cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నవాన్ కోట్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Jandiala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (Jandiala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Jandiala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Jandiala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపటి.బి వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసంచార వైద్య శాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామ పిన్ కోడ్
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో లేదు.సమీపపౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంతగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
12 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 13 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 20 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 20 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ
నవాన్ కోట్ (Nawan Kot) (145) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, "tractor trolley,",బియ్యం,Cattle feed
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:[X] తాలూకా గ్రామాలు) వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు వర్గం:అమృత్ సర్ -1 తాలూకా గ్రామాలు
శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ
ప్రారంభ జీవితం
శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ 1901 జూలై 6 న కోల్‌కతలో జన్మించాడు. తండ్రి అశుతోష్ ముఖర్జీ బెంగాల్‌లో గౌరవాదరణ కలిగిన న్యాయవాది, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయానికి కులపతిగా పనిచేసిన ప్రముఖుడు. తల్లి పేరు జోగ్‌మాయా దేవి ముఖర్జీ.
ముఖర్జీ డిగ్రీ విద్యాభ్యాసం కోల్‌కత లోనే కొనసాగింది. 1921లో ఆంగ్లంలో మొదటి స్థానంలో పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. 1923లో ఎంఏ పట్టా పొందినాడు. 1924లో న్యాయవాద పట్టా కూడా స్వీకరించాడు. తండ్రి మరణానంతరం 1924 లో కలకత్తా హైకోర్టులో అడ్వకేట్‌గా పేరు నమోదుచేసుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఇంగ్లాండుకు పయనమై 1927లో బారిష్టరు పట్టా పొందినాడు. 1934లో 33 సంవత్సరాల వయసులోనే కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయపు కులపతిగా నియమించబడి, పిన్న వయస్సులో ఈ పదవిని పొందిన ఘనత పొందినాడు. 1938 వరకు ముఖర్జీ ఈ పదవిని నిర్వహించాడు.
రాజకీయ జీవితం
ముఖర్జీ తొలుత భారత జాతీయ కాంగ్రెసు తరఫున బెంగాల్ శాసనమండలికి ఎన్నికయ్యాడు. మరుసటి సంవత్సరంలోనే బెంగాల్ శాసనసభను బహిష్కరించాలని భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెసు నిర్ణయించడంతో ఆ పదవికి రాజీనామా చేసి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీచేసి గెలుపొందినాడు. 1941-42 లో బెంగాల్ ప్రావిన్సు మొదటి ఆర్థికమంత్రిగా పదవిని చేపట్టినాడు.
అనతికాలంలోనే హిందువుల తరఫున మాట్లాడే వక్తగా పేరు పొంది హిందు మహాసభలో ప్రవేశించి 1944లో ఆ సంస్థ అధ్యక్షుడైనాడు. ముఖర్జీ ముస్లిములకు వ్యతిరేకి కాకున్ననూ పాకిస్తాన్ ఏర్పాటును కోరుకొనే మహమ్మద్ అలీ జిన్నా యొక్క ముస్లింలీగ్ ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని వ్యతిరేకించిన హిందూ రాజకీయ నాయకుల పంథాను అనుసరించాడు. ప్రారంభంలో భారత విభజనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న ముఖర్జీ 1946-47 మతకలహాల అనంతరం బెంగాల్ విభజనకు సైతం అంగీకరించాడు. ముస్లిం ఆధిక్యత కల ప్రాంతాలలో ముస్లింలీగ్ పాలిత ప్రాంతాలలో హిందువులు ఉండరాదని తన గళం వినిపించాడు.
స్వాతంత్ర్యానంతరం
జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తన తాత్కాలిక ప్రభుత్వంలో ముఖర్జీకి చోటు కల్పించి పరిశ్రమల మంత్రిత్వశాఖను కేటాయించాడు. సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్, భారత జాతీయ కాంగ్రెసు ఇతర నాయకులచే ముఖర్జీ మంచి గౌరవప్రథమైన వ్యక్తిగా గుర్తింపుపొందాడు. 1949లో నెహ్రూ పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి లియాఖత్ అలీ ఖాన్‌తో జరిపిన ఢిల్లీ ఒప్పందం అనంతరం ఏప్రిల్ 6, 1950 న ముఖర్జీ కేంద్ర మంత్రిపదవికి రాజీనామా సమర్పించాడు.
కాశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెసు విధానాన్ని ముఖర్జీ వ్యతిరేకించాడు. ఒక రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక జెండా, ప్రధానమంత్రి ఉండటాన్ని తీవ్రంగా నిరసించాడు. ఒకే దేశంలో రెండు రాజ్యాంగాలు, ఇద్దరు ప్రధానమంత్రులు, రెండు జాతీయ పతాకాలు ఉండటాన్ని సహించలేమని (Ek desh mein do Vidhan, do Prdhan and Do Nishan nahi chalenge) పేర్కొన్నాడు. తమ దేశంలో నివసించడానికి ఒక రాష్ట్రంలో అర్హత లేకపోవడానికి, గుర్తింపు చూపవలసి రావడం తదితర కారణాల వల్ల 1953లో కాశ్మీర్ వెళ్ళి నిరాహారదీక్ష చేయాలని నిర్ణయించి సరిహద్దు వద్ద మే 11 న అరెస్టు అయ్యాడు. అతని ప్రయత్నం వల్ల గుర్తింపుకార్డు నియమం తొలిగించబడిననూ అంతవరకు ముఖర్జీ సజీవంగాలేడు. జూన్ 23, 1953 న కస్టడీలోనే ముఖర్జీ ప్రాణాలు వదిలాడు. ముఖర్జీ మరణంపై అనుమానాలు తలెత్తి విచారణ జరుపవలసిందిగా కోరిననూ ప్రభుత్వం ఎలాంటి విచారణ జరుపలేదు. ముఖర్జీ తల్లి జోగ్మాయా దేవి ప్రత్యేకంగా ప్రధాని నెహ్రూను కోరిననూ ఫలితం దక్కలేదు. ముఖర్జీ మరణం ఇప్పటికీ అనుమానాస్పదమైన అంశంగానే మిగిలిపోయింది.
గుర్తింపులు
1998 ఆగస్టు 27 నాడు అహ్మదాబాదు కార్పోరేషన్ ఒక వారధికి ముఖర్జీ పేరు పెట్టింది.
2001లో భారత పరిశోధనా సంస్థ అయిన CSIR ముఖర్జీ పేరిట ఫెల్లోషిప్‌ను స్థాపించింది. శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ ఫెలోషిప్ భారతదేశంలో పిహెచ్‌డి చేయడానికి ఒక అత్యున్నతమైన ఫెలోషిప్‌గా గుర్తింపు పొందినది. జూనియర్ రీసెర్చి ఫెలోషిప్ చేసిన మొదటి 20% వారికే ఈ అర్హత పరీక్షకు అవకాశం ఉంటుంది.
2015 లో భారత ప్రభుత్వం శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ రూర్బన్ మిషన్ ని ప్రారంభించింది, దీని లక్ష్యం 300ల రూర్బన్ ప్రాంతాలని పట్టణ కేంద్రాలుగా తిర్చిదిద్ది మౌలిక సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయడం. దీనిని భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడి గారు ప్రారంభించారు.
మూలములు
వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:1953 మరణాలు వర్గం:కోల్‌కతా వ్యక్తులు వర్గం:హిందూ మతము వర్గం:భారత రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
కాజీపేట మండలం (హన్మకొండ జిల్లా)
thumb|కాజిపేట తహసిల్దార్‌ గారి కార్యాలయం కాజీపేట మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, హన్మకొండ జిల్లా లోని మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా ఈ మండలాన్ని ఏర్పరచారు. అపుడు వరంగల్ పట్టణ జిల్లాలో చేరిన ఈ మండలం, 2021 లో జిల్లా పేరును మార్చినపుడు హన్మకొండ జిల్లాలో భాగమైంది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం హన్మకొండ రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది వరంగల్ డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  10  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి..నిర్జన గ్రామాలు లేవు
కొత్త మండల కేంద్రంగా ప్రకటన
లోగడ కాజీపేట గ్రామం వరంగల్ జిల్లా, వరంగల్ రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలోని హనుమకొండ మండలానికి చెందినది. 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత, మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల పునర్య్వస్థీకరణలో భాగంగా కాజీపేట గ్రామాన్ని (1+09) పది గ్రామాలుతో నూతన మండల కేంధ్రంగా, కొత్తగా ఏర్పడిన వరంగల్ పట్టణ జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది. 2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఈ మండల వైశాల్యం 106 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 39,971. జనాభాలో పురుషులు 19,885 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 20,086. మండలంలో 9,933 గృహాలున్నాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:2016 లో ఏర్పాటైన తెలంగాణ మండలాలు
ఫూల్స్
ఫూల్స్, 2003 ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. స్నేహసాయి ఫిల్మ్స్ బ్యానరులో రవీంద్ర బాబు నిర్మాణ సారథ్యంలో దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో దాసరి నారాయణరావు, శ్రీనాధ్, గజాలా, కృష్ణ, జయసుధ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం సమకూర్చాడు.
పాటలు
ఈ సినిమాకు వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం సమకూర్చాడు.
పాప్‌కార్న్ థియేటర్
పాప్‌కార్న్ థియేటర్ తెలంగాణ రాష్ట్రం హైదరాబాద్ లోని ఒక నాటక సంస్థ. తెలుగు నాటకరంగంలో కృషి చేస్తున్న యువతలో కొంతమంది కలిసి ఈ పాప్‌కార్న్ థియేటర్ ని ప్రారంభించారు.
ప్రారంభం
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళాలశాఖలో ఎంఫిల్ చేస్తున్న ప్రణయ్‌రాజ్ వంగరి, తిరువీర్ లు 2014, ఫిబ్రవరి 17-23 వరకు న్యూఢిల్లీ లో జరిగిన టిఫ్లి అంతర్జాతీయ చిన్నారుల నాటకోత్సవంలో పాల్గొన్నారు. 6 రోజులపాటు జరిగిన ఈ నాటకోత్సవంలో వివిధ దేశాలకు చెందిన 20 మంది నాటక ఔత్సాహికులు హాజరయ్యారు. అక్కడి నాటకాలను చూసి స్ఫూర్తి పొందిన తిరువీర్, హైదరాబాద్ వచ్చి ప్రపంచ బాలల నాటక దినోత్సవం రోజున చిన్నారులకోసం ఒక నాటికను వేయాలనుకుంటున్న విషయం ప్రణయ్ తో చెప్పాడు.
