cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నటరాజస్వామి ఆలయం (చిదంబరం)
ఆలయ పరిపాలన, రోజువారి క్రతువులు
ఆ రోజుకి ప్రధాన అర్చకుడుగా వున్న వ్యక్తి, తనను తాను పరిశుభ్రం చేసుకొనే క్రతువులను పాటించి, తనను తాను శివునికి అర్పించు కొంటున్నాను అనే భావంతో, ఆలయ ప్రవేశం చేసి, రోజువారి క్రతువులను చేయాలి. రోజు ప్రారంభంలో, స్వామి పాదుకలను పల్లియరై (లేదా శయన మందిరం) నుంచి ఉదయం 7 గంటలకు గర్భ గుడికి, భక్తుల మేళతాళాలతో పల్లకిలో తీసుకు వస్తారు. పూజారి రోజువారి క్రతువులను యజ్ఞంతో, 'గోవు పూజతో' (ఆవును, దూడతో సహా పూజించడం) ప్రారంభిస్తారు.
రోజుకి 6 సార్లు పూజ చేస్తారు. ప్రతి పూజకి ముందు, స్ఫటిక లింగం - 'ఆరు ఉరువ' లేదా పరమ శివుడి యొక్క అర్ధరూప స్థితికి నెయ్యి, పాలు, పెరుగు, బియ్యం, గంధం,, భస్మంతో అభిషేకిస్తారు. దీని తరువాత స్వామికి నైవేద్యం సమర్పించి, వేద మంత్రోచ్చారణల మధ్య, పంచపురాణం (పన్నీరు తిరుమురై అని పిలువబడే తమిళంలోని 12 రచనల నుంచి తీసిన 5 పద్యాలు) చదువుతూ, వివిధ రకాల అలంకారం చేసిన దీపాలతో, దీపారాధన చేస్తారు. పూజారి గర్భగుడి యొక్క తెరను లాగి చిదంబర రహస్యాన్ని వెల్లడి చేయుటతో పూజ ముగుస్తుంది.
2వ పూజకి ముందు, క్రమం తప్పకుండా చేసే స్పటిక లింగ అభిషేకం కాకుండా, రత్న నటరాజ విగ్రహానికి (రతినసభాపతి) కూడా అభిషేకం చేస్తారు. 3వ పూజ సుమారుగా 12.00 గంటలకు ఉండగా, దాని తరువాత ఆలయం మధ్యాహ్నం 4:30pm వరకు మూసి ఉంచుతారు. 4వ పూజ 6.00pm కి చేస్తారు, 5వ పూజ 8:00pm,, చివరి పూజ 10:00pm కి చేస్తారు, దాని తరువాత స్వామి యొక్క పాద రక్షలను ఆ రాత్రికి 'శయనించుటకు' ఊరేగింపుగా తీసుకు వెళతారు. రాత్రి చేసే 5వ పూజకి ముందు, పూజారి చిదంబర రహస్యంలోని యంత్రానికి సుగంధ ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేసి నైవేద్యం సమర్పించటం వంటి కొన్ని ప్రత్యేక క్రతువులను చేస్తాడు.
చిదంబరంలో, రోజులో చేసే చివరి పూజని అర్థజామ పూజ అని అంటారు, దీనిని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో చేస్తారు. రాత్రికి శయనించేటపుడు స్వామిలోకి విశ్వంలోని సమస్త దివ్య శక్తులు వచ్చి శయనిస్తాయని నమ్ముతారు.
ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వం T.N. HR & CE చట్టం యొక్క సెక్షన్ 45 క్రింద తన ఆధీనంలోకి తీసుకొంది. అయితే, పొదు దీక్షితార్లు దీనిని ప్రతిఘటించారు. మద్రాస్ హైకోర్టు 1951లో పొదు దీక్షితార్లను మతపరంగా ఒక వర్గమని గుర్తించింది. భారత రాజ్యాంగం యొక్క 26వ అధికరణం, T.N.HR & CE చట్టం యొక్క 107 సెక్షన్ ప్రకారం మతపరమైన వర్గాల యొక్క పాలనలోకి మధ్యవర్తిత్వం నిషేధించడమైనది కనుక ఈ వర్గానికి తమ పాలనను కొనసాగించే అర్హత ఉన్నదని విచారణలో తేలింది. ఈ వ్యాజ్యం ప్రస్తుతం (2010 ఏప్రిల్) సుప్రీం కోర్టు ముందర ఇంకా జరుగుతూ ఉంది. HR & CE కమీషనర్ నియమించిన కార్యనిర్వాహక అధికారికి బాధ్యతలను అప్పగించటానికి పొదు దీక్షితార్లు నిరాకరించారు. ఆలయ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఆలయంలో కార్యనిర్వాహక అధికారి హుండీలను ఏర్పాటు చేసాడు. అతను ఎత్తైన ఆధునిక దీపాలను కూడా ఈ స్థలంలో ఏర్పాటు చేశాడు. అతను అర్చన టిక్కెట్లు, దర్శన టిక్కెట్లను ప్రవేశ పెట్టుటకు ఆలోచన చేస్తున్నాడు. ఇట్టి చర్యలు అన్నింటినీ పొదు దీక్షితార్లు, భక్తులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. అయితే, నిత్య క్రతువుల యొక్క నిర్వహణని ఇంకా దీక్షితార్లు కొనసాగిస్తున్నారు.
పండుగలు
మానవులకు సంబంధించిన పూర్తి ఒక సంవత్సరం, దేవతలకు ఒక రోజు. కేవలం ఒక రోజులో 6 పూజలు మాత్రమే గర్భగుడిలో చేస్తారు, సంవత్సరానికి ఒకసారి 6 అభిషేకాలు ప్రత్యేక రోజులలో ప్రధాన దేవతైన నటరాజ స్వామికి చేస్తారు. అవి మర్ఘజ్హి తిరువాధిరై (డిసెంబరు - జనవరి లో) మొదటి పూజని సూచిస్తుంది, నెలవంక తరువాత 14 వ రోజు (చతుర్దశి) మాసి నెలలో (ఫిబ్రవరి - మార్చి) రెండవ పూజను సూచిస్తుంది, చిట్టిరై తిరువోణం (ఏప్రిల్ - మే లో) మూడవ పూజను లేదా ఉచి కాలాన్ని సూచిస్తుంది, ఉతిరం అఫ్ ఆని (జూన్ - జూలై), ఆని తిరుమంజనం అని కూడా పిలువబడుతుంది, సాయంత్రాన్ని లేదా నాలుగవ పూజను సూచిస్తుంది, ఆవనిలో చతుర్దశి (ఆగస్టు - సెప్టెంబరు) ఐదవ పూజను సూచిస్తుంది, పురటసి నెలలోని చతుర్దశి (అక్టోబరు - నవంబరు) ఆరవ పూజ లేదా అర్తజమను సూచిస్తుంది.
వీటిలో మర్ఘజ్హి తిరువాధిరై (డిసెంబరు-జనవరి), ఆని తిరుమంజనం (జూన్ -జూలై) చాలా ముఖ్యమైనవి. వీటిని కీలక ఉత్సవంగా నిర్వహిస్తారు, దీనిలో ముఖ్యమైన దేవత విగ్రహాన్ని గర్భగుడి నుంచి ఊరేగింపుగా బయటకు తీసుకు వచ్చి, రథంలో ఊరేగించి, తరువాత అభిషేకిస్తారు. లక్షలాది ప్రజలు గుంపుగా ఆలయానికి వచ్చి, అభిషేకం ఉత్సవాన్ని, విగ్రహాన్ని తిరిగి గర్భగుడిలోకి తీసుకువెళ్ళేటప్పటి దేవుని ఆగమ ప్రధానమైన నృత్యాన్ని చూస్తారు. ఉమాపతి శివం యొక్క 'కున్చితాన్గ్రిస్తావం' లో మాసి ఉత్సవంలో కూడా దేవుని ఊరేగిస్తారని పేర్కొన్నారు కాని ఈ రోజులలో దానిని పాటించడం లేదు.
మూలాలు
దక్షిణ భారతదేశంలో వున్న చాలా ఆలయాలు సజీవ స్మారక కట్టడాలు, అనగా, ప్రారంభమైన నాటినుంచి ప్రార్థనలు జరుగుతూ వున్నాయి, భక్తులు క్రమం తప్పకుండా దర్శిస్తూ వుంటారు, క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తుంటారు.
పురాణాల (చరిత్ర మాటల ద్వారా పయనించి తరువాత వ్రాయబడ్డది) ప్రకారం దైవ సమానుడగు పులికాల్మునివర్, సిమ్మవర్మన్ రాజు ద్వారా విశేషమైన ఆలయ నిర్మాణాలు గావించాడు. పల్లవ రాజులలో, సిమ్మవర్మన్ పేరుతొ ముగ్గురు రాజులు కలరు (275-300 క్రీశ, 436-460 క్రీశ, 550-560 క్రీశ). కవి-పుణ్య పురుషుడగు తిరునావుక్కరసర్ కాలం నాటికే ఈ ఆలయం ప్రాచుర్యం పొందినది. (అతని కాలం అటు ఇటుగా సుమారు 6 శతాబ్దం), సిమ్మవర్మన్ జీవించినది బహుశ క్రీశ 430-458 అనగా సిమ్మవర్మన్ II. పట్టయం లేదా కొత్త్రవంకుడి లోని రాగి రేకుల మీది శాసనాలు దీనిని ధ్రువపరుస్తున్నాయి. అయితే పల్లవ కాలంనాటి తన్దంతోట్ట పట్టయం, ఇతర పట్టయంల ద్వారా సిమ్మవర్మన్ కు చిదంబరం ఆలయంనకు అనుబంధం ఉంది. అందువలన, సిమ్మవర్మన్ పల్లవ రాజని, తరువాత రాజరికాన్ని వదలి చిదంబరం వచ్చి నివసించాడని నమ్ముతారు. పులికాల్మునివర్, సిమ్మవర్మన్ లు సమకాలీలు అగుటచే, ఈ ఆలయనిర్మాణం ఆ కాలంలో జరిగి ఉంటుందని భావిస్తూవుంటారు.
అయితే, నిజం ఏమిటంటే, కవి-పుణ్య పురుషుడగు తిరునావుక్కరసర్ కంటే చాలా కాలంముందే, కవి-పుణ్య పురుషుడగు మణిక్కవసాగర్ నివసించి, చిదంబరంలోనే పరమానందాన్ని పొందాడు, నటరాజ స్వామి విగ్రహం, అసమానమైన భంగిమ, ఆకారం, ఆ కాలం నాటి ఇతర పల్లవుల పనులతో పోల్చలేనిది, సిమ్మవర్మన్ కాలం నుండి ఆలయం వున్నది, తరువాతి కాలంలో పులికాల్మునివర్ పేరుతొ ఇంకొక పుణ్య పురుషుడు ఉండడానికి అవకాశం ఉంది.
