cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
గుండు హనుమంతరావు
మరణం - అంత్యక్రియలు - నివాళులు
కొద్దికాలంగా కిడ్నీ సంబంధిత వ్యాధితో బాధపడుతున్న హనుమంతరావు 2018, ఫిబ్రవరి 19 ఉదయం 3:30 గంటలకు హైదరాబాదు ఎస్‌. ఆర్‌. నగర్‌లోని తన నివాసంలో తుదిశ్వాస విడిచాడు.
2018 ఫిబ్రవరి 20 సోమవారం సాయంత్రం 4.30 గంటలకి ఈఎస్‌ఐ సమీపంలోని సత్య హరిశ్చంద్ర హిందూ శ్మశాన వాటికలో గుండు హనుమంతరావు అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.
నటించిన చిత్రాలు
ఇతను హాస్యప్రధాన పాత్రలలో ఎక్కువగా నటించాడు.
గున్నార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
గున్నార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పన్నా జిల్లా, ఖజురహో లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి. గున్నార్ నియోజకవర్గం 2008లో నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా నూతనంగా ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
హార్ట్‌బీట్
హార్ట్‌బీట్ 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దేవాస్ మీడియా అండ్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ బ్యానర్‌పై శ్యామ్ దేవాభక్తుని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ద్వారక్ రాజా దర్శకత్వం వహించాడు. తమిళంలో 2017లో విడుదలైన “కాదల్ కసకుతయా”  సినిమాను “హార్ట్ బీట్” పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు. ధృవ, వెన్బా, చార్లీ, కల్పన ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను డిసెంబర్ 15న విడుదల చేసి, సినిమాను 19 జనవరి 2018న విడుదల చేశారు.
కథ
17 ఏళ్లు ఉన్న దివ్య ఇంటర్మీడియట్ రెండో సంవత్సరం చదువుతోంది. కానీ ఆమె సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజినీర్ 25 ఏళ్ల అర్జున్‌ను ప్రేమించింది. ఇద్దరి మధ్య వయసు అంతరం ఉన్న పర్వాలేదు అనుకున్న దివ్య, తన ప్రేమను గెలిపించుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు ఏంటి, చివరికి దివ్య ప్రేమ గెలిచిందా? లేదా అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
ఎస్త‌ర్ నోరోన్హా
ఎస్త‌ర్ నోరోన్హా భారతదేశానికి చెందిన సంగీత దర్శకురాలు, సినిమా నటి. ఆమె తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మరాఠీ, కొంకణి, హిందీ భాషా చిత్రాలలో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:1992 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:సంగీత దర్శకులు
బోధన్ పురపాలకసంఘం
పురపాలకసంఘం
బోధన్ పురపాలక సంఘం 1952 లో స్థాపించిబడింది. దీనిని రెండవ తరగతి పురపాలక సంఘంగా విభజించారు. ఈ పట్టణం మొత్తం 38 వార్డులుగా విభజించబడి ఉంది. దీని అధికార పరిధి 21.40 km2.
జనాభా
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,43,749 - పురుషులు 71,022 - స్త్రీలు 72,727
చరిత్ర
బోధన్‌ తెలుగువారి అతి ప్రాచీన నగరాల్లో ఒకటి. క్రీస్తు పూర్వం ఆరవ శతాబ్దం నాటికి భారతదేశంలో ఉన్న పదహారు జనపథాల్లో అస్మక ఒకటి. దీని రాజధాని పోతన (బోధన్‌).అంటే రెండువేల ఆరువందల ఏళ్ళ క్రితమే బోధన్‌ ఒక మహానగరంగా ఉందన్నమాట. ఆ కాలం నాటికే అది ప్రసిద్ధ నగరంగా ఉందంటే అంతకు ముందు నుండే అది ఉనికిలో ఉండి ఉండాలి. దాని నిర్మాణానికి, మహానగరంగా అభివృద్ధి చెందటానికి ఎంత దీర్ఘకాలం పట్టిందో ఊహించవచ్చు. అప్పటికి ఎంతో ముందు జీవించాడని భావిస్తున్న బాహుబలికీ అది రాజధానిగా ఉండి ఉండవచ్చు. బోధన్‌ ప్రాంతంలో దొరికిన అనేక జైన విగ్రహాలు అది ఓ జైన కేంద్రంగా విలసిల్లిన వాస్తవాన్ని చెబుతున్నాయి. మౌర్యుల కాలంలో వచ్చిన గ్రీకు దేశస్తుడు మెగస్తనీస్‌ ఆంధ్రులు చుట్టూ గోడలు ఉన్న 30 మహానగరాల్లో నివసించారని తన 'ఇండికా' గ్రంథంలో రాశాడు.
బోధన్ చారిత్రక పట్టణం. పూర్వం ఏకచక్రపురం, బహుధాన్యపురం, బహుధనపురం, పోదన అని వివిధ కాలాల్లో వివిధ పేర్లతో పిలువబడింది. 1056కు చెందిన శిలాశాసనం ఇక్కడ రాష్ట్రకూట రాజు మూడవ ఇంద్రుడు కట్టించిన వైష్ణవాలయాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది. పురాతన కోట యొక్క శిథిలాల ఆనవాళ్లు ఇక్కడ నేటికీ కనిపిస్తాయి.పాండవుల కాలములో బోధన్ ఏకచక్రపురంగా పిలవబడేది .బోధన్ లోని రాకాసిపేట, భీముని గుడికి ప్రసిద్ధి. దీనినే స్థానికులు భీముని గుట్టగా పిలుస్తారు.ఇక చరిత్ర లోకి వెళ్తే, ఈ ప్రాంతం లోనే భీముడు బకాసురుణ్ణి వధించాడని ప్రతీతి. దీని ఆనవాళ్ళు ఇప్పటికి ఇక్కడ చూడవచ్చు. చరిత్రయుగం తెలంగాణాలో బౌద్ధంతో ప్రారంభమయింది. బోధన్ శాతవాహనులకు ముందే, శుంగకాణ్వుల కాలంలోనే ప్రసిద్ధమైంది. ఇది అస్మక దేశంలోని ప్రధాన పట్టణాలలో ఒక్కటి. ఇక్కడి నుంచి తెలంగాణా అంతటా బౌద్ధం వ్యాపించింది., బోధన్ లో బవరి అనే విద్వాంసుడు ఉండేవాడు.అతను బుద్ధుని చరిత్రను కర్ణాకర్ణికగా విన్నాడు. బుద్ధుని సత్యమార్గం అతనికి నచ్చడం తో, తన శిషులను బుద్ధునికి దర్శించి, అతని అష్టాంగ మార్గాన్ని అనుసరించి రమ్మని రాజగృహానికి పంపాడు. వారు బుద్ధుని సన్నిధానంలో కొంత కాలం ఉండి, బోధన్ కు తిరిగి వచ్చారు. అప్పుడు బవరి పండితుడు ఆ మార్గాన్ని అనుసరించి, ప్రజలలోకి ప్రచారం చేసాడు.బోధన్ పట్టణం, తర్వాత జైనమతానికి కూడా నిలయమయింది, ఇక్కడి నుంచే జైనం కొలనుపాక మొదలైన ప్రాంతాలకు వ్యాపించింది. బోధన్‌లో గొప్ప గోమటేశ్వర విగ్రహం ఉండేదని, దానిని చూసిన తర్వాతనే హొయసళుల కాలంలో శ్రవణ బెళగొళ గోమటేశ్వర విగ్రహం వెలసిందని అంటారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ పురపాలక సంఘాలు వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
సర్కస్
right|250px|thumb|సర్కస్ కు సంబంధించిన పోస్టర్ సర్కస్ (Circus) అంటే ఒక చోటు నుంచి మరోచోటుకి ప్రయాణిస్తూ సందర్శకుల కోసం చిత్ర విచిత్రమైన విన్యాసాలు ప్రదర్శించే కళాకారులు, విదూషకులు, సుశిక్షితమైన జంతువుల బృందం లేదా ఆ బృందం ఇచ్చే ప్రదర్శన.
సర్కస్ కనుగొన్నది ఎవరు అని ఖచ్చితంగా తెలియకపోయినా ఫిలిప్ ఆస్ట్లీ అనే ఆయనను ఆధునిక సర్కస్ కు పితామహుడిగా భావిస్తారు. 1768లో ఫిలిప్ గుర్రపు స్వారీలో నిపుణుడైన గుర్రం మీద అనేక రకమైన విన్యాసాలు చేస్తూ థేమ్స్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక మైదానంలో అందరికోసం ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. 1770 లో ఈయన తాను చేసే స్వారీ ప్రదర్శనల మధ్యలో జనాలను వినోదపరచడం కోసం అక్రోబాట్లు (జిమ్నాస్టిక్ లేదా దొమ్మరి విన్యాసాలు చేసేవారు), తాడు మీద నడిచేవారు, జగ్లింగ్ (అనేక వస్తువులను గాలిలోకి విసిరి నేర్పుగా పట్టుకోవడం) చేసేవారు, విచిత్ర వేషధారణలతో నవ్వించే విదూషకులు వంటి వారిని తన బృందంలో చేర్చుకున్నాడు. ఇదే విధానాన్ని తర్వాతి కాలంలో సర్కస్ అని పిలవడం ప్రారంభించారు. తర్వాత 50 సంవత్సరాలల్లో సర్కస్ లో పెద్ద మైదానంలో యుద్ధాన్ని నటనలాగా ప్రదర్శించడం లాంటి కళలు బాగా పెరిగాయి.
సర్కస్ మూలాలు
పురాతన రోమ్ లో సర్కస్ అనే ఒక విశాలమైన భవనంలో గుర్రాల, రథాల పరుగు పందేలు, గుర్రపు స్వారీ పోటీలు, కృత్రిమంగా ఏర్పాటు చేసిన యుద్ధ పోటీలు, యుద్ధ వీరుల (gladiators) విన్యాసాలు, శిక్షణ పొందిన జంతువులతో పోరాటాలు మొదలైనవి ప్రదర్శించేవారు.
మూలాలు
వర్గం:కళలు
కాంజోంగ్
కాంజోంగ్, మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని కాంజోంగ్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం. ఈ గ్రామం ఇంఫాల్ నుండి 120 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఉఖ్రుల్-కాంజోంగ్ రాష్ట్ర రహదారి ద్వారా కలుపబడి ఉంది. ఈ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయానికి ఉత్తరం వైపు లాంగ్లీ, దక్షిణం వైపు బుంగ్పా, తూర్పు వైపు పాంజ్, పశ్చిమం వైపు డాంగ్తి ఉన్నాయి.