అలా తిరువీర్, ప్రణయ్ మరికొంతమంది యువకళాకారులు నిఖిల్ జాకబ్ తాటిపర్తి, ప్రవీణ్ కుమార్ గొలివాడ, రాజు కోట్ల, రాజ్ కుమార్ చెవుల, వికాస్ చైతన్య, జయశ్రీ లతో కలిసి 2014, మార్చి 20న హైదరాబాద్ అబిడ్స్ లోని గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ లో అమ్మ చెప్పిన కథ అనే నాటిక ప్రదర్శనతో పాప్‌కార్న్ థియేటర్ ను ప్రారంభించారు.
నావల్ల కాదు (నాటిక)
మొదటి ప్రదర్శన: 2014, నవంబరు 14న హైదరాబాద్ అబిడ్స్ లోని గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్ జరిగిన ‘థియేటర్ ఫెస్టివల్ ఫర్ యంగ్ ఆడియన్స్’ నాటకోత్సవంలో నావల్ల కాదు నాటిక ప్రదర్శన జరిగింది.
సమ్మర్ థియేటర్ వర్క్‌షాప్‌
పాప్‌కార్న్ థియేటర్, రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో జంట నగరాల్లోని వివిధ పాఠశాలల పిల్లల కోసం ప్రత్యేకంగా సమ్మర్ థియేటర్ వర్క్‌షాప్‌ ఏర్పాటు చేసింది. 2016 మే 1 నుండి 20 వరకు ఈ వర్క్‌షాప్ జరిగిన ఈ వర్క్‌షాప్ లో అంజిబాబు, నిఖిల్ జాకబ్ తాటిపర్తి, తిరువీర్, రాజ్‌కుమార్ చెవుల, క్రాంతికుమార్, వికాస్ చైతన్య, పవన్ రమేష్ లు విద్యార్థులకు రంగస్థల కళల్లో శిక్షణ ఇచ్చారు.
దావత్ (నాటిక)
తెలంగాణ రాష్ట్ర చలనచిత్ర టివి నాటకరంగ అభివృద్ధి సంస్థ, తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ల సౌజన్యంతో పాప్‌కార్న్ థియేటర్ తిరువీర్ దర్శకత్వంలో దావత్ నాటికను రూపొందించింది. రవీంద్రనాధ్ టాగోర్ రచించిన కథను తిరువీర్ నాటకీకరించి, దర్శకత్వం వహించారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
జీ.వి. ఆంజనేయులు
గోనుగుంట్ల వెంకట సీతా రామాంజనేయులు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009, 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వినుకొండ నియోజకవర్గం నుండి  ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
రాజకీయ జీవితం
జీ.వి. ఆంజనేయులు తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2009లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వినుకొండ నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి చేబ్రోలు నరేంద్రనాథ్ పై 24103 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2014లో జరిగిన ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్సీపీ అభ్యర్థి నన్నపనేని సుధ పై 21,407 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
జీ.వి. ఆంజనేయులు 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వినుకొండ నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి బొల్లా బ్రహ్మనాయుడు చేతిలో 28,628 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఆయన ప్రస్తుతం పల్నాడు జిల్లా టీడీపీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009)
చంద్రవదన్ మెహతా
చంద్రవదన్ మెహతా లేదా చంద్రవదన్ చిమన్‌లాల్ మెహతా లేదా చాన్ (6 ఏప్రిల్ 1901 - 4 మే 1991) అని పిలుస్తారు. చంద్రవదన్ మెహతా, గుజరాతీ నాటక రచయిత, థియేటర్ విమర్శకుడు, గ్రంథ పట్టిక రచయిత, గుజరాత్ లోని వడోదర ప్రాంత కవి, కథా రచయిత, స్వీయచరిత్ర రచయిత, ప్రసారకర్త.
జీవిత చరిత్ర
చంద్రవదన్ మెహతా 6 ఏప్రిల్ 1901 న సూరత్‌లో జన్మించారు. అతని ప్రాథమిక విద్య వడోదరలో, మాధ్యమిక విద్య సూరత్‌లో జరిగింది. అతను 1919 లో మెట్రిక్యులేట్ చేసాడు, 1924 లో బొంబాయి (ఇప్పుడు ముంబై) లోని ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కాలేజీ నుండి గుజరాతీలో బి.ఎ. పూర్తి చేసాడు. అతను 1928 లో, బర్డోలి సత్యాగ్రహంలో మహాత్మా గాంధీతో చేరాడు. అతను 1928 లో నవభారత్ దినపత్రికలో ఎడిటర్‌గా చేరాడు.1933 నుండి 1936 వరకు, అతను ముంబైలోని న్యూ ఎరా ఉన్నత పాఠశాలలో బోధించాడు.
అతను 1938 లో ఆల్ ఇండియా రేడియో (ఎ ఐ ఆర్) బాంబేలో చేరాడు, 1954 లో ఆల్ ఇండియా రేడియో అహ్మదాబాద్ డైరెక్టర్ అయ్యాడు. తన హయాంలో, అతను గుజరాత్‌లో ప్రసార సంస్కృతిని అభివృద్ధి చేసాడు, ఆది మార్జ్‌బాన్, ఇతర దర్శకులతో అనేక రేడియో నాటకాలు, డాక్యుమెంటరీలను వ్రాసి, నిర్మించాడు. పదవీ విరమణ తరువాత, అతను బరోడా మహారాజా సాయాజీరావు విశ్వవిద్యాలయం, గుజరాత్ విద్యాపీఠం ప్రదర్శన కళా విభాగాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. అతను భారతదేశంలో థియేటర్ విద్యకు నాంది పలికాడు, బరోడా మహారాజా సాయాజీరావు విశ్వవిద్యాలయంలో థియేటర్‌లో డిప్లొమా, డిగ్రీ కోర్సులను ప్రారంభించాడు. అతను అంతర్జాతీయ థియేటర్ వేదికగా భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. అతను 4 మే 1991 న మరణించాడు.
రచనలు
మెహతా ఆధునిక గుజరాతీ థియేటర్‌కు మార్గదర్శకుడిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతని నాటకాలు విషాదం, హాస్యం, వ్యంగ్యం, చారిత్రక, సామాజిక, పౌరాణిక, జీవిత చరిత్ర నాటకాలతో సహా విభిన్న అంశాలతో కూడిన రంగస్థల కళపై దృష్టిని సారించే విధముగా ఉంటాయి.
థియేటర్, నాటకాలు
అతను 1920 ప్రారంభంలో, రెండు స్క్రిప్ట్ చేయని నాటకాలను ప్రదర్శించాడు, అవి సంచలనం సృష్టించాయి. అతను ముంబై గుజరాతీ నాటక మండలి రూపొందించిన కాలేజీ కన్యా (కాలేజీ గర్ల్, 1925) లో మహిళల చిత్రణకు వ్యతిరేకంగా ఆయన విమర్శించి నిరసనకు నాయకత్వం వహించారు.
మెహతా 25 కి పైగా నాటకాలు, అనేక రంగస్థల నాటకాలు, రేడియో నాటకాలు రాశారు. అతను, తన స్నేహితులతో కలిసి అఖో (1927), ఆగగాడి (1933, 1970 లో ఐరన్ రోడ్‌గా అనువదించబడినది), నర్మద్ (1937) ధర గురజారి (ల్యాండ్ ఆఫ్ గుజరాత్, 1944, 1968 లో ప్రచురించబడింది) వంటి అనేక వాస్తవిక నాటకాలను రచించాడు, నిర్మించాడు. ఆగగాడి నాటకం సారాంశం అనారోగ్యంతో ఉన్న అగ్నిమాపక సిబ్బంది గురించి, అది గుజరాతీ థియేటర్ లో ఔత్సాహిక నాటక ఉద్యమం పెరగడాన్ని గుర్తించింది. అతని ఇతర ప్రచురిత నాటకాలు ముంగి స్త్రీ (1927), అఖో, వర్వహు అనే బీజ నాటకో (1933), రామకదాని దుకాన్ (1934), నాగబావ (1937), ప్రేమ్ను మోతీ అనే బిజా నటాకో (1937), సీత (1943), మజామ్రత్ (డార్క్ మైండ్ నైట్, డార్క్ మైండ్ నైట్, 1955), హోలోలిక (1956, ప్రచురించబడింది 1957), సావిత్రి - శ్రీ అరబిందో సావిత్రి నాటకీకరణ. సాంప్రదాయ గుజరాతీ థియేటర్ రూపమైన భవై, హోలోలికా రూపంలో వ్రాయబడింది, ఇది అవినీతి న్యాయ వ్యవస్థపై వ్యంగ్య నాటకము. అతను ఈ క్రింది నాటకాలను కూడా ప్రచురించాడు: శిఖరిని (1946), పంజరాపోల్ (1947), మేనా పోపాట్ అత్వా హత్హియోడా (1951), రంగ్ భండార్ (1953), సోనావటక్డి (1955), మదీరా (మీడియా) (1955), కిశోర్ నాటాకో పార్ట్ 1-2 (1956), కపూర్నో డీవో (1960), పరమ మహేశ్వర్ (1) 960), సతి (1960), కరోలియాను జలు (1961), శకుంతల ఆథ్వా కన్యావిడే (1966), అండర్ అండర్ (1969), అబోలా రాణి (1972), సంతకుకాడి (1972), చంద్రవదాన్ మెహతానా ప్రతినిధి ఏకంకియో (1974), అంతర్-బహీర్ అనే బిజా నటకో (1975). ఆయన గుజరాతీ నాటక రంగం, నిర్మాణ పద్ధతుల చరిత్రపై విస్తృతంగా రాశారు.
