cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
వెనిగళ్ళవారిపాలెం
మూలాలు
వర్గం:నగరం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
ప్రశాంతి నిలయం
ప్రశాంతి నిలయము  సత్య సాయి బాబా  ముఖ్య ఆశ్రమం. ఇది సముద్రమట్టము నుండి 800 మీటర్ల (2624 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ప్రశాంతి నిలయము  శ్రీ సత్య సాయి బాబా జన్మించిన పుట్టపర్తి అనే గ్రామములో ఉంది. ఈ ప్రదేశము దక్షిణ భారతదేశములోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని అనంతపురము జిల్లాలో ఒక భాగము. ప్రశాంతి నిలయం అంటే "మహోన్నత శాంతి యొక్క దామము". జీవించి ఉన్నప్పుడు సత్య సాయి ఈ ఆశ్రమములో ప్రతిరోజూ వేలకొలది తన భక్తులకు దర్శనము ఇచ్చేవాడు. సత్య సాయి బాబా సాధారణంగా జూన్ మొదలు నుండి మార్చి మధ్య వరకు ప్రశాంతి నిలయములో ఉండేవాడు. అతను గతించాక ఇక్కడి సాయి కుల్వంత్ హాల్ లో సమాధి చేయబడ్డాడు.
లీలామహల్ సెంటర్
లీలామహల్ సెంటర్ 2004, డిసెంబరు 4న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. దేవీ ప్రసాద్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఆర్యన్ రాజేష్, సదా, సుమన్ తల్వార్, అతుల్ కులకర్ణి, ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం, ఆలీ, బ్రహ్మానందం, కృష్ణ భగవాన్, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ, రఘుబాబు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎస్. ఎ. రాజ్‌కుమార్ సంగీతం అందించారు.
ప్రశాంతి నిలయం
చరిత్ర
1944లో పెరుగుతున్న సాయి బాబా భక్తుల సౌకర్యార్ధం ఒక మందిరము నిర్మించబడింది, అది ఇప్పుడు "పురాతన మందిరము" అని ప్రస్తావించబడుతోంది. ప్రశాంతి నిలయం 1950 నవంబరు 23న  ప్రారంభించబడింది. ఆ రోజు భగవాన్ శ్రీ సత్య సాయి బాబా ఇరవై-నాలుగవ పుట్టినరోజు. దానిని నిర్మించుటకు దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు పట్టింది." "సత్య సాయి బాబా ఈ నిర్మాణపు పనిని మొత్తం నిర్దేశించాడు. కాబట్టి అతనే ఈ పని  నిర్మాణశిల్పి,  వాస్తు శాస్త్ర సూత్రధారి అని చెప్పవచ్చు". అని నారాయణ కస్తూరి అన్నారు. సత్య సాయి  బాబా ఈ నిర్మాణ సమయంలో మొత్తం పనిని పర్యవేక్షించాడు. అతని  భక్తులు కొండ వాలు వెంట వరుసలో నిలబడి నిర్మాణమునకు అవసరమైన లోహము, రాళ్ళు, ఇటుకలు, నీళ్ళు, మట్టి,, నిర్మాణమునకు అవసరమైన ప్రతిదానిని ఒకరి చేతుల నుండి ఇంకొకరి చేతులకు మార్చుకుంటూ పనిచేసేవారు."
లీలామహల్ సెంటర్
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:సుమన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:రఘుబాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
ప్రశాంతి నిలయం
చరిత్ర
బరువైన గిర్డర్లను ప్రధాన ప్రార్థనా మందిరమునకు రవాణా చేయుటకు ఎదుర్కొన్న సమస్యల గురించి ఎన్నో కథనాలు ఉన్నాయి. ఈ గిర్డర్లు సమీపములోని తిరుచునాపల్లి నుండి రైలు మార్గము ద్వారా పెనుకొండ చేరేవి, ఆ తరువాత అక్కడి నుండి జిల్లా రోడ్డు రవాణా మార్గము ద్వారా పదహారు మైళ్ళు ఉన్న మార్గములో ఏడవ మైలు వద్ద ఉన్న ఇసుక కాలువ దాటి తేవలసి ఉండేది. మందిరమునకు నీలము, పసుపుపచ్చ, గులాబి రంగులు వేయబడ్డాయి. ఈ రంగులు ఆత్మ, బుద్ధి, మనసుల  సమన్వయమును సూచిస్తాయి; నీలము ఆత్మను, పసుపుపచ్చ బుద్ధిని,  గులాబి మనసు (ప్రేమ) ను సూచిస్తాయి. ఈ మూడింటి యొక్క సమన్వయము శాంతి, ప్రశాంతి (మహోన్నత శాంతి) కి దారితీస్తుంది. ఇది ప్రశాంతి మందిరము యొక్క నిజమైన సందేశము."
"1957 అక్టోబరులో ఈ నిలయము వెనుక ఉన్న కొండపై ఒక ఆసుపత్రి ప్రారంభించబడింది." పూర్ణచంద్ర సభామదిరము 1973లో నిర్మించబడింది. "ఇందులో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, సమావేశాలు, దసరా సమయములో యజ్ఞాలు జరిగేవి." ఈ సభామందిరము సుమారు 15,000 మంది కూర్చొనగలిగే 60 x 40 మీటర్ల విస్తీర్ణము గలిగినది. "వేదిక పైన ఉన్నటువంటి మేడలో సత్య సాయి బాబా నిరాడంబర నివాసము ఉంది."
అవతారము యొక్క ఆగమనము యొక్క గుర్తుగా 1975 నవంబరులో ఒక సర్వ ధర్మ స్టూపము నిర్మించబడింది. ఇది అన్ని మతముల ఐక్యతను చాటే 50 అడుగుల స్థూపము.
ప్రతి రోజు దర్శనము జరిగేది సాయి కుల్వంత్ హాలు. "అది ఒక విశాలమైన ఆవరణము". ఇది 20,000 మంది ప్రజల సామర్ధ్యము కలిగినది. సాయి కుల్వంత్ హాలు సత్య సాయి బాబా నివాసము (పూర్ణచంద్ర హాలు),  ప్రశాంతి మందిరముల మధ్య ఉంది. శ్రీ రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుని  చెక్కిన విగ్రహాలు 1999, సెప్టెంబరు 30వ తేదీన భగవాన్ శ్రీ సత్య సాయి బాబా వారిచే ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. బాబా మరణానంతరం అతని సమాధిని ఈ ప్రదేశంలోనే ఏర్పాటు చేసారు.
ప్రశాంతి నిలయములో వివిధ మందిరాలు కూడా ఉన్నాయి. (గణేశ మందిరము, సుబ్రహ్మణ్య మందిరము, గాయత్రి మందిరము), ఒక ధ్యాన వృక్షము (సాయి బాబాచే స్వయంగా 1950 లో నాటబడింది, రెండు మ్యూజియములు (ఎక్స్టర్నల్ హెరిటేజ్ మ్యూజియం, ది చైతన్య జ్యోతి మ్యూజియము, ఉత్తర,  దక్షిణ భారత క్యాంటీనులు, ఒక పశ్చిమ దేశాల క్యాంటీను ,  శ్రీ సత్య ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హైయ్యర్ లర్నింగ్ (శ్రీ సత్య సాయి యూనివర్సిటి) యొక్క పరిపాలనా భవనములు ఉన్నాయి.
"ప్రశాంతి నిలయములో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వారి శాఖ కార్యాలయము కూడా ఉంది.
ఆశ్రమ విధానములు
ఆశ్రమములో ఉన్నప్పుడు భక్తులకు కొన్ని మార్గదర్శకాలు, ప్రవర్తనా నియమావళి నిర్దేశించబడింది." భక్తులు అన్నివేళలలో ఆడంబరము లేని, శుభ్రమైన, వివేకవంతమైన వస్త్రధారణ పాటించాలి." సామాజిక విషయానికి వస్తే, "పురుషులు, స్త్రీలు కాలక్షేపము కోసం గదుల బయట కాని లోపల కానీ కలవకూడదు." ఆశ్రమము ఇతర నిబంధనలు:
వాతావరణం
వాతావరణము "సాధారణంగా సమ్వత్సరము పొడుగునా వేడిగా, పొడిగా ఉంటుంది," వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 30 °C-40 °C, (81F - 108F) మధ్యలో ఉంటాయి, చలికాలం 20 °C-27 °C (54F - 73F) ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటాయి.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:సత్య సాయి బాబా వర్గం:1944 స్థాపితాలు వర్గం:భారత దేశములో ఉన్నటువంటి మతపరమైన సంస్థలు వర్గం:ఆశ్రమాలు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
హన్నాథియల్ జిల్లా
హన్నాథియల్ జిల్లా, మిజోరాం రాష్ట్రంలోని పదకొండు జిల్లాల్లో ఒకటి. 2008, సెప్టెంబరు 12న మొదటిసారిగా హన్నాథియల్ జిల్లాను ప్రకటించారు. 12 సంవత్సరాల తరువాత 2019, జూన్ 3న డిప్యూటీ కమిషనర్ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేయడంతో జిల్లాగా ఏర్పడింది. దీని ముఖ్య పట్టణం హన్నాథియల్.
చరిత్ర
1998 నుండి 2018 వరకు రెండు దశాబ్దాలుగా హన్నాథియల్ జిల్లా ఏర్పాటుకు జిల్లా ఏర్పాటు పోరాట కమిటీ పోరాటం చేసింది. హన్నాథియల్ పట్టణం నుండి ఐజ్‌వాల్ నగరం వరకు ర్యాలీలు, దీక్షలు, ఊరేగింపులు, బంద్ లు, బహిరంగ సమావేశాలు, మెమోరాండాలు, తీర్మానాలు ముఖ్యమంత్రికి సమర్పించారు. అంతేకాకుండా 54వ జాతీయ రహదారి దిగ్బంధనం, పత్రికా సమావేశాలు, మిజోరాం ముఖ్యమంత్రితో చర్చలు జరిపారు.