నియమిత కాల వ్యవధులలో (సాధారణంగా 12 సంవత్సరంలకు ఒకసారి), పెద్ద మరమ్మత్తులు, పునర్నిర్మాణాన్ని చేబడతారు, కొత్త వసతులను ఏర్పరచి, సమర్పిస్తారు. చాలా పురాతన ఆలయాలు కాలం గడిచేకొద్దీ, ఆలయ బాధ్యత తీసుకొన్న రాజుల వలన పెరిగి, కొత్త వసతులను, ఎక్కువ బయటి వసారాలను, కొత్త గోపురాలను (పగోడాలు) ఏర్పరుచుకొంటాయి. ఈ ప్రక్రియలు ఆలయాలను, పురావస్తు, చారిత్రిక కట్టడాలుగా మాత్రమే కాకుండా, సజీవ పూజ్య స్థలాలుగా ఉంచడానికి దోహదం చేశాయి, ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా చేయనప్పటికీ, ఈ పునర్నిర్మాణాల ఆలయ ప్రణాళికతో అసలు కట్టడాలు సరితూగకపోతే, కొంత అసలు కట్టడం నాశనం కావచ్చు.
ఈ సాధారణ పోకడకు, చిదంబరం ఆలయం కుడా మినహాయింపు కాదు. మూలాలు, ఆలయ అభివృద్ధి గురించిన సమాచారం చాలా భాగం, సాహిత్యం, కవిత్వం యొక్క రచనల నుంచి రాబట్టినవి, తరతరాలుగా దీక్షితార్ సమాజంలో నోటితో చెప్పబడిన విషయాల ద్వారా, కొంత భాగం, ఇప్పటికీ వున్న శాసనాలు, చేతి వ్రాతల రచనల ద్వారా తెలుస్తుంది.
ఈ పురాతన పుణ్య క్షేత్రానికి చోళులు గొప్ప భక్తులని సంగం సాహిత్యం ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది. తిల్లై బంగారు మందిరంలో చోళ రాజు సుభదేవన్, కమలాదేవి పూజ చేసిన తరువాతనే చోళ రాజు కోచెంగన్నాన్ జన్మించినట్లు చెబుతారు. అందువలన ఆలయంలో వున్న బంగారు మందిరం వందల సంవత్సరాల క్రితం నుంచి ఉన్నట్లుగా చెబుతారు.
ఆ ఆలయ స్థాపత్యం, ముఖ్యంగా గర్భగుడి గోపురం చోళుల, పాండ్యుల, పల్లవుల ఇతర ఆలయాల లాగా వుండదు. కొంతవరకు, ఈ నిర్మాణం చేర రాజుల ఆలయాలను పోలి వుంటుంది, కాని చేర రాజ్యవంశం, కవి-పుణ్య పురుషుడగు సుందరర్ (సుమారు 12 వ శతాబ్దం) కాలం నాటిదని ఇప్పటివరకు లభించిన ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తోంది. చిదంబరం ఆలయానికి సంబంధించిన పనుల వివరాలు దురదృష్టవశాత్తు 10 వ శతాబ్దం తరువాతనుంచి మాత్రమే లభిస్తున్నాయి.
శాసనములు
గుడిలో చాలా శాసనములు లభించాయి, చిదంబరం గుడి గురించిన శాసనాలు చుట్టూ ప్రక్కల ప్రదేశాలలో ఉన్నాయి.
పల్లవ రాజులు
(ప్రపంచాన్ని పాలించుటకు పుట్టినవాడు, గొప్ప రాజ్య సింహం దేవుడు)
గోపురములు
దక్షిణ గోపురం  ను నిర్మించినది ఒక పాండ్య రాజు. దీనికి గుర్తు, గోపుర పైభాగాన చెక్కబడిన పాండ్య రాజుల చేప చిహ్నం. చరిత్ర ప్రకారం, ఒక వేళ పాండ్య రాజులు గోపురాన్ని పూర్తిగా నిర్మిస్తే రెండు చేపలు ఎదురెదురుగా వుండునట్లు చెక్కిస్తారు (, గోపుర నిర్మాణం అసంపూర్తిగా వున్నట్లయితే ఒక చేప మాత్రమే వుంటుంది). దక్షిణ గోపురం పాండ్యుల రెండు చేపల చిహ్నాన్ని కలిగి వుంటుంది.
తదుపరి, మొదటి అంతస్తును వుంచి, పల్లవ రాజైన కోపెరున్సిన్గాన్ సా. శ, I 1216-1242 గోపురాన్ని తిరిగి నిర్మించాడు. ఈ గోపురం సోక్కసీయాన్ తిరునిలై ఎజ్హు గోపురం అని పిలువబడుతుంది.
పడమటి గోపురం  ను నిర్మించినది జడవర్మన్ సుందర పాండ్యన్ సా. శ, I 1251-1268
ఉత్తర గోపురం ను నిర్మించినది విజయనగర రాజైన కృష్ణ దేవరయర్ సా. శ, 1509-1529
మొదట తూర్పు గోపురం ను నిర్మించినది పల్లవ రాజైన కోపెరున్సిన్గాన్ సా. శ, II 1243-1279
తదుపరి మరమ్మత్తులు చేయించినది ప్రముఖ దాత పచయప్ప ముదలియార్ అత్తగారైన సుబ్బంమల్. పచయప్ప ముదలియార్, అతని భార్య ఇయలంమల్ విగ్రహాలను తూర్పు గోపురం మీద చెక్కించారు. గుడిలో జరిగే అనేక ఉత్సవాలను పచయప్ప ట్రస్ట్ నిర్వహిస్తుంది, గుడి రథాన్ని పోషిస్తుంది.
చిట్ సభ పై కప్పుకు బంగారు పూత పూయించినది చోళ రాజైన పరంతక I (907-950 క్రీశ) అని చెప్పబడుతుంది ("తిల్లైయంబలత్హుక్కు ఫోన్ కూరై వెఇయ్న్థ తేవన్"). ఈ గుడికి ముఖ్య దాతలు అని చెప్పబడ్డ రాజులు: పరంథక II రాజు, రాజరాజ చోళ I, కులోతుంగా చోళ I. రాజరాజ చోళుని కుమార్తె అగు కుందవై II కూడా ఈ ఆలయమునకు బంగారం, ధనమును సమర్పించినది అని చెప్పబడుతుంది. తరువాత చోళ రాజైన విక్రమ చోళుడు (క్రీశ 1118-1135), ప్రతి రోజు ధూప, దీప నైవేద్యాల కొరకు అనేక దానాలను చేసాడు.
దాడులు
ఉత్తర భారతం లోని అనేక గుడులు చాలా మంది విదేశీ దండయాత్రదారుల చేత నాశనం చేయబడ్డాయి, వాటితో పోలిస్తే దక్షిణ భారతంలోని ఆలయాలు శతాబ్దాల నుంచి ప్రశాంతంగా ఉన్నాయి. ఆలయాలు దక్షిణ భారతదేశంలో వికసించడానికి అది ఒక ముఖ్యకారణం. అయితే, ప్రశాంత చరిత్ర, చిన్న చిన్న యుద్ధాలు లేకుండా లేదు. కొన్ని చారిత్రిక ప్రసక్తుల ప్రకారం, క్రీశ 1597 లో విజయనగర రాజ్య సైనికాధికారి గోవిందరాజ ఆలయమును విస్తరించినప్పుడు, చాలా మంది గుడి దీక్షితార్లు ఎత్తైన గుడి గోపురంలనుంచి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. వారి పూజనీయమైన, ప్రియతమ ఆలయం నాశనం చేయబడటం చూడటం కంటే చావే నయమనుకున్నారు. దీనిని గ్రంథస్తం చేసినది యూదుల పూజారైన యాత్రికుడు ఫాదర్ పిమెంత.
చాలా సందర్భాలలో, దండయాత్రలనుంచి రక్షించుకొనడం కొరకు, దీక్షితార్లు, ఆలయాన్ని మూసివేసి, విగ్రహాలను చాలా రక్షణతో కేరళ లోని అలపుజ్హకు తీసుకోని వెళ్ళేవారు. దండయాత్ర భయం తగ్గగానే తిరిగి వచ్చేవారు. ది త్రివవదుతురై అధీనం, సరస్వతి మహల్ లైబ్రరీ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్, తిరువవదుతురై, తమిళ్ నాడు, ఇండియా 609803.
మాఘ బహుళ అష్ఠమి
సంఘటనలు
2007
మరణాలు
2007
ముక్కు కాశిరెడ్డి
ముక్కు కాశిరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకియ నాయకుడు. ఆయన కనిగిరి నియోజకవర్గం నుండి మూడు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించి మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
ముక్కు కాశిరెడ్డి, 1981లో ఇమ్మడిచెరువు గ్రామ సర్పంచిగా తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి, 1983, 1985, 1994 లలో మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా, ఎన్టీఆర్ మంత్రివర్గంలో సెరికల్చర్ శాఖ మంత్రిగా, ప్రకాశం జిల్లా టీడీపీ అధ్యక్షుడిగా, 2001 నుండి 2006 వరకు ప్రకాశం జిల్లా పరిషత్తు ఛైర్మన్‌గా పని చేశాడు. ఆయన 2009లో తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి 2011లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు.
ఎమ్మెల్యేగా పోటీ
!సంవత్సరం !గెలుపొందిన అభ్యర్థి పేరు !పార్టీ !ప్రత్యర్థి పేరు !పార్టీ
మూలాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994)
సునేత్ర గుప్తా
సునేత్ర గుప్తా (జ.1965) నవలా రచయిత్రి, జీవశాస్త్ర పరిశోధకురాలు.
జీవిత చరిత్ర
ఈమె 1965 లో కోల్‌కతా (పశ్చిమ బెంబాల్) లో జన్మించారు. తండ్రి ధ్రుభగుప్తా లెక్చరర్ కావడంతో ఈమె బాల్యం ఇధోఫియా, జాంబియా లతో పాటు ఆఫ్రికా, యూరప్ ఖండాలలో సాగింది. సునెత్ర ఉన్నత విద్యాభ్యాసం అనంతరం ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్శిటీ నుంచి బయాలజీలో పి.జి. అనంతరం పి.హెచ్.డి చేశారు. ఈమె ప్రత్యేకించి జీవశాస్త్ర ప్రాతిపదిక మీద సాంక్రమిత వ్యాధుల మీద గాఢ పరిశోధనలు చేశారు. తదనంతరం తండ్రితో పాటు మాతృదేశానికి వచ్చి కోల్‌కతాలో స్థిరపడ్డారు. ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలో ఎపిడిమియాలజీ (సాంక్రమిక వ్యాధులు - అంటు వ్యాధులు) విభాగంలో రీడర్ గా కొంతకాలం పనిచేసి కూడా స్వదేశం మీద అభిమానంతో కోల్‌కతాలో నివసిస్తున్నారు.
శాస్త్ర రంగంలో విజయాలు
గుప్తా ప్రస్తుతం ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలోని "థీయరీటికల్ ఎపిడెర్మియాలజీ" విభాగానికి ప్రొఫెసర్ గా యున్నారు. ఆమె "ప్రిన్స్‌టాన్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రెస్"కు యూరోపియన్ అడ్వయజరీ బోర్డులో యున్నారు ఈమె చేసిన పరిశోధనలకు గానూ "జూలోజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ లండన్" వారి సైంటిఫిక్ మెడల్, రాయల్ సొసైటీ రోసలిండ్ ఫ్రాంక్లిన్ అవార్డు లను పొందారు. ఆమె వ్రాసిన నవలకు కేంద్ర సహిత్య అకాడామీ అవార్డు, సౌత్ ఆర్ట్స్ లిటరేచర్ ప్రైజ్, క్రాస్ వర్డ్ అవార్డు అంరియు ఆరెంజి ప్రైజ్ లను పొందారు.
