cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్
సౌర కవచం
ఐదు పొరల సౌర కవచాన్ని పాల్యమైడ్ ఫిల్ముతో తయారు చేసారు. పొరలకు ఒక వైపు అల్యూమినియం, రెండో వైపు సిలికాన్‌ పూత పూస్తారు. ఈ పొరలను పరీక్షించే సమయంలో ప్రమాదవశాత్తూ ఈ సున్నితమైన పొరలు చినిగి పోయాయి. ప్రాజెక్టు ఆలస్యం కావడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం.
దర్పణాలు
thumb| 2016 మేలో గొడ్దార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్లో ప్రధాన అద్దాన్ని బిగించి చూసారు. జేమ్స్ వెబ్‌లో నాలుగు దర్పణాలున్నాయి. ప్రాథమిక దర్పణం, 6.5 మీటర్ల వ్యాసం కలిగి, బంగారు-పూత పూసిన బెరిలియం అద్దం. దీని విస్తీర్ణం 25 మీ2. ప్రస్తుతం ఉన్న అంతరిక్ష ప్రయోగ వాహనాలలో ఇది పట్టదు. అందుచేత దర్పణాన్ని 18 షట్కోణ విభాగాలతో తయారు చేసారు. రాకెట్టులో ఉండగా ఈ దర్పణాన్ని మూడు మడతలు వేసి పేలోడ్ ఫెయిరింగులో అమర్చుతారు. టెలిస్కోపును అంతరిక్షం లోకి ప్రవేశపెట్టిన తరువాత ఈ మడతలు విచ్చుకుని, ఏక దర్పణంగా అమరుతాయి. విచ్చుకుంటుంది. చాలా కచ్చితమైన మైక్రో మోటార్లను ఉపయోగించి దర్పణం విభాగాలను అమర్చుతారు. ఈ ప్రారంభ కాన్ఫిగరేషను చేసిన తరువాత, సరైన దృష్టిని నిలుపుకోవటానికి కొన్ని రోజుల పాటు అప్పుడప్పుడూ నవీకరణలు అవసరమౌతాయి. కెక్ వంటి భూస్థిత టెలిస్కోపుల్లో గురుత్వాకర్షణ, విండ్ లోడింగ్ ల ప్రభావాలను అధిగమించడానికి క్రియాశీల ఆప్టిక్‌లను ఉపయోగించి దర్పణాల విభాగాలను నిరంతరం సర్దుబాటు చేస్తూంటారు. అయితే జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోపులో 126 చిన్న మోటార్లు ఉపయోగించినప్పటికీ, పర్యావరణ అవాంతరాలు లేకపోవడం వల్ల ఇది సాధ్యమైంది.
జేమ్స్ వెబ్‌లో మూడు దర్పణాలను వాడారు. ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయిల్లో గోళాకార దర్పణాలను వాడినందున ఈ టెలిస్కోపు తీసే ఖగోళ చిత్రాలు దోషాల్లేకుండా ఉంటాయి. వీటికి తోడు, దృశ్యాన్ని స్థిరీకరించేందుకు గాను ఒక ఫాస్ట్ స్టీరింగ్ దర్పణాన్ని కూడా ఏర్పస్టు చేసారు. టెలిస్కోపు చూసే కోణాన్ని సవరించడం కోసం సెకండుకు అనేక సార్లు చలించే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.
దర్పణాలు చేసే ముఖ్య కాంట్రాక్టరు బాల్ ఏరోస్పేస్ & టెక్నాలజీస్ కార్ప్. ప్రాథమిక దర్పణం లోని 18 ముక్కలు, ద్వితీయ, తృతీయ, ఫైన్ స్టీరింగ్ దర్పణాల తయారీ, పాలిషింగు చేసాక, వాటిని అసెంబ్లింగు చేసారు. ప్రాథమిక దర్పణం లోని చివరి భాగాన్ని 2016 ఫిబ్రవరి 3 న అమర్చారు. రెండవ దర్పణపు అమరిక 2016 మార్చి 3 న పూర్తైంది.
శాస్త్రీయ పరికరాలు
ఇంటిగ్రేటెడ్ సైన్స్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ మాడ్యూల్ (ISIM) వెబ్ టెలిస్కోపుకు విద్యుత్ శక్తి, కంప్యూటింగ్ వనరులు, శీతలీకరణ సామర్ధ్యం, వెబ్ టెలిస్కోప్‌కు నిర్మాణ స్థిరత్వాన్ని అందించే ఫ్రేమ్‌వర్కు. దీన్ని గ్రాఫైట్-ఎపోక్సీ మిశ్రమంతో తయారు చేసారు. ISIM లో నాలుగు సైన్సు పరికరాలు, ఒక గైడ్ కెమెరా ఉన్నాయి.
NIRCam, NIRSpec, FGS, NIRISS మాడ్యూళ్ళలో వాడే పరారుణ డిటెక్టర్లను టెలిడైన్ ఇమేజింగ్ సెన్సార్స్ (గతంలో రాక్‌వెల్ సైంటిఫిక్ కంపెనీ) తయారు చేసింది. ఇంటిగ్రేటెడ్ సైన్స్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ మాడ్యూలు (ISIM), కమాండ్ అండ్ డేటా హ్యాండ్లింగ్ (ICDH) లకు చెందిన ఇంజనీరింగ్ బృందాలు సైన్స్ సాధన, డేటా-హ్యాండ్లింగ్ పరికరాల మధ్య డేటాను పంపడానికి స్పేస్‌వైర్‌ సాఫ్టువేరును ఉపయోగిస్తారు.
ఇతర టెలిస్కోపులతో పోలిక
కుడి|thumb| హబుల్ ప్రాథమిక అద్దంతో పోలిక పెద్ద పరారుణ అంతరిక్ష టెలిస్కోప్ ఉండాలనే కోరిక దశాబ్దాల క్రితం నుండి ఉంది; అమెరికాలో స్పేస్ షటిల్‌ను అభివృద్ధి చేస్తూ ఉన్న సమయంలో షటిల్ ఇన్ఫ్రారెడ్ టెలిస్కోప్ ఫెసిలిటీని ప్లాన్ చేశారు. ఇన్ఫ్రారెడ్ ఖగోళ శాస్త్ర అవసరాన్ని కూడా అదే సమయంలో గుర్తించారు. భూస్థిత టెలిస్కోపులతో పోలిస్తే, అంతరిక్ష అబ్జర్వేటరీలకు పరారుణ కాంతిని పీల్చేసుకునే వాతావరణం అడ్డం ఉండదు. దీంతో ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు ఆకాశాన్ని కొత్తగా చూసేందుకు అవకాశం వచ్చింది. వారికి "కొత్త ఆకాశం" పరిచయమైంది.
అయితే, పరారుణ టెలిస్కోపులకు ఒక ప్రతికూలత ఉంది: అవి చాలా చల్లగా ఉండాలి, పరారుణ తరంగదైర్ఘ్యం ఎంత ఎక్కువ ఉంటే, అవి అంత చల్లగా ఉండాలి. లేకపోతే, స్వయంగా పరికరం లోనే ఉన్న వేడే డిటెక్టర్లను ముంచెత్తి, తప్పుడు పరిశీలనలు వస్తాయి. అంతరిక్ష నౌక రూపకల్పన చేసేటపుడే ద్రవ హీలియం వంటి చాలా చల్లటి పదార్ధం గల డీవార్ (అతి శీతల పదార్థాలను ఉంచే పాత్రలు) లో టెలిస్కోపును ఉంచడం వంటి పద్ధతుల ద్వారా దీనిని అధిగమించవచ్చు. దీని అర్థం, పరారుణ టెలిస్కోపు ఆయుర్దాయం దాని శీతలీకరణి ఆయుర్దాయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది తక్కువలో తక్కువగా కొన్ని నెలల నుండి, బహుశా కొన్ని సంవత్సరాల వరకూ ఉండవచ్చు. స్పిట్జర్, NEOWISE వంటి టెలిస్కోపుల విషయంలో, అంతరిక్ష నౌక రూపకల్పన లోనే చేసిన ఏర్పాట్ల వలన, శీతలకరణి అవసరం లేకుండానే తగినంత తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో ఉంచడం సాధ్యపడింది. మరొక ఉదాహరణ హబుల్ లోని NICMOS పరికరం; ఇది ఘన నత్రజని మంచును ఉపయోగిస్తూ పని మొదలుపెట్టింది. రెండేళ్ళ తరువాత అది కరిగిపోవడంతో దాని స్థానంలో నిరంతరం పనిచేసే క్రయోకూలరును ఏర్పాటు చేసారు. జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోపును డీవార్ అనేది లేకుండానే చల్లబరచుకునేలా రూపొందించారు. సన్ షీల్డ్, రేడియేటర్లతో పాటు క్రయోకూలరును కూడా ఇది ఉపయోగిస్తుంది.
ఈ టెలిస్కోపు ప్రాజెక్టులో జరిగిన ఆలస్యం, వ్యయ పెరుగుదల మొదలైనవి హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోపు ప్రాజెక్టు లోనూ జరిగాయి. 1972 లో హబుల్ లాంఛనంగా ప్రారంభమైనప్పుడు, దాని అభివృద్ధి వ్యయం 30 కోట్ల డాలర్లు అవుతుందని (ఆనాటి విలువలో) అంచనా వేసారు. కానీ 1990 లో దానిని కక్ష్యలోకి పంపించే సమయానికి, ఖర్చు దానికి నాలుగు రెట్లైంది. దానికి తోడు, కొత్త పరికరాలు, నిర్వహణ పనులతో కలిపి 2006 నాటికి మొత్తం ఖర్చు 900 కోట్ల డాలర్లకు చేరింది.
గతంలో తలపెట్టిన ఇతర అబ్జర్వేటరీలు కొన్ని - టెరెస్ట్రియల్ ప్లానెట్ ఫైండర్ (2011), స్పేస్ ఇంటర్ఫెరోమెట్రీ మిషన్ (2010), ఇంటర్నేషనల్ ఎక్స్‌రే అబ్జర్వేటరీ (2011), మాక్సిమ్ (మైక్రోఆర్సెకండ్ ఎక్స్‌రే ఇమేజింగ్ మిషన్), SAFIR (సింగిల్ ఎపర్చర్ ఫార్-ఇన్ఫ్రారెడ్ అబ్జర్వేటరీ), SUVO (స్పేస్ అల్ట్రా వయొలెట్-విజిబుల్ అబ్జర్వేటరీ),, SPECS (సబ్‌మిల్లిమీటర్ ప్రోబ్ ఆఫ్ ది ఇవల్యూషన్ ఆప్ కాస్మిక్ స్ట్రక్చర్) - వంటి వాటిని ఇప్పటికే రద్దు చేయడమో, ప్రస్తుతానికి ఆపెయ్యడమో చేసారు. జేమ్స్ వెబ్ మాత్రం ప్రగతి సాధించింది.
అభివృద్ధి, నిర్మాణం
1996 లో నెక్స్ట్ జనరేషన్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ (NGST) అనే పేరుతో జేమ్స్ వెబ్ ప్రాజెక్టు మొదలైంది. 2002 లో, నాసా రెండవ నిర్వాహకుడు (1961-1968), అపోలో కార్యక్రమంలో కీలక పాత్ర పోషించిన జేమ్స్ ఇ. వెబ్ (1906-1992) పేరిట దీని పేరును మార్చారు. ఇది యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ, కెనడియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీల సహకారంతో నాసా చేపట్టిన ప్రాజెక్టు.