2019, జూన్ 3న హన్నాథియల్ జిల్లా డిప్యూటీ కమిషనర్ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేయాలని మిజోరాం ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ఇచ్చింది. 2019, అక్టోబరు 18న జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంలోని హెచ్‌బిఎస్‌సి గ్రౌండ్ వద్ద ఒక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.
టోపోనిమి
జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం హన్నాథియల్ పేరును జిల్లాకు పెట్టారు.
విభాగాలు
ఈ జిల్లాలో దక్షిణ తుయిపుయి, ఉత్తర లుంగ్లీ, తూర్పు లుంగ్లీ అనే మూడు శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాలో ఉన్న 27 పట్టణాలు, గ్రామాలలో 5,846 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. 28,468 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఇందులో 14,208 మంది పురుషులు, 14,260 మంది స్త్ర్రీలు ఉన్నారు. జిల్లా రాజధానిలో 1,548 కుటుంబాలు ఉండగా 7,187 జనాభా ఉన్నారు.
పట్టణాలు, గ్రామాలు
హన్నాథియల్ జిల్లాలోని ప్రధాన పట్టణాలు, గ్రామాలు:
రవాణా
ఇక్కడ పవన్ హన్స్ (హెలికాప్టర్ సర్వీస్ సంస్థ) ఆధ్వర్యంలో హెలికాప్టర్ సేవలు ప్రారంభించబడ్డాయి. 54వ జాతీయ రహదారి ద్వారా హన్నాథియల్ పట్టణం, ఐజ్‌వాల్ నగరంతో కలుపబడుతోంది. హన్నాథియల్, ఐజ్‌వాల్ మధ్య 172 కి.మీ.ల దూరం ఉంది. వీటి మధ్య బస్సు, మాక్సి క్యాబ్ లతో రవాణా సౌకర్యం ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మిజోరం జిల్లాలు
దోర్నాల మండలం
దోర్నాల మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. ఈ మండలంలో 19 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. దోర్నాల మండలం, ఒంగోలు లోకసభ నియోజకవర్గంలోని, ఎర్రగొండపాలెం శాసనసభ నియోజకవర్గం కింద నిర్వహించబడుతుంది.ఇది మార్కాపురం  రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన మండలాల్లో ఇది ఒకటి.
మండల గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం దోర్నాల మండల మొత్తం జనాభా 44,187. వారిలో 22,504 మంది పురుషులు కాగా, 21,683 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మండలం పరిధిలో మొత్తం 10,834 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 964. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 58%, దోర్నాల మండలం లింగ నిష్పత్తి 964.
మండలంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6153, ఇది మొత్తం జనాభాలో 14%.ఉంది. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 3181 మంది మగ పిల్లలు, 2972 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండల చైల్డ్ సెక్స్ నిష్పత్తి 934, సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (964) కన్నా తక్కువ. మండలంలో మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 58%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 59.54%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 39.93%.
అరిబండి వేణుప్రసాద్
అరిబండి వేణుప్రసాద్ 1991 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐఏఎస్‌ అధికారి. ఆయన ప్రస్తుతం పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ ముఖ్యకారదర్శిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు.
వృత్తి జీవితం
వేణు ప్రసాద్ 1991లో సివిల్స్ రాసి ఐఏఎస్‌గా ఎంపికై పంజాబ్‌ క్యాడర్‌లో నియమితుడయ్యాడు. ఆయన ఫరీద్‌కోట్‌, జలంధర్‌ జిల్లాల కలెక్టర్‌గా, పవర్‌కామ్ ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా ఆ తరువాత రాష్ట్రంలో వివిధ హోదాలలో పనిచేసి ఎక్సైజ్, పన్నుల శాఖ అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శిగా అదనపు బాధ్యతలు & పంజాబ్ రాష్ట్ర విద్యుత్ సంస్థ సీఎండీగా విధులు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో 2022లో ఆప్ ప్రభుత్వంలో పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్‌ కు ముఖ్య కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:1964 జననాలు వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
సి.హెచ్. ఆదినారాయణ రెడ్డి
చదిపిరాళ్ళ ఆదినారాయణ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయంగా నాయకుడు ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2017 నుండి 2019 వరకు రాష్ట్ర పశుసంవర్థక, మత్స్యశాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
ఆదినారాయణ రెడ్డి 4 జులై 1958లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కడప జిల్లా, జమ్మలమడుగులో సుబ్బరామిరెడ్డి, వెంకట సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన కాన్పూరు యూనివర్సిటీ నుండి 1980లో ఎమ్మెస్సీ - కెమిస్ట్రీ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
ఆదినారాయణ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి జమ్మలమడుగు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన 2009లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా, 2014లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన తరువాత టీడీపీలో చేరి 2017 నుండి 2019 వరకు రాష్ట్ర పశుసంవర్థక, మత్స్యశాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు. ఆదినారాయణ రెడ్డి 2019లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో కడప లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 22 అక్టోబర్ 2019న భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
కపిలాక్షి మల్హోత్రా
కెరీర్
కపిలాక్షి మల్హోత్రా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని జైపూర్ నగరంలో జన్మించింది. మాస్ కమ్యూనికేషన్ లో ఆమె గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసింది. మోడలింగ్‌లో కెరీర్ ప్రారంభించిన ఆమె అనతికాలంలోనే తనకంటూ ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఆమె ప్రకటనలు, టీవీ కమర్షియల్ యాడ్స్‌లో కూడా పని చేసింది. అలాగే ఆమె థియేటర్ ఆర్టిస్ట్. తన మొదటి సినిమా ప్రేమ పిపాసిలోని తన అభినయంతో దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రేక్షకులకు దగ్గరైంది. తమిళం, తెలుగు, మలయాళం సినిమాలలో నటించి ప్రసిద్ధి చెందిన ఆమె బాలీవుడ్‌లోనూ పనిచేయాలని తపనతో ముంబైకి చేరింది. సోషల్ మీడియాలోనూ చాలా యాక్టివ్‌గా ఉండే తనకు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ లో 500 వేలకు పైగా ఫాలోవర్లు ఉన్నారు.
ఫిల్మోగ్రఫీ
ప్రేమ పిపాసి
మూలాలు
వర్గం:భారత చలనచిత్ర నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వీణ జార్జ్
వీణ జార్జ్ కేరళ రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకురాలు, జర్నలిస్టు. ఆమె 2021 కేరళ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆర‌న్‌మూల నియోజ‌క‌వ‌ర్గం నుంచి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, 2021 మే 20న ఆరోగ్య మంత్రిగా బాధ్య‌త‌లు చేపట్టింది.
జననం,విద్యాభాస్యం
వీణ 1976, ఆగస్టు 3న కేరళ రాష్ట్రం, తిరువనంతపురంలో జన్మించింది. ఆమె కేరళ యూనివర్సిటీ నుండి ఎమ్మెస్సీ ఫిజిక్స్‌లో పీజీ పూర్తి చేసింది. అనంతరం ఆమె బి.ఇడి కూడా పూర్తి చేసింది.
రాజకీయ జీవితం
వీణ జార్జ్ 2016 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సీపీఎం తరపున ఆర‌న్‌మూల నియోజ‌క‌వ‌ర్గం నుంచి పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచింది. ఆమె 2019లో పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ప‌ట్ట‌ణ‌మిట్ట నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయింది. అనంతరం 2016 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సీపీఎం తరపున ఆర‌న్‌మూల నియోజ‌క‌వ‌ర్గం నుంచి పోటీ చేసి రెండవసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచింది. ఆమె 2021, మే 20న పినారయి విజయన్ క్యాబినెట్ లో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిగా బాధ్య‌త‌లు చేపట్టింది.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు వర్గం:1976 జననాలు వర్గం:కేరళ పాత్రికేయులు వర్గం:కేరళ రాజకీయ నాయకులు
నీటి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు
ఆహారము మూలమున గాని నీటి మూలమున గాని వ్యాపించు వ్వాధులు.
కలరా అనగా విశూచియు, టైఫాయుడు జ్వరనగా మూడు నాలుగు వారములు విడువక యుండి సంధి జ్వరమును, అమీబిక్ డిసెంట్రీ అనాగా నొక తరహా గ్రహణి విరేచనములును మనము భుజించు ఆహారము మూలమునను, త్రాగు నీటి మూలమునను మన శరీఫ్రములో ప్రవేశించును.
తంజావూరు రైలు స్టేషనులో అమ్మిన ఉప్పు పిండిని రైలులో చెన్న పట్టణం వచ్చు చుండెడు డిప్టీ కలెక్టరు ఒకరు కొనుక్కుని తినెను. అతడు తినగా మిగిలిన కొంత ఉప్పిండిని చెన్న పట్టణంనకు వచ్చిన తరువాత వాని అన్నవంట వాడు తినెను. ఇద్దరుకూడ మరునాడే కలరా వచ్చెను. వీరి విరేచనములను సూక్ష్మ దర్శినితో శోధన చేయగా కరా సూక్ష్మ జీవులు స్పస్టముగ కనబడిఇనవి. ఆహారము మూలమున కలరా వచ్చుననుటకు ఇంతకంటే నిదర్శనము కావలెనా?
1.కలరా:
1. కలరా సూక్ష్మ జీవి యుండవలెను. 2. మన శరీరమునకు వెలుపల అనగా భూమిలో గాని నీటిలో గాని దాని వృద్ధికి తగిన ఆహారము శీతోష్ణస్థితి గల పురుటి ఇల్లు ఉండ వలెను. 3. ఈ సూక్ష్మ జీవి ఒక గ్రామం నుండి మరొయొక గ్రామంనకు పోవుటకు తగిన మార్గము లుండ వలెను. 4. ఒక చోట ఇది ప్రవేశించిన తర్వాత ఒకరి నుండి మరియొకరి కంటు కొనుటకు తగిన వాహనము లుండవలెను. 5. ఇది ప్రవేశించిన చోట నుండు ప్రజలకు ఈ సూక్ష్మ జీవి సంబంధము కలిగినను వ్యాధి వచ్చు స్వభావము ఉండవలెను.
