cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
తంగిరాల (నూజెండ్ల)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తంగిరాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తంగిరాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తంగిరాలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, ప్రత్తి
అభిషేక్
అభిషేక్ ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. చంద్రశేఖర్ యేలేటి దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఐతే సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
అభిషేక్ స్వస్థలం ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని మొరాదాబాద్. తండ్రి చనిపోవడంతో డిగ్రీ చదువు మధ్యలోనే వదిలేసి 1999లో హైదరాబాదుకు వచ్చాడు. డిసెంబరు 2012 లో అభిషేక్ ను డ్రగ్స్ కేసులో అరెస్టు చేశారు. అభిషేక్, జి. శ్రీనివాసులు అనే వ్యక్తితో స్కోడా కారులో ప్రయాణిస్తుండగా పోలీసులు తమ రోజువారీ చెకప్ లో భాగంగా కారును చెక్ చేయగా అందులో 10 ప్యాకెట్ల కొకైన్ దొరికింది. పోలీసుకు ప్రశ్నించగా తాను, నటుడు రవితేజ సోదరులైన రఘు, భరత్ లతో కలిసి 2010 నుంచి డ్రగ్స్ సేవిస్తున్నట్లు ఒప్పుకున్నాడు.
కెరీర్
అభిషేక్ 2003 లో చంద్రశేఖర్ యేలేటి దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఐతే సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. ఈ సినిమాలో నలుగురు హీరోల్లో ఒకడిగా నటించాడు. తర్వాత అల్లరి నరేష్ ప్రధాన పాత్రలో కాదల్ కొండేన్ అనే తమిళ చిత్రానికి రీమేక్ అయిన నేను చిత్రంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించాడు. నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా చిత్రంలో ప్రతినాయక పాత్ర పోషించాడు. డేంజర్ సినిమాలో కూడా నలుగురు హీరోల్లో ఒకడిగా నటించాడు. శశిరేఖా పరిణయం సినిమాలో హీరో తరుణ్కి తమ్ముడి పాత్రలో నటించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
శ్రీరమణ
శ్రీరమణ (1952 సెప్టెంబరు 21 - 2023 జులై 18) ప్రముఖ కథకుడు, వ్యంగ్య వ్యాస రచయిత. సుప్రసిద్ధమై, సినిమాగా కూడా మలచబడిన మిథునం కథా రచయితగా సుప్రఖ్యాతుడు. పత్రికల్లో వ్యంగ్య హాస్య భరితమైన కాలమ్స్ నడిపిన కాలమిస్టుగా, కథకుడిగా, సినిమా నిర్మాణంలో నిర్వహణ పరంగా పలు విధాలుగా సాహిత్య, కళా రంగాల్లో ప్రసిద్ధి వహించారు. ఆయన "పత్రిక" అనే మాసపత్రికకు గౌరవ సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. ఆయన హాస్యరచన విభాగంలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 2014 కీర్తిపురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.
జీవిత విశేషాలు
వారు గుంటూరు జిల్లా, వేమూరు మండలానికి చెందిన వరహాపురం అగ్రహారం గ్రామానికి చెందినవారు. ఇది వేమూరు మండలం తెనాలికి చాలా సమీపంలో ఉంది. ఆయన తల్లిదండ్రులు అనసూయ, సుబ్బారావులు. వారి తండ్రి పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసేవారు. ప్రాథమిక విద్యను స్థానికంగా ఉన్న శ్రీరామ హిందూ ప్రాథమిక పాఠశాలలో పూర్తి చేసారు. ఫస్ట్‌ఫారమ్‌లో అంటే హైస్కూలులో అడుగుపెట్టాలంటే జరిగే ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై కవిరాజా జిల్లా పరిషత్ హైస్కూల్, వేమూరులో ఫస్ట్‌ఫారమ్‌లో చేరారు. ఆ పాఠశాలలో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి పూర్తి చేసారు. స్కూలు రోజుల్లో రామకృష్ణ మిషన్ ఆశ్రమం, నరేంద్రపూర్, 24 పరగణాల జిల్లా వారు స్వామి వివేకానందునిపై వ్యాస రచన పోటీ నిర్వహించారు. ఆయనకు జాతీయ స్థాయిలో ప్రథమ బహుమతి వచ్చింది. ఇలా వరసగా ఆరేళ్ళు ప్రథముడిగా నిలిచారు. పన్నెండేళ్ళ వయసులో విజయవాడ ఆకాశవాణి నుంచి యువజనుల కార్యక్రమంలో ఆయన ఇంటర్వూ వచ్చింది. బాపట్ల వారి మాతామహుల ఊరు. అప్పుడే బాపట్లలో కళాశాల స్థాపించారు. బాపట్ల కాలేజి ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్‌లో పి.యు.సిలో చేరారు. వారి తాతగారికి ఆడపిల్లలే గాని మగ పిల్లలు లేరు. పి.యు.సిలో వుండగా ఆయనను దత్తత చేసుకున్నారు. వారి జన్మనామం "వంకమామిడి రాథాకృష్ణ". దత్తతకు వెళ్ళిన తరువాత నామం "కామరాజు రామారావు"గా మారినది. రెండు పేర్లు, రెండు ఇంటిపేర్లు — ఈ తికమక నుంచి బయటపడాలని ఆయన తన పేరును "శ్రీరమణ"గా మార్చుకున్నారు.
సాహితీ ప్రస్థానం
సాహితీప్రపంచానికి సుపరిచితులైన శ్రీరమణ అనేక ప్రముఖ పత్రికలలో పేరడీలు, శ్రీకాలమ్, శ్రీఛానెల్, చిలకల పందిరి, హాస్యజ్యోతి, మొగలిరేకులు వంటి ఎన్నో శీర్షికలు నిర్వహించారు. మిథునం కథ చూసి ముచ్చటపడిన బాపు స్వీయదస్తూరిలో ఆ కథను రాసి శ్రీరమణకు పంపారు. జంపాల చౌదరిగారు (సాహితీప్రియులు, అమెరికాలో చైల్డ్ సైకియాట్రిస్ట్) ఆ దస్తూరితోనే కథను ప్రచురించి ఇప్పటికి నాలుగులక్షల మందికి అందచేశారు. మిథునం శ్రీరమణ మనసులో బాల్యం నుంచి నాటుకున్న ఆలోచనలకు అక్షరరూపం. ఇది ఎన్నో సంప్రదాయ కుటుంబాల కథ అని శ్రీరమణ చెబుతుంటారు.
తెలుగులో పేరడీ రచయితగా శ్రీరమణ సుప్రసిద్ధులు. అనేకమంది ప్రసిద్ధ రచయితల శైలిని అనుకరిస్తూ పేరడీలు రాసి స్వయంగా ఆయా రచయితల అభినందనలనూ పొందారు. వీరి పుస్తకాలను వసుధేంద్ర, అజయ్ వర్మ అల్లూరి గార్లు కన్నడలోకి,గౌరి కృపానందన్ గారు తమిళంలోకి అనువదించారు.
మరణం
కొంత కాలం అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతూ 71 ఏళ్ల శ్రీరమణ 2023 జులై 18న హైదరాబాదులో తుదిశ్వాస విడిచాడు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2014 వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:పేరు మార్చుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు వర్గం:తెలుగులో పేరడీ రచయితలు వర్గం:పత్రికలలో శీర్షికలు నిర్వహించినవారు వర్గం:2023 మరణాలు వర్గం:1952 జననాలు
కొయ్యలగూడెం (రంపచోడవరం)
కొయ్యలగూడెం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, రంపచోడవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. .
ఇది మండల కేంద్రమైన రంపచోడవరం నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమహేంద్రవరం నుండి 68 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 71 ఇళ్లతో, 230 జనాభాతో 16 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 122, ఆడవారి సంఖ్య 108. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 225. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587131. పిన్ కోడ్: 533288.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి రంపచోడవరంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కింతుకూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కాకవాడలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదగెద్దాడలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కాకినాడలోను, పాలీటెక్నిక్ ఈర్లపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం కాకినాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమహేంద్రవరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొయ్యలగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
కొయ్యలగూడెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
చింతపండు, సోంపు, శీకాయ
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
తేనె ఉత్పత్తులు, విస్తళ్ళు
చేతివృత్తులవారి ఉత్పత్తులు
చీపుళ్ళు
పటేల్ సర్
పటేల్  సర్ 2017లో జగపతి బాబు ప్రథాన పాత్రలో విడుదలైన చలన చిత్రం .పద్మ ప్రియా, సుబ్బరాజు కిలక పాత్రలో నటించారు. సాయి కొర్రపాటి ఈ చిత్రాన్ని వారాహి చలన చితం పతాకంపై నిర్మించారు.