మొత్తం జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కాంజోంగ్‌లో 121 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ మొత్తం 729 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఇందులో 383 మంది పురుషులు, 346 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 112 మంది 0–6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. పట్టణ సగటు స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి 903:1000 కాగా, ఇది రాష్ట్ర సగటు 985 కన్నా తక్కువగా ఉంది. ఇక్కడి అక్షరాస్యత రేటు 71.96% కాగా, ఇది రాష్ట్ర సగటు 76.94% కంటే తక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 76.47% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 67.01% గా ఉంది.
వృత్తి
ఇక్కడ తంగ్ఖుల్ నాగ తెగకు చెందిన ప్రజలు నివాసితులుగా ఉన్నారు. వీరిలో ఎక్కువమంది క్రైస్తవులు ఉన్నారు. ఇక్కడి ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం.
ఇతర వివరాలు
మయన్మార్, కాంజోంగ్ ప్రాంతంతో పోరస్ అంతర్జాతీయ సరిహద్దు కారణంగా ఉగ్రవాద కార్యకలాపాల గురించి తరచుగా వార్తల్లో వస్తుంటంది. ఇక్కడ కొండచరియలు విరిగిపడటం వల్ల వర్షాకాలంలో ఎక్కువగా నష్టం జరుగుతుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మణిపూర్ నగరాలు, పట్టణాలు
భీమేశ్వర పురాణము
భీమఖండము అనే నామాంతరము కలిగిన భీమేశ్వర పురాణము ఒక తెలుగు ప్రబంధము. దీనిని 15వ శతాబ్దపు కవి శ్రీనాథుఁడు రచించెను. ఇది ద్రాక్షారామం లోని భీమశంకరుని స్థలపురాణ విశేషాలున్న గ్రంథం.
ఇది 1901 సంవత్సరంలో రెండవకూర్పు ముద్రించబడినది. పిదప 1929లో పునర్ముద్రణ పొందినది.
కుట్లదంపట్టి జలపాతం
కుట్లదంపట్టి జలపాతం తమిళనాడు రాష్ట్రంలో మధురై జిల్లాల వడిపట్టి సమీపంలోని కుట్లదంపట్టి గ్రామంలో ఉంది.
భీమేశ్వర పురాణము
ప్రథమాశ్వాసము
1. ఇష్టదేవతా ప్రార్థనము; 2. పురాతన కవీంద్రగుణకీర్తనము; 3. కుకవి నిరాకరణము; 4. ఉపోద్ఘాతము; 5. వేమభూపాలుని వంశావతారవర్ణనము; 6. కృతినాయక వంశావతారవర్ణనము; 7. షష్ఠ్యంతములు; 8. దక్షారామపురవర్ణనము; 9. కథాప్రారంభము
ద్వితీయాశ్వాసము
10. సూర్యాస్తమయవర్ణనము; 11. చంద్రోదయవర్ణనము; 12. సూర్యోదయవర్ణనము; 13. వ్యాసమహర్షి యాత్రకు వెడలుట; 14. పీఠికాపుర వర్ణనము; 15. కుమారారామ వర్ణనము; 16. సర్పపుర వర్ణనము; 17. అగస్త్యుఁడు వ్యాసమహర్షిఁ గాశిఁ బాసివచ్చుటకుఁ గారణం బడుగుట; 18. వ్యాసులు తాను గాశిఁబాసిన కారణంబుఁ జెప్పుట; 19. వ్యాసులు కాశిని శపింపఁబూనుట; 20. విశ్వనాథుఁడు పార్వతితోడ వ్యాసాదు లుండిన వేదికకడకు విజయము చేయుట; 21. శంభుండు వ్యాసుని శిష్యులతోడఁ గాశి వెడలిపొమ్మనుట
కుట్లదంపట్టి జలపాతం
పర్యాటకం
ఈ ప్రాంతానికి పర్యాటకులు సెప్టెంబరు నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు సందర్శనకు వస్తారు. ఈ ప్రాంత అభివృద్ధి 2000 వ సంవత్సరం నుంచి జరిగింది. పేవ్మెంట్ నిర్మాణం, జలపాతానికి దారితీసే దశలను స్థానిక పరిపాలన సంబంధించిన అభివృదిని చేపట్టింది. ఈ జలపాతానికి చాలా మంది తమ వారాంతాలను ఇక్కడికి సరదాగా గడుపుతారు. వేసవిలో లేదా వర్షం లేనప్పుడు జలపాతం ఎండిపోతుంది. ఈ జలపాతానికి చేరువలో స్వామి రామనగిరి ఆశ్రమం ఉంటుంది. ఈ ఆశ్రమం మామిడి పొలాల చుట్టూ ఉంటుంది. ఈ ఆశ్రమంలో వివిధ మందిరాలు కూడా ఉన్నాయి ఇవి ధ్యానం, ఆధ్యాత్మిక ఉపశమనం కోసం ఒక మంచి ప్రదేశంగా ఉంది. ఈ జలపాతాలను పర్యాటక కేంద్రంగా ప్రోత్సహించడానికి, ఎక్కువ మంది పర్యాటకులను ఆకర్షించడానికి, ట్రెక్కింగ్ చేసేవారి సౌలభ్యం కోసం పర్యాటక శాఖ, తమిళనాడు ప్రభుత్వం సహకారంతో రెండు కిలోమీటర్ల ట్రెక్ నిర్మాణంతో సహా అనేక చర్యలు తీసుకుంది.
భీమేశ్వర పురాణము
తృతీయాశ్వాసము
22. కలశభవుఁడు పారాశర్యునకు దక్షారామమహిమంబు చెప్పుట; 23. వ్యాసాదు లాకసంబుననుండి భీమమండలంబుఁ గనుఁగొనుట; 24. వ్యాసాదులు దక్షారామంబుఁ బ్రవేశించుట; 25. ఇంద్రుఁడు దేవతలకు శివలింగమాహత్మ్యంబుఁ జెప్పుట; 26. బ్రహ్మాదులు భీమేశ్వరు వర్ణించుట; 27. అగస్త్యుఁడు వ్యాసునకుఁ బంచతీర్థంబుల వివరించుట; 28. అగస్త్యవ్యాసులు భీమేశ్వరాలయంబుఁ బ్రవేశించుట; 29. వ్యాసుఁడు భీమేశ్వరార్చనంబు సలుపుట; 30. వ్యాసు లీశ్వరు నుతించుట
చతుర్థాశ్వాసము
31. అగస్త్యుఁడు తీర్థమాహాత్మ్యంబుఁ జెప్పుట; 32. క్షీరసాగరమథనకము ప్రారంభము; 33. శివుఁడు హాలాహలము మ్రింగుట; 34. దేవత లీశ్వరుని స్తుతించుట; 35. శివునియాజ్ఞను సురాసురులు విఘ్నేశునిఁ బూజించి పాల్కడలి తరియించి చంద్రాదులఁ బడయుట; 36. దేవాసురు లమృతమునకై పోరుటయు శ్రీమన్నారాయణుఁడు దేవారుల వంచించుటయు; 37. నారదోక్తి నసురు లీశ్వరునిఁ బూజించి వరంబులు వడసి లోకముల బాధించుట; 38. బ్రహ్మవిష్ణ్వాదులు శివునికడకేగి మొఱవెట్టుట; 39. ఈశ్వరుఁడు త్రిపురాసురుల నిర్జించుట; 40. తుల్యభాగ యుత్పత్తిక్రమము; 41. శ్రీభీమనాథేశ్వరుఁడు దనకుఁ దాన ప్రతిష్ఠితుండగుట
కుట్లదంపట్టి జలపాతం
మరిన్ని విశేషాలు
ఈ జలపాతం తమిళనాడు అటవీ శాఖచే నిర్వహించబడుతున్న రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ లో ఉంది. ఈ నీరు సుమారు 27 మీటర్ల ఎత్తు నుండి వస్తుంది.
భీమేశ్వర పురాణము
పంచమాశ్వాసము
42. సూర్యుండు కైలాసమున కరిగి శివుని దక్షారామమునకుఁ దోడితెచ్చుట; 43. మహాదేవుఁడు ప్రమథగణసమేతుఁడై దక్షారామమునకుఁ బోవుట; 44. శివుఁడు దక్షారామంబుఁ బ్రవేశించుట; 45. శ్రీకంఠుఁడు దక్షారామ భీమేశుతో నైక్యతం బొరయుట; 46. లక్ష్మ్యాదులు శ్రీభీమేశుని స్తుతించుట; 47. దివస్పతి బృహస్పతిని దానములఁగూర్చి యడుగుట; 48. భూదానమహిమ; 49. దివస్పతి శ్రీభీమేశ్వరునకు భీమమండలంబు సమర్పించుట; 50. వసంతర్తు వర్ణనము; 51. సప్తముని స్తోత్రము; 52. గౌరికి మహేశ్వరుండు భక్తివిజ్ఞానయోగంబుఁ జెప్పుట
కుట్లదంపట్టి జలపాతం
మూలాలు
వర్గం:జలపాతాలు
భీమేశ్వర పురాణము
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కావ్యములు వర్గం:శైవము వర్గం:1901 పుస్తకాలు వర్గం:1929 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సుభాష్ చంద్రబోస్ (సినిమా)
నటీనటులు
వర్గం:తెలుగు దేశభక్తి చిత్రాలు వర్గం:కె.రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:వెంకటేష్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శ్రియా సరన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:జెనీలియా నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:బాబు మోహన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సునీల్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన చిత్రాలు
చేపల బజారు
చేపల మార్కెట్ వివిధ రకాల చేపల  అమ్మకం కోసం నిర్వహించబడుతున్న బజారు. ఇది మత్స్యకారులు, చేపల వ్యాపారుల మధ్య హోల్‌సేల్ వాణిజ్యానికి లేదా వ్యక్తిగత వినియోగదారులకు మత్స్య అమ్మకాలకు లేదా రెండింటికీ ఉపయోగ పడుతుంది
వాణిజ్య ప్రయోజనాలు
ఈ చేపల మార్కెట్ ఆధారంగా మత్స్య ఉత్పత్తులు పంపిణీ చేయబడతాయి. చేపల పట్టుకునే ప్రాంతంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన పోర్ట్ మార్కెట్, పట్టణ వినియోగ ప్రాంతాల వినియోగ మార్కెట్ అనే రెండు దశల్లో ఈ మార్కెట్లు  వేరు చేయబడతాయి, ఒక్కొక్కటి దాని స్వంత పంపిణీ పనితీరుతో ఉంటాయి. చేపల బజారు వాణిజ్యపరంగా చేపలు,   చేపల ఉత్పత్తులు ఉండే ప్రదేశం. ఉత్పత్తి, ఉత్తమ సంభావ్య నాణ్యత, ప్యాకింగ్, బ్రాండ్ పేరు ధర ఉత్పత్తి, పెట్టుబడిపై మెరుగైన ఫలితాలను పొందడం కొరకు వినియోగదారులకుకొత్త ఉత్పత్తుల గురించి అవగాహన కొరకు ఇక్కడ ప్రకటనలు ఉంటాయి. మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలలో హోల్ సేల్ మార్కెట్లు, రిటైల్ మార్కెట్లు, చేపల రిటైల్ అవుట్ లెట్ లు   ఉంటాయి. చేపల చెరువుల, నదుల, సముద్రాల నుండి నుండి  చేప వివిధ మధ్యవర్తుల  లేదా రైతులనుండి నేరుగా చేపల బజారుకు వస్తుంది. వేలందారుడు, హోల్ అమ్మకందారు, రిటైలర్, లాండింగ్ సెంటర్ లేదా చేపల చెరువు నుంచి వెండర్ లకు,  వినియోగదారులకు, ఉత్పత్తిదారులకు మధ్య  చేపల మార్కెట్లు వారధిగా ఉంటాయి. ప్రపంచంలో చేపలు ఉత్పత్తి చేసే దేశాలలో భారతదేశం మూడవ స్థానంలో ఉంది. లోతట్టు చేపల ఉత్పత్తిలో రెండవది. 8118 కి.మీ తీరప్రాంతం, 52.66 లక్షల హెక్టార్లు జలాశయాలు, ట్యాంకులు, చెరువులు, 14.37 లక్షల హెక్టార్ల ఉప్పునీరు భారతదేశానికి చెందిన చేపల ఉత్పత్తి యొక్క విస్తారమైన వనరులు.