థియేటర్ విమర్శ
నాటకరంగం, రంగస్థల కళలో అతని నైపుణ్యం అలాగే అంతర్జాతీయ నాటకరంగం పై అతని విస్తృతమైన జ్ఞానం అతని నాటక విమర్శరచనలలో కనిపిస్తుంది. నాటక రంగ విమర్శలపై ఆయన పదకొండు రచనలు రాశారు: కవిశ్రీ నానాలాల్నా నటకో అనే అక్బర్ షాని రంగభూమి పర్ రాజుత్ (1959), నాటక భజవతా (1962), లిరిక్ (1962), లిరిక్ అనే లగారిక్ (1965), సత్యరంగ్ (1) 973), అమెరికన్ థియేటర్ (1974), యూరోప్ నా దేశోని సత్యశ్రీష్టి (1974), జపాన్ను థియేటర్ (1975), వాక్ (1975), ఎకంకి: క్యారే క్యా అనే కేవా ఉపరెంట్ బిజా సత్యవిషయక్ లెఖో.
థియేటర్ గ్రంథపట్టిక
అతని బిబ్లియోగ్రఫీ ఆఫ్ స్టాగబుల్ ప్లేస్ ఇన్ ఇండియన్ లాంగ్వేజెస్ పార్ట్ 1-2 (1964, 1965) అతని నాటక పరిశోధన రచన, ఇది ఐరోపా నాటక రంగంలో ప్రశంసలు అందుకుంది. ఇది 19 వ, 20 వ శతాబ్దంలో భారతదేశంలో వ్రాయబడిన, ప్రదర్శించబడిన నాటకాల విస్తృతమైన జాబితాలలో ప్రధానమైనది, ఇది అనేక పాత్రల, రచయితలు  ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ గ్రంథపట్టికను తయారు చేయడానికి పదేళ్లు పట్టింది.
కవిత్వం
యమల్ (1926) అనేది 14 సొనెట్‌ల సమాహారం. ఎలకవ్యో (1933) అనేది 35 సొనెట్‌లు, ఇందులో యమల్ పునర్ ముద్రణ, కాంచనజంగా నుండి వచ్చిన సొనెట్‌లు ఉన్నాయి. చందన (1935) పిల్లల కవితా సంకలనం. రతన్ (1937) అనేది పృథ్వీ మీటర్‌లో 1636 చరణాల పొడవైన కథనం. ఈ కవిత రతన్ అనే సోదరి త్యాగం, మరణాన్ని వర్ణిస్తుంది. రుడో రాబరి (1940) అతని మరొక కథనం పద్యం. చాడో రే శిఖర్ రాజా రామ్నా (1975) లో "ఓ న్యూయార్క్", "సంభాషణ గుజరాతీ కవిత" వంటి ప్రత్యేక కవితలతో సహా 20 కవితలు ఉన్నాయి.
కథలు
ఖమ్మ బాపు (1950), వచ్చకరావో (1967) అతని చిన్న కథా సంకలనాలు. మంగళమయి (1975) లో మూడు నిజమైన కథలు ఉన్నాయి. అతను జీవిత పుటలియో అనే నవల కూడా రాశాడు.
గద్య
అతని గద్య రచనలలో అతని పన్నెండు సంపుటాల స్వీయచరిత్ర, ప్రయాణ రచనలు, గాథారియన్ (ట్రావెల్ బ్యాగ్‌లు) లు ఉన్నాయి, ఇవి అసాధారణమైన గద్య రచనలు, ఇవి సరళమైన భాషలో ఉన్నాయి. ఈ సంపుటాలు బంద్ గాథారియాన్ పార్ట్ 1-2 (1954), చోడ్ గాథారియన్ (1956), సఫర్ గాథారియన్ (1956), భామియే గుజరాత్ నా రెల్‌పటే నా వేట్ (1962), రంగ్ గాథారియన్ (1965), రూప్ గాథారియన్ (1965), నాట్య గాథారియన్ (థియేటర్‌పై, 1971), అంతర్ గాథారియన్ పార్ట్ 1-2 (1973), ధృవ్ గాథారియన్ (1976) గంత్ గాథారియన్ (1976).
గుర్తింపు
అతను 1960 లో యునెస్కో ఆధ్వర్యంలో ఇంటర్నేషనల్ థియేటర్ ఇనిస్టిట్యూట్‌లో వియన్నా కాన్ఫరెన్స్‌లో, ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 27 ని ప్రపంచ థియేటర్ దినోత్సవంగా జరుపుకునేందుకు ఒక తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టాడు. గుజరాతీ రచయిత రఘువీర్ చౌదరి, చంద్రవదన్ మెహతా జీవితాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని త్రిజో పురుష్ అనే నాటకాన్ని రచించారు.
మూలాలు
వర్గం:గుజరాతీ రచయితలు వర్గం:గుజరాత్ కవులు వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:1991 మరణాలు వర్గం:భారతీయ కవులు వర్గం:భారతీయ రచయితలు వర్గం:కథా సంకలనాలు వర్గం:నాటక రచయితలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా భ‌గ‌వ‌ద్గీత
thumb|అర్జునునికి గీతోపదేశం చేస్తున్న కృష్ణుడు రాష్ట్రాలు కోరుకుంటే తమ విద్యాసంస్థల్లో విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా భ‌గ‌వ‌ద్గీత బోధించవచ్చని 2021 డిసెంబరు 20న లోక్‌సభలో ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. సెంట్రల్ బోర్డు ఆఫ్ సెకండరీ స్కూలు ఎడ్యుకేషన్ (సిబిఎస్‌ఇ) సిలబస్‌లో వివిధ తరగతుల్లో ఇప్పటికే భగవద్గీతను బోధిస్తున్నట్టు కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి అన్నపూర్ణ దేవి ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించారు.
గుజ‌రాత్ ప్ర‌భుత్వం 2022 మార్చి17న తీసుకున్న నిర్ణ‌యం మేర‌కు ఇక‌పై ఆ రాష్ట్రంలోని అన్ని పాఠశాలల్లో ఆరో త‌ర‌గతి నుంచి 12వ త‌ర‌గ‌తి వ‌ర‌కు భ‌గ‌వ‌ద్గీత‌ను పాఠ్యాంశంగా బోధిస్తారు. దీనిపై రాష్ట్ర విద్యా శాఖ కార్యాచరణ ఇప్పటికే మొదలుపెట్టింది. విద్యార్థుల సమగ్ర వికాసానికి 2022-23 విద్యా సంవత్సరంలో దేశ సంస్కృతి, జ్ఞాన వ్యవస్థను పరిచయం చేయడంలో భాగంగా భగవద్గీతలోని విలువలను విద్యార్థులకు అందించడమే ఉద్దేశమని విద్యాశాఖ మంత్రి జితు వాఘాని తెలిపారు. ఆరు నుంచి 8వ తరగతి వరకు కథలు, శ్లోకాల రూపంలో భగవద్గీత పాఠాలు ఉంటాయని, 9-12వ తరగతి విద్యార్థులకు కథ, శ్లోకాలు ఫస్ట్ లాంగ్వేజ్ పాఠ్యపుస్తకంలో ఉంటాయని ఆయన తెలిపారు.
లాంగ్‌లెంగ్ జిల్లా
నాగాలాండ్ రాష్ట్ర 11 జిల్లాలలో లాంగ్‌లెంగ్ జిల్లా ఒకటి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:నాగాలాండ్ జిల్లాలు
అర్మాన్ యెరెమ్యాన్
జీవిత చరిత్ర
యెరెమ్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1986 జనవరి 29 న జన్మించారు. అతను టైక్వాండోను ఆర్సెనిక్ అవెతీస్యన్ ఆధ్వర్యంలో నేర్చుకున్నారు. ఆయన జూనియర్ అంతర్జాతీయ పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచారు. అతను 2001, 2003 లో జరిగిన యూరోపియన్ యూత్ చాంపియన్షిప్లలో వెండి, కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. యెరెమ్యాన్ 2005, 2007, 2009 సంవత్సరాలలో జరిగిన యునివర్సియేడ్ లో మూడు కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. అతని అత్యంత ముఖ్యమైన విజయం రోమ్ లో జరిగిన 2008 యూరోపియన్ టైక్వాండో చాంపియన్షిప్స్ పురుషుల వేల్టర్వెయిట్ (78 kg) విభజనలో బంగారు పతకాన్ని గెలవడం. అతను చరిత్రలో యూరోపియన్ ఛాంపియంషిప్ లో టైక్వాండో గెలుచుకున్న మొదటి ఆర్మేనియన్.
యెరెమ్యాన్ 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో అర్మేనియా తరపున జెండా పట్టారు. అతను ఆర్మేనియా తరపున వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జెండా పట్టిన వారిలో ఐదవ క్రీడాకారుడు. 2012 ఒలింపిక్స్ లో ఆల్బర్ట్ అజర్యాన్ తో మొదట జెండా పట్టిద్దామని నిర్నయించినా, అతని వయస్సును ఉద్దేశించిన ఆ గౌరవాన్ని యెరెమ్యాన్ కు దక్కించారు.
2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జరిగిన మొదటి రౌండులో, అంతకుముందు జరిగిన ఓటమికి బదులుగా కెనడియన్ సెబస్టియన్ మిఛాడ్ ను ఓడించారు. యెరెమ్యాన్ క్వార్టర్ ఫైనల్స్ లో డచ్మాన్ టామీ మాల్లెట్ ను మరోసారి ఓడించారు. సెమీఫైనల్స్ లో, యెరెమ్యాన్ ఆర్జెంటినాకు చెందిన సెబాస్టియన్ క్రిస్మానిచ్ తో ఒక పాయింటును తృటిలో కోల్పోయారు. యెరెమ్యాన్ గతంలో జరిగిన మ్యాచ్ లో క్రిస్మానిచ్ ను ఓడించాడు. అందువలన క్రిస్మానిచ్ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ అయ్యారు. యెరెమ్యాన్ కాంస్య పతకం కొరకు ఆడుతున్న తదుపరి మ్యాచ్ లో ఓడిపోయారు ఎందుకంటే చేశాడు to లుటాలో ముహమ్మద్ కు వివాదాస్పదమైన స్కోరు ఇచ్చారని, ఆర్మేనియన్లు ఆరోపించారు. హోస్ట్ దేశమయిన గ్రేట్ బ్రిటన్ లో జరిగిన ఈ మ్యాచ్ లో యెరెమ్యాన్ అనేక కిక్స్ చేసినా వాటిని లెక్కించేదు కానీ ముహమ్మద్ చేయని అనేక వాటిని లెక్కించారు. యెరెమ్యాన్ చివరి సెకనులో చేసిన హెడ్-కిక్ ను లెక్కించపోవడంతో గందరగోళం ఏర్పడిందని, ఇందువలనే అతను ఐదవ స్థానంలో వచ్చారని ఆర్మేనియన్లు వాపోయారు.