గుప్తా యొక్క చిత్రాన్ని జూలై 2013 లో జరిగిన ప్రతిష్ఠాత్మక రాయల్ సొసైటీ సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్ లో ప్రముఖ మహిళా శాస్త్రవేత్త అయిన మేడం క్యూరీ సరసన చేర్చడం జరిగింది. .
రచయితగా విజయాలు
గుప్తా రచనలను బెంగాలీ భాషలో వ్రాసారు. ఆమె రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ యొక్క కవితలను అనువాదం చేశారు. ఆమె అనేక నవలను రచించారు. ఆమె అక్టోబరు 2012 న ఐదవ నవల So Good in Black దక్షిణ ఆసియా సాహిత్యలో డి.ఎస్.సి ప్రైజ్ కు ఎంపికయ్యింది.
డాక్టర్ సునెత్రగారు వైద్య శాస్త్ర రంగంలో పరిశోధనలు చేస్తున్నప్పటికీ సాహిత్యం మీద అభిరుచి ఉండటంతో రచనా వ్యవసాయంలోనూ విశేష కృషి చేశారు. 1992 లో "మెమొరీస్ ఆఫ్ రైన్" నవలను కవితాత్మకంగా రాశారు. 1993 లో రాసిన "ద క్లాస్ బ్లోయర్స్ బ్రీత్" నవలలో భారత్ లో సగటు మానవ జీవన వైరుధ్యాలను లోతుగా విశ్లేషిస్తూ కళ్లకు కట్టినట్లుగా అభివర్ణించారు. కథా కథనంలో కొవ్వొత్తులు తయారు చెసేవారు. బేకరీలలో రొట్టెలు తయారుచేసేవారు మొదలైన శ్రామికుల జీవన విధాన చిత్రాలు చక్కగా, అంతర్లీనంగా ఇమిడ్చారు. ఈ నవలలో భారతీయత తొణికిసలాడుతూ పాఠకుల్ని అతి చక్కగా ఆకర్షించింది, మైమరపించగలిగింది. ఈమె నవలా సాహిత్యం జాతీయ, అంతర్జాతీయ సాహితీ రంగాలలో విశేష ఖ్యాతి పొందడంతో 1995 లో "అవార్డ్ ఆఫ్ ఇండియన్ లిటరేచర్ ఇన్ ఇంగ్లీషు" అందుకున్నారు.
సునేత్ర గారి విద్యాభ్యాసం అంతా విదేశాలలో జరిగినప్పటికీ భారతీయ మూలాలను ఆమె విస్మరించలేదు. ఆమె భారత జీవన శైలి పై మక్కువ పెంచుకున్నారు తండ్రితోపాటు భారతదేశం వచ్చినపుడు ఇక్కడి అనుభూతులు, ఆలోచనలను భద్రంగా మూటకట్టుకునేవారు. ఈమె రవీంద్రనాథ్ ఠాకూర్ కు ఏకలవ్యశిష్యురాలిగా తనను తాను మలచుకున్నారు. "గీతాంజలి" నవలను ఆంగ్లంలో అనువదించారు.
మహిళా శాస్త్రవేత్తగా
సునేత్రగారి వృత్తి పర జీవితంలో కూడా అనేక వెలుగుకోణాలు ఉన్నాయి. బయాలజీ ప్రొఫెసర్ గా ఒక పక్క బోధన చేస్తూనే, నిరంతర విద్యార్థిగా మరో వైపు పరిశోధనలు చేస్తూ విజయాలను సాధించారు. ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంలో సాంక్రమిత వ్యాధులు మీద, చికిత్సా విధానాలమీద సాధికార పరిశోధనలు చేశారు. ఈమె పరిశోధనా విజయాలకు 2009 లో ప్రఖ్యాత మహిళా శాస్త్రవేత్త పేరు మీద నెలకొల్పిన రోసాలిండ్ ప్ల్రాంక్లిన్ అవార్డు అందింది. ప్రతి యేటా బ్రిటన్ రాయల్ సొసైటీవారు శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో విశేష కృషిచేసిన వారికి అందించిన అత్యున్నత పురస్కారం యిది. ఈ పురస్కారంలో 30 వేల పౌండ్లు నగదు, ఒక పతకమును అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:1965 జననాలు వర్గం:Alumni of the University of London వర్గం:Indian emigrants to the United Kingdom వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:బెంగాలీ రచయితలు వర్గం:సైన్సు రచయితలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నస్తాలీఖ్ లిపి
ఆధునిక ఫార్సీ/ఉర్దూ భాషలు వ్రాయడానికి ఉపయోగిస్తున్న లిపి పేరు నస్తాలీఖ్ లిపి. ఇస్లాం మత గ్రంథాలు, దస్తూరీ (calligraphy) వ్రాతలలో ఈ లిపికి చాల ప్రాశస్త్యం ఉంది.
ఇవీ చూడండి
వర్గం:లిపులు
గురునానక్
250px|thumb|right|A rare [[Tanjore painting|Tanjore style painting from the late 19th century depicting the ten Sikh Gurus. Nanak is in the centre]] గురు నానక్ దేవ్ (Guru Nanak) 1469లో పాకిస్తాన్ లోని నన్కానా సాహిబ్ లో జన్మించాడు. ఇతను పది మంది సిక్కు గురువులలో మొదటి వాడు. ఇతను హిందూ, ఇస్లామియా మత గ్రంథాలు చదివాడు కానీ ఇతను ఈ రెండు మతాలకి భిన్నమైన సిక్కు మతమును స్థాపించాడు. సిక్కు మతం ఏకేశ్వరోపాసక మతము. వీరు ఏక్ ఓంకార్ (ఏకైక దేవుడు) ని నమ్మతారు. సిక్కు మతస్థాపకుడు. ఏకేశ్వరోపాసనను ప్రబోధించి కులవ్యవస్థను వ్యతిరేకించిన గురువు. నానక్‌ తరువాత గురుపరంపర కొనసాగింది. ఐదవ గురువు అర్జున్‌, తనకు ముందు గురువులకు దైవం అనుగ్రహించిన సూక్తులను, బోధలను సంకలనం చేసి ‘‘గురు గ్రంథ సాహిబ్‌’’ పవిత్రగ్రంథానికి రూపకల్పన చేశారు.
సిక్ఖు మత స్థాపకుడు గురు నానక్ దేవ్ జీ(1469–1539) తల్వాండీ గ్రామంలో (ప్రస్తుతం లాహోర్ సమీపంలోని నాన్కానా సాహెబ్) ఒక హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి మెహతా కలు ప్రభుత్వంలో భూ రెవెన్యూ వ్యవహారాల గుమాస్తాగా పనిచేసే హిందూ పట్వారీ. నానక్ తల్లి మాతా త్రిపుర, ఆయనకి బీబీ నాన్కీ అనే అక్క ఉన్నారు.
గురు నానక్ దేవ్ జీ చిన్నతనం నుంచీ ప్రశ్నించే, ఆలోచించే తత్త్వంతో ఉండేవారు. చిరువయసులోనే మతపరంగా ఉపనయనం చేసి జంధ్యం వేయబోగా తిరస్కరించి, అంతకన్నా భగవంతుని నిజ నామాన్ని హృదయంలో ధరిస్తాననీ, నూలుపోగులా అది తెగిపోవడం, మట్టిలో కలిసిపోవడం, తగలబడడం, పోవడం లేక అఖండంగా రక్షణను ఇస్తుందనీ వాదించారు. అత్యంత పిన్న వయసు నుంచీ బీబీ నాన్కీ తన తమ్ముడిలో భగవంతుని జ్యోతి చూడగలిగేవారు, కానీ ఈ రహస్యాన్ని ఎవరికీ చెప్పలేదు. ఆమె గురు నానక్ దేవ్ జీ తొలి శిష్యురాలిగా పేరొందారు.
చిన్నతనంలోనే నానక్ హిందూ మతంలోని తాత్త్వికతపై ఆకర్షితుడై, జీవితంలోని రహస్యాలను అన్వేషించేందుకు ఇల్లు వదలి వెళ్ళిపోయారు. ఇదే సమయంలో నానక్ భారతదేశంలోని ముఖ్యులైన తాత్త్వికులు, బోధకులు కబీర్, రవిదాస్ (1440-1518)లను కలుసుకున్నారు. నానక్ బతాలాకు చెందిన వ్యాపారి మూల్ చంద్ చోనా కుమార్తె సులేఖ్నీని వివాహం చేసుకున్నారు, ఆయనకు శ్రీచంద్, లక్ష్మీదాస్ అనే కుమారులు జన్మించారు.
ఆయన అక్క నాన్కీ భర్త, బావగారైన జైరాం నానక్ కు సుల్తాన్ పూర్ లో ప్రభుత్వ ధాన్యాగారంలో మేనేజరుగా ఉద్యోగమిప్పించారు. 28 సంవత్సరాల వయసులో ఒక ఉదయం గురు నానక్ దేవ్ సామాన్యంగా నదికి స్నానం చేసి, ధ్యానం చేసుకుందుకు వెళ్ళారు. ఆ తర్వాత ఆయన మూడురోజుల పాటు ఎవరికి కనిపించకుండా పోయారు. తిరిగి వచ్చాకా ఆయన "దేవుని పవిత్రాత్మను నింపుకున్నాను" అన్నారు. ఆయన తిరిగివచ్చాకా తొలి మాటల్లో ఒకటి: హిందువూ లేడు, ముస్లిమూ లేడు. ఈ మత సామరస్య బోధలతో ఆయన బోధలు వ్యాపింపజేయడం ప్రారంభించారు. వేలాది కిలోమీటర్లను చుడుతూ భగవంతుని సందేశాన్ని ప్రబోధిస్తూ నాలుగు సుస్పష్టమైన ప్రధాన దిశల్లో నాలుగు ప్రత్యేకమైన ప్రయాణాలు సాగించారు, వీటినే ఉదాసీలు అని పిలుస్తారు.
గురు నానక్ తన జీవిత చివరి సంవత్సరాల్లో ఉచిత ప్రసాదం లభించే కర్తార్ పూర్ లో జీవించారు. తన ఆహారాన్ని మత భేదం, కుల భేదం, ధన భేదం లేకుండా పంచుకునేవారు గురు నానక్. గురు నానక్ పొలాల్లో పనిచేసి జీవిక సాగించేవారు. కొత్త సిక్ఖు గురువుగా భాయ్ లెహ్నాను ప్రకటించాకా 22 సెప్టెంబరు 1539లో 70వ ఏట మరణించారు.
మూలాలు
వర్గం:సిక్కు మతం వర్గం:మత స్థాపకులు
మాఘ బహుళ నవమి
మాఘ బహుళ నవమి అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు నవమి కలిగిన 24వ రోజు.
సంఘటనలు
2007
మూలాలు
వర్గం:మాఘమాసము
దక్షిణ కాశీ క్షేత్రాల జాబితా
మొత్తం ప్రపంచంలో ఒకే ఒక్క కాశీ క్షేత్రం ఉండగా, దక్షిణ కాశీలు అనేకం ఉన్నాయి. కాశీకి దక్షిణాన, ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతదేశంలో ఉన్న అనేక శైవ క్షేత్రాలను దక్షిణ కాశీ అని పిలవడం పరిపాటి.
