cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
తిరుపతి లడ్డు
ఈ లడ్డు తయారీ కోసం ప్రత్యేకమైన పద్ధతులను పాటిస్తారు. ఈ ప్రసాదం తయారీ కోసం స్వచ్ఛమైన శనగ పిండి, పటిక బెల్లం, నెయ్యి, ఎండు ద్రాక్ష, యాలుకలు, జీడీపప్పు, కర్పూరం మొదలైన పదార్ధాలు ఉపయోగిస్తారు.
పేరు వెనుక కథ
సంస్కృతంలో లడ్డుకము, లాడుకము, లట్టికము అనీ, తెలుగులో లడ్డుకము, లడ్డువము, లడ్వము అనీ, తమిళంలో ఇలట్టు, లట్టు, లట్టుక, లడ్డుక, లాటు అనీ పిలుస్తారు. 12వ శతాబ్ది మానసోల్లాస గ్రంథంలో దీని ప్రస్తావన ఉంది. హిబ్రూ భాషలో Lud (1 Chr. 1:17) అనే పదం దీనికి సమానార్ధకంగా చెప్తారు. బైబిల్ లో “lud” పదానికి Jones' Dictionary of Old Testament లో ‘లజ్’ మూల రూపంగా పేర్కొన్నారు. ముద్దగా చేయటం అని దీనికి అర్థం.
ప్రసాదం వివిధ కాలాల్లో
భక్తులకు అందజేసే ప్రసాదాన్ని ‘తిరుప్పొంగం’ అనేవారు. తర్వాత సుఖీయం, అప్పం (సా.శ.1455), వడ (సా.శ.1460), అత్తిరసం (సా.శ.1468), మనోహరపడి (సా.శ.1547) ప్రసాదాలను ప్రవేశపెట్టారు. వీటిలో వడ తప్ప మిగతావేవీ ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉండే అవకాశం లేదు. దూరప్రాంతాలకు తీసుకెళ్ళేందుకు అనువుగా ఉన్న వడకు ఎక్కువ డిమాండ్ ఉండేది. అది గుర్తించిన అప్పటి మద్రాసు ప్రభుత్వం తొలిసారిగా 1803 నుండి శ్రీవారి ఆలయంలో ప్రసాదాలు విక్రయించడం ప్రారంభించింది. నాటి నుంచి లడ్డూకు ముందు రూపమైన బూందీని తీపిప్రసాదంగా విక్రయించడం ప్రారంభమైందని చరిత్ర. ఇలా అనేక విధాలుగా మారుతూ వచ్చిన ప్రసాదాల స్వరూపం చివరకు 1940లో తిరుపతి లడ్డూగా స్థిరపడింది. సా.శ.1536లో తాళ్ళపాక పెద తిరుమలాచార్యులు తిరుమలలో శ్రీవారికీ, శ్రీదేవి భూదేవిలతో కళ్యాణోత్సవం ప్రవేశపెట్టించాడని ప్ర్రతీతి. ఆధునిక కాలంలో స్వామికి నిత్యకల్యాణం చేస్తున్నారు. పెళ్ళిళ్ళలో బూందీ లడ్డు తెలుగింటి సంస్కృతి కాబట్టి, నిత్యకళ్యాణం సమయంలో కళ్యాణం చేయించిన వారికి బూందీలడ్డు ఉచితంగా ఇవ్వటం ఆచారం అయ్యింది.
లడ్డూ ప్రసాదంగా
ఒకప్పుడు బియ్యప్పిండితో చేసిన లడ్డూ ప్రసాదాన్నే తిరుమలకు వచ్చిన భక్తులకు శ్రీవారి ప్రసాదంగా అందించేవారట. బియ్యప్పిండి, బెల్లం కలిపి కట్టిన ఈ లడ్డూలను మనోహరాలని పిలిచేవారు. కర్ణాటక మెల్కోటే దేవాలయంలో మనోహరం ప్రసాదాన్నే పెడతారు. మధుర మీనాక్షి దేవాలయంలో బియ్యప్పిండి, మిన్నప్పిండి, పెసరపిండి కలిపి, లావు కారప్పూస వండి దాన్ని చిన్న ముక్కలుగా విరిచి బెల్లం పాకంలోవేసి, ఉండ కట్టి నైవేద్యం పెడతారు. దీన్ని మనోహరం అంటారు. మన మిఠాయి లడ్డూ ఇలాంటిదే!మనోహరాల గురించి హంసవింశతి కావ్యంలో కూడా ప్రస్తావన ఉంది. అంటే మూడువందల యాభయ్యేళ్ళ క్రితంవరకూ మనోహరం ఒక ప్రసిధ్ధమైన తీపి వంటకం
భౌగోళిక గుర్తింపు
'తిరుపతి లడ్డు'కు భౌగోళిక కాపీరైట్ (పేటెంట్) హక్కు లభించింది. దీని వలన తిరుమలలో తయారయ్యే లడ్డు ప్రసాదంపై తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి పూర్తి హక్కులు సంక్రమిస్తాయి. దీనివల్ల ఇలాంటి లడ్డును తయారుచేయడానికి గాని, దాని పేరును వినియోగించుకునేందుకు కాని ఇతరులకు ఎలాంటి అవకాశం ఉండదు. ఈ భౌగోళిక హక్కు కోసం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్ రిజిస్ట్రీ చైన్నైలోని కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసింది. దానిని పరిశీలించిన కార్యాలయం భౌగోళిక కాపీరైట్ ను నిర్ధారిస్తూ ధ్రువీకర పత్రాన్ని జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్ రిజిస్ట్రీ కార్యాలయానికి చెందిన అసిస్టెంట్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫ్ ట్రేడ్ మార్క్ జిఎల్ వర్మ టిటిడి అధికారులకు అందజేశారు.
పోటు(లడ్డూ తయారీ శాల)
తిరుమల ఆలయంలో మూలమూర్తి కొలువు తీరి ఉండే గర్భాలయానికి శ్రీవారి పోటు (వంటశాల) కు ముందు వకుళమాత విగ్రహం నెలకొల్పారు. వాస్తు ప్రకారం ఆగ్నేయంగా ఆలయంలో నిర్మించినచోట పోటు ప్రసాదాలు తయారుచేస్తారు. తయారైన ప్రసాదాలను శ్రీనివాసుని తల్లి వకుళమాత విగ్రహం వద్దకు తీసుకెళ్తారు. అక్కడ ఆమె ముందు ఉంచిన తర్వాత స్వామివారికి నైవేద్యంగా సమర్పించడం ఆనవాయితీ. లడ్డు, వడలు మొదలైన పనియారాలు ఆలయంలో సంపంగి ప్రాకారం ఉత్తరభాగాన తయారుచేస్తారు. వాటిని కూడా తల్లికి చూపించాకే స్వామికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. శ్రీవారి ఆలయంలో లడ్డూల తయారీకి వాడవలసిన సరుకుల మోతాదును ‘దిట్టం’ అంటారు. దీనిని తొలిసారిగా టీటీడీ పాలక మండలి 1950 లో నిర్ణయించింది. పెరుగుతున్న భక్తులకు అనుగుణంగా దిట్టాన్ని పెంచుతూ వచ్చారు. ప్రస్తుతం 2001లో సవరించిన దిట్టాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. దీనినే పడితరం దిట్టం స్కేలు అని పిలుస్తున్నారు. పడి అంటే 51 వస్తువులు. పడికి కావలసిన వస్తువుల దిట్టం ఉంటుంది. ఆ ప్రకారం ఉగ్రాణం (శ్రీవారి స్టోర్) నుంచి వస్తువులు ఇస్తారు. దీని ప్రకారం 5100 లడ్డూలు మాత్రమే తయారుచేయడానికి ఇన్నేసి కిలోల ప్రకారం దిట్టాన్ని అనుసరిస్తారు.
1940 ప్రాంతంలో కళ్యాణోత్సవాలు మొదలయినపుడు మనం ఇపుడు చూసే లడ్డూ తయారి మొదలైంది. దీన్ని తయారుచేయడానికి ప్రత్యెక పద్ధతి అంటూ ఒకటి ఉంది.లడ్డూ తయారు చేయడానికి వాడె సరుకుల మొత్తాన్ని దిట్టం అని పిలుస్తారు.ఈదిట్టం స్కేలును 1950లో మొదట రూపొందించగా భక్తులతాకిడిని బట్టి దీనిని 2001లో సవరించారు.ఇపుడు ఈ స్కేలు ప్రకారమే లడ్డూలను తయారు చేస్తున్నారు. శ్రీవారి లడ్డూ తయారిలో వాడే దిట్టంలో వాడే సరుకులు దీని ప్రకారం 5100 లడ్డూల తయారీకి 803 కేజీల సరుకులు వినియోగిస్తారు. -
ఆవు నెయ్యి - 165 కిలోలు
శెనగపిండి - 180 కిలోలు
చక్కెర - 400 కిలోలు
యాలుకలు - 4 కిలోలు
ఎండు ద్రాక్ష - 16 కిలోలు
కలకండ - 8 కిలోలు
ముంతమామిడి పప్పు -30 కిలోలు
ఈ మిశ్రమంలో సుమారు 5,100 లడ్డూలు వరకూ తయారవుతాయి.శ్రీవారి ఆలయం ఆగ్నేయదిక్కులో ఉన్న వంటశాలలో సుమారు 15000 వరకూ లడ్డూలు తయారవుతాయి.తొలి రోఅజుల్లో లడ్డూలను కట్టెలపొయ్యి మీద తయారుచేసేవారు.అయితే భక్తుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని యంత్రాలను ప్రవేశపెట్టారు. తిరుమలలో లడ్డూ తయారీ కోసం పోటు అనే వంటశాల ఉంది. ఇక్కడ అత్యాధునికమైన వంట సామగ్రి సహాయంతో రోజూ లక్షల లడ్లు తయారీ జరుగుతున్నది.
.
సాధారణ లడ్డులో రకాలు
సాధారణంగా ఇండ్లలో, అంగడిలో తయారు చేసే లడ్డుల రకాలు: 1. బూంది లడ్డు .2. రవలడ్డు, 3. తొక్కుడు లడ్డు, 3.బెల్లం లడ్డు, 4. బందర్ లడ్డు, 5.
వర్గం:తిరుమల తిరుపతి వర్గం:వంటలు
జితేందర్ సింగ్ షుంటి
జితేందర్ సింగ్ షుంటి (జననం 1 ఆగస్టు 1962), ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, సామాజిక కార్యకర్త. 2013లో భారతీయ జనతా పార్టీ నుంచి షాదర నుంచి శాసనసభ సభ్యుడిగా షుంటి ఎన్నికయ్యారు. అతను షహీద్ భగత్ సింగ్ సేవాదళ్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ స్థాపకుడు, ఇది హిందూ,సిక్కు మతాల మార్గనిర్దేశం చేసిన విధంగా అస్థికలను దహనం చేయడానికి, బూడిదను చేయడానికి నిమజ్జనం సహాయపడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1962 జననాలు వర్గం:ఢిల్లీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
తూపల్లె గురప్ప స్వామి
తూపల్లె గురప్ప స్వామి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఆధ్యాత్మిక యోగి. ఈయన 16 వ శాతాబ్దం పూర్వార్థంలో ఉండినట్లు తెలుస్తున్నది. గురప్ప, గుర్రప్ప, గురివి రెడ్డి, గురన్న, గురుస్వామి, గురుమూర్తి అని తీరుతీరు పేర్లతో ఆయనను ఆరాధించే రెడ్డి, కమ్మ, కాపు భక్తులు చిత్తూరు, అనంతపురం, కర్నూలు, కడప జిల్లాల్లో అధికులు. రెడ్లలో ఒక తెగ తోట కాపులు. ఈ తోటకాపులు గురప్పను తమ కుల దైవతంగా కొలుస్తారు.
