర్గం:కర్ణాటక వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు
కరీనా కపూర్
కరీనా కపూర్  (జననం 21 సెప్టెంబర్, 1983) బాలీవుడ్ నటి. నటులు రణధీర్ కపూర్, బబితాల కుమార్తె, కరిష్మా కపూర్ చెల్లెలు ఆమె. రొమాంటిక్ కామెడీల నుంచీ క్రైం డ్రామాల వరకూ ఎన్నో రకాల సినిమాలు చేసిన కరీనా, ఎన్నో అవార్డులు అందుకున్నారు. ఆమె ఆరు ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలను పొందారు. ఆమె బాలీవుడ్ లో ప్రముఖ నటి, ఎక్కువ పారితోషికం తీసుకునే నటుల్లో ఒకరు.
2000లో రెఫ్యూజీ సినిమాతో తెరంగేట్రం చేసిన కరీనా 2001లో చారిత్రాత్మక చిత్రం అశోకాలో నటించారు. అదే ఏడాది ఆమె నటించిన కభీ ఖుషీ కభీ గమ్ సినిమా పెద్ద బ్లాక్ బస్టర్ అయింది. ఆ తరువాత ఆమె ఒకేలాంటి ప్రాత్రలు చేసిన కొన్ని సినిమాలు పెద్దగా ఆడకపోవడమే కాక, ఆమె నటనపై విమర్శలు కూడా వచ్చాయి. 2004 ఆమె కెరీర్ లో మలుపుగా చెప్పుకోవచ్చు. ఆమె నటించిన చమేలీ, దేవ్ సినిమాలు హిట్ అయ్యాయి. ఆ సినిమాలతో పాటు, ఓంకారాలో ఆమె నటనకు ప్రశంసల వర్షం కురిసింది. 2007లో నటించిన జబ్ వియ్ మెట్ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి, 2010లో నటించిన వియ్ ఆర్ ఫ్యామిలీ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటి పురస్కారాలు అందుకున్నారు కరీనా. ఆ తరువాత ఆమె నటించిన 3 ఇడియట్స్ (2009), బాడీగార్డ్ (2011), రా.వన్ (2011), భజరంగీ భాయీజాన్ (2015) సినిమాలు అత్యంత భారీ వసూళ్ళు సాధించి ఇండస్ట్రీ బ్లాక్ బస్టర్లుగా నిలిచాయి. 2009లో నటించిన కుర్బానా, 2012లో చేసిన హీరోయిన్ సినిమాల్లోని నటనకు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారామె.
నటుడు సైఫ్ అలీ ఖాన్ ను వివాహం చేసుకున్నారు  కరీనా. భారతదేశంలోనే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా  ఆమె చాలా ప్రముఖమైన నటి. కరీనా స్టేజ్  పెర్ఫార్మెన్స్  లు కూడా ఇస్తారు. అంతే కాక ఆమె మూడు పుస్తకాలు సహ రచయిత కూడా ఒకటి తన జీవిత చరిత్ర కాగా,  రెండు పోషకవిలువలకు సంబంధించిన పుస్తకాలు. అంతర్జాతీయ బ్రాండ్ గ్లోబస్ తో కలసి ఆమె స్వంతంగా ఒక బట్టల బ్రాండ్ ను ప్రారంభించారు.
తొలినాళ్ళ జీవితం, నేపథ్యం
alt=Kareena and Karisma Kapoor with their mother Babita|thumb|విలేఖరి వీర్ సంఘవీకి ఇచ్చన ఇంటర్వ్యూలో తల్లి బబిత (ఎడమ), అక్క కరిష్మా కపూర్ లతో కరీనా. 21 సెప్టెంబరు 1980న ముంబైలో పంజాబీ హిందువులైన నటుడు  రణధీర్ కపూర్, బబితలకు జన్మించారు కరీనా. ఆమె అక్క కరిష్మా కూడా నటే. ఆమె తాత (తండ్రికి తండ్రి) రాజ్ కపూర్ ప్రముఖ బాలీవుడ్  నటుడు. కరీనా తల్లి గర్భం దాల్చినప్పుడు ఆమె చదివిన అన్న కరెనినా పుస్తకం పేరునే మార్చి కరీనా అని పేరు పెట్టారట. ఆమె తండ్రి పంజాబీ, తల్లి సింధీ-బ్రిటిష్ కుటుంబానికి చెందినవారు. చిన్నతనంలో తమ కుటుంబంతో కలసి హిందూ పూజలలో ఎక్కువగా పాల్గొన్న ఆమె, తల్లితో కలసి క్రిస్టియన్ సంప్రదాయాలనూ పాటించేవారు.
తను చిన్నప్పుడు చాలా అల్లరి పిల్లననీ, ఇంటినిండా నటులే కావడంతో సినిమాలపై ఎక్కువ ఆసక్తి కలిగిందనీ వివరిస్తారు కరీనా. నటి నర్గీస్, మీనా కుమారి తనకు ఆదర్శమని తెలిపారు ఆమె. నటుల కుటుంబమే అయినా ఆడవారు సినిమాల్లోకి రావడానికి తన తండ్రికి అంతగా ఇష్టం లేదని అంటారు కరీనా. ఈ గొడవతోనే ఆమె తల్లితండ్రులిద్దరూ  విడిపోయారు. అందుకే ఆమె తల్లి పెంపకంలో పెరిగారు. 1991లో కరిష్మా సినిమాల్లోకి వచ్చేవరకు బబితా వివిధ పనులు చేసి వారిని పోషించారు. చాలా ఏళ్ళు విడిగా ఉన్న తరువాత కరీనా తల్లిదండ్రులు అక్టోబరు 2007లో తిరిగి ఒకటయ్యారు. ఈ సందర్భంగా కరీనా మాట్లాడుతూ "తండ్రి కుటుంబానికి ఎంతో ముఖ్యమైనవారు. చాలా ఏళ్ళు ఆయనతో కలసి మేం ఉండకపోయినా, ఇప్పుడు మేం ఒక కుటుంబం అయ్యాం" అని వివరించారు.
2020 కరాక్ ఆలయ దాడి
పాకిస్తాన్‌లోని ఖైబర్ పఖ్‌టుంట్వా రాష్ట్రం, కరాక్ జిల్లాలో ఉన్న పురాతన హిందూ దేవాలయాన్ని, పరమహంస మహారాజ్ సమాధిని స్థానిక ముస్లిం అల్లరి మూకలు 2020 డిసెంబర్ నెలలో ధ్వంసం చేశాయి. ఈ ఘటన స్థానికంగా తీవ్రం కలకలం సృష్టించింది. అక్కడి హిందువులు పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు చేపట్టారు.ఈ ఆలయం సుమారు 100 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించారు.
కరీనా కపూర్
తొలినాళ్ళ జీవితం, నేపథ్యం
ముంబైలోని జమ్నాబాయ్ నర్సీ స్కూల్ లోనూ, డెహ్రాడూన్ లోని వెల్హం గర్ల్స్ స్కూల్ లోనూ చదువుకున్నారు. ఆమె తన తల్లిని తృప్తి పరిచేందుకు మాత్రమే స్కూల్ కు వెళ్ళేవారట. గణిత శాస్త్రం తప్ప తనకు అసలు చదువంటే పెద్దగా ఇష్టం ఉండదని చెప్తారు కరీనా. ముంబైలో మిథిబై కళాశాలలో రెండేళ్ళు కామర్స్ చదివారు. ఆ తరువాత హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో మైక్రో కంప్యూటర్స్ లో మూడు నెలల సమ్మర్ కోర్సు చేశారు కరీనా. నెమ్మదిగా న్యాయ శాస్త్ర విద్య వైపు మక్కువ పెంచుకున్న ఆమె ముంబై ప్రభుత్వ లా కళాశాలలో చేరారు. అలా నెమ్మదిగా చదువుపై ఇష్టం పెంచుకున్నారు. కానీ ఒక సంవత్సరం చదివాకా తనకు ఇష్టమైన నటన వైపు కెరీర్ మలచుకోవాలని భావించి చదువు మధ్యలోనే వదిలేశారు కరీనా. ఫిలిం అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాలో సభ్యుడైన కిశోర్ నమిత్ కపూర్ నేతృత్వంలో నడుపుతున్న యాక్టింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో శిక్షణ తీసుకున్నారు ఆమె.
2000–03: కెరీర్ తొలినాళ్ళు, మొదటి హిట్
ట్రైనింగ్ లో ఉన్నప్పుడే హృతిక్ రోషన్ నటించిన కహో నా.. ప్యార్ హై (2000) సినిమాలో నటించేందుకు అవకాశం వచ్చింది. అయితే మొదట్లో ఒప్పుకున్నా, తరువాత సినిమా నుంచి తప్పుకున్నారు ఆమె. అభిషేక్ బచ్చన్ సరసన రెఫ్యూజీ సినిమాతో తెరంగేట్రం చేశారు కరీనా. ఈ సినిమాలో అక్రమంగా పాక్ కు తరలింపబడే అభిషేక్ తో ప్రేమలో పడే బంగ్లాదేశ్ యువతిగా నటించారు ఆమె. ఈ సినిమాలోని ఆమె నటనకు మంచి ప్రశంసలు లభించాయి. ఈ సినిమా యావరేజ్ హిట్ గా నిలిచింది. ఈ సినిమాకు ఫిలింఫేరు ఉత్తమ నటి డెబ్యూ పురస్కారం అందుకున్నారు.
