cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పిదూరు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పిదూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పిదూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పిదూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పిదూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
ఎస్.ఆర్.ఎ.ఎస్. అప్పలనాయుడు
'''ఎస్.ఆర్.ఎ.ఎస్. అప్పలనాయుడు''' (1925, నవంబరు 6 - 1996) అనకాపల్లి నుండి 3 సార్లు (1971,1977,1980) పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఎన్నికైన రాజకీయ నాయకుడు.
జననం, విద్య
1925లో విశాఖపట్నం లోని పెందుర్తి లో జన్మించారు. అతను బర్మా లోని రంగూన్‌ లో తన ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేశాడు.
వివాహం
అతను 1946లో కొండయమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
అతను 1944 మరియు 1964 మధ్య 4 సార్లు పెందుర్తి గ్రామ మునిసిభుగా పనిచేశాడు. 1964, 1967 మధ్య అప్పటి గ్రామ సర్పంచ్‌గా పనిచేశాడు. అతను 1967 నుండి 1972 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు. అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పరవాడ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యారు. 1969-71 మధ్య కాలంలో ఆయన మత్స్య, ఓడరేవుల శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన 1982-83లో వుడా ఛైర్మన్‌గా కూడా ఉన్నారు.
స్మారక చిహ్నం :
1990వ దశకం మధ్యలో విశాఖపట్నం లోని పెందుర్తి క్రాస్ రోడ్స్‌లో ఆయన జ్ఞాపకార్థం ఒక కాంస్య విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
ఆయన జ్ఞాపకార్థం 2016లో విశాఖపట్నంలోని కశింకోట ఈసీబీలో కాంస్య విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:1925 జననాలు వర్గం:1996 మరణాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1967)
మదివాడ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, అనియత విద్యా కేంద్రం, ఆకివీడులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల దుంపగడప లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల భీమవరంలోనూ ఉన్నాయి. మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, ఉన్నాయి. దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మదివాడలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం ఉంది. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మదివాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మదివాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహం
ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహంను ఇండియన్ స్పేస్‌ రీసెర్చ్‌అర్గనైజేసన్ (ఇస్రో) వారు రూపొందించారు. ఈ ఉపగ్రహన్ని అంతరిక్షసంబంధ, వాతావరణపరిశీలన, డేటారిలే, శాటిలైట్ ఆధారిత అన్వేషణ, రక్షించు వంటి ప్రణాళికలతో ఈ ఉపగ్రహాన్ని రూపొందించారు. ఈఉపగ్రహాన్ని దక్షిణ అమెరికాలోని ఫ్రెంచి గయానాలోని అంతరిక్ష పరిశోధనకేంద్రం నుండి అంతరిక్షములో ప్రవేశ పెట్టారు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షము లోని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఏరియన్ 5 ECA అను ఉపగ్రహ ప్రయోగ/వాహననౌకను ఉపయోగించారు.ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహాన్ని 2013 జూలై 26 న విజయవంతంగా అంతరిక్షములోకి పంపి, కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.
ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహ సాంకేతిక వివరాలు
ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహంలో పలు నూతన సాంకేతికపరిజ్ఞానంతో తయారుచేసిన ఉపకరణాలను బిగించారు. స్టార్ సెన్సారులవంటి నుటన అవిష్కారలను అమర్చారు.ఉపగ్రహ ఇబ్బందులను తగ్గించుటకై సూక్ష్మసౌర అమరిక డ్రైవ్‌అసెంబ్లీని (micro stepping Solar Array Drive Assembly: (SADA, ఉపగ్రహనిర్వహణ, టెలికాం, టెలిమెట్రి నిర్వహణకు బస్‌మేనేజిమెంట్ యూనిట్ ను నెలకొల్పినారు.C-బ్యాండ్ ట్రాన్స్‌పాండరును ఉంది.
ఉపగ్రహంలోని పేలోడ్
ఉపగ్రహంలో 3 పేలోడులను అమర్చారు.
ఉపగ్రహ ప్రయోగం
మొదట ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహాన్ని జీస్ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన జీస్‌ఎల్‌వి Mk-II ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టాలనుకొన్నారు. తరువాత అభిప్రాయాన్ని మార్చుకొని, ఇస్రో చైర్మన్ ఉపగ్రహాన్ని గయానా నుండి, ఏరియన్ 5 ECAవాహక నౌక ద్వారా ప్రయోగించాలని నిర్ణయించినట్లు 2010 డిసెంబరు 4 న ప్రకటించాడు. ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహాన్ని26, జూలై, 2013న ఫ్రెంచి గయానా నుండి అంతరిక్షములోకి పంపి, నిర్దేశించినకక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టారు. ఏరియన్ 5 ECA వాహకనౌక ద్వారా ఇన్శాట్-3D ఉపగ్రహంతో పాటు అల్ఫాశాట్ అనే టెలికమ్యునికేసన్ ఉపగ్రహాన్ని కూడా ఏకకాలంలో అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టారు
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు వర్గం:విదేశాలనుండి ప్రయోగించిన భారతదేశ ఉపగ్రహాలు వర్గం:ఇన్శాట్‌ శ్రేణి ఉపగ్రహాలు
చిన్నగొట్టిగల్లు
చిన్నగొట్టిగల్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లా, చిన్నగొట్టిగల్లు మండలం లోని గ్రామం. ఇది అదే మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన తిరుపతి నుండి 41 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1477 ఇళ్లతో, 5299 జనాభాతో 1817 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2699, ఆడవారి సంఖ్య 2600. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 744 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 61. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596041 .పిన్ కోడ్: 517193.
గ్రామ గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా మొత్తం. 5443 పురుషులు. 2793 స్త్రీలు 2650 గృహాలు 1355 విస్తీర్ణము. 1817 హెక్టార్లు.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో 1 సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల,  1 సంచార వైద్య శాల,  వున్నవి. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం,  గ్రామానికి  5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో  ఉన్నాయి. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సమీప ఆసుపత్రి,సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం  గ్రామానికి  10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 1 అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యంఉంది. గ్రామంలో 2 ఇన్, అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యంలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో 1 ఎంబిబిఎస్ డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యులు, 1 ఇతర డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడు .ఉన్నారు. గ్రామంలో 4 మందుల దుకాణాలులు ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మూసిన డ్రైనేజీ   వ్యవస్థ  లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు సౌకర్యం
ఈ గ్రామములో  పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం,మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు,  ఆటో సౌకర్యం,  వున్నవి.సమీప ట్రాక్టరు, గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో  ఉన్నాయి. సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప రైల్వే స్టేషన్, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.. గ్రామంజాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంరాష్ట్ర రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ ఋణ సంఘం,  స్వయం సహాయక బృందం,   పౌర సరఫరాల కేంద్రం,  వారం వారీ సంత,  వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ    ఉన్నది. సమీప ఏటియం, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం),    ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) ,   గ్రంథాలయం,  పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం,   అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్,  జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం     వున్నవి. సమీప ఆటల మైదానం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్,  ఈ గ్రామానికి  10 కి.మీ. మించి దూరంలో వున్నవి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామములో విద్యుత్తు ఉన్నది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 138.6
ఉత్పత్తి
చిన్నగొట్టిగల్లు ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంద:
వేరుశనగ, టమేట
మూలాలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
ఆధునికాంధ్ర వాఙ్మయ వికాస వైఖరి
జయంతి రామయ్య పంతులు వ్యవహారిక-గ్రాంథిక వాదోపవాదాల కాలంలో అత్యంత చురుకైన పాత్ర వహించిన పండితుడు. ఆయన ఆధునికాంధ్ర భాషా వైతాళికుడు, అనుపమ పండితుడు గిడుగు రామమూర్తి పంతులును ఎదిరించి గ్రాంథిక భాషను సమర్థిస్తూ వ్యవహారిక భాషను తీవ్రంగా నిరసిస్తూ కొనసాగిన జోదు. వ్యవహారిక భాషను గ్రామ్యమని నిరసించి చివరకు ఆయన వాదం ఆధునిక సాహిత్యయుగంలో కొట్టుకుపోయినా ఆయన పాండిత్యం మాత్రం ఎన్నదగ్గది. ఈ గ్రంథం ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా ఆయన ఈ గ్రంథాన్ని వెలువరించారు. తెలుగు సాహిత్యంలోని నాటకం, కవిత్వం మొదలైన శాఖల్లో ఆధునిక యుగావిర్భావాన్ని గురించి చక్కని విమర్శ రచన చేశారాయన. చివరిలో చేసిన గ్రామ్యభాషా ఖండనం వ్యవహారిక భాషోద్యమ చరిత్రలో చేరే రచన. ఆ రీత్యా ఈ గ్రంథానికి ఆంధ్ర సాహిత్య చరిత్రలో సముచిత స్థానమే ఉన్నట్టు చెప్పవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1937 పుస్తకాలు
జాంనగర్ జిల్లా
thumb|లఖోటా సరస్సు, మ్యూజియం
జాంనగర్ గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా. ఇది గుజరాత్ పశ్చిమభాగాన కచ్చ్ సింధూశాఖకు దక్షిణ ఒడ్డున ఉంది. చారిత్రకంగా ప్రసిద్ధిచెందిన ద్వారక పట్టణం ఈ జిల్లాలో ఉంది. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా జనాభా 19,04,278. జిల్లాలో ఒక జాతీయపార్కు, ఒక పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం ఉన్నాయి. జాంనగర్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు ప్రధానకేంద్రము.
సరిహద్దులు
జాంనగర్ జిల్లాకు ఉత్తరాన కచ్ సింధూశాఖ ఉండగా, పశ్చిమాన [[అరేబియా మహాసముద్రము, దక్షిణమున పోరుబందర్, రాజ్‌కోట్ జిల్లాలు, తూర్పున రాజ్‌కోట్ జిల్లా సరిహద్దుగా ఉన్నది.
ప్రధాన పట్టణాలు
జాంనగర్ జిల్లాలో ద్వారక, ఓఖా, కళ్యాణ్‌పూర్, కలవాడ్, లింబ్డి, భన్వాడ్, ఖంబాలియాలు ప్రధాన పట్టణాలు.
బయటిలింకులు
వర్గం:గుజరాత్ జిల్లాలు
ଜାମନଗର ଜିଲ୍ଲା
మంప
మంప, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొయ్యూరు నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 100 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 398 ఇళ్లతో, 1437 జనాభాతో 1711 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 769, ఆడవారి సంఖ్య 668. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 5 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1091. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585601 .పిన్ కోడ్: 531087.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
thumb|250px|పిరదౌసి కావ్య ముఖచిత్రం
జాషువా కావ్యాలలో పలు ముద్రణలు పొందిన కావ్యం పిరదౌసి.
పెక్కు సాహిత్య విమర్శకులచే ప్రశంసలు పొందిన కావ్యం పిరదౌసి.
ఆంధ్ర విశ్వ కళాశాల గ్రంథ నిర్ణాయక సభ వారిచే 1940 వరకు ఇంటర్మీడియట్ విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా నిర్ణయింపబడిన కావ్యం పిరదౌసి.
జాషువా ఈ కావ్యాన్ని సింగరాటు లక్ష్మినారాయణ గారికి అంకితం యిచ్చారు.
పిరదౌసి ఒక పారశీక కవి. పిరదౌసి యొక్క యధార్ధజీవిత, వ్యధార్ధ వెతల కతయే ఈ పిరదౌసి కావ్యం. విధి వంచితుడైన ఆ అభాగ్య కవి జీవిత చివరి ఘట్టాన్ని ఎంతో హృద్యంగా వర్ణించాడు ఈ కావ్యంలో జాషువ. జాషువా, పిరదౌసి లోకి పరకాయ ప్రవేశం చేసి వ్రాసిన రచన. పిరదౌసి లానే జాషువ కూడా తన నిజ జీవితంలో కష్టాలు పడ్డాడు, అవమానాలు పడ్డాడు. కాని నవ్విన నాపచేను పండినట్లు, తన కృషికి తగ్గ గుర్తింపు, ప్రశంసలు, సన్మానాలు బిరుదులు పొందాడు. కాని కావ్యం లోని పిరదౌసి యివ్వేమీ పొందకుండానే కనుమూసిన విధివంచిత కవి.
కావ్య విశేషాలు
పిరదౌసి కావ్యాన్ని జాషువా మూడు అశ్వాసాలుగా వ్రాశాడు.
పిరదౌసి కావ్యాంశం టూకీగా:
ఇందులో గజనీమహమ్మదు భరతఖండంపై 18 మార్లు దండయాత్ర సాగించడం, తన వంశచరిత్ర, తన విజయచరిత్రను గ్రంథంగా వ్రాయమని పిరదౌసిని అడగటం, పద్యానికొక బంగారు రూక యిస్తానని ఆన యివ్వడం, కవి ముప్పదియేండ్లు శ్రమించి 60వేల పద్యాలతో షానామా గ్రంథాన్ని వ్రాసి సుల్తాను కివ్వడం, రాజు మాటతప్పి వెండిరూకలివ్వగా, పిరదౌసి నొచ్చుకొని, ధనాన్ని తిరస్కరించి నిందిస్తు లేఖ వ్రాయగా సుల్తాను కోపించి కవిని వధింప భటులను పంపడం, పిరదౌసి హితులు ఈ మాట పిరదౌసి చెవినివెయ్యగా కవి అక్కడినుండి తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించడం వరకు వర్ణించడం జరిగింది.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
గార్లపాడు ప్రకాశం జిల్లా, మద్దిపాడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మద్దిపాడు నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 261 ఇళ్లతో, 947 జనాభాతో 448 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 477, ఆడవారి సంఖ్య 470. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 379 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591049 .== విద్యా సౌకర్యాలు == గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
గ్రామ చరిత్ర
ఇది ఒక పునరావాస గ్రామం.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 761. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 398, మహిళల సంఖ్య 363, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 161 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 448 హెక్టారులు.
బసవయ్యపాలెం
బసవయ్యపాలెం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, తొట్టంబేడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తొట్టంబేడు నుండి 3 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 1 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 320 ఇళ్లతో, 1157 జనాభాతో 100 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 565, ఆడవారి సంఖ్య 592. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 95 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 273. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595904 .పిన్ కోడ్: 517642.
గ్రామ జనాభా
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా- మొత్తం 	1,029 - పురుషుల 498- స్త్రీల 	531 - గృహాల సంఖ్య 	270
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, ఉంది.. సమీప బాలబడి, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (శ్రీకాళహస్తి లో), సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (తొట్టంబేడు లో), గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి. సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (తిరుపతి లో), సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (తిరుపతి లో), గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 1 సంచార వైద్య శాలఉంది. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో సమీప ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలులు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలోలేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీ గ్రామంలో లేదు. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం వస్తుంది. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం గ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం గ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం, టాక్సీ సౌకర్యం, వున్నవి/వున్నది. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, సమీప రైల్వే స్టేషన్, సమీప ట్రాక్టరు, గ్రామానికి 5 కి.మి. లోపు దూరములో వున్నది/వున్నవి. గ్రామంజాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంరాష్ట్ర రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, ఉంది.సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, .సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ, సమీప వారం వారీ సంత గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.సమీప గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప ఏటియం, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, వార్తాపత్రిక సరఫరా, ఉన్నాయి. సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), సమీప ఆటల మైదానం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్, ఈ గ్రామంలో 5 కి.మీ.లోపున ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్తు ఉంది.
ద్రౌపది (నవల)
thumb ద్రౌపది (నవల) యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్ వ్రాసిన నవల. ఈ నవల ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం అనుబంధంలో ధారావాహికంగా వచ్చింది. తరువాత కొన్నాళ్ళకు పుస్తకరూపంలో అచ్చయింది. ఈ నవలకు 2009 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది.
పుస్తక పరిచయం
ఈ నవలలో కురుక్షేత్ర యుద్ధం ఆఖరు దినాలలో ఒక ఉదయం ఈ కథ ప్రారంభమౌతుంది. యుద్ధం భీకర పర్యవసానాన్ని చూసి విచారపడుతున్న ద్రౌపది ఈ మారణహోమం జరగటంలో తన పాత్ర గురించి ఆత్మపరీక్ష చేసుకొంటూ ఉంటుంది. అంతకు ముందురోజు ఉదయం ద్రౌపదిని నిద్రలేపిన నకులుడు ద్రౌపది కుమారులు ఐదుగురినీ రాత్రికి రాత్రే అశ్వత్థామ సంహరించిన విషయం చెపుతాడు. ఆ వార్త విన్న ద్రౌపది వివశురాలవుతుంది. యుద్ధభూమిలో సోదరుడి, పుత్రుల మృతశరీరాలను చూసిన ద్రౌపదికి దుఃఖంతో పాటు కోపంకూడా వచ్చింది. అశ్వత్థామను చంపి పగతీర్చుకొమ్మని తన భర్తలను నిలదీసింది. చంపటానికి వచ్చిన పాండుపుత్రుల చేతిలో ఓడిపోయిన అశ్వత్థామ క్షమాభిక్ష కోరి తన తలపై ఉన్న చూడామణిని కోసి ఇచ్చాడని తెలిశాక ఆమె కోపం చల్లారుతుంది.
ఆ తరువాత యుద్ధంలో చనిపోయిన బంధువులకు పాండవులు తిలోదకాలు సమర్పిస్తుండగా కర్ణుడికి కూడా తిలోదకాలివ్వమని కుంతి కోరుతుంది. కర్ణుడు తన జ్యేష్టకుమారుడన్న సత్యాన్ని బయటపెట్తుంది. ఈ విషయం విన్నవారంతా ఆశ్చర్యపోతారు. కర్ణుడు తన భర్తలకి అన్న అనే విషయం ద్రౌపదిని విస్మయపరిచింది. ఈ విషయం ముందే తెలిసిఉంటే తనకూ కర్ణుడికీ మధ్య ఎలాంటి సంబంధ బాంధవ్యాలు ఉండేవన్న సందేహం ఆమెకు కల్గింది. ఆమె అంతకు ముందు కర్ణుని రెండుసార్లే చూసింది. ఆ రెండు సందర్భాలలోనూ ఆమెకు కర్ణుడిపట్లా తిరస్కారభావమో, అసహ్యమో కల్గాయి. తాను కర్ణుని రెండు సార్లే కలసినా తనజీవితమంతా కర్ణుని చుట్టే తిరిగినట్లుందని ఆమెకు తోచింది. ఆమె కర్ణుని మొదటిసారి చూసింది తన స్వయంవర సమయంలో. సూతపుత్రుడన్న కారణంతో కర్ణుని మత్స్యయంత్రం ఛేదించటానికి ప్రయత్నం చేయకుండా ఆమే ఆపించింది. ఆ తరువాత ఆమె కర్ణుని చూసింది కౌరవసభలో. ఆరోజున తనను అవమానించటంలో కర్ణుడు ప్రముఖ పాత్రే వహించాడు. కర్ణుని హీనునిగా తలపోస్తున్న ద్రౌపదికి, కుంతి, కృష్ణుడు చివరిరోజుల్లో పశ్చాతప్త హృదయుడైన కర్ణుడి ఉదాత్తప్రవర్తన గురించి ఆమెకు తెలిపారు. మరణించిన కర్ణుడు అదృష్టవంతుడు. అతడి మరణం అత్యంత విషాదాన్ని ఏర్పరిచింది. అతనికి అద్భుత, విశిష్ట వ్యక్తి అనే కీర్తి వచ్చింది. తమకూ, కర్ణుడికీ ఉన్న బాంధవ్యం తెలిసిన పాండవులు విషాదభరితులయ్యారు. ధర్మరాజుకు రాజ్యం మీద విరక్తి కల్గింది. అతన్ని పట్టాభిషేకానికి సుముఖుణ్ణి చేసే బాధ్యత ద్రౌపదే తీసుకోవలసి వచ్చింది.
పట్టమహిషైన ద్రౌపదికి తన జీవనపథమ్మీద, తన వివాహంపైన ఉన్న ధర్మశంకలను, కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు), కృష్ణుడు తీర్చారు. పూర్వ జన్మలలో ఆమె వేదవతి, ఆ తరువాత మౌద్గల్య ముని భార్య ఇంద్రసేన. ఆమె పాతివ్రత్యానికి మెచ్చిన మౌద్గల్యుడు ఆమెతో ఏకకాలంలో ఐదురూపాల్లో (త్రిమూర్తులు, ఇంద్రుడు, మన్మథుడు) రమించాడు. ఆ తరువాతి జన్మలో ఆమె కాశీరాజు కుమార్తె అనామికగా జన్మించింది. పతికోసం ఘోరమైన తపస్సు చేసింది. పరమశివుడు ప్రత్యక్షమై ఏం కావాలని అడిగాడు. పతి అన్న పదాన్ని ఐదుసార్లు పలికింది ఆమె. ఐదుగురు పతులను అనుగ్రహించాడు శివుడు. నీకు ఐదుగురు పతులున్నా అది ధర్మవిరుద్ధమని ఎవరూ భావించరు అని, ఆమె కోరుకొన్న విధంగా ఐదుగురితో సుఖించటానికి తగ్గ యవ్వనం, కామభోగేఛ్ఛ, వారిని సేవించేందుకు అవసరమైన శుశ్రూషాభావం, కన్యాత్వం, సౌభాగ్యం అనుగ్రహించాడు. మరుజన్మలో ఆమె యజ్ఞం చేస్తున్న ద్రుపదుడికి అగ్నిగుండంలో లభించింది. ఆమెను పార్థునికివ్వాలన్న తలపుతో ఉన్న ద్రుపదుడు, పాండవులు మరణించారన్న మాట విని, ఆమెకు స్వయంవరం ప్రకటించాడు.
ద్రౌపది స్వయంవరం అవగానే పెద్ద యుద్ధమే జరిగింది. ఆమెను స్వయంవరంలో గెలిచినవాడు, అతని సోదరులు యుద్ధంలో కూడా గెలిచి, తమ తల్లి దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళారు. అక్కడ వారి తల్లి అనాలోచితంగానో, ఆలోచితంగానో అన్న మాటకు కట్టుబడి ఆమె ఆ అయిదుగురు సోదరులనూ పెళ్ళి చేసుకోవలసి వచ్చింది. ఆ తర్వాత వారు పాండుకుమారులని ఆమెకు తెలిసింది. ఐదుగురు పతులతోనూ ఆమె సుఖజీవనం ప్రారంభించింది. పాండవులు ప్రఛ్ఛన్నవేషాలు వీడి ఇంద్రప్రస్థంలో జీవించటం మొదలుబెట్టాక చాలా విశేషాలు జరిగాయి. ద్రౌపదితో ఏకాంతోల్లంఘన లేకుండా ఒక్కొక్కరూ ఒక సంవత్సరం గడపాలని అన్నదమ్ములు చేసుకొన్న ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించిన అర్జునుడు ఏడాది పాటు తీర్థయాత్రలకు వెళ్ళి మూడు వివాహాలు చేసుకొని, శ్రీకృష్ణుడి చెల్లెలు సుభద్రను ఏకంగా ఇంద్రప్రస్థానికే తెచ్చాడు. పాండవులు రాజసూయం చేశారు. వారి ఆధిపత్యాన్ని చూసి కన్నెర్ర జేసుకొన్న దుర్యోధనుడు, మాయాద్యూతంలో గెలిచి పాండవులనూ, ద్రౌపదినీ బానిసలుగా చేసుకొన్నాడు. అంతకుముందు ఏ మహారాణికీ జరగని అవమానాలు ద్రౌపదికి జరిగాయి. ఏకవస్త్ర ఐన ద్రౌపదిని నిండుసభకు జుట్టుపట్టుకుని ఈడ్చుకువచ్చాడు దుశ్శాసనుడు. దుర్యోధనుడు ఆమెను కూర్చోమని తన తొడను చూపించాడు. ఆమె పతులముందే ఆమెను వివస్త్రను చేయబూనాడు. ఆ ప్రయత్నం విఫలమైన తర్వాత మరోసారి జూదమాడి పాండవులను అడవుల పాలు చేశాడు. ద్రౌపది పాండవులతో పాటు పన్నెండేళ్ళు వనవాసం చేయవల్సివచ్చింది. ఆ సమయంలోనే సైంధవుడు ద్రౌపదిని అపహరించడానికి ప్రయత్నించాడు. వనవాసం ముగిశాక అజ్ఞాతవాసం కోసం విరాటపురం వెళ్ళినప్పుడు. ద్రౌపది విరాట రాణికి సైరంధ్రిగా ఉండవలసి వచ్చింది. కీచకుడు ఆమెను బలవంతంగా అనుభవించటానికి ప్రయత్నించి భీముని చేతిలో మరణించాడు.
అజ్ఞాతవాసం తరువాత రాయబారాలు, సంధి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నప్పుడు ద్రౌపది వాటిని వ్యతిరేకించింది. యుద్ధం జరిగి, తనను అవమానించినవారిని తన భర్తలు నిర్జించి తన పగ తీర్చాలని ఆమె కోరుకొంది. ఆ కోరిక నెరవేరే క్రమంలో తన పుత్రులను కోల్పోయి పెద్ద మూల్యమే చెల్లించుకోవలసి వచ్చింది. ఆ తర్వాత ఆమె కొన్నేళ్ళు హస్తినాపుర పట్టమహిషిగా జీవించింది. కొన్నాళ్ళకు కృష్ణుడు మరణించాడు. పాండవులు మహాప్రస్థానం ప్రారంభించారు. ఆ యాత్రలో అందరికన్నా ముందు మరణించింది ద్రౌపది.
పుస్తకం ప్రత్యేకత
ఈ పుస్తకం కేవలం పాండవ కౌరవుల కథ మాత్రమే కాదు. ఇది ప్రధానంగా ద్రౌపది దృక్పథం నుంచి చెప్పబడిన కథ. ద్రౌపది మనోభావాల కథ. ఆమెకెదురైన విపరీత పరిస్థితులకు ఆమె స్పందనల కథ. ఈ కథలో ద్రౌపది ఒక నిస్తేజమైన, నిస్సహాయమైన, అణిగిమణగి ఉన్న పాత్ర కాదు. రక్తమాంసాలూ, జవసత్వాలూ, నిండు మనసుతో సజీవమైన మహిళ. ఆమె అసాధారణ సౌందర్యరాశి — రూపేచ లక్ష్మి. సునిశితంగా ఆలోచించగల్గి, రాజనీతి తెలిసిన ఆమె ధర్మజునికి, ఇతర పాండవులకు కరణేషు మంత్రి. తన పతులపై విపరీతమైన అనురాగం కలిగిన ఆమె సోదరులైదుగురికీ శయనేషు రంభ. అనేక అవమానాలను, తన పతుల తప్పిదాలను సహించిన ఆమె క్షమయా ధరిత్రి.
తెలిసిన కథను మనకు మళ్ళీ చెప్పటానికి రచయిత ఎంచుకొన్న క్రమం – మనకు పరిచయమైన క్రమంలో నడవదు ఈ కథ. ఉపపాండవుల మరణశోకంతో ద్రౌపది దుఃఖిస్తుండటంతో ఈ కథను మొదలుపెట్టాడు రచయిత. తన ఐదుగురు భర్తల గురించి ద్రౌపది విశ్లేషణ – పాండవు లైదుగురి వ్యక్తిత్వాలను ద్రౌపదితో ప్రథమ సమాగమపు సమయంలో వారి ప్రవర్తనలద్వారా ఆవిష్కరిస్తాడు రచయిత. వారి మనస్తత్వాలను ఆకళింపు చేసుకొని వారి మనోభావాలను దెబ్బ తీయకుండా ద్రౌపది ప్రవర్తించే విధానాన్ని ఆసక్తికరంగా చిత్రీకరించారు. కుంతికీ ద్రౌపదికీ ఉన్న సాన్నిహిత్యం – ఈ నవలలో ద్రౌపదికి ముఖ్యస్నేహితురాలు ఆమె అత్తగారే. ద్రౌపది వలే కుంతికూడా విలక్షణమైన పురుష సంబంధాలు కలిగినదే. ద్రౌపది మానసిక సంఘర్షణలను, సందిగ్ధాలనూ అర్థం చేసుకొని ద్రౌపదికి మానసిక సాంత్వనను కలిగించటానికి కుంతి ప్రయత్నిస్తుంటుంది.
ఈ నవలలో చాలా విలక్షణమైనది కృష్ణకూ,కృష్ణునికీ ఉన్న సంబంధం. ఇద్దరికీ ఒకరిపట్ల ఒకరిపై విపరీతమైన మమకారం. మానసికంగా వారిద్దరూ అతిసన్నిహితులు. ఈ కథ చెప్పటంలో లక్ష్మీప్రసాద్‌గారి శైలి ప్రత్యేకించి మెచ్చుకోదగింది. చదువరిలో ఉత్కంఠను రేకెత్తించి పుస్తకాన్ని కడవరకూ చదివింపచేస్తుంది. ఆయన వాక్యాలూ, సన్నివేశాలూ ఉద్విగ్నంగా వడివడిగా పరిగెడతాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన పుస్తకాలు
చింతపల్లి (కారంపూడి మండలం)
చింతపల్లి పల్నాడు జిల్లా కారంపూడి మండలం లోని గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. ఇది మండల కేంద్రమైన కారెంపూడి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పిడుగురాళ్ళ నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1157 ఇళ్లతో, 4254 జనాభాతో 1802 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2089, ఆడవారి సంఖ్య 2165. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1010 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589866 .పిన్ కోడ్: 522658, ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08649.
గ్రామ చరిత్ర
మరో కురుక్షేత్రంగా అభివర్ణించే పల్నాడు యుద్ధం, ఈ ఊరు సమీపంలోనే జరిగింది.
గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
గ్రామంలో 75% ప్రాంతానికి రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది. మంచినీటి సౌకర్యము ఉంది.
మంప
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మంపలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
మంపలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మంపలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మంపలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జీడి, ప్రత్తి
హైదరాబాదు సంస్కృతి
అనేక వర్గాల ప్రజలు, జీవన విధానాలు, చారిత్రిక ప్రభావాల వలన హైదరాబాదు సంస్కృతి తక్కిన నగరాలకంటే కొంత విలక్షణతను సంతరించుకొంది. చారిత్రికంగా ఇది ముస్లిమ్ రాజుల పాలనలో ఉన్న హిందూ, ముస్లిం జనుల ప్రాంతం. కనుక తెలుగు, ఉర్దూ బాషల కలగలుపు గణనియంగా జరిగింది. అంతే కాకుండా ఇటీవల ఇతర ప్రాంతాలనుండి వచ్చి ఇక్కడ స్థిరపడిన జనుల కారణంగా ఇది మరింత సంపన్నమైంది.
భాష
హైదరాబాదు ఉర్దూ, హిందీ, తెలుగు, మరాఠీ, కన్నడ మొదలగు భాషల మిశ్రమం వల్ల కొన్ని ప్రత్యేకమైన పదాలు హైదరాబాదు పదాలుగా ప్రసిద్ధి చెందినాయి. ముఖ్యముగా ఇతర తెలుగు ప్రాంతములనుండి హైదరాబాదునకు క్రొత్తగా వచ్చేవారికి ఇవి కొంచెం వింతగా, ఇబ్బందిగా వినపడతాయి.
ఆహారం
రాష్ట్రంలో మిగతా ప్రదేశాలకంటే హైదరాబాదులో టీ సేవనం ఎక్కువ. టీ సేవనం తోనే హైదరాబాదీయుల దినచర్య ఆరంభం అవుతుంది అనటంలో అతిశయోక్తి లేదు. పొరలు పొరలుగా ఉండే "టాయ్-బిస్త్" అనే ఒక రకమైన బిస్కెట్టుని టీ లోకి ఇష్టపడతారు. ఇక్కడి ప్రజల దైనందిక జీవితంలో ఉదయం అల్పాహారానికి సమయం ఉండకపోవటం వలన, చాలా మంది ఉద్యోగులు ఉదయం టాయ్-బిస్త్, టీతో సరిపెట్టుకుంటారు, లేదా మిత భోజనం చేసి కార్యాలయాలకి వస్తారు. గృహిణులు సాధారణంగా ఇంటి పనిని ముగించుకొని 11.00 గంటల ప్రాంతంలో సరాసరి భోంచేస్తారు.
రాజకీయాలు
~నిజాం కాలంలో దలిత ఉధ్యమలు''
ఇతరాలు
వివాహాలలో హైదరాబాదులో పై కప్పులేని కారులని పూలతో అలంకరించి వధూవరులని అందులో బ్యాండు మేళంతో ఊరేగిస్తారు. left|thumb|200px|గన్ ఫౌండ్రీ వద్ద పార్కు చేసిన పై కప్పు లేని కారులు right|thumb|200px|గన్ ఫౌండ్రీ వద్ద ఊరేగింపుకి అలంకరణ చేస్తున్న పై కప్పు లేని కారులు
బయటి లింకులు
వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:తెలుగు భాష
ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్ (FATF)
లక్ష్యాలు
అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ సమగ్రతకు మనీలాండరింగ్, టెర్రరిస్ట్ ఫైనాన్సింగ్, ఇతర సంబంధిత బెదిరింపులను ఎదుర్కోవడానికి ప్రమాణాలను నిర్దేశించడం, చట్టపరమైన, నియంత్రణ, కార్యాచరణ చర్యలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడాన్ని ప్రోత్సహించడం FATF లక్ష్యాలు. FATF అనేది ఈ రంగాలలో జాతీయ శాసన, నియంత్రణ సంస్కరణలను తీసుకురావడానికి అవసరమైన రాజకీయ సంకల్పాన్ని రూపొందించడానికి పని చేసే "విధాన-నిర్మాణ సంస్థ". FATF సభ్య దేశాల పరస్పర మూల్యాంకనాల ద్వారా దాని సిఫార్సులను అమలు చేయడంలో పురోగతిని పర్యవేక్షిస్తుంది.
చరిత్ర
పెరుగుతున్న మనీలాండరింగ్ సమస్యను ఎదుర్కోవడానికి 1989 పారిస్‌లో జరిగిన G7 దేశాల సామావేశం ద్వారా FATF ఏర్పడింది. మనీలాండరింగ్ ను అధ్యయనం చేయడం, జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీసుకున్న శాసన, ఆర్థిక, చట్టపరమైన అమలు కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించడం, నివేదించడం, మనీలాండరింగ్‌ను ఎదుర్కోవడానికి సిఫార్సులు, ప్రమాణాలను జారీ చేయడం వంటి బాధ్యతలను టాస్క్‌ఫోర్స్‌కు అప్పగించారు. దాని ఏర్పాటు సమయంలో, FATFలో 16 మంది సభ్యులు ఉన్నారు, ఇది 2021 నాటికి 39కి పెరిగింది. మొదటి సంవత్సరంలో, FATF మనీలాండరింగ్‌పై మరింత సమర్థవంతంగా పోరాడేందుకు నలభై సిఫార్సులతో కూడిన నివేదికను విడుదల చేసింది. మనీలాండరింగ్‌లో అభివృద్ధి చెందుతున్న నమూనాలు, సాంకేతికతలను ప్రతిబింబించేలా ఈ ప్రమాణాలు 2003లో సవరించబడ్డాయి.
సెప్టెంబరు 11 నాటి ఉగ్రవాద దాడుల తర్వాత తీవ్రవాద ఫైనాన్సింగ్‌ను చేర్చనివారించుటకులో సంస్థఈ విస్తరించబడింది.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
కావ్య విశేషాలు
ఇందులో పత్ని, కుమార్తెతో ఆదట్టమైన అడవిమధ్యలో చిక్కుకున్న పిరదౌసి,ఆకలిదప్పులతో అల్లాడుచూ, ఎటువెళ్ళాలో తెలియక అయోమయస్ధితిలో వుండటం, బెంగపడటం,యింతలో ఒక నిషాధుడు (బోయవాడు) దైవీకంగా (!?)ఆటుగా వచ్చి పలకరించి, వారికి దైర్యం చెప్పి, వారికి మార్గంచూపిస్తూ,తూసినగర శివారువరకు తోడుగా రావడం, పిరదౌసి దిగులుతో రుజగ్రస్తుడవ్వడం,అచ్చట గజని తన సామాంతులు చెఫ్ఫిన మీదట తనతప్పిదాన్ని ఎరిగి,60వేళ బంగారురూకలను ఒంటెలమీద కెక్కించి పంపించడం,ధనం కవిగృహం చేరునప్పటికి,పిరదౌసి మరణించి ఆయన పార్ధివశరీరం కబరుస్తానుకు తీసుకెళ్ళడం,తన తండ్రి అకాలమరణానికి కారణమైన ధనాన్ని పిరదౌసి పుత్రిక తిప్పి పంపడం, జరిగిన తప్పిదానికి మిగుల వగచిన సుల్తాను పిరదౌసి నివాసితనగరమైన తూసిలో కవిపేరు మీద ఒక సత్రమును నిర్మించడంతో కావ్యం ముగుస్తుంది.
ప్రధమాశ్వాసము
కావ్యప్రారంభం గజనీమహమ్మదు భరతఖండం పై పదినెనిమిదిమార్లు దండయాత్ర సాగించి ఏ విధంగా ఇచ్చటి అపారసంపదను కొల్లగొట్టి గజనివగరానికి తరలించినవైనాన్ని వర్ణించడంతో మొదల్వుతుంది. బంగారు నాణెలను, పచ్చలను, మణులను, మొలకవజ్రాలను ఎలా కొల్లగొట్టినది. సోమనాధిని ఎలా ధ్వంసమొనర్చినది కళ్లకుకట్టినట్లు వర్ణించాడు జాషువా తన కవితాప్రాభవంతో. ఈపద్యంలో అలనాటి భరతఖండమెంత సుసంపన్న దేశమో అర్దమౌతుంది. అంతేకాదు ఇంతటి అపారసంపద అలనాటి హిందూరాజులలోని ఐక్యతలోపించడం వలననేకదా కొల్లకొట్టబడి, ఇంతోటి దౌర్భ్యగ్యం దాపురించినదని బాధ కల్గుతుంది. మును గజనీమహమ్మదుఁడ భూత పరాక్రమశాలి,వీరవా హినుల బలంబుతో బదియు నెన్మిది మాఱులు కత్తిదూసి,చి క్కని రుధిరంబులో భరత ఖండము నార్ద్ర మొనర్చి సోమనా ధునిఁ పెకలించి,కైకొని యెఁ దొమ్మిది వన్నెల రత్నరాసులన్.
బంగారు నాణెముల్ బస్తాల కెత్తించి మదపుటేన్గుల మీఁద బదిలపరచి లేఁతపచ్చల నేరి గోతాలఁ గుట్టించి లొట్టి పిట్టలమీఁద దిట్టపఱచి కురువిందమణులను కుంచాలగొలిపించి పరువు డెద్దులబండ్లపై నమర్చి మొలక వజ్రముల జాలెలఁ బోసి కూర్పించి గుఱ్రాల మూఁపుల గుస్తరించి
పదియు నెనిమిది విజయరంభల వరించి గాంగలజలమున నెత్తుటికత్తి గడగి సర్వము హరించి హిందూదేశంబు విడచి గజనీమామూదు గజనీకిఁ గదలిపోయె
యింతటి అపారసంపదను తీసికెళ్ళిన మహమ్మదు సుల్తాను గజనీనగరంలో ఎమి చేసాడు?.పసిడిపూతల గోడలపై ముత్యాలను, పచ్చలను చెక్కించాడు. రత్నఖచిత స్తంబాలనెత్తించాడు. మేడలు,మసీదులను నిర్మించాడు. భారతదేశంలోని దేవాలయాలు కూల్చబడి, గజనీపురంలో మసీదులయ్యినవి. వర్తమానంలో, భవిష్యత్తులో ఏమిజరుగనున్నదో? కాలమే నిర్ణయించాలి. భారత క్షోణిఁ గల్గు దేవస్ధలములు చెదరి గజనీ పురాన మసీదులయ్యె నిప్పటి మసీదు లేరూప మెత్తఁగలవొ '''కాలమెఱుఁగును,ధారుణీగర్భ మెఱుఁగు. '''
ఐశ్వర్యము, సంపద (లక్ష్మిదేవి) చంచలమైనది. ఎవ్వరిని ఎప్పుడు కటాక్షిస్తుందో, ఎవ్వరిమీద శీతకన్ను వేస్తుందో చెప్పడం నరునికి సాధ్యమే?.
ఒక్కొక్క పద్దియంబున కొక్కొక్క బంగారు రూక యొసఁగెదను కవీ! మక్కా మసీదుతోడని వక్కాణించెన్ మహాసభా మాధ్యమునన్ సుల్తానంతటి వాడు స్వయంగా కబురంపి, భారీగా ఇనాంతో కృతికావింప మనగానే పిరదౌసి అనందభరితుడైపోయాడు. గజనినగరముననే విడిదిచేసి, కృతిరచనకుపక్రమింఛాడు. పారశీక గ్రంథబండారాలలోని పుస్తాకాలన్నింటిని వెలికితీసి,తీయనిపదాలని,వ్యంగవాచార్ధ పదాలను ఏర్చి,కూర్చి,శాసనాలన్నింటిని క్షుణ్ణంగా పరికించి,రాజ చరితంలోని యిసుమంత సత్యాన్ని జారవిడువకుండగా కవనరచన సాగించాడు. ఇంతలో పిడుగులాంటి కబురు....తూసు నగరంలోని ప్రియసతి నుండి లేఖ....ముద్దులు మూటలుకట్టె,ముక్కుపచ్చలారని మూడేళ్ల తనయుడు ఇకలేడని....అయ్యో! ఎంత కష్టం.. భరింపశక్యమే ...కవిగుండెలవిసి పోయింది.అయినా పుట్టెడు దుఖాన్ని ఎదలోనే దాచుకొని మరల గ్రంథరచన కొనసాగించెడు.కఠోరదీక్షతో..ఒకటి..రెండు..ఏళ్ళు కాదు?....ముప్పదిఏండ్లు శ్రమించి, షాహ్‌నామా గ్రంథాన్ని సర్వాంగసుందరంగా తీర్చిదిద్ది పూర్తిచేస్తాడు. మహమ్మదు అనతిపై నిండుపెరోలగంలో, శ్రవణానందపేయంగా, మూడుమాసాలు పఠించి, భూపతికంకితమిచ్చి నివాసంనకెగినాడు.
సుల్తాన్ మదికేమి తోచినదో, లేక పండితులేమి చెప్పినారో?. మాటతప్పి సుల్తాన్ బంగారునాణెంలకు బదులుగా వెండిరూకలనంపినాడు, అదేమి చిత్రమో!?.
గోపగుడిపల్లె
గోపగుడిపల్లె, అన్నమయ్య జిల్లా, రామాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన రామాపురం నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1043 ఇళ్లతో, 4035 జనాభాతో 2416 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2007, ఆడవారి సంఖ్య 2028. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 559 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 370. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593557 .పిన్ కోడ్: 516504.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
ప్రధమాశ్వాసము
అయినా యుద్ధరంగంలో మసుజ రక్తాన్ని నిర్దయగా తమ కరకుకత్తులకు బలియిచ్చె కర్కససుల్తానులను కీర్తీస్తూ నా కవితాసుధని చిందించి నేనుచేసుకున్న ఘోరఅపరాధం యిది. యిట్టి అపరాధ మొనర్చి నందులకే నాశ్రమ నిష్పలమైనదని పిరదౌసి నిరాసక్తితో వాపోతున్నాడు. పూని కరాసికి న్మనుజ భుక్తి నొసంగెడు ఱాతిగుండె సు ల్తానుల కస్మదీయ కవి తాసుధఁ జిందించిన పాతకంబు నా పై నటనం బొనర్చినది వాస్తవ మిట్టి స్వయంకృతైక దో షానలదగ్ధమై చనిన యర్ధము నాకు లభింపబోవునే ముప్పదిఏండ్ల కష్టఫలం...ఎంతో ఆశలు పెంచుకుని ఫలప్రాప్తికై ఎదురుచూస్తున్న తరునంలో....కళ్ళముందే ఆ ఆశలసౌదం కూలిపోతే..? భరింప మానవసాధ్యమే!?.చింతాక్రాంతమైన చంచల మసస్సు తో, ఈ ముదిమి వయస్సులో మరల కావ్యరచన సాధ్యమైయే కార్యమేనా?అట్లు వ్రాయయత్నించిననను ఆ కవికలంనుండి కవిత రసవిహీనమైన విషాదగీతికలకే పరిమితం కదా యని చింతిస్తున్నాడు పిరదౌసి. నా కలములోని సిరా రసహీన విషాదపద్యాలకీ పరిమితం కదా., ముప్పైఏండ్ల సుల్తాను సేవకు చివరకు నాకు ముదిమి, నిరాసతో కూడిన కన్నిళ్ళు ఫలితంగా దక్కినవి అని నిరాసక్తిగా నుడువుచున్నాడు. . ఇంక విషాదగీతముల కే మిగిలెన్ రసహీనమై మషీ పంకం నాకలమ్ము న భాగ్యుఁడనైతి వయఃపటుత్వమున్ గ్రుంకె శరీరమందలము కొన్నది వార్ధక భూత మీ నిరా శాంకిత బాష్పముల్ఫలము లైనవి ముప్పదియేండ్ల సేవకున్. పిరదౌసి మనస్సులో రకరకాలైన భావాలు పొడచూపుచున్నాయి.... ఎక్కడైన ఇలా ఇలలో మానవేంద్రుడు సామాన్యునిలా కల్లలాడునా? మాటతప్పి కవితా ఋణమీయకుండునా?....ఒక్కొక్క పద్యెంకు అక్షరరూపం కల్పించి గ్రంథమొనర్చుటకు ఒక్కొక్క రక్తపుబొట్టును వెచ్చించానే!? దానికిదా ఫలితం...అంతా వృధాశ్రమ అయ్యినదికదా.బూడిదలో పోసిన పన్నీరయ్యిందికదా???. సుల్తాను నిజ స్వభావాన్ని గుర్తించలేని మందభాగ్యుడను కదా? ఒక్కొక్క పద్దియంబునకు నొక్కొక్క నెత్తురుబొట్టు మేనిలోఁ దక్కువగా రచించితి వృ థా శ్రమయయ్యెఁ గులీనుఁడైన రా జిక్కరణిన్ మృషల్వలుకు నే?కవితాఋణమియ్యకుండునే నిక్కమెఱుంగ నైతి గజ నీ సులతాను మహమ్మదగ్రణీ. పిరదౌసిలోని ఆక్రోశంకట్టులు తెంచుకొంటున్నది సుల్తాను మీద ....అల్లామీద ఒట్టు అనిమాట యిచ్చి.. యిప్పుడేమో మాటతప్పి వెండితో సరిపుచ్చాలనుకుంటున్న టక్కరివి. అరే! నీలాంటి అసత్యలాడు వాడుచేయు పూజలను (నమాజు) ఆ అల్లా స్వీకరిస్తాడా?. ముస్లిము అబద్ధమాడరాదు కదా! మరి అబద్ధాకోరువైన నీ పూజలను అందుకున్న దేవునికి సుఖమేలా కల్గును.!?.ఈ అవనిలోఎవ్వడు నిరంతం సత్యంపలుకుతాడొ, కల్లలాడడో వాడే నిజమైన మానవుడు,నరుడు, ధన్యుడు.. అని సుల్తానును పరోక్షంలో నిందిస్తూన్నాడు. ఎంతైనా కవి కూడా మనిషే., అయనకూ కోపం వస్తుంది, బాధా కల్గుతుంది. అల్లాతోడని పల్కి నాపసిఁడి కా వ్యద్రవ్యము న్వెండితో జెల్లింప దొరకొన్న టక్కరివి:నీ చేఁ బూజితుండైనచో '''నల్లా కున్సుఖమే? మహమ్మదు నృపా''' '''లా! సత్య వాక్యం బెవం ''' డుల్లంఘింపఁదొ వాడెపో నరుఁడు,ధ న్యుం డిద్ధరామండలిన్. పాపం! మూప్పదేండ్లుగా అవిరామమంగా నిద్ర, విశ్రాంతి, సుఖం అన్న మాటయే మరచి కావ్యరచనచేసిన పిరదౌసి హౄదయం వయోభారంతో అలసిపోయింది,సొలసిపోయింది.అలసట తీర్చుకోవాలనిపిస్తుంది. ఆశాపహతుడైన పిరదౌసికి యిక నిర్మలమగు చిత్త శాంతికి తావెక్కడ... అవిరామమైన విశ్రాంతి కోరుకుంటున్నాడు. వెనలేని వెన్నలగురియించు నా కవిత్వం అసత్యవాదివైన నీకు లభించినదని కవి వ్యాకులంచెందుచున్నాడు.
గోపగుడిపల్లె
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
ప్రధమాశ్వాసము
అలసట ఎక్కడ తీర్చుకోవాలనుకుంటున్నాడు!?...మహమ్మదురాజులతో సమాధి శ్యయ్యలపై.......అంటే? అలసట దీర్చుకొందును మ హమ్మదురాజులతో సమాధిశ య్యలపయి ముప్ప దేఁడుల ప్ర యాసకు డెందము గందిపోయె ని ర్మలమగు చిత్త శాంతి కిఁక మార్గములే దెన లేని పండు వె న్నలగురియించు నా కవిత నీకు లభించె నసత్యవాదికిన్ పై విధంగా వ్రాసిన పిరదౌసి లేఖను చదవగానే సుల్తానుకు ఆగ్రహము కట్టలుతెంచుకొన్నది.విఛక్షణ కోల్పోయ్యాడు. పంజా విసిరే పెద్దపులిలా సర్రున గద్దెమీదనుండి లేచాడు.తనసేనాపతి పిల్చి పిరదౌసిని పట్టిచంపుడని అజ్ఞాపించెను.పిరదౌసి లేఖపై రెండురకాలుగా స్పందించారు సభలోనివారు.ఒకసామాన్యుడైన కవి సుల్తాను ఇంతగా నిందిస్తాడా? తృనమో!పణమో! ప్రభువు ఇచ్చినది పుచ్చుకొకుండగా తక్కువచేసి మాట్లాడటంతగదని సభలోని యిచ్చకపు జీతంలందుకోను పండితబ్రువుల్ వక్కాణించగా, ధర్మతత్పరులైన వారుమాత్రం దీన్ని యిసడించారు. యిచ్చిన బాస తప్పి విభుడు తప్పుచెయడమే కాక, తనకు కబ్బమంకితమిచ్చిన కవిని పట్టి చంపచూస్తున్నాడే?ఇతని పాపంపండిందని మనస్సులో తలపోసిరి.
సభలో నున్న,కవిరాజు పిరదౌసిని అభిమానించె,ఆరాధించె సభికుడొక్కండు వేగమే పిరదౌసి కడకేగి మహమ్మదుని కఱకుటాననతి విన్నవించాడు.
గోపగుడిపల్లె
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 10, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి గువ్వలచెరువులో ఉంది. మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రాయచోటి లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కడప లోనూ ఉన్నాయి.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
ప్రధమాశ్వాసము
రాజాజ్ఞ గురించి వినగానే--- అరవది వేల దిన్హరము లస్త్రములై తుదకిట్లు కుత్తుకన్ దఱుగుట కుద్యమించిన వి ధానము సర్వము నాలకింపగఁగా పిరదవుసీ ముఖాబ్జమునఁ బిన్నని నవ్వుదయించె మింటనీ శ్వరుఁడు కలండో లేఁడొ యను సంశయము న్దళుకొత్తె నెమ్మదిన్ కృతియేమో పెద్దపులి వలె శరీరపటుత్వమును హరించి వేసింది...శేషితమైన అస్ధిపంజరంలో ప్రాణం వూగిసలాడుచూ, నడపీనుగ వంటి ఈముదివగ్గు శరీరం మహమ్మదుగారి ఖడ్గదేవతకు రుచించునా యని ఆశ్చర్యపోతున్నాడు కవివరేణ్యుడు.హతవిధి అంటూ విలపిస్తూన్నాడు బేలగా. కృతి యొక బెబ్బులింబలె శ రీరపటుత్వము నాపహరింప,శే షితమగు నస్థిపంజరము జీవలవంబున నూఁగులాడఁగా బ్రతికితుఁ జచ్చియున్న ముది వగ్గు మహమ్మదుగారి ఖడ్గదే '''వతకు రుచించునా? పరిభ ''' వ వ్యధ యింతట నంతరించునా? గజనీ నగరమునవుండుట అపాయమని తలచి,మసీదు గోడమీద ఈ క్రిందివిధంగా వ్రాసి,సతి,పుత్రికతో నగరంవిడచి రహస్యముగా అరణ్యమార్గము పట్టినాడు పిరదౌసి.
ముత్యముల కిక్కయైన సముద్రమున బెక్కుమాఱులు మున్కలు వేసినాడ; భాగ్యగీనుఁడ ముత్యమ్ము వడయనైతి వనధి;నను మ్రింగ నోరు వచ్చినది తుదకు.
ద్వితీయాశ్వాసము
జాషువా కవి ఈఆశ్వాసంలో పిరదౌసి ద్వారా తన స్వయంప్రవృత్తి అయినా ప్రకృతి ఆరాధన,వర్ణణ, దైవ స్తుతిని పాఠకులముందుంచాడు.కావ్యం చదువుచున్నప్పుడు జాషువా పిదదౌసి మమేకమై పోయికనిపిస్తారు.కొండొకచో యిది జాషువా గారి స్వీయానుభవమేమో యని భ్రమకల్గుతుంది.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
గోపగుడిపల్లె
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పిరదౌసి (కావ్య సమీక్ష)
ద్వితీయాశ్వాసము
అమరేంద్ర  (కీ.శే.చతుర్వేదుల నరసింహ శాస్త్రి,కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు) జాషువాగారి కవితారసాన్ని ఆస్వాదించినవాడు.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
తెనాలి రామకృష్ణుడు
తెనాలి రామకృష్ణుడు శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు ఆస్థానములోని కవీంద్రులు. స్మార్తం శాఖలోని నియోగి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. అష్టదిగ్గజములలో సుప్రసిద్ధులు. ఈయనని తెనాలి రామలింగ కవి అని కూడా అంటారు. అవిభాజ్య విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రలో ఈయన ప్రముఖులు. తొలుత సాధారణ వ్యక్తి అయిన రామకృష్ణులు, కాళీమాత వర ప్రసాదం చేత కవీశ్వరులయ్యారు. గొప్ప కావ్యాలు విరచించారు. కానీ తెలుగు వారికి ఆయన ఎక్కువగా హాస్య కవిగానే పరిచయం. ఆయనకు వికటకవి అని బిరుదు ఉంది (ఇక్కడ, వికటత్వం అంటే ఉదారత అని అర్ధం కూడా వచ్చును). ఆయనపై ఎన్నో కథలు ఆంధ్ర దేశమంతా ప్రాచుర్యములో ఉన్నాయి.మొదట్లో రామకృష్ణుడి ఇంటి పేరు గార్లపాటి అని, తెనాలి నుండి వచ్చారు కనుక తరువాతి కాలంలో తెనాలి అయినది అని ఒక నానుడి. సత్తెనపల్లి మండలంలోని లక్కరాజుగార్లపాడు గ్రామానికి చెందిన గార్లపాటి రామయ్య, లక్ష్మాంబల సంతానం రామలింగయ్య. ఆయన తాత సుదక్షణా పరిణయం రాసిన అప్పన్న కవి. వీరికి ఇద్దరు సోదరులు వరరాఘవకవి, అన్నయ్య. రామకృష్ణుడి స్వస్థలం తెనాలి. ఇదే గ్రామాన్ని ఆయన అగ్రహారంగా పొందినాడు. రామలింగయ్య తాత, ముత్తాతలు గార్లపాడు లోనే నివసించారు. ప్రస్తుతం గ్రామ బొడ్రాయి ప్రతిష్ఠించిన ప్రాంతంలోనే రామకృష్ణుల వారి ఇల్లు ఉండేదని గ్రామస్తుల నమ్మకం. సా.శ. 1514 నుంచి 1575 వరకు రామలింగయ్య జీవించారు. చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు మరణించడంతో మేనమామ తెనాలి అగ్రహారమైన తూములూరుకు తీసుకువెళ్లారు. అక్కడే వారి సంరక్షణలో విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకున్నారు.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గోపగుడిపల్లె
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
తెనాలి రామకృష్ణుడు
రచనలు
ఉద్బటారాధ్య చరిత్ర ఉద్భటుడు అనే యతి గాథ. ఘటికాచల మహాత్మ్యము తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని వేలూరు మండలంలోని ఘటికాచల (ప్రస్తుతం షోళింగుర్) క్షేత్రంలో వెలసిన శ్రీ నరసింహ స్వామి వారిని స్తుతిస్తూ వ్రాసిన కావ్యం. పాండురంగ మహాత్మ్యము స్కాంద పురాణము లోని విఠ్ఠలుని మహాత్మ్యాలు, ఇతర పాండురంగ భక్తుల చరిత్రల సంపుటం.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గోపగుడిపల్లె
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
బసవయ్యపాలెం
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తెనాలి రామకృష్ణుడు
అలభ్య రచనలు
ఇవి అలభ్య గ్రంథములు. జగ్గన గారి ప్రబంధ రత్నాకరము లోని కొన్ని పద్యాల వల్ల ఈ గ్రంథ వివరాలు తెలుస్తున్నాయి.
బసవయ్యపాలెం
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బావులు/గొట్టపు బావులు: 17.81
తెనాలి రామకృష్ణుడు
శైలి
తెనాలి వారు ప్రబంధ శైలిని అనుసరించేవారు. ఇంకనూ వారి కవిత్వంలో హాస్యము, వ్యంగ్యము రంగరించబడి ఉంటాయి
బసవయ్యపాలెం
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చెరువులు: 10.52
ఉత్పత్తి
బసవయ్యపాలెం ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది:
చింతపల్లి (కారంపూడి మండలం)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చింతపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గార్లపాడు (మద్దిపాడు మండలం)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
వీరభద్రపేట (లక్కవరపుకోట)
వీరభద్రపేట,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, లక్కవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన లక్కవరపుకోట నుండి 6 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 29 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 398 ఇళ్లతో, 1520 జనాభాతో 361 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 738, ఆడవారి సంఖ్య 782. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 109 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583030 .పిన్ కోడ్: 535161.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు లక్కవరపుకోటలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల లక్కవరపుకోటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శృంగవరపుకోటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం లక్కవరపుకోటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
గోపగుడిపల్లె
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గోపగుడిపల్లెలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.