పరిశుభ్రత
చేపల బజారులు సాధారణముగా విరిసిన జనసముద్రముతో ఉండుటయే కాకుండా ఆవరణలో చేపల వ్యర్ధములతో నిండి మురుగు నీరు బయటకు పోయే సౌకర్యం లేక దుర్గంభముతో నిండియుండును.
చేపల బజారులను పరిశుభ్రముగా ఉంచాలి. పరిశుభ్రత లోపించినచో హానికర సూక్ష్మజీవులు విస్తారముగా వ్యాపించి చేపల శరీరములోనికి ప్రవేశించును. ఈ చేపలను కొనుగోలు చేసిన వినియోగించుట వలన వినియోగదారులు వ్యాధి గ్రస్తులవుతారు. చేపలు విక్రయించుట,
కొనుగోలు చేయుట లో తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు
చేపలను కోయు సమయములోను, చేపలను ప్యాకింగు చేయు సమయములోను చేపల వేలము వేయు సమయములోను, అమ్మకము జరుగు సమయములో  చేపలను ఎత్తు అయిన బల్లల మీద  మాత్రమే ఉంచవలెను. ఈ బల్లలపై నుండి చేపలపై ఉన్న నీకు క్రిందికి జారిపోవునట్లు  వాలుగా అమర్చవలెను. ప్రతిరోజు ఈ బల్లలను నీటితో మాత్రమే కడుగవలెను. ఫినాయలు, బ్లీచు వంటి రసాయనములను వాడరాదు. చేపలను ఉంచు తెరలను, పెట్టెలను శుభ్రముగా కడుగవలెను. సాధ్యమైనంత వరకు చేపలను శుభ్రం చేసేటప్పుడు తినుటకు పనికిరాని భాగములను త్వరగా వేరుచేసి దూరముగా పారవేయవలెను.
భద్రపరచటం
చేపలను భద్రపరచుటకు మనము మంచు ముక్కలను వాడవచ్చు. ఈ మంచుముక్కలను వాడటం వలన అవి చెడిపోకుండా తాజాగా ఉంటాయి. అయితే మురికి, దుర్గంధములేని పరిశుభ్రమైన తాగదగిన మంచినీటితో తయారు చేసిన మంచు ముక్కలను  మాత్రమే వాడవలెను. మంచు దిమ్మలను శుబ్రమైన పోలిథిన్ కవరుల మీద ఉంచవలెను. ఐస్ దిమ్మలను నేలపై ఈడ్చరాదు. ఐస్ దిమ్మలను నేలపై ముక్కలుగా చేయరాదు. ఐస్ రవాణాకు శుభ్రముగా కడిగిన ప్లాస్టిక్ తొట్టెలను వాడవలెను. ఈ బాక్స్ లో నలిగిన ఐస్ ముక్కలను మాత్రమే తీసుకెళ్లవలెను. చేపను పెట్టెలో ఉంచాలనుకున్నప్పుడు మాత్రమే ఐస్ బాక్స్ మూత ను తెరవాలి. మూత సరిగ్గా మూయబడి, ఎయిర్ ప్యాకేజీలను సీల్ చేసేవిధంగా ధృవీకరించుకోవాలి. ఒకవేళ నీరు కనిపించడం కొరకు బాక్స్ ని నియతానుసారంగా తనిఖీ చేస్తూండాలి.
తెలంగాణకు హరితహారం
thumb|right|తెలంగాణకు హరితహారం ప్రారంభిస్తున్న ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు
తెలంగాణకు హరితహారం తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపట్టిన అటవీకరణ కార్యక్రమం. హరితహారం 2015 జూలై 3న చిలుకూరు బాలాజీ దేవాలయంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు చే అధికారికంగా ప్రారంభించబడింది. తెలంగాణలో మొత్తంలో (తెలంగాణ భూభాగంలో 33%) మొక్కలను నాటి, పచ్చదనం కనిపించాలనే లక్ష్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ కార్యక్రమాన్ని రూపొందించింది. 2016లోనే 46 కోట్ల మొక్కలు నాటబడ్డాయి.
హరితహారంలో రాష్ట్రంలో మొత్తం 230 కోట్ల మొక్కలను నాటాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోగా, 2021 మే వరకు దాదాపు 217 కోట్ల మొక్కలను (అడవుల పునరుద్ధరణతో కలుపుకొని ) నాటడం జరిగింది. ఇందుకోసం రూ.5,230 కోట్లు ఖర్చు చేసింది.
2019 – 2021 మ‌ధ్య అట‌వీ విస్తీర్ణంలో 632 చదరపు కిలోమీటర్ల పెరుగుదలతో దేశంలోనే అట‌వీ విస్తీర్ణంలో తెలంగాణ రెండో రాష్ట్రంగా నిలిచిందని 2022 డిసెంబరు 14న కేంద్ర పర్యావ‌ర‌ణ‌, అట‌వీ శాఖ మంత్రి అశ్విని కుమార్ చౌబే అధికారికంగా రాజ్య‌స‌భ‌లో ప్ర‌క‌టించాడు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2023, జూన్ నాటికి 10,822 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చుచేసి 273.33 కోట్ల మొక్కలు నాటింది. 13,657 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 19,472 పల్లె ప్రకృతి వనాల ఏర్పాటు జరిగింది. 6,298 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 2,011 బృహత్‌ ప్రకృతి వనాలు ఏర్పాటయ్యాయి. 1,00,691 కిలోమీటర్ల మేర రాష్ట్రం అంతటా రహదారి వనాలు విస్తరించుకొని ఉన్నాయి.
కార్యక్రమాలు
హైదరాబాదు నగరంలో ఒక్కరోజులోనే 25 లక్షల మొక్కలు, ఒకేరోజు లక్షమంది 163 కిలోమీటర్ల పొడవునా నిలబడి మొక్కలు నాటి రికార్డు సృష్టించారు.ప్రతీ రెండు గ్రామాలకు ఒక నర్సరీ చొప్పున రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 4,213 నర్సరీలు ఏర్పాటుచేశారు. కేవలం ఒకే రకం చెట్లు కాకుండా నీడనిచ్చే చెట్లు, పండ్ల చెట్లు, పూల చెట్లు, ఔషధ మొక్కలను కూడా నాటారు. 2016లో నాటిన 46 కోట్ల మొక్కల్లో నీడ నిచ్చే వేప, మర్రి, రావి లాంటివి 36.81 కోట్ల మొక్కలు... టేకు, మద్ది లాంటి లాభదాయక చెట్లు మరో 8.5 కోట్ల మొక్కలు...పండ్ల చెట్లు కోటి దాకా ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా పూలచెట్లు, ఈత మొక్కలు ఉన్నాయి. అటవీ ప్రాంతంలోనే కాకుండా అన్ని రహదారులకు ఇరువైపులా, విద్యాలయాల్లో, పోలీస్ ప్రాంగణాల్లో, మార్కెట్ యార్డుల్లో, వ్యవసాయ క్షేత్రాల్లో, శ్మశాన వాటికలు, గ్రేవ్ యార్డుల్లో, పరిశ్రమల్లో, పారిశ్రామిక వాడల్లో, అన్ని ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో, రైల్వే స్టేషన్లు, బస్టాండ్లు, విమానాశ్రయాల్లో మొక్కలు నాటారు.
ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైన ఆర్టీసీ, సింగరేణి, విద్యుత్ శాఖలు, పాఠశాల విద్యార్థులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, యువజన సంఘాలు, డ్వాక్రా మహిళలతో సహా అందరూ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. హైదరాబాద్ – విజయవాడ, హైదరాబాద్ - ముంబాయి, హైదరాబాద్ – వరంగల్, హైదరాబాద్ – బెంగుళూరు, హైదరాబాద్ – నాగపూర్ వంటి జాతీయ రహదారులకిరువైపులా పెద్ద పూల చెట్లు నాటారు.
లక్ష్యాలు
తెలంగాణ రాష్ట్ర భూభాగం 1,12,077 కిలోమీటర్లు ఉండగా అడవులు 26,903.70 కిలోమీటర్లమేర (24శాతం) ఉన్నాయి. హరితహారం ద్వారా అటవీ ప్రాంతాన్ని 33శాతానికి పెరిగేలా చేయడం.తద్వారా వానలు వాపస్‌ వచ్చేలా చూడటం. అడవిలో, రోడ్లకిరువైపులా పండ్ల చెట్లను నాటటంద్వారా నివాసాలు, పంటపొలాలపై దాడిచేస్తున్న కోతులకు ప్రత్యామ్నాయం చూపటం. వాతావరణంలో ప్రాణవాయువును పెంచటం, పర్యావరణ సమతుల్యాన్ని కాపాడటం, ఇతర పర్యావరణ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం నాలుగు సంవత్సరాల్లో రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 230 కోట్ల మొక్కలను నాటి సంరక్షించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అటవీ ప్రాంతంలో 100కోట్ల మొక్కలు, అటవీ ప్రాంతం వెలుపల 120 కోట్ల మొక్కలు, జీహెచ్‌ఎంసీ పరిధిలో 10కోట్ల మొక్కలు పెంచడం
హరిత హారం నినాదాలు
హరిత హారం లక్ష్యాలను విస్త్రుతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్ళేందుకు వివిధ నినాధాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. తెలంగాణలో సమృద్ధిగా వానలు కురిసేందుకు, అడవులను రక్షించి, చెట్లను పెంచి పచ్చదనాన్ని కాపాడటమే లక్ష్యంగా ‘‘వానలు వాపస్ రావాలె’’ అనే నినాదంతో తెలంగాణకు హరితహారం కార్యక్రమం చేపట్టారు.