జీవిత విశేషాలు
చిత్తూరు జిల్లా పోరకపల్లె, అనంతపురం జిల్లా గుట్టూరు సమీప గ్రామం. కడప జిల్లా పాపఘ్ని నదీ తీరాన వెన్నపల్లి గురప్ప జన్మ ప్రదేశాలని ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కడప జిల్లా వెన్నపల్లి గ్రామంలో గురప్ప జన్మించినట్లు ఐతిహ్యాసున్నాయి. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలవారు (1509-1530) అల్లసాని పెద్దన్న వారి పల్లె సమీపాన తెల్లగొండు చెరువు నిర్మాణం చేయిస్తున్న కాలంలో ఈ గురప్ప స్వామి ఉండేవారని ప్రతీతి.
గురప్ప స్వామి తల్లిదండ్రులు పుత్తాలమ్మ, ఈశ్వరప్ప లు. చిన్న తనం నుండే గురప్ప తన యింటికి ఉత్తరాన ఉన్న వేప చెట్టు నీడలో ఆటలాడుకొనేవారు. అక్కడే ఎక్కువ కాలం గడిపేవారు. ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉంటూ సైగలు చేసేవారు. తనలోతాను గొణుగుకొనేవారు. తల్లిదండ్రులు పిలిచినా ఉలకక, పలకక, ఎవరింటికీ పోక, సాటి పిల్లలతో ఆడక సదా దైవ ధ్యాన నిమఘ్నుడై ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉండేవారు. ఎప్పుడైనా పరధ్యానంగా తనలో తానే గొణుక్కుంటూ వీధులచుట్టూ తిరిగేవారు. ఎండ, వాన, చలి, గాలి ఏ కాలమైనా ఏ సమయంలోనైనా ఇంటి వద్ద గల వేప చెట్టు నీడయే అతని తపోభూమి. ఆయన పిచ్చివానిగా గేలిచేసిన బంధువులు, గ్రామీణులే ఆయనను తరువాత కాలాన దేవుడని ఆరాధించారు. ఇప్పుడాయన గుళ్ళు అనేక గ్రామాలలో వెలసినవి. గురప్పకు 18 వ యేట వివాహమైనది. రంగవెల్లి అనే బిడ్డ కూడా పుట్టినది. ఆమె పెరిగి పెద్దదైన తరువాత రంగయ్యతో వివాహమైనది. తరువాత గురప్ప ఆలుబిడ్డలను, బంధాలను తెంచుకొని సన్యాసియై తిరిగి తిరిగి తిరుపతి చేరినాడు. వీధుల వెంట తిరుగుతూ ఎవరేది పెట్టినా తింటూ పగలంతా గోవిందరాజస్వామి తేరు నీడలో ఉంటూ రాత్రి పగలు మహంత్ మఠం అరుగు మీద విశ్రాంతి తీసుకొనేవాడు. శరణాగతులైనవారి ఆధి వ్యాధులు తొలగిస్తూ అనేక మహిమలు ప్రదర్శించి తిరుపతి విడిచి మరల స్వగ్రామం చేరి చిన్నప్పుడు తాను ఆటలాడిన వేపచెట్టు నీడలోనే సమాధి అయ్యాడు.
ప్రసిద్ధి చెందిన గురప్ప క్షేత్రాలు
ఈనాడు చాలా గ్రామాల్లో ఆరాధ్యమూర్తిగా కొలుస్తున్న ప్రసిద్ధి గురప్ప క్షేత్రాలు ఈ గ్రామాల్లో ఎక్కడా గురప్ప సమాధి లేదు. గురప్ప గుళ్ళు పీఠాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. గండి క్షేత్రం సమీపాన గల వెన్నపల్లె మూలపీఠం.
యితర లింకులు
వర్గం:ఆంధ్ర యోగులు
రికార్డింగ్ డాన్స్
ఆంధ్రప్రజల వినోదాలలో ప్రాచుర్యం పొందిన నాటకాలు, బుర్రకథలు మాదిరిగానే విశేష ప్రాచుర్యం పొందిన మరొక వినోద కార్యక్రమం రికార్డింగ్ డాన్స్ (Recording Dance). దీని నిర్వహణ ఒక బృందంగా జరుగుతుంది. ఈ కళ దక్షిణ భారతదేశమంతటా కనిపించినా, ఆంధ్రప్రదేశ్లో మరింతగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీన్ని ఉత్తరభారతదేశంలోనూ, పాకిస్తాన్లోనూ విశేషంగా ప్రదర్శించబడే ముజ్రాతో పోల్చవచ్చు.
కథాకమామిషు
రికార్డింగ్ డాన్స్ ప్రధానంగా సినిమాలలోని గీతాల అనుకరణ. సినిమాలలో నటించే నటీనటుల హావభావాలను, నృత్యాలను అనుసరిస్తూ ఆ నటీ నటుల పోలికలలో ఉండే వారిని ఈ కళ కోసం ఎన్నుకొనడం జరుగుతుంది. వారివారి అనుకరణలను, పోలికలను బట్టి ఈ కళాకారుణిలు, డిస్కో రమ్యకృష్ణ, డిస్కో విజయశాంతి, డిస్కో రాధ మొదలైన పేర్లతో తెరపై ప్రసిద్ధి చెందుతుంటారు.
ప్రాచుర్యం పొందిన ట్రూపులు
దంపుదు లక్ష్మి వినుకొ
విశేషాలు
ప్రముఖ దర్శకుడు వంశీ ఈ కళ ఆధారంగా శ్రీ కనక మహలక్ష్మీ రికార్డింగ్ డాన్స్ ట్రూప్ అనే చలన చిత్రాన్ని తెరకెక్కించి, వారి యొక్క సాధక బాధకాలను కళ్ళకు కట్టినట్టుగా చిత్రీకరించారు.
వర్గం:జనజీవనం వర్గం:కళలు
నందివాడ మండలం
నందివాడ మండలం, కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన మండలం.
మండల జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 	36,924 - పురుషులు 18,491 - స్త్రీలు 	18,433, అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 	69.29% - పురుషులు 74.16% - స్త్రీలు 	64.43%
ప్రపంచ పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం
ప్రారంభం
1987లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్వహించిన సమావేశంలో 1988 ఏప్రిల్ 7న ధూమపాన రహిత దినోత్సవం గా పిలుపునిచ్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పొగాకు వినియోగదారులను ఏప్రిల్ 7వ తేదీన 24 గంటలపాటు పొగాకు ఉత్పత్తులను వాడకుండా ఉండమని కోరింది. దానిని అనుసరించి 1988లో జరిగిన సమావేశంలో ప్రతి సంవత్సరం మే 31న ప్రపంచ పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం జరుపుకోవాలని ప్రకటించింది.
ఘుమ్‌రై
భౌగోళికం, జనాభా
Ghumrai (64) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 76 ఇళ్లతో మొత్తం 447 జనాభాతో 334 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Ramdas అన్నది 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 234, ఆడవారి సంఖ్య 213గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 246 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37101.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (Ghonewala) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Macchiwala) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Jatta) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Ramdas) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) లేదు. సమీప టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు లేదు. వ్యవసాయ ఋణ సంఘం లేదు. సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు. సమీప పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
10 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 11 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. .
12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
0 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 0 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Ghumrai (64) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
ల్హోత్షంపా
ల్హోత్షంపా లేదా లోత్సంపా (నేపాలు:ल्होत्साम्पा) (భుటానీ: ལྷོ་མཚམས་པ་) నేపాలు సంతతికి చెందిన భిన్నమైన భూటాను ప్రజలు. ల్హోత్షాంపా ప్రజలు దక్షిణ భూటానుకు చెందినవారు. అందుచేత వారిని దక్షిణాదివాసులు అని పిలుస్తారు. 2007 నుండి ల్హోత్షాంపలు (భూటానీ శరణార్థులు) యునైటెడు స్టేట్సు, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, యునైటెడు కింగ్డం, ఇతర ఐరోపా దేశాలు వంటి మూడవ దేశాలలో పునరావాసం పొందారు. నేడు నేపాలులో ల్హోత్షాంపా సంఖ్య యునైటెడు స్టేట్సులో వారు పునరావాసం పొందిన ఇతర దేశాల కంటే చాలా తక్కువగా ఉంది. నేపాలు మూలం ప్రజలు 19 వ శతాబ్దంలో దక్షిణ భూటాను లోని జనావాసాలు లేని ప్రాంతాలలో స్థిరపడటం ప్రారంభించారు.
చరిత్ర
నేపాలు మొదటి చిన్న సమూహాలు ప్రధానంగా తూర్పు నేపాలు నుండి 19 వ శతాబ్దం చివరి, ఇరవయ్యవ శతాబ్దాల ప్రారంభంలో భారత ఆధ్వర్యంలో వలస వచ్చాయి. నేపాలు వలసల ప్రారంభం ఎక్కువగా భూటాను రాజకీయ అభివృద్ధితో సమానంగా ఉంది: 1885 లో డ్రూకు గయాల్పో ఉగెను వాంగ్చకు పౌర అశాంతి తరువాత అధికారాన్ని సంఘటితం చేసి భారతదేశంలో బ్రిటిషు వారితో సన్నిహిత సంబంధాలను పెంచుకున్నాడు. 1910 లో భూటాను ప్రభుత్వం భారతదేశంలో బ్రిటిషు వారితో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం భూటాను విదేశీ సంబంధాల మీద నియంత్రణను బ్రిటిషు వారికి ఇచ్చింది. 1960 లో భూటాను మొట్టమొదటి ఆధునిక 5 సంవత్సరాల ప్రణాళిక ప్రారంభమైనప్పటి నుండి నేపాలు, భారతదేశం నుండి వలస వచ్చినవారు భూటానులోకి ప్రవేశించడం కొనసాగించారు. వీరిలో చాలామంది నిర్మాణ కార్మికులుగా వచ్చారు.