2020 కరాక్ ఆలయ దాడి
చరిత్ర
గురు పరంహంస్ దయాళ్ హిందువులు ఎంతో పవిత్రంగా పూజిస్తారు.పరంహంస్ దయాళ్ మరణం అనంతరం జూలై 1919 న ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రావిన్స్‌లోని కారక్ జిల్లా పూడ్చిపెట్టారు. భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ విభజన తరువాత 947లో ఆలయం మూసివేయబడింది.1997లో, ఆలయంపై దాడి జరిగింది కూల్చివేయబడింది. 2015లో, శ్రీ పరమహంస్ జీ మహారాజ్ సమాధి మరియు కృష్ణ ద్వార ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించాలని పాకిస్థాన్ సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. thumb|[[Advaitanand Ji|గురు పరమహంస్ దయాళ్]]
కరీనా కపూర్
అవార్డులు, నామినేషన్లు
కరీనా మొత్తం 6 ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలు, 10 నామినేషన్లు  పొందారు.రెఫ్యూజీ సినిమాలోని నటనకు 2000లో ఉత్తమ నటి డెబ్యూ పురస్కారం గెలుచుకున్నారు. చమేలీ (2003) సినిమాకు ప్రత్యేక జ్యూరీ గుర్తింపు అందుకున్నారు. దేవ్ (2004), ఓంకారా (2006) సినిమాల్లోని నటనకు విమర్శకుల ఉత్తమ నటి పురస్కారం లభించాయి ఆమెకు. జబ్ వియ్ మెట్ (2007) సినిమాకు ఉత్తమ నటి, వియ్ ఆర్ ఫ్యామిలీ (2010) సినిమాలోని నటనకు ఉత్తమ సహాయ నటి పురస్కారాలు అందుకున్నారు కరీనా.
2020 కరాక్ ఆలయ దాడి
దాడి
2020 డిసెంబరులో దాదాపు 1500 మంది స్థానిక ముస్లింల గుడిని చుట్టుముట్టి, ధ్వంసం చేసి, నిప్పు పెట్టారు. హిందువులు తమ పూజా స్థలాన్ని విస్తరించాలనుకోవడమే అందుకు కారణం. ఇది నచ్చని స్థానిక ముస్లిముల్లో కొందరు తమ పలుకుబడిని, బలాన్ని ఉపయోగించి హిందువుల మందిరంపై దాడి చేశారు.నిందితులకు జరిమానా విధించడమే కాకుండా హిందువులకు భూమి ఇవ్వాలని కూడా పాక్ చీఫ్ జస్టిస్ ఆదేశించారు. కావాలనుకుంటే తమ పూజా స్థలాన్ని హిందువులు విస్తరించుకోవచ్చని కూడా చెప్పారు. అందుకు అవసరమైన సాయం ఖైబర్ పక్తుంక్వా ప్రావిన్స్ ప్రభుత్వం నుంచి అందుతుందని కూడా తెలిపారు.
కరీనా కపూర్
ఇవి కూడ చూడండి
కంబఖ్త్ ఇష్క్
మూలాలు
వర్గం:1980 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హిందీ చిత్రసీమలో నటీమణులు వర్గం:ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుల విజేతలు వర్గం:భారతీయ చలనచిత్ర నటీమణులు
2020 కరాక్ ఆలయ దాడి
ప్రతిస్పందన
పాకిస్తాన్ మానవ హక్కుల మంత్రి షిరీన్ మజారీ, మానవ హక్కుల ఫెడరల్ పార్లమెంటరీ సెక్రటరీ లాల్ చంద్ మల్హి,మత వ్యవహారాల మంత్రి నూర్-ఉల్-హక్ ఖాద్రీ ఆలయ దాడిని ఖండించారు. పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ దాడిని ఖండిస్తూ పాకిస్తాన్‌లో ఎవరైనా మన ముస్లిమేతర పౌరులను లేదా వారి ప్రార్థనా స్థలాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటే కఠినంగా వ్యవహరిస్తామని వ్యాఖ్యానించాడు.విదేశీ వ్యవహారాల భారతీయ మంత్రిత్వ ఆలయం దాడి పై తీవ్రమైన ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసారు. తగు చర్యలు తీసుకోవాలని పాకిస్తాన్ ప్రధాన మంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ కోరారు.సోషల్ మీడియాలో మిశ్రమ స్పందనలు వచ్చాయి. మైనారిటీలకు పాకిస్తాన్ చాలా సురక్షితమైన ప్రాంతమని మరికొందరు అంటుండగా పాక్‌లో మైనారిటీలు అభద్రతా భావంతో ఉన్నారనే వాస్తవాన్ని అంగీకరిస్తూనే పాకిస్తాన్ ముస్లిం దేశం కాబట్టీ ముస్లింల సమస్యలను ముందుగా పరిష్కరించి, ఆ తరువాతే మైనారిటీల సమస్యలను పట్టించుకోవాలని ఇంకొందరు వాదిస్తున్నారు.
చట్టపరమైన ప్రతిస్పందన
స్థానిక మతపెద్ద సహా 26 మందిని అరెస్టు చేశారు తరువాత మరో 45 మందిని అరెస్టు చేశారు. 350 మందికిపైగా ఎఫ్‌ఐఆర్‌ నమోదు చేశారు.ఎనిమిది మంది పోలీసు అధికారులు సస్పెండ్ చేయబడ్డారు.జనవరి 5, 2021న, ధ్వంసమైన ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించాలని పాకిస్తాన్ సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది.ఈ సంఘటన తర్వాత, పాకిస్తాన్ సెనేట్‌లో మత మైనారిటీల హక్కుల పరిరక్షణ బిల్లు అనే కొత్త బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు కానీ దీనిని తిరస్కరించింది.
పాక్ సుప్రీంకోర్టు తీర్పు
పాకిస్తాన్ ససుప్రీంకోర్టు ఈ ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేసిన చోటనే నూతన ఆలయాన్ని నిర్మించాలని ఆదేశించింది. ఆలయాన్ని ధ్వంస చేసిన వారిని అరెస్ట్ చేయాలంటూ పాక్ సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది కూడా. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలతో వంద మందికి పైగా అల్లరి మూకలను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వారందరిపై కేసులు నమోదు చేసి రిమాండ్‌కు తరలించారు. మరోవైపు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం ధ్వంసానికి గురైన పురాతన ఆలయం ఉన్న చోటనే కొత్త ఆలయ నిర్మాణానికి అక్కడి హిందూ సంఘాలు శంకుస్థాపన చేశారు.
నిందితులకు క్షమాభిక్ష
ఆలయం ధ్వంసానికి సంబంధించి ముస్లిం మత పెద్దలతో హిందూ సంఘాల నేతలు చర్చలు జరిపారు. ఆలయ ధ్వంసం తప్పేనని ముస్లిం మత పెద్దలు అంగీకరించినట్లు వారు చెప్పారు. ఈ ఘటనపై ముస్లిం మత పెద్దలు క్షమాపణలు చెప్పారని తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆలయ ధ్వంసానికి పాల్పడిన ఘటనలో నిందితులందరినీ క్షమిస్తున్నట్లు హిందూ సంఘాల నేతలు ప్రకటించారు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:పాకిస్తాన్ వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
సతీష్ ధావన్
సతీష్ ధావన్ (1920 సెప్టెంబరు 25 – 2002 జనవరి 3) భారతీయ ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరు. ఆయన్ను భారత ఎక్స్పెరిమెంటల్ ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ కు పితామహుడిగా పరిగణిస్తారు. శ్రీనగర్లో  జన్మించిన ధావన్,  భారత్‌ లోను,  అమెరికా లోనూ తన  విద్యాభ్యాసాన్ని  పూర్తి చేసాడు. టర్బులెన్స్, బౌండరీ  లేయర్స్ రంగాల్లో ఆయన్ను అత్యున్నత స్థాయి పరిశోధకుల్లో ఒకరిగా  పరిగణిస్తారు. ఈ రంగాల్లో  ఆయన  శక్తి సామర్థ్యాలు  భారత  స్వదేశీ  అంతరిక్ష  కార్యక్రమ అభివృద్ధికి  దోహదపడింది. 1972 లో  ఎమ్.జి.కె. మీనన్ తరువాత,  ఇస్రో ఛైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.
విద్య
ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో ఉన్న లాహోరు లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పంజాబ్ నుండి బాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీ, మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ, ఇంగ్లీషు సాహిత్యంలో ఎమ్.ఏ డిగ్రీ పొందాడు. 1947 లో మిన్నియాపోలిస్ లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మిన్నెసోటా నుండి ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగులో ఎమ్.ఎస్., కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి ఏరోనాటికల్ ఇంజనీరింగులో డిగ్రీ, ఆ తరువాత 1951 లో డా. హాన్స్ డబ్ల్యు లేప్‌మ్యాన్ మార్గదర్శకుడిగా గణితం, ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగుల్లో డబల్ పి.హెచ్.డి పొందాడు.
ఇస్రో ఛైర్మనుగా (1972–1984)
డా. ధావన్ స్పేస్ కమిషను ఛైర్మనుగా, ఇస్రో ఛైర్మనుగా భారత ప్రభుత్వ అంతరిక్ష శాఖలో సెక్రెటరీగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. బాధ్యతలు  తీసుకోగానే  అణుశక్తి  కమిషనులో  ఉన్న బ్రహ్మ ప్రకాష్‌ను  తిరువనంతపురంలో  ఉన్న విక్రం సారాభాయ్  అంతరిక్ష  కేంద్రానికి  ఛైర్మనుగా  నియమించాడు. ఇస్రో శీఘ్రగతిన ఎదగడానికి ఈ చర్య ఎంతో తోడ్పడింది. ఆ తరువాత భారత తొలి ఉపగ్రహ  వాహక  నౌక  ఎస్‌ఎల్‌వి  అభివృద్ధి  కార్యక్రమానికి  అబ్దుల్  కలాంను నాయకుడిగా నియమించాడు.
1975 లో ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ నాయకత్వంలో ఎస్‌ఎల్‌వి అభివృద్ధి జరుగుతోంది. దాని మొదటి ప్రయోగం విఫలమైంది. వైఫల్యానికి బాధ్యత వహిస్తూ ఆనాటి పత్రికా సమావేశంలో పాల్గొని వైఫల్యాన్ని స్వీకరించాడు. రెండవ ప్రయోగం విజయవంతమైనపుడు ఆనాటి పత్రికా సమావేశాన్ని అబ్దుల్ కలాం చేత చేయించాడు.
ఐఐఎస్‌సి ఛైర్మను (1962–1981)
1951 లో ధావన్ భారత్ శాస్త్ర విజ్ఞాన సంస్థలో ఉపాధ్యాయుడిగా చేరాడు. 1962 దాని డైరెక్టరుగా నియమితుడయ్యాడు. తాను ఇస్రో ఛైర్మనుగా ఉన్నప్పటికీ, బౌండరీ లేయర్ పరిశోధనలో తన శక్తియుక్తులు నియోగించాడు. ఆయన చేసిన పరిశోధనలను హెర్మన్ ష్లిక్టింగ్, తాను రాసిన బౌండరీ లేయర్ థియరీ పుస్తకంలో వివరించాడు. ధావన్ ఐఐఎస్‌సి లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి సూపర్‌సోనిక్ విండ్ టన్నెల్‌ను నిర్మించాడు.