మొక్కల ఎంపిక
హరిత హారం కార్యక్రమంలో మొక్కుబడిగా ఏదో ఒక మొక్కలు నాటకుండా దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలను దృష్టిలో వుంచుకుని ఆయా ప్రాంతాల అవసరాలకు అనుగుణంగా మొక్కలను నాటి వాటిని నిబద్ధతతో సంరక్షించి వాటి ప్రయోజనాలను సమాజానికి అందేలా చేస్తున్నారు. ఎక్కడ ఎలాంటి మొక్కలు నాటాలి.
మొదటి విడత హరితహారం
హరిత హారం మొదటి విడతను 2015 జులై 3న చిలుకూరు బాలాజీ ఆలయ ప్రాంగణంలో ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. తొలి ఏడాది 15.96 కోట్ల మొక్కలు నాటారు.
రెండవ విడత హరితహారం
రెండో విడతను 2016 జులైన 8న నల్లగొండ జిల్లా, చిట్యాల మండలంలోని గుండ్రంపల్లి గ్రామంలో ప్రారంభించబడింది. ఈ రెండో విడత హరితహారాన్ని ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కె.చంద్రశేఖర్ రావు ప్రారంభించాడు. ఆ విడతలో 31.67 కోట్ల మొక్కలు నాటారు.
మూడవ విడత హరితహారం
మూడో విడతను 2017 జులై 12న కరీంనగర్‌లో ప్రారంభించారు. 34 కోట్లకుపైగా మొక్కలు నాటారు. మూడో విడత హరితహారాన్ని కరీంనగర్ జిల్లాలోని దిగువ మానేరు డ్యామ్ వద్ద మొక్క నాటి ప్రారంభిచటం జరిగింది.
నాల్గవ విడత హరితహారం
నాలుగో విడత హరితహారాన్ని ముఖ్యమంత్రి సొంత నియోజకవర్గం గజ్వేల్‌లో 2018, ఆగస్టు 1న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ స్వయంగా మొక్కలు నాటి, ఏకకాలంలో లక్షా 116మొక్కలు నాటే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ విడతలో 32 కోట్ల మొక్కలు నాటారు. ఈ విడత కార్యక్రంలో భాగంగా 2018, ఆగస్టు25న రాష్ట్రంలోని అన్ని విద్యా సంస్థల్లో ‘హరిత పాఠశాల’ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. రాష్ట్రంలోని 37 వేల పాఠశాలలు, 404 జూనియర్ కాలజీలు, 130 డిగ్రీ కాలేజీలు, 55 పాలిటెక్నిక్ కళాశాలల్లో నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమంలో 30 లక్షల మందికి పైగా విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు.
అయిదవ విడత హరిత హారం
2019లో ఐదో విడతను కూడా గజ్వేల్‌లోనే ప్రారంభించగా 38 కోట్ల మొక్కలు నాటారు.
ఆరోవిడత హరితహారంలో మియావాకి పద్దతి అమలు
ఆరో విడత హరితహారం కార్యక్రమం 2020, జూన్ 25న మెదక్ జిల్లాలోని నర్సాపూర్‌ గ్రామంలో ముఖ్యమంత్రి కెసీఆర్ అల్లనేరేడు మొక్కను నాటి ప్రారంభించాడు. ఈ విడత హరితహారం కార్యక్రమంలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మొత్తం 30 కోట్ల మొక్కలు నాటడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని సైఫాబాద్ లో ఉన్న భవనం. లండన్ బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్‌ మాదిరిగా నిర్మించబడిన ఈ సైఫాబాద్ ప్యాలెస్, నిజాంకు ఖాజానాగా ఉపయోగపడి, ప్రస్తుతం రాష్ట్ర సచివాలయంలోని జి-బ్లాకుగా ఉపయోగించబడుతుంది.
తెలంగాణకు హరితహారం
ఏడవ విడత హరితహారం
అన్ని రహదారి వనాలకు  ప్రాధాన్యతనిస్తూ 2021 జూలై 1 నుంచి జూలై 10 వ‌ర‌కు ఏడ‌వ విడ‌త హరిత‌హార కార్య‌క్ర‌మం కొనసాగింది. పెద్ద అంబర్‌పేట్ క‌లాన్ లోని ఔట‌ర్ రింగ్ రోడ్డుకు అనుకుని ఉన్న రిజ‌ర్వ్ ఫారెస్ట్ ఏరియా లో జూలై 1న ఐటీ, పురపాలక శాఖామంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ఏడ‌వ విడ‌త హ‌రిత‌హార కార్య‌క్ర‌మాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈసారి హరితహారంలో భాగంగా ప్రతీ ఇంటికి ఆరు మొక్కలు ఇచ్చి నాటేందుకు ప్రోత్సహించడంతోపాటు 2021-22 సంవ‌త్స‌రంలో 19.91 కోట్ల మొక్క‌ల‌ను నాటాల‌ని ల‌క్ష్యంగా నిర్దేశించారు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర విద్యాశాఖామంత్రి సబితా ఇంద్రారెడ్డి, అటవీ-దేవాదాయ శాఖామంత్రి అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌ రెడ్డి, ఇబ్రహీంపట్నం ఎమ్మెల్యే మంచిరెడ్డి కిషన్‌రెడ్డి, ఎమ్మెల్సీలు పట్నం మహేందర్‌రెడ్డి, సురభి వాణీదేవి, ప్రభుత్వ ఉన్నత అధికారులు పాల్గొన్నారు.
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్
నిర్మాణం
ఆరో నిజాం మహబూబ్ అలీ ఖాన్ తన నివాసంకోసం 1887లో లండన్ నగరంలోని బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్ నమూనాలో ఈ ప్యాలెస్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. డంగ్‌ సున్నం, పలు ప్రాంతాల నుంచి తెచ్చిన ప్రత్యేకమైన రాళ్లతో పెద్ద గోడలు, ఎత్తైన గేట్లతో 1888లో యూరోపియన్‌ శైలిలో రెండంతస్తుల్లో సైఫాబాద్ ప్యాలెస్ నిర్మించబడింది. కానీ ఆలీఖాన్ ఒక్కరోజు కూడా ఈ భవనంలో గడపలేదు.
తెలంగాణకు హరితహారం
తొమ్మిదవ విడత హరిత‌హారం
తెలంగాణ అవతరణ దశాబ్ది ఉత్సవాలు సందర్భంగా తెలంగాణ హరితోత్సవంలో భాగంగా 2023, జూన్ 19న రంగారెడ్డి జిల్లా, మహేశ్వరం మండలం, తుమ్మ‌లూరు లోని అర్బన్‌ ఫారెస్ట్‌ లో మొక్కను నాటి ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ 9వ విడత హరిత‌హారంను ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర విద్యాశాఖామంత్రి సబితా ఇంద్రారెడ్డి, అటవీ-దేవాదాయ శాఖామంత్రి అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌ రెడ్డి, చేవెళ్ళ ఎంపీ జి.రంజిత్ రెడ్డి, రాచకొండ సీపీ చౌహాన్‌, ప్రభుత్వ ఉన్నత అధికారులు పాల్గొన్నారు. తొమ్మిదో విడతలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 19.29 కోట్ల మొక్కలు నాటాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నది.
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్
చరిత్ర
మహబూబ్ అలీ ఖాన్ అనారోగ్య సమస్యతో బాధపడుతున్నప్పుడు, హుస్సేన్‌ సాగర్‌ సమీపంలోని ప్రశాంత వాతావరణంలో సేద తీరితే ఆరోగ్యం మెరుగవుతుందని ఆస్థాన వైద్యులు (హకీంలు) సూచించారు. 1987లో సైఫాబాద్ ప్యాలెస్ నిర్మాణం జరుగుతుండగా, ఒక రోజు తన ఆస్థాన ప్రధాన మంత్రి మహారాజ కిషన్ ప్రసాద్‌తో కలసి ప్యాలెస్‌ను చూడడానికి ఏనుగు అంబారీపై అలీ ఖాన్ బయల్దేరాడు. ప్యాలెస్ సమీపంలోకి రాగానే ఒక అశుభ సూచకం ఎదురొచ్చింది. అది చూసిన జ్యోతిషులు పురానా హవేలీని వదలడం మంచిది కాదని నిజాంకు జోస్యం చెప్పడంతో సైఫాబాద్ ప్యాలెస్ కు వచ్చే ఆలోచనను మానుకున్నాడు. దాంతో నిజాం ఆర్థికమంత్రి సర్ అక్బర్ హైద్రీ, ప్రధానమంత్రి కార్యాలయాల కోసం ఈ ప్యాలస్ కేటాయించబడింది.
తెలంగాణకు హరితహారం
డ్రోన్‌ సీడింగ్‌
హరితహారం కార్యక్రమంలో భాగంగా అటవీశాఖ వినూత్న ప్రయోగంగా పర్యావరణ అటవీప్రాంతాల్లో డ్రోన్ తో విత్తనాలు చల్లే కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టింది. హైదరాబాద్‌కు చెందిన మారుత్‌ సంస్థ తయారుచేసిన డ్రోన్‌తో సిరిసిల్ల సమీపంలోని వీర్నపల్లి గ్రామ శివారులో 2020, ఫిబ్రవరి 17న ఒకేరోజు 15 వేల విత్తన బంతులను చల్లి రికార్డు సృష్టించింది. రాష్ట్రమంతటా అడవుల పునరుద్ధరణకు ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించనున్నారు.
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్
స్వాతంత్య్రం తరువాత
స్వాతంత్ర్యం వచ్చి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డిన తరువాత బూర్గుల రామకృష్ణారావు, నీలం సంజీవరెడ్డి, కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి, భవనం వెంకట్రామ్, టి. అంజయ్య, నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి తదితర ముఖ్యమంత్రులు జి బ్లాక్‌ నుంచి పరిపాలన వ్యవహారాలు కొనసాగించారు. 1978లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి మర్రి చెన్నారెడ్డి సచివాలయంలో కొత్తగా కొన్ని భవనాలను నిర్మించి ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయాలను వాటిల్లోకి మార్చాడు. చివరగా నందమూరి తారక రామారావు ఈ ప్యాలెస్‌లోని మొదటి అంతస్తులోనే తన ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేసుకున్నారు.
