cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మేడూరు (గంపలగూడెం)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మేడూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. పెనుగొలను, నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 60 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి గంపలగూడెంలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గంపలగూడెంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తిరువూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల తిరువూరులోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మేడూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మేడూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మేడూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మేడూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
శ్రీ భూదేవీ సమేత శ్రీ లక్ష్మీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయం మేడూరు గట్టుపై వెలసినది.
శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి దేవాలయం
మేడూరు శివసాయి రామయోగీంద్ర హనుమత్ క్షేత్రంలోని జీవన్ ముక్తేశ్వర స్వామివారి ఆలయప్రాంగణంలో నిర్మించిన ఆలయంలో, 2014,ఏప్రిల్-14, సోమవారం నాడు, గాయత్రీమాత విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించెదరు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, శనివారం నుండి, ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించుచున్నారు. ఆదివారం హోమాలు, గాయత్రీమాత జలాధివాసం, తదితర విశేష పూజలు నిర్వహించెదరు. సోమవారం ఉదయం 11 గంటలకు, అమ్మవారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ నిర్వహించారు.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4856. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2469, స్త్రీల సంఖ్య 2387, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1155 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 942 హెక్టారులు.
వెలుపలి లంకెలు
[2] ఈనాడు కృష్ణా/మైలవరం;2014;ఏప్రిల్-14;2వ పేజీ.
కంభం విజయరామిరెడ్డి
కంభం విజయరామిరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1994, 1999 ఎన్నికల్లో రెండుసార్లు ఉదయగిరి నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
మూలాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999)
అభిజీత్ దుద్దల
అభిజీత్ దుద్దల (జననం 1988 అక్టోబరు 11) భారతీయ సినిమా నటుడు. ఆయన 2012 లో శేఖర్ కమ్ముల దర్శకత్వంలో విడుదలైన లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటీఫుల్ చిత్రంలో "శ్రీను" పాత్రలో ప్రధాన పాత్ర పోషించి తెలుగు సినిమాలో ప్రవేశించాడు.
ప్రారంభ జీవితం
ఆయన మన్‌మోహన్ దుద్దల, లక్ష్మీ ప్రసన్న దుద్దల లకు 1988 అక్టోబరు 11 లో జన్మిచాడు. వారి పూర్వీకులు హైదరాబాదుకు చార్మినారు నిర్మాణంలో పనిచేయుటకు వలస వచ్చారు. ఆయన ముత్తాత నిర్మాణపనివాడు. ఆయన కుటుంబం అప్పటి నుండి నిర్మాణ పనులు, కాంట్రాక్ట్ పనులు చేసేది.
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందిన కాడెం ప్రాజెక్టు ఆయన తాత దుద్దల నరసయ్య చే నిర్మించబడింది.
అభిజీత్ యొక్క కిండర్ గార్టెన్ విద్య చైతన్య విద్యాలయలో ప్రారంభమైనది. ఆయన ప్రాథమిక, ఉన్నత విద్యను చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన మదనపల్లెలో జిడ్డు కృష్ణమూర్తి చే స్థాపించబడిన ఋషి వాలీ స్కూల్ లో జరిగింది. ఆయన హైదరాబాదు లోని జవహర్ లాల్ టెక్నలాజికల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆరోనాటికల్స్ లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసాడు.
కళాశాలలోని చివరి సంవత్సరంలో ప్రముఖ దర్శకుడు శేఖర్ కమ్ముల యొక్క అసిస్టెంట్ డైరక్టర్ ఆయన యొక్క ప్రొఫైల్ ను సోషన్ నెట్‌వర్క్ లో చూసి ఆయనను "లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటీఫుల్" చిత్రానికి ఆడిషన్ కొరకు పిలిచాడు. ఆయన ఆ చిత్రంలో అమల అక్కినేని యొక్క కుమారునిగా ప్రధాన పాత్రలో నటించాడు.
జీవితం
ఆయన శేఖర్ కమ్ముల దర్శకత్వం లోని తెలుగు చిత్రం "లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటీఫుల్" ద్వారా తెరంగేట్రం చేసాడు. ఆ చిత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదలై 22 కోట్ల రూపాయల వసూళ్ళను మొదటి వారంలో చేసి బాక్సాఫీస్ హిట్ గా ప్రకటించబడింది. ఈ చిత్రానికి శేఖర్ కమ్ముల యొక్క పూర్వపు చిత్రం అయిన హ్యాపీ డేస్ చిత్రంలో అనేక పోలికలు వచ్చాయి. ఆయన రెండవ చిత్రం అరెరె ఈ చిత్రానికి శశి కిరణ్ తిక్క దర్శకత్వం వహించాడు. దీనికి నీలిమ తిరుమలశెట్టి సంఘమిత్ర ఆర్ట్స్ బ్యానర్ పై నిర్మించింది.ప్రస్తుతం బిగ్ బాస్ 4 లో కండెండర్ గా విజయం సాధించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1988 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
హార్బర్
హార్బర్ (ఆంగ్లం: Harbor ఓడరేవు) ఒక నౌకాశ్రయం ఓడలు, పడవలు, బార్జ్‌లను డాక్ చేయగల నీటి ఆశ్రయం (పోర్టు). ఇది ఓడలను ఎక్కించటానికి దించుటకు,  ప్రయాణీకులను ఎక్కించుటకు నిర్మించిన మానవ నిర్మిత సౌకర్యం ఓడరేవు. ఓడరేవులలో సాధారణంగా ఒకటి అంతకంటే ఎక్కువ నౌకాశ్రయాలు ఉంటాయి. ఈజిప్టులోని అలెగ్జాండ్రియా నౌకాశ్రయం రెండు నౌకాశ్రయాలతో ఉన్న ఓడరేవుకు ఉదాహరణ. నౌకాశ్రయాలు సహజమైనవి కృత్రిమమైనవి కావచ్చు. ఒక కృత్రిమ నౌకాశ్రయం ఉద్దేశపూర్వకంగా బ్రేక్ వాటర్స్, సముద్ర గోడలు జెట్టీలను నిర్మించవచ్చు.వాటిని పూడిక తీయడం ద్వారా నిర్మించవచ్చు, దీనికి మరింత ఆవర్తన పూడిక తీయడం ద్వారా నిర్వహణ అవసరం. ఒక కృత్రిమ నౌకాశ్రయానికి ఉదాహరణ, యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని కాలిఫోర్నియాలోని లాంగ్ బీచ్ హార్బర్, ఇది 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పూడిక తీయడానికి ముందే ఆధునిక వర్తక నౌకలకు చాలా లోతులేని ఉప్పు చిత్తడి నేలలు టైడల్ ఫ్లాట్ల శ్రేణి. దీనికి విరుద్ధంగా, ఒక సహజ నౌకాశ్రయం అనేక వైపులా భూమి యొక్క ప్రాముఖ్యతతో ఉంది. సహజ నౌకాశ్రయాలకు ఉదాహరణలు సిడ్నీ హార్బర్, ఆస్ట్రేలియా శ్రీలంకలోని త్రికోణమలీ హార్బర్.
కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలు
పోర్టులుగా ఉపయోగించడానికి కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలను తరచుగా నిర్మిస్తారు. ఎర్ర సముద్రం తీరంలో వాడి అల్-జార్ఫ్ వద్ద ఉన్న పురాతన ఈజిప్టు ప్రదేశం పురాతన కృత్రిమ నౌకాశ్రయం, ఇది కనీసం 4500 సంవత్సరాల పురాతనమైనది (క్రీ.పూ. 2600-2550, కింగ్ ఖుఫు పాలన). కృత్రిమంగా సృష్టించిన అతిపెద్ద నౌకాశ్రయం దుబాయ్‌లోని జెబెల్ అలీ.
ఇతర పెద్ద బిజీ కృత్రిమ నౌకాశ్రయాలకు ఉదాహరణ
సహజ నౌకాశ్రయాలు
ఇండోనేషియాలోని సహజ నౌకాశ్రయానికి టాంజంగ్ పెరాక్ ఒక ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. మదురా జలసంధిలోని నౌకాశ్రయ స్థానం. సహజ నౌకాశ్రయం అనేది ఒక భూభాగం, ఇక్కడ నీటి శరీరం యొక్క ఒక భాగం రక్షించబడుతుంది ఎంకరేజ్ చేయడానికి అనుమతించేంత లోతుగా ఉంటుంది. ఇలాంటి అనేక నౌకాశ్రయాలు రియాస్. సహజ నౌకాశ్రయాలు చాలాకాలంగా గొప్ప వ్యూహాత్మక నావికాదళ ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి  ప్రపంచంలోని అనేక గొప్ప నగరాలు వాటిపై ఉన్నాయి. రక్షిత నౌకాశ్రయాన్ని కలిగి ఉండటం వలన బ్రేక్ వాటర్స్ అవసరాన్ని తగ్గిస్తుంది తొలగిస్తుంది, ఎందుకంటే ఇది నౌకాశ్రయం లోపల ప్రశాంతమైన తరంగాలకు దారితీస్తుంది.