స్మరణలు
2002 లో ధావన్ మరణించాక, నెల్లూరు జిల్లా శ్రీహరికోట లోని అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రానికి ఆయన పేరుతో సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రంగా పేరు పెట్టారు. లూథియానా లోని ప్రభుత్వ కళాశాలను ఆయన పేరిట మార్చారు.
మూలాలు
వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:2002 మరణాలు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు
శైలేష్ కొలను
శైలేష్‌ కొలను భారతదేశానికి చెందిన సినిమా దర్శకుడు. ఆయన 2020లో హిట్ సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి దర్శకుడిగా అడుగుపెట్టాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
పామర్రు మండలం
పామర్రు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
అత్తగారి కథలు
అత్తగారి కథలు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన భానుమతీ రామకృష్ణ వ్రాసిన పుస్తకం. భానుమతి హాస్య రచన అత్తగారి కథలు. దీనిలో అత్తగారి పాత్ర యొక్క స్వభావం, మాటలు, చేసే పనులు చాలా నవ్వు తెప్పిస్తాయి. ఒకటి చేయబోయి ఇంకేదో చేస్తూవుంటుంది. తను ఎంతో తెలివైనదాన్ని అనుకుంటుంది. ఈ పుస్తకానికి గాను భానుమతి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి అవార్డు అందుకొన్నది.
ఈ పుస్తకం పరిచయంగా AVKF book links సైటులో ఇలా వ్రాశారు - "గిరీశం, కాంతం, ఎంకి, గణపతి, పార్వతీశంలలా కలకాలం నిలిచిపోయే పాత్రలలో భానుమతీ రామకృష్ణ సృష్టించిన అత్తగారు కూడా చేరతారు. ఎందుకంటే ఈ పాత్ర వాస్తవమైనదీ, జీవంతో తొణికిసలాడేదీను. ఈ కథలో అత్తగారు కోడలితో ఒద్దికగా ఉంటుంది. ఇంటిపెత్తనమంతా అత్తగారిదే. కాని ఆవిడ వఠి పూర్వకాలపు చాదస్తపు మనిషి. హాస్యం పుట్టేది ఇక్కడే"
1994లో ఈ రచనకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చింది.
"అత్తగారి కథలు" ఐదు సంపుటాలుగా లభిస్తున్నాయి
రెండవ భాగం కథలు
ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట వ్రాసినది కొడవటిగంటి కుటుంబరావు. ముఖచిత్రం గీసినది బాపు
అత్తగారి స్వభావం
ఈ కథలలో రచయిత్రి చిత్రించిన అత్తగారి స్వభావం హాస్యాన్ని, పెద్దరికాన్ని, మానవతను మనకళ్ళముందు మూర్తీభవింపజేస్తుంది.
అత్తగారి పుట్టిల్లు చంగల్పట్టు, మెట్టినిల్లు రాయలసీమ, నివాసం మదరాసు. నిష్టగా ఉండే శ్రీవైష్ణవురాలు. ఆమె ఇంట్లో, ఆమె మాటకు తిరుగు లేదు. ఇంట్లోవాళ్ళూ, ఇరుగు పొరుగూ అందరూ ఆవిడ మాట జవదాటరు. ఆవిడను అమితంగా ప్రేమిస్తారు. అందరినీ ఆప్యాయంగా పలకరించడంలోనూ, ఆవకాయ పెట్టడంలోనూ, అరటిపొడి చెయ్యడంలోనూ, చాకలి పద్దులు రాయడంలోనూ ఆవిడకు ఎవరూ సాటి లేరని ఆమె విశ్వాసం. అందుకే తన తప్పును ఒక పట్టాన ఒప్పుకోదు. అసలు తప్పు అని తెలుసుకోలేని అమాయకురాలు ఆవిడ. బస్సు, వ్యాను ఒకటే అని ఆమె అభిప్రాయం. జపాన్ అంటే ఢిల్లీ దగ్గర ఉందంటుంది. "సవతులన్న తరువాత పోట్లాడుకోవద్దూ, మీరిద్దరూ పోట్లాడుకోరే" అని పాలవాడి పెళ్ళాలతో పోట్లాడుతుంది. నవనాగరికురాలైన కోడలు, సత్యకాలపు అత్తగారు గురించిన రచనలలో భానుమతి సృష్టి పరాకాష్ఠ.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు కథలు వర్గం:భానుమతి రచనలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
స్వామినారాయణ దేవాలయం (ఈస్ట్ లండన్)
స్వామినారాయణ దేవాలయం, తూర్పు లండన్‌లో ఉన్న ఒక స్వామినారాయణ దేవాలయం. ఇది లండన్ బరో ఆఫ్ న్యూహామ్‌లోని నరనారాయణ్ దేవ్ గాడి క్రిందకు వస్తుంది. ఒక పాత భవనాన్ని తీసుకోని ప్రధాన దేవాలయం పునర్నిర్మించబడుతున్నప్పుడు గతంలో తాత్కాలిక దేవాలయంగా ఉపయోగించారు. 1986లో స్థాపించబడి, స్వచ్ఛంద సంస్థగా నమోదు చేయబడింది.
ఇతర వివరాలు
స్వామినారాయణ సంప్రదాయం ప్రకారం ఇక్కడి వివిధ పండుగల సందర్భాల్లో ఉత్సవాలు జరుపుకుంటారు. రామ నవమి, జన్మాష్టమి, దీపావళి, అంకోత్ మొదలైన పండుగలు జరుపబడుతాయి. దేవాలయ వార్షికోత్సవ వేడుకలలో సాధువులు, ఆచార్యుల సమక్షంలో 5 నుండి 7 రోజుల కథా పారాయణం జరుగుతుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:లండన్ వర్గం:విదేశాల్లోని హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:2002 స్థాపితాలు
నెల్లూరు చరిత్ర
నెల్లూరు (Nellore), భారతదేశం లోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో దక్షిణతీరప్రాంతపు అయిన శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, మండలం, లోక్‌సభ, శాసన సభ నియోజక వర్గం కూడాను. నెల్లూరు వరి సాగుకు, ఆక్వా కల్చర్‌కు ప్రసిద్ధి. ఈ నగరం పెన్నా నది ఒడ్డున ఉంది. ఇక్కడ ప్రాచీనమైన శ్రీ తల్పగిరి రంగనాధస్వామి వారి ఆలయం ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోనే ఉన్న మూడు రంగనాధ స్వామి దేవాలయాల్లో ఒకటి (మిగిలినవి శ్రీరంగం, శ్రీరంగపట్టణం). అంతేకాక ప్రాచీనమైన శ్రీ మూలస్థానేశ్వర స్వామి వారి దేవాలయం కూడా ఉంది. రాష్టృంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాల్లో నెల్లూరు నగరం ఒకటి.జనాభా సుమారు 5 లక్షలు.
చరిత్ర
త్రిలోచన పల్లవుఁకి (ముక్కంటి) ఈశ్వరుడు కలలో కఁపించి నగరాఁకి మూలలో ఉన్న ఉసిరిగ చెట్టు కింద ఉన్న శివలింగాఁకి ఆలయము నిర్మించాలని ఆదేశించాడని దీంతో ఆయన ఆలయాన్ని నిర్మిచాడని అంటారు. ఆ ఆలయమే నేటి మూలాస్థానేశ్వర స్వామి ఆలయం. ఈ ఆలయ నిర్మాణం జరిగిన పిదప ఇప్పుడు నెల్లూరు అనబడే ఈ నగరం ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందింది. 6వ శతాబ్దం ద్వితీయార్థంలో ఆది పల్లవులలో చివరివాడైన సింహవర్మ, ఇంపీరియల్‌ పల్లవులలో మొదటి వాడైన సింహవిష్ణు (575-600 ఎడి) నెల్లూరుగా స్థాపించి ఉండవచ్చు అనే అభిప్రాయం ఉంది. వారి పేరుతోనే దీనికి విక్రమసింహపురి అని, సింహపురి అనిగాని పేరు వచ్చి ఉండవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా వర్గం:చరిత్ర
కొంతమంది ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ
కొంతమంది సొంత పేరు కాదుర గాంధీ  అనేది "మహాత్మా" సినిమా లో వచ్చిన పాట. దీనిని సిరివెన్నెల (చేంబోలు) సీతారామశాస్త్రి రచించగా, ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గానం చేశారు.
ఇందిరాగాంధీ ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ అనేది ఈపాట ఒరిజినల్ పల్లవి; కాని సెన్సార్ కారణంగా పల్లవిని మార్చి ఇందిరాగాంధీ పదానికి బదులుగాకొంతమంది సొంత పేరు అని మార్చి రాశారు.
నేపథ్యం
మహాత్మాగాంధీ అంటే ఏమిటో కూడా తెలియని ఒక చదువు సంస్కారం లేని వీధి రౌడీకి, గాంధేయవాదాన్ని పరిచయం చేస్తూ అందులోని గొప్పదనాన్ని వివరించి చెప్పే సన్నివేశంలోని పాట ఇది. ఒక సాధారణ మనిషి, మనలాగే పుట్టి మనలాగే బ్రతికిన ఒక సామాన్య మనిషిని మనం ఎందుకు ఇంతలా పూజిస్తామో, కరెన్సీ నోటు మీద ముద్ర వేసి, వీధి వీధికో బొమ్మ పెట్టి, ప్రతి ఊరిలోనూ ఒక వీధికి మహాత్ముని పేరు పెట్టి ఎందుకు ఆరాధిస్తామో చెబుతూనే, గాంధీ అంటే మన ప్రతి అడుగులోనూ కనిపించే ఆ బొమ్మ మాత్రమే కాదు, అదొక మతం అంటూ చెప్పకనే చెప్పారు. రెండు వందల సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవించిన నరక యాతనని తీర్చి, భరత మాత తలరాతని మార్చేసిన విధాత గాంధీ అని వివరిస్తాడు.