సూచనలు
వర్గం:1986 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఆర్మేనియా క్రీడాకారులు
లిథువేనియా
లిథువేనియా (అధికార నామము రిపబ్లిక్ ఆఫ్ లిథువేనియా)  ఇదిఐరోపాలో బాల్టిక్ సముద్రానికి ఆగ్నేయతీరాన ఉన్న మూడు దేశాలలో ఒకటి. దేశ ఉత్తర సరిహద్దులో లాత్వియా తూర్పు సరిహద్దులో బెలారస్, దక్షిణ సరిహద్దులో పోలాండ్ దేశాలు ఉన్నాయి.ఆగ్నేయంలో రష్యాకు చెందిన " కలినింగ్రాడ్ " భూభాగం ఉన్నాయి.2017 గణాంకాలను అనుసరించి లిథువేనియా జనసంఖ్య 2.8 మిలియన్లు.దేశంలో అతిపెద్ద నగరం, రాజధాని నగరం విలినియస్.లిథువేనియా ప్రజలను బాల్టిక్ ప్రజలుగా గుర్తిస్తారు.లిథువేనియన్ ప్రజలకు లిథువేనియన్, లత్వియా భాషలు (సజీవంగా ఉన్న బాల్టిక్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన రెండు భాషలు) అధికార భాషలుగా ఉన్నాయి.
శతాబ్దాలుగా బాల్టిక్ సముద్రపు ఆగ్నేయ తీరాలలో వివిధ బాల్టిక్ తెగలకు చెందిన ప్రజలు నివసించించారు. 1230 వ దశకంలో లిథువేనియా రాజు అయిన మిన్యుగూగాస్‌చేత మొట్టమొదటి సారిగా సమైక్యం చేయబడిన లిథియా సామ్రాజ్యం లిథువేనియా రాజ్యాలు 1253 జూలై 12 న సంయుక్త రాజ్యంగా ఏర్పాటు చేయబడింది. 14 వ శతాబ్దంలో గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియా ఐరోపాలో అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది. ప్రస్తుత లిథువేనియా, బెలారస్, యుక్రెయిన్,, పోలాండ్, రష్యా ప్రాంతాలు గ్రాండ్ డచీ భూభాగాలు ఉన్నాయి. 1569 నాటి లిల్బన్ యూనియన్తో లిథువేనియా, పోలండ్ స్వచ్ఛందమైన రెండు-రాజ్యాల యూనియన్, పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ ను ఏర్పాటు చేసింది. కామన్వెల్త్ రెండు శతాబ్దాల వరకు కొనసాగింది, 1772-95 మధ్యకాలంలో పొరుగు దేశాలన్నీ రష్యన్ సామ్రాజ్యం లిథువేనియా భూభాగంలోని అత్యధిక భూభాగాలను విలీనం చేసుకుంది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసేసరికి లిథువేనియా స్వాతంత్ర్య చట్టం 1918 ఫిబ్రవరి 16న ఆధునిక లిథువేనియా స్థాపనను ప్రకటించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం మధ్యలో లిథువేనియా మొట్టమొదటిగా సోవియట్ యూనియన్, నాజి జర్మనీ చేత ఆక్రమించబడింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసేసరికి జర్మన్లు ​​పదవీవిరమణ చేయగా సోవియట్ యూనియన్ లిథువేనియాను తిరిగి పొందింది. 1990 మార్చి 11 న సోవియట్ యూనియన్ అధికారిక రద్దుకు ముందు లిథువేనియా స్వతంత్రంగా ప్రకటించిన మొట్టమొదటి సోవియట్ రిపబ్లిక్గా మారింది. ఫలితంగా స్వతంత్ర దేశంగా లిథువేనియా పునరుద్ధరణ చేయబడింది.
లిథువేనియా యూరోపియన్ యూనియన్, యూరోప్ కౌన్సిల్, యూరోజోన్, స్కెంజెన్ ఒప్పందం, నాటో సంస్థలలో పూర్తిస్థాయి సభ్యదేశంగా ఉంది. ఇది నార్డిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంక్ సభ్యదేశం, ఉత్తర యూరోపియన్ దేశాల నోర్డిక్-బాల్టిక్ సహకార దేశాలలో భాగంగా ఉంది. యునైటెడ్ నేషన్స్ హ్యూమన్ డెవలప్మెంట్ ఇండెక్స్ లిథువేనియాను "చాలా ఉన్నత మానవ అభివృద్ధి" దేశంగా గుర్తించబడుతుంది. లిథువేనియా యూరోపియన్ యూనియన్లో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటిగా ఉంది, 2017 ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ ఇండెక్స్‌లో ప్రపంచంలో 21 వ స్థానాన్ని పొందింది.
చరిత్రకు పూర్వం
క్రీ.పూ 10 వ సహస్రాబ్దిలో చివరి హిమనదీయ కాలం తరువాత మొదటిసారిగా మానవులు లిథువేనియా భూభాగంలో స్థిరపడ్డారు. ఒక సహస్రాబ్ది సంవత్సరానికి ఇండో-యూరోపియన్లు క్రీ.పూ.3 వ - 2 వ సహస్రాబ్దిలో ఇక్కడకు చేరుకుని స్థానిక జనాభాతో కలుపుకొని వివిధ బాల్టిక్ తెగలని స్థాపించారు. లిథువేనియా మొట్టమొదటి లిఖిత పూర్వ ప్రస్తావన మధ్యయుగ జర్మన్ చేతివ్రాత, అన్నల్స్ ఆఫ్ క్వెడ్లిన్బర్గ్ 1009 మార్చి 9 న లభించింది.
మద్య యుగం
ప్రారంభంలో చిన్నచిన్న సమూహాలుగా బాల్టిక్ తెగల ప్రజలు నివసించేవారు. 1230 లలో మిలంగాస్చే లిథువేనియా భూములను సమైక్యం చేసాడు.ఆయన 1253 జూలై 6 న లిథువేనియా రాజుగా కిరీటధారణ చేసాడు. 1263 లో అతని హత్య తరువాత క్రుసేడర్లు పాథన్ లిథువేనియా లక్ష్యంగా చేసుకుని ట్యుటోనిక్ నైట్స్ ఆర్డర్‌తో విధ్వంసకర శతాబ్దపు పోరాటం సాగించినప్పటికీ గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియా వేగంగా విస్తరిస్తూ కీవన్ రస మాజీ స్లావిక్ రాజ్యాలను అధిగమించింది. 14 వ శతాబ్దం చివరినాటికి ఐరోపాలో లిథువేనియా అతిపెద్ద దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.ఇందులో ప్రస్తుత బెలారస్, ఉక్రెయిన్, పోలాండ్, రష్యాలోని కొన్ని భాగాలు ఉన్నాయి. పశ్చిమప్రాంతం, తూర్పుప్రాంతం మధ్య ఉన్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితి లిట్వేనియా గ్రాండ్ డచీ బహుళ సాంస్కృతిక, మల్టీ-కంఫెషనల్ పాత్రను వహించింది. పాలక మతాధికారి మతపరమైన సహనం పాటించేవారు, చాన్సెరీ స్లావోనిక్ భాష అధికారిక పత్రాల కోసం లాటిన్‌కు సహాయక భాషగా ఉపయోగించబడింది.
1385 లో గ్రాండ్ డ్యూక్ జోగెలా పోలాండ్ ప్రతిపాదనపై ఈప్రాంతానికి రాజుగా ఉండడానికి అంగీకరించాడు. జోగిలా లిథువేనియా క్రమమైన క్రైస్తవీకరణను ఆరంభించాడు. పోలాండ్, లిథువేనియా మధ్య " పర్సనల్ యూనియన్ " స్థాపించారు. ఇది లిథువేనియా స్వతంత్ర భూమిగా వ్యవహరించడానికి అనుమతించింది. ఐరోపా‌లో క్రైస్తవ మతం దత్తత తీసుకున్న చివరి పాగన్ ప్రాంతంగా లిథువేనియా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది.
రెండు సివిల్ యుద్ధాల తరువాత 1392 లో విట్టౌటస్ గ్రాండ్ డ్యూక్ ఆఫ్ లిథెనియాగా అవతరించింది. అతని పాలనలో లిథువేనియా తన ప్రాదేశిక విస్తరణకు చేరుకుంది. రాజ్యపాలన కేంద్రీకృతం అయింది.రాజ్య రాజకీయాలలో లిథువేనియన్ మతాధికారి ఎక్కువగా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. 1399 లో వోర్క్లా నది యుద్ధంలో టోఖ్తమిష్, వైతౌటాస్ల మిశ్రమ దళాలను మంగోలులు ఓడించారు. లిట్వేనియా, పోలండ్ సైన్యాలు 1410 లో మధ్యయుగ ఐరోపా అతిపెద్ద యుద్ధాలలో గ్రున్వాల్డ్ యుద్ధంలో ట్యుటోనిక్ నైట్స్పై గొప్ప విజయం సాధించారు. జోగిలా, వైతౌటాస్ మరణానంతరం లిథువేనియన్ మతాధికారులు పోలాండ్, లిథువేనియా మధ్య యూనియన్ను విచ్ఛిన్నం చేసేందుకు ప్రయత్నించారు, జాగ్వెల్లియన్ రాజవంశం నుంచి గ్రాండ్ డ్యూక్స్ను స్వతంత్రంగా వ్యవహరించారు. అయితే 15 వ శతాబ్దం చివరలో లిథువేనియా అధికరిస్తున్న గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ మాస్కో లిథువేనియా రష్యన్ ప్రిన్సిపాలిటీలకు బెదిరింపుగా మారింది.ఫలితంగా ముస్కోవిట్-లిథువేనియన్ యుద్ధాలు, లియోనియన్ యుద్ధాన్ని లేవనెత్తాయి. లిల్వేనియా పోలాండ్‌తో సన్నిహిత సంబంధాన్ని కోరింది.