కథ
సుభాష్ పటేల్ (జగపతిబాబు) రిటైర్డ్ ఆర్మీ మేజర్. అతడి దగ్గర ఓ చిన్న పాప ఉంటుంది. ఆ పాపను వెంట బెట్టుకుని వెళ్లి డ్రగ్స్ తయారు చేసే డీఆర్ అనే డాన్ కు చెందిన ముఠా సభ్యుల్ని ఒక్కొక్కరిగా చంపుతుంటాడు. ఈ కేసును ఛేదించడానికి కేథరిన్ (తన్య హోప్) అనే పోలీసాఫీసర్ వస్తుంది. ఆమె పటేల్ చేసే హత్యలకు సంబంధించిన ఆధారాలు సేకరిస్తుంటుంది. ఐతే పటేల్ తన పని తాను చేసుకుపోతుంటాడు. అతను చివరి టార్గెట్ దగ్గరికి వచ్చేసరికి.. హత్యలు చేస్తున్నది పటేలే అని కనిపెట్టేస్తుంది కేథరిన్. ఇంతకీ ఆర్మీలో పని చేసి వచ్చిన పటేల్.. ఇలా హత్యలెందుకు చేస్తుంటాడు.. ఆ చిన్న పాపతో అతడికి సంబంధమేంటి.. అతను తాను చంపాలనుకున్న వాళ్లందరినీ చంపేశాడా లేదా అన్నది మిగతా కథ.
తారగణం
సుభాష్ పటేల్, వల్లభ్ పటేల్ గా జగపతి బాబు (ద్విపాత్రాభినయం)
ఏ.సి.పి. విశ్వాస్‌గా సుబ్బరాజు
ఏ.సి.పి. కెతరిన్‌గా తాన్యా హోప్
భారతిగా ఆమని
పౌడర్ పాండుగా పోసాని కృష్ణ మురళి
కబీర్ సింగ్ దుహా
పాటల జాబితా
డి.జే. వసంత్ రచించిన సంగీతం. వేల్ రికార్డ్స్ కంపెనీలో విడుదలయినది.
పాములపర్తి సదాశివరావు
జీవిత విశేషాలు
ఇతడు 1921, 17 జూలైన వరంగల్లులో హనుమంతరావు, దుర్గాబాయి దంపతులకు జన్మించాడు. హనుమకొండలోని కాలేజియేట్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఇతని విద్యాభ్యాసం నడిచింది. ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదువుకున్నాడు. భారత మాజీ ప్రధానమంత్రి పి.వి.నరసింహారావు ఇతనికి సోదరుడి వరుస, బాల్యమిత్రుడు. వీరి స్నేహం వికసించి కాకతీయ పత్రిక ప్రారంభించడానికి కారణమైంది. 1948లో ఈ కాకతీయ పత్రిక ప్రారంభమైంది. పాములపర్తి సదాశివరావు ఈ వారపత్రికకు సంపాదకుడు కాగా పి.వి.నరసింహారావు ఈ పత్రిక నిర్వహణలో పాలుపంచుకున్నాడు. ఇద్దరూ కలిసి ఈ పత్రికలో జయ-విజయ అనే కలం పేరుతో రచనలు చేసేవారు. అవి పాఠకులను ఎంతో ఆకట్టుకున్నాయి. ఇద్దరూ అనేక కలంపేర్లతో ఈ పత్రికలో చాలా రచనలు చేశారు. సందేశమ్‌ పత్రిక ఎడిటోరియల్ బోర్డు సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఇతడు 1945లో కాకతీయ కళాసమితిని స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ కళలు, సాహిత్యం, నాటకాలు, శాస్త్రీయ సంగీతం మొదలైన వాటిని ప్రోత్సహించింది. ప్రతియేటా ఈ సంస్థ తరఫున మూడు రోజులు త్యాగరాజ మహోత్సవాలను నిర్వహించేవాడు. ఇతడు కాకతీయ పత్రికతో పాటుగా విశ్వజ్యోతి, ధర్మభూమి మొదలైన పత్రికలలో విస్తృతంగా రచనలు చేశాడు. మార్క్సిజం మొదలుకొని ప్రపంచ చరిత్ర, భారతీయ తత్త్వము, హిందుస్తానీ సంగీతం, కర్ణాటక సంగీతం, నాటకరంగం ఇలా అన్ని విషయాలపైనా ఇతడు వ్యాసాలు వ్రాశాడు. 1982లో వరంగల్లులో జరిగిన పోతన పంచశతాబ్ది ఉత్సవాలకు ఇతడు ప్రేరేపకుడు. పోతన విజ్ఞానపీఠం స్థాపనకు ఇతడు కారకుడు. 1988లో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన విద్యారణ్య విద్వద్గోష్టిలో చురుకుగా పాల్గొని విద్యారణ్యుని తత్వంపై పత్రసమర్పణ చేశాడు.
ఇతని రచనలు కొన్ని:
ఇతడు రచయితగా ఉంటూనే వివిధరంగాల ఉద్యమాల్లో క్రియాశీలక పాత్రని పోషించాడు. రజాకార్లకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు నడిపాడు. ఆజాంజాహి కార్మికుల ఉద్యమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్నాడు. ఇతడు 76 సంవత్సరాలు జీవించి కేన్సర్ వ్యాధితో 1996, ఆగస్టు 26వ తేదీ మరణించాడు. ఇతని జ్ఞాపకార్థం కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం ప్రతియేటా ఇతని పేరిట ఒక ప్రముఖవ్యక్తిచే స్మారకోపన్యాసం ఇప్పిస్తున్నది.
మూలాలు
వర్గం:1921 జననాలు వర్గం:1996 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా రచయితలు వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా పాత్రికేయులు
గోవా ముఖ్యమంత్రుల జాబితా
ఇది భారతదేశం, గోవా రాష్ట్రం ముఖ్యమంత్రులుగా పనిచేసినవారి వివరాలు ఇందులో ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:గోవా ముఖ్యమంత్రులు
బేగంపేట్ (బాలానగర్ మండలం)
బేగంపేట, హైదరాబాదు లోని సికింద్రాబాదు కు చెందిన ప్రాంతం. ఆరవ నిజాం (మహబూబ్ అలీ ఖాన్, అసఫ్ జా VI) కుమార్తె బషీర్ ఉన్నిసా బేగం పేరుమీద ఈ బేగంపేట పేరు పెట్టారు. పైగా షామ్స్ ఉల్ ఉమ్రా అమీర్ ఇ కబీర్ రెండవ అమీర్‌ను వివాహం చేసుకున్నప్పుడు వివాహకట్నంలో భాగంగా బషీర్ ఉన్నిసా బేగానికి ఈ ప్రాంతాన్ని కానుకగా అందించారు.
వివరాలు
ఎడమ|thumb|180x180px| పాత [[బేగంపేట విమానాశ్రయం]]
హుసేన్ సాగర్ సరస్సుకి ఉత్తరాన ఉన్న ఈ బేగంపేట, హైదరాబాదు నగరంలోని ప్రధాన వాణిజ్య, నివాస కేంద్రాలలో ఒకటిగా ఉంది. బేగంపేట, పంజాగుట్ట మధ్యలో గ్రీన్లాండ్స్ ఫ్లైఓవర్ ఉంది. పూర్వకాలంలో ఈ బేగంపేట హైదరాబాదు, సికింద్రాబాదు నగరాల మధ్య ఒక చిన్న శివారు ప్రాంతంగా ఉండేది. బేగంపేట విమానాశ్రయం నగరానికి ఒక ప్రధాన ఆకర్షణ. శంషాబాద్‌లో రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రారంభించిన తరువాత బేగంపేట విమానాశ్రయం వాణిజ్య విమానాల కోసం కాకుండా శిక్షణ, చార్టర్డ్ విమానాల కోసం మాత్రమే పనిచేస్తోంది.
పైగా ప్యాలెస్, గీతాంజలి సీనియర్ స్కూల్, బేగంపేట స్పానిష్ మసీదు, హైదరాబాద్ పబ్లిక్ స్కూల్, సర్ రోనాల్డ్ రాస్ ఇన్స్టిట్యూట్ వంటి ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. హుస్సేన్ సాగర్ ఒడ్డున బేగంపేట సమీపంలో సంజీవయ్య పార్క్ కూడా ఉంది.
వంతెన
బేగంపేట డివిజన్‌లో గల పికెట్‌ నాలాపై ఎస్‌ఎన్‌డీపీ కార్యక్రమంలో భాగంగా 10 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన వంతెనను 2022 అక్టోబరు 28న తెలంగాణ రాష్ట్ర పశుసంవర్ధక శాఖమంత్రి తలసాని శ్రీనివాస్‌ యాదవ్‌ ప్రారంభించాడు. ఈ వంతెన మీదుగా సికింద్రాబాదు నుండి పంజాగుట్ట వెళ్ళేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. కంటోన్నెంట్ బోర్డు ప్రాంతాలలోని 8000 గృహాలు కుటుంబాల ప్రజలకు వరద ముప్పు తగ్గుతుంది. ఈ కార్యక్రమంలో హైదరాబాదు నగర మేయర్‌ గద్వాల విజయలక్ష్మి, డిప్యూటీ మేయర్‌ మోతె శ్రీలత రెడ్డి, సికింద్రాబాద్ కంటోన్మెంట్ ఎమ్మెల్యే జి. సాయన్న, జీహెచ్‌ఎంసీ కమిషనర్‌ లోకేశ్‌ కుమార్‌, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.