సహజ నౌకాశ్రయాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు
మంచు లేని నౌకాశ్రయాలు
ఉత్తర దక్షిణ ధ్రువాలకు సమీపంలో ఉన్న నౌకాశ్రయాలకు, మంచు రహితంగా ఉండటం ఒక ముఖ్యమైన ప్రయోజనం, ప్రత్యేకించి ఇది ఏడాది పొడవునా ఉన్నప్పుడు.
మంచు లేని నౌకాశ్రయాలకు ఉదాహరణలు
ప్రపంచంలోని దక్షిణాది నౌకాశ్రయం, అంటార్కిటికా వింటర్ క్వార్టర్స్ బే (77 ° 50 ′ దక్షిణ) వద్ద ఉంది, కొన్నిసార్లు వేసవికాలం ప్యాక్ మంచు పరిస్థితులను బట్టి మంచు రహితంగా ఉంటుంది.
ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయాలు
అబెరిస్ట్విత్ లోని నౌకాశ్రయం, పెయింట్ సి. 1850 ప్రపంచంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే ఓడరేవు పోటీకి గురైన టైటిల్ అయినప్పటికీ, 2006 లో కార్గో టన్నుల ద్వారా ప్రపంచంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే నౌకాశ్రయం షాంఘై నౌకాశ్రయం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:జల రవాణా వర్గం:పడవలు వర్గం:ఓడలు వర్గం:వాహనాలు వర్గం:చరిత్ర వర్గం:ప్రపంచ చరిత్ర వర్గం:నీటిలో ప్రయాణించే సాధనాలు
ఎ.పి.ఉదయభాను
ఎపి ఉదయభాను (1915, అక్టోబరు 1 - 1999, డిసెంబరు 15 ) కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు, పాత్రికేయుడు, రచయిత. అతనికి చన్నార్ అని వారి కుటుంబ బిరుదు ఉంది. అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు. కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా కొంతకాలం పనిచేశాడు. మాతృభూమి వార్తాపత్రికలకు చీఫ్-ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు.1963 నుండి 1969 వరకు కేరళ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడుగా పనిచేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఎ.పి ఉదయభాను 1915 అక్టోబరు 1 న ముత్తాలో జన్మించాడు.పాఠశాల విద్య తర్వాత, ట్రావెన్‌కోర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎ., బిఎల్., డిగ్రీలను పొందాడు. అతను సంఘ సంస్కర్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, శాసనసభ్యుడు, రాజకీయ నాయకుడు, పాత్రికేయుడు, పర్యావరణవేత్త మరియు రచయిత. 1941 లో ట్రావెన్‌కోర్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ యొక్క ఆల్ ట్రావెన్‌కోర్ కమిటీ మరియు 1946 లో వర్కింగ్ కమిటీ సభ్యుడు. 1944 లో ట్రావెన్‌కోర్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. అతను 1948 లో కాంగ్రెస్ శాసనసభా పక్ష కార్యదర్శిగా ఉన్నారు, 1956-57 వరకు తిరు-కొచ్చి పిసిసి అధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేశాడు.1944 మరియు 1948 లో ట్రావెన్‌కోర్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. అతను ట్రావెన్‌కోర్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ మరియు శాసనసభ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. అతను రెండు సంవత్సరాలు తిరుకొచ్చి పిసిసి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. వివిధ దశలలో జ్ఞానోదయం, ఆయన దీనబంధు మరియు మాతృభూమి దినపత్రికలకు సంపాదకులు. 1969 నుండి అతను ఒక దశాబ్దం పాటు మాతృభూమి కోజికోడ్ ఎడిషన్ రెసిడెంట్ ఎడిటర్‌గా ఉన్నారు. అతను కేరళ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడు మరియు తోనక్కల్ కుమరన్ ఆశన్ మెమోరియల్ మేనేజింగ్ కమిటీ ఛైర్మన్.1999 డిసెంబరు 15 న తిరువనంతపురంలో మరణించాడు. ఇతని భార్య భారతి ఉదయభాను, రచయిత. ఈమె రెండుసార్లు రాజ్యసభ సభ్యురాలుగా ఎన్నికైంది.
మూలాలు
వర్గం:1915 జననాలు వర్గం:1999 మరణాలు వర్గం:కేరళ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:మలయాళ రచయితలు వర్గం:పాత్రికేయులు
నిర్మలా రామచంద్రన్
విశేషాలు
ఈమె 1936, ఫిబ్రవరి 9న జన్మించింది. ఈమె తండ్రి తరఫు పూర్వీకులు తంజావూరు జిల్లాలోని నీదమంగళానికి చెందినవారు. ఈమె తండ్రి వ్యాపారవేత్త. తల్లి శివకాముకు లలితకళల పట్ల ఆసక్తి ఉండేది. ఆమె ప్రోద్బలంతో నిర్మల మైలాపూర్ గౌరి అమ్మ వద్ద తొలుత భరతనాట్యం నేర్చుకుంది. తరువాత ఈమె ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో పి.చొక్కలింగం పిళ్ళై వద్ద 3 సంవత్సరాలు కఠినమైన శిక్షణ తీసుకుని "నాట్య కళాభూషణం" డిప్లొమాను సంపాదించింది. 1947లో ఈమె తన తొలి నృత్యప్రదర్శనను ఇచ్చింది. తరువాత ఈమెకు బాలసరస్వతి రూపొందించిన ఒక నృత్యనాటకంలో నటించే అవకాశం లభించింది. ఐతే ఆ నాటకంలో ఈమె నటించడం గురువు పి.చొక్కలింగం పిళ్ళైకు నచ్చలేదు. దానితో ఈమెకు చొక్కలింగం పిళ్ళైతో, పందనల్లూరు బాణీ నృత్యంతో సంబంధాలు తెగిపొయాయి. తరువాత ఈమె ఇ.కృష్ణ అయ్యర్ సహకారంతో టి.కె.స్వామినాథ పిళ్ళై వద్ద తిరిగి పందనల్లూరు బాణీలో భరతనాట్యాన్ని అభ్యసించింది. తరువాత ఈమె మద్రాసు, ముంబైలలో అనేక వేదికలపై తన నృత్యప్రదర్శనను ఇచ్చింది. 1954లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీలో తన నాట్యాన్ని ప్రదర్శించింది. 1956లో చెన్నైలోని క్వీన్స్ మేరీ కళాశాలనుండి కర్ణాటక సంగీతంతో డిగ్రీని సంపాదించుకుంది.
ఈమె 1958లో ఎస్.రామచంద్రన్‌ను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. ఈమె భర్త ఎయిర్ ఇండియా ఉద్యోగి కావడంతో ఈమె తన భర్తతోపాటు తూర్పు ఐరోపా దేశాలు, అమెరికా, సింగపూర్, హాంగ్ కాంగ్, కౌలాలంపూర్ వంటి అనేక ప్రదేశాలు తిరిగి అక్కడ తన నృత్యప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. ఈమె తన భర్తతో పాటు 1984-89ల మధ్యకాలంలో రష్యా దేశంలో నివసించింది. ఈమె రష్యా దేశంలో భరతనాట్య ప్రదర్శనను ఇచ్చిన మొట్టమొదటి భారతీయురాలు. ఈమె 1987లో మాస్కోలో మొట్టమొదటి భరతనాట్యం స్కూలును ప్రారంభించింది. అలెగ్జాండ్రా డెనిసోవా మొదలైన వారు ఈ స్కూలులో ఈమె వద్ద భరతనాట్యం అభ్యసించారు.
2004లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఈమెకు భరతనాట్యంలో అవార్డును ప్రదానం చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:1936 జననాలు వర్గం:భరతనాట్య కళాకారులు వర్గం:నాట్యాచార్యులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:2011 మరణాలు
సిడిమ్రాను
విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో సిడి అనే ఉత్సవం జరిగేది. భక్త్యావేశంలో తమను తాము హింసించుకుంటూ, మొక్కుబడులు చెల్లించేందుకు భక్తులు ఈ ఉత్సవం చేసేవారు. ఒక పెద్ద గడ (పొడవాటి, లావాటి కర్ర) కొనకు ఒక ఇనుప కొక్కెం (Hook) కట్టేవారు. ఆ కొక్కెం గడ చుట్టూ తిరిగే ఏర్పాటు ఉండేది. భక్తులు ఆ కొండిని తమ వీపు చర్మానికి గుచ్చుకుని, వేళ్ళాడేవారు. అలా వేళ్ళాడుతుండగా గడను గిరగిరా తిప్పేవారు. పురుషులే కాక స్త్రీలు కూడా ఇలా వేళ్ళాడేవారు. ఈ సిడిని సిడిమ్రాను అని కూడా అంటారు. మ్రాను అంటే చెట్టు, కాండము, గడ అని అర్థాలున్నాయి.
