cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సింగారం (రాజాపేట)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సింగారంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సింగారంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సింగారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సింగారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సింగారంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
తణుకు మండలం
తణుకు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని మండలం. తణుకుభ్లాకు -1 పట్టణం ఈ మండలానికి ప్రధాన కేంద్రం. దీనితో పాటు ఈ మండలంలో 8 గ్రామాలున్నాయి. తూర్పున పెరవలి, ఉత్తరాన ఉండ్రాజవరం, వాయవ్యంలో తాడేపల్లిగూడెం, పశ్చిమాన పెంటపాడు, నైరుతిలో అత్తిలి, దక్షిణాన ఇరగవరం మండలాలు ఈ మండలానికి సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 1,48,529- అందులో పురుషులు 69,632- స్త్రీలు 70,549.
2001 లో 1,40,181 ఉన్న జనాభా 2011 నాటికి 1,48,529 కి పెరిగి 5.96% వృద్ధి నమోదు చేసింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 3.51% ఉంది.
రఫీ క్రికెట్ స్టేడియం
రఫీ క్రికెట్ స్టేడియం పాకిస్థాన్‌లోని బహ్రియా టౌన్ కరాచీలో ఉన్న క్రికెట్ స్టేడియం. ఇది పాకిస్థాన్‌లో అతిపెద్ద క్రికెట్ స్టేడియం. జర్మనీలోని అంతర్జాతీయ నిర్మాణ కంపెనీ  జెర్కాన్, మార్గ్ అండ్ పార్టనర్స్ చే రూపొందించబడిన ఇది ఐసిసి - సర్టిఫైడ్ డిజైన్‌ను కలిగి ఉంది. ఈ కాంప్లెక్స్‌లో అంతర్జాతీయ స్థాయి క్రికెట్ అకాడమీ, వ్యాయామశాల, స్విమ్మింగ్ పూల్ తో పాటు హాస్టళ్లు ఉన్నాయి. కాంప్లెక్స్‌లో స్పోర్ట్స్ అకాడమీ కూడా ఉంది.
శంకుస్థాపన కార్యక్రమం
బహ్రియా టౌన్ కరాచీ 2017 ఏప్రిల్ 14 శుక్రవారం నాడు స్పోర్ట్స్ సిటీ కరాచీలో పాకిస్తాన్‌లోని అతిపెద్ద క్రికెట్ స్టేడియం శంకుస్థాపన వేడుకను నిర్వహించింది. ఈ వేడుకకు బహ్రియా టౌన్ టాప్ మేనేజ్‌మెంట్ తో పాటు జావేద్ మియాందాద్, జహీర్ అబ్బాస్, షోయబ్ మహ్మద్, షాహిద్ అఫ్రిది, ఉమర్ అక్మల్, ఫవాద్ ఆలం వంటి పాకిస్తానీ క్రికెటర్లు హాజరయ్యారు. బహ్రియా టౌన్ కరాచీ ప్రజలతో పాటు నగరం నలుమూలల నుండి ప్రజలు ఈ మహిమాన్వితమైన వేడుకకు హాజరయ్యారు.
ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా బహ్రియా టౌన్ చైర్మన్ మాలిక్ రియాజ్ హుస్సేన్ హాజరై ప్రాజెక్ట్ సైట్‌లో క్రేన్‌ను ప్రారంభించేందుకు బటన్‌ను నొక్కి శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడుతూ సుమారు ఏడాదిన్నర కాలంలో రఫీ క్రికెట్ స్టేడియం నిర్మిస్తామని, వచ్చే రెండేళ్లలోగా ఈ మైదానంలో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు జరుగుతాయని అన్నారు. బహ్రియా టౌన్‌లో భద్రత స్థాయి, ప్రెసింక్ట్ 5లోని థీమ్ పార్క్ సమీపంలో కొనసాగుతున్న హయత్ రీజెన్సీ హోటల్ నిర్మాణం కారణంగా, రఫీ క్రికెట్ స్టేడియం అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఈవెంట్‌లను నిర్వహించడానికి అనుకూలమైన ప్రదేశంగా ఉంటుంది.
ఆర్కిటెక్ట్
దుబాయ్ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియం యొక్క సృష్టికర్తలైన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత GMP జర్మనీచే రూపొందించబడింది, రఫీ క్రికెట్ స్టేడియం యొక్క నిర్మాణాన్ని బోస్టన్-ఆధారిత సింప్సన్ SGH రూపొందించింది, అయితే ముఖభాగాన్ని SBP కన్సల్టెంట్స్ జర్మనీ, M&B (ముష్తాక్ & బిలాల్) పాకిస్తాన్ రూపొందించాయి. MEPని SMC (S. మెహబూబ్ & కంపెనీ) పాకిస్తాన్, ప్రీ-కాస్ట్ సపోర్ట్ కన్సల్టెంట్స్ JPC, USA. రూపొందించాయి.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:క్రికెట్ మైదానాలు
కర్నూలు
కర్నూలు (కందెనవోలు, ఉర్దూ - کرنول ) దక్షిణ భారతదేశములోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన 2వ పెద్ద నగరం, అదే పేరుగల జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని అత్యధిక జనాభా గల నగరాలలో కర్నూలు 5వ స్థానంలో ఉంది. రాయలసీమకు కర్నూలు ముఖద్వారం అంటారు. 1953 అక్టోబరు 1 నుండి 1956 అక్టోబరు 31 వరకు ఆంధ్రరాష్ట్ర రాజధానిగా కొనసాగింది.
చరిత్ర
కర్నూలు పట్టణం నుండి 18 కి.మీ దూరంలో ఉన్న కేతవరం అనే ప్రదేశంలోని శిలలపై అతి ప్రాచీన చిత్రలేఖనాలు వెలువడ్డాయి. జుర్రేరు లోయ, కాతవాని కుంట, యాగంటి లలో కూడా ఇటువంటి 35,000 నుండి 45,000 సంవత్సరాల ప్రాచీన చిత్రలేఖనాలు ఆ చుట్టుప్రక్కల ఉన్నాయి.
కర్నూలు పట్టణం చుట్టుప్రక్కల కుగ్రామాలు 2,000 ఏళ్ళ క్రితం నుండి వెలిశాయి. చైనీసు ప్రయాణీకుడు హ్యూయన్ త్సాంగ్ కంచికి వెళ్ళే దారిలో కర్నూలు గుండా ప్రయాణించాడు. పదిహేడవ శతాబ్దంలో కర్నూలు బీజాపూరు సుల్తాను యొక్క అధీనంలో ఉండేది. మొగలు సామ్రాజ్యపు చివరి వాడైన ఔరంగజేబు 1687 లో దక్కన్ పీఠభూమిని ఆక్రమించి ఆంధ్రకు చెందిన హైదరాబాదు, కర్నూలులను తన సామంతులైన నిజాంలకి వాటి పరిపాలనా బాధ్యతలను అప్పగించాడు. హైదరాబాదు నిజాం, కర్నూలు నవాబు లిరువురూ స్వతంత్రులుగా తమ రాజ్యాలని ఏలుకున్నారు. అలఫ్ ఖాన్ బహదూర్ అనబడే నవాబు కర్నూలు యొక్క మొట్ట మొదటి పరిపాలకుడు కాగా, అతని వంశీకులు 200 ఏళ్ళు కర్నూలును పరిపాలించారు. అందులో నవాబ్ అబ్దుల్ వహాబ్ ఖాన్ ఒకడు. 18 వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలోనే మైసూరు సుల్తానులతో చేతులు కలిపి బ్రిటీషు రాజ్యం పై యుద్ధం చేశాడు.
right|thumb|కొండారెడ్డి బురుజు విజయనగర సామ్రాజ్య పాలకులు కొండారెడ్డి బురుజు అనబడు ఒక ఎత్తైన కోటని కట్టించారు. కర్నూలు పట్టణం నుండి 52 కి.మీ ఉన్న గద్వాలకు ఈ కోట నుండి సొరంగ మార్గం ఉంది. తుంగభద్ర నది క్రింద నుండి వెళుతూ నల్లా సోమనాద్రి నిర్మించిన గద్వాల కోటను అనుసంధానం చేయటం దీని ప్రత్యేకత. ముస్లిం ఆక్రమణదారుల నుండి తప్పించుకొనటానికి 17వ శతాబ్దంలో గద్వాల్ సంస్థానాదీశుడు ఈ సొరంగాన్ని ఉపయోగించేవాడని వినికిడి. 1901 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సొరంగ మార్గాన్ని మూసివేసింది.
బాదామి చాళుక్యులు, తెలుగు చోళులు, కాకతీయులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్లుగా చరిత్ర చెబుతోంది. అటు తర్వాత విజయనగర రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని జయించి తమ ఆధీనం లోనికి తెచ్చుకొన్నారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో ప్రస్తుత జిల్లా అంతా ఆయన ఏలుబడి లోనికి వచ్చింది. కర్నూలులో ప్రఖ్యాతి గాంచిన కొండారెడ్డి బురుజు, అచ్యుతదేవరాయలు విజయనగర రాజుగా ఉన్నప్పుడు కట్టబడిన కోటలో ఓ భాగం మాత్రమే, ఆ తర్వాత ఎప్పుడో కొండారెడ్డి అనే విప్లవవీరుణ్ణి అక్కడ బంధించడం వల్ల ఆ పేరు వచ్చింది.
1565లో తళ్ళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత గోల్కొండ ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా కర్నూలును వశపరచుకొన్నాడు. 1687లో ఔరంగజేబు కృష్ణానది తీరాన్ని దాటి దండయాత్ర చేసినప్పుడు, గియాసుద్దీన్ అనే సేనాని కర్నూలును జయించాడు. 1733లో ఇక్కడి నవాబు హిమాయత్ ఖాన్, కర్ణాటక యుద్ధాలుగా ప్రసిద్ధి గాంచిన ఆంగ్లేయ-ఫ్రెంచి వారి గొడవల్లో పాలుపంచుకొన్నాడు. 1741లో మరాఠా విజృంభణ కొనసాగినప్పుడు, కర్నూలు, వారి హయాంలోనికి వచ్చింది.
1751లో సలాబత్ జంగ్, ఫ్రెంచి జనరల్ బుస్సీ (పిల్లల పాటల్లోని బూచాడు) కర్నూలును ముట్టడించారు. 1755లో మైసూరుకు చెందిన హైదర్ అలీ ఈ ప్రాంతాన్ని వశపరచుకొన్నాడు. 1799లో శ్రీరంగపట్టణంలో జరిగిన యుద్ధంలో టిప్పు సుల్తాన్ మరణించగా అప్పుడు ఈ జిల్లా హైదరాబాద్ నిజాం నవాబు సొంతం అయింది. తన రక్షణ కోసం బ్రిటిషు సైనికులను ఉపయోగించుకొన్నందుకు ప్రతిగా 1800లో ఈ ప్రాంతాన్ని బ్రిటిషు వారికి దత్తత ఇచ్చాడు నిజాం నవాబు. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని అప్పటి నుంచి 'దత్తమండలం' (సీడెడ్) అనేవారు. 1928లో ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు ఇప్పటి రాయలసీమ అనే పేరు పెట్టాడు. ఇప్పటికీ సినీపరిభాషలో 'సీమ'ను సీడెడ్ అనే పిలుస్తారు.
18వ శతాబ్దంలో కర్నూలు, అర్ధ స్వత్రంత్రుడైన పఠాన్‌ నవాబు జాగీరులో భాగముగా ఉండేది. 1839లో ఈ నవాబు వారసుని, బ్రిటీషు ప్రభుత్వము రాజద్రోహ నేరంమోపి గద్దె దింపినది. కర్నూలు నవాబు పరిపాలన అటు కడప జిల్లాలోని కొన్ని గ్రామాలు మొదలుకొని దాదాపుగా మొత్తం కర్నూలు జిల్లా అంతా, ఇటు ప్రకాశంలో కొంతభాగం వంటివి ఉండేవి. యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య 1830లో ఈ ప్రాంతంలో యాత్ర చేస్తూ తమ కాశీయాత్రచరిత్రలో సవివరంగా వ్రాసుకున్నారు. నవాబు తాలూకా ఉద్యోగస్థులుండే కసుబాస్థలమని వ్రాశారు. ఆ నవాబు తాలూకాను నాలుగు మేటీలుగా విభజించి ఒక్కొక్క మేటీ (పరిపాలన విభాగం) కి ఒక్కొక్క అమలుదారుని ఏర్పరిచారని వ్రాశారు. తన వద్ద ఉన్న నౌకర్లకు జీతానికి బదులుగా జాగీర్లను కూడా ఇచ్చారని వ్రాశారు. నవాబు పరిపాలనలో ఉండే పలు హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలైన మహానంది, అహోబిలం, శ్రీశైలం వంటి వాటిపై సుంకాలు వేసి, భారీ ఆదాయం స్వీకరించి క్షేత్రాలకు మాత్రం ఏ సదుపాయం చేసేవారు కాదు.
1839 వేసవి కాలంలో హైదరాబాదు నగరంలో ఒక బీద ముస్లిం స్త్రీ మరణించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న స్థితిలో, ఒక వ్యక్తికి తానొక రహస్యం చెప్పదలిచాననీ, తనకొక పనిచేసిపెట్టాలనీ కోరింది. ఆ పెద్దమనిషి ఆమెది ఆఖరి కోరిక కదాయని అందుకంగీకరించగా ఒక రక్షరేకు (తాయెత్తు) చేతికిచ్చి దీనిని మూసీనదిలో పారవెయ్యమన్నది. అది చేద్దామనుకుంటూనే ఆయన దీనిలో ఏదో రహస్యం వుందని అనుమానించి బ్రిటీష్ వారైన పై అధికారులకు తీసుకువెళ్లి ఇచ్చారు. దాన్ని వారు పరిశీలించి నిజాం నవాబు సోదరుడు కర్నూలు నవాబుకు రాసిన ఉత్తరమనీ, రక్షరేకుల్లో ఉన్న మతపరమైన విషయాల ద్వారా తిరుగుబాటుకు సిద్ధం చేస్తున్నారని తెలుసుకున్నారు. ఆపైన కర్నూలు నవాబు వద్దకు వెళ్ళి అతని వద్ద ఉండకూడని భారీ ఆయుధాగారం ఉందన్న అనుమానం మీద సోదా చేశారు. అన్ని విధాలుగానూ, ధైర్యంగా నవాబు సహకరించారు. మొదట ఎంత సోదా చేసినా పెద్దసంఖ్యలోని ఆయుధాలేవీ దొరకలేదు. ఇంగ్లీష్ అధికారులు పట్టువదలక సోదా చేస్తే జనానాలోని మైదానం వద్ద కోటగోడల్లో బోలుగా తయారుచేసి లోపల గొప్ప ఆయుధాగారాన్ని సిద్ధం చేశారు. దానితో కర్నూలు నవాబు గులాం రసూల్ ఖాన్ను బంధించి తిరుచిరాపల్లి జైలులో రాజకీయఖైదీగా ఉంచారు. తర్వాత అతడు క్రైస్తవ మతంపై ఆసక్తి చూపుతూ చర్చికి వెళ్తూండే వాడు. అది సహించలేని ముస్లిం ఫకీరు ఒకతను, 1940 జూలై నెలలో చర్చి వెలుపల, గులాం రసూల్ ఖాన్ను కత్తితో పొడిచి చంపారు.
నవాబు యొక్క జాగీరు కర్నూలు రాజధానిగా మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఒక జిల్లా అయినది. జిల్లా మధ్యలో బనగానపల్లె సంస్థానము, నలువైపులా కర్నూలు జిల్లాచే చుట్టబడి ఉంది. 1947లో భారత దేశ స్వాతంత్ర్యానంతరము కర్నూలు, పూర్వపు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీనుండి ఏర్పడిన మద్రాసు రాష్ట్రములో భాగమైనది. బనగానపల్లె సంస్థానము జిల్లాలో విలీనమైనది. 1953లో మద్రాసు రాష్ట్రములోని పదకొండు ఉత్తర జిల్లాలు కలసి ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు కర్నూలు ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి రాజధాని అయినది. 1956లో ఆంధ్ర రాష్ట్రము విస్తరించి, పూర్వపు హైదరాబాద్ రాష్ట్రములో భాగమైన తెలంగాణ ప్రాంతమును కలుపుకొని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరించింది. కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి హైదరాబాదును రాజధానిగా చేశారు.
హైదరాబాదు నుండి రాయలసీమలో ఏ జిల్లాకు వెళ్ళాలన్నా కర్నూలు గుండా ప్రయాణించవలసినందున దీనిని రాయలసీమ ముఖద్వారంగా వ్యవహరిస్తారు.
అక్టోబరు 2009 వరదలు
right|200px|thumb| వరదల అనంతరం కర్నూలు పట్టణ దృశ్యం 2009 అక్టోబరు 2 న భారీ వర్షాలు, హంద్రీ, తుంగభద్ర నదుల వరద నీటివల్ల కర్నూలు పట్టణంలో వందల ఇండ్లు మునిగిపోయి వేలాది ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. హంద్రీ, తుంగభద్ర నదుల తీరప్రాంతాలలోని ఇండ్లు రెండు అంతస్తులు పూర్తిగా నీటిలో మునిగిపోయాయి. శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు బ్యాక్‌వాటర్ వల్ల ముంపు సమస్య మరింతగా పెరిగింది. రెండు నదులు పట్టణాన్ని రెండువైపున నుంచి ఉధృతరూపంలో ప్రవహించి పట్టణాన్ని చుట్టుముట్టడంతో ప్రజలు భీతిల్లిపోయారు. వరదనీరు చారిత్రక కొండారెడ్డి బురుజు వరకు వచ్చిచేరింది. అక్టోబరు 1 తేది అర్థరాత్రికి మొదలైన వరద సమస్య తెల్లవారుజాము వరకు తీరప్రాంతాలకు వ్యాపించింది. రెండవ తేది మధ్యాహ్నం వరకు వరద నీరు ఉధృతరూపం దాల్చి దాదాపు 65 వేల ప్రజలు శిబిరాలలో తలదాచుకున్నారు. అక్టోబరు 3 సాయంత్రం తరువాత నీటిమట్టం తగ్గింది. ప్రాణనష్టంతో పాటు అపార ఆస్తినష్టం జరిగింది. రోడ్లపై చనిపోయిన పశువుల కళేబరాల దుర్గంధం, నిలిచిపోయిన విద్యుత్ సరఫరా, నీటి సరఫరా, పూర్తిగా మునిగిన ఇండ్లలోని సామాగ్రి, దుస్తులు పనికిరాకుండా పోవడంతో పట్టణ వాసులు తీవ్ర పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నారు.
భౌగోళిక, వాతావరణ వివరాలు
<mapframe latitude="15.83" longitude="78.05" zoom="10" width="400" height="300" align="right">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title": "కర్నూలు", "description":"కొండారెడ్డి బురుజు, కర్నూలు", "marker-size": "large", "marker-color": "0050d0" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 78.05, 15.8333 ] } } ] } కర్నూలు తుంగభద్ర నదీ తీరాన ఉంది. హంద్రీ, నీవా నదులు కూడా కర్నూలు గుండా పారుతాయి. డచ్ దేశస్తులచే ప్రయాణ సౌకర్యార్ధం నిర్మిచబడ్డ కే సి కెనాల్ (కర్నూలు - కడప కాలువ)  ప్రస్తుతము నీటి పారుదలకి వినియోగించబడుతున్నది.
కర్నూలుది ఉష్ణ మండల వాతావరణం. వేసవులలో 26 నుండి 45 డిగ్రీల సెల్సియస్, చలికాలం 12 నుండి 31 డిగ్రీల సెల్సియస్ నమోదవుతుంది. వార్షిక సరాసరి వర్షపాతం 30అంగుళాలు (762మి.మీ.) గా నమోదవుతుంది.
పరిపాలన
కర్నూలు నగరపాలక సంస్థ నగర పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.
పట్టణం లోని ప్రదేశాలు
నంద్యాల చెక్ పోస్టు వద్ద నుండి రాజవిహార్ హోటల్ కూడలి వరకు ఉన్న రోడ్డు కర్నూలు పట్టణానికి వెన్నెముక వంటిది. రాజవిహార్ కూడలి వద్ద కుడి వైపు వెళ్ళే రోడ్డు కొండారెడ్డి బురుజు, పాత బస్టాండు, పెద్ద పార్కు వద్దకు దారి తీయగా, ఎడమ వైపు వెళ్ళేరోడ్డు రైల్వే స్టేషను, కొత్త బస్టాండులకు దారి తీస్తాయి.
రవాణా
right|thumb|200px| బస్టాండు ఎదుట కర్నూలు పట్టణం దృశ్యం
రహదారి రవాణా సౌకర్యాలు
విజయవాడ తర్వాత కర్నూలులో రెండవ అతిపెద్ద బస్టాండు ఉంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ, కర్ణాటక రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సు సేవలున్నాయి.
రైలు రవాణా సౌకర్యాలు
హైదరాబాదు-గుంతకల్లు రైలు మార్గంలో కర్నూలు పట్టణం ఉంది. హైదరాబాదు, ఢిల్లీ, చెన్నై, చిత్తూరు, తిరుపతి, జైపూర్, మదురై, షిరిడీ, బెంగుళూరు లకి ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు గలవు. హైదరాబాదు, గుంతకల్లు, గుంటూరు లకి ప్యాసింజర్ రైళ్ళు కూడా ఉన్నాయి.
విమాన రవాణా సౌకర్యాలు
కర్నూలు నగరానికి 20 కి.మీ.దూరంలో కర్నూలు విమానాశ్రయం వుంది. సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం హైదరాబాదు లోని రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కర్నూలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరాలు వర్గం:రాయలసీమ వర్గం:కర్నూలు జిల్లా
కొలుసు పార్థసారథి
కొలుసు పార్థసారథి (జ. 1965 ఏప్రిల్ 18) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన పెనమలూరు శాసససభ నియోజకవర్గం నుండి వై.ఎస్.ఆర్.కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన శాసన సభ్యునిగా ఉన్నాడు. 2004, 2009, 2019 లో మూడు పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 2004 లో మొదటిసారి వుయ్యూరు నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యాడు, తరువాత 2009, 2019 లో పెనమలూరు నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన కృష్ణా జిల్లా వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షునిగా ఉన్నాడు.
వై.ఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో పశుసంవర్ధక, పాల అభివృద్ధి, మత్స్య, పశువైద్య విశ్వవిద్యాలయ మంత్రిగా పనిచేశాడు. రాజశేఖర్ రెడ్డి. పార్థసారథికి సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్, గవర్నమెంట్ ఎగ్జామినేషన్స్,  ఇంటర్మీడియట్ ఎడ్యుకేషన్ పోర్ట్‌ఫోలియోను కేటాయించాడు. సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మాధ్యమిక విద్యకు చివరి మంత్రిగా ఉన్నాడు.
ప్రారంభ జీవితం
పార్థసారథి 1965 ఏప్రిల్ 18న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కృష్ణా జిల్లాలో కరకంపాడు గ్రామంలో రాజకీయ నేపథ్యంగల కుటుంబంలోజన్మించాడు. అతని తండ్రి కొలుసు పెద్దారెడ్డయ్య యాదవ్ రాజకీయ నాయకుడు, మచిలీపట్లం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 1991, 1996 లలో ఎన్నికయ్యాడు. అతని తల్లి గృహిణి.
మూలాలు
వర్గం:1965 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
కుల్కచర్ల
కుల్కచర్ల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, కుల్కచర్ల మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మహబూబ్ నగర్ నుంచి పరిగి వెళ్ళు ప్రధాన రహదారిపై ఉంది.2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. ఈ గ్రామం రామాయణ కాలం నాటి చారిత్రిక ప్రాశస్త్యం కలిగి ఉంది. ఈ గ్రామం వ్యవసాయికంగా, విద్యాపరంగా ముందంజలో ఉంది. మహబూబ్ నగర్ నుంచి 36 కి.మీ. పరిగి నుంచి 24 కి.మీ. దూరములో ఉంది. ఈ గ్రామం పరిగి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం, చేవెళ్ళ లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1597 ఇళ్లతో, 7624 జనాభాతో 2397 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3869, ఆడవారి సంఖ్య 3755. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 945 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1052. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574598.
2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము గ్రామ జనాభా 6340. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3319, స్త్రీల సంఖ్య 3021. జనాభాలో షెడ్యూల్ కులాలవారు 943, షెడ్యూల్ తెగలవారు 508 మంది ఉన్నారు.
గ్రామ పాలన
రాష్ట్ర అవతరణ సమయములోనే 1956లో గ్రామపంచాయతీ ఏర్పడింది. నాగప్ప తొలి సర్పంచిగా పనిచేయగా, ఆ తరువాత మోహన్ రెడ్డి, బిచ్చిరెడ్డి, వెంకట్‌రావు, బాల్‌రెడ్డి, వెంకటయ్య జోగి, ప్రహ్లాద్‌రావు, కె.ఎల్లయ్య,ఎం.జానకిరాం,సర్పంచులుగా పనిచేశారు. సౌమ్య వెంకట్ రాంరెడ్డి (ప్రస్తుతం) సర్పంచు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో గ్రామంలో 2 డిగ్రీ కళాశాలలు, 2 జూనియర్ కళాశాలలు, 11 పాఠశాలలు ఉన్నాయి. సమీప గ్రామ విద్యార్థులు కూడా ఇక్కడికి వచ్చి విద్యనభ్యసిస్తారు. ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. 2 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు 2 ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మహబూబ్ నగర్లో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కుల్కచర్లలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార సౌకర్యం
కుల్కచర్లలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రవాణా సదుపాయాలు
కుల్కచర్ల గ్రామం మహబూబ్ నగర్ నుంచి పరిగి వెళ్ళు ప్రధాన రహదారిపై ఉన్నందున రోడ్డు పరంగా మంచి సౌకర్యం ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సులు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు జీపులు, క్యాబ్‌లు కూడా ప్రయాణీకులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మహబూబ్ నగర్ ఉంచి 36 కిమీ, పరిగి నుంచి 24 కిమీ దూరములో ఉంది. కోస్గి, నవాబ్‌పేట్ వెళ్ళు రహదారులు కూడా కుల్కచర్ల గ్రామ కూడలి వద్ద కలుస్తాయి. కోస్గి నుంచి 18 కిమీ, నవాబ్‌పేట్ నుంచి 8 కిమీ దూరంలో ఉంది. తాండూరు నుంచి వచ్చేటప్పుడు నంచర్ల గేట్ వద్ద దిగి ఎడమవైపుకుకు వెళ్ళవలసి ఉంటుంది.
కుల్కచర్ల గ్రామానికి రైలు సదుపాయము లేదు. సమీపములో ఉన్న రైల్వేస్టేషన్ మహబూబ్ నగర్ రైల్వేస్టేషన్.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కుల్కచర్లలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కుల్కచర్లలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన వృత్తి
గ్రామప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయము. గ్రామపరిధిలో పండే ప్రధాన పంటలు వరి, వేరుశనగ. మల్లమ్మ చెరువు గ్రామపరిధిలో ఉంది. నీటిపారుదల కాలువలు గ్రామానికి అందుబాటులో లేవు. వర్షము, మోటారుపంపుల నీటి ద్వారా పంటలు పండిస్తారు.
ఉత్పత్తి
కుల్కచర్లలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, మొక్కజొన్న
రాజకీయాలు
కుల్కచర్ల గ్రామంలో భారతీయ జనతా పార్టీ, తెలుగు దేశం పార్టీలు బలంగా ఉన్నాయి. కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా ఉనికి నిలుపుకుంటున్నది. 2006లో జరిగిన సర్పంచు ఎన్నికలలో ఇండిపెండెంట్‌గా పోటీచేసిన అభ్యర్థి గెలుపొందగా, 2 ఎమ్పీటీసి స్థానాలలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థులు విజయం సాధించారు. ఈ గ్రామం పరిగి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం, చేవెళ్ళ లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగము. నియోజకవర్గాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది నాగర్‌కర్నూల్ లోకసభ నియోజకవర్గంలో ఉండేది.
దర్శనీయ స్థలాలు
250px|thumb|right| కుల్కచర్ల గ్రామసమీపంలో రామాయణకాలం నాటి చారిత్రక ప్రాశస్త్యం కల కోతులగుట్ట కుల్కచర్ల గ్రామానికి 2 కిమీ దూరములో రామాయణకాలం నాటి చారిత్రక ప్రాశస్త్యం కలిగిన పాంబండ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం ఉంది. ప్రతిఏటా ఇక్కడ జాతర కూడా జరుగుతుంది. పాము ఆకారంలో ఉన్న అతిపెద్ద బండరాయిపై ఉన్న దేవాలయమునకు శ్రీరాముడు దర్శించినట్లు ప్రతీతి. పెద్ద బండరాయిపై కోనేరు ఉండడం, అక్కడ ఎప్పుడూ నీరు ఉండడం విశేషం. ఎత్తయిన బండరాయిపై ఉన్నందున నంచర్ల - పరిగి వెళ్ళు రహదారిపై నుంచి కూడా ఈ దేవాలయం కనిపిస్తుంది.
కామినీ కదమ్
మాణిక్ కామినీ కదమ్ (1933 ఆగస్టు 3 - 2000 జూన్ 18), మహారాష్ట్రకు చెందిన సినిమా నటి. 1950-70 మధ్యకాలంలో అనేక మరాఠీ, కన్నడ, హిందీ చిత్రాలలో నటించింది.
జననం
కామినీ కదమ్ 1933 ఆగస్టు 3న మహారాష్ట్ర లోని ముంబై లో జన్మించింది.
సినిమారంగం
1955లో వచ్చిన యేరే మాజ్య మాగల్య సినిమాతో మరాఠీ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టి, అనేక మరాఠీ చిత్రాలలో నటించింది. 1958లో తన స్క్రీన్ పేరును కామినీ కదమ్‌గా మార్చుకుంది. 1958లో వచ్చిన తలాక్ సినిమాతో హిందీ సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించింది. సంతాన్ (1959), స్కూల్ మాస్టర్ (1959), సప్నే సుహానే (1961) వంటి హిందీ సినిమాలలో నటించింది.
సినిమాలు
హిందీ సినిమాలు:
మరాఠీ సినిమాలు:
కన్నడ సినిమాలు:
మరణం
కామినీ కదమ్ 2000 జూన్ 18న మహారాష్ట్ర లోని ముంబై లో మరణించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1933 జననాలు వర్గం:2000 మరణాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మరాఠీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళలు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
ట్వింకిల్ ఖన్నా
2001లో అక్షయ్ కుమార్ను వివాహం చేసుకున్నారు ట్వింకిల్. అదే సంవత్సరం నుండి సినిమాల్లో నటించడం కూడా మానేశారు. ఇంటీరియర్ డిజైనింగ్ లో ప్రొఫెషనల్ డిగ్రీ పట్టా లేకపోయినా, ఒక ఆర్కిటెక్ట్ వద్ద 2 ఏళ్ళు పనిచేసి, ఆ రంగంలో నైపుణ్యం సంపాదించుకున్నారు ఆమె. ముంబై ప్రధాన కార్యాలయంగా గల ది వైట్ విండో అనే ఇంటీరియర్ డిజైనింగ్ వ్యాపార సంస్థకు  సహ యజమాని కూడా అయ్యారు. గ్రేజింగ్ గోట్ ప్రొడక్షన్స్ అనే సినీ నిర్మాణ సంస్థకు సహ వ్యవస్థాపకురాలుగా దాదాపు 6 చిత్రాలకు సహ నిర్మాణ బాధ్యతలు నిర్వహించారు ట్వింకిల్. మరాఠీ భాషలో 72 మైల్స్ అనే సినిమా కూడా తీశారు. తీస్ మార్ ఖాన్ (2010)లో అతిథి పాత్రలో కనిపించారామె.
నటన
రాజ్ కుమార్ సంతోషి దర్శకత్వం వహించిన బర్సాత్ (1995) సినిమాలో బాబీ డియోల్ తో కలసి నటించారు ట్వింకిల్. ఈ సినిమాకు ఆమెను ధర్మేంద్ర ఎంచుకున్నారు. ఈ సినిమా విడుదల కాకముందే 2 ఇతర సినిమాలకు ఒప్పుకున్నారు ఆమె. ఆ సంవత్సరానికిగానూ 6వ అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన చిత్రంగా నిలిచింది ఆ సినిమా. ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటి అవార్డు కూడా ఈ చిత్రం ద్వారా అందుకున్నారామె. ఆ తరువాతి సంవత్సరమే అజయ్ దేవగణ్ సరసన జాన్, సైఫ్ అలీ ఖాన్ పక్కన దిల్ తేరా దీవానా సినిమాల్లో నటించారు. న్యూ స్ట్రెయిట్స్ టైమ్స్ పత్రిక కు చెందిన కె.ఎన్.విజియన్ ఆమె గురించి రాస్తూ "ఖన్నా సాధారణ హిందీ సినీ నటిలా ఉండరు" అని రాశారు. దిల్ తేరా దీవానా సినిమా విడుదలైనప్పుడు మాత్రం "ఇంతకుముందు సినిమాల్లా కాకుండా ఈ చిత్రంలో ఖన్నా చాలా అందంగా ఉన్నారు, బాగా నటించారు" అని కితాబిచ్చారు ఆయన. 1997లో విడుదలైన ఉఫ్! యే మొహొబ్బత్, ఇతిహాస్ సినిమాలు రెండూ ఫ్లాప్ అయ్యాయి. 1998లో సల్మాన్ ఖాన్ తో కలసి నటించిన జబ్ ప్యార్ కిసీసే హోతా హై సినిమా ఒక్కటే విడుదలైంది.
1999లో అక్షయ్ కుమార్ తో ఇంటర్నేషనల్ ఖిలాడీ, జుల్మీ అనే రెండు సినిమాల్లో నటించారు ట్వింకిల్. ఈ రెండు సినిమాలూ విజయం సాధించలేదు. అదే సంవత్సరం తెలుగులో వెంకటేష్ తో కలసి  శీను సినిమాలో నటించారు ఆమె. షారుఖ్ ఖాన్ తో కలసి బాద్షా (1999)  సినిమాలో కనిపించారు ఖన్నా. అదే సంవత్సరం సైఫ్ అలీ ఖాన్ తో కలసి యే హై ముంబై మేరీ జాన్ సినిమాలో చేశారు. 2000లో ఆమిర్ ఖాన్ తో కలసి మేళా సినిమాలో నటించారు ఖన్నా  ఈ సినిమా యావరేజ్ గా నిలిచింది. మలేషియాలోని షా అలమ్  అవుట్ డోర్ స్టేడియంలో జుహీ చావ్లా, షారుఖ్ ఖాన్, సల్మాన్ ఖాన్  లతో  కలసి ఈమె చేసిన కచేరీ ప్రేక్షకులను బాగా ఆకట్టుకుంది. చల్ మేరే భాయ్ లో అతిథి పాత్రలోనూ, గోవిందా (నటుడు) తో కలసి జోరు కా గులాం, జోడి నెం.1 (2001) సినిమాల్లో నటించారు ఆమె. ఈ సినిమాలో ఆమె నటనకు చాలా విమర్శలు వచ్చాయి. ఒక ఇంటర్వ్యూలో కుచ్ కుచ్ హోతా హై సినిమాలో రాణీ ముఖర్జీ కన్నా ముందు ఆ పాత్రకు ట్వింకిల్ ను అనుకున్నటు కరణ్ జోహర్ తెలిపారు. 2001లో అక్షయ్ కుమార్తో వివాహం అయ్యాకా ఆమె సినిమాలకు దూరమయ్యారు. తెలుగు సినిమా మనీకి రీమేక్ అయిన లవ్ కే లియే కుచ్ భీ కరేగా (2001) ఆమె ఆఖరి సినిమా. ఈ సినిమా ఏవరేజ్ హిట్ గా నిలిచింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
డింపుల్ కపాడియా, రాజేష్ ఖన్నాల కూతురు ట్వింకిల్ ఖన్నా  ఈమె సోదరి రింకిల్ ఖన్నా కూడా నటే. కాస్ట్యూం డిజైనర్ సింపుల్ కపాడియా ఈమెకు పిన్ని. ఫిలింఫేర్ పత్రికకు జరిగే ఫోటోషూట్ లో మొదటిసారి అక్షయ్ ను కలిశారు ఆమె. 17 జనవరి 2001న అక్షయ్ ను వివాహం చేసుకున్నారు ట్వింకిల్. వీరికి ఒక కొడుకు ఆరవ్, ఒక కూతురు నితారా. కుమార్ ఎక్కువగా తన విజయానికి కారణం ట్వింకిలే అని చెబుతూ ఉంటారు. 2009లో పీపుల్ మేగజైన్ ట్వింకిల్ ను 4వ బెస్ట్ డ్రెస్డ్ సెలెబ్రటీ ఇన్ ఇండియాగా పేర్కొంది. నవంబరు 2014 నుంచి ట్విట్టర్ ఎకౌంట్ వాడుతున్నారామె.
References
వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అంకిత రైనా
అంకిత రవీందర్‌కృష్ణ రైనా (జ. 1993 జనవరి 11) భారతీయ ప్రొఫెషనల్ టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి. మహిళల సింగిల్స్, డబుల్స్ రెండు విభాగాల్లోనూ ప్రస్తుతం భారతదేశంలో మొదటి స్థానంలో కొనసాగుతోంది.
ఇంటర్నేషనల్ టెన్నిస్ ఫెడరేషన్ సర్క్యూట్‌లో 11 సింగిల్స్, 17 డబుల్స్ టైటిళ్లతో పాటు డబుల్స్‌ విభాగంలో ఒక WTA 125K సిరీస్‌ను కూడా రైనా సాధించింది. WTA 125K అనేది విమెన్స్ టెన్నిస్ అసోసియేషన్ (WTA) ఏటా నిర్వహించే అంతర్జాతీయ టెన్నిస్ టోర్నమెంట్. 2012 - 2020 మధ్య కాలంలో నిర్వహించారు.
ఏప్రిల్ 2018 లో, ఆమె మొదటిసారిగా ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్‌లోని సింగిల్స్ విభాగంలో టాప్ 200లో ప్రవేశించింది. అలా ఆ ఘనత సాధించిన ఐదవ భారతీయ క్రీడాకారిణిగా అవతరించింది. రైనా 2016 దక్షిణాసియా క్రీడల్లో మహిళల సింగిల్స్, మిక్స్‌డ్-డబుల్స్ ఈవెంట్లలో బంగారు పతకాలు సాధించింది. అలాగే 2018 ఆసియా క్రీడల్లో మహిళల సింగిల్స్‌లో కాంస్య పతకాన్ని గెల్చుకుంది.
2018 ఫెడ్ కప్‌లో ఆమె జు లిన్ (చైనా), యులియా పుటింట్సేవా (కజకిస్తాన్) లపై చెప్పుకోదగ్గ విజయాలు సాధించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం, నేపథ్యం
రైనా గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్లో 11 జనవరి 1993 న జన్మించింది. ఆమె తండ్రి రవీందర్‌ క్రిషెన్ కశ్మీరు మూలాలు కల్గిన వ్యక్తి. ఆమె వారి ఇంటికి దగ్గరగా ఉన్న ఒక అకాడమీలో నాలుగేళ్ల వయసు నుంచే టెన్నిస్ ఆడటం ప్రారంభించింది.
అప్పటికే టెన్నిస్ ఆడుతున్న ఆమె సోదరుడు అంకుర్ రైనా ఆమెకు ప్రేరణగా నిలవగా ఆమె తల్లి కేవలం క్రీడాభిమాని మాత్రమే కాదు టేబుల్ టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి కావడం ఆమెకు మరింత కలిసొచ్చింది.
రైనాకు 8 ఏళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు అఖిల భారత టెన్నిస్ అసోసియేషన్ నిర్వహించిన టాలెంట్ హంట్‌లో రాష్ట్ర స్థాయి పోటీల్లో గెలిచిన తరువాత, మహారాష్ట్రకు చెందిన 14 ఏళ్ల అగ్రశ్రేణి క్రీడాకారిణిని ఓడించి చరిత్ర సృష్టించింది.
ఆమెకు మెరుగైన శిక్షణ ఇప్పించేందుకు 2007లో రైనా తల్లిదండ్రులు పూణేకి మకాం మార్చారు. అక్కడ కోచ్ హేమంత్ బింద్రేను ఆమె కలుసుకున్నారు. ఆపై ఆమె టెన్నిస్ ప్రయాణంలో ఆయన అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించారు.
వృత్తిపరమైన విజయాలు
ఆమె 2017 ముంబై ఓపెన్‌లో రెండు మ్యాచ్‌ల్లో గెలిచి, కెరియర్లో తొలిసారిగా ఒక పెద్ద ఈవెంట్‌లో క్వార్టర్ ఫైనల్స్‌కు చేరుకుంది. ఏప్రిల్ 2018 లో, ప్రపంచ ర్యాంకింగ్ జాబితాలో 197 వ స్థానానికి చేరుకుంది. అలా టాప్ 200 నిలిచిన ఐదో భారతీయురాలిగా రికార్డు సృష్టించి నిరుపమ సంజీవ్, సానియా మీర్జా, శిఖా ఒబెరాయ్, సునీతా రావుల సరసన నిలిచింది.
2018 ఆగస్టులో ఇండోనేషియాలోని జకార్తాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో, సింగిల్స్ విభాగంలో కాంస్య పతకాన్ని సాధించింది రైనా. ఇప్పటి దాకా సానియా మీర్జా తర్వాత టెన్నిస్ విభాగంలో ఆ ఘనత సాధించింది కేవలం రైనా మాత్రమే.
ఫైనల్‌లో అరెంటా రస్‌పై విజయం సాధించడంతో సింగపూర్‌లో ఐటీఎఫ్ డబ్ల్యూ 25 టైటిల్‌ను రైనా గెల్చుకుంది. 2019 కున్మింగ్ ఓపెన్‌లో, మాజీ యుఎస్ ఓపెన్ ఛాంపియన్, టాప్ -10 ప్లేయర్ అయిన సమంతా స్టోసూర్‌ను ఓడించి ఆమె కెరీర్‌లో అతిపెద్ద విజయం సాధించింది.
2019 ఫ్రెంచ్ ఓపెన్‌లో బాగా ఆడినప్పటికీ, రైనా తన తొలి క్వాలిఫైయింగ్ మ్యాచ్‌ను అమెరికన్ యువ ప్లేయర్ కోకో గాఫ్ చేతిలో హోరా హోరీగా సాగిన రెండు సెట్లలో ఓడిపోయింది. 2019 వింబుల్డన్ ఛాంపియన్‌షిప్, 2019 యుఎస్ ఓపెన్ రెండింటిలోనూ రెండవ క్వాలిఫైయింగ్ రౌండ్ వరకు రైనా చేరుకుంది. తన క్రీడా భాగస్వామి రోసాలీ వాన్ డెర్ హోయెక్‌తో కలిసి 2019 సుజౌ లేడీస్ ఓపెన్ ఫైనల్స్‌కు చేరుకున్న తర్వాత, 2019 అక్టోబర్‌లో రైనా తొలిసారిగా టాప్ 150 డబుల్స్ ర్యాంకింగ్స్‌లోకి ప్రవేశించింది.
2020 థాయ్‌లాండ్ ఓపెన్‌లో రోసాలీతో కలిసి రైనా మొదటిసారిగా డబ్ల్యూటీఏ టూర్ సెమీ-ఫైనల్‌కు చేరుకుంది. దీంతో ఆమె తన కెరియర్లోనే తొలిసారిగా 119 ర్యాంక్ సాధించింది. 2020 ప్రారంభంలో ఆమె సింగిల్స్ విభాగంలో రెండు టైటిళ్లు కూడా కైవసం చేసుకుంది.
2020లో జరిగిన ఫ్రెంచ్ ఓపెన్‌లో ఆమె మొదటిసారి రెండవ క్వాలిఫైయింగ్ రౌండ్‌కు చేరుకుండి, కాని కురుమి నారా చేతిలో ఓటిమినెదుర్కొని ఇంటిబాట పట్టింది.
ములాలు
వర్గం:టెన్నిస్ క్రీడాకారులు వర్గం:1993 జననాలు
బాలిస్టిక్ క్షిపణి
కుడి|thumb|200x200px|మినిట్‌మాన్-III MIRV ప్రయోగ క్రమం:1. క్షిపణి మొదటి దశ బూస్టరు మోటారును మండించడంతో సైలో నుండి బయటికి లేస్తుంది 2.60 సెకండ్ల తరువాత మొదటి దశ పడిపోయి, రెండవ దశ మోటారు (B) మండుతుంది. క్షిపణి ముసుగు (E) తొలగుతుంది. 3. 120 సెకండ్ల తరువాత, మోడవ దశ మోటారు (C) మండుతుంది. రెండొ దశ విడిపోతుంది. 4. 180 సెకండ్ల తరువాత, మోడవ దశ థ్రస్టరు ఆగిపోయి పోస్ట్ బూస్ట్ వాహనం (D) రాకెట్ నుండి విడిపోతుంది. 5. పోస్ట్ బూస్ట్ వాహనం తబ్నను తాను మలచుకుంటూ పునఃప్రవేశ వాహనాన్ని (RV) మోహరిస్తుంది. 6. RV, చాఫ్ మోహరించబడింది  7. RV (ఆయుధం సచేతనమైంది), చాఫ్ విపరీతమైన వేగంతో వాతావరణ ప్రవేశం చేస్తాయి. 8. అణ్వాయుధాలు పేలుతాయి. బాలిస్టిక్ క్షిపణి అనేది బాలిస్టిక్ పథంలో ప్రయాణించి ముందుగా నిర్దేశించిన స్థలంలో ఒకటిగాని అంతకంటే ఎక్కువగానీ వార్‌హెడ్‌లను వెయ్యగల క్షిపణి. బాలిస్టిక్ క్షిపణికి దాని ప్రయాణంలో కొంత భాగం మాత్రమే దిశానిర్దేశం ఉంటుంది. (అసలు దిశానిర్దేశం లేనే లేని బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ఉన్నాయి. వీటిని రాకెట్లు అనొచ్చు). క్షిపణి మార్గంలో చాలా భాగం చోదక శక్తి ఉండదు. ఆ సమయంలో గురుత్వాకర్షణ, గాలి నిరోధాల నియంత్రణలో ఇది ప్రయాణిస్తుంది. సుదూర ఖండాంతర  బాలిస్టిక్ క్షిపణి నిట్టనిలువుగా పైకి లేచి, సబ్-ఆర్బిటాల్ పథంలో ప్రయాణిస్తుంది. ప్రయాణంలో చాలా భాగం వాతావరణం బయటే జరుగుతుంది. తక్కువ పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణులు వాతావరణాన్ని వీడిపోవు.
చరిత్ర
చిరకాలంగా రాకెట్లను ఆయుధాలుగా వాడుతున్నారు. 1930, 40 ల్లో నాజీలు A-4, అనే తొలి బాలిస్టిక్ క్షిపణిని తయారు చేసారు. V-2 రాకెట్ అని పిలవబడిన ఈ క్షిపణిని వెర్నర్ వాన్ బ్రాన్ పర్యవేక్షణలో తయారు చేసారు.1942 అక్టోబరు 3 న V-2 మొదటి పరీక్ష జరిగింది. 1944 సెప్టెంబరు 6 న పారిస్‌పై తొలి దాడి చేసింది. రెందు రోజుల తరవాత లండన్ పై దాడి  చేసింది. 1945 మేలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం  ముగిసే సరికి  3,000 పైచిలుకు V-2 లను ప్రయోగించారు. R-7 సెమ్యోర్కా మొట్టమొదటి ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
ప్రయాణం
ఖండాంతర క్షిపణి పథం (ట్రాజెక్టరీ) మూడు భాగాలుగా ఉంటుంది: చోదిత ప్రయాణం; స్వేచ్ఛా ప్రయాణం (మొత్తం ప్రయాణ సమయంలో ఇదే అత్యధిక భాగం); పునఃప్రవేశం (క్షిపణి తిరిగి భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించడం) తక్కువ దూర పరిధి కలిగిన క్షిపణులకు మొదటి రెండు దశలు మాత్రమే ఉంటాయి. అవి వాతావరణాన్ని వీడవు.
బాలిస్టిక్ క్షిపణులను స్థిర లాంచర్లు లేదా మొబైల్ లాంచర్ల నుండి ప్రయోగించవచ్చు. మొబైల్ లాంచర్లలో లాంచి వాహనాలు, విమానాలు, ఓడలు, జలాంతర్గాములూ ఉంటాయి. చోదిత ప్రయాణ దశ కొన్ని సెకండ్ల నుండి కొన్ని నిముషాల దాకా ఉంటుంది. దానిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ దశలు ఉండవచ్చు.
క్షిపణి రకాలు
కుడి|thumb|241x241px|Trident II SLBM launched by ballistic missile submarine. బాలిస్టిక్ క్షిపణులు తమ పరిధి, ఉపయోగాలపై ఆధారపడి అనేక రకాలుగా ఉంటాయి. సాధారణంగా వాటిని పరిధి ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు. వివిధ దేశాలు వివిధ రకాలుగా పరిధిని నిర్వచిస్తాయి: తక్కువ పరిధి, మధ్య పరిధి క్షిపణులను కలిపి థియేటర్ లేదా వ్యూహాత్మక బాలిస్టిక్ క్షిపణులు (TBM) అని అంటారు. దూర, మధ్య పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణులను సాధారణంగా అణ్వాయుధాలను ప్రక్షేపించడానికి వాడుతారు. అవి తీసుకెళ్ళగలిగే పేలోడు మరీ పరిమితంగా ఉంటుంది కాబట్టి, సంప్రదాయిక ఆయుధాల కోసం వీటిని ప్రయోగించడం మరీ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. .
పాక్షిక బాలిస్టిక్ క్షిపణులు
పాక్షిక బాలిస్టిక్ క్షిపణి (సెమీ బాలిస్టిక్ క్షిపణి అని కూడా అంటారు) తక్కువ పథాన్ని కలిగి, ప్రయాణంలో ఉండగా దిశను, పరిధినీ మార్చుకునే శక్తి కలిగి ఉంటుంది.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[<span title="Dead link removed (July 2010)">citation needed ]
బాలిస్టిక్ క్షిపణి కంటే తక్కువ ఎత్తు పథంలో ప్రయాణించే పాక్షిక బాలిస్టిక్ క్షిపణి, దాని కంటే అధిక వేగంతో ప్రయాణించగలదు. శత్రువు ప్రతిచర్య తీసుకునే సమయం తక్కువగా ఉంటుంది. రష్యన్ ఇస్కందర్ ఒక పాక్షిక బాలిస్టిక్ క్షిపణి. ఇస్కందర్-ఎమ్ 2,100–2,600 మీ/సె (Mach 6 - 7) వేగంతో 50 కిమీ ఎత్తున ప్రయాణిస్తుంది. అది 4,615 కిలోల బరువుంటుంది, 710 – 800 కిలోల వార్‌హెడ్‌ను మోసుకుపోగలదు, 480 కిమీ పరిధి కలిగి, 5-7 మీటర్ల వర్తుల దోష పరిధి కలిగి ఉంటుంది. ప్రయాణంలో ఉండగా వివిధ ఎత్తులు, పథాల్లో ఎగురుతూ యాంటీ-బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ఏమారుస్తుంది.
చైనా, భారత్, ఇరాన్‌లు ఇటీవల యాంటీ-షిప్ బాలిస్టిక్ క్షిపణిని అభివృద్ధి చేసాయి; thumb|ధనుష్ క్షిపణి|link=Special:FilePath/Dhanush-misisle.jpg పోలిక గల వ్యవస్థలు
సూరారం (వేమన్‌పల్లి)
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 148 ఇళ్లతో, 613 జనాభాతో 1698 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 311, ఆడవారి సంఖ్య 302. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 162 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 245. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569892 .పిన్ కోడ్: 504214.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.బాలబడి బెల్లంపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల జిల్లెడలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వేమన్ పల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల బెల్లంపల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం బెల్లంపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నస్పూర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 13 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సూరారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సూరారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సూరారంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి
భీమవరం మండలం
భీమవరం మండలం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని మండలం.
ఆల్టర్నేటర్
ఆల్టర్నేటర్ (Alternator) అనేది ఆల్టర్నేటింగ్ కరెంట్ రూపంలో యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా మార్చు ఒక విద్యుత్ జెనరేటర్. ఖర్చు, విధాన సౌలభ్యం కారణాల వల్ల, అత్యధిక ఆల్టర్నేటర్లందు ఒక స్థిరమైన అమెచూర్ తో ఒక తిరిగే అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఆల్టర్నేటర్ అనేది ఒక యంత్రంగా నిర్వచించబడుతుంది, ఇది యాంత్రిక శక్తిని ఏకాంతర విద్యుత్ రూపంలో (ఒక నిర్ధిష్ట ఓల్టేజి పౌన:పున్యం వద్ద) రూపంలో విద్యుత్ శక్తిగా మారుస్తుంది. ఆల్టర్నేటర్లను సింక్రానమస్ జనరేటర్ లు అని కూడా అంటారు.
ఆల్టర్నేటర్ సాధారణంగా స్టాటర్, రోటార్,  ఎండ్ క్యాప్ బేరింగ్ తో తయారు చేయబడుతుంది.
స్టాటర్ లో ఒక స్టాటర్ కోర్, వైర్-ర్యాప్డ్ వైండింగ్ లు, బేస్ ఈ పార్టులకు ఫిక్స్ చేయబడ్డ ఇతర స్ట్రక్చరల్ పార్టులు ఉంటాయి. ఆల్టర్నేటింగ్ కరెంట్ ఉత్పత్తి చేయడం అనేది స్టాటర్ విధి.
రోటార్ లో రోటార్ కోర్ (లేదా పోల్, మాగ్నటిక్ చౌక్) వైండింగ్, రిటైనింగ్ రింగ్, సెంటర్ రింగ్, స్లైడింగ్ రింగ్, ఫ్యాన్ రొటేటింగ్ షాఫ్ట్ ఉంటాయి. రోటార్ విధి అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
జనరేటర్ స్టాటర్ రోటార్ లు బేరింగ్ ఎండ్ కవర్ ద్వారా జతచేయబడతాయి ( అసెంబుల్ ) చేయబడతాయి, తద్వారా రోటార్ స్టాటర్ లో రొటేట్ చేయబడుతుంది అయస్కాంత లైన్ ఆఫ్ ఫోర్స్ ని కట్ చేసే చలనాన్ని చేస్తుంది, తద్వారా ఇండక్టివ్ పొటెన్షియల్ జనరేట్ చేయబడుతుంది, ఇది కనెక్షన్ టెర్మినల్ ద్వారా బయటకు వస్తుంది ఇది వలయంలో కనెక్ట్ చేయబడుతుంది ఈ పక్రియ వలన విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
చరిత్ర
1820 ఆండ్రే-మేరీ ఆంపేర్ విద్యుత్ ప్రవాహం అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ప్రభావితం చేస్తుందని కనుగొన్నాడు.
1831 మైఖేల్ ఫెరడే విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణను కనుగొన్నాడు.
1832 హిప్పోలైట్ పిక్సీ శాశ్వత అయస్కాంతంతో ప్రేరణను కనుగొన్నాడు ఇది మొదటి ప్రత్యామ్నాయ ప్రస్తుత జనరేటర్‌ను డిజైన్ చేస్తుంది.
1866 వెర్నర్ సిమెన్స్ ఆచరణాత్మకంగా ఉపయోగించగల మొదటి జనరేటర్‌ను నిర్మించాడు.
ఫ్రెంచ్ హిప్పోలైట్ పిక్సీ నుండి వచ్చిన మొదటి ఆల్టర్నేటర్‌లో, గుర్రపుడెక్క అయస్కాంతం సిరీస్‌లో అనుసంధానించబడిన రెండు కాయిల్స్ ముందు తిరుగుతుంది. మారుతున్న మాగ్నెటిక్ ఫ్లక్స్ సాంద్రత కాయిల్స్‌లో ప్రత్యామ్నాయ వోల్టేజ్‌ను ప్రేరేపిస్తుంది.ఇది ప్రత్యామ్నాయ ప్రవాహాన్ని ప్రత్యక్ష ప్రవాహంగా మార్చింది. కలెక్టర్లు కార్బన్ బ్రష్‌ల ద్వారా ప్రత్యక్ష కరెంట్ జనరేషన్ ఈ సూత్రం నేటికీ ప్రత్యక్ష కరెంట్ జనరేటర్లలో (డైనమోస్) ఉపయోగించబడుతుంది.
ఆల్టర్నేటర్ వాడకం
విద్యుత్ జనరేటర్లు : చాలా విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు సింక్రోనస్ యంత్రాలను వాటి జనరేటర్లుగా ఉపయోగిస్తాయి. ఈ జనరేటర్లను యుటిలిటీ గ్రిడ్‌కు అనుసంధానించడానికి సమకాలీకరణ పరిస్థితులు అవసరం.
ఆటోమోటివ్ ఆల్టర్నేటర్లు : ఆధునిక వాహనం విద్యుత్ వ్యవస్థకు శక్తి ఆల్టర్నేటర్ నుండి ఉత్పత్తి అవుతుంది.1960 ల వరకు, ఆటోమొబైల్స్ DC డైనామో జనరేటర్లను కమ్యూటేటర్లతో ఉపయోగించేవి. చౌకైన సిలికాన్ డయోడ్ రెక్టిఫైయర్ల లభ్యతతో, ప్రత్యామ్నాయంగా ఆల్టర్నేటర్లుల ఉపయోగించారు.
అనువర్తన ప్రాంతాలు
చిన్న హైడ్రోపవర్ ప్లాంట్లు
చిన్న గాలి టర్బైన్లు
సైకిళ్ళు కొన్ని మోటార్ సైకిళ్లపై ఎసి ఆల్టర్నేటర్
మూలాలు
వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి
దినేష్ కార్తీక్
కృష్ణకుమార్ దినేష్ కార్తీక్ (జననం 1985 జూన్ 1) భారతీయ ప్రొఫెషనల్ క్రికె ట్ క్రీడాకారుడు,  వ్యాఖ్యాత. అతను జాతీయ స్థాయిలో భారత క్రికెట్ జట్టు కోసం ఆడుతున్నాడు. అతను ప్రస్తుతం ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు తరపున ఆడుతున్నాడు. దేశవాళీ క్రికెట్‌లో తమిళనాడు క్రికెట్ జట్టుకు ప్రస్తుత కెప్టెన్ కూడా. అతను 2004లో భారత క్రికెట్ జట్టుకు అరంగేట్రం చేశాడు. 300 టీ20 మ్యాచ్‌లు ఆడిన 4వ భారత బ్యాట్స్‌మెన్‌గా కార్తీక్ నిలిచాడు. ప్రారంభ 2007 టీ20 ప్రపంచ కప్ తో పాటు 2013 ICC ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ రెండింటినీ గెలిచిన జట్టులో కార్తీక్ సభ్యుడు.
అతను బంగ్లాదేశ్‌పై తన తొలి టెస్ట్ సెంచరీని చేసాడు. ఇంగ్లాండ్‌తో జరిగిన టెస్ట్ పర్యటనలో భారతదేశంనకు ప్రధాన స్కోరర్‌గా నిలిచాడు. ఇది 21 సంవత్సరాలలో ఇంగ్లాండ్‌లో భారతదేశం వారి మొదటి సిరీస్‌ను గెలుచుకోవడంలో సహాయపడింది. సెప్టెంబరు 2007లో ఫామ్‌లో పడిపోయిన తర్వాత, కార్తీక్ టెస్ట్ జట్టు నుండి తొలగించబడ్డాడు. అతను దేశీయంగా మంచి స్కోరును కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, అప్పటి నుండి అతను చెదురుమదురు అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనలు మాత్రమే చేశాడు. 2018 - 2020 మధ్య, అతను ఇండియన్ ప్రీమియం లీగ్ జట్టు కోల్‌కతా నైట్ రైడర్స్ కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. కార్తీక్ 2020 - 2021 మధ్య భారతదేశం యొక్క ఇంగ్లాండ్ పర్యటన సమయంలో బ్రిటీష్ ఛానెల్ స్కై స్పోర్ట్స్కార్తీక్ 2007లో నికితా వంజరను వివాహం చేసుకున్నాడు. దినేష్ కార్తీక్, నికిత లు  2012 లో వారి సంబంధంలో అవగాహనా లోపాలు కారణంగా విడాకులు తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆమె కార్తీక్ తోటి క్రికెటర్ మురళీ విజయ్‌ని వివాహం చేసుకుంది. అతను 2008లో నిగర్ ఖాన్‌తో కలిసి డ్యాన్స్-రియాలిటీ షో ఏక్ ఖిలాడీ ఏక్ హసీనాలో పాల్గొన్నాడు. కార్తీక్ నవంబర్ 2013లో భారతీయ స్క్వాష్ క్రీడాకారిణి దీపికా పల్లికల్‌తో నిశ్చితార్థం చేసుకున్నాడు. వారు ఆగస్టు 2015లో సాంప్రదాయ క్రైస్తవ, హిందూ సంప్రదాయాలలో వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ జంట 2021 అక్టోబరు 18 న కబీర్, జియాన్ అనే కవల అబ్బాయిలకు తల్లిదండ్రులు అయ్యారు. కార్తీక్ 2007లో నికితా వంజరను వివాహం చేసుకున్నాడు. దినేష్ కార్తీక్, నికిత లు  2012 లో వారి సంబంధంలో అవగాహనా లోపాలు కారణంగా విడాకులు తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆమె కార్తీక్ తోటి క్రికెటర్ మురళీ విజయ్‌ని వివాహం చేసుకుంది. అతను 2008లో నిగర్ ఖాన్‌తో కలిసి డ్యాన్స్-రియాలిటీ షో ఏక్ ఖిలాడీ ఏక్ హసీనాలో పాల్గొన్నాడు. కార్తీక్ నవంబర్ 2013లో భారతీయ స్క్వాష్ క్రీడాకారిణి దీపికా పల్లికల్‌తో నిశ్చితార్థం చేసుకున్నాడు. వారు ఆగస్టు 2015లో సాంప్రదాయ క్రైస్తవ, హిందూ సంప్రదాయాలలో వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ జంట 2021 అక్టోబరు 18 న కబీర్, జియాన్ అనే కవల అబ్బాయిలకు తల్లిదండ్రులు అయ్యారు. ‌కు వ్యాఖ్యాతగా/పండిట్‌గా కూడా పనిచేశాడు..
జీవితం తొలి దశలో
దినేష్ కార్తీక్ కువైట్‌లో (అతని తండ్రి పనిచేసిన చోట) రెండు సంవత్సరాల కాలం గడిపిన తర్వాత, 10 సంవత్సరాల వయస్సులో క్రికెట్ ఆడటం ప్రారంభించాడు. కార్తీక్ భారతదేశంలో చదువుకున్నాడు. అతను కువైట్‌లోని కార్మెల్ స్కూల్, ఫహాహీల్ అల్-వతానీహ్ ఇండియన్ ప్రైవేట్ స్కూల్‌లో కూడా చదువుకున్నాడు. చివరకు ఎనిమిదో తరగతి నుండి చెన్నైలోని ఎగ్మోర్‌లోని డాన్ బాస్కో మెట్రిక్యులేషన్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్‌లో చదివాడు. చెన్నైకి చెందిన ఫస్ట్-డివిజన్ క్రికెటర్ అయిన అతని తండ్రి వద్ద క్రికెట్‌లో శిక్షణ పొందాడు. తన చదువుకు మొదటి స్థానం ఇవ్వాలని కుటుంబసభ్యులు ఒత్తిడి చేయడంతో కెరీర్‌కు ఆటంకం ఏర్పడిందని నిరాశ చెందిన కార్తీక్ తండ్రి, తన కుమారుడికి కూడా తనలాగ  అదే గతి పట్టడం ఇష్టంలేక చిన్నప్పటి నుంచి కఠినంగా శిక్షణ ఇప్పించాడు. కార్తీక్ తన చిన్న వయస్సులోనే తన తండ్రి గట్టి లెదర్ బంతులను తనపైకి అతి వేగంతో విసరడం ద్వారా అతని రిఫ్లెక్స్‌లను మెరుగుపరిచాడు. అతను మొదట్లో బ్యాట్స్‌మన్ అయినప్పటికీ  తమిళనాడు యువ జట్లలో వికెట్ కీపింగ్ నేర్చుకున్నాడు. రాబిన్ సింగ్ అతన్ని చాలా ఫిట్‌గా భావించాడు.
కార్తీక్ క్రమంగా యువ ర్యాంకులను సాధిస్తూ ఎదిగాడు. అతను 1999 ప్రారంభంలో తన తమిళనాడు అండర్-14 అరంగేట్రం చేసాడు. 2000/2001 సీజన్ ప్రారంభంలో అండర్-19 జట్టుకు పదోన్నతి పొందాడు. అతను సీనియర్ జట్టు కోసం ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేసాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కార్తీక్ 2007లో నికితా వంజరను వివాహం చేసుకున్నాడు. దినేష్ కార్తీక్, నికిత లు  2012 లో వారి సంబంధంలో అవగాహనా లోపాలు కారణంగా విడాకులు తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆమె కార్తీక్ తోటి క్రికెటర్ మురళీ విజయ్‌ని వివాహం చేసుకుంది. అతను 2008లో నిగర్ ఖాన్‌తో కలిసి డ్యాన్స్-రియాలిటీ షో ఏక్ ఖిలాడీ ఏక్ హసీనాలో పాల్గొన్నాడు. కార్తీక్ నవంబర్ 2013లో భారతీయ స్క్వాష్ క్రీడాకారిణి దీపికా పల్లికల్‌తో నిశ్చితార్థం చేసుకున్నాడు. వారు ఆగస్టు 2015లో సాంప్రదాయ క్రైస్తవ, హిందూ సంప్రదాయాలలో వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ జంట 2021 అక్టోబరు 18 న కబీర్, జియాన్ అనే కవల అబ్బాయిలకు తల్లిదండ్రులు అయ్యారు.
దేశీయ వృత్తి
కార్తీక్ 2002 చివరలో బరోడాపై వికెట్ కీపర్‌గా ఫస్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. అతను రౌండ్-రాబిన్ యొక్క ఐదు మ్యాచ్‌లలో బ్యాటింగ్ చేశాడు. అతని రెండవ మ్యాచ్‌లో ఉత్తర ప్రదేశ్‌పై 88 నాటౌట్‌తో 35.80 సగటుతో 179 పరుగులు చేశాడు. ఈ మ్యాచ్ తర్వాత కార్తీక్ ఫామ్ తగ్గిపోయింది. ఈ సీజన్లో అతను మళ్లీ 20 పరుగులు చేయడంలో విఫలమయ్యాడు. అతను 11 క్యాచ్‌లు తీసుకున్నాడు కానీ, పదే పదే వికెట్ కీపింగ్ లోపాల కారణంగా, అతను సీజన్ చివరి మ్యాచ్‌ల నుండి తొలగించబడ్డాడు.
కార్తీక్ జోనల్ దులీప్ ట్రోఫీకి ఎంపిక చేయబడలేదు. అతను సౌత్ జోన్ కోసం అండర్-19లో ఆడాడు. అతను తన రెండవ జోనల్ సీజన్‌లో మరింత రాణించాడు. మూడు అర్ధ సెంచరీలతో 60.00 సగటుతో 180 పరుగులు చేశాడు. అతను జాతీయ అండర్-19 జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. నేపాల్‌తో జరిగిన మూడు యువ వన్డే ఇంటర్నేషనల్స్ (ODIలు) ఆడాడు.
కార్తీక్ ఆఫ్-సీజన్‌లో మాజీ భారత కీపర్, సెలెక్టర్ల ఛైర్మన్ కిరణ్ మోరే మార్గనిర్దేశం లో జరుగుతున్న  వికెట్ కీపింగ్ శిబిరానికి హాజరయ్యాడు. ఆ శిబిరం అక్కడ అతని సాంకేతికతను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడింది. చెన్నై లీగ్‌లో ఆడిన తర్వాత, అతను సెప్టెంబరు చివరిలో శ్రీలంక, పాకిస్తాన్‌ల నుండి వారి యువ ప్రత్యర్ధులను ఆడటానికి భారతదేశ ఎమర్జింగ్ ప్లేయర్స్‌కు ఎంపిక చేయడానికి ముందు సీజన్ ప్రారంభంలో అండర్-22 జట్టుకు తిరిగి వచ్చాడు.
కార్తీక్ 2003-04 సీజన్ ప్రారంభంలో రంజీ ట్రోఫీ జట్టుకు తిరిగి పిలవబడ్డాడు. అతను రెండు సెంచరీలతో 438 పరుగులు (సగటు 43.80) తో పాటు 20 క్యాచ్‌లు తీసుకున్నాడు. రైల్వేస్‌తో జరిగిన సెమీ-ఫైనల్‌లో, అతను 122 పరుగులతో తన తొలి ఫస్ట్‌క్లాస్ సెంచరీని సాధించాడు. ముంబైతో జరిగిన ఫైనల్లో అతను అజేయంగా 109 పరుగులు చేశాడు.
కార్తీక్ బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగిన 2004 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో భారత జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. జింబాబ్వే పర్యటనలో భారతదేశం A పర్యటనలో రెండు అర్ధ సెంచరీలు సాధించాడు. అతనికి 2008-09లో బలమైన దేశీయ ఫస్ట్-క్లాస్ సీజన్‌ ఉంది. రెండు సింగిల్ ఫిగర్ స్కోర్‌లతో రంజీ ట్రోఫీ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించిన తర్వాత, అతను సుబ్రమణ్యం బద్రీనాథ్‌తో భాగస్వామ్యంతో 213 పరుగులు చేశాడు. తమిళనాడు ఉత్తరప్రదేశ్‌ను ఒక ఇన్నింగ్స్ తేడాతో ఓడించింది. కార్తీక్ తర్వాత బరోడా, రైల్వేస్‌తో జరిగిన వరుస మ్యాచ్‌లలో 123 & 113 పరుగులు చేశాడు. రెండవ మ్యాచ్‌లో ఉత్తరప్రదేశ్‌పై 72 పరుగులతో తన రంజీ ట్రోఫీ ఆటను ముగించాడు. అతను దులీప్ ట్రోఫీలో సెంట్రల్ జోన్‌పై తన బలమైన పరుగులను కొనసాగించాడు, 153 (ఒక మ్యాచ్‌లో 103) చేశాడు. కార్తీక్ ఈ సీజన్‌లో 64.12 సగటుతో 1,026 పరుగులు చేశాడు. ఇందులో ఐదు సెంచరీలతో పాటు రెండు అర్ధసెంచరీలు ఉన్నాయి.
2009-2010లో, అతను ఆరు రంజీ ట్రోఫీ మ్యాచ్‌లలో తమిళనాడు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. కార్తీక్ ఒరిస్సాపై 152, పంజాబ్‌పై 117 పరుగులు చేశాడు, మరో రెండు స్కోర్‌లను కనీసం 70 జోడించాడు. అతను తన ఇతర నాలుగు ఇన్నింగ్స్‌లలో 16 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు, సీజన్‌ను 443 పరుగులు. 55.37 సగటుతో ముగించాడు.
కార్తీక్ అక్టోబర్ 2018లో 2018–19 దేవధర్ ట్రోఫీ కోసం భారతదేశం A జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు. అక్టోబర్ 2019లో, అతను తదుపరి ఎడిషన్ కోసం ఇండియా సి జట్టులో ఎంపికయ్యాడు. కార్తీక్ 2006-07లో ప్రారంభ ఎడిషన్‌లో జట్టుకు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించిన తర్వాత, టోర్నమెంట్ 2020–21 ఎడిషన్‌లో, తమిళనాడు జట్టును వారి రెండవ సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ ట్రోఫీని గెలిపించాడు. అతను 61.00 సగటుతో 183 పరుగులతో ముగించాడు. విజ్డెన్ 'టీమ్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్' లో కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు.
300 టీ20 మ్యాచ్‌లు ఆడిన 4వ భారత బ్యాట్స్‌మెన్‌గా దినేశ్ కార్తీక్ నిలిచాడు.