వైకుంఠ‌ధామం
బేగంపేట ధనియాల గుట్టలోని శ్యామ్‌లాల్‌ బిల్డింగ్‌ వద్ద 4 ఎకరాల్లో 8.54 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన‌ ‘మహాపరినిర్వాణ’ను 2023 మే 9న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల, పురపాలక శాఖామంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ప్రారంభించాడు. ఈ కార్య‌క్ర‌మంలో రాష్ట్ర పశుసంవర్థక శాఖామంత్రి త‌ల‌సాని శ్రీనివాస్ యాద‌వ్‌, రాష్ట్ర కార్మిక శాఖామంత్రి సి.హెచ్. మల్లారెడ్డి, కూకట్‌పల్లి ఎమ్మెల్యే మాధవరం కృష్ణారావు, ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.
పుదుక్కొట్టై
పుదుక్కోట్టై, భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని పుదుక్కోట్టై జిల్లా పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది వెల్లార్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక పెద్ద నగరం. ఇది వివిధ సమయాల్లో, ముత్తరైయర్ రాజవంశం, చోళులు, ప్రారంభ పాండ్యులు, తొండమాన్లు, బ్రిటిష్ వారి పరిపాలనలో సాగింది. ఇది దాదాపు రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నైకి నైరుతిన 395 km, దాదాపు తిరుచిరాపల్లికి ఆగ్నేయంగా 55 km దూరంలో ఉంది. శాంతి సౌందరరాజన్ పుదుక్కోట్టైకి చెందిన తొలి తమిళనాడు మహిళా ఆసియా క్రీడాకారిణి
పుదుక్కోట్టైలో ప్రభుత్వ విద్యా సంస్థలు, కళాశాలలు, పాఠశాలలతో పాటు జిల్లాకు చెందిన పరిపాలనా కార్యాలయాలు ఉన్నాయి. పుదుక్కోట్టై నగరం పుదుక్కోట్టై నియోజకవర్గంలో ఒక భాగం. రామనాథపురం, శివగంగ, తిరుచిరాపల్లి, కరూర్‌లతో కూడిన లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది. పుదుక్కోట్టై పురపాలిక, పురపాలక సంఘ చట్టం ప్రకారం 1912లో స్థాపించబడిన ప్రత్వేక తరగతి పురపాలిక ద్వారా నగర పరిపాలనను నిర్వహిస్తుంది. పుదుక్కోట్టై నగరం 21.25 కిమీ2 విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం 1,17,745 జనాభాను కలిగి ఉంది. రైలు ప్రయాణ సౌకర్యానికి అనుసంధానం కలిగి ఉంది. రోడ్డు మార్గాలు నగరానికి ప్రధాన రవాణా మార్గం. సమీప విమానాశ్రయం తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, ఇది నగరం నుండి 45 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
చరిత్ర
తొండైమాన్ రాజు, విజయ రఘునాథ పట్టణ ప్రణాళిక సూత్రాల ఆధారంగా పట్టణాన్ని పునర్నిర్మించాడు, తద్వారా ప్రధాన వీధులు లంబ కోణంలో మధ్యలో ఉన్న రాజభవనంతో కలుస్తాయి.[9]
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పుదుక్కోట్టైలో 1,17,745 జనాభా ఉంది, ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,003 స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. మొత్తం జనాభాలో ఆరేళ్ల లోపు వారు 960 మంది ఉన్నారు, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ పట్టణం 91.35% అధిక అక్షరాస్యతను కలిగి ఉంది.
2011 మత గణన ప్రకారం, పుదుక్కోట్టై నగరంలో 79.40% మంది అనుచరులతో హిందూ మతం మెజారిటీ మతంగా ఉంది. ఇస్లాం రెండవ మతంగా ఉంది. పుదుక్కోట్టై నగరంలో క్రైస్తవ మతం 4.89%, సిక్కు మతం 0.02%, బౌద్ధమతం 0.02% అనుసరిస్తున్నారు. దాదాపు 0.04% మంది 'ఇతర మతం' అని పేర్కొన్నారు, సుమారు 0.50% మంది 'ప్రత్యేక మతం లేదు' అని పేర్కొన్నారు. మొత్తం విస్తీర్ణంలో, 80.85% భూమి అభివృద్ధి చెందినట్లు గుర్తించబడింది. 19.15% నగరం అభివృద్ధి చెందలేదు. పట్టణం మొత్తం వైశాల్యంలో నివాస ప్రాంతాలు 60.1% ఉండగా వాణిజ్య సంస్థలు వరుసగా 4.43%, పారిశ్రామిక యూనిట్లు 1.47% ఉన్నాయి. పట్టణ మంతటా జనసాంద్రత ఏకరీతిగా లేదు. ఇది మధ్యలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. శివగండపురం, గణేష్ నగర్, తమిళనాడు హౌసింగ్ ఏరియా వంటి ప్రాంతాలలో తక్కువగా ఉంటుంది. పట్టణ మధ్య భాగంలో హెక్టారుకు 200 నుండి 300 మంది వ్యక్తులు, తక్కువ-సాంద్రత కలిగిన హిందువులు ఉన్న ప్రాంతాలలో హెక్టారుకు 16 - 55 వ్యక్తులు ఉన్నారు. పట్టణ జనాభాలో ఎక్కువ మంది ముస్లింలు, క్రైస్తవులు ఉన్నారు. నగరంలో మాట్లాడే ప్రధాన భాష తమిళం, కానీ ఇంగ్లీష్ వాడకం చాలా సాధారణంగా వాడతారు. సేవారంగంలోని చాలా విద్యాసంస్థలు ఉన్నాయి. ఆంగ్ల భాష బోధనా మాధ్యమం.
మచిలీపట్నం ఎక్స్‌ప్రెస్
మచిలీపట్నం ఎక్స్‌ప్రెస్ కర్నాటక లోని బీదర్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని మచిలీపట్నం మధ్య నడుస్తున్న ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది భారతీయ రైల్వేలు, దక్షిణ మధ్య రైల్వే చెందినది, దాని నోడల్ స్టేషన్ల మధ్య (270 మై) 430 కి.మీ. ప్రయాణించడానికి 8 గంటల 35 నిమిషాలు పడుతుంది.
మార్గము
ఈ రైలు కాజీపేట, వరంగల్, విజయవాడ ద్వారా నడుస్తుంది.
స్టేషన్లు
పట్టిక రెండు నోడల్ స్టేషన్ల మధ్య స్టేషన్లు జాబితా చూపిస్తుంది.
మూలము: భారతీయ రైల్వేలు సమాచారము
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు రవాణా వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు వర్గం:తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు
కొలను భారతి క్షేత్రము
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
లావేరు మండలం
లావేరు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన మండలం.
మండలం కోడ్: 4804.ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామం కలుపుకుని 42 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన  గణాంకాల  ప్రకారం జనాభా మొత్తం - మొత్తం 	68,621 - పురుషులు 	34,886 - స్త్రీలు 	33,735
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
ప్రతిస్పందన
ప్రతిస్పందన పేరుతోనున్న వికీ వ్యాసాలు:
వింత (అయోమయ నివృత్తి)
వింత అనగా Curiosity, wonder; oddity, oddness; an odd thing, a rarity, a thing that causes wonder, a marvel, ఆశ్చర్యము, అద్భుతము.
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం"' లేదా "'గంధకామ్లం'" (ఆంగ్లం: Sulfuric acid లేదాsulphuric acid) ఒక బలమైన శక్తి వంతమైన ఖనిజ ఆమ్లం.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం పదార్థాలను తినివేయు/క్షయింపచేసే (corrosive ) గుణం కల్గిన ఆమ్లం. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క సంకేత అణుఫార్ములా H2SO4.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క అణుభారం 98.079 గ్రాములు/మోల్.ఇది కొద్దిగా ఘాటైన వాసన కల్గి ఉంది. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రంగులేకుండా లేదా పసుపు రంగులో ఉండును. చిక్కనైన ద్రావణం. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం అన్ని గాఢతలలో నీటిలోకరుగును. చారిత్రక పరంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఆయిల్ ఆఫ్ విట్రియోల్(oil of vitriol) అని పిలిచేవారు.
