cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పోలియో టీకా
భారతదేశంలో
2011, జనవరి 13న పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని హౌరా ప్రాంతంలో చివరిసారిగా ఒక అమ్మాయికి పోలియో కేసు నమోదైంది. 2011 నుంచి 2014 వరకు దేశంలో ఒక్క పోలియో కేసు కూడా నమోదు కాకపోవడంతో 2014, మార్చిలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పోలియో రహిత దేశంగా ప్రకటించింది.
పల్స్‌పోలియో 2022
2022 ఫిబ్రవరి 27 (పోలియో ఆదివారం) నుంచి మూడు రోజుల పాటు అప్పుడే పుట్టిన చిన్నారుల నుంచి ఐదేళ్ల లోపు వారికి దేశవ్యాప్తంగా పోలియో చుక్కలు వేసేందుకు కార్యాచరణ రూపొందించారు. పోలియో చుక్కలు అందించే కేంద్రాల్లో తప్పనిసరిగా కొవిడ్‌ నిబంధనలు పాటించేలా ఆరోగ్య కార్యకర్తలు చర్యలు తీసుకోనున్నారు.
గంగవరం (అనంతగిరి-కివర్ల పంచాయితీ)
గంగవరం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా అనంతగిరి మండలం లోని గ్రామం.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అరకులోయలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పినకోటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పినకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల దేవరాపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
ఉత్పత్తి
గంగవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, రాగులు
మూలాలు
వర్గం:అనంతగిరి మండలంలోని గ్రామాలు
సర్వ శిక్షా అభియాన్
సర్వ శిక్షా అభియాన్ అనేది 6–14 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సున్న బాలలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను ఒక ప్రాథమిక హక్కుగా మార్చిన పథకం. ఇది భారత రాజ్యాంగంలో 86వ సవరణ ద్వారా ప్రాథమిక విద్య సార్వజనీకరణ సాధనకు అటల్ బీహారీ వాజ్‌పేయి ఆధ్వర్యంలో భారతదేశ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఒక ప్రతిష్ఠాత్మక కార్యక్రమం. 2001లో లక్షిత బాలల సంఖ్య 205 మిలియన్ల వద్ద ఉన్నట్లు అంచనా. 2010 నాటికి సంతృప్తికర నాణ్యతతో ప్రాథమిక విద్య యొక్క సార్వత్రీకరణ సాధన ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యంగా ఉంది.
ఈ కార్యక్రమాను సారం, భారతదేశంలో అవసరమైన చోటల్లా పాఠశాలలు స్థాపించడం, పిల్లలందరినీ పాఠశాలలలో చేర్పించడం, విద్యను సార్వత్రీకరించడం. నిరక్షరాస్యతను పారద్రోలి, అక్షరాస్యతను సాధించడం. పాఠశాలైన, ప్రాథమిక పాఠశాలలను ప్రతి కిలోమీటరునకూ ఒక పాఠశాల, ప్రతి మూడు కిలోమీటర్లకూ ఓ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రతి ఐదు కిలోమీటర్లకూ ఒక ఉన్నత పాఠశాల ఉండేటట్లు చూసి, విద్యను వ్యాపింపజేయడం ముఖ్య ఉద్దేశం. పాఠశాలల నిర్వహణకు తగినంత సిబ్బందిని ఏర్పాటు చేయడం, ఉపాధ్యాయ, విద్యార్థుల నిష్పత్తిని తగురీతిలో వుంచి విద్యాస్థాయిని పెంపొందించడం. పాఠశాలలలో ప్రయోగశాలలను ఏర్పాటుచేయడం, కంప్యూటర్లను ఏర్పాటుచేయడం కూడా ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలలోనివి.
నేపథ్యం
ప్రాథమిక విద్య సార్వజనీకరణ కోసం రాజ్యాంగ, న్యాయ, జాతీయ ప్రకటనలు
ఉద్దేశాలు
పాఠశాల సౌకర్యాలు లేని ప్రాంతాల్లో కొత్త పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేయడం, ఇప్పటికే ఉన్న పాఠశాలల్లో అదనపు తరగతి గదులు, మరుగుదొడ్లు, త్రాగునీరు వసతులు, నిర్వహణ నిధులు, పాఠశాల అభివృద్ధి నిధుల కల్పన ద్వారా మౌలిక సదుపాయాలను పటిష్ఠపరచడం వంటి చర్యలు ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా ఉపాధ్యాయుల కొరత ఉన్న పాఠశాలల్లో అదనపు ఉపాధ్యాయుల నియామకం, విస్తృత శిక్షణ, బోధన-శిక్షణ సౌకర్యాలను అభివృద్ధి చేయడం కోసం నిధులు కేటాయించడం ద్వారా ఇప్పటికే ఉన్న ఉపాధ్యాయుల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, ఒక సమూహం, బ్లాకు, జిల్లా స్థాయిల్లో విద్యా మద్దతు వ్యవస్థను పటిష్ఠపరచడం ఈ కార్యక్రమ విధివిధానాలుగా ఉన్నాయి. జీవన నైపుణ్యా లతోపాటు నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్యను అందించడం సర్వ శిక్షా అభియాన్ లక్ష్యం. బాలికల విద్యపైన, ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న బాలలపైనా సర్వ శిక్షా అభియాన్ ప్రత్యేక దృష్టి పెడుతుంది. డిజిటల్ అంతరాన్ని తొలగించేందుకు కంప్యూటర్ విద్యను అందించే చర్యలు కూడా దీనిలో భాగంగా ఉన్నాయి. పాఠశాలకు బాలలు తక్కువగా హాజరవుతుండటాన్ని అధిగమించేందుకు మధ్యాహ్న భోజనాలు ప్రవేశపెట్టారు.
విభాగాలు
సర్వ శిక్షా అభియాన్ లో మొత్తం పదిహేను విభాగాలు ఉన్నాయి
నిధులు
ఈ కార్యక్రమానికి కేంద్రప్రభుత్వం 2005-06 లో రూ. 7156 కోట్లను కేటాయించగా, సత్ఫలితాలను చూసి, 2006-07 లో ఈ బడ్జెట్ ను 10,004 కోట్లరూపాయలకు పెంచారు. 5,00,000 అదనపు గదులను నిర్మించడం, 1,50,000 అదనపు ఉపాధ్యాయులను నియమించడం కూడా ఉద్దేశ్యాలే. 2006-07 లో రూ 8746 కోట్ల రూపాయలను ప్రారంభ శిక్షా కోష్ కు కేటాయించి, మిగతా రొక్కాన్ని విద్యా సెస్సుగా వసూళ్ళద్వారా సమకూర్చడానికి నిర్ణయం జరిగింది.
సాధనలు
గ్రామీణ స్థాయిల్లో ఈ కార్యక్రమం వలన గణనీయమైన సాధనలు సాధ్యపడ్డాయి. 2004లో భారతదేశంలోని అనేక గ్రామాలకు కార్యక్రమ విస్తరణ జరిగింది. ప్రాథమిక విద్యా కేంద్రాలు తెరిచారు.
దక్షిణ భారతదేశ రాష్ట్రమైన తమిళనాడులో, నాగపట్నం జిల్లాలోని సత్యనాథపురం (పట్టణం: సీర్కాళి) ఈ కార్యక్రమాన్ని విజయవంతంగా అమలు చేసిన మొట్టమొదటి గ్రామంగా గుర్తింపు పొందింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పేద విద్యార్థులకు మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని అమలు చేయడం, మిగిలిన విద్యా కార్యక్రమాల వలన అక్షరాస్యతలో గణనీయమైన వృద్ధి రేటు సాధ్యపడింది. ప్రభుత్వేతర సంస్థలు స్వచ్ఛందంగా పేద విద్యార్థులకు భూములు విరాళంగా ఇచ్చాయి, గ్రామ పంచాయితీలు పాఠశాలల నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో సర్వ శిక్షా అభియాన్
2010-11 నివేదిక ప్రకారం, పనితీరు ఈ విధంగా ఉంది. దీనికి 1107 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చయినవి. 2010కి 100 శాతం పిల్లలు పాఠశాలలో వుండాల్సిన లక్ష్యానికి 95.81 శాతం ఆవాసాలకు 1 కిమీ దూరంలో 57184 ప్రాథమిక పాఠశాలలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మిగతా ఆవాసాలలో చాలినంత పిల్లలు లేకపోవడంతో ప్రత్యామ్నాయ సృజనాత్మక విద్యా పద్ధతులద్వారా 100 శాతం లక్ష్యం అందుకున్నారు. నాణ్యత పెంచడానికి ప్రత్యేక ప్రణాళిక ద్వారా విద్యార్థుల శిక్షణ మెరుగైనట్లు తెలిపారు. అయితే అసర్ సర్వే ప్రకారం తెలిసిన ఫలితాలకు పొంతన వున్నట్లు లేదు. ప్రాథమిక స్థాయిలో దాదాపు 60 శాతం పిల్లలు వారితరగతికి తగిన నైపుణ్యం కలిగివున్నారని సర్వ శిక్ష అభియాన్ నివేదిక చెప్తుంటే అసర్ లో 50 శాతం మంది మాత్రమే మూడవ తరగతి స్థాయి చదవగలిగే నైపుణ్యాలు కలిగివున్నట్లు చెప్పింది.
మాధ్యమం
మాధ్యమం గణాంకాలు (దాదాపు 10 వతరగతి వరకు విద్యార్థుల శాతం) ఈ విధంగా ఉన్నాయి. 2000-2001 లో ప్రైవేటు పాఠశాలలో 17% విద్యార్థులు నమోదు కాగా 2010-11 నాటికి 40%కు చేరుకుంది.