ఈ అయిదింటిలో ఏది లేకున్నను వ్యాధి వ్వాపించుటకు వీలు లేదు.
1. సూక్ష్మజీవి:
ఇది ఒక కలరా రోగి విరేచనములో నుండి మరియొక రోగి కడుపులోనికి తిన్నగా పోవుట అసంభవము. ఇది నీటిలో గాని పొలములో గాని భూమిలో గాని గుడ్డలలో గాని కొంత కాలము పెరిగిన తర్వాత దీని మనుమలును ముని మనుమలును ఇతరులుకు చేరును గాని మొదటి రోగి విరే చనములోని సూక్ష్మ జీవులు మార్పు చెందకుండ రెండవ రోగికి చేరవనుట స్పష్టము.
2. పురిటి ఇండ్లు.
ఇచ్చట ఈ సూక్ష్మ జీవులు వృద్ధి బొందుటకు తగిన ఆహారముండవలెను. ఇది మూడు విధములుగ నుండ వచ్చును.
(అ) మలము మూత్రము మొదలగు వానితొ గాని చెత్త మొదలగు కుళ్ళు పదార్థములతో గాని కూడిననేల లేక మురికి కుండ్లు. (ఇ) ఇట్టి పదార్థముల సంపర్కము గల చెరువులు, నూతులు, కాలువలు మొదలగు వానిలోని నీరు. (ఉ) పాలు, అన్నము, కూరగాయలు, పండ్లు మొదలగు ఇతర పదార్థములు.
ఇట్టి ఆహార పదార్థములలో నేది యేదైనను దొరికినను ఈ పురుటిండ్లతో వీని వృద్ధికి తగిన శీతోష్ణస్థితి యుండిన గాని ఇవి వృద్ధి పొందవు. ఎక్కువ చలిగాలి వీనికి పనికి రాదు.
3. మార్గములు:
గాలి వలన ఈ సూక్ష్మ జీవులు ఒక గ్రామం నుండి మరియొక గ్రామంనకు పోవుట యసందర్భము. ఏలయన తడి లేని గాలిలో గాని ఎండలోగాని ఈ సూక్ష్మ జీవి వెంటనే చచ్చి పోవును. కాబట్టి దీనిని మోసికొని పోవుటకు ఏవో ఇతర సాధనములు వుండవలెను. ఒక వేళ ఒక చోట నుండి మరియొక చోటికీ సూక్ష్మ జీవులు ఎగిరి పోగలిగినను అచ్చటి నేల యందు వీనికి తగిన సదుపాయమున్న గాని ఇవి నాటుకొన నేరవు. ఈ సూక్ష్మ జీవి ప్రయాణమునకు ముఖ్యమైనవి మూడు కాన వచ్చుచున్నవి. (1) మానవుల రాక పోకల మార్గములు. (2) నదులు, కాలువలు, మొదలగు ప్రవాహములు. (3) ఓడలు, పడవలు, రైళ్ళు మొదలగునవి.
(1) మానవులు:
తీర్థ యాత్రలకు పోయిన ప్రయాణికులు తిరిగి వచ్చు నపుడు మార్గములో ఊరూరునకు కలరాను చేర వేయునది మనమెరిగిన విషయమె. రైలు వచ్చిన తరువాత ప్రయాణములు సులభమగుటచే మునుపటి కంటే ఈ వ్యాధి ఇపుడు మిక్కిలి వేగముగ వ్యాపించు చున్న దనుట స్పష్టము.
(2) ప్రవాహపు నీరు:
ఒక నదిలో పడిన మైల దాని కిరుపక్కల నుండు పట్టణంల కెల్ల పంచిచి పెట్టు కొనుచు పోవును. కావుననే చుట్లు పట్ల నున్న గ్రామాదులలో కలరా లేక పోయినను ఒక కాలువగట్టున ఉన్న అనేక గ్రామంలలో కలరా వ్యాధి ఒకేసారి వ్యాపించు చుండును.
(3) ఓడలు, పడవలు మొదలగునవి:
వీని మీద ప్రయాణము చేయు మనుష్యుల మూలమున వచ్చు వ్యాధిని గూర్చి పైన వ్రాసి యున్నాము. అది గాక కలరా సూక్ష్మజీవులచే మైల పడిన సామానులు ఒక దేశమునుండి మరియొక దేశానికి పోవుటచే ఇక్కడనుండి అక్కడకు కలరాను జేరవేయ వచ్చును.
(4)వాహకములు:
(1) మంచి నీళ్లు: మంచి నీళ్ల చెరువులలో గాని నూతులలో గాని ఇది ప్రవేశింప గలిగిన యెడల గుప్పున అనేక మందికి ఒక్కసారె ఈవ్యాధి అంటు కొనును. పెద్ద పట్టణంలలో, పట్టణంనకు దూరమున నుండు చెరువులలో నుండి నిర్మలమైన నీటి గొట్టముల ద్వారా తెప్పించు కొను చోట్ల కలరా వ్యాధి మిక్కిలి అరుదుగ నుండును. కావున మంచి నీళ్ల కంటే అపరిశుభ్రమైన నీరు ప్రథమ వాహకము. (2) ఆహార పదార్థములు, పండ్లు,. పాలు: ఇవి కలరా సూక్ష్మజీవుల వృద్ధికి తగిన పురిటిండ్లగుటయే గాక నొకరి నుండి మరియొకరికి వ్యాపింపచేయు సాధనములుగా కూడా అగు ఉన్నాయి.
(3) జంతువులు: ఈగలు, దోమలు మొదలగు పురుగు కూడా దీనికి మిక్కిలి సహాయము చేయును. అందు ముఖ్యముగ చెప్పుకోదగినది ఈగ. దీని కడుపులో పదునాలుగు దినములు ఈ కలరా సూక్ష్మజీవి నివసించి యుండిన పిమ్మట కూడా ఇతరులకు ఈ సూక్ష్మజీవి వ్యాధిని పుట్టింప గలదని ఇపుడు స్పష్టముగా రుజువు చేయ బడింది. ఇది తన కాళ్ల మీదను, రెక్కల మీదను మోసుకొని పోయి సూక్ష్మ జీవులను జేర వేయను.
(4) గాలి: కలరా రోగి ప్రక్కన కూర్చున్నంత మాత్రమున గాలి మూలమున ఒకరి నుండి మరియొకరికి ఈ వ్వాధి అంటదని ప్రస్తుతం అనేక వైధుల అభిప్రాయము. కాని కొందరు వైద్యులు కొన్ని నిదర్శనములను కనుబరచి మిక్కిలి అరుదుగ గాలి మూలమున కూడా అంట వచ్చునని వాదించు చున్నారు. తగినంత జాగ్రత్తగ చేతులను దుస్తులను, శుద్ధి చేసికొనిన వారికిని, కలరా ఆస్పత్రులలో పని చేయు పరిచారికలకును, వైద్యులకును మన దేశమునందు కలరా వచ్చు చున్నట్లు లేదు.
(5) మానవ స్వభావము: ఒక సంఘములో కలరా వచ్చి నపుడు కూడా అందరికి ఈ వ్యాధి ఒక్క రీతిగా నుండుట లేదు. ఒక సంవత్సరము ఒక గ్రామంలో ముమ్మరముగ కలరా వచ్చి పోయిన పిమ్మట ఆ ఊరి వారలను తిరిగి మూడు నాలుగు సంవత్సరముల వరకు వచ్చుచున్నట్లు కాన రాదు. దీనికి కారణము...... వార్ల కొక విధమైన రక్షణ శక్తి గలుగు నని తెలియుచున్నది. సామాన్య సంపర్కమేదియు వేరుగ లేని యెడల సాధారణంగా నొక ఊరిలో వుండు ప్రజలలో పల్లపు వీదులలో నున్న వారలకు మెరక వీధులలో వున్న వార్ల కంటే వ్వాధి వ్వాపకము హెచ్చుగ నుండు నని తెలియు చున్నది. స్త్రీ పురుష వివక్షత గాని వయో వివక్షత గాని ఈ వ్యాధికి ఉన్నట్లు తోచదు. భాగ్య వంతులలో కంటే బీద వారిలో ఈ వ్యాధి హెచ్చుగ ఉండుననుట నిశ్చయము.
మనము తిను పదార్థముల మీద ఈగలు మొదలగు జంతువులు వ్రాల కుండ చూచు కొనవలయును. చక్కని శరీరారోగ్యము గల వారిని సూక్ష్మజీవులు అంటినను అవి అభివృద్ధి నొందజాలవు. కాబట్టి ఎల్లప్పుడు ఇండ్లను గ్రామంలను పరి శుభ్రముగ నుంచు కొనుచు నిర్మలమైన వాయువు మన ఇండ్ల యందు మూలమూలలకు ప్రసరించు నట్లు జూచు కొనవలయును. ఒక ఇంటిలో నీ వ్యాధులు ప్రవేశించి నప్పుడు రోగిని ప్రత్యేక పరచి ఆ రోగి నుండి ఇతరుల కంటు సోక కుండ చేసికొను పద్ధతుల నవలంభించ వలయును. పల్లపు భూమలలో మురుగు కాలువలు త్రవ్వించి యెప్పటికప్పుడు నీరు క్రిందికి పోవునట్లు చేసి కొనవలెను. గ్రామం లోని మురుగు కుండ్లను, నూతి దొడ్లను, దినదినము పరీక్షించి వానిని మందు నీళ్లత్తో శుభ్రముగ కడుగు చుండ వలెను. సూక్ష్మ జీవి నిలుచుటకు ఎక్కడను ఆధారము లేకుండా చూసుకొనవలెను. thumb|center|నీరు వడబోయు యంత్రము. 1.కలరా మొదలగు అంటు వ్యాధి గల ప్రదేశములలో నివసించు వారెల్లప్పుడు నీటిని ఇట్టి యంత్రములతో వడ పోసి కొని గాని చక్కగ పొంగ కాచి గాని త్రావలెను. 2. నీరు వడపోయు యంత్రము లోని నిర్మాణము. 1. మూత. 2. నీరు పోయు స్థలము. 3. ఈ నీటిని వడ పోయు గొట్టము. దీనిలో మిక్కిలి సన్నని రంద్రములుండును. ఈ రంద్రముల గుండ పరి శుభ్రమైన నీరు క్రిందికి దిగి కల్మషము పై పాత్రములో మిగిలి పోవును. 4. నిర్మలమైన నీరు చేరెడు భాగము. 5. నిర్మలమైన నీరు వచ్చు కొళాయి. మనము చేయు పనులన్నిటి కంటే ముఖ్యమైన దేమనగా మంచి నీళ్ల చెరువును కాపాడు కొనుట.