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం డైప్రోటిక్ ఆమ్లం(అనగా ద్రావణాలలో కరుగునపుడు రెండు ప్రోటానులనులేదా రెండూ హైడ్రోజన్ పరమాణువులను దానం/దత్తముచేయు ఆమ్లం). ఆమ్ల గాఢతను బట్టి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క గుణాలు, ధర్మాలు మారును. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లానికి లోహాలను, జీవకణాలను (living tissues) హరించు గుణం, రాళ్ళను కూడా కరగించు లక్షణం ఆమ్లంకున్న బలమైన ఆమ్లగుణం వలన కల్గుతున్నది. అధిక గాఢత కల్గిన ఆమ్లాన్ని తాకడం వలన లేదా మీదపడటం వలన చాలా నష్టం కల్గును, తీవ్రగాయాలు ఏర్పడును. ఆమ్లం జలవిశ్లేషణ ద్వారా రసాయన గాయాలు ఏర్పరచగా, పదార్థాల నిర్జలీ కరణ(dehydration) వలన ఏర్పడు ఉష్ణం వలన రెండవస్థాయిలో తాపగాయాలు/కాల్పుబొబ్బలు ఏర్పడును. కళ్ళలో పడిన శాశ్విత అంధత్వం కల్గును. కడుపులోకి వెళ్ళిన లోపలి అవయవాలు నయంకాని విధంగా పాడైపో వును. అందు వలన ఈ అమ్లాన్ని వాడునపుడు తగిన జాగ్రతలు తీసుకోన వలెను. ఈ ఆమ్లం అర్ద్రతాకర్షణ కల్గినండున, గాలిలోని నీటిని కూడా శోషించుకొనును. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని పలురకాలుగా ఉపయోగి స్తున్నారు. గృహాలలో డ్రైన్ క్లీనరుగా, సీసము (మూలకము)-ఆమ్ల బ్యాటరీలలో ఎలక్ట్రోలైట్‌గాను, శుభ్రపరచు ద్రావణంగా ఉపయోగిస్తారు.అందుకే రసాయన పరిశ్రమలలో ప్రాముఖ్యత కల్గి ఉంది.ముఖ్యంగా ఖనిజాల ప్రాసెసింగులో, రసాయన ఎరువుల తయారీలో, ఆయిల్ రిఫైనింగు పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు. అలాగే వ్యర్ద/వృధా జలాల ట్రీట్మెంట్/చికిత్స లోని, రసాయనాల సంశ్లేషణలో ఈ ఆమ్లాన్ని వాడెదరు. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని పలువిధాలలో ఉత్పత్తి చేయుదురు.
చరిత్ర
17 వ శతాబ్దిలో జర్మన్-డచ్ కెమిస్ట్/రసాయన వేత్త జోహన్ గ్లబెర్(Johann Glauber ) నీటిఆవిరి సమక్షంలో పొటాషియం నైట్రేట్(KNO3) ను సల్ఫర్తో కాల్చడం ద్వారా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తయారుచేసాడు.పొటాషియం నైట్రేట్ వియోగం చెంది సల్ఫర్ ను ఆక్సీకరించడం వలన SO3 ఏర్పరచును, సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ నీటితో కలిసి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఏర్పరచును.1736లో, లండన్ ఫార్మాశిస్ట్ జాషువా వార్డ్ ఈ ప్రక్రియవిధాన్ని అనుసరించి మొదటగా బారీప్రమాణంలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తిచేసాడు. 1746లో బిర్మింగుహామ్ కు చెందిన జాన్ రోబుక్క్(John Roebuck) ఇదే ఉత్పత్తి విధానంలో గాజు పరికరాలకు బదులుగా, దృఢమైన నిర్మాణంఉన్న, తక్కువ వ్యయంతో సీసపు లోహ పూతకల్గిన గదులలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తయారు చేసాడు.ఈ విధానంలో పారిశ్రామికంగా అధిక స్థాయిలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తయారు చేయుటకు మార్గాన్ని సుగమం చేసింది.ఈ విధానం ఆతరువాత పలుమార్పులు, చేర్పులు తరువాత సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లఉత్పత్తికి, ప్రధాన ఉత్పత్తిప్రక్రియగా ‘’సీసపు చాంబర్ ప్రక్రియ’’గా రెండు శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్నది.
జాన్ రోబుక్క్ కనుగొన్న ప్రక్రియ విధానంలో 65% గాఢత కల్గిన ఆమ్లం ఉత్పత్తి అవుతుంది.తరువాతి కాలంలో ఫ్రెంచి రసాయన వేత్త జోసెఫ్ లూయిస్ లుస్సాక్, బ్రిటిష్ కెమిస్ట్ జాన్ గ్లోవర్‌లు ఈ సీసపుగది ప్రక్రియ విధానాన్ని అభివృద్ధి పరచిన తరువాత 78% వరకు గాఢతఉన్న ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తిచేయుటకు సాధ్యమైనది.అయినపటికి కొన్ని రకాల అద్దకపు రంగులను, రసాయనాలను తయారు చేయుటకు ఇంతకన్నా గాఢత కల్గిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం అవరమైనది.18 శతాబ్ది అంతయు అధిక గాఢత కల్గిన ఆమ్లాన్ని అల్ కెమికల్ ప్రక్రియకు సమాంతరమైన పొడిఖనిజాల డిస్టిలేసన్/డ్రైమినరల్స్ డిస్టిలెసన్ విధానాన్ని అనుసరించారు.
పైరైట్(ఐరన్ డై సల్ఫైడ్:FeS2) ను గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన ఐరన్(II) సల్ఫేట్(FeSO4) ఏర్పడి, దాన్నిఇంకా మరింతగా గాలిలో వేడి చేయడం వలన ఆక్సీకరణ వలన ఐరన్(III) సల్ఫేట్(Fe2(SO4) 3) ఏర్పడును.ఇలా ఏర్పడిన ఐరన్(III) సల్ఫేట్ ను 480 °C వరకు వేడి చేసిన అది వియోగం చెందటంచే ఐరన్(III) ఆక్సైడ్, సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ ఏర్పడును.ఇలా ఏర్పడిన సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ ను నీటిలోకి పంపడం వలన కావల్సిన గాఢతలోసల్ఫ్యూరిక్ అమ్లం ఉత్పత్తి అగును.కాని ఈ విధానాకి అగుఖర్చు దృష్టా భారిస్థాయిలో గాఢఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయుటకు అవరోధంగా మారినది.
1831లో బ్రిటిష్ వెనిగర్ వ్యాపార వేత్త పెరేగ్రిన్ ఫిలిప్స్ సంపర్క ప్రక్రియఅను (contact process) కు యాజమాన్య హక్కును(patented) పొందాడు.ఈ విధానం సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్, సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తయారు చేయుటకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడినది. వర్తమానకాలంలో ఈ ప్రక్రియ విధానంలోనే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ఉత్పత్తి జరుగుచున్నది.
లభ్యత
శుద్ధమైన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం నీటి యెడ చాలా ఆకర్షణ(affinity) కలిగి ఉన్నందున, భూమి మీద నిర్జల/అనార్ద్ర స్థితిలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం లభించడం దుర్లభము. సజల సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం మాత్రం ఆమ్ల వర్షము లోని పదార్థాలలో ఒక పదార్థంగా లభిస్తుంది.గాలి లోని సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నీటిసమక్షంలో, వాతావరణ అక్సీకరణ వలన సల్ఫ్యురస్ ఆమ్లంగా ఏర్పడును.వాతావరణంలో సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ సల్ఫర్ను కల్గిన ఇంధనాలు కోల్, నూనెలను మండించడం వలన ఏర్పడును.
ఐరన్ సల్ఫైడ్ వంటి సల్ఫైడ్ ఖనిజాలు ఆక్సీకరణ వలన స్వాభావికంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.ఏర్పడిన ద్రవంఅధిక ఆమ్ల తత్త్వం కలిగిఉండును, దీనిని ఆసిడ్ మైన్ డ్రైనేజి(AMD) లేదా ఆసిడ్ రాక్ డ్రైనేజి(ARD) అంటారు. ఈఆమ్ల జలం సల్ఫైడ్ ఖనిజాలలోని లోహాలను కరగించును, ఫలితంగా తేలికగా రంగు కలిగిన, విష పూరిత ప్రవాహాలను(streams ) ఏర్పరచును.మాలిక్యులర్ ఆక్సిజన్ ద్వారా పైరైట్(pyrite) ఆక్సీకరణ వలన ఐరన్(II) లేదా Fe2+ను ఏర్పరచును. Fe2+ మరింతగా ఆక్సీకరణ చెందటం వలన Fe3+ ఏర్పడును. ఏర్పడిన Fe3+ తరువాత హైడ్రాక్సైడ్ లేదా హైడ్రస్ ఆక్సైడ్ గా అవక్షెపింపబడుతుంది. పైరైట్ (pyrite) ను ఐరన్(III) అయాన్(ఫెర్రిక్ అయాన్) ఆక్సీకరణకావించును
శుక్రగ్రహం లో
శుక్రగ్రహ ఉపరితలము మీది కార్బన్ డయాక్సైడ్, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నీటితో సూర్యుని యొక్క కాంతి రసాయనచర్య వలన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడిఉన్నది.169 nm కన్న తక్కువ తరంగాధైర్గ్యము కల్గిన అతి నీల లోహిత పోటాన్లు పోటో డిస్సోసియెట్(photo dissociate:కాంతి విఘటన చర్య) ద్వారా కార్బన్ డయాక్సైడ్ ను కార్బన్ మొనాక్సైడ్, అటమిక్ ఆక్సిజన్ గా విడగొట్టును.అటమిక్ ఆక్సిజన్ అత్యంత చర్యాశీలత కల్గి, శుక్రగ్రహ వాతావరణంలో అల్పస్తాయిలో ఉన్న సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ తో చర్య చెంది సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ను ఏర్పరచును. సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ గ్రహ వాతావరణంలోని నిటి ఆవిరితో రసాయన చర్య ఫలితంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.గ్రహ ఉపరితలంలోని చల్లని వాతావరణ ప్రాంతంలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ద్రవరూపంలో నిక్షిప్త మై ఉంది. మందమైన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లమేఘాలు గ్రహం యొక్క ఉపరితలం పై ఆవరించి ఉన్నాయి. ప్రధాన మేఘపొర గ్రహఉపరితలం నుండి 45–70 కి.మీ ఎత్తు వరకు వ్యాపించి ఉండగా, పలుచని మేఘ వలయం 30 నుండి 90 కి.మీ ఎత్తు వాటాకు వ్యాపించి ఉన్నాయి.