తెలంగాణ, మంచిర్యాల జిల్లాలోని చెన్నూరులోని అంబ అగస్తేశ్వర దేవాలయం సరిగ్గా కాశీని పోలి ఉంటుంది. కాశీలో ఉత్తరంగా ప్రవహించే గంగానది మాదిరిగానే ఇక్కడ గోదావరి నది ఉత్తరం వైపు 15 కిలోమీటర్లు ప్రవహిస్తుంది. ఈ కారణంగా, ఇక్కడ నది ప్రవాహాన్ని స్థానికులు పంచక్రోశ ఉత్తరవాహిని అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడ ఉన్న శివాలయం చాలా పురాతనమైనది. ద్వాపర యుగంలో అగస్త్యుడు లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడని ప్రతీతి. సా.శ. 12 శతాబ్దంలో కాకతీయ వంశజుడైన ప్రతాపరుద్రుడు ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించి అభివృద్ధి చేశాడు.
దక్షిణ కాశీగా పేరొందిన కొన్ని ఇతర క్షేత్రాలు, దేవాలయాల జాబితాను కింద చూడవచ్చు:
వాల్ట్ డిస్నీ స్టూడియోస్
మూలాలు
వర్గం:సినిమా నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:వాల్ట్ డిస్నీ స్టూడియోలు వర్గం:1923 స్థాపితాలు
చిదంబరం ఎస్.జయరామన్
చిదంబరం సుందరం పిళ్ళై జయరామన్ లేదా సి.ఎస్.జయరామన్ (తమిళం: சி. எஸ். ஜெயராமன்) పేరుపొందిన నటుడు, నేపథ్యగాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు. ఇతని పాటలు 1940 -70 మద్య విడుదలైన అనేక తమిళ సినిమాలలో చోటు చేసుకున్నాయి.
ఆరంభ జీవితం
ఇతడు 1917, జనవరి 6వ తేదీన తమిళనాడులోని పుణ్యస్థలమైన చిదంబరంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి సుందరం పిళ్ళై పేరుమోసిన శాస్త్రీయ సంగీత గాత్ర విద్వాంసుడు. తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎం.కరుణానిధి ఇతని బావమరిది. ఎం.కరుణానిధి సినిమా రంగంలోనికి అడుగు పెట్టడానికి ఇతడే కారణం. ఇతని సిఫారసుపై తమిళ సినిమా దర్శకుడు ఎ.ఎస్.ఎ.స్వామి కరుణానిధిని 1947లో తన సినిమా "రాజకుమారి"కి స్క్రిప్ట్ రచయితగా పరిచయం చేశాడు. తరువాత కరుణానిధి గొప్ప సినిమా రచయితగా ఎదిగాడు.
వృత్తి
ఇతడు 1934 నుండి తమిళ సినిమాలలో నటించడం ప్రారంభించాడు. ఇతడు నటించిన సినిమాలలో కృష్ణలీల (1934), భక్త ధృవన్ (1935), నల్ల తంగాళ్ (1935), లీలావతి సులోచన (1936), ఇళంత కాదల్ (1941), పూంపావై (1944), కృష్ణభక్తి (1948) ఉన్నాయి.
ఉదయనన్ వాసవదత్త (1946), రక్త కన్నీర్ (1954) సినిమాలకు సంగీత దర్శకుడిగా, విజయకుమారి (1950), కృష్ణ విజయం (1950) సినిమాలకు సహ సంగీత దర్శకుడిగా పనిచేశాడు.
ఇతని మధురమైన స్వరం వల్ల ఇతనికి అనేక సినిమాలలో నేపథ్య గాయకుడిగా అవకాశం లభించింది. ఇతడు ఎస్.వి.వెంకటరామన్, జి.రామనాథన్, కున్నక్కూడి వెంకట్రామ అయ్యర్, సి.ఆర్.సుబ్బరామన్, ఆర్. సుదర్శనం, జి.గోవిందరాజులు నాయుడు, ఎస్.ఎం.సుబ్బయ్యనాయుడు, విశ్వనాథన్-రామమూర్తి, టి.ఆర్. పప్పా, టి.జి.లింగప్ప, సుసర్ల దక్షిణామూర్తి, ఆర్.గోవర్ధనం, కె.వి.మహదేవన్, సి.రామచంద్ర, టి.ఎం.ఇబ్రహీం, సాలూరు హనుమంతరావు, మాస్టర్ వేణు, జి.అశ్వత్థామ, పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, రాజన్ - నాగేంద్ర మొదలైన సంగీత దర్శకుల ఆధ్వర్యంలో తమిళ, కన్నడ సినిమా పాటలు పాడాడు.
ఇతడు ఎం.ఎల్.వసంతకుమారి, జిక్కి, పి.సుశీల, ఎ.పి.కోమల, పి.లీల, ఎస్.జానకి, ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి, ఎ. జి. రత్నమాల, భానుమతీ రామకృష్ణ మొదలైన గాయనీమణులతో కలిసి పాటలు పాడాడు.
ఇతని పాటలకు టి.వి.రాధాకృష్ణన్, శివాజీ గణేశన్, ఎం.జి.రామచంద్రన్, ఎం.ఆర్.రాధా, రాజ్‌కుమార్, ఎస్.ఎస్.రాజేంద్రన్, ఎన్.టి.రామారావు, టి.కె.భగవతి, కె.బాలాజీ, పి.వి.నరసింహభారతి మొదలైన నటులు నటించారు.
ఇతడికి తమిళ్ ఇసై చిత్తర్ (తమిళం: தமிழ் இசை சித்தர்) అనే బిరుదు ఉంది. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతనికి 1983లో సృజనాత్మక & ప్రయోగాత్మక సంగీతం విభాగంలో అవార్డును ప్రకటించింది.
ఇతడు తిరుక్కురల్‌ను పూర్తిస్థాయి కచేరీ రూపంలో ప్రదర్శించిన కొద్దిమందిలో ఒకడుగా పేరుపొందాడు.
మరణం
ఇతడు 1995, జనవరి 29వ తేదీన తన 78వ యేట మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1917 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:1995 మరణాలు
షేక్ మహబూబ్ సుభానీ
షేక్ మహబూబ్ సుభానీ కాలేషాబీ దంపతులు ప్రఖ్యాత నాదస్వర విద్వాంసులు.కలైమామణి బిరుదాంకితులు.
జీవిత విశేషాలు
ప్రకాశం జిల్లా వీరికి మద్దిపాడు మండలం పెదకొత్తపల్లి గ్రామం.ఈయన తల్లిదండ్రులు షేక్‌ మీరాసాహెబ్‌, హుస్సేన్‌భీలు.ఈయన ఎనిమిదవ తరగతి వరకూ గ్రామంలోనే చదివారు.పై చదువులకు వాకాడులో హాస్టల్ లో చదివాడు. ఈయన భార్య షేక్ కాలేషాబితో కలిసి దేశ విదేశాలలో నాదస్వర కచేరీలు ఇస్తున్నారు.షేక్ కాలేషాబి ది .ప్రకాశం జిల్లా నాగులుప్పలపాడు మండలం చేకూరపాడు గ్రామం వారిది కూడా విధ్వాంసుల కుటుంబమే.విరికి 1977 లో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.ఒక కుమారుడు. ఈయన తన 10 వ ఏట నుండే నాథ స్వర సాధనను చదువుకుంటూనే చేస్తూ వారి తండ్రిగారితో కచేరీలలో పాల్గొనేవారు.
ఈయన గురువు ప్రముఖ నాదస్వర విద్వాంసులు షేక్‌ చిన మౌలానా.అతని ద్వారానే ఈ దంపతులు వెలుగులోకి వచ్చారు. ఈయన కృషికి కలైమామణి బిరుదును తమిళనాడు ప్రభుత్వం జూలై 29న 1994లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి జయలలిత ఇచ్చారు. ఇద్దరికి ఒకే సారి ప్రభుత్వం బిరుదులు ప్రధానం చేయటం అరుదైన గౌరవం.
నచ్చిన రాగాలు, కీర్తనలు
ఈయనకు నచ్చిన రాగం తోడి, కాపి రాగాలు. నచ్చిన కీర్తన ఎందుకు దయ రాదు...అనేవి
దంపతుల ప్రత్యేకత
భార్యా భర్తలు ఇద్దరు కలిసి నాదస్వరం వాయించడము వీరి ప్రత్యేకత. వీరి ప్రతిభకు మెచ్చి తమిళనాడు ప్రభుత్వము వీరికి కలైమామిలి  పురస్కారాన్ని ప్రసాదించి గౌరవించింది. భారత రాష్ట్రపతుల ఎదుట వీరి పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించే అవకాశము వీరికి కలిగింది. దంపతులుగా భారతదేశములో ఇటువంటి అరుదైన గౌరవాన్ని పొందిన వారు ఎవరు లేక పోవడము వీరి గొప్పతనము.సుబానీ, కాలేషాబీ దంపతులకు 9.11..2021 న పద్మశ్రీ అవార్డు ఇచ్చారు .వీరి కుటుంబంలో ఎనిమిది తరాలు స్వరార్చనలోనే ఉన్నారు.నాదస్వరానికి రాగవిస్తారం (ఘనరాగాల)తో చిలకలూరిపేట బాణి తెచ్చారు.దూదేకుల ముస్లింలైన వీరి సంగీతార్చనతో ఎందరో దేవుళ్లు నిద్రలేస్తారు.ఏడో తరానికి చెందిన నాదబ్రహ్మ, నాదస్వర గానకళా ప్రపూర్ణ  షేక్‌ చినపీరు సాహెబ్‌ చిలకలూరిపేటలో నివసించిన ప్రాంతానికి చినపీరుసాహెబ్‌ వీధిగానే నామకరణం చేశారు. నాదస్వర విద్వాంసుడిగా పేరొందిన షేక్‌ చినపీరు సాహెబ్‌కు ముందు 1825 నుంచి వారి వంశీకులు షేక్‌ నబీసాహెబ్, షేక్‌ చిన నసర్దీ, పెద నసర్దీ సోదరులు, షేక్‌ పెద హుస్సేన్, చిన హుస్సేన్, దాదాసాహెబ్, గాలిబ్‌సాహెబ్‌ సోదరులు నాదస్వర విద్వాంసులే. చినపీరు సాహెబ్‌ వద్ద శిష్యరికం చేసిన షేక్‌ ఆదంసాహెబ్‌ సంగీత విద్వాంసుల కోటాలో ఎమ్మెల్సీ అయ్యారు.మరో శిష్యుడు కరువది షేక్‌ చినమౌలాసాహెబ్‌ పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. షేక్‌ చినపీరుసాహెబ్‌ మనవడే (కూతురి కుమారుడు) షేక్‌ మహబూబ్‌ సుభాని. ఆయన భార్య షేక్‌ కాలేషాబీ కూడా చినపీరుసాహెబ్‌కు వరుసకు మనవరాలే. సుభాని దంపతుల కుమారుడు షేక్‌ ఫిరోజ్‌బాబు కూడా తల్లిదండ్రులతో పాటు నాదస్వర విద్వాంసుడే.సుభాని తండ్రి షేక్‌ మీరా సాహెబ్‌ వద్ద నాదస్వరంలో ఓనమాలు దిద్దారు. షేక్‌ కాలేషాబీ తన తొమ్మిదో ఏట ఆమె తండ్రి షేక్‌ జాన్‌సాహెబ్‌ వద్ద నాదవిద్య అభ్యసించారు. 1978లో వీరి వివాహం అనంతరం కర్నూలు ప్రభుత్వ శారదా సంగీత కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌ కె.చంద్రమౌళి వద్ద కొంతకాలం పద్మశ్రీ డాక్టర్‌ షేక్‌ చినమౌలానా సాహెబ్‌ వద్ద నాదస్వరం అభ్యసించారు.2010 అక్టోబర్‌ నుంచి ఆలిండియా రేడియోలో వీరు టాప్‌గ్రేడ్‌ నాదస్వర విద్వాంసుల ద్వయంగా కొనసాగుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:నాదస్వర విద్వాంసులు వర్గం:సంగీతకారులు వర్గం:ముస్లిం ప్రముఖులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
నోబెల్ బహుమతి పొందిన స్త్రీలు
1901 నుంచి నోబెల్ బహుమతులను ప్రకటిస్తున్నారు. నేటివరకు వివిధ రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి 867 అవార్డులు ఇచ్చారు. మొత్తం అవార్డుల్లో మహిళలకు లభించినవి 46 మాత్రమే. 1964లో బ్రిటీష్‌ కెమిస్ట్‌ డొర్తి క్రోఫూట్‌ హాడ్కిన్‌ కెమిస్ట్రీలో నోబెల్‌ను పొందిన తర్వాత 50 ఏళ్లకు మలాలా ఎంపికైంది.