ఆధునిక
1569 లో పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ ఏర్పడింది. కామన్వెల్త్ సభ్యదేశంగా లిథువేనియా ఒక ప్రత్యేక సైన్యం, కరెన్సీ, వ్యూహాత్మక చట్టాలతో సహా తన స్వంత సంస్థలను నిలుపుకుంది. 16 వ మధ్యకాలం నుండి 17 వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు రాజకీయాలు, భాష, సంస్కృతి, జాతీయ గుర్తింపు సుసంపన్నమై ప్రొటెస్టెంట్ సంస్కరణలతో మరింత ప్రభావితం అయ్యాయి. 1573 నుండి పోలాండ్ రాజులు, లిథువేనియా గ్రాండ్ డ్యూక్స్ గవర్నర్లచే ఎన్నుకోబడ్డారు.తరువాత వీరికి విశేష అధికారాలు (గోల్డెన్ లిబర్టీస్) మంజూరు చేయబడ్డాయి.ఈ స్వేచ్ఛలు ప్రత్యేకంగా స్వేచ్ఛా వీటో అధికారాలు అరాచకత్వం, చివరికి రాజ్యం రద్దుకావడానికి కారణం అయ్యాయి.
ఉత్తర యుద్ధాల (నార్తెన్ వార్స్) సమయంలో (1655-1661) లిథువేనియన్ భూభాగం, ఆర్థిక వ్యవస్థను స్వీడిష్ సైన్యం నాశనం చేసింది. పూర్తిగా తిరిగి కోలుకోవడానికి ముందు గ్రేట్ నార్తెన్ వార్ (1700-1721) సమయంలో లిథువేనియా తిరిగి ధ్వంసం చేయబడింది. యుద్ధం, తెగులు,, కరువు కారణంగా దేశం జనాభాలో సుమారు 40% మరణాలు సంభవించాయి. కామన్వెల్త్ దేశీయ రాజకీయాల్లో విదేశీ శక్తులు, ముఖ్యంగా రష్యా ఆధిపత్యం చెలాయించాయి. ఉన్నతవర్గాల మధ్య అనేక విభాగాలు సంస్కరణలను నిరోధించడానికి గోల్డెన్ లిబర్టీలను ఉపయోగించాయి. చివరికి, కామన్వెల్త్ 1772, 1792, 1795 లలో రష్యా సామ్రాజ్యం, ప్రుస్సియా, హాబ్స్బర్గ్ ఆస్ట్రియాగా విభజించబడింది.
లిథువేనియన్‌ భూభాగం లోని అతిపెద్ద ప్రాంతం రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా మారింది. 1831, 1863 లలో విజయవంతం కాని తిరుగుబాట్లు తరువాత జారిస్ట్ అధికారులు అనేక రషీఫికల్ విధానాలను అమలు చేశారు. వారు లిథువేనియన్ ప్రెస్‌ను నిషేధించారు. సాంస్కృతిక, విద్యాసంస్థలను మూసివేశారు, నార్త్వెస్ట్ క్రైయ్ అని పిలవబడే కొత్త పరిపాలనా ప్రాంతాన్ని లిథువేనియా భాగంగా చేశారు. విస్తృతమైన పుస్తక స్మగ్లర్ల, రహస్య లిథువేనియన్ గృహ విద్యాలయాల వలన ఈ రషీఫికేషన్ విఫలమైంది.
రష్యా-టర్కిష్ యుద్ధం (1877-1878) తరువాత జర్మన్ దౌత్యవేత్తలు టర్కీ- రష్యా విఫల యుద్ధంగా కనిపించినందున రష్యా, జర్మనీ సామ్రాజ్యం మధ్య సంబంధం సంక్లిష్టమైంది. పశ్చిమ సామ్రాజ్యం జర్మనీ నుండి దండయాత్ర సంభవించగలదని ఊహించిన రష్యా రక్షణ కోసం తన సామ్రాజ్య సరిహద్దులను బలోపేతం చేయడానికి రష్యన్ సామ్రాజ్యం కోటల నిర్మాణాన్ని కొనసాగించింది. 1879 జూలై 7 న రష్యా చక్రవర్తి రెండవ అలెగ్జాండర్ రష్యన్ సైనిక నాయకత్వం ప్రతిపాదించిన అతిపెద్ద "ఫస్ట్-క్లాస్" డిఫెన్సివ్ స్ట్రక్చర్ను నిర్మించడానికి అనుమతించాడు. - 65 చ.కి.మీ. (25 చ.మై) కౌన్నాస్ కోట. 1867-1868లో కరువు తరువాత పెద్ద సంఖ్యలో లిథువేనియన్లు సంయుక్త రాష్ట్రాలకు వెళ్లారు. ఒక లిథువేనియన్ నేషనల్ రివైవల్ ఆధునిక లిథువేనియన్ దేశం, స్వతంత్ర లిథువేనియా పునాదులు వేసింది.
20వ శతాబ్ధం, 21వ శతాబ్ధం
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం వేగంగా లిథువేనియా భూభాగంలోకి చేరుకుంది. రష్యా సామ్రాజ్యం దళాలను తిప్పికొట్టడానికి తూర్పున జర్మనీ సైన్యాన్ని తూర్పువైకు నడిపింది. 1915 చివరినాటికి జర్మనీ మొత్తం లిథువేనియా, కోర్లాండ్ భూభాగాన్ని ఆక్రమించింది. "ఈస్ట్ ఇన్ ఆల్ జర్మనీ ఫోర్సెస్ సుప్రీం కమాండర్" కోసం ఓబర్ ఓస్ట్ స్థాపించబడింది. లిథువేనియన్ వారు సంపాదించిన అన్ని రాజకీయ హక్కులను కోల్పోయారు. వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ పరిమితం చేయబడింది. మొదట్లో లిథువేనియా ప్రెస్ నిషేధించబడింది.
అయితే లిథువేనియా స్వాతంత్ర్యం పునరుద్ధరించడానికి అవకాశాలను చూసేందుకు లిట్విన్ మేధోవ్యవస్థ ఇప్పటికే ఉన్న భూగోళ రాజకీయ పరిస్థితిని ఉపయోగించుకోవాలని ప్రయత్నించింది. 18-22 సెప్టెంబరు 1917 న విల్నీయస్ కాన్ఫరెన్స్ లిటూనియా కౌన్సిల్ను ఎన్నుకుంది. సమావేశంలో లిథువేనియా రాజ్యాన్ని పునఃస్థాపించుటకు దాని ఎథ్నోగ్రాఫిక్ సరిహద్దులు, విల్నీయస్ రాజధానితో తిరిగి స్థాపించటానికి నిర్ణయించబడింది. " అంటానాస్ స్మేటో " కౌన్సిల్ చైర్మన్‌గా ఎన్నికయ్యారు (జోనాస్ బసానావియస్ చైర్మన్‌గా 1918 ఫిబ్రవరి 16 న మాత్రమే). భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితి తరువాత 1917 డిసెంబరు 11 న లిథువేనియా కౌన్సిల్ విల్నీయస్ రాజధానితో స్వతంత్ర రాజ్యం పునరుద్ధరణను ప్రకటించింది, ఇతర దేశాలతో స్థాపించబడిన అన్ని సంబంధాలను శాశ్వత జర్మనీ యూనియన్ కొరపు ఆహ్వానం తెలిపింది. తరువాత కౌన్సిల్ కొంతమంది సభ్యుల చేత ప్రకటన తిరస్కరించబడింది. మైకోలాస్ బిర్జిస్కా, స్టెఫాన్స్ కైరీస్, స్టానిస్లొవాస్ నలోటువిసియస్, పెట్రాస్ విలీసిసన్లు సంస్థను విడిచిపెట్టాల్సి వచ్చింది. జర్మనీ యుధ్ధంలో విఫలత ఎదుర్కొంటున్నందున ఈ నిర్ణయం రద్దు చేయటానికి ఒక నిర్ణయం జరిగింది. 1918 ఫిబ్రవరి 16 న స్వీకరించబడిన తీర్మానం లిథువేనియా స్వతంత్ర చట్టంగా గుర్తింపు పొందింది. విల్నియస్ దాని రాజధానిగా ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలచే నియంత్రించబడిన లిథువేనియా స్వతంత్ర రాజ్యంగా పునరుద్ధరించబడింది. లిథువేనియా ప్రజాస్వామ్యంగా ఎన్నికైన రాజ్యాంగ సభ ద్వారా ఇతర దేశాలతో లిథ్యానియా సంబంధాలు ఏర్పడతాయని కూడా ఈ చట్టం పేర్కొంది. చట్టం చట్రంలో నిర్మించిన లిథువేనియా రాష్ట్రం 1918 నుండి 1940 వరకు కొనసాగింది. 1918 జూలైలో స్వాధీనం చేసుకోలన్న జర్ననీ ప్రణాళికలను వ్యతిరేకిస్తూ, లిథువేనియా కౌన్సిల్ లియానియా రాజుగా ఉరుచ్, కౌంట్ ఆఫ్ ఉర్టెర్మెబర్గ్ ప్రిన్స్ విల్హెమ్‌ను ఎంపిక చేసింది.లిథువేనియా రాజు " విర్టంబర్గ్ " (రెండవ మిన్యుగాగస్ రెగ్నల్ పేరుతో)ఎన్నిక చేయబడ్డాడు. అయినప్పటికీ 1918 నవంబరులో జర్మనీ ఆక్రమణ తరువాత రాచరికం ఆలోచన వదలివేయబడింది.1918 నవంబరు 11 న లిథువేనియా మొదటి తాత్కాలిక రాజ్యాంగం వ్రాయబడింది. అదే సమయంలో సైన్యం, ప్రభుత్వం, ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థలు నిర్వహించబడ్డాయి. 1919 లో అధ్యక్ష పదవిని ప్రవేశపెట్టారు. అంటానాస్ స్మేటోనా రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. కౌన్సులకు తరలించబడింది, ఇది తాత్కాలిక రాజధానిగా మారింది. 1928, 1938 నాటి లిథువేనియన్ రాజ్యాంగం ఆధారంగా విల్నీయస్‌ను దేశం రాజధాని చేయబడింది. రాజ్య స్థాపన చేయడానికి, రాష్ట్ర సరిహద్దులను గడపడానికి ప్రయత్నిస్తూ లిథువేనియా బోల్షివిక్లతో మాత్రమే కాకుండా, వెస్ట్ రష్యన్ వాలంటీర్ ఆర్మీ లేదా బెర్మొంటియన్స్, పోల్స్లతో పోరాడవలసి వచ్చింది.1919 నవంబరులో రాడియలిస్కిస్లో బెర్మాటోనియన్లు ఓడిపోయారు. 1920 జూలై 12 న సోవియట్ రష్యాతో శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. 1920 అక్టోబరు 7 న సువాల్కిలో లిథువేనియా, పోలాండ్ మధ్య సంతకం చేసిన ఒక శాంతి ఒప్పందం విల్నియస్ను లిథువేనియా రాజధానిగా గుర్తించింది.