యురోపా(గురుగ్రహం యొక్క చందమామ)
యురోపా అనునది గురుగ్రహం యొక్క చందమామ(ఉపగ్రహం).యురోపాలో కూడా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ఉనికిని గుర్తించారు.
భౌతిక ధర్మాలు
99% గాఢత కల్గిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయగల్గినప్పటికి, తరువాత సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్, మరుగు ఉష్ణోగ్రత వద్ద బాష్పికరణ చెందటం వలన ఆమ్ల గాఢత 98.3%కు చేరును. అందు వలన 98% గాఢత కల్గిన ఆమ్లం స్థిరత్వంకల్గి, నిల్వ ఉంచుటకు అనువైనది. మార్కెట్లో గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంగా వినియోగించు, వ్యవహారించు ఆమ్లం 98% గాఢత కల్గి ఉన్నదే. ఆతరువాత భిన్నగాఢత కల్గిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం కుడా వివిధ అవసరాల నిమిత్తం, ఉపయోగార్థం లభించును. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రంగులేని చిక్కని ద్రావణం. ద్రవీభవన స్థానం:10-15 °C, మరుగు లేదా బాష్పీభవన స్థానం:348 °C.విశిష్ట గురుత్వం:1.84. ఈ ఆమ్లం పుల్లని రుచి కల్గి ఉన్నది
సాంద్రత-గాఢత
వివిధ గాఢతలలో లభించు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ధర్మాల పట్టిక చాంబరు ఆమ్లం, టవర్ ఆమ్లాలు రెండు కూడా వేరువేరు గాఢత కల్గిన, లెడ్ చాంబరు ప్రాసెస్‌లో ఉత్పత్తి కావింపబడిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం.ఇందులో చాంబర్ ఆసిడ్ అనునది సీసపుగదిలో ఏర్పడినది( నైట్రోసిల్ సల్ఫ్యూరిక ఆమ్లంతో సంపర్కం లేకుండా ఉండుటకై<70%కల్గి ఉండును) కాగా, టవర్ ఆసిడ్ అనునది గ్లోవర్ టవర్ అడుగుభాగం నుండి సేకరిస్తారు. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం అనార్ద్ర/నిర్జల సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ తో చర్య వలన పైరోసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని(H2S2O7) ఏర్పరచును. పైరోసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఫ్యుమింగు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, డైసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం లేదా ఓలియం(oleum) అని కూడా పిలుస్తారు. ఓలియం యొక్క గాఢతను సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ శాతంరూపంలో లేదా సల్ఫ్యూరిక ఆమ్లశాతంలోనూ వ్యక్తీకరిస్తారు. సాధారణ గాఢతలు 40% ఓలియం (109% H2SO4),65% ఒలియం114.6% H2SO4). శుద్ధమైన ఓలియం ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత 36 °C. శుద్ధ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం బాష్ప వత్తిడి 25 °C<0.001 మి.మీ/పాదరసం. 145.8 °C వద్ద బాష్ప వత్తిడి 1మి.మీ/పాదరసంమట్టం. శుద్ధ ఆమ్లం చక్కని పారదర్శకద్రవం.
వ్యాపార స్థాయి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం పలురకాల శుద్ధతగ్రేడులలో లభిస్తుంది. టెక్నికల్ గ్రేడు ఆమ్లం మలినాలు కలిగి, తరచుగా రంగును కల్గి ఉండును. అయితే రసాయనిక ఎరువులను తయారు చేయుటకు ఈ గ్రేడు ఆమ్లం సరైనది. శుద్ధమైన గ్రేడుకు చెందిన ఆమ్లాలను ఔషద సంబంధిత పదార్థాలను, అద్దకపు రంగులను (dyestuffs) తయారు చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.అలాగే ప్రయోగశాలలో వాడుటకు ఎనలైటికల్ గ్రేడు ఆమ్లాలు లభించును.సల్ఫ్యూరిక ఆమ్లంలో తొమ్మిదిరకాల ఆర్ద్రరూపాలు(hydrates) ఉంటాయని భావించినను.అందులో మూడు రకాలను కచ్చితంగా నిర్దారించారు.అవి టెట్రాహైడ్రేట్(H2SO4•4H2O, హెమి హెక్సాహైడ్రేట్(H2SO4•6 1⁄2H2O), ఆక్టాహైడ్రేట్(H2SO4•8H2O).
దృవీయత, వాహకత్వం
అనార్ద్ర సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం డైఎలెక్ట్రిక్ స్థిరాకం 100 వరకుకల్గిఉన్న ధ్రువీయద్రావణం.అటో ప్రోటో లైసిస్(autoprotolysis) అనబడు ప్రోటోనేటింగు(protonating) ద్వారా విఘటనము (dissociation) చెందు గుణం వలన ఈ ఆమ్లం ఉత్తమ విద్యుత్తు వాహకత్వం కల్గి ఉంది.
2 H2SO4⇌ H3SO4+ + HSO4- అటో ప్రోట లైసిస్ యొక్క సమతుల్యత స్టిరాకం(equilibrium constant ) సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఎక్కువ స్నిగ్ధత కల్గినను H3SO4+, HSO4- అయాన్‌ల వాహకత్వం చాలాఎక్కువ.ఆమ్లంయొక్క అంతర్గత అణు ప్రోటాన్ –స్విచ్ యాంత్రికత వలన ఈ ఆమ్లం విద్యుతు యొక్క ఉత్తమ వాహకంగా పనిచేస్తోంది.ఈ ఆమ్లం చాలారసాయన చర్యలలో ద్రావణి(solvent) గా ఉపయోగ పడుచున్నది.
రసాయన ధర్మాలు
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క జలసంకలన చర్య (hydration reaction ) వలన అత్యంత అధిక స్థాయిలో వేడిని పుట్టించు ఉష్ణవిమోచక చర్య చోటు చేసుకోనును.అందు వలన ఆమ్లాన్ని విలీనం చేయునపుడు నీటికి ఆమ్లాన్ని చేర్చాలి కాని, ఆమ్లానికి నీటిని కలపరాదు. నీటిలో కలపడం వలన జరుగు చర్యవలన హైడ్రోనియం అయాన్ ఏర్పడును. ఇక్కడ HSO−4 బై సల్ఫేట్ అనయాన్, SO2−4 సల్ఫేట్ అనయాన్, K1, K2 లు ఆమ్లం యొక్క డిస్సోసియేసన్ స్థిరాకంలు. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క జలసంకలన చర్య థెర్మోడైనమికల్లి అనుకూలమైనది, ఆమ్లం నీటియెడ రాసాయనికాకర్షణము(affinity) కల్గి ఉన్నందున సల్ఫ్యూరిక్ అమ్లం అత్యత్తమైన నిర్జలీకరణ కారకం(dehydrating agent) గా పనిచేయును. గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం చాలా శక్తివంతమైన నిర్జలీకరణగుణం కల్గిఉన్నందున ఇతర సంయోగ పదార్థాలలోని నీటిని తొలగించును. చక్కెరతోసహాఇతర కార్బోహైడ్రేట్ లలోని నీటిని తొలగించి కార్బన్, ఉష్ణం, నీటి ఆవిరిని ఏర్పరచును.
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్యవలన కార్బోహైడ్రేట్లనుండి కార్బను ఉత్పత్తి అగుటను ప్రయోగశాలలో టేబుల్ షుగర్ (సుక్రోస్) కు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం కలిపి కార్బన్ ఏర్పడటం ప్రయోగాత్మంగా చూపిస్తారు.మొదట చక్కర బ్రౌన్ రంగులోకి, తరువాత నల్లగా కార్బన్ గా మారును. ఈ కార్బన్ బలమైన క్రామేల్ వాసన కల్గి ఉండుటకు కారణం చర్య ఫలితంగా వేడి /ఉష్ణం ఉత్పన్నము కావటం వలన. ఇదే ప్రకారంపిండి పదార్థాన్ని(starch) గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో కలపడం వలన, పిండి పదార్ధంలోని నీటిని సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం పూర్తిగా శోషించుకొనుట వలన మూలక కార్బన్ ఏర్పడును.నీటిని గ్రహించడం వలన ఆమ్లం కొద్దిగా విలీనం(గాఢత తగ్గును) అగును. ఈ విధమైన ఫలితాన్ని కాగితం పై గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని వేసినపుడు/చల్లినపుడు కూడా గమనించవచ్చును. కాగితం లోని సెల్యులోస్ చర్య వలన కాలిన రూపంలో కనపడును. ఒకవిధంగా ఏర్పడిన కార్బన్, మంటలో కాల్చిన ఏర్పడు నల్లనిమసి(soot) వలె కనపడును.ఇంతకన్న కొద్దిగా తక్కువ స్థాయిలో సజల సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని దూదిమీద వేసినపుడు కూడా గమనించవచ్చును. కాపర్(II) సల్ఫేట్తో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క నిర్జలీకరణ చర్యగుణాన్ని (dehydration) గుర్తించవచ్చును..కాపర్ ((II) సల్ఫేట్‌లోని నీటిని ఆమ్లం గ్రహించడం వలన నీలిరంగు మైలుతుత్తం/ కాపర్ (II) సల్ఫేట్ తెల్లగా మారును.