కంప్యూటర్ సహాయంతో విద్య
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2005-2006 సంవత్సరం వరకు 3518 పాఠశాలలలో కంప్యూటర్ సహాయంతో విద్య ప్రవేశపెట్టారు. వీటిలో 2057 ప్రాథమిక, 584 ప్రాథమికోన్నత, 877 ఉన్నత పాఠశాలున్నాయి. వీటికొరకు పాఠశాలలలో కంప్యూటర్ సహాయంతో విద్య (వేయి కంప్యూటరుల ప్రాజెక్టు, ఎంపి నిధులతో ఇవ్వబడిన కంప్యూటరులు, లేదా ఇతర స్వచ్ఛంద సంస్థలచే ఇవ్వబడిన కంప్యూటరులు), పాఠశాల వెలుపల కంప్యూటర్ సహాయంతో విద్య అనగా (దగ్గరలో కంప్యూటర్ సదుపాయంగల పాఠశాలు, లేక ఈ-సేవ కేంద్రాలు మొదలైనవి) పధకాలు వాడుతున్నారు.
అజీమ్ ప్రేమ్‌జీ ఫౌండేషన్ రూపొందించిన 64 సిడీలను 1 నుండి 9 తరగతి వరకు, తెలుగు, ఇంగ్లీషు, గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్రం, సమాజ శాస్త్రం విషయాలను నేర్పటానికి వాడుతున్నారు. దీనికొరకు అధ్యాపకులకు శిక్షణ తరగతులు నిర్వహించారు.
అజీమ్ ప్రేమ్‌జీ ఫౌండేషన్ నాలుగు రాష్ట్రాలలో కంప్యూటర్ సహాయ విద్య పనితీరుని 2008 లో పరిశీలించింది. చాలా కొద్ది కేంద్రాలు మాత్రమే సరిగా పనిచేస్తున్నాయని తెలిసింది. ఉపాధ్యాయులు, ప్రధాన ఉపాధ్యాయల మనస్సులో వీటి నిర్వహణ బాధ్యత గురించి అవగాహన లేకపోవటం, కంప్యూటర్ విద్యగురించిన అపోహలు, వీటిని వాడటానికి సరియైన మూలభూతసౌకర్యాలు లేకపోవటం దీనిలోని లోపాలు అని తెలిపింది.
వనరులు
వర్గం:భారతదేశంలో విద్య వర్గం:భారతదేశంలో విద్యా విధానం వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య వర్గం:విద్య వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
Literacy in India
కింగ్ (సినిమా)
కథ
ఓ రాజభవనం వేలంపాటలో ప్రత్యర్థి ప్రతినాయకుని రెచ్చగొట్టి, 50 లక్షలు విలువచేసే భవనాన్ని రెండు కోట్లకు ప్రత్యర్థిని కొనేలా చేస్తాడు కింగ్. దీంతో "కింగ్" ఎలాంటివాడో తొలిదృశ్యంలోనే దర్శకుడు చూపిస్తాడు. చంద్రప్రతాపవర్మ (నాగార్జున) ను అందరూ "కింగ్' అని పిలుస్తుంటారు. ఆ వంశోద్ధారకుడు ఈయనే. "కింగ్" తల్లిదండ్రులు రాజావర్మ (శోభన్‌బాబు), తల్లి గీత. ఇతనికోక తమ్ముడు ఉంటాడు. అతని పేరు దీపక్. తండ్రి మరణంతో కింగ్ ఆ ఆస్తికి వారసుడవుతాడు. మరోవైపు కింగ్ మామయ్యలు ముగ్గురు ఆస్తి కాజేయాలని ప్రయత్నిస్తుంటారు. ఆస్తిని దోచుకోడానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసినా విఫలమవడంతో వారు డబ్బులను రేసులు‌, పేకాటలకు హారతి కర్పూరం చేస్తుంటారు. ఆఖరికి ఇంట్లో దొంగతనం చేసి దాన్ని మేనేజర్‌పై పెట్టి ఇంటి నుంచి అతడిని వెళ్లగొడతారు. ఇది తెలిసిన కింగ్ వారిని నిలదీస్తాడు. ఇక తమకు అడ్డుపడుతున్న కింగ్‌ను ఎలాగోలా వదిలించుకోవాలని మేనమామలైన కృష్ణ భగవాన్, షిండే, జయప్రకాశ్ రెడ్డి అవకాశం కోసం వేచి చూస్తుంటారు. ఓ రోజు వ్యాపార నిమిత్తం ఉత్తరాంచల్‌కు కింగ్ ఒక్కడే వెళ్లాల్సివస్తుంది. ఇదే సరైన సమయమని మేనమామలు ముగ్గురు ఏదో ప్లాన్ చేస్తున్నట్లు కనబడతారు. తీరా అక్కడికి వెళ్ళగానే కింగ్‌ను మమతామోహన్‌దాస్ రిసీవ్ చేసుకుంటుంది. వీరిద్దరూ మాట్లాడుతుండగానే ఓ ముసుగు వ్యక్తి కింగ్‌ను కాల్చేస్తాడు. అయితే గురితప్పుతుంది. అతడిని కింగ్ పట్టుకునే ప్రయత్నం చేసే క్రమంలో ఆయన వెనుక ఉన్న మమతా కింగ్‌ను కాల్చేస్తుంది. కింగ్ చనిపోతాడు. ఇంటి దగ్గర కింగ్ తల్లితో తన మేనల్లుడు కన్పించడం లేదని హడావుడి చేస్తారు. దీంతో ఆమె దేశమంతా వెతికించే ప్రయత్నం చేస్తుంది. ఆ గమనం అక్కడితో ఆగిపోతుంది. హైదరాబాద్‌లో బొట్టుశ్రీను అనే రౌడీ (నాగార్జున), జ్ఞానేశ్వర్ (శ్రీహరి) అనే ఇద్దరు రౌడీలుంటారు. వీరిద్దరి మధ్య పోటీ ఉన్నప్పటికీ వాటా పంపంకంతో ఒకటవుతారు. జ్ఞానేశ్వర్ చెల్లెలు శ్రావణి (త్రిష) ఓ ఔత్సాహిక గాయని. ఓ టీవీ ఛానెల్ పెట్టిన సంగీత కార్యక్రమంలో పాల్గొంటుంది. దానికి జడ్జిగా గొప్ప సంగీత దర్శకుడు జయసూర్య (బ్రహ్మానందం) హాజరవుతాడు. అతడు గమకాలు, శృతి, లయలు తెలీకుండా కాపీకొట్టి సంగీతదర్శకుడిగా పేరుతెచ్చుకున్న రకం. గాయని బాగుంటే రాత్రికి రమ్మనే రకం. దీంతో శ్రావణి బాగా పాడినా ఇదేం సంగీతమంటూ నిరుత్సాహపరుస్తుంటాడు. ఇది గమనించిన బొట్టుశ్రీను జయసూర్యను హెచ్చరించి శ్రావణికి మొదటి బహుమతి వచ్చేలా చేస్తాడు. జయసూర్య దీన్ని మనసులో పెట్టుకుని బొట్టుశ్రీనుపై పగపెంచుకుంటాడు. మరోవైపు తాను రౌడీనని తెలిస్తే శ్రావణి ప్రేమించదని అప్పటికే ఆమెకోసం వచ్చిన ఓ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ శరత్ స్థానంలో బొట్టుశ్రీను వచ్చి తానే శరత్ అంటాడు. దీంతో ఇద్దరి మధ్య ప్రేమ చిగురించి పాకానపడుతుంది. ఇక ఇద్దరూపెండ్లిచేసుకుందామని నిర్ణయించుకుంటారు. తర్వాత తన అన్న జ్ఞానేశ్వర్‌ (శ్రీహరి) వద్ద బొట్టుశ్రీనును.. విదేశీ వ్యాపారం చేసే వ్యక్తిగా శ్రావణి పరిచయం చేస్తుంది. దీంతో అయోమయం చెందిన జ్ఞానేశ్వర్.. ఆ తర్వాత తన పరిశోధనలో బొట్టుశ్రీను, శరత్ వేరువేరు అనే నిర్ధారణకు వస్తాడు. అన్నీ దారికి వచ్చి పెండ్లిపీటలదాకా వచ్చే సమయంలో కొంతమంది గూండాలు బొట్టుశ్రీను, ఉరఫ్ శరత్‌లను కింగ్ అనుకుని వెంటాడుతారు. ఆ క్రమంలో జయప్రకాష్ రెడ్డి వద్దకు గూండాలు బొట్టుశ్రీనును తెస్తారు. అచ్చు కింగ్‌లా ఉన్న బొట్టుశ్రీనును రాజవంశీయుల వారసుడైన కింగ్‌లా నటించమని ఒప్పిస్తారు. అలా ఊరువచ్చిన బొట్టుశ్రీనుకు కింగ్ తమ్ముడు దీపక్ విదేశాల నుంచి ఇంటికి వచ్చి మమతామోహన్‌దాస్‌ను పెండ్లి చేసుకుంటానని చెబుతాడు. కానీ ఆమె దీపక్‌ను హత్యచేయాలని చూస్తుంటుంది. వీటిని కింగ్ గమనించి చంద్రముఖి తరహాలో అడ్డుకుంటాడు. కింగ్‌ను ఎందుకు చంపావని? మమతా మోహన్‌దాస్‌ను నిలదీస్తాడు. అప్పుడే అక్కడికి వచ్చిన దీపక్ అసలు నిజం చెబుతాడు తానే దోషినని.