పాటలోని సాహిత్యం
రఘుపతి రాఘవ రాజారాం పతిత పావత సీతారం ఈశ్వర అల్లా తేరేనాం సబ్‌కో సన్మతి దే భగవాన్
చరణం2: గుప్పెడు ఉప్పును పోగేసి నిప్పుల ఉప్పెనగా చేసి దండి యాత్రనే దండ యాత్రగా ముందుకు నడిపిన అధినేతా.. సిసలైన జగజ్జేతా.. చరఖా యంత్రం చూపించి స్వదేశి సూత్రం నేర్పించీ.. నూలు పోగుతో మదపుటేనుగుల బంధించాడుర జాతిపితా సంకల్పబలం చేతా.. సూర్యుడస్తమించని రాజ్యానికి పడమర దారిని చూపిన క్రాంతీ.. తూరుపు తెల్లారని నడిరాత్రికి స్వేఛ్చా భానుడి ప్రభాత కాంతీ.. పదవులు కోరని పావన మూర్తీ.. హృదయాలేలిన చక్రవర్తీ... ఇలాంటి నరుడొక ఇలాతలంపై నడయాడిన ఈ నాటి సంగతీ.. నమ్మరానిదని నమ్మకముందే ముందు తరాలకు చెప్పండీ.. సర్వ జన హితం నా మతం. అంటరాని తనాన్ని అంతః కలహాలని అంతం చేసేందుకే నా ఆయువంతా అంకితం...
పురస్కారాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు వర్గం:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
పూల తిరుపతి రాజు
పూల తిరుపతి రాజు (3 సెప్టెంబరు 1904 – 1992) ఒక భారతీయ రచయిత, తత్త్వవేత్త, విద్యావేత్త. ఇతడు జోధ్‌పూర్‌లోని జస్వంత్ కాలేజీ(ప్రస్తుతం జైనారాయణ్ వ్యాస్ విశ్వవిద్యాలయం)లో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. ఇతడు తత్త్వశాస్త్రం, సాహిత్యాలలో అనేక తెలుగు, ఆంగ్ల పుస్తకాలను రచించాడు. ఇతని రచనలలో స్ట్రక్చరల్ డెప్త్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ థాట్ తెలుగు లిటరేచర్, ద ఫిలసాఫికల్ ట్రెడిషన్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఇంట్రడక్షన్ టు కంపేరిటివ్ ఫిలాసఫీ ,ఐడియలిస్టిక్ థాట్ ఆఫ్ ఇండియా ముఖ్యమైనవి. ఇతడు సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ వ్రాసిన ద కాన్సెప్ట్ ఆఫ్ మ్యాన్: ఎ స్టడీ ఇన్ కంపేరిటివ్ ఫిలాసఫీ అనే గ్రంథానికి సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. భారత ప్రభుత్వం విద్యా సాహిత్య రంగాలలో ఇతడు చేసిన సేవను గుర్తించి ఇతనికి 1958లో మూడవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ ఇచ్చి సత్కరించింది.
మూలాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1904 జననాలు వర్గం:1992 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు వర్గం:భారతీయ రచయితలు వర్గం:భారతీయ తత్వవేత్తలు
రసమయి
రచనలు
ఈ పత్రికలో ప్రచురింపబడిన కొన్ని రచనలు:
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం:2000 స్థాపితాలు
సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ విత్ ఎస్ ఏ పీ ఈ ఆర్ పీ హెచ్ సీ ఎం
సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ అంటే ఏమిటి, అది ఎలా పని చేస్తుంది, దాని ఉపయోగాలు ఏంటో పరిచయం చేసే ఒక పుస్తకము. ఎస్.ఏ.పీ హ్యూమన్ క్యాపిటల్ మేనేజ్‌మెంట్ తో ఎలా అనుసంధానించాలో వివరిస్తుంది. మానవ వనరులని ఎలా నిర్వహించాలో ఈ పుస్తకం తెలియజేస్తుంది. సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ యొక్క రహస్యాలని ఛేదించటమే కాక, అది ఒక సంస్థకి సరియైనదా అని విశ్లేషిస్తుంది. ఉత్తమ పద్ధతులు, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాలని సోదాహరణంగా వివరిస్తుంది. బిజ్ ఎక్స్ (BizX), పేరోల్, జాం (Jam) గురించి తెలుపుతుంది. వాడుకరికి దిక్సూచిగా ఉపయోగపడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:పుస్తకాలు
పెనమలూరు మండలం
పెనమలూరు మండలం , ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన మండలం.
ఇది శాసనసభ నియోజకవర్గానికి కేంద్రస్థానం.
విజయచిత్ర
thumb|విజయచిత్ర ప్రచురణకు సారధ్యం వహించినవారిలో ఒకరు రావికొండలరావు తెలుగు పత్రికారంగంలో విజయా నాగిరెడ్డి వారి విజయచిత్ర అనే సినిమా మాసపత్రిక. 1966 సంవత్సరంలో విడుదలైనది. దీనికి రావి కొండలరావు సారధ్యం వహించారు. ఇది చందమామ పత్రికను ప్రచురించే డాల్టన్ పబ్లికేషన్స్ వారిది. ఇది సుమారు 40-50 సంవత్సరాలు నడిచింది.
ఇది తెలుగులో సినిమా ప్రారంభోత్సవాలు, షూటింగ్ విశేషాల వంటి సాధారణ విషయాలతో పాటు ప్రముఖ దర్శకుల, సాంకేతిక నిపుణుల ఇంటర్వ్యూలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన సినిమాల వివరాలు, సినిమా నిర్మాణంలో సాధకబాధకాలు మొదలైన వాటిని గురించి విజ్ఞానభరిత సమాచారం అందిస్తుండేది. కొన్ని ఉత్తమమైన పాత సినిమా కథను వివరంగా మాటలతో సహా అంచెలంచెలుగా ప్రచురించేవారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం:తెలుగు సినిమా పత్రికలు వర్గం:1966 స్థాపితాలు
నంది నాటక పరిషత్తు - 2000
నందమూరి తారక రామారావు రంగస్థల పురస్కారం
నాటకరంగానికి విశేషమైన సేవలందించిన వారికి నందమూరి తారక రామారావు రంగస్థల పురస్కారం పేరిట ఇచ్చే పురస్కారం 2000 సంవత్సరానికి గాను జోలేపాళెం సిద్ధప్పనాయుడు (పద్యనాటకం) గారికి అందజేశారు.
మూలాలు
వర్గం:నంది నాటక పరిషత్తు
పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరా
పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరా లేదా కాంపాక్ట్ కెమెరా అచలన చిత్రాలను తీయటానికి, సులువైక పద్ధతలను అవలంబించే ఒక ప్రాథమిక కెమెరా. చాలా పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరాలు ఫోకస్ ఫ్రీ కటకాన్ని లేదా ఆటో ఫోకస్ కటకాన్ని, స్వయంచాలిత బహిర్గత ఎంపికలు, ఫ్ల్యాష్ పరికరాలు అమర్చబడి ఉంటాయి.
కెమెరా ఫోన్ లతో బాటు పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరాలు చాలా విరివిగా అమ్ముడుపోతాయి. సెలవులు, విందు-వినోదాలు, ఇతర ఘట్టాలలో వాడుకకి సులభంగా ఉండే ఈ కెమెరాలుఫోటోగ్రఫి నైపుణ్యం లేని వారిలో చాలా ఆదరణ కలిగి ఉన్నాయి.
ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరా తో భేదాలు
పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరాలకి, ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరా (ఏక కటక పరావర్తన కెమెరా) లకి చాలా భేదాలు గలవు. పాయింట్-అండ్-షూట్ కెమెరాలలో, ఇతర సాంఖ్యిక కెమెరాలలో వీక్షణ దర్శిని ( viewfinder) లు వినియోగించబడతాయి. అయితే వీక్షణ దర్శిని ద్వారా ఛాయాగ్రాహకుడు చూసే చిత్రం వేరు, కెమెరా యొక్క ప్రాథమిక (అనగా ఫిలిం పైకి, లేదా సాంఖ్యిక కెమెరా లలో ఇమేజ్ సెన్సర్ పైకి చిత్రాన్ని ప్రసరింపజేసే) కటకం గుండా ప్రయాణించే చిత్రం వేరు. వీక్షణ దర్శిని ద్వారా కనబడు చిత్రం మరొక కటకం ద్వారా ప్రయాణించబడుతుంది.
ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరా లలో ఒకే ఒక కటకం ఉంటుంది. కటకం ద్వారా ప్రయాణించిన చిత్రాన్ని ఒక దర్పణం వీక్షణ దర్శినికి పరావర్తనం చేస్తుంది. షట్టరు విడుదల మీట నొక్కగనే దర్పణం ఫిలిం లేదా ఇమేజ్ సెన్సర్ కి అడ్డు తొలగి వాటి పై చిత్రం నమోదవ్వగానే మరల యథాస్థానానికి చేరుకొంటుంది. ఈ నిర్మాణం వలన చాలా డిజిటల్ ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరాల ఎల్ సీ డీ స్క్రీన్ ల పై చిత్రం కనబడకున్ననూ, కొన్ని తయారీదారులు ఇతర పద్ధతులని అవలంబించటం ద్వారా ఈ సమస్యని అధిగమించారు.
రకాలు
అత్యల్ప-ముగింపు పాయింట్-, -షూట్ ఫిల్మ్ కెమెరాలు పునర్వినియోగపరచలేని కెమెరాలకు సమానమైనవి, కానీ మళ్లీ లోడ్ చేయబడతాయి. ఈ కెమెరాల్లో దృష్టి-రహిత కటకములు ఉన్నాయి, స్థిర ఎపర్చరులతో. వారు లేదా ఒక కాంతి మీటర్ ఉండకపోవచ్చు. చలన చిత్రమును ముందుకు తీసుకొనుటకు, షోర్టర్ను తీయటానికి చాలా మందికి వీల్ లేదా లివర్, చలన చిత్రాన్ని తిరిగి వెనక్కు తీసుకోవటానికి ఒక క్రాంక్. స్థిర ఎపర్చర్స్ కారణంగా, ఫ్లాష్ తో నమూనాలు ఫ్లాష్ నుండి బహిర్గతం నియంత్రించటానికి మార్గం లేదు. అందువలన, విషయం నుండి ఇరుకైన దూరం పరిధిలో ఫ్లాష్ చిత్రాలు తీసుకోవాలి.