పరిరక్షణ
130 ఏళ్లు పైబడిన వారసత్వ కట్టడమైన ఈ ప్యాలెస్ ను పరిరక్షించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం పూనుకుంది.
తెలంగాణకు హరితహారం
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ పథకాలు
సైఫాబాద్ ప్యాలెస్
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:హైదరాబాదు రాజభవనాలు వర్గం:హైదరాబాద్ రాష్ట్రం వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:హైదరాబాదు వారసత్వ నిర్మాణాలు
రమావత్ వల్యా నాయక్
రమావత్‌ వాల్యానాయక్‌ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2022 మార్చి 31న తెలంగాణ రాష్ట్ర గిరిజన సహకార సంస్థ చైర్మన్‌గా నియమితుడయ్యాడు.
జననం
రమావత్‌ వాల్యానాయక్‌ 1975 ఏప్రిల్ 10న చత్రు నాయక్ - భన్కి బాయి దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, బాలానగర్ మండలం, నేలబండతండా గ్రామంలో జన్మించాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
వాల్యానాయక్‌కు రామావత్ కమలతో వివాహం జరిగింది. కమల ప్రస్తుతం మహాబుబ్ నగర్ జిల్లాలోని బాలానగర్ మండల ఎం.పీ.పీ గా ఉన్నారు. వారికి ఇద్దురు కుమారులు (ఆనంద్ నాయక్, అరుణ్ కుమార్), ఒక కుమార్తె (అనిత) ఉన్నారు.
రాజకీయ జీవితం
రమావత్‌ వాల్యానాయక్‌ తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ముందు, తరువాత జరిగిన వివిధ ఎన్నికల్లో పార్టీ ఇంచార్జిగా వివిధ స్థాయిల్లో పనిచేశాడు. వాల్యానాయక్‌ ప్రస్తుతం టీఆర్‌ఎస్‌ రాష్ట్ర సంయుక్త కార్యదర్శిగా కొనసాగుతున్న సమయంలో 2022 మార్చి 31న తెలంగాణ రాష్ట్ర గిరిజన సహకార సంస్థ (జీసీసీ) చైర్మన్‌గా ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు నియమించగా, ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి సోమేశ్‌కుమార్‌ దీనికి సంబంధించిన ఉత్తర్వులు జారీ చేశాడు. ఆయన 2022 ఏప్రిల్ 8న చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు
ఫిరోజాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఫిరోజాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఐదు అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
విచిత్ర వీణ
విచిత్ర వీణ హిందుస్తానీ అనబడే ఉత్తర భారత సంగీత సంప్రదాయానికి సంబంధించిన తత వాద్యము (తంత్ర వాద్యము/ తీగల వాద్యము). ఇది దక్షిణ భారత సాంప్రదాయమైన కర్ణాటక సంగీతానికి సంబంధించిన చిత్ర వీణకు దగ్గరగా ఉంటుంది.
ఆకారం
ఈ వీణ పురాతన ఏక తంత్ర వీణకు ఆధునిక రూపం. సాధారణ సరస్వతీ వీణలో రెండు అసమానమైన తంబురలు ఉంటాయి, వాయించేటప్పుడు కుడి చెయ్యికి ఉండే తంబుర పెద్దదిగా, పైవైపుకి ఉండే తంబుర చిన్నదిగా ఉంటాయి. కానీ విచిత్ర వీణలో ఇందుకు భిన్నంగా రెండు తంబురలు సరిసమానంగా ఉంటాయి. వీణ యొక్క రెండు కొనలు నెమలి ఆకృతిలో ఉంటాయి. పటారి మూడడుగుల పొడవు ఆరు అంగుళాల వెడల్పుగా ఉంటుంది.
తంత్రాలు/తీగలు
మొత్తం 22 తంత్రాలు గల ఈ వాద్యంలో, 4 ముఖ్యమైన తంత్రాలు, వాటితో పాటు మరో 5 సహాయక తంత్రాలు, వీటి కింద దిగువన గల వరుసలో మరో 13 తంత్రాలు ఉంటాయి. కుడి చేతి చూపుడు, మధ్య వేళ్ళను ఉపయోగించి ముఖ్య తంత్రాలను వాయిస్తూ చిటికెని వేలుతో కింది వరుసన గల తంత్రాలను వాయిస్తారు. రాపిడిని అరికట్టడానికి కొబ్బరి నూనెను వాడతారు.
మూలాలు
వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు వర్గం:భారతీయ సంగీతం వర్గం:భారతీయ వాద్యపరికరాలు
మోనజైట్
మోనజైట్ (Monazite) ఎరుపు-గోధుమ రంగులో ఉండే ఒక ఖనిజ లవణము. థోరియమ్, సీరియమ్, లాంథనమ్ వంటి లోహాలకు ప్రాథమిక ఖనిజంగా పనిచేయును. దీనికి పారిశ్రామికముగా ప్రాముఖ్యత ఉంది, నూక్లియార్ విద్యుత్తు తయారీకి ఉపయోగపడును. దీనికి రేడియోధార్మికత ఎక్కువగా వున్నందున జీవరాసులకు చాలా ప్రమాదకరమైనది.
మూలాలు
వర్గం:ఖనిజాలు
గజలక్ష్మి
thumb| గజలక్ష్మి చిత్రం, సి. 1780 గజలక్ష్మి (ఏనుగులతో ఉన్న లక్ష్మి) లక్ష్మీదేవి కి గల అష్ఠలక్ష్మి అంశాలలో ఒక రూపం. ఈ రూపంలో ఆమె కమలం మీద పద్మాసన భంగిమలో కూర్చొని ఉంటుంది. ఆమెకు నాలుగు చేతులు ఉంటాయి. ఆమెకు గల పై చేతులలో కమలాలను పట్టుకొని ఉంటుంది. కింది చేతులలో ఒకటి అభయహస్తం కాగా రెండవది వరద ముద్ర తో ఉంటుంది. ఆమెకు చుట్టూ ఉన్న ఏనుగులు వాటి తొండాలతో జలాలను ఆమెపై పోసి సంప్రోక్షణ చేస్తున్నట్లుంటాయి. లక్ష్మి కి గల ఇతర అంశముల మాదిరిగానే ఈ అంశ లోని రూపం శ్రేయస్సు, అదృష్టం, సమృద్ధికి ప్రతినిధి గా ఉంటుంది. హిందూ, బౌద్ధ విగ్రహాలలో గజలక్ష్మి మూలాంశాలు చాలా సాధారణం. thumb| గుహ 16 (కైలాస ఆలయం), [[ఎల్లోరా గుహలు ]] గజలక్ష్మి చిత్రం, బహుశా బౌద్ధ గ్రంథాల ప్రకారం, సా.పూ 2 వ శతాబ్దం నుండి గుర్తించవచ్చు. బౌద్ధ సైట్ బ్రర్‌హట్ లో సా.పూ 125-100 కాలంలో  రెయిలింగ్లపై  కనిపిస్తుంది. ఇది సా.పూ 1వ శతాబ్దంలో అజిలిసెస్ రాజ్యంలోని నాణేలపై కనిపిస్తుంది. సా.శ 3వ శతాబ్దంలో కౌసంబి నగరంలోని నాణేలపై కూడా ఈ చిత్రం కనిపించింది. ఒక మహిళతో పాటు చిత్రీకరించబడిన ఒకటి లేదా రెండు ఏనుగులు గౌతమ బుద్ధుని పుట్టుకను సూచిస్తాయి.
సాంప్రదాయకంగా స్థానికంగా ఉన్న కళింగ నిర్మాణ శాస్త్రంలో నిర్మించబడిన ఒడిషాలోణి దేవాలయాలలో గజలక్ష్మి చిత్రాలు లలితాసనంలో ఆశీనురాలైనట్లు ఉంటాయి. దానిని లలితాంబిక గా పిలుస్తారు.అది తలుపులమీద మధ్యలో ఉంటుంది.
కంబోడియాలోని సీమ్ రీప్‌లోని బాంటే శ్రీ ఆలయంలోని టింపనం పై పింక్ సాండ్‌స్టోన్‌లో గజలక్ష్మిజి విగ్రహం  అందంగా చెక్కిన చిత్రం ఉంది. వెయ్యి సంవత్సరాలకు పైగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ టింపనం సృష్టించబడినప్పుడు ఎలా ఉందో అలానే మంచి స్థితిలో ఉంది.
గోవా, కొంకణ్ ప్రాంతాలలో ప్రజలు గజలక్ష్మిని తమ సంరక్షక దేవతగా పూజిస్తారు. ఈ దేవతను గజంత్ లక్ష్మి, గలలక్ష్మి, కెల్బాయి లేదా భౌక దేవి గా కొంకణ ప్రజలు పిలుస్తారు.
తిమోతి టేలర్ ప్రకారం, గుండెస్ట్రప్ కౌల్డ్రాన్ (సా.పూ 200 నుండి సా.శ 300 మధ్య తయారుచేసినై వెండి పాత్రలు) పై ఉన్న ఏనుగులతో కూడిన స్త్రీ దేవతకు, గజలక్ష్మికి సంబంధం ఉండవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:హిందూ దేవతలు వర్గం:అష్టలక్ష్ములు
స్టెఫీ గ్రాఫ్
స్టెఫీ గ్రాఫ్ జర్మనీకి చెందిన ప్రొఫెషనల్ టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి. ఈమె 377 వారాలపాటు ప్రపంచ నంబర్ 1 క్రీడాకారిణిగా నిలిచి రికార్డు సృష్టించింది. 22 మేజర్ టైటిళ్ళు గెలిచింది.
ఈమె 1999 లో 30 ఏళ్ళ వయసులో ఆటకు విరామం ప్రకటించింది. అప్పటికి ఆమె ప్రపంచ ర్యాంకింగ్ లో మూడో స్థానంలో ఉంది. ఈమెను టెన్నిస్ ఆటలో అత్యుత్తమ క్రీడాకారుల్లో ఒకరిగా పరిగణిస్తారు. ఈమె అక్టోబరు 2001 న మాజీ నెంబర్ 1 అమెరికన్ టెన్నిస్ ఆటగాడు ఆండ్రీ అగస్సీని వివాహమాడింది. ఈ దంపతులకు ఇద్దరు పిల్లలు. బోరిస్ బెకర్ తో పాటు ఈమె జర్మనీలో టెన్నిస్ మంచి ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడగా అవతరించడానికి కారణం అయ్యింది.