కలరా వ్యాపకము నుండి రక్షణ శక్తి కలిగించు టీకా రసములు ఇపుడు తయారై వచ్చు చున్నవి. వాని యుపయోగమును గూర్చి నిశ్చయముగా చెప్పుటకు వీలు లేక పోయినను టీకాలు వేసిక కొద్ది దినముల కైనను కలరా రాకుండ నుండ వచ్చునని చెప్పవచ్చును. కలరా రోగులతో తప్పక సంబంధము కలిగించు కొనవలసి యున్న వైద్యులును పరి చారకులును ఇట్టి టీకాలు వేయుంచు కొనుట ఉత్తమము. కలరా సూక్ష్మ జీవులు, పులుసు పదార్థములలో చచ్చి పోవును కాబట్టి 10 లేక 20 చుక్కల డైల్యూట్ సల్ప్యూరిక్ ఆసిడ్డు గాని కొత్త నిమ్మ పండు లోని 20 చుక్కల రసము గాని గ్రుక్కెడు నీళ్లలో వేసికొని ప్రతి దినము ఒక సారి త్రాగిన కలరా వ్యాధి అంట దని చెప్పుదురు.
సన్నిపాత జ్వరము (టైపాయిడ్ జ్వరము)
ఒకానొక విధమైన సూక్ష్మ జీవులు శరీరములో ప్రవేశించుటచే పేగులో పుండు పుట్టి సామాన్యముగా 8 దినములనుండి 21 దినములు వరకు విడువని జ్వరమును, శరీరము మీద ఒక విధమైన ఎర్రని చిన్న పొక్కులును, సామాన్యముగా రెండు మూడు వారములలో సంధియు కలిగించు వ్యాధికి సన్ని పాత జ్వరమనియు ఆంత్ర జ్వరమనియు పేరు.
వాపించు విధము:
సన్నిపాత జ్వరమును కలిగించు సూక్ష్మ జీవిని "ఈబర్తు." అను నతడు 1880 సంవత్సరములో కనిపెట్టెను. ఈ సూక్ష్మ జీవి రోగుల నెత్తురు నందును పేగుల యందును, ప్లీహము మొదలగు కొన్ని అవయవముల యందును కనబడును. తల్లికి వ్యాధి వచ్చినపుడు అప్పుడే పుట్టిన బిడ్డల అవయవములలోను, మాయనుండి వచ్చు నెత్తెరు యందును ఈ సూక్ష్మ జీవి కాన వచ్చు చున్నది. ఇది మొదటి 15 దినముల వరకు తరుచుగాను, తర్వాతి దినములలో అప్పుడప్పుడును రోగి యొక్క విరేచనములలో కాన వచ్చును. రోగి యొక్క మూత్రము నందును, చెమట యందును, ఉమ్మి యందును కూడా ఈ సూక్ష్మ జీవి యుండ వచ్చును. రోగి యొక్క కురుపుల నుండి వచ్చు చీమునందు కూడా చాల కాలము వరకు ఒకానొకప్పుడు కొన్ని సంవత్సరముల వరకును సూక్ష్మ జీవి కాన వచ్చు చుండును. ఈ సూక్ష్మ జీవి అంగుళములో 12 వేల వంతు ప్రమాణముండును. దీని శరీరము కంటే పెద్దవైన తోకలు 10 మొదలు 24 వరకుండును. . మనము చేయి పెట్టలేని వేడి నీళ్లలో ఇరువది నిముషములలో ఇది చచ్చి పోవును. కాని మంచు గడ్డలో సహితము జీవించి యుండగలవు. మంచి నీళ్లలో ఇవి కలిసినపుడు సామాన్యముగా నివి కొద్ది కాలములో చచ్చి పోవును. ఇతర సూక్ష్మ జీవులు జీవించు చోట ఇవి చిరకాలము జీవింప నేరవు. మురుగు కుండ్లలోని నీటిలో వేసినపుడు ఈ సూక్ష్మ జీవులు వెంటనే చచ్చి పోవును.
ఇవి సామాన్యముగా మంచి నీళ్లగుండా కాని పాల మూలమున గాని ఉడక పెట్టకుండ తినిన శాఖ పదార్థముల మూలమున గాని మన శరీరములో ప్రవేశించును. సన్ని పాత జ్వరముచే చచ్చిన జంతువుల మాంసమును తినుట వలన సన్ని పాత జ్వరము రావచ్చునని చెప్పుటకు కొన్ని నిదర్శనములు గలవు.
వ్వాధి వచ్చిన ఒక మనిషి నుండి మరియొక మనిషికి సంపర్కము వలన ఈ వ్యాధి అంట వచ్చుననుట నిశ్చయము. రోగి యొక్క బట్టలుతుకు వార్లకును మలమూత్రాదులను పడకలను తాకుచు చేతులను శుద్ధి చేసి కొనని వార్లకును ఈ వ్యాధి తరచుగ అంటు చుండును. ఈగలు మొదలగు కొన్ని జంతువులచే నిది వ్యాధిపింప వచ్చును.
వయస్సు: ఆరు నెలలలోపు వయస్సు గల పిల్లలకు ఈ జ్వరము అక్కడక్కడ వచ్చు చున్నను మూడు సంవత్సరముల లోపు బిడ్డలకు తరుచుగా కాన రాదు. ఒకప్పుడు వచ్చినను సులభముగా పోవును. సామాన్యముగా ఈ వ్వాధి 15 సంవత్సరములు మొదలు 25 సంవత్సరముల లోపు వయస్సుగల వార్లకు వచ్చు చుండును. 10 సంవత్సరముల వయస్సు మించిన పిమ్మట ఈ జ్వరము వచ్చుట అరుదు. కాని 90 సంవత్సర ములు మించిన వారికి కూడా అచ్చటచ్చట వచ్చి యున్నది. స్త్రీ పురుష వివక్షత లేదు.
స్వభావము:
కొన్ని కుటుంబములలో సన్నిపాత జ్వరము హెచ్చుగ వచ్చు చుండును. మరికొన్ని కుటుంబలులలో వచ్చినను సులభముగ తేలిపోవు చుండును. శరీర దార్డ్యమునకును సన్ని పాత జ్వరము అంటు కొనుటకును సంబంధమున్నట్టు కాన రాదు. ఒక సారి సన్ని పాత జ్వరము వచ్చి కుదిరిన తర్వాత రెండవ సారి రాదని తోచు చున్నది. అయినను వ్యాధి వచ్చి కుదిరిన కొద్ది దినములలోనే రోగము తిరుగ బడి తిరిగి మూడు నాలుగు వారములు ఈ వ్యాధి బాధించు చుండుట పై చెప్పిన విషయమునకు వ్వతి రేకముగా తోచు చున్నది. ఈ విషయమై ఇంకను నిశ్చయముగా తెలియ లేదు.
నివారించు పద్ధతులు:
నీటి యొక్క పరిశుభ్రతను గూర్చియు మల మూత్రాదులను శుద్ధి చేయు పద్ధతులను గూర్చియు రోగిని ప్రత్యేక పరచుట మొదలగు విషయములను గూర్చియు కలరా వ్యాధి క్రింద వ్రాసిన వాని నన్నిటిని చక్కగ గమననించిన యెడల సన్ని పాత జ్వరమును ఇతరులకు వ్యాపింప కుండుట చేయుట మిక్కిలి సులభము. రోగికి జ్వరము వచ్చిన వెంటనే పరుండ బెట్టి బెడ్ పాన్ మొదలగు పాత్రములలో మంచము మీదనే మల మూత్రాదులు జరుగు చున్నట్లు ఏర్పాటు చేసికొని వానిని వెంటనే మందు నీళ్లతో కలిపి ఇంటిలో కలియకుండ తగు విధమున పార వేయునెడల ఈ వ్యాధి మరియొకరికి అంట కుండ చేయ వచ్చునని నిశ్చయముగ చెప్పవచ్చును.
గ్రహణి విరేచనములు:
పేగులలో కందుట చేత గాని, పుండు పుట్టుట చేత గాని జిగట, చీము, నెత్తురు, కడుపు నులిమి వేయు నొప్పి, విరేచనమునకు పోవునడు ఆసనము నొప్పి మొదలగు లక్షణములతో కూడిన ఒకానొక విధమైన వ్యాధికి గ్రహణి అని పేరు.
ఇందు వ్యాధి లక్షణములను బట్టియు, వాని ఉధృతమును బట్టియు, వ్వాధి అనేక విధములుగ వర్ణింప బడి యున్నది. అందు ముఖ్యముగ రెండు జాతుల వ్యాధులు మిక్కిలి హెచ్చుగ నంటు స్వభావము గలవి. ఇవి క్షామ కాలముల యందును, యుద్ధ సమయముల యందును జైళ్ల లోను వచ్చినప్పుడు హెచ్చుగ ప్రజలను ధ్వంసము చేయును.
1. ఈ రెండు జాతులలో నొక జాతి విరేచనములు పేగుల లోనుండు డిసెంటరీ బాసిల్లను అను నొక జాతి సూక్ష్మ జీవి వలన కలుగు చున్నది.
2. రెండవ జాతి వ్యాధియందు పేగులలో అమీబా అను నొక విధమైన సూక్ష్మ జంతువులు హెచ్చుగ నుండును.