1920 మే 15 న ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నికైన రాజ్యాంగ సభ మొదటి సమావేశం జరిగింది. దత్తత తీసుకున్న పత్రాలు తాత్కాలిక (1920), శాశ్వత (1922) లిథువేనియా రాజ్యాంగాలను నూతన దేశంగా ఉండడాన్ని నియంత్రించటానికి ప్రయత్నించాయి. భూమి, ఆర్థిక,, విద్యా సంస్కరణలు అమలు చేయడం ప్రారంభించాయి. లిథువేనియా, లిథువేనియా లిటస్ కరెన్సీగా ప్రవేశపెట్టబడింది. లిథువేనియా విశ్వవిద్యాలయం తెరవబడింది. అన్ని ప్రధాన ప్రభుత్వ సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి. లిథువేనియా స్థిరత్వం పొందడం ప్రారంభించడంతో విదేశీ దేశాలు దీనిని గుర్తించటం ప్రారంభించాయి. 1921 లో లిథువేనియా లీగ్ ఆఫ్ నేషన్లలో చేరింది.
అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1923 లో లిథువేనియా క్లాపెడా ప్రాంతాన్ని విలీనం చేసుకోవడం 1924 లో అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొదడానికి ప్రధాన కారణంగా ఉంది. మూడవ సామియాస్, లిథువేనియా పాపులర్ పసిజెంట్స్ యూనియన్ సభ్యుడిగా కాసిస్ గ్రినియస్, " లిథువేనియన్ పాపులర్ పీసెంట్ యూనియన్ " సభ్యుడు దేశం అధ్యక్షుడ అయ్యాడు. అయినప్పటికీ అతని నాయకత్వం దీర్ఘకాలం కొనసాగలేదు.
1926 డిసెంబరు న ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వానికి బదులుగా అధికారం చేపట్టిన అంటనస్ స్మేటోనా నాయకత్వంలోని సంప్రదాయవాద ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సైనిక తిరుగుబాటు ఒప్పందం జరిగింది. అగస్టీన్స్ వోల్డ్మారాస్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు నియమించబడ్డారు. దేశంలో లిథువేనియన్ నేషనలిస్ట్ యూనియన్ ఒక పార్టీగా బలపడే దిశగా పయనించింది. 1927 లో సీమస్ విడుదలైంది. 1928 లో కొత్త రాజ్యాంగం స్వీకరించింది అధ్యక్ష అధికారాలతో క్రమంగా ప్రతిపక్ష పార్టీలు నిషేధించబడ్డాయి, సెన్సార్షిప్ కఠినతరం చేయబడింది, జాతీయ మైనారిటీల హక్కులు పరిమితం చేయబడ్డాయి. ఈ పరిస్థితిని ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం తీవ్రతరం చేసింది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కొనుగోలు ధర గణనీయంగా తగ్గింది. 1935 లో రైతులు సువాల్కిజా, డజుకియాలో సమ్మెలు ప్రారంభించారు. ఆర్థికవ్యవస్థతో పాటు రాజకీయ డిమాండ్లు జరిగాయి. ప్రభుత్వం క్రూరంగా అశాంతి అణిచివేసింది. 1936 వసంతకాలంలో అల్లర్లను అణిచివేయడం కొరకు నలుగురు రైతులకు మరణ శిక్ష విధించారు
1939–1940
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా ఈ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు మారడం ప్రారంభించడంతో లిథువేనియా పొరుగు దేశాల బెదిరింపులను అంగీకరించాల్సి వచ్చింది. 1938 మార్చి 17 న పోలాండ్ దౌత్య సంబంధాల కోసం ఒక బెదిరిపు పిలుపునిచ్చింది. ఆచరణాత్మకంగా ఇది విల్నియస్ పోలాండ్ "తిరస్కారం" అయినప్పటికీ లిథువేనియా తన పొరుగువారితో సంబంధాలను పునరుద్ధరించాలని కూడా కోరుతూ నిర్భంధాన్ని అంగీకరించింది. 1939 మార్చి 20 న లిథువేనియా నాజీ జర్మనీచే ఒక అల్టిమేటం ఇచ్చింది. క్లైపెడా ప్రాంతం నాజీ జర్మనీకి బదిలీ చేయడానికి ఒక అభ్యర్థన చేయబడింది. రెండు రోజుల వేరు మార్గం కనిపించక లిథువేనియన్ ప్రభుత్వం ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
1939 అక్టోబరు 10 న సోవియట్ యూనియన్‌తో కలిసి మరో అంతర్జాతీయ ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. ఒప్పందం ఆధారంగా విల్నీయస్ ప్రాంతం లిట్వేనియాకు సోవియట్ సైనిక విభాగాలను విస్తరించడానికి అవకాశం ఇవ్వడానికి యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్.అప్పగించింది. సోవియట్ యూనియన్ చేసిన తదుపరి చర్యగా లిథువేనియాలోని ఎర్ర సైన్యం సైనికుల అపహరణకు సంబంధించిన ఆరోపణలు. లిథువేనియన్ ప్రభుత్వం అలాంటి ఆరోపణలను తిరస్కరించినప్పటికీ ఉద్రిక్తతలు రెండు వైపులా అధికం అయ్యాయి. 1940 జూన్ 14 న యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లిథువేనియాకు అంతిమ ఆల్టిమేటం జారీ చేసింది. ప్రభుత్వానికి బదులుగా, ఎర్ర సైన్యం విభాగాలు ఏవైనా పూర్వ ఒప్పందాలు లేకుండా లిథువేనియా భూభాగంలోకి ప్రవేశించేందుకు అనుమతించాలని నిర్భంధించాయి. ఇది దేశం ఆక్రమణకు సమానం.
1940–1944
లిథువేనియాలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం 1940 జూన్ 15 న మొదలైంది. యుఎస్ఎస్ఆర్ దేశం భూభాగాన్ని ఆక్రమించింది. సోవియరైజేషన్ వెంటనే ప్రారంభమైంది. కొత్త ప్రభుత్వం ప్రెస్, సంస్థలను నిషేధించి, విదేశాలతో సంబంధాలను కూడా నియంత్రించింది. పీపుల్స్ సెయిమాస్కు మోసపూరితమైన ఫలితాలు ఇచ్చిన ఫోర్స్డ్ ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి. ఆస్తి జాతీయం, స్థానిక జనాభాను బహిష్కరించడం పూర్తి స్థాయిలో ఉంది. 1941 జూన్ 22 న యుఎస్ఎస్ఆర్, నాజీ జర్మనీ మధ్య జరిగిన యుద్ధం కారణంగా ఈ ప్రక్రియ కొంతవరకు మందగించింది. లిథువేనియన్లు ఒక తిరుగుబాటును నిర్వహించి సోవియట్లను తొలగించి తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. నాజీ జర్మనీ గుర్తింపుకు ఇది అనుకుంది, అయితే దీనికి బదులుగా జర్మన్లు ​​ప్రభుత్వ కార్యకలాపాన్ని నిలిపివేశారు, లిథువేనియాను జర్మన్ రీచ్స్సోమిషియరాట్ ఓస్ట్‌లాండ్ పౌర పాలన చేసాడు. జాతీయీకరించబడిన ఆస్తులు నివాసితులకు తిరిగి రాలేదు. వీరిలో కొందరు నాజి జర్మనీ కోసం పోరాడటానికి బలవంతం చేయబడ్డారు లేదా బలవంతంగా కార్మికులుగా జర్మన్ ప్రాంతాలకు తీసుకువెళ్లారు. యూదు ప్రజలు గొట్టోలుగా మారతారు, క్రమక్రమంగా చంపడం ద్వారా లేదా నిర్బంధ శిబిరాలకు వారిని పంపించారు.
1944–1991
జర్మన్ సాయుధ దళాల తిరోగమనం తరువాత సోవియట్ లు 1944 లో లిథువేనియాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. మెమోల్యాండ్ జర్మన్ నివాసితులు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం చివరి నెలలలో ఈ ప్రాంతానికి పారిపోయారు. సరిహద్దు మార్పులు 1945 నాటి పోట్స్‌డాం సమావేశంలో ప్రకటించబడ్డాయి. మాజీ జర్మన్ మెమ్ల్యాండ్ బాల్టిక్ పోర్ట్ మెమేల్‌తో తిరిగి లిథువేనియాకు బదిలీ చేయబడింది. అది ఇప్పుడు లిథువేనియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్.గా పిలువబడింది.
1944 జూలై-అక్టోబరులో యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ మళ్లీ లిథువేనియాను స్వాధీనం చేసుకుంది. రెండవ సోవియట్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. సైబీరియాకు భారీగా బహిష్కరణలు 1953 లో స్టాలిన్ మరణం వరకు కొనసాగింది. అన్ని లిథువేనియన్ జాతీయ చిహ్నాలు నిషేధించబడ్డాయి. వాటిని ఉపయోగించిన ప్రజలు పీడించబడ్డారు. లిథువేనియా ఆర్థిక రికవరీ మాంద్యం రికవరీ కారణంగా మాస్కో అధికారులు లిథువేనియా సోవియట్ యూనియన్లు కలిసిపోయాయి.దేశం పరిశ్రమను అభివృద్ధి చేయటానికి కార్మికులు, ఇతర నిపుణుల వలసలను ప్రోత్సహించారు. అదేసమయంలో నూతన ప్రదేశాల్లో స్థిరపడిన అన్ని హక్కులను వారికి వాగ్దానం చేయడం యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లో పనిచేయడానికి లిథువేనియన్లు ఆకర్షించబడ్డారు.