అధునాతన నమూనాలు ఆటోమేటిక్ దృష్టిని ఉపయోగిస్తాయి, వేరియబుల్ ఎపర్చర్లు కలిగి ఉంటాయి. వారు అన్ని కాంతి మీటర్ల కలిగి. వారు చలనచిత్రాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి, రివైండ్ చేయడానికి ఎలక్ట్రిక్ మోటార్లు ఉపయోగిస్తారు. వారు తక్కువ-ముగింపు నమూనాల కంటే చాలా బహుముఖంగా ఉంటారు. ఇవి కూడా జూమ్ కటకములు, మరింత అధునాతన ఆటో-ఫోకస్ సిస్టమ్స్, మాన్యువల్ నియంత్రణలతో బహిర్గత వ్యవస్థలు, పెద్ద ఎపర్చర్లు, పదునైన కటకములు కలిగి ఉంటాయి. ప్రజల ఫ్లాష్ చిత్రాలలో ఎరుపు కన్ను తగ్గించేందుకు ప్రత్యేకమైన దీపములు లేదా ప్రీ-ఫ్లాష్ వ్యవస్థలు కలిగి ఉంటాయి.
కాంపాక్ట్ సూపర్జ్కోమ్ కెమెరాలు లేదా ట్రావెల్ జూమ్ కెమెరాలు ప్రస్తుత వంతెన కెమెరాల కంటే 30x వరకు జూమ్ చేస్తాయి, కానీ స్థూలమైన DSLR- ఆకారపు వంతెన కెమెరాల కంటే ఎక్కువ కాంపాక్ట్, రెండూ సాధారణంగా 1 / 2.3 సెన్సార్ను ఉపయోగిస్తాయి.
ఫిలిం రకాలు
1980 ల చివరలో చేసిన చాలా చలన చిత్ర-ఆధారిత పాయింట్-అండ్-షూట్లు 35 మి.మీ. చిత్రాలను ఉపయోగించాయి. 1980 వ దశకంలో, 110mm లేదా డిస్క్ చలన చిత్రం వంటి చిత్రాల గుళిక ఆధారిత ఆధారిత ఫార్మాట్లను లోడ్ చేయటం, వెలికితీసే సాపేక్ష కష్టాల కారణంగా 35mm ఒక "వృత్తిపరమైన" ఫార్మాట్గా కనిపించింది. సాధ్యమయ్యే 35mm పాయింట్ అండ్ షూట్ కెమెరాలు చేసినకీ ఆవిష్కరణలు ఆటోమేటిక్ ఫిల్మ్ లోడింగ్, ఆటోమేటిక్ అడ్వాన్స్, రివైండ్. అధునాతన ఫోటో వ్యవస్థ చిత్రం 1990 లలో చాలా ప్రజాదరణ పొందింది. 1970 లలో 126 చిత్రం కూడా ప్రజాదరణ పొందింది.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:కెమెరా వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ
మునీష్ కాంత్
మునీష్ కాంత్ (జననం 30 జూన్ 1978 ) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు. ఆయన 2003లో కాదల్ కిరుక్కం సినిమాతో సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి, ముండాసుపత్తి, మానగరం, మరగాధ నానాణ్యం, రాట్చసన్ లాంటి సినిమాల్లో సహాయక పాత్రల్లో నటించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1978 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
నానాజాతి సమితి
right|thumb|[[:en:Palace of Nations|నానాజాతి భవనం, జెనీవా, 1938 నుండి నానాజాతి సమితి కేంద్రం.]]
సభ్యులు
thumb|300px|right|1920-1945, ప్రపంచంలో నానాజాతి సమితి సభ్యదేశాలను సూచించే పటం.
42 స్థాపక సభ్యులు, ఇతర 23 సభ్యదేశాల సభ్యత్వ ఆధారంగా అవతరించింది. 1946లో అంతరించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:అంతర్జాతీయ సంస్థలు వర్గం:నానాజాతి సమితి
లామోంట్ బాయిలరు
లామోంట్ బాయిలరు అనేది స్టీము ఉత్పత్తి చెయ్యు లోహ యంత్రనిర్మాణం. ఈ రకపు బాయిలరులో నీటి ప్రసరణ అనేది పంపు ద్వారా చెయ్యడం వలన ఈ రకపు బాయిలరును ఫోర్సుడ్ సర్కులేసన్ బాయిలరు అంటారు. బాయిలరులో నీటి పంపిణి లేదా నీటి ప్రసరణ రెండు రకాలు ఒకటి సహజ ప్రసరణ /వ్యాప్తి (naturala circulation), రెండవది బలాత్కృత ప్రసరణము (forced circulation).
సహజ ప్రసరణం /వ్యాప్తి
ఫైరు ట్యూబు బాయిలరులో డ్రమ్ము/షెల్ లోని ట్యూబుల చుట్టు నీరు వుండును, అలాగే డ్రమ్ములో సగానికి పైగా నీరు మిగిలిన పై భాగంలో స్టీము వుండును.బాయిలరులో నీటిని ప్రసరణ చెయ్యుటకు ఎటువంటి పంపు వుండదు.బాయిలరులోకి నీటిని డ్రమ్ము నీటిమట్టం పైభాగాన ఇస్తారు. బాయిలరులోని నీరు భిన్నసాంద్రతలు కల్గి ఉండును. ట్యూబుల చుట్టూ వున్న నీరు వేడిని గ్రహించడం వలన వ్యాకోచం చెందును. ఉష్ణోగ్రత పెరిగినపుడు ద్రవ్య పదార్థాలు వ్యాకోచించడం సహజ ధర్మం. పదార్థాలు వ్యాకోచించినపుడు వాటి సాంద్రత తగ్గును. కనుక ట్యూబుల చుట్టు వున్న నీరు వేడెక్కి డ్రమ్ములో ఉన్న నీటికన్న సాంద్రత తక్కువ కావున ఈ నీరు పైకి వెళ్లి, డ్రమ్ముపైభాగంలోలో వున్న నీరు అడుగుకు దిగును.ఈ ప్రకారం పైకి కిందికి కదులుతూ బాయిలరు నీటి సర్కులేసన్ జరుగును.వాటరు ట్యూబు బాయిలరులో కూడా, ట్యూబుల్లోని నీరు వేడిక్కి డ్రమ్ములోకి, డ్రమ్ములోని నీరు ట్యూబుల్లోకి సాంద్రత తేడా వలన సర్కులేసను జరుపును.
ఫోర్సుడ్ సర్కులేసన్/బలాత్కృత ప్రసరణము
ఈ విధానంలో నీటిని ఒక తోడుయంత్రం/జలయంత్రము (pump) ద్వారా నీటిని బాయిలరు ట్యూబుల్లో సర్కులేసన్ చేస్తారు.ఫోర్సుడ్ సర్కులేసను/బలాత్కృత ప్రసరణము పధ్ధతి వలన బాయిలరులోని నీరు అంతయు ఒకేరకంగా ఒకేవిధంగా ప్రసరణ చెందటం వలన స్టీము త్వరగా ఏకరితిలోఉత్పత్తి అగును.
లామోంట్ బాయిలరు రూపకర్త
వాల్టరు డగ్లస్ లామోంట్ అనే ఇంజనీరు ఫొర్సుడ్ సర్కులేసన్ బాయిలరుకు రూపకర్త.ఈయన అమెరికా నావికా దళంలో లెప్టినెంట్ కమాండరు, ఇంజనీరు.1925 లో ఈ బాయిలరును రూపొందించాడు
లామోంట్ బాయిలరు
లామోంట్ బాయిలరు మొట్ట మొదటి ఫోర్సుడ్ సర్కులేసన్ పంపు కలిగిన బాయిలరు. 1925 లో దీనిని వాడకంలోకి తెచ్చారు.ఒక వాటరు సర్కులేసను పంపును బాయిలరులోని నీటిని సర్కులేసను చెయ్యుటకు వాడారు. మొదట ఈ పంపును స్టీము టర్బైను ద్వారా తిప్పేవారు.స్టీముటర్బైనును తిప్పుటకు బాయిలరులో ఉత్త్పత్తి అయిన స్టీమును ఉపయోగించేవారు. లామోంట్ బాయిలరును విద్యుతు ఉత్పత్తి కేంద్రాలలో ఉపయోగిస్తారు.పంపు ద్వారా నీటిని ట్యూబులలో సర్కులేసను చెయ్యడం వలనచాలా వేగంగా వేడివాయువులనుండి ఉష్ణోగ్రత ట్యూబులోని నీటికి సమరీతిలో వ్యాపకం చెందును.అందువలన బాయిలరు స్టీము త్వరగా ఉత్పత్తి అగును.ఇంధనం అదా అగును.ఫర్నేసు నిర్మాణం నిలువుగా (వెర్టికల్) వుండను.అంతర్గత ఫర్నేసు/పొయ్యి/కొలిమి ఉన్న బాయిలరు.
బాయిలరు నిర్మాణం
బాయిలరులో ఎకనమైజరు, సెంట్రిఫుగల్ సర్కులేసన్ పంపు, ఎవపరేసను ట్యూబులు/వాటరు ట్యూబులు, గ్రేట్, ఫర్నేసు, సూపరు హీటరు, నీరు-స్టీము సపరేసను డ్రమ్ము, ఎయిర్ ప్రి హీటరు తదితరాలు ఉన్నాయి.
ఎకనెమైజరు
వాటరు ట్యూబులలోని నీటిని వేడి చేసిన తరువాత ఫ్లూ గ్యాసెస్‌లో వున్న ఉష్ణోగ్రతను ఉపయోగించి బాయిలరు ఫీడ్ వాటరును వేడిచేయు పరికర లోహనిర్మాణం ఎకనెమైజరు. లామోంట్ బాయిలరులో ఎకనెమైజరు ట్యూబులు ఫర్నేసు లోపలి భాగంలోనే వుండును.బాయిలరు నీళ్ళ టాంకునుండి వాటరును ఒక పంపు ఈ ఎకనెమైజరు పైపుల్లోకి నీటిని తోడును.ఎకనెమైజరులో వేదెక్కిన నీరు వాటరు-స్టీము డ్రమ్ముకువెల్లును.బాయిలరుకు అందించు నీరు ట్యూబుల గుండా ప్రవహించగా, వేడి వాయువులు ట్యూబుల వెలుపలితలాన్ని తాకుతూ పయనించి, ట్యూబుల్లోని నీటి ఉష్ణోగ్రత పెంచును. ఫీడ్ వాటరు ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఎక్కువ ఉన్నచో అంతగా ఇంధనం అదా అవ్వడమేకాకుండా స్టీము త్వరగా ఉత్పత్తి అగును. వాటరు ముందు ఎకనెమైజరు వెళ్లి, వేడెక్కిఅక్కడి నుండి నీరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ముకు వెళ్ళును.వేడి వాయువులు ఎకనెమైజరు తరువాత ఎయిర్ హీటరు ద్వారా పయనించి పొగగొట్టానికి వెళ్ళును.