భూటాను ప్రభుత్వం సాంప్రదాయకంగా వలసలను పరిమితం చేయడానికి, దక్షిణ ప్రాంతానికి చెందిన నేపాలు ప్రజల నివాసం, ఉపాధిని పరిమితం చేసి నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించింది. 1970 - 1980 లలో సరళీకరణ చర్యలు ఇరుదేశాల ప్రజల మద్య వివాహసంబంధాలను ప్రోత్సహించాయి. ప్రజా సేవా అవకాశాలను అభివృద్ధి చేసాయి. మెరుగైన విద్య, వ్యాపార అవకాశాలను కోరేప్రజల అంతర్గత వలసలను నేపాలు ప్రభుత్వం అనుమతించింది. ఏది ఏమయినప్పటికీ 1980 లలో, 1990 ల ప్రారంభంలో భూటానులో నేపాలు హిందూ మైనారిటీల వసతి అత్యంత క్లిష్టమైన సమస్యగా మారింది.
1988 లో ప్రభుత్వ జనాభా లెక్కల ప్రకారం అనేక జాతుల నేపాలీలు అక్రమ వలసదారులుగా ముద్రవేయబడ్డాయి. స్థానిక ల్హోత్షాంపా నాయకులు పౌరసత్వం కోరుతూ, ప్రభుత్వ సంస్థల మీద దాడులూ చేస్తూ ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ర్యాలీ చేసారు.
1989 లో భూటాను ప్రభుత్వం ల్హోత్షాంపాలను ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం చేసే సంస్కరణలను అమలు చేసింది. మొదట ఇది డ్రిగ్లం నామ్జా, జాతీయ దుస్తుల కోడు స్థితిని సిఫార్సు నుండి తప్పనిసరిగా ధరించే వరకు పెంచింది. ల్హోత్షంపాలతో సహా పౌరులందరూ వ్యాపార సమయాలలో దుస్తుల కోడును బహిరంగంగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ఉత్తర్వును ల్హోత్షంపాలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. న్గలోంగు మెజారిటీ దుస్తులను ధరించవలసి వచ్చిందని ఫిర్యాదు చేసారు. రెండవది జాతీయ భాష అయిన జొంగ్ఖాకు అనుకూలంగా పాఠశాలలలో నేపాలిని బోధనా భాషగా ప్రభుత్వం తొలగించింది. ఇది ల్హోత్షంపాలను దేశీయత నుండి దూరం చేసింది. వీరిలో చాలామందికి జొంగ్ఖా తెలియదు.
బహిష్కరణ
1980 ల చివరి తరువాత భూటాను నుండి 100,000 మంది ల్హోత్షాంపాలు బహిష్కరించబడ్డారు. ప్రభుత్వం వారిని అక్రమ చొరబాటుదారులుగా ఆరోపించింది. 1988-1993 మధ్య, వేలాది మంది జాతి, రాజకీయ అణచివేత ఆరోపణలతో దేశంవదిలి వెళ్ళారు. 1990 లో ఎక్కువ ప్రజాస్వామ్యం, మైనారిటీ హక్కుల పట్ల గౌరవం కోరుతూ దక్షిణ భూటానులో హింసాత్మక జాతి అశాంతి, ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనలు ప్రదర్శించబడ్డాయి. ఆ సంవత్సరం, భూటాను పీపుల్సు పార్టీ, (దీని సభ్యులుగా ల్హోత్షంపా ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు) భూటాను ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా హింసాత్మక పోరాటాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ అశాంతి నేపథ్యంలో వేలాది మంది భూటాను నుండి పారిపోయారు. వారిలో చాలామంది నేపాలు ఏడు శరణార్థి శిబిరాల్లోకి ప్రవేశించారు. 2010 జనవరి 20 న, 85,544 మంది శరణార్థులు శిబిరాల్లో నివసించారు. లేదా భారతదేశంలో పనిచేస్తున్నారు. 2008 లో యు.ఎస్. స్టేటు డిపార్ట్మెంటు అంచనాల ఆధారంగా భూటాను ప్రజలలో 35% ల్హోత్షంపాలు ఉన్నట్లు అంచనా.
సంస్కృతి
సాంప్రదాయకంగా ల్హోత్షంపాలు ఎక్కువగా స్థిర వ్యవసాయం చేస్తారు. అయినప్పటికీ కొందరు అటవీ ప్రాంతాలను చదును చేసి, థెరి, స్లాష్ & బర్ను వ్యవసాయం చేస్తారు. ల్హోత్షంపాలను సాధారణంగా హిందువులుగా వర్గీకరిస్తారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ తమాంగు, గురుంగ్లను కలిగి ఉన్న అనేక సమూహాలు ఎక్కువగా బౌద్ధమతమైనవి కాబట్టి వీరి మతాచరణ చాలా సరళంగా ఉంటుంది. రాయ్ లింబులను కలిగి ఉన్న కిరాత సమూహాలు ఎక్కువగా ముంధుం ఆనిమిస్టు అనుచరులు (ఈ తరువాతి సమూహాలు ప్రధానంగా తూర్పు భూటానులో కనిపిస్తారు). వారు హిందూ లేదా టిబెట్టు బౌద్ధులుగా వారిలో ఎక్కువ మంది గొడ్డు మాంసానికి దూరంగా ఉంటారు.ముఖ్యంగా శాకాహారులు అయిన సనాతన వర్గాలకు చెందిన వారు. వారి ప్రధాన పండుగలలో దశైను, తిహారు ఉన్నాయి. ఇది భారత దీపావళికి సమానమైన పండుగ.
అతి సరళీకరణ కారణంగా ల్హోత్షంపాలు భూటానులోకి వలస వచ్చారు. 1958 కి ముందు అక్కడ ఉన్న నేపాలు సంతతికి చెందిన పౌరులందరినీ ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. అయినప్పటికీ భూటాను మొట్టమొదటి ఆధునిక పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రారంభమైన 1960 ల నుండి స్థిరనివాసులు భూటాన్లోకి ప్రవేశించిన కారణంగా ఈ సంఖ్యలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఫలితంగా తరువాత ప్రభుత్వం అణిచివేతకు దారితీసింది.
భాష
ల్హోత్షంపాలు నేపాలీని తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు. సామ్చి, చిరాంగు, గైలెగ్ఫగు దక్షిణ జొంగ్ఖాగులు ప్రాంతాలలో పెద్ద ల్హొత్షంపా సహూహాలు నివసిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతాల ప్రజలు అధికంగా నేపాలీ మాట్లాడతారు. దక్షిణ భూటానులో నేపాలీ పాఠశాలలో బోధించబడుతుంది. ఈ ప్రాంతాలలో వారు మాట్లాడడం, వ్రాయడం చేయగలరు. ఏదేమైనా 1980 లలో నేపాలు, భూటాన్ల మధ్య జాతి వివాదం ఉన్నప్పుడు ఇది మారిపోయింది. అప్పటి నుండి నేపాలీ ఇంట్లో మాత్రమే బోధించబడుతుంది. భూటానులో మాట్లాడే భాషగా మారింది. అందువలన దక్షిణ భూటాను నకొంతమంది నేపాలీ మాట్లాడేవారు నేపాలీలో చదవడం, వ్రాయడం చేయలేరు. ప్రస్తుతం నేపాలీ దక్షిణ భూటాన్లలో చాలా మంది మొదటి భాషగా దీనిని తమ ఇంటిలో ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాగే, నేపాలీని తరగతుల వెలుపల పాఠశాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
భూటానులో నేపాలీభాష గ్రామీణ ప్రాంతాలలో, తింఫులో భిన్నంగా ఉంటుంది. అలాగే కొన్ని నేపాలీ పదాలు నేపాలులో నేపాలీ కంటే భూటానులో భిన్నంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి.
మహదేవపుర శాసనసభ నియోజకవర్గం
మహదేవపుర శాసనసభ నియోజకవర్గం కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బెంగుళూరు జిల్లా, బెంగళూరు సెంట్రల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
కొత్తపల్లి నారికేళ్లపల్లి
కొత్తపల్లి నారికేళ్లపల్లి ,గుంటూరు జిల్లా,చుండూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు వర్గం:చుండూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
విక్రం బాత్రా
కెప్టెన్ విక్రం బాత్రా (పరమవీరచక్ర) (1974 సెప్టెంబరు 9 – 1999 జూలై 7) భారతీయ సైనికాధికారి. అతని మరణానంతరం భారత అత్యున్నత పురస్కారం పరమవీరచక్ర లభించింది. అతను 1999లో భారతదేశం, పాకిస్థాన్ దేశాల మధ్య కాశ్మీర్ లోని కార్గిల్ లోజరిగిన యుద్ధంలో దేశానికి చేసిన సేవలకు గానూ ఈ పురస్కారం లభించింది.భారతదేశ చరిత్రలో  క్లిష్టమైన పర్వతాలపై జరిపిన యుద్ధానికి నాయకత్వం వహించాడు.అతను కొన్నిసార్లు "షేర్ షా" గా పిలువబడేవాడు.
ప్రారంభ జీవితం, వృత్తి
విక్రం బాత్రా హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని పాలంపూర్ కు సమీపంలోని గుగ్గర్ గ్రామంలో 1974 సెప్టెంబరు 9 న జన్మించాడు. అతని ప్రాథమిక విద్యను ఉపాధ్యాయురాలైన తన తల్లి వద్ద అభ్యసించాడు. మాధ్యమిక విద్యను పాలంపూర్ లోని డి.ఎ.వి పబ్లిక్ స్కూలులోనూ, ఉన్నత విద్యను పాలంపూర్ లోని సెంట్రల్ స్కూల్ లోనూ అభ్యసించాడు. తరువాత అతను పాలంపూర్ లోని సెంట్రల్ స్కూలులో 1992లో 10+2 విద్యను అభ్యసించాడు. తరువాత డి.ఎ.వి కళాశాల, చండీఘర్ లో బి.ఎస్సీ చదివాడు. అక్కడ అతను రెండు జోన్లలో ఉత్తమ ఎన్.సి.సి. కాడెడ్ గా గుర్తింపబడ్డాడు.
తరువాత అతను భారత సైనిక దళం, డెహ్రాడూన్ లో 1996లో చేరాడు. జెస్సోర్ కంపెనీ ఆఫ్ మానేక్షా బెటాలియన్ లో చేరాడు. జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని సోపోర్ నందుగల 13 జమ్మూ కాశ్మీర్ రైఫిస్ భారత దళానికి లెప్ట్ నెంట్ గా పనిచేసాడు. అతను కెప్టెన్ గా పదోన్నతి పొందాడు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పరమ వీరచక్ర పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:1999 మరణాలు వర్గం:భారతదేశ సైనికులు
శివరంజని
శివరంజని సినిమా కోసం ఇక్కడ చూడండి. శివరంజని రాగం హిందుస్తానీ జన్యం, లలిత సంగీతంలో సుప్రసిద్ధమైనది. సాధారణంగా కరుణ రసాన్ని బాగా పరిపోషించగల జన్య రాగంగా పేరొందింది.