1990 ల మధ్యలో, "వేగవంతమైన, మంచి, చౌకైన" వంటి భావాలు రాజ్యమేలుతున్న కాలంలో, నాసా నాయకులు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన అంతరిక్ష టెలిస్కోపు తయారీ కోసం ముందుకు వచ్చారు. దీని ఫలితం గానే, 8 మీటర్ల ఎపర్చర్‌తో, L2 బిందువు వద్ద పనిచేసే, $ 500 మిలియన్లు ఖర్చు కాగల ఎన్‌జిఎస్‌టి కాన్సెప్టు రూపుదిద్దుకుంది. 1997 లో దీని సాంకేతిక అవసరాలు, వ్యయ అధ్యయనాలను నిర్వహించడానికి గొడ్దార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్, బాల్ ఏరోస్పేస్, టిఆర్డబ్ల్యులు కలిసి పనిచేసాయి. 1999 లో లాక్‌హీడ్ మార్టిన్ టిఆర్డబ్ల్యులను ప్రాథమిక అధ్యయనాల కోసం ఎంపిక చేసింది. ఆ సమయంలో, లాంచి 2007 లో జరిపేందుకు ప్రణాళిక చేసారు. కాని ఆ తరువాత లాంచి తేదీని చాలాసార్లు వాయిదా వేసారు. thumb| దర్పణపు 18 ముక్కల్లో ఒకటి. 2010. 2003 లో, నాసా NGST కొరకు 24 824.8 మిలియన్ల ప్రైమ్ కాంట్రాక్టును TRW కి ఇచ్చింది. ఆ తరువాత దాని పేరును జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ గా మార్చారు. ప్రాథమిక దర్పణం 6.1 మీ. గాను, లాంచి తేదీ 2010 గానూ నిర్ణయించారు. ఆ సంవత్సరంలోనే, TRW ను నార్త్రోప్ గ్రుమ్మన్ స్వాధీనం చేసుకుని, నార్త్రోప్ గ్రుమ్మన్ స్పేస్ టెక్నాలజీగా ఏర్పడింది.
మేరీల్యాండ్, గ్రీన్‌బెల్ట్‌లోని నాసాకు చెందిన గొడ్దార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్ ఈ అబ్జర్వేటరీ ప్రాజెక్టు నిర్వహణకు నాయకత్వం వహిస్తోంది. జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ ప్రాజెక్టు శాస్త్రవేత్తగా జాన్ సి. మాథర్ ఉంటారు. అబ్జర్వేటరీ అభివృద్ధి, ఏకీకరణకు ప్రాథమిక కాంట్రాక్టరుగా నార్త్రోప్ గ్రుమ్మన్ ఏరోస్పేస్ సిస్టమ్స్ పనిచేస్తుంది. అంతరిక్ష నౌకను అభివృద్ధి చేయడానికి, నిర్మించడానికి ఈ సంస్థ బాధ్యత వహిస్తుంది. ఇందులో అంతరిక్ష నౌక బస్, సన్‌షీల్డ్ రెండూ ఉంటాయి. ఆప్టికల్ టెలిస్కోప్ ఎలిమెంట్ (OTE) ను అభివృద్ధి చేయడానికి, నిర్మించడానికి బాల్ ఏరోస్పేస్ కు ఉప కాంట్రాక్టు ఇచ్చారు. OTE ని అంతరిక్ష నౌక బస్, మిడ్ బూమ్ అసెంబ్లీ (MBA) తో కలిపే డిప్లాయబుల్ టవర్ అసెంబ్లీ (DTA) ని నిర్మించడానికి నార్త్రోప్ గ్రుమ్మన్ వారి ఏస్ట్రో ఏరోస్పేస్ బిజినెస్ యూనిట్ కు కాంట్రాక్టు ఇచ్చారు. ఇది సౌర కవచాన్ని కక్ష్యలో అమర్చడానికి సహాయపడుతుంది. ఇంటిగ్రేటెడ్ సైన్స్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ మాడ్యూల్ (ISIM) ను అందించే బాధ్యత గొడ్దార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్ ది.
2005 వసంతకాలంలో వెల్లడైన వ్యయ వృద్ధి వలన, 2005 ఆగస్టులో పునఃప్రణాళిక చెయ్యాల్సి వచ్చింది. ఏకీకరణ లోను, పరీక్ష ప్రణాళికలలోనూ చేసిన గణనీయమైన మార్పులు, ప్రయోగానికి జరిగే 22 నెలల ఆలస్యం (2011 నుండి 2013 కు), 1.7 మైక్రోమీటర్ల కన్నా తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద పరిశీలనాత్మక మోడ్‌ల కోసం సిస్టమ్-స్థాయి పరీక్షను తొలగించడం వంటివి పున:ప్రణాళికలో చేసిన ముఖ్యమైన మార్పులు. అబ్జర్వేటరీ ఇతర ప్రధాన లక్షణాలేమీ మారలేదు. పునఃప్రణాళిక తరువాత, 2006 ఏప్రిల్ లో ఈ ప్రాజెక్టుపై ఒక స్వతంత్ర సమీక్ష నిర్వహించారు. సాంకేతికంగా ప్రాజెక్టు పటిష్ఠంగా ఉందని ఈ సమీక్ష తేల్చింది. కాని నాసాలో నిధుల విడుదల దశలను మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పింది. నాసా తన దశల వారీ బడ్జెట్లను తదనుగుణంగా మార్చింది.
2005 పునఃప్రణాళికలో, ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తి జీవిత-కాల వ్యయం సుమారు 4.5 బిలియన్ డాలర్లుగా అంచనా వేసారు. రూపకల్పన, అభివృద్ధి, ప్రయోగం, ఆరంభం కోసం సుమారు US $ 3.5 బిలియన్లు, పదేళ్ల కార్యకలాపాల కోసం సుమారు US $ 1.0 బిలియన్లు ఇందులో భాగం. ESA € 300 మిలియన్లు, కెనడియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ $ 39 మిలియన్ల కెనడియన్ డాలర్లు ప్రాజెక్టుకు కేటాయించాయి.
2007 జనవరిలో చేసిన సమీక్షలో, ఈ ప్రాజెక్టులోని పది సాంకేతిక అభివృద్ధి అంశాలలో తొమ్మిది విజయవంతంగా ఆమోదం పొందాయి. ప్రాజెక్టు లోని రిస్కులను గణనీయంగా తగ్గించగల స్థాయికి ఈ సాంకేతికతలు పరిణతి చెందాయని భావించారు. మిగిలిన ఒక్క సాంకేతిక అభివృద్ధి అంశం (MIRI క్రయోకూలర్) దాని సాంకేతిక పరిపక్వ మైలురాయిని 2007 ఏప్రిల్ లో చేరుకుంది. ఈ సాంకేతిక సమీక్షతో ప్రాజెక్టు ప్రారంభ దశ ముగిసింది. ఆ తరువాత ప్రాజెక్టు దాని వివరణాత్మక రూపకల్పన దశ (దశ సి) లోకి వెళ్ళింది. 2007 మే నాటికి, ఖర్చులు లక్ష్యానికి అనుగుణంగానే ఉన్నాయి. 2008 మార్చిలో, ప్రాజెక్టు తన ప్రిలిమినరీ డిజైన్ రివ్యూ (పిడిఆర్) ను విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. 2008 ఏప్రిల్ లో, ప్రాజెక్టు నాన్-అడ్వకేట్ సమీక్ష ఆమోదం పొందింది. 2009 మార్చిలో ఇంటిగ్రేటెడ్ సైన్స్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ మాడ్యూల్, 2009 అక్టోబరులో ఆప్టికల్ టెలిస్కోప్ ఎలిమెంట్, 2010 జనవరిలో సౌరకవచాల సమీక్షలు పూర్తయ్యాయి.
2010 ఏప్రిల్ లో, టెలిస్కోపు మిషన్ క్రిటికల్ డిజైన్ రివ్యూ (ఎంసిడిఆర్) లోని సాంకేతిక భాగం ఆమోదం పొందింది. MCDR ను దాటడం అంటే ఈ అబ్జర్వేటరీ దాని మిషన్ కోసం అన్ని సైన్స్, ఇంజనీరింగ్ అవసరాలను తీర్చగలదనేందుకు సూచిక. గతంలో చేసిన అన్ని డిజైన్ సమీక్షలూ MCDR లో భాగమే. MCDR తరువాత నెలల్లో ఇండిపెండెంట్ కాంప్రహెన్సివ్ రివ్యూ ప్యానెల్ ప్రాజెక్టు షెడ్యూలును సమీక్షించింది. ఈ సమీక్షలో, ప్రయోగాన్ని 2015 లో జరపాలని, బాగా ఆలస్యం అయితే 2018 చివరిలో జరగాలనీ తలపెట్టారు. 2010 నాటికి, జేమ్స్ వెబ్ పని షెడ్యూలు ప్రకారమే జరుగుతున్నప్పటికీ, దానిపై పెరుగుతున్న ఖర్చులు ఇతర ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం చూపాయి.
2011 నాటికి, జెడబ్ల్యుఎస్టి ప్రాజెక్టు తుది రూపకల్పన, తయారీ దశలో (దశ సి) ఉంది. డిజైన్, నిర్మాణం, ప్రతిపాదిత ఆపరేషన్ ల లోని ప్రతి అంశాన్నీ వివరంగా సమీక్షిస్తూ వచ్చారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా కొత్త సాంకేతికతలు వెలుగు చూసాయి. ఇంత పెద్ద టెలిస్కోపును ఇంత తక్కువ ద్రవ్యరాశితో నిర్మించడం సాధ్యమేనా అన్న సంగతి 1990ల నాటికి శాస్త్రవేత్తల ఊహల్లోనే లేదు.
ప్రాథమిక దర్పణపు షట్కోణ విభాగాల అసెంబ్లీ, 2015 నవంబరులో మొదలైంది. దీన్నిరోబోటిక్ ఆర్మ్ ద్వారా జచేసారు.2016 ఫిబ్రవరిలో ఇది పూర్తయింది. వెబ్ టెలిస్కోపు తుది నిర్మాణం 2016 నవంబరులో పూర్తయింది. తరువాత విస్తృతమైన పరీక్షలు ప్రారంభమయ్యాయి. 2018 మార్చిలో మోహరింపును పరీక్షించే సమయంలో టెలిస్కోపు సౌర కవచం చినిగి పోవడంతో, జేమ్స్ వెబ్ ప్రయోగాన్ని 2020 మే వరకు వాయిదా వేయాల్సి వచ్చింది. ఆ తరువాత జరిగిన స్వతంత్ర సమీక్షలో వేసిన అంచనాల ఆధారంగా, 2018 జూన్ లో నాసా జేమ్స్ వెబ్ లాంచిని మరో 10 నెలలు ఆలస్యం చేసి, 2021 మార్చిలో లాంచి చెయ్యాలని తలపెట్టింది. ప్రాజెక్టులో 344 సింగిల్-పాయింట్ వైఫల్య సంభావ్యతలు ఉన్నాయని ఆ సమీక్షలో కనుగొన్నారు. వీటిలో ఏ ఒక్కదాని వల్లనైనా మొత్తం ప్రాజెక్టు ఆగిపోతుంది. 2019 ఆగస్టులో, టెలిస్కోపు యాంత్రిక ఏకీకరణ పూర్తయింది. తొలి ప్రణాళిక ప్రకారం, ఎప్పుడో 12 సంవత్సరాల క్రితం, 2007 లోనే చేయవలసిన పని ఇది.
ఖర్చు, షెడ్యూల్ సమస్యలు
ప్రయోగ వాహనాన్ని నిర్ణయించడంలో ఆలస్యం, అనుకోని పరిస్థితుల కోసం అదనపు నిధులను జోడించడం వంటి బయటి కారణాల వలన జె.డబ్ల్యుఎస్టీకి వ్యయం పెరగడం, ఆలస్యం అవడం వంటి చరిత్ర ఉంది. 2006 నాటికి, జేమ్స్ వెబ్ ను అభివృద్ధి చేయడానికి 1 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేశారు. ఆ సమయానికి మొత్తం బడ్జెట్ 4.5 బిలియన్ డాలర్లు ఉంది. నేచర్ జర్నల్‌లో 2006 లో వచ్చిన ఒక కథనంలో,1984 లో స్పేస్ సైన్స్ బోర్డ్ చేసిన ఒక అధ్యయనంలో మలితరం పరారుణ అబ్జర్వేటరీకి 4 బిలియన్ డాలర్లు (2006 నాటి డాలరు లెక్కల ప్రకారం సుమారు 7 బిలియన్ డాలర్లు) ఖర్చవుతుందని అంచనా వేసినట్లు రాసింది. 2019 అక్టోబరు నాటికి, 2021 లో అంతరిక్షం లోకి ప్రయోగించే అంచనాతో ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం10 బిలియన్లకు చేరుకుంది.