ఈ రెండు జాతుల వ్యాధులలో మొదటిది అనగా బాసిల్లసుగ్రహణి వచ్చునప్పుడే ఉధృతముగ వచ్చును. విరేవిరేచనమునకు పోవు నప్పుడీ వ్యాధిలో ఆసనము నొప్పి మొదటి నుండియు మిక్కిలి హెచ్చుగ నుండును. కుదిరిన వెంటనే కుదురును లేదా వెంటనే చంపును. రెండవ జాతి వ్యాధి అనగా అమీబా గ్రహణి మెల్ల మెల్లగ అంకురించి మధ్య మధ్య కుదురుచు తిరిగి తిరిగి వచ్చును. చాల కాలము వరకు విడువక యుండును.
వ్యాపించు విధము.
బాసిల్లసుగ్రహిణి: ఇది యుద్ధము గాని, క్షామము గాని వచ్చినప్పుడు తప్పక బయట పడును. ఇది ముఖ్యముగా ఉష్ణ ప్రదేశములందు మిక్కిలి హెచ్చుగ వ్యాపించును. హిందూ దేశములందు మిక్కిలి హెచ్చుగ వ్యాపించును. హిందూదేశమునందు మరణ కారణములలో చలిజ్వరము తరువాత బహుశః గ్రహిణి విరేచనములచే కలుగు మరణములు హెచ్చుగ లెక్కకు వచ్చును. సముద్ర తీరములలోనూ, పల్లపు భూములలోను, మిట్ట ప్రదేశములలో కంటే ఈ వ్వాధి హెచ్చుగ వ్యాపించును. సముద్రపు మట్టము కంటే నూరు అడుగుల లోపల ఎత్తుగల ప్రదేశములలో మొత్తము వ్వాధులలో నూటికి 42 గురును, 500 అడుగుల లోపు ఎత్తుగల ప్రదేశములలో నూటికి 32 గురును, 500 మొదలు 8000 అడుగుల ఎత్తుగల ప్రదేశములలో నూటికి 19 గురును, 8000 అడుగుల కంటే హెచ్చు ఎత్తుగల ప్రదేశములలో నూటికి 4 గురును, గ్రహణి చే బాధ పడుచున్నారు. కాబట్టి సాధారణంగా నేల ఎత్తయిన కొలదిని గ్రహిణి తగ్గు చున్నట్లు కానవచ్చు చున్నది. అయినను నేల యొక్క స్వభావమును బట్టియు, నీటిని బట్టియు, గాలిలో నుండు తడిని బట్టియు, ఈ వ్యాధి వ్వాపకమును మారు చుండును. ఈ దేశములో సాధారణంగా బురదతో కూడిన క్రొత్త నీరు వచ్చు కాలములో గ్రహణి హెచ్చుగ నుండును.
దేశము యొక్క శీతోష్ణ స్థితి యందు అధిక మగు మార్పులు అకస్మాత్తుగ కలిగినప్పుడెల్లను గ్రహణి యొక్క వ్యాపకము హెచ్చునని తోచు చున్నది. మిక్కిలి గేడిగ నుండు వేసవిలో అకస్మాత్తుగ చల్లని దినము వచ్చినను, అధిక పరిశ్రమచే శరీరము వేడి యెక్కి యున్నప్పుడు చలిగాలి తగులుట చే గానీ, తడియుట చే గాని తడి బట్టలు కట్టుట చే గాని గ్రహణి అంకురించును. చెరువులు కాలువలు మరమ్మతు చేసిన సంవత్సరములలోను, చెరువులు బొత్తిగ ఎండి పోయి కొత్త నీరు ప్రవేశించిన సంవత్సరము లోను గ్రహణి తక్కిన సంవత్సరములలో కంటే హెచ్చుగ నున్నట్లు కాన వచ్చు చున్నది. నేల కాలుటకును ఈ వ్యాధి వ్యాపకము నకును గల సంబంధమేమో ఇంకను తెలియదు.
విరేచనములచే మయిల పడిన నేల గాని నీరు గాని కలరా యొక్క వ్యాపకమున కెట్లో గ్రఃహణి యొక్క వ్యాపకమునకట్లే సహాయ పడును. మంచి నీళ్ల చెరువుల లోనికి కల్మషము ఎప్పుడు చేరునో అప్పుడు గ్రహణము వచ్చుట నిశ్చయము. ఇది గాక నీటిలో నుండు మట్టి వలన గ్రహ వచ్చుననుటకు ప్రబల కారణము గలవు. నీటిలోని మట్టి కడుపు లోనికి పోయి అక్కడ పుండు పుట్టించి క్రమముగ బాసిల్లును గ్రహణి లోనికి గాని అమీబా గ్రహణ లీనికి గాని దింపును.
స్వభావము:
అన్ని జాతుల వారికిని అన్ని వయసుల వారికిని వ్వాధి సమానముగా అంటును. స్త్రీ పురుష వివక్షత లేదు. భాగ్యవంతుల కంటే బీద వారిని ఇది హెచ్చుగ బాధించును. పెద్ద పట్టణంలలో కంటే పల్లెల యందును, చిన్న పట్టణంలందును ఈ వ్యాధి రాలేదు. అంత వరకును వ్యాధిని పుట్టిచుటకు సహాయ పడు ఇతర కారణాలను మనము గమనించుచు సాధ్యమైన వరకు వ్యాధి యొక్క వ్యాపకము నణచుటకు ప్రయత్నింప వలెను. ఇది అంటు వ్యాధి యని మనకిప్పుడు తెలిసి యున్నది గనుక విరేచనములను మందు నీళ్లతో గలిపి కల్మష మితరులకు అంటు కొన కుండ చూడ వలెను. ఇంటి చుట్టు నుండు నేల యందును, మంచి నీళ్ల యందును, మలమూత్రాదుల సంపర్కము చేర కుండ చూడ వలెను. వ్యాధి యున్న స్థలములలో నివసించు వారు నీటిని చక్కగ మరగ నిచ్చి చల్లార్చుకొని త్రాగవలెను.
మూలాలు
అంటువ్యాధులు రచయిత 	ఆచంట లక్ష్మీపతి అను గ్రంథమునుండి గ్రహింప బడినది
జయశ్రీ రాచకొండ
జయశ్రీ రాచకొండ న్యాయవాది, సినిమా నటి. ఎక్స్‌టెండెడ్‌ వారంటీ అనే షార్ట్ ఫిలింలో నటించిన జయశ్రీ, సీతా ఆన్ ది రోడ్, అ!, మల్లేశం, బుర్రకథ, వాళ్ళిద్దరి మధ్య వంటి చిత్రాలలో నటించింది.
జననం - విద్యాభ్యాసం
జయశ్రీ, అక్టోబరు 12న తెలంగాణ రాష్ట్రం కరీంనగర్ లో రాచకొండ నర్సింగరావ్‌, విజయలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించింది. తండ్రి అకౌంట్స్‌ ఆఫీసర్‌గా ఎఫ్‌సిఐ, రామగుండంలో పనిచేశాడు, తల్లి గృహిణి. పదవతరగతి వరకు రామగుండంలోని ఎఫ్‌సీఐ స్కూల్‌లో చదువుకుంది. ఇంటర్మీడియట్‌ రెండవ సంవత్సరంలో ఉండగానే పంచాయితీరాజ్‌ ఇంజనీర్‌ తో వివాహం అయ్యింది. వీరికి ఒక కుమార్తె. కూతురు పుట్టిన తర్వాత భర్త ప్రోత్సాహంతో ఓపెన్‌ యూనివర్సిటీలో బీఏ చేసి, తరువాత ‌ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎల్ఎల్‌బి, ఎల్‌ఎల్‌ఎమ్, పిజిడిఐపిఆర్‌ చేసింది. ప్రస్తుతం హైకోర్టు న్యాయవాదిగా పనిచేస్తోంది. భర్త పంచాయతీరాజ్‌ శాఖలో ఈఈగా పనిచేస్తున్నాడు.
సినిమారంగం
2018లో ఎఫ్‌సీఏ స్కూల్‌ రీయూనియన్‌ కార్యక్రమంలో జయశ్రీ హావభావాలు గమనించిన తన సహచర విద్యార్థి ప్రణీత్ సీతా ఆన్ ది రోడ్ అనే ఫీచర్ ఫిల్మ్‌లో అవకాశం ఇచ్చాడు. అదిచూసి నాని నిర్మాతగా ప్రశాంత్ వర్మ దర్శకత్వంలో రూపొందిన అ! సినిమాలో అవకాశం వచ్చింది. ఆ తరువాత మాయం సినిమాలో మల్లేశం సినిమాలో డాక్టర్‌గా, వాళ్ళిద్దరి మధ్య సినిమాలో హీరోయిన్ తల్లిగా నటించింది.