క్షారాలతో చర్య
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం డైబేసిక్ ఆమ్లం.ఇది క్షారాలతో చర్య జరిపినపుడు రెండు రకాల క్షారాలవణాలను: హైడ్రోజన్ సల్ఫెట్స్, సల్ఫెటులను ఏర్పరచును.
లోహాలతో చర్య, దృఢమైన అక్సీకరణి గుణాలు
సజల/విలీన(dilute) సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, ఇతర విలక్షణ ఆమ్లాలవలె లోహాలతో ఏకస్థానభ్రంశ చర్య (single displacement reaction) జరిపి హైడ్రోజన్ వాయువును మరియులవణాలను ఉత్పత్తి చేయును. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రసాయనికంగాక్రియాశీలలోహాలైన ఐరన్, అల్యూమినియం, జింకు, మాంగనీసు, మాగ్నిషియం, నికెల్ వంటి లోహాలను తినివేయు/క్షయికరన కావించు గుణంకల్గి ఉంది. అయితే గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం బలమైన ఆక్సీకరణ కారకం. అందువలన ఇది సజల సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వలె, విలక్షణ ఆమ్లాలవలె లోహాలతో రసాయన చర్య జరపదు.గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం లోహాలతో చర్య వలన హైడ్రోజన్ వాయువు, లవణాలకు బదులుగా సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నీరు, SO42− అయాన్ లు ఏర్పడును.
తగరం, రాగి వంటి అంతగా క్రియశీలం కాని లోహాలను, ఉష్ణోగ్రతను బట్టి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఆక్సీకరించును. సీసం, టంగ్‌స్టన్ లపై సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ప్రభావం లేదు.
మాములుఉప్పు(సోడియం క్లోరైడ్)తో రసాయన చర్య
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం సోడియం క్లోరైడ్/సాధారణ ఉప్పుతో రసాయనచర్య వలన హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును, సోడియం బైసల్ఫేట్ ను ఏర్పరచును: NaCl + H2SO4 → NaHSO4 + HCl
ఉత్పత్తి
సల్ఫర్, ఆక్సిజన్, నీటిని ఉపయోగించి సంప్రాదాయ కాంటాక్ట్ ప్రక్రియ(contact process (DCDA) విధానంలో లేదా వెట్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆసిడ్ ప్రాసెస్ (wet sulfuric acid process (WSA) లో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయుదురు.
కాంటాక్ట్ ప్రాసెస్
మొదటి దశలో సల్ఫర్ ను మండించి సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. ఏర్పడిన సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ ను వెనేడియం(V) ఆక్సైడ్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో, ఆక్సిజన్ ను ఉపయోగించి ఆక్సీకరణ కావించి సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు.ఇది తిరోగామి చర్య(reversible ) కూడా, సల్ఫర్ ట్రై ఆక్సైడ్ ఏర్పడు ఈరసాయన చర్య ఉష్ణవిమోచక చర్య. ఇలాఎర్పడిన సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్ ను 97–98% గాఢత కల్గిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో శోషింప చేసిన ఫ్యుమింగు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం అనబడు ఓలియం (H2S2O7) ఏర్పడును. ఓలియానికి నీటిని చేర్చడం వల గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. నేరుగా సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్‌ను నీటికి చేర్చి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేసె అవకాశమున్నప్పటికి, ఈ విధానం ఆచరణయోగ్యం కాదు. ఎందుకనగా సల్ఫర్ ట్రైఆక్సై, నీటితో జరుపు చర్య ఉష్ణవిమోచక చర్య, ఫలితంగా అత్యంత వేడి/ఉష్ణం వెలువడును, క్షయికరణ గాలితుంపర (aerosol) ఉత్పత్తి అగును, దాన్నిని వేరు కావించడం కష్టం.
వెట్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆసిడ్ ప్రాసెస్
మొదట దశగా సల్ఫర్‌ను ఆక్సిజన్‌లో మండించి సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. లేదా ప్రత్నామ్యాయంగా హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్ను ఆక్సిజన్‌తో మండించడంవలన కూడా సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. వెనేడియం(V) ఆక్సైడ్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో సల్ఫర్ డయాక్సైడును ఆక్సిజన్‌తో ఆక్సీకరించి సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. ఏర్పడిన సల్ఫర్ ట్రైఆక్సైడ్‌ను జలయుతం(hydrated) కావించి సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్నివాయుస్థితిలో ఉత్పత్తి చేయుదురు. చివరి స్థితిలో, ఘట్టంలో ఏర్పడిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లవాయువును 97–98% గాఢత కల్ఫిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంగా ద్రవికరించెదరు. H2SO4(వాయుస్థితి) → H2SO4(l) (−69 kJ/mol)
ఇతరపద్ధతులలో ఆమ్ల ఉత్పత్తి
ప్రయోగ శాలలో సల్ఫరును గాలిలో మండించి ఏర్పడిన సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వాయువును హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్లో కరగించిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం తయారు అగును. 1900 ముందు నాటికి అధిక శాతం సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని సీసం చాంబర్ ప్రక్రియ( lead chamber process) విధానంలో ఉత్పత్తి చేసేవారు. 1940 వరకు కూడా అమెరికాలో ఉత్పత్తి అగు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో 50% వరకు లెడ్ చాంబర్ ప్రాసెస్ పద్ధతిలోనే ఉత్పత్తి చేసేవారు.
ఉపయోగాలు
పారిశ్రామికంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వలన పలు ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. ఒకదేశంలోని సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి ప్రమాణం ఆదేశపు పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని, పారిశ్రామిక స్థాయి తెలుపును.2004 లో ప్రపంచ ఉత్పత్తి 180 మిలియను టన్నులు.అందులో ఆసియా వాటా35%, ఉత్తర అమెరికా(మెక్సికోతో ) 24%, ఆఫ్రికా11%, పశ్చిమ యూరోప్10%, తూర్పు యూరోప్, రష్యా10%, ఆస్ట్రేలియా, ఒసినియ7%, దక్షిణ అమెరికా 7%.ఇలా ఉత్పత్తి అయిన ఆమ్లంలో 60%కి మించి రసాయన ఎరువులను తయారుచేయుటకు వాడారు. ప్రత్యేకంగాసూపర్ ఫాస్పేట్లు, అమ్మోనియం ఫాస్పేట్, అమ్మోనియం సల్ఫేట్ లను ఉత్పత్తి చేయుటకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగించారు.
ఉత్పత్తి కావింపబడిన ఆమ్లంలో 20% న్ని రసాయన పరిశ్రమలలోన డిటర్జెంటులు, సింథటిక్ రెసిన్లను, అద్దకపురంగుకు చెందిన పదార్థాలను, ఔషధాలతయారి పరిశ్రమలలో, పెట్రోలియం ఉత్ప్రేరకంలలో, క్రిమి సంహారమందులలో, యాంటి ఫ్రిజ్ తదితరాలలో ఉపయోగిస్తారు.అంతియే కాకుండా నూనె బావుల్లో అసిడైసింగు(acidicizing, అల్యూమినియం రిడక్షన్ లో, జలశుద్ధి కరణకు, పేపర్ సైజిం గులో కుడా ఈ ఆమ్లాన్ని వాడెదరు. 6% వరకు రంగునిచ్చు పదార్థాలలో, రంగులు, ఎనామిల్స్‌, ముద్రణ సిరాలు, ఫాబ్రిక్స్, పేపర్ల మీద కోటింగ్ పదార్థాలలో ఉపయోగిస్తారు.