నోబెల్ బహుమతులు
నోబెల్ బహుమతులను స్వీడన్‌కు చెందిన ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ పేరు మీద ఏర్పాటు చేశారు. 1833 అక్టోబరు 21లో ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ జన్మించారు. ఆయన 355 ఆవిష్కరణలు చేశారు. అందులో అత్యంత ప్రధానమైంది డైనమైట్. నోబెల్ 1895లో రాసిన వీలునామా ప్రకారం ఈ బహుమతులను ఇస్తున్నారు. మానవాళి అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేసిన వ్యక్తులకు ఐదు రంగాల్లో బహుమతులు ఇవ్వాలని వీలునామాలో రాసి 1896 డిసెంబరు 10లో నోబెల్ మరణించారు. ఆయన పేర్కొన్న ఐదు విభాగాలు భౌతిక శాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం లేదా ఫిజియాలజీ, సాహిత్యం, శాంతి.
నోబెల్ బహుమతులను తొలిసారి 1901లో ప్రదానం చేశారు. వీటిని ప్రతి ఏటా ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ వర్ధంతి అయిన డిసెంబరు 10న బహూకరిస్తారు. స్వీడన్ కేంద్ర బ్యాంక్ ‘స్వెర్జిస్ రిక్స్ బ్యాంక్’ 1968లో ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ స్మారకార్థం ఆర్థిక శాస్త్రంలో బహుమతిని ఏర్పాటు చేసింది. 1969 నుంచి దీన్ని ప్రదానం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఆరు విభాగా ల్లో నోబెల్ బహుమతులను ఇస్తున్నారు.
ఇప్పటివరకు 46 మంది మహిళలకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఈ బహుమతి పొందిన మొదటి మహిళ మేరీ క్యూరీ (1903). మదర్ థెరిసా (1979), ఆంగ్‌సాన్ సూకీ (1991), షిరీన్ ఎబాదీ (2003), వంగరి మతాయ్ (2004), ఎలెన్ జాన్సన్ సర్‌లీఫ్ (2011) వంటి వారు నోబెల్ బహుమతిని పొందారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి పొందిన మహిళలు వర్గం:జాబితాలు
మాఘ బహుళ దశమి
మాఘ బహుళ దశమి అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు దశమి కలిగిన 25వ రోజు. మాఘమాసం తెలుగు సంవత్సరంలో 11వ నెల. చంద్రుడు మఘ నక్షత్రంలో కూడుకున్న వ్యాసం కాబట్టి ఇది మాఘ మాసం అయింది. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో వచ్చే ఈ మాసం విష్ణుమూర్తికి ప్రీతిప్రదమైనది.
మరణాలు
2007
మూలాలు
వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ ఏకాదశి
మాఘ బహుళ ఏకాదశి అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు ఏకాదశి కలిగిన 26వ రోజు.
సంఘటనలు
2007
మరణాలు
2007
బయటి లింకులు
వర్గం:మాఘమాసము
నేరేడుచర్ల పురపాలకసంఘం
నేరేడుచర్ల పురపాలకసంఘం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా కు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. నేరేడుచర్ల పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం నల్గొండ లోకసభ నియోజకవర్గం లోని హుజూర్‌నగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.
చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న నేరేడుచర్ల, తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.
భౌగోళికం
నేరేడుచర్ల 24.84 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది 16.886°N, 79.693°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 165 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 14853 మంది కాగా, అందులో 7547 మంది పురుషులు, 7306 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2862 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 1 రెవెన్యూ వార్డుగా విభజించబడింది.
పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 15 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం చందమల్ల జయబాబు చైర్‌పర్సన్‌గా, చల్లా శ్రీలత వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా పురపాలక సంఘాలు వర్గం:2018 స్థాపితాలు
యాస్కుడు
యాస్కుడు లేదా యాస్కాచార్యడు ప్రాచీన భాషావేత్తలలో ఒకరు. ఇతను వ్రాసిన నిరుక్తము ప్రసిద్ధమైనది.
జీవిత విశేషములు
పండితుల మధ్య యాస్కుడు కాల నిర్ణయ విషయంలో అనేక విబేధాలు కలవు. ఆధునిక పాశ్చాత్య పండితుల ప్రకారం, యాస్కుడు సుమారు క్రీ. శ. 7వ శతాబ్దానికి చెందినవాడని అంటారు. పాణిని కంటే యాస్కుడు పెద్దవాడని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. యాస్కుడు వ్రాసిన నిరుక్తశాస్త్రము చివరలో పారస్కర అనే పేరు ఉంది. అతను పారాస్కర దేశీయుడని  చెందినవాడని ఇది తెలుపుచున్నది. అలాగే, అతని వంశం పేరు యాస్క మరియు అతని వ్యక్తిగత పేరు ఏమిటో ఇప్పటివరకు తెలియదు. తన యొక్క వ్యక్తిగత పేరు తెలియనందు వలన ఈ నిరుక్తశాస్త్ర గ్రంధకారుడు తన యొక్క గోత్రనామంతో పిలవబడుచిన్నాడు.
యాస్కుడు చేసిన రెండు రచనలు ఉన్నాయి. అవి నిఘంటువు మరియు నిరుక్తశాస్త్రము. ఈయన వ్రాసిన నిఘంటువులో వేద పదాల సమాహారం ఉంది. యాస్కుడుకి ముందు కూడా ఒక నిఘంటు వచనం ఉండేది. కానీ యాస్కుడు ద్వారా అది దోష నివృత్తి చేయబడింది. తాను స్వయంగా స్వపరిచిన నిఘంటుకు వ్యాఖ్యానమే మాత్రమే నిరుక్తము.
యాస్కుడు పాణిని కంటే పెద్దవాడుగా పరిగణించబడుతున్నది. ఎందుకంటే పాణిని వ్రాసిన అష్టాధ్యాయి లో వివరించిన దానికంటే యాస్కుడు నిరుక్తంలో వివరించిన సంస్కృత భాష యొక్క వివరణ పురాతనమైనది కనుక.
మూలములు
వర్గం:భాషావేత్తలు
ప్రైమ్9 న్యూస్
thumb ప్రైమ్9 న్యూస్ అనేది తెలుగు వార్తలు ప్రసారం చేసే ఒక టీవీ ఛానల్. ఇందులో తెలుగు  వార్తలు 24 గంటలూ ప్రసారం అవుతాయి. సంహిత బ్రాడ్ కాస్టింగ్ ప్రైవేట్  లిమిటెడ్ అనే సంస్థ ఈ వార్తా ఛానల్‌ను నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఛానల్ ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్‌ లో ఉంది.
ఉపగ్రహం Intelsat 17 డౌన్‌లింక్ పౌనపున్యం- 3876 MHZ, symbol rate- 14300 3/4, System DVB-S28PSKMPEG-4.
జగద్గురు ఆది శంకర (2013 సినిమా)
జగద్గురు ఆది శంకర 2013 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఆది శంకరాచార్యుడు జీవితాన్ని ఆధారంగా నిర్మించిన ఈ భక్తి సినిమాకు జె. కె. భారవి దర్శకత్వం వహించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు జీవితచరిత్ర సంబంధమైన చిత్రాలు వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు
వశిష్ఠ నారాయణ సింగ్
వశిష్ఠ నారాయణ సింగ్ బీహార్కు చెందిన ప్రముఖ గణిత శాస్త్రవేత్త. ఈయన ఆర్యభట్ట గణితంలో సాధించలేని ఎనిమిది సమస్యలలో నాలుగు నుండి ఆరు వరకు సమస్యలను సాధించిన మహా మేథావి.
బాల్యం-విద్యాభ్యాసం
డాక్టర్ వశిష్ఠ నారాయణ్ సింగ్ బీహార్ రాష్ట్రంలోని భోజ్‌పూర్ లో లాల్ బహదూర్ సింగ్, లహోసా దేవి లకు మొదటి కుమారునిగా జన్మించాడు. ఈయన ఏప్రిల్ 2 1942 న జన్మించారు. ఆయన తండ్రి రాష్ట్ర పోలీస్ విభాగం పోలీసుగా పనిచేశారు. బాల్యంలో వసిష్ఠ నారాయణ సింగ్ ప్రాథమిక విద్యను స్వంత గ్రామంలోనే పూర్తి చేశారు. ఆ తర్వాత ఆయన నెహర్తాట్ పాఠశాలలో ఆరవ తరగతిలో చేరాడు. 1962 లో ఆయన మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షను పాసై బీహార్ రాష్ట్రం మొత్తంలో మొదటి స్థానంలో నిలిచిన ప్రజ్ఞావంతుడు.