జీవితం
స్టెఫీ గ్రాఫ్ 1969 జూన్ 14 న పశ్చిమ జర్మనీలోని మన్‌హైం లో జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు హైడి షాల్క్, పీటర్ గ్రాఫ్. తండ్రి టెన్నిస్ శిక్షకుడి కావాలని అనుకున్నాడు. మూడేళ్ళ తన కుమార్తెకు తమ లివింగ్ రూం లోనే బ్యాట్ ను తిప్పడం నేర్పించడం ప్రారంభించాడు. నాలుగు సంవత్సరాలకే కోర్టులో సాధన చేయడం మొదలు పెట్టి ఐదేళ్ళకి మొదటి టోర్నమెంట్ లో ఆడింది.
మూలాలు
వర్గం:1969 జననాలు వర్గం:టెన్నిస్ క్రీడాకారులు
తేలు విజయ
తేలు విజయ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సినీ, జానపద గాయని. ఆమె 2016లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పురస్కారం అందుకుంది.
జననం, విద్యాభాస్యం
తేలు విజయ తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా, ముల్కనూరు గ్రామంలో తేలు వెంకటరాజం, నర్సమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె పీజీ వరకు చదువుకుంది.
గాయనిగా
తేలు విజయ చిన్ననాటి నుండే తన కుటుంబ సభ్యుల పడే జానపదాలు, బతుకమ్మ పాటలు, భజన పాటలు చూసి వారివద్దే పాడడం నేర్చుకుంది. ఆమె తరువాత జానపదాల పాటలవైపు మళ్ళి 1998లో ‘నగారే మోగింది’ అనే ప్రైవేట్ ఆల్బమ్ లో ‘తండాకు వోతాండు గుడుంబా తాగుతాండు.. ఈపువలగ్గొడ్తాండు ఇల్వదీసుకుంటాండు’ పాట ద్వారా గాయనిగా పరిచయమై తొలిపాటతోనే మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. విజయ 2007లో విడుదలైన ‘బతుకమ్మ’ సినిమాలో పాడిన ‘ఊరికి ఉత్తరానా వలలో.. ఊడాలామర్రీ వలలో’ పాట ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టింది.
తేలు విజయ తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక  సాంప్రదాయ బతుకమ్మ పాటలతో బతుకమ్మ గొప్పతనాన్ని తెలుపుతూ అనేక పాటలు పడింది, ఈ క్రమంలో 2015లో వచ్చిన ‘చిన్నీ మా బతుకమ్మ’ అనే బతుకమ్మ పాట ద్వారా ఆమె మంచి గుర్తింపునందుకుంది. ఆమె తరువాత దాదాపు ఎనభై బతుకమ్మ పాటలు పడింది. విజయ తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత ఏర్పాటు చేసిన తెలంగాణ సాంస్కృతిక సారథిలో ఉదోగ్యం చేస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ కళాకారులు
టి. రంగాచారి
దివాన్ బహదూర్ '''టి. రంగాచారి''' సిఐఈ (1865-1945) తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన న్యాయవాది, రాజకీయవేత్త, పాత్రికేయుడు, శాసనసభ్యుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
తొలి జీవితం
రంగాచారి 1865లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీకి చెందిన భూస్వామి అయ్యంగార్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. మద్రాసులో చదివిన రంగాచారి, న్యాయశాస్త్రం లో పట్టా అందుకున్నాడు. కొంతకాలం న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం లోకి వచ్చాడు. రంగాచారి నాయకత్వంలో రంగాన్, పాశ్చాత్యులు, హాస్యం, గ్యాంగ్‌స్టర్, క్రైమ్ కథలు వంటి విభిన్న అమెరికన్ మూవీ థీమ్‌ల ద్వారా 1927-28లో తీయబడిన సినిమాల సెన్సార్‌షిప్ కోసం రంగాచారి కమిటీ ఏర్పడింది. ఎక్కువగా పౌరాణిక కథలపై ఆధారపడ్డారు.
రాజకీయాలు
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఏర్పాటుచేసిన ప్రారంభంలోనే రంగాచారి ఆ పార్టీలో చేరి, సమావేశాలలో పాల్గొన్నాడు. మద్రాసు మహాజన సభ సభ్యుడిగా కూడా రంగాచారి పనిచేశాడు. మద్రాసు శాసన మండలిలో సభ్యుడుగా పనిచేసాడు. కేంద్ర శాసనసభ లో కూడా సభ్యుడిగా, శాసనసభ ఉపాధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేసాడు.
మరణం
రంగాచారి తన 80 సంవత్సరాల వయసులో 1945లో మరణించాడు.
ఇతర మూలాలు
వర్గం:1865 జననాలు వర్గం:1945 మరణాలు వర్గం:భారతీయ న్యాయవాదులు వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:తమిళనాడు రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తమిళనాడు పాత్రికేయులు వర్గం:తమిళనాడు శాసన సభ్యులు వర్గం:తమిళనాడు స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ సభ్యులు
ఎటాహ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఎటాహ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఐదు అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
పైన్
పైన్ (ఆంగ్లం Pine) ఒక పెద్ద కలప వృక్షం
పైనేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతులలొ  పైనస్ అతిముఖ్యమైన ప్రజాతి. వాణిజ్యపరంగా విలువైనది.పైనస్ జాతులనుండి రెసిన్లు,విలువైన కలప లభిస్తాయి.
పైనస్ ప్రజాతిలో 90-100 జాతులు ఉన్నాయి. పైనస్ ప్రజాతులు ఉత్తర శీతల మండలాల్లొ  విస్త్రుతంగ  వ్యాపించి దట్టమైన సతత హరిత అరణ్యాలు ఏర్పరిచాయి., సబ్ ఆర్కిటిక్ ప్రాంతాలు,ఉష్ణమండల పర్వత ప్రాంతాల వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి.
మనదేశంలో పెరిగే పెరిగీ ప్రధానమైన  ాలుగు ::జాతులు  పై.రాక్స్బర్ఘి, పై.వల్లిచియాన, పై.గెరార్డియాన, పై.ఇన్సులారిస్. వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము వర్గం:కలప చెట్లు
జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్
గణపతి దీక్షితర్ సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ (Tamil: கணபதி தீக்ஷிதர் తசுப்பிரமணிய ஐயர் ) ( 1855 జనవరి 19 – 1916 ఏప్రిల్ 18) సుప్రసిద్ధ భారతీయ పాత్రికేయుడు, సంఘ సంస్కర్త, స్వతంత్ర సమర యోధుడు. ఆయన సుప్రసిద్ధ భారతీయ ఆంగ్ల దినపత్రిక ద హిందూ పత్రికను 1878 సెప్టెంబరు 20న స్థాపించారు. ది హిందూ పత్రికకు 1878 సెప్టెంబరు 20 నుంచి 1898 అక్టోబరు వరకూ అధినేతగానూ, సంపాదకునిగానూ, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ గానూ వ్యవహరించారు.
తొలినాళ్ళు
ఆనాటి తంజావూరు జిల్లాలో తిరువదిలో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ 1855 జనవరిన జన్మించారు. తిరువది మున్సిఫ్ కోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేసిన గణపతి దీక్షితార్ ఏడుగురు కుమారుల్లో నాలుగవ వాడు ఆయన. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ తొలినాళ్ళలో తిరువేదిలో పాఠశాల విద్యను అభ్యసించడం ప్రారంభించారు, 1871లో తంజావూరులోని సెయింట్ పీటర్స్ కళాశాలలో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తిచేశారు. 1873లో ఆయన ఆర్ట్స్ పరీక్షలను మెరిట్లో పాసయ్యారు, 1874-75లో మద్రాసులో ఉపాధ్యాయ శిక్షణ కోర్సులో చేరి చదివారు.
స్కాట్లాండ్ మిషన్ స్కూల్, మద్రాసులో 1875 నుంచి 1877 వరకూ విద్యాబోధన చేశారు. పచ్చయ్యప్ప హైస్కూలులో 1877 సంవత్సరంలో బోధించారు. 1877లో ఆయన బి.ఎ. పరీక్షలు ప్రైవేటు అభ్యర్థిగా పూర్తిచేసి, ఆంగ్లో-వెర్నాక్యులర్ స్కూల్, ట్రిప్లికేన్కు 1879లో హెడ్మాస్టరుగా నియమితులయ్యారు.
ది హిందూ సంపాదకత్వం: 1878–1898
'ట్రిప్లికేన్ సిక్స్' (ఆరుగురు ట్రిప్లికేన్ యువకులు) అని పేరొందిన ఈ సముదాయం ఇతర విద్యార్థులకు బార్ లో సభ్యత్వం వచ్చాకా విడిపోయింది. చివరకు వారిలో వార్తాపత్రికలో సంపాదకుడు జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, వీరరాఘవాచార్యర్ లు మాత్రమే మిగిలారు.
ది హిందూ ప్రారంభం నుంచి తన ఉనికిని విశిష్టంగా నిలుపుకుంటూ వచ్చింది. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ అనేక స్టింగ్ ఆపరేషన్లతో తీక్షణమైన, సునిశితమైన వ్యాసాలు రాశారు. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ భారత స్వాతంత్ర్య ఆశయాన్ని క్రియాశీలంగా సమర్థించి, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాదంపై నిరసన వ్యక్తం చేసేందుకు పత్రికను ఉపయోగించారు. 1897లో బాలగంగాధర తిలక్ను బ్రిటీష్ అధికారులు నిర్బంధించిన జైలు పాలు చేసినప్పుడు ది హిందూ అరెస్టును తీవ్రంగా ఖండించింది. 1883 డిసెంబరు 3లో పత్రిక 100 మౌంట్ రోడ్డుకు మారి, తన స్వంత ప్రెస్ అయిన ది నేషనల్ ప్రెస్ ను స్థాపించింది.
ది హిందూ 1885 డిసెంబరు 12లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఏర్పాటైనప్పుడు ఆ పరిణామాన్ని ఆహ్వానిస్తూ సంపాదకీయంలో రాశారు.
1889 మే నెలలో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ ను బ్రిటీష్ జాతీయుడైన బారిస్టర్ యార్డ్లీ నార్టన్ ఓల్లా పోడ్రిడా పత్రికలో కాలమ్ రాయమని ఆహ్వానించారు. క్రమంగా వారిద్దరూ మంచి సన్నిహితులయ్యారు.
సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ సంప్రదాయవాదానికి, మూఢ విశ్వాసాలకు పూర్తి వ్యతిరేకి, సంస్కరణల ప్రోత్సాహానికి ఆయన తన పత్రికను వినియోగించుకున్నారు. ఏదేమైనా సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ వ్యాసాలు పత్రికను ఎన్నో పరువునష్టం దావాల్లోకి నెట్టాయి, ఈ కేసులపై పోరాటం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ ఆర్థిక స్థితిని దారుణంగా దిగజార్చింది. 1898లో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ ప్రధాన సంపాదకుడన్న పదవిని వీరరాఘవాచార్యర్ కు అప్పగించారు. 1905లో వార్తాపత్రికను సుసంపన్నుడైన బారిస్టరు కస్తూరి రంగ అయ్యంగార్ కొనేశారు.