సెంట్రి ఫ్యూగల్ పంపు/ఫోర్సుడ్ సర్కులేసన్ పంపు
ఈ పంపు ద్వారా నీరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ములోని నీటిని బాయిలరు ఎవపరేటరు ట్యూబులలో/వాటరు ట్యూబులలో సర్కులేట్ చేస్తారు.వాటరు ట్యూబుల ద్వారా పయనించి, ఫ్లూ గ్యాసు వలన వేడెక్కిన నీరు, స్టీము మిశ్రమం తిరిగి నీరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ముకువెళ్ళును.ఈ పంపుద్వారా నీరు ట్యూబులకు అక్కడి నుండి వాటరు డ్రమ్ముకు అక్కడి నుండి మళ్ళి ట్యూబులకు సర్కులేట్ అవుతునే వుండును.ఈ పంపును స్టీము టర్బైను సహాయంతో తిప్పెదరు.
బాయిలరు వాటరు ట్యూబులు లేదాఎవపరేటరు ట్యూబులు
వాటరు ట్యూబులు లేదాఎవపరేటరు ట్యూబులలోనే నీరు స్టీముగా మారును. ఈ ట్యూబులు కొన్ని ఫర్నేసు యొక్క గోడల లలో అమర్చబడి ఉండును.అంతేకాదు ఫర్నేసు పైబాగాన కింది భాగాన ఫ్లూ గ్యాసులు పయనించు మార్గంలో అమర్చబడి వుండును.ఫర్నేసు గోడల్లో అమర్చిన ట్యూబుల్లోని నీరు ఉష్ణ వికిరణము వలన ఉష్ణోగ్రత పొందగా, ఫర్నేసు లోపలి ట్యూబుల్లోని నీరు ఉష్ణతా సంవహనము వలన వేడెక్కును.అందువలన ఫ్లూగ్యాసెస్ ఉష్ణోగ్రత త్వరితంగా ట్యూబుల అన్నిభాగాల ఉపరితలాన్ని తాకడం వలన ఉష్ణ సంవహనం వలన నీరు త్వరగా నీటి ఆవిరిగా /స్టీముగా మారును. వాటరు ట్యూబులు ఫర్నేసు గోడలకు అమర్చబడి వుండుటచే ఫర్నేసు గోడల ఉష్ణోగ్రత తక్కువగా ఉండును
గ్రేట్
ఫర్నేసులోని ఈ భాగంలో ఇంధన దహనక్రియ జరుగును. ఇది బాయిలరు ఫర్నేసు అడుగు భాగాన నిర్మితమైవుండును.
ఫర్నేసు/కొలిమి
ఫర్నేసు అధిక ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకోగల రిప్రాక్టరి/ తాపరోధకమైన ఇటుకలతో నిర్మితమై వుండును.ఫర్నేసు లోపలి ఇటుకల ఉష్ణోగ్రత బయటికి వ్యాపించి ఉష్ణ నష్టం జరుగకుండా ఫర్నేసు ఇటులక బయటి వైపు ఇన్సులేసన్ ఇటుకల నిర్మాణం వుండును.ఈ ఫర్నేసులో ఇంధనం పూర్తిగా దహనంచెంది వెలువడిన వేడి వాయువుల ఉష్ణోగ్రత వాటరు ట్యూబులలోని నీటికి ఉష్ణసంవహనం వలన వ్యాపించి నీరు వేడెక్కి నీటి ఆవిరి ఏర్పడును.
సూపరు హీటరు
వాటరు ట్యూబులలో ఏర్పడిన స్టీము, వాటరు-స్టీము డ్రమ్ము చేరును.డ్రమ్ములోని జమ అయిన స్టీము మరల బాయిలరు ఫర్నేస్ పైభాగాన వున్ సూపర్ హీటర లోకి వెళ్లి మరింత వేడెక్కి, అక్కడి నుండి ప్రధాన స్టీము నియంత్రణ వాల్వు ద్వారా వినియోగ ప్రదేశానికి పంపిణి అగును.సూపరు హీటరులో వేడెక్కడనం వలన స్టీములో ఏమైన వెట్ స్టీము (తేమకల్గిన స్టీము) వున్న అధి పొడిగా మారును.అందువల ఈ స్టీమునుతో టర్బైనుల తిప్పిన అవి పాడుకావు.
వాటరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ము
ఈ వాటరు స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ము రిఫ్రాక్టరీ ఇటుకల నిర్మాణం బయట ఉండును.కఠినత్వ సంయోగ పదార్థాలు తొలగింపబడిన బాయిలరు ఫీడ్ వాటరు, ఫీడ్ పంపు ద్వారా ఎకనెమైజరుకు వెళ్ళి, అక్కడ చిమ్నికీ వెళ్ళు ఫ్లూవాయువుల ద్వారా కొంతవరకు వేడెక్కి వాటరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ముకు వచ్చును. వాటరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ములో సగం వరకు వేడి నీరు మిగిలిన భాగం ఉత్పత్తి అయిన స్టీము ఉండును.వాటరు స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ములోని వేడినీరు సర్కులేసన్ పంపు ద్వారా ఫర్నేసులోని వాటరు ట్యూబులకు పంపబడి, ఫర్నేసులోని1000-1200°Cఉష్ణోగ్రతలో వున్న దహన వాయువుల వలన వేడెక్కి స్టీము ఉత్పత్తి అగును. ఇలా ఉత్పత్తి అయిన స్టీము డ్రమ్ముకు చేరును.డ్రమ్ములోని స్టీము సూపరు హీటరుకు వెళ్లి మరింతగా వేడి చెయ్యబడును.
డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ లేదా డాస్ అనేది అనేక కంప్యూటర్ ఆపరేటింగ్ వ్యవస్థలలో కమాండ్ లైన్ ఉపయోగించటం ద్వారా నిర్వహించబడేది. MS-DOS 1981, 1995 మధ్య IBM PC కంపాటబుల్ మార్కెట్‌పై ఆధిపత్యం చెలాయించింది, లేదా పాక్షికంగా MS-DOS ఆధారిత మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ (95, 98, మిలీనియం ఎడిషన్) సహా సుమారు 2000 వరకు ఆధిపత్యం చెలాయించింది. "DOS" అనేది MS-DOS, PC DOS, DR-DOS, FreeDOS, ROM-DOS, PTS-DOS సహా అనేక చాలా సారూప్య కమాండ్-లైన్ వ్యవస్థ యొక్క కుటుంబం వివరించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.
లామోంట్ బాయిలరు
ఎయిర్ హీటరు
ఇంధన దహనానికి అందించు గాలిని, ఫ్లూగ్యాసెస్ ద్వారా వేడి చేయు పరికరం ఎయిర్ హీటరు. ఒక ఎయిర్ బ్లోవరుద్వారా వాతావరణంలోని గాలిని ఎయిర్ హీటరుకు పంపి అక్కడ వేడెక్కిన గాలిని ఫర్నేసు లోకిపంపెదరు
డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
DOS- ఆధారిత మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ 95, 98, మిలీనియం ఎడిషన్, కొంతవరకు, DOS శకం 2000 నాటిది. సంబంధిత ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్‌లో MS-DOS, PC DOS, DR-DOS, FreeDOS, PTS-DOS, ROM-DOS, JM-OS, అనేక ఇతర ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లు ఉన్నాయి. వాడుకలో సాధారణం అయినప్పటికీ, ఈ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లు ఏవీ కేవలం DOS కాదు. 1960 లలో సంబంధం లేని ఐబిఎం మెయిన్ఫ్రేమ్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌కు ఈ పేరు పెట్టబడింది. చాలా సంబంధం లేని x86- సంబంధిత మైక్రోకంప్యూటర్ డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్ వారి పేరు మీద DOS ను కలిగి ఉన్నాయి. వాటిని ఉపయోగించే కంప్యూటర్లను చర్చిస్తున్నప్పుడు వీటిని కేవలం DOS అని పిలుస్తారు. (అమిగాడోస్, AMSDOS, ANDOS, ఆపిల్ డాస్, అటారీ డాస్, కమోడోర్ డాస్, సిఎస్ఐ-డాస్, ప్రోడోస్, టిఆర్ఎస్-డాస్ వంటివి). ఈ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లలో ఒకదానిని నడుపుతున్న సాఫ్ట్‌వేర్ ఇతర ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లలో పనిచేయకపోవచ్చు.
లామోంట్ బాయిలరు
పనిచెయ్యు విధానం
లామోంట్ బాయిలరు ఫోర్సుడ్ వాటరు సర్కులేసన్ వ్యవస్థ కలిగిన, అంతర్గత ఫైరు బాక్సు /గ్రేట్ కలిగిన, ఎక్కువ పీడనంతో స్టీము ఉత్పత్తి చేయు వాటరు ట్యూబు బాయిలరు.బాయిలరు ట్యూబు లలో వాటరు ప్రసరణ ఒక సెంట్రిఫుగల్ పంపు వలన జరుగును.మొదట ఫీడ్ పంపు ద్వారా బాయిలరు వాటరు ఎకనెమైజరు అనే లోహ నిర్మాణం యొక్క ట్యూబులలో ప్రవహించును.బయటికి వెళ్ళు ఫ్లూ వాయువుల ద్వారా ఫీడ్ వాటరు ఎకనెమైజరులో వేడెక్కును.ఎకనెమైజారులో వేడెక్కి వాటరు, స్టీము సపరేటరుచేరును.వాటరు, స్టీము సపరేటరులోని నీటిని స్టీము టర్బైనుతో పని చేయు సెంట్రిఫుగల్ పంపుద్వారా బాయిలరు ఎవపరేటరు/వాటరు ట్యూబులకు పంపెదరు.ఈ ట్యూబులకు సెంట్రిఫుగల్ పంపు/కేంద్రాపగమన జలయంత్రం ద్వారా నీరు కనీసం 10-15 సార్లు ప్రసరణ చేస్తారు.ఈ ట్యూబుల్లో ఏర్పడిన సంతృప్తి స్టీము, నీటి మిశ్రమం వాటరు స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ముకు వెళ్ళును.
డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటర్
లామోంట్ బాయిలరు
పనిచెయ్యు విధానం
ఏయిర్ హీటరు ద్వారా పంపబడిన గాలి వేడెక్కిఅక్కడి నుండి ఫర్నేసులోకి వచ్చి అక్కడి ఇంధనాన్ని మండించును.ఇంధన దహనం వలన ఏర్పడిన వేడివాయువులను ఫ్లూ గ్యాసెస్ అంటారు.ఈ వేడి వాయువులు మొదట పర్నేసు గోడల మీద లోపల వ్యాపించి వున్న వాటరు ట్యూబులలోని నీటిని వేడి చేసిన తరువాత ఎకనెమైజరుకు వెళ్ళును. అక్కడ బాయిలరు ఫీడ్ వాటరును వేడి చేసిన తరువాత ఎయిర్ హీటరుకు వెళ్ళును అక్కడ గాలిని వేడి చేసిన తరువాత ఫ్లూవాయువులు పొగగొట్టం/చిమ్నీకి వెళ్ళును. చిమ్మీద్వారా వాతావరణంలో కలిసి పోవును.
తెలంగాణ చరిత్ర
ఎత్తైన దక్కన్ పీఠభూమిలో ఉన్న తెలంగాణ, చరిత్రలో శాతవాహన (230 BCE నుండి 220 CE వరకు), కాకతీయ (1083-1323), ముసునూరి నాయకుల (1326-1356), ఢిల్లీ సుల్తానేట్ బహమనీ సుల్తానేట్ (1347-1512), గోల్కొండ సుల్తానేట్ (1512-1687), అసఫ్ జాహీ రాజవంశం (1724-1950) మొదలైన రాజవంశీయుల పాలనలో ఉంది.
లామోంట్ బాయిలరు
స్టీము ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం
లామోంట్ బాయిలరులో 170 బారు (166Kg/cm2) పీడనం,550 ఉష్ణోగ్రత వున్న స్టీమును, గంటకు 50టన్నుల వరకు ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం వర్గం:యంత్రాలు వర్గం:బాయిలర్లు వర్గం:వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లు
తెలంగాణ చరిత్ర
1724లో ముబారిజ్ ఖాన్‌ను ఓడించిన నిజాం-ఉల్-ముల్క్, హైదరాబాద్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆ తరువాత అతని వారసులు హైదరాబాదు నిజాములుగా చాలాకాలంపాటు హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని పాలించారు. నిజాం రాజులు తెలంగాణలో మొదటి రైల్వేలు, పోస్టల్, టెలిగ్రాఫ్ నెట్‌వర్క్‌లు, మొదటి విశ్వవిద్యాలయాలను స్థాపించారు.
భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, హైదరాబాదు రాఫ్ట్రం భారతదేశంలో కలవడానికి విలీన పత్రంపై నిజాంరాజు సంతకం చేయలేదు. 1948లో భారత సైన్యం హైదరాబాద్‌ రాష్ట్రాన్ని ఆక్రమించుకోవడంతో విలీనం కాక తప్పలేదు. 2014 జూన్ 2న, హైదరాబాద్ రాజధానిగా భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం అవతరించింది. హైదరాబాద్ నగరం పదేళ్లపాటు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి ఉమ్మడి రాజధానిగా కొనసాగుతుంది.
భారత స్వాతంత్యానికి పూర్వం
thumb|right|170px| సా.శ.1150 నాటికి తెలంగాణలో పాలించే రాజ్యాలు పురాతన రాతియుగం నుంచే తెలంగాణ ప్రాంతం ఉనికిని కలిగియుంది. పూర్వ రాతియుగం కాలం నాటి ఆవాసస్థలాలు వేములపల్లి, ఏటూరునాగారం, బాసర, బోథ్, హాలియా, క్యాతూర్ తదితర ప్రాంతాలలో బయటపడ్డాయి. వాడపల్లి, వెల్టూరు, పోచంపాడు, ఎల్లారెడ్డిపేట తదితర ప్రాంతాలలో బృహశ్శిలాయుగం నాటి ఆనవాళ్ళను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు సేకరించారు. షోడశ మహాజనపదాల కాలంలో దక్షిణాదిలోని ఏకైక జనపదం అశ్మక జనపదం ఈ ప్రాంతంలోనిదే. పోదన్ (నేటి బోధన్) దీని రాజధానిగా ఉండింది. బౌద్ధ గ్రంథాలలో కూడా ఈ సమాచారం నిక్షిప్తమైయుంది. బుద్ధుడి కాలంలో సుజాతుడు బోధన్ పాలకుడిగా ఉన్నట్లు బౌద్ధ వాజ్ఞయం తెలియజేస్తుంది. బుద్ధి సమకాలికుడు బావరి స్థిరపడ్డ ప్రాంతం నేడు బావనకుర్తి (ఆదిలాబాదు జిల్లాలో నదీద్వీపం) గా పిలుబడుతున్నది. మత్స్యపురాణంలో మంజీరక దేశం (నేటి మంజీరా నది పరీవాహప్రాంతం) ప్రస్తావన కూడా ఉంది. ప్రతిష్ఠానపురం (పైఠాన్) రాజధానిగా పాలించిన ములక రాజ్యం గోదావరి నది సరిహద్దు వరకు ఉండగా అందులో నేటి ఆదిలాబాదు జిల్లా ప్రాంతం భాగంగా ఉండింది. అప్పుడు ఉత్తర-దక్షిణ ప్రధానమార్గం ఈ రాజ్యం గుండా ఉండేది. విదేశాలలో ఉండే బౌద్ధులు దీనిని మంజీరకమని పిలిచారు (నేటి మంజీరా నది పరీవాహక ప్రాంతం). షోడశ మహాజనపదాలలో మగధ రాజ్యం బలపడి చాలా రాజ్యాల్ని ఆక్రమించగా అప్పుడు అశ్మక రాజ్యం కూడా మగధలో విలీనమైంది. ఆ తర్వాత నందరాజులు, ఆ పిదప మౌర్యులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు.
మౌర్యులు
మౌర్యుల కాలంలో ఈ ప్రాంతం భాగంగా ఉండేదనడానికి అశోకుని 13వ శిలాశాసనం ఆధారంగా చరిత్రకారులు నిర్ణయించారు. మౌర్యుల కాలంలో పర్యటించిన విదేశీ యాత్రికుడు మెగస్తనీసు ఆంధ్రులకు 30 దుర్గాలున్నాయని పేర్కొనగా అందులో కదంబపూర్ (కరీంనగర్), పౌదన్యపురం (బోధన్), పిధుండ, ముషిక, ధూళికట్ట, పెద్దబొంకూర్, ఫణిగిరి, కొండాపురం, కోటిలింగాల, గాజులబండ ముఖ్యమైనది. ఇవన్నీ నేటి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోనివే. ఇంకనూ బయటపడాల్సిన ప్రాంతాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. మెగస్తనీసు ఎంతో బలవంతమైనదిగా వర్ణించిన ఆంధ్రరాజ్యం బహుశా ములక అస్సక లేదా ప్రతిష్ఠాన రాజ్యమే అయి ఉంటుందని చరిత్రకారుడు బి.ఎస్.ఎల్.హనుమంతరావు పేర్కొన్నారు.
శాతవాహనులు
మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనమైన తరువాత శాతవాహనులు రాజకీయ శక్తిగా ఎదిగారు. కోటి లింగాల ప్రాంతం శాతవాహన రాజవంశపు 30 నగరాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఆ ప్రాంతాలలో జరిపిన త్రవ్వకాలలో ఇటుక బావులు, శాతవాహనుల పూర్వ కాలానికి చెందిన గోభడ, సామగోప నాణేలు బయటపడ్డాయి. ఈ ప్రదేశం భవారీ మహర్షి ఆశ్రయం(నిర్మల్ జిల్లాలోని బాధనకుర్తి గ్రామం దివి ప్రసిద్ధ బౌద్ధ మత ప్రచారాన్ని బావరి మహర్షి చేసిన గ్రామం) ఉన్న ప్రదేశంగా పేరొందింది. శాతవాహన రాజవంశ స్థాపకుడు సిముఖకు చెందిన అనేక నాణేలు, కన్హా, శాతకర్ణి I వంటి ఇతర ప్రారంభ పాలకుల నాణేలు కూడా ఈ తవ్వకాలలో కనుగొనబడ్డాయి. ఎడమ|thumb|170x170px| ఆలంపూర్‌లో బాదామి చాళుక్యుల నిర్మించిన దేవాలయాలు బాదామి చాళుక్యులు
బాదామి చాళుక్యుల కాలంలో తెలంగాణ మొత్తం వీరి పాలనలోఉండేది.ఆంధ్రదేశ చరిత్ర-సంస్కృతి-మొదటి భాగం అష్టాదశ శక్తిపీఠాలలో ఒకటైన ఆలంపూర్ ఆలయాలు ఈ కాలంలోనే నిర్మించబడ్డాయి. ఆలంపూర్‌లో పలు సంఖ్యలో వీరి రాతిశాసనాలు ఉన్నాయి.తెలంగాణ శాసనాలు, మొదటి భాగంహశ్శిలాయుగం నాటి ఆనవాళ్ళను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు సేకరించారు.షోడశ మహాజనపదాల కాలంలో దక్షిణాదిలోని ఏకైక జనపదం అశ్మక జనపదం ఈ ప్రాంతంలోనిదే. పోదన్ (నేటి బోధన్) దీని రాజధానిగా ఉండింది. బౌద్ధ గ్రంథాలలో కూడా ఈ సమాచారం నిక్షిప్తమైయుంది. బుద్ధుడి కాలంలో సుజాతుడు బోధన్ పాలకుడిగా ఉన్నట్లు బౌద్ధ వాజ్ఞయం తెలియజేస్తుంది. బుద్ధి సమకాలికుడు బావరి స్థిరపడ్డ ప్రాంతం నేడు బావనకుర్తి (ఆదిలాబాదు జిల్లాలో నదీద్వీపం) గా పిలుబడుతున్నది. మత్స్యపురాణంలో మంజీరక దేశం (నేటి మంజీరా నది పరీవాహప్రాంతం) ప్రస్తావన కూడా ఉంది. ప్రతిష్ఠానపురం (పైఠాన్) రాజధానిగా పాలించిన ములక రాజ్యం గోదావరి నది సరిహద్దు వరకు ఉండగా అందులో నేటి ఆదిలాబాదు జిల్లా ప్రాంతం భాగంగా ఉండింది. అప్పుడు ఉత్తర-దక్షిణ ప్రధానమార్గం ఈ రాజ్యం గుండా ఉండేది. విదేశాలలో ఉండే బౌద్ధులు దీనిని మంజీరకమని పిలిచారు (నేటి మంజీరా నది పరీవాహక ప్రాంతం). షోడశ మహాజనపదాలలో మగధ రాజ్యం బలపడి చాలా రాజ్యాల్ని ఆక్రమించగా అప్పుడు అశ్మక రాజ్యం కూడా మగధలో విలీనమైంది. ఆ తర్వాత నందరాజులు, ఆ పిదప మౌర్యులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు.