అమెరికాలో విద్యాభ్యాసం
పాఠశాల విద్య తరువాత ఆయన ప్రతిష్ఠాత్మక పాట్నా సైన్సు కళాశాలలో చేరారు. ఆ కాలంలో ఆ కళాశాలకు ప్రముఖ గణిత శాస్త్రవేత్త అయిన డా. పి. నాగేంద్ర ప్రిన్సిపాల్ గా యున్నారు. ఆయన వశిష్ఠ నారాయణ లోని ప్రతిభను గుర్తించారు. గమ్మత్తుగా అదే సమయంలో అమెరికా లోని కాలిఫోర్నియా-బెర్కిలీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రముఖ స్కాలర్ జాన్ ఎల్.కెల్లీ అక్కడే ఉన్నారు. ప్రొఫెసర్ కెల్లీ గణిత శాస్త్రంలోని ప్రముఖ విభాగం అయిన "జనరల్ టోపోలజీ" అనే విశిష్టమైన పుస్తకం వ్రాసి ప్రసిద్ధి పొందారు. ఈ పుస్తకం ఎలాంటి గణీత శాస్త్రవేత్తకైనా కొంత సమయం పట్టిన విశిష్టమైనది. ప్రొఫెసర్ కెల్లీ పాట్నా లోని ప్రపంచ గణిత కాన్ఫరెన్స్ లో పాల్గొనుటకు వచ్చారు. ప్రొఫెసర్ నాగేంద్ర కెల్లీతో ఇంటర్వ్యూ చేసే భాగ్యాన్ని వశిష్ట నారాయణ సింగ్ కు కల్పించారు. ప్రొఫెసర్ కెల్లీ యువ విద్యార్థి అయిన నారాయణ సింగ్ కు అనేక ప్రశ్నలు వేశారు. ఆయన అన్నింటికీ సరైన సమాధానములు చెప్పాడు. ఆయన విశేష ప్రతిభ చూసిన ప్రొఫెసర్ కెల్లీకి ఆయనను తన అధ్వర్యంలో అమెరికాలో బోధించాలనే కోరిక కలిగింది. ప్రిన్సిపాల్ డా.నాగేంద్ర వెంటనే ప్రత్యేక పరీక్షలను వశిష్ఠబాబుకు పెట్టాడు అందులో ఆయన శత శాతంలో ఉత్తీర్ణుడై ఆ కళాశాలలోని విద్యాభ్యాసాన్ని ముగించాడు. ప్రొఫెసర్ కెల్లీ ఆయనకు ఉన్నత చదువు కోసం బర్కిలీ రావాలని అభ్యర్థించాడు. దానికి డా. సింగ్ తన స్వంత ఖర్చులతో యు.ఎస్.ఎ రావడం కష్టమని తెలిపాడు.దానికి ప్రొఫెసర్ కెల్లీ దానికి సహాయం అందిస్తానని వాగ్దానం చేశాడు. ప్రొఫెసర్ కెల్లీ ఆయనకు వీసా, విమాన టికెట్లను ఏర్పాటుచేసి "యూనివర్శితీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా-బెర్కిలీ" (UCB) లో చేర్చాడు. ఆ విధంగా 1969 లో ఆయన కాలిఫోర్నియా, యు.ఎస్.ఎలో పరిశోధనా స్కాలర్ గా నిలిచాడు. వశిష్ట నారాయణ సింగ్ సిగ్గుతో కూడిన వ్యక్తిత్వం అయినందున ప్రొఫెసర్ కెల్లి ఆయనపై విశేషమైన శ్రద్ధ తీసుకున్నారు.ఆయన ఏ హె.ఒ.డి క్రింద పనిచేయకుండా విశేష శైలిలో పి.హె.డి పూర్తి చేసి "నాసా"లో పనిచేయుటకు సంకల్పించారు. అచట ఆయన "సైక్లిక్ వెక్టర్స్ స్పేస్ థియరీ/రీప్రొడ్యూసింగ్ కెర్నల్స్ అండ్ ఆపరేటర్స్ విత్ ఎ సైక్లిక్ వెక్టార్" అనే అంశం పై పరిశోధనలు చేశారు. ఆయన చేసిన పరిశోధన ఆయనను ప్రపంచంలో విజ్ఞానశాస్త్రంలో గొప్ప శాస్త్రవేత్తగా నిలిపాయి. ఆయన 'ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్" వంటి ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త ల రచనలను కూడా సవాలూ చేసిన వ్యక్తిగా చరిత్రలో నిలిచారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
1973 లో ఆయనకు సైనిక అధికరి అయిన డా.దీప్ నారాయణ సింగ్ కుమార్తె అయిన "వందనా రాణి"తో వివాహమైనది. వశిష్ట నారాయణ సింగ్ తల్లిగారి కథనం ప్రకారం వివాహమైన మూడు రోజుల తరువాత ఆయన భార్య బి.ఎ పరీక్షలు వ్రాయుటకు తన కన్నవారింటికి వెళ్ళినదనీ, ఆయన కలకత్తాకు తిరిగి వెళ్లారనీ, ఆయన సహోద్యోగులు ఆయనపై అసూయపడేవారనీ తెలిపారు. అందువల్లనే ఆయనకు మొట్టమొదటిసారి మతిస్థిమితం లేకుండా అయినది. ఆయన కుటుంబం ఆయనకు వారి స్తోమత ప్రకారం వైద్యాన్ని అందించింది. ఆయనను 1976 లో రాంచీ లోని మెంటల్ హాస్పటల్ లో చేర్పించుటకు "నెటర్తాట్ ఓల్డ్ బోయ్స్ అసోసియేషన్" కీలక పాత్ర పోషించింది.
కార్పూరి ఠాకూర్ వారి పరిపాలనలో ఆయనకు రాంచీ లోని "డేవిడ్ క్లినిక్" అనే ప్రైవేటు వైద్యశాలలో చేర్చారు. అచట ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితి వేగంగా వృద్ధి చెందింది. కానీ తరువాతి కాలంలో బీహార్ లో ఏర్పడిన ప్రభుత్వం ఆయన ఆరోగ్యం పై ఖర్చుచేయడానికి సుముఖత వ్యక్తం చేయలేదు. ఆయన 1976 నుండి షిజోఫ్రెనియా అనే వ్యాధితో బాధ పడుతున్నారు. దీని ఫలితంగా ఆయన డేవిడ్ క్లినిక్ నుండి రాంచీ మెంటల్ హాస్పటల్ కు పంపించారు.
1989 లో ఆయన తండ్రి మరణం తరువాత వశిష్ట బాబు ఆయన స్వగ్రామాన్ని సందర్శించాడు. ఆయన ఒక ఉపన్యాసాన్ని కూడా యిచ్చాడు. ఆ సమయంలో ఆయన సాధారణ స్థితిలోనే ఉన్నాడు. ఆయన తండ్రి అంత్యక్రియలు చేసిన తరువాత రాంచీ వెళ్ళాడు. అచట ఆయన సోదరుడు అయోధ్య ప్రసాద్ వైద్యులతో సంప్రదించి ఆయనను పూనే నుండి వశిష్ట బాబుతో పాటు భగల్పూర్ జనతా ఎక్స్‌ప్రెస్ లో బయలుదేరాడు. దారిలో వశిష్ఠబాబు మధ్యప్రదేశ్ లోని గదర్వారా స్టేషనులో ఎవరికీ తెలియకుండా దిగాడు. తరువాత అతని సోదరుడు అతన్ని కనుగొనేందుకు గట్టి ప్రయత్నం చేశాడు, కానీ ఫలించలేదు.ఆయన కుటుంబం, గ్రామస్థులు ఆయన మరణించాడనీ, ఆయన ఆరోగ్యానికి మరణం అదృష్టమనీ భావించారు. కానీ 1993 లో శరణ్ జిల్లా, డోరిగంజ్ లో ఆయన హఠాత్తుగా కనిపించారు. ఆయన గ్రామస్థులు బసంతపూర్ పుత్రుడికి స్వాగతం యివ్వడానికి బయలుదేరారు.
వశిష్టబాబు "నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెంటల్ హెల్త్ అండ్ న్యూరో సైన్సెస్", బెంగలూరులో ప్రభుత్వ ఖర్చులతో చికిత్స కోసం చేరాడు. ఆయన ఫిబ్రవరి 1993 నుండి జూన్ 1994 వరకు ఆ హాస్పటల్ లోనే ఉన్నారు. కానీ కోలుకోలేదు. ఆ వైద్యశాలలోని వైద్యులు ఆయనను యు.ఎస్.ఎలో చికిత్స కోసం పంపించాలని కోరారు. కానీ ఆయనకు భారత దేశంలో మంచి వైద్య సహాయం లేదు లేదా ఆయనను మంచి కుటుంబ వాతావరనంలో ఉంచాలని నిర్ణయించారు. అప్పటి నుండి ఆయన తన సమయాన్ని స్వగ్రామంలోనే గడుపుతున్నారు. ఆయన మెదడులోని వైపరీత్యాలకు మంచి ప్రేమతో కూడిన కుటుంబ వాతావరణమే మందు అని చెప్పారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:బీహార్ వ్యక్తులు వర్గం:1942 జననాలు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
మృగయా
మృగయా, 1976 జూన్ 6న విడుదలైన భారతీయ సినిమా. కె. రాజేశ్వరరావు నిర్మాణంలో మృణాళ్ సేన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాల ద్వారా మిధున్ చక్రవర్తి, మమతా శంకర్ ఇద్దరూ సినీరంగంలోకి ప్రవేశించారు. భగవతి చరణ్ పాణిగ్రాహి రాసిన "షికార్" అని ఒడియా కథ ఆధారంగా ఈ సినిమా రూపొందించబడింది. బ్రిటిష్ వలస ప్రభుత్వం, స్థానిక గ్రామస్తుల మధ్య సంబంధాలతోపాటు 1920లలో భారత భూస్వాముల దోపిడీని గురించిన తీసిన సినిమా ఇది. గేమ్ వేటలో నైపుణ్యం ఉన్న బ్రిటిష్ అడ్మినిస్ట్రేటర్, నిపుణుడైన స్థానిక గిరిజన విలుకాడిల మధ్య స్నేహాన్ని కూడా ఈ సినిమా వర్ణిస్తుంది.
ఈ సినిమాకు సలీల్ చౌదరి సంగీతాన్నీ, కెకె మహాజన్ సినిమాటోగ్రఫీని అందించారు. 24వ భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల లో ఈ సినిమాకు జాతీయ ఉత్తమ సినిమా, జాతీయ ఉత్తమ నటుడు విభాగాల్లో అవార్డులు వచ్చాయి. 1977లో జరిగిన 10వ మాస్కో ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో గోల్డెన్ ప్రైజ్‌కి నామినేట్ అయి ఉత్తమ సినిమాగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ క్రిటిక్స్ అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది.
థీమ్‌లు, ప్రభావాలు
ఒడియా కు చెందిన కథా రచయిత భగవతి చరణ్ పాణిగ్రాహి రాసిన షికార్ అనే కథ ఆధారంగా ఈ సినిమా రూపొందించబడింది. 1930లలో భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ సమయంలో, ఒక గ్రామంలో కఠినమైన జీవితాన్ని గడిపే గిరిజన ప్రజల జీవితాలను ఈ కథ వివరిస్తుంది. 1930లలో అసలు కథ జరిగినప్పటికీ, 1850లో జరిగిన సంతాల్ తిరుగుబాటు తరహాలో తిరుగుబాటు నేపథ్యంలో ఈ సినిమా స్క్రిప్ట్ సెట్ చేయబడింది.
నిర్మాణం
అప్పటివరకు రాజకీయ సినిమాలు చేస్తున్న మృణాల్ సేన్, ఒక గ్రామ నేపథ్య కథను సినిమాగా తీయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 1974లో తీసిన కోరస్ సినిమా సరిగా ఆడకపోవడంతో భారీ నష్టాలను వచ్చి, అప్పులు చెల్లించలేకపోయాడు. మృగయా సినిమాను కె. రాజేశ్వరరావు నిర్మించాడు. మృణాల్ సేన్ మొట్టమొదటి కలర్ సినిమా ఇది. ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాలో తన బోధన సెషన్‌లో ఒక విద్యార్థిగా ఉన్న మిథున్ చక్రవర్తిని చూసి, సినిమాకు ఎంపికచేశాడు. ఉదయ్ శంకర్ కుమార్తె మమతా శంకర్ ను హీరోయిన్ గా తీసుకున్నాడు. ఈ సినిమా పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ పనులు మద్రాసులో జరిగాయి.