చిన్నసినిమాలు
సినిమాలు
వెబ్ సిరీస్
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా న్యాయవాదులు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా మహిళలు
భారతదేశ పంచవర్ష ప్రణాళికలు
1947లో స్వాతంత్ర్యం పొందిన భారతదేశానికి ప్రధాన మంత్రిగా పగ్గాలు చేపట్టిన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ సోవియట్ యూనియన్ (పూర్వపు రష్యా) ప్రభావానికి లోనై భవిష్యత్తు అభివృద్ధికి మనదేశంలో కూడా ప్రణాళికలు ఉండాలని తలచి ప్రణాళికా సంఘంను ఏర్పర్చి 1951-52 నుండి పంచవర్ష ప్రణాళికలు ప్రారంభించాడు. ఈ విధంగా మనదేశంలో పంచవర్ష ప్రణాళికలకు జవహర్ లాల్ నెహ్రూను పితామహుడిగా పేర్కొనవచ్చు. పార్లమెంటులో ప్రణాళికల గురించి మాట్లాడుతూ నెహ్రూ ''ప్రభుత్వ రంగాన్ని పెంచుతూ, ఉత్పత్తి రంగాలను ప్రభుత్వపరం చేస్తూ వీటి ఫలితాలను ప్రజలకు అందేలా చేయాల్సి ఉంది. ప్రజాస్వామ్య స్థాపనకు దోహదం చేస్తూ ఆర్థిక, పారిశ్రామిక రంగాలలో ప్రగతిని సాధించడమే ఆర్థికప్రణాళికల ముఖ్యోద్దేశ్యం'' అని పేర్కొన్నాడు. దేశ వనరులు, అవసరాలను రూపొందించేందుకు 1950లో ప్రణాళిక సంఘం ఏర్పడింది. ఇంతవరకు మనదేశంలో 11 పంచ వర్ష ప్రణాళికలు పూర్తి కాగా ప్రస్తుతం 12 వ పంచ వర్ష ప్రణాళిక అమలులో ఉంది. ప్రణాళిక సంఘానికి ప్రధాన మంత్రి ఎక్స్-అఫీషియో చైర్మెన్ గా వ్యవహరిస్తాడు, కాగా కేబినేట్ ర్యాంకు కల డిప్యూటీ చైర్మెన్ ఆ తర్వాతి స్థానంలో కొనసాగుతాడు. ప్రస్తుతం ప్రణాళిక సంఘం డిప్యూటీ చైర్మెన్ గా మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా కొనసాగుతున్నారు.
ప్రణాళిక వ్యవస్థ పూర్వరంగం
మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య 1934లో రచించిన ప్లాన్డ్ ఎకానమీ ఫర్ ఇండియా భారతదేశంలో ప్రణాళిక వ్యవస్థకు దారిచూపింది. కాబట్టి అతనిని దేశ ప్రణాళిక వ్యవస్థకు పితామహుడిగా అభివర్ణించవచ్చు. ఈ గ్రంథంలో విశ్వేశ్వరయ్య దేశంలో తాండవిస్తున్న పేదరికం, నిరుద్యోగం వంటి అనేక ఆర్థిక సమస్యలకు కారణం ప్రణాళికబద్దమైన పద్ధతి లేకపోవడమే కారణమని పేర్కొన్నాడు. 1938లో దేశంలో జాతీయ ప్రణాళిక కమిటీని స్థాపించారు. 1944లో బాంబే ప్రణాళిక రూపకల్పన జర్గింది. జాతీయ నాయకులైన దాదాభాయి నౌరోజీ, ఎం.జి.రణడే, శ్రీమన్నారాయణ, ఎం.ఎన్.రాయ్ తదితరులు తమ రచనల ద్వారా, ఇతరేతర కృషి ద్వారాభారత ప్రణాళికా విధానం మూల భావాలను సమగ్రంగా రూపొందించారు. అయిననూ దీని ఒక నిర్దుష్ట రూపం ఇచ్చినది మాత్రం జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అని చెప్పవచ్చు. 1950లో ఆర్థిక సంఘం స్థాపించబడింది. 1952 డిసెంబర్ లో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ముసాయిదాను పార్లమెంటు ఆమోదించింది.
మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక
1951-52 నుంచి 1955-56 వరకు మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక అమలులో ఉంది. భారత తొలి ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ డిసెంబర్ 8, 1951 న పార్లమెంటులో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికను ప్రవేశపెట్టినాడు. ఈ ప్రణాళిక మొత్తం కేటాయింపులు 2068 కోట్ల రూపాయలు. ఇందులో నీటిపారుదల, ఇంధనానికి 27.2%, వ్యవసాయం, గ్రామీణాభివృద్ధికి 17.4%, రవాణా, ప్రసార సాధనాలకు 24%, పారిశ్రామిక రంగానికి 8.4%, సాంఘిక సేవలకు 16.64%, కేటాయింపులు చేశారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం, దేశ విభజన వల్ల దెబ్బతిన్న ఆర్థిక రంగాన్ని వృద్ధిచేయడంతో పాటు అన్ని ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి కోసం పథకాలను చేపట్టాలనే లక్ష్యాల కోసం ఈ ప్రణాళికను రూపొందించారు. 1951లో ఆహార ధాన్యాలను అధికంగా దిగుమతి చేసుకోవడంతో వ్యవసాయరంగాన్ని స్వావలంబన చేయాలనే ఉద్దేశంతో ఈ రంగానికి పెద్ద పీఠ వేసి అధిక శాతం నిధులు కేటాయించారు. చివరి రెండు సంవత్సరాలు మంచి వర్షపాతం కురియడం, తద్వారా పంట ఉత్పత్తి పెరగడంతో ఈ ప్రణాళికలో వ్యవసాయ రంగం విజయవంతమైందని చెప్పవచ్చు. ఈ ప్రణాళిక కాలంలో స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో 2.1% వృద్ధి సాధించాలనే లక్ష్యం ఉండగా అంతకు మించి 3.6 లక్ష్యం సాధించబడింది. ఈ కాలంలో నికర దేశీయోత్పత్తి 15% వృద్ధి చెందింది. దీని రుతుపవనాలు కూడా అనుకూలించడం ఒక కారణం. కాని జనాభా పెరుగుదల రేటు అధికంగా ఉండుటచే తలసరి ఆదాయం మాత్రం తక్కువ స్థాయిలో పెరిగింది. భాక్రానంగల్ ప్రాజెక్టు, హిరాకుడ్ ప్రాజెక్టు, మెట్టూరు డ్యాం వంటి పలు భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు నిర్మించాలనే ఉద్దేశ్యానికి ప్రేరణ ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే కల్గింది. 1956లో ఈ ప్రణాళిక చివరి నాటికి దేశంలో 5 ఐఐటి లి స్థాపించబడ్డాయి. ఉన్నత విద్యకు నిధులు అందజేసి బలోపేతం చేయడానికి యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమీషన్ కూడా ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ఏర్పాటు చేయబడింది. దేశంలో 5 ఉక్కు పరిశ్రమలు స్థాపించడానికి కూడా కాంట్రాక్టుల పైన ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే సంతకాలు తీసుకున్నప్పటికీ, ఉక్కు కర్మాగారాలు మాత్రం రెండో ప్రణాళిక మధ్యకాలంలో ప్రారంభమయ్యాయి.
రెండో పంచవర్ష ప్రణాళిక
ఈ పంచవర్ష ప్రణాళిక 1956-57 నుంచి 1960-61 వరకు కొనసాగింది. 1954లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సదస్సులో సామ్యవాద సమాజాన్ని నిర్మించాలని ప్రకటన చేసినందున రెండో ప్రణాళికలో పారిశ్రామిక రంగంపై అందులోనూ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలపై అధిక దృష్టి కేంద్రీకరించారు. అందకు తగినట్లుగా మహలనోబిస్ నమునాను ఈ ప్రణాళిక నమునాగా స్వీకరించారు. పరిశ్రమల ద్వారా దేశీయోత్పత్తి పెంచడానికి ప్రోత్సాహం కల్పించారు. నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, భిలాయ్, బొకారో, జంషెడ్పూర్ లాంటి చోట్ల భారీ ఉక్కు కర్మాగారాలను ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ప్రారంభించారు. బొగ్గు ఉత్పత్తి కూడా పెంచబడింది.ఉత్తర భారతదేశంలో నూతన రైలు మార్గాలు కూడా ప్రారంభించబడ్డాయి. హోమీ-జే-భాభా చైర్మెన్ గా 1957లో అణు ఇంధన సంస్థ (Atomic Energy Commission) కూడా ఏర్పాటు చేయబడింది. పరిశోధనా సంస్థగా టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆప్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చి (Tata Institute of Fundamental Research) కూడా ఈ ప్రణాళికలోనే స్థాపించబడింది.
మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక
ఈ పంచవర్ష ప్రణాళిక 1961-62 నుంచి 1965-66 వరకు కొనసాగింది. స్వయం సమృద్ధి లక్ష్యంతో ముఖ్యంగా వ్యవసాయ రంగం లో, మౌలిక పరిశ్రమల రంగంలో ఉత్పత్తులు పెంచాలని ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యంగా నిర్ణయించి దీనిని ప్రారంభించారు. మూడవ ప్రణాళిక వ్యయం 8577 కోట్ల రూపాయలు. రెండో ప్రణాళికలో భారీ పరిశ్రమలను ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల వ్యవసాయ రంగంలో ధరలు పెర్గినందువల్ల ఈ ప్రణాళికలో వ్యవసాయ రంగానికి పెద్దపీఠ వేయబడింది. భారతదేశ వ్యవసాయ రంగంలోనే విప్లవాత్మకమైన హరిత విప్లవం (Green Revolution) ఈ కాలం లోనే ప్రారంభించబడింది. నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం ఈ ప్రణాళికా కాలం లోనూ కొనసాగింది. పలు చోట్ల సిమెంటు, ఎరువుల కర్మాగారాలు స్థాపించబడ్డాయి. సస్యవిప్లవం ప్రభావం వల్ల పంజాబ్లో గోధుమల ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరిగింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రాథమిక పాఠశాలలు విరివిగా స్థాపించబడి విద్యావకాశాలను మెరుగుపర్చబడింది. క్రింది స్థాయి వరకు ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి పంచాయతీ ఎన్నికలను నిర్వహించారు. పలు రాష్ట్రాలలో విద్యుత్తు బోర్డులను స్థాపించి గృహ, వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక రంగాలకు విద్యుత్ సరఫరా మెరుగు పర్చబడింది. ఇన్ని సౌకర్యాలు కల్పించబడినప్పటికీ మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక చివరికి విఫలమైంది. దీనికి ప్రధాన కారణం చైనా యుద్ధం, రుతుపవనాల తిరోగమనం. ఈ రెండింటి కారణాళ వల్ల ఆహార ధాన్యాల ధరలు పెరిగి, విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గి, అప్పుల భారం పెరిగింది.