రాగ లక్షణాలు
శివరంజని (హిందుస్తానీ) ఔడవ రాగం, అంటే ఆరోహణలోనూ అవరోహణలోనూ ఐదు స్వరాలే ఉన్న రాగం. శివరంజని రాగానికి హిందుస్తానీ కాఫీ ఠఠ్ రాగం మూలం. ఈ రాగం మోహన రాగానికి స్వరపరంగా చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది. మోహన రాగంలోని తీవ్ర గాంధారం బదులు కోమల గాంధారం వాడితే శివరంజని అవుతుంది. ఐతే తీవ్ర స్వరం, కోమల స్వరంతో మారడంతో రాగచ్చాల్లో స్ఫుటమైన మార్పులు రావడం విశేషం. శివరంజనిలో నిషిద్ధ స్వరాలైన మధ్యమం, నిషాదం వాడితే దాన్ని మిశ్ర శివరంజని అంటారు. శివరంజని రాగలక్షణాలు సాంకేతికంగా ఇలా చూపుతారు::; ఆరోహణ స రిగా ప – ధ – స (పై షడ్జమం)
స (పై షడ్జమం) ధ ప –గా s – రి స s
సంప్రదాయం, చరిత్ర
శివరంజనిగా ప్రస్తుతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ఈ రాగానికి మూలం హిందుస్తానీ సంగీతంలోని కాఫీ ఠఠ్. కర్ణాటక సంగీతానికి చెందిన శివరంజనితో ఈ రాగానికి ఏ సంబంధం లేదు. నిజానికి ఈ రాగం 1940ల తర్వాతే ముఖ్యంగా లలిత సంగీతంలో ప్రాచుర్యం పొందింది.
టెర్మినేలియా
టెర్మినేలియా (Terminalia) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక ప్రజాతి.
శివరంజని
ఉదాహరణలు
శివరంజని రాగాన్ని సినిమా, లలిత సంగీతాల్లో తరచుగా వాడుతుంటారు. వాటిలో కొన్ని ప్రఖ్యాతమైన ఉదాహరణలు:
టెర్మినేలియా
కొన్ని జాతులు
వర్గం:కాంబ్రిటేసి
శివరంజని
మూలాలు
వర్గం:జన్య రాగాలు
షేక్ దాదపీర్
షేక్ దాదాపీర్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కడప జిల్లా పోరుమామిళ్ల మండలానికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడు. రాష్ట్రపతి అవార్డు గ్రహీత. 2012 ఢిల్లీలో అప్పటి రాష్ట్రపతి అయిన ప్రణబ్ ముఖర్జీ గారిచే జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు అందుకున్నారు.
పురస్కారాలు
షేక్ దాదాపీర్ ఇండో-థాయిలాండ్ అంతర్జాతీయ పురస్కారానికి ఎంపికైనారు. కొత్తడిల్లీకి చెందిన All India Development Association అను సంస్థ, ఇతనిని ఈ పురస్కారానికి ఎంపిక చేసింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ, మూడనమ్మకాలపై ఇతను విశేషకృషికి, ఈ పురస్కారాన్ని, ఫిబ్రవరి-15 న బ్యాంగ్ కాక్ లో ప్రదానం చేస్తారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు గ్రహీతలు
కథాకేళి
కథాకేళి మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచించిన వంగ్య, హాస్య, కొసమెరుపు ముగింపు కలిగిన కథల సమాహారం ఈ కథాకేళి. దీనిని 1991 లో మొదటి ప్రచురించారు. ఈ సంకలనంలో ప్రచుదించిన కథలన్నీ తొలుత వివిధ పత్రికల్లో వచ్చినవే. కథాకేళి లో 80 కధలు ఉన్నాయి. ప్రతీ కథ 500 పదాల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచనలు
లాలా లజపతిరాయ్
లాలా లజపత్ రాయ్ (1865 జనవరి 28-1928 నవంబరు 17) (ఆంగ్లం: Lala Lajpat Rai) - (పంజాబీ భాష: ਲਾਲਾ ਲਜਪਤ ਰਾਯ, لالا لجپت راے; హిందీ భాష: लाला लाजपत राय) భారత్ కు చెందిన రచయిత, రాజకీయనాయకుడు. పంజాబ్ రాష్ట్రం మోఘా జిల్లా ధుడీకే గ్రామంలో జనవరి 28, 1865 న జన్మించాడు. భారత స్వతంత్ర సంగ్రామంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ధీరులలో ఒకడుగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయి, నవంబరు 17, 1928 న.తుది శ్వాస విడిచాడు. ఇతడికి భారతీయులు పంజాబ్ కేసరి అనే బిరుదును ఇచ్చారు. ఇతను పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు, లక్ష్మి ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల స్థాపకుడు.
లాల్ (లాలా లజపత్ రాయ్), బాల్ (బాలగంగాధర తిలక్), పాల్ (బిపిన్ చంద్రపాల్) త్రయం, కాలంలో లాల్-బాల్-పాల్ లో ఒకడుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. 1928 లో భారతదేశ పర్యటనకు వచ్చిన సైమన్ విచారణ సంఘం (సైమన్ కమిషన్ ) ను వ్యతిరేకిస్తూ లాలా లజపతిరాయి చేసిన ఆందోళన బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రలో చాల ప్రముఖమైంది. 1920-30 దశాబ్దములో జాతీయకాంగ్రెస్సు వారి మెత్తదనపు మితవాద సిద్దాంతమును విడనాడిన తీవ్రజాతీయవాదు లలో లాలా లజపతిరాయ్ ప్రముఖుడు. 1924 ట్రిబ్యూన్ పత్రికలో అనేక వ్యాసాలు ప్రచురించాడు తద్వారా కాంగ్రెస్సు వారు తమ తరఫున హిందు మహాసభకు ప్రతినిధిగా నియమించాలని ప్రతిపాదించాడు.
ప్రారంభ జీవితం
రాయ్ 28 జనవరి 1865న అగర్వాల్ జైన్ కుటుంబంలో ఉర్దూ, పర్షియన్ ప్రభుత్వ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు మున్షీ రాధా కృష్ణ అగర్వాల్, అతని భార్య గులాబ్ దేవి దంపతులకు లూథియానా జిల్లాలోని ధుడికేలో జన్మించాడు. అతను తన యవ్వనంలో ఎక్కువ భాగం జాగ్రావ్‌లో గడిపాడు. అతని ఇల్లు ఇప్పటికీ జాగ్రావ్‌లో ఉంది. అక్కడ లైబ్రరీ, మ్యూజియంలు ఉన్నాయి. అతను జాగ్రావ్‌లో మొదటి విద్యా సంస్థను కూడా నిర్మించాడు.
విద్య
1870ల చివరలో, అతని తండ్రి రేవారీకి బదిలీ చేయబడ్డాడు, అక్కడ అతను పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లోని రేవారిలోని ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో తన ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించాడు, అక్కడ అతని తండ్రి ఉర్దూ ఉపాధ్యాయునిగా నియమించబడ్డాడు. 1880లో, లాజ్‌పత్ రాయ్ న్యాయ విద్య చదవడానికి లాహోర్‌లోని ప్రభుత్వ కళాశాలలో చేరాడు, అక్కడ అతను లాలా హన్స్ రాజ్, పండిట్ గురుదత్ వంటి దేశభక్తులు, ఇతర స్వాతంత్ర్య సమరయోధులతో పరిచయం పెంచుకున్నాడు. లాహోర్‌లో చదువుతున్నప్పుడు అతను స్వామి దయానంద్ సరస్వతి హిందూ సంస్కరణవాద ఉద్యమం ద్వారా ప్రభావితమయ్యాడు, ప్రస్తుతం ఉన్న ఆర్య సమాజ్ లాహోర్ (స్థాపన 1877) సభ్యుడు, లాహోర్ ఆధారిత ఆర్య గెజెట్ వ్యవస్థాపకుడు-సంపాదకుడు.
సైమన్ కమిషన్ తిరస్కరణ
1928లో, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ భారతదేశంలోని రాజకీయ పరిస్థితులను నివేదించడానికి సర్ జాన్ సైమన్ నేతృత్వంలో సైమన్ కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. కమిషన్‌ను భారతీయ రాజకీయ పార్టీలు బహిష్కరించాయి, ఎందుకంటే ఇందులో భారతీయ సభ్యులు ఎవరూ లేరని, దేశ వ్యాప్తంగా నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. కమిషన్ 30 అక్టోబర్ 1928న లాహోర్‌ను సందర్శించినప్పుడు, దానికి నిరసనగా లజపత్ రాయ్ ఒక మార్చ్‌కు నాయకత్వం వహించి "సైమన్ గో బ్యాక్" అనే నినాదాన్ని ఇచ్చాడు. నిరసనకారులు నల్లజెండాలు చేతబూని నినాదాలు చేశారు. లాహోర్ లోని పోలీసు సూపరింటెండెంట్, జేమ్స్ A. స్కాట్, నిరసనకారులపై లాఠీఛార్జ్ చేయమని పోలీసులను ఆదేశించాడు, రాయ్‌పై వ్యక్తిగతంగా దాడి చేశాడు. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ, రాయ్ తదనంతరం ప్రజలను ఉద్దేశించి "ఈరోజు నాపై పడిన దెబ్బలు భారతదేశంలోని బ్రిటీష్ పాలన శవపేటికకు చివరి మేకులు అవుతాయని నేను ప్రకటిస్తున్నాను" అని చెప్పాడు.
మరణం
రాయ్ తన గాయాల నుండి పూర్తిగా కోలుకోలేక, 17 నవంబర్ 1928న మరణించాడు. జేమ్స్ స్కాట్ దెబ్బలు అతని మరణాన్ని వేగవంతం చేశాయని వైద్యులు భావించారు. అయితే, ఈ విషయం బ్రిటిష్ పార్లమెంట్‌లో లేవనెత్తినప్పుడు, రాయ్ మరణంలో ఎలాంటి పాత్ర లేదని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది. భగత్ సింగ్, ఈ సంఘటనకు సాక్షిగా ఉండి, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ముఖ్యమైన నాయకుడు అయిన రాయ్ మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటానని ప్రమాణం చేశాడు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అధ్యక్షులు వర్గం:భారత రాజకీయ నాయకులు వర్గం:1865 జననాలు వర్గం:1928 మరణాలు వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ సభ్యులు
జ్యోతిలక్ష్మీ (2015 సినిమా)
పాటల పట్టిక
ఈ చిత్రానికి సంగీతం సునీల్ కష్యప్ అందించాడు. సంగీతాన్ని పూరీ సంగీత్ ద్వారా విడుదల చేశారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:పూరీ జగన్నాధ్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు వర్గం:ఉత్తేజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
పోప్
పోప్ (ఆంగ్లం : The Pope) (లాటిన్ భాషలో : పాపా లేదా ఫాదర్ (తండ్రి) ) (గ్రీకు భాష : πάπας), (ఇటాలియన్ భాష : pápas, "papa", Papa) అనునతను రోమ్ బిషప్, రోమన్ కేథలిక్ చర్చి మతాధికారి. , వాటికన్ నగరపు అధ్యక్షుడు. ప్రస్తుతం 266వ పోప్ గా పోప్ ఫ్రాన్సిస్ వ్యవహరిస్తున్నాడు.