పారిశ్రామిక రాసాయనిక పదార్థాల ఉత్త్పత్తిలో
ఫాస్పారిక్ ఎరువులను తయారు చేయుటకు అవసరమైన ఫాస్పారిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయుటకు వెట్ మెథడ్ లో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు.ఈ విధానంలో ఫాస్పేట్ రాక్ ను ఉపయోగిస్తారు, ఏడాదికి 100 మిలియను టన్నులను ప్రాసెస్ చేస్తున్నారు. ముడి సరుకుగా వాడు ఫ్లోరోపాటైట్(fluorapatite, కంపోసిసన్ లో వ్యత్యాసముచూపును. ఫ్లోరోపాటైట్ ను 93% సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపించడంవలన కాల్సియం సల్ఫేట్, హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్(HF, ఫాస్పారిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లంద్వారా హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ తొలగింపబడును. మొత్తం రసాయన చర్యను దిగువ సమీకరణంగా చూపవచ్చును. ఐరన్, స్టిల్/ఉక్కు తయారు ప్లాంట్‌లలో కొకింగ్ ప్లాంట్‌లలో కోల్/బొగ్గు థెర్మల్ తాపవియోగం (thermal decomposition) వలన ఏర్పడిన అమ్మోనియాతో వ్యర్దసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం చర్యవలన, నత్రజని ఎరువుల తయారీలో ఉర్పయోగించు అమ్మోనియం సల్ఫేట్ స్పటికలవణంగా ఏర్పడును. ఇలాఏర్పడిన అమ్మోనియం సల్ఫేట్‌ను ఆగ్రో-రసాయన పరిశ్రమలకు అమ్మెదరు.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని అల్యూమినియం సల్ఫేట్ తయారికలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. అల్యూమినియం సల్ఫేట్ ను పేపర్ మేకర్స్ ఆలం అనికూడా అంటారు .బాక్సైట్‌ను సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపించడం వలన అల్యూమినియం సల్ఫేట్ ఏర్పడును.
సల్ఫర్-అయోడిన్ చక్రీయచర్య
సల్ఫర్-అయోడిన్ చక్రీయచర్య అనునది తాప రసాయన ప్రక్రియ విధానంలో పలుపద్ధతులలో హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చేయు విధానం. సల్ఫర్, అయోడిన్ లను తిరిగి పొంది, తిరిగి ఉపయోగించెదరు.అందువలన ఈ రసాయన చర్య చక్రీయ(cycle) చర్య, ఈ రసాయన చర్య ఉష్ణగ్రాహకచర్య, ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద జరుగును, అందువలన చర్య కొనసాగుటకై శక్తిని ఉష్ణరూపంలో అందించవలసి ఉంది.
ఉత్ప్రేరకంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
పలు రసాయనకర్మాగారాలలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్ప్రేరకంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.నైలాన్ ఉత్పత్తిలో కాప్రోలాక్టం(caprolactam) ను ఉపయోగిస్తారు.సైక్లోహేక్సానోన్ ఒక్సిం(cyclohexanone oxime) ను కాప్రోలాక్టంగా పరివర్తించుటకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్ప్రేరకంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.అలాగే మాన్హెఇమ్ ప్రాసెస్(Mannheim process) లోసోడియం క్లోరైడ్ లవణం నుండిహైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయుటకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని పెట్రోలియం రిఫైనింగ్ లో ఉపయోగిస్తారు.అలాగే ఐసోఅక్టేన్‌ను ఉత్పత్తి చేయుటకై ఐసోబ్యుటేన్‌తో ఐసోబ్యుటైలిన్(isobutylene) చర్య జరుపుటకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్ప్రేరకంగా వాడెదరు. ఐసోఅక్టేన్‌ను పెట్రోల్/గ్యాసోలిన్‌లో అక్టేన్ రేటింగ్ పెంచుటకై వాడెదరు.
ఇంటిలో వాడకం
ఇళ్ళలో గ్రీజు, వెంట్రుకలు, టిస్సు పేపర్లు మొదలైన వాటిని తొలగించుటకువాడు అసిడిక్ డ్రైన్‌క్లీనరులలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని కలుపుతారు.
భద్రత-రక్షణ:ఆమ్లం వలన కల్గు నష్టాలు
ఎక్కువ గాఢత కల్గిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం తీవ్రమైన కాలిన గాయాలను ఏర్పరచును.ఇది చర్మంపై, మాంసభాగాలలై పడినపుడు, జీవకణజాలంలోని ప్రోటీన్, లిపిడులను అమైడ్, ఈస్టరు జలవిశ్లేషణ వలన విఘటన/వియోగం చెందించును.దేహ వ్యవస్థ లోనికార్బోహైడ్రేట్లపై చర్యతో వాటిని నిర్జలీకరణ కావించడం ద్వారా, ఉష్ణం విడుదల కావించడం వలన రెండవ స్థాయికి చెందిన తాప గాయాలు /బొబ్బలు(secondary thermal burns) ఏర్పరచును.అన్నకోశంలోకి వెళ్ళిన లోపలి అవయవభాహాలను తీవ్రంగా నష్ట పరచును, ప్రాణాంతకం కూడా. ఆమ్లం బలమైన, దృఢమైన ఆక్సీకరణ స్వభావం కల్గి ఉన్నందున చాలా లోహలపై తన క్షయికరణప్రభావాన్ని చూపి వాటిని నశింప చేయును. లోహలపై హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, నైట్రిక్ఆమ్లం కల్గించు నష్టంకన్న సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఎక్కువనష్టం కల్గించును.అందువలన ఈ ఆమ్లాన్ని ఇది చర్య జరుపని గాజు, ప్లాస్టిక్ పాత్రలలో దీనిని నిల్వ ఉంచాలి.1.5 మోలారిటి(1.5 M) మించి గాఢత ఉన్న ఆమ్ల నిల్వ పాత్రలపై CORROSIVE", అనివ్రాసిన లేబులను/ చీటిలను అతికించాలి. 0.5M 1.5 మోలారిటి(1.5 M) ఉన్న ఆమ్ల పాత్రలపై "IRRITANT"అనిఉన్న లేబుల్/చీటిలను అతికించాలి. విలీన సజల ఆమ్లం కూడా ఎక్కువ సమయం కాగితంతో ఉన్నదానిపై కూడారసాయన ప్రభావం చూపించును ఆమ్లం మీద పడిన వెంటనే ఆప్రాంతంలో అధికమొత్తం/పరిమాణంలో నీటితో కడుగ వలెను. ఈ విధంగా నీటితో కనీసం పదేహేను నిమిషాల పాటు జీవకణాలు/జాలం చల్లబడు వరకుకడుగవలసి ఉంది.అమ్లంపడిన వస్త్రాలను శరీరం మీద నుండి వెంటనే తొలగించాలి.గాఢ ఆమ్లం నుండి సజల, విలీన ఆమ్లాలను తయారు చేయునపుడు వేడి ఉత్పన్నం అవుతుంది, కావున చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. విలీన ఆమ్లాలను తయారు చేయునపుడు, ఎల్లప్పుడు నీటికి ఆమ్లాన్ని చేర్చాలి తప్ప, ఆమ్లానికి నీటిని చేర్చు ప్రయత్నం హానికరం, ప్రమాదకరం.
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లానికి మండే లక్షణాలు లేనప్పటికీ, గాఢఆమ్లం లోహాలపై పడినపుడు హైడ్రోజన్ వాయువును విడుదల చేయును. ఆమ్లంనుండి వెలువడు ఆమ్ల ఆవిరులు, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వాయువు ప్రమాద కరమైనవి. ఆమ్ల తుంపరలను పీల్చిన ప్రమాదం. ఎక్కువ గాఢతలో ఆమ్లతుంపరల(aerosols) ప్రభావానికి గురైన కళ్ళు, శ్వాస వ్యవస్థలో, మ్యూకస్ పొరలలో ఇరిటేసన్ కల్గును.
వజ్రపుకొత్తూరు మండలం
వజ్రపుకొత్తూరు మండలం, శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన మండలం.ఇది సమీప పట్టణమైన పలాస - కాశీబుగ్గ నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. మండలం కోడ్: 4781.ఈ మండలంలో 59 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
అక్కినేని రమేష్ ప్రసాద్
రమేష్ ప్రసాద్ (జననం అక్కినేని రమేష్హ్ ప్రసాద రావు) భారతీయ వ్యాపారవేత్త, సినిమా నిర్మాత. ఆయన ప్రసాద్ స్టుడియోస్, ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్, ప్రసాద్ ఐమాక్స్, ఎల్.వి.ప్రసాద్ ఐ ఇనిస్టిట్యూట్ (ఆయన తండ్రి ఈ సంస్థకు వ్యవస్థాపకుడు) లకు చైర్మన్, అధిపతి. ఆయన 1988-89 కాలంలో ఫిలిం ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియాకు అధ్యక్షునిగా ఉన్నారు.
ఆయన యునైటెడ్ స్టేట్స్లో బి.ఇ.ఎం.ఎస్. డిగ్రీని పొందారు. ఆయన 1974లో ప్రసాద్ ఫిలిం లాబ్స్ను చెన్నైలో స్థాపించారు. ప్రసాద్ స్టుడియోస్ భారతీయ సినిమాలో పెద్దది ఇది దేశవ్యాప్తంగా ముంబై, చెన్నై, హైదరాబాదు, బెంగుళూరు, తిరువనంతపురం, భువనేశ్వర్, కోల్‌కతా, యితర్ దేశాలైన సింగపూర్, దుబాయి, యునైటెట్ స్టేట్స్ లో ఫిలిం ప్రొడక్షన్ సెంటర్లను కలిగి ఉంది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మహనియన్ కోహరన్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసంచార వైద్య శాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉంది
గ్రామంలో 1 మందుల దుకాణం ఉంది
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో లేదు గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో ఉంది చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామ పిన్ కోడ్
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు.సమీపటాక్సీలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపరాష్ట్ర హైవేగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది..