టెలిస్కోపుకు మొదట 1.6 బిలియన్ల వ్యయం అవుతుందని అంచనా వేసారు. అయితే వ్యయ అంచనా అభివృద్ధి జరిగే సమయంలో పెరుగుతూ పోయింది. 2008 లో నిర్మాణం అధికారికంగా మొదలయ్యే సమయానికి సుమారు 5 బిలియను డాలర్లకు చేరుకుంది. 2010 వేసవిలో, మిషన్ క్రిటికల్ డిజైన్ రివ్యూలో అన్ని సాంకేతిక విషయాల లోనూ అద్భుతమైన గ్రేడ్‌లతో ఆమోదం పొందింది, అయితే ఆ సమయంలో షెడ్యూలు, ఖర్చులు చెయ్యిదాటి పోతున్న నేపథ్యంలో మేరీల్యాండ్ సెనేటర్ బార్బరా మికుల్స్కీ ప్రాజెక్టుపై స్వతంత్ర సమీక్ష జరపాలని కోరింది. జె. కాసాని (జెపిఎల్) అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన స్వతంత్ర సమగ్ర సమీక్షా మండలి, టెలిస్కోపు లాంచి 2015 చివరిలో జరిగే అవకాశం ఉందనీ, అప్పటికి ఖర్చు అదనంగా 1.5 బిలియన్లు అవుతుందనీ (మొత్తం $ 6.5 బిలియన్లు) తేల్చింది. దీనికి 2011, 2012 ఆర్థిక సంవత్సరాలలో అదనపు నిధులు అవసరమవుతాయనీ, ప్రయోగ తేదీ వాయిదా పడితే మరింత ఖర్చుకు దారితీస్తుందనీ కూడా వారు సూచించారు.
2011 జూలై 6 న, అమెరికా హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్ కేటాయింపుల కమిటీ జేమ్స్ వెబ్ ప్రాజెక్టును రద్దు చేయడానికి ప్రతిపాదించి, 2012 సంవత్సరపు నాసా బడ్జెట్ నుండి 1.9 బిలియన్లను కోసేసింది. దీనిలో నాలుగో వంతు జెడబ్ల్యుఎస్టి ది. అప్పటికే 3 బిలియన్లు ఖర్చు చేసారు. దానికి అవసరమైన హార్డ్వేరులో 75% ఆసరికే ఉత్పత్తిలో ఉంది. ఈ బడ్జెట్ ప్రతిపాదనను మరుసటి రోజు ఉప కమిటీ ఆమోదించింది. ఈ ప్రాజెక్టు "అనుకున్న బడ్జెట్టు కంటే బిలియన్ల డాలర్లు ఎక్కువగా ఉంది, ప్రాజెక్టు నిర్వహణ పేలవంగా ఉంది" అని కమిటీ ఆరోపించింది. దీనికి స్పందనగా, అమెరికన్ ఆస్ట్రోనామికల్ సొసైటీ జేమ్స్ వెబ్ కి మద్దతుగా ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. మేరీల్యాండ్ సెనేటర్ బార్బరా మికుల్స్కి కూడా ప్రాజెక్టుకు మద్దతు ఇచ్చింది. జేమ్స్ వెబ్ కి మద్దతుగా అనేక సంపాదకీయాలు కూడా 2011 లో అంతర్జాతీయ పత్రికలలో వచ్చాయి. 2011 నవంబరులో, జెడబ్ల్యుఎస్టిని రద్దు చేయాలనే ప్రతిపాదనను కాంగ్రెస్ తిరస్కరించింది. బదులుగా ఈ ప్రాజెక్టును 8 బిలియన్ డాలర్లకు పూర్తి చేయాలని చెప్తూ, అదనపు నిధులపై పరిమితి విధించింది.
వెబ్ టెలిస్కోపుపై పెరుగుతున్న ఖర్చుల పైన, షెడ్యూల్లో జరుగుతున్న ఆలస్యం పైనా కొంతమంది శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు, అసలే అరకొరగా ఉన్న బడ్జెట్టు కోసం పోటీపడడం ద్వారా ఇది ఇతర అంతరిక్ష శాస్త్ర కార్యక్రమాలకు నిధులను అందనీయడం లేదు. ఉన్న బడ్జెటును మింగేస్తూ, ఇతర పరిశోధనల నుండి నిధులను మళ్లిస్తున్నందున, 2010 లో నేచర్ పత్రిక, జేమ్స్ వెబ్ ను "ఖగోళ శాస్త్రాన్ని మింగేస్తున్న టెలిస్కోపు"గా అభివర్ణించింది.
ఇలాంటి ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికి ఎంత ఖర్చవుతుందో అంచనాలు వేయడం కష్టం. ప్రారంభంలో వ్యయం పెరుగుదలకు ఇది ఒక కారణం. ప్రారంభ అభివృద్ధి మైలురాళ్ళు సాధించినప్పుడు బడ్జెట్ అంచనా సామర్థ్యం కొంత మెరుగుపడింది. 2010 ల మధ్య నాటికి, అమెరికా వాటాగా 8.8 బిలియను డాలర్ల వ్యయం అవుతుందని అంచనా వేసారు. 2007 లో, ESA సహకారం సుమారు 350 మిలియను యూరోలు. ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యేనాటికి విస్తరించిన కార్యకలాపాలతో సహా మొత్తం ఖర్చు 10 బిలియను డాలర్లకు పైగా ఉంటుందని అంచనా వేసారు. 2018 మార్చి 27 న, నాసా అధికారులు జెడబ్ల్యుఎస్టి ప్రయోగాన్ని 2020 మేలో గానీ, ఆ తరువాత గానీ జరుపుతామని ప్రకటించారు. ప్రాజెక్టు ఖర్చులు 8.8 బిలియన్లను మించవచ్చని కూడా అంగీకరించారు. తాజా ఆలస్యాన్ని ప్రకటించిన మార్చి 27 నాటి పత్రికా ప్రకటనలో, ESA తో చర్చించి కొత్త ప్రయోగ విండో నిర్ణయించిన తర్వాత సవరించిన వ్యయ అంచనాను విడుదల చేస్తామని నాసా తెలిపింది. ఈ వ్యయ అంచనా 2011 లో కాంగ్రెస్ నిర్ణయించిన 8 బిలియన్ల పరిమితిని మించి ఉంటే, నాసా తిరిగి శాసనసభ ఆమోదం పొందాల్సి ఉంటుంది. 2019 ఫిబ్రవరిలో, వ్యయ వృద్ధిపై విమర్శలు వ్యక్తం చేస్తూనే, కాంగ్రెస్ ఖర్చు పరిమితిని 800 మిలియన్లు పెంచింది. 2019 అక్టోబరులో, ఈ ప్రాజెక్టు కోసం మొత్తం వ్యయ అంచనా 10 బిలియను డాలర్లకు చేరుకుంది.
మిషన్
జేమ్స్ వెబ్ కి నాలుగు ముఖ్యమైన లక్ష్యాలున్నాయి. బిగ్ బ్యాంగ్ తరువాత ఏర్పడ్డ తొట్టతొలి నక్షత్రాలు, గాలక్సీల నుండి వెలువడ్డ కాంతి కోసం వెతకడం. గెలాక్సీల నిర్మాణం, పరిణామాలను అధ్యయనం చెయ్యడం, నక్షత్ర, గ్రహ వ్యవస్థల ఏర్పాటు అధ్యయనం, జీవావిర్భావాన్ని అధ్యయనం చెయ్యడం ఇతర లక్ష్యాలు. ఈ లక్ష్యాలను సమర్థవంతంగా సాధించాలంటే, కంటికి కనిపించే కాంతిని కాకుండా సమీప-పరారుణ కాంతిని పరిశీలించాలి. ఈ కారణంగా, జేమ్స్ వెబ్ సాధనాలు హబుల్ టెలిస్కోప్ లాగా కంటికి కనిపించే కాంతిని, లేదా అతినీలలోహిత కాంతిని కొలవదు; పరారుణ కిరణాలను పరిశీలిస్తుంది. జేమ్స్ వెబ్ 0.6 (ఆరెంజ్ లైట్) నుండి 28 మైక్రోమీటర్ల వరకు ఉండే తరంగదైర్ఘ్యాలను (100 K) ఇది సమర్ధంగా పరిశీలిస్తుంది
ప్రయోగం, మిషన్ కాలం
జేమ్స్ వెబ్‌ను 2021 మార్చి 30 న ఫ్రెంచ్ గయానా నుండి ఏరియాన్ 5 రాకెట్‌పై ప్రయోగించాలని 2019 అక్టోబరు నాటి ప్రణాళిక. ఒక అడాప్టర్ రింగుతో అబ్జర్వేటరీని అరియాన్ 5 రాకెట్‌కు బిగిస్తారు. భవిష్యత్తులో దీన్ని మోహరించేటపుడు ఇబ్బందులేమైనా ఎదురైతే, వాటిని పరిష్కరించడానికి అంతరిక్ష నౌక అబ్జర్వేటరీని ఈ రింగు ద్వారానే పట్టుకుంటుంది. అయితే, టెలిస్కోపులో మరమ్మతులేమైనా అవసరమైతే చేసే వీలు లేదు. హబుల్ మాదిరిగా దీనిలోని పరికరాలను మార్చడం లాంటివి చేసే వీలు లేదు. దీని ఆయుష్షు ఐదేళ్ళు. దాన్ని పది సంవత్సరాల వరకు పొడిగించాలనే లక్ష్యం పెట్టుకున్నారు. L2 చుట్టూ J2ST తిరిగే హేలో కక్ష్య నుండి పక్కకు పోనీకుండా నిర్వహించడానికి ప్రొపెల్లెంట్‌ను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇది దాని జీవితకాలాన్ని పరిమితిస్తుంది. పదేళ్లపాటు నిర్వహించడానికి సరిపడేంత ఇంధనాన్ని అందులో అమరుస్తున్నారు. ప్రణాళికాబద్ధమైన ఐదేళ్ల సైన్స్ పరిశీలనలు 6 నెలల కమిషన్ దశ తర్వాత ప్రారంభమవుతాయి. L2 కక్ష్య మెటా-స్థిరంగా మాత్రమే ఉంటుంది కాబట్టి టెలిస్కోపు కక్ష్యకు స్టేషన్-కీపింగ్ చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. లేదంటే అది ఈ కక్ష్య నుండి బయటికి పోతుంది.