పాటలు
ఈ సినిమాకు దేవీశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్ని అందించారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:రావి కొండలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
కోటి (గ్రామం)
ఇది మండల కేంద్రమైన కోరుకొండ నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజమండ్రి నుండి 29 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,035. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,497, మహిళల సంఖ్య 1,538, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 783 ఉన్నాయి.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 928 ఇళ్లతో, 3081 జనాభాతో 964 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1535, ఆడవారి సంఖ్య 1546. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 662 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 16. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587375. పిన్ కోడ్: 533290.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉన్నాయి.బాలబడి కోరుకొండలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల శ్రీరంగపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోరుకొండలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజానగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ రాజమండ్రిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బూరుగుపూడిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కోరుకొండలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కోటిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కోటిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కోటిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కోటిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:విచిత్ర పేర్లుతో ఉన్న గ్రామాలు
మేడమ్ చీఫ్ మినిస్టర్
కథ
అందుకు ఆమె నిరాకరించి ఈ విషయాన్నీ బయటపెడతానని బెదిరించగా ఆమెపై గూండాలతో దాడి చేస్తారు. ఈ క్రమంలో అట్టడుగు కులాలు మరియు అణగారిన ప్రజల కోసం పోరాడే పరివర్తన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాకు చెందిన మాస్టర్ సూరజ్‌భాన్ (సౌరభ్ శుక్లా) ఆమెను కాపాడుతాడు. ఆమె అతనితో కలిసి పార్టీ కోసం కూడా పని చేస్తుంది. ఆమె రాజకీయాల్లోకి వచ్చాక ఎలాంటి సవాళ్ళను ఎదురుకుంది ? వాటి నుండి ఎలా బయటపడింది అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2021 సినిమాలు
జాన్ లోగీ బెయిర్డ్
జాన్ లోగీ బెయిర్డ్ (1888 ఆగస్టు 13 –  1946 జూన్ 14) స్కాటిష్ ఆవిష్కర్త, ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్,  ఆవిష్కర్త. అతను 1926 జనవరి 26 న ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి పని టెలివిజన్ వ్యవస్థను ప్రదర్శించాడు. అతను బహిరంగంగా ప్రదర్శించిన మొదటి రంగుల టెలివిజన్ వ్యవస్థను, మొదటి పూర్తిగా ఎలక్ట్రానిక్ కలర్ టెలివిజన్ పిక్చర్ ట్యూబ్‌ను కూడా కనుగొన్నాడు.
1928 లో బెయిర్డ్ టెలివిజన్ డెవలప్‌మెంట్ కంపెనీ మొదటి అట్లాంటిక్ టెలివిజన్ ప్రసారాన్ని సాధించింది. బెయిర్డ్ యొక్క ప్రారంభ సాంకేతిక విజయాలు, గృహ వినోదం కోసం ప్రసా టెలివిజన్‌ ప్రసారాలను  ఆచరణాత్మకంగా పరిచయం చేయడంలో అతని పాత్ర టెలివిజన్ చరిత్రలో అతనికి ప్రముఖ స్థానాన్ని సంపాదించింది.
2006 లో, బెయిర్డ్ చరిత్రలో ముఖ్యమైన 10 వంది స్కాటిష్ శాస్త్రవేత్తలలో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందాడు. అతని పేరు నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ యొక్క 'స్కాటిష్ సైన్స్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్'లోని జాబితా లో చేర్చబడింది. 2015 లో అతన్ని స్కాటిష్ ఇంజనీరింగ్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్‌లోకి చేర్చారు. 2017 జనవరి 26 న - ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రికల్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజనీర్స్ (ఐఇఇఇ) లండన్లోని 22 ఫ్రిత్ స్ట్రీట్ ( బార్ ఇటాలియా ) వద్ద కాంస్యంతో తయారుచేసిన వీధి ఫలకాన్ని బెయిర్డ్,  టెలివిజన్ ఆవిష్కరణకు అంకితం చేసింది.
ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో
బెయిర్డ్ 1888 ఆగస్టు 13 న డన్‌బార్టన్‌షైర్‌లోని హెలెన్స్‌బర్గ్‌లో రెవరెండ్ జాన్ బెయిర్డ్, జెస్సీ మోరిసన్ ఇంగ్లిస్ దంపతులకు గల నలుగురు పిల్లలలో  చివరివానిగా జన్మించాడు. అతని తండ్రి స్థానిక సెయింట్ బ్రైడ్స్ చర్చికి స్కాట్లాండ్ చర్చ్ మినిస్టరుగా ఉండేవాడు. తల్లి గ్లాస్గో నుండి షిప్ బిల్డర్ల కుటుంబానికి చెందినది.
అతను హెలెన్స్‌బర్గ్‌లోని లార్చ్‌ఫీల్డ్ అకాడమీలో (ఇప్పుడు లోమండ్ స్కూల్‌లో భాగం); గ్లాస్గో అండ్ వెస్ట్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ టెక్నికల్ కాలేజీ; గ్లాస్కో విశ్వవిద్యాలయాలలో చదువుకున్నాడు. కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు బెయిర్డ్ తన కోర్సులో భాగంగా వరుస ఇంజనీరింగ్ అప్రెంటిస్ ఉద్యోగాలను చేపట్టాడు. ఆ సమయంలో పారిశ్రామిక గ్లాస్గోలోని పరిస్థితులు అతనికి సోషలిస్టు విశ్వాసాలను ఏర్పరచటానికి సహాయపడ్డాయి, అతని అనారోగ్యానికి కూడా దోహదపడ్డాయి. అతనికి తన తండ్రితో ఉన్న సంబంధం దెబ్బ తీయకపోయినప్పటికీ అతను అజ్ఞేయవాది అయ్యాడు. అతను డిగ్రీ కోర్సు చేయడానికి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ద్వారా అంతరాయం కలిగింది. అతను తరువాత గ్రాడ్యుయేషన్ పొందలేదు.
1915 ప్రారంభంలో అతను బ్రిటిష్ సైన్యంలో సేవ కోసం స్వచ్ఛందంగా ముందుకొచ్చాడు. కాని అతను సైన్యంలో చురుకైన విధులకు అనర్హుడని ప్రకటించారు. ముందుకు వెళ్లలేక, ఆయుధాల పనిలో నిమగ్నమైన క్లైడ్ వ్యాలీ ఎలక్ట్రికల్ పవర్ కంపెనీలో ఉద్యోగం తీసుకున్నాడు.
టెలివిజన్ ప్రయోగాలు
జూన్ 1924 లో, బెయిర్డ్ సిరిల్ ఫ్రాంక్ ఎల్వెల్ నుండి థాలియం సల్ఫైడ్ (థాలోఫైడ్) సెల్ ను  కొనుగోలు చేశాడు. దీనిని అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని  థియోడర్ కేస్ అభివృద్ధి చేసింది. 'మాట్లాడే చిత్రాలు' యొక్క ముఖ్యమైన కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో థాలోఫైడ్ సెల్ ఒక భాగం. ఈ సెల్ కు బెయిర్డ్  యొక్క మార్గదర్శక సూత్రాల అమలు మూలంగా, పరావర్తన కాంతి నుండి ప్రత్యక్ష, కదిలే,  గ్రేస్కేల్  టెలివిజన్ చిత్రాన్ని రూపొందించిన మొదటి వ్యక్తిగా బెయిర్డ్  గుర్తింపు పొందాడు. కేస్ సెల్‌కు రెండు ప్రత్యేకమైన పద్ధతులను వర్తింపజేయడం ద్వారా ఇతర ఆవిష్కర్తలు విఫలమైనా దానిని బెయిర్డ్ విజయవంతంగా సాధించాడు. సెల్ నుండి సిగ్నల్ కండిషనింగ్‌ను మెరుగుపరచడం ద్వారా, ఉష్ణోగ్రత ఆప్టిమైజేషన్ (శీతలీకరణ), తన స్వంత కస్టమ్ డిజైన్ చేసిన వీడియో యాంప్లిఫైయర్ ద్వారా అతను దీనిని సాధించాడు.
పని చేసే టెలివిజన్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడానికి తన మొదటి ప్రయత్నాలలో, బెయిర్డ్ నిప్కో డిస్క్‌తో ప్రయోగాలు చేశాడు. పాల్ గాట్లీబ్ నిప్కో 1884 లో ఈ స్కానింగ్ డిస్క్ వ్యవస్థను కనుగొన్నాడు. టెలివిజన్ చరిత్రకారుడు ఆల్బర్ట్ అబ్రమ్సన్ నిప్కో యొక్క పేటెంట్‌ను "మాస్టర్ టెలివిజన్ పేటెంట్" అని పిలుస్తాడు. నిప్కో యొక్క పని ముఖ్యమైనది ఎందుకంటే బెయిర్డ్, ఇతరులు దీనిని ప్రసార మాధ్యమంగా అభివృద్ధి చేయడానికి ఎంచుకున్నారు.