రాష్ట్రకూటులు
రెండో కీర్తివర్మతో చాళుక్యవంశం అంతంకాగా మాన్యఖేతం రాజధానిగా రాష్ట్రకూటులు పాలన సాగించారు. దంతిదుర్గుని కాలంలో తెలంగాణ మొత్తం రాష్ట్రకూటుల పాలనలో ఉండేది. తెలంగాణలో తొలి గద్యశాసనం "కొరివి శాసనం" ఈ కాలం నాటిదే. రాష్ట్రకూటుల సామంతులుగా ఉన్న వేములవాడ చాళుక్యులు బోధన్, వేములవాడలలో స్వతంత్ర పాలన చేశారు.
రాష్ట్రకూట రాజు రెండోకర్కరాజును ఓడించి రెండో తైలపుడు కళ్యాణి చాళుక్యరాజ్యం స్థాపించాడు. కవి రన్నడు ఇతని ఆస్థాన కవి. మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా గంగాపురంలోని చెన్నకేశ్వస్వామి ఆలయాన్ని ఈ కాలంలోనే నిర్మించబడింది. ఈ ప్రాంతంలోవీరి పలు శాసనాలున్నాయి. ఇదే కాలంలో ఖమ్మం ప్రాంతంలో ముదిగొండ చాళుక్యులు పాలించారు. పాలమూరు జిల్లా మద్యభాగంలో కందూరి చోడుల పాలన కిందకు ఉండేది.
కాకతీయులు
మొదట్లో కాకతీయులు కల్యాణి పశ్చిమ చాళుక్యుల సామంతులు, వరంగల్ సమీపంలోని ఒక చిన్న భూభాగాన్ని పాలించారు. ఈ రాజవంశానికి చెందిన పాలకుడు, ప్రోలా II (1110–1158), దక్షిణాన తన అధికారాన్ని విస్తరింపజేసి, స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకున్నాడు. ప్రోలా II వారసుడు రుద్రుడు (1158-1195) తూర్పున గోదావరి డెల్టా వరకు రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. ఆ రాజ్యానికి రెండవ రాజధానిగా వరంగల్ కోటను నిర్మించడంతోపాటు, దేవగిరిపై సేన యాదవుల దండయాత్రలను ఎదుర్కొన్నాడు. ఆ తరువాత, మహాదేవుడు రాజ్యాన్ని తీర ప్రాంతానికి విస్తరించాడు. అతని తర్వాత 1199లో గణపతిదేవుడు వచ్చాడు. అతను కాకతీయులలో గొప్పవాడిగా, శాతవాహనుల తర్వాత దాదాపు మొత్తం తెలుగు ప్రాంతాన్ని ఒక ఏకీకృత సామ్రాజ్యం క్రిందకు తీసుకువచ్చిన మొదటివాడిగా నిలిచాడు. 1210లో గణపతిదేవుడు వెలనాటి చోళుల పాలనకు ముగింపు పలికి ఉత్తరాన అనకాపల్లి వరకు తన సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు.
ఈ రాజవంశంలో గొప్పగా కీర్తించబడిన రాణి రుద్రమ దేవి (1262–1289), భారతచరిత్రలోని కొద్దిమంది రాణులలో ఒకరు. రుద్రమ చోళులు, సేన యాదవులకు వ్యతిరేకంగా రాజ్యాన్ని రక్షించడంతోపాటు వారి గౌరవాన్ని కూడా సంపాదించాడు. మార్కో పోలో అనే చరిత్రకారుడు రుద్రమదేవి కాలంలో భారతదేశాన్ని సందర్శించి, ఆమె పాలన గురించి తన పుస్తకాలలో గొప్పగా రాశాడు.
1290 ప్రారంభంలో రుద్రమదేవి మరణించిన తరువాత, రుద్రమ మనవడు రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు కాకతీయ సామ్రాజ్య సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ప్రతాపరుద్రుడు పశ్చిమాన రాయచూరుకు, దక్షిణాన ఒంగోలు, నల్లమల కొండల వరకు తన సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరింపజేశాడు. తన రాజ్యంలో అనేక పరిపాలనా సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టాడు, వాటిలో కొన్ని ఆ తరువాతి విజయనగర సామ్రాజ్యంలో కూడా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.
1309లో, ఢిల్లీ సుల్తాన్, అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ తన సైన్యాధ్యక్షుడు మాలిక్ కాఫుర్‌ లో తన సైన్యాన్ని కాకతీయ రాజ్యంపై దండయాత్రకు పంపాడు. 1310, జనవరిలో సైన్యం కాకతీయ రాజధాని వరంగల్‌కు చేరుకొని, కోటను ముట్టడించింది. నెల రోజుల తరువాత, ప్రతాపరుద్రుడు లొంగిపోవాలని నిర్ణయించుకొని, తన ఓటమిని అంగీకరించాడు. ఓడిపోయిన ప్రతాపరుద్రుడి భారీ మొత్తంలో సంపదను తీసుకొని 1310 జూన్ లో కాఫుర్ తన సైన్యంతో ఢిల్లీకి తిరిగి వెళ్ళాడు.
ఢిల్లీ సుల్తానుల దండయాత్ర
1323లో, ఘియాత్ అల్-దిన్ తుగ్లక్ తన కుమారుడు ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ ను కాకతీయ రాజధాని వరంగల్‌కు దండయాత్రకు పంపాడు. తుగ్లక్ దండయాత్రతో వరంగల్‌ను విలీనం చేయడంతోపాటు కాకతీయ రాజవంశం అంతం అయింది. ప్రతాపరుద్రుడి ని బందీగా చేసి, ఢిల్లీకి పంపించారు. (మార్గమధ్యంలో ప్రతాపరుద్రుడు మరణించాడని నమ్ముతారు). సింహాసనాన్ని అధిష్టించడానికి ఢిల్లీకి తిరిగి వెళ్ళేవరకు తుగ్లక్ కొంతకాలం వైస్రాయ్‌గా ఈ ప్రా్తాన్ని పాలించాడు.
కాకతీయ రాజ్యానికి సైన్యాధిపతులుగా పనిచేసిన ముసునూరి నాయకులు వివిధ తెలుగు వంశాలను ఏకంచేసి 1330లో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ వైస్రాయ్ నుండి వరంగల్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని అర్ధ శతాబ్దం పాటు తన పాలన సాగించారు. 15వ శతాబ్దం నాటికి కొన్ని కొత్త ప్రాంతాలు బహమనీ సుల్తానేట్, సంగమ రాజవంశానికి అప్పగించబడ్డాయి. వాటిల్లో చివరి ప్రాంతం తరువాతి కాలంలో విజయనగర సామ్రాజ్యంగా పరిణామం చెందింది.
బహమనీ, దక్కన్ సుల్తానేట్లు
15వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం బహమనీ సుల్తానేట్ ల చేతుల్లోకి పోయింది. 1463లో రెండవ సుల్తాన్ ముహమ్మద్ షా బహమనీ తెలంగాణ ప్రాంతానికి సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్‌ ను పంపి అక్కడి వారిని అణిచివేయమని చెప్పాడు. సుల్తాన్ కులీ గోల్కొండలోని కాకతీయ కొండ కోట వద్ద ఒక స్థావరాన్ని స్థాపించి, రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. శతాబ్దం చివరి నాటికి, కులీ తెలంగాణ ప్రాంతానికి సుబేదార్ (గవర్నర్) గా మారి గోల్కొండ నుండి రాజ్యాన్ని పాలించాడు. 1518లో, బహమనీ సుల్తానేట్ ఐదు వేర్వేరు రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. మిగిలిన ప్రాంతాలు అహ్మద్‌నగర్, బేరార్, బీదర్, బీజాపూర్‌లో ఉన్నాయి. సుల్తాన్ కులీ బహమనీ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించి, "సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా" పేరుతో గోల్కొండ సుల్తానేట్‌ను స్థాపించాడు. గోల్కొండ మట్టి-కోటను పునర్నిర్మించి, నగరానికి ముహమ్మద్ నగర్ అని పేరు పెట్టాడు.
1591లో మూసీ నది తీరంలో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా ఈ హైదరాబాద్ నగరాన్ని స్థాపించాడు. నగరానికి కేంద్రంగా చార్మినార్, మక్కా మసీదు వంటివి నిర్మించబడ్డాయి. సంవత్సరాలు గడిచినకొద్దీ హైదరాబాదు నగరం వజ్రాలు, ముత్యాలు, ఆయుధాలు, ఉక్కుకు ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందంది.
కుతుబ్ షాహీ పాలకులు ఇండో-పర్షియన్, స్థానిక తెలుగు వారి కళల-సంస్కృతి రెండింటికీ పోషకులుగా ఉన్నారు. తొలిరోజుల్లో కుతుబ్ షాహీ నిర్మించిన గోల్కొండ కోట, కుతుబ్ షాహీ సమాధులు, చార్మినార్, మక్కా మసీదు, ఖైరతాబాద్ మసీదు, తారామతి బరాదరి, టోలి మసీదు మొదలైన భవనాలలో ఇండో-ఇస్లామిక్ నిర్మాణ శైలి ప్రతిబింబిస్తుంది.