cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
వదర్లపాడు
వదర్లపాడు, కృష్ణాజిల్లా, కైకలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన కైకలూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 484 ఇళ్లతో, 1621 జనాభాతో 325 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 815, ఆడవారి సంఖ్య 806. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 169 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 16. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589346 .ఇది సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తులో ఉంది.కైకలూరు, కలిదిండి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 75 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వాదర్లపాడులో పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వాదర్లపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వాదర్లపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వాదర్లపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
మురారి