తెనాలి రామకృష్ణుడు తన పాండురంగ మాహాత్మ్యము కావ్యంలో సిడిని ఇలా వర్ణించాడు: దాదాపు ఇదే పద్ధతిలో ప్రస్తుత కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విజయనగరం జిల్లా విజయనగరం పట్టణంలో సిరిమాను పేరుతో ఒక ఉత్సవం ప్రతి ఏటా జరుగుతుంది. సిడి ఉత్సవానికి, అమెరికా ఆదివాసీ జాతులు జరుపుకునే సన్ డాన్స్ (సూర్య నృత్యం) కి సారూప్యం ఉండటం విశేషం.
జొన్నకూటి బాబాజీరావు
జొన్నకూటి బాబాజీరావు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1994, 1999 ఎన్నికల్లో రెండుసార్లు గోపాలపురం నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
రాజకీయ జీవితం
జొన్నకూటి బాబాజీరావు తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1994లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గోపాలపురం నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1999లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వరుసగా రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999) వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
సిరిమాను
సిరిమాను చెట్టు కొరకు చూడండి సిరిమాను చెట్టు thumb|సిరిమానోత్సవం జాతరలో ప్రధాన ఘట్టంలో ఒక దృశ్యం సిరిమాను (సిరిమానోత్సవం) అనేది భక్తి పూర్వకంగా జరుపుకునే ఒక ఉత్సవం. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విజయనగరం పట్టణంలో శ్రీ పైడితల్లి సిరిమానోత్సవం పేరిట ప్రతి సంవత్సరం ఉత్సవం జరుగుతుంది. ఒక పొడుగాటి గడ చివర ఒక పీఠాన్ని తగిలించి ఆ కుర్చీలో పూజారి కూర్చొని గుడికి ప్రదక్షిణ చెయ్యడం ఈ ఉత్సవంలోని ప్రధాన భాగం.
సమాంతర సినిమా
సమాంతర సినిమా అన్నది భారతీయ సినిమాకు చెందిన ఒక సినీ ఉద్యమం. 1950ల్లో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో బెంగాలీ సినీ పరిశ్రమలో ప్రారంభమైన ఈ సమాంతర సినీ ఉ్యమం భారతదేశ వ్యాప్తంగా ప్రభావం చూపింది. ప్రధానంగా హిందీ కమర్షియల్ సినిమాలు (ప్రస్తుతం బాలీవుడ్ గా పేరొందింది) ప్రధానంగా ప్రాతినిధ్యం వహించే భారతీయ కమర్షియల్ సినిమాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా లేక సమాంతరంగా వాస్తవిక కళాత్మక ధోరణులతో వచ్చిన సినిమాలు సమాంతర సినిమాలుగా పేరొందాయి.
సిరిమాను
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఉత్సవాలు వర్గం:విజయనగరం జిల్లా
సమాంతర సినిమా
ఇటాలియన్ నవ్యవాస్తవికత ధోరణుల నుంచి స్ఫూర్తి పొందిన సమాంతర సినిమా ధోరణులు సరిగా ఫ్రెంచ్, జపనీస్ నవతరంగం ఉద్యమాలకు కొద్దిగా ముందు ప్రారంభమై 1960ల్లో ప్రారంభమైన భారతీయ నవతరంగానికి నేపథ్యంగా, చోదకశక్తిగా నిలిచాయి. ఉద్యమం మొదట్లో బెంగాలీ సినిమాలో ప్రారంభమైంది. అంతర్జాతీయంగా ప్రశంసలు పొందిన సినీ రూపకర్తలు సత్యజిత్ రే, మృణాళ్ సేన్, రిత్విక్ ఘటక్, తపన్ సిన్హా, తదితరులు ఈ ఉద్యమం నుంచి వచ్చారు. ఆపైన బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలోని ఇతర సినీ పరిశ్రమల్లోనూ ప్రాచుర్యం పొందింది. సమాంతర సినిమాలు గంభీరమైన ఇతివృత్తాలు, వాస్తవికత, సహజత్వాలకు పేరొందాయి. ఇవి సాధారణమైన ప్రధాన స్రవంతి కమర్షియల్ భారతీయ సినిమాల్లోని డాన్స్, పాటలు, అసహజమైన సన్నివేశాల ధోరణులను తిరస్కరించాయి. ఆనాటి సాంఘిక రాజకీయ వాతావరణాన్ని గమనిస్తూ సినిమాల ద్వారా వ్యాఖ్యానించడం కూడా సమాంతర సినిమా రూపకర్తలు విరివిగా చేశారు.
మూలాలు
భారతీయ సినిమాలో వాస్తవికతకు మూలాలు 1920లు, 30ల నుంచి ఉన్నాయి. అలాంటి ధోరణులకు ఉదాహరణగా బాబూరావ్ పెయింటర్ తీసిన 1925 నాటి నిశ్శబ్ద సినీ క్లాసిక్ సవ్కారీ పాష్ (ఆంగ్లంలో పేరు ఇండియన్ షైలాక్)ను చెప్పుకోవచ్చు. సినిమా ఇతివృత్తం ఓ పేద రైతు (వి. శాంతారాం) దురాశాపరుడైన వడ్డీవ్యాపారి మోసానికి భూమి కోల్పోయి, తప్పనిసరి స్థితిలో పట్నానికి వలసవెళ్ళి మిల్లు కార్మికుడు కావడం. వాస్తవిక చిత్రాలకు నాందిగా ప్రశంసలు పొందింది. 1937లో శాంతారాం తీసిన దునియా నే మానే భారత సమాజంలో మహిళ ఎదుర్కొంటున్న దుర్భర స్థితిని విమర్శిస్తూ వాస్తవిక చిత్రీకరణతో సాగింది.
వర్గం:భారతీయ సినిమా
కె.వి. సత్యనారాయణ
'''కె.వి. సత్యనారాయణ  (కరోతి వెంకట సత్యనారాయణ)''', కూచిపూడి నృత్యకారుడు, నాట్యదర్శకుడు, స్వరకర్త. శ్రీసత్య కూచిపూడి, జానపద నృత్య అకాడమీని స్థాపించి అనేక మంది కళాకారులకు శిక్షణ ఇచ్చాడు. 1987లో వచ్చిన శ్రుతిలయలు సినిమాకు ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్‌ గా నంది అవార్డు ను అందుకున్నాడు.
జీవిత విషయాలు
గురువులు, వెంకట రమణమ్మ దంపతులకు ఏలూరులో సత్యనారాయణ జన్మించాడు. బి.కామ్ చదువుతున్నప్పుడు కోరాడ నరసింహారావు స్ఫూర్తితో నాటకాలలో నటించడం ప్రారంభించారు. కూచిపూడి నర్తకుడు వెంపటి చినసత్యం ఆధ్వర్యంలో నాట్యంలో శిక్షణ పొందాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నృత్యదర్శకులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నాట్య కళాకారులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:నంది ఉత్తమ నృత్యదర్శకులు వర్గం:కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు
విస్సంరాజు (అయోమయ నివృత్తి)
తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.
కాటసాని రామిరెడ్డి
కాటసాని రామిరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో బనగానపల్లె నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
కాటసాని రామిరెడ్డి 1968లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా,  అవుకు మండలం, గుండ్ల శింగవరం గ్రామంలో  కాటసాని ఓబులమ్మ, ఓబులరెడ్డి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన శ్రీ కృష్ణదేవరాయ యూనివర్సిటీ నుండి బిఎ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
కాటసాని రామిరెడ్డి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1987లో అవుకు మండలం మెట్టుపల్లె సింగిల్‌ విండో అధ్యక్షుడిగా, 1988–93 వరకు గుండ్ల శింగవరం సర్పంచ్‌గా, అవుకు మండల ఉపాధ్యక్షుడిగా, 1994–98 వరకు బనగానపల్లె మండల జెడ్పీటీసీ సభ్యుడిగా పని చేసి, 2006లో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. ఆయన 2009లో ప్రజారాజ్యం పార్టీ లో చేరి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బనగానపల్లె నియోజకవర్గం నుండి పీఆర్పీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి చల్లా రామకృష్ణారెడ్డి పై 13,686 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2011లో ప్రజారాజ్యం పార్టీ కాంగ్రెస్ లో విలీనం కావడంతో కాంగ్రెస్ పార్టీ లో చేరి 26 ఆగష్టు 2013న రాజీనామా చేశాడు. ఆయన 4 సెప్టెంబర్ 2013న వైఎస్సార్సీపీ పార్టీ గౌరవాధ్యక్షురాలు వైఎస్ విజయమ్మ సమక్షంలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ లో చేరాడు.
కాటసాని రామిరెడ్డి 2014లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి బీసీ జనార్ధన రెడ్డి చేతిలో 17341 ఓట్ల తేడాతో ఓటమిపాలయ్యాడు.కాటసాని రామిరెడ్డి 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి బీసీ జనార్ధన రెడ్డి పై 	13,384 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచాడు.
దందె
భౌగోళికం, జనాభా
Dande (394) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన Amritsar- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 213 ఇళ్లతో మొత్తం 1076 జనాభాతో 222.8 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 23 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 558, ఆడవారి సంఖ్య 518గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 846 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37648.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Ranike) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (Ranike) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Ranike) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Ranike) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Attari) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపవైద్య కళాశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Attari) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామ పిన్ కోడ్ టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామంలో లేదు.సమీపటెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో ఉంది. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది టాక్సీలుగ్రామంలో ఉంది. ట్రాక్టరుగ్రామంలో ఉంది. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపరాష్ట్ర హైవేగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపఇతర జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది..
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
విద్యుత్తు
10 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 11 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 15 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 0 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 0 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
Dande (394) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
.4
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ
Dande (394) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : Wheat, Rice, Maize
సంగొల్లి రాయన్న (చిత్రం)
క్రాంతివీర సంగొల్లి రాయన్న అనేది 2012లో విడుదలైన కన్నడ భాషా చిత్రం. నాగన్న దర్శకత్వంలో ఆనంద్ అప్పుగోల్ దీన్ని నిర్మించాడు. ఇందులో దర్శన్, జయప్రద, నికితా తుక్రాల్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రం కర్ణాటకకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు సంగొల్లి రాయన్న గురించి. అతను 1830లో ఈస్టిండియా కంపెనీతో పోరాడి, ఉరితీయబడ్డాడు.
ఈ సినిమాను రూ. 30 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించారు. కర్ణాటకలో ప్రదర్శించిన 22 రోజుల్లో సుమారు ₹ 30 కోట్లు, 75 రోజుల్లో ₹ 40 కోట్లు వసూలు చేసింది.
ప్లాట్లు
గ్రామాధికారి, తన కొడుకును గ్రామీణ జీవితంలోని హింసాత్మక రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంచాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. అయితే, విధి మరో రకంగా తలచి, ఆ యువకుడు ఇంటికి తిరిగి రావడమే కాకుండా, కత్తి కూడా చేత పట్టుకుంటాడు.
సురేంద్రబాబు
ఎన్.వి.సురేంద్రబాబు  IPS విజయవాడ నగర పోలీసు కమీషనరు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన గుంటూరు జిల్లాకు కెందిన దోనెపూడి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి నిమ్మగడ్డ జనార్థన రావు పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు. సురేంద్రబాబు 2001 నుండి 2004 వరకు విజయవాడ పోలీసు కమీషనరుగా పనిచేసాడు. ఆయన ఇనస్పెక్టరు జనరల్ ఆఫ్ పోలీసుగా 2007లో పదోనతి పొందాడు.
హైదబాదు పోలీసు విభాగం యొక్క అడిషనల్ కమీషనరుగా ఆయన మానవవనరులు, ఆర్థిక, ఇంఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, న్యాయ నిర్వహణ లలో సహకారాన్నందించాడు.
ఆయన డెహ్రాడూన్ లోని నేషనల్ పోలీసు అకాడమీ వద్ద ఎస్.పి శిక్షణ పొందాడు. మావోయిస్టు వ్యతిరేక శిక్షణను నల్లమల లోని గ్రే హౌండ్స్ అకాడమీలో పూర్తి చేసాడు. ఆయన మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బి.టెక్ చేసాడు. ఆయన వరంగల్ లో ఎన్.ఐ.టి నుండి బి.టెక్ డిగ్రీని, ముంబై లోని ఎన్.ఐ.టి.ఐ.ఇ నుండి ఎం.టెక్ డిగ్రీని పొందాడు. ఆయన ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఛార్టెడ్ అకౌంట్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ఫెలోషిప్ చేసాదు. ఆయన కృష్ణా జిల్లా క్రికెట్ అసోసియేషన్ కు గౌరవ అధ్యక్షునిగా ఉన్నాడు.
ఆయనకు 2003లో రాజీవ్ సర్వీస్ మెడల్ లభించింది.
అమృతరావు
అమృత రావు (మ .1770 - 1824) మరాఠా ప్రముఖుడు. పేష్వా రఘునాథ రావు దత్తపుత్రుడు. 1803 లో యశ్వంత రావు హోల్కరు పూనా మీద దాడి చేసి తన పెంపుడు సోదరుడు పేష్వా రెండవ బాజీ రావును పదవీచ్యుతుడిని చేసాడు. తదనంతరం హోల్కరు నామమాత్రంగా అమృత రావు నేతృత్వంలో ఒక తాత్కాలిక మండలిని ఏర్పాటు చేసి పేష్వా ప్రభుత్వాన్ని తన పేరు మీద నడిపించాడు. హోల్కరు తన ప్రభుత్వం చట్టపరమైన స్థితిని బలోపేతం చేయడానికి అమృతరావు కుమారుడు వినాయక రావును పేష్వాగా నియమించాడు. ఎందుకంటే మరణించిన పేష్వా రెండవ మాధవ రావు వితంతుభార్య వినాయకను దత్తత తీసుకున్నది. ఏదేమైనా బాజీ రావు బ్రిటిషు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ నుండి సహాయం కోరాడు. ఆయన పురోగతితో అమృత రావు ఆయన కుమారుడు పూణే నుండి పారిపోవాలని ఒత్తిడి చేయబడ్డారు. తదనంతరం అమృత రావు బ్రిటిషు వారితో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. బుందేల్ఖండులోని పెన్షను ఎస్టేటును తీసుకుని ప్రతిఫలంగా పేష్వా కార్యాలయం మీద ఉన్న అన్ని హక్కులను వదులుకోవడానికి అంగీకరించాడు.
సురేంద్రబాబు
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఐ.పి.ఎస్.ఆఫీసర్లు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన పోలీసు అధికారులు
అమృతరావు
దౌలతురావు సింధియాతో సంఘర్షణ
దౌలతు రావు సింధియా ముందున్న మహాద్జీ సింధియా వితంతుభార్య సింధియా రాజసభ నియంత్రణ కోరుతూ అతనితో పోరాడింది. 1798 లో సింధియా వితంతుభార్యను అహ్మదు నగరుకు బదిలీ చేసి, వారిని అక్కడ గృహనిర్బంధంలో ఉంచాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అయినప్పటికీ సింధియా మనుషులు అహ్మదునగరుకు తరలిస్తుండగా, మహిళలకు విధేయుడైన అధికారి ముజాఫరు ఖాను వారిని కోరెగావు భీమా సమీపంలో రక్షించాడు. ఖాను వితంతువులను కొరెగావు భీమా దగ్గర ఉన్న అమృత రావు వద్దకు తీసుకువెళ్ళాడు. అమృత రావు వారికి రక్షణ కల్పించారు.
1798 జూన్ 7 రాత్రి వితంతువులను తిరిగి పొందటానికి సింధియా ఒక ఫ్రెంచి అధికారి - కెప్టెను డు ప్రాటు ఆధ్వర్యంలో ఐదు పదాతిదళ బెటాలియన్లను పంపాడు. అయితే అమృత రావు సైన్యం సింధియా మనుషులను వెనక్కి నెట్టాలని బలవంతం చేసింది. సింధియా అప్పుడు చర్చలు ప్రారంభించి మహిళలు వారి నివాసం ఎంచుకోవడానికి అవకాశం ఇచ్చింది. మహిళల తరపున సింధియాను కలవడానికి అమృత రావు పూనాను చేరుకున్నాడు. ఆయన తన శిబిరాన్ని ములా నది ఒడ్డున, ఖాడ్కి వంతెన సమీపంలో ఏర్పాటు చేశాడు. స్థానిక మొహర్రం ఊరేగింపులో క్రమాన్ని కొనసాగించాలనే నెపంతో సింధియా బావ, జనరలు సర్జీ రావు ఘట్గే (సర్జెరావు అని కూడా పిలుస్తారు) రెండు బెటాలియన్లను నదీతీరానికి నడిపించారు. కానీ ఆయన వ్యక్తులు 25 ఫిరంగులతో అమృత రావు శిబిరంలో కాల్పులు జరిపారు. అమృత రావు దళాలు చెదరగొట్టబడడంతో ఘాట్గే శక్తి వారి మీద దాడి చేసి వారి శిబిరాన్ని దోచుకుంది. ఆ తరువాత వితంతువులు కొల్హాపూరుకు పారిపోయారు.
పూనాను హోల్కర్లు ఆక్రమించుట
1802 అక్టోబరు 25 న దౌలతు రావు సింధియా ప్రత్యర్థి ప్రముఖుడు యశ్వంతు రావు హోల్కరు పూనా మీద దండెత్తి, హదప్సరు యుద్ధంలో సింధియా, పేష్వా రెండవ బాజీ రావు సంయుక్త దళాలను ఓడించారు. పూణే మీద నియంత్రణ సాధించిన తరువాత హోల్కరు పూనాలో పేష్వా హోదా పొందాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అసలు అధికారాన్ని పేష్వా కార్యాలయం కలిగి ఉండకపోగా పేష్వాను తొలగించే చర్య ఇతర మరాఠా ప్రభువుల వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంటుంది. అందువలన జున్నారులో ఉన్న బాజీ రావు సోదరుడు అమృత రావును హోల్కరు పంపాడు. రెండవ బాజీ రావు పూర్వీకుడు పేష్వా రెండవ మాధవ్ రావు భార్య అయిన యశోద బాయి దత్తత తీసుకున్న అమృత రావు తన కుమారుడు వినాయక రావుతో పూనా చేరుకున్నారు. హోల్కరు అమృత రావు నేతృత్వంలో ఒక తాత్కాలిక మండలిని ఏర్పాటు చేసి ఆయన పేరు మీద పేష్వా ప్రభుత్వాన్ని నడిపించాడు. వినాయక రావును కొత్త పేష్వాగా నియమించడం ద్వారా పూనాలోని తన కొత్త ప్రభుత్వానికి చట్టపరమైన హోదా ఇవ్వడానికి కూడా ప్రయత్నించాడు.
పూనాకు పారిపోయిన తరువాత
ఇంతలో బ్రిటిషు జనరలు ఆర్థరు వెల్లెస్లీ అమృత రావుతో కరస్పాండెన్సు ప్రారంభించారు. వెల్లెస్లీ ఆయనను ఒక విలువైన మిత్రుడిగా చూశాడు. ఆయన విరోధిగా ఉంటే ప్రమాదకరమైన ప్రత్యర్థిగా మారగలడు. అమృత రావు అయిష్టంగానే హోల్కరుతో చేరాడు. బ్రిటీషు వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటంలో పెద్దగా అవగాహన లేదు. పర్యవసానంగా రెండు పార్టీలు చర్చలు జరపాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. అయినప్పటికీ రెండవ భాజీరావు రాజీతో సంతోషంగా లేడు. పేష్వా రెండవ బాజీ రావు అమృత రావును తన శత్రువుగా భావించాడు. 1803 ఆగస్టు 14 న అమృత రావు బ్రిటిషు వారితో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. పేష్వా కార్యాలయం మీద ఉన్న అన్ని వాదనలను వదలివేయడానికి, బ్రిటిషు వారితో స్నేహంగా ఉండటానికి ఆయన అంగీకరించాడు. ప్రతిగా ఆయన బండా జిల్లాలో ఒక జాగీర్తో కంపెనీ నుండి సంవత్సరానికి 7 లక్షల రూపాయల పెన్షను పొందాడు. ఆయన కార్విలో తన నివాసం చేపట్టాడు. ఆయన, ఆయన వారసులు బుందేల్ఖండు ఏజెన్సీ తిరోహా (కిరూరు) ఎస్టేటును పరిపాలించారు. అక్కడ, అతను తన మతతత్వం, దాతృత్వానికి ప్రసిద్ది చెందాడు. ఆయన ఒకసారి బెనారసులో ఖైదు చేయబడిన వ్యక్తులందరినీ అప్పులు తీర్చడం ద్వారా విడిపించాడు.
అమృత రావు 1824 సెప్టెంబరు 6 న బెనారసు సమీపంలోని సెక్రోలు వద్ద మరణించాడు. ఆయన కుమారుడు, వారసుడు వినాయక రావు 1853 లో సంతానం లేకుండా మరణించాడు. కంపెనీ వారి పెన్షను నిలిపివేసిన తరువాత వినాయకు దత్తపుత్రులు నారాయణ, మాధో 1857 తిరుగుబాటులో చేరారు. తిరుగుబాటు అణిచివేయబడింది: నారాయణరావు ఖైదీగా మరణించాడు. తిరుగుబాటు సమయంలో ఆయన చిన్న వయస్సును పరిగణనలోకి తీసుకుని మాధో రావుకు పాలెగాడుగా ఉండటానికి అనుమతి ఇవ్వబడింది.
మూలాలు
వర్గం:1770 జననాలు వర్గం:1824 మరణాలు వర్గం:మరాఠీ వ్యక్తులు వర్గం:పీష్వా రాజవంశం వర్గం:19వ శతాబ్దపు వ్యక్తులు
మౌ
మౌ,  ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, మౌ జిల్లా లోని పట్టణం. దీన్ని మౌనత్ భంజన్ అని కూడా అంటారు. ఇది ఒక పారిశ్రామిక పట్టణం. మౌ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. ఇది ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తూర్పు భాగంలో ఉంది. ఈ పట్టణం చీర పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది శతాబ్దాల నాటి సాంప్రదాయ వ్యాపారం, పట్టణ ప్రజల పురాతన కళ.
1540- 1545 మధ్యకాలంలో, హుమాయున్‌ను ఓడించిన షేర్ షా సూరి, తన పాలనలో ఉన్న గొప్ప సూఫీ సాధువు సయ్యద్ అహ్మద్ వాద్వాను కలవడానికి కొల్హువాన్ (మధుబన్) సందర్శించాడు. షేర్ షా కుమార్తెలలో ఒకరైన మహ్వానీ, వాద్వా దర్గాకు సమీపంలో శాశ్వతంగా స్థిరపడింది. మొగలు చక్రవర్తి అక్బర్ అలహాబాద్ వెళ్ళేటప్పుడు మౌ గుండా వెళ్ళాడని జియావుదీన్ బర్నీ రాసాడు. ఆ సమయంలో, మొగలు సైన్యంతో పాటు వచ్చిన ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, టర్కీలకు చెందిన కార్మికులు, చేతివృత్తులవారూ ఇక్కడ శాశ్వతంగా స్థిరపడ్డారు. ఈ చేతివృత్తులవారు కొంతకాలానికి ఇక్కడి సమాజంలో కలిసిపోయారు. వారు తమ కళను సజీవంగానే ఉంచుకున్నారు. తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో చేనేత పరిశ్రమ క్రమంగా మరణించినప్పటికీ, మౌ లోని చీర పరిశ్రమ ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతంలో హస్తకళకు చిట్టచివరి స్థావరంగా మిగిలిపోయింది. అక్బర్ కుమార్తెలలో ఒకరైన జహానారా బేగం కూడా ఆ ప్రాంతంలోనే స్థిరపడిందని భావిస్తారు. ఆమె ఇక్కడ ఒక మసీదు నిర్మించింది. ఆ అసలు మసీదు ప్రస్తుతం ఉనికిలో లేదు గానీ, షాహి ఖత్రా అనే ఈ స్థలంలో ఉన్న షాహి మసీదు దాని గత వైభవాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.
మౌ ప్రజలు భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో పాల్గొన్నారు. 1939 లో మహాత్మా గాంధీ, జిల్లా లోని దోహారీఘాట్ ప్రాంతాన్ని సందర్శించాడు.
1932 లో ఆజంగఢ్ జిల్లా ఏర్పాటయింది. 1988 వరకు మౌ ప్రాంతం ఆ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. 1988 నవంబరు 19 న ఆజంగఢ్ జిల్లా నుండి విడదీసి, మౌ జిల్లాను ఏర్పరచారు.
జనాభా
2011 జనగణన ప్రకారం, మౌ పట్టణ జనాభా 2,78,745. అందులో 1,42,967 మంది పురుషులు, 1,35,778 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లల సంఖ్య 42,216. ఇది మౌ జనాభాలో 15.15%. రాష్ట్ర జనాభాలో లింగనిష్పత్తి 912 కాగా మౌలో ఇది 950. పిల్లల్లో లింగనిష్పత్తి 952. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం మొత్తమ్మీద పిల్లల్లో లింగనిష్పత్తి 902. మౌలో అక్షరాస్యత 77.13%, ఇది రాష్ట్ర సగటు 67.68% కంటే ఎక్కువ. పురుషుల్లో అక్షరాస్యత 82.37% కాగా, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత రేటు 71.60%.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
ముతుకూరి గౌడప్ప
thumb|ముతుకూరి గౌడప్ప ముతుకూరి గౌడప్ప దత్త మండలాలలో బ్రిటిష్ వారిపై తొలి తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన వీరుడు. రైతుల సంక్షేమం కోసం పెంచిన పన్నులను వ్యతిరేకిస్తూ ఎదురు తిరిగిన ధీశాలి. కర్నూలు జిల్లా దేవనకొండ మండలం లోని తెర్నేకల్లు గ్రామ వాసి. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డికన్నా 45 సంవత్సరాల ముందే బ్రిటిష్ వారు రాయలసీమలో అడుగుపెట్టిన తొలి సంవత్సరం లోనే ఆంగ్లేయుల నిరంకుశ పాలనను ఎదిరించి తిరుగుబాటు చేసినటువంటి వ్యక్తి ఇతను. కానీ ఈ తిరుగుబాటుకు చరిత్రలో పెద్దగా ఎక్కడా గుర్తింపు రాలేదు. ముతుకూరు గౌడప్పపైనా, తెర్నేకల్లు పోరాటంపైనా ఎటువంటి పరిశోధనలు జరగలేదు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
కీసర (అయోమయనివృత్తి)
వికీపీడియాలో కీసర అనే పేరుతో కింది పేజీలున్నాయి.
2023 ఐసీసీ అండర్-19 మహిళల టీ20 వరల్డ్ కప్
2023 ఐసీసీ అండర్-19 మహిళల టీ20 వరల్డ్ కప్ ఐసీసీ మహిళల అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ యొక్క మొదటి ఎడిషన్ 2023లో దక్షిణాఫ్రికా ఆతిథ్యమిచ్చింది. 2021 ఏప్రిల్ లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ కోవిడ్ -19 కారణంగా టోర్నమెంట్‌ను 2021 నిర్వహించాల్సి ఉండగా, అనివార్య కారణాలవల్ల జనవరి 2023కి మార్చారు.
మూలాలు
వర్గం:క్రికెట్ వర్గం:క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
దేవరపాగ
ఒక పూర్వ వంశానికి చెందిందే ఈ దేవరపాగ, Devarapaga దేవరపాగ వంశకులు పూర్వం 200 సంవత్సర క్రితం అలంపూర్ తాలూకాలో నివసించేవారు. బ్రతుకుదెరువు కోసం కొంతమంది హైదరాబాద్, వనపర్తి, నాగర్ కర్నూల్, కొల్లాపూర్, వరకు వలస వచ్చి బ్రతుకుతున్నారు. ముఖ్యనంగా చెప్పాలంటే దేవరపాగ పేరు ఇపుడు చాలా పేర్లుగా పిలుస్తున్నారు. దేవరపాగ (హైదరాబాద్, నాగర్ కర్నూల్), దేవరపోగు (కొల్లాపూర్), ధ్యారాపోగా (వనపర్తి), అనికూడా పిలుస్తుంటారు. 1936 లో ముగ్గురు అలంపూర్ నుండి ముగ్గురు మూడు గ్రామాలకు చేరుకున్నారు. తీగలపల్లి (పెద్దవాడు), వెన్నచెర్ల (నడిపివాడు), బావాయిపల్లి (చిన్నవాడు), ఇపుడు ఈ మూడు ఊర్లలలో కలిపి 800 వందల జనాభా ఉంటుంది. దేవరపాగ వంశానికి చెందిన నేను దేవరపాగ బలమశయ్య రెండవ కుమారుడు దేవరపాగ లక్ష్మయ్య మా తండ్రి. నా పేరు కుర్మయ్య దేవరపాగ
అజిత్‌పాల్ సింగ్ కోహ్లి
అజిత్‌పాల్ సింగ్ కోహ్లి పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2022 పంజాబ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పాటియాల నుంచి పోటీ చేసి పంజాబ్‌ మాజీ ముఖ్యమంత్రి కెప్టెన్‌ అమరిందర్ సింగ్ పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
కొలకలూరు రామశేషశర్మ
కొలకలూరు రామశేషశర్మ, సుప్రసిద్ధ రంగస్థల నటులు.
జననం
వీరు 1948లో గుంటూరు జిల్లా తెనాలి తాలూకా కొలకలూరు లో జన్మించారు.
రంగస్థల ప్రస్థానం
చిన్నవయసులోనే దొంగవీరుడు నాటకంలో మురళి పాత్రతో రంగప్రవేశం చేశారు. కళాశాల విధ్యను ముగించుకొని పూర్తిస్థాయిలో నాటకరంగానికి వచ్చారు.
1983లో కొలకలూరు లో 'శివశేషసాయి నాట్యమండలి' స్థాపించి అనేక పౌరాణిక నాటకాలు వేవారు.
వల్లూరి వెంకట్రామయ్య చౌదరి దగ్గర మాయల ఫకీరు పాత్రను నేర్చుకుని అనేక చోట్ల ఏకపాత్రాభినయం చేశారు. ప్రస్తుతం కొలకలూరు లో వైధ్య వృత్తి చేసుకుంటూ వీలున్నప్పుడు నాటకాలలో పాల్గొంటున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:1948 జననాలు వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
తేజస్విని ప్రకాష్
తేజస్విని ప్రకాష్ భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటి. ఆమె 2007లో కన్నడ సినిమా మసనాడ మక్కలు ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి మఠడ్ మఠడ్ మల్లిగే సినిమాలో పాత్రకుగాను మంచి పేరు తెచ్చుకుంది. ఆమె టెలివిజన్ రియాలిటీ షో బిగ్ బాస్ కన్నడ ఐదవ సీజన్‌లో పాల్గొంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1987 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
పీష్వా నారాయణరావు
నారాయణరావు (1755 ఆగస్టు 10- 1773 ఆగస్టు 30) మరాఠా సామ్రాజ్యం 9 వ పీష్వా, 1772 నవంబరు 9 నుండి 1773 ఆగస్టులో హత్యచేయబడే వరకు. ఆయన గంగాబాయి సాతేను వివాహం చేసుకుని సవాయి మాధవరావు పేష్వాకు జన్మనిచ్చాడు.
ఆరంభ జీవితం, పీష్వా సింహాసనం అధిష్టించడం
నారాయణరావు పేష్వా బాలాజీ బాజీ రావు (నానా సాహెబు అని కూడా పిలుస్తారు), గోపికాబాయికి మూడవ కుమారుడు. పేష్వా బిరుదు వారసుడు నారాయణరావు పెద్ద సోదరుడు విశ్వాస రావు మూడవ పానిపటు యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. 1761 లో బాలాజీ బాజీ రావు మరణించిన తరువాత రెండవ సోదరుడు మాధవరావు తండ్రి వారసత్వంగా పేష్వా అధికారం స్వీకరించాడు. వారి మామ రఘునాథరావును మాధవరావుకు ప్రతినిధిగా నియమించారు. ఆయన మేనల్లుడికి వ్యతిరేకంగా కుట్ర పన్ని చివరికి గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారు.
మొదటి మాధవరావు 1772 లో క్షయవ్యాధితో మరణించాడు. ఆయన తరువాత 17 నారాయణరావు ఆయన మామ రఘునాథరావు గృహ నిర్బంధం నుండి విడుదలయ్యాక మళ్ళీ ప్రతినిధిగా వ్యవహరించాడు. బాలాజీ బాజీ రావు మరణం నుండి పేష్వా కావాలని కోరుకునే అపరిపక్వ నారాయణరావు, ఆయన ప్రతిష్టాత్మక మామ మధ్య త్వరలో విభేదాలు తలెత్తాయి. ఇద్దరి చుట్టూ దుర్మార్గపు సలహాదారులు ఉన్నారు. వారు ఒకరి మీద ఒకరు తమ మనస్సును మరింత విషపూరితం చేసుకున్నారు. తత్ఫలితంగా నారాయణరావు తన మామను తిరిగి గృహనిర్భంధంలో ఉంచారు.
నారాయణరావు హత్య
రఘునాథు అసంతృప్తి చెందిన భార్య ఆనందీబాయి, సేవకుడు తులాజీ పవారు "కుట్ర వెనుక ఉన్న మార్గదర్శక ఆత్మలుగా ఉన్నారు. రాజభవనంలోని జంటకు, వెలుపల గందరగోళ సిపాయిలకు మధ్య తులాజీ ప్రధాన అనుసంధానంగా పనిచేసాడు అని రావు వ్రాశాడు. 1773లో వినాయకచవితి సందర్భంగా (1773 ఆగస్టు 30 వినాయకచవితి చివరి రోజు అనగా అనంతు చతుర్దశి), వారి కెప్టెను సుమే సింగు గార్డి నేతృత్వంలోని పలు గార్డులు రాజభవనంలోకి ప్రవేశించి గందరగోళాన్ని సృష్టించడం ప్రారంభించారు. వారు రఘునాథరావును విడుదల చేయాలని భావించారు. నారాయణరావును వ్యతిరేకించిన రఘునాథరావు, అతని భార్య ఆనందైబాయి, నారాయణరావుతో తమ వివాదంలో మధ్యవర్తిత్వం చేస్తామని గార్డిలకు హామీ ఇచ్చారు. నారాయణరావు తన మామ తనకు హాని చేయనివ్వడు అని భావించి రఘునాథరావు వద్దకు పరిగెత్తాడు. గార్డులు నారాయణరావును తన మామ గదిలోకి ప్రవేశించడానికి అనుసరించాడు. తులాజీ పవారు ఆయనను లాగగా, సుమెరు సింగు గార్డి అతన్ని నరికివేసాడు. ఘటనా స్థలంలో మొత్తం 11 మంది మృతి చెందారు. ఈ 11 మంది బాధితుల్లో ఏడుగురు బ్రాహ్మణులు (నారాయణరావుతో సహా), ఇద్దరు మరాఠా సేవకులు, ఇద్దరు పనిమనిషులు ఉన్నారని చరిత్రకారుడు సర్దేసాయి రాశారు. మొత్తం మారణహోమం అరగంటలో జరిగింది. మధ్యాహ్నం 1 గంటలకు ఇది జరిగింది. నారాయణరావు మృతదేహాన్ని షానివరు వాడా నారాయణ ద్వారం ద్వారా రహస్యంగా తీసుకెళ్ళి లక్కీ పూలు దగ్గర ముత్తా నది ఒడ్డున దహనం చేశారు.
ఈ హత్యలో మొత్తం 49 మంది ఉన్నారు: ఇరవై నాలుగు బ్రాహ్మణులు, ఇద్దరు సరస్వత్లు, ముగ్గురు ప్రభులు, ఆరు మరాఠాలు, ఒక మరాఠా పనిమనిషి, ఐదుగురు ముస్లింలు, ఎనిమిది మంది ఉత్తర-భారత హిందువులు.
ప్రసిద్ధ పురాణకథనం ఆధారంగా మరాఠీ పదం ధారా (धरा) లేదా 'హోల్డు' (మరాఠీలో అసలు పదబంధం - "नारायणरावांना धरा" ("నారాయణరావు-అనా ధారా")) ను ఉపయోగించి నారాయణరావును తీసుకురావాలని రఘునాథరావు సుమేరు సింగు గార్డికి సందేశం పంపారు. ఈ సందేశాన్ని ఆయన భార్య ఆనందీబాయి అడ్డగించింది. ఆయన ఒకే అక్షరాన్ని మారా (मारा) లేదా 'చంపడం' అని చదివేలా మార్చాడు. ఈ దుర్వినియోగం గార్డిలు నారాయణరావును వెంబడించటానికి దారితీసింది. వారు రావడం విన్నప్పుడు, "కాకా! మాలా వాచ్వా !!" అని అరుస్తూ తన మేనమామల నివాసం వైపు పరుగెత్తటం ప్రారంభించాడు. ("అంకుల్! నన్ను రక్షించండి!"). కానీ అతనికి సహాయం చేయడానికి ఎవరూ రాలేదు. ఆయన మామ సమక్షంలో చంపబడ్డాడు. నారాయణరావు మృతదేహాన్ని చాలా ముక్కలుగా చేసినట్లు పుకార్లు వచ్చాయి. ఆ ముక్కలను ఒక కుండలో తీసుకెళ్లాల్సి వచ్చింది. ఇకనుంచి దీనిని నది దగ్గర తీసుకొని అర్ధరాత్రి దహనం చేశారు. ఈ చర్య పేష్వా పరిపాలనకు చెడు కీర్తిని తెచ్చిపెట్టింది. దీనిని మంత్రి నానా ఫడ్నవీసు చూసుకుంటున్నారు. ఈ సంఘటనపై దర్యాప్తు జరపాలని పరిపాలన ప్రధాన న్యాయమూర్తి రాం శాస్త్రి ప్రభును కోరింది. రఘునాథరావు, ఆనందీబాయి, సుమేరు సింగ్ గార్డి అందరినీ గైర్హాజరు మీద విచారించారు. రఘునాథరావును నిర్దోషిగా ప్రకటించినప్పటికీ, ఆనందీబాయిని అపరాధిగా, సుమేరు సింగు గార్డిని అపరాధిగా ప్రకటించారు. సుమెరు సింగు గార్డి 1775 లో బీహారు లోని పాట్నాలో రహస్యంగా మరణించారు. ఆనందీబాయి ఆమె చేసిన పాపాలను తీర్చడానికి హిందూమత ఆధారిత పరిహారాలు చేసింది. ఖరగు సింగు తులజీ పవార్లను హైదరు అలీ తిరిగి ప్రభుత్వానికి అప్పగించాడు. వారిని హింసించారు. ఇతరులకు కూడా వేగంగా శిక్ష విధించబడింది.
వారసత్వం
నారాయణరావు భార్య, గంగాబాయి (నీ, సాతే) హత్య సమయంలో గర్భవతి. నారాయణరావు హత్య తరువాత రఘునాథరావు పేష్వా అయ్యాడు. కాని త్వరలోనే సామ్రాజ్యం సభికులు, నైట్సు చేత తొలగించబడ్డాడు. వారు బదులుగా గంగాబాయి కొత్తగా పుట్టిన కుమారుడు సవాయి మాధవరావును పేష్వాగా నానా ఫడ్నవీసు నేతృత్వంలో సభికులు ప్రతినిధులుగా నియమించబడ్డారు. నారాయణరావు దెయ్యం ఇప్పటికీ శానివరు వాడాలో తిరుగుతుందని ఆయన హత్య జరిగిన విధిలేని రాత్రి ఆయన చేసిన విధంగానే సహాయం కోసం పిలుస్తుందని ఒక ప్రసిద్ధ పుకారు తలెత్తింది.
పూణేలోని నారాయణ పేత్ ప్రాంతానికి పేష్వా నారాయణరావు పేరు పెట్టారు.
నారాయణరావు ఆత్మ
ప్రతి పౌర్ణమి రాత్రి నారాయణరావు దెయ్యం శనివారు వాడా శిధిలావస్థలో తిరుగుతుందని పూణేలో ఒక నమ్మకం ఉంది. ఆయన మరణించిన రాత్రి ఆయనకు సహాయం చేయడానికి ఎవరూ రానందున "కాకా మాలా వాచ్వా" (తెలుగులో రక్షించండి మామా) అని అతని గొంతు వినపడుతుందని ఈ ప్రాంతాలలో ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. రెండవ బాజీరావు దెయ్యం వంటి మూఢనమ్మకాన్ని కూడా విశ్వసించాడు. పూణే నగరం చుట్టూ వేలాది మామిడి చెట్లను నాటాడు. ఇది దెయ్యాల నుండి రక్షిస్తుందనే ఆశతో బ్రాహ్మణులు, మత సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చాడు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1755 జననాలు వర్గం:1773 మరణాలు వర్గం:మరాఠీ వ్యక్తులు వర్గం:పీష్వా రాజవంశం వర్గం:మరాఠా సామ్రాజ్య పాలకులు వర్గం:18వ శతాబ్దపు వ్యక్తులు
గాయత్రి రఘురాం
గాయత్రి రఘురాం ఒక భారతీయ కొరియోగ్రాఫర్, దక్షిణ భారతీయ చిత్ర పరిశ్రమలో పనిచేసిన నటి. ప్రముఖ నృత్య దర్శకుడు రఘురామ్ కుమార్తె, గాయత్రీ అరంగేట్రం తమిళ చిత్రం చార్లీ చాప్లిన్లో ఒక నటిగా ప్రారంభమైంది. తదనంతరం కొంత కాలం విద్య అభ్యసన నిమిత్తం విరామం తర్వాత 2008 లో చలన చిత్రాలలో కొరియోగ్రాఫర్ గా పనిచేయడం ప్రారంభించింది
సినీప్రస్థానం
ఆమె మొదటి సినిమా దర్శకుడు శక్తి చిదంబరం కామెడీ డ్రామా చార్లీ చాప్లిన్, దీన్లో ప్రభుదేవా నటి అభిరామిలతో కలిసి నటించింది. ఈ చిత్రానికి మొదట గాయత్రి జయరాంను తీసుకొని తరువాతా ఆమె స్థానంలో గాయత్రి రఘురాంను తీసుకున్నారు. ఈ చిత్రం విజయవంతం అవడంతో ఆమె కొత్త తారగా అవతరించింది. స్వతహాగా నాట్యకారిణి కావడంతో ఆమె డాన్స్ పరంగా ఈ చిత్రంలో పేరు సంపాదించుకున్నది
ఆమె నటనకు మంచి అవకాశాలు వస్తున్నపుడు ఆమె తన ఆసక్తిపై అమెరికాలో విజువల్ కమ్యూనికేషన్ లా (Visual Communications in Iowa) చేయడానికి వెళ్ళింది. .
ఆమె మరొక త్రిల్లర్ సినిమా కంధస్వామి (Kanthaswamy (2009)), వ్యంగ్య చిత్రమైన తమిళ్ పదం ([Tamil Padam (2010)) వంటివి విజయం సాధించాయి.
2014 వరకూ ఆమె సుమారు 100 సినిమాల వరకూ నృత్య దర్శకురాలిగా పనిచేసారు.
ఆమె తన స్నేహితురాలు ఐశ్వర్య ధనుష్ యొక్క గట్టి పట్టుదలతో వైయ్ రాజా వాయి (2015) సినిమాలో ప్రధాన పాత్ర గౌతమ్ కార్తీక్ యొక్క సోదరి పాత్రను పోషించాడు.
అదేవిధంగా, ఆమె దర్శకుడు బాల యొక్క గ్రామ నాటక చిత్రం తారై తప్పట్టి (2016)లో అతిథి పాత్ర పోషించారు
2017 తమిల్ బిగ్ బాస్ షోలో పాల్గొన్నారు. ఆమె ఈ షోలో 56రోజులు పాటు ఉన్నారు.
జీవిత విశేషాలు
గాయత్రి డాన్స్ మాస్టర్ రఘురాం, గిరిజా రఘురాం గార్ల రెండవ కుమార్తె.
ఆమె అక్క సుజా ఒక ప్రముఖ నర్తకురాలు, గతంలో ఆమె నటిగా పనిచేశారు.
ఈమె దర్శకుడు కృష్ణస్వామి సుబ్రహ్మణ్యం మనుమరాలు. ఆమె తల్లి గిరిజ, ఆమె సోదరి నృత్యదర్శకురాలు బృద
నవంబరు 2015 లో, గయాత్రీ తమిళనాడులో కళల కోసం భారతీయ జనతా పార్టీ కార్యదర్శిగా బిజెపి అధ్యక్షుడు అమిత్ షా సమక్షంలో ఆమె పార్టీలో చేరారు.
మూలాలు, బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు వర్గం:నృత్యదర్శకులు
త్రయంబకేశ్వరాలయం (నాసిక్)
త్రయంబకేశ్వరాలయం ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి. త్రయంబకేశ్వర్ శివాలయం (श्री त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर) త్రయంబక్ పట్టణంలోని ఒక పురాతన హిందూ దేవాలయం. ఈ క్షేత్రం నాసిక్ పట్టణానికి 28 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. త్రయంబకం లేదా త్రయంబకేశ్వర్ అని పిలిచే ఈ క్షేత్రాన్ని గోదావరి జన్మస్థానంగా పిలుస్తారు. అయితే ఈ క్షేత్రానికి గోదావరి జన్మ స్థానం కొన్ని వందల అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది.
ఇది నాసిక్ నుండి 24 నక్షిక్ రహదారిలో ఉంది. ఇది హిందూ దేవుడు శివునికి అంకితం చేసిన దేవాలయం. మహారాష్ట్రలోని త్రయంబకేశ్వర్ వద్ద హిందూ వంశావళి నమోదు చేయబడిన పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాలలో ఇది ఒకటి. పవిత్ర గోదావరి నది మూలం త్రయంబక్ సమీపంలో ఉంది. ఇండోర్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఫడ్నవీస్ అయిన శ్రీమంత్ సర్దార్ రావుసాహెబ్ పార్నేర్కర్ నిర్మించిన ఆలయ ప్రాంగణంలోని కుసావర్త కుంట (పవిత్రమైన చెరువు), భారతదేశం ద్వీపకల్పలో రెండవ పొడవైన నది అయిన గోదావరి నదికి మూలం. కుండ అంచున సర్దార్ ఫడ్నవీస్, అతని భార్య ప్రతిమను చూడవచ్చు. ప్రస్తుత ఆలయాన్ని మొఘల్ పాలకుడు ఔరంగజేబు ధ్వంసం చేసిన తర్వాత పేష్వా బాలాజీ బాజీరావు నిర్మించారు.
పురాణ ఇతిహాసం, చరిత్ర
thumb|త్రయంబకేశ్వరాలయం|ఎడమ త్రయంబకేశ్వరుడు అనగా పరమశివుడు. 'అంబక 'మంటే 'నేత్ర' మని అర్థం. మూడు నేత్రాలు గల దేవుడు త్రయంబకుడు. సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని - అనే మూడు తేజస్సులు మూడు నేత్రలుగా వెలసిన దేవుడు. పాలభాగంలోని మూడవ నేత్రమే అగ్నినేత్రం. మన్మథుణ్ణి ఈ నేత్రాగ్నితోనే శివుడు భస్మం చేశాడు. స్వర్గం, ఆకాశం, భూమి - అనే మూడు స్థానాలకు సంరక్షకుడైన తండ్రి శివుడు అని కూడా త్రయంబక శబ్దాన్ని వివరిస్తారు. 'త్రయంబకం యజామహే - సుగంధిం పుష్టి వర్ధనమ్' మృత్యుంజయ మహామంత్రంతో మృత్యువు అనగా మరణం నుండి విడుదల చేయమని భక్తులు శివుణ్ణి ప్రార్థిస్తారు.
ఆలయ విశేషాలు
ఈ ఆలయం హేమంత్‌పంతీ శైలికి చెందిన నిర్మాణం. ఆలయం చుట్టూ నిర్మాణం లోపలివైపు చతుర్స్రాకారంగానూ బయటి వైపుకు నక్షత్రాకారంగానూ ఉంటుంది.
కుశావర్తనం, గోదావరి పుట్టుక
గర్భగుడికి బైటవైపుగా నాలుగు ద్వారాలతో మండపం ఉంటుంది. గర్భగుడిలో కల శివలింగం భూమికి కొంత దిగువలో ఉంటుంది. దాని నుండి నిరంతరం నీటి ఊట ఊరుతూ ఉంటుంది. అది దేవాలయం ప్రక్కన కుశావర్తనం అనే సరోవరంలో కలుస్తూ ఉంటుంది. కుశ అంటే ధర్భ, వర్తం అంటే తీర్ధం అని అర్ధం. దీనిలో స్నానం చేయడం వలన సర్వపాపాలు, రోగాలు పోతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
గౌతముడు శివుని మెప్పించి గంగను తీసుకువచ్చే ప్రారంభంలో తన చేతినున్న ధర్భతో గౌతమి చుట్టూ తిప్పాడు. అలా తిప్పిన, ఆవర్తనమైన చోట బ్రహ్మగిరి నుండి గంగ నేలకు దిగి గోదావరిగా ప్రవహించడం మొదలిడిందని పురణాల ప్రకారం కథనం.
రవాణా మార్గాలు
నాసిక్ నుండి దేవాలయానికి 28 కిలోమీటర్లు. ఇక్కడి నుండి బస్సులు ఉంటాయి. అలాగే రైల్వే స్టేషను నుండి దేవాలయం నలభై కిలోమీటర్లు. ఇక్కడి నుండి ప్రవేట్ వ్యాన్లు బస్సులు ఉంటాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు
కారు
కారు (ఆంగ్లం Car) అనే పదం మోటారుకారుకు వాడుక పదం. కారు మోటారుతో నడిచే చక్రాలు కలిగిన వాహనం. నిర్వచనాల ప్రకారం కారుకు ఒకటి నుండి ఎనిమిది మంది కూర్చొనడానికి వీలుగా ఉండి నాలగు చక్రాల సహాయంతో మానవుల రవాణాకు మాత్రమే ఉపయోగపడే ఒక వాహనం. కాని, చాలా రకాల వాహనాలు చాలా పనులకొరకు ఉపయోగించబడుతున్నాయి, కనుక కారుకు పై నిర్వచనం కొన్ని సార్లు వర్తించకపోవచ్చు.
ఆవిష్కరణ
1769లో మొట్టమొదటి తనకుతాను నడిచే వాహనాన్ని కనుగొన్నట్టుగా నికోలస్-జోసెఫ్ కగ్నాట్‌ను పేర్కొంటారు. కాని కొంతమంది ఈయన తయారు చేసిన మూడు చక్రాల వాహనం అసలు నడవలేదని చెప్తారు. మరికొంతమంది ఫెర్డినాడ్ వెర్బీస్ట్ అనే ఆయన ఆవిరితో నడిచే కారును 1672 లో కనుగొన్నట్టు చెప్తారు. ఏదేమైనా గాని స్విస్ దేశానికి చెందిన ఫ్రంకోయిస్ ఐసాక్ డే రివాజ్, హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ల మిశ్రమంతో నడిచే మొట్టమొదటి 'ఇంటర్నల్ కంబషన్ ఇంజన్' కలిగిన వాహనాన్ని రూపొందించాడు. కాని ఆ డిసైన్ అంత విజయవంతమవలేదు.
1881 నవంబరులో ఫ్రాన్స్ దేశానికి చెందిన గస్టావే ట్రావే పారిస్‌లో జరిగిన 'ఇంటర్నేషనల్ ఎక్సిబిషన్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రిసిటి'లో నడిచే మూడు చక్రాల వాహనాన్ని ప్రదర్శించాడు.