స్పందన
ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద యావరేజ్ గా నిలిచింది. విమర్శకులు, ప్రేక్షకుల నుండి మిశ్రమ స్పందనలు వచ్చాయి. "కథతో చరిత్ర" కలపడం అనే ఆలోచనను ప్రేక్షకులు ఇష్టపడలేదు. గిరిజనుడిగా మిథున్ నటనకు, మమతా శంకర్ నటనకు ప్రశంసలు వచ్చాయి. సాధు మెహర్, సమిత్ భంజా, సజల్ రాయ్ చౌదరి వంటి నటీనటుల నటనకు మంచి ఆదరణ లభించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమాలు వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు వర్గం:1976 సినిమాలు వర్గం:జాతీయ ఉత్తమ చిత్రం పురస్కారం పొందిన సినిమాలు
బిలాస్‌పూర్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్)
బిలాస్‌పూర్ హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, బిలాస్‌పూర్ జిల్లాలోని పట్టణం. ఇది ఈ జిల్లాకు కేంద్రం కూడా. పట్టణ పరిపాలన మునిసిపల్ కౌన్సిల్ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతుంది.
చరిత్ర
thumb| బిలాస్‌పూర్ రాచరిక పతాకం 7 వ శతాబ్దంలో స్థాపించబడిన అదే పేరు గల రాష్ట్రానికి బిలాస్‌పూర్ రాజధానిగా ఉండేది. దీనిని కహ్లూర్ అని పిలిచేవారు. పాలక రాజవంశం చందేల్ రాజ్‌పుత్రులు, ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్‌లోని చందేరి పాలకుల వంశీకులు. బిలాస్‌పూర్ పట్టణాన్ని 1663 లో స్థాపించారు. ఆ తరువాత ఈ రాష్ట్రం బ్రిటిష్ ఇండియా లో సంస్థానంగా మారింది. బ్రిటిష్ ప్రావిన్సయిన పంజాబ్ లో భాగంగా ఉండేది.
1954 జూలై 1 న భారత పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా బిలాస్‌పూర్ రాష్ట్రం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రలో ఒక జిల్లాగా మారింది. సట్లెజ్ నది కి ఆనకట్ట కట్టడంతో ఏర్పడిన గోవింద్ సాగర్ జలాశయంలో చారిత్రిక పట్టణం బిలాస్‌పూర్ మునిగిపోయింది. పాత పట్టణానికి ఎగువన కొత్త పట్టణాన్ని నిర్మించారు.
భౌగోళికం
బిలాస్‌పూర్ 31.33°N, 76.75°W నిర్దేశాంకాల వద్ద ఉంది పట్టణం సముద్రమట్టం సగటున 673 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఇది బండ్లా కొండల పాదాల వద్ద, సట్లెజ్ నదికి ఎడమ గట్టున ఉంది. మనాలికి వెళ్లే మార్గంలో హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోకి ప్రవేశించిన తరువాత తారసిల్లే మొదటి ప్రధాన పట్టణం ఇదే.
శీతోష్ణస్థితి
బిలాస్‌పూర్‌లో వెచ్చని వేసవికాలం, చల్లని శీతాకాలాలుంటాయి. ఇద్ లోయలో ఉండడం వలన చుట్టుపక్కల ఉన్న పర్వతాల వలన ఏర్పడే విపరీత ఉష్ణోగ్రతల తాకిడి నుండి దూరంగా ఉంటుంది. జూలై నుండి సెప్టెంబరు వరకు ఉండే రుతుపవనాల కాలం, అధిక వర్షపాతం ఉన్న కాలం. అక్టోబరు నుండి నవంబరు వరకు గోవింద్ సాగర్ జలాశయం పూర్తిగా నిండి ఉంటుంది. మే, జూన్ లలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలుంటాయి. ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా 37 C - 38 C ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు 40 C కంటే ఎక్కువగానూ ఉంటుంది.
జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బిలాస్‌పూర్ జనాభా 13,058. జనాభాలో పురుషులు 56.25%, మహిళలు 43.75%. బిలాస్‌పూర్ అక్షరాస్యత 91%, ఇది జాతీయ సగటు 74% కంటే ఎక్కువ. జనాభాలో 10% మంది ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు. ఇక్కడ చాలా మంది ప్రజలు నగరంలో నివసిస్తున్నారు. లేదా శివారు గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి పని కోసం వస్తూంటారు. పట్టణంలో ఎక్కువ మంది సేవల రంగంలో పనిచేస్తున్నారు.
రవాణా
బిలాస్‌పూర్ పట్టణం, చండీగఢ్ - మనాలి జాతీయ రహదారి -205 పైన ఉంది. ఇది సిమ్లా నుండి 86 కి.మీ., ఢిల్లీ నుండి 405 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప ప్రధాన విమానాశ్రయం 141 కి.మీ. దూరం లోని చండీగఢ్ లో ఉంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణ అయిన మనాలి బిలాస్‌పూర్ నుండి 195 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మండీ 70 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని హెచ్‌ఆర్‌టిసి, బిలాస్‌పూర్‌ నుండి దూరప్రాంతాలకు బస్సులు నడుపుతోంది. స్థానిక మార్గాల్లో ప్రైవేట్ బస్సు ఆపరేటర్లు నడుపుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
అస్రా నోమనీ
అస్రా కురతులైన్ నోమనీ (జననం 1965), భారత్ కు చెందిన ప్రముఖ అమెరికన్ సామాజిక కార్యకర్త, రచయిత్రి, ప్రొఫెసర్. జార్జిటౌన్ విశ్వవిద్యాలయంలో జర్నలిజంలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసింది. ఆస్రా, వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ లో పనిచేసిన పాత్రికేయుడు డేనియల్ పెరల్ ను కిడ్నాప్ చేసి, హత్య చేసిన సంఘటనపై ఇన్వెస్టిగేటివ్ రిపోర్టింగ్ ప్రాజెక్టు అయిన పెరల్ ప్రాజెక్ట్ కు కో-డైరెక్టర్ గా చేసింది. డేనియల్ పెరల్ ఒకప్పుడు ఆస్రాకు కొలీగ్.
నోమనీ స్టాండింగ్ ఎలోన్ ఇన్ మక్కా:ఏన్ అమెరికన్ ఉమెన్స్ స్ట్రగుల్ ఫర్ ది సోల్ ఆఫ్ ఇస్లాం , తాంత్రిక:ట్రావెలింగ్ ది రోడ్ ఆఫ్ డివైన్ లవ్'' అని రెండు పుస్తకాలు రాసింది. ఆమె "ఇస్లామిక్ బిల్ ఆఫ్ రైట్స్ ఫర్ ఉమెన్ ఇన్ ది బెడ్ రూమ్", "ఇస్లామిక్ బిల్ ఆఫ్ రైట్స్ ఫర్ ఉమెన్ ఇన్ ది మాస్క్", "99 ప్రిసెప్ట్స్ ఫర్ ఓపెనింగ్ హార్ట్స్, మైండ్స్ అండ్ డోర్స్ ఇన్ ది ముస్లిం వరల్డ్" వంటి వ్యాసాలు కూడా రాసింది.
అమెరికా దేశవ్యాప్తంగా, పబ్లిక్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ సర్వీస్ లో ప్రసారమైన అమెరికా ఎట్ ఎ క్రాస్ రోడ్స్  అనే డాక్యుమెంటరీలో ఈమె గురించి  ది మాస్క్ ఇన్ మార్గన్ టౌన్  అనే భాగంలో ప్రసారమైంది.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఆస్రా, భారతదేశంలోని బొంబాయి (ప్రస్తుతం ముంబై)లో 1965లో జన్మించింది. ఆమె నాలుగవ ఏట, తన అన్నయ్యతో కలసి న్యూజెర్సీలోని న్యూ బ్రన్స్ విక్ లో ఉన్న తల్లిదండ్రుల దగ్గరకు వెళ్ళిపోయింది. ఆ సమయంలో ఆమె తండ్రి, జాఫర్ నోమనీ రట్గెర్స్ విశ్వవిద్యాలయంలో పి.హెచ్.డి చదువుకుంటున్నాడు. ఆస్రా పదేళ్ళప్పుడు వారి కుటుంబం పశ్చిమ వర్జీనియాలోని మార్గన్ టౌన్ కు మారిపోయింది. అక్కడ ఆమె తండ్రి న్యూట్రీషిన్ విభాగంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసేవాడు. ఆమె తండ్రి రంజాన్ సమయంలో చేసే ఉపవాసాల వల్ల వచ్చే అనారోగ్య సమస్యల గురించి పరిశోధన చేశాడు. అంతేకాక, న్యూజెర్సీలోనూ, పశ్చిమ వర్జీనియాలోనూ మసీదులను నిర్వహించేవాడు. తాంత్రిక , స్టాండింగ్ ఎలోన్ ఇన్ మక్కా పుస్తకాలలో తన గురించి, సమకాలీన కాలంలోని ముస్లిం పండుతుడు షిబ్లీ నోబినీ వారసురాలిని అని చెప్పుకుంది. షిబ్లీ మహమ్మద్ ప్రవక్త జీవిత చరిత్ర రాసినవాడిగా సుప్రసిద్ధుడు. 1989లో వెస్ట్ వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి లిబరల్ అధ్యయన విభాగంలో బి.ఎ చదివింది. 1990లో అంతర్జాతీయ కమ్యూనికేషన్స్ విభాగంలో అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎ పూర్తి చేసింది.
కెరీర్
ఆస్రా వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ లో కరెస్పాండెంట్ గా పనినేసింది. ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్, ది న్యూయార్క్ టైమ్స్, స్లేట్, ది అమెరికన్ ప్రోస్పెక్ట్, టైమ్ వంటి మ్యాగజైన్లలో కూడా రాసింది ఆమె. పాకిస్థాన్ లో సెలన్.కాంకు కరెస్పాండెంట్ గా కూడా చేసింది. ఆమె రాసిన వ్యాసాలు పీపుల్ మ్యాగజైన్, స్పోర్ట్స్ ఇలస్ట్రేటెడ్ ఫర్ ఉమెన్, కాస్మోపాలిటన్, ఉమెన్స్ హెల్త్ వంటి పత్రికల్లో కూడా ప్రచురితమయ్యాయి. నేషనల్ రిపబ్లిక్ రేడియోలో కూడా కామెంటరీ ఇచ్చింది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1965 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ రచయిత్రులు వర్గం:సంఘ సేవకులు
మాఘ బహుళ ద్వాదశి
మాఘ బహుళ ద్వాదశి అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు ద్వాదశి కలిగిన 27వ రోజు.