ప్రణాళిక సెలవు
చైనాతో యుద్ధం మూలంగా, వ్యవసాయ రంగంలో అనుకున్న ఫలితాలను వల్ల వెంటనే నాల్గవ ప్రణాళిక ప్రారంభించడం అసాధ్యమని భావించిన ప్రభుత్వం 1966-69 వరకు ప్రణాళిక సెలవుగా ప్రకటించింది. 1966-69 కాలానికి 3 వార్షిక ప్రణాళికలను రూపొందించింది. ఈ కాలంలో రుతుపవనాలు కరుణించి మంచి వర్షపాతాన్ని కురిపించడంతో వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు పెర్గి, ధరలు తగ్గి మళ్ళీ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ.
ఐదవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
ఈ ప్రణాళిక 1974-75 నుంచి 1978-79 కాలంలో చేపట్టబడింది. గ్రామీణాభివృద్ధి, స్వయం సమృద్ధి ధ్యేయంగా ప్రారంభించబడిన ఈ ప్రణాళిక మురార్జీ దేశాయ్ నాయకత్వం లోని జనతా ప్రభుత్వం ఒక సంవత్సరం ముందుగానే నిల్పివేసింది. ద్రవ్యోల్బణంను తగ్గించడానికి ఈ ప్రణాళిక మంచి కృషి చేసింది. ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క మొత్తం పెట్టుబడి 53411 కోట్ల రూపాయలు. ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే దేశ రాజకీయాలలో విపరీత పరిణామాలు సంభవించాయి. ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం అత్యవసర పరిస్థితిని విధించడం ఈ కాలంలోనే జర్గింది. ఈ పరిణామాలు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం కల్గించాయి. ఎమర్జెన్సీ తర్వాత వచ్చిన మురార్జీ ప్రభుత్వం ఈ ప్రణాళికను రద్దు చేసి నిరంతర ప్రణాళికలను (Rolling Plans) ప్రారంభించింది.
రోలింగ్ ప్లాన్స్
కేంద్రంలో ప్రభుత్వం మారడంతో ఇందిర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ప్రణాళికను అర్థాంతరంగా ముగించి జనతా పార్టీ లక్ష్యాలతో మురార్జీ ప్రభుత్వం నిరంతర ప్రణాళికలను ప్రవేశపెట్టింది. ప్రముఖ ఆర్థిక వేత్త డి.టి.లక్డావాలాను ప్రణాళిక సంఘం డిప్యూటీ చైర్మెన్ గా నియమించారు. ఈ ప్రణాళికనే ఆరవ ప్రణాళికగా భావించారు. కాని కేంద్రంలో మళ్ళీ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రావడంతో దీన్ని కూడా రద్దుచేసి 1980 నుంచి ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళికను ప్రారంభించారు.
ఆరవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
ఉపాధ్యక్షుడు డి.పి. లకడవాల ఈ ప్రణాళిక 1980 నుంచి 1985 వరకు అమలులో ఉంది. పేదరిక నిర్మూలన ఈ ప్రణాళిక ధ్యేయం. ఈ ప్రణాళిక మొత్తం పెట్టుబడి 109290 కోట్ల రూపాయలు. అభివృద్ధి రేటు సంవత్సరానికి 5.2%గా నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళిక కాలంలో పలు ఉపాధి నిర్మూలన కార్యక్రమాలను చేపట్టడం జర్గింది. ఐ.ఆర్.డి.పి. ట్రైసెమ్, యన్.ఆర్.ఇ.పి అందులో ముఖ్యమైనవి. ఈ ప్రణాళిక కాలంలో ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి పెరగడంతో పాటు అనుకున్న వృద్ధిరేటు కూడా 0.5 % అధికంగా సాధించడం జరిగింది. ఈ ప్రణాళికలో ఇంధన రంగానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. వ్యవసాయరంగానికి, పరిశ్రమలకు అవస్థాపనా సౌకర్యాలను అభివృద్ధి పరుచుట, గ్రామీణ రంగాలలో ఉపాధి సౌకర్యాలు కల్పించుట వ్యూహంగా నిర్ణయించారు. ఆర్థిక, సాంకేతిక రంగాలలో స్వావలంబన, పేదరికం, నిరుద్యోగం నిర్మూలన మొదలగునవి ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యాలు.
ఏడవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
ఈ ప్రణాళిక 1985లో ప్రారంభమై 1990 వరకు కొనసాగింది. రాజీవ్ గాంధీ హయంలో తయారైన ఈ ప్రణాళికలో ఆహారోత్పత్తి, ఉపాధి అవకాశాలకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. 20 వ శతాబ్దంలోకి పయనం అనే నినాదంతో దేశ భవష్యత్తు అవసారాల్ను దృష్టిలో ఉంచుకొని తయారుచేయబడిన ప్రణాళిక ఇది.శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో గణనీయమైన అభివృద్ధి లక్ష్యాలను సాధించడానికి ప్రణాళికలో అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. పేదరిక నిర్మూలన, నిరక్ష్యరాస్యత నిర్మూలన, మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించడం దీని ఉప లక్ష్యాలు. ఏడవ ప్రణాళిక మొత్తం పెట్టుబడి 218730 కోట్ల రూపాయలు. తలసరి ఆధాయ వృద్ధిరేటు 3.6% ప్రణాళిక కాలంలోనే JYR జవహర్ రోజ్‌గార్ యోజనను ప్రారంభించారు. ఈ యోజన వివిధ రకాల పేర్లు మార్చుకొని ఇప్పటివరకు కూడా అమలులో ఉంది. ఈ ప్రణాళికలో నిర్ణయించిన లక్ష్యాలు సాధించినందువల్ల ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక విజయవంతమైందని చెప్పవచ్చు.
ఎనిమిదవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
ఏడవ ప్రణాళిక అంతం తర్వాత దేశంలో రాజకీయ అస్థిరత వల్ల ఎనిమిదవ ప్రణాళిక ప్రారంభించడానికి రెండు సంవత్సరాల ఆలస్యం అయింది. చివరికి 1992 ఏప్రిల్ 1 న ఈ ప్రణాళిక పట్టాలకెక్కింది. ఈ ప్రణాళిక పెట్టుబడి 7,98,000 కోట్ల రూపాయలు, ఇందులో పబ్లిక్ రంగం వాటా 4,34,100 (మొత్తం ప్రణాళిక పెట్టుబడిలో 45%). 1997 మార్చి 31 వరకు అమలులో ఉన్న ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యాలు వ్యవసాయ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి, ఏటా 5.6% అభివృద్ధి రేటు సాధించడం, ఎగుమతులు స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో 13.6% పెరగడం, దిగ్య్మతుల రేటు 8.4%కి పరిమితం చేయడం, పొదుపు 21.6% దాకా ఉంచడం, జనాభా పెరుగుదల రేటు తగ్గించడం నిరక్ష్యరాస్యత నిర్మూలన మొదలైనవి.
తొమ్మిదవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక 1997 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2002 మార్చి 31 వరకు అమలులో ఉంది. ఈ ప్రణాళిక మొత్తం పెట్టుబడి 2190000 కోట్ల రూపాయలు. ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యాలు పేదరిక నిర్మూలన, వ్యవసాయ రంగ అభివృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణ నిర్మూలన, ప్రాథమిక ఆరోగ్య వసతులు మెరుగు పర్చడం, స్థానిక సంస్థల అభివృద్ధి, జనాభా నియంత్రణ, ఉపాధి అవకాశాలను మెరుగుపర్చడం మొదలగునవి.
పదవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
ఈ ప్రణాళిక ఏప్రిల్ 1, 2002 నుంచి మార్చి 31, 2007 వరకు కొనసాగింది. 10 వ ప్రణాళికలో ఆర్థికవృద్ధి రేటు లక్ష్యం 7.6% పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రణాళికలో వ్యవసాయ రంగం 2.13 వృద్ధిరేటు నమోదైంది. పారిశ్రామికరంగంలో 8.74%, సేవల రంగంలో 9.28% వృద్ధిరేటు నమోదైంది.
పదకొండవ పంచ వర్ష ప్రణాళిక
పదకొండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ముసాయిదాను జాతీయ ప్రణాళిక సంఘం నవంబర్ 2007లో ఆమోదించింది. 2007 నుంచి 2012 కాలంలో అమలయ్యే ఈ ప్రణాళికలో ఆర్థిక వృద్ధి రేటును 9%కు పెంచాలని లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు. ప్రాధాన్య రంగాల కార్యక్రమాల్లో పెటుబడులను గణనీయంగా పెంచడం ద్వారా మరింత సమగ్రంగా అభివృద్ధి సాధించాలని ప్రణాళికలో నిర్దేశించారు. నేపథ్యం: "వేగంగా, మరింత సఘంటిత అభివృద్ధి"
పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక
పన్నెండవ పంచవర్ష 2012 నుంచి 2017 వరకు ప్రణాళిక ముసాయుదాను జాతీయ ప్రణాళిక సంఘం
ప్ర్రణాళికా ముసాయిదా ముఖ్యాంశాలు  : 11 వ పంచవర్ష ప్రణాళిక మొత్తం పెట్టుబడి 36,44,000 కోట్ల రూపాయలుగా నిర్ణయించారు. ప్రణాళిక అమలు కోసం కేంద్రం కేటాయించాల్సిన స్థూల బడ్జెటరీ మద్దతు 14,21,711 కోట్ల రూపాయలు. ఇది గత ప్రణాళిక కంటే 6,00,000 కోట్లు అధికం. ప్రధానంగా ఈ ప్రణాళికలో సామాజిక, వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టారు. ప్రాధాన్య రంగాలకు స్థూల బడ్జెట్ లో 74.67%కు పెంచారు. గత ప్రణాళికలో ఇది 55.2% మాత్రమే. విద్యారంగానికి ఈ ప్రణాళికలో మంచి కేటాయింపులు చేశారు. స్థూల బడ్జెట్ లో దీని వాటా 19.36%. దీని ప్రకారం ఈ ప్రణాళిక కాలంలో విద్యకై 2,75,000 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేయాల్సి ఉంది. వ్యవసాయ రంగంలో వృద్ధి రేటు 4%గా నిర్ణయించారు.పారిశ్రామిక, సేవల రంగం వృద్ధి రేటును 9-11%గా నిర్ణయించారు.