1923 ప్రారంభంలో, ఆరోగ్యం బాగోలేక, బెయిర్డ్ ఇంగ్లాండ్  దక్షిణ తీరంలో 21 లింటన్ క్రెసెంట్, హేస్టింగ్స్ కు వెళ్లాడు. తరువాత అతను పట్టణంలోని క్వీన్స్ ఆర్కేడ్‌లో ఒక వర్క్‌షాప్‌ను అద్దెకు తీసుకున్నాడు. పాత హ్యాట్‌బాక్స్, ఒక జత కత్తెరలు, కొన్ని డార్నింగ్ సూదులు, కొన్ని సైకిల్ లైట్ లెన్సులు, ఉపయోగించిన టీ కప్పు, సీలింగ్ వాక్స్, జిగురు వంటి వస్తువులను ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి పని చేసే టెలివిజన్ సెట్‌ ను బెయిర్డ్  నిర్మించాడు. ఫిబ్రవరి 1924 లో, అతను కదిలే ఛాయాచిత్రాలను  ప్రసారం చేయడం ద్వారా సెమీ మెకానికల్ అనలాగ్ టెలివిజన్ వ్యవస్థ సాధ్యమని రేడియో టైమ్స్‌కు వివరించాడు. ప్రయోగాలలో భాగంగా  అదే సంవత్సరం జూలైలో, అతను 1000-వోల్ట్ ల విద్యుత్ షాక్ కు గురయ్యాడు. కానీ ఒక చేయి మాత్రం కాలిపోయి ప్రమాదం నుండి బయట పడ్డాడు. దాని ఫలితంగా అతని యజమాని మిస్టర్ ట్రీ అతనిని ఆ ప్రాంగణం నుండి  ఖాళీ చేయమని కోరాడు. లండన్‌లోని సెల్ఫ్‌రిడ్జెస్ డిపార్ట్‌మెంట్ స్టోర్‌లో టెలివిజన్ ద్వారా ఛాయాచిత్రాలను కదిలించే మొదటి బహిరంగ ప్రదర్శనను 1925 మార్చి  25 నుండి మూడు వారాల బెయిర్డ్  ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. ఎడమ|thumb|బెయిర్డ్ 1926 లో తన టెలివిజన్ పరికరాలు,   "జేమ్స్", "స్టూకీ బిల్" నకిలీ బొమ్మలతో 1925 అక్టోబరు 2 న తన ప్రయోగశాలలో,బెయిర్డ్ మొదటి టెలివిజన్ చిత్రాన్ని గ్రేస్కేల్  చిత్రంతో విజయవంతంగా ప్రసారం చేశాడు: 30-లైన్ల నిలువుగా స్కాన్ చేసిన  " స్టూకీ బిల్ " అనే మారుపేరుతో వెంట్రిలోక్విస్ట్ యొక్క నకిలీ చిత్రం తలను, సెకనుకు ఐదు చిత్రాలు చొప్పున ప్రసారం చేసాడు. బెయిర్డ్ మేడ క్రిందికి వెళ్లి, 20 ఏళ్ల విలియం ఎడ్వర్డ్ టేంటన్ అనే కార్యాలయ ఉద్యోగిని మానవ ముఖం ఎలా ఉంటుందో చూపించడానికి  తీసుకువచ్చాడు. పూర్తి టోనల్ పరిధిలో టెలివిజన్ చూసిన మొదటి వ్యక్తిగా టెయింటన్ నిలిచాడు. ప్రచారం కోసం చూస్తున్న బెయిర్డ్ తన ఆవిష్కరణను ప్రోత్సహించడానికి డైలీ ఎక్స్‌ప్రెస్ వార్తాపత్రిక కార్యాలయాన్ని   సందర్శించాడు. న్యూస్ ఎడిటర్ భయభ్రాంతులకు గురయ్యాడు. అతని సిబ్బంది ఒకరు ఇలా వ్యాఖ్యానించారు: "దేవుడిమీద ఒట్టు ఉన్నది, రిసెప్షన్ కి వెళ్లి అక్కడ ఉన్న ఒక వెర్రివాడు వదిలించుకోండి. అతను వైర్‌లెస్ ద్వారా చూడటానికి ఒక యంత్రాన్ని పొందాడని చెప్పాడు! అతన్ని చూడండి - అతనిపై రేజర్ ఉండవచ్చు. "
మొదటి బహిరంగ ప్రదర్శనలు
1926 జనవరి 26 న, బెయిర్డ్  రాయల్ ఇన్స్టిట్యూషన్ సభ్యులకు,  ది టైమ్స్  పత్రిక కు చెందిన  ఒక రిపోర్టర్‌కు   లండన్‌లోణి  సోహో జిల్లాలోని 22 ఫ్రిత్ స్ట్రీట్ వద్ద తన ప్రయోగశాలలో ప్రసారం చేసి చూపించాడు. ఈ ప్రాంతంలో ప్రస్తుతం బార్ ఇటాలియా ఉంది. బెయిర్డ్ ప్రారంభంలో సెకనుకు 5 చిత్రాల స్కాన్ రేటును ఉపయోగించాడు. 1927 నాటికి ఇది సెకనుకు 12.5 చిత్రాలకు మెరుగుపడింది. టోనల్ గ్రాడ్యుయేషన్‌తో ప్రత్యక్షంగా కదిలే చిత్రాలను ప్రసారం చేయగల టెలివిజన్ వ్యవస్థ యొక్క మొదటి ప్రదర్శన ఇది. ఎడమ|thumb|లండన్‌లోని వెస్ట్ మినిస్టర్, డబ్ల్యూ 1, 22 ఫ్రిత్ స్ట్రీట్లో బెయిర్డ్ యొక్క మొదటి ప్రదర్శనను బ్లూ ఫలకం ద్వారా గుర్తించారు. అతను 1928 జూలై 3 న ప్రపంచంలోణి మొట్టమొదటి రంగూల ప్రసారాన్ని ప్రదర్శించాడు. దీని కొరకు అతను సమాచార ప్రసారం వద్ద స్కానింగ్ డిస్క్‌లను, గ్రాహకం వద్ద  మూడు సర్పిలాకార ఎపర్చర్ లను ఉపయోగించాడు. ఇందులోని ఒక సర్పిలాకార ఎపర్చర్ కు మూడు వివిధ ప్రాథమిక రంగుల ఫిల్టర్ లను, చివరలలో గ్రాహకాలవద్ద మూడు కాంతి జనకాలనుపయోగించాడు. ప్రకాశానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మార్చడానికి కామ్యుటేటర్ ఉపయోగించాడు. ఈ ప్రసార ప్రదర్శనలో వివిధ రంగూల టోపీలు ధరించిన యువతి చూపబడింది. నోయెల్ గోర్డాన్ విజయవంతమైన టీవీ నటిగా, సోప్ ఒపెరా ‌కు గుర్తింపబడినది. అదే సంవత్సరం అతను స్టీరియోస్కోపిక్ టెలివిజన్‌ను కూడా ప్రదర్శించాడు.
ప్రసారం
1927 లో, బెయిర్డ్ లండన్, గ్లాస్గో ప్రాంతాల మధ్య టెలిఫోన్ లైన్ ద్వారా సుమారు 438 మైళ్లకు (705 కి.మీ)  పైగా సుదూర టెలివిజన్ సిగ్నల్‌ను ప్రసారం చేశాడు. బెయిర్డ్ ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి సుదూర టెలివిజన్ చిత్రాలను గ్లాస్గో సెంట్రల్ స్టేషన్‌లోని సెంట్రల్ హోటల్‌కు ప్రసారం చేశాడు. ఈ ప్రసారం AT&T బెల్ ల్యాబ్స్ స్టేషన్ల మధ్య 225-మైళ్ల, సుదూర ప్రసారానికిబెయిర్డ్ యొక్క భాద్యత. బెల్ స్టేషన్లు న్యూయార్క్, వాషింగ్టన్ DC లో ఉన్నాయి. అంతకుముందు ప్రసారం బెయిర్డ్ ప్రదర్శనకు ఒక నెల ముందు ఏప్రిల్ 1927 లో జరిగింది. కుడి|thumb|బెయిర్డ్ తన యాంత్రిక టెలివిజన్ వ్యవస్థను న్యూయార్క్ లో  1931 లో ప్రదర్శించాడు అతను బెయిర్డ్ టెలివిజన్ డెవలప్‌మెంట్ కంపెనీ లిమిటెడ్‌ను స్థాపించాడు, ఇది 1928 లో లండన్ నుండి న్యూయార్క్‌లోని హార్ట్స్ డేల్ వరకు మొదటి అట్లాంటిక్ టెలివిజన్ ప్రసారాన్ని చేసింది. బిబిసి కోసం మొదటి టెలివిజన్ కార్యక్రమాన్ని చేసింది. నవంబర్ 1929 లో బెయిర్డ్,  బెర్నార్డ్ నాటన్ లు  ఫ్రాన్స్ లో మొట్టమొదటి టెలివిజన్ సంస్థ టెలెవిజన్-బెయిర్డ్-నాటన్ ను స్థాపించారు. 1930 జూలై 14 న బి.బి.సి లో ప్రసారం, ది మ్యాన్ విత్ ది ఫ్లవర్ ఇన్ హిస్ మౌత్ యు.కె  టెలివిజన్‌లో చూపించిన మొదటి నాటకం. బెయిర్డ్ 1931 లో ది డెర్బీ ప్రసారంతో బి.బి.సి యొక్క మొట్టమొదటి ప్రత్యక్ష ప్రసారాన్ని ప్రసారం చేశాడు. అతను 1930లో లండన్ కొలీజియం, బెర్లిన్, పారిస్, స్టాక్ హోం లలో రెండు అడుగులు ఎత్తు ఐదు అడుగుల వెడల్పు గల  తెరపై ఒక థియేటర్ టెలివిజన్ వ్యవస్థను ప్రదర్శించాడు. 1939 నాటికి అతను 15 ft వెడల్పు,12 ft ఎత్తు గల తెరను  ఉపయోగించి  బాక్సింగ్ మ్యాచ్‌ను టెలివిజన్ చేయడానికి తన థియేటర్ ప్రొజెక్షన్‌ను మెరుగుపరిచాడు. ఎడమ|thumb|1930 ల బెయిర్డ్ టెలివిజన్ ప్రకటన 1929 నుండి 1932 వరకు, 30-లైన్ బెయిర్డ్ వ్యవస్థను ఉపయోగించి టెలివిజన్ కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేయడానికి బిబిసి ట్రాన్స్మిటర్లను ఉపయోగించారు, 1932 నుండి 1935 వరకు, బిబిసి 16 పోర్ట్ ల్యాండ్ ప్లేస్ వద్ద తమ సొంత స్టూడియోలో కార్యక్రమాలను నిర్మించింది. అదనంగా, 1933 నుండి బెయిర్డ్,  బెయిర్డ్ కంపెనీ దక్షిణ లండన్లోని క్రిస్టల్ ప్యాలెస్ వద్ద బెయిర్డ్  స్టూడియోలు,  ట్రాన్స్మిటర్ నుండి టెలివిజన్ కార్యక్రమాలను స్వతంత్రంగా బిబిసికి తయారు చేసి ప్రసారం చేస్తున్నాయి.