కక్ష్య
కుడి|thumb| జేమ్స్ వెబ్ కచ్చితంగా L2 బిందువు వద్దనే ఉండదు, ఆ బిందువు చుట్టూ ఒక హేలో కక్ష్యలో భ్రమిస్తూ ఉంటుంది. thumb| కారినా నిహారిక రెండు చిత్రాలు - [[హబుల్ అంతరిక్ష టెలిస్కోపు|హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ చూసే అతినీలలోహిత, దృగ్గోచర వీక్షణ (ఎగువ), పరారుణ వీక్షణ (దిగువ). రెండో చిత్రంలో చాలా ఎక్కువ నక్షత్రాలు కనిపిస్తాయి. ]] జేమ్స్ వెబ్ భూమి నుండి 15,00,000 కిలోమీటర్ల దూరంలోని, భూమి-సూర్యుల వ్యవస్థ లోని రెండవ లాగ్రాంజ్ బిందువు ( L2 ) వద్ద సూర్యుడికి నేరుగా ఎదురుగా ఉంటుంది. సాధారణంగా సూర్యుని నుండి భూమి కంటే ఎక్కువ దూరంలో నున్న వస్తువుకు సూర్యుని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసేందుకు ఒక సంవత్సరం కన్నా ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. అయితే L2 బిందువు దగ్గర ఉన్న వస్తువుపై భూమి, సూర్యుల గురుత్వాకర్షణ శక్తుల కారణంగా సూర్యుని చుట్టూ తిరిగేందుకు, భూమికి పట్టే సమయమే దానికి కూడా పడుతుంది. జేమ్స్ వెబ్, L2 పాయింట్ చుట్టూ ఒక హేలో కక్ష్యలో ప్రదక్షిణ చేస్తుంది. ఈ కక్ష్య జ్యోతిశ్చక్రానికి (ఎక్లిప్టిక్) కొంత కోణంలో వాలుగా ఉంటుంది. దీని వ్యాసార్థం 8,00,000 కి.మీ. ఉండి, ఒక ప్రదక్షిణకు అర్ధ సంవత్సరం తీసుకుంటుంది. L2 అనేది గురుత్వాకర్షణ శక్తులు ఎటు వైపునకూ లాగని ఒక సమతౌల్య బిందువు కాబట్టి, హేలో కక్ష్య అనేది మామూలు అర్థంలో కక్ష్య కాదు: అంతరిక్ష నౌక వాస్తవానికి సూర్యుని చుట్టూ కక్ష్యలో తిరుగుతూ ఉంటుంది, హేలో కక్ష్యను L2 పాయింట్ సమీపంలో జరిగే నియంత్రిత చలనంగా భావించవచ్చు. దీనికి కొంత స్టేషన్ కీపింగ్ అవసరం: ఇందు కోసం సంవత్సరానికి సుమారు 2–4 మీ/సే థ్రస్టు అవసరమౌతుంది. మొత్తం స్టేషన్ కీపింగ్ బడ్జెట్ 150 మీ/సె. అబ్జర్వేటరీ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్‌లో రెండు సెట్ల థ్రస్టర్‌లు ఉంటాయి.
పరారుణ ఖగోళ శాస్త్రం
ఒక ఖగోళ వస్తువు ఎంత ఎక్కువ దూరంలో ఉంటే, అంత తక్కువ వయసులో ఉన్నప్పటి దాని రూపాన్ని చూడవచ్చు. ఎందుకంటే దాని కాంతి పరిశీలకులను చేరుకోవడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది కాబట్టి. విశ్వం విస్తరిస్తోంది కాబట్టి, కాంతి ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు అది ఎరుపు రంగులోకి మారుతుంది (రెడ్ షిఫ్ట్). అంచేత చాలా దూరాల్లోని వస్తువులను పరారుణంలో చూడటం సులభం. జేమ్స్ వెబ్ పరారుణ సామర్థ్యం బిగ్ బ్యాంగ్ అనంతరం కొన్ని పదుల కోట్ల సంవత్సరాల తరువాత ఏర్పడిన తొలి గెలాక్సీలను చూడటానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
కనిపించే కాంతిని చెదరగొట్టే విశ్వం లోని ధూళి ధూసరిత ప్రాంతాల గుండా పరారుణ వికిరణం మరింత స్వేచ్ఛగా ప్రయాణిస్తుంది. కనిపించే స్పెక్ట్రంలో వాయువు, ధూళి ద్వారా అస్పష్టంగా కనబడే మోలిక్యులర్ మేఘాల (నక్షత్రాలు పుట్టిన పరమాణు మేఘాలు, గ్రహాలు ఏర్పడే చక్రాలు, కోట్లాది క్రియాశీల గెలాక్సీలు ) వంటి వస్తువులు, ప్రాంతాలను పరారుణంలో అధ్యయనం చేయడానికి వీలు కలుగుతుంది.
ప్లాంక్ సూత్రం వివరించిన విధంగా సాపేక్షంగా చల్లని వస్తువులు ప్రధానంగా పరారుణంలో రేడియేషన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. తత్ఫలితంగా, నక్షత్రాల కంటే చల్లగా ఉండే చాలా వస్తువులను పరారుణంలో బాగా అధ్యయనం చేయవచ్చు. ఇందులో ఇంటర్స్టెల్లార్ మాధ్యమం, బ్రౌన్ మరుగుజ్జు నక్షత్రాలు, మన స్వంత సౌర వ్యవస్థ, ఇతర సౌర వ్యవస్థలలోని గ్రహాలు, తోకచుక్కలు, కైపర్ బెల్ట్ వస్తువులు ఉన్నాయి. వీటిని మిడ్-ఇన్ఫ్రారెడ్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ (MIRI) తో గమనించవచ్చు. దీని కోసం అదనపు క్రయోకూలర్ అవసరం అవుతుంది.
స్పిట్జర్, WMAP ప్రోబ్ ల వంటి మిషన్లలో వచ్చిన ఫలితాలు జేమ్స్ వెబ్ ప్రాజెక్టును చేపట్టేందుకు దారితీసాయి. స్పిట్జర్, నక్షత్రాల చుట్టూ ఉన్న ధూళి చక్రాలను గమనించడంతో మిడ్-ఇన్ఫ్రారెడ్ ప్రాముఖ్యత వెలుగులోకి వచ్చింది. అలాగే, WMAP ప్రోబ్ రెడ్‌షిఫ్ట్ 17 వద్ద విశ్వపు "వెలుగును" చూపించింది. ఇది మిడ్-ఇన్‌ఫ్రారెడ్ ప్రాముఖ్యతను మరింతగా నొక్కి చెప్పింది. ఈ రెండు మిషన్లు 2000 ల ప్రారంభంలో మొదలై, జేమ్స్ వెబ్ అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేసాయి.
ఖగోళ పరిశీలనలకు సమయం కేటాయింపు
డైరెక్టర్స్ డిస్క్రెషనరీ ఎర్లీ రిలీస్ సైన్సే (డిడి-ఇఆర్ఎస్) కార్యక్రమం, గ్యారెంటీడ్ టైమ్ అబ్జర్వేషన్స్ (జిటిఓ) కార్యక్రమం, జనరల్ అబ్జర్వర్స్ (జిఓ) కార్యక్రమాల ద్వారా జెడబ్ల్యుఎస్టిని వాడుకుని ఖగోళ పరిశీలన సమయాన్ని కేటాయిస్తారు. అబ్జర్వేటరీ కోసం హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్ భాగాలను అభివృద్ధి చేసిన శాస్త్రవేత్తలకు జిటిఓ కార్యక్రమం ద్వారా సమయాన్ని హామీగా ఇస్తారు. జిఓ కార్యక్రమం ద్వారా ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలందరూ పరిశీలన సమయం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ కోసం వాడుతున్న ప్రతిపాదన సమీక్షా ప్రక్రియ మాదిరిగానే సమయం కేటాయింపు కమిటీ (టిఎసి) వారు పీర్ సమీక్ష ద్వారా జిఓ కార్యక్రమాలను ఎంపిక చేస్తారు. జెడబ్ల్యుఎస్టి పరిశీలనా సమయం అధిక సబ్‌స్క్రయిబ్ అవుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఎర్లీ రిలీస్ సైన్స్ కార్యక్రమం
స్పేస్ టెలిస్కోప్ సైన్స్ ఇన్స్టిట్యూట్, డైరెక్టర్స్ డిస్క్రిషనరీ ఎర్లీ రిలీజ్ సైన్స్ (డిడి-ఇఆర్ఎస్) కార్యక్రమాలు పదమూడింటిని ఎంపిక చేసినట్లు 2017 నవంబరులో ప్రకటించింది. దీనిని పోటీ ప్రతిపాదన ప్రక్రియ ద్వారా ఎంపిక చేశారు. జెడబ్ల్యుఎస్టి ఆరంభ మోహరింపు కాలం ముగిసిన తరువాత మొదటి ఐదు నెలల్లో ఈ కార్యక్రమంలో పరిశీలనా సమయం కేటాయిస్తారు. సౌర వ్యవస్థ, ఎక్సోప్లానెట్స్, నక్షత్రాలు, నక్షత్రాల ఉద్భవం, సమీప, సుదూర గెలాక్సీలు, గురుత్వాకర్షణ లెన్సులు, క్వాసార్లతో సహా సైన్స్ విషయాల పరిశీలనల కోసం కేటాయించిన ఈ 13 కార్యక్రమాలకు మొత్తం 460 గంటల పరిశీలనా సమయం లభిస్తుంది.
ప్రయోగం, ప్రక్షేపణ
అనేక సంవత్సరాల ఆలస్యం తరువాత, 2021 డిసెంబరు 25 న, 12:20 UTC కి జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోపును ఏరియేన్ విఏ256 వాహనం ద్వారా అంతరిక్షం లోకి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.
తొలి చిత్రాలు
thumb|153x153px|వెబ్ నుండి వచ్చిన తొలి అధికారిక చిత్రం – SMACS J0723.3-7327 అనే గాలక్సీ క్లస్టరు (2022 జూలై 11) 2022 జూలై 12 న మొదటి పూర్తి-రంగు చిత్రాలను, స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ డేటాను విడుదల చేసారు. దీంతో వెబ్ అధికారికంగా తన సైన్స్ కార్యకలాపాలను మొదలుపెట్టినట్లైంది; అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బిడెన్ 2022 జూలై 11 న  నెబ్బ్ పంపించిన "డీప్ ఫీల్డ్" అనే మొట్ట మొదటి చిత్రాన్ని విడుదల చేసాడు. జూలై 12 న నాసా మరిన్ని చిత్రాలను విడుదల చేసింది. ఆ చిత్రాలు ఇవి:
గమనికలు
<references group="నోట్స్" />
మూలాలు
వర్గం:అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంక‌ట్రామ‌య్య
కథ
నీతి, నిజాయితీతో ప‌నిచేసే ఓ హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంక‌ట్రామ‌య్య (ఆర్‌. నారాయ‌ణ‌మూర్తి). ఏ విష‌యంలోనూ రాజీ ప‌డ‌డు. ఎవ‌రి ద‌గ్గ‌రా లంచాలు తీసుకోడు. ఆ త‌త్వం చుట్టూ ఉన్న‌వాళ్ల‌కి న‌చ్చ‌క‌పోయినా తాను మాత్రం న‌మ్మిన దారిలోనే బ‌తకాల‌నుకొంటాడు. దాంతో త‌న స‌హ‌చ‌ర ఉద్యోగులు కూడా ఆయ‌న్ని ఇబ్బంది పెట్టే ప్ర‌య‌త్నం చేస్తారు. భార్య ప‌ద్మ (జ‌య‌సుధ‌) కూడా డ‌బ్బుపై ఆశ‌తో లంచాల్ని తీసుకోవాల‌ని ఒత్తిడి చేస్తుంటుంది. అయినా స‌రే త‌న తీరు మార్చుకోని వెంక‌ట్రామ‌య్య ఊహించ‌ని రీతిలో ఓ అవినీతి కేసులో ఇరుక్కుంటాడు. దాంతో భార్య ప‌ద్మ (జ‌య‌సుధ‌) అత‌న్ని వ‌దిలి వెళ్లిపోతుంది. అస‌లు నీతిగా బ‌తికే వెంక‌ట్రామ‌య్యకి అవినీతి మ‌కిలి ఎలా అంటింది? అందుకు కార‌కులు ఎవ‌రు? త‌న‌నుంచి దూర‌మైన భార్య మ‌ళ్లీ ద‌గ్గ‌రైందా లేదా? మాన‌వీయ విలువ‌ల్ని సైతం శాసిస్తూ స‌మాజంలోని అవినీతి, అక్ర‌మాల‌కి కార‌ణ‌మ‌వుతున్న న‌ల్ల‌ధ‌నంపై ఓ సాధార‌ణ హెడ్ కానిస్టేబుల్ ఎలా పోరాటం చేశాడు? అనేవి కథలో భాగం.