రాజకీయాలు
సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చురుకుగా పాలుపంచుకున్నారు. 1885 డిసెంబరు 12లో తేజ్ పాల్ సంస్కృత కళాశాల వద్ద నిర్వహించిన, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఏర్పాటుకు కారణమైన బొంబాయి కాన్ఫరెన్సులో పాల్గొన్న 72 మంది ప్రతినిధుల్లో ఆయన కూడా ఒకరు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రెండవ సమావేశాల్లో ప్రభుత్వ సర్వీసుల్లో భారతీయుల ప్రాతినిధ్యం గురించి నివేదించే కమిటీలో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ సభ్యునిగా ఎంపికయ్యారు. 1887 మద్రాసు సమావేశాల్లో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజ్యాంగాన్ని తయారుచేసే కమిటీలో సభ్యునిగా నియమితులయ్యారు. 1894 మద్రాసు సమావేశాల్లో లండన్ లో భారత రాజ్య కార్యదర్శి ఎదుట భారత జాతీయవాదుల వాదన వినిపించే ప్రతినిధి బృందంలో ఒకరిగా ఎంపికయ్యారు. ఫిరోజ్ షా మెహతా సూచనల ప్రకారం దక్షిణాఫ్రికాలో భారతీయుల స్థితిగతులను భారతదేశంలో వివరించేందుకు చేసిన పర్యటనలో భాగంగా పచ్చయ్యప్ప హాలులో ప్రసంగించినప్పుడు గాంధీని ఆయన కలిశారు. ఈ విషయాన్ని గాంధీ తన ఆత్మకథలో ప్రస్తావించారు. 1906లో ఆయన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లక్ష్యాలను ప్రచారం చేసే స్టాండింగ్ కమిటీలో సభ్యునిగా ఎంపికయ్యారు.
1889లో విధవరాలైన తన కుమార్తెకు పునర్వివాహం చేసినప్పుడు మైలాపూరులో ఆయన చుట్టూ ఉన్న బంధువులు, స్నేహితులతో కూడిన సమాజమే సామాజికంగా వెలి వేసింది. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లోని సంప్రదాయ వర్గపు మద్దతును ఆయన సంస్కరణ భావాలు, ఆచరణ వల్ల కోల్పోవడంతో రాజకీయంగా కూడా పదవులు లభించలేదు.
సాంఘిక సంస్కరణ
హిందూ సమాజంలో సంస్కరణ కోసం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ తీవ్రస్థాయిలో ఉద్యమించారు. ఆయన విధవా పునర్వివాహాలను సమర్థించి, అంటరానితనం, బాల్య వివాహాలు నశించాలని ఆశించారు. 13 ఏళ్ళ వయసున్న బాల్య వితంతువు, తన కుమార్తె అయిన శివప్రియమ్మాళ్ కు ఓ యువకునితో 1889లో బొంబాయి కాంగ్రెస్ సమావేశాల్లో వివాహం చేశారు.
ఆంగ్ల పత్రికకు సంపాదకత్వం వహిస్తున్నా మాతృభాష ప్రభావం తెలుసుకుని, బహిరంగ సభల్లో ప్రసంగించేప్పుడు తమిళంలో మాట్లాడేవారు. తమిళ జాతీయ కవిగా సుప్రసిద్ధులైన సుబ్రహ్మణ్య భారతిని తొలినాళ్ళలో ఆదరించి, ప్రోత్సహించి, తన ఇంట్లో ఆతిథ్యం ఇచ్చారు.
తర్వాతి రోజులు, మరణం
1898లో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ ది హిందూతో తనకున్న సంబంధాలను విరమించుకుని, 1882లో తాను ప్రారంభించిన తమిళ వార్తాపత్రిక స్వదేశ మిత్రన్ పై దృష్టిపెట్టారు. 1898లో ది హిందూను విడిచిపెట్టినప్పుడు స్వదేశమిత్రన్ ను మూడువారాలకు ఓసారి వెలువరించగా, 1899లో తొలి తమిళ దినపత్రికగా అభివృద్ధి చేశారు.
సుబ్రహ్మణ్య భారతి తన సంపాదకుడి శైలిని వర్ణిస్తూ - "సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ కలం బాగా ఘాటైన సన్న పచ్చి మిరపకాయల ముద్దలో ముంచినట్టు ఉంటుందని" అన్నారు. ఆ శైలి ఆయనను సమస్యల్లోకి నెట్టి 1908లో బ్రిటీషర్లు అరెస్టు చేసేదాకా తెచ్చింది. జైలులోని స్థితిగతులు, వేధింపులతో క్రమంగా ఆయన ఆరోగ్యం పాడైంది.
తర్వాతికాలంలో సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ కు కుష్టు వ్యాధి సోకినట్లు తేలింది. 1916 ఏప్రిల్ 18న మరణించారు.
జీవిత చరితర్లు
వర్గం:1855 జననాలు వర్గం:1916 మరణాలు
రైతు
వ్యవసాయం చేసి, ఆహారాన్ని, ముడిసరుకును పండించే వ్యక్తిని రైతు అంటారు. వ్యవసాయదారుడు అని కూడా అంటారు. ఆహార పంటలు పండించేవారినే కాక, మామిడి, కొబ్బరి, ద్రాక్ష వంటి తోటల పెంపకం, పాడి పశువుల పెంపకం, కోళ్ళ పెంపకం, చేపలు, రొయ్యల పెంపకం మొదలైన వాటిని చేపట్టిన వారిని కూడా రైతులనే అంటారు. సాధారణంగా రైతులు తమ సొంత భూమిలోనే సాగు చేస్తూంటారు. ఇతరుల భూమిని అద్దెకు తీసుకుని కూడా చేస్తూంటారు. దాన్ని కౌలు అని, వారిని కౌలు రైతులనీ అంటారు. పొలం పనుల్లో భాగంగా రైతు పనిలో పెట్టుకునే వారిని రైతుకూలీలు అంటారు.
చరిత్ర
కంచుయుగం నాటికి, సా.శ.పూ. 5000-4000 నాటికే సుమేరియన్లకు వ్యవసాయ కూలీలు ఉన్నారు. వ్యవసాయంలో వాడుకునేందుకు గాను, పశుపోషణ చెయ్యడం వేల సంవత్సరాలుగా జరుగుతోంది. తూర్పు ఆసియాలో 15,000 ఏళ్ళ కిందటే కుక్కలను పెంచారు. సా.శ.పూ. 7,000 నాటికి ఆసియాలో మేకలు, గొర్రెలను పెంచారు. సా.పూ. 7,000 నాటికి మధ్య ప్రాచ్యం, చైనాల్లో పందులను పెంచారు. సా.పూ. 4,000 నాటికి గుర్రాలను పెంచారు. సింధు లోయ నాగరికత నాటికే భారతదేశంలో వ్యవసాయం ఉంది. దక్షిణ భారత దేశంలో కొన్ని చోట్ల అంతకు ముందు నుండే ఉంది.
భారతదేశంలో రైతు
భారతదేశంలోని మొత్తం కార్మికుల సంఖ్యలో అత్యధిక శాతం రైతులు, రైతు కూలీలే. 2020 నాటికి దేశంలో మొత్తం రంగాల్లో ఉన్న ఉపాధిలో 41.49% భాగాన్ని వ్యవసాయ రంగమే కల్పిస్తోంది. దీనితో పోలిస్తే దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో వ్యవసాయ రంగపు శాతం చాలా తక్కువ. 2016 లో జిడిపిలో వ్యవసాయం వాటా 17.5% మాత్రమే ఉంది. ఇది క్రమేణా క్షీణిస్తోంది.
ఆరోగ్యం పై ప్రభావం
ట్రాక్టర్లు, హార్వెస్టర్లూ వంటి యంత్రాలతో పని చెయ్యడంలో వాటితో ప్రమాదాలకు లోనౌతూంటారు. దీర్ఘ కాలంలో రైతులు కీళ్ళ నొప్పులు, కండరాల నొప్పులకు గురవడం కూడా జరుగును.
మూలాలు
వర్గం:వ్యవసాయం
దువ్వారపు రామారావు
దువ్వారపు రామారావు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్సీగా ఎన్నికయ్యాడు.
ఖాజాగూడ
ఖాజాగూడ, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లోని ఒక ప్రాంతం. గచ్చిబౌలి శివారులో ఉన్న ఈ ప్రాంతం ప్రధాన వాణిజ్య, నివాస ప్రాంతంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతం రంగారెడ్డి జిల్లా శేరిలింగంపల్లి మండలం పరిధిలోకి వస్తుంది. హైదరాబాదు మహానగరపాలక సంస్థ లోని 104వ వార్డు నంబరులో ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
సమీప ప్రాంతాలు
నానక్‌రామ్‌గూడ, గచిబౌలి ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, హైటెక్ సిటీ, చైతన్య ఎన్క్లేవ్, సాయి ఐశ్వర్య లేఅవుట్, లక్ష్మి నరసింహస్వామి నగర్ మొదలైన ప్రాంతాలు ఖాజాగూడ సమీపంలో ఉన్నాయి. ఇవేకాకుండా అనంతస్వామి కొండలు, రాయదుర్గం పోలీస్ స్టేషను, బాస్కిన్ రాబిన్స్, ఎంజెఆర్ మాగ్నిఫిక్ వంటివి కూడా సమీపంలో ఉన్నాయి.
పర్యాటకం
ఇక్కడ ఖాజాగూడ చెరువు ఉంది. దాని దక్షిణ ఒడ్డున ఖాజాగూడ కొండలలో హైకింగ్, బౌల్డరింగ్ వంటివి చేసుకోవడానికి అనువైన ప్రదేశం.
రవాణా
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఖాజాగూడ నుండి నగరంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలో హెచ్‌సియు బస్ డిపో ఉంది.