బెయిర్డ్ యొక్క టెలివిజన్ వ్యవస్థలను ఐజాక్ షోయెన్‌బర్గ్ ఆధ్వర్యంలో కొత్తగా ఏర్పడిన సంస్థ ఇ.ఎం.ఐ- మార్కోని అభివృద్ధి చేసిన ఎలక్ట్రానిక్ టెలివిజన్ వ్యవస్థ ద్వారా భర్తీ చేశారు. అయినప్పటికీ, ఇమేజ్ డిసెక్టర్ కెమెరాలో కాంతి సున్నితత్వం లేదని తేలింది, దీనికి అధిక స్థాయి ప్రకాశం అవసరం. సినీఫిల్మ్‌ను స్కాన్ చేయడానికి బదులుగా బెయిర్డ్ ఫార్న్‌స్వర్త్ గొట్టాలను ఉపయోగించాడు. ఈ సామర్థ్యంలో అవి డ్రాప్-అవుట్‌లు, ఇతర సమస్యలకు గురయ్యే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ అవి పని చేయగలవని నిరూపించాయి. ఫార్న్స్వర్త్ స్వయంగా 1936 లో లండన్‌ లోని బెయిర్డ్ యొక్క క్రిస్టల్ ప్యాలెస్ ప్రయోగశాలలకు వచ్చాడు. కాని సమస్యను పూర్తిగా పరిష్కరించలేకపోయాడు; ఆ సంవత్సరం తరువాత క్రిస్టల్ ప్యాలెస్‌ను నేలమీదకు తగలబెట్టిన మంట, బెయిర్డ్ కంపెనీ పోటీ సామర్థ్యాన్ని మరింత దెబ్బతీసింది.
పూర్తిగా ఎలక్ట్రానిక్
కుడి|thumb|పాడి నైస్మిత్ యొక్క ఈ ప్రత్యక్ష చిత్రం బెయిర్డ్ యొక్క మొట్టమొదటి ఆల్-ఎలక్ట్రానిక్ కలర్ టెలివిజన్ వ్యవస్థను ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించబడింది, ఇది రెండు ప్రొజెక్షన్ CRT లను ఉపయోగించింది. రెండు రంగుల చిత్రం ప్రాథమిక టెలిక్రోమ్ వ్యవస్థతో సమానంగా ఉంటుంది. యాంత్రిక వ్యవస్థలు వాడుకలో లేని తరువాత ఎలక్ట్రానిక్ టెలివిజన్ రంగానికి బెయిర్డ్ చాలా కృషి చేశాడు. 1939 లో, అతను ఈ రోజు హైబ్రిడ్ కలర్ అని పిలువబడే ఒక వ్యవస్థను కాథోడ్ రే ట్యూబ్ ఉపయోగించి చూపించాడు. దాని ముందు కలర్ ఫిల్టర్లతో అమర్చిన డిస్క్‌ను తిప్పాడు, ఈ పద్ధతి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో సిబిఎస్, ఆర్‌సిఎ చేత తీసుకోబడింది.
ఇతర ఆవిష్కరణలు
1928 లో, అతను ఒక ప్రారంభ వీడియో రికార్డింగ్ పరికరాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. దీనిని అతను ఫోనోవిజన్ అని పిలిచాడు. సాంప్రదాయిక 78-ఆర్‌పిఎమ్ రికార్డ్-కట్టింగ్ లాత్‌కు యాంత్రిక అనుసంధానం ద్వారా జతచేయబడిన పెద్ద నిప్కో డిస్క్‌ను ఈ వ్యవస్థ కలిగి ఉంది. దీని ఫలితంగా 30-లైన్ వీడియో సిగ్నల్‌ను రికార్డ్ చేసి తిరిగి ప్లే చేయగల డిస్క్. వ్యవస్థతో కలిగే సాంకేతిక ఇబ్బందులు దానిని మరింత అభివృద్ధిని చేసేందుకు నిరోధించాయి. అయితే కొన్ని అసలు ఫోనోడిస్క్‌లు భద్రపరచబడ్డాయి.
బెయిర్డ్ యొక్క ఇతర అభివృద్ధి పరిశోధనలలో ఫైబర్-ఆప్టిక్స్, రేడియో దిశను కనుగొనడం, పరారుణ కిరణాలలో చీకటిలో  వీక్షణ,  రాడార్ ఉన్నాయి. రాడార్ అభివృద్ధికి ఆయన చేసిన ఖచ్చితమైన పరిశోషన గురించి చర్చ జరుగుతోంది. ఎందుకంటే అతని యుద్ధ కాలంలో రక్షణ ప్రాజెక్టులను యునైటెడ్ కింగ్ డం ప్రభుత్వం అధికారికంగా అంగీకరించలేదు. అతని కుమారుడు మాల్కం బెయిర్డ్ చెప్పిన ప్రకారం, 1926 లో బెయిర్డ్ ప్రతిబింబించే రేడియో తరంగాల నుండి చిత్రాలను రూపొందించే పరికరం కోసం పేటెంట్ దాఖలు చేశాడు. ఇది రాడార్‌తో సమానమైన పరికరం. అతను ఆ సమయంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు చేసాడు. రాడార్ పరిశోధనా కృషి వివాదంలో ఉంది. కొంతమంది నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, బెయిర్డ్ యొక్క "నోక్టోవిజన్" రాడార్ కాదు. రాడార్ మాదిరిగా కాకుండా (డాప్లర్ రాడార్ మినహా), స్కాన్ చేసిన విషయానికి దూరాన్ని నిర్ణయించడానికి నోక్టోవిజన్ అసమర్థమైనది. నోక్టోవిజన్ కూడా త్రిమితీయ ప్రదేశంలో ప్రదేశం యొక్క అక్షాంశాలను నిర్ణయించదు.
తరువాతి సంవత్సరాలు
డిసెంబర్ 1944 నుండి, లోగి బెయిర్డ్ ఈస్ట్ ససెక్స్‌లోని బెక్స్‌హిల్-ఆన్-సీ, 1 స్టేషన్ రోడ్‌లో నివసించాడు. తరువాత 1946 ఫిబ్రవరి 14 న ఫిబ్రవరిలో గుండెపోటుతో మరణించాడు. ఈ ఇల్లు 2007 లో కూల్చివేయబడింది. ఈ స్థలం ఇప్పుడు బెయిర్డ్ కోర్ట్ అనే అపార్టుమెంటులుగా ఉంది. లోగి బెయిర్డ్‌ను అతని తల్లిదండ్రుల పక్కన స్కాట్లాండ్‌లోని ఆర్గిల్‌లోని హెలెన్స్‌బర్గ్ శ్మశానవాటికలో ఖననం చేశారు.
గౌరవాలు, చిత్రణలు
thumb|లండన్‌లోని సిడెన్హామ్, 3 క్రెసెంట్ వుడ్ రోడ్ వద్ద గ్రేటర్ లండన్ కౌన్సిల్ నిర్మించిన బ్లూ ఫలకం టెలివిజన్ ఆవిష్కరణకు జాన్ లోగి బెయిర్డ్ చేసిన కృషికి గౌరవసూచకంగా ఆస్ట్రేలియా టెలివిజన్ లాగీ అవార్డుల ను ప్రవేశ పెట్టింది.
1957 లో బిబిసి టెలివిజన్ థియేటర్‌లో ఈమన్ ఆండ్రూస్ చేత సత్కరించబడినప్పుడు బెయిర్డ్, దిస్ ఈజ్ యువర్ లైఫ్  కార్యక్రమంలో  మరణించిన ఏకైక వ్యక్తి అయ్యాడు.
1957 టీవీ చిత్రం ఎ వాయిస్ ఇన్ విజన్ లో మైఖేల్ గ్విన్ అతని పాత్ర పోషించాడు. 1986 లో టీవీ డ్రామా ది ఫూల్స్ ఆన్ ది హిల్ లో రాబర్ట్ మెక్‌ఇంతోష్ పోషించాడు.
2014 లో, సొసైటీ ఆఫ్ మోషన్ పిక్చర్ అండ్ టెలివిజన్ ఇంజనీర్స్ (SMPTE) లోగీ బెయిర్డ్‌ను ది హానర్ రోల్‌లో చేర్చింది, ఇది "వారి జీవితకాలంలో గౌరవ సభ్యత్వం లభించని వ్యక్తులను మరణానంతరం గుర్తిస్తుంది, కాని అలాంటి గౌరవం ఇవ్వడానికి వారి పరిశోధనలు సరిపోతాయి".
26 జనవరి 2016 న, సెర్చ్ ఇంజన్ గూగుల్ గూగుల్ డూడుల్‌ను విడుదల చేసింది, ఇది లోజీ బెయిర్డ్ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసార ప్రదర్శన యొక్క 90 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా జరిగింది.
సాయిబాబా దేవాలయం (దిల్‍సుఖ్‍నగర్)
సాయిబాబా దేవాలయం, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లోని దిల్‍సుఖ్‍నగర్ లో ఉన్న దేవాలయం. నిర్మాణంలో షిర్డీలోని సాయిబాబా దేవాలయంలా ఉన్న ఈ దేవాలయం, హైదరాబాదులోని అత్యంత పేరొందిన దేవాలయాలలో ఒకటి. హైదరాబాదులో ఐఎస్ఓ సర్టిఫికెట్ పొందిన మొదటి దేవాలయంగా రికార్డు కూడా సృష్టించింది.
చరిత్ర
ఈ దేవాలయంలో 1980లో నిర్మించబడింది. భక్తులు ఈ దేవాలయాన్ని దక్షిణ షిరిడీగా పిలుస్తుంటారు. పాలకమండలి ఆధ్వర్యంలో 1989లో దేవాలయంలోని సాయిబాబా పాలరాతి విగ్రహాం ప్రతిష్ఠించబడింది. అంతకు ముందున్న పాత విగ్రహాన్ని ఆలయం ఎడమవైపు దర్శనార్థం ఉంచారు. 1990ల నుండి బాగా ప్రాచూర్యం పొందింది. ముఖ్యంగా గురువారం నాడు అనేకమంది భక్తులు వస్తారు. 1991లో మొదటి అంతస్తు నిర్మించి ధ్యాన మందిరం, 1993లో దేవాలయ ప్రధాన మందిరం నిర్మించగా, 1994లో సాయిబాబాకి స్వర్ణ కిరీటం అలంకరించారు. 1996లో దేవాలయం రెండో అంతస్తు నిర్మించబడింది.
దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌లోని షిరిడీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ భక్తులకు మెరుగైన వసతుల కల్పన, ప్రసాదాల్లో నాణ్యతకు సంబధించి ప్రతిష్టాత్మక ఐఎస్ఓ 9001:2015 సర్టిఫికెట్‌ను అందుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు దేవాలయాలు వర్గం:1980 స్థాపితాలు
భారతీయ బాలిస్టిక్ క్షిపణి రక్షణ కార్యక్రమం
కుడి|thumb|442x442px|అడ్వాన్స్‌డ్‌ ఎయిర్ డిఫెన్స్ (AAD) క్షిపణి భారతీయ బాలిస్టిక్ క్షిపణి రక్షణ కార్యక్రమం, క్షిపణి దాడుల నుండి దేశాన్ని రక్షించే బహుళ అంచెల రక్షణ వ్యవస్థ. పాకిస్తాన్ నుండి ఎదురౌతున్న క్షిపణి ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు ప్రవేశపెట్టిన ఈ వ్యవస్థలో రెండు నిరోధక క్షిపణులు ఉన్నాయి. అవి, అధిక ఎత్తులలో అడ్డుకునేందుకు పనిచేసే పృథ్వి ఎయిర్ డిఫెన్స్ (PAD) క్షిపణి, తక్కువ ఎత్తులలో అడ్డుకునే అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ (AAD) క్షిపణి. 5,000 కి.మీ. దూరం నుండి ప్రయోగించిన ఏ క్షిపణినైనా నిలువరించగల సామర్థ్యం ఈ రెండంచెల వ్యవస్థకు ఉంది.
2006 నవంబరులో PAD ని పరీక్షించారు. 2007 డిసెంబరులో AAD ని పరీక్షించారు. PAD ని పరీక్షించడంతో, బాలిస్టిక్ క్షిపణి వ్యతిరేక వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసుకున్న నాలుగో దేశంగా భారత్ అవతరించింది. అమెరికా, రష్యా, ఇజ్రాయిల్ మిగిలిన మూడు దేశాలు. ఈ వ్యవస్థ చాలా పరీక్షలకు లోనయ్యింది. దీన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించవలసి ఉంది.
నేపథ్యం
1990 ల తొలినాళ్ళ నుండి భారత్, పాకిస్తాన్ నుండి క్షిపణి దాడి ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది. ఈ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు తోడు, పాకిస్తాన్ చైనానుండి కొన్న ఎమ్-11 క్షిపణులను మోహరించడంతో భారత్ 1995 ఆగస్టులో రష్యా నుండి 6 బ్యాటరీల S-300 భూమి-నుండి-గాలిలోకి పేల్చగలిగే క్షిపణులను కొనుగోలు చేసింది. ఢిల్లీ, ఇతర నగరాల రక్షణకు ఈ క్షిపణులను మోహరించింది.
అణ్వాయుధాలను సమకూర్చుకున్న తరువాత భారత పాకిస్తాన్ల మధ్య జరిగిన మొదటి ముఖాముఖి యుద్ధం, 1999 లో జరిగిన కార్గిల్ యుద్ధం. యుద్ధం కొనసాగుతూండగా అణ్వాయుధాన్ని ఉపయోగిస్తామనే మొదటి సూచన మే 31 న పాకిస్తాన్ ఫారిన్ సెక్రెటరీ షంషాద్ అహ్మద్ ద్వారా వచ్చింది. యుద్ధ తీవ్రత పెరిగితే పాకిస్తాన్ తనవద్ద ఉన్న"ఏ ఆయుధాన్నైనా" వాడేందుకు వెనుదీయదు అని ఆయన అన్నాడు. యుద్ధం విస్తరిస్తే తాము అణ్వాయుధాలను వాడతామని పాకిస్తాన్ చేసిన బెదిరింపుగా దాన్ని భావించారు. పాకిస్తాన్ సెనేట్ నాయకుడు ఇలా అన్నాడు: "అవసరమైనప్పుడు ఆయుధాలను వాడకపోతే ఆ ఆయుధాలను ఉత్పత్తి చెయ్యడంలో అర్థం లేదు." 1998 అణు పరీక్షల తరువాత పాకిస్తాన్ సైన్యానికి ధైర్యం వచ్చి, భారత్‌పై బలప్రయోగ ప్రయత్నాలను పెంచింది అని కొందరు నిపుణులు భావించారు.
1999 లో భారత్‌లో క్షిపణి వ్యతిరేక వ్యవస్థ అభివృద్ధి మొదలైంది. పాకిస్తాన్ అణ్వస్త్రాలను-ముందుగా-వాడను (నో ఫస్ట్ యూజ్) అనే విధానాన్ని అవలంబించక పోవడంతో ఈ కార్యక్రమం అవసరమైంది.
మొదటి దశ
క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ అభివృద్ధి 1999 లో మొదలైంది. దాదాపు 40 ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు సంస్థలు ఈ కార్యక్రమంలో భాగస్వాములయ్యాయి. LRTR, MFCR (మల్టీ ఫంక్షన్ ఫైర్ కంట్రోల్ రాడార్) ల అభివృద్ధి ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ రాడార్ డెవలప్‌మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ (LRDE) నేతృత్వంలో జరిగింది.
డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ లాబొరేటరీ (DRDL) AAD క్షిపణి యొక్క మిషన్ నియంత్రణ సాఫ్టువేరును తయారు చేసింది. నేవిగేషన్, ఎలెక్ట్రోమెకానికల్ యాక్చుయేషన్ వ్యవస్థలు, యాక్టివ్ రాడార్ సీకర్‌ను రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI) తయారు చేసింది. అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్ లాబొరేటరీ (ASL) మోటార్లను, జెట్ వేన్లను, AAD, PAD ల స్ట్రక్చర్లనూ తయారు చేసింది. హై ఎనర్జీ మెటీరియల్స్ రీసెర్చి లాబొరేటరీ (HEMRL) క్షిపణికి ప్రొపెల్లంట్‌లను సరఫరా చేసింది.
వివరణ
BMD వ్యవస్థలో రెండు అంచెలుంటాయి. PAD, వాతావరణం బయట, 50 – 80 కి.మీ. ఎత్తులో ఛేదించేందుకూ, AAD క్షిపణి - వాతావరణం లోపల 30 కి.మీ. ఎత్తులో ఛేదించేందుకూ పనిచేస్తాయి. పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందాక ఈ వ్యవస్థలో అనేక ప్రయోగ వాహకాలు, రాడార్లు, ప్రయోగ నియంత్రణ కేంద్రాలు (LCC) మిషన్ నియంత్రణ కేంద్రం (MCC) ఉంటాయి. ఇవన్నీ భౌగోళికంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో విస్తరించి ఉండి, కట్టుదిట్టమైన సమాచార నెట్‌వర్కుతో అనుసంధానింపబడి ఉంటాయి.
ఈ వ్యవస్థలో భాగమైన MCC, సాఫ్ట్‌వేరు ప్రబలంగా ఉండే వ్యవస్థ. రాడార్లు, ఉపగ్రహాలు మొదలైన వాటినుండి ఇది సమాచారం అందుకుంటుంది. ఈ వ్యవస్థలో ఉన్న 10 కంప్యూటర్లు ఆ సమాచారాన్ని విశ్లేషిస్తాయి. MCC, వ్యవస్థలోని మిగతా భాగాలతో WAN ద్వారా అనుసంధానింపబడి ఉంటుంది. లక్ష్యాన్ని విశ్లేషించడం, లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించడం, విధ్వంస గణన MCC చేస్తుంది. అది కమాండరుకు నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో సాయపడుతుంది. లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ధ్వంసం చేసేందుకు ఎన్ని క్షిపణులు అవసరం అవుతాయో కూడా ఇది నిర్ణయించగలదు. ఈ పనులన్నీ చేసాక, లక్ష్యాన్ని ఓ లాంచి బ్యాటరీకి చెందిన ఎల్‌సిసి కి అందిస్తుంది. లక్ష్యం యొక్క వేగం, ఎత్తు, పథం మొదలైన వాటి ఆధారంగా ఎల్‌సిసి, ఛేదక క్షిపణిని ఎప్పుడు ప్రయోగించాలో నిర్ణయిస్తుంది. ఎల్‌సిసి, క్షిపణిని ప్రయోగించేందుకు సిద్ధం చేస్తుంది.
ఛేదక క్షిపణిని ప్రయోగించాక, లక్ష్యానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని రాడార్ నుండి ఒక డేటా లింకు ద్వారా పంపిస్తారు. ఛేదక క్షిపణి లక్ష్యిత క్షిపణిని సమీపించాక, అది రాడార్ సీకర్‌ను చేతనం చేసి, లక్ష్యిత క్షిపణిపై లంఘించడానికి తనకు తాను మార్గ నిర్దేశకత్వం చేసుకుంటుంది. లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించడానికి ఒకే లక్ష్యం పైకి ఒకటి కంటే ఎక్కువ PAD, AAD క్షిపణులను ప్రయోగించే వీలు ఉంది.
పృథ్వి ఎయిర్ డిఫెన్స్ (PAD) / ప్రద్యుమ్న బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి
పృథ్వి ఎయిర్ డిఫెన్స్ (PAD) బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి. శత్రు క్షిపణులను వాతావరణం బయట ఛేదించేందుకు ఉద్దేశించినది ఈ క్షిపణి. పృథ్వి క్షిపణిపై ఆధారపడిన ఈ క్షిపణిలో రెండు దశలుంటాయి. గరిష్ఠ ఛేదన ఎత్తు 80 కి.మీ.. మొదటి దశలో ఘన ఇంధనాన్ని, రెండవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్నీ వాడతారు. దీనిలో మనూవర్ థ్రస్టర్లున్నాయి. ఇవి 50 కి.మీ. ఎత్తున 5 g లకంటె ఎక్కువ త్వరణాన్ని కలిగించగలవు. ఇనర్షియల్ నేవిగేషన్ వ్యవస్థ ద్వారా గైడెన్స్ లభిస్తుంది. ప్రయాణంలో ఉండగా LRTR ద్వారా తాజా సమాచారం తెలుస్తుంది. టర్మినల్ దశలో యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్ ద్వారా తెలుస్తుంది. 300 నుండి 2,000 కి.మీ. పరిధి గల బాలిస్టిక్ క్షిపణులను PAD, మ్యాక్ 5 వేగంతో అడ్డుకోగలదు.
PAD క్షిపణి కోసం లక్ష్యాన్ని పట్టుకునేందుకు, పేలుడు నియంత్రించేందుకూ.. ఉపయోగించే రాడారును LRTR అంటారు. ఇది చురుకైన ఫేస్‌డ్ ఎర్రే రాడార్. ఇది 600 కి.మీ. పరిధిలో 200 లక్ష్యాలను గమనించగలదు. PAD క్షిపణిని ప్రద్యుమ్న అని కూడా అంటారు.
మరింత అభివృద్ధి చేసాక ఛేదక క్షిపణి పరిధిని 50 నుండి 80 కి.మీ.కు పెంచారు. ఈ క్షిపణిలో జింబాల్‌డ్ వార్‌హెడ్ ను వాడారు.ఈ సాంకేతికత కారణంగా చిన్న వార్‌హెడ్‌తో లక్ష్యాన్ని ఛేదించగలిగే వీలు కలిగింది.
పృథ్వి రక్షణ కసరత్తులు
పృథ్వి రక్షణ కసరత్తులను (PADE) 2006 నవంబరులో చేసారు. పృథ్వి రక్షక క్షిపణి, మార్పులు చేసిన పృథ్వి-2 క్షిపణిని 50 కి.మీ. ఎత్తులో విజయవంతంగా అడ్డుకుంది. పృథ్వి-2 బాలిస్టిక్ క్షిపణిని తగువిధంగా మార్చి అది ఎమ్-11 క్షిపణి పథాన్ని అనుకరించేలా చేసారు.
1,500 కి.మీ. పరిధి గల క్షిపణులకు వ్యతిరేకంగా ఈ రక్షక కవచాన్ని పరీక్షించాలని DRDO తలపెట్టింది. ఈ పరీక్షలో, మార్పులు చేసిన పృథ్వి క్షిపణిని నౌక నుంచి ప్రయోగిస్తారు. నిరోధక క్షిపణిని వీలర్ ఐలాండ్ నుండి ప్రయోగిస్తారు. ఇది లక్ష్యిత క్షిపణిని 80 కి.మీ. ఎత్తులో అడ్డుకుంటుంది.
2009 మార్చి 6 న రక్షక క్షిపణిని DRDO రెండో సారి విజయవంతంగా పరీక్షించింది. ఈసారి పరీక్షలో ధనుష్ క్షిపణి శత్రు క్షిపణి పాత్రను నిర్వహించింది. 1500 కి.మీ. పరిధి ఉండే శత్రు క్షిపణి పథాన్ని ధనుష్ అనుకరించింది. దీన్ని స్వోర్డ్‌ఫిష్ (LRTR) రాడార్ అనుసరించగా పృథ్వి రక్షక క్షిపణి 75 కి.మీ. ఎత్తున ఛేదించింది.
2011 మార్చి 6 న DRDO అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ (AAD) ను పరీక్షించింది. మార్పు చేసిన పృథ్వి క్షిపణిని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ పరీక్ష విజయవంతంగా జరిగింది. AAD క్షిపణిని వీలర్ ఐలండ్ నుండి ప్రయోగించారు. ఇది తీరంలో ఉంచిన రాడార్ల నుండి సంకేతాలు అందుకుని మ్యాక్ 4.5 వేగంతో ప్రయాణించి,శత్రు క్షిపణిని 16 కి.మీ. ఎత్తున అడ్డుకుంది.
అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ (AAD)/అశ్విన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి వ్యతిరేక క్షిపణి
అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ (AAD) ఒక బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి వ్యవస్థ. దాడికి వస్తున్న శత్రు దేశాల క్షిపణులను వాతావరణం లోపల, 30 కి.మీ. ఎత్తున, అడ్డుకునేందుకు ఈ క్షిపణిని అభివృద్ధి చేసారు. AAD ఒకే దశ కలిగిన ఘన ఇంధన క్షిపణి. దానికి ఇనర్షియల్ నేవిగేషన్ వ్యవస్థ ఉంది. ఇది భూమిపై ఉన్న రాడార్ల నుండి సంకేతాలు అందుకుంటుంది. 7.5 మీ పొడవుతో, 1.2 టన్నుల బరువుతో, 0.5 మీ వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.
2007 డిసెంబరు 6 న, శత్రు క్షిపణిలాగా నటిస్తున్న పృథ్వి క్షిపణిని AAD విజయవంతంగా అడ్డుకుంది. వాతావరణం లోపల 15 కి.మీ. ఎత్తున ఇది జరిగింది. పరీక్షలోని అన్ని విభాగాలు సరిగ్గా అనుకున్న విధంగా పనిచేసాయి. ప్రయోగాన్ని వీడియో లింకు ద్వారా ఢిల్లీలో కూడా చూసారు.
పరీక్ష యొక్క ఘటనా క్రమం ఇలా ఉంది: చాందీపూర్ ఇంటెగ్రేటెడ్ టెస్ట్ రేంజిలో ఉన్న లాంచ్ కాంప్లెక్స్-3 నుండి ఉదయం 11 గంటలకు పృథ్వి క్షిపణి పైకి లేచింది. కోణార్క, పరదీప్ వద్ద ఉన్న రాడార్లు క్షిపణిని గుర్తించాయి. అవి క్షిపణిని నిరంతరం గమనిస్తూ ఉన్నాయి. లక్ష్యం గురించి ఈ రాడార్లు సేకరించిన సమాచారాన్ని మరింత ప్రాసెసింగు చెయ్యడం కోసం MCC కి పంపించారు. MCC, లక్ష్యం యొక్క లక్షణాలను విశ్లేషించి, క్షిపణి పథాన్ని గణించి, లక్ష్యాన్ని వీలర్ ఐలండ్ లో ఉన్న AAD బాటరీకి అప్పగించింది. పృథ్వి 110 కి.మీ. అపోజీకి చేరినపుడు AAD ని ప్రయోగించారు. ప్రయాణంలో రాడార్ల నుండి అందిన సమాచారం సహాయంతోను, టర్మినల్ సీకర్ రాడారు సహాయం తోను, AAD తన లక్ష్యం వైపుగా దూసుకుపోయింది. 15 కి.మీ. ఎత్తున, మ్యాక్ 4 వేగంతో AAD సూటిగా శత్రు క్షిపణిని గుద్దింది. ఆకాశంలో ఎన్నో ట్రాక్‌లు ఏర్పడడాన్ని రాడార్లు గుర్తించాయి. లక్ష్యం అనేక ముక్కలైపోయిందని దానికి అర్థం. వీలర్ ఐలండ్‌లో ఉన్న థర్మల్ కెమెరాలు కూడా ఈ విధ్వంసాన్ని పట్టుకున్నాయి.
రెండు క్షిపణి ఛేదన పరీక్షలు విజయవంతమయ్యాక, శాస్త్రవేత్తలు AAD క్షిపణి పరిధిని 150 కి.మీ. వరకూ పెంచి ఓ కొత్త భూమి-నుండి-గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణిగా మార్చవచ్చని, దాన్ని అశ్విన్‌గా పిలవాలనీ భావించారు.
తిరిగి, 2010 జూలై 26 న AAD ని విజయవంతంగా పరీక్షించారు.
2006 నవంబరులో PAD ని పరీక్షించారు. 2007 డిసెంబరులో AAD ని పరీక్షించారు. PAD ని పరీక్షించడంతో, బాలిస్టిక్ క్షిపణి వ్యతిరేక వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసుకున్న నాలుగో దేశంగా భారత్ అవతరించింది. అమెరికా, రష్యా, ఇజ్రాయిల్ లు మిగిలిన మూడు దేశాలు. ఈ వ్యవస్థ చాలా పరీక్షలకు లోనయ్యింది. దీన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించవలసి ఉంది.
2012 ఫిబ్రవరి 10 న, AAD మళ్ళీవిజయవంతంగా పరీక్షించారు.
2012 నవంబరు 23 న సూపర్‌సోనిక్ AAD క్షిపణిని విజయవంతంగా పరీక్షించింది. "భారత్ తన పై దాడి చేసే శత్రు క్షిపణులకు వ్యతిరేకంగా క్షిపణి రక్షక కవచాన్ని నిర్మించుకోవడంలో భాగమే ఈ పరీక్ష. చాందీపూర్ నుండి ప్రయోగించిన శత్రు క్షిపణిని, వీలర్ ఐలండ్ నుంచి ప్రయోగించిన AAD ఛేదక క్షిపణి గాలిలో అడ్డుకుంది"
2015 ఏప్రిల్ 6 న మెరుగు పరచిన AAD ని పరీక్షించారు. క్షిపణిని మొదటిసారిగా క్యానిస్టరు నుండి ప్రయోగించారు. కాంపోసైట్ రాకెట్ మోటారు విజయవంతంగా మండింది. గత క్షిపణి కంటే పెద్ద వార్‌హెడ్ తోను, మెరుగైన మనూవరబిలిటీ తోను, ఈ కొత్త క్షిపణిని తయారు చేసారు. క్షిపణి గాల్లోకి లేచాక, ఒక ఉపవ్యవస్థ సరిగ్గా పనిచెయ్యకపోవడాన, క్షిపణి దాని పథం నుండి తప్పి ప్రయోగం విఫలమైంది. సమస్యను పరిష్కరించి, 30–45 రోజుల తరువాత మళ్ళీ పరీక్షించాల్సి ఉంది.
2015 నవంబరు 22 న AAD యొక్క మెరుగైన కూర్పును విజయవంతంగా పరీక్షించారు. వీలర్ ఐలాండ్ నుండి ఉదయం 9.40 గంటలకు ప్రయోగించిన క్షిపణికి ఎలక్ట్రానిక్ గా సిమ్యులేట్ చేసిన లక్ష్యాన్ని ఛేదించమని క్షిపణికి ఆదేశాలిచ్చారు. లక్ష్యం యొక్క కోఆర్డినేట్లు రాగానే ఛేదక క్షిపణి సూపర్‌సోనిక్ వేగంతో ప్రయాణిస్తూ లక్ష్యాన్ని గాల్లోనే ధ్వంసం చేసింది.
స్వోర్డ్‌ఫిష్ రాడార్
స్వోర్డ్‌ఫిష్, క్షిపణి రక్షక వ్యవస్థకు లక్ష్యాన్ని పట్టుకునేందుకు, ఫైర్ నియంత్రణకు పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం LRTR పరిధి 600 కి.మీ. నుండి 800  కి.మీ. వరకు ఉంది. ఈ దూరంలో క్రికెట్ బంతి పరిమాణంలో ఉన్న వస్తువులను కూడా ఇది గుర్తించగలదు. 2011 నాటికి దీని పరిధిని 1,500 కి.మీ.కు పెంచాలని DRDO లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
రెండవ దశ
మధ్యంతర పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అడ్డుకునే రెండు కొత్త క్షిపణులను తయారు చేస్తున్నారు. ఈ అతి వేగవంతమైన క్షిపణులు (AD-1, AD-2) 5,000 కి.మీ. పరిధి గల క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు తయారు చేస్తున్నారు. 2011 లో ఈ క్షిపణులను పరీక్షించే అవకాశం ఉంది. ఈ కొత్త క్షిపణి అమెరికా మోహరించిన THAAD క్షిపణిని పోలి ఉంటుంది. ఈ క్షిపణులు హైపర్‌సోనిక్ వేగాలతో ప్రయాణిస్తాయి. వీటిని కనుక్కునేందుకు 1500 కి.మీ. పై చిలుకు దూరాలను చూడగలిగే రాడార్లు అవసరమౌతాయి. 2012 మే 6 న, డా వికె సరస్వత్ మొదటి దశ పూర్తయిందని చెబుతూ, 5,000 కి.మీ. పరిధి గల క్షిపణులను ఎదుర్కొనే రెండవ దశ 2016 కల్లా పూర్తవుతుందని చెప్పాడు.
భారత్‌పై దాడి చేసేందుకు శత్రు క్షిపణులను లాంచ్ చేసీ చెయ్యగానే వాటిని కూల్చేసేందుకు ఓ లేజర్ ఆధారిత ఆయుధ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చెయ్యాలని భారత్ సంకల్పిస్తోంది. అణ్వాయుధ సహిత బాలిస్టిక్ క్షిపణిని బూస్ట్ దశలోనే ధ్వంసం చెయ్యడం ఉత్తమమని DRDO డైరెక్టరు వికె సరస్వత్ చెప్పాడు. ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగంలోకి రావాలంటే మరో 10-15 ఏళ్ళు పడుతుందని కూడా ఆయన చెప్పాడు.
PDV
2009 లో PDV అనే ఓ కొత్త క్షిపణి గురించిన వార్తలు వెలువడ్డాయి. DRDO, PDV అనే సంకేత నామం గల ఓ కొత్త పృథ్వి ఇంటర్‌సెప్టార్ క్షిపణిని తయారు చేస్తోంది. దాని రెండు దశల్లోనూ ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. 150 కి.మీ. కంటే ఎత్తున వాహనాన్ని నియంత్రించడానికి దానిలో ఒక వినూత్న వ్యవస్థ ఉంది. PAD/AAD యుగళంలో PAD ని తొలగించి దాని స్థానాన్ని PDV తో భర్తీ చేస్తారు. దానికి కూడా IIR సీకర్ ఉంటుంది. PDV లో PAD కంటే ఎంతో ఎక్కువ సామర్థ్యం గల క్షిపణి ఉంటుంది. దీనితో BMD వ్యవస్థ యొక్క మొదటి దశ పూర్తయి, 2013 కల్లా మోహరింపు దశకు వస్తుంది. అక్కడి నుండి రెండవ దశ అభివృద్ధి మొదలౌతుంది. అది 5,000 కి.మీ. పై చిలుకు పరిధితో ఉండే శత్రు క్షిపణుల నుండి రక్షణకు కృషిచేస్తుంది. మొదటి పరీక్ష 2010 లో చేసేందుకు సంకల్పించారు. లక్ష్యిత క్షిపణిని 150 కి.మీ. ఎత్తున అడ్డుకునేందుకు PDV రూపకల్పన చేసారు. మొదటి PDV ని 2014 ఏప్రిల్ 27 న విజయవంతంగా పరీక్షించారు.
అమెరికా అందించిన సహకారం
అమెరికా డెప్యూటీ డిఫెన్స్ సెక్రెటరీ ఆష్టన్ కార్టర్ ప్రకారం, బాలిస్టిక్ క్షిపణుల రక్షణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చెయ్యడంలో భారత్‌తో సహకారానికి అమెరికాకు అవకాశం ఉంది. "మన రెండు దేశల సహకారానికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన రంగం" అని 2012 జూలైలో తన భారత పర్యటనలో కార్టర్ చెప్పాడు.
మోహరింపు
DRDO డైరెక్టరు వి కె సరస్వత్ చెప్పిన ప్రకారం ఈ క్షిపణులు సంయుక్తంగా లక్ష్య ఛేదనలో 99.8 శాతం సఫలమౌతాయి. 2012 మే 6 న మొదటి దశ పూర్తయిందని ఆయన ధ్రువీకరించాడు. తక్కువ వ్యవధిలోనే రెండు భారతీయ నగరాలను క్షిపణి రక్షణ కవచం లోకి తీసుకు రాగలమని చెప్పాడు. మొదటి దశ PAC-3 వ్యవస్థతో సరిపోల్చదగినది అని కూడా ఆయన చెప్పాడు.. ఢిల్లీ ముంబై నగరాలు క్షిపణి రక్షణ కవచం కోసం ఎంపికయ్యాయి. ఈ రెందు నగరాల్లో విజయవంతంగా ఏర్పాటు చేసాక, దేశంలోని ఇతర నగరాలకు కూడా ఈ వ్యవస్థను విస్తరిస్తారు. 2,500 కి.మీ. దూరం నుండి ప్రయోగించిన క్షిపణులను కూడా ఈ వ్యవస్థ అడ్డుకోగలదు. రెందవ దశ పూర్తై, PDV ని అభివృద్ధి చేసాక, రెండు ఛేదక క్షిపణులు కలిసి 5,000 కి.మీ. దూరం నుండి వచ్చే క్షిపణులను కూడా ఛేదించగలవు. రెండు కలిసి 99.8 శాతం సంభావ్యతతో శత్రు క్షిపణులను ఛేదించగలవు.
ఎస్-400
2015 అక్టోబరులో డిఫెన్స్ ఎక్విజిషన్ ఏజెన్సీ 12 S-400 క్షిపణులను సేకరిస్తోందని వార్తలు వచ్చాయి. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 2015 డిసెంబరులో చేసిన రష్యా పర్యటనకు ముందు ఈ ఒప్పందం ఖరారు కావలసి ఉంది. 2015 డిసెంబరు 17 న ఆర్డరు 12 కు కాక, ఐదింటికి మాత్రమే నని ధ్రువీకరించబడింది. దీని విలువ 40,000 కోట్ల రూపాయలు. తగ్గిన సంఖ్య భారత రక్షణ అవసరాలకు సరిపోతుందని భావిస్తున్నారు.
క్రూయిజ్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి
క్రూయిజ్ క్షిపణి దాడిని ఎదుర్కోవడమంటే తక్కువ ఎత్తులో ఎగురుతున్న విమానాన్ని ఎదుర్కోవడం లాంటిదే. విమాన దాడులను ఎదుర్కొనే రక్షణ పద్ధతులు దీనికీ వినియోగించవచ్చు.
ఆణ్వాయుధ యుత క్రూయిజ్ క్షిపణి దాడుల ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు గాను క్రూయిజ్ క్షిపణులను ఎదుర్కొనే కార్యక్రమాన్ని భారత్ చేపట్టింది. AADలో ఉన్న సాంకేతికతను ఇందుకు వాడుకోవచ్చని DRDO భావించింది. డా వి కె సరస్వత్ ఓ ఇంటర్వ్యూలో ఇలా అన్నాడు, "మా అధ్యయనాల ప్రకారం క్రూయిజ్ క్షిపణిని అడ్డుకునేందుకు AAD సరిపోతుంది,"
పైగా, క్రూయిజ్ క్షిపణులను కనుక్కోగలిగే AWACS లాంటి ఎయిర్‌బోర్న్ రాడార్లను భారత్ సమకూర్చుకుంటోంది. దీంతో ముప్పును ఎదుర్కోగలిగే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటోంది.
ఛేదక క్షిపణిని ప్రయోగించాక, లక్ష్యానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని రాడార్ నుండి ఒక డేటా లింకు ద్వారా పంపిస్తారు. ఛేదక క్షిపణి లక్ష్యిత క్షిపణిని సమీపించాక, అది రాడార్ సీకర్ ను చేతనం చేసి, లక్ష్యిత క్షిపణిపై లంఘించడానికి తనకు తాను మార్గ నిర్దేశకత్వం చేసుకుంటుంది. లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించడానికి ఒకే లక్ష్యం పైకి ఒకటి కంటే ఎక్కువ PAD, AAD ఛేదక క్షిపణులను ప్రయోగించే వీలు ఉంది.