1944-1953లో రెండవ సోవియట్ ఆక్రమణతో లిథువేనియన్ జనాభా సాయుధ ప్రతిఘటన జరిగింది. ఇది దేశంలో కమ్యూనిజంని నాశనం చేయడం జాతీయ విలువలు, మతం స్వేచ్ఛను తిరిగి పొందడం ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఏకీకృతం చేయడానికి లిథువేనియా స్వతంత్ర స్థితిని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నించింది. అన్ని వర్గాలకు చెందిన బాలలు, యువకులు, పెద్దలు, విద్యావంతులు సోవియట్‌ను అడ్డగించడానికి ముందుకు వచ్చారు.సోవియట్ ఆక్రమణ తరువాత వారు అరణ్యప్రాంతాలకు పారిపోయారు.వారు నూతన పద్ధతిలో తుపాకులు పట్టుకుని పోరాటంలో పాల్గొన్నారు.
లిథువేనియన్ పార్టిసన్ యుద్ధం మూడు దశలుగా విభజించబడింది. మొదటి దశ 1944 వేసవిలో ప్రారంభమైంది, వేసవి కాలం 1946 వరకు కొనసాగింది. ఈ సమయంలో పెద్ద పార్ట్సన్ సమూహాలు ఏర్పడ్డాయి. కానీ అవి సమైక్య సంస్థను రూపొందించబడలేదు. ఎర్ర సైన్యంలో తరచుగా సైనిక సమావేశమౌతూ ఉన్నాయి. రెండవ దశ 1946 చివరి 1946 వేసవిలో ముగిసింది. ఆ సమయంలో పార్టిసిన్స్ సంస్థాగత నిర్మాణం ఏర్పడింది, సమూహాల పరిమాణం బంకర్లు ఉండేవారి 15-5 మందికి తగ్గించబడింది. పార్టిసిన్స్ భూగర్భ యుద్ధ వ్యూహాలను ఉపయోగించారు, ఊహించని దాడులు నిర్వహించారు. మూడవ దశ 1949 నుండి 1953 వరకు కొనసాగింది. ఆ సమయంలో యూనియన్ ఆఫ్ లిటీస్ ఫ్రీడమ్ ఫైటర్స్‌ను జోనాస్ జెమయిటిస్ నాయకత్వంలో స్థాపించారు (కోడ్నేమ్ వైటౌటాస్). సమూహంలోని వ్యక్తుల సంఖ్య 3-5 మందికి పడిపోయింది. ఎర్ర సైన్యంతో బహిరంగ సమావేశాలు అరుదుగా జరిగాయి. గ్యారీలాస్ ఎక్కువగా విధ్వంసం, భీభత్వాన్ని ఉపయోగించారు. గెరిల్లా యుద్ధతంత్రం లిథువేనియాని విముక్తి చేసే లక్ష్యాన్ని సాధించలేదు యుద్ధచర్యల కారణంగా అది 20,000 కన్నా ఎక్కువ మరణాలను సంభవించాయి. సాయుధ ప్రతిఘటన లిథువేనియా స్వచ్ఛందంగా సోవియట్ యూనియన్‌లో చేరడం లేదని, అది లిథువేనియా స్వతంత్రంగా ఉండాలన్న ప్రజల సంకల్పాన్ని చట్టబద్ధం చేయబడాలని ప్రంపంచానికి తెలియజేసింది.
పక్షపాత ప్రతిఘటనను అణిచివేసినప్పటికీ సోవియట్ ప్రభుత్వం లిథువేనియా స్వాతంత్ర్యం కోసం ఉద్యమాన్ని ఆపలేకపోయింది. భూగర్భ అసమ్మతి సమూహాలు భూగర్భ ప్రెస్, కాథలిక్ సాహిత్యం ప్రచురించడం చురుకుగా సాగాయి. ఉద్యమంలో అత్యంత చురుకుగా పాల్గొనేవారిలో విన్సెంట్స్ స్లాడ్క్వివియస్ సిజిమాస్ టమ్క్విసియస్, నిజోల్ సాడానియే ప్రధాన్యత వహించారు.1972 లో రోమాస్ కలంటా బహిరంగ స్వీయ-ఆక్రమణ తరువాత కౌనస్లో అశాంతి అనేక రోజులు కొనసాగింది. హెల్సింకి గ్రూప్, హెల్సింకి (ఫిన్లాండ్) లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ తరువాత లిథువేనియాలో స్థాపించబడింది. ఇక్కడ డబల్యూ.డబల్యూ.ఐ.ఐ. సరిహద్దుల గుర్తించబడింది విదేశీ రేడియో స్టేషన్ లిథువేనియా స్వాతంత్ర్య ప్రకటన ప్రకటించింది.
అసమ్మతి ఉద్యమం ప్రజల మనోబలం అధికరింపజేసింది. చరిత్ర, జాతీయ విలువలను మర్చిపోవడానికి అనుమతించలేదు. సోవియట్ లిథెనియాలో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల గురించి హెల్సింకి గ్రూప్ పాశ్చాత్య ప్రపంచంలోకి తెలియజేశారు. ఈ చర్యలు మాస్కో సానుకూల దృష్టిని అధికరింప చేసాయి. సోవియట్ యూనియన్లో ప్రభుత్వ సంస్థలు, కార్యకలాపాలలో (గ్లాస్నోస్ట్) అధికరించిన పారదర్శకత ప్రారంభమైనప్పటికి 1988 జూన్ 3 జూన్ 3 న లిథెనియాలో స్వాతస్ స్థాపించబడింది. అతి త్వరలో ఇది దేశం స్వాతంత్ర్యం కోరింది. విచ్యుటాస్ లాండ్స్బెర్గిస్ ఉద్యమనాయకుడు అయ్యాడు.
సాట్యుడిస్ మద్దతుదారులు లిథువేనియా మీద ఉద్యమం సమూహాలలో చేరారు. 1988 ఆగస్టు నాడు విల్నియస్ లోని వింగ్స్ పార్క్ వద్ద ఒక పెద్ద ర్యాలీ జరిగింది. ఇది సుమారు హాజరయ్యారు. 250 000 మంది ప్రజలు. ఒక సంవత్సరం తరువాత 1989 ఆగస్టు 23 న మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందం 50 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, బాల్టిక్ రాష్ట్రాల ఆక్రమణ మొత్తం ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించడానికి ఉద్దేశించి రాజకీయ ప్రదర్శన బాల్టిక్ వే నిర్వహించబడింది.
లిథువేనియా స్వాతంత్ర్యం. లిథువేనియా యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. నుండి విభజన ప్రకటించిన మొట్టమొదటి సోవియట్ గణతంత్రంగా మారింది. కానీ ప్రక్రియ అంత సులభం కాదు. 1990 ఏప్రిల్ 20 న లిథువేనియాకు ముడి పదార్థాల సరఫరా (ప్రధానంగా చమురు) సరఫరా చేయటానికి యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. ఆర్థిక నిరోధకతను విధించింది. దేశీయ పరిశ్రమ మాత్రమే కాకుండా జనాభా కూడా ఇంధనం లేకపోవడం, అవసరమైన వస్తువులు, వేడి నీటి అవసరాల లోపం వంటి ఇబ్బందులను అనుభవించడం ప్రారంభించింది. దిగ్బంధం 74 రోజులు కొనసాగింద లిధువేనియా స్వాతంత్ర్య ప్రకటనను త్రోసిపుచ్చలేదు.
క్రమంగా ఆర్థిక సంబంధాలు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. కానీ 1991 జనవరిలో ఉద్రిక్తత మళ్లీ పెరిగిపోయింది. ఆ సమయంలో సోవియట్ సాయుధ బలగాలు, అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ అంతర్గత సైన్యం, రాష్ట్ర భద్రత కోసం యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. కమిటీ (కెజిజి) లను ఉపయోగించి ఒక తిరుగుబాటు చేసేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగాయి. లిథువేనియాలో తీవ్రమైన ఆర్థిక పరిస్థితి కారణంగా, మాస్కోలోని దళాలు ఈ తిరుగుబాటుదారుడికి బలమైన ప్రజల మద్దతును ఇస్తుందని భావించారు. కానీ పరిస్థితి వ్యతిరేకంగా మారింది.
లిథువేనియా లిల్దేనియా రిపబ్లిక్ చట్టపరంగా ఎన్నికైన సుప్రీం కౌన్సిల్, స్వాతంత్ర్యాన్ని రక్షించడానికి రాజధాని నగరం విల్నీయస్‌ అన్నివైపుల నిండి వచ్చి చేరిన ప్రజలతో నిండిపోయింది. ఈ తిరుగుబాటు పౌరుల ఆస్తులను పెద్ద ఎత్తున నష్టపరచడంతో ముగిసింది. లిథువేనియా పార్లమెంటు లేదా ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థలను సమర్థించిన వ్యక్తులు ఒక ఆయుధాన్ని కూడా ఉపయోగించలేదు కానీ సోవియట్ సైన్యం ఆయుధాలను ఉపయోగించింది. సోవియట్ సైనికులు 14 మంది మృతి చెందారు, వందలాది గాయపడ్డారు జనవరి ఈవెంట్లలో లిథువేనియన్ జనాభాలో ఎక్కువ భాగం పాల్గొన్నారు. కొంతకాలం తర్వాత 1991 ఫిబ్రవరిలో లిథువేనియా స్వాతంత్ర్యాన్ని గుర్తించిన దేశాలలో ఐస్లాండ్ మొదటి దేశంగా మారింది. 1991 జూలై 31న సోవియెట్ పారామిలిటరీ బెలరుడియన్ సరిహద్దుపై ఏడు లిథువేనియన్ సరిహద్దు గార్డులను హతమార్చింది. వీటిని మేడిన్నికే మారణకాండగా పిలిచారు. 1991 సెప్టెంబరు 17 న లిథువేనియా యునైటెడ్ నేషన్స్లో చేరింది.