జయంత భట్టుడు
జయంత భట్ట (820 – 900 CE) కాశ్మీర సంస్కృత కవి, ఉపాధ్యాయుడు, తర్కవేత్త మఱియు రాజు శంకరవర్మన్ సలహాదారు. అతను హిందూ తత్వశాస్త్రం యొక్క న్యాయ దర్శనానికి సంబంధించిన తత్వవేత్త. అతను న్యాయ దర్శనం పై మూడు పుస్తకాలు రాశాడు: వీటిలో ఒకటి తెలియదు, రెండవది రూపక నాటకం, మఱియు మూడవది పాణిని వ్యాకరణంపై వ్యాఖ్యానం.
జీవిత విశేషాలు
జయంతుడు సంపన్న బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను బాల విద్వాంసుడు. పాణిని అష్టాధ్యాయి పై వ్యాఖ్యానాన్ని రూపొందించడం ద్వారా నవ-వృత్తికార లేదా కొత్త వ్యాఖ్యాత అనే పేరు సంపాదించాడు. తరువాత జీవితంలో అతను వివిధ విభాగాలు మఱియు ఆగమాలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు, పాండిత్య చర్చలలో తనకంటూ ప్రత్యేకతను చాటుకున్నాడు. తన జ్ఞానాన్ని తన విద్యార్థులకు అందించాడు కూడా.
జయంతుని యొక్క కుమారుడు అభినంద కాదంబరికథాసారలో జయంత ముత్తాత 8వ శతాబ్దానికి చెందిన కర్కోట వంశానికి చెందిన రాజు అయిన రాజా లలితాదిత్య దగ్గర. మంత్రిగా ఉండేవాడని పేర్కొన్నాడు
కాదంబరికథాసార నవల సారాంశం జయంతుడు వంశం గురించి కొంత సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. అతని పూర్వీకుడు శక్తి బ్రాహ్మణుడు అని మఱియు గౌడ్ ప్రాంతానికి చెందిన భరద్వాజ వంశానికి చెందిన వాడని, అతను కాశ్మీర్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని దర్వాభిసార్ వద్ద నివసించాడు అని, అతని కొడుకు పేరు మిత్ర మఱియు అతని మనవడు శక్తిస్వామిన్ (శక్తి స్వామిన్). ఆ శక్తి స్వామి పుత్రుడే తాను అని తెలియుచున్నది.
ఆగమడాంబర లో భట్ట రాజకీయ జీవితానికి సంబంధించిన వివరాలు ఉన్నాయి. అతను కాశ్మీర్ రాజు శంకరవర్మకు సలహాదారుడుగా ఆ హోదాలో, కాశ్మీర్ నుండి నీలాంబర అనే తాంత్రిక శాఖను బహిష్కరించడంలో తన పాత్ర వివరించబడినది. నీలిరంగు లేదా నల్లరంగు ధరించిన వర్గం "అనైతిక బోధనలను" ప్రోత్సహిస్తుంది. నీలాంబరులు "నీలం రంగు దుస్తులు మాత్రమే ధరిస్తారు, ఆపై సమూహంగా అపరిమిత బహిరంగ లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉంటారు" అని జయంత పేర్కొన్నారు. ఈ అభ్యాసం "అనవసరం" మఱియు సమాజం యొక్క ప్రాథమిక విలువలను అంతమొందిస్తుందని అతను వాదించాడు.
రచనలు
జయంతుడు న్యాయ దర్శనమునకు సంబంధించి మూడు ప్రసిద్ధ రచనలను రాశారు, వాటిలో రెండు మనుగడలో ఉన్నాయి.అతని రెండవ గ్రంధము న్యాయకాలికా (స్ప్రౌట్ ఆఫ్ ది ట్రీ ఆఫ్ జస్టిస్) న్యాయ సూత్రం యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాల యొక్క అవలోకనం, ఇది స్కూల్ ఆఫ్ లా యొక్క పునాది గ్రంథం. అతని మూడవ రచన పల్లవ (బహుశా న్యాయపల్లవ, న్యాయ చెట్టు యొక్క కొమ్మ).
జయంతుడు న్యాయమంజరిలో తన రాజు అడవిలో బంధించబడి ఉన్న సమయములో ఈ రచనను తాను వ్రాసినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఈ రచన ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇది అంతకుముందు చేసిన రచనకు వ్యాఖ్యానం కాదు.
జయంతుని మత ప్రకారం, హిందూ మతం యొక్క పురాతన గ్రంథాలైన వేదాల అధికారాన్ని రక్షించడం న్యాయ యొక్క ఉద్దేశ్యం, అయితే పూర్వపు న్యాయ పండితులు వస్తువుల యొక్క వాస్తవ స్వభావం గురించి నిజమైన జ్ఞానాన్ని అందించడానికి న్యాయాన్ని అన్వీక్షికి (శాస్త్రీయ అధ్యయనం)గా భావించారు.
అతని ప్రధాన సాహిత్య రచన ఆగమడాంబర, నాలుగు భాగాల సంస్కృత నాటకం. ఈ నాటకం యొక్క కథానాయకుడు తర్కం ద్వారా వేదాల ప్రత్యర్థులందరినీ ఓడించాలనుకునే ఆధ్యాత్మికత పాఠశాలలో ఒక యువ విద్యార్ధి.
న్యాయ మంజరి మొదటి భాగంలో దేవుని ఉనికి గురించి చర్చించబడింది. జయంతుడు భగవంతుడు మఱియు విశ్వం గురించి వాస్తవిక దృక్పథాన్ని అనుసరిస్తాడు. విశ్వం యొక్క నిజమైన మఱియు తగినంత కారణం దేవుడే అని అనుకూలమైన హేతుబద్ధమైన వాదనల అవకాశాన్ని సమర్థించాడు.
లోకాయత దర్శనం లోకాయత సంస్కృతిని అభివృద్ధి చేయలేదని జయంత భట్ట విమర్శించారు. అతను చెప్పాడు, "లోకాయత నా ఆగమా" అంటే, అవి సాంస్కృత వ్యాపకాలు కావు అని, అందుకే వీటిని చేయకూడని వ్యవస్థ అని విమర్సించాడు.
ఆంగ్ల అనువాదాలు:
క్లే సంస్కృత లైబ్రరీ Csaba Dezső అనే రచయిత ఆగమడాంబర యొక్క అనువాదాన్ని మచ్ అడో ఎబౌట్ రిలిజియన్  అనే పేరుతో ప్రచురించింది.
ప్రస్తావనలు
వర్గం:సంస్కృత కవులు వర్గం:కాశ్మీర కవులు
ఇండోనేషియాలో హిందూమతం
thumb|బాలినీయ ఓంకారం ఇండోనేషియా లోని ఆరు అధికారిక మతాలలో హిందూ మతం ఒకటి. 2018 ఇండోనేషియా జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మొత్తం జనాభాలో 1.74% మంది, బాలిలో దాదాపు 87% మంది హిందువులు. 1వ శతాబ్దంలో వ్యాపారులు, నావికులు, పండితులు, పూజారుల ద్వారా హిందూమతం ఇండోనేషియాకు వచ్చింది. ముందునుండీ అక్కడ ఉన్న జావానీయ జానపద మతం, సంస్కృతినీ, 6వ శతాబ్దం నుండి బౌద్ధ ఆలోచనలనూ కూడా సంశ్లేషణ చేసుకుని, హిందూమతపు ఇండోనేషియా శాఖగా పరిణామం చెందింది. ఈ ఆలోచనలు శ్రీవిజయ, మజాపహిత్ సామ్రాజ్యాల కాలంలో అభివృద్ధి చెందుతూనే ఉన్నాయి. సుమారు సా.శ. 1400 లో, ఈ రాజ్యాల లోకి తీరప్రాంత ముస్లిం వ్యాపారుల ద్వారా ఇస్లాంకు పరిచయమైంది. ఆ తర్వాత హిందూమతం చాలావరకు ఇండోనేషియాలోని అనేక ద్వీపాల నుండి అదృశ్యమైంది.
2010లో, ఇండోనేషియా ప్రభుత్వ మతపరమైన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఇండోనేషియా దీవులలో సుమారు కోటి మంది హిందువులు నివసిస్తున్నారని అంచనా వేసింది. 2010 ఇండోనేషియా అధికారిక దశాబ్దిక జనగణనలో ఇది 40 లక్షలుగా ఉంది. భారతదేశం, నేపాల్, బంగ్లాదేశ్ ల తర్వాత హిందువుల జనాభాలో ఇండోనేషియా నాల్గవ స్థానంలో ఉంది. పరిసద హిందూ ధర్మ ఇండోనేషియా దశాబ్ధ జనాభా గణన పద్ధతిలో లోపముందని ప్రకటించింది. 2005లో ఇండోనేషియాలో 1.8 కోట్ల మంది హిందువులు నివసించారని అంచనా వేశారు. మైనారిటీ మతం అయినప్పటికీ, హిందూ సంస్కృతి ఇండోనేషియాలో జీవన విధానాన్నీ రోజువారీ కార్యకలాపాలనూ ప్రభావితం చేసింది. అధికారిక గుర్తింపు పొందేందుకు బాలి వెలుపలి ప్రాంతాల్లో ఉన్న అనేక మంది సాంప్రదాయిక స్వదేశీ మతాలను అనుసరించేవారు తమను హిందువులుగా చెప్పుకుంటారు. thumb| యజ్ఞ కసడ సమయంలో బ్రోమో పర్వతం వైపు కాలిబాటలో వెళ్తున్న భక్తులు ఇండోనేషియా ద్వీపసమూహంలోని స్థానికులు ఆస్ట్రోనేషియన్ ప్రజల లాగానే స్వదేశీ యానిమిజం, డైనమిజం లను పాటించేవారు. వాళ్ళు పూర్వీకుల ఆత్మలను పూజిస్తారు. కొన్ని ఆత్మలు పెద్ద చెట్లు, రాళ్ళు, అడవులు, పర్వతాలు లేదా ఏదైనా పవిత్ర స్థలం వంటి ప్రదేశాలలో నివసిస్తాయని కూడా వారు విశ్వసిస్తారు. అతీంద్రియ శక్తి ఉండే ఈ కనిపించని ఆధ్యాత్మిక అస్తిత్వాన్ని పురాతన జావానీయ, సుండానీస్, బాలినీయ "హ్యాంగ్" గా భావిస్తారు. దీనికి దైవిక లేదా పూర్వీకులు అని అర్థం. ఆధునిక ఇండోనేషియాలో, "హ్యాంగ్" అంటే దేవునితో సంబంధం కలిగినదని అర్థం.