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
విద్యుత్తు
18 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 22 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 18 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 19 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 18 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 15 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ
మహానియన్ కోహరన్ (249) గ్రామం ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమ, వరి, మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:[X] తాలూకా గ్రామాలు) వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు వర్గం:అమృత్ సర్ -2 తాలూకా గ్రామాలు
జార్జ్ విలియం ఫ్రెడరిక్ హెగెల్
జోర్గ్ విల్ హెల్మ్ ఫ్రెడ్రిక్ హెగెల్ (Georg Wilhelm Friedrich Hegel) ఒక ప్రఖ్యాత జర్మన్ తత్వవేత్త. ఇతని ఆలోచనలు ప్రపంచంలోని అనేక మంది తత్వవేత్తలని ప్రభావితం చేశాయి. ప్రతి పదార్థానికి చలనం (motion) ఉంటుందన్న హెగెల్ సూత్రం మార్కిస్ట్ గతితార్కిక భౌతికవాదం పై ఎంతో ప్రభావం చూపింది. కానీ కారల్ మార్క్స్ హెగెల్ తత్వశాస్త్రం నుంచి భావవాద కోణాన్ని, జడతత్వ సూత్రాల్ని తొలిగించి భౌతికవాద గతితార్కిక సూత్రాల ఆధారంగా రచనలు చేశాడు.
హెగెల్ జీవితం
హెగెల్ 1770, ఆగష్టు 27న జర్మనీలోని స్టట్‌గార్ట్ పట్టణంలో జన్మించాడు. హెగెల్ తండ్రి జార్గ్ లుడ్విగ్ జర్మన్ రాచరిక ప్రభుత్వంలో రెవెన్యూ అధికారిగా పనిచేశాడు. హెగెల్ 13 ఏళ్ళ వయసులో ఉన్నప్పుడు అతని తల్లి మరియ మగ్దలేనా లూయిసా చనిపోయింది. హెగెల్ కి క్రిస్టియేన్ లూయిస్ అనే సోదరి కూడా ఉండేది. హెగెల్ సోదరుడు జోర్గ్ లుడ్విగ్ ఫ్రెంచ్ చక్రవర్తి నెపోలియన్ సైన్యంలో అధికారిగా పనిచేసి రష్యన్ యుద్ధంలో చనిపోయాడు.
సంప్రదాయవాద హెగెలీయులు
సంప్రదాయవాద హెగెలీయులు (Right Hegelians) హెగెల్ తత్వశాస్త్రంలోని ప్రగతి నిరోధక భావాల్ని, భావవాద కోణాన్ని, జడతత్వ సూత్రాల్ని సమర్థిస్తారు.
వామపక్ష హెగెలీయులు
వామపక్ష హెగెలీయులు (Left Hegelians) విప్లవ భావాలని సమర్థిస్తారు. హెగెలియన్ తత్వంలోని భావవాదాన్ని వ్యతిరేకిస్తారు. కారల్ మార్క్స్ మొదట వామపక్ష హెగెలీయుల బృందంలో ఉండేవాడు కానీ వామపక్ష హెగెలీయులు జడతత్వ సూత్రాల్ని పూర్తిగా వదిలిపెట్టక పోవడం వల్ల మార్క్స్ వామపక్ష హెగెలీయుల్ని కూడా విమర్శించాడు.
హెగెల్ ఆలోచనలు
హెగెల్ ఆలోచనలలో రెండు కోణాలు ఉన్నాయి. ఒకటి భౌతికవాద కోణం ఇంకొకటి భావవాద కోణం. ప్రకృతిలో ప్రతి పదార్థం మార్పులకి లోనవుతుందని, మార్పులకి లొంగని జడ పదార్థం ఉండదని హెగెల్ నిరూపించాడు. కానీ అతనిలో కూడా అనేక జడతత్వపు ఆలోచనలు ఉండేవి. హెగెల్ భౌతికతకి విరుద్ధమైన వాటిని కూడా నమ్మేవాడు. ఉనికి (existence) అనేది ఆలోచన (idea) మీద ఆధారపడి ఉంటుందని ప్రబోధించాడు. హెగెల్ దేవున్ని, ఆత్మని కూడా నమ్మేవాడు.
మతం
హెగెల్ ఒక సంప్రదాయవాద ప్రొటెస్టంటు క్రైస్తవుడు. సంప్రదాయవాద హెగెలీయులు కూడా క్రైస్తవ మతాన్ని నమ్ముతారు. వామపక్ష హెగెలీయులు నాస్తికులు. మతం మనిషికి పొగ పెడుతుంది తప్ప మతం మనిషిలో నీతిని పెంచదని వారు నమ్ముతారు. హెగెల్ క్రైస్తవ మతాన్ని నమ్మినప్పటికీ అతనిలో మత భావాలు బలంగా లేవని వామపక్ష హెగెలీయులు అంటారు. మతం విషయంలో హెగెల్ అభిప్రాయాలు కొంత అస్పష్టంగా కూడా ఉండేవి.
బయటి లింకులు
వర్గం:తత్వవేత్తలు వర్గం:జర్మనీ వ్యక్తులు
అంతర్జాతీయ మైనింగ్ సదస్సు - 2018
అంతర్జాతీయ మైనింగ్ సదస్సు - 2018 ఈ సదస్సులో ఖనిజాల అన్వేషణ, తవ్వకాల్లో ఉపయోగిస్తున్న సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, బదలాయింపుతోపాటు మైనింగ్‌, అనుబంధ రంగాల్లో ఉన్న అవకాశాలపై చర్చిస్తారు. ఈ సదస్సు హైదరాబాద్ నగరంలోని హైటెక్స్‌లో ఫిబ్రవరి 14, 2018 నుంచి ఫిబ్రవరి 17, 2018 వ తేదీ వరకు  జరగనుంది. దేశ విదేశాల నుంచి 500 మందికి పైగా ప్రతినిధులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్నారు.
మూఖ్యాంశాలు
ఈ సదస్సుకు అమెరికా, కెనడా, ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి మైనింగ్ కంపెనీల ప్రతినిధులు హాజరుకానున్నారు. ఈ సారి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారంతో మైనింగ్‌ ఇంజినీర్స్‌ అసోసియేషన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా, ఫిక్కి సంయుక్తంగా అంతర్జాతీయ సదస్సు, ప్రదర్శన నిర్వహిస్తున్నారు.
ప్రారంభోత్సవం
ఈ సదస్సును తెలంగాణ రాష్ట్ర గవర్నర్ ఈఎస్ఎల్ నరసింహన్, కేంద్ర గనుల శాఖ మంత్రి నరేంద్ర సింగ్ తోమర్, రాష్ట్ర గనులు, పురపాలన, ఐటి, పరిశ్రమల శాఖల మంత్రి కేటీఆర్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.
ఖమ్మం పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ
స్తంభాద్రి పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (సుడా) తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఖమ్మం పట్టణ అభివృద్ధి ప్రణాళిక సంస్థ. వారసత్వ నిర్మాణాలు, పట్టణం, దాని పరిధి ప్రాంతంలో నిర్ధిష్టమైన అభివృద్ధికి ఈ సంస్థ మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.
చరిత్ర
2017, జూలై 10న తెలంగాణ ప్రభుత్వంచే స్తంభాద్రి పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ ఏర్పాటుచేయబడింది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఖమ్మం పట్టణంలో ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:2017 స్థాపితాలు వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
కపిల్ కపూర్
కపిల్ కపూర్ (జననం 17 నవంబర్ 1940) భాషాశాస్త్రం, సాహిత్యంలో భారతీయ పండితుడు. జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (JNU) మాజీ ప్రో-వైస్ ఛాన్సలర్, సెంటర్ ఫర్ లింగ్విస్టిక్స్ అండ్ ఇంగ్లీషులో ప్రొఫెసర్‌గా, 2005 లో పదవీ విరమణ చేయడానికి ముందు అక్కడి సెంటర్ ఫర్ సంస్కృత స్టడీస్‌లో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. అతను 2012 లో రూప అండ్ కో ప్రచురించిన 11-వాల్యూమ్స్ ఎన్సైక్లోపీడియా ఆఫ్ హిందూయిజం ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్.
కెరీర్
కపిల్ కపూర్ యాభై రెండేళ్లుగా బోధిస్తున్నారు. ఆయన ఆధ్వర్యంలో 41 మంది పీహెచ్ డీ, 36 మంది ఎంఫిల్ కు పనిచేశారు. అతను 1996-1999 వరకు జెఎన్యులోని స్కూల్ ఆఫ్ లాంగ్వేజ్, లిటరేచర్ అండ్ కల్చర్ స్టడీస్ డీన్గా, 1999-2002 వరకు విశ్వవిద్యాలయానికి రెక్టార్ (ప్రో-వైస్ ఛాన్సలర్) గా పనిచేశాడు.
2018లో సిమ్లాలోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీ (ఐఐఏఎస్) చైర్‌పర్సన్‌గా నియమితులయ్యారు. అంతకు ముందు, అతను వార్ధాలోని మహాత్మా గాంధీ అంతరాష్ట్రీయ హిందీ విశ్వవిద్యాలయానికి ఛాన్సలర్గా ఉన్నాడు.