సంఘటనలు
2007
మరణాలు
2007
బయటి లింకులు
వర్గం:మాఘమాసము
1689
1689 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
తేదీ వివరాలు తెలియనివి
thumb|రాణీ మంగమ్మ
మూలాలు
* వర్గం:1710లు వర్గం:సంవత్సరాలు
ఆకాశ ఎయిర్
ఆకాశ ఎయిర్ (ఆంగ్లం: Akasa Air) ఇది ఎస్.ఎన్.వి ఏవియేషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ బ్రాండ్. మహారాష్ట్రలోని ముంబై లో ప్రధాన కార్యాలయాన్ని కలిగి ఉన్న భారతీయ తక్కువ-ధర విమానయాన సంస్థ. దీనిని భారతీయ బిలియనీర్ రాకేష్ జున్‌జున్‌వాలా స్థాపించాడు. ఈ విమానయాన సంస్థ కంపెనీ తొలి విమానం (బోయింగ్ 737 మాక్స్) 2022 ఆగస్టు 7న ప్రయాణికులతో ముంబయి నుంచి అహ్మదాబాద్‌కు చేరింది. పౌరవిమానయాన శాఖ మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య సింధియా దృశ్యమాధ్యమ పద్ధతిలో ఈ విమానాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ సందర్భంగా అకాశ ఎయిర్ సంస్థ సీఈఓ వినయ్ దూబే మాట్లాడుతూ 2022 సంవత్సరం చివరి నాటికి 18 ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్‌లను సమకూర్చుకుంటామని, అలాగే ఏడాదికి 12-14 ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్‌లను జోడించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామన్నాడు. అకాశ ఎయిర్ రాబోయే 5 సంవత్సరాలలో దాదాపు 72 విమానాలకు విస్తరిస్తుందని ఆయన అన్నాడు. ఆకాశ ఎయిర్ విమానయాన సంస్థ ద్వారా ప్రారంభంలో మెట్రో నగరాల నుండి టైర్-2, టైర్-3 నగరాలకు సేవలను అందిస్తామని, త్వరలోనే దేశంలోని అన్నీ ప్రధాన నగరాలకు కూడా విమానాలను నడుపుతామని ఆయన పేర్కొన్నాడు.
చరిత్ర
2021 మార్చిలో జెట్ ఎయిర్‌వేస్, గోఫస్ట్ మాజీ సి.ఇ.ఒ వినయ్ దూబే, గోఫస్ట్ మాజీ చీఫ్ కమర్షియల్ ఆఫీసర్ ప్రవీణ్ అయ్యర్, ఫ్లైట్ ఆపరేషన్స్ హెడ్ నిఖిల్ వేద్‌లతో కలిసి భారతదేశంలో కొత్త తక్కువ-ధర క్యారియర్‌ ను ప్రారంభించాలని ప్లాన్ చేసారు. 2021 జూలైలో భారత బిలియనీర్ వ్యాపారి రాకేష్ జున్‌జున్‌వాలా క్యారియర్‌లో 40 శాతం వాటా కోసం $35 మిలియన్లు పెట్టుబడి పెట్టారు. ఇది 2021 అక్టోబరులో పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ నుండి నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్ పొందింది.
గమ్యస్థానాలు
2022 జులై 22న అకాశ ఎయిర్ తన మొదటి గమ్యస్థానాలను ప్రకటించింది. వాటి కోసం బుకింగ్‌లను కూడా ప్రారంభించింది. ఈ విమానయాన సంస్థ మొదటి వాణిజ్య విమానం 2022 ఆగస్టు 7న అహ్మదాబాద్, ముంబైల మధ్య జరిగింది. ఈ విమానాలు వారానికోసారి ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఎయిర్‌లైన్స్ ఆఫ్ ఇండియా వర్గం:2021లో స్థాపించబడిన ఎయిర్‌లైన్స్ వర్గం:2021లో స్థాపించబడిన భారతీయ కంపెనీలు
దపోరిజో
దపోరిజో, భారత రాష్ట్రం,  అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లోని అప్పర్ సుబన్సిరి జిల్లాకు చెందిన జనాభా గణన పట్టణం.
నామకరణం
డాపో అనేద వాస్తవానికి అంటువ్యాధులకు లేదా దుష్టశక్తులకు వ్యతిరేకంగా "రక్షణ" లేదా "అవరోధం" అని సూచించగా, రిజో అనే పదం "లోయ" అర్థాన్ని సూచిస్తుంది.ఇది ఎగువ సుబన్సిరి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయానికి పరిపాలనా కేంద్రస్థానం. ఇది అంతులేని కొండల మధ్య ఉన్న సుబాన్సిరి నది పైన ఉన్న ఒక అందమైన పట్టణం.ఈ పట్టణం డపోరిజో వంతెనకు పేరుపొందింది. ఎప్పటికప్పుడు ప్రహహం పెరిగే వేగవంతమైన వాటిలో ఇది ఒకటిగా ఉంది.ఈ వంతెన 2020 ఏప్రిల్‌లో కేవలం 27 రోజుల్లో నిర్మించారు.
జనాభా
India census, డపోరిజో జనాభా మొత్తం 15,468 మంది ఉండగా వారిలో పురుషులు 52% మంది, స్త్రీలు 48% మంది ఉన్నారు. డపోరిజో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 59% ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కన్నా తక్కువగా ఉంది.పురుషుల అక్షరాస్యత 66%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 51% ఉంది. డపోరిజా జనాభాలో 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు 19% మంది ఉన్నారు. ఇది టాగిన్, గాలో, నైషి తెగల మూడు జాతుల మాతృభూమి. ఇది టాగిన్ తెగ జనాభా ఎక్కువ మంది ఉన్న మెజారిటీ ప్రాంతం.ఉప సమూహాలు లేదా వంశాలు లేవు. తమిన్, తాసి, గిడు గింగు, రెరి, మ్రా, నాహ్, మొదలైనవి.
పాలన
2017 ఏప్రిల్ నాటికి 24-డపోరిజో నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా తానియా సోకి పననిచేస్తున్నారు.2020 జనవరి నాటికి డిప్యూటీ కమిషనర్-కమ్-జిల్లా మేజిస్ట్రేటుగా కాంటో డాంగెన్, ఐపిసిఎస్, డపోరిజో టౌన్‌షిప్ ఎస్పీ (పోలీసు సూపరింటెండెంట్) గా తాపో గుజార్ పనిచేస్తున్నారు.
స్థలాకృతి
డపోరిజో సముద్ర మట్టానికి 600 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇది అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రధాన నదులలో ఒకటైన సుబాన్సిరి నది ప్రక్కన ఉంది.దాపోరిజో లోయ ప్రధాన ఉపనది శక్తివంతమైన బ్రహ్మపుత్ర మూడు మూలల్లో ఎవర్గ్రీన్ కొండలు, మరొకటి సుబన్సిరి నది చుట్టూ ఉంది.
డపోరిజో చుట్టూ ఉన్న ప్రదేశాలు మెంగా మందిర్, సిప్పీ మొదలైనవి. .
పండుగలు
సి- డోని ఫెస్టివల్, మోపిన్, బోరి యుల్లో, వివిధ తెగల నియోకం పండుగలు ఏడాది పొడవునా చాలా ఉత్సవాలను చేస్తాయి.
ఇది కూడ చూడు
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా మొత్తం 60 వ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
డేటాబేస్
డేటాబేస్ (లేదా దత్తకోశం, దత్తనిధి, దత్తాంశనిధి, దత్తాంశ భాండాగారం) అనేది దత్తాంశాలని (డేటాని) ఒక క్రమపద్ధతిలో అమర్చిన భాండాగారం.
గ్రంథాలయ పోలిక
గ్రంథాలయంలో పుస్తకాలని అందరూ ఒకే విధంగా అమర్చాలని నిబంధన ఏదీ లేదు. పిల్లల పుస్తకాలు వేరు గానూ, పెద్దల పుస్తకాలు వేరుగానూ అమర్చవచ్చు. లేదా, ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు ఒక బీరువాలోనూ, తెలుగు పుస్తకాలు మరొక బీరువాలోనూ, భాషలవారీగా అమర్చవచ్చు. లేదా, లెక్కల పుస్తకాలు ఒక చోట, తెలుగు పుస్తకాలు మరొక చోట, అంశాలని విడగొట్టి బీరువాలలో అమర్చవచ్చు. ఇదే విధంగా దత్తాంశాలని రకరకాలుగా అమర్చి దాచవచ్చు. ఇలా అమచే పద్ధతిని పరిభాషలో స్కీమా (schema) అంటారు. ఈ స్కీమాని "వంశవృక్షం" మాదిరి అమర్చవచ్చు, లేదా పట్టికల రూపంలో అమర్చవచ్చు. దత్తాంశాలని పట్టికల రూపంలో అమర్చినప్పుడు దానిని "రిలేషనల్ డేటాబేస్" (relational database) అంటారు. ఇంతవరకు దత్తాంశాలని భద్రపరచటం గురించి ఆలోచన జరిగింది కదా. ఇప్పుడు భద్రపరచిన సమాచారాన్ని వెతికి వెలికి తియ్యడం ఎలా అన్నది రెండవ ప్రశ్న. "ఫలానా వ్యక్తి జీతం ఎంత?" "ఆ వ్యక్తి ఏమిటి చదువుకున్నాడు?" "మన కంపెనీలో 5 అడుగుల 6 అంగుళాలు కంటె ఎక్కువ పొడుగున్న ఉద్యోగుల పేర్లు ఏమిటి?" వగైరా ప్రశ్నలని "ప్రశ్నలు" అని కాని క్వెరీలు అని కాని అంటారు. మనం అడిగిన ప్రశ్నలకి సమాధానం "రిపోర్ట్" అవుతుంది. మనం నిక్షిప్తం చేసిన దత్తాంశ భాండాగారాన్ని రకరకాల కోణాలలో "చూసి" నప్పుడు ఆ చూపులని దృష్టి (లేదా వ్యూ) అంటారు.
దత్తాంశ నిర్వహణ వ్యవస్థ
దత్తాంశ నిర్వహణ వ్యవస్థ(DBMS) లేదా దత్తాంశ ప్రవిద్య అనేది ఒక అనువర్తన తంత్రాంశ నిధి (application software suite). ఇది తుది-ఉపయోక్తలతో (end user) కాని, ఇతర అనువర్తనాలతో కాని ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు జరుపుకోడానికి వెసులుబాటు కల్పిస్తుంది. దత్తాంశ నిర్వహణ వ్యవస్థలలో రకాలు ఉన్నాయి; ఒకొక్క రకం ఒకొక్క దత్తాంశ నమూనాని దన్నుగా వాడుకుంటుంది. ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న దత్తాంశ నమూనా (data model) లేదా దత్తాంశనిధి నమూనా (database model) పేరు  Relational Data Model. ఈ రిలేషనల్ నమూనాలో దత్తాంశాలు పట్టికల (tables) రూపంలో అమర్చబడి ఉంటాయి. ఈ పట్టీకలలో నిక్షిప్తం అయి ఉన్న దత్తాంశాలని ప్రశ్నించి (క్వెరీ చేసి) సమాధానాలు రాబట్టడానికి SQL (సీక్వెల్ అని ఉచ్చరిస్తారు) అనే భాషని ఎక్కువగా వాడతారు. ఇటీవలి కాలంలో పట్టికల రూపంలో కాకుండా ఇతర రూపాలలో కూడ దత్తాంశాలని దాచుతున్నారు (ఉదా: వచనం రూపంలో). అటువంటి సందర్భాలలో ప్రశ్నించడానికి NoSQL (నో సీక్వెల్) అనే భాషని ఎక్కువగా వాడుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటర్ వర్గం:కలన యంత్రాలు వర్గం:తంత్రాంశ వర్గం:డేటాబేస్