ప్రణాళికల విజయాలు
1947 లో కొత్తగా స్వాతంత్ర్యం పొందిన మనదేశం ప్రతి అవసరాలకు ఇతర దేశాలపై ఆధారపడే అవసరం లేకుండా ప్రణాళిక బద్దంగా రూపొందిన లక్ష్యాల ఆధారంగా అభివృద్ధిని సాధించడం పంచవర్ష ప్రణాళికల విజయమేనని చెప్పవచ్చు. ప్రారంభంలో ఎన్ని ఆటంకాలు ఎదురైననూ అభివృద్ధిపథం వైపు పయనించడానికి ప్రణాళికలు కృషిచేశాయి. మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో వ్యవసాయ రంగంలో మంచి ఉత్పత్తి సాధించగల్గాము. రెండో ప్రణాళికలో భారీ పరిశ్రమలకు మంచి ఊతం లభించింది. మూడో ప్రణాళిక విఫలమవడానికి చైనా యుద్ధం (1962), నెహ్రూ మరణం (1964), పాకిస్తాన్తో యుద్ధం (1965) కారణాలు. ఆ తర్వాత కూడా రుతుపవనాలు, దేశ రాజకీయ కారణాలు మొదలగునవి ప్రణాళికల అభివృద్ధిని తాత్కాలికంగా ఆపినా దేశ అభివృద్ధిని మాత్రం అడ్డగించలేవు. ఈనాడు దేశం శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో అగ్రరాజ్యాలతో పోటీ పడుతున్నదానికి, సమాచార, శాస్త్ర, సంకేతిక, అంతరిక్ష రంగాలలో అంతెత్తున ఎగిరినదానికి ప్రణాళికబద్ద లక్ష్యాలే కారణం. పారిశ్రామికంగా కూడా బాగా అభివృద్ధి సాధించాం. ఒకప్పుడు ఆహారధాన్యాలకై ఇతరదేశాలపై ఆధారపడిన భారతదేశం ఈనాడు ఎగుమతి దశకు చేరడానికి, పారిశ్రామిక, రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించడానికి ప్రణాళికలు దోహదం చేశాయి.
ప్రణాళికల వైఫల్యాలు
పంచవర్ష ప్రణాళికల వల్ల ఎన్నో విజయాలు సాధించిననూ అవి నాణేనికి ఒక వైపు మాత్రమే. మరో వైపు చూస్తే ఎన్నో అపజయాలు, వైఫల్యాలు కొట్టొచ్చినట్లు కనబడతాయి. 6 దశాబ్దాల ప్రణాళికా భారతి ఏమి సాధించిందో గ్రామీణ రంగాన్ని ఒక్కసారి చూస్తే అర్థమౌతుంది. గత 60 సంవత్సరాలుగా కోట్ల రూపాయలు దారిద్యం, నిరుద్యోగం, జనాభా నిర్మూలన, ఉద్యోగ అవకాశాలపై ఖర్చు చేస్తున్ననూ అవి మరింతగా పెరగడం ఆశ్చర్యం కల్గుతుంది. ఇప్పటికీ పేదవారికి వారి జీవితాలలో మార్పేమీ లేదని పలు ఆర్థిక విశ్లేషణలు తెల్పుతున్నాయి. అంకెల్లో ప్రగతి బాగున్ననూ వాటి ఫలాలు మాత్రం కొందరే అనుభవిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా ప్రణాళికలకు ఒక స్థిరమైన గమ్యంలేదని, రాజకీయ పార్టీలు తమ వాగ్దానాల కోసం, పార్టీ సిద్ధాంతాల కోసం ప్రణాళిక లక్ష్యాలను మార్చివేస్తున్నారనే అపవాదు ఉంది. మొదటి, రెండో ప్రణాళికలో పొమ్దుపర్చిన లక్ష్యాలనే 11 వ ప్రణాళికలో కూడా ఉండటం కచ్చితంగా ప్రణాళికా వైఫల్యమేనని చెప్పవచ్చు. ప్రణాళికా వ్యయంలో కూడా అధిక భాగం పనికిరాని పథకాల మీద, సబ్సిడీల మీద వెచ్చిస్తున్నారు. దాంతో రుణభారం మరింతగా పెరిగి భవిష్యత్తు భారం అవుతుంది. నాల్గవ ప్రణాళిక అనంతరం చెప్పుకోదగ్గ భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జరుగలేదు. వ్యవసాయరంగంలో తాత్కాలిక ఫలితాల సాధనకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. దేశంలో అధిక ప్రాంతాలు నేటికీ వ్యవసాయం పైనే ఆధారపడవల్సిన పరిస్థితి పోలేదు. దేశంలో సమతూలక అభివృద్ధి ఏర్పడలేదు.
బయటి లింకులు
<references group="సాధించ లేకపోవుట" />
బాబుభాయ్ జె. పటేల్
బాబుభాయ్ జష్ భాయ్ పటేల్ (9 ఫిబ్రవరి 1911 - 19 డిసెంబర్ 2002) భారతదేశం లో గుజరాత్ రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా పని చేసిన వ్యక్తి. 1975 జూన్ నుంచి 1976 మార్చి వరకు జనతా మోర్చా నాయకుడిగా, రెండోసారి 1977 ఏప్రిల్ నుంచి 1980 ఫిబ్రవరి వరకు జనతా పార్టీ నాయకుడిగా రెండుసార్లు ఈ పదవిని నిర్వహించారు.
ప్రారంభ జీవితం
ఆయన 9 ఫిబ్రవరి 1911న గుజరాత్ లోని నడియాడ్ లో జన్మించారు. అతను న్యాయవాది. 1930లో కళాశాలలో ఉన్నప్పుడు భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం లో చేరాడు. అతను 1942 వరకు ఏడుసార్లు జైలుకు వెళ్ళాడు.
కెరీర్
1952 నుండి 1957 వరకు బొంబాయి రాష్ట్రంలో క్యాబినెట్ మంత్రిగా ఉన్నాడు. గుజరాత్ ఏర్పడిన తరువాత 1962లో కాంబే శాసనసభ నుంచి ఓడిపోయారు, కానీ 1967లో నడియాడ్ నుంచి గుజరాత్ శాసనసభ కు ఎన్నికయ్యారు, 1972లో నడియాడ్ నుంచి ఓడిపోయారు, 1975లో ఎన్ సిఒ అభ్యర్థిగా సబర్మతి నుంచి గెలిచారు, అయితే 1980లో జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా అక్కడి నుంచి ఓడిపోయారు, 1990లో మోర్వి నుంచి గెలిచారు. ఆయన తన రాజకీయ జీవితంలో గుజరాత్ లో అనేక మంత్రి పదవులను నిర్వహించారు.
1974లో చిమన్ భాయ్ పటేల్ నవ నిర్మాణ్ ఉద్యమం కారణంగా ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసి అసెంబ్లీని రద్దు చేశారు. తరువాత 1975 జూన్ లో ఎన్నికలు జరిగినప్పుడు, బాబుభాయ్ పటేల్ 18 జూన్ 1975 న గుజరాత్ మొదటి కాంగ్రెస్ యేతర ప్రభుత్వానికి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. జనతా మోర్చా అని పిలువబడే పార్టీల సంకీర్ణానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు. ఒక వారం తరువాత, ఇందిరా గాంధీ అత్యవసర పరిస్థితిని విధించారు, కాని కాంగ్రెస్ తన ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టినప్పుడు అతను మార్చి 1976 వరకు కొనసాగాడు. అతను మళ్ళీ 1977 నుండి 1980 వరకు జనతా పార్టీకి నాయకత్వం వహించిన సిఎం అయ్యాడు. 1990 ల ప్రారంభంలో చిమన్ భాయ్ పటేల్ ప్రభుత్వంలో సర్దార్ సరోవర్ డ్యామ్ ప్రాజెక్టుకు నాయకత్వం వహించి క్యాబినెట్ మంత్రి అయ్యారు.
మరణం
ఆయన 19 డిసెంబర్ 2002న గాంధీనగర్ లో మరణించారు.
మూలాలు
వర్గం:1911 జననాలు వర్గం:2002 మరణాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భారత రాజకీయ నాయకులు
నంగ్లీ
భౌగోళికం, జనాభా
నంగ్లీ (Nangli) (69) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన Baba Bakala తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 495 ఇళ్లతో మొత్తం 2637 జనాభాతో 521 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Batala అన్నది 15 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1407, ఆడవారి సంఖ్య 1230గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 692 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37799.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది﻿గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Mehta)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Mehta)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప వైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప పాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Batala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప అనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Jalandhar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప ఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప టి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిఉంది సమీప ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప పశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 ఎంబిబిఎస్ డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉన్నాయి గ్రామంలో 2 ఇతర డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉన్నాయి గ్రామంలో 2 డిగ్రీలు లేని వైద్యులు ఉన్నారు
గ్రామంలో 4 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరు లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరు ఉంది మూత వేసిన బావుల నీరు లేదు మూత వేయని బావులు నీరు లేదు చేతిపంపుల నీరు ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరు ఉంది ప్రవాహం నీరు లేదు నది / కాలువ నీరు లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరు లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీ లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీ ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు లేదు.సమీప పోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామ పిన్ కోడ్
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు లేదు.సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలు లేదు.సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ లేదు.సమీప ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు.సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ లేదు.సమీప రైల్వే స్టేషన్లు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆటోల సౌకర్యం గ్రామంలో కలదు
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప జాతీయ రహదారిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప రాష్ట్ర హైవేగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు.సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు.సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) ఉంది. ఆటల మైదానం ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ లేదు.సమీప సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయం లేదు.సమీప గ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం లేదు.సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరా ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం లేదు.సమీప జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
విద్యుత్తు
12 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 13 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
నంగ్లీ (Nangli) (69) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):