cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ముత్యము
కృత్రిమ ముత్యాలు
మికీమోటో పెద్దలెక్కను పండించడంలో కృతకృత్యుడు కాగానే, మికీమోటో, ముత్యపుపురుగులను క్రూరజంతువుల బారినుండి పడకుండా అనెక మార్గాలను అంవేషించాడు. సముద్రంలో బ్రహ్మాండమయిన తీగపంజెరాలను నిర్మించి వాటిలోనె పురుగులు జాగ్రత్తగా పెరగడానికి, ముత్యాల పంటకి ఏర్పాత్లు చేసాడు. అసలు ముత్యాల ధరలో నాల్గవ వంతుధరకే తన ముత్యాలను యూరోపులో మికీమోటో అమ్మడం ప్రారంభిచగానే పెద్ద సంచలనం బయలుదేరింది. అసలు ముత్యాలకూ, ఈతక్కువ ఖరీధు కల ముత్యాలకూ గల తేడా తెలిసికోవడం చాలా కష్టమయినపని అయింది కొనేవారికి.ఈ తేడా తెలిసికోవడం ఒక్క X కిరణాల సహాయంతోనే వీలుపడుతుంది. అసలు ముత్యాల వ్యాపారులకు చాలా నష్టాలు రాసాగాయి. వెంటనే వారంతా ఈక్రొత్తముత్యాలను, వాటిని విక్రయించే వారిని వెలివేశారు. దానితో ఈ తగవు న్యాయస్థానము వరకు వెళ్ళింది. అసలు ముత్యాల వర్తకులు ఈ క్రొత్తరకపు ముత్యాలు నాణ్యమైనవి కావు రుజువు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు చాలా గట్టి పరీక్షలు చేసి ఈముత్యాలు ఆని విధాలా నాణ్యమైనవనే నని నిర్ణయించారు. అసలు ముత్యానికీ, ఈమికీమోటో ముత్యానికీ గల తేడా ఒక్కటే. అసలు ముత్యంలో కేంద్రకణము (Central particle) స్వాభావికంగా ముత్యపుపురుగు దేహంలో ప్రవేశిస్తుంది. మికీమోటో ముత్యంలో కేంద్రకణం కృత్రిమంగా ఉంచబడుతుంది. చివరికి మికీమోటో యే గెలిచాడు.
తరువాత అతడు ప్రపంచలోని అన్ని నగరాలలోను తన ముత్యాలను విక్రయించే కేంద్రాలను నెలకొల్పాడు. ఒకానొక కాలంలో నూటికి 85వంతులు మికీమోటో ముత్యాలే ఉండేవట. 1921వ సం.లో అతడు తీసికొన్న స్వంతహక్కు గడువు తీరిపోయింది. వెంటనే అనేకమంది పోటీదారులు ముత్యాలను పండించడము ప్రారంభిచారు. వీరిలో చాలా మంది అతడి వద్ద తర్ఫీదు పొదినవారే. కాని వారంతా చవకరకపు ముత్యాలను విక్రయించడం ప్రారంభిచారు. దీనితో మికీమోటో వీరందరికీ పాఠం చెప్పడానికి, తాను ఉత్తమ రకపు ముత్యాలనే విక్రయిస్తానని లోకానికి తెలియచెప్పడానికి, 1933 సం.జూలై 1వతేదీన 750,000 రెండవరకపు ముత్యాలను ఒక గుట్టగా పోసి దగ్ధంచేసాడు.
మూలాలు
వర్గం:నవరత్నాలు
తెలుగింటి వంట
అన్నం, పరబ్రహ్మ స్వరూపం అనే తెలుగు నానుడి, తెలుగింటి వంటలోని ప్రధాన ఆహార వస్తువు ఏమిటో చెప్పకనే చెబుతుంది! తెలుగు వంట తెలుగు వారి ఇంటి వంట.
వివిధ ప్రాంతాల్లో వంట విధానాలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణలకే ప్రత్యేకం అని కాకుండా తెలుగు వారు నివసించే అన్ని ప్రాంతాల్లో తెలుగు వంటలు ఉంటాయి. కర్నాటక, తమిళనాడులలో ఉండే తెలుగు వారు కొద్దిపాటి ప్రాంతీయ ప్రభావాలతో కూడిన తెలుగు వంటలనే వండుకుని ఆస్వాదిస్తారు. ఈ వంటలు తెలుగు వారికి ఇష్టమయిన కారం, పులుపు రుచుల మేళవింపుతో ఉంటాయి. వంట వండే విధానంలో చాలా తేడా కనిపించినా అది కేవలం తెలుగు వారు విస్తృతంగా వ్యాప్తికి నిదర్శనం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో పండే ముఖ్యమయిన పంటలయిన వరి, మిరప పంటలు ప్రస్ఫుటంగా ఈ వంటల్లో కనిపిస్తాయి. చాలా వరకూ సాంప్రదాయక వంటలు బియ్యం ఇంకా మిరప వాడకంతోనే అధికంగా చేస్తారు. మసాలా దినుసులు కూడా అత్యధికంగా వాడబడతాయి. శాకాహారమయినా, మాంసాహారమయినా, లేక చేపలు (ఇతర సముద్ర జీవాలు) ఆధారిత ఆహారమయినా అన్నిట్లోనూ వంటలు భేషుగ్గా ఉంటాయి. పప్పు లేనిదే ఆంధ్ర ఆహారం ఉండదు. అలానే టొమాటోలు, చింతపండు వాడకమూ అధికమే! తెలుగు వంటకాలలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్నవి ఊరగాయలు. ఆవకాయ మొదలుకొని అన్ని రకాల కూరగాయలతో ఊరగాయ చేసుకోవడం తెలుగు వారికే చెల్లయింది.
సూర్యాపేట జిల్లా గ్రామాల జాబితా
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత, ప్రభుత్వం 2016 లో జిల్లాలను, మండలాలను పునర్వ్యవస్థీకరించింది. అందులో భాగంగా పూర్వపు 10 జిల్లాలలో హైదరాబాదు జిల్లా మినహా, ఆదిలాబాదు, కరీంనగర్, నిజామాబాదు, వరంగల్, ఖమ్మం, మెదక్, మహబూబ్​నగర్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి జిల్లాలను 31 జిల్లాలు, 68 (వరంగల్ గ్రామీణ రెవెన్యూ డివిజను తరువాత ఉనికిలో లేదు) రెవెన్యూ డివిజన్లు, 584 మండలాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించి 2016 అక్టోబరు 11 నుండి దసరా పండగ సందర్భంగా ఆనాటినుండి అమలులోకి తెస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇందులో భాగంగా పాత నల్గొండ జిల్లా లోని మండలాలను విడదీసి, నల్గొండ, సూర్యాపేట, యాదాద్రి అనే మూడు జిల్లాలను కొత్తగా ఏర్పాటు చేసారు.ఈ గ్రామాలు పూర్వపు నల్గొండ జిల్లా నుండి, కొత్తగా ఏర్పడిన సూర్యాపేట జిల్లాలో చేరిన వివిధ గ్రామాల జాబితాను కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.
తెలుగింటి వంట
వివిధ ప్రాంతాల్లో వంట విధానాలు
ఆంధ్రులకి అన్నమే ప్రధానమైన ఆహారం. బియ్యం ఉత్పత్తిలో భారత దేశంలో పశ్చిమ బెంగాల్ తర్వాత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ది రెండవ స్థానము. సహజంగానే అన్ని ఆంధ్ర వంటకాలు అన్నంతో కూడుకున్నవే.
సూర్యాపేట జిల్లా గ్రామాల జాబితా
గ్రామాల జాబితా
వర్గం:తెలంగాణ గ్రామాలు
తెలుగింటి వంట
వివిధ ప్రాంతాల్లో వంట విధానాలు
తెలంగాణ ప్రాంతంలో సజ్జ రొట్టెలని ప్రధానాహారంగా తీసుకొనబడుతుంది. కోస్తా, రాయలసీమ లలో అన్నం ప్రధానాహారం. అయితే రాయలసీమలో రాగులు, జొన్నల వినియోగం కూడా ఎక్కువే. వీటిలోకి వివిధ రకాలైన పప్పు, పులుసు, రసం (చారు), కూరల తయారీలో ప్రాంతాలని బట్టి మార్పులు చేర్పులు ఉంటాయి.
మధుమతి (2013)
మధుమతి 2013, డిసెంబర్ 13న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రాజ్ శ్రీధర్ దర్శకత్వంలో దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రంలో ఉదయభాను, దీక్షా, శివకుమార్ నటించగా, రాజ్ కిరణ్ సంగీతం అందించారు.
తెలుగింటి వంట
ప్రాంతీయ భేదాలు
వాతావరణ పరిస్థితులు, హైందవ రాజవంశీకుల, ముస్లిం నవాబుల ఆహారపుటలవాట్లు ప్రధానంగా తెలుగు వంటకాలపై ప్రభావం చూపాయి. ఇవే కాక తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ల చుట్టు ప్రక్కల ఇతర రాష్ట్రాల ప్రభావం సరిహద్దు ప్రాంతాలపై ప్రభావం చూపి తెలుగు వంటని మరింత వైవిధ్యభరితం చేశాయి. కొన్ని సామాజిక వర్గాలు, మారుమూల ప్రాంతాలు వారివారి వంటల్లో అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయాలనే ఇంకనూ అనుసరిస్తున్నారు.
మధుమతి (2013)
మూలాలు
వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు
తెలుగింటి వంట
కోస్తాంధ్ర
కృష్ణ, గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతము,, బంగాళా ఖాతాన్ని ఆనుకొన్న ప్రదేశం అవ్వటం మూలాన ఈ ప్రదేశంలో వరి, ఎండుమిరపలు పండుతాయి. అందుకే అన్నం, పప్పు, సముద్రాహారాలు ఇక్కడి ప్రజల ప్రధానాహారం. ఇతర ప్రాంతీయ వంటకాలున్ననూ అన్నం మాత్రం ప్రధానాహారం. దక్షిణ కోస్తాకి చెందినప్రకాశం,నెల్లూరు వంటలకి, ఉత్తరాంధ్ర వంటలకి మధ్య తేడా ప్రస్ఫుటంగా కనబడుతుంది. ఇక్కడి వంటకాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోనే కాకుండా, తెలంగాణ, బెంగుళూరు, చెన్నై, న్యూ ఢిల్లీలలో కూడా ప్రశస్తి పొందాయి.
ఉత్తరాంధ్ర
ఒరిస్సాని ఆనుకొని ఉన్న మూడు జిల్లాలు, శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నంని కలిపి ఉత్తరాంధ్ర (లేదా కళింగాంధ్ర) గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ ప్రాంత ప్రజలు సాధారణ వంటలలో కూడా తీపిని ఇష్టపడతారు. రోజూ తినే పప్పులో బెల్లం వినియోగిస్తారు. దీనినే బెల్లం పప్పుగా వ్యవహరిస్తారు. ఈ పప్పుని, అన్నంలో వెన్నని కలుపుకు తింటారు.
మెంతులని ఉపయోగించి మెంతిపెట్టిన కూర, ఆవాలని ఉపయోగించి ఆవపెట్టిన కూర, నువ్వులని ఉపయోగించి నువ్వుగుండు కూర లని తయారు చేస్తారు. కూరగాయలు, మొక్కజొన్న గింజలని ఉల్లిపాయలతో కలిపి ఉల్లికారం చేస్తారు.
ఇక్కడి ఊరగాయ తయారీలో స్వల్ప తేడాలు ఉన్నాయి. నువ్వుల నూనెలో ఉప్పు, ఆవపిండి, కారం కలిపిన మామిడి ముక్కలని నానబెట్టి, ఆ తర్వాత వాటిని ఎండబెట్టి ఆ పై ఊరబెడతారు. దీని వలన బంగాళాఖాతం నుండి వచ్చే తేమ వలన ఊరగాయ చెడిపోకుండా ఎక్కువ రోజులు మన్నుతుంది. ఈ ప్రక్రియ వలన ఊరగాయ మరింత ముదురు రంగులోకి మారటమే కాకుండా ఊరగాయ రుచిలో తీపి పెరుగుతుంది.
రాయలసీమ
సాధారణంగా రాయలసీమ వంటకాలు కూడా ఇతర తెలుగు వంటల వలె ఉన్ననూ వాటికి ప్రత్యేకమైన పేర్లు ఉండటమే కాక, ఇక్కడ కొన్ని ప్రత్యేక వంటలున్నవి. right|thumb|250px|ఉగ్గాని బజ్జి right|thumb|250px|జొన్నరొట్టె right|thumb|250px|రాగి సంగటి right|thumb|250px|బనగానే పల్లి మామిడి
హైదరాబాద్
హైదరాబాదీ బిరియానీ, చికెన్, మటన్ హలీం లు, ఇరానీ చాయ్లు హైదరాబాదీ వంట ప్రత్యేకాలు.
సంపూర్ణ ఆంధ్ర భోజనము
సంపూర్ణ ఆంధ్ర భోజనములో సహజంగా కలిగియుండునవి: అంతే గాకుండా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అతి పెద్ద మిరప కాయల ఉత్పత్తిదారు. అందువలన ఊరగాయల తయారీలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రత్యేకమైనది.
మాంసం హారం
చేపలకూర
పల్లె వంటలు
పల్లె ప్రాంతాలలోనూ ఇప్పుడు గ్యాస్ స్టవ్ లనే వినియోగిస్తున్నారు గానీ, ఒకప్పుడు మట్టి పొయ్యి (కర్రల పొయ్యి), బొగ్గుల పొయ్యి లని వాడేవారు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ వంటలు వర్గం:వంటలు
ఒడ్డెవారు
ఒడ్టేర గ్రామాల్లో చెరువుల్నీ, నూతుల్నీ, కాలువల్నీ త్రవ్వేవారు. ఎక్కడ ఆ పనులుంటే అక్కడకు వెళుతూ సంచారము చేస్తారు. కష్టజీవులు, పనిలో నిమగ్న మైనప్పుడు కష్టాన్ని మరిచి పోవడానికి పదాలు పాడుతూ వుంటారు. వాటినే వడ్డెర వుప్పర పదా లంటారు. వడ్డేర వారికే మరో పేరు వుప్పర, వీరి వెంటే ఎల్లమ్మ దేవత విగ్రహాన్ని తీసుకు పోతూ వుంటారు. ప్రతి సంవత్సరమూ జాతర చేస్తారు. వారి కులంలో వారే పూజారిగా వుంటారు. జాతర సమయంలో అటలతో పాటలతో చిందులు వేస్తారు. వడ్డెర ఉప్పర వారు పచ్చబొట్లు పొడుస్తారు.
తెలుగు సాహిత్యం - శ్రీనాధ యుగం
తెలుగు సాహిత్యంలో 1400 నుండి 1500 వరకు శ్రీనాథ యుగము అంటారు. ఈ యుగాన్ని తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక సంధి యుగంగా భావింపవచ్చును. ఈ కాలంలో పురాణ కవుల కావ్యానువాద విధానం కొనసాగింది. తరువాత వచ్చిన ప్రబంధ యుగానికి నేపథ్యంగా నిలిచింది. కొంత వాఙ్మయము అనువాదాలుగానూ, కొంత స్వతంత్ర కావ్యాలుగాను, కొంత నానావిధ వైచిత్ర్యంతోను ఆవిర్భవించింది. పురాణ కావ్యాలలో ప్రబంధ రీతులు గోచరమయ్యాయి. రచనలలో అక్షర రమ్యత, అర్ధగౌరవమూ కూడా భాసించాయి. లోకంలో ఉబుసుపోకకు చెప్పుకొనే కథలవంటివి కావ్యరూపం దాల్చాయి.
ముఖ్య కవులు, రచనలు
ఇదే కాలానికి చెందిన మరొక కవి మడికి సింగన ద్విపద భాగవతాన్ని, వాసిష్ఠ రామాయణాన్ని రచించాడు. సకల నీతి సమ్మతము అనే సంకలన గ్రంథాన్ని కూడా వ్రాశాడు. ఇది తెలుగులో మొట్టమొదటి సంకలన గ్రంథము. జక్కన విక్రమార్క చరిత్ర వ్రాశాడు. అనంతామాత్యుని రచనలు - భోజరాజీయము, ఛందోదర్పణము, రసాభరణము. గౌరన మంత్రి ద్విపద హరిశ్చంద్ర కావ్యమును, నవనాధ చరిత్ర అనే శైవసిద్ధుల చరిత్రాన్ని వ్రాశాడు.
శ్రీనాథుని శిష్యుడు దగ్గుపల్లి దుగ్గన కాంచీమహాత్మ్యము, నాచికేతూపాఖ్యానము అనే కావ్యాలు వ్రాశాడు. పిల్లలమర్రి పినవీరభద్రుడు వ్రాశాడని భావిస్తున్న అనేక గ్రంథాలలో జైమిని భారతము, శాకుంతలము మాత్రం లభిస్తున్నాయి. దూబగుంట నారాయణ కవి పంచతంత్రం వ్రాశాడు. బైచరాజు వేంకటనాధుడు అనే కవి కూడా పంచతంత్రాన్ని ప్రౌఢభాషలో వ్రాశాడు. వెన్నెలకంటి సూరన విష్ణుపురాణాన్ని తెలిగించాడు. పిడుపర్తి సోమన అనే శివకవి పాల్కురికి సోమనాధుని బసవపురాణాన్ని చంపూకావ్యంగా వ్రాసి పాల్కురికి సోమనాధునికే అంకితం ఇచ్చాడు.
విజయనగర రాజ్యంలో నంది మల్లయ, ఘంట సింగన అనే జంటకవులు వరాహపురాణమును రచించారు. వీరిదే ప్రబోధ చంద్రోదయము అనే సమగ్ర ఆధ్యాత్మిక కావ్యాన్ని (కృష్ణమిశ్రుడు వ్రాసిన సంస్కృత కావ్యం) సంస్కృతంనుండి యధాతధంగా తెలుగులో వ్రాశారు. ఈ యుగంలో దాదాఫు చివరివాడైన కొఱవి గోపరాజు సింహాసన ద్వాత్రింశిక వ్రాశాడు. వెన్నెలకంటి అన్నయ్య షోడశ కుమార చరిత్ర వ్రాశాడు.
మన్నవ గిరిధరరావు
మన్నవ గిరిధరరావు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడు.
జీవిత విశేషాలు
గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు మండలానికి చెందిన మన్నవ ఇతని స్వగ్రామం. ఇతడు విద్యార్థిగా వల్లభజోస్యుల సుబ్బారావు మొదలైనవారివద్ద శిష్యరికం చేశాడు. చరిత్రలో ఎం.ఎ. చదివాడు. యువభారతి అనే మాసపత్రికకు, భారతీయ మార్గం అనే మాసపత్రికకు, సాధన పత్రికకు సంపాదకుడుగా పనిచేశాడు. గుంటూరులోని హిందూ కళాశాలలో రాజనీతిశాస్త్ర విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నాడు. 1968-1974ల మధ్య ఉపాధ్యాయుల ప్రతినిధిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఇతడు జూలై 31, 2006న గుంటూరులో ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ తన 77వ యేట మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:2006 మరణాలు వర్గం:1930 జననాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన శాసనమండలి సభ్యులు
పాండవులవారు
మాహాభారత గాథను అద్భుతంగా గానం చేస్తూ జీవించే ఒక తెగ హైదరాబాదు ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ తెగలోని పురుషు లందరూ పాండవుల గాథను అత్యద్భుతంగా గానం చేస్తారు. పాండవుల గాథను గానం చేయడం వల్ల వీరిని పాండవుల వారని పిలుస్తూ వుంటారు. మహాభారత గాథలను మినహా మరే గాథలను గానం చేయరు. పురుషులు గానం చేస్తే వీరి స్త్రీలు పురుషులకు, స్త్రీలకు, పిల్లలకు పచ్చ బొట్లు పొడిచి డబ్బును సంపాదిస్తారు. వీరు ఒక్క తెలంగాణాలో తప్పా ఇతర ఆంధ్ర ప్రాంతాల్లో ఎక్కడా కనిపించరు.
వీరి కులాన్ని వెనుకబడిన తరగతులలోకి చేర్చడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
వనరులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు
తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం
తెలంగాణా పోరాటం 1946-51 మధ్యన కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో ఏడవ నిజాం నవాబు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్కు వ్యతిరేకంగా జరిగింది.ఈ పోరాటంలో నాలుగున్నర వేల మంది తెలంగాణ ప్రజలు తమ ప్రాణాలు కోల్పోయారు.హైదరాబాద్‌ స్టేట్‌లో అంతర్భాగంగా తెలంగాణ ప్రాంతం బ్రిటిష్‌ పాలనతో ఎలాంటి సంబంధం లేకుండా ఆసఫ్‌ జాహీల పాలనలో ఉంది.నిజాం హాలీ సిక్కా, ఇండియా రూపాయి రెండూ వేర్వేరు.1948లో కలకత్తాలో అఖిలభారత కమ్యూ నిస్టు పార్టీ మహాసభ "సంస్థానాలను చేర్చుకోవడానికి ఒత్తిడి చేసే అధికారం యూనియన్‌ ప్రభుత్వానికి లేదు' అని తీర్మానించింది.మఖ్దుం మొహియుద్దీన్‌ సహా మరో ఐదుగురు కమ్యూనిస్టు నాయకులపై ఉన్న వారంట్లను నిజాం ప్రభుత్వం ఎత్తివేసింది.కమ్యూనిస్టు పార్టీ మీద ఉన్న నిషేధాన్ని తొలగించింది. హైదరాబాద్‌ రాజ్యం స్వతంత్రంగా ఉండాలని, అదే కమ్యూనిస్టు పార్టీ విధానమని రాజబహదూర్‌ గౌర్‌ ప్రకటించారు.ఖాసిం రజ్వీ నేతృత్వంలోని రజాకార్లు, దేశ్ ముఖ్ లు, జమీందారులు, దొరలు గ్రామాలపై పడి నానా అరాచకాలు సృష్టించారు. ఫలితంగా ఆనాటి నుంచి కమ్యూనిస్టుల వైఖరిలో మార్పు వచ్చింది.
నేపథ్యం
తెలంగాణ సాయుధ పోరాటానికి మూలాలు నిజాం నిరంకుశ పాలనలో ఉందని చారిత్రికులు పేర్కొన్నారు. హైదరాబాద్ రాజ్యంలో పాలకుడు ఏడో నిజాం ఉస్మాన్ అలీఖాన్ స్థాయి నుంచి గ్రామాల్లోని దొరల వరకూ సాగిన అణచివేత విధానాలకు నిరసనగా ఈ పోరాటం మొలకెత్తింది. వెట్టి చాకిరి, భావవ్యక్తీకరణపై తీవ్ర ఆంక్షలు, మాతృభాషలపై అణచివేత, మతపరమైన నిరంకుశ ధోరణులు వంటి ఎన్నో పరిణామాలు నేపథ్యంగా నిలిచాయి. ఇవే కాక ప్రభుత్వం ప్రజలపై బలవంతులైన దొరలు, ఇతర శక్తులు దౌర్జన్యం చేయడాన్ని అడ్డుకోలేదు. 1830ల్లోనే హైదరాబాద్ రాజ్య స్థితిగతుల గురించి తన కాశీయాత్రచరిత్రలో వ్రాసిన తొలి తెలుగు యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఈ విషయాలు ప్రస్తావించారు. 1820-30ల నడుమ రెండు సార్లు హైదరాబాద్ రాజ్యాన్ని, నగరాన్ని సందర్శించిన ఆయన హైదరాబాద్ నగరంలో ఆయుధపాణులైన వ్యక్తులు మెత్తనివారిని (బలహీనులను) కొట్టి నరికే పరిస్థితి వుందని, అందుకు గాను యాత్రికులు విధిగా కొందరు బలవంతులైన ఆయుధపాణులను తీసుకునే బయట తిరగాల్సివుంటుందని వ్రాశారు. సుంకాల వసూలు వ్యవస్థ గురించి వ్రాస్తూ హైదరాబాద్ నగరంలో సుంకాలు వసూలుచేసేవారు సరిగా ఇవ్వనివారిని చంపినా అడిగే దిక్కులేదని వ్రాసుకున్నారు.
వెట్టి చాకిరి సమస్య
గ్రామాలపై పెత్తనం వహించే దొరలకు, గ్రామాధికారులకు గ్రామాల్లోని వివిధ వృత్తులవారు వెట్టి చాకిరీ చేసే పరిస్థితులు నిజాం పాలన కాలంలో నెలకొన్నాయి. దొర ఇళ్లలో జరిగే వివిధ వేడుకలకు, శుభకార్యాలకు గ్రామంలోని అణచివేయబడ్డ కులాల వారి నుంచి మొదలుకొని వ్యాపారస్తులైన కోమట్ల వరకూ ఉచితంగా పనిచేయవలసి రావడం, డబ్బుతో పనిలేకుండా సంభారాలు సమకూర్చడం వంటివి జరిగేవి. గ్రామంలోకి పై అధికారులు వచ్చినప్పుడు జరిగే విందు వినోదాలకు ధాన్యం, మాంసం, కాయగూరలు వంటివి ఇవ్వడానికి ఊరందరికీ బాధ్యతలు పంచేవారు. వంట పని, వడ్డన పని మొదలుకొని అన్ని పనులూ పంచబడేవి. ఇదే కాక నిత్యం దళిత కులాలకు చెందిన వెట్టివారు అధికారులు, దొరల ఇళ్ళలో వెట్టిపని చేసి దయనీయంగా జీవితాన్ని గడపవలసి వచ్చేది. తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం ప్రారంభమయ్యాకా ప్రజలను ఉత్తేజపరిచే పోరాటగీతాల్లో కూడా విరివిగా వెట్టిచాకిరీ సమస్య చోటుచేసుకుంది.
భావ వ్యక్తీకరణపై ఆంక్షలు
ఏడవ నిజాం పరిపాలించిన ప్రాంతంలో తెలుగువారు, కన్నడిగులు, మరాఠీ వారు, గణనీయమైన సంఖ్యలో తమిళులు ఉండగా కేవలం ఉర్దూ భాషను మాత్రమే ప్రోత్సహించి మిగిలిన భాషలను అణచివేసే ప్రయత్నం చేశారనే విమర్శలు ఉన్నాయి. విద్య విషయంలోనూ, ఉద్యోగాల విషయంలోని ఉర్దూభాషకే ప్రోత్సాహం, ఆ భాషను నేర్చినవారికే అవకాశాలు దక్కుతూండేది. ఈ కారణంగా ఇతర భాషలు మాతృభాషగా కలిగినవారు ఉర్దూను నేర్చుకునేవారు. నిజానికి ఉర్దూ భాష విదేశీభాష కానీ, ఒక మతానికి చెందిన భాష కానీ కాదని అది దక్కన్ ప్రాంతంలో అభివృద్ధి చెందిన దేశీయభాషేనని ఆ ప్రాంతీయులు అభిమానించారు. ఉర్దూను ఆదరించి నేర్చి ఆ భాషలో కవిత్వం చెప్పినవారు ఉన్నారు. ఉర్దూపై వ్యతిరేకత లేకున్నా తమ మాతృభాషలను అణచివేయడం అసంతృప్తిగా మారింది. భాష, సంస్కృతుల అణచివేతను వ్యతిరేకిస్తూ ప్రారంభమైన వివిధ సంస్థలు, భాషోద్యమం, గ్రంథాలయోద్యమాలతో ప్రజాజీవితం ప్రారంభించిన పలువురు నాయకులు సాంఘిక సమస్యలపై చివరకు రాజకీయంగా నిజాం పాలనను వ్యతిరేకిస్తూ చేసిన పోరాటాల్లో కీలకపాత్ర పోషించారు. నిజాం పాలనలో చివరికి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించుకోవాలన్నా ముందస్తు అనుమతులు అవసరమయ్యే పరిస్థితి నెలకొని ఉండేది. పత్రికలను చదవడాన్ని కూడా ఒప్పుకోని జాగీర్దారులు ఉండేవారని దాశరథి రంగాచార్యులు రచించిన మోదుగపూలు వంటి సాహిత్యాధారాలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఆర్థిక కారణాలు
అధికవడ్డీలతో దోపిడీచేసి భూవసతి దోచుకోవడం, ఎక్కువ భూములు కొందరు భూస్వాముల వద్దే ఉండిపోయి సామాన్య రైతులు ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవడం వంటి స్థితిగతులు ఈ పోరాటానికి మూలకారణమని పలువురు కమ్యూనిస్టు చరిత్రకారులు, ఉద్యమకారులు పేర్కొన్నారు. ఈ వాదన ప్రకారం తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం భూమి కోసం, భుక్తి కోసం సామాన్యుల తిరుగుబాటు. ప్రపంచంలోని రైతుల తిరుగుబాట్లన్నిటిలోకీ అగ్రస్థానం పొందిందనీ తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం చూసి ప్రపంచమే విస్తుపోయిందనీ పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య వంటి కమ్యూనిస్టు నేతలు పేర్కొన్నారు. ఆర్థికపరమైన విషయాలే సాయుధపోరాటానికి ముఖ్యమైన కారణాలని చాలామంది చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడ్డారు.
దొడ్డి కొమరయ్య మరణం
నైజాం అల్లరి మూకలు, విసునూర్‌ తుపాకి తూటాలకు నేలరాలిన అరుణతార, తెలంగాణ విప్లవంలో చెరగని ముద్రవేసుకున్నాడు దొడ్డి కొమరయ్య.
1946 జూలై 4న విసునూర్‌ నైజాం అల్లరి మూకలు రౌడీలతో 40 మంది వాచ్చారు. ప్రజలంతా ఏకమై కర్రలు, బడిశెలు, గుతుపలు అందుకుని విసునూర్‌, నిజాం, రజాకర్లను తరిమికొట్టారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ వర్ధిల్లాలి, విసునూర్‌ దేశ్‌ముఖ్‌ల దౌర్జన్యం నశించాలంటూ నినాదాలు చేస్తూ మరింత ముందుకు సాగుతున్నారు. అశేష ప్రజానీకమంతా ధైర్య సహాసాలతో ప్రాణాలకు బరితెగించి రజాకర్లను ఎదుర్కోవడనికి బోడ్రాయి వరకు చేరుకున్నారు.
దొడ్డి కొమురయ్య వీర మరణంతో సాయుధ పోరాటం మరింత పోరాట రూపం దాల్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో చదువుతున్న పానుగంటి సీతారామారావు, అనిరెడ్డి రామిరెడ్డి, చలసాని శ్రీనివాసరావు, గాది మధన్‌రనెడ్డి, గంగసాని చేరి తిరుమలరెడ్డి సాయుధ పోరాటం చేసి ఆయుధాలు ధరించారు. వందలాదిమంది విద్యార్థులు పోరాటంలో చేరి ఆయుధాలు ధరిచారు. వందలాది మంది విద్యార్థులు ప్రజా ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ తెలంగాణ ప్రజానికానికి అండై నిలిచారు. శత్రుదాడులను ఎదుర్కునేందుకు ప్రజలు ఎప్పుడు తమ చేతుల్లో కారంపొడి రోకలిబండలు, కర్రలు పట్టుకుని సిద్దంగా ఉండేవారు. దొడ్డి కొమరయ్య నాయకత్వం వహిస్తే దొడ్డి కొమురయ్య స్ఫూర్తితో వేలాది మంది తమ ప్రాణాలను తృణ ప్రాయంగా వదిలారు. నాలుగువేల ఐదొందలమంది నేలరాలారు.
సాయుధ పోరాటం
కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో గెరిల్లా యుద్ధ తంత్రంతో 3000 లకు పైగా గ్రామాలను విముక్తం కాబడ్డాయి. ఈ ప్రాంతంలోని జమీందారులను దొరికిన వారిని దొరికినట్టుగా చంపి వేసారు. చావగా మిగిలిన వారు పారి పోయారు. విముక్తి చేయ బడిన గ్రామాల్లో సోవియట్ యూనియన్ తరహా కమ్యూన్లు ఏర్పరచారు. ఈ కమ్యూన్లు కేంద్ర నాయకత్వం క్రింద పని చేసేవి. ఈ పోరాటానికి 'ఆంధ్ర మహాసభ' పేరుతో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకత్వం వహించింది. ఈ పోరాటానికి నాయకత్వం వహిచిన వారిలో మగ్దూం మొహియుద్దీన్, రావి నారాయణరెడ్డి, ఆరుట్ల రామచంద్రారెడ్డి, హసన్ నాసిర్, మల్లు వెంకట నరసింహారెడ్డి లు ముఖ్యులు. alt=Magdoom Mohiuddin.jpg|thumb|[[మగ్దూం మొహియుద్దీన్]] పోరాట ఉధృతి
అదే సమయంలో నిజాం నవాబు హైదరాబాద్ రాజ్యాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేసే ప్రయత్నాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాడు. భారత ప్రభుత్వం సెప్టెంబరు 1948 లో నిజాం పైకి తన సైన్యాన్ని పంపింది. అయితే
వరవరరావు వాదన
రజాకారు సేనను తయారు చేసి మత విద్వేషాన్ని రెచ్చగొట్టి, దాడులు, హత్యలు, హత్యచారాలు నిర్వహించిన వాడు కాశీం రజ్వీ. ప్రోత్సాహించినవాడు మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్. 1947 ఆగస్టు15 నుంచి 1948 సెప్టెంబరు 17 వరకు ఈ రాజాకార్లకు గ్రామాల్లో దొరలు, పెత్తందార్లు నాయకత్వం వహించారు.ఈ దొరలు, పెత్తం దార్లు 1948 సెప్టెంబరు 17 దాకా షేర్వానిలు, చుడేదార్ పైజామాలు వేసుకుని కుచ్చుటోపీలు పెట్టుకొని నైజాం సేవ చేశారు. 1948 సెప్టెంబరు 17 తర్వాత గ్రామాల్లో ఖద్దరు బట్టలు, గాంధీ టోపీలతో ప్రవేశించి ప్రజలు స్వాధీనం చేసుకున్న భూమిని అక్రమించి 1951 అక్టోబరు దాకా యూనియన్ సైన్యాలు కమ్యూనిస్టులను వేటాడడంలో సహకరించారు. ముస్లింలను వేటాడడంలో పురికొల్పారు. ముఖ్యంగా మరట్వాడలో లక్షలాదిమంది ముస్లింలను హత్య చేయడంలో కేంద్ర బలగాలకు అండగా నిలిచారు. 1956 దాకా మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ రాజప్రముఖ్‌గా ఉన్నట్లుగానే- జమీందారీ, జాగీర్దారీ చట్టం రద్దయి రక్షిత కౌల్దారీ చట్టం వచ్చేదాకా-దేశ్‌ముఖ్, దేశ్‌పాండే, ముక్తేదార్‌లుగా దొరలు కొనసాగారు. మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ రాజభరణాలు ప్రభుత్వం నుంచి పొందినట్లుగా వీళ్లు నష్టపరిహారాలు, ఇనాములు పొందారు.
పోరాట ఫలితం
కమ్యూనిస్టులు హైదరాబాదుని ఆక్రమించే చివరి దశలో ప్రాణాలపై ఆశ వదులుకున్న నిజాం నవాబు భారత ప్రభుత్వానికి లొంగి పోతున్నట్టుగా ప్రకటించాడు. తద్వారా 1948, సెప్టెంబరు 17న హైదరాబాదు రాష్ట్రం భారతదేశంలో కలవడం, తెలంగాణా సాయుధ పోరాటానికి ముగింపు జరిగాయి.1952 మార్చి 6 న హైదరాబాద్‌ రాజ్యంలో బూర్గుల రామకృష్ణారావు నేతృత్వంలో ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఏర్పడింది తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటాన్ని 1948 సెప్టెంబర్ 17న విరమించలేదు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ చరిత్ర
రాజ్యసభ సభా నాయకుడు
రాజ్యసభలో సభా నాయకుడు,  రాజ్యసభలో మెజారిటీ పార్టీకి నాయకుడుగా ఉన్న వ్యక్తిని రాజ్యసభ సభా నాయుకుడుగా పరిగణిస్తారు.ఇతను సాధారణంగా పార్లమెంటరీ చైర్‌పర్సన్, క్యాబినెట్ మంత్రి లేదా మరొక నామినేటెడ్ మంత్రి హోదాలో ఉంటారు.సభలో ప్రభుత్వ సమావేశాలు, వ్యవహారాలను నిర్వహించడం సభా నాయకుడి బాధ్యతలలో భాగంగాఉంటాయి.ఈ కార్యాలయం రాజ్యాంగంలో పొందుపరచబడలేదు.కానీ రాజ్యసభ నిబంధనల ప్రకారం నిర్వహించబడుతుంది.
రాజ్యసభ సభానాయకుల జాబితా
ఈ కింది వ్యక్తులు రాజ్యసభలో సభా నాయకుని పదవి నిర్వహించారు:
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రాజ్యసభ నాయకులు వర్గం:రాజకీయ కార్యాలయాల అధిపతులు వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు వర్గం:రాజ్యసభ
క్వీన్ వెబ్ సిరీస్
right|250px|
రాణి అనేది రేష్మా ఘట్లచే సృష్టించబడిన భారతీయ తమిళ-భాషా కాలానికి సంబంధించిన బయోగ్రాఫికల్ డ్రామా స్ట్రీమింగ్ టెలివిజన్ సిరీస్. తమిళనాడు దివంగత ముఖ్యమంత్రి జె. రాసిన అదే పేరుతో అనితా శివకుమారన్ నవలకి అనుసరణ. జయలలిత జీవితం ఆధారంగా, ఘటాల స్క్రీన్ ప్లే రాశారు, గౌతమ్ వాసుదేవ్ మీనన్ మరియు ప్రసాద్ మురుగేశన్ సంయుక్తంగా ఈ సిరీస్‌కి దర్శకత్వం వహించారు. శేషాద్రి అమ్మమ్మగా ఛార్మిలా శక్తి
వర్గం:ధారావాహికలు
తాడిపత్రి మండలం
గణాంకాలు
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,37,811 - పురుషులు 	 70,150 - స్త్రీలు 67,661. అక్షరాస్యత - మొత్తం 	 59.88% - పురుషులు 	 73.21% - స్త్రీలు 46.09%
కంప్యూటర్ విజ్ఞానం (పత్రిక)
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటర్ సంబంధిత వ్యాసాలు వర్గం:కంప్యూటరు పత్రికలు
ఉరవకొండ మండలం
ఉరవకొండ మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
కట్టకింద పల్లె
కట్టకింద పల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, కలసపాడు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
ఈ గ్రామ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలో సాంఘికశాస్త్ర ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేయుచున్న యస్.దాదాపీర్, 2013 వ సంవత్సరంలో జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం 2013 సెప్టెంబరు 5 న ఢిల్లీలో రాష్ట్రపతి శ్రీ ప్రణబ్ ముఖర్జీ చేతులమీదుగా అందుకున్నాడు.ఇతను 2003 జనవరి 1 నుండి ఇంతవరకూ పాఠశాలకు సెలవు పెట్టకుండా విధులు నిర్వహించుచున్నాడు. 2004 నుండి మహిళలకు రాత్రి బడి నిర్వహించుచున్నాడు. వారికి పలకలు, పుస్తకాలు, పెన్నులు ఉచితంగా అందింాడు. ఇతను "మన టీవీ" ద్వారా డైట్ విద్యార్థులకు పాఠాలు బోధించటానికి ఎంపికయ్యాడు. 2003 లో జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం, 2008 లో రాష్ట్ర ఉత్తమ పురస్కారం అందుకున్నాడు. విద్యా, సామాజిక రంగాలలో " దాదా పీర్ " చేస్తున్న కృషికి పలు పురస్కారాలూ, ప్రశంసా పత్రాలూ అందుకున్నాడు.[1]
మూలాలు
[1] ఈనాడు కడప 4-9-2013. 6వ పేజీ.
వర్గం:కలసపాడు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
తెలుగు సాహిత్యం - ఆధునిక యుగము
తెలుగు సాహిత్యంలో 1875 తరువాతి కాలాన్ని ఆధునిక యుగము అంటారు.
రాజకీయ, సామాజిక నేపథ్యం
ఈ యుగంలో తెలుగు సాహిత్యం ప్రక్రియ, వస్తువు, శైలి తదితర అంశాల పరంగా విప్లవాత్మకమైన మార్పులకు లోనైంది. ఈ మార్పుల వెనుక పలు రాజకీయ, సామాజిక ఉద్యమాలు, ప్రభావాలు ఉన్నాయి. ఆంగ్ల భాష అధ్యయనం, పాశ్చాత్య భావాలను తెలుగు సాహితీవేత్తలు తెలుసుకోవడం వంటివి కథ, నవల వంటి కొత్త ప్రక్రియలను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఉపకరించింది. గిడుగు రామమూర్తి పంతులు, గురజాడ అప్పారావు వంటి వ్యవహార భాషావాదులు వివిధ కష్టనిష్టూరాలకు ఓర్చి వ్యవహారభాషను విద్యాభ్యాసం, సాహిత్యసృష్టి వంటివాటికి ఉపయోగించేలా కృషిచేశారు. వస్తువు విషయంలో అభ్యుదయ వాదులు విప్లవాత్మకమైన మార్పులు తీసుకువచ్చారు. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, కమ్యూనిజం వంటి రాజకీయ ఉద్యమాలు, ఆర్యసమాజం, బ్రహ్మసమాజం తదితర సామాజిక ఉద్యమాలు తెలుగు సాహిత్యాన్ని లోతుగానూ, విస్తృతంగానూ ప్రభావితం చేశాయి. ఆంగ్ల సాహిత్యాధ్యయనం వల్ల ప్రక్రియ, వస్తువు, శైలి వంటి విషయాల్లో పాశ్చాత్య సాహిత్యం నుంచి తెలుగు సాహిత్యం ప్రభావితమైంది.
ముఖ్య పోషకులు
ఆధునిక యుగం తొలినాళ్లలో జమీందారులు, సంపన్నులు, అనంతర కాలంలో పత్రికలు, రేడియోలు, వాటి ద్వారా విద్యావంతులు సాహిత్యాన్ని పోషించారు. 19వ శతాబ్ది ప్రారంభంలో కావ్యాలను రచన చేసి జమీందార్లకు, సంపన్నులకు అంకితం ఇవ్వడం, అష్టావధానాలు చేయడం ద్వారా కవులు డబ్బు గడించేవారు. పద్యకవులకు కీర్తి, ధనం దక్కిన ఈ కాలంలో కవిత్వ రచనపైన, కవుల పాండిత్యం, ప్రతిభ వంటి అంశాలపైన విపరీతమైన వాదాలు, కొన్ని వ్యాజ్యాలు కూడా నడిచాయి. అనంతర కాలంలో పత్రికలు సాహిత్యానికి ప్రధానమైన వేదికగా, సాహితీవేత్తలకు సంపాదన మార్గంగా నిలిచాయి. అలాగే అచ్చుయంత్రపు వాడకం పెరిగిన కొద్దీ పుస్తకప్రచురణ పెరిగి ప్రతుల అమ్మకం ద్వారా కూడా కవి రచయితలకు ధనసంపాదన మార్గమైంది. రేడియో రంగంలో నాటకరచన, కథారచన, గీతరచన వంటివి ఉద్యోగాలు ఉండడంతో ఆకాశవాణి కృష్ణశాస్త్రి వంటీ ప్రముఖ కవి, రచయితలకు సంస్థలో చోటుకల్పించింది. సినిమా రంగంలో శ్రీశ్రీ, సినారె, ఆరుద్ర, మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి వంటి పలువురు సాహితీవేత్తలు సినీకవులు, రచయితలుగా స్థిరపడ్డారు.
బి.ఆర్‌.కె.రెడ్డి
బి.ఆర్‌.కె.రెడ్డి (బొమ్మారెడ్డి రామకోటిరెడ్డి) ప్రముఖ శాస్త్ర ప్రచారకర్త, జన విజ్ఞాన వేదిక కృష్ణా జిల్లా గౌరవాధ్యక్షులు. ఐదు సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాలను వీక్షించిన అతి కొద్దిమందిలో బిఆర్‌కె రెడ్డి ఒకరు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన ఖగోళ శాస్త్ర విజ్ఞానం, విశ్వం పుట్టుక, సైన్సు విజ్ఞానం గురించి ఆయన విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించారు. అంతేగాక పలు సదస్సుల్లో పాల్గొన్నారు. సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాల సందర్భంగా పలు వార్తాపత్రికల్లో వ్యాసాలు రాశారు. పలు టెలివిజన్ ఛానళ్లు ఏర్పాటుచేసిన కార్యక్రమాల్లోనూ పాల్గొన్నారు. భవానీపురం లోని రీజనల్‌ సైన్స్‌ సెంటర్‌లో కొద్దికాలం పనిచేశారు. ఖగోళ శాస్త్ర విజ్ఞానంపై అవగాహన కల్పించినందుకుగాను డాక్టర్‌ బిఆర్‌కె రెడ్డికి గవర్నర్‌ నుండి, కలెక్టర్‌ నుండి అవార్డులందుకున్నారు. జన విజ్ఞాన వేదికతో కలిసి పలు సదస్సులు నిర్వహించడంతోపాటు సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణంపై పలు పుస్తకాలూ రాశారు. ఆయన అనేక కళాశాలలలో జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవాలలో పాల్గొన్నారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయనకు కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
మరణం
ఆయన అనారోగ్యం కారణంగా జనవరి 21 2016 న మృతిచెందారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:2016 మరణాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా జన విజ్ఞాన వేదిక సభ్యులు వర్గం:1938 జననాలు
మాధకవారిపల్లి
మాధకవారిపల్లి, అనంతపురం జిల్లా, ఓబులదేవరచెరువు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది తంగేడుకుంట పంచాయితీలోని గ్రామం.
ఈ గ్రామంలో ప్రజలు ఎక్కువ మందికి వ్యవసాయం జీవనాధారం.దక్షిణాన కర్ణాటక గ్రామాలైన గోర్తిపల్లి, దేవకుంట, వర్ణంపల్లి, జిల్లాలపల్లి, మోరెంపల్లి, బాగేపల్లి తాలూకా, చిక్కబాలాపూర్ డిటి ఉన్నాయి
బయటి లింకులు
వర్గం:ఓబులదేవరచెరువు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
విశ్వజీత్ ప్రధాన్
విశ్వజీత్ ప్రధాన్ (జననం 11 సెప్టెంబర్ 1965) భారతదేశానికి చెందిన సినీ, టెలివిజన్ నటుడు. ఆయన 1988లో సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి సీరియళ్లు & సినిమాల్లో నటించాడు.
వివాహం
విశ్వజీత్ ప్రధాన్ ఫ్యాషన్ డిజైనర్ సోనాలికా ప్రధాన్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు ధ్రువిక, ఓజాస్ ఉన్నారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1965 జననాలు
హీరో (2021 సినిమా)
హీరో 2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. రిషబ్ శెట్టి ఫిలింస్ బ్యానర్‌పై రిషబ్ శెట్టి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎం. భరత్ రాజ్ దర్శకత్వం వహించాడు. రిషబ్ శెట్టి, గానవి లక్ష్మణ్, ప్రమోద్‌శెట్టి, అనిరుధ్‌ మహేశ్‌, ప్రదీప్‌ శెట్టి, మంజునాథ్‌ గౌడ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన సినిమా మార్చి 5న విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి
నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు మాజీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగి. ఆమె 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రంపచోడవరం నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచింది.
జననం, విద్యాభాస్యం
నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి 1986లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా , అడ్డతీగల మండలం , గొండోలు గ్రామంలో వీరబ్బాయి దొరా , రాఘవ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె రాజముండ్రి లోని ఎస్.కె.ఆర్ కాలేజీ లో 2011లో బిఎ పూర్తి చేసి, 2013లో సెయింట్ జోసెఫ్ కాలేజీ నుండి బి.ఈ.డి పూర్తి చేసి ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పొందింది.
రాజకీయ జీవితం
నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి ఉపాధ్యాయ వృత్తి నుంచి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించింది. ఆమె 2019 ఎన్నికలలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి  టీడీపీ అభ్యర్థి వంతల రాజేశ్వరి పై 39,206 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికైయింది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు
శ్రీ అంజనేయ స్వామి దేవాలయం (పొనుగుపాడు)
ఆలయ పూర్వ చరిత్ర
ఈ ఆలయాన్ని గత రెండు సంవత్సరం క్రిందట వరకు ఎవరు ఎప్పుడు నిర్మించారో గ్రామ ప్రజలకుగానీ, దేవాదాయశాఖకు గానీ తెలియదు.ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాదాయ ధర్మాదాయ చట్టం 30/1987 లోని సెక్షన్ 43 ప్రకారం దేవాదాయ ధర్మాదాయశాఖ ఈ ఆలయానికి సంబంధించి తయారు చేసిన రికార్డులో సుమారు 300 సం.ల.క్రిందట లోక కళ్యాణార్ధం గ్రామస్థులు కట్టించారని గ్రామస్తులను,అర్చకస్వామిని విచారించగా తెలుస్తుంది అని రాసుకున్నారు. గ్రామ ప్రజలు రాజా వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు నిర్మించాడని అనుకుంటారు. గ్రామ ప్రజలు అనుకోవటంలో ఒక కారణం ఉంది.ఈ ఆలయానికి నిత్యనైవేద్యం, దీపారాధన కార్యక్రమాలకు య.22.00లు భూమిని వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు ఇనాంగా ఇచ్చాడు.అతను చాలా దేవాలయాలు నిర్మించినట్లు చరిత్ర ద్వారా తెసుస్తున్నందున ఈ దేవాలయాన్నికూడా వెంకటాద్రినాయుడు నిర్మించి ఉండవచ్చు అనే అభిప్రాయం గ్రామ ప్రజలలో కలిగింది.
వెలుగులోకి వచ్చిన అసలు చరిత్ర
కొద్దికాలం క్రిందట తగిన ఆధారాలతో వెలుగులోకి వచ్చిన దానిప్రకారం 1918 నాటికి 200 సంవత్సరాలకు ముందు ఈ ఆలయం పాపరాజుచే నిర్మించబడినట్లు, ఈ ఆలయం నిర్మించకముందు 12వ శతాబ్దంలో కుళోత్తంగ చోళ మహారాజ ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన కాలంలో గ్రామంలో శ్రీ రామేశ్వరుని ఆలయం తప్ప ఎటువంటి ఆలయాలు లేనట్లుగా తెలుస్తుంది.
ఆలయ మొదటి వ్యవస్థాపక ధర్మకర్త పాపరాజు
ఈ ఆలయాన్ని సిద్దార్థి నామ సంవత్సరంలో గ్రామానికి తూర్పు పార్శ్యం (ప్రక్క) పాపరాజు శ్రీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం కట్టించి,స్వామివారిని ప్రతిష్ఠించి పూజించటానికి పాంచరాత్రుని (ఆగమ శాస్రం తెలిసిన వ్యక్తి) కౌండిన్యస గోత్రికులైన పెరంబదూరు కేశవాచార్యులనే అతనిని నియమించాడు. అంతేగాదు ఇతను ఆలయంలో నిత్యనైవేద్యం, దీపారాధన వగైరా కార్యక్రమాలు జరగటానికి ఈ ప్రాంతాన్ని అప్పడు పరిపాలిస్తున్న వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రినాయుడుకు చెప్పి అరకుచ్చల ఇనాం భూమి ఆలయానికి ఇప్పించాడు. ఇనాం భూమి య.22.00లు (డి.నెం.464) ఇప్పటికీ ఈ ఆలయం అధీనంలో ఉంది. పూర్వం ఈ గ్రామానికి వొణుకుపాడు, పొణుకుపాడు అనే పేర్లు ఉన్నట్లుగా ప్రభుత్వ రికార్డు ద్వారా తెలుస్తుంది.
తలెత్తిన సందేహాలు
పైన చెప్పిన దాని ప్రకారం సిద్దార్ది నామ సంవత్సరం అంటే సామాన్య శకం ప్రకారం ఏ సంవత్సరంలో నిర్మించబడింది? అసలీ పాపరాజు అంటే ఎవరు? అనేది సరియైన వివరంగా లేదనేది సహజంగా సందేహం కలుగుతుంది.
సిద్దార్ది నామ సంవత్సరానికి వివరణ
ఆలయం మొదటి వ్యవస్థాపక ధర్మకర్త పాపరాజు వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రినాయుడుకు చెప్పి ఆలయానికి ఇనాం భూమి ఇప్పించినట్లు కైఫియత్తుల ద్వారా తెలుస్తుంది.వాసరెడ్డి వెంకటాద్రినాయుడు కృష్ణాడెల్టా సంస్థానంగా అమరావతి ధరణికోట కేంద్రంగా చేసుకొని ఈ ప్రాంతాన్ని 1783 నుండి 1816 వరకు పరి పాలించాడు. ఈ కాలంతో పోల్చి పరిశీలించగా (06-04-1799 నుండి 25-03-1800 వరకు సిద్ధార్థి నామ సంవత్సరం ఉన్నట్లుగా ఆ సంవత్సరం తెలుగు సంవత్సరాల పంచాగం ద్వారా తెలుస్తుంది.దీనిని బట్టి 1799-1800 సం.లో దేవాలయం నిర్మించి ఆంజనేయస్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్లు తెలుస్తుంది. ఎటువంటి ఆధారాలు లేక పోయినప్పటికి 1799 ఏప్రియల్ 19న హనుమాన్ జయంతి వచ్చింది. ఆ రోజున విగ్రహ ప్రతిష్ఠ చేసిఉండటానికి ఆస్కారం ఉంది.
అసలీ పాపరాజు ఎవరు? అనే దానికి వివరణ
లభించిన ఆధారాల ప్రకారం పొనుగుపాడు గ్రామంలో పూర్వం నుండి నివసించే బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన పొనుగుపాటి వంశీయుల తొమ్మిది తరాల క్రిందటి మూల పురుషుడు వెంకమరాజు.ఇతను 18 శతాబ్దం (1725-1875) మధ్య కాలానికి చెందినవాడు.అతని సంతానం నలుగురు కుమారులు. వారిలో పాపరాజు ప్రథమ కుమారుడు. దేవల్ రాజు, అయ్యపరాజు, వీర్రాజు వరసగా రెండవ, మూడవ, నాలుగవ సంతానం.
ఈ వంశీయులుకు చెందిన అప్పయ్య, సుందరరామయ్య, సీతారామయ్య, కాంతయ్య, నాగభూషణం, వెంకటరమణయ్యలు ఈ దేవాలయానికి వంశపారంపర్య ధర్మకర్తలుగా పనిచేసారు.ఈ వంశీయులే గ్రామానికి కరణీకం కూడా చేసారు. పై వారిలో చివరివాడైన వెంకటరమణయ్య దత్తుకుమారుడు లక్ష్మీ కాంతారావు గ్రామానికి కరణీకం చేస్తూనే, మొదటిసారిగా హిందూ మతహక్కుల చట్టం క్రింద స్వాతంత్ర్యం రాక ముందే అప్పటి ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో హిందూ రెలిజియస్ ఎండోమెంట్ బోర్డు వద్ద ఆంజనేయస్వామి ఆలయ వంశ పారంపర్య ఆలయ ట్రష్టు బోర్డును రిజిష్టరు చేసి (రి.సంఖ్య. 4776 తేది.27-10.1943) అప్రోవల్ పొందాడు. ఆతను 1952 ఆ ప్రాంతం వరకు ట్రష్ఠీగా చేసాడు. ఆ తరువాత కోటేశ్వరరావు పంతులు, లక్ష్మీ కాంతారావు కుమారుడు వెంకట రమణయ్య (కరణం) వంశపారంపర్య ట్రష్ఠీలుగా చేసారు. ట్రష్ఠీలుగా పనిచేసిన పానుగుపాటి వంశీయులలో వెంకట రమణయ్య చివరవాడు. ఇతను 1986 వరకు ట్రష్ఠీగా పనిచేసాడు.ప్రభుత్వ ఉద్యోగరీత్యా వేరే గ్రామానికి వెళ్లినందున ట్రష్ఠీ పదవిని వదులుకున్నాడు.అప్పటికి గ్రామంలో ఈ వంశీయులు అందరూ దాదాపుగా వివిధ కారాణాలవలన వేరే గ్రామాలకు వెళ్లారు. వెంకటరమణయ్య సవతి తల్లి (లక్ష్మీకాంతారావు రెండవ భార్య) దగ్గర లభించిన సిరిపురం వెంకటరమణయ్య (పొనుగుపాటి వంశీయులు కుమార్తెను వివాహమాడాడు. గుంటూరుజిల్లా, మేడికొండూరు మండలం పాలడుగు గ్రామం, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, 1922లో అల్లూరి సీతారామరాజుకు ధైర్యంగా ఆతిధ్యమిచ్చిన వ్యక్తి, విజయవాడలోని సత్యనారాయణపురం వ్యవస్థాపకుడు) శతజయంతి ఉత్సవ సంచిక (1987 సెప్టెంబరు, 24) లో ఆంజనేయస్వామి ఆలయ నిర్మించిన పాపరాజు తండ్రి అయ్యపరాజు దగ్గర నుండి చివరగా వంశపారంపర్య ఆలయ ట్రష్ఠీగా పనిచేసిన వెంకట రమణయ్య సంతతి వరకు కలిగిన పూర్వీకుల వంశవృక్షం ప్రకారం పాపరాజు పొనుగుపాటి వంశీయులకు చెెందినవాడని తెలుస్తుంది.
ఆలయంలో గల పూర్వ విగ్రహాలు
మొదట పాపరాజు ప్రతిష్ఠించిన ఆంజనేయస్వామి మూలరాతి విగ్రహంతో పాటు, మరొక ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం ఉంది. ఈ ఆలయంలోనే శ్రీ సీతారామస్వామి దేవస్థానం అనే పేరుతో మరొక ఉపాలయం ఉంది.అందువలన గ్రామస్థులు వాడుకలో రామాలయం అని వ్యవహరిస్తుంటారు.ఈ ఉపాలయంలో శ్రీ సీతారామలక్ష్మణస్వామి ఏకశిల విగ్రహం ప్రతిష్ఠంచబడింది.ఈ ఉపాలయంలో శ్రీ సీతారామలక్ష్మణస్వామి విగ్రహం ఎప్పుడు ఎవరు ప్రతిష్ఠించారో సరియైన ఆధారం లేదు.'రామాలయం లేని ఊరు ఊరే కాదు' అనే నానుడి ఆలోచనతో ధర్మకర్తలు గ్రామస్థుల సహకారంతో సీతారామలక్ష్మణస్వామి ఉపాలయం నిర్మించి విగ్రహం ప్రతిష్ఠించ ఉండవచ్చు అని, గ్రామస్థుల ఐతిహ్యం (పూర్వుల నుండి నేటి వరకు పరంపరగాజేయుచు వచ్చిన సమాచారం).ఆలయంలో శ్రీ రామస్వామి, శ్రీ సీతాదేవి, శ్రీ లక్ష్మణస్వామి, శ్రీ ఆంజనేయస్వామి ఉత్సవ మూర్తుల (ప్రతిరూపాల) పంచలోహ విగ్రహాలు ఉన్నాయి.లక్ష్మీకాంతారావు ధర్మకర్తగా పనిచేసిన కాలంలో శ్రీ సీతారామస్వామి ఉపాలయం భజంత్రీలకు స్వంత భూమి డి.నెం.102రులో య.2.00లు ఇనాంగా ఇచ్చాడు.కోటేశ్వరావు పంతులు ధర్మకర్తగా పనిచేసిన కాలంలో ఆలయ ముఖమండపం కట్టించాడు.
గతంలో అర్చకత్వం నిర్వహించిన పూజారులు
ఆలయ మొదటి పూజారి పెరంబదూరు కేశవాచార్యుల తరువాత పెద్దింటి వెంకటాచార్యులు,అతని కుమారులు,అగ్నిహోత్ర రంగాచార్యులు,చిలకపాటి అప్పలాచార్యులు,అతని కుమారుడు శ్రీనివాసాచార్యులు 1975 వరకు చేసారు.ఆ తరువాత ప్రభుత్వం కాంప్రమైజ్ యాక్టు అమలులోకి తీసుకొచ్చింది.దాని ప్రకారం దేవాలయ భూమి య.6.00లు నిత్య నైవేధ్య,దీపారాధన కార్యక్రమాలకు కేటాయించింది.కాంప్రమైజ్ యాక్టు అమలులోకి వచ్చిన తరువాత కొడకళ్ల ఆచార్యులు, కృష్ణమాచార్యులు, చందవరం గ్రామానికి చెందిన ఆచార్యులు పూజారులుగా పనిచేసారు.వీరి తరువాత 1981 సెప్టెంబరు 6 నుండి కొదమగుండ్ల శ్రీనివాస రాజగోపాలాచార్యులు అర్చకుడుగా పనిచేసాడు
ఆలయ జీర్ణోద్దరణ గావించుటకు తొలిమెట్టు
దేవాలయం దాదాపుగా 21 శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి పూర్తిగా శిథిలావస్థ దశకు చేరుకుంది.క్రోసూరి వెంకట్రావు చైర్మెనుగా కొనసాగిన కాలంలో గ్రామస్థులు ఆలయ నిర్మాణం చేపట్టాలని 2008లో నిర్ణయం గైకొన్నారు.ట్రష్టుబోర్డు చైర్మెన్ వెంకట్రావు,మాజీ ట్రష్టుబోర్డు చైర్మెన్లు జగన్నాధం,రాధాకృష్ణ,గ్రామ పెద్దలు గుర్రం రామారాయుడు, క్రోసూరి బుచ్చయ్య,కోయ వెంకట్రావు, క్రోసూరి బాలరాజు మరికొంతమంది కలసి అప్పటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని హైదరాబాదు వెళ్లి అప్పటి దేవాదాయ శాఖ మంత్రికి 2008 జూలై 18న ధరఖాస్తు ఇచ్చారు.2011లో పొన్నాల లక్ష్మయ్య దేవాదాయశాఖ మంత్రిగా అదనపు బాధ్యతలు నిర్వహించే కాలంలో ప్రభుత్వం సి.జి.యఫ్.గ్రాంటు క్రింద 1/3 మ్యాచింగ్ కంట్రిబ్యూషన్ చెల్లించే పద్ధతిపై రు.24.45 లక్షలు అంచనా మొత్తంగా శాంక్షన్ చేయబడింది. .ప్రభుత్వం నుండి దేవాలయ నిర్మాణ అనుమతి ఉత్తర్వులు సకాలంలో అందటానికి గేరా కోటేశ్వరరావు, హైదరాబాదులో నివసిస్తున్న క్రోసూరి సుబ్బారావు,అభినయ శ్రీనివాస్,ఆలయ వ్యవస్థాపక వారసులకు చెందిన కీ.శే.పొనుగుపాటి వెంకట నాగభూషణంల కృషి ఉంది.ఆరోజుకు వాస్తవంగా వెంకట నాగభూషణం పూర్వీకులు ఆలయ నిర్మాణం చేసారని ఆతనికి కూడా తెలియదు.పొనుగుపాడు గ్రామానికి చెందిన యర్రం కోటేశ్వరరావు ప్రోద్బలంతో, మాచవరపు కోటేశ్వరరావు, సీతమ్మ దంపతుల కుమారుడు సాయి గోపాల్, రీతి దంపతులు (యు.ఎస్) 1/3 వంతు విరాళం రు.8.15 లక్షలు చెల్లించి జీర్ణోద్ధరణకు మార్గం సుగుమం చేసారు.వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం గ్రామంలో లోగడ లేదని, గ్రామస్థులు అసంతృప్తిగా ఉన్న విషయం గ్రహించి గ్రామానికి చెందిన క్రోసూరి రామకోటేశ్వరరావు, అరుణశ్రీ దంపతులు ఆలయ నిర్మాణం పూర్తిగా వారి స్వంత నిధులతో గావించుటకు ముందుకు వచ్చారు.ప్రభుత్వం సి.జి.ఎఫ్. గ్రాంటుతో కలుపుకొని మంజూరు చేసిన రు.24.45 లక్షలు అంచనాతో ఆలయ నిర్మాణం అసాధ్యమని అందరూ గుర్తించారు.గ్రామ ప్రజలు, పెద్దలు దేశ విదేశాలలో ఉన్న పొనుగుపాడు నివాసులు అందరూ ఎవరి శక్తి కొలది వారు విరాళాలు అందించారు.కొంతమంది దాతలు వారి శక్తికొలది విరాళాలు అందజేయగలమని స్పందించారు.
జీర్ణోద్దరణ కార్యక్రమానికి శంకుస్థాపన
ట్రష్టుబోర్డు చైర్మెను క్రోసూరి పున్నమ్మ,ఆలయ నిర్వహణాధికారి వెంకటరెడ్డి ఆధ్వర్యంలో, అప్పటి పూజారి శ్రీనివాస రాజగోపాలాచార్యులు అర్చకత్వంలో ఖర నామ సంవత్సరం, పాల్గుణ మాసం,బహుళ పాడ్యమి, శుక్రవారం,ఉదయం గం.6.59 ని.కు ఉత్తరానక్షత్ర యుక్త మీన లగ్న పుష్కరాంశమందు (2012 మార్చి 12న) ఒకే ఆవరణలో శ్రీ ఆంజనేయస్వామి ప్రధాన దేవాలయంతోపాటు,లోగడ ఉన్న శ్రీ సీతారామలక్ష్మణస్వామి ఉపాలయం జీర్ణోద్దరణ కార్యక్రమానికి, శ్రీ శ్రీదేవి భూనీళా సమేత శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి ఉపాలయం కొత్తగా నిర్మించుటకు ఒకేసారి శంకుస్థాపన కార్యక్రమం జరిగింది.కార్యక్రమంలో అప్పటి గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి డొక్కా మాణిక్యవరప్రసాదరావు, సర్పంచి మాధవరావు, దేవాదాయశాఖ అధికారులు ఉప కమీషనరు సుబ్బారెడ్డి, సహాయ కమీషనరు పరమేశ్వరరెడ్డి, డిప్యూటి ఇంజనీరు శ్రీనివాసులు, స్థపతి పరమేశ్వరరావు, ఇనస్పెక్టరు సుబ్రమణ్యం, మాజీ ట్రష్టు బోర్డు చైర్మెన్లు జగన్నాధం, రాదాకృష్ణ, వెంకట్రావు, ట్రష్టుబోర్టు సభ్యులు, దాతలు సాయి గోపాల్, వంకాయలపాటి బలరామకృష్ణయ్య, కోయ వెంకట్రావు, క్రోసూరి రామకోటేశ్వరరావు సుబ్బారావు,బాలరాజు, యర్రం కోటేశ్వరరావు, గుర్రం పెదబాబు ఇతర గ్రామ పెద్దలు పాల్గొన్నారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాలయాలు వర్గం:దేవాలయాలు
ఆధునిక మహాభారతం
http://kinige.com/book/Adhunika+Mahabharatam+Revised నా దేశం నా ప్రజలు  అనే alt= అవతారిక "ఇది నా కావ్య సంకలనం కాదు ఇది నా కావ్యం నా సంపూర్ణ కావ్యం. కవి అనేక కావ్యాలు రాయడు. కవి ఒకే మనిషి – ప్రవహిస్తున్న ఒకే జీవితం జీవిస్తాడు అలాగే ఒకే కావ్యం రాస్తాడు... జీవితం ఒక యాత్ర; యాత్ర అనేక మజిలీల ప్రయాణం. దీని అర్థాంతరమే, కవి కావ్యయాత్ర అనేక కృతుల సాముదాయిక స్వరూపం. అంటే ఒక కవి తన జీవితంలో ఒకే కావ్యం రాస్తాడు అయితే దాన్ని అప్పుడప్పుడూ క్రమక్రమంగా రాస్తూ ఉంటాడు. అలా రాయబడే ఒక్కో కృతి నిజంగా పూర్ణకృతి కోసం పుట్టే ఒక్కో పర్వం. కావ్యయాత్ర అంతిమ చరణంలో అన్ని పర్వాలూ కలిసి ఒక్క కావ్యం మాత్రమే అవుతుంది. కనుక నేను నా జీవితంలో అనేక కావ్యాలు వ్రాయలేదు. రాశింది ఒకే కావ్యం. దాని పేరు నా దేశం నా ప్రజలు దాని వర్తమాన నామాంతరం ఆధునిక మహాభారతము. ఆ కావ్యం యొక్క భాగాలు నా జీవితంలో అప్పుడప్పుడూ రాస్తూవచ్చాను. భిన్నభిన్న నామకరణాలతో ఆ భాగాల్ని అప్పుడప్పుడూ ప్రకటిస్తూవచ్చాను. ఆ భిన్నభిన్న నామకరణాలతో అప్పుడప్పుడూ వచ్చిన ఆ భాగాలే ఈనాడు నా ప్రజలకు సమర్పిస్తున్న సంపూర్ణ కావ్యంలో పర్వాలుగా ప్రత్యక్షమవుతున్నాయి. అవి పుట్టినప్పుడు నిజంగా చివరకు రూపొందే సమగ్రకావ్యం కోసం పుట్టిన తొలి అవయవాలే గనుక ప్రతి పర్వాంతంలో ఒక పగ ఉంది. పర్వాంతగద్య. ఈ ఆధునిక మహాభారతానికి జనవంశమనే అనుబంధ కావ్యం ఒకటి ఉంది. ఇంతటితో నా కావ్యయాత్ర ముగిసింది "  - శేషేంద్ర|thumb (నా దేశం – నా ప్రజలు, మండే సూర్యుడు, గొర్రిల్లా, అరుస్తున్న ఆద్మీ,
సముద్రం నా పేరు, నీరై పారిపోయింది, ప్రేమ లేఖలు, శేషజ్యోత్స్న)
***
ముఖ్య వివరణ thumb ఆధునిక మహాభారతం 1970 – 1986 మధ్యకాలంలో ప్రచురించిన శేషేంద్ర వచన కవితా సంకలనాల సమాహారం. 1984లో అప్పటి వరకు వెలువడ్డ కవితా సంకలనాలను పర్వాలుగా రూపొందించారు. ఆంధ్రప్రభ వారపత్రికలో ఈ వివరణతో సహా ఆధునిక మహాభారతం ధారావాహికంగా వెలువడింది. 1984 – 86 వరకు ఆంధ్రజ్యోతి సచిత్ర వారపత్రికలో శేషేంద్ర జాలం శీర్షికన చిన్న కవితలు వెలువడ్డాయి. వీటికి అరుస్తున్న ఆద్మీగా పేరుపెట్టారు. ఆధునిక మహాభారతంలో ఆద్మీ పర్వంగా చేర్చారు. శేషేంద్ర ఆధునిక మహాభారతం వ్యాస విరచిత భారతానికి ఏ సంబంధం లేదు. శేషేంద్ర మాటల్లోనే ఆధునిక మహాభారతం అంటే నేటి మన భారతదేశం. ఫలితంగా శేషజ్యోత్స్న జ్యోత్స్నపర్వంగా, నా దేశం నా ప్రజలు ప్రజా పర్వంగా, మండే సూర్యుడు సూర్యపర్వంగా, గొరిల్లా పశు పర్వంగా, నీరై పారిపోయింది ప్రవాహాపర్వంగా, సముద్రం నా పేరు సముద్రపర్వంగా, ఇందులో రూపొందాయి.
అవతారిక
"ఇది నా కావ్య సంకలనం కాదు ఇది నా కావ్యం నా సంపూర్ణ కావ్యం. కవి అనేక కావ్యాలు రాయడు. కవి ఒకే మనిషి – ప్రవహిస్తున్న ఒకే జీవితం జీవిస్తాడు అలాగే ఒకే కావ్యం రాస్తాడు... జీవితం ఒక యాత్ర; యాత్ర అనేక మజిలీల ప్రయాణం. దీని అర్థాంతరమే, కవి కావ్యయాత్ర అనేక కృతుల సాముదాయిక స్వరూపం. అంటే ఒక కవి తన జీవితంలో ఒకే కావ్యం రాస్తాడు అయితే దాన్ని అప్పుడప్పుడూ క్రమక్రమంగా రాస్తూ ఉంటాడు. అలా రాయబడే ఒక్కో కృతి నిజంగా పూర్ణకృతి కోసం పుట్టే ఒక్కో పర్వం. కావ్యయాత్ర అంతిమ చరణంలో అన్ని పర్వాలూ కలిసి ఒక్క కావ్యం మాత్రమే అవుతుంది.
కనుక నేను నా జీవితంలో అనేక కావ్యాలు వ్రాయలేదు. రాశింది ఒకే కావ్యం. దాని పేరు నా దేశం నా ప్రజలు దాని వర్తమాన నామాంతరం ఆధునిక మహాభారతము. ఆ కావ్యం యొక్క భాగాలు నా జీవితంలో అప్పుడప్పుడూ రాస్తూవచ్చాను. భిన్నభిన్న నామకరణాలతో ఆ భాగాల్ని అప్పుడప్పుడూ ప్రకటిస్తూవచ్చాను. ఆ భిన్నభిన్న నామకరణాలతో అప్పుడప్పుడూ వచ్చిన ఆ భాగాలే ఈనాడు నా ప్రజలకు సమర్పిస్తున్న సంపూర్ణ కావ్యంలో పర్వాలుగా ప్రత్యక్షమవుతున్నాయి. అవి పుట్టినప్పుడు నిజంగా చివరకు రూపొందే సమగ్రకావ్యం కోసం పుట్టిన తొలి అవయవాలే గనుక ప్రతి పర్వాంతంలో ఒక పగ ఉంది. పర్వాంతగద్య. ఈ ఆధునిక మహాభారతానికి జనవంశమనే అనుబంధ కావ్యం ఒకటి ఉంది. ఇంతటితో నా కావ్యయాత్ర ముగిసింది "
- శేషేంద్ర
విప్లవ వస్తువు ఆధునిక రూపకళా సృష్టిలో లీనం చేసి భారతీయ చషకంలో పోసి ఒక అపూర్వ మిలన మాధురి ఇచ్చిన శేషేంద్ర ఆసియా ఐరోపాల మధ్య వేసిన ఇంద్రధనుస్సేతువు. ఈయనలోనే తెలుగుకవిత విప్లవబింబసృజనలో శిఖరాగ్రాలు అందుకుంది. కనుక ఆయన ఒక నూత్నకవితామార్గకర్త.
ఇంత వరకూ సాహిత్యంలో ప్రముఖులు  శేషేంద్ర కావ్య వాక్యాలు  పేర్కొంటూ వస్తున్నారు. కానీ ఈ మధ్య చలన చిత్ర ప్రముఖులు కూడా చాలా మంది శేషేంద్ర కవితల్ని జండాలుగా ఎగరేస్తున్నారు. వీరికి లీడర్ తెలుగు సినిమా గబ్బర్ సింగ్ శ్రీ పవన్ కళ్యాణ్. వీరు అంటించిన సీమ టపాకాయల సరం క్రమంగా అన్నిదిక్కులా పేలుతోంది. మొన్న ఈ మధ్య ఒక దిన పత్రికకిచ్చిన ఇంటర్వ్యూ లో సూటిగా ఆధునిక మహాభారతం ప్రస్తావించాడు పవన్ కళ్యాణ్. ఎంతో కాలంగా పునర్ముద్రణ కోసం ఎదురు చూస్తున్న ఈ కావ్యేతిహాసాన్ని కవి కుమారుడు సాత్యకి మహా కవి శేషేంద్ర 9వ వర్ధంతి కానుకగా తెలుగు సాహితీ ప్రజానీకానికి బహూకరిస్తున్నారు.
For copies contact :
Seshendra Sharma’s Writings Copyright © Saatyaki S/o Seshendra Sharma
Contact : saatyaki@gmail.com+919441070985+917702964402
ఆలోచన, ఆవేశం, భావుకతల మేళవింపు "ఆధునికం" అనే సమీక్షా వ్యాసంలో దుప్పల రవికుమార్ అనే రచయిత ఇలా వ్రాశాడు
వ్యాసుడు రాసిన మహాభారతం ఎనిమిది వేల శ్లోకాలు గల "జయం" అనే ఇతిహాసం. భూమి కోసం, భుక్తి కోసం జరిగిన పోరు కథనమైన ప్రాచీన భారతం చదివితే పుణ్యం వస్తుందని అంటారు. అదే భూమి కోసం, భుక్తి కోసం వర్గ చేతన కథనం ఆధునిక భారతం చదివితే ఎన్నో లాభాలు. రచయిత సూచించినట్లుగా ఎన్ని లాభాలో చూడండి — గులాం మనస్తత్వం కారణంగా వంగిపోయిన మోకాళ్లలో బలం వచ్చి, మనిషి కాళ్లు నిటారుగా నిలుస్తాయి. దాని పైన వంగి వంగి సలాములు చేసి చేసి వంకరటింకర్లు అయిపోయిన వెన్నెముక ఇనుప చువ్వలా నుల్చుంటుంది. సిగ్గు విడిచి తల వంచివంచి మెలిగే అలవాటుచేత సదా వేలాడే తల ఒక్కసారి భుజాలమీద లేచి నిర్భయంగా నిలబడుతుంది. మనిషి మనిషిగా మారిపోతాడు. భూగోళానికి ఇరుసు అవుతాడు.
శేషేంద్ర కవిగా సాగుచేసిన ఫలసాయమంతా ఒకచోట చేరిస్తే అదే "నా దేశం నా ప్రజలు" అనే ఆధునిక మహాభారతం. నిరంతర శ్రమ ఫలితమే మానవ నాగరికత. నగరీకరణలో ఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఎలా లోపం జరిగిందో తెలీదు గానీ, దాని ఫలితమే నేడు మనం చూస్తున్న అసమ సమాజం. ఎందుకిలా జరిగిందో ఊహించగలం. మనిషి స్వార్ధంవల్ల, విశాల దృష్టి లేకపోవడం వల్ల, సంకుచితత్వం వల్లనే ఇదంతా. శేషేంద్ర దీనికి విరుగుడు స్పష్టంగా చెప్తారు. వీటన్నింటి గురించి బాగా ఆలోచించిన కవి కొన్ని చోట్ల విపరీతంగా ఆగ్రహావేశాలు వ్యక్తపరుస్తారు. మళ్లీ తనను తాను సముదాయించుకుంటారు. “నీకెందుకింత అశాంతి నీకెందుకింత ఆవేశం అంటే ఏం చెప్పను? సముద్రాన్ని అడుగు నీ కెందుకింత అశాంతి అని, ఝంఝామారుతాన్ని అడుగు నీకుందుకింత ఆవేశం అని“.
కావ్యం ప్రారంభంలోనే మనకు కొన్ని విషయాలు స్పష్టంగా చెప్పేస్తారు. -
పిల్లల చదువులను విసుక్కుంటారు శేషేంద్ర. ఈ చదువుల గమ్యం అంతు చిక్కదంటారు. ప్రత్యామ్నాయంగా ..:
ఫ్యూడల్ వ్యవస్థ పతనమై ధనస్వామ్య వ్యవస్థ అవతరించడంతో యాంత్రిక నాగరికత మధ్య తరగతి జీవితాన్ని మరింత దుర్భరం చేసింది. కార్మికుడు ధనస్వామి చేతిలో పనిముట్టుగా మారిపోయాడు. కర్షకుడు పాలకుల కుతంత్రాలలో చిక్కుకుని వ్యాపార సంస్కృతిలో పోటీపడలేక సంఘర్షణలో వున్న వ్యక్తికి సరైన దిశానిర్దేశం చూపగలిగేది నిశ్చయంగా కవి మాత్రమే. అందుకు ఉదాహరణలు ఈ కావ్యంలో కోకొల్లలు. మచ్చుకు కొన్ని-
ప్రతి వాక్యం ఒక డైనమైట్ లా పేలే ఈ కావ్యం ఆలోచన, ఆవేశం, భావుకతల సమ్మేళనం.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1986 పుస్తకాలు
పంజాబీ సంస్కృతి
పంజాబీసంస్కృతిలో పంజాబీ ఆహారసంస్కృతి, సైన్సు, సాంకేతికత, సైన్యం, సైనికశిక్షణ, సంప్రదాయం, విలువలు, పంజాబీ ప్రజల చరిత్ర భాగంగా ఉంటుంది.
ఆధునిక శకం
ఆధునిక కాలంలో పంజాబీప్రజలు ప్రపంచం అంతటా విస్తరించి ఉన్న కారణంగా (ప్రత్యేకంగా భారతదేశం, పాకిస్తాన్) పంజాబీ సంస్కృతి అనేక మందికి పరిచయమై ప్రభావం చూపుతుంది. సంప్రదాయమైన పంజాబీ సంస్కృతి శక్తివంతమై పశ్చిమదేశాల వరకు విస్తరించింది. పంజాబీ సంస్కృతి యునైటెడ్ స్టేట్స్, యు.కే, యురేపియన్ యూనియన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా వరకు విస్తరించింది. పంజాబీ తాత్వికత, కవిత్వం, ఆధ్యాత్మికత, విద్య, కళలు, సంగీతం, ఆహారసంస్కృతి, నిర్మాణకళ మొదలైనవి వెలుపలి ప్రపంచంలో మరింత ప్రభావం చూపుతుంది. పలు భాషలకు, సంస్కృతులకు, అలవాట్లకు, జాతులకు చెందిన ప్రజలు పలు కారణాల వలన పంజాబు చేరుకున్నారు. ఈ ప్రజలు పంజాబీ సంస్కృతి ప్రభావితులైయ్యారు.
పంజాబీ నృత్యాలు
దీర్ఘకాలచరిత్ర కలిగిన పంజాబీ సంస్కృతి, పంజాబీ ప్రజలలో పలు నృత్యరీతులు రూపొందించబడ్డాయి. ఇవి సాధారణంగా పండుగలు, వివాహాది వేడుకలు, పంటలు చేతికి అందిన వేళలలో ప్రదర్శించబడుతుంటాయి. నృత్యాలకు మసంబంధిత, మతేతర నేపథ్యం ఉంటాయి. ఉత్సాహవంతమైన పురుషుల నృత్యం భంగారా నృత్యం అలాగే ఝుమర్, గిధా నృత్యాలు స్త్రీలకు ప్రత్యేకించబడ్డాయి.
పంజాబీ వివాహం
పంజాబీలు జరుపుకునే వివాహ సంప్రదాయాలు, వేడుకలలో పంజాబీ సంస్కృతి బలంగా ప్రతిఫలిస్తూ ఉంటుంది. ముస్లిములు, హిందువులు, సిక్కులు, జైనులు తమవివాహాది వేడుకలను అరబిక్, పంజాబీ, సంస్కృత్, ఖాజీ, పండిట్, గ్రాంథి, లేక పూజారి చేత నిర్వహించబడుతుంది. ఆచారాలు, పాటలు, నృత్యం, ఆహారం, దుస్తులలో కొంత సారూప్యత ఉంటుంది. పంజాబీ వివాహాలలో పలు ఆచారాలు చోటుచేసుకుంటాయి. వేడుకలు వివాహాలు పురాతన సంప్రదాయకాలం నాటివి ఇప్పటికీ ఆచరించబడుతున్నాయి.
పంజాబీ ఆహారం
పంజాబీ ఆహారసంస్కృతిలో విస్తారమైన ఆహారాలు ఉన్నాయి. ఆహారరంగంలో ఇది ప్రపంచస్థాయిలో ఆధీనత సాధించింది. పంజాబీ ఆహారానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆదరణ కారణంగా పలువురు వ్యాపార వేత్తలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పంజాబీ ఆహారరంగంలో పెట్టుబడులు పెట్టారు. ఉదాహరణగా సర్సో కా సాగ్, మక్కీ దీ రోటీ వంటి ఆహారాలు మరింత ప్రాబల్యత సంతరించుకున్నాయి. చోళే బటూరా కూడా పంజాబీ ఆహారాలలో మరింత ఆదరణ అందుకున్నది. అత్యంత ఆదరణ పొందిన పంజాబీ ఆహారాలలో నాన్, బటర్ చికెన్, మటర్ పనీర్, తందూరి చికెన్, సమోసాలు, పకోడాలు ప్రధానమైనవి. దాదాపు అన్ని ఆహారాలకు పెరుగు ఆధరువు (సైడ్ డిష్) గా వాడుకలో ఉంది. పంజాబులో పలు తీపి తినుబండారాలు వాడుకలో ఉన్నా రసగుల్లా, బర్ఫీ, గులాబ్ జామూన్ అత్యంత ప్రజాదరణ కలిగి ఉన్నాయి.
పంజాబీ సాహిత్యం
పంజాబీ కవిత్వం లోతైన అర్ధానికి, సౌందర్యానికి, ఉత్సాహం, చక్కని పదప్రయోగానికి పేరుపొందింది. పంజాబీ ప్రజల మనసులో కవిత్వానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పంజాబీ సాహిత్యం అధికంగా పలుభాషలలో అనువదించబడి ప్రపంచం అంతటా విస్తరించింది. పంజాబీ సాహిత్యంలో గురుగ్రంధ్ సాహెబ్ గ్రంథం అత్యంత ప్రధానమైనది.
పంజాబీ దుస్తులు
పంజాబీ సంప్రదాయ దుస్తులలో ప్రధానమైన పంజాబీ దుస్తులు పురుషులు, స్త్రీలు కూడా ధరిస్తుంటారు. ప్రస్తుతం దీనిని స్థానంలో కుర్తా ఫైజమా చోటు చేసుకున్నాయి. పంజాబు స్త్రీల సంప్రదాయ దుస్తులలో పంజాబీ సల్వార్ సూటు ప్రధానమైనది. ప్రస్తుతం దీని స్థానాన్ని పంజాబీ ఘాగ్రా భర్తీ చేసింది. పంజాబులో పాటియాలా సల్వార్ కూడా ప్రజాదరణ కలిగి ఉంది.
పంజాబీ పండుగలు
పంజాబీ ప్రజలు సాంస్కృతిక, సీజనల్, మతసంబంధిత పండుగలు ఉత్సాహంగా జరుపుకుంటారు. పండుగలలో మాఘి, మేళాచిరాఘన్, లోహ్రి, హోళీ, బైసఖీ, తీయాన్, దీపావళి, దసరా, గురునానక్ జయంతి ప్రధానమైనవి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:పంజాబ్ వర్గం:పంజాబ్ సంస్కృతి వర్గం:పాకిస్తానీ సంస్కృతి వర్గం:Indian culture by community వర్గం:పంజాబ్ చరిత్ర
తెలుగు సాహిత్యం - ప్రాఙ్నన్నయ యుగము
తెలుగు సాహిత్యంలో సా.శ. 1000 వరకు ప్రాఙ్నన్నయ యుగము అంటారు. తెలుగులో మొదటి కావ్యం మదాంధ్ర మహాభారతం అనీ, అది ఆరంభించిన నన్నయ ఆదికవి అనీ సార్వత్రికమైన అభిప్రాయం. ఒక్కమారుగా అంత పరిణతి చెందిన కావ్యం ఆవిర్భవించడం అసాధ్యమనీ, అంతకు ముందే ఎంతో కొంత సారస్వతం ఉండాలనీ సాహితీ చరిత్రకారులు ప్రగాఢంగా విశ్వసిస్తున్నా ఏ విధమైన లిఖిత సాహిత్యం గాని, లిఖిత సాహిత్యం ఆధారాలు గాని లభించనందున తెలుగు సాహిత్యావిర్భావానికి నన్నయనే యుగపురుషునిగా అంగీకరిస్తారు. కనుక నన్నయకు పూర్వకాలాన్ని ప్రాఙ్నన్నయ యుగం అని వ్యవహరిస్తున్నారు.
ఏమైనా తెలుగుభాష మూలాన్వేషణకు సంతృప్తికరమైన, నిర్ణయాత్మకమైన ఆధారాలు లేవు. అయినా కూడా, క్రీ.పూ. మొదటి శకంలో శాతవాహన రాజులు సృష్టించిన "గాధాసప్తశతి" అన్న మహారాష్ట్రీ ప్రాకృత్ పద్య సంకలనంలో తెలుగు పదాలు మొట్టమొదట కనిపించాయి. కాబట్టి, తెలుగు భాష మాట్లాడేవారు, శాతవాహన వంశపు రాజుల ఆగమనానికి ముందుగా కృష్ణ, గోదావరి నదుల మధ్య భూభాగంలో నివాసం ఉండే వారై ఉంటారని నిర్ణయించవచ్చు. తెలుగు భాష మూలపురుషులు యానాదులు. పురాతత్వ పరిశోధనల ప్రకారము తెలుగు భాష ప్రాచీనత 2,400 సంవత్సరాలనాటిది.
ఆదిమ ద్రావిడ భాషల చరిత్ర క్రీస్తుకు పూర్వం కొన్ని శతాబ్దాల వెనకకు మనము తెలుసుకోవచ్చు, కానీ తెలుగు చరిత్రను మనము క్రీస్తు శకం 6 వ శతాబ్దము నుండి ఉన్న ఆధారములను బట్టి నిర్ణయించవచ్చు. తెలుగు లోని స్పష్టమైన మొట్టమొదటి ప్రాచీన శిలాశాసనం 7వ శకం ఎ.డి.కి చెందినది. శాసనాలలో మనకు లభించిన తొలితెలుగు పదం 'నాగబు'. చక్కటి తెలుగు భాషా చరిత్రను మనము క్రీస్తు శకం 11 వ శతాబ్దం నుండి గ్రంథస్థము చేయబడినదిగా గమనించ వచ్చు.
ఆంధ్రులగురించి చెప్పిన పూర్వపు ప్రస్తావనలలో ఒకటి ఇక్కడ ఉదహరింపబడినది: ఇది ఉద్యోతనుడు ప్రాకృతభాషలో రచించిన కువలయమాల కథలోనిది. ఈ ప్రాకృతానికి పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి తెలుగు అనువాదం:
కాళ్ళకూరు నారాయణరావు తన "ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర సంగ్రహము"లో ఈ యుగాన్ని క్రింది భాగాలుగా విభజించాడు.
క్రీ.పూ. 28 ముందు
ఈ కాలంలో "ఆంధ్ర" అనే పదం మాత్రం కొద్ది ప్రస్తావనలలో ఉంటున్నది గాని "తెలుగు" అనే పదం ఎక్కడా లభించడంలేదు. అంతే కాకుండా ఆంధ్రుల జాతి గురించి ప్రస్తావించబడింది కాని భాష గురించి ఎలాంటి విషయం చెప్పబడలేదు. అయితే ఆంధ్రులు, తెలుగులు కలసిన ఫలితంగా ప్రస్తుత భాష రూపు దిద్దుకొన్నది గనుక "ఆంధ్ర దేశం" ప్రస్తావననే కొంత వరకు తెలుగు భాషకు చెందిన ప్రస్తావనగా భావిస్తున్నారు.
తెలుగు భాషకు తెలుగు, తెనుగు, ఆంధ్రము అనే మూడు పదాలున్నాయి. ఆంధ్రులు ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించడానికి ముందు కృష్ణా గోదావరీ ప్రాంతం తెలుగు దేశమని పిలువబడేదని, ఆంధ్రుల పాలన తరువాత ఆంధ్ర దేశమయ్యిందనీ చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. నన్నయభట్టు కాలం నాటికే తెలుగు, ఆంధ్రము అనే పేర్లు ఉన్నాయని నిదర్శనాలున్నాయి. తెలుగుభాష ద్రావిడ జన్యమా, లేక సంస్కృత ప్రాకృత జన్యమా అనే విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి. కాల్డ్‌వెల్ వంటివారి వాదన ప్రకారం తమిళ, మలయాళ, కన్నడ భాషలలాగా తెలుగు కూడా ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందింది. క్రమంగా మిగిలినవానికి భిన్నంగా పరిణమించింది. చిలుకూరు నారాయణరావు వంటివారి అభిప్రాయం ప్రకారం తెలుగు భాష సంస్కృత ప్రాకృత జన్యం. ఏమైనా తెలుగు భాష తక్కిన (మాతృక) భాషలనుండి విడివడి ఏ దశలో పరిణమించిందో చెప్పడం సాధ్యం కావడంలేదు.