బస్సు సర్వీసులు
ఇతర లింకులు
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు వర్గం:Coordinates on Wikidata
పెషావర్
పెషావర్ (Urdu: پشاور ‎; Pashto: پېښور ‎) పాకిస్తాన్ లోని ఖైబర్ పఖ్తూన్ ఖ్వా ప్రావిన్సు రాజధాని. ఖైబర్ పఖ్తూన్ఖ్వాలోకెల్లా ఇది అతిపెద్ద నగరం, 1998 జనగణన ప్రకారం పాకిస్తాన్ లోకెల్లా 9వ అతిపెద్ద నగరం. పెషావర్ మెట్రోపాలిటన్ నగరం, పాకిస్తాన్ కు చెందిన ఫెడరల్లీ అడ్మినిస్టర్డ్ ట్రైబల్ ఏరియాస్ కు పరిపాలన కేంద్రం, ఆర్థిక కేంద్రం. పెషావర్ ఖైబర్ పాస్ తూర్పు కొనకు సమీపంలోని పెద్ద లోయలో, పాక్-ఆఫ్ఘన్ సరిహద్దులో నెలకొంది. పెషావర్ కు నీటి సరఫరా కాబూల్ నది నుంచి, దాని కుడి ఉపనది బారా నది నుంచి లభిస్తోంది.
నమోదైన పెషావర్ చరిత్ర దానిని క్రీ.పూ.539 నాటి నుంచి ఉన్నదని తేలుస్తోంది, దీంతో పెషావర్ పాకిస్తాన్లో అత్యంత ప్రాచీనమైన నగరంగా, దక్షిణాసియా మొత్తం మీదే ప్రాచీనమైన నగరాల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది.
చరిత్ర
కుడి|thumb|279x279px|బలా హిసార్ కోట కుడి|thumb|279x279px|ఖైబర్ పాస్
ప్రాచీన పెషావర్
పెషావర్ ను సంస్కృతంలో పురుషపురం అంటారు, దీనికి వాక్యార్థం మనుష్యుల నగరం అనీ, పురుషుల నగరం అనీ అర్థం వస్తుంది.<span class="mw-ref" id="cite_ref-fn1_7-0" rel="dc:references"> [lower-alpha 1]  జెండా అవెస్తాలో వేకెరెత అన్న పేరుతో అహురా మజ్దా సృష్టించిన భూమిపై ఏడు అతి సుందరమైన ప్రదేశాల్లో ఒకటిగా వర్ణితమైంది. బక్ట్రియా ప్రాంతానికి మకుటంలో కలికితురాయిగా, తక్షశిలపై అధికారం ఉన్న నగరం అనీ పేర్కొన్నారు. మధ్య, దక్షిణ ఆసియా ప్రాంతపు ఇతర ప్రాచీన నగరాలతో పాటుగా పెషావర్ శతాబ్దాల పాటు బాక్ట్రియా, దక్షిణ ఆసియా, మధ్య ఆసియా ప్రాంతాల మధ్య వాణిజ్య కేంద్రంగా నిలిచింది. క్రీ.పూ.2వ శతాబ్ది నాటికి  చెందినవని భావిస్తున్న బక్షాళి వ్రాతప్రతిలో వర్గమూలాన్ని కనిపెట్టేందుకు బక్షాళి పద్ధతి వంటివి ఈ ప్రాంతంలో లభించాయి. వీటన్నిటి ఆధారంగా ఇది ప్రాచీన కాలానికి విద్యా కేంద్రం అని చెప్పవచ్చు.
నోట్సు
<references group="lower-alpha" />
మూలాలు
వర్గం:పాకిస్తాన్ నగరాలు
ప్రేమ్‌సింగ్ తమాంగ్
ప్రేమ్‌సింగ్‌ తమాంగ్‌(జననం 1968 ఫిబ్రవరి 5) సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా పార్టీ అధ్యక్షుడు, ప్రస్తుతం సిక్కిం రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి.
వ్యక్తిగత జీవితం
తమాంగ్‌ 1968 ఫిబ్రవరి ఐదో తారీఖున ఖలు సింగ్ తమాంగ్ ఇంకా ధన్ మాయ తమంగ్ అనే నేపాలీ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతను పశ్చిమ సిక్కింకి చెందిన వాడు. డార్జీలింగ్ గవర్నమెంట్ కళాశాల నుండి 1988 సంవత్సరంలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పట్టా పొందాడు. తన చదువు పూర్తి చేసిన తర్వాత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నడిపే ఒక పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయ వృత్తిని చేపట్టాడు. ఇతని కుమారుడు ఆదిత్య తమాంగ్ కూడా రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో సభ్యుడు.
కెరీర్
ఆ తర్వాత  సామాజిక రాజకీయాల పట్ల ఆయనకు మక్కువతో తన ఉపాధ్యాయ వృత్తిని వదిలేసి రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాలు పంచుకోవడం మొదలుపెట్టాడు. తన రాజకీయ జీవితం మొదట్లో సిక్కిం డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ పార్టీ తో కలిసి పశ్చిమ సిక్కిం జిల్లాలో చురుగ్గా పాల్గొనేవాడు. 1994లో మొట్టమొదటిసారి అసెంబ్లీకి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఇతను సిక్కిం డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ పార్టీ లో ఉన్నప్పుడు రాష్ట్ర యువజన సంఘానికి కన్వీనర్గా అలాగే వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా పని చేశాడు.
ముఖ్యమంత్రిగా
2019 సిక్కిం సాధారణ ఎన్నికల్లో 32 అసెంబ్లీ స్థానాలకు గాను 17 స్థానాల్లో గెలుపొంది సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా పార్టీ అప్పటివరకు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాల పాలనలో ఉన్న  పవన్ కుమార్ చామ్లింగ్ సిక్కిం డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ పార్టీ పై ఆధిక్యం సాధించింది. 2019 మే 24న సిక్కిం రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా గోలేని  మోర్చా పార్టీ ఎన్నుకోవాలి అనుకున్నప్పుడు అతనిపై ఉన్న అవినీతి ఆరోపణల వల్ల వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది.
ఆ తర్వాత 2019 మే 27న ప్రేమ్సింగ్ తమాంగ్ సిక్కిం రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:రాజకీయ నాయకులు
హెర్ట్జ్
హెర్ట్జ్ (hertz చిహ్నం: Hz) అనేది సమయం నుండి ఉత్పన్నమయిన ఒక ప్రమాణం, ఇది అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల పద్ధతిలో పౌనఃపున్యమును కొలుస్తుంది. పౌనఃపున్యము అనగా ప్రమాణకాలంలో చేయు డోలనాలు లేదా కంపనాల సంఖ్య. 1 హెర్ట్జ్ యొక్క పౌనఃపున్యం అర్థం ఒక సెకనుకు ఒకసారి ఏర్పడిన కంపనం. మధ్య C (పియానో యొక్క మధ్యలో C) నోట్ 262 Hz అనగా, దీనర్థం ఇక్కడ ప్రతి సెకనుకు 262 సార్లు కంపిస్తుంది, పియానో కీ బోర్డులో మిడిల్ C నోట్ ను ప్లే చేసినప్పుడు వెలువడిన శ్రవణాన్ని మనం మిడిల్ C నోట్‌గా ఆలకిస్తాము.
మానవులు 20 Hz నుండి 20,000 Hz మధ్య ధ్వనులను వినగలుగుతారు. గుడ్లగూబ 200 Hz నుండి 12,000 Hz మధ్య ధ్వనులను వినగలుగుతుంది. ప్రాధమిక యూనిట్ 1/సెకను. ఈ హెర్ట్జ్ యూనిట్ పేరు హెన్‌రిచ్ రుడాఫ్ హెర్జ్ శాస్త్రవేత్త పేరు మీద ఏర్పడింది.
బహుళ యూనిట్లు
1000 హెర్ట్జ్ అనగా 1 కిలోహెర్జ్. 1000 కిలోహెర్జ్ అనగా 1 మెగాహెర్జ్, 1000 మెగాహెర్జ్ అనగా 1 గిగాహెర్ట్జ్: (ఈ క్రింది పట్టిక చూడండి)
ఉదాహరణలు
వర్గం:ధ్వని
భగవత్ సాహు
భగవత్ సాహు ఉత్తర ఒరియా కు చెందిన ఒక స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయవేత్త. అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధికారిగా ఒడిశా రాజకీయాలలో చురుకుగా పనిచేశాడు. భగవత్ బ్రిటిష్ ఆక్రమిత భారతదేశం లో ఒడిశా నుండి శాసనసభ్యుడి గా పనిచేశాడు. స్వాతంత్ర్యం తరువాత, అతను భారత పార్లమెంట్ దిగువ సభ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.
నమస్తే తెలంగాణ
అంతర్జాలంలో నమస్తే తెలంగాణ
అంతర్జాలంలో యూనికోడ్ అక్షర రూపంలోనూ, ఈ-పేపర్ రూపంలోనూ ఈ పత్రిక www.ntnews.com అనే యూఆర్‌ఎల్‌లో అందుబాటులో ఉంది. పాత సంచికలు కూడా అందుబాటులో ఉంచబడుతుంది. అంతర్జాలం ద్వారా ఈ పత్రికను భారతదేశం, యునైటెడ్ కింగ్‌డం, అమెరికాలలో అధికంగా వీక్షిస్తున్నారు. డిసెంబరు 29, 2019 నాటికి ఈ పత్రిక అలెక్సా ప్రపంచ ర్యాంకు మూడు నెలల సగటు 4395 ఉండగా, భారత ర్యాంకు 394 గా ఉంది.
భగవత్ సాహు
రాజకీయ జీవితం
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, భగవత్ సాహు ఒడిశాలో బ్రిటిష్ పాలన లోని శాసనసభ్యుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత 1952 వరకు పశ్చిమ భద్రక్ నుండి ఎమ్మెల్యేగా పనిచేశాడు.
నమస్తే తెలంగాణ
యాజమాన్యం
కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం తీవ్రంగా వున్న 2011 సంవత్సరంలో తెలంగాణ పబ్లికేషన్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ఆధ్వర్యంలో  ఈ పత్రికను ప్రారంభించాడు. ముఖ్యమంత్రి అయిన తరువాత పత్రిక యాజమాన్య మండలి నుండి వైదొలిగాడు. 2017-2018 కాలానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రకటనల ఆదాయం గత సంవత్సరపు ఆదాయంతో పోల్చితే  387.4% పెరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం:2011 స్థాపితాలు వర్గం:ప్రస్తుత పత్రికలు
భగవత్ సాహు
రాజకీయ జీవితం
భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన తరువాత, అతను 1952 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి బాలేశ్వర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. అతను 1952 నుండి లోక్‌సభలో పనిచేయగా 1957 సంవత్సరంలో లోక్‌సభ పదవీకాలం ముగిసింది.
మూలాలు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:ఒడిశా
బోధన్ (గ్రామీణ)
బోధన్ (గ్రా), తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, బోధన్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన బోధన్ నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 855 ఇళ్లతో, 3457 జనాభాతో 4565 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1686, ఆడవారి సంఖ్య 1771. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 733 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 291. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570995.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బోధన్లో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల బోధన్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ నిజామాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బోధన్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.