హిందూమత ఆగమనం
ఎడమ|thumb| గ్రేటర్ ఇండియా, ఇండోస్పియర్ ఆగ్నేయాసియాలో హిందూమతపు చారిత్రిక విస్తరణ. హిందూ ప్రభావాలు మొదటి శతాబ్దంలోనే ఇండోనేషియా ద్వీపసమూహానికి చేరుకున్నాయి. "కిడుంగ్ హర్ష విజయ" వంటి కథలలో "రట భట్టార నరసింహ" అనేది హరి వంశానికి చెందిన వారని, హరి అనేది "విష్ణు" అనే పదానికి పర్యాయ పదమనీ చదువుతారు. కావి మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల ప్రారంభ అనువాదకులు "పుత్రుడిగా" అనే మాటను బట్టి వాస్తవానికి విష్ణువుకు మానవ సంతానం ఉందని తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు. అయితే ఇక్కడ మనం వైష్ణవ మతానికి చెందిన ఒక మతపరమైన ఆలోచనగా దీన్ని గమనించాలి. కాబట్టి, జావా, బాలి, సుమత్రాల్లో హిందూమతపు రెండు శాఖలూ విస్తరించాయని గమనించాలి. అందువల్ల, భారతదేశం నుండి సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక ఆలోచనల వ్యాప్తి ప్రక్రియ గురించి చారిత్రక ఆధారాలు పూర్తిగా అస్పష్టంగా లేవు. జావా ఇతిహాసాలు శక-యుగాన్ని సూచిస్తాయి, ఇది 78 AD నాటిది. 1వ శతాబ్దం నాటికే ఇండోనేషియా దీవులలో మహాభారతం లోని కథలు ఉండేవి; ఇవి భారత ద్వీపకల్పపు ఆగ్నేయ ప్రాంతంలో (ఇప్పటి తమిళనాడు, దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ ) కనిపించే వాటికి అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఇండోనేషియాలోని పురాతన కథలు, కళలు, చేతిపనుల సమాహారమైన 14వ శతాబ్దపు జావానీయ గద్య రచన తంతు పగేలరన్ లో సంస్కృత పదాలు, భారతీయ దేవతల పేర్లు, మతపరమైన భావనలూ విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి. అదేవిధంగా జావా, పశ్చిమ ఇండోనేషియన్ ద్వీపాలలో జరిపిన త్రవ్వకాలలో బయల్పడిన చందీల (దేవాలయాలు) లోను, అలాగే 8 వ శతాబ్దపు కంగ్గల్ శాసనం లోనూ శివ లింగారాధన, పార్వతి, గణేశ, విష్ణు, బ్రహ్మ, అర్జున తదితర హిందూ దేవతలను ఆరాధించడం సా.శ. 1వ సహస్రాబ్ది మధ్యకాలం నాటికే ఉండేదని తెలుస్తోంది. సా.శ.414 లో సిలోన్ నుండి చైనాకు తిరిగి వచ్చిన ఫా హియాన్ రచనల్లో జావాలోని హిందువుల్లో రెండు శాఖలుండేవని రాసాడు. అయితే 8వ శతాబ్దానికి చెందిన చైనీస్ పత్రాలు రాజా సంజయ పాలించిన హిందూ రాజ్యాన్ని హోలింగ్‌గా సూచిస్తాయి. దీనిని "అత్యంత సంపన్నమైనద"నీ, ఇది జావా ద్వీపంలోని బౌద్ధ ప్రజల తోటి, కేడు మైదానంలోని శైలేంద్ర పాలకులతో శాంతియుతంగా సహజీవనం చేసిందనీ రాసాయి.
ఇండోనేషియాలోకి హిందూమతం రాకకు సంబంధించిన రెండు ప్రధాన సిద్ధాంతాలలో ఒకటి దక్షిణ భారత సముద్ర వ్యాపారులు తమతో హిందూ మతాన్ని తీసుకువచ్చారనేది. రెండవది ఇండోనేషియా రాజులే భారతీయ మతాలు, సంస్కృతిని స్వాగతించారు. ఈ ఆధ్యాత్మిక ఆలోచనలను మొదటగా వాళ్ళే ఆచరించగా, ప్రజలు వారిని అనుసరించారు. ఇండోనేషియా ద్వీపాలు హిందూ, బౌద్ధ ఆలోచనలను స్వీకరించాయి. అంతకు ముందే అక్కడ ఉన్న స్థానిక జానపద మతం. యానిమిస్ట్ నమ్మకాలతో ఇవి కలిసిపోయాయి. 4 వ శతాబ్దంలో, తూర్పు కలిమంటన్ లోని కుటాయి రాజ్యం, పశ్చిమ జావా లోని తరుమనగర, సెంట్రల్ జావా ప్రాంతంలోని హోలింగ్ ఈ ప్రాంతంలో ఏర్పాటైన తొలి హిందూ రాజ్యాలు. 1950 - 2005 మధ్య జరిగిన తవ్వకాల్లో, ముఖ్యంగా చిబూయా, బటుజయా తవ్వకాల్లో, తారుమనగారా రాజులు విష్ణువును ఆరాధించేవారని తెలుస్తోంది. జావాలోని పురాతన హిందూ రాజ్యాలు అనేక చతురస్రాకార దేవాలయాలను నిర్మించాయి. ద్వీపంలోని నదులకు గోమతి, గంగా అని పేరు పెట్టారు. ప్రధాన నీటిపారుదల, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేశారు.
అనేక ముఖ్యమైన పురాతన ఇండోనేషియా హిందూ రాజ్యాల్లో మాతరం, కేదిరి, సింఘాసరి ఉన్నాయి. మాతరం పాలన లోనే ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద హిందూ దేవాలయ సముదాయాలలో ఒకటైన ప్రంబనన్ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. బౌద్ధమతంతో పాటు హిందూమతం ద్వీపసమూహం అంతటా వ్యాపించింది. హిందూ మతం లోని అనేక శాస్త్రాలు సూత్రాలు జావానీయ భాషలోకి అనువదించబడ్డాయి. కళారూపాల్లో వ్యక్తీకరించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 11వ శతాబ్దపు జావా గ్రంథం అగస్త్య పర్వలో అగస్త్య మహర్షి ప్రధాన వ్యక్తి. ఈ గ్రంథంలో, హిందూ మతంలోని పురాణాలు, సాంఖ్య, వేదాంత ఆలోచనలు కలగలిసి ఉన్నాయి. 14వ శతాబ్దంలో హిందూ-బౌద్ధ ఆలోచనల ప్రభావం గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. హిందూ-బౌద్ధ జావానీయ సామ్రాజ్యాలలో చివరిది, అతిపెద్దదీ అయిన మజాపహిత్, ఇండోనేషియా ద్వీపసమూహాన్ని ప్రభావితం చేసింది.
వలస పాలనలో హిందూమతం
షఫీ ఫిఖ్ సున్నీ ముస్లిం వ్యాపారులు, అలాగే భారతదేశం, ఒమన్, యెమెన్ ల నుండి సూఫీ ముస్లిం వ్యాపారులూ ఇండోనేషియాకు ఇస్లాంను తీసుకువచ్చారు. ఇండోనేషియాలోని హిందువుల మధ్య ఒక చిన్న ఇస్లామిక్ కమ్యూనిటీ గురించిన మొట్టమొదటి ప్రస్తావన మార్కో పోలో, సుమారుగా సా.శ. 1297 కి సంబంధించినది. అతను దీన్ని పెర్లాక్‌లోని మూరిష్ వ్యాపారుల కొత్త సంఘంగా పేర్కొన్నాడు. ఉత్తర సుమత్రా (అచే), దక్షిణ సుమత్రా, పశ్చిమ మధ్య జావా, దక్షిణ బోర్నియో ( కలిమంటన్) లో నాలుగు విభిన్న, వివాదాస్పద ఇస్లామిక్ సుల్తానేట్లు ఉద్భవించారు.
ఈ సుల్తానులు ఇస్లాంను తమ అధికారిక మతంగా ప్రకటించుకున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో, ఇండోనేషియా ప్రజలు తమ పాత నమ్మకాలను కొనసాగిస్తూనే, ఆనాటి ఇస్లాంను స్వీకరించారు. ఇతర సందర్భాల్లో, హిందువులు, బౌద్ధులు తమ ప్రాంతాలను విడిచిపెట్టి, తమను తాము రక్షించుకోగలిగే ద్వీపాలలో సంఘాలుగా ఏర్పడ్డారు. ఉదాహరణకు, తూర్పు జావాలోని హిందువులు బాలికి, పొరుగున ఉన్న చిన్న ద్వీపాలకూ తరలివెళ్లారు. మతపరమైన సంఘర్షణ, సుల్తానేట్ల మధ్య యుద్ధాల కాలం ముగుస్తున్న సమయంలో, కొత్త శక్తి కేంద్రాలు తమ నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతాలను ఏకీకృతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో యూరోపియన్ వలసవాదం వచ్చింది. ఇండోనేషియా ద్వీపసమూహంపై త్వరలోనే డచ్ వలస సామ్రాజ్యం ఆధిపత్యం చెలాయించింది. డచ్ వలసరాజ్యాల సామ్రాజ్యం మత ఘర్షణలను నివారించింది. ఇది ఇండోనేషియా ప్రాచీన హిందూ-బౌద్ధ సాంస్కృతిక పునాదులను, ముఖ్యంగా జావా, ఇండోనేషియాలోని పశ్చిమ దీవులలో త్రవ్వడం, అర్థం చేసుకోవడం, సంరక్షించడం అనే ప్రక్రియను నెమ్మదిగా ప్రారంభించింది.
ఆధునిక యుగంలో హిందూమతం
ఎడమ|thumb| ఇండోనేషియా ప్రభుత్వం స్థాపించిన [[సరస్వతి బాలినీయ-శైలి శిల్పం.]] డచ్ వలస పాలన నుండి ఇండోనేషియా స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, రాజకీయ ఇస్లాం ఒత్తిడితో అది అధికారికంగా ఏకధర్మ మతాలను మాత్రమే గుర్తించింది. పైగా, ఇండోనేషియాలో పూర్తి ఇండోనేషియా పౌరసత్వ హక్కులను పొందాలంటే, వ్యక్తికి మతం ఉండి తీరాలి. అధికారికంగా ఇండోనేషియా హిందువులను గుర్తించలేదు. ఇది హిందువులను ఒరాంగ్ యాంగ్ బెలమ్ బెరగామా (మతం లేని వ్యక్తులు) గా పరిగణించింది. తప్పక మతం మార్చవలసిన వారుగా వారిని పరిగణించింది. 1952లో, ఇండోనేషియా మత మంత్రిత్వ శాఖ బాలినీ, హిందువులు ఉన్న ఇతర ద్వీపాలనూ ఇస్లాం మతానికి మార్చేందుకు క్రమబద్ధమైన ప్రచారం అవసరమని ప్రకటించింది. ఈ అధికారిక జాతీయ విధానంతో దిగ్భ్రాంతికి గురైన బాలి స్థానిక ప్రభుత్వం, 1953లో బాలిని స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన మతపరమైన ప్రాంతంగా ప్రకటించింది. బాలినీయ ప్రభుత్వం దౌత్య, మానవ హక్కుల మద్దతు కోసం భారతదేశాన్ని, మాజీ డచ్ వలస అధికారులను కూడా సంప్రదించింది. బాలి, భారతదేశం మధ్య వరుసగా జరిగిన విద్యార్థి, సాంస్కృతిక మార్పిడి కార్యక్రమాలుబాలినీయ హిందూమతం (చతుర్వేదం, ఉపనిషత్తు, పురాణాలు, ఇతిహాస) వెనుక ఉన్న ప్రధాన సూత్రాలను రూపొందించడంలో సహాయపడ్డాయి. ప్రత్యేకించి, 1950ల మధ్యలో బాలిలో జరిగిన రాజకీయ స్వీయ-నిర్ణయ ఉద్యమం, అహింసా నిష్క్రియ ప్రతిఘటన ఉద్యమాలకూ, ఇండోనేషియా ప్రభుత్వం హిందూ ధర్మాన్ని గుర్తించాలని డిమాండ్ చేసిన 1958 ఉమ్మడి పిటిషనుకూ దారితీసింది. ఈ ఉమ్మడి పిటిషన్ హిందూ గ్రంధాల నుండి క్రింది సంస్కృత మంత్రాన్ని ఉటంకించింది, "ఓం తత్ సత్ ఏకం ఏవ అద్వైతం"
- బాలి హిందువుల సంయుక్త ప్రకటన
ఇండోనేషియా పౌరులు ఒకే దేవుడిపై ఏకధర్మ విశ్వాసాన్ని కలిగి ఉండాలనే రాజ్యాంగపరమైన ఆవశ్యకతను సంతృప్తి పరచడమే "అవిభాజిత ఏకం"పై పిటిషన్ యొక్క దృష్టి. పిటిషనర్లు ఇడా సంఘ్యాంగ్ విధి వాసాను అవిభక్త ఒకటిగా గుర్తించారు. బాలినీయ భాషలో ఈ పదానికి రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి: దైవిక విశ్వ పరిపాలకుడు, దైవిక సంపూర్ణ కాస్మిక్ సూత్రం. ఈ సృజనాత్మక పదబంధం ఇండోనేషియా మత మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ఏకేశ్వరవాద అవసరాన్ని పూర్వ కోణంలో తీర్చింది, అయితే దాని అర్థం యొక్క తరువాతి భావన హిందూమతం యొక్క పురాతన లిపిలలో ధర్మం యొక్క కేంద్ర ఆలోచనలను సంరక్షించింది. 1959లో, ఇండోనేషియా అధ్యక్షుడు సుకర్ణో, ఆ పిటిషనుకు మద్దతు పలికాడు. మత మంత్రిత్వ శాఖలో అధికారికంగా హిందూ-బాలినీయ వ్యవహారాల విభాగాన్ని ఏర్పరచాడు.