1992 అక్టోబరు 25 న లిథువేనియా పౌరులు ప్రస్తుత రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించడానికి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో ఓటు వేసారు. స్వాతంత్ర్యం పునరుద్ధరించబడిన తరువాత 1993 ఫిబ్రవరి 14 న ప్రత్యక్ష ఎన్నికలలో " అల్లుర్దాస్ బ్రెసాస్కాస్ లిథువేనియా " మొదటి అధ్యక్షుడయ్యాడు. 1993 ఆగస్టు 31 న సోవియట్ సైన్యం చివరి విభాగాలు లిథువేనియా భూభాగాన్ని విడిచిపెట్టాయి. 2004 మార్చి 29న లిథువేనియా నాటోలో భాగంగా ఉంది. 2004 మే4 న ఇది యూరోపియన్ యూనియన్లో పూర్తిస్థాయిలో సభ్యదేశంగా, 2007 డిసెంబరు 21 డిసెంబరు 21 న స్కెంజెన్ ఒప్పందం సభ్యదేశంగా మారింది.
భౌగోళికం
లిథువేనియా ఉత్తర-తూర్పు ఐరోపాలో ఉంది. ఇది 65,200 కిమీ 2 (25,200 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇది 53 ° నుండి 57 ° ఉత్తర అక్షాంశాల 21 ° నుండి 27 ° తూర్పు రేఖాంశం (క్యూరోనియన్ స్పిట్ యొక్క భాగం 21 ° పశ్చిమాన ఉంది) మధ్య ఉంటుంది. ఇది దాదాపు 99 కిలోమీటర్ల (61.5 మైళ్ళు) ఇసుక తీరం కలిగి ఉంది. ఇందులో 38 కిలోమీటర్ల (24 మైళ్ళు)తీరం బాల్టిక్ సముద్రతీరం ఉంటుంది. మిగిలిన తీరం Curonian ఇసుక ద్వీపకల్పం చేత ఆశ్రయించబడింది. లిథువేనియా ప్రధాన వెచ్చని నీటి ఓడరేవు క్లైపెడా కరోనియన్ లగూన్ ఇరుకైన ముఖద్వారంలో ఉంది. (లిథువేనియా: కుర్సియుయో మారియోస్) కాలినిన్గ్రాడ్‌కు దక్షిణంగా విస్తరించబడిన ఒక నిస్సార సరస్సు. దేశం ప్రధాన, అతిపెద్ద నది. నెమునస్ నది, దాని ఉపనదులు కొన్ని అంతర్జాతీయ రవాణాను కలిగి ఉంటాయి.
లిథువేనియా ఉత్తర ఐరోపా మైదానానికి అంచున ఉంది. చివరి మంచు యుగం హిమానీనదాల ద్వారా దాని ప్రకృతి దృశ్యం చదును చేయబడి ఆధునిక లోతట్టు, పర్వతాల కలయికగా ఉంది. దేశంలోని తూర్పు ప్రాంతంలో 294 మీటర్లు (965 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న ఆక్స్టోటోజాస్ హిల్ దాని అత్యధిక ఎత్తైన ప్రాంతంగా ఉంది. ఈ భూభాగంలో అనేక సరస్సులు (సరస్సు విస్తిటిస్, ఉదాహరణకు), చిత్తడినేలలు, మిశ్రమ అడవి జోన్ దేశంలో 33% పైగా విస్తరించి ఉంది.
1989 లో ఐరోపా ఖండంలోని సరిహద్దుల పునఃపరిశీలన తరువాత ఇన్స్టిట్యూట్ జియోగ్రాఫిక్ నేషనల్ (ఫ్రెంచ్ నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్) లోని ఒక శాస్త్రవేత్త జీన్-జార్జ్ అఫ్హోల్డర్ యూరోప్ భౌగోళిక కేంద్రం లిథువేనియాలో 54 ° 54 లిథువేనియా రాజధాని విల్నీయస్కు ఉత్తరాన అక్షాంశంలో 25 ° 19'తూర్పు రేఖాంశంలో 26 కిలోమీటర్ల (16 మైళ్ళు) దూరంలో ఉందన్న నిర్ణయించాడు. ఐరోపా రేఖాగణిత నిపుణుడు గురుత్వాకర్షణ కేంద్రాన్ని లెక్కించడం ద్వారా వాయిస్హోల్డర్ దీనిని సాధించాడు.
వాతావరణం
లిథువేనియా సముద్ర, కాంటినెంటల్ మధ్య సాపేక్షంగా తేలికపాటి వాతావరణం ఉంది. తీరంలో సగటు ఉష్ణోగ్రతలు జనవరిలో -2.5 ° సెం (27.5 ° ఫా), జూలైలో 16 ° సెం (61 ° ఫా) ఉంటాయి. విల్నియస్‌లో సగటు ఉష్ణోగ్రతలు జనవరిలో -6 ° సెం (21 ° ఫా), జూలైలో 17 ° సెం (63 ° ఫా) ఉంటాయి. వేసవిలో 20 ° సెం (68 ° ఫా) రోజులో సాధారణంగా ఉంటుంది. రాత్రి సమయంలో 14 ° సెం (57 ° ఫా) సాధారణంగా ఉంటుంది. గతంలో ఉష్ణోగ్రతలు 30 - 35 ° సెం (86 - 95 ° ఫా) కు చేరాయి. కొన్ని శీతాకాలాలు చల్లగా ఉంటాయి. -20 ° సెం (-4 ° ఫా) దాదాపుగా ప్రతి శీతాకాలంలో జరుగుతుంది. తీర ప్రాంతాలలో వింటర్ తీవ్రతలు -34 ° సెం (-29 ° ఫా), లిథువేనియా తూర్పు -43 ° సెం (-45 ° ఫా) ఉన్నాయి.
బాల్టిక్ ప్రాంతంలోని ఉష్ణోగ్రత సంబంధితమైన అతి దీర్ఘకాల రికార్డులు సుమారు 250 సంవత్సరాల రికార్డులు ఉంటాయి. ఈ డేటా 18 వ శతాబ్దం రెండో అర్ధ భాగంలో వెచ్చని కాలాల సంబంధిత వాతావరణ వివరణలు, 19 వ శతాబ్దం నుండి శీతాకాల వాతావరణ వివరణలు లభిస్తున్నాయి. 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో వార్మింగ్ 1930 లలో తరువాత 1960 ల వరకు చిన్న శీతలీకరణ కొనసాగింది. అప్పటి నుండి వార్మింగ్ ధోరణి కొనసాగింది.
2002 లో లిథువేనియా కరువును అనుభవించింది. దీని వలన అటవీ, పీట్ బాగ్ మంటలు సంభవించాయి. 2006 వేసవికాలంలో ఉష్ణమండల సమయంలో దేశంలోని మిగిలిన వాయవ్య ఐరోపాతో పాటు దేశంలో కరువు సంభవించింది.
ఆర్ధికం
2016 నుండి డేటా ప్రకారం లిథువేనియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో మూడు అతిపెద్ద రంగాలు - పరిశ్రమ (జి.డి.పి.లో 28.5%) సేవలు (68.3%), వ్యవసాయం (3.3%) భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి.
లిథువేనియన్ పరిశ్రమ సింహం భాగం చెక్క ఉత్పత్తుల తయారీలో ప్రధానంగా ఫర్నిచర్లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. వుడ్ ఫర్నీచర్ మొత్తం లిథువేనియన్ ఎగుమతులలో సగం, ఆహార ఉత్పత్తులు మొత్తం ఎగుమతుల్లో సుమారు 25% వరకు ఉంటాయి. 2016 నాటికి మొత్తం లిథువేనియా ఎగుమతులలో సగానికి పైగా రష్యా (14%), లాట్వియా (9,9%), పోలాండ్ (9,1%), జర్మనీ (7,7%), ఎస్టోనియా (7,7%), 5,3%), స్వీడన్ (4,8%), యునైటెడ్ కింగ్డం (4,3%) భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి.
2009 వరకు లిథువేనియన్ జిడిపి ఒక దశాబ్దకాలానికి చాలా అధిక వాస్తవిక వృద్ధి రేటును కలిగి ఉంది. 2007 లో 11.1%కి చేరుకుంది. దీని ఫలితంగా దేశం బాల్టిక్ టైగర్గా పిలువబడుతుంది. ఏదేమైనప్పటికీ 2009 లో గణనీయమైన స్థాయిలో క్షీణత నమోదైంది - జి.డి.పి. 14.9% ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, 2010 లో నిరుద్యోగ రేటు 17.8%కు చేరుకుంది. 2009 క్షీణత తరువాత లిథువేనియన్ వార్షిక ఆర్థిక వృద్ధి గత 2009 సంవత్సరాలతో పోలిస్తే చాలా నెమ్మదిగా ఉంది.
సగటున లిథువేనియాలోని అన్ని విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులలో 95% యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాల నుండి వస్తుంది.వీటిలో స్వీడన్ చారిత్రాత్మకంగా లిథువేనియాలో అన్ని ఎఫ్డిఐలలో 20% - 30%తో అతిపెద్ద పెట్టుబడిగా లిథువేనియాలో ఎఫ్డిఐ 2017 లో చోటుచేసుకుంది. గ్రీన్ఫీల్డ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్రాజెక్టుల అత్యధిక రికార్డును నమోదు చేసింది. 2017 నాటికి యు.ఎస్. ప్రధాన దేశంగా ఉంది, 24.59% మొత్తం ఎఫ్డిఐలో. తరువాత జర్మనీ, యు.కె.లు, మొత్తం ప్రతి ప్రాజెక్ట్ సంఖ్యలలో 11.48% ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి.
వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం గ్లోబల్ కాంపిటీటివ్నెస్ రిపోర్ట్ లిథువేనియా 41 వ ర్యాంక్ దేశాలలో) స్థానంలో ఉంది. లిట్వేనియాలో వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి చాలా సమస్యాత్మక కారణాలలో ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా ప్రకారం - పన్ను రేట్లు, నియంత్రణలు, నియంత్రణ నిబంధనలు, విధాన నియంత్రణ అస్థిరత, అసమర్థమైన ప్రభుత్వ అధికారం, తగినంతగా చదువుకున్న శ్రామిక శక్తి ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి.
లిథువేనియా 2004 లో నాటోలో చేరింది