మనవడొస్తున్నాడు
మూలాలు
వర్గం:శోభన నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సుత్తి వేలు నటించిన సినిమాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు
బొద్దులూరి నారాయణరావు
thumb|కర్షకకవి బొద్దులూరి నారాయణరావు. బొద్దులూరి నారాయణరావు తెలుగు కవి, పండితుడు.
జీవిత విశేషాలు
వల్లభరావుపాలెం గ్రామానికి చెందిన అతను 1925లో జన్మించాడు. గ్రామంలో వ్యవసాయం చేస్తూనే విద్యనభ్యసించాడు. అతను హిందీ రాష్ట్ర భాషా ప్రచారక్‌ చదివి ఉమ్మడి మద్రాస్‌ రాష్ట్రంలో బంగారు పతకాన్ని సాధించాడు. పొన్నూరు లోని సాక్షి భవనారాయణస్వామి సంస్కృత కళాశాలలో భాషా ప్రవీణ చదివి బంగారు పతకాన్ని పొందాడు. కొంతకాలం హిందీ పండితునిగా, మూడు దశాబ్దాల పాటు తెలుగు పండితునిగా వివిధ విద్యాసంస్థలలో పనిచేసి పదవీ విరమణ పొందాడు.
పద్య కావ్యాలు
అతను రచించిన శాంతిపథం పుస్తకం భాషా ప్రవీణ విద్యార్థులకు పాఠ్య గ్రంథంగా నిర్ణయించారు.
అస్తమయం
అతను 2019 మే 21న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1925 జననాలు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కవులు
జైసింహా
జైసింహా 2018 జనవరి 18న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. చిల్లర కళ్యాణ్ నిర్మాత.
కథ
విశాఖపట్నం లోని ఒక ఆసుపత్రిలో గౌరి(న‌య‌న‌తార‌), ఆమె తండ్రి(ప్ర‌కాష్ రాజ్‌)ను చూపించ‌డంతో క‌థ మొద‌లవుతుంది. త‌దుప‌రి స‌న్నివేశంలో న‌ర‌సింహ(బాల‌కృష్ణ‌) త‌న చిన్న బిడ్డ‌తో కూర్గ్‌, కేర‌ళ ప్రాంతాల‌కు వెళ‌తాడు. అక్క‌డ త‌న బిడ్డ‌కు స‌రిప‌డే వాతావ‌ర‌ణం లేద‌ని తెలుసుకుని చివ‌ర‌కు త‌మిళ‌నాడులోని కుంభ‌కోణం చేరుకుంటాడు. అక్క‌డ వెంక‌టేశ్వ‌ర స్వామి ప్రధాన ధ‌ర్మ‌క‌ర్త (ముర‌ళీమోహ‌న్‌) ప‌రిచ‌యం అవుతాడు. ఆయ‌న ఇంట్లోకి ప‌నికి కుదురుకుంటాడు. ఆల‌య ఆర్చ‌కుల‌కు, పోలీసుల‌కు జ‌రిగిన గొడ‌వ‌ల్లో న‌ర‌సింహం చొర‌వ తీసుకుని, జిల్లా ఎస్.పితో అర్చ‌కుల‌కు క్ష‌మాప‌ణ చెప్పిస్తాడు. దాంతో ఎస్‌.పి..న‌ర‌సింహంపై ప‌గ పెంచుకుంటాడు. కుంభ‌కోణంలోనే పెద్ద రౌడీ అయిన క‌నియ‌ప్ప‌న్ త‌మ్ముడిని చంపి, ఆ హ‌త్య‌ను న‌రసింహంపై మోపే ప్ర‌య‌త్నం చేస్తాడు ఎస్‌.పి. అక్క‌డే క‌థ మ‌లుపు తిరుగుతుంది. ఉరిశిక్ష ప‌డిన ఖైదీ(అశుతోష్ రాణా)..న‌ర‌సింహంను చంపాల‌నుకుంటుంటాడు. అందుక‌ని మంచి అదునుకోసం ఎదురు చూస్తుంటాడు. ఆ స‌మ‌యంలో న‌ర‌సింహంకు ఓ ఆశ్చ‌ర్య‌క‌ర‌మైన విష‌యం తెలుస్తుంది. అస‌లు ఎస్‌.పికి, న‌రసింహానికి ఉన్న సంబంధం ఏంటి? అస‌లు గౌరి ఎవ‌రు? గౌరికి, న‌ర‌సింహంకు ఉన్న బంధం ఏంటి? వైజాగ్‌కు, న‌ర‌సింహంకు ఎలాంటి అనుబంధం ఉంటుంది? అస‌లు న‌ర‌సింహం త‌న కొడుకుతో క‌ర్ణాట‌క‌, కేర‌ళ‌, త‌మిళ‌నాడు రాష్ట్రాల‌కు ఎందుకు వెళుతుంటాడు? అనే విష‌యాలు మిగిలిన కథలో భాగం.
విష్ణు విశాల్
విష్ణు విశాల్‌ తమిళ సినిమా నటుడు, నిర్మాత. విష్ణు తొలుత క్రికెటర్ గా తన కెరీర్ ను ప్రారంభించి, 2009లో తమిళంలో వచ్చిన వెన్నిలా కబాడీ కుజహు చిత్రం ద్వారా సినిమాల్లోకి వచ్చాడు. 2018లో వచ్చిన "రాక్షసన్" సినిమాలో నటనకు గాను అతనికి మంచి గుర్తింపు వచ్చింది.
జైసింహా
కథ
==తారాగణం ==
విష్ణు విశాల్
జననం & విద్యాభాస్యం
విష్ణు విశాల్ తమిళనాడు సీనియర్ పోలీస్ ఆఫీసర్ రమేష్ కూడవాలా కుమారుడు. ఆయన పదవ తరగతి వరకు తిరుచిరప్పల్లి లోని క్యాంపైన్ ఆంగ్లో-ఇండియన్ హైయర్ సెకండరీ స్కూల్ లో చదివాడు. విష్ణు ఎస్.ఆర్.ఎం ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఎంబీఏ పూర్తి చేశాక, తమిళనాడు క్రికెట్ అసోసియేషన్ తరపున క్రికెట్ ఆడాడు. క్రికెట్ ఆటలో భాగంగా ఆయన గాయపడంతో అతని కాలుకు గాయం అవ్వడంతో క్రికెట్ కు దూరం అయ్యి విశ్రాంతి తీసుకునే సమయంలో విశాల్ ఎక్కువ సినిమాలు చూడడం ప్రారంభించాడు. ఈ సమయంలోనే ఆయనకు నటనపై ఆసక్తి కలిగి, సినిమారంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు.
మూలాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:తమిళనాడు క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:1984 జననాలు
జైసింహా
బయటి లంకెలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:నందమూరి బాలకృష్ణ సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
రత్న పాఠక్ షా
రత్న పాఠక్ షా (జననం 18 మార్చి 1957) భారతదేశానికి చెందిన రంగస్థలం, టెలివిజన్, సినిమా నటి & దర్శకురాలు. ఆయన 1983లో మండి సినిమాతో సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి, అనేక అవార్డులను అందుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1957 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
బరుయా(బంగ్లాదేశ్)
బారుయా (బెంగాలీ:বড়ুয়া) అనేది బెంగాలీ మాట్లాడే ఇండో-ఆర్యన్ జాతి సమూహం. ఇది బంగ్లాదేశులోని చిట్టగాంగు విభాగానికి చెందినది. మయన్మారులోని రాఖైను రాష్ట్రంలో వారిని మరామగి లేదా మరామగ్రి అని పిలుస్తారు. వీరు ఈశాన్యభారతదేశంలో త్రిపుర భూభాగాలు ఉన్నారు. అరకానీలు కాలక్రమంలో బరుయా బౌద్ధులు ఐదు వేల సంవత్సరాలు అక్కడ నివసించిన బంగ్లాదేశుప్రాచీన స్థానిక ప్రజలుగా భావిస్తున్నారు. వారు సాధారణంగా వారి చివరి పేరు "బరుయా" ద్వారా గుర్తించబడతారు.
చిట్టగాంగును గతంలో "చైత్యగ్రామం" "బౌద్ధ మందిరాలతో కూడిన పట్టణం" అని పిలిచేవారు. ఇది 10 వ శతాబ్దంలో మహాయాన బౌద్ధమతకేంద్రంగా ఉంది. మాగు అనేది బౌద్ధులకు ఉపయోగించే సాధారణ పదం; బారువాను రాజ్బన్సీ "రాయలు సంతతికి చెందినవారు" అని కూడా పిలుస్తారు.
వారు ఆర్యవర్త (ఆర్యన్ల దేశం) నుండి వచ్చారని వారు నొక్కిచెప్పారు. దీనిని పాలి గ్రంథాలలో మజ్జిమాదేసా లేదా మధ్యదేశ అని పిలుస్తారు. చిట్టగాంగులోని బెంగాలీ మాట్లాడే బరుయా ప్రజలు అస్సాంకు చెందిన అస్సామీ బరుయాలకు భిన్నంగా అందరూ బౌద్ధులుగా ఉన్నారు. బరుయా "బరు"అంటే "గొప్ప", "ఆర్య" అంటే "గొప్పవారు" అని అర్ధం.
ఒక మాగు రాజు జయచందు 16 వ శతాబ్దంలో చిట్టగాంగు ప్రాంతాన్ని పరిపాలించాడు.
థెరవాడ బుద్ధిజం
బరుయాలు మహాయాన బౌద్ధమతాన్ని అనుసరించేవారుగా ఉంటారు. 19 వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు వారు కొన్ని హిందూ ఆచారాలను అనుసరించారు. 1856 లో అరాకనుకు చెందిన సాఘరాజు శరమేధ మహతేరా (1801-82), బోధు గయా నుండి తిరిగి వచ్చి చిట్టగాంగుకు ఆహ్వానించబడ్డారు. 19 వ శతాబ్దం మధ్యలో బరుయాలు బర్మా, శ్రీలంక నుండి థెరావాడ బౌద్ధులతో పరిచయం ఏర్పడిన తరువాత థెరావాడ బౌద్ధమతం అనుచరులుగా ఉన్నారు.
ఆధునిక కాలంలో 1885 లో జమీందార్, హరగోబింద ముట్సుద్ది ఆర్ధిక సహాయంతో ఎకార్య పున్నేచారా చిట్టగాంగులోని పహర్తాలిలో మొట్టమొదటి పాలి పాఠశాల స్థాపించాడు. 1892 అక్టోబరు 5 న కలకత్తాలో కృపాషరను మహాస్తవీరు " బౌద్ధ ధర్మాంకురు సభ " అనే బౌద్ధ మత సంస్థ స్థాపించాడు. కృపాషరను మహాస్తవీరు దాని మొదటి అధ్యక్షుడుగానూ, సురేంద్రలాలు ముత్సుద్ది దాని కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. ధర్మన్కూరు సభ పత్రికకు జగజ్జ్యోతి, గుణలంగ్కరు స్థవిరు, శ్రామను పున్నానంద స్వామి సంపాదకులుగా పనిచేసారు. ఇది 1908 లో మొదట ప్రచురించబడింది. తరువాత దీనిని బెనిమాధబు బరుయా కూడా సవరించారు.
1917 లో అనగరికా ధర్మపాల చిట్టగాంగును సందర్శించారు. అక్కడ అతను 9 ఏళ్ల బాలుడిని ప్రభావితం చేశాడు. తరువాత ఆయన ప్రసిద్ధ పాలి పరిశోధకుడు ప్రొఫెసరు ద్విజేంద్ర లాలు బారువా అయ్యాడు.
పమిడిముక్కల మండలం
పమిడిముక్కల మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం
స్వాతి దీక్షిత్
మూలాలు
వర్గం:1993 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు
తడోబా అంధారి పులుల సంరక్షణ కేంద్రం
తడోబా అంధారి పులుల సంరక్షణ కేంద్రం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని చంద్రాపూర్ ప్రాంతంలో ఉంది. మహారాష్ట్రలో ఉన్న అతి పెద్ద, పురాతన జాతీయ ఉద్యానవనం.
చరిత్ర
ఈ కేంద్రాన్ని 1995 లో స్థాపించారు. ఇందులో ఉద్యానవనం, సంరక్షణ కేంద్రంతో కలిపి మొత్తం 625 స్కెర్ కిలోమీటర్ల విస్తీరణంలో విస్తరించి ఉంది. తడోబా అనగా గిరిజనులు కొలిచే దేవత. ఆ దేవత పేరు మీదుగా ఈ ఉద్యనవానికి తడోబా అనే నామకరణం చేశారు.
మరిన్ని విశేషాలు
తడోబా పులుల సంరక్షణ కేంద్రం చీముర్ కొండల మధ్యలో ఉంది. అంధారి వన్యప్రాణుల కేంద్రం మోహరిల్, కోల్సా ప్రాంతం మధ్యలో ఉంటుంది. 2016 సమాచారం ప్రకారం ఈ సంరక్షణ కేంద్రంలో 88 పులులు ఉన్నట్టు తేలింది. ఇందులో పులులే కాకుండా రకరకాల జంతువులు, పక్షులు, సరీసృపాలు ఉన్నాయి.
రూపవాణి
right|150px|thumb|[[సంసారం (1950 సినిమా)|సంసారం సినిమాలో లక్ష్మీరాజ్యం (రూపవాణి పత్రిక ముఖచిత్రం)]] రూపవాణి తెలుగు సినిమా పత్రిక 1940 లో సీతారామయ్య అనే పాత్రికేయుడు ప్రారంభించాడు. ఇందులో శ్రీశ్రీ వంటి నిష్ణాతులు పనిచేశారు. రావి కొండలరావు కూడా ఇందులో పనిచేసాడు. జీతాలు సరిగ్గా ఇవ్వకపోవడంతో మంచి మంచి రచయితలు ఆ పత్రికనుండి తప్పుకున్నారు. రూపవాణి పత్రిక మంచి పేరున్న పత్రికే. ఆ పత్రికలో తమ గురించి రాస్తే చాలు, తమ ఫొటో పడితే చాలు అని అప్పటి నటీ,నటులు ఉవ్విళ్ళూరేవారని చెప్పుతూంటారు
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం:తెలుగు సినిమా పత్రికలు
అక్వారిజియా
అక్వారిజియా (లాటిన్ లో రాజజలం (royal water) లేదా ద్రవరాజం అంటారు) అను రసాయన ద్రావణం, నైట్రిక్ ఆమ్లం, హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాల మిశ్రమ ద్రవం.ఈ రెండు ఆమ్లాలను 1:3 నిష్పత్తిలో మిశ్రమం చేయడం వలన అక్వారిజియా ద్రావణం/ఆమ్ల మిశ్రమం ఏర్పడినది. అక్వారిజియా పసుపు-ఆరెంజి రంగులో ఉండి, పొగలు వెలువరించు ద్రావణం.అక్వారిజియాకు రాజ ద్రవం అని పిలుచుటకు కారణం ఇది విలువైన బంగారం, ప్లాటినంలోహాలను కరగించుకొను స్వాభావాన్ని కల్గిఉన్నది.అయితే టైటానియం, ఇరీడియం, రుథేనియమ, రేనియం, టాంటాలం, నియోబియం, హఫ్నియం, ఒస్మియం,, రోడియం వంటివి ఈ అక్వారిజియా అమ్లా రసాయన క్షయికరణ స్వభావాన్ని నిలువరించును.
చరిత్ర
అక్వరిజియా యొక్క ప్రస్థాపన మొదట 14 వ శతాబ్దికి చెందిన, యూరోపియన్ రసవేత్త సుడో గెబెర్ (Pseudo-Geber) చేసినట్లు తెలుస్తున్నది. 1789లో అక్వారిజియాను అన్తోయిన్ లవొసైర్ (Antoine Lavoisier) ను నైట్రో-మురియటిక్ఆమ్లం అని పిలిచాడు.
భౌతిక లక్షణాలు
అక్వారిజియా పసుపు-ఆరెంజి రంగులో ఉండి, పొగలు వెలువ రించును. రసాయన ఫార్ములా HNO3+3 HCl.
సాంద్రత
అక్వారిజియా సాంద్రత 1.01-1.21 గ్రాములు/సెం.మీ3
ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
అక్వారిజియా ద్రావణం యొక్కద్రవీభవన స్థానం −42 °C (−44 °F; 231K)
బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత
అక్వారిజియా ద్రావణం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 108 °C (226 °F;381K)
ప్లాటినంను కరగించడం
బంగారంతో జరిపినట్టి రసాయన చర్యనే ప్లాటినంతో కూడా అక్వారిజియా రసాయన చర్య జరుపును, రసాయన సమీకరణం కూడా బంగారంతో అక్వారిజియా జరిపినటు వంటిదే. బంగారంవలె ప్లాటినంతో ఆక్సీకరణ చర్యను నైట్రోజన్ ఉత్పత్తిగా, నైట్రిక్ ఆక్సైడ్, లేదా నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ జరిపిన చర్యగా వ్రాయ వచ్చును. ఆక్సీకరణచెందిన ప్లాటినంఅయాన్ క్లోరైడ్ అయాన్‌లతో చర్య జరపడం వలన క్లోరోప్లాటినేట్ అయాన్ ఏర్పడును. ప్రయోగాత్మక, పరిశీలన ఆధారాల ఆధారంగా ప్లాటినం, అక్వారిజియా లమధ్య సంభవించు రసాయన చర్య బహు సంక్లిష్టమైన రసాయన చర్యగా గుర్తించారు. రసాయన చర్యలో ప్రాథమిక స్థాయిలో క్లోరో ప్లాటినియాస్ ఆమ్లం (H2PtCl4), నైట్రోసోప్లాటినిక్ క్లోరైడ్ ( (NO) 2PtCl4) లు మిశ్రమంగా ఏర్పడును.నైట్రోసోప్లాటినిక్ క్లోరైడ్ ఘన ఉత్పాదితం. ఒకేసారిగా ప్లాటినాన్ని అక్వారిజియా ద్రవరాజంలో పూర్తిగా కరగించటం అసాధ్యం. పూర్తిగా ప్లాటినాన్ని ద్రవస్థితిలో పొందాలంటే పలుపర్యాయాలు గాఢ అక్వారిజియాతో ప్లాటినాన్నికరగించే ప్రక్రియను కొనసాగించాలి. పై రసాయన చర్యలో ఏర్పడిన క్లోరోప్లాటినియస్ ఆమ్లాన్ని వేడి చేస్తూ, క్లోరిన్‌తో సంతృపపరచిన క్లోరోప్లాటినిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. ప్లాటినియం ఘనపదార్థాలు అక్వారిజియాలో కరగుటవలన, ప్లాటినం ఖనిజంలోని అక్వారిజియాలో కరుగని ఇరీడియం, ఓస్మియంలను వేరుచేయవచ్చును. ప్లాటినం సమూహానికి చెందిన లోహాలను అక్వారిజియాతో శుద్ధి చేయునపుడు, అక్వారిజియా ఆమ్లంలో కరుగు బంగారాన్ని ఐరన్ (II) క్లోరైడ్‌తో చర్య వలన అవక్షేపంగా వేరుచేయుదురు.వడబోతలో వచ్చిన హెక్సాక్లోరో ప్లాటినేట్| (IV) కు అమ్మోనియం క్లోరైడ్ను చేర్చి అమ్మోనియం హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్గా పరివర్తించెదరు. ఈ అమ్మోనియం లవణం అక్వారిజియాలో అద్రావణికావడం వలన, దీనిని వడబోత ద్వారా వేరుచేయుదురు. ఇలావేరు చేసిన హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్ ను మండించి/కాల్చి ప్లాటినం లోహంగా మార్చెదరు. అవక్షేపింపబడని హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్‌ను మూలక జింకు ద్వారా క్షయికరించెదరు.
తగరము తో రసాయన చర్య
అక్వారిజియా టిన్ (తగరం) తో రసాయనచర్య జరపడం వలన టిన్ (IV) క్లోరైడ్‌ను, దాని యొక్క అత్యంత అధికఆక్సీకరణ స్థాయిలో ఏర్పరచును.
అక్వారిజియా వియోగం
అక్వారిజియా తయారికై గాఢహైడ్రోక్లోరిక్, గాఢనైట్రిక్ ఆమ్లాలను కలపడంవలన/మిశ్రమం చెయ్యడం వలన రసాయనచర్య జరుగును.ఈ రసాయన చర్య ఫలితంగా, వోలటైల్ (తక్కువ ఉష్ణోగ్రతవద్ద ఆవిరిగా మారే) పదార్థాలు నైట్రోసిల్క్లోరైడ్, క్లోరిన్‌లు దట్టమైన పొగగా వెలువడును., అక్వారిజియా పసుపు రంగును సంతరించుకొనును. ఈ వోలటైల్ పదార్థాలు అక్వారిజియా నుండి గాలిలో కలయడం వలన, అక్వారిజియా యొక్క సామర్ధ్యత/చర్యాశీలత (potency) తగ్గుతుంది. అక్వారిజియా నుండి వెలువడిన నైట్రోసిల్ క్లోరైడ్ మరింత వియోగం చెంది నైట్రిక్ ఆక్సైడ్, క్లోరిన్ ఏర్పడును.ఈ వియోగం సమతుల్యత పరిమితికి లోనయి జరుగును.అందువలన అక్వారిజియా నుండి వెలువడు ఆవిరులలో నైట్రోసిల్ క్లోరైడ్, క్లోరిన్ లతో పాటు నైట్రిక్ఆక్సైడ్ కూడా ఉండును. అయితే ఏర్పడిన నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ వెంటనే గాలిలోని ఆక్సిజన్తో చర్య జరుపుటవలన నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ ఏర్పడును.అందుచేత అక్వారిజియా వెలువరించు ఆవిరులలో నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ కూడా ఉండును.
వినియోగం
అక్వారిజియాను ప్రథమముగా, ప్రాధాన్యంగా క్లోరోఆరిక్ ఆమ్లం (chloroauric acid) ను తయారు చేయుదురు. క్లోరోఆరిక్ ఆమ్లాన్ని వోహల్విల్ ప్రక్రియ (Wohlwill process) లో ఎలక్ట్రోలైట్ గా ఉపయోగిస్తారు.వోహల్విల్ ప్రక్రియ ద్వారా అత్యంత ఉత్తమ గుణమట్టానికి చెందిన (99.999%) నాణ్యమైన శుద్ధిచేసిన బంగారాన్ని పొందవచ్చును. ప్రత్యేక విశ్లేషణ ప్రక్రియ లలో ఎచ్చింగు (etching ) చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.అలాగే సేంద్రియ రసాయానలను కలిగిన గాజు పాత్రలను శుభ్రం చేయుటకు, లోహ కణాలను తొలగించుటకు అక్వారిజియాను వాడెదరు.అక్వారిజియాలోని రసాయనాలు వియోగం చెందటం వలన అక్వారిజియా త్వరగా తన పటుత్వం/రసాయన చర్యాశిలతను కోల్పోతుంది (కాని బలమైన ఆమ్ల గుణాన్ని కల్గి ఉండును).అందువలన ఉపయోగించుకోవడానికి కొద్ది సమయానికి ముందు మాత్రమే అక్వారిజియాను తయారు చేయ వలెను.
అధారాలు/మూలాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:ఆమ్లాలు వర్గం:రసాయన మిశ్రమాలు
యలహంక శాసనసభ నియోజకవర్గం
యలహంక శాసనసభ నియోజకవర్గం కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బెంగుళూరు జిల్లా, చిక్కబల్లాపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
స్వామినారాయణ దేవాలయం (విల్లెస్డెన్)
స్వామినారాయణ దేవాలయం, లండన్ శివారులోని విల్లెస్‌డెన్‌లో ఉన్న స్వామినారాయణ దేవాలయం. నగరంలో ప్రారంభించిన తొలి స్వామినారాయణ మందిరమిది. ప్రస్తుతం స్వామినారాయణ సంప్రదాయంలో లండన్‌లోనే ఆరు స్వామినారాయణ దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
చరిత్ర
1975లో, విల్లెస్‌డెన్ లేన్‌లో నిరుపయోగంగా ఉన్న ఒక చర్చిని కొనుగోలు చేసి దేవాలయంగా పునరుద్ధరించారు. 1975 అక్టోబరు 11న శరత్ పూర్ణిమ నాడు ఆచార్య మహారాజశ్రీ తేజేంద్రప్రసాద్ పాండే విచ్చేసి స్వామినారాయణ్, నారాయణ్ దేవ్, రాధా కృష్ణ దేవ్, హనుమంతుడు, గణపతి మూర్తులను ప్రతిష్ఠించాడు.
పునర్నిర్మాణం
thumb|253x253px| ఘనశ్యామ్ విగ్రహం చర్చి భవనం కాలక్రమేణా పెరుగుతున్న భక్తుల సంఖ్యకు సరిపోవడం లేదు. గుజరాతీ భాషా తరగతులు, గ్రంథాలయం, పిక్చర్ ఫ్రేమింగ్ సర్వీస్‌తోపాటు ఇతర యువత కార్యకలాపాలు వంటి కొత్త కార్యకలాపాలు కూడా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. సమస్య పరిష్కారం కోసం పక్కనే ఉన్న భవనాన్ని కొనుగోలు చేసినా ఆయా అవసరాలు తీర్చలేకపోయారు. 1986లో రెండు భవనాలను కూల్చివేసి, దాని స్థానంలో మూడు దేవాలయాల సముదాయాన్ని నిర్మించాలనే ప్రతిపాదన వచ్చింది. సాంప్రదాయ హిందూ దేవాలయ వాస్తుశిల్పం, బ్రిటిష్ డిజైన్లతో నిర్మించబడింది. 1986 అక్టోబరు 12న ఉత్సవ శంకుస్థాపన జరిగింది. 1988 జూలై 29న ఆచార్య మహారాజశ్రీ తేజేంద్రప్రసాద్ పాండే ఈ నూతన భవనాన్ని ప్రారంభించాడు.
కార్యకలాపాలు
దేవాలయంలో ఈ కింది కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడుతాయి.
పైన పేర్కొన్నవే కాకుండా, ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో కూడా సహాయం అందించడంలో ఈ దేవాలయం నిర్వాహకులు ముదుంటారు. 2004లో దక్షిణాసియాను తాకిన సునామీకి సహాయం అందించడానికి దేవాలయం స్వచ్ఛంద నడకను నిర్వహించింది. 2001లో గుజరాత్ భూకంపం సహాయ చర్యలను సమన్వయం చేసే బాధ్యతను తీసుకుంది. దేవాలయ ఆధ్వర్యంలో 60 టన్నుల దుస్తులు, దుప్పట్లు పంపిణీ చేయబడ్డాయి.
మూలాలు
వర్గం:లండన్ వర్గం:విదేశాల్లోని హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:1975 స్థాపనలు
మహా ఘాత పరికల్పన
thumb|270x270px|రెండు గ్రహ శకలాలు ఢీకొంటే ఎలా ఉంటుందనే దానికి చిత్రకారుని ఊహాచిత్రం. భూమిని శుక్రగ్రహం పరిమాణంలో ఉన్న ఖగోళ వస్తువు ఢీకొన్నపుడు చంద్రుడు ఏర్పడి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. చంద్రుని పుట్టుకను వివరించే సిద్ధాంతమే మహా ఘాత పరికల్పన. మహా ఘాత పరికల్పన ప్రకారం, భూమిని శుక్రగ్రహ పరిమాణంలో ఉన్న ఖగోళ వస్తువు ఢీకొనడంతో ఏర్పడిన శకలాల నుండి చంద్రుడు రూపుదిద్దుకుంది. ఈ ఘటనను బిగ్ స్ప్లాష్ అని, థీయా తాకిడి అనీ కూడా ఆంటారు. ఈ ఘటన 450 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట, సౌరవ్యవస్థ రూపుదిద్దుకున్న 2 - 10 కోట్ల సంవత్సరాల తరువాత, హేడియన్ ఎరాలో జరిగింది. గుద్దుకున్న ఖగోళ వస్తువును థీయా అనే గ్రీకు పురాణాల్లోని దేవత పేరిట పిలుస్తున్నారు. చంద్రశిలలపై జరిపిన విశ్లేషణపై 2016 లో తయారు చేసిన నివేదిక, ఈ ఘాతంలో రెండు ఖగోళ వస్తువులు సూటిగా ఢీకొన్నాయని, తద్వారా రెండు వస్తువులూ ఒకదానిలో ఒకటి బాగా మిళితమై పోయాయనీ పేర్కొంది.
ఈ మహా ఘాత పరికల్పనే చంద్రుడి పుట్టుకకు కారణమని ప్రస్తుతం ఎక్కువ మంది ఆమోదిస్తున్న సిద్ధాంతం. దీనికి కింది ఋజువులను సూచిస్తున్నారు:
థీయా
భూమిని ఢీకొన్న ఆ ఆదిమ గ్రహానికి థీయా అని పేరు పెట్టారు. గ్రీకు పురాణాల ప్రకారం థీయా అనే దేవత చంద్రుని (సెలీన్) తల్లి. 2000 సంవత్సరంలో ఇంగ్లీషు జియోకెమిస్టు అలెక్స్ హ్యాలిడే ఈ పేరును ప్రతిపాదించగా శాస్త్ర ప్రపంచం ఆమోదించింది. గ్రహాల పుట్టుకపై ఉన్న ఆధునిక సిద్ధాంతాల ప్రకారం, 450 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట సౌర వ్యవస్థలో ఉన్న శుక్రగ్రహ పరిమాణపు వస్తువుల్లో థీయా ఒకటి. ఈ మహా ఘాత పరికల్పనలో ఉన్న ఒక ఆకర్షణీయ అంశం ఏంటంటే.. భూమి, చంద్రుడు రెండింటి పుట్టుకల్లోనూ మహా ఘాతాల ప్రమేయం ఉంది. భూమి రూపొందే సమయంలో అది గ్రహాల పరిమాణంలో ఉన్న వస్తువులతో డజన్ల కొద్దీ మహా ఘాతాలకు లోనైంది. చంద్రుడు ఏర్పడ్డ మహా ఘాతం అలాంటి మహా ఘాతాల్లో ఒకటి. అదే చివరి మహాఘాతం కూడా. అయితే, చాలా చిన్న చిన్న గ్రహ శకలాలు వచ్చి భూమిని గుద్దిన సంఘటన ఆ తరువాత, దాదాపు 390 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట, జరిగింది. దీన్ని లేట్ హెవీ బొంబార్డ్‌మెంటు అంటారు.
ప్రాథమిక భావనలు
thumb|మహాఘాత పరికల్పనకు సరళ చిత్రీకరణభూమి, థీయా ల మధ్య జరిగిన ఈ ఘాతం 440 - 445 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట, అంటే సౌరవ్యవస్థ ఏర్పడటం మొదలైన 10 కోట్ల సంవత్సరాలకు, జరిగిందని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఈ ఘాతం ఖగోళ పరిభాషలో ఓ మాదిరి వేగంతో జరిగి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. థీయా భూమిని ఒక వక్రకోణంలో (90,180,270,360 డిగ్రీలు కాని కోణాలను వక్రకోణాలు అంటారు) గుద్దిందని భావిస్తున్నారు. కంప్యూటరు సిమ్యులేషన్ల ప్రకారం ఈ గుద్దుడు 45° కోణంలో, 4 కి.మీ./సె వేగంతో జరిగిందని తెలుస్తోంది. అయితే, చంద్రశిలల్లో ఉన్న ఆక్సిజన్ ఐసోటోపు పరిమాణాన్ని బట్టి చూస్తే ఈ గుద్దుడు బాగా పెద్ద కోణంలో జరిగిందని భావిస్తున్నారు. గుద్దుడు తరువాత, ఇనుముతో కూడుకున్న థీయా గర్భం, భూమి గర్భంలోకి కుంగి మునిగి పోయి ఉంటుంది. థీయా మ్యాంటిల్, భూమి మ్యాంటిల్‌తో మిళితమై పోయి ఉంటుంది. అయితే, థీయా, భూమిల మ్యాంటిళ్ళలో గణనీయమైన భాగం భూకక్ష్యలోకి విరజిమ్మబడి ఉంటుంది (విరజిమ్మిన వేగం కక్ష్యా వేగానికి, పలాయన వేగానికీ మధ్య ఉంటే). లేదా సూర్యుడి కక్ష్యలోకి విరజిమ్మబడి ఉంటుంది (పలాయన వేగం కంటే ఎక్కువ వేగంతో విరజిమ్మబడి ఉంటే).
భూ కక్ష్యలోకి విరజిమ్మబడ్ద శకలాలు తిరిగి కలిసిపోయి చంద్రుడిగా ఏర్పడ్డాయి. (ఇది ఒక్క నెలలోపే జరిగి ఉండవచ్చు; ఒక శతాబ్ది కంటే ఎక్కువ సమయం మాత్రం పట్టి ఉండదు). సౌర కక్ష్యలో ఉన్న శకలాలు అక్కడే ఉండి, కొన్నాళ్ళ తరువాత భూమి-చంద్రుల వ్యవస్థను గుద్దుకుని ఉండే అవకాశం ఉంది. థీయా ద్రవ్యరాశిలో 20 శాతం వరకూ భూకక్ష్యలోకి విరజిమ్మబడి ఉండవచ్చునని, ఇందులో సగం వరకూ చంద్రుడిగా ఏర్పడి ఉండవచ్చుననీ కంప్యూటరు సిమ్యులేషన్ల ద్వారా తెలుస్తోంది.
ఈ ఘాతం తరువాత భూమి కోణీయ ద్రవ్యవేగము, ద్రవ్యరాశీ గణనీయమైన స్థాయిలో పెరిగి ఉంటాయి. గుద్దుడుకు ముందు ఎలా ఉన్నప్పటికీ, తరువాత మాత్రం భూభ్రమణ వేగం ఇప్పటికంటే బాగా ఎక్కువగా ఉండి ఉండేది. అప్పుడు రోజుకు సుమారు 5 గంటల కాలం మాత్రమే ఉండి ఉండేది. భూమధ్యరేఖ, చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరిగే కక్ష్య రెండూ ఒకే తలంలో ఉండి ఉంటాయి.
పదార్థ సమ్మేళనం
అపోలో కార్యక్రమంలో భాగంగా తెచ్చిన చంద్ర శిలల్లో ఉన్న ఐసోటోపులు భూమ్మీద ఉన్న రాళ్ళతో సరిగ్గా సరిపోయిందని, ఇవి సౌర కుటుంబం లోని దాదాపు ఏ ఇతర వస్తువుతోటీ సరిపోలడం లేదనీ 2001 లో వాషింగ్టన్ లోని కార్నెగీ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ కు చెందిన శాస్త్రవేత్తల బృందం చెప్పింది. అపోలో నమూనాల్లో ఉన్న ఐసోటోపులు, భూమ్మీది రాళ్ళ ఐసోటోపుల కంటే స్వల్పంగా భిన్నంగా ఉన్నాయని 2014 లో ఒక జర్మనీ బృందం వెల్లడించింది. తేడా చాలా స్వల్పమైనదే, కానీ గణాంకాల పరంగా ప్రముఖమైనది. భూమికి దగ్గరలోనే థీయా ఏర్పడి ఉండడం దీనికి కారణం కావచ్చని చెప్పారు.
శక్తివంతమైన పర్యవసానాల పరికల్పన
భూమిలో ఉన్న ఐసోటోపులే థీయాలోనూ ఉండే సంభావ్యత చాలా తక్కువని (1 శాతం కంటే తక్కువ) 2007 లో కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కి చెందిన పరిశోధకులు నిరూపించారు. వారు కింది సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు:
మహా ఘాతం తరువాత, భూమి, అప్పుడే పుట్టిన చంద్ర చక్రం (ఇంకా గోళాకార రూపం పొందలేదు) రెండూ ఇంకా ద్రవ, వాయు రూపంలోనే ఉన్నాయి. ఈ ద్రవ, వాయు రిజర్వాయర్లు రెండిటికీ సంయుక్తంగా సిలికేట్ ఆవిరితో కూడిన వాతావరణం ఉండేది. ఈ స్థితిలో సంవహనం (కన్వెక్షన్) వల్ల భూమి-చంద్రుల వ్యవస్థ ఏకరీతిగా (హోమోజెనస్‌) మారింది. భూమి చంద్రుల మధ్య ఐసోటోపుల సామ్యాన్ని ఈ పరికల్పన వివరిస్తుంది. ఈ పరికల్పన మనగలగాలంటే చంద్ర చక్రం ఒక వంద సంవత్సరాల పాటు అలాగే ఉండి ఉండాలి. ఈ విషయంపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఆధారాలు
చంద్రశిలల్లోని జింకు ఐసోటోపు స్థాయిని భూమి అంగారకుల స్థాయిలతో పోలిస్తే మహా ఘాత పరికల్పనకు మరింత ఆధారం లభిస్తుంది. చంద్ర శిలల్లో జింకు భార ఐసోటోపులు భూమి, అంగారకుల శిలల్లో కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. జింకు చంద్రుడి నుండి ఆవిరైపోయి ఉంటుందని దీన్ని బట్టి తెలుస్తోంది. మహా ఘాతంలో ఇలా జరగడం సహజమే.
థీయా ఎక్కడి నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు
thumb|దక్షిణ ధ్రువం నుండి చూస్తే థీయా చలనం ఇలా ఉండి ఉండవచ్చు|alt=|532x532pxథీయా, భూమి యొక్క లాగ్రాంజి బిందువులైన వద్ద గానీ,  వద్ద గానీ, శకలాలు ఒకదానితో ఒకటి లీనమైపోతూ (కోయలెస్క్) ఏర్పడి ఉండవచ్చని 2004 లో ఎడ్వర్డ్ బెల్వ్రూనో, రిచర్డ్ గాట్ లు ప్రతిపాదించారు. థీయా ఏర్పడే క్రమంలో దాని ద్రవ్యరాశి క్రమేణా పెరుగుతూ సుమారు భూమి ద్రవ్యరాశిలో 10% కి చేరినపుడు అది కక్ష్యలో స్థిరత్వాన్ని కోల్పోయింది. ఈ పరిస్థితిలో, చిరు చిరు గ్రహాల గురుత్వశక్తి వలన ప్రభావితమైన థీయా, లాగ్రాంజి బిందువుల వద్దనున్న స్థానం నుండి బయటపడి ఉంటుంది. తదనంతరం థీయాకు, ఆదిమ భూమికీ మధ్య జరిగిన గురుత్వ బలాల ప్రభావం వలన అవి రెండూ గుద్దుకొని ఉండవచ్చు.
2008 లో వెలువడిన ఆధారాల ప్రకారం ఈ గుద్దుడు, ముందు అనుకున్న 453 కోట్ల సంవత్సరాల నాడు కాక, కొద్దిగా తరువాత అంటే 448 కోట్ల సంవత్సరాల కిందట జరిగి ఉంటుందని తెలుస్తోంది. 2014 లో చేసిన కంప్యూటరు సిమ్యులేషన్ల ప్రకారం, సౌర వ్యవస్థ ఏర్పడిన 9.5 కోట్ల సంవత్సరాల తరువాత ఈ గుద్దుడు జరిగిందని తెలుస్తోంది.
ఈ గుద్దుడులో మరికొన్ని వస్తువులు కూడా ఏర్పడి ఉండవచ్చనీ, అవి భూమి చంద్రుల మధ్య లాగ్రాంజి బిందువుల వద్ద కక్ష్యలో ఉండిపోయి ఉండవచ్చనీ భావిస్తున్నారు. ఆ వస్తువులు భూమి-చంద్రుల వ్యవస్థలోనే రమారమి 10 కోట్ల సంవత్సరాల పాటు ఉండి, ఇతర గ్రహాల గురుత్వ శక్తుల కారణంగా విచలితమై, ఈ వ్యవస్థ నుండి బయటపడి ఉండవచ్చనీ భావిస్తున్నారు. 2011 లో చేసిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ వస్తువులకు, చంద్రుడికీ మధ్య జరిగిన గుద్దుడు, చంద్రుడి ఉత్తర దక్షిణార్థ గోళాల భౌతిక లక్షణాల్లో ఉన్న గణనీయమైన అంతరానికి కారణమైందని భావిస్తున్నారు. ఈ గుద్దుడు బాగా తక్కువ వేగంతో - చంద్రుడి మీద గుంట కూడా ఏర్పడనంత తక్కువ వేగంతో - జరిగి ఉంటుంది. ఆ వస్తువులోని పదార్థం చంద్రుడి ఉపరితలంపై, భూమి ఉన్న దిశకు ఆవలి వైపున, పరుచుకుని ఉండవచ్చు. తత్కారణంగా చంద్రుడి ద్రవ్యరాశిలో ఏర్పడిన తేడాల వలన దాని గురుత్వ శక్తిలో అంతరాలు ఏర్పడి, భూమితో టైడల్ లాకింగు ఏర్పడింది. ఈ టైడల్ లాకింగు కారణం గానే, ఎల్లప్పుడూ చంద్రుడి ఒకే ముఖం భూమి వైపు కనిపిస్తూ ఉంటుంది. రెండవ వైపు ఎప్పుడూ కనబడదు.
ప్రత్యామ్నాయ పరికల్పనలు
చంద్రుడి పుట్టుకకు మహా ఘాత పరికల్పనే కాకుండా మరి కొన్ని ఇతర పరికల్పనలు కూడా ఉన్నాయి:
ఈ పరికల్పనలేవీ కూడా భూమి-చంద్రుల వ్యవస్థకు కోణీయ ద్రవ్యవేగం ఎక్కువగా ఎందుకుందో వివరించలేకపోయాయి.
మూలాలు
వర్గం:భూ శాస్త్రాలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు వర్గం:చంద్రుడు
మన్సెహ్రా శివ దేవాలయం
మన్సెహ్రా శివాలయం ఇప్పటికీ ఉనికిలో ఉన్న పాకిస్థాన్‌లోని పురాతన హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయం కనీసం 2000 నుండి 3000 సంవత్సరాల పురాతనమైనది. ఈ ఆలయం పాకిస్తాన్‌లోని ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వాలో మన్సేరా నుండి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఆలయంలో జరిగే వార్షిక శివరాత్రి ఉత్సవాలను పాకిస్తాన్ చుట్టుపక్కల, విదేశాల నుండి ప్రజలు సందర్శిస్తారు. to 3000 years old.
చరిత్ర
పురావస్తు పరిశోధన ప్రకారం ప్రస్తుతం ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో హిందూ దేవాలయాలు ఉన్నాయి, ఆలయం లోపల ఉన్న పురాతన శివలింగం చాలా పురాతనమైనది, కనీసం 2000 సంవత్సరాల పురాతనమైనది. ఈ ఆలయాన్ని 1830లలో జమ్మూ రాజా భక్తిపూర్వకంగా పునరుద్ధరించాడు. 1947-48 మధ్యకాలంలో, ఆలయాన్ని కొంతమంది బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు, అక్రమంగా ఆక్రమించడం ప్రారంభించారు. వారు ఈ స్థలంలో ఉన్న ఆలయాన్ని కూడా మూసివేశారు.
1948 నుండి 2008 వరకు, ఆలయం మూసివేయబడింది. ఈ ఆలయం 1998 వరకు హిందువులకు అందుబాటులో లేదు. 1998లో హిందువులు ఆలయాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఆ తర్వాత, ఈ ఆలయాన్ని పాకిస్తానీ హిందువులు పాక్షికంగా పునరుద్ధరించారు.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:పాకిస్థాన్‌