ఇండోనేషియా రాజకీయాలు, మతపరమైన వ్యవహారాలు 1959 నుండి 1962 వరకు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. సుకర్ణో కాన్‌స్టిట్యూయాంటెను రద్దు చేయడంతో, రాజకీయ ఇస్లాంతో పాటు ఇండోనేషియాలో కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమపు ప్రభావం బలహీనపడింది. అయినప్పటికీ, అధికారికంగా తమ మతాన్ని హిందూమతంమని చెప్పుకోవడం 1962 వరకు ఇండోనేషియన్లకు చట్టపరంగా సాధ్యమయ్యేది కాదు. అది రాజ్య గుర్తింపు పొందిన ఐదవ మతంగా మారింది. ఈ గుర్తింపును మొదట బాలినీయ మత సంస్థలు కోరాయి. హిందువులు మెజారిటీగా ఉన్న బాలి కొరకు దీన్ని మంజూరు చేసారు. 1966 - 1980 మధ్య, బాలినీయ హిందువులతో పాటు, పశ్చిమ జావాలో పెద్ద సంఖ్యలో ఇండోనేషియన్లు, అలాగే దక్షిణ సులవేసి, ఉత్తర సుమత్రా, మధ్య దక్షిణ కలిమంటన్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలు తమను తాము హిందువులుగా అధికారికంగా ప్రకటించుకున్నాయి. వారు తమ హక్కులను సాధించడానికి, కాపాడుకోవడానికీ రాజకీయ సంస్థలను ఏర్పరచుకున్నారు. ఈ సంస్థలలో అతిపెద్దది, పరిసాద హిందూ ధర్మ బాలి, 1986లో దాని పేరును పరిసాద హిందూ ధర్మ ఇండోనేషియా (PHDI) గా మార్చింది. ఇది హిందూ మతాన్ని కేవలం బాలినీయ ఆందోళనగా కాకుండా జాతీయంగా నిర్వచించడానికి చేసిన తదుపరి ప్రయత్నాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
బాలిలో అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్న హిందువులు అభివృద్ధి సాధించారు. తమ మతాన్ని స్వేచ్ఛగా ఆచరిస్తారు. ఇండోనేషియాలోని ఇతర దీవులలో హిందువులు మెజారిటీ మతమైన ఇస్లాంను విడిచిపెట్టిన వారిగా పరిగణించబడుతున్నారు. స్థానిక అధికారులు వారి పట్ల వివక్ష చూపిస్తూ, హింసకు గురిచేసారు. అయితే ఇండోనేషియా కేంద్ర ప్రభుత్వం హిందువులకు మద్దతు పలికింది. 1960 లలో బౌద్ధమతం, కన్ఫ్యూషియనిజం లకు అధికారికంగా గుర్తింపు లేని కాలంలో ఆ మతాలకు చెందిన ఇండోనేషియన్లు హిందూమతాన్ని ఒక గొడుగుగా ఉపయోగించేవారు. అంతేకాకుండా, ఇండోనేషియాలోని హిందూ రాజకీయ కార్యకర్తలు ఆ మతాల ప్రజలకు రక్షణగా ఉండేవారు.
బాలినీయ హిందూమతం
బాలినీయ హిందూమతం అనేది ఇస్లాం, ఆ తరువాత డచ్ వలసవాదం రాకముందు ఇండోనేషియా ద్వీపసమూహంలో ఉన్న భారతీయ మతాలు, స్వదేశీ ఆనిమిస్ట్ ఆచారాల సమ్మేళనం. ఇది హిందూ మతం లోని అనేక ప్రధాన విశ్వాసాలను, బాలినీయ ప్రజల కళలు, ఆచారాలతో అనుసంధానిస్తుంది. సమకాలీన కాలంలో, బాలిలోని హిందూ మతాన్ని ఇండోనేషియా మత మంత్రిత్వ శాఖ అధికారికంగా ఆగమ హిందూ ధర్మంగా సూచిస్తోంది. అయితే సాంప్రదాయకంగా ఈ మతాన్ని తీర్థ, త్రిమూర్తి, హిందూ, ఆగమ తీర్థ, సివా, బుడా, సివా-బుడా వంటి అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. తీర్థ, త్రిమూర్తి అనే పదాలు భారతీయ హిందూమతం నుండి ఉద్భవించాయి, ఇవి వరుసగా తీర్థ (పవిత్ర జలాల దగ్గర ఆధ్యాత్మికతకు తీర్థయాత్ర), త్రిమూర్తులకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. భారతదేశంలో వలె, బాలిలో హిందూమతం వశ్యతతో పెరిగింది, విభిన్న జీవన విధానాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది అనేక భారతీయ ఆధ్యాత్మిక ఆలోచనలను కలిగి ఉంది, భారతీయ పురాణాలు, హిందూ ఇతిహాసాల యొక్క ఇతిహాసాలు, పురాణాలను గౌరవిస్తుంది, అలాగే అనేక హయాంగ్‌లతో (స్థానిక, పూర్వీకుల ఆత్మలు, అలాగే రూపాలు) అనుబంధించబడిన ప్రత్యేకమైన పండుగలు, ఆచారాలు, జంతు బలి వగైరాల ద్వారా దాని సంప్రదాయాలను వ్యక్తపరుస్తుంది. ఎడమ|thumb| బాలిలోని హిందూ బాలినీయ ఆలయం
బాలినీయ హిందూ దేవాలయం
బాలినీయ ఆలయాన్ని పురా అని పిలుస్తారు. ఈ ఆలయాలు చతురస్రాకార హిందూ దేవాలయ ప్రణాళికపై రూపొందించబడి, చుట్టూ గోడలతో, సంక్లిష్టంగా అలంకరించబడిన గేట్‌లతో అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలన్నిటికీ అటూ ఇటూగా స్థిరమైన సంఖ్యలో సభ్యులుంటారు; ప్రతి బాలినీయ వంశం, వారసత్వంగా గాని, నివాసం ద్వారా గానీ ఏదో ఒక ఆలయానికి చెంది ఉంటుంది. కొన్ని ఇంటి దేవాలయాలు కుటుంబ గృహ సమ్మేళనం ( బాలీలో బంజర్ అని కూడా పిలుస్తారు), మరికొన్ని వరి పొలాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. మరికొన్ని ముఖ్యమైన భౌగోళిక ప్రదేశాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. బాలి, బనువా (లేదా వన్వా, అటవీ డొమైన్) ప్రతి దేశ (గ్రామం) లోనూ సర్వసాధారణంగా ఉంటాయి. బాలి ద్వీపంలో 20,000 దేవాలయాలు ఉన్నాయి అంటే, దాదాపు ప్రతి 100 నుండి 200 మందికి ఒక దేవాలయం ఉంటుంది. స్థానిక ఆత్మలకు అలాగే భారతదేశంలో కనిపించే దేవతలకూ దేవాలయాలు ఉంటాయి; ఉదాహరణకు, సరస్వతి, గణేశుడు, విష్ణువు, శివుడు, పార్వతి, అర్జునుడు తదితరులు. ఆలయ రూపకల్పన భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాలలోని నిర్మాణ సూత్రాలు ప్రాంతీయ ఆలోచనలూ మిళితమై ఉంటాయి.
ప్రతి వ్యక్తికి కుల దేవత అని పిలువబడే ఒక కుటుంబ దేవత ఉంటుంది. ఆ వ్యక్తి, అతని కుటుంబం ఆరాధించే కుటుంబ దేవాలయంలో ఈ కులదేవత కొలువై ఉంటుంది. బాలినీయ హిందువులు 210-రోజుల క్యాలెండర్‌ను అనుసరిస్తారు (వరి పంట, చంద్రకళల ఆధారంగా). ఆలయాల వార్షికోత్సవం ప్రతి 210 రోజులకు ఒకసారి జరుగుతుంది (క్యాలెండర్‌ను పావుకాన్ క్యాలెండర్ అంటారు). భారతదేశంలో కనిపించని బాలినీయ హిందువుల ప్రత్యేక ఆచారాలు, పండుగలు, దహన సంస్కారాలు, కోడిపందాలు, దంతాల చెక్కుళ్ళు, న్యేపి, గలుంగన్‌లు ఉన్నాయి. ప్రతి ఆలయ వార్షికోత్సవం, అలాగే పండుగలు, పెళ్ళిళ్ళ వంటి కుటుంబ కార్యక్రమాలలో పువ్వులు, నైవేద్యాలు, ఎత్తైన వెదురు గడలు, ఊరేగింపూ ఉంటాయి. వీటిని ప్రార్థనలు, విందులతో జరుపుకుంటారు. చాలా పండుగలు దేవాలయంలో జరుపుకుంటారు. అప్పుడు ప్రార్థనలు, కళాప్రదర్శనలు జరుగుతాయి. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో, తాబూ రాహ్ (ప్రాణాంతకమైన కోడిపందేలు), బూత కాల (ఆత్మలు), కారు (జంతు రక్త బలి) వంటి క్రతువులు ఉంటాయి. అయితే, జంతు బలులు ఆలయ ప్రాంగణానికి బయట నిర్వహిస్తారు.
జావానీయ హిందూమతం
thumb| 9వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రంబనన్ శివాలయం, ఇండోనేషియాలోని అతిపెద్ద హిందూ దేవాలయం. జావా, సుమత్రా రెండూ భారత ఉపఖండపు సాంస్కృతిక ప్రభావానికి గణనీయమైన లోనయ్యాయి. ఆధునిక జకార్తా, బోగోర్ చుట్టూ విస్తరించి ఉన్న 4వ శతాబ్దపు తరుమనగర శాసనాలలో జావాలో హిందూ ప్రభావాలకు సంబంధించిన తొలి ఆధారాలు కనిపిస్తాయి.ఆరు, ఏడవ శతాబ్దాలలో సుమత్రా, జావాల్లో అనేక సముద్ర రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. ఇవి మలక్కా జలసంధిలోని జలాలను నియంత్రించాయి. చైనా, భారతదేశాల మధ్య, దానికి వెలుపల పెరుగుతున్న సముద్ర వాణిజ్యం కారణంగా ఇవి అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ సమయంలో, భారతదేశం, చైనాల నుండి పండితులు ఈ రాజ్యాలకు వచ్చి సాహిత్య, మత గ్రంథాలను అనువదించారు.ఎడమ|thumb| జావా హిందూ దేవాలయం, చండీ సంబీసరి. 4వ శతాబ్దం నుండి 15వ శతాబ్దం వరకు, జావాలో తరుమనగర, కళింగ, మేడాంగ్, కేదిరి, సుంద, సింగసరి, మజాపహిత్ వంటి అనేక హిందూ రాజ్యాలు విలసిల్లాయి. ఈ యుగాన్ని జావానీయ క్లాసికల్ ఎరా అని పిలుస్తారు, ఈ సమయంలో హిందూ-బౌద్ధ సాహిత్యం, కళ, వాస్తుశిల్పం అభివృద్ధి చెందాయి. రాజ ప్రోత్సాహంతో స్థానిక సంస్కృతిలో భాగమయ్యాయి. ఈ సమయంలో యోగ్యకర్త సమీపంలోని 9వ శతాబ్దపు ప్రంబనన్‌తో సహా అనేక హిందూ దేవాలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఈ ప్రంబనన్ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించబడింది. ఈ హిందూ రాజ్యాలలో, మజాపహిత్ రాజ్యం ఇండోనేషియా చరిత్రలో అతిపెద్ద, చివరి ముఖ్యమైన హిందూ రాజ్యం. మజాపహిత్ రాజ్య పీఠం తూర్పు జావాలో ఉంది. అక్కడ నుండి అది నేటి ఇండోనేషియా లోని ఎక్కువ భాగాన్ని పాలించింది. మజాపహిత్ రాజ్యపు అవశేషాలు పదహారవ శతాబ్దంలో సుదీర్ఘ యుద్ధం, ఇస్లామిక్ సుల్తానేట్‌లకు ప్రాదేశిక నష్టాల తర్వాత బాలికి మారాయి.
హిందూ మత వారసత్వం జావానీయ కళా సంస్కృతుల్లో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని కలిగించి, తన ముద్రను వేసింది. వాయాంగ్ తోలుబొమ్మ ప్రదర్శన, వయాంగ్ వాంగ్ నాట్యం, ఇతర జావానీయ శాస్త్రీయ నృత్యాలు హిందూ ఇతిహాసాలు రామాయణం, మహాభారతం గాథల నుండి తీసుకోబడ్డాయి. జావానీయుల్లో అత్యధికులు ఇప్పుడు ముస్లిములుగా గుర్తించబడుతున్నప్పటికీ, ఈ కళారూపాలు ఇప్పటికీ మనుగడలో ఉన్నాయి. జావాలో హిందూ మతం వివిధ స్థాయిలలో, రూపాల్లో మనుగడ సాగించింది. జావాలోని టెంగెరీస్, ఓసింగ్ వంటి కొన్ని జాతి సమూహాలు కూడా హిందూ మత సంప్రదాయాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
జావాలోని టెంగర్ హిందువులు
thumb| బ్రోమో పర్వతంలో పురా లుహుర్ పోటెన్ టెంగర్ సంఘం మజాపహిత్ సామ్రాజ్యం వరకు విస్తరించి ఉన్న హిందూ సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తుంది. బాలిలోని హిందూ మతానికి, టెంగర్ రకామికీ మధ్య బలమైన సారూప్యతలు ఉన్నాయి; రెండింటినీ హిందూ ధర్మమే అంటారు. అయితే, టెంగర్ రకంలో కుల వ్యవస్థ లేదు. టెంగర్ ప్రజల సంప్రదాయాలు మజాపహిత్ యుగం నుండి వచ్చిన వాటిపై ఆధారపడి ఉంటాయి. టెంగర్ ప్రజలు మౌంట్ బ్రోమో ( బ్రహ్మ ) ఒక పవిత్ర పర్వతం అని నమ్ముతారు. టెంగర్ ప్రతి సంవత్సరం యజ్ఞ కసడ అనే ఆచారాన్ని జరుపుకుంటారు.
జావాలోని ఓసింగ్ హిందువులు
ఓసింగ్‌లలో ఇస్లాం, క్రైస్తవ మతాలను ప్రచారం చేయడానికి డచ్‌లు ప్రయత్నించినప్పటికీ, వారిలో కొందరు ఇప్పటికీ తమ పాత నమ్మకాలకే కట్టుబడి ఉన్నారు. నేటికీ ఓసింగ్ జనాభాలో హిందూమతం ఉనికిలో ఉంది. ఓసింగ్‌లు బాలినీయులతో సమానమైన సంస్కృతిని స్ఫూర్తిని పంచుకుంటారు. హిందువులు న్యేపి వంటి వేడుకలను జరుపుకుంటారు. బాలినీయ ప్రజల మాదిరిగానే, ఓసింగ్ ప్రజలు కూడా పుపుటాన్ సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తారు. సామాజిక స్తరీకరణ పరంగా ఓసింగ్ ప్రజలు బాలినీయ ప్రజల నుండి భిన్నంగా ఉంటారు. ఓసింగ్ ప్రజలు హిందువులు అయినప్పటికీ, బాలినీయుల వలె కుల వ్యవస్థను పాటించరు.
చిన్న ద్వీపం అయిన తనింబార్ కేయ్‌లోని జనాభాలో ఎక్కువ మంది హిందూ మత రూపాన్ని ఆచరిస్తారు. ఇందులో పూర్వీకుల ఆరాధన ఉంటుంది. తనింబర్ కేయ్ ద్వీపం పేరులో తనింబర్‌ ఉన్నప్పటికీ అది తనింబర్‌లో భాగం కాదు. ఇది కై దీవులలో ఒకటి. 2014 నాటికి, ఇక్కడ సుమారు 600 మంది నివసిస్తున్నారు.
జనాభా వివరాలు
హిందూ సంస్థ డిట్జెన్ బీమాస్ (DBH) హిందూ సంఘాలతో సన్నిహిత సంబంధాల ద్వారా ఇండోనేషియా అంతటా కాలానుగుణ సర్వేలను నిర్వహిస్తుంది. ఇండోనేషియాలో 1,02,67,724 మంది హిందువులు ఉన్నారని 2012లో అది చేసిన అధ్యయనాల్లో వెల్లడైంది. PHDI (పరిసాద హిందూ ధర్మ ఇండోనేషియా) తోపటు కొన్ని ఇతర మతపరమైన మైనారిటీ సమూహాలు, జనాభా గణనలో ప్రభుత్వం ముస్లిమేతరులను తక్కువగా లెక్కిస్తోందని చెప్పింది. 2018 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హిందువుల సంఖ్య 4,,46,357గా నమోదైంది, వారిలో 80% మంది హిందూ హృదయ ప్రాంతమైన బాలిలో నివసిస్తున్నారు.
బాలికి వెలుపల హిందువులలో మెజారిటీ సంఖ్యలో జావాలో పసురువాన్ రీజెన్సీ లోని తొసారి జిల్లా (66.3%), సెంట్రల్ సులవేసి, పరిగి మౌటోంగ్ రీజెన్సీ లోని బాలింగి జిల్లా (77.3%) దక్షిణ సులవేసి తానా తొరాజా రీజెన్సీ లోని మప్పాక్ (50%) లు ఉన్నాయి. జావా లోని తోరూ (41%) సౌసు (30%), దక్షిణ సులవేసి లోని టోమోని తైమూర్ (35%), ఆంగ్కోనా (27%), సింబువాంగ్ (36%) టెల్లులింపో ఇ (40%) జిల్లాలు, లొంబోక్, మాతారం లోని కాక్రనగెర జిల్లా (39%) లలో హిందువులు గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉన్నారు.
అధికారిక జనాభా లెక్కలు (2018)
2018 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఇండోనేషియాలో మొత్తం 46,46,357 మంది హిందువులు ఉన్నారు. 2010 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 40,12,116 మంది హిందువులు ఉన్నారు. హిందూమతం శాతం 2010లో 1.69% నుండి 2018 నాటికి, 8 సంవత్సరాలలో, 1.74%కి పెరిగింది.
అధికారిక జనాభా లెక్కలు (2010)
2010 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఇండోనేషియాలో మొత్తం 40,12,116 మంది హిందువులు ఉన్నారు. 2000 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హిందువులు 35,27,758 మంది ఉన్నారు. హిందువుల సంఖ్య పెరిగినప్పటికీ, ముస్లిం జనాభాతో పోలిస్తే హిందూ జనాభాలో తక్కువ జనన రేటు కారణంగా, 2000 నుండి 2010 నాటికి హిందువుల సాపేక్ష శాతం తగ్గింది. వివిధ ద్వీపాలలో హిందూ స్త్రీకి సగటు జననాల సంఖ్య 1.8 - 2.0 మధ్య ఉంటుంది. అయితే ముస్లిం జనాభాలో ఇది ప్రతి స్త్రీకి 2.1 - 3.2 మధ్య ఉంటుంది.
అధికారిక జనాభా లెక్కలు (2000)
2000 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఇండోనేషియా మొత్తం జనాభాలో హిందువులు 1.79% ఉన్నారు. బాలిలో అత్యధికంగా హిందువులు ఉన్నారు. బాలి జనాభాలో 88.05% మంది హిందువులు. 1990 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభాలో హిందువుల శాతం క్షీణించింది. హిందువుల్లో ఉన్న తక్కువ జననాలు, అధిక హిందూ జనాభా ఉన్న ప్రావిన్సులకు జావా నుండి ముస్లింలు వలస రావడం దీనికి కారణాలు. మధ్య కలిమంటన్‌లో మధుర నుండి వచ్చిన వారి ప్రగతిశీల స్థిరనివాసం ఉంది. ఇండోనేసియాలో హిందూ జనాభా వివరాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:
ఇండోనేషియాలో హిందువుల సెలవులు
జావాలోని కొత్త హిందూ సమాజాలలో ఒక సాధారణ లక్షణం ఏమిటంటే, వారు కొత్తగా నిర్మించిన దేవాలయాలు (పురా) లేదా హిందూ ఆరాధనా స్థలాలుగా పునరుద్ధరించబడుతున్న పురావస్తు ఆలయాలు (కాండీ) కేంద్రంగా సమూహమౌతూ ఉంటారు.
1984లో పరిసాద హిందూ ధర్మం దాని పేరును పరిసాద హిందూ ధర్మ ఇండోనేషియాగా మార్చుకుంది. గెడాంగ్ బాగస్ నేతృత్వంలోని దాని జాతీయ ప్రభావాన్ని గుర్తించింది. తూర్పు జావాలోని అనేక కొత్త హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి పుర మందరగిరి సుమేరు అగుంగ్, ఇది జావా లోని ఎత్తైన పర్వతమైన సెమెరు పర్వత సానువులపై ఉంది. బాలికి చెందిన దాతల ఉదార సహాయంతో 1992 జూలై లో ఆలయం పూర్తయినప్పుడు, కొన్ని స్థానిక కుటుంబాలు మాత్రమే అధికారికంగా హిందూ మతాన్ని అంగీకరించాయి. 1999 డిసెంబరులో జరిగిన ఒక అధ్యయనంలో స్థానిక హిందూ సమాజం లోని కుటుంబాల సంఖ్య 5000 పైచిలుకు దాకా పెరిగింది.
పురా అగుంగ్ బ్లాంబంగన్ చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతంలో ఇదే విధమైన సామూహిక మతమార్పిడులు జరిగాయి. అగుంగ్ బ్లాంబంగన్ అనేది మరొక కొత్త దేవాలయం, జావాలోని చివరి హిందూ రాజ్యమైన బ్లాంబంగన్ రాజ్యానికి చెందిన చిన్న పురావస్తు అవశేషాలతో నిర్మించబడింది. మరొక ముఖ్యమైన ప్రదేశం పురా లోక మోక్ష జయబాయ (కేదిరి సమీపంలోని మెనాంగ్ గ్రామంలో). ఇక్కడ హిందూ రాజు, ప్రవక్త అయిన జయబాయ మోక్షం పొందాడని ప్రతీతి.
ఈస్ట్ జావాలో ఇస్లామీకరణకు వ్యతిరేకంగా మరింత ఎక్కువ చరిత్ర ఉన్నప్పటికీ హిందూ సమాజం కూడా సెంట్రల్ జావా (లియోన్ 1980) లో విస్తరించింది. పురాతన హిందూ మతం స్మారక ప్రాంబనాన్ సమీపం లోనిక్లాటెన్ దీనికొక ఉదాహరణ. నేడు ప్రంబనన్ ఆలయంలో గలుంగన్, నైపి వంటి వివిధ వార్షిక హిందూ వేడుకలు, పండుగలు జరుగుతాయి.
పశ్చిమ జావాలో, పురా పరహ్యంగన్ అగుంగ్ జగత్కర్త అనే హిందూ దేవాలయాన్ని సలాక్ పర్వత వాలుపై నిర్మించారు. ఇది, బాలి వెలుపల నిర్మించిన అతిపెద్ద బాలినీయ హిందూ దేవాలయం. గ్రేటర్ జకార్తా ప్రాంతంలోని బాలినీయ హిందూ జనాభాకు ఇది ప్రధాన ఆలయం. అయితే, ఈ ఆలయం సుండానీస్ పవిత్ర స్థలంలో ఉంది కాబట్టి, ప్రసిద్ధ సుండానీస్ రాజు ప్రభు సిలివాంగికి అంకితం చేసిన మందిరం కూడా ఇక్కడ ఉన్నందున, తమ పూర్వీకుల జ్ఞాపకాలను మననం చేసుకోవాలనుకునే స్థానికులలో ప్రజాదరణ పొందింది.