cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఆకవీడు
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఆకవీడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఆకవీడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఆకవీడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
కంది, సజ్జలు, ప్రత్తి, వరి, జొన్న
గణాంకాలు
2001 వ .సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5,547. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,867, మహిళల సంఖ్య 2,680, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,254 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 4288 హెక్టారులు
రూపనగుడి
రూపనగుడి, నంద్యాల జిల్లా, ఉయ్యాలవాడ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉయ్యాలవాడ నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 282 ఇళ్లతో, 1193 జనాభాతో 915 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 604, ఆడవారి సంఖ్య 589. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 446 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594612 .పిన్ కోడ్: 518155.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,008. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 500, మహిళల సంఖ్య 508, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 195 ఉన్నాయి.
భౌగోళికం
కుందూ నదీ తీరాన వెలిసిన అనేక గ్రామాలలో రూపనగుడి కూడా ఒకటి.కుందూ నది వరద తీవ్రతతో ఉధృతంగా ప్రవహించినపుడు గ్రామ ప్రజలు ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకొని జాగారం చేస్తారు. వాన వెలిసి నది ఉధృతి తగ్గిన తరువాత తమ తమ పనులలో నిమగ్నమై జీవిస్తారు.
సంస్కృతి
గ్రామంలో ఎటువంటి గొడవులు ఏ కోశాన కానరాదు. గ్రామస్తులంతా కలిసి మెలిసి జీవించడంలోని ఆనందాన్ని ఇంకా కోల్పోలేదు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఉయ్యాలవాడలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోయిలకుంట్ల లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల నంద్యాల లోను, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం బనగానపల్లె లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.గ్రామంలో గత పది సంవత్సరాలుగా అక్షరాస్యత పట్ల అవగాహన పెరిగి ఉన్నత చదువులు చదివే విద్యార్థుల సంఖ్య క్రమేపి పెరుగుతున్నది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచి నీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతి పంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగు నీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగు నీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీటిని నేరుగా జల వనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
రూపనగుడిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
గ్రామంలో జన్మించిన ప్రముఖులు
thumb|ప్రధమ భారత స్వతంత్ర సంగ్రామానికి పూర్వమే ఆంగ్లేయులను గడ గడ లాడింఛిన ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి నరసింహారెడ్డి రూపనగుడి గ్రామంలో జన్మించాడు.
భూమి వినియోగం
రూపనగుడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రూపనగుడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చిత్తయ్యవలస
చిత్తయ్యవలస, విజయనగరం జిల్లా, గజపతినగరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గజపతినగరం నుండి 7 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 27 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 113 ఇళ్లతో, 421 జనాభాతో 162 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 210, ఆడవారి సంఖ్య 211. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582738 .పిన్ కోడ్: 535270.
రూపనగుడి
ఉత్పత్తి
రూపనగుడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. గ్రామ ప్రజలు పూర్తిగా వ్యవసాయం మీదనే అదారపడి గ్రామస్థులు జీవనం సాగిస్తున్నారు.కుందూ నదీ పరీవాహక ప్రాంతమే కాక చెరువు కింద కూడా పంటలు పండుతాయి.
చిత్తయ్యవలస
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల గజపతినగరంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల గంగచొల్లపెంతలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గజపతినగరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం గజపతినగరంలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చిత్తయ్యవలసలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఇద్దరు ఉన్నారు.
రూపనగుడి
ప్రధాన పంటలు
శనగలు, వరి, జొన్నలు
చిత్తయ్యవలస
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
చిత్తయ్యవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చిత్తయ్యవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
చిత్తయ్యవలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్
మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ యాపిల్ తయారు చేసిన ఒక అతిచిన్న (ultra-portable) ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్. యాపిల్ CEO స్టీవ్ జాబ్స్ జనవరి 15, 2008 మ్యాక్ వర్ల్డ్ కాన్ఫరెంస్‌లో దీన్ని విడుదల చేసాడు. ఇది కేవలం 1.36 కిలోల బరువు మాత్రమే ఉంది. దీని అతి ఎక్కువ మందము 0.76 అంగుళాలు (1.93 సెం. మి.), అతి తక్కువ మందము 0.16 అంగుళాలు (0.4 సెం. మి.) మాత్రమే. ప్రస్తుతం తయారు చేయబడే అన్ని ల్యాప్ టాపులకన్నా మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ అది అతి తక్కువ మందం కలిగినది.
సంగ్రహము
మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ యొక్క మందము, బరువు తగ్గిచ్చడానికి యాపిల్ కొన్ని ఫీచర్లను తీసివేసింది. పవర్ బుక్ 2400సి తరువాత యాపిల్ సీడీ/డీవీడీ డ్రైవ్ లేకుండా తయారుచేసిన మొదటి ల్యాప్‌టాప్ ఇది. అవసరమైతే ఎక్స్టెర్నల్ డ్రైవ్ కొనుకోవచ్చు, లేకపోతే మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ తో పాటే వచ్చే రిమోట్ డిస్క్ సాఫ్ట్ వేర్ ద్వారా ఇంకోక కంప్యూటర్ డ్రైవ్ ని వాడుకోవచ్చు. సెక్యూరిటి స్లాటు, ఈథర్నెట్ పోర్టు కూడా లేవు. కాకపోతే USB నుండి ఈథర్నెట్ కు అడాప్టర్ కొనుక్కోవచ్చు. ఇవన్ని కాకుండా మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ లో ఒక USB స్లాటు మాత్రమే ఉంది. ఇప్పుడు వచ్చే ల్యాప్ టాపుల్లో రెండు కంటే ఎక్కువ USB స్లాటులు ఉండడం సాధారణం.
మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ సాలిడ్ స్టేట్ డ్రైవ్ తో వచ్చే మొదటి ల్యాప్‌టాప్ (యాపిల్ తయారు చేసిన ల్యాప్ టాపుల్లో). ఇంటెల్ కోర్ టూ డ్యుఓ ప్రాసెసర్ ని మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ కోసం ప్రత్యేకంగా చిన్నది చేసారు. మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ లో ఉండే ప్రాససెర్ సాధారణంగా ఉండె ప్రాససెర్లకన్నా 60శాతం చిన్నది. మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ కి మ్యాక్‌బుక్ ప్రో తరహా మ్యాగ్నెటిచ్ లాచ్ సిస్టెమ్ (అయస్కాంత 'లాచె' విధనము (Magnetic Latch System)), అల్యూమినియం కేసింగ్ ఉన్నాయి. చాలా పెద్దగా ఉన్న ట్రాక్ పేడ్ (trackpad) ఐ-ఫోన్ వంటి ట్రాక్ పేడ్ భంగిమలు (trackpad gestures) ఉన్నాయి. ఇది మునుపటి మ్యాక్‌బుక్ ట్రాక్ పేడ్స్ (trackpads) కంటే అభివృద్ధి చేయబడినవి.
మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ మ్యాక్ ఓయస్ టెన్ వి10.5 "లియోపార్డ్" తో వస్తుంది. లియొపార్డ్ లో టైమ్ మెషిన్, క్విక్ లుక్, స్పేసెస్, స్పాట్ లైట్, డాష్ బోర్డ్, మెయిల్, ఐచాట్, సఫారి, అడ్రెస్ బుక్, క్విక్ టైమ్, ఐకాల్, డీవీడీ ప్లేయర్, ఫోటో బూత్, ఫ్రంట్ రో, ఐట్యూన్స్, ఎక్స్ కోడ్ డెవెలపర్ టూల్స్ ఉన్నాయి. దీంట్లో ఐలైఫ్ '08 కూడా ఉంది. ఐలైఫ్ లో ఐఫోటో, ఐమూవీ, ఐడీవీడీ, ఐవెబ్, గరాజ్ బాండ్ ఉంటాయి. 30 రోజుల పరీక్షా వెర్సన్ మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్ ఫర్ మ్యాక్, ఐవర్క్ కూడా ఉంటాయి.
పరిమాణములు
యాపిల్ మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ ని "ప్రపంచంలో అతి తక్కువ మందము కల ల్యాప్‌టాప్" (world's thinnest notebook) అనీ, "అతి తక్కువ మందము 0.16 అంగుళాలు మాత్రమే, అతి యెక్కువ మందము 0.76 అంగుళాలు మిగిలిన ల్యాప్ టాపుల్లో అతి తక్కువ మందము కంటే తక్కువ" (మందం 0.16 అంగుళాలు, ఎత్తు 0.76 అంగుళాలు). అని పేర్కొనింది. అది సోనీ TZ సీరీస్ లాంటి వాటితో పోలిస్తే, అని జాబ్స్ తాను మ్యాక్ వర్ల్డ్ కాన్ఫరెంస్ లో మాట్లాడుతున్నప్పుడు అన్నాడు. మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ కంటే తక్కువ మందము తో ఇంతక ముంది ల్యాప్ టాపులు తాయారు చేయబడ్డాయి. 2002లో టొషీబా, పోర్టేజే 2000 (Portégé 2000) అనే ల్యాప్‌టాప్ తయారు చేసింది. దాని అతి ఎక్కువ మందము కేవలం 0.72 అంగుళాలు మాత్రమే. 1997లో మిట్సుబిషి, హెచ్. పి. కలిసి పీడియోన్ అనే ల్యాప్‌టాప్ తయారు చేసాయి. దాని అతి యెక్కువ మందము కేవలం 0.72 అంగుళాలు మాత్రమే.
రిమోట్ డిస్క్
thumb|right|మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ సూపర్ డ్రైవ్. (కావాలనుకుంటే కొనుక్కోవచ్చు) మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ వైర్లు లేకుండా (wirelessly) వేరొక కంప్యూటర్ సీడీ/డీవీడీ ని వాడుకోగలదు. ఆ ఇంకొక కంప్యూటర్ లో మ్యాచ్ ఓయస్ టెన్ కాని మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ కాని ఉండోచ్చు. దీని కొరకు సీడీ/డీవీడీ డ్రైవ్ ఉన్న కంప్యూటర్ లో రిమోట్ డిస్క్ సాఫ్ట్ వేర్ ఇంస్టాల్ చేయాలి. దీనితో ఏదైనా ఒక సీడీ నుండి కాని డీవీడీ నుండి కాను ఏదైనా సాఫ్ట్ వేర్ మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ లోకి ఇంస్టాల్ చేయవచ్చు. దీంతో మ్యాక్‌బుక్ ఎయిర్ లో ఫ్యాక్టరీ నుండి వచ్చినప్పుడు ఉన్న సాఫ్ట్ వేర్ (pre-installed software) ని తిరిగి ఇంస్టాల్ చేసుకోవచ్చు (ఒక వేళ తీసేసుంటే). రిమోట్ డిస్క్ తో సీడీ నుండి బూట్ కూడా చేయవచ్చును. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, ఇంకొక కంప్యూటర్ డ్రైవ్ ని ఏ అడ్డంకీ లేకుండా వాడుకోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటర్ వర్గం:కంప్యూటర్ నోట్ బుక్కులు
పసరుగిన్నె
పసరుగిన్నె, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, వై.రామవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. . ఇది మండల కేంద్రమైన Y. రామవరం నుండి 1 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 92 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 40 ఇళ్లతో, 134 జనాభాతో 72 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 62, ఆడవారి సంఖ్య 72. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 132. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586732. పిన్ కోడ్: 533483.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అడ్డతీగలలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల వై.రామవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వై.రామవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వై.రామవరంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల రాజానగరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు,ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
పసరుగిన్నెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
పసరుగిన్నెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జీడి, వేరుశనగ
అమ్మోనియా
అమ్మోనియా అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనం. నత్రజని, హైడ్రోజన్ మూలకాల సంయోగం వలన ఈ సమ్మేళనం ఏర్పడినది. ఇది ఒక అకర్బన సమ్మేళనం.ఒక పరమాణువు నత్రజని మూడు పరమాణువులు హైడ్రోజన్‌తో సంయోగం చెందటం వలన అమ్మోనియా వాయువు ఏర్పడును. ఈ సమ్మేళనం యొక్క రసాయనిక ఫార్ములా NH3. ఆహారం, రసాయానిక ఎరువుల ఉత్పత్తిలో పుర్వగామిగా పనిచేయును. ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా పలుఔషదాల ఉత్పత్తిలోముఖ్య వనరుగాను,, క్లినింగ్ ఉత్పత్తులలో అమ్మోనియాను ఉపయోగిస్తారు. అమ్మోనియాను విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్నప్పటికీ ఇది ఒక క్షారము, కొంత మేర ప్రమాదకరమైనది.
సహజమైన, స్వాభావికమైన ప్రకృతి సిద్ధమైన ఉనికి
భూవాతావరణంలో అమ్మోనియా యొక్క ఉనికిని అల్పపరిమాణంలో గుర్తించారు. ప్రకృతిలో నత్రజని కలిగిన జీవులు,, మొక్కలు, చెట్లు మొదలైనవి నశించు సమయంలో అమ్మోనియా ఏర్పడి వాతావరణంలోకి విడుదల అగును. వర్షపు నీటిలో కూడా అమ్మోనియా, అమ్మోనియా లవణాలు స్వల్ప పరిమాణంలో ఉండును. అగ్ని పర్వాతాల విస్పొటన పరిసరాలలో అమ్మోనియం కార్బోనేట్ ( సాల్ అమ్మోనియాక్), అమ్మోనియా సల్ఫేట్‌లను గుర్తించారు.
సూర్య మండలానికి చెందిన ప్లూటో, అంగారకుడు, బృహస్పతి, శని, యురనాస్,, నెప్ట్యూన్ గ్రహాలలో కూడా అమ్మోనియా ఉనికిని గుర్తించారు. అమ్మోనియాను కలిగిన పదార్థాలను, లేదా దీనికి సమానమైన పదార్థాలను అమ్మోనియాకల్ అంటారు.
చరిత్ర
రోమనులు అమ్మోనియం క్లోరైడ్‌ను సాల్ అమ్మోనియకస్ (sal ammoniacus :ఆమున్ లవణం)అని పిలిచేవారు.దీనిని మొదట పురాతన లిబియాలోని ఆమున్ గుడి (Greek Ἄμμων Ammon) సమీపంలో గుర్తించడం వలన ఈ పేరు పెట్టారు.సాల్ అమ్మోనియాక్ రూపంలో 8శతాబ్ది నాటికే ముస్లిం రసవేత్తలకు అమ్మోనియం పరిచయమే. దీనిని మొదటగా పెర్షియన్ రసాయనశాస్త్రవేత్త జాబీర్ ఇబిన్ హయ్యాన్ (Jābir ibn Hayyān), 13 వ శతాబ్దిలో యురోపియన్ రసవేత్తలు ప్రస్థాపించారు. మధ్యయుగంలో రంగులు అద్దేవారు ఉపయోగించి నట్లు తెలుస్తున్నది. 15 శతాబ్దిలో బాసిలియాస్ వాలెంతినస్ ( Basilius Valentinus) క్షారాలు, సాల్ అమ్మోనియా రసాయనిక చర్య వలన అమ్మోనియా ఉత్పత్తి చేసి చూపాడు.
గాలిలోని నత్రజని నుండి అమ్మోనియాను ఉత్పత్తి చెయ్యు హబెర్-బోష్ పద్ధతి (Haber–Bosch process) ఫ్రిట్జ్ హబెర్, కార్ల్ బోష్‌లు 1909 లో అభివృద్ధి చేసారు. ఈ ఉత్పత్తి విధానానికి యాజమాన్య హక్కు (patent)ను 1910 లో పొందారు. హబెర్-బోష్ పద్ధతిలో అమ్మోనియాను మొదటి సారిగా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో జర్మనీలో ఉత్పత్తి చేసారు. యుద్ధసమయంలో చిలే నుండి నైట్రేడుల సరాఫరా అపివెయ్యడం వలన పై పద్ధతిలో అమ్మోనియాను జర్మనీలో ఉత్పత్తి చేసారు. ఇలా ఉత్పత్తి చేసిన అమ్మోనియాను యుద్ద అవసారాలకై ప్రేలుడు వస్తువులను తయారు చేసారు.
సహజ వాయువు లభించక పూర్వం అమ్మోనియా ఉత్పత్తికి అవసరమైన హైడ్రోజన్‌ను నీటిని విద్యుద్వి శ్లేషన చేసి ఉత్పత్తి చేసెవారు లేదా క్లోరో ఆల్కలీని ఉపయోగించేవారు.
గుణములు-ధర్మములు
అమ్మోనియా రంగులేని వాయువు. ఒకప్రత్యేకమైన ఘాటైన వాసన కలిగిఉన్నది. అమ్మోనియా గాలికన్న తేలికైనది. గాలి సాంద్రతతో పోల్చిన 0.5 89 రెట్లు ఉండును.అమ్మోనియా అణువుల మధ్య బలమైన హైడ్రోజన్ బంధ కారణంగా,అమ్మోనియా వాయువును సులభంగా ద్రవికరించవచ్చును. అమ్మోనియా −33.3 °C (−27.94 °F)వద్ద బాష్పికరిస్తుంది., −77.7 °C (−107.86 °F)వద్ద తెల్లని స్పటికాలుగా ఘనీభవిస్తుంది. అమ్మోనియాను సోడియం బైకార్బోనేట్ లేదా అసిటిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపిన వాసన రహితమగును. సోడియం బైకార్బోనేట్ లేదా అసిటిక్ ఆమ్లంతో చర్యజరపడం వలన వాసన లేని అమ్మోనియం లవణాలు ఏర్పడును.
ఒక అట్మాస్ ఫియర్ వత్తిడి వద్ద అమ్మోనియా -33.34°Cవద్ద బాష్పి కరణ చెందును.కావున అమ్మోనియాను తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో, వత్తిడిలో నిల్వ చేసి ఉంచాలి. గృహాలలో ఉపయోగించు అమ్మోనియా లేదా అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్ అను ద్రవం అమ్మోనియా వాయువును నీటిలో కరగించి చేసింది.
ఘనస్థితి
అమ్మోనియా అణువు ఘానాకృతి కలిగి ఉండును.పియర్‌సన్ సంకేతం cP16, స్పేస్ గ్రూప్ P213 No.198,, లాట్టిస్ స్థిరాంకం 0.5125 nm.
ద్రవ అమ్మోనియా బలమైన అయానికరణ శక్తి కలిగి ఉంది. ద్రవ అమ్మోనియా భాస్పికరణ యొక్క ప్రామాణిక ఎంథాల్ప్తిమార్పు చాలాఎక్కువ (23.35 kJ/mol, cf.నీరు 40.65 kJ/mol,మిథేన్ 8.19 kJ/mol, ఫాస్ఫైన్ 14.6 kJ/mol).
అమ్మోనియా ద్రావణి లక్షణాలు
అమ్మోనియా నీటిలో కలిసిపోతుంది.సజల ద్రవం లోని అమ్మోనియాను,ద్రవాణాన్ని వేడి చెయ్యడం ద్వారా తొలగించవచ్చును. అమ్మోనియా సజల ద్రావణము క్షారగుణం కలిగి ఉండును. గరిష్ఠ గాఢత కలిగిన (సంతృప్త )అమ్మోనియా ద్రావణం సాంద్రత 0.880గ్రాములు/సెం.మీ3.
అణు ఆకృతి, నిర్మాణం
అమ్మోనియా అణువు త్రికోణియ పిరమిడ్ ఆకారం కలిగి ఉండి, బంధ కోణం 106.7°కలిగి ఉండును. అమ్మోనియా అణువులో కేంద్రభాగంలోని నత్రజని/నైట్రోజన్ అణువు బయటి వలయం/ఆర్బిటాల్‌లో 5 ఎలక్ట్రాన్‌లను కలిగి ఉండి, వీటికి అదనంగా ప్రతి హైడ్రోజన్ నుండి ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను కలిగి ఉండును. అనగా అణువులో మొత్తం ఎనిమిది ఎలక్ట్రానులు లేదా 4జతల ఎలక్ట్రానులు జంటలు/జతలు చతురతల కోణంగా ఏర్పడి ఉండును. ఇందులో 3 జతల ఎలక్ట్రానులు బంధజంటగా ఏర్పడి, ఒక ఎలక్ట్రాన్ జంట ఒంటరిగా ఉండును. ఒంటరిగా ఉన్న ఈ ఎలక్ట్రాన్ జంట ఎక్కువ వికర్షణ కలిగి ఉండటంచే బంధ కోణం 109.5°బదులు 106.7° తోచతురతల కోణంగా అణువు రూపుదిద్దుకుంది.
అమ్మోనియం అణువులో నత్రజని పరమాణువు ఏకాంత ఎలక్ట్రాన్ జతను కలిగి ఉండటం వలన, అమ్మోనియాకు క్షారగుణం,, ప్రోటాన్ గ్రహీత తత్వం అబ్బినది. అమ్మోనియా అణు నిర్మాణ సౌష్టవం, అమ్మోనియాకు ధ్రువీయత ( polar) ను కల్గిస్తుంది. అమ్మోనియాకు ఉన్న ఈ ధ్రువీయత, హైడ్రోజన్ బంధాన్ని ఏర్పరచు సామర్ధ్యం, అమ్మోనియాను నీటిలో త్వరగా కరిగేటట్లు చేస్తోంది.అమ్మోనియాగా మితమైన క్షారగుణాన్ని కలిగి ఉంది. 1.0 M (మోలార్)అమ్మోనియా సజల ద్రవం యొక్క pH 11.6.
ద్విస్వభావత/ఉభయదర్శిని
అమ్మోనియా క్షార గుణంతో పాటు మితంగా అమ్ల గుణాని కలిగి ఉండటాన్ని ద్విశ్వభావత (Amphoteric)అందురు.అమ్మోనియా యొక్క క్షారగుణమే అమ్మోనియాకు ఉన్న ప్రత్యేకగుణం.అమ్మోనియా ఒక బలహీనమైన క్షారము.అమ్మోనియా, ఆమ్లాలతో సంయోగరసాయనిక చర్య జరపడం హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో చర్య వలన అమ్మోనియం క్లోరైడ్ (సాల్ అమ్మోనియా), నత్రికామ్లంతో అమ్మోనియం నైట్రేట్‌ను ఏర్పరచును. పొడి (dry) అమ్మోనియా పొడి హైడ్రో క్లోరైడ్ తో చర్య జరుపదు,రెండింటి మధ్య చర్య కై చెమ్మ/తేమ అవసరం. అమ్మోనియా ఆమ్లాలతో జరపడం వలన ఏర్పడిన లవణాలను అమ్మోనియం లవణాలు అంటారు.ఈ అమ్మోనియం లవణాలు (NH4)+.అయానును కలిగి ఉండును.
అమ్మోనియా బలహీనమైన క్షార మైనప్పటికి,ఇది మితంగా ఆమ్లంగా కూడా ప్రవర్తించును.ఇది అమైడులను ( ఇవి NH2− ఆయానులను కలిగి ఉండును)ఏర్పరచును.లిథియం ద్రవ అమ్మోనియాలో కరగడం వలన లిథియం అమైడ్ ద్రావణం ఏర్పడును.
స్వీయ వియోజనం
నీరు వలె అమ్మోనియా కూడా అణు స్వయం అయానికరణ చెందిఆమ్ల, క్షార సందిగ్ద పదార్థాలను ఏర్పరచును. ప్రామాణిక వత్తిడి, ఉష్ణోగ్రత వద్ద అమ్మోనియా K=[NH4+][NH2−] = 10−30
అమ్మోనియా తో ఏర్పడు ఇతర సంయోగ పదార్థాలు
సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రంలో ప్రత్యామ్నాయ చర్యలలో (substitution reactions)అమ్మోనియా న్యూక్లియోపిల్ గా వర్తిస్తుంది. ఆల్కైడ్ హలినాయిడ్స్ (alkyl halides)తోఅమ్మోనియా చర్య వలన అమైన్స్ ఏర్పడును. వ్యాపార స్థాయిలో మిథైల్‌అమైన్‌ను, క్లోరోమిథేన్‌తో అమ్మోనియాను రసాయనిక చర్య జరిపించి ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. కార్బోలిక్ ఆమ్ల ఉత్పత్తులతో అమ్మోనియా చర్య వలన అమైడ్స్ ఏర్పడును. ఎస్టర్లు,అన్ హైడ్రైడ్‌లు కూడా అమ్మోనియాతో చర్య జరపడం వలన అమైడ్ లు ఉత్పత్తి అగును. 150 -200 °C ఉష్ణోగ్రతలో కార్బోలిక్ అమ్లంయొక్క అమ్మోనియం లవణాలను నిర్జలికరణ (dehydrated ) కావించి అమైడ్ లను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
అమ్మోనియాలోని హైడ్రోజన్ పరమాణువును తొలగించి, దాని స్థానంలో లోహా పరమాణువులు బంధం ఏర్పరచు కొనును. మాగ్నిషియాన్ని అమ్మోనియాతో మండించి నప్పుడు మాగ్నిషియం నైట్రైడ్ (Mg3N2) ఏర్పడును. వేడి చెయ్యబడిన సోడియం, పొటాషియంల మీదుగా అమ్మోనియా వాయువును ప్రసరింప చేసిన సోడామైడ్ (NaNH2),పోటా సామైడ్ (KNH2) ఏర్పడును. IUPAC సిపారసు ప్రకారం అమ్మోనియా పదానికి ప్రత్నామ్యాయంగా అజాన్ (azane)పదాన్ని ఉపయోగించవచ్చును.కనుక క్లోరోఅమైన్ ను ప్రత్నామ్యాయంగాక్లోరో అజాన్ అని పిలువవచ్చు,అయితే క్లోరో అమ్మోనియా అనిమాత్రం కాదు.
సాధారణంగా అమ్మోనియం హైడ్రైడ్‌గా తెలిసిన లేదా λ5-అమైన్ గాపిలువబడు ఘన స్పటిక పెంటా వేలంట్ అమ్మోనియా (పంచబంధ) అధిక వత్తిడి వద్ద మాత్రమే స్థిర మైనది. సాధారణ పరిస్థితు లలో ఇది వియోగం చెంది ట్రై వేలంట్ (త్రిబంధ) అమ్మోనియాగా ఏర్పడును.
అమ్మోనియాలో ఇతర లవణాల ద్రావణీయత
నీటితో సమానం కానప్పటికీ అమ్మోనియా ద్రావణం ఒక అయనీకరణ ద్రావణి (ionising solvent), నైట్రేట్ లు, నైట్రైల్సు, సైనైడులు,, థియోసైనైట్ వంటి అయోనిక్ సమ్మేళనాలు అమ్మోనియా ద్రావణంలో కరుగును. చాలా అమ్మోనియం లవణాలు అమ్మోనియాలో కరుగును,, ఇవి అమ్మోనియా ద్రావణంలో కరిగినపుడు ఆమ్లాల వలె ప్రవర్తించును. అమ్మోనియా ద్రావణంలో హేలినైడు ల ద్రావణీయత ఫ్లోరైడ్ నుండి మొదలుకుని అయోడైడ్ వరకు క్రమంగా పెరుగును. అమ్మోనియం నైట్రేట్ సంతృప్త ద్రావణం, 0.83 మోల్ ద్రావితాన్ని (solute)ను ఒకమోల్ అమ్మోనియా ద్రావణంలో కలిగిఉండును,, బాష్పిభవన వత్తిడి 1 బార్ కన్న తక్కువగా ఉండును (25°Cవద్ద)
అమ్మోనియా ద్రావణంలో కరుగు వివరాలు కొన్ని లవణాలద్రావణీయత వివరాలు
అమ్మోనియా యొక్క లోహాల ద్రావణాలు
ద్రవ అమ్మోనియాలో క్షారలోహాలు మఱియు ఎలక్ట్రోధనాత్మకత కలిగిన మాగ్నీషియం,కాల్షియం,స్ట్రాన్షియం,బేరియం,యురోపియం,, ఎట్టేర్బియం వంటి మూలకాలను తనలో కరగించు కొనును.తక్కవ గాఢత (0.06 మోల్ /లీ )లో ముదురు నీల వర్ణపు ద్రావణాలను ఏర్పరచును. ఈ తక్కువ గాఢత ద్రావనాలు లోహ కేటయానులను, అమ్మోనియా అణువు పంజరంచే ఆవృతమైన స్వేచ్ఛ ఎలక్ట్రానులను కలిగి ఉండును. ఇటువంటి ద్రవణాలు బలమైన ఆక్సీకరణ కారకాలుగా ఎంతో ఉపయోగకరం.ఎక్కువ గాఢత ద్రావణాలు ప్రవర్తనలోను, విద్యుత్తు వాహక తత్వంలో లోహాతత్త్వం ప్రదర్శించును. తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ రెండురకాల ద్రావణాలు ఒక దానితో ఒకటి కరగకకుండా,కల్సిఉంటాయి.
ఉత్పత్తి వివరాలు
2006 లో విశ్వవ్యాప్త అమ్మోనియా ఉత్పత్తి 146.5 మిలియను టన్నులు కాగా,20 12 లో 198 మిలియను టన్నుల అమ్మోనియాను ఉత్పత్తి చేసారు అనగా 2006 కన్న 35%ఉత్పత్తిలో వృద్ధి జరిగింది.అణువుకు ద్విధ్రువచలన గుణం కల్గించి,వలన లవణాలు ఏర్పడును.
ఉపయోగాలు
అమ్మోనియాను రసాయన ఎరువుగా,ద్రావణిగా, నత్రజని కలిగిన సంయోగ పదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి (precursor)గా,ఇంధనంగా,ప్రయోగశాలలో రసాయనకారకంగా
రసాయన ఎరువు
ఉత్పత్తి అగుచున్న అమ్మోనియాలో 83% (2004సం.లెక్కల ప్రకారంగా)ను రసాయనిక ఎరువుల తయారిలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మొక్కజొన్న, గోధుమ పంటల సాగుభూములలో అమ్మోనియాను వాడినప్పుడు దిగుబడి అధికంగా వచ్చును. అమెరికాలో వ్యవసాయపరంగా ఉపయోగించు నత్రజనిలో 30 % న్ని నిర్జల అమ్మోనియా రూపంలో ఉపయోగిస్తున్నారు.ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 110 మిలయన్ టన్నుల అమ్మోనియాను ఎరువుగా వాడుచున్నారు.
నత్రజని సమ్మేళనాల ఉత్పత్తికి పూర్వగామి
అమ్మోనియా ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా పలు నత్రజని కలిగిన సంయోగ పదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి (precursor)పాత్రను పోషిస్తున్నది.నిజానికి కృత్తిమంగా ఉత్పత్తి చెయ్యబడుచున్న నత్రజని సంయోగ పదార్థాలన్నీ అమ్మోనియా నుండే ఉత్పత్తి చెయ్యబడు చున్నవి. అటువంటి నత్రజని యుత సంయోగ పదార్థాలలో నైట్రిక్ ఆమ్లం ఒకటి. ఈ ఆమ్లాన్ని ఆస్త్వాల్ద్ (Ostwald)పద్ధతిలో అమ్మోనియాను గాలితో ఆక్సీకరణ చెందించి తయారు చేయుదురు. 700-850 °C,9 అట్మాసిఫియరు పీడనం వద్ద, ప్లాటినం ఉత్పేరకం సమక్షములో గాలితో అమ్మోనియాను ఆక్సీకరణ కావించడం వలన నత్రికామ్లం ఏర్పడును. ఈ చర్యలో నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ మధ్యంతర ఉత్పత్తి ( intermediate)గా ఏర్పడును. నత్రికామ్లంనుండి రసాయనిక ఎరువులు,ప్రేలుడు పదార్థాలు, ఆర్గానో నైట్రోజన్ సమ్మేళనాలను తయారు చేయుదురు.
అమ్మోనియానుండి ఉత్పత్తిఅగు ఇతర సమ్మేళనాలు
అమ్మోనియానుండి ఈ దిగువ పేర్కొన్న సమ్మేళనాలను కూడా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
కిణ్వన ప్రక్రియ/పులియబెట్టడం
పదార్థాలను పులియపెట్టే పరిశ్రమలలో16%- 25% అమ్మోనియా ద్రావణాన్ని కిణ్వనకారకంగా ఉపయోగిస్తారు. అమ్మోనియా16%- 25% ద్రావణం,పులియబెట్టు సమయంలో, మైక్రో ఆర్గానిజానికి అవసరమైన నత్రజని అందించు వనరుగా,,అవసరమైన pH ని ఏర్పరచుటకు సహకారిగా పనిచేయును.
ఆహార ఉత్పత్తుల సూక్ష్మజీవ నిరోధక కారకం
1875 నాటికే అమ్మోనియా బలమైన అంటి సెప్టిక్/క్రిమినాశకం అని గుర్తించారు..బీఫ్ టిని ప్రేసర్వ్/ సంరక్షణ చేయుటకు ఒక లీటరుకు 1.4 గ్రాముల అమ్మోనియా సరిపోతుంది.ఒక పరిశోధనలో అమ్మోనియా మూడు రకాల జంతు ఆహారంలోని 99 .9 % జూ నోటిక్ బాక్టీరియాను నాశనంచేసినట్లు తెలియ వచ్చింది.నిర్జల అమ్మోనియా బీఫ్ లోని సూక్ష్మజీవులను తొలగిస్తుంది.
ఇంధనంగా వాడకం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో జర్మనీలోని బెల్జియంలో బస్సులను నడుపుటకు ఇంధనంగా వాడినారు. 1900 ముందు దహన యంత్రాలలో, సోలార్ అప్లికేసనులలో కూడా ఉపయోగించిన దాఖాలాలు ఉన్నాయి.ద్రవ అమ్మోనియాను ఇంధనంగా రియాక్షన్ మోటార్సు XLR99 రాకెట్ ఇంజెనులో ప్రయోగించారు. ఈ మోటారు ఇంజనును x-15 హైపర్ సోనిక్ రిసెర్చ్ విమానములో అమర్చారు. అంతర్గత దహన యంత్రాలలో (I.Cengine)లలో శిలాజ ఇంధనానికి ప్రత్నామ్యాయంగా అమ్మోనియాను సిపారసు చెయ్యడం జరిగింది.
అమ్మోనియా యొక్క కెలరిఫిక్ విలువ 22.5 మెగా జౌల్స్ /కిలో (9690BTU/పౌండ్),అనగా డీసెల్ యొక్క కెలరిఫిక్ విలువలో దాదాపు సగం. అయితే అమ్మోనియాను ప్రస్తుతమున్న ఆక్టోసైకిల్ ఇంజనులలో సమర్ధ వంతంగా ఉపయోగించ లేము. ఇంజను యొక్క కార్బోరేటర్, ఇంజెక్టరుల డిజైనులలో మార్పులు అవసరం.
జౌళి పరిశ్రమలో
ద్రవ అమ్మోనియాను ప్రత్తి వస్తువులను ట్రేట్ మెంట్ చెయ్యుటకు ఉపయోగిస్తారు.ప్రత్యేకంగా ఉన్నిని ముందస్తు ఉతుకు (prewashing)లో ఉపయోగిస్తారు.
గృహాలలో అమ్మోనియా వినియోగం
5-15% (బరువు ప్రకారం)అమ్మోనియా ద్రావణాన్నిఇళ్ళలో క్లినింగ్ లిక్విడ్‌గా, ప్రత్యేకంగా గాజు వస్తువులను క్లినింగు చెయ్యుటకు ఉపయోగిస్తారు.ఈ వాయువు ఆవిరిలు లేదా ద్రావణం కళ్ళకు సోకిన కళ్ళు మండును.మ్యూకస్ పొరలను (శ్వాసకోశ,జీర్ణాశయం పొరలు)సోకినను ఇరిటేసను కలుగును. ఇళ్ళలో వాడునప్పుడు అమ్మోనియా ద్రావణం క్లోరిన్ కలిగిన వస్తువులతో కలువరాదు, కలిసిన విష వాయువులను వెలువరించును.
ప్రయోగ శాలలో అమ్మోనియా వినియోగం
అమ్మోనియా ద్రావణం యొక్క ప్రమాద స్థాయి,దానియొక్క గాఢత మీద ఆధారపడి ఉంది. 5-15% (బరువు ప్రకార౦)అమ్మోనియా కలిగిన ద్రావణంలను సజల అమ్మోనియా ద్రావణం అనియు, 25%కి మించి అమ్మోనియా కలిగిన అమ్మోనియా ద్రావణంలను గాఢ ద్రావణం అనియు వ్యవరిస్తారు.25% (బరువు,ఆధారంగా)అమ్మోనియా కలిగిన ద్రావణం సాంద్రత 0.907గ్రాములు/సెం.మీ3.ఇంతకన్నతక్కువ సాంద్రత ఉన్న అమ్మోనియా ద్రావాణాలు ఎక్కువ గాఢత కలిగి ఉండును. యురోపియన్ యూనియన్ వర్గీకరణ ప్రకారం వివిధ గాఢత కలిగిన అమ్మోనియా ద్రావణంల పట్టిక గాఢత కలిగిన అమ్మోనియా ద్రావణంల నుండి వెలువడిన ఆవిరులు కళ్ళకు,, శ్వాస కోశవ్యవస్థకు ఇరిటేసన్ కలిగించును. ఇటువంటి గాఢత కలిగిన అమ్మోనియా ద్రావణం కలిగిన బాటిల్‌ల మూతను పోగగదిలో (fume hood) ఉంచి తెరువవలెను.వెచ్చని వాతావరణంలో సంతృప్త అమ్మోనియా ద్రవాణాలు (0.880 సాంద్రత), మూసి ఉంచిన బాటిల్/ పాత్రలలో వత్తిడిని పెంచును.అలాంటి వాటిని తగు జాగ్రత్తలుతీసుకోని తెరువ వలెను. 25% అమ్మోనియా ద్రావణంలో అటువంటి సమస్యలు లేవు.
అమ్మోనియం ద్రావణాన్ని హలోజన్‌లను కలుపరాదు, కలిపిన విషపూరితమైన, విస్పొటన గుణమున్న ఉత్పత్తులు ఏర్పడును.వెండి,పాదరసం,లేదా అయోడైడ్ లవణాలతో అమ్మోనియా ద్రావణం యొక్క దీర్ఘకాలిక సంపర్కం విస్పోటన ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తికి దారితియ్య వచ్చును.ఇటువంటివి ద్రావాణ మిశ్రమాలు గుణాత్మక అకర్బన విశ్లేషణ వలన జరుగు సంభవం ఉంది.
విషప్రభావం
మానవుల,క్షీరదాల రక్త ప్రవాహ వ్యవస్థలోఅమ్మోనియా విష ప్రభావాన్ని నిలువరించే మెకానిజం నెలకొని ఉంది.దేహంలో ప్రవేశించిన అమ్మోనియా carbamoyl phosphate synthetase అను ఎంజైమ్ వలనcarbamoyl phosphate గా పరివర్తింపబడి యూరియా చక్రీయవ్యవస్థలోలో చేరి,అమినో ఆసిడ్‌గా ఏర్పడును.లేదా మూత్రం ద్వారా విసర్జింప బడును.చేపలు,, ఉభయ చరాలకు ఇటువంటి అమ్మోనియా విష ప్రభావాన్ని నిలువరించే మెకానిజం లేదు.అవి శరీరం నుండి అమ్మోనియాను నేరుగా విసర్జించును.అందుచేత నీటిలో తక్కువ ప్రమాణంలో అమ్మోనియా ఉన్నను ఈ జీవులకు ప్రాణాంతకం.
ముందస్తు రక్షణ జాగ్రత్తలు
అమెరికా యొక్క Occupational Safety and Health Administration (OSHA)అమ్మోనియాపరంగా కొన్ని రక్షణ జాగ్రత్తలను నిర్దేశించింది.వాతావరణంలో 35 ppm/ఘనపరిమాణం ఉన్నఅమ్మోనియా వాయువు ప్రభావానికి 15 నిమిషాల లోపుగురైన ప్రమాదం లేదు. 25 ppm అమ్మోనియా ఉన్న వాతావరణ పరిస్థితిలో 8 గంటలవరకు పర్వాలేదు.
భద్రముగా నిల్వ ఉంచుట
ప్రొపేన్ వాయువువలె నిర్జల అమ్మోనియా వాయువు, వాతావరణ పీడనం వద్ద (1.013 బార్)బాష్పీభవించును. అందువలన దృఢమైన వత్తిడిని తట్టుకో గలిగిన పాత్రలో 250psi (1.7 Mpa)వద్ద నిల్వ ఉంచెదరు. అమ్మోనియం సమ్మేళనాలను ఎటువంటి పరిస్థితి లోను అనవసరంగా క్షారాలతో కలువనివ్వరాదు. అలా కలవడం వలన ప్రమాద స్థాయిలో, ఒకేసారి పెద్ద మొత్తంలో అమ్మోనియా వాయువు వెలువడుఅవకాశం ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు
ఔకు
ఔకు,  నంద్యాల జిల్లా, ఔకు మండలం లోని గ్రామం, ఆ మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 70 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2871 ఇళ్లతో,11760 జనాభాతో 3166 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5764, ఆడవారి సంఖ్య 5996. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1479 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 271. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594484 .పిన్ కోడ్: 518124. ఇక్కడికి 40 కి.మీ.దూరంలో మంగంపేట దగ్గర కాశిరెడ్డి నాయన ఆశ్రమం ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 14,198. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 7,372, మహిళల సంఖ్య 6,826, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,650 ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాలఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ బనగానపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం నంద్యాల లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఔకులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఔకులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఔకులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చరిత్ర
ఔకు సంస్థానం 1473 కు పూర్వం విజయనగర సామ్రాజ్యము లో భాగంగా ఉండేది. ఇది ఆ సమయంలో దక్షిణ దక్కన్‌ ప్రాంతం లొని ఒక చిన్న రాజ్యం. ఇది ఉత్తరాన ఉన్న హైదరాబాదు నుండి దక్షిణాన ఉన్న బెంగుళూరు నుండి సమదూరంలో ఉంది
ఔకు సంస్థానాధీశులు
1805 తర్వాత ఔకు సంస్థానం హైదరాబాదు రాజ్యంలో విలీనమైంది.
ఆర్థిక పరిస్థితి
శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు నుండి పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్‌రెగ్యులేటర్, శ్రీశైలం కుడి ప్రధాన కాలువ, బనకచర్ల రెగ్యులేటర్, శ్రీశైలం కుడి బ్రాంచి కాలువ ద్వారా వచ్చే నీళ్ళు ఇక్కడి బాలెన్సింగు జలాశయానికి చేరి, ఈ ప్రాంత సాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తాయి.
నవాబ్‌పేట (చిగురుమామిడి)
నవాబ్‌పేట, తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా, చిగురుమామిడి మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన చిగురుమామిడి నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కరీంనగర్ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 929 ఇళ్లతో, 3454 జనాభాతో 1231 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1779, ఆడవారి సంఖ్య 1675. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 800 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572586 .పిన్ కోడ్: 505467.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి ఇందుర్తిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల ఇందుర్తిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల హుస్నాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కరీంనగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కరీంనగర్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నవాబ్‌పేటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నవాబ్‌పేటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నవాబ్‌పేటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
నవాబ్‌పేటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, వేరుశనగ
ఏటిమొగ
ఏటిమొగ్గ, కృష్ణా జిల్లా, నాగాయలంక మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నాగాయలంక నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మచిలీపట్నం నుండి 59 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1329 ఇళ్లతో, 4076 జనాభాతో 1579 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2111, ఆడవారి సంఖ్య 1965. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 11 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 89. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589787.
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో తలగడదీవి, పర్రచివర, గణపేశ్వరం, టి. కొత్తపాలెం, నంగేగడ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నాగాయలంకలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల వక్కపట్లవారిపాలెంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నాగాయలంకలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చల్లపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మచిలీపట్నంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఇటీవల బందరు డివిజన్ స్థాయిలో నిర్వహించిన 79వ గ్రిగ్ మెమోరియల్ ఆటల పోటీలలో, వాలీబాల్, టెన్నికాయిట్ జూనియర్ విభాగంలో, ఈ పాఠశాల విద్యార్థినులు, తమ అద్భుత ప్రతిభ కనబరచి రన్నర్స్ అప్ గా నిలిచారు. [3]
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఏటిమొగలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఏటిమొగలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఏటిమొగలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఏటిమొగలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఏటిమొగలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పైకం అర్జునరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. [2]
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4928. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2543, స్త్రీల సంఖ్య 2385, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1383 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1579 హెక్టారులు.
బుడగ తామర
బుడగ తామర ఒక నీటి మొక్క. దీనిని గుర్రపుడెక్క అని కూడా అంటారు. ఆంగ్లంలో వాటర్ హయసింథ్ అని పిలుస్తారు. వృక్షశాస్త్రంలో ఐకొర్నియా క్రస్సిపెస్ (Eichhornia crassipes) అని అంటారు. ఇది దక్షిణ అమెరికా అమెజాన్ నదీ పరీవాహక ప్రాంతానికి చెందినది. ఇతర ప్రదేశాలలో ఇది ఒక కలుపు మొక్కగా, విపరీతంగా పెరిగే అనవసరపు మొక్కగా పరిగణించబడింది. చెరువుల్లో, నీటి గుంటల్లో, నీరు చేరే పలు చోట్ల తరచూ ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది.
సాహసం (1992 సినిమా)
సాహసం 1992 లో వచ్చిన యాక్షన్ చిత్రం. శ్రీదేవి ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌లో ఎంవి రావు నిర్మించాడు. సురేష్ కృష్ణ దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో జగపతి బాబు, భాను చందర్, శరణ్య, కావేరి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఎంఎం కీరవానీ సంగీతం అందించాడు.
పాటలు
ఎంఎం కీరవానీ సంగీతం సమకూర్చిన పాటలను సూర్య ఆడియో కంపెనీ విడుదల చేసింది.
ఆరుణి మహర్షి
పూర్వకాలమున ఆరుణుడను పేరు గల ముని ఉండెడివాడు.ఆయనకు ఆరుణి యను పేరు గల కుమారుడు గలడు.ఆరుణి చిన్నతనమునుండి తపస్సాధనలో ఉండేవాడు.ఈతడు సర్వ గుణ శోభితుడు, మౌనవ్రతుడు.
ఒకనాడు ఆరుణి దేవికానదిలో స్నానం చేయుటకు బయలుదేరిపోతూ ఉండగా భయంకరాకారంలో ఒకక్రూరుడు ఎదురుగా రాసాగాడు.మహర్షి శ్రీహరినాయం జపిస్తూ నడుస్తూన్నాడు.అంత
ఆ క్రూరుడు ఆ మహర్షి దివ్వతేజస్సును చూపి మంత్రముగ్ధుడై సాష్ఠాంగపడ్డాడు.అతడొక దొంగల నాయకుడు.అనేక క్రూరకృత్యాలు చేసాడు.మహర్షిని చూడగానే అతని మనస్సు మారినది.వద్దన్నా
మహర్షి వెంటబడ్డాడు.అతనికి సేవ చేయసాగాడు.సంవత్సరముల తరబడిసేవచేస్తూనే ఉన్నాడు.మహర్షికి ఏ ఆపదా రాకుండ కాపాడుచున్నాడు.ఒకనాడొక బెబ్బులి మహర్షి పైకి రాబోగా ఆ దొంగల నాయకుడు బాణంతో దానిని సంహరించాడు.
అది అరుస్తూ ఆరుణి సమీపాన పడి మరణించింది.ఆ అరుపునకు అదిరిపడి నమో నారాయణాయ అని బిగ్గరాగా అన్నాడు.
మరణించి పడివున్న బెబ్బులి శరీరం నుండి ఒక దివ్వ పురుషుడు బయటకు వచ్చాడు.అతడు మహర్షికి నమస్కరించి మహాత్మా నేనొక వీరుడను.విప్రులను బాధించుటచే వారు నన్ను పులివికమ్మని శపించారు.
శాపవిమోచనం ప్రసాదించమని కోరగా వారు నారాయణ మంత్రం నా చెవిని శోకిన మరు క్షణం ఈ పులి రూపం పోయి మనుష్యు రూపం వస్తుందని పలికారు.మీరు పలికిన నారాయణ మంత్రం నేను విన్నాను.శాపవిమోచనం కలిగింది.అని చెప్పాడు.మహర్షి ఆనందించడు
తను సేవించే దొంగలరాజుని పిలిచి నాయనా|నీ సాహసానికి ఎంతో సంతోషంగా ఉంది.నీకు ఏం కావాలో కోరుకో అని పలుకగా దొంగలనాయకుడు మహర్షి మోక్షమార్గ ముపదేశించు అనగా ఆరుణి నీవు నేటి నుండి మాంసము తినడం మాని, సత్య వ్రతుడివై నారాయణ స్మరణ చేయుచూ జీవించు అదే నీకు మార్గం ప్రసాదిస్తూంది.
సాధన చేయి అని మహర్షి మౌనం వహించాడు ముని అదేశానుసారం హరిస్మరణ చేస్తూ తపస్సు ప్రారంభించడు.అతడే సత్యతవుడను నామంతో ముక్తినందాడు.మహర్షుల కృపకు పాత్రులైనవారు దేనినైనా సాధించగలదు గదా.
ఆరుణి మరికొంతకాలమునకు పెళ్ళిచేసికొని, భార్య వలన ఒక కుమారుని కన్నాడు.అతనికి శ్వేతకేతు అని నామకరణం చేసి పెంచి పెద్దచేశారు.తల్లి తండ్రులు .శ్వేతకేతు బ్రహ్మచర్య దీక్షతో విద్యాధ్యయనం సాగించాడు.తను నేర్చినదే సమస్తమని గర్వించసాగాడు.
అంత తండ్రి అతని గర్వమణచి నీవు నేర్చినది చాలా తక్కువ నీకు ఏమియూ తెలియదు.నేర్చుకోవలసినది ఎంతయే ఉంది.గర్వపడకు.ప్రశాంతచిత్తుడవై సర్వమును తెలిసికొనుటకు ప్రయత్నించు.అంతేగాని గ్రహించినదే సర్వమని గర్వపడరాదు అని మందలించగ అతడు తండ్రి పాదాలపై పడి క్షమించమని ప్రార్థిచాడు.అనంతరం తండ్రి వద్ద బ్రహ్మ జ్ఞానం తెలిసికొని
మనస్సు అన్నమయమని, ప్రాణము ఉదకమయమని, వాక్కు తేజోమయమని విభజించి విడమరచి తెలియజేశాడు.పరమాత్మ సర్వస్వమని తెలియజేశాడు.
ఆరుణి కుమారునకు ఇంకనూ తెలియజేస్తూ, నాయానా మర్రి కాయను తెచ్చిపగులగొట్టిన అందు ఏమియూ కనపడదు.కాని ఈ విత్తనము వల్లనే పెద్ద వృక్షము పెరుగుచున్నది.జీవుడు కూడా ఇంతే.నిన్ను నీ వున్న ప్రదేశం నుండి దూరంగా గొనిపోయి అక్కడ నీ కనులకు గంతలు కట్టి నీ ప్రదేశమునకు పో అని అన్ననాడు నీవు రాగలవా దారి తెలిసికోగలవా కష్టపడి సాధించగలవు
అట్లే గురువునుచేరి మానవుడు దారి తెలిసికొని ముక్తి పొందాలి అని ఎన్నో విషయాలు తెలిపాడు.అంతా విని శ్వేతకేతు తండ్రికి పాదాభివందనం చేసి తండ్రిని విడిచిపెట్టి బ్రహ్మర్షియై తరించాడు.
మనిమిప్పుడు చదువుకున్న ఈ ఆరుణి మహర్షి చరిత్ర అంత ప్రచారంలో ఉన్నట్లు కనపడదు.మహర్షులలో ఆరుని మహర్షి ఒకడుగా పరిగణింపబడ్డాడు.అటువంటి పరమపవిత్రుడైన మహర్షి జీవితం మనకు ఆదర్శప్రాయమైనది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:హిందూ ఋషులు వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు వర్గం:ప్రాచీన హిందూ తత్వవేత్తలు
అప్పుల అప్పారావు
అప్పుల అప్పారావు 1992లో ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో రాజేంద్ర ప్రసాద్, శోభన నాయికానాయకులుగా నటించిన హాస్యభరిత తెలుగు చలనచిత్రం.
మూలాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:తెలుగు హాస్యచిత్రాలు వర్గం:శోభన నటించిన చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:సుత్తి వేలు నటించిన సినిమాలు వర్గం:రమాప్రభ నటించిన చిత్రాలు
ఇందూర్ (పెద్దేముల్‌)
ఇందూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, పెద్దేముల్ మండలంలోని గ్రామం.