cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అటామిక్ ఆర్బిటాల్
పరమాణువులోని ప్రతి కక్ష్య మూడు క్వాంటం సంఖ్యల n, ℓ , m l విలువల సమితి ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది , ఇవి వరుసగా ఎలక్ట్రాన్  శక్తి , కోణీయ మొమెంటం  కోణీయ మొమెంటం వెక్టార్ కాంపోనెంట్ ( మాగ్నెటిక్ క్వాంటం సంఖ్య )కి అనుగుణంగా ఉంటాయి. మాగ్నెటిక్ క్వాంటం సంఖ్యకు ప్రత్యామ్నాయంగా, కక్ష్యలు తరచుగా అనుబంధిత హార్మోనిక్ బహుపదిలచే లేబుల్ చేయబడతాయి (ఉదా xy, x 2 - y 2 ). అటువంటి ప్రతి కక్ష్యను గరిష్టంగా రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఆక్రమించవచ్చు, ప్రతి ఒక్కటి దాని స్వంత ప్రొజెక్షన్ స్పిన్‌తో ఉంటుంది. సాధారణ పేర్లు s కక్ష్య, p కక్ష్య , d కక్ష్య , మరియు f కక్ష్య వరుసగా కోణీయ మొమెంటం క్వాంటం సంఖ్య ℓ = 0, 1, 2 మరియు 3 కలిగిన కక్ష్యలను సూచిస్తాయి. ఈ పేర్లు, n విలువతో కలిసి, పరమాణువుల ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌లను వివరించడానికి ఉపయోగించబడతాయి. అవి s హార్ప్, p రిన్సిపల్ , d ,  f  నిర్దిష్ట శ్రేణి ఆల్కలీ మెటల్ స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ లైన్ల యొక్క ప్రారంభ స్పెక్ట్రోస్కోపిస్టుల వివరణ నుండి తీసుకోబడ్డాయి..
పరమాణు కక్ష్యలు పరమాణు కక్ష్య నమూనా యొక్క ప్రాథమిక బిల్డింగ్ బ్లాక్‌లు (ప్రత్యామ్నాయంగా ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్ లేదా వేవ్ మెకానిక్స్ మోడల్ అని పిలుస్తారు), పదార్థంలో ఎలక్ట్రాన్‌ల సబ్‌మైక్రోస్కోపిక్ ప్రవర్తనను దృశ్యమానం చేయడానికి ఒక ఆధునిక ఫ్రేమ్‌వర్క్. ఈ నమూనాలో బహుళ-ఎలక్ట్రాన్ పరమాణువు యొక్క ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్ సాధారణ హైడ్రోజన్-వంటి పరమాణు కక్ష్యల ఉత్పత్తి అయిన ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌లో నిర్మించబడినట్లు (సుమారుగా) చూడవచ్చు. ఆవర్తన పట్టికలోని విభాగాలలోని 2, 6, 10 మరియు 14 మూలకాల బ్లాక్‌ల పునరావృత ఆవర్తన సహజంగా s, p , d , మరియు పూర్తి సెట్‌ను ఆక్రమించే మొత్తం ఎలక్ట్రాన్‌ల సంఖ్య నుండి పుడుతుంది.f పరమాణు కక్ష్యలు, వరుసగా, అయితే క్వాంటం సంఖ్య n యొక్క అధిక విలువల కోసం , ప్రత్యేకించి ప్రశ్నలోని పరమాణువు ధనాత్మక చార్జ్‌ని కలిగి ఉన్నప్పుడు, కొన్ని ఉప-షెల్స్ యొక్క శక్తులు చాలా సారూప్యంగా మారతాయి మరియు అందువల్ల అవి జనావాసంగా చెప్పబడే క్రమం ఎలక్ట్రాన్లు (ఉదా Cr = [Ar]4s 1 3d 5 మరియు Cr 2+ = [Ar]3d 4 ) కొంతవరకు ఏకపక్షంగా మాత్రమే హేతుబద్ధీకరించబడతాయి ఎలక్ట్రాను తత్త్వాన్ని అవగాహన చేసుకోడానికి భౌతిక శాస్త్రంలో అనేక నమూనాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. వీటిలో అందరికీ పరిచయమైనది బోర్ నమూనా (Bohr Model). ఈ నమూనాలో సూర్యుడి చుట్టూ గ్రహాలు ఎలా తిరుగుతున్నాయో అదే విధంగా కేంద్రకం (nucleus) చుట్టూ ఎలెక్ట్రాన్లు తిరుగుతూన్నట్లు ఊహించుకుంటాం. ఈ నమూనా కొంత వరకు పని చేస్తుంది. కానీ, ఎలక్ట్రాను తత్త్వాన్ని పరిపూర్ణంగా వర్ణించదు. నిజానికి ఎలెక్ట్రాను రేణువు (particle)  లా ఉండదు, ఒక నిలకడ తరంగం (standing wave) లా ఉంటుందని మరొక నమూనా ఉంది. నిజానికి ఎలక్ట్రాను రేణువు లాగా ఉండదు, నిలకడ తరంగంలాగా ఉండదు, రెండు లక్షణాలు ఒకే సారి ప్రవర్తిస్తూ ఉంటుందని ఇప్పటి అవగాహన!
చరిత్ర
"కక్ష్య" అనే పదాన్ని రాబర్ట్ ముల్లికెన్ 1932లో వన్-ఎలక్ట్రాన్ ఆర్బిటల్ వేవ్ ఫంక్షన్‌కు సంక్షిప్తంగా రూపొందించారు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఎలక్ట్రాన్లు ఖచ్చితమైన కోణీయ మొమెంటం కలిగిన కాంపాక్ట్ న్యూక్లియస్ చుట్టూ తిరుగుతాయనే ఆలోచనను కనీసం 19 సంవత్సరాల క్రితం నీల్స్ బోర్ వాదించారు, మరియు జపనీస్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త హంటారో నగోకా ఎలక్ట్రానిక్ ప్రవర్తన కోసం ఒక కక్ష్య-ఆధారిత పరికల్పనను ప్రచురించారు. 1904 నాటికే. ఈ ఎలక్ట్రాన్ "కక్ష్యల" ప్రవర్తనను వివరించడం క్వాంటం మెకానిక్స్ అభివృద్ధి వెనుక ఉన్న చోదక శక్తులలో ఒకటి.
ప్రారంభ నమూనాలు
1897 లో JJ థామ్సన్ ఎలక్ట్రాన్‌ను కనుగొనడంతో, పరమాణువులు ప్రకృతి యొక్క అతి చిన్న బిల్డింగ్ బ్లాక్‌లు కాదని, అవి మిశ్రమ కణాలు అని స్పష్టమైంది. పరమాణువులలో కొత్తగా కనుగొనబడిన నిర్మాణం, పరమాణువు భాగాలు ఒకదానితో ఒకటి ఎలా సంకర్షణ చెందుతాయో ఊహించడానికి చాలా మందిని ప్రేరేపించాయి. థామ్సన్ ధనాత్మకంగా చార్జ్ చేయబడిన జెల్లీ-వంటి పదార్ధం లోపల కక్ష్య-వంటి రింగులలో బహుళ ఎలక్ట్రాన్లు తిరుగుతాయని సిద్ధాంతీకరించారు, ఎలక్ట్రాన్ ఆవిష్కరణ  1909 మధ్య, ఈ " ప్లమ్ పుడ్డింగ్ మోడల్ " పరమాణు నిర్మాణం  అత్యంత విస్తృతంగా ఆమోదించబడిన వివరణ. థామ్సన్ కనుగొన్న కొద్దికాలానికే, హంటారో నగోకా ఎలక్ట్రానిక్ నిర్మాణానికి భిన్నమైన నమూనాను అంచనా వేశారు. ప్లం పుడ్డింగ్ మోడల్‌లా కాకుండా, నాగోకా "సాటర్నియన్ మోడల్"లోని ధనాత్మక చార్జ్ కేంద్ర కోర్‌లో కేంద్రీకృతమై, ఎలక్ట్రాన్‌లను శని వలయాలను గుర్తుకు తెచ్చే వృత్తాకార కక్ష్యలోకి లాగుతుంది. ఆ సమయంలో కొంతమంది వ్యక్తులు నగోకా పనిని గమనించారు,  నగావోకా స్వయంగా దాని భావనలో కూడా సిద్ధాంతంలో ఒక ప్రాథమిక లోపాన్ని గుర్తించాడు, అనగా క్లాసికల్ చార్జ్డ్ వస్తువు కక్ష్య కదలికను కొనసాగించదు ఎందుకంటే అది వేగవంతం అవుతుంది మరియు విద్యుదయస్కాంతం కారణంగా శక్తిని కోల్పోతుంది. రేడియేషన్. అయినప్పటికీ, సాటర్నియన్ మోడల్ఆధునిక సిద్ధాంతంతో దాని సమకాలీనుల కంటే ఎక్కువ ఉమ్మడిగా ఉన్నట్లు తేలింది.
బోర్ అణువు
1909లో, ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్ పరమాణు ద్రవ్యరాశిలో ఎక్కువ భాగం కేంద్రకంలోకి గట్టిగా ఘనీభవించబడిందని కనుగొన్నాడు, అది కూడా ధనాత్మక చార్జ్‌తో ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ప్లం పుడ్డింగ్ మోడల్ పరమాణు నిర్మాణాన్ని వివరించలేకపోయిందని 1911లో అతని విశ్లేషణ ద్వారా స్పష్టమైంది. 1913లో, రూథర్‌ఫోర్డ్ పోస్ట్-డాక్టోరల్ విద్యార్థి, నీల్స్ బోర్, పరమాణువు యొక్క ఒక కొత్త నమూనాను ప్రతిపాదించాడు, దీనిలో ఎలక్ట్రాన్లు శాస్త్రీయ కాలాలతో కేంద్రకం చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాయి, కానీ కోణీయ మొమెంటం యొక్క వివిక్త విలువలను మాత్రమే h /2π యూనిట్లలో పరిమాణీకరించడానికి అనుమతించబడ్డాయి. ఈ పరిమితి ఎలక్ట్రాన్ శక్తుల యొక్క నిర్దిష్ట విలువలను మాత్రమే స్వయంచాలకంగా అనుమతించింది. బోర్ మోడల్పరమాణువు భూమి స్థితి నుండి రేడియేషన్ నుండి శక్తిని కోల్పోయే సమస్యను పరిష్కరించింది (దీనికి దిగువన ఎటువంటి స్థితి లేదని ప్రకటించడం ద్వారా), మరింత ముఖ్యంగా వర్ణపట రేఖల మూలాన్ని వివరించింది. ఉద్గార కాంతి తరంగదైర్ఘ్యంతో అణువులలోని శక్తి స్థాయిలను అనుసంధానించడానికి ఫోటోఎలెక్ట్రిక్ ప్రభావం గురించి బోర్ ఐన్‌స్టీన్  వివరణను ఉపయోగించిన తర్వాత, అణువులలోని ఎలక్ట్రాన్ల నిర్మాణం  అణువుల ఉద్గార మరియు శోషణ వర్ణపటం మధ్య అనుసంధానం అవగాహనలో మరింత ఉపయోగకరమైన సాధనంగా మారింది. అణువులలోని ఎలక్ట్రాన్ల. ఉద్గార శోషణ స్పెక్ట్రా (19వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి ప్రయోగాత్మకంగా తెలిసినది) అత్యంత ప్రముఖమైన లక్షణం ఏమిటంటే, ఈ పరమాణు వర్ణపటంలో వివిక్త రేఖలు ఉంటాయి. బోర్ నమూనా ప్రాముఖ్యత ఏమిటంటే, ఎలక్ట్రాన్లు అణువు చుట్టూ పట్టే కక్ష్యల మధ్య శక్తి వ్యత్యాసాలకు ఉద్గార  శోషణ స్పెక్ట్రాలోని పంక్తులకు సంబంధించినది. కాదు ఎలక్ట్రాన్‌లకు కొన్ని రకాల తరంగ-వంటి లక్షణాలను ఇవ్వడం ద్వారా బోర్ సాధించాడు, బొమ్మ చూడండి.
ఇది చాల క్లిష్టమైన ఊహనం. గణితం సహాయం లేకుండా గభీమని అర్థం కాదు. ఆధునిక గుళిక శాస్త్రం (modern quantum mechanics) కక్ష్యలు (orbits) వాడరు; ఆ స్థానంలో కెరటకాలు (orbitals)  వాడతారు.
చొలచగుడ్డ
చొలచగుడ్డ  కర్ణాటక రాష్ట్రం బాగల్‌కోట్ జిల్లా, బాదామి తాలూకాలోని గ్రామం. ఈ గ్రామం మలప్రభ నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ గ్రామంలో రెండు సుప్రసిద్ద ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఒకటి బనశంకరి  ఆలయం కాగా రెండవది వీరభద్రాలయం . ఈ గ్రామం తమలపాకు తోటలకు ప్రసిద్ధి. అలాగే అరటి తోటలకు, ఒక రకమైన మిరప పంట (clove-chillies) కు ప్రసిద్ధి.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:బాగల్‌కోట్ జిల్లా గ్రామాలు వర్గం:కర్ణాటక గ్రామాలు వర్గం:కర్ణాటక దర్శనీయస్థలాలు
ఇన్స్టాక్స్
thumb ఇన్స్టాక్స్  (ఆంగ్లం: Instax) అనేది ఇన్స్టంట్ కెమెరాలలో వాడబడే ఇన్స్టంట్ ఫిల్మ్. దీనిని ఫూజీఫిలిం సంస్థ రూపొందిస్తుంది.
ఇన్స్టాక్స్ ఫిలిం వివిధ పరిమాణాలలో లభ్యమవుతుంది.
స్క్వేర్ కేవలం కలర్ లో దొరుకుతుంది. మిని, వైడ్ లు కలర్, బ్లాక్ అండ్ వైట్ రెండిటిలోనూ లభ్యమవుతుంది.
1998 మినిని వాడగల తొలి ఇన్స్టంట్ కెమెరా ఇన్స్టాక్స్ మిని, ఇన్స్టాక్స్ మిని 10లు విడుదల చేయబడ్డవి. 1999 లో వైడ్ ఫిలింను వాడే కెమెరా విడుదల చేయబడ్డవి. 2017 లో ఇన్స్టాక్స్ స్క్వేర్ ను వాడబడే కెమెరా రూపొందించబడ్డవి.
వైడ్
వర్గం:ఫోటోగ్రఫిక్ ఫిలిం
చిన్ముద్ర
thumb|చిన్ముద్ర బొటనవేలు, చూపుడు వేలు చివరలు కలిసి, మిగిలిన మూడు వేళ్లను నిటారుగా ఉంచితే దానిని చిన్ముద్ర అని అంటారు. ధ్యాన సమయంలో ఆధ్యాత్మిక శక్తి బయటకు ప్రసరించకుండా ఈ ముద్ర ఆపుతుంది. ‘చిన్ముద్ర’ అనగా బొటన వ్రేలిపై చూపుడు వ్రేలుని నిలిపి ఉంచటం. బొటన వ్రేలుని భగవంతుడిగానూ, చూపుడి వ్రేలిని జీవుడిగానూ భావించి కలిపి, మిగిలిన మూడు వ్రేళ్ళనూ అహంకార, భ్రమ, చెడు ప్రవృత్తులుగా భావించి దూరంగా పెట్టాలనేదే ఈ ముద్రం అర్థం. చిన్ముద్ర జ్ఞాన స్వరూపానికి సంకేతం.
ప్రయోజనం
రక్తపోటునివారణ, సకారాత్మక ఆలోచనలు, జ్ఞాపకశక్తి, చూపు పెరుగుదలకు, కాళ్ళకి నీరు బడితే నివారిస్తుంది. ఊపిరితిత్తులలో శ్వాస బాగా నింపబడి రక్తము శుద్ధ బరుస్తుంది. ఇది ధ్యానముద్ర.
మూలాలు
వర్గం:ధ్యానము వర్గం:ఆధ్యాత్మికం
నోంగ్‌స్టోయిన్
నోంగ్‌స్టోయిన్, మేఘాలయ రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ ఖాసీ హిల్స్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, ప్రధాన కార్యాలయం.
భౌగోళికం
నోంగ్‌స్టోయిన్ పట్టణం 25.52°N, 91.27°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 1409 మీటర్లు (4622 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.
నోంగ్‌స్టోయిన్ పట్టణానికి 24 కి.మీ. (15 మైళ్ళ) దూరంలో లాంగ్షియాంగ్ జలపాతం ఉంది.
జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నోంగ్‌స్టోయిన్ పట్టణంలో 22,003 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 50% మంది పురుషులు, 50% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 67% కాగా, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 67% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 66% గా ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 23% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:మేఘాలయ నగరాలు, పట్టణాలు
నిన్ను కలిశాక
నిన్ను కలిశాక 2009, అక్టోబర్ 02న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై రామోజీరావు నిర్మాణ సారధ్యంలో శివనాగేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సంతోష్, చైతన్య, ప్రియ, దీప షా, తరుణ్ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, సునీల్ కశ్వప్ సంగీతం అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:రామోజీరావు నిర్మించిన సినిమాలు వర్గం:జగపతి బాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు
సబితం జలపాతం
సబితం జలపాతం పెద్దపల్లి జిల్లా లోని రామగుండం మండలంలోని సబితం గ్రామంలో ఉంది. గ్రామానికి దక్షిణదిశలో వున్న గుట్టల్లో ఆగ్నేయంగా వర్షాలవల్ల ఈ జలపాతం పుట్టింది.
ఈ జలపాతం 40 అడుగుల ఎత్తునుండి రెండు పాయలుగా కిందికి జాలువారుతూ ఉంటుంది. జలపాతం కింద చాలా లోతైన గుండం ఉంది. ఈ గుండంలోకి దిగడానికి ఎవరూ సాహసించరు. ఈ జలపాతానికి రెండు దిక్కుల్లో వున్న ఆకుపచ్చనిచెట్ల పచ్చదనం, జేగురురంగు రాతిబండలు, తెల్లనినీరు త్రివర్ణాలు అద్బుతదృశ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంటాయి.ఈ జలపాతం రామగుండంలో చూడదగిన పర్యాటక ప్రదేశం.
గుహాలయం
సబితం జలపాతానికి ఎడమవైపున గుట్టలో తొలిచిన గుహాలయం ఉంది. ఈ గుహాలయంలో కుడివైపున మొదటిగుహలో రాతిగొడపై చెక్కిన అర్ధశిల్పాల్లో ఆసనస్థితిలో షణ్ముఖుడు, ముడిచిన జటాఝూటంతో ఆసనస్థితిలో నమస్కారముద్రతో శివుడు, (కాయోత్సర్గభంగిమ) స్థాణకస్థితిలో కుడిచేతిలో గదతో గణపతి కనిపిస్తారు. వీటికి ఎడమవైపున వున్న రాతిగోడలపై చెక్కినట్లు ఉలిగుర్తులు ఉన్నాయి. రెండవ (మధ్య) గుహాలయం మధ్య లింగాన్ని అమర్చే రంధ్రంలో తాత్కాలికంగా దానిలో రాతిముక్క పెట్టివుంది. మూడవ గుహాలయం ఖాళీగావుంది. వీటికి ఎదురుగా బయట విష్ణుమూర్తి, శివలింగం, నంది, సూర్యుడు, దుర్గ, నాగదేవతల నల్లరాతి శిల్పాలు కొత్తగా కట్టిన వేదికమీద ప్రతిష్ఠించి ఉన్నాయి.
గుహాలయాల స్తంభాలపై చెక్కిన డిజైన్లు బౌద్ధ ఆరామస్తంభాలవలె కనిపిస్తుండడంతో ఇక్కడ బౌద్ధులు ‘వస్సావాసం (వర్షాకాలంలో నివసించే తాత్కాలిక నివాసం)’ ఏర్పాటు చేసుకున్నట్లుగా చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ జలపాతాలు వర్గం:రామగుండం పర్యాటక ప్రాంతాలు వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
రాజా భగవన్‌దాస్ బాగ్ ప్యాలెస్
చరిత్ర
17వ వతాబ్ధంలో మొట్టమొదటి నిజాం పాలనలో 26 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఈ ప్యాలెస్‌ నిర్మాణం జరిగింది. కుతుబ్ షాహీ రాణిలలో ఒకరికి మహిళల క్వార్టర్స్‌గా ఇది నిర్మించబడిందని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. భగవన్‌దాస్‌ ఈ ప్యాలెస్‌ను కొనుగోలు చేశాడు. మైసూరు సమీపంలోని శ్రీరంగపట్నం లో ఉన్న దరియా దౌలత్‌బాద్‌ నిర్మాణ శైలిలో దీని నిర్మాణం ఉంది. భగవాన్‌దాస్‌ పూర్వీకులు గుజరాత్‌కు చెందిన గుజరాతీ బనియాలు. వాళ్ళు మొఘలుల వద్ద సివిల్‌ కాంట్రాక్ట్‌లు, ఫారెస్ట్‌ కాంట్రాక్ట్‌లు చేసేవారు. ఔరంగజేబు వద్ద పనిచేసే కమ్రూద్దీన్‌కు వీరికి మంచి సంబంధాలుండేవి. ఔరంగజేబు తర్వాత బీజాపూర్‌ గవర్నర్‌గా ఉన్న కమ్రూద్దీన్‌ స్వతంత్ర రాజుగా ప్రకటించుకుని 1720లో గోల్కొండ కు వచ్చిన సమయంలో వారు కూడా ఇక్కడికి వచ్చి, వజ్రాల వ్యాపారంలో పేరు తెచ్చుకున్నారు. అప్పుడే షావుకారీ కార్వాన్‌లో వీరి కుటుంబం స్థిరపడిపోయింది.
నిర్మాణ శైలీ
ఇండో పర్షియన్‌, మొఘల్‌ శైలిలో దీని నిర్మాణం జరిగింది. కడీవర్క్‌, చెక్కమీద అందంగా చెక్కిన నగిషీలు, కిటికీలు ఉన్నాయి. లైమ్‌స్టోన్‌, చింత గింజలు, ఆకులు, కాయలతో చేసిన సహజ రంగులను వినియోగించడంతో ఇప్పటికీ వాటి రంగులు చెక్కుచెదరలేదు. ఈ ప్రాంగణంలో ఉన్న నాలుగు మెట్ల బావుల్లో ప్రస్తుతం ఒక్క బావి మాత్రమే కనిపిస్తోంది. ఈ ప్రాంగణంలో ఒక తోట ఉండేది. అందులో చాలా రకాల పూలచెట్లు, పండ్లచెట్లు ఉండేవి. విశాలమైన పచ్చదనం విస్తరించ ఉన్న ఈ తోటలోని ఆరు నీటిపారుదల బావులు, కందకాల నుండి చెట్లకు నీటిని పంపేవారు.
వారసత్వ హోదా
హైదరాబాదు మహానగర అభివృద్ధి సంస్థ రెగ్యులేషన్ 13వ జాబితాలో చేర్చబడిన వారసత్వ ప్రదేశం ఇది. వారసత్వ నిర్మాణం ఉన్న భూమిని ప్రైవేట్ యజమానులు కూల్చివేయడానికి, విక్రయించడానికి అనుమతిలేదు.
పునరుద్ధరణ
ఈ దిగ్గజ చారిత్రక రాజభవనం రోజుai గడిచే కొద్దీ క్రమక్రమంగా కూలిపోతోంది. 2021, జనవరి 15న పురపాలకశాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి అర్వింద్‌కుమార్‌ ఈ ప్యాలెస్ ను సందర్శించి పునరుద్ధరణ చేయాల్సిన సమయం వచ్చిందంటూ ట్విట్టర్‌లో పేర్కొన్నాడు. ప్యాలెస్ ఒక ప్రైవేట్ ఆస్తి కాబట్టి, పునరుద్ధరణకు ముందు యజమానులతో సంప్రదింపులు జరపాల్సి ఉంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వారసత్వ నిర్మాణాలు వర్గం:నిజాం పరిపాలన
తుడుం (వాయిద్యం)
తుడుం అర్థ గోళాకారంలో వుండి మట్టితో తయారు చేయ బడ్డ వాయిద్యం. పైన మేక చర్మాన్ని భిగించి కడతారు. అర్థ గోళం పైభాగం పైన తోలు పట్టీలు చర్మాన్ని బిగించి వుంచుతాయి. తాళ్ళ చుట్టుపైన ఈ వాయిద్యాన్ని వుంచి, తోలు పట్టాలతో ​వాయిస్తారు. ముఖ్యంగా దింసా నృత్యాలలో దినిని ఉపయోగిస్తారు. సామంత జాతివారూ, గోండులూ ఈ వాయిద్యాన్ని ఎక్కువగా వాడుతారు.
తయారీ
గోండి సంస్కృతిలో 'తుడుం' వాద్యం ముఖ్యమైనది. గోండుల దేవగురువు దీనిని 152 మేకులతో నిర్మిస్తాడు. పై భాగాన్ని పశుచర్యంతో మూసివేస్తారు. ఈ వాద్యం నోరు దాని కింద ఆసనం  ఉంటుందని గోండీ పెద్దలు అంటారు. దీని ప్రాణం దాని కింది భాగంలోనే ఉంటుందని  భావిస్తారు. కాబట్టి పూజచేసేప్పుడు దాని అడుగు భాగాన తిలకం దిద్దుతారు. వాయించేప్పుడు అన్ని చర్మవాద్యాలను వేడితో కాపినట్లే తుడుంని కాపి రెండు కర్ర కోలలతో వాయిస్తారు.
సహవాయిద్యంగా కాలికోమ్
ఈ వాద్యం మేలు కొలువు దరువు మోగించడంలో దిట్ట. ఈ వాద్యం వాయించినప్పుడు కాలికోంని సహవాద్యంగా ఊదుతారు. ఈ రెండు వాద్యాల జమిలి శబ్దం గోండులకు  ఇష్టం. దీని శబ్దం వల్ల యుద్ధానికి సిద్ధం కండి అని శంఖం విన్న భావన కలుగుతుంది. కాబట్టి తుడుంమోత మోత మోగుతుందని, కాలికోం కూత కూస్తుందని వారు భావిస్తారు. వివిధ రకాల దరువులను పలుకుతూ మంచి శబ్దాలకు తుడుం జీవం పోస్తుంది.
గోండుల చైతన్యానికి సంకేతం
తుడుం శబ్దం లేకుండా పెన్నాపేన్ పండుగ, దండారి డప్పుల దరువులు ఉండవు. గోండులు దీనిని డబ్బుతో కొనరు. ఒక పశువు ధరతో, మేకపోతు విలువతో సమానంగా చూస్తారు. దీనిని పురుషవాద్యంగా వారు భావిస్తారు. ఈ సంగీత వాద్యాన్ని పూజాకార్యక్రమంలో ఉంచి పూజిస్తారు. గోండుల చైతన్యానికి 'తుడుం' ఒక సంకేతంగా నిలిచింది.
మూలాలు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:జానపద సాహిత్యం
సిద్దిపేట పోలీస్ కమిషనరేట్
సిద్దిపేట పోలీస్ కమిషనరేట్ అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్దిపేట నగరంలో చట్టాన్ని అమలుచేయడానికి, నేర దర్యాప్తులో ప్రాథమిక బాధ్యతలను కలిగి ఉన్న నగర పోలీసు విభాగం.
దసరా పండుగ సందర్భంగా 2016 అక్టోబరు 11న రాష్ట్రంలో కొత్తగా ప్రారంభించబడిన 21 జిల్లాలు, 4 కొత్త కమిషనరేట్‌లతోపాటు సిద్దిపేట కమిషనరేట్ కూడా అధికారికంగా ఏర్పాటుచేయబడింది.
నూతన భవనం
సిద్దిపేట శివారు దుద్దేడ వద్దగల 29 ఎకరాలలో 19 కోట్ల రూపాయలతో అత్యాధునిక హంగులతో, సాంకేతికత, వసతులతో జి ప్లస్ 2 తరహాలో సిద్దిపేట జిల్లా పోలీస్ కమిషనరేట్ నూతన భవనం నిర్మించబడింది. కమిషనరేట్ ప్రాంగణంలోనే సీపీ, ఆడిషనల్ డీసీపీలు స్థానిక ఎసీపీకి ప్రత్యేక చాంబర్లు ఉన్నాయి. మొదటి అంతస్తులో పరిపాలన, సి.పి. కార్యాలయ ఉద్యోగుల చాంబర్లు, ఎస్పి కార్యాలయం, స్పెషల్ బ్రాంచ్, వీడియో హాల్, మీడియా, మహిళల విశ్రాంతి గదులు, రెండో అంతస్తులో కమాండ్ కంట్రోల్, ట్రాఫిక్ కంట్రోల్, క్రైమ్ సెల్, ఫింగర్ ప్రింట్ అండ్ క్లూస్ టీం, డిజిటల్ ట్రైనింగ్, సైబర్ ల్యాబ్, సహా పలు ప్రత్యేకమైన గదులు ఉన్నాయి.
ప్రారంభం
ఈ నూతన భవనాన్ని 2021 జూన్ 20న ఉదయం 11.46 నిముషాలకు ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు ప్రారంభించి, పోలీసు కమిషనర్‌ జోయల్ డేవిస్ ను అతని ఛాంబర్ లో కూర్చోబెట్టాడు. కమాండింగ్ కంట్రోల్ రూమ్ ను సందర్శించి ముఖ్యంత్రి అక్కడ ఏర్పాటుచేసిన సి.సి. కెమెరాల ద్వారా జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాలలో కెమెరాల పనితీరును పరిశీలించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర ఆర్ధిక శాఖ మంత్రి టి. హరీష్ రావు, హోంమంత్రి మహమూద్ అలీ, మంత్రి వేముల ప్రశాంత్ రెడ్డి, ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి సోమేశ్ కుమార్, ఎంపీ కొత్త ప్రభాకర్ రెడ్డి, డి.జి.పి. మహేందర్ రెడ్డి, జిల్లా కలెక్టర్ వెంకట్ రామ్ రెడ్డి, సిపి జోయల్ డేవిస్, ఎమ్మెల్సీ ఫారూఖ్ హుస్సేన్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
పోలీస్‌ కమిషనర్లు
సిద్దిపేట పోలీసు కమిషనరేట్‌ ఏర్పాటైన సమయంలో శివకుమార్‌ మొదటి సీపీగా పనిచేశాడు. అతని బదిలీ అనంతరం 2018లో జోయల్‌ డెవిస్‌ సిద్దిపేటకు రెండో పోలీసు కమిషనర్‌గా నియామకమయ్యాడు. పోలీసుల సంక్షేమం కోసం రాష్ట్రంలోనే తొలిసారిగా పోలీసు వెల్ఫేర్‌ కన్వెన్షన్‌ సెంటర్‌ను జోయల్‌ డెవిస్‌ అందుబాటులోకి తెచ్చి, కమిషనరేట్‌లో పోలీసు వెల్ఫేర్‌ స్టోర్‌లను ఏర్పాటుచేశాడు. 2021 డిసెంబరు 25న హైదరాబాద్‌ వెస్ట్‌జోన్‌ డీసీపీగా బదిలీ అయ్యాడు.
కొన్నిరోజులపాటు సిద్దిపేట ఇన్‌చార్జి పోలీసు కమిషనర్‌గా పనిచేసి, కామారెడ్డి ఎస్పీగా పనిచేస్తున్న ఎన్‌. శ్వేత 2021 డిసెంబరు 27 సోమవారం రోజున పోలీసు కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించింది.
అధికార పరిధి
సిద్దిపేట కమిషనరేట్‌ పరిధిలో సిద్దిపేట, గజ్వేల్, హుస్నాబాద్ అనే 3 డివిజన్లు ఉన్నాయి
మూలాలు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా వర్గం:తెలంగాణ పోలీసు
ఫకీర్‌భుదిహాల్
ఫకీర్‌భుదిహాల్  కర్ణాటక రాష్ట్రం బాగల్‌కోట్ జిల్లా, బాదామి తాలూకాకు చెందిన గ్రామం.
మూలాలు
వర్గం:బాగల్‌కోట్ జిల్లా గ్రామాలు వర్గం:కర్ణాటక గ్రామాలు
జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రులు
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని గవర్నరు నియమిస్తారు. రాజ్యాంగం ప్రకారం గవర్నరే రాష్ట్ర పరిపాలకుడు అయినప్పటికి ఆయనకు ఎటువంటి పరిపాలనాధికారాలు ఉండవు. జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభకు ఎన్నికల తరువాత, రాష్ట్ర గవర్నర్ సాధారణంగా మెజారిటీ సీట్లు ఉన్న పార్టీని (లేదా సంకీర్ణాన్ని) ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆహ్వానిస్తారు. అసెంబ్లీకి సమిష్టిగా బాధ్యత వహించే మంత్రుల మండలి ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తాడు. అసెంబ్లీ విశ్వాసం దృష్ట్యా, ముఖ్యమంత్రి పదవీకాలం ఐదేళ్లు.
జమ్మూకశ్మీర్ కు 2019లో ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్ 370ను రద్దు చేసిన సమయంలో జమ్మూకశ్మీర్ ను అసెంబ్లీతో కూడిన కంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా కేంద్రం ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
మూలాలు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ వ్యక్తులు
కరకవాగు
"కరకవాగు" అనునది ఖమ్మం జిల్లా పాల్వంచ మండలానికి చెందిన ఒక చిన్న గ్రామం. పిన్ కోడ్: 507115.
చరిత్ర
ఇది పాల్వంచ పట్టణంలో కలిసిపోయింది.
విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన, కు. అన్నం తరంగిణి, హైదరాబాదులోని ఏ.పీ. స్పోర్ట్స్ స్కూలులో మొదటి సంవత్సరం ఇంటరు చదువుచున్నది. ఈమె "సెపక్ తప్రా" క్రీడలో చాలా నైపుణ్యం సాధించిన క్రీడాకారిణి. ఈమె 2013 సెప్టెంబరు 12 నుండి 25 వరకూ, థాయిల్యాండులో జరిగిన 2వ ఆంతర్జాతీయ "కింగ్స్ కప్ ఛాంపియనుషిప్పు" పోటీలలో భారతదేశం తరపున పాల్గొని, కాంస్యపతకం సాధించింది. ఈమె ఈ పోటీలలో పతకం గెలిచిన మొదటి ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రీడాకారిణి. ఈమె 2013 అక్టోబరు 18 నుండి 22 వరకూ, నాగాల్యాండు రాజధాని కోహిమాలో జరిగిన 24వ జాతీయ సెపక్ తప్రా పోటీలలో పాల్గొని, రజత & కాంస్య పతకాలను సాధించి, మలేషియాలో జరిగే అంతర్జాతీయ సూపర్ సీరీస్ పోటీలకు ఎన్నికైనది. ఆసియా క్రీడలలో విజయం సాధించాలన్నది ఈమె లక్ష్యం.
యవుజ్ సుల్తాన్ సెలిం బ్రిడ్జి
యావుజ్ సుల్తాన్ సెలిం వంతెన, బాస్పోరస్‌ అనే జలసంధిపై నిర్మించారు.ఈ వంతెన పేరు యావుజ్‌ సుల్తాన్‌ సెలిం బ్రిడ్జ్‌. ఒట్టోమాన్‌ను పాలించిన రాజు యావుజ్‌ సుల్తాన్‌ సెలిం జ్ఞాపకార్థం ఈ వంతెనకు ఈ పేరు పెట్టారు.ఈ వంతెన నిర్మించడం వల్ల ఇస్తాంబుల్‌లో ట్రాఫిక్‌ కష్టాలు చాలా తగ్గాయి.ఈ వంతెన యూరప్‌, ఆసియాలను కలుపుతుంది.
వంతెన నిర్మాణం
వంతెనకు డిజైన్‌ రూపొందించింది ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన మైఖెల్‌ విర్లోజెక్స్‌ అనే ఇంజనీర్‌.ఒక వైపు మోటారు వాహనాల కోసం నాలుగు లైన్లు ఉంటాయి. ఒక రైల్వే లైను ఉంటుంది. రెండు లైన్లు కలుపుకుంటే ఎనిమిది వరుసల రహదారి, మధ్యలో రెండు రైల్వే లైన్లు ఉంటాయి. సస్పెన్షన్‌ బ్రిడ్జ్‌పై రైల్వే లైన్లు ఏర్పాటు చేసిన మొట్ట మొదటి వంతెన ఇదే.రెండు స్తంభాల మధ్య దూరం 4600 అడుగులు ఉంటుంది. రెండు స్తంభాలను కలుపుతూ తీగలుంటాయు. ఆ తీగలపై వంతెన వేలాడుతూ ఉంటుంది. ఈ వంతెన పొడవు 2.1 కి.మీ. ఈ వంతెన నిర్మాణానికి వేలమంది కార్మికులు రెండు సంవత్సరాలు శ్రమించి ఈ వంతెన నిర్మించారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వంతెనలు
ఇనాం భూములు
ఇనాం భూములు అంటే ముందుగా ఇనాం అంటే బహుమతి లేదా కానుక, మాన్యం అనే అర్థాలు ఉన్నాయి.క్లుప్తంగా ఇనాం భూములు అంటే ఉచితంగా, లేదా బహుమానంగా ఇచ్చిన భూములు.
ఇనామ్ భూముల రద్దు చట్టం
స్వాతంత్రం అనంతరం సంస్థానాలు, జమీన్లు రద్దుకావటంతో 1956లో ప్రభుత్వం ఇనాం రద్దు చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఆ తర్వాత రెవెన్యూ రికార్డులు, ఆర్‌.ఎస్.ఆర్‌, ఎఫ్‌.ఎల్‌.ఆర్‌. నందు వాటిని ఇనాం భూములుగానే నమోదయ్యాయి. ఇనాం భూములు సాగుచేసుకున్న వారిని గుర్తించి వారి పేర్లతో ఫారం-8 కింద రెవెన్యూ రికార్డులను పరిశీలించి రైత్వారీ పట్టాలు మంజూరుచేశారు. ఆనాటి రెవెన్యూ రికార్డుల్లో ప్రధానమైన 10-1లో ఇనాం పట్టాదారులుగా నమోదయ్యారు. జమీందారీ (ఎస్టేట్‌) గ్రామాల్లో అత్యధికంగా ఇనాం భూములే ఉండేవి. ఈ ఇనాంలు మేజర్ ఇనాం, మైనర్ ఇనాం అని పిలువబడ్డాయి.
శాశ్వత శిస్తు వసూలు పద్దతి
1802 లో శాశ్వత శిస్తు వసూలు పద్దతి అమలులోకి వచ్చింది.దానిని 3 రకాలుగా వర్గీకరించారు.
1802 లో ఒక రెగ్యులేషన్ చట్టం
ఈ చట్టం ప్రకారం ఇనాము అనగా
1858లో ఇనాములకు సంబంధించిన వివాధాలను తొలగించడానికి ఇనాం కమీషనర్గా జి.ఎస్. టైలర్ ను నియమించారు. 1858 కి పూర్వం 50 సం॥ల నుండి ఇటువంటి భూములు కలిగిన వారిని ఇనాందార్లుగా గుర్తించారు
1950 నాటికి ఆంధ్రప్రాంతంలో భూమిశిస్తు విధానం, సేద్యం భూమి
ఈ విధంగా జమీందార్లు, ఇనాందార్ల వద్ద అధిక భూమి కేంద్రీకృతం అయింది.వీరు వ్యవసాయదారులకు భూమిని కౌలుకి ఇచ్చి వారి నుండి ఎక్కువ పన్నులు వసూలు చేసేవారు. ఈ సాంఘిక దురాచారాన్ని రూపుమాపడానికి భూసంస్కరణలు అవసరం భూమిలేని వారికి మిగులు భూమిని పంచి, దున్నేవారికి భూమిపై హక్కులు కల్పించడం వలన సమాజంలో వర్గపోరాటం నివారించబడింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:బహుమతులు వర్గం:దానాలు
రుక్మి
రుక్మి విదర్భ దేశాన్ని పరిపాలించే భీష్మకుడు అనే రాజు యొక్క పెద్ద కుమారుడు. ఇతనికి రుక్మరత, రుక్మకేతు, రుక్మబాహు, రుక్మనేత్ర అనే నలుగురు సోదరులు, రుక్మిణి అనే సోదరి ఉంది.
శ్రీకృష్ణుడు, రుక్మిణి దేవి ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు. రుక్మి మాత్రం తన సోదరిని శిశుపాలుడు కిచ్చి చేయాలని తీర్మానిస్తాడు. ఆ వివాహానికి సుముహూర్తం కూడా పెట్టిస్తాడు. వివాహ సమయంలో అనుకున్న ప్రకారము రుక్మిణీ దేవి నగర పొలిమేరలలో ఉన్న సర్వలోకేశ్వరి ఆలయానికి వస్తుంది. అందరు చూస్తూ ఉండగానే శ్రీకృష్ణుడు ఆమెని తన రథం మీద ఎక్కించుకొని హుటహుటిన ద్వారక వైపు బయలుదేరతాడు. రుక్మి తన సేనతో వెళ్ళి శ్రీకృష్ణుడి రథం ఎదురుగా నిలిచి దండయాత్ర చేస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు రుక్మి శిరస్సు ఖండించదలస్తుంటే రుక్మిణీ దేవి శ్రీకృష్ణుడి కాళ్ళపై పడి తన సోదరుడిని క్షమించి విడిచి పెట్టమంటుంది. శ్రీకృష్ణుడు శాంతించి రుక్మికి తల గొరిగించి సన్మానం చేస్తాడు.
రుక్మి తన కూతురైన శుభాంగిని ప్రద్యుమ్నునికిచ్చి వివాహము చేసెను. వివాహ సమయంలో ఇతడు బలరాముని అవమానింప దలచి జూదము నాడుటకు పిలిచెను. మూడు సార్లు అసత్యము లాడి బలరాముని కోపానికి పాత్రుడై యుద్ధంలో అతని చేత చంపబడ్డాడు.
మూలాలు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
జింబాబ్వే
జింబాబ్వే (ఆంగ్లం : Zimbabwe), అధికారిక నామం రిపబ్లిక్ ఆఫ్ జింబాబ్వే. ఇది దక్షిణాఫ్రికాలో ఉన్న ఒక భూబంధిత దేశం. దీని పాత పేర్లు రొడీషియా, రొడీషియా రిపబ్లిక్, దక్షిణ రొడీషియా. దీని దక్షిణసరిహద్దులో దక్షిణాఫ్రికా, నైఋతి సరిహద్దులో బోత్సవానా, వాయువ్యసరిహద్దులో జాంబియా, తూర్పు సరిహద్దులో మొజాంబిక్ దేశాలు ఉన్నాయి. ఇది జామ్బెజీ, లింపోపో నదుల మద్య ఉంది. రాజధాని, దేశంలో కెల్లా అతిపెద్ద నగరమూ హరారే. సుమారు 16 మిలియన్ల జనాభా ఉంది. జింబాబ్వేలో 16 అధికారిక భాషలు ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు, షోనా, నెదెబెలె అధికంగా వాడుకలో ఉన్నాయి.
11 వ శతాబ్దం నుండి ప్రస్తుతం జింబాబ్వే భూభాగాన్ని అనేక వ్యవస్థీకృత రాజ్యాలు పాలించాయి. వలస, వాణిజ్యం కొరకు ఇది ప్రధాన మార్గంగా ఉంది. సెసిల్ రోడ్స్ కు చెందిన బ్రిటిష్ సౌత్ ఆఫ్రికా కంపెనీ 1890 లలో ప్రస్తుత భూభాగాన్ని మొదట గుర్తించింది. ఇది 1923 లో దక్షిణ రోడేషియా స్వయంపాలిత బ్రిటిషు కాలనీగా మారింది. 1965 లో సాంప్రదాయిక శ్వేతజాతి అల్పసంఖ్యాక ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా రోడేషియా పేరుతో స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకుంది. ఆ తరువాత అంతర్జాతీయంగా ఒంటరితనం అనుభవిస్తూ, నల్లజాతివారి జాతీయవాద శక్తులతో 15 సంవత్సరాల గెరిల్లా యుద్ధాన్ని ఎదుర్కొన్నది. 1980 ఏప్రిల్‌లో జరిగిన శాంతి ఒప్పందంతో సార్వత్రిక వోటు హక్కుతో, జింబాబ్వే అనే సార్వభౌమ దేశంగా అవతరించింది. జింబాబ్వే అప్పుడు కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సులో చేరింది. 2002 లో అప్పటి ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ చట్టాలను ఉల్లంఘించినందుకు గాను, దానినుండి సస్పెన్షనుకు గురైంది. 2003 డిసెంబరులో దేశం ఆ కామంవెల్తు సభ్యత్వం నుండి తప్పుకుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి, దక్షిణాఫ్రికా డెవలప్మెంట్ కమ్యూనిటీ (ఎస్.ఎ.డి.సి), ఆఫ్రికా సమాఖ్య (ఎ.యు), కామన్ మార్కెటు ఫర్ ఈస్ట్ అండ్ సౌత్ సంస్థలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. దేశం లోని సంపదకు గుర్తింపుగా ఈ దేశాన్ని ఒకప్పుడు "జ్యువెల్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా" గా పిలిచేవారు.
1980 లో రాబర్టు ముగాబే జింబాబ్వే ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు. తన జను-పి.ఎఫ్. పార్టీ అల్పసంఖ్యాక శ్వేతజాతీయుల పాలన ముగిసిన తరువాత ఎన్నికలలో గెలిచింది. 1987 నుండి ఆయన జింబాబ్వే అధ్యక్షుడుగా (2017 లో ఆయన రాజీనామా వరకు) ఉన్నాడు. ముగాబే అధికార పాలనలో రాష్ట్ర భద్రతా దళం దేశంలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది. విస్తారమైన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు బాధ్యత వహిస్తుంది. ముగాబే శీతల యుద్ధం విప్లవవాద సామ్యవాద వాక్చాతుర్యంతో పాలన కొనసాగించాడు. పాశ్చాత్య పెట్టుబడిదారీ దేశాల కుట్రలో జింబాబ్వే ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటుందని నిందించాడు. సమకాలీన ఆఫ్రికా రాజకీయ నాయకులు ముగాబేను విమర్శించారు. ఆయన తన సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక వాదనలను అణిచివేశాడు. అయినప్పటికీ ఆర్చి బిషపు డెస్మండు టుటు అతన్ని "ఒక ఆర్కిటిపల్ ఆఫ్రికన్ నియంత కార్టూను వ్యక్తి" అని పిలిచాడు. 1990 ల నుంచి దేశంలో ఆర్ధిక క్షీణదశలో ఉంది. అనేక సంక్షోభాలు, అధిక ద్రవ్యోల్బణం ఎదుర్కొంటుంది.
2017 నవంబరు 15 న తన ప్రభుత్వం, జింబాబ్వే వేగంగా క్షీణించే ఆర్థికవ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు జరిగిన నేపథ్యంలో ముగాబేను దేశవాళీ జాతీయ సైన్యం గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారు. 2017 నవంబరు 19 న జను- పి.ఎఫ్. పార్టీ నాయకుడిగా రాబర్టు ముగాబేను తొలగించి ఆయన స్థానంలో ఉపాధ్యక్షుడు ఎమ్మెర్సను మన్నాగగ్వాను నియమించింది. 2017 నవంబరు 21 న ముంగాంబే తనను పదవీచ్యుతుని చేయడానికి ముందుగా స్వయంగా రాజీనామా చేసాడు. 2018 జూలై 30 న జింబాబ్వే జనరలు ఎన్నికలు నిర్వహించింది. ఎన్నికలలో ఎమ్మెర్సను మన్గాగ్వా నేతృత్వంలోని జను-పి.ఎఫ్. పార్టీ గెలిచింది. ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ ఎం.డి.సి. అలయంసుకు నాయకత్వం వహించిన నెల్సను చమిసా ఎన్నికల ఫలితాలను సవాలు చేస్తూ జింబాబ్వే రాజ్యాంగ న్యాయస్థానంకు ఒక పిటిషన్ను దాఖలు చేశారు. మనగగ్వా విజయం తర్వాత న్యాయస్థానం ముగాబే తర్వాత ఆయనను అధ్యక్షుడిని చేసింది.
పేరు వెనుక చరిత్ర
"జింబాబ్వే" పేరుకు షోనా ప్రత్యామ్నాయ పదం అయిన గ్రేటు జింబాబ్వే పదం మూలంగా ఉంది. ఇది దేశంలోని ఆగ్నేయప్రాంతంలో పురాతన శిధిలమైన నగరం ఇప్పుడు రక్షిత ప్రదేశంగా ఉంది. ఈ పదానికి మూలంగా రెండు వేర్వేరు సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి. పలు వనరులు జింబాబ్వే పదానికి "డిజింబా - డ్జా - మబ్వే " మూలంగా ఉంటుంది. ఇది షోనా (రాతి ఇల్లు) పదానికి కరంగా మాండలిక అనువాదం. (ఇబ్బా బహువచనం డిజింబా అంటే "ఇల్లు"; బ్యూ బహువచనం మాబ్వే "రాయి"). కరాంగా మాట్లాడే షోనా (ప్రజలు ప్రస్తుత మాస్వింగ్నో ప్రొవింసు) గ్రేటు జింబాబ్వే పరిసరాలలో నివసించారు. పురావస్తు శాస్త్రవేత్త పీటర్ గార్లాకే "జింబాబ్వే" డిజింబా-హ్వే సమగ్ర పదం అని సూచిస్తున్నారు. షోనా మాండలికంలోని జెజురు భాషలో "పూజనీయమైన ఇళ్ళు" అని అర్ధం. సాధారణంగా సూచనలు ప్రధాన నాయకుల ఇళ్ళు లేదా సమాధులని సూచిస్తుంది.
జింబాబ్వే గతంలో దక్షిణ రోడేషియా (1898), రోడేషియా (1965), జింబాబ్వే రోడేషియా (1979) అని పిలిచేవారు. 1960 నుండి నేషనలు రిఫరెన్సు తేదీలలో "జింబాబ్వే" మొట్టమొదటి రికార్డు అయిన నల్ల జాతీయుడు జాతీయవాది మైఖేలు మవెమా గౌరవార్ధం ముద్రించిన నాణెం రూపంలో ఉపయోగించబడింది. ఈ పేరు 1961 లో అధికారికంగా " జింబాబ్వే నేషనల్ పార్టీ " మొట్టమొదటగా ఉపయోగించింది. 19 వ శతాబ్దం చివరలో ఈ భూభాగాఅన్ని బ్రిటిషు కాలనీగా రూపొందించిన సెసిల్ రోడెసు ఇంటిపేరు నుండి "రోడేషియా" అనే పదం స్వీకరించబడింది. ఆఫ్రికా జాతీయవాదులు వలస మూలములు, ఉచ్ఛారణల వలన ఈ పేరు తమ దేశానికి తగనిదిగా భావించారు.
మావామా ప్రకారము నల్ల జాతీయులందరూ 1960 లో ఒక సమావేశమును నిర్వహించారు. దేశము కొరకు ప్రత్యామ్నాయ పేరును ఎంచుకున్నారు. "జింబాబ్వే" కు ముందు "మత్సోబానా", "మొనోమోటాపా" వంటి ప్రతిపాదనలు జరిగాయి. మతబెలె ల్యాండు జాతీయవాదులు ప్రతిపాదించిన మరొక ప్రత్యామ్నాయం "మాటోపాసు". బులోవేయోకు దక్షిణాన ఉన్న మాటోపాసు హిల్సును సూచిస్తుంది.
1961 లో మవేమా రాసిన ఒక లేఖ "జింబాబ్వేల్యాండు" ను సూచిస్తుంది - కాని 1962 నాటికి "జింబాబ్వే" అనేది నల్లజాతీయ ఉద్యమానికి సాధారణంగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడినది. ఒక 2001 ఇంటర్వ్యూలో నలుపు జాతీయవాది అయిన ఎడ్సను జ్వోబ్గో మవెమ ఒక రాజకీయ ర్యాలీలో ఈ పేరును ప్రస్తావించాడు. . నల్ల జాతీయవాద వర్గాలు 1964-1979లో రోడేసియాను బుషు యుధ్ధం సందర్భంగా రోడేసియా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా రెండవ చిమెరూన్యా పోరాటాలలో ఈ పేరును ఉపయోగించాయి. ఈ శిబిరంలో ప్రధాన విభాగాలుగా జింబాబ్వే ఆఫ్రికా నేషనల్ యూనియన్ (1975 నుండి రాబర్టు ముగాబే నేతృత్వంలో), జింబాబ్వే ఆఫ్రికా పీపుల్సు యూనియను (1960 ల ప్రారంభంలో స్థాపించినప్పటి నుండి జాషువా న్కోమో నాయకత్వం వహించినది) ఉన్నాయి.
పూర్వం 1887
పురావస్తు పరిశోధకులు కనీసం 1,00,000 సంవత్సరాల పూర్వమే ప్రస్తుత జింబాబ్వే ప్రాంతంలో మానవ స్థావరాలు ఆరంభం అయ్యాయని సూచిస్తున్నాయి. పురాతన నివాసితులు బహుశా సాన్ ప్రజలు, వారు అర్ధ హెడ్స్, గుహ పెయింటింగ్స్ వెనుక వదిలి. మొదటి బంటు-మాట్లాడే రైతులు 2000 సంవత్సరాల క్రితం బంటు విస్తరణ సమయంలో వచ్చారు.
9 వ శతాబ్దంలో జింబాబ్వే పర్వత ప్రాంతాలకు వెళ్ళేముందు మద్య లింపోపో లోయలో మొదట ప్రోటో-షోన భాషలు మాట్లాడే సమాజాలు మొదలైంది. 10 వ శతాబ్దం ఆరంభమైన ప్రారంభమైన షోనా రాజ్యాలకు జింబాబ్వే పీఠభూమి కేంద్రంగా మారింది. 10 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో హిందూ మహాసముద్ర తీరంలో అరబ్బు వ్యాపారులతో వాణిజ్యం అభివృద్ధి చేయబడడం 11 వ శతాబ్దంలో మ్యాపుంగుబ్వె రాజ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయటానికి సహకరించింది. 13 నుండి 15 వ శతాబ్దాలలో ఈ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం చేసిన షోనో నాగరికతలకు ఇది పూర్వగామిగా ఉంది. మస్వింగో సమీపంలో ఉన్న గ్రేటు జింబాబ్వే శిధిలాలు, ఇతర చిన్న ప్రదేశాలు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ప్రధాన పురావస్తు ప్రదేశం ఒక ప్రత్యేకమైన రాతి నిర్మాణాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. మొదటి ఐరోపా అన్వేషకులు పోర్చుగలు నుండి జింబాబ్వేలో ప్రవేశించిన సమయంలో మాపుంగుబ్వే సామ్రాజ్యం అభివృద్ధి చెందిన వాణిజ్య దేశాలలో మొదటిదిగా మారింది. ఈ రాష్ట్రాలలో బంగారం, దంతాలు, రాగి వస్తువులకు బదులుగా వస్త్రం, గాజు పరస్పర మార్పిడి జరిగింది.
సుమారుగా 1300 నుండి 1600 మద్యకాలంలో జింబాబ్వే రాజ్యం మ్యాపుంగుబ్వేను క్రమంగా ఆక్రమించింది. ఈ షోనా రాజ్యం మరింత అభివృద్ధి చెంది మాపుంగుబ్వే రాతి శిల్పకళపై మరింత విస్తరించింది. ప్రస్తుతం ఇది గ్రేటు జింబాబ్వే రాజధాని సమీపంలోని శిధిలాలలో ఉన్నాయి. సిర్కా 1450 - 1760 జింబాబ్వే ముత్తా సామ్రాజ్యానికి మార్గం ఇచ్చింది. ఈ షోనా రాజ్యం ప్రస్తుత జింబాబ్వేలోని అత్యధిక ప్రాంతాన్ని, మద్య మొజాంబిక్ భాగాలను పాలించింది. ఇది ముటాపా సామ్రాజ్యం, మ్వేనేముటాపా, మొనొముటాపా, మున్హూముటాపా వంటి అనేక పేర్లతో పిలువబడుతుంది. అరేబియా, పోర్చుగలులతో వ్యూహాత్మక వాణిజ్య మార్గంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. పోర్చుగీసు ఈ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం చేయాలని కోరుకున్న ఫలితంగా వరుస యుద్ధాలు ప్రారంభించారు. 17 వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి సామ్రాజ్యం పతనావస్థకు చేరుకుంది.
అంతర్గత భాగంలో అధికరించిన ఐరోపా ఉనికికి ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందనగా రోజ్వీ సామ్రాజ్యం (1684-1834) గా పిలువబడిన కొత్త షోనా రాజ్యం ఉద్భవించింది. శతాబ్దాలుగా సైన్య, రాజకీయ, మతపరమైన అభివృద్ధితో రోజ్వి (అర్ధం "డిస్ట్రాయర్లు") పోర్చుగీసును జింబాబ్వే పీఠభూమి [ఎప్పుడు?] నుండి ఆయుధబలంతో బహిష్కరించారు. వారు జింబాబ్వే, మాపుంగుబ్వే రాజ్యాల రాతి భవన సంప్రదాయాలు తమ ఆయుధబలానికి తుపాకులను జతచేస్తూ, తరువాత సాధించబోతే విజయాలను రక్షించడానికి ఒక వేత్తిపరమైన సైన్యాన్ని నియమించుకున్నారు. .
1821 నాటికి ఖుమలో వంశానికి చెందిన జులు జనరల్ మిజిలికాజీ విజయవంతంగా రాజు షాకాపై తిరుగుబాటు చేసి, అతని స్వంత వంశం నెదేబెలేను స్థాపించాడు. నెదేబెలేను ఉత్తరంవైపు దండయాత్ర ప్రారంభించి ట్రాన్వాలతో పోరాడారు. వారి నేపథ్యంలో విధ్వంసం సృష్టించారు. వారు సృష్టించిన వినాశనం మెఫెకేన్ అని పిలువబడింది. 1836 లో ట్రాన్వాలలో డచ్చి పర్వతారోహకులు ప్రవేశించిన సమయంలో వారు స్వానా బరోలాంగు యోధులు, గ్రిగ్వా కమాండోల సాయంతో ట్వనా తెగను మరింత ఉత్తరం వైపుకు నడిపించారు. 1838 నాటికి ఇతర చిన్న షోనా రాజ్యాలతో, నెదేబెలే రోజ్వీ సామ్రాజ్యాన్ని జయించి వారిని సామతులుగా మార్చాడు.
1840 లో మిగిలిన మిగిలిన దక్షిణాఫ్రికా భూభాగాలను కోల్పోయిన తరువాత, మజిలికాజీ, ఆయన తెగ శాశ్వతంగా ప్రస్తుత జింబాబ్వే నైరుతి దిశలో పిలువబడుతున్న ప్రాంతంలో బులవాయో రాజధానిగా మటేబెలెలాండు స్థాపించబడింది. తరువాత షికా యొక్క మాదిరిగానే మజిలికాజీ తన సాంరాజాన్ని సైనిక వ్యవస్థగా నియమించాడు. ఇది మరింత బోయెరు చొరబాట్లు తిప్పకొట్టడానికి అవసరమైనంత స్థిరంగా ఉంది. 1868 లో మజిలికాజీ మరణించాడు. ఒక హింసాత్మక శక్తి పోరాటం తరువాత ఆయన కుమారుడు లోబెంగుల వారసత్వాధికారం సాధించాడు.
కాలనీ శకం, రొడీషియా (1888–1964)
1880 లలో సెసిలు రోడెసు బ్రిటిషు సౌత్ ఆఫ్రికా కంపెనీ (బి.ఎస్.ఎ.సి) తో ఐరోపా కాలనీలు ప్రారంభం అయ్యాయి. 1888 లో నెదెబెలె ప్రజల రాజు లాబెంగుల నుండి రోడెసు మైనింగు హక్కుల రాయితీని పొందింది. యునైటెడు కింగ్డం ప్రభుత్వానికి మటబెలెల్యాండు, దాని సామతులైన మాషోనాలాండుతో కలిపిన రాచరిక పత్రాన్ని మంజూరు చేసి ఈ రాయితీని అందించింది.
1890 లో రోడెసు ఈ పత్రాన్ని పయనీర్ కాలంకు పంపుతూ, మటబెలెలెల్యాండు, షోనా భూభాగాలలో శక్తివంతమైన సాయుధ బ్రిటిషు సౌత్ ఆఫ్రికా పోలీసు (BSAP) ఏర్పాటు చేసారు. తరువాత షొనా భూభాగంలో సాలిస్బరీ (ఇప్పుడు హరారే) కోటను స్థాపించి ఈ ప్రాంతంలో యూరోపియను కంపెనీ పాలన ప్రారంభించారు. ప్రాంతం. 1893, 1894 లో వారి కొత్త మాగ్జిమ్ తుపాకుల సహాయంతో బి.ఎస్.ఎ.పి. మొట్టమొదటి మటబెలె యుద్ధంలో నదెబెలెలను ఓడించారు. రోడెసు ఇలాంటి మినహాయింపుల అనుమతులు పొందుతూ లింపోపో నది, టాంకన్యిక సరస్సు మధ్య ఉన్న అన్ని భూభాగాలను కలుపుతూ "జాంబేసియా" అని పిలవబడే ప్రాంతం మీద ఆధీనత సాధించాడు. పైన తెలిపిన రాయితీలు, ఒప్పందాల నిబంధనల ప్రకారం బ్రిటీష్వారు కార్మికశక్తి, విలువైన లోహాలు, ఇతర ఖనిజ వనరుల మీద నియంత్రణను కొనసాగించడానికి ప్రోత్సాహం లభించింది.
1895 లో బి.ఎస్.ఎ.సి. రోడెసు గౌరవార్థం ఈ భూభాగానికి "రోడేషియా" అనే పేరు వచ్చింది. 1898 లో దక్షిణ జంబేజీ ప్రాంతం అధికారికంగా "సదరన్ రోడేషియా" గా పిలువబడింది. తరువాత అది జింబాబ్వే అయింది. ఉత్తరాన ఈ ప్రాంతం వేర్వేరుగా నిర్వహించబడుతూ తర్వాత ఉత్తర రోడేషియా (ప్రస్తుతం జాంబియా)గా పిలువబడింది. దక్షిణాఫ్రికా గణతంత్రంపై రోడెసు జేమ్సను దాడిచేసిన కొద్దికాలం తర్వాత శ్వేతజాతీయుల పాలనకు వ్యతిరేకంగా మలిమొ నాయకత్వంలో నదెబెలె తిరుగుబాటు చేసింది. 1896 వరకు మటబెలెలాండులో రెండవ మటబెలె యుద్ధం మలెమొ హత్యకు గురికావడంతో ముగింపుకు వచ్చింది. 1896 - 1897 సంవత్సరాలలో కంపెనీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా షోనా ఆందోళనకారులు చేసిన తిరుగుబాటును (చిమూర్గంగా అని పిలుస్తారు) విఫలం అయింది.
ఈ విఫలమైన తిరుగుబాటు అనుసరించి, నదెబెలె, షోనా గ్రూపులు చివరకు రోడెసు పరిపాలనకు పరిమితమయ్యాయి. ఇది ఐరోపావాసులకు అనుకూలంగా అసమానమైన పక్షపాతాలతో భూమిని ఏర్పాటుచేయడానికి అవకాశం కల్పించి ఫలితంగా స్థానిక ప్రజలను స్థానభ్రంశం చేసింది.
1923 సెప్టెంబరు 12 న దక్షిణ రోడేషియాను యునైటెడ్ కింగ్డంలో చేర్చారు. 1923 అక్టోబరు 1 న దక్షిణ రోడేషియా కొత్త వలస రాజ్యానికి మొట్టమొదటి రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది.
1953 లో ఆఫ్రికా వ్యతిరేకత ఎదురైనప్పుడు మద్య రోడేషియాచే ఆధిపత్యం వహించిన " సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ ఫెడరేషన్లో" బ్రిటను రెండు రోడేసియాస్లను నైస్ లాండ్ (మాలావి) తో విలీనం చేసింది. అధికరిస్తున్న ఆఫ్రికా జాతీయవాదం, సాధారణ అసమ్మతి (ప్రత్యేకించి న్యాసాలాండులో) 1963 లో యూనియనును రద్దు చేయడానికి బ్రిటనును ఒప్పించింది. తద్వారా మూడు ప్రత్యేక విభాగాలు ఏర్పడ్డాయి. అయితే బహుళ జాతి ప్రజాస్వామ్యం ఉత్తర రోడేషియా, న్యాసాలాండుకు పరిచయం చేసినప్పటికీ ఐరోపా సంతతికి చెందిన దక్షిణ రోడేసియన్లు మైనారిటీ పాలనను కొనసాగించారు.
యు.డి.ఐ. అంతర్యుద్ధం (1965–1980)
యూనిలేటరలు డిక్లరేషను ఆఫ్ ఇండిపెండెంసు (యుడిఐ) ప్రకటన తరువాత బ్రిటిషు ప్రభుత్వం 1961 - 1968 లో స్మితు ప్రభుత్వంతో చర్చలు విఫలం కావడంతో రొడీషియా మీద అంక్షలు విధించమని ఐక్యరాజ్యసమితికి పిటిషను దాఖలు చేసింది. 1966 డిసెంబరులో సంస్థ పిటిషనుకు అనుకూలంగా స్పందించి స్వతంత్ర రాజ్యంలో మొదటి వాణిజ్య ఆంక్షలను విధించింది. 1968 లో ఈ ఆంక్షలు మళ్లీ విస్తరించబడ్డాయి.
యునైటెడు కింగ్డం రోడెసియా డిక్లరేషను ప్రకటనను తిరుగుబాటు చర్యగా భావించింది. అయితే నియంత్రణను తిరిగి స్థాపించడానికి బలప్రయోగం చేయలేదు. జాషువా న్కోమో " జింబాబ్వే ఆఫ్రికన్ పీపుల్సు యూనియను (ZAPU)", " రాబర్టు ముగాబే " జింబాబ్వే ఆఫ్రికన్ నేషనలు యూనియను (ZANU)", కమ్యూనిస్టు శక్తులు, పొరుగునున్న ఆఫ్రికా దేశాలచే మద్దతుతో రోడేషియా ప్రధానమైన శ్వేతజాతి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా గెరిల్లా కార్యకలాపాలను ప్రారంభించడంతో గెరిల్లా యుద్ధం ఏర్పడింది. ZAPU కు వార్సా ఒప్పందం ద్వారా సోవియటు యూనియను, క్యూబా వంటి దేశాల మద్దతు ఇవ్వబడింది. ఇది మార్క్సువాద -లెనినిస్టు సిద్ధాంతాన్ని స్వీకరించింది; ZANU అదే సమయంలో మావోయిజంతో " పీపుల్సు రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనా " నేతృత్వంలోని కూటమితో కలిసి పనిచేసింది. గత ప్రజాభిప్రాయ ఫలితాల ఆధారంగా స్మితు 1970 లో " రోడేషియా రిపబ్లిక్కును " ప్రకటించాడు. ఇది అంతర్జాతీయంగా గుర్తించబడలేదు. ఇంతలో రోడేషియా అంతర్గత సంఘర్షణ తీవ్రమైంది. చివరికి తీవ్రవాద కమ్యూనిస్టులతో చర్చలు ప్రారంభించాలని బలవంతం చేసింది.
1979 లో ఆగష్టు 1 నుంచి 7 వరకు లసకా, జాంబియాలో నిర్వహించిన ఐదవ కామన్వెల్తు హెడ్సు గవర్నమెంటు మీటింగు (CHOGM) తరువాత బ్రిటిషు ప్రభుత్వం ముంకోర్వా, ముగాబే, ఎన్కోమోలను లాంకాస్టరు హౌసు వద్ద ఒక రాజ్యాంగ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు ఆహ్వానించింది. ఈ సమావేశం స్వాతంత్ర్య రాజ్యాంగం నిబంధన మీద చర్చించి ఒక ఒప్పంగానికి చేరుకోవడం, జింబాబ్వే రోడేషియాకు చట్టబద్ధమైన స్వాతంత్రానికి వెళ్లడానికి బ్రిటిషు పర్యవేక్షణలో ఎన్నికలు జరగడానికి అంగీకరిస్తే చట్టబద్ధమైన స్వతంత్రం ఇవ్వడం లక్ష్యంగా ఏర్పాటు చేయబడింది.
లార్డు కారింటను యునైటెడు కింగ్డం (కామన్వెల్తు వ్యవహారాల విదేశాంగ కార్యదర్శి) పర్యవేక్షణలో 1979 సెప్టెంబరు 10 నుంచి 15 డిసెంబరు వరకు ఏర్పాటుచేయబడిన ఈ చర్చలు మొత్తం 47 ప్లీనరీ సెషన్లను ఉత్పత్తి చేశాయి. 1979 డిసెంబరు 21 న, ప్రతినిధులు లాంకాస్టరు హౌసు ఒప్పందానికి చేరుకున్నారు. ఇది గెరిల్లా యుద్ధాన్ని సమర్థవంతంగా ముగించింది.
1980 ఫిబ్రవరి ఎన్నికలలో రాబర్టు ముగాబే ZANU పార్టీ  విజయం సాధించాయి. ప్రిన్సు చార్లెసు, బ్రిటను ప్రతినిధిగా 1980 ఏప్రిల్‌లో హరారేలో ఒక వేడుకలో జింబాబ్వే నూతన దేశంగా స్వాతంత్ర్యం పొందింది.
స్వతత్రం (1980–present)
స్వాతంత్ర్యం తరువాత జింబాబ్వే మొట్టమొదటి అధ్యక్షుడు కానాను బనానా మొదటగా దేశాధ్యక్షుడుగా (ప్రధానంగా ఆచార పాత్రగా) ఉండేవాడు. ZANU పార్టీ నాయకుడైన రాబర్టు ముగాబే దేశం మొట్టమొదటి ప్రధాన మంత్రి, ప్రభుత్వ అధిపతి.
2019 పుల్వామా దాడి
2019 ఫిబ్రవరి 14న జమ్ము శ్రీనగర్ జాతీయ రహదారిలో భారతీయ సైనికులను తీసుకువెళ్తున్న వాహనాల కాన్వాయ్ మీద లేథిపురా (అవంతిపురా సమీపంలో) కారుతో ఆత్మాహుతి బాంబు దాడి జరిగింది. ఈ దాడి కారణంగా 40 మంది సెంట్రల్ రిజర్వ్ పోలీస్ ఫోర్స్ (సీఆర్పీఎఫ్) సైనికులు, ఒక ఉగ్రవాది మరణించారు. పాకిస్తాన్ లో నెలకొని కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాద సంస్థ జైష్-ఎ-మహమ్మద్ ఈ దాడికి బాధ్యత ఉన్నట్టుగా ప్రకటించుకుంది. దాడిచేసినది కాశ్మీరీ అయిన ఆదిల్ అహ్మద్ దార్ అని గుర్తించారు.
జింబాబ్వే
స్వతత్రం (1980–present)
షోనా స్వాధీనం చేసుకున్నదానికి ప్రతిస్పందనగా మటబెలెల్యాండు పరిసరప్రాంతాలలో వ్యతిరేకత వెంటనే తలెత్తింది. మాట్బెలె అశాంతి గుకురహుండీగా పిలవబడింది. ఉత్తర కొరియా-శిక్షణ పొందిన ఉన్నత విభాగాన్ని ఐదవ బ్రిగేడు జింబాబ్వే ప్రధాన మంత్రి నివేదించాడు. మటబెలెలోకి ప్రవేశించి "తిరుగుబాటుదారులకు" మద్దతుగా ఉన్నారని ఆరోపణలతో జరిపిన మారణహోమంలో వేలమంది పౌరులు ప్రాణాలు పోగొట్టుకున్నారు.
2019 పుల్వామా దాడి
నోట్స్
<references group="lower-alpha"/>
మూలాలు
వర్గం:కాశ్మీర్ సమస్య
జింబాబ్వే
స్వతత్రం (1980–present)
5 సంవత్సరాల గుకురహుండీ పోరాటం సమయంలో మరణాల సంఖ్య 3,750 - 80,000 వరకు ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. మిలిటరీ అంతర్గత శిబిరాలలో వేలాదిమంది వేధింపులకు గురయ్యారు. 1987 లో అధికారికంగా ఈ పోరాటం ముగిసింది. తర్వాత నకోమో, ముగాబే వారి సంబంధిత పార్టీలను విలీనం చేసి జింబాబ్వే ఆఫ్రికన్ నేషనల్ యూనియను - పేట్రియాటికు ఫ్రంటు (ZANU-PF) ను సృష్టించారు.
1990 మార్చిలో ఎన్నికలలో ముగాబే, ZANU-PF పార్టీకి మరో విజయం అందించాయి. ఈ పార్టీ 120 స్థానాలలో 117 స్థానాలు సాధించింది.
1990 లలో విద్యార్ధులు, వర్తక సంఘాలు, ఇతర కార్మికులు తరచుగా ముగాబే జాంయు-పిఎఫ్ పార్టీ విధానాలతో అసంతృప్తిని వ్యక్తపరిచేందుకు తరచూ నిరసన ప్రదర్శనలు చేసారు. 1996 లో ప్రభుత్వోద్యోగులు, నర్సులు, జూనియరు వైద్యులు జీతం సమస్యలపై సమ్మె చేశారు. ప్రజల సాధారణ ఆరోగ్యం కూడా గణనీయంగా క్షీణించడం ప్రారంభమైంది; 1997 నాటికి ప్రజలలో 25% మంది ఎయిడ్సు వ్యాధి బారిన పడ్డారు. ఇది దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని అధిక భాగాన్ని ప్రభావితం చేసింది.
1997 లో ZANU-PF ప్రభుత్వానికి భూ పునఃపంపిణీ తిరిగి ప్రధాన సమస్యగా మారింది. 1980 ల నుండి "కోరుకున్న-కొనుగోలుదారు- కోరుకున్న-విక్రేత" వంటి భూ సంస్కరణల కార్యక్రమం ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ అల్పసంఖ్యాక శ్వేతజాతి జింబాబ్వే జనాభా (0.6%) దేశం అత్యంత సారవంతమైన వ్యవసాయ భూమిలో 70% కలిగి ఉంది.
2000 లో ప్రభుత్వం దాని ఫాస్టు ట్రాకు ల్యాండు సంస్కరణ కార్యక్రమంతో ముందుకు వచ్చింది. ఇది అల్పసంఖ్యాక శ్వేతజాతి ప్రజల నుండి బలవంతంగా భూసేకరణ చేసి ఆధిఖ్యతలో ఉన్న నల్లజాతి జనాభాకు పునఃపంపిణీ చేయటానికి ఉద్దేశించబడింది. శ్వేతజాతి ప్రజల భూములను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత నిరంతర కరువులు, బాహ్య ఆర్థికసహాయ క్షీణత, ఇతర మద్దతుల తీవ్రమైన తగ్గుదల కారణంగా సాంప్రదాయకంగా దేశంలోని ప్రధాన ఎగుమతి ఉత్పాదక రంగంగా ఉన్న వ్యవసాయ ఎగుమతులలో పదునైన క్షీణతకు దారితీసింది. కొంతమంది 58,000 స్వతంత్ర నల్లజాతి రైతులు చిన్న తరహా ప్రయత్నాల ద్వారా క్షీణించిన నగదు పంట విభాగాలను పునరుద్ధరించడంలో పరిమితమైన విజయాన్ని సాధించారు.
అధ్యక్షుడు ముగాబే, ZANU-PF పార్టీ నాయకత్వం మీద విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి. 2002 లో నిర్లక్ష్యమైన వ్యవసాయ నిర్బంధాలు, కఠోర ఎన్నికల దిద్దుబాటు కారణంగా దేశం కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సు నుండి సంస్పెండు చేయబడింది. తరువాతి సంవత్సరం జింబాబ్వే అధికారులు స్వచ్ఛందంగా దాని కామన్వెల్తు సభ్యత్వాన్ని రద్దు చేశారు. 2002 లో " జింబాబ్వే డెమోక్రసీ అండ్ ఎకనామికు రికవరీ యాక్టు ఆఫ్ 2001 (ZDERA)" అమలులోకి వచ్చింది. ఇది సెక్షను 4 సి, బహుపాక్షిక ఫైనాన్సింగు పరిమితి ద్వారా జింబాబ్వే ప్రభుత్వం క్రెడిటు ఫ్రీజును సృష్టించింది. ఈ బిల్లుకు " బిలు ఫ్రిస్టు " స్పాన్సరు చేసింది. యు.ఎస్. సెనేటర్లు హిల్లరీ క్లింటను, జో బిడెను, రుసు ఫింగోల్డు, జెస్సీ హెల్మ్సు సహ-స్పాన్సరు చేసారు. ZDERA సెక్షను 4C ద్వారా, సెక్షను 3 లో పేర్కొన్న ఇంటర్నేషనలు ఫైనాన్షియలు ఇన్స్టిట్యూషన్లలో డైరెక్టరు ఆఫ్ ట్రెజరీని ఆదేశించడం జరిగింది. "వ్యతిరేకించటానికి, ఓటు వేయడానికి - (1) ఏదైనా రుణ, క్రెడిటు, లేదా జింబాబ్వే ప్రభుత్వానికి హామీ ఇవ్వడం లేదా (2) జింబాబ్వే ప్రభుత్వం యునైటెడు స్టేట్సు లేదా ఏదైనా అంతర్జాతీయ ఆర్ధిక సంస్థకు రుణాల రద్దు లేదా తగ్గించడం. "
2003 నాటికి దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ కూలిపోయింది. ఇది జింబాబ్వే నుండి 11 మిలియన్ల మంది దేశం విడిచి పారిపోయారు. మిగిలి ఉన్న నాలుగింట మూడవభాగం ప్రజలు రోజుకు ఒక డాలరు కంటే తక్కువ ఆదాయంతో జీవించారు. నివసిస్తున్నారు.
2005 లో జరిగిన ఎన్నికల తరువాత ప్రభుత్వం "ఆపరేషను మురమ్బత్స్వినా" ను ప్రారంభించబడింది. పట్టణాలు, నగరాలలో వెలుగులోకి వచ్చిన అక్రమ మార్కెట్లు, మురికివాడలను నిర్మూలించే ప్రయత్నంలో పట్టణ పేదలలో గణనీయమైన భాగాన్ని నిరాశ్రయులను చేసింది. జనాభాకు మంచి గృహనిర్మాణాన్ని అందించే ప్రయత్నంగా జింబాబ్వే ప్రభుత్వం ఈ ఆపరేషన్ను వర్ణించింది. అయితే అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనలు వంటి విమర్శకుల అభిప్రాయంలో అధికారులు తమ బాధ్యతలు సరిగా నిర్వహించలేదని వెల్లడైంది.
2008 మార్చి 29 న జింబాబ్వే పార్లమెంటరీ ఎన్నికలతో పాటు అధ్యక్ష ఎన్నికలను నిర్వహించింది. ఈ ఎన్నికల ఫలితాలను రెండు వారాలు నిలిపివేశారు. తరువాత " మూవ్మెంటు ఫర్ డెమొక్రాటికు చేంజి - త్స్వంగిరై (ఎం.డి.సి-టి) పార్లమెంటు దిగువ సభలో ఒక సీటులో అధారిటీ సాధించినట్లు గుర్తించబడింది.
2008 చివరలో జింబాబ్వేలో సమస్యలు, జీవన ప్రమాణాల, ప్రజా ఆరోగ్యం (డిసెంబరులో ప్రధాన కలరా వ్యాప్తితో), అనేక ప్రాథమిక వ్యవహారాలలో సంక్షోభ నిష్పత్తులను చేరుకున్నాయి. జింబాబ్వేలోని ఆహార అభద్రతా కాలంలో ఎన్.జి.ఒ.లు ప్రభుత్వం నుండి ప్రాథమిక ఆహార సరఫరాదారు బాధ్యతను తీసుకున్నారు.
2011 ఫ్రీడం హౌసు సర్వేలో అధికార-భాగస్వామ్య ఒప్పందం తరువాత జీవన పరిస్థితులు మెరుగుపడ్డాయని సూచించింది. " ఆఫీసు ఫర్ ది కోర్డినేషను ఆఫ్ హ్యూమనిటేరియను అఫైర్సు " దాని 2012-2013 ప్రణాళికా పత్రంలో  "2009 నుంచి జింబాబ్వేలో మానవతావాద పరిస్థితి మెరుగుపడింది. అయినప్పటికీ చాలామంది ప్రజల పరిస్థితులు అస్థిరంగా ఉన్నాయి." అని పేర్కొన్నది.
2013 జనవరి 17 న ఉపాధ్యక్షుడు జాను నకోమో 78 ఏళ్ల వయస్సులో సెయింట్ అన్నే హాస్పిటలు, హారారేలో (78) క్యాన్సరుతో మరణించాడు. జింబాబ్వే రాజ్యాంగ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో ఆమోదించబడిన కొత్త రాజ్యాంగం 2013 అధ్యక్ష అధికారాలను అడ్డుకుంది.
2016 జూలైలో దేశంలో ఆర్థిక పతనానికి సంబంధించి దేశవ్యాప్త నిరసనలు జరిగాయి. ఆర్థికమంత్రి "ప్రస్తుతం మనకు ఏదీ లేదు" అని ఒప్పుకుంది.
2017 నవంబరులో సైనిక నాయకత్వంలో నిర్వహించబడిన తిరుగుబాటు ద్వారా ఉపాధ్యక్షుడు ఎమ్మార్సను మన్నాగగ్వా తొలగించిన తరువాత ముగాబేను సైన్యం గృహ నిర్బంధంలో ఉంచింది. సైన్యం వారి చర్యలు తిరుగుబాటుగా భావించడాన్ని ఖండించారు. 2017 నవంబరు 21 న ముగాబే రాజీనామా చేశాడు. జింబాబ్వే రాజ్యాంగం ఆధారంగా ఉపాధ్యక్షునికి అధికారం అప్పగించాలి. ఉపాధ్యక్షుడు ఫెలెఖెజెలా ఫికో అధికారం చేపట్టాడు. గ్రేసు ముగాబే మద్దతుదారుడు ZANU-PF చీఫ్ విప్ లవ్మోర్ మాటుకే " మినగాగ్వా అధ్యక్షుడిగా"  నియమించబడతారని రాయిటర్సు వార్తా సంస్థకు చెప్పాడు.
2017 డిసెంబరులో " జింబాబ్వే న్యూసు " వివిధ గణాంకాలు ఉపయోగించి ముగాబే శకం గణించబడింది. 1980 లో స్వాతంత్ర్యం సమయంలో దేశం ఆర్థికంగా 5% వార్షిక ఆర్థికాభివృద్ధి సాధించి తరువాత చాలాకాలం స్థంభించింది. 37 సంవత్సరాలుగా ఈ పెరుగుదల రేటు నిర్వహించబడి ఉంటే జింబాబ్వే జి.డి.పి. 2016 నాటికి $ 52 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లకు చేరుకుని ఉంటుంది. 1980 లో ఆఫ్రికా జనాభా పెరుగుదల సంవత్సరానికి 3,5% ఉండగా 21 సంవత్సరాలకు అది రెట్టింపు కావాలి. ఈ వృద్ధి నిర్వహించబడితే జనాభా 31 మిలియన్లు ఉండేది. బదులుగా 2018 నాటికి అది సుమారు 13 మిలియన్లు ఉంది. ఈ వ్యత్యాసాలు వ్యాధి నుండి సంభవించాయని నమ్మేవారు, పాక్షికంగా తక్కువ సంతానోత్పత్తి కారణంగా జరిగిందని కొందరు విశ్వసించారు. ఆయుఃప్రమాణం సగానికి తగ్గింది. ప్రభుత్వంచే రాజకీయంగా ప్రేరేపిత హింస నుండి మరణాలు 1980 నుండి 2,00,000 మించిపోయింది. ముగాబే ప్రభుత్వం ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా 37 సంవత్సరాలలో కనీసం మూడు మిలియన్ల మంది జింబాబ్వేల మరణాలకు సాక్షిగా నిలిచింది.
భౌగోళికం, వాతావరణం
దక్షిణ ఆఫ్రికాలో జింబాబ్వే భూభాగం 15 ° నుండి 23 ° దక్షిణ అక్షాంశం, 25 ° నుండి 34 ° ల రేఖాంశం మద్య ఉంటుంది. ఇది దక్షిణసరిహద్దులో దక్షిణ ఆఫ్రికా, పశ్చిమ, నైరుతిసరిహద్దులో బోత్సువానా, వాయువ్యసరిహద్దులో జాంబియా, తూర్పు, ఈశాన్య సరిహద్దులో మొజాంబిక్ సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. దాని వాయువ్య మూల నమీబియా నుండి దాదాపు 150 మీటర్లు ఉంటుంది. ఇది దాదాపు నాలుగు-దేశాల సంగమకేంద్రాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. దేశంలోని చాలా భాగం ఎత్తైనదిగా ఉంటుంది. ఇది ఒక కేంద్ర పీఠభూమి (అధిక వాలు) కలిగి ఉంటుంది. ఇది నైరుతీ నుండి ఉత్తరం వైపుగా 1,000 - 1,600 మీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంటుంది. దేశం తూర్పున ఉన్న అతి పెద్ద పర్వత ప్రాంతం తూర్పు హైలాండ్సు అని పిలువబడుతోంది. ఇది పర్వత శిఖరంపై ఉన్న న్యాంగని 2,592 మీ. ఎత్తులో ఉంది.
పర్వతప్రాంతాలు వారి సహజ పర్యావరణానికి ప్రసిద్ది చెందాయి. న్యంగ, ట్రౌటుబెకు, చిమనిమని, వుంబా, సెలిండా పర్వతం సమీపంలోని చిరందా ఫారెస్టు వంటి పర్యాటక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దేశంలో సుమారు 20% లో 900 మిల్లీమీటర్ల దిగువన ఉన్న లోతట్టు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి (తక్కువ వెడల్పు). విక్టోరియా జలపాతం ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద, అత్యంత అద్భుతమైన జలపాతాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది దేశం తీవ్రమైన వాయువ్యంలో ఉంది. ఇది జాంబేజి నదిలో భాగంగా ఉంది.
నైసర్గికం
భౌగోళికంగా జింబాబ్వే రెండు భూక్షయ చక్రభ్రమణాలను అనుభవించింది. రెండు ప్రధాన పోస్టు-గోండ్వానా కోతకు సంబంధించిన చక్రాలు (ఆఫ్రికా, పోస్ట్-ఆఫ్రికా అని కూడా పిలుస్తారు), చాలా స్వల్పమైన ప్లియో-ప్లీస్టోసెను సైకిలు.
వాతావరణం
జింబాబ్వే అనేక స్థానిక వైవిధ్యాలతో ఒక ఉష్ణ మండలీయ వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. దక్షిణ ప్రాంతాలలో వేడి, పొడి వాతావరణానికి ప్రసిద్ది చెందింది, మధ్య పీఠభూమిప్రాంతాలలో చలికాలంలో హిమపాతం ఉంటుంది, జాంబెసీ లోయ తీవ్ర వేడికి ప్రసిద్ధి చెందింది. తూర్పు ఎగువభూములు సాధారణంగా చల్లని ఉష్ణోగ్రతలు, దేశంలో అత్యధిక వర్షపాతం కలిగి ఉంటాయి. దేశంలో వర్షాకాలం సాధారణంగా అక్టోబరు చివరి నుండి మార్చి వరకు ఉంటుంది. వేడి వాతావరణం ఎత్తును పెరగడం ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. జింబాబ్వే కరువులు పునరావృతమౌతుంటాయి. తాజాగా 2015 లో మొదలై 2016 లో కొనసాగింది. అరుదుగా తీవ్రమైన తుఫానులు ఉంటాయి.
వృక్షజాలం, జంతుజాలం
తూర్పు పర్వత ప్రాంతాలు తేమ, పర్వతమయంగా ఉండి ఉష్ణమండల సతత హరిత, హార్డువుడు వృక్షాలతో అటవీ ప్రాంతాలకు మద్దతు ఇస్తుండగా, ఈ దేశంలో ఎక్కువగా సవన్నా ఉంది. ఈ తూర్పు ఎత్తైన పర్వతప్రాంతాలలో కనిపించే చెట్లు టేకు, మహోఘాని, విస్తారమైన జాతులు కలిగిన అత్తి, న్యూటోనియా అటవీ, పెద్ద ఆకు, వైటు స్టింకువుడు, చిరిందా స్టింక్వుడు, నాబ్థ్రోను అనేక ఇతరమైన వృక్షజాతులు ఉన్నాయి.
దేశపు దిగువప్రాంతాలలో మోపను, కాంబ్రేటం, బాబోబ్సు  ఉన్నాయి. దేశం చాలా భాగం మైక్రోబు అడవుల భూభాగంతో నిండి ఉంటుంది. బ్రొక్కెస్టెజియ జాతులు, ఇతర జాతుల వృక్షాలు ఆధిపత్యం కలిగి ఉన్నాయి. అనేక పువ్వుల పొదలలో మందార, ఫ్లేం లిల్లీ, స్నేక్ లిల్లీ, సాలీడు లిల్లీ, లియోనాటసు, క్యాసియ, విస్టేరియా, డొమెంబయా ఉన్నాయి. జింబాబ్వేలో సుమారు 350 రకాల క్షీరదాలు ఉన్నాయి. అనేక పాములు, బల్లులు, 500 పక్షి జాతులు, 131 చేప జాతులు ఉన్నాయి.
పర్యావరణ వివాదాలు
ఒకప్పుడు జింబాబ్వేలో పెద్ద భాగాలలోని అడవులు విస్తారమైన వన్యప్రాణులకు నిలయంగా ఉన్నాయి. అటవీ నిర్మూలనము ఆక్రమణలు వన్యప్రాణుల సంఖ్యను తగ్గించాయి. జనాభా పెరుగుదల, పట్టణ విస్తరణ, ఇంధన కొరత కారణంగా ఉడ్ల్యాండు క్షీణతకు, అటవీ నిర్మూలనకు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి. సారవంతమైన నేల పరిమాణాన్ని భూక్షయం తగ్గిస్తుంది. పర్యావరణవేత్తలు వ్యవసాయం కొరకు రైతులు చెట్లను, అడవినీ కాల్చివేసే విధానాన్ని విమర్శించారు.
ఆర్ధికం
ఖనిజాలు, బంగారం, వ్యవసాయం జింబాబ్వే ప్రధాన విదేశీ ఎగుమతులుగా ఉన్నాయి. పర్యాటక రంగం దాని ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
మైనింగు రంగం చాలా లాభదాయకంగా ఉంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్లాటినం నిల్వలు ఆంగ్లో అమెరికన్ పి.ఎల్.సి, ఇంపాలా ప్లాటినం సంస్థలు త్రవ్వి వెలికితీస్తున్నాయి. 2006 లో కనుగొన్న మరాంజే వజ్రాల క్షేత్రాలలో ఒక శతాబ్దం కంటే ఎక్కువ కాలం వజ్రాలు లభించాయి. దేశంలోని ఆర్థిక పరిస్థితిని గణనీయంగా అభివృద్ధిచేసే సామర్థ్యాన్ని వారు కలిగి ఉన్నప్పటికీ ఈ క్షేత్రంలోని ఆదాయం దాదాపుగా సైనిక అధికారులు, ZANU-PF రాజకీయవేత్తల జేబులలోకి అక్రమంగా అదృశ్యమయ్యాయి.
ఉత్పత్తి చేసిన క్యారెట్ల ప్రకారం మరాన్గు ఫీల్డు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వజ్రాల ఉత్పాదక ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. 2014 లో 12 మిలియన్ల క్యారెట్లను (350 మిలియన్ల అమెరికా డాలర్ల విలువైన)ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దక్షిణాఫ్రికాకు ఆఫ్రికా ఖండంలో జింబాబ్వే అతిపెద్ద వ్యాపార భాగస్వామిగా ఉంది.
ప్రైవేటు సంస్థలకు పన్నులు, సుంకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ప్రభుత్వ సంస్థలకు సబ్సిడీలు బలంగా ఉన్నాయి. సంస్థలకు ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఖరీదైనదిగా మారింది. వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించడం, మూసివేయడం నెమ్మది జరిగే ప్రక్రియగా, ఖరీదైన ప్రక్రియగా ఉంది. ప్రభుత్వ ఖర్చు 2007 లో జిడిపిలో 67% కి చేరింది.
దేశంలో పర్యాటక రంగం ఒక ముఖ్యమైన పరిశ్రమగా ఉంది. అయితే ఇటీవల సంవత్సరాల్లో అది విఫలమైంది. 2000 నాటికి అటవీ నిర్మూలన కారణంగా జింబాబ్వే వన్యప్రాణిలో 60% మరణించిందని 2007 జూన్ లో జింబాబ్వే కన్జర్వేషను టాస్కు ఫోర్సు ఒక నివేదికను విడుదల చేసింది. విస్తృతమైన అటవీ నిర్మూలనతో కలిపి వన్యజీవన నష్టం ర్యాటక పరిశ్రమకు ప్రమాదకరమని నివేదిక హెచ్చరించింది.