cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సిద్దార్థ (2016 సినిమా)
కథ
ఫ్యాక్షన్ బ్యాక్ గ్రౌండ్ ఉన్న సూర్య (సాగర్) వాటికి దూరంగా మలేషియా వెళతాడు. అక్కడ సహస్ర (రాగిణి నంద్వాని) ప్రేమలో పడతాడు. తరువాత తన సమస్యలను సాల్వ్ చేసుకోడానికి ఇండియా వెళ్లి తన ప్రేమను వదులుకోవాల్సి పరిస్థితిలో చిక్కుకుంటాడు. అసలు సూర్య గతమేమిటి ? తన ప్రేమను ఆటను ఎందుకు వదులుకోవాల్సి వస్తుంది ? చివరికి అతని ప్రేమ ఏమైంది ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
మండిపల్లి నాగిరెడ్డి
రాజకీయ జీవితం
మండిపల్లె నాగిరెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా రాయచోటి సమితి అధ్యక్షుడిగా 1981లో గెలిచాడు. ఆయన 1985లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా రాయచోటి నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెదేపా అభ్యర్థి డాక్టర్‌ దాదాసాహెబ్‌పై  గెలిచి తొలిసారి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1989 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తెదేపా అభ్యర్థి జంపాల కొండ్రాయుడుపై గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989) వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా వ్యక్తులు
సింహాసన ద్వాత్రింశిక
సింహాసన ద్వాత్రింశిక 15వ శతాబ్దానికి చెందిన కొరవి గోపరాజు రచించిన పద్యకావ్యము. ఇది మూల సంస్కృత రచన నుండి అనువాదం చేయబడినది. ఇందు విక్రమార్కుని దివ్యసింహాసన సోపానములపై ఉన్న 32 సాలభంజికలు భోజరాజునకు చెప్పిన కథలున్నవి. ఇందులో 11 ఆశ్వాసాలలో 32 కథలు పద్యరూపంలో వున్నాయి.
కథాకావ్యాంశాలు
ఉజ్జయినీ పురమును చంద్రగుప్తుని పుత్రుడు భర్తృహరి పాలించుచుండెను. అతని భార్య అనంగసేన. ఆమె చెడు వర్తనము వలన విరక్తుడై విక్రమార్కునకు రాజ్యము కట్టి వెళ్ళెను. విక్రమార్కుడు మహాకాళుని గూర్చి తపమొనర్చి మెప్పించి ఒక సంవత్సరము మీద ఒక దినము వయసుగల కన్యకు బుట్టిన వానితో మాత్రమే చావు కలుగునట్లు వరము పొందెను. భట్టి చాతుర్యము వలన 2 వేల యేండ్లు బ్రతుకును; బేతాళుని వశము చేసికొనును, స్వర్గమునకు పోయి రంభా ఊర్వశుల నృత్య విశేషములు వివరించి ఇంద్రునిచే దివ్య సింహాసనము సంపాదించెను. చివరకు ప్రతిష్టానపురము నందలి శాలివాహనుడను బాలునిచే మరణించును. అశరీరవాణి చెప్పినట్లు ఆ సింహాసనమును విక్రమార్కుని మంత్రులు భూమిలో పాతిపెట్టి ఆ భూమినొక బ్రాహ్మణునకు దానమిచ్చెదరు. ఆ భూమిలో ఆ బ్రాహ్మణవంశీయుడు మంచె వేసికొని చేనులో పైరుపెట్టి కావలి యుండును. భోజరాజు సైన్యములతో నచటికి రాగా మంచెపై ఉండి ఆహ్వానించును. మంచె దిగి దూషించును. భోజరాజు ఆ భూమిని కొని, మంచె ఉన్నచోట త్రవ్వింపగా సింహాసనము కనబడును, ఎంత ప్రయత్నించినను ఆది వెలికిరాదు. మంత్రి సలహా మేరకు శాంతులు చేయగా వెలికి వచ్చును. మంత్రి ఆవశ్యకతను తెలుపు బహుశ్రుత్రుని (ససేమిరా) కథ, ఏకలునికథ, వులిపులుగు కథ చెప్పబడినవి.
భోజరాజు శుభదినమున సింహాసన మెక్కబోగా మొదటిమెట్టుపై ఉండిన బొమ్మ భోజుని ఆపి విక్రమార్కుని వంటి సాహసౌదార్యములు కలవాడే ఈ సింహాసమెక్కుటకు అర్హుడని చెప్పును. ఇట్లే తక్కిన 31 బొమ్మలును ఒక్కొక్క కథ చెప్పును.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కావ్యములు వర్గం:1936 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు అనువాద పుస్తకాలు వర్గం:కథాకావ్యాలు
గస్టావ్ డోరె
గస్టావ్ డోరే పూర్తి పేరు  పాల్ గస్టావ్ లూయిస్ క్రిస్టోఫర్ డోరె Paul Gustave Louis Christophe Doré (/dɔːˈreɪ/; French: [ɡystav dɔʁe]; 6 జనవరి 1832 – 23 జనవరి 1883)  ఫ్రాన్స్ కి చెందిన ప్రముఖ చిత్రకారుడు, శిల్పి, నగిషీలు చెక్కే శిల్పి. ముఖ్యంగా నగీషీలు చెక్కడంలో ప్రసిద్దుడు. ప్రముఖ నవలలైన "ది పారడైజ్ లాస్ట్" "డాన్ క్విక్సట్" ఇంకా అనేకమైన నవలలకు చిత్రాలతో పాటూ నగీషీలు చెక్కాడు.
Perrault's Fairy Tales (1867)
For a complete gallery of all 41 Doré illustrations see Les Contes de Perrault
బయటి లంకెలు
వర్గం:1832 జననాలు వర్గం:1883 మరణాలు వర్గం:ఫ్రాన్స్
రైక్వుడు
మహావృష సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించే జానశ్రుతి గొప్ప పరిపాలనా దక్షుడు. ఆయన సేవాకార్యక్రమాలు జరిపించడంలోనూ, ధార్మిక కార్యక్రమాలు చేయడంలోనూ ప్రసిద్ధి గాంచాడు. తనకన్నా గొప్పవాడు ఎవరవి కొద్దిగా అహము ఉండేది. ఆయన ఒక పున్నమి రాత్రివేళ తన రాజప్రాసాద ఉపరితలం మీద అటూ ఇటూ పచార్లు చేస్తున్నాడు. ఆ సమయంలో కొన్ని రాజహంసలు అటువైపు రావడం రాజు గమనించాడు. ఆయనకు పశుపక్ష్యాదుల భాషలు తెలుసు. కాబట్టి ఆ హంసలు తమలో తాము మాట్లాడుకోవడం వినగలిగాడు. జానశ్రుతి మహారాజు ఒక గొప్ప పరిపాలకుడు అంది ఒక హంస. దానికి మరో హంస ''బండి తోలుకుని జీవించే మహాజ్ఞానియైన రైక్వుడికన్నా ఈయన గొప్పవాడా? '' అన్నది.
ఈ సంభాషణంతా విన్న రాజు రాత్రంతా రైక్వుడి గురించే ఆలోచిస్తూ గడిపాడు. మరునాడే తాను స్వయంగా వెళ్ళి రైక్వుడిని కలుసుకున్నాడు. రాజు వినయాన్ని పరీక్షించిన రైక్వుడు ఆయనకు ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించాడు.
మూలాలు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
కూడిక
thumb|right|150px|3+2=5 సాధారణంగా పిల్లల పాఠ్య పుస్తకాల్లో ఉండే బొమ్మ కూడిక అనేది ఒక ప్రాథమిక గణిత ప్రక్రియ. దీన్ని '+' గుర్తుతో సూచిస్తారు. ఉదాహరణకు కుడి పక్కన చూపిన బొమ్మలో 3+2 ఆపిల్ పండ్లు ఉన్నాయి. అంటే మూడు రెండు కలిపి మొత్తం ఐదు ఆపిల్ పండ్లున్నాయని సూచిస్తుంది. ప్రాథమిక విద్యలో పిల్లలు కూడికలను దశాంశమానంలో నేర్చుకుంటారు. అంకెలతో ప్రారంభించి క్రమంగా పెద్ద పెద్ద సంఖ్యలను కూడడం నేర్చుకుంటారు.
ధర్మాలు
కూడికకు అనేక ధర్మాలున్నాయి. ఉదాహరణకు, (1 + 2) + 3 = 3 + 3 = 6 = 1 + 5 = 1 + (2 + 3).
సంకలన పట్టిక
వర్గం:గణిత శాస్త్రము
పుట్టపాక చీర
పుట్టపాక చీరల తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, నారాయణపూర్ మండలంలోని పుట్టపాక గ్రామంలో తయారవుతున్న చేనేత చీర. పట్టువస్త్రాల్లో మేటి డిజైన్లకు పేరుగాంచి, వన్నె తగ్గని మర మగ్గాలతో పుట్టపాక పట్టుకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే పట్టుపుట్టగా మార్మోగుతోంది.
నేత పరిశ్రమ
పుట్టపాక చీరల డిజైన్ 200 పైగా సంవత్సరాల నాటిది. ఇతర చీరల వాటికంటే పుట్టపాక చీరలలో నిలువు పోగులు, అడ్డపోగులు ఇకత్ వార్ప్ కు సంబంధించినవే ఉంటాయి.ఇది దగ్గరగా సంబల్ పురి చీరను పోలివుంటుంది.
కుటీర పరిశ్రమ
1980 సం.లో ఇతర ప్రాంతాల నుండి పుట్టపాకకు సుమారు 400 చేనేత కుటుంబాలు వలస వచ్చాయి. ఈ పరిశ్రమ సంక్షోభంలో కూరుకొని నష్టాలబాట పట్టడంతో దాదాపు సగంమంది తిరిగి వెళ్లిపోయారు. ఇన్ని కష్టాలున్నప్పటికీ ప్రస్తుతం 500పైగా చేనేత మగ్గాలు నడుస్తున్నాయి. ఇందులో పుట్టపాక చేనేత కార్మికులు సభ్యులుగా ఉంటారు. పుట్టపాక చీరలు పోచంపల్లి చీరలుగా విక్రయించబడుతాయి. చేనేతరంగం పరంగా ఈ గ్రామం నుంచి కృషి చేసిన వాళ్లెంతోమంది ఉన్నారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు వర్గం:తెలంగాణ భౌగోళిక గుర్తింపులు వర్గం:చీరలు వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా వర్గం:చేనేత
సచిన్ బన్సల్
సచిన్ బన్సల్ ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త. భారత ఈ కామర్స్ సంస్థ ఫ్లిప్‌కార్ట్ సహవ్యవస్థాపకుడు. ఫ్లిప్‌కార్ట్ లో ఉన్న 11 సంవత్సరాలు సచిన్ ఆ సంస్థకు ఛైర్మన్, సీఇవో గా ఉన్నాడు. 2018లో ఫ్లిప్‌కార్ట్ ను అంతర్జాతీయ వ్యాపార దిగ్గజమైన వాల్‌మార్ట్ కొనుగోలు చేసిన తర్వాత ఆ సంస్థ నుంచి బయటకు వచ్చేశాడు.
2007 సంవత్సరంలో సచిన్ బన్సల్, బిన్నీ బన్సల్ (బంధువులు కాదు) కలిసి ఫ్లిప్‌కార్ట్ ను స్థాపించారు. 2018 నాటికి ఆ సంస్థ విలువ 20 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉంది. అప్పటికి బన్సల్ కు ఆ సంస్థలో 5.5 శాతం వాటా ఉంది. దాన్ని వాల్‌మార్ట్ కు విక్రయించాడు. అతని ఆస్తుల విలువ సుమారు 1 బిలియన్ డాలర్లు అయ్యింది.
మూలాలు
వర్గం:1981 జననాలు వర్గం:భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు
లాంఫెల్‌పాట్
భౌగోళికం
లాంఫెల్‌పాట్ పట్టణం 24.82507°N, 93.90899°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది.
పరిపాలన
లాంఫెల్‌పాట్ ఉపవిభాగంలో 4 గ్రామాలు ఉన్నాయి.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, లాంఫెల్‌పాట్ ఉపవిభాగం పరిధిలో 2,21,422 జనాభా ఉంది. ఇందులో 108,135 మంది పురుషులు ఉండగా, 1,13,287 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 23,105 (11,871 మంది బాలురు, 11,234 మంది బాలికలు) మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. పట్టణంలో అక్షరాస్యుల సంఖ్య 1.81,635 ఉండగా, అందులో 92,184 మంది పురుషులు, 89,451 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.
మొత్తం జనాభాలో షెడ్యూల్ కులాలవారు 1,447 మంది, షెడ్యూల్ తెగలవారు 16,743 మంది ఉన్నారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మణిపూర్ నగరాలు, పట్టణాలు
ఖగారియా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఖగారియా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, బీహార్ రాష్ట్రంలోని 40 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఆరు అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:బీహార్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
మధురవాణి (అయోమయ నివృత్తి)
వికీపీడియాలో మధురవాణి పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ వ్యాసాలున్నాయి. వాటి వివరాలు:
__DISAMBIG__
పి.ఎస్. శ్రీధరన్ పిళ్ళై
శ్రీధరన్ పిళ్ళై(ఆగ్లం:P. S. Sreedharan Pillai)(జననం 1954 డిసెంబరు 1) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు రచయిత ప్రస్తుతం గోవా రాష్ట్రానికి 19వ గవర్నర్గా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు. ఇంతకు పూర్వం ఈయన మిజోరం రాష్ట్ర గవర్నర్గా కూడా విధులు నిర్వర్తించాడు. పలుసార్లు కేరళ రాష్ట్రంలో భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్ష పదవిని  చేపట్టాడు.
తొలినాళ్లలో
కేరళ రాష్ట్రం అలప్పుజ జిల్లా పంచాయతీలో సుకుమారం నాయర్ భవాని అమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. పండలం పట్టణం నుండి ఆర్ట్స్ విభాగంలో గ్రాడ్యుయేషన్ పట్టా పొందిన పిళ్ళై 1978లో ప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాల నుండి న్యాయ విద్యలో పట్టా పొందాడు. విద్యార్థి దశలో చురుకైన కార్యకర్తగా ఉండడంవల్ల 1977లో కేరళ రాష్ట్ర అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్తు జనరల్ సెక్రటరీగా నియమించబడ్డాడు. కాలికట్ నాయక కళాశాలలో చదువుకునే రోజుల్లో ఒక పత్రిక సంపాదకుడిగా ఉన్న పిళ్ళై ఇందిరా గాంధీ హయాంలో అత్యవసర స్థితికి వ్యతిరేకంగా ప్రచురించిన అంశాలతో జనాదరణ పొందాడు.
మూలాలు
వర్గం:1954 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:గోవా గవర్నర్లు వర్గం:మిజోరాం గవర్నర్లు వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
భారత రాజ్యాంగ పరిషత్
గోపాల కృష్ణ గోఖలే 1914లో మొదటగా భారతదేశానికి ఒక రాజ్యాంగం అవసరం అని అభిప్రాయపడ్డాడు. ఆ తర్వాత 1934లో కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడైన ఎం. ఎన్. రాయ్ రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆవశ్యకత తెలిపారు. 1935లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కూడా దీన్ని డిమాండ్ చేసింది. 1940లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఒక రాజ్యాంగ పరిషత్తును స్థాపించటానికి అంగీకరించింది. 1946లో క్యాబినెట్ మిషన్ ప్లాన్ ద్వారా మొట్టమొదటి సారిగా రాజ్యాంగ పరిషత్ ఎన్నికలు జరిగాయి. రాజ్యాంగ పరిషత్ సభ్యులను రాష్ట్రాలు ఎన్నుకుంటాయి. మొత్తం 389 మంది సభ్యులలో 292 మంది రాష్ట్రాల నుండి, 93 మంది సంస్థానాల నలుగురు చీఫ్ కమీషనర్ ప్రావిన్సేస్ అఫ్ ఢిల్లీ, అజ్మీర్, కూర్గ్, బ్రిటిష్ బలోచిస్తాన్ నుండి ఎన్నికయ్యారు. ఆగస్టులో ఎన్నికలు పూర్తి అయ్యి కాంగ్రెస్ 208 స్థానాలను, ముస్లిం లీగ్ 73 స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. తర్వాత కాంగ్రెస్ తో విభేదించి ముస్లిం లీగ్ తప్పుకుని పాకిస్తాన్ కు వేరే పరిషత్ ని మౌంట్ బాటన్ ప్లాన్ ప్రకారం జూన్ 3న స్థాపించారు. అలా విడిపోయిన తర్వాత భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ లో 299 స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:భారత రాజ్యాంగ వ్యవస్థ
లకుముకి పిట్ట
లకుముకి పిట్ట ( ఆంగ్లము Kingfisher) అందమైన రంగుల పక్షి.ఇవి అందమైన రంగురంగుల పక్షులజాతికి (కొరాసిఫార్మ్స్) చెందింది. ఇవి లేత, మధ్య తరహా నుండి ముదురు రంగులతో అనేక సైజుల్లో ఉన్న ఈ సమూహాన్ని 'ఆల్సెడినిడె' అనే ఒకే ఒక కుటుంబంగానూ, మూడు ఉప కుటుంబాలుగానూ ఉంటాయి.ఇవి ఆల్సెడినిడె అనే నదీ కింగ్ ఫిషర్లు, హల్క్యోనిడె అనే చెట్టు కింగ్ ఫిషర్లు, సెరిలిడె అనే నీటి కింగ్ ఫిషర్లు అని మూడు కుటుంబాలుగా ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది కింగ్ ఫిషర్లు జాతులలో సుమారు 90 రకాలు ఉన్నట్లు తెసుస్తుంది.
పక్షి
వీటికి పెద్ద తలలు, పొడవాటి, సూదివంటి ముక్కులు, పొట్టి కాళ్ళు, పొట్టిగా మందంగా ఉన్నతోకలతో ఉంటాయి. చాలా జాతి పక్షులు ఉష్ణమండలాలలో కొన్ని అడవులలో నివసిస్తుంటాయి ఇవి చేపలను వేటాడి తింటాయి.కొన్ని చెట్లమీద ఉండే చిన్న బల్లుల వంటివాటిని కూడా తింటుంటాయి.ఇవి గూళ్ళను కొండలలోని బెజ్జాలలో కట్టుకుంటాయి.చాలా జాతులు లింగాల మధ్య చిన్న తేడాలు మాత్రమే కలిగివుంటాయి. దీనిని "టిట్టిభం" అని మరోపేరుతో కూడా వ్యవహరిస్తారు
నివాసం
ఇవి ఎక్కువుగా చేపలు లభించే ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి. చాలా జాతులు ఆఫ్రికా, ఆసియా, ఓషియానియాలోని ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో కనిపిస్తాయి.అతి తక్కువ జాతుల పక్షులు మాత్రమే అడవులలో కనిపిస్తాయి.
ఆహారం సంపాదన
ఇవి సాధారణంగా నదుల సమీపంలో సంచరిస్తూ ఆహారాన్ని పసిగట్టి, శరవేగంగా క్రిందికి దూసుకెళ్లడం ద్వారా పట్టుబడిన అనేక రకాల ఆహారాన్ని సంపాదించుకుంటాయి.కొన్ని కింగ్ ఫిషర్లు సాధారణంగా నదుల దగ్గర నివసించి చేపలను తింటాయి. అయితే అనేక జాతులు నీటికి దూరంగా నివసించి వెన్నుముక లేని క్రిమి కాటకాలను చిన్న అకశేరుకాలును తింటాయి.ఇవి మిగతా జాతులకు చెందినవాటిమాదిరిగానే,చెట్టుతొర్రలలో, రంధ్రంలలో,గుహలలో (కావిటీస్‌) లో గూడు కట్టుకుంటాయి.సాధారణంగా సొరంగాలు భూమిలోని సహజ లేదా కృత్రిమంగా ఏర్పడిన తొర్రలలో ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి.
శాస్త్రం
లకుముకిపిట్ట ఎడమవైపు నుండి వారిదగ్గరకు రావడం జరిగితే వార్కి మంచి అదృష్టం జరిగిందనే ఒక నమ్మకం ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పక్షులు వర్గం:జంతు శాస్త్రము
కెన్యాంత్రోపస్
ఈ శిలాజం ఓ కొత్త హోమినిన్ జాతికి, కొత్త ప్రజాతికీ చెందినదని లీకీ (2001) ప్రతిపాదించింది. కొందరు దీన్ని ఆస్ట్రలోపిథెకస్ ప్రజాతి లోని ఒక జాతిగా, ఆస్ట్రలోపిథెకస్ ప్లాటియోప్స్ అని, మరి కొందరు హోమో ప్రజాతిలో హోమో ప్లాటియోప్స్ అనీ అన్నారు. ఇంకొందరు దీన్ని ఆస్ట్రలోపిథెకస్ అఫారెన్సిస్ జాతికి చెందిన శిలాజంగా భావించారు.
2015 లో లోమెక్విలో చేసిన పురావస్తు తవ్వకాల్లో అత్యంత పురాతన పనిముట్లు కూడా లభించాయి. ఇవి ఓ హోమినిన్ వాడిన అత్యంత పురాతన పనిముట్లు. ఆ విధంగా పనిముట్లు వాడిన తొట్ట తొలి జీవి కెన్యాంత్రోపస్ ప్లాటియోప్స్ కావచ్చునని ఇవి సూచించాయి.
శబ్దవ్యుత్పత్తి, వివరణ
కెన్యాంత్రోపస్ ప్లాటియోప్స్ అనే పేరు ఈ ప్రత్యేక జాతికి అనేక కారణాల వల్ల కేటాయించబడింది: కెన్యాలో అనేక హోమినిన్లను కనుగొన్నదానికి గుర్తుగా " కెన్యాంత్రోపస్ " అనే పేరును ఈ జాతికి పెట్టాలని ప్రతిపాదించారు. మానవ పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఆ శిలాజాలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. గ్రీకులో చదునైన అని అర్థం ఉన్న ప్లాటస్ ఈ జాతి చదునైన ముఖాన్ని సూచిస్తుంది. ఆప్సిస్ అంటే కనిపించడం. ఈ రెండు గ్రీకు పదాల నుండి ప్లాటియోస్ అనే పదం వచ్చింది.
తవ్వకాల స్థలాలు
1999 లో, మీవ్ లీకీ కెన్యాలో శిలాజాల కోసం వెతకడానికి ఒక యాత్ర చేపట్టింది. ఇది ఈ ప్రాంతంలో జ్రిగిన రెండవ యాత్ర. మొదటి యాత్ర 1998 లో జరిగింది, దీనిలో KNM-WT 38350 అనే పారాటైప్‌ను కనుగొన్నారు. అనేక ప్రముఖ హోమినిన్ శిలాజాలను శాస్త్రవేత్తలకు అందించిన తుర్కానా సరస్సులో వాళ్ళు తవ్వకాలు మొదలు పెట్టారు. బృందంలోని సభ్యుడు, జస్టస్ ఎరుస్, సరస్సు పక్కనే ఉన్న లోమెక్వి వద్ద నాచుకుయ్ నిర్మాణంలో ఒక పుర్రెను కనుగొన్నాడు. రెండు యాత్రలలోనూ సేకరించిన మొత్తం శిలాజాల్లో టెంపొరల్ ఎముక, మూడు పాక్షిక కింది దవడలు, రెండు పాక్షిక మాక్సిల్లె, నలభై నాలుగు పళ్ళూ ఉన్నాయి. అయితే, శాస్త్రవేత్తల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తించింది, KNM-WT 40000 గా పిలిచే పుర్రె. ఇది దాదాపు సంపూర్ణంగా ఉంది. గతంలో ఇతర శిలాజాల్లో చూసిన అనేక లక్షణాలు, దీనికి ఉన్నాయి. అయితే ఈ లక్షణాల ు ఒకే స్పెసిమెన్‌లో ఉండడం ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడలేదు; దీంతో ఇ దొక ప్రత్యేకమైన, విశిష్ట మైన జాతి అని శాస్త్రవేత్తలు గ్రహించారు.
KNM-WT 40000 తో పాటు ఇతర ఎముకలు అగ్నిపర్వత గులకరాళ్ళు, గట్టిపడిన కాల్షియం కార్బొనేటుతో కూడిన నల్లటి మట్టిరాళ్లలో దొరికాయి. KNM-WT 40000 స్పెసిమెన్ 35 లక్షల సంవత్సరాల నాటిదని, అది లభించిన చో ట ఉన్న మట్టి పొర 35.3 లక్షల సంవత్సరాల నాటిదని తేలింది. ఆ పొరకు సరిగ్గా క్రింద KNM-WT 38341 స్పెసిమెన్ దొరికింది. ఇది ఇది 353 లక్షల సంవత్సరాల నాటిది. బి-తులు బోర్ టఫ్‌కు పైన వివిధ స్థలాల్లో లభించినన ఇతర స్పెసిమెన్లు సుమారు 33 లక్షల సంవత్సరాల నాటివి. ఈ మట్టి రాయి పెద్దగా లోతులేని సరస్సు దగ్గర ఉంది. హోమినిన్లు నదులు లేదా సరస్సులకు దగ్గరలో నివసించారని ఇది సూచిస్తోంది.
వర్గీకరణ
KNM-WT 40000 అనేది ఈ జాతికి చెందిన హోలోటైప్ -ఈ జాతిని నిర్వచించే లక్షణాలు కలిగిన స్పెసిమెన్.
మధ్య ప్లయోసీన్ సమయంలో వర్గీకరణపరంగా హోమినిన్లు మరింత వైవిధ్యంగా ఉన్నాయని కెన్యాంత్రోపస్ ప్లాటియోప్స్ శిలాజాలు సూచిస్తున్నాయి. ముందుకు పొడుచుకువచ్చి ఉండని దవడలు ఇంతకు ముందు అనుకున్నదానికంటే ముందే ఉద్భవించాయి. దాని ముఖ నిర్మాణం, ఉత్పన్నమైన లక్షణాలూ దాదాపు ప్రతి కపాల లక్షణంతో సహా పారాంత్రోపస్ కంటే చాలా భిన్నంగా ఉన్నాయి. అందువల్ల కొత్త పుర్రెను పారాంత్రోపస్ జాతికి కేటాయించటానికి కారణమే లేదు. కపాల నిర్మాణంలో తేడాలు చాలా భిన్నంగా ఉన్నాయని ఇప్పటికీ భావిస్తున్నారు. హోమో, ఆర్డిపిథెకస్‌ల కంటే కూడా దీనిలో చాలా తేడాలున్నాయి. దాని కపాల నిర్మాణం ఆస్ట్రలోపిథెకస్‌తో కొన్ని సారూప్యతలు కూడా ఉన్నాయి - మెదడు పరిమాణం, ముక్కు భాగాలు, సబోర్బిటల్, టెంపొరల్ ప్రాంతాలు మొదలైనవి - తేడాలు చాలా సారూప్యతల కంటే చాలా ఎక్కువ. అంచేతనే దాన్ని కొత్త జాతిలో చేర్చారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:మానవ పరిణామం వర్గం:మానవ పూర్వీకులు
క్యాండీ క్రష్ సాగా
కాండీ క్రష్ సాగా అనేది కింగ్ కంపెనీ వారు 2012 ఏప్రిల్ 12న ఫేస్‌బుక్ కోసం, 2012 నవంబరు 14న స్మార్ట్‌ఫోన్లకు మొబైల్ యాప్‌గా విడుదల చేసిన మూడింటిని మేచ్ చేసే పజిల్ వీడియో గేమ్. 4కోట్ల అరవైలక్షలమంది నెలవారీ సగటు వాడుకరుల సంఖ్యతో ఫార్మ్‌విల్లే 2ను ఫేస్‌బుక్‌లోకెల్లా ప్రజారంజకమైన ఆటగా నిలబడింది. వారి బ్రౌజర్ గేమ్ క్యాండీ క్రష్తో పోలిస్తే చాలా భేదం కలిగినది. 2013 నవంబరులో, డ్రీమ్‌వరల్డ్ అనే ఎక్స్పాన్షన్ విడుదల చేశారు, పాతవెర్షన్ కన్నా మరింత కష్టభరితమైన వెర్షన్‌గా తయారుచేశారు. (డ్రీమ్‌వరల్డ్ 50వ లెవెల్ ఆడాకా తెరుచుకుంటుంది, స్క్రీన్ కుడివైపున ఉన్న ఓడస్ అనే గుడ్లగూబపై నొక్కితే తెరుచుకుంటుంది.) కాండీ క్రష్ గేమ్ ని Truth or dare questionsతో మీ ఆడటం
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటరు ఆటలు
గుల్మము
గుల్మము : ఇదొక చిన్న మొక్క. ఒక్కసారి పూసిన తర్వాత అంతరిస్తాయి. తులసి,పుదీనా లాంటివి కూడా గుల్మము శాఖలనే చెప్పవచ్చును. తులసిలో ఆకులు ( చిన్నవి ,పెద్దవి గా )  నిగనిగలాడే  ఆకారంలో ఉంటాయి. మొక్క చాలా సున్నితమైనది వెచ్చని వాతావరణంలో పెరుగగలదు. తేమతో కూడిన పరిస్థితులలో పెరిగినప్పుడు. ఎండిన తులసి (పెద్ద) ఆకు  సువాసనగా గా ఉంటాయి. తీపి, సుగంధ, తేలికపాటి రుచిని కలిగి ఉంటాయి. చిన్న తులసి యొక్క ఎండిన ఆకులు తక్కువ సువాసన  రుచి గా  ఉంటాయి
తులసి ఒక అద్భుతమైన పొద దీనిని "మూలికల రాణి" అని పిలుస్తారు. ఇది “లామియాసియా” కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్కను శతాబ్దాలుగా భారతదేశంలో బహుళ ఉపయోగాల కోసం సాగు చేస్తున్నారు. లవంగం నూనెతో పోలిస్తే తులసి నూనెలో 70 శాతం యూజీనాల్ ఉంటుంది. తులసిలో అనేక ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. తులసి ఔషధ మొక్కల పెంపకం చాలా ప్రయోజనకరంగా ఉన్నాయి. భారతదేశంలోని అనేక రాష్ట్రాల రైతులు ఔషధ మొక్కలను పండించడం పెద్ద ప్రయోజనం ఏమిటంటే ఇది తక్కువ సమయంలో తక్కువ ఖర్చుతో మంచి లాభాలను ఇస్తుంది. కేవలం రూ. 15000 నుండి 20000 వరకు మూడు నెలల్లో 3 నుండి 4 లక్షలు సంపాదించవచ్చు. తులసి లో నాలుగు రకములైన కృష్ణ తులసి, ద్రుద్రిహా తులసి, రామ్ / కాళి తులసి, బాబీ తులసి  చాల రకములైన  తులసి మొక్కలు కనబడుతున్నాయి. ప్రతి ఒక్క తులసి మొక్క ఏంతో విలువైనవి. వాటి ప్రయోజనం వివరిస్తే  కృష్ణ తులసి  భారతదేశంలోని దాదాపు అన్ని ప్రాంతాలలో కలవు. ఈ రకం ఆకులు వంకాయ రంగులో ఉంటాయి. కృష్ణ తులసిలో విటమిన్ ఎ, విటమిన్ కె బీటా కెరోటిన్  ఉన్నాయి. ఇది మెగ్నీషియం, కాల్షియం, ఐరన్, పొటాషియం విటమిన్ సి యొక్క  వనరులను కూడా ఇస్తుంది. ఈ రకాన్ని తులసి నూనె తయారీకి ఉపయోగిస్తారు, ఇది దోమలను అరికడుతుంది.మలేరియా వంటి వ్యాధుల నివారణ కు ఉపయోగం. ద్రుద్రిహా తులసి ప్రధానంగా బెంగాల్, నేపాల్, చాట్‌గావ్ ,మహారాష్ట్ర ప్రాంతాలలో కనుగొనబడింది. ఇది గొంతు పొడిబారడం నుండి ఉపశమనం ఇస్తుంది, చేతులు, కాళ్ళ వాపు , కీళ్ల నొప్పులను నిరోధించ గలదు. రామ్ / కాశీ తులసి చైనా, బ్రెజిల్, తూర్పు నేపాల్‌తో పాటు బెంగాల్, బీహార్, చాట్‌గావ్, భారతదేశంలోని దక్షిణ రాష్ట్రాలలో కనుగొనబడింది. వంకాయ రంగులో ఉంటుంది  ఆకులు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంది, వాసన కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో వుండే ఔషధ గుణములతో అడాప్టోజెనిక్, యాంటీ ఫంగల్, యాంటీ బాక్టీరియల్, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి. ఇది వెచ్చని ప్రదేశాలలో పండుతుంది.
గుల్మాలు వంటలలో, వైద్యంలోను విస్తృతంగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఆకుకూరలు చాలా వరకు గుల్మాలే. ఉదాహరణ: తోటకూర, కొత్తిమిర మొదలైనవి. ఔషధ మొక్కలలోని ఆకులు, వేరు, విత్తనాలు మొదలైన భాగాలు ఇందుకోసం ఉపయోగపడతాయి.
మూలాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
Ñana Xihuitl (tlanelhuayōtl)
కొడతనపల్లె
చీకటిపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, గుడిపల్లె మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
రవాణ వ్వవస్థ
పుంగనూరు టౌన్ ఇక్కడికి 78 కి.మీ. దూరములో ఉంది. అక్కడికి రోడ్డు సౌకర్యము ఉంది. ఇక్కడికి సమీపములోని బస్ స్టేషనులు కుప్పం, శాంతిపురం, రాజు పేట క్రాస్ రోడ్డు. అన్ని ప్రదేశాలకు బస్సు సౌకర్యము ఉంది.
ఇక్కడికి సమీపములోని రైల్వే స్టేషను గుడుపల్లి. ప్రధాన రైల్వేస్టేషను బంగారుపేట్ ఇక్కడికి 26 కి.మీ. దూరములో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
ఇక్కడ మండల పరిషత్ ప్రమరీ పాఠశాల ఉంది.
మండిపల్లి నారాయణరెడ్డి
మండిపల్లి నారాయణరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన రాయచోటి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
మండిపల్లి నారాయణరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అన్నమయ్య జిల్లా, చిన్నమండెం మండలం, పడమటికోన గ్రామంలో జయరామిరెడ్డి, మల్లమ్మ దంపతులకు 1955 జులై 1న జన్మించాడు. ఆయన బీకాం వరకు చదువుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
మండిపల్లి నారాయణరెడ్డి తన పినతండ్ర  మాజీ ఎమ్మెల్యే మండిపల్లి నాగిరెడ్డి 1993లో రోడ్డు ప్రమాదానికి గురై మరణించడంతో ఆయన రాజకీయ వారసుడిగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1993లో రాయచోటి నియోజకవర్గంకు జరిగిన ఉప ఎన్నికలో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1994లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లోపోటీ చేసి గెలిచి రెండోసారి వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. నారాయణరెడ్డి 1999 జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు. ఆయనకు 2004లో జరిగిన ఎన్నికల్లో టికెట్టు లభించకపోడంతో ప్రత్యక్ష రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్నాడు.
మరణం
మండిపల్లి నారాయణరెడ్డి శ్వాసకోస, గుండెనొప్పి సమస్యలతో చెన్నైలోని అపోలో ఆసుపత్రిలో చికిత్స అందుకుంటూ ఆరోగ్యం విషమించడంతో 2019 జనవరి 11న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994) వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా వ్యక్తులు
తీసివేత
right|thumb|180px|"5 − 2 = 3" (verbally, "5 లోనుంచి 2 తీసేస్తే మూడు") right|thumb|180px|ఒక ఉదాహరణవ్యవకలనం (తీసివేత) ప్రాథమిక గణిత ప్రక్రియలలో ఒకటి. ఒక సముదాయం నుండి వస్తువులను తొలగించే ప్రక్రియను తెలియజేస్తుంది. తీసివేత జరిగిన తరువాత ఫలితాన్ని "బేధము" అని అంటారు. తీసివేత ప్రక్రియను "-" గుర్తుతో సూచిస్తారు. ఉదాహరణకు ప్రక్క చిత్రంలో 5 − 2 ఆపిల్స్ ఉన్నాయి. దీని అర్థం 5 ఆపిల్స్ లో 2 ఆపిల్స్ తీసివేయబడ్డాయి. ఫలితంగా 3 ఆపిల్స్ మిగిలాయి. అందువలన 5,2ల బేధము 3. దీనిని 5 − 2 = 3 అని సూచిస్తారు. అంకగణితంలో సహజ సంఖ్యలతో ప్రధానంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, వ్యవకలనం ఋణ సంఖ్యలు, భిన్నాలు, కరణీయ సంఖ్యలు, సదిశలు, దశాంశాలు, ప్రమేయాలు, మాత్రికలతో సహా వివిధ రకాల వస్తువులను ఉపయోగించి భౌతిక, అమూర్త పరిమాణాలను తొలగించడం లేదా తగ్గించడాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
వ్యవకలనం అనేక ముఖ్యమైన నమూనాలను అనుసరిస్తుంది. ఇది ప్రతిస్థిత్యంతర ధర్మాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అనగా క్రమాన్ని మార్చడం ద్వారా సమాధానం యొక్క చిహ్నాన్ని మారుస్తుంది. ఉదాహరణకు 2-8 = -(8-2). వ్యవకలనం సహచర ధర్మం పాటించదు. అనగా ఒకటి, రెండు సంఖ్యల కంటే ఎక్కువ తీసివేసినప్పుడు, వ్యవకలనం చేసే క్రమం ముఖ్యమైనది.
అధునాతన బీజగణితంలో, కంప్యూటర్ బీజగణితంలో, A - B వంటి వ్యవకలనంతో కూడిన వ్యక్తీకరణ సాధారణంగా A + (−B) చేరికకు సంక్షిప్తలిపి సంజ్ఞామానం వలె పరిగణించబడుతుంది. ఈ విధంగా, A - B రెండు పదాలను కలిగి ఉంటుంది, అవి A, −B. ఇది అసోసియేటివిటీ, కమ్యుటివిటీని సులభంగా ఉపయోగించడానికి అనుమతిస్తుంది.
వరవిక్రయం (నాటకం)
సంఘ సంస్కర్త, ప్రఖ్యాత నాటక రచయిత కాళ్ళకూరి నారాయణరావు గారు వరకట్న దురాచారాన్ని ఖండిస్తూ రచించిన నాటకం వరవిక్రయం. ఈ నాటకం ఆధారంగా వరవిక్రయము చలనచిత్రం సి.పుల్లయ్య గారి దర్శకత్వంలో నిర్మితమైంది. ఆ చిత్రం ద్వారా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి భానుమతీ రామకృష్ణ తెలుగు తెర కు పరిచయమయ్యారు. కాళ్లకూరి వారి సృష్టి సింగరాజు లింగరాజు అనే లుబ్ధుని పాత్ర అజరామరం. ఇప్పటికీ ఎవరైనా పరమలోభి కనబడితే వాడిని సింగరాజు లింగరాజు అనడం కద్దు.
కథ
పుణ్యమూర్తుల పరుషోత్తమరావు రెవెన్యు ఇన్స్ పెక్టర్ గా పని చేస్తూ సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో ప్రభుత్వోద్యాగాన్ని వదిలి వేస్తారు. ఆయన కిద్దరు కుమార్తెలు కాళింది, కమల. వారి వరాన్వేషణతో నాటకం ప్రారంభమవుతుంది. వరకట్నానికి వ్యతిరేకి అయిన పురుషోత్తమరావు కాలానికి తలఒగ్గి కట్నమిచ్చి వివాహం చేయనెంచి పెళ్లిల పేరయ్యను సంప్రదిస్తారు. పురుషోత్తమరావు గారి భార్య సింగరాజు లింగరాజు దత్తత కుమారుడు బసవరాజు పట్ల మెగ్గు చూపుతుంది. లింగరాజు లుబ్ధుడని, అతడు మూడు వివాహాలు చేసుకున్నాడన్నది పురుషోత్తమరావు గారి అభ్యంతరం. పెళ్లిల పేరయ్య పురుషోత్తమరావుగారిని సమాధాన పరచి సింగరాజు లింగరాజు కలుస్తాడు. ఎక్కువ కట్నం రాబట్టడానికి వివాహాల వీరయ్య అనే మరో మధ్యవర్తిని ఏర్పాటు చేసి ఇద్దరి మధ్యా కృత్రిమ పోటీ ఏర్పాటు చేసి వరకట్నాన్ని ఐదువేల ఐదువందలకు పెంచుతారు. బయనా ఇచ్చి సంబంధాన్ని ఖరారు చేస్తారు పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు గారు. వరకట్నమిచ్చి వివాహం ఇష్టపడని కాళింది ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. ఇచ్చిన సొమ్ము వెనకరాదని పెళ్లిల పేరయ్య సలహా మీద రెండవ కుమార్తె కమలను బసవరాజు కిచ్చి వివాహం చేయడానికి అంగీకరిస్తారు పురుషోత్తమరావు దంపతులు. వివాహమైన పిమ్మట కమల కాపురానికి రాదు. కేసు కోర్టుకు వెళుతుంది. తాను బసవరాజుని కొనుకున్నానని కనుక బసవరాజే తమ ఇంటికి రావాలని, వరకట్నం ఇవ్వడానికి అంగీకారమైన పత్రాలు కోర్టులో సాక్ష్యంగా చూపుతుంది కమల. బసవరాజు భార్యపక్షాన చేరి తండ్రి దురాగాతాన్ని బయటపెడతాడు. సింగరాజు లింగరాజు మారి వియ్యంకునితో వరకట్న వ్యతిరేక ఉద్యమంలో చేరతాడు.
కథనం, సంభాషణలు
వరకట్నం దురాచారాన్ని ఎత్తిచూపుతూ సైటరికల్ గా సాగుతుంది నాటకం. మధ్యవర్తుల అట్టహాసం, మగపెళ్లి వారి ధాష్టీకం, పదవిని అడ్డు పెట్టుకొని క్షుద్రులు చేసే అరాచకాలు మున్నగు వాటినన్నిటీని కళ్లకు కట్టారు కాళ్లకూరి నారాయణరావు గారు. హాస్యానికి పెద్దపీట. పదహారు రోజుల పండంగ గురించి పెండ్లిల పేరయ్య చెప్పిన వైనం చాలాబాగుంటుంది. పెండ్లిడ్ల పేరయ్య. లింగరాజు సింగరాజు, వెంగళప్ప పాత్రలను పరిచయం చేసిన వైనం అసామాన్యం. వారి మనోధర్మాలను పాత్ర పరిచయంతోనే తెలియ చేసారు. అలాగే కోర్టులలో వాదనలలో హాస్యం తొణికిసలాడుతుంది.
పాత్రల చిత్రణ
పాత్రల సజీవంగా చిత్రీకరించారు కాళ్లకూరి నారాయణరావు గారు. నాటకం చదువుతూ ఉంటే పాత్రలు సజీవంగా కదలాడుతాయి. పురుషోత్తమ రావుగారంటే ఖధ్దరు ధరించి నిర్మల వదనంతో సాధు వర్తనులు కదలాడితే, లింగరాజు సింగరాజంటే డబ్బు కోసం నానా గడ్డి కరిచే లోభి కదలాడతాడు. వెంగళప్ప పాత్రతో అడ్డదారిలో పదవిని సంపాదించి, పదవిని అడ్డం పెట్టుకొని యాగీ చేసే నీచుడు కనబడతాడు.
స్ఫూర్తిదాయకం
వరకట్న దురాచారాన్ని ఖండించే శుభలేఖ చిత్రం ముగింపు వరవిక్రయము ముగింపును పోలి ఉండడం గమనార్హం. జంధ్యాల రూపొందించిన అహ! నా పెళ్ళంట ! సినిమాలో లక్ష్మీపతి పాత్రకు, దేవదాసు కనకాల దర్శకత్వంలో ఓ ఇంటి భాగోతం సినిమాలో నూతన్ ప్రసాద్ పాత్రలు చూస్తే సింగరాజు లింగ రాజు జ్ఞాపకం వస్తాడు. అల్లు రామలింగయ్య చాలా సినిమాలలో పోషించిన పాత్రలకు వెంగళప్ప పాత్రకు బాగా పోలికలు ఉంటాయి.
ఎన్నిసార్లు చదివినా మరలా మరలా చదవాలినిపించాలనే నాటకం వరవిక్రయం.
మూలాలు
వర్గం:సాంఘిక నాటకాలు వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు
తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు (టిజివివిపి) తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ విభాగం.
ఏర్పాటు
1986 చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వైద్య విధాన పరిషత్తు నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తరువాత 2014, జూన్ 2న వేరుచేయబడి ఈ తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు ఏర్పడింది.
విధులు
30 నుండి 350 వరకు మంచాలు గల మధ్యస్థాయి ఆసుపత్రుల బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తుంది. ఈ ఆసుపత్రులలోని వైద్యులు, ఇతర సిబ్బందిని తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు ఉద్యోగాల ద్వారా భర్తీ చేస్తుంది.
కార్యకలాపాలు
తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు ఈ క్రింది అంశాలలో కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది.
పరిధి
తెలంగాణలోని జిల్లా ఆసుపత్రులు, ఏరియా ఆసుపత్రులు కూడా తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు పరిధిలోకి వస్తాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 103 ఏరియా ఆసుపత్రులు, 8 జిల్లాస్థాయి ఆసుపత్రులు, 233 ఆయుర్వేద, 260 యునాని ఆసుపత్రులు దీని పరిధిలో ఉన్నాయి.
ఇతర లంకెలు
తెలంగాణ వైద్య విధాన పరిషత్తు అధికారిక వెబ్సైటు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ సంస్థలు వర్గం:ఆరోగ్యం వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:తెలంగాణ వైద్య కళాశాలలు
పెండలము
పెండలము దుంప ఉష్ణ మండలాలలో పెరిగే ఒక రకమైన ఏక వార్షిక తీగ మొక్క. ఇది 50 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. సంస్కృతంలో పెండలాన్ని "ఆలూకమ్" అనిన్నీ, "పిండాలు" (పిండి + ఆలూ) అనిన్నీ పిలుస్తారు. ఇందులోంచే పెండలం అన్న తెలుగు మాట పుట్టింది.
ప్రపంచంలో పెండలం జాతి మొక్కలు 600 పైబడే ఉన్నాయి. వీటిల్లో తిండానికి పనికొచ్చే ఉపజాతులు ఉరమరగా 10 ఉంటాయేమో. భారతదేశంలో దొరికే పెండలాలలో దరిదాపు 50 రకాలు ఉన్నాయి: వాటిల్లో ముఖ్యమైనవి: పెద్ద పెండలం (డయొస్కోరియా అలాటా, Dioscorea alata), చిన్న పెండలం (డయొస్కోరియా ఎస్కులెంటం, Dioscorea esculentum). మిగిలినవి అటవీ జాతులు కాగా ఈ రెండింటినే భారత దేశంలో విస్తారంగా సాగు చేస్తున్నారు. ఆధునిక వృక్షశాస్త్రానికి ఆద్యుడూ, మెటీరియా మెడికా గ్రంథకర్త, సా. శ. 1 శతాబ్దానికి చెందిన వాడైన గ్రీకు విజ్ఞఆని పెడారియోస్ డయస్కోరిడీజ్ (Pedanios Dioscorides) పేరిట ఈ తీగ మొక్కకి ఆయన పేరు పెట్టడం జరిగింది. తమాషా ఏమిటంటే పెద్ద పెండలం తీగ కుడి వైపుకి తిరుగుతూ అల్లుకుపోతుంది, చిన్న పెండలం తీగ ఎడమ వైపుకి తిరుగుతూ అల్లుకుపోతుంది. ఈ లక్షణాన్ని పురస్కరించుకుని పెండలాలని రెండు జాతులుగా విడగొట్టి అధ్యయనం చేస్తారు.
"అలాటా" అంటే "రెక్కలు కలది" అని అర్థం. బీరకాయ మీద పొటమరించిన నరాల మాదిరి ఈ మొక్క కాండం మీద పొటమరించిన "రెక్కలు" (wings) ఉంటాయి. అందుకని అలాటా అన్న పేరు వచ్చింది. దీని వేళ్లు భూమిలోపల దుంపలలా ఊరతాయి. ఒకొక్క దుంప 30 కేజీల వరకు తూగవచ్చు. చేమ దుంపల మాదిరి ఈ దుంపలు పైన గరుగ్గాను, నూగుతో కలసి ఉంటాయి. దుంఫ లోపల జిగురు గల పిండి పదార్థం (strachy substance) ఉంటుంది. "ఎస్కులేటం" అంటే ఆహారానికి ఉపయోగపడేది అని అర్థం.
ఇంగ్లీషులో పెద్ద పెండలాన్ని Greater Yam అనిన్నీ, చిన్న పెండలాన్ని Lesser Yam అనిన్నీ అంటారు. ఇంగ్లీషులో పెండలంలా కనిపించే మరొక దుంపని Cassava అని కూడ అంటారు. చిక్కు ఎక్కడ వస్తుందంటే దేశకాలపరిస్థితులని బట్టి ఇంగ్లీషు వాడకంలో పేరు మారిపోతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణకి D. alata ని ఇంగ్లీషులో Guyana arrowroot, ten-months yam, water yam, white yam, winged yam, violet yam, purple yam, yam అనే పేర్లు ఉన్నాయి. అందుకని శాస్త్రీయ నామం మీద ఆధారపడడం వల్ల సందిగ్ధానికి అవకాశం ఉండదు. ఈ సందర్భంలో కొన్ని పేర్లని ఇక్కడ సంక్షిప్త పరుద్దాం:
thumb|right|కర్ర పెండలము దుంప
మూలాలు
వర్గం:దుంపలు
2020 తెలంగాణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
గత ఎన్నికలు
ఈ పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు గతంలో 2014-2016 మధ్య ఎన్నికలు జరిగాయి. 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి 3 నగరపాలక సంస్థలు, 22 పురపాలక సంఘాలను గెలుచుకుంది. ఆ తర్వాత భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 19 పురపాలక సంఘాలతో, తెలుగుదేశం పార్టీ 4 పురపాలక సంఘాలతో, భారతీయ జనతా పార్టీ 3 పురపాలక సంఘాలతో, ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్-ఇ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ 1 పురపాలక సంఘాన్ని గెలుచుకున్నాయి. 2016లో జీహెచ్‌ఎంసీలో మొత్తం 150 వార్డులకుగాను 99 వార్డులను టీఆర్‌ఎస్‌ కైవసం చేసుకుని మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ సాధించింది.
నగరపాలక సంస్థలు
హైదరాబాదు మహానగరపాలక సంస్థ
కరీంనగర్ నగరపాలక సంస్థ
రామగుండం నగరపాలక సంస్థ
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
పులి
పులి (పాంథెరా టైగ్రిస్) ఫెలిడే కుటుంబంలో కెల్లా అతిపెద్ద జాతి. ఇది పాంథెరా ప్రజాతిలో భాగం. ఆరెంజి-బ్రౌన్ చర్మంపై చిక్కటి నిలువు చారలు దీని ప్రత్యేకత. ఈ నిలువుచారలు కిందికి వెళ్ళే కొద్దీ పలచబడతాయి. ఇది, ఆహారపు గొలుసులో శీర్షభాగాన ఉండే వేటాడే జంతువు. ప్రధానంగా జింక, అడవి పంది వంటి ఖురిత జంతువులను (గిట్టలు కల జంతువులు) వేటాడుతుంది. ఇది ఒక ప్రదేశానికి పరిమితమై ఉంటుంది. సాధారణంగా ఒంటరిగా జీవించే వేట జంతువు. దీనికి, తన సంతానాన్ని పోషించుకునేందుకు తగినంత ఆహారం లభించే విశాలమైన ఆవాస ప్రాంతాలు అవసరమవుతాయి. పులి పిల్లలు స్వతంత్రంగా జీవించే ముందు రెండేళ్లపాటు తల్లితో కలిసి ఉంటాయి. ఆ తరువాత, విడిపోయి, తల్లి ఇంటి పరిధిని దాటి వెళ్ళి, స్వతంత్రంగా జీవిస్తాయి.
పులి ఒకప్పుడు పశ్చిమాన తూర్పు అనటోలియా ప్రాంతం నుండి అముర్ నదీ పరీవాహక ప్రాంతం వరకు, దక్షిణాన హిమాలయాల పర్వత ప్రాంతాల నుండి సుంద ద్వీపాలలో బాలి వరకూ విస్తృతంగా ఉండేది. 20 వ శతాబ్దం ఆరంభం నుండి, పులి జనాభా కనీసం 93% తగ్గిపోయింది. పశ్చిమ, మధ్య ఆసియాలో, జావా, బాలి ద్వీపాల నుండి, ఆగ్నేయ, దక్షిణ ఆసియా, చైనాల్లోని విశాలమైన ప్రాంతాలలో పులి కనుమరుగై పోయింది. నేటి పులి జనాభా సైబీరియా సమశీతోష్ణ అడవుల నుండి భారత ఉపఖండం, సుమత్రాల్లోని ఉపఉష్ణమండల, ఉష్ణమండల అడవుల మధ్య ప్రదేశాల్లో చెదురుమదురుగా విస్తరించి ఉంది. పులిని, 1986 నుండి ఐయుసిఎన్ రెడ్ జాబితాలో అంతరించిపోతున్న జాబితాలో చేర్చారు. 2015 నాటికి, ప్రపంచ పులి జనాభా 3,062 - 3,948 మధ్య ఉన్నట్లు అంచనా వేసారు. 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో సుమారు 1,00,000 నుండి ఈ స్థాయికి తగ్గింది. నివాస విధ్వంసం, నివాస విభజన, వేట జనాభా క్షీణతకు ప్రధాన కారణాలు. ఇది భూమిపై ఎక్కువ జనసాంద్రత గల ప్రదేశాలలో నివసిస్తూండడంతో, మానవులతో గణనీయమైన ఘర్షణలు ఏర్పడ్డాయి.
ప్రపంచంలోని ఆకర్షణీయమైన మెగాఫౌనాలో పులి అత్యంత గుర్తించదగినది, ప్రాచుర్యం పొందినదీ. ఇది పురాతన పురాణాలలోను, జానపద కథల్లోనూ ప్రముఖంగా కనిపించింది. ఆధునిక చలనచిత్రాలు, సాహిత్యాలలో వర్ణించారు. అనేక జెండాలు, కోట్లు, ఆయుధాల పైనా, క్రీడా జట్లకు చిహ్నాలుగానూ కనిపిస్తుంది. పులి భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, మలేషియా, దక్షిణ కొరియా దేశాలకు జాతీయ జంతువు.
వర్గీకరణ, జన్యుశాస్త్రం
1758 లో, కార్ల్ లిన్నెయస్ తన రచన సిస్టమా నాచురేలో పులిని ''వర్ణించాడు. అతడు దానికి ఫెలిస్ టైగ్రిస్ అనే శాస్త్రీయ నామం పెట్టాడు''. 1929 లో, బ్రిటిష్ వర్గీకరణ శాస్త్రవేత్త రెజినాల్డ్ ఇన్నెస్ పోకాక్ పాంథెరా టైగ్రిస్ అనే శాస్త్రీయ నామాన్ని పెట్టి, ఈ జాతిని పాంథెరా ప్రజాతి కింద ఉంచాడు. thumb| డ్రిస్కాల్ తదితరుల ప్రకారం పులి జనాభా ఫైలోజెనెటిక్ సంబంధం. (2009).
ప్రవర్తన, జీవావరణం
thumb| పులులకు నీటిలో హాయిగా ఉంటుంది. అవి తరచూ స్నానం చేస్తాయి thumb| పులి వాసన దాని భూభాగాన్ని సూచిస్తుంది
సామాజిక, రోజువారీ కార్యకలాపాలు
thumb| రణతంబోర్ టైగర్ రిజర్వులో ఆడ పులిపిల్లల ఆటలు మనుషుల జోక్యం లేనపుడు, పులి ప్రధానంగా దివాచరి (అంటే పగటి పూట పనిచేసి, రాత్రివేళ విశ్రాంతి తీసుకోవడం). ఇది పెద్దగా చెట్లు ఎక్కదు గానీ, ఎక్కిన దాఖలాలు ఉన్నాయి. ఇది చక్కగా ఈత కొట్టగలదు. తరచుగా చెరువులు, సరస్సులు, నదులలో స్నానం చేస్తుంది. తద్వారా పగటి వేడిని తగ్గించు కుంటుంది. పులి 7 కి.మీ. వెడల్పైన నదిని దాటగలదు. ఒక్క రోజులో 29 కి.మీ. దూరాన్ని ఈదగలదు. 1980 లలో, రణతంభోర్ నేషనల్ పార్క్‌లోని లోతైన సరస్సులో ఒక పులి తరచుగా వేటాడుతూండటం గమనించారు.
పులులు చాలా దూర దూరంగా నివసిస్తాయి. ఒక్కొక్క నివాసం ఇతర నివాసాల నుండి 650 కి.మీ. దూరం వరకూ ఉంటుంది. చిట్వాన్ నేషనల్ పార్కులో రేడియో-కాలరు పెట్టిన పులులు 19 నెలల వయస్సులోనే అవి పుట్టిన ప్రాంతాల నుండి వలస పోవడం ప్రారంభించాయి. నాలుగు ఆడ పులులు 0 నుండి 43.2 కి.మీ.వరకు దూరం వెళ్ళాయి. 10 మగ పులులు 9.5 నుండి 65.7 కి.మీ. దూరం వెళ్ళాయి. వాటిలో ఏవీ కూడా 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరం ఉన్న, పంట పొలాల వంటి బహిరంగ ప్రాంతాల మీదుగా పోలేదు. అడవుల గుండానే వెళ్ళాయి.
వయోజన పులులు ఎక్కువగా ఒంటరిగా జీవిస్తాయి. అవి తమ రాజ్యాలను స్థాపించుకుని పాలించుకుంటాయి. కానీ అవి తిరిగే ప్రాంతం (గృహ పరిధి - హోమ్ రేంజి) దానికంటే పెద్దదిగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో వేరువేరు రాజ్యాలకు చెందిన పులులు తిరుగుతాయి. ఒకే ప్రాంతాన్ని పంచుకునే పులులకు, ఒకరి కదలికలు, కార్యకలాపాల గురించి ఇంకొకరికి తెలుస్తుంది. అవి తమలో తాము ఘర్షించుకోకుండా, ఒకదాన్నుంచి ఒకటి తప్పించుకుంటూ ఉంటాయి. ఇంటి పరిధి ప్రధానంగా ఆహార సమృద్ధి, భౌగోళిక ప్రాంతం, పులి లింగంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతదేశంలో, గృహ పరిధులు 50 నుండి 1,000 చ.కి.మీ. వరకు ఉంటాయి. మంచూరియాలో 500 నుండి 4,000 చ.కి.మీ., నేపాల్‌లో 19 నుండి 151 చ.కి.మీ. మగపులులకు, 10 నుండి 51 చ.కి.మీ. ఆడవాటికీ ఉంటాయి.
యువ ఆడ పులులు తమ మొదటి భూభాగాలను తమ తల్లికి దగ్గరగా స్థాపించుకుంటాయి. ఆడ పులి, ఆమె తల్లి భూభాగాల మధ్య ఉండే అతివ్యాప్తి (ఓవర్‌ల్యాప్), కాలం గడిచేకొద్దీ తగ్గుతూ పోతుంది. అయితే, మగపులు మాత్రం ఆడవాటి కంటే తక్కువ వయసులోనే, ఆడవాటి కంటే ఎక్కువ దూరం వెళ్లి తమ సొంత రాజ్యాన్ని స్థాపించుకుంటాయి. కుర్ర మగ పులి ఇతర మగ పులులు లేని ప్రాంతాన్ని వెతుక్కుని రాజ్యాన్ని స్థాపించుకుంటుంది. లేదా మరొక మగపులి భూభాగంలో ఆ రాజ్యపు పులిని ఎదిరించేంత బలవంతుడయ్యే దాకా అస్థిరంగా జీవిస్తూ ఉంటుంది.
చాలావరకు ఒకదాన్నుంచి ఒకటి దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, పులులు ఎల్లప్పుడూ తమ ప్రాంతానికే పరిమితమై ఉండవు. వాటి మధ్య సంబంధాలు సంక్లిష్టంగా ఉంటాయి. ఆడ గానీ మగ గానీ వయోజన పులులు కొన్నిసార్లు తాము వేటాడిన ఆహారాన్ని ఇతరులతో పంచుకుంటాయి -తమకు సంబంధించని వాటితో కూడా. ఒక మగ పులి తన వేటను రెండు ఆడ పులులు, నాలుగు పిల్లలతో కలిసి తినడాన్ని జార్జ్ షాలర్ గమనించాడు. మగ సింహాల మాదిరిగా కాకుండా, మగ పులులు తాము తినడానికి ముందే ఆడపులులనూ, పిల్లలనూ తిననిస్తాయి; తింటున్నవన్నీ ఒకదానితో ఒకటి సామరస్యంగా ఉంటాయి. సింహం గుంపు అలా ఉండదు. రణతంభోర్ నేషనల్ పార్కులో జరిగిన ఒక సామూహిక భోజన కార్యక్రమాన్ని స్టీఫెన్ మిల్స్ వివరించాడు: "పద్మిని అనే ఆ ఆడపులి ఓ 250 కిలోల పెద్ద నీల్గాయ్‌ను చంపింది. తెల్లవారు ఝామున ఆ వేట వద్ద వాళ్ళు దాన్ని చూసారు. దాని వెంట దాని 14 నెలల పిల్లలు మూడు ఉన్నాయి. పది గంటల పాటు నిరంతరాయంగా వాళ్లు ఆ పులులను గమనిస్తూనే ఉన్నారు. ఈ సమయంలో మరో రెండు ఆడపులులు, ఓ మగపులీ ఈ భోజన కార్యక్రమంలో చేరాయి. ఇవన్నీ కూడా పద్మిని పిల్లలే. వీటికి ఏ సంబంధమూ లేని మరో రెండు పులులు కూడా వీటితో చేరాయి.వాటిలో ఒకటి ఆడపులి, రెండోది ఏంటో తెలీలేదు. మధ్యాహ్నం మూడింటికి, ఆ వేట చుట్టూ 9 కి తక్కువ కాకుండా పులులున్నాయి." అప్పుడప్పుడు, మగ పులులు పిల్లల పెంపకంలో పాల్గొంటాయి. సాధారణంగా అవి తమ సొంత పిల్లలనే పెంచుతాయి. కానీ ఇది చాలా చాలా అరుదు. దీని గురించి మానవులకు సరిగా అర్థం కాలేదు కూడా. 2015 మే లో, అమూర్ పులులను సిఖోట్-అలిన్ బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్‌లో కెమెరా వలలతో ఫోటో తీశారు. ఆ ఫోటోల్లో ఒక మగ అముర్ పులి వెళ్ళిన రెండు నిమిషాల తరువాత ఒక ఆడ పులి, మూడు పిల్లలు వెళ్ళడం కనిపించింది. రణతంబోర్లో, తల్లి అనారోగ్యంతో మరణించడంతో రెండు ఆడ పులిపిల్లలు అనాథలయ్యాయి. వాటి తండ్రి (బెంగాల్ పులి) ఆ పిల్లలను పెంచి రక్షించింది. పిల్లలు దాని సంరక్షణలో ఉండేవి. వాటికి ఆహారాన్ని ఇచ్చింది. తన ప్రత్యర్థుల నుండి, తన సోదరి నుండి వాటిని రక్షించింది. వాటికి శిక్షణ కూడా ఇచ్చింది.
వేట, ఆహారం
thumb| చీల్చే దంతాలు, కోరలు, నమలు దంతాలను చూపిస్తున్న వయోజన పులి thumb| [[తడోబా అంధారి పులుల సంరక్షణ కేంద్రం|తడోబా నేషనల్ పార్క్ వద్ద ఒక పందిని చంపుతున్న బెంగాల్ పులి ]] అడవిలో పులులు, పెద్ద, మధ్యస్థ-పరిమాణంలో ఉండే క్షీరదాలను ఎక్కువగా తింటాయి. ముఖ్యంగా 60-250 కిలోల బరువుండే గిట్టల జంతువులను తింటాయి. రేంజ్-వైడ్, సాంబార్ జింక, మంచూరియన్ వాపిటి, బరసింగ్, అడవి పంది అంటే వీటికి బాగా ఇష్టం. పులులు గౌర్ వంటి పెద్ద జంతువులను వేటాడే సామర్థ్యం కలిగినవి. కానీ కోతులు, పీఫౌల్, ఇతర భూ-ఆధారిత పక్షులు, కుందేళ్ళు, పందికొక్కులు, చేపలు వంటి చాలా చిన్న వేటలను కూడా అవకాశాన్ని బట్టి తింటాయి. కుక్కలు, చిరుతపులులు, కొండచిలువలు, ఎలుగుబంట్లు, మొసళ్ళ వంటి ఇతర వేట జంతువులను కూడా వేటాడతాయి. పులులు సాధారణంగా పూర్తిగా ఎదిగిన ఆసియా ఏనుగులు, భారతీయ ఖడ్గమృగాలను వేటాడవు. కాని అలా వేటాడిన కొన్ని సంఘటనలు ఉన్నాయి. చాలా తరచుగా, తేలిగ్గా దొరికిపోయే చిన్న దూడలను తింటాయి. మానవుల నివాసాలకు దగ్గరలో ఉన్నప్పుడు పశువులు, గుర్రాలు, గాడిదల వంటి పెంపుడు జంతువులను కూడా వేటాడతాయి. పులులు మాంసాహారులే అయినప్పటికీ, పీచు పదార్థం కోసం అప్పుడప్పుడు పండ్లు వంటి శాకాహారాన్ని తింటాయి. thumb| పైన: పులి దంతాల అమరిక క్రింద: ఆసియా నల్ల ఎలుగుబంటి దంతాలు. పెద్ద కుక్కలను చంపడానికి మాంసాన్ని చీల్చడానికి కార్నాసియల్స్ ఉపయోగిస్తాయి. పులులు ప్రధానంగా రాత్రించరులు. రాత్రుళ్ళు వేటాడతాయి. కానీ మానవులు లేని ప్రాంతాలలో, అవి పగటిపూట వేటాడ్డాన్ని రిమోట్-కంట్రోల్డ్, హిడెన్ కెమెరాలు రికార్డు చేశాయి. అవి సాధారణంగా ఒంటరిగా వేటాడతాయి. ఇతర పిల్లుల మాదిరిగానే తమ వేటపై ఒక్కుదుటున, ఆకస్మికంగా దాడి చేసి, ఏ కోణం నుండైనా వాటిని ఆక్రమించి, లోబరచుకుంటాయి. తమ శరీర పరిమాణాన్ని, బలాన్నీ ఉపయోగించి ఎరను పడవేస్తాయి. సాధారణంగా ఒక్కుదుటున తన వేటపైకి దూకి, దానిని పడేసి, గొంతును గానీ, మెడను గానీ దంతాలతో పట్టేసుకుంటుంది. దేహం అంత పెద్ద గా ఉన్నప్పటికీ, పులులు 49 నుండి 65 కి.మీ./గం వేగంతో పరుగెడతాయి. కానీ చాలా కొద్ది సేపు, చాలా కొద్ది దూరం మాత్రమే అలా పరుగెడతాయి. అందుచేతనే, పులులు ఎరకు దగ్గరగా వచ్చేంత వరకు, మరుగుననే ఉండి ఒక్కసారిగా బయటపడి, దాడి చేస్తాయి. ఒకవేళ దీని కంటే ముందే పులి ఉనికి వేటకు తెలిసిపోతే, పులి ఇక దాన్ని వదిలివేస్తుంది. వెంటాడదు. ఎదురుబడి పోరాడదు. 2 నుండి 20 సార్లు మాటు వేస్తే ఒక్కటి విజయవంత మౌతూ ఉంటుంది. పులి దాదాపు 10 మీటర్లు దూకిన సంఘటనలు ఉన్నాయి. ఇందులో సగం దూరం దూకడం మాత్రం మామూలే. thumb| [[రణథంబోర్‌ జాతీయ ఉద్యానవనం|రణతంబోర్ టైగర్ రిజర్వ్‌లోని సాంబర్‌పై బెంగాల్ పులి దాడి చేసింది ]] పెద్ద జంతువులను వేటాడేటప్పుడు, పులులు వాటి గొంతును కరిచి పట్టుకుంటాయి. వేటను బలమైన ముందరి కాళ్ళతో పట్టుకుని కదలనీయకుండా బిగించేస్తాయి. అలా పట్టుకుని నేలపై పడేస్తాయి. ఊపిరాడక చనిపోయే వరకూ ఎర గొంతును కరచి పట్టుకునే ఉంటుంది. ఈ పద్ధతిలో, టన్నుకు పైగా బరువున్న గౌర్‌లు, నీటి గేదెలను వాటి బరువులో ఆరో వంతున్న పులి చంపేసింది. పులులు ఆరోగ్యకరంగా ఉన్న వయోజన మృగాలను చంపగలిగినప్పటికీ, దూడలను లేదా పెద్ద జాతుల్లోని బలహీన జంతువులనూ ఎంచుకుంటాయి. ఈ రకమైన ఆరోగ్యకరమైన వయోజన జంతువును చంపడం ప్రమాదకరం. ఎందుకంటే వాటి పొడవైన, బలమైన కొమ్ములు, కాళ్ళు, దంతాలు పులికి ప్రాణాంతకం. మరే ఇతర భూ జంతువు కూడా ఇంత పెద్ద జంతువులను ఒంటరిగా వేటాడదు.
కోతులు, కుందేళ్ళ వంటి చిన్న జంతువులను చంపేటపుడు, వాటి మెడను కొరికి, వెన్నుపామును విరిచేస్తుంది. విండ్ పైపును కత్తిరిస్తుంది.లేదా కరోటిడ్ ధమనిని చీల్చేస్తుంది. చాలా అరుదుగా ఐనప్పటికీ, కొన్ని పులులు తమ పంజాతో కూడా ఎరను చంపడం జరిగింది. పశువుల పుర్రెలను పగుల గొట్టేంతటి శక్తి పంజాకుంది. పంజాతో స్లోత్ ఎలుగుబంట్ల వీపును చీల్చెయ్యగలవు కూడా.
వేటను చంపిన తరువాత, పులులు దానిని నోటితో పట్టుకుని ఏపుగా పెరిగిన గడ్డి వంటి చోటకు ఈడ్చుకు పోయి దాస్తాయి. దీనికి కూడా గొప్ప శారీరక బలం అవసరం. ఒక సందర్భంలో, ఒక పులి ఒక పెద్ద గౌర్‌ను చంపిన తరువాత, ఆ భారీ దేహాన్ని 12 మీ. దూరం ఈడ్చుకు పోయింది. ఆ తరువాత అదే దేహాన్ని 13 మంది పురుషులు కలిసి కూడా కదపలేకపోయారు.. ఒక వయోజన పులి ఏమీ తినకుండా రెండు వారాల వరకు వెళ్లదీయగలదు. తడవకు 34కిలోల ఆహారం తింటుంది. బోనుల్లోని వయోజన పులులకు రోజుకు 3 నుండి 6 కిలోల మాసాన్ని పెడతారు.
శత్రువులు, పోటీదారులు
thumb| పులిని వేటాడుతున్న రేచు కుక్కలు. శామ్యూల్ హోవెట్ & ఎడ్వర్డ్ ఓర్మ్, హ్యాండ్ కలర్డ్, అక్వాటింట్ ఇంగ్రావింగ్స్, 1807. పులులు సాధారణంగా స్వయంగా తామే పట్టుకున్న ఆహారాన్ని మాత్రమే తినడానికి ఇష్టపడతాయి. కాని కొరత ఉన్న సమయాల్లో కుళ్ళిన మాసం తినడానికి వెనుదీయవు. ఇతర పెద్ద వేటాడే జంతువులు వేటాడిన మాంసాన్ని ఎత్తుకుపోతాయి కూడా. వేటాడే జంతువులు సాధారణంగా ఒకరికొకరు ఎదురుపడకుండా తప్పించుకున్నప్పటికీ, వేట వస్తువు విషయంలో వివాదం ఉన్నా, తీవ్రమైన పోటీ ఎదురైనా పులులు దూకుడు ప్రదర్శించడం సాధారణం. దూకుడు సరిపోకపోతే, పోరాటానికి దిగవచ్చు; చిరుతపులులు, రేచుకుక్కలు, చారల హైనాలు, తోడేళ్ళు, ఎలుగుబంట్లు, కొండచిలువలు, మొసళ్ళు వంటి పోటిదార్లను చంపేస్తాయి. కొన్నిసార్లు పులులు నేరుగా వీటినే వేటాడి తింటాయి కూడా. బ్యాడ్జర్స్, లింక్స్, నక్కల వంటి చిన్న వేటాడే జంతువులపై చేసే దాడులు వాటిని తినడానికే. మొసళ్ళు, ఎలుగుబంట్లు, రేచుకుక్కల గుంపులూ పులులపై పోరాటంలో గెలవవచ్చు. మొసళ్ళు, ఎలుగుబంట్లైతే పులులను చంపగలవు కూడా.
పులి కంటే బాగా చిన్నదిగా ఉండే చిరుతపులి, పులి నుండి తప్పించుకుని జీవిస్తుంది. ఇది, పులి వేటాడే వేళల్లో కాకుండా వేరే సమయాల్లో వేటాడుతుంది. వేరే ఆహారాన్ని వేటాడుతుంది. దక్షిణ భారతదేశంలోని నాగరహోల్ జాతీయ ఉద్యానవనంలో, చిరుతపులులు ఎంచుకునే ఆహారం 30 నుండి 175 కిలోలు ఉంటుంది. పులులు 175 కిలోల కంటే ఎక్కువ బరువున్న జంతువులను వేటాడుతాయి. ఈ రెండింటి ఆహారాల సగటు బరువు 37.6 కిలోలు, 91.5 కిలోలు. వేటాడేందుకు జంతువులు సమృద్ధిగా ఉన్నచోట పులులు, చిరుతపులులు పోటీ అనేది లేకుండా సహజీవనం చేస్తాయి. పులి చంపిన జంతువులను గోల్డెన్ నక్కలు తింటాయి.
పులులు అడవిలో లోపల భాగాలలో నివసిస్తాయి. చిరుతపులులు, రేచుకుక్కల వంటి చిన్న మాంసాహారులు అడవికి అంచుల్లో జీవిస్తాయి.
పరిరక్షణ
1990 లలో, పులుల సంరక్షణకు టైగర్ కన్జర్వేషన్ యూనిట్స్ (టిసియు) అనే ఒక కొత్త విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసారు. మొత్తం 143 టిసియులను గుర్తించారు. వాటి విస్తీర్ణం 33 నుండి 1,55,829 చ.కి.మీ. వరకూ ఉంది.
2016 లో, పులుల సంరక్షణపై మూడవ ఆసియా మంత్రుల స్థాయి సమావేశంలో సుమారు 3,890 మంది ప్రపంచ అడవి పులి జనాభా ఉన్నట్లు అంచనా వేసారు. తదనంతరం ప్రపంచ అడవి పులుల సంఖ్య ఒక శతాబ్దంలో మొదటిసారిగా పెరిగిందని WWF ప్రకటించింది.
పులి ఉనికికి ప్రమాదకరంగా తయారైన అంశాలు - అడవుల నాశనం, నివాస ప్రాంతాలు ముక్కలై, చిన్నవై పోవడం, చర్మం, శరీర భాగాల కోసం అక్రమ వేట మొదలైనవి. భారతదేశంలో, ఆవాసాల విచ్ఛిన్నం కారణంగా చారిత్రక పులి ఆవాస ప్రాంతాలలో 11% మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. సాంప్రదాయిక చైనీస్ ఔషధాల్లో కలిపేందుకు పులి అవయవాలను వాడడం కూడా పులి జనాభాకు పెద్ద ముప్పు తెచ్చింది. 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, అడవుల్లో 100,000 వరకూ పులులు ఉన్నాయని అంచనా వేసారు. కాని ఈ జనాభా 1,500 - 3,500 కు పడిపోయింది. సంతానోత్పత్తి దశలో ఉన్న పులులు 2,500 కన్నా తక్కువ ఉన్నాయని కొన్ని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రపంచ పులి జనాభాను వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచర్ 2011 లో 3,200 అనీ, 2015 లో 3,890 అనీ అంచనా వేసింది - ఒక శతాబ్ద కాలంలో జనాభా పెరగడం ఇదే మొదలని వోక్స్ నివేదించింది.
ప్రపంచంలోనే అత్యధిక పులుల జనాభా భారతదేశంలో ఉంది. 2014 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఇక్కడ 2,226 పులులున్నాయి. 2011 తో పోలిస్తే ఇది 30% పెరుగుదల. 2019 లో అంతర్జాతీయ పులుల దినోత్సవం స్ందర్భంగా 'టైగర్ ఎస్టిమేషన్ రిపోర్ట్ 2018' ను ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ విడుదల చేశాడు. భారతదేశంలో 2,967 పులుల జనాభా 2014 నుండి 25% పెరుగుదలతో ఈ నివేదిక అంచనా వేసింది. 2011 లో 1411 నుండి 2019 నాటికి 2967 కు పులుల జనాభాను పెంచి, రెట్టింపు చేసే లక్ష్యాన్ని సాధించినందున భారతదేశం పులులకు సురక్షితమైన ఆవాసాలలో ఒకటి అని మోడీ అన్నాడు.
1973 లో, అప్పటి భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ప్రారంభించిన ప్రాజెక్ట్ టైగర్ అనేక పులుల సంరక్షణా స్థలాలను స్థాపించింది. 1973 లో 1,200 ఉన్న అడవి బెంగాల్ పులుల సంఖ్య 1990 నాటికి 3,500 దాటింది. సంఖ్యను మూడు రెట్లు పెంచిన ఘనత ఈ ప్రాజెక్టుకు దక్కింది, కాని 2007 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఇది తిరిగి 1400 కు తగ్గింది. పులులు వేటగాళ్ళకు బలవడమే దీనికి కారణం. ఆ నివేదిక తరువాత, భారత ప్రభుత్వం పులుల సంరక్షణకు 15.3 కోట్ల డాలర్లు కేటాయించింది. వేటగాళ్లను ఎదుర్కోవటానికి చర్యలు తీసుకుంది. మానవ-పులి పరస్పర చర్యలను తగ్గించడానికి 2,00,000 మంది గ్రామస్థులను తరలించి వారికి పునరావాసం కల్పించేందుకు చర్యలు తీసుకుంది. ఎనిమిది కొత్త పులి పరిరక్షక కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసింది. సరిస్కా పులుల సంరక్షణా కేంద్రంలో పులులను తిరిగి ప్రవేశ పెట్టింది. 2009 నాటికి రణతంబోర్ నేషనల్ పార్క్ వద్ద వేటగాళ్ళను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొన్నట్లు పేర్కొన్నారు.
మానవులతో సంబంధం
thumb|220x220px| [[ఏనుగు నెక్కి, పులివేట. భారతదేశం, 1808 ]] thumb| 1941 లో వేటాడిన జావా పులితో వేట పార్టీ
పులి వేట
ఆసియాలో మానవులు వేటాడే ఐదు పెద్ద జంతువులలో పులి ఒకటి. 19 వ, 20 వ శతాబ్దాల ప్రారంభంలో పులి వేట పెద్ద ఎత్తున జరిగేది. ఇది వలసరాజ్యాల భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారు గుర్తించిన, ఆరాధించిన క్రీడ. అలాగే స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం భారతదేశపు పూర్వపు సంస్థానాల మహారాజులు, కులీన వర్గాలు కూడా ఆదరించిన క్రీడ ఇది. ఒక మహారాజానో, ఓ ఇంగ్లీష్ వేటగాడో వారి వేట వృత్తిలో వందకు పైగా పులులను చంపినట్లు చెప్పుకోవచ్చు. పులి వేటను కొంతమంది వేటగాళ్ళు కాలినడకన చేశారు; ఇతరులు మేకను లేదా గేదెను ఎరగా కట్టిన మంచెలపై కూర్చునే వారు; ఏనుగు నెక్కి వేటాడేవారు మరికొందరు.
పులుల అందమైన, ప్రసిద్ధ గాంచిన చారల చర్మాల కోసం, పులులను పెద్ద ఎత్తున వేటాడారు. 1960 లలో, అంతర్జాతీయ పరిరక్షణ ప్రయత్నాలు అమల్లోకి రాకముందు పులి చర్మాల వ్యాపారం తారస్థాయిలో ఉండేది. 1977 నాటికి, ఇంగ్లీషు మార్కెట్లో పులి చర్మం US $ 4,250 పలికేది.
అవయవాలు
పులి భాగాలను సాధారణంగా దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియాలో తాయెత్తులుగా ఉపయోగిస్తారు. ఫిలిప్పీన్స్లో, పలావాన్ లో శిలాజాలు రాతి పనిముట్లతో పాటు కనబడ్డాయి. ఇది, ఎముకలపై కోతలు, అగ్ని వాడకానికి ఆధారాలు కబడాడంతో, తొలి మానవులు ఈ ఎముకలను కూడబెట్టినట్లు సూచిస్తున్నాయి, సుమారు 12,000 నుండి 9,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటి పులి ఉప-శిలాజాల పరిస్థితి ఇతర శిలాజాల నుండి భిన్నంగా ఉంది. పులి గోర్లను ఆభారణాలుగా ధరించడం భారతీయుల్లో సాధారణం.
అయితే, ఆసియాలో పులి భాగాల వ్యాపారం పెద్ద బ్లాక్ మార్కెట్ పరిశ్రమగా మారింది. దానిని ఆపడానికి ప్రభుత్వాల ప్రయత్నాలు, పరిరక్షణ ప్రయత్నాలు ఇప్పటి వరకు ఫలితాన్నివ్వలేదు. వాణిజ్యంలో నిమగ్నమైన నల్ల విక్రయదారులు దాదాపుగా అందరూ చైనా కేంద్రంగా పని చేస్తున్నారు. తమ స్వంత దేశంలో లేదా తైవాన్, దక్షిణ కొరియా లేదా జపాన్లలోకి రవాణా చేస్తారు. చైనా పులులు దాదాపుగా అన్నీ 1950 ల నుండి 1970 ల వరకు జరిగిన ఈ వాణిజ్యం కోసం బలైపోయాయి. అక్రమ వాణిజ్యానికి, పులులను బోనుల్లో పెంచే పులి ఫారాములు కూడా చైనాలో ఉన్నాయి. ఇలాంటి ఫారములలో ప్రస్తుతం 5,000 నుండి 10,000 వరకూ ఇలాంటి పెంపుడు పులులు ఉన్నట్లు ఉంచనా. ఆసియా బ్లాక్ మార్కెట్లో, పులి పురుషాంగం సుమారు US 300 డాలర్లు పలుకుతుంది. 1990 - 1992 సంవత్సరాలలో, పులి అవయవాలతో తయారైన 27 మిలియన్ ఉత్పత్తులను కనుగొన్నారు. 2014 జూలైలో, స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో అంతరించిపోతున్న జాతులపై జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సులో, చైనాలో పులి చర్మాల వ్యాపారం జరుగుతోందని తమ ప్రభుత్వానికి తెలుసునని చైనా ప్రతినిధి తొలిసారిగా అంగీకరించారు.
ధూళిపూడి ఆంజనేయులు
right|thumb|175px|డి.ఎ. డి.ఎ.గా ప్రసిద్ధులైన డి.ఆంజనేయులు పూర్తి పేరు ధూళిపూడి ఆంజనేయులు (1924 జనవరి 10 - 1998 డిసెంబరు 27) సుప్రసిద్ధ ఆంగ్ల రచయిత, సంపాదకులు. వీరు గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి తాలూకా, యలవర్రు లో 1924 జనవరి 10 వ తేదీన జన్మించారు. వీరు మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాలలో ఎం.ఎ. పూర్తిచేసి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టభద్రులయ్యారు. విద్యార్థిదశ నుండి ఇంగ్లీషు భాషా సాహిత్యం పట్ల అభిరుచిని పెంచుకున్న వీరు రచయితగా, విమర్శకుడిగా, జర్నలిస్టుగా తనను తాను రూపుదిద్దుకున్నారు. ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో బాగా రాణించి పేరుతెచ్చుకున్న తెలుగువారైన సి.వై.చింతామణి, కోటంరాజు రామారావు, కోటంరాజు పున్నయ్య, చలపతిరావు, కుందూరి ఈశ్వరదత్తు, ఖాసా సుబ్బారావు, జి.వి.కృపానిధి, సి.వి.హెచ్.రావు, జి.కె.రెడ్డి, ఎ.ఎస్.రామన్ ల సరసన నిలబడ్డారు.
మొదట ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ సంపాదకవర్గంలో 1948లో చేరి 1953లో ది హిందూ పత్రికలో చేరి అనుభవం సంపాదించిన తర్వాత 1959లో ఆకాశవాణి వారి వాణి పత్రిక సంపాదక బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
తెలుగు సాహిత్యాన్ని రచయితలను ఆంధ్రేతరులకు పరిచయం చేయడంలో విశిష్టమైన కృషిచేశారు. కృష్ణశాస్త్రి, శ్రీశ్రీ వంటి పలువురి తెలుగు కవితలను ఆయన ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనలను పరిచయం చేశారు. ద్వివేదుల విశాలాక్షి గారి 'గ్రహణం విడిచింది' నవల, అమరజీవి 'పొట్టి శ్రీరాములు జీవితచరిత్ర' వంటి కొన్ని తెలుగు పుస్తకాలను ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగరీత్యా ఆంజనేయులు ఢిల్లీ, హైదరాబాద్, మద్రాసులో వుంటూ సమాచారశాఖలో జర్నలిస్టుగా వృత్తిధర్మం నిర్వర్తించారు. ఉద్యోగంలో వున్న వివిధ పత్రికలకు రాస్తూ ఆంజనేయులు మంచి పేరు తెచ్చుకున్నారు. అంతకుమించి, చక్కని రచనలు ప్రచురించారు. ఆయన రాసిన పత్రికలు క్వెష్ట్, ఇండియన్ రివ్యూ, థాట్, ఇండియన్ లిటరేచర్, త్రివేణి, ఫైనాంషియల్ ఎక్స్ ప్రెస్, ఎకనామిక్ టైమ్స్, ఇండియన్ రైటింగ్ టుడే పేర్కొనదగినవి.
తెలుగు పత్రికలకు ఇంగ్లీషులో రాసి పంపగా, అనువదించి వేసుకునేవారు. స్వతంత్ర టైమ్స్, డక్కన్ హెరాల్డ్, న్యూస్ టుడే, ఇండియన్ బుక్ క్రానికల్ పత్రికలు కూడా ఆంజనేయులు వ్యాసాలు ప్రచురించాయి. భవాన్స్ జర్నల్లో ఎన్నో విలువైన వ్యాసాలు ఆంజనేయులు రాశారు. వృత్తిచేస్తూనే అనేక సెమినార్లకు, చక్కని వ్యాసాలు రాయడం ఆంజనేయుల జర్నలిస్ట్ కృషిలో భాగం అయింది. దీనిఫలితంగా జీవితచరిత్ర, కళ గురించేగాక, నెహ్రూ, రాధాకృష్ణన్, అంబేద్కర్, నిరాద్ చౌదరి మొదలైనవారిపై లోతైన పరిశీలనా వ్యాసాలు రాశారు.
వీరి స్వంత గ్రంథాలయం మన దేశంలో అతి పెద్దదైన వ్యక్తిగత గ్రంథాలయాలలో ఒకటి. తెలుగువారు గర్వించదగిన ఇంగ్లీషు జర్నలిస్టు తన 75వ ఏట 1998 సంవత్సరం డిసెంబరు 27 తేదీన చెన్నైలో పరమపదించారు. ఆయనకు భార్య మూలమూడి ఆదిలక్ష్మి, కూతురు శాంతిశ్రీ ఉన్నారు.
తెలుగు సాహిత్యం లో కృషి
వృత్తిరీత్యానూ, వ్యక్తి దృష్ట్యా ఆంజనేయులుగారికి ఎందరో సన్నిహితులయ్యారు. వారిలో నార్ల వెంకటేశ్వారరావు, సంజీవదేవ్, బి.ఎస్.ఆర్.కృష్ణ, కె.శ్రీనివాస అయ్యంగార్, వామనరావు, పట్టాభిరాం, ఎ.ఆర్.బాజీ, భావరాజు నరసింహారావు ప్రభృతులెందరో ఉన్నారు. నార్ల వెంకటేశ్వరరావు తన ఇంగ్లీషు రచనల్ని ముందుగా ఆంజనేయులు పరిశీలించిన తరువాత ప్రచురించేవారు.
సాహిత్య అకాడమీ ప్రచురించిన కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి, కేంద్ర ప్రచురణ సంస్థ వెలువరించిన కందుకూరి వీరేశలింగం పేర్కొనదగిన ఆంజనేయులు రచనలు.
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, గోపీచంద్, బైరాగి, పాలగుమ్మి పద్మరాజు, శ్రీశ్రీ, సి. నారాయణరెడ్ది, దాశరథి, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి మొదలైన వారిని తెలుగేతరులకు చక్కగా మదించి పరిచయం జేయడం ఆంజనేయులు కృషిళొ భాగమే. ఆయన రెండో భార్య హేమలత హిందీ విద్వాంసురాలు. ఆమె కూడా ఆంజనేయులుగారి రచనల్లో, సమాచార సేకరణలో తోడ్పడుతుండేది. ఆంజనేయులు గారికి పుస్తకాల సేకరణ మంచి అభ్యాసం. ఆయన 1999లో చనిపోయిన తరువాత శాంతిశ్రీ, ఆ గ్రంథాలయాన్ని పూనాకు తరలించారు.
ద్వివేదుల విశాలాక్షి రచన "గ్రహణం విడిచింది" ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు.
ఆంజనేయులు రిటైర్ అయిన తరువాత మద్రాసులో స్థిరపడి, హిందూలో బిట్వీన్ యు అండ్ మి అనే శీర్షిక 10 సంవత్సరాలు (1981-91) నిర్వహించారు. సున్నిత హాస్యం, విమర్శ ఆయన రచనల్లో కనిపించేది. ఆంజనేయులు సెక్యులర్ జీవితం గడిపారు. కుమార్తె వివాహం రిజిస్టర్ చేయించి, కన్యాదాన పద్ధతి నిరసించారు. సంగీతం, సంస్కృతం, సాహిత్యం అంటే ప్రత్యేకాభిమానం.
మద్రాసు ప్రెస్ క్లబ్ లో 30 సంవత్సరాలు అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. సాహిత్య విమర్శ, సాంఘిక సంస్కరణలపై కూడా రచనలు చేశారు. చిట్టచివరగా ఖాసాసుబ్బారావు జీవితచరిత్ర రాశారు. అది ఇంకా వెలుగు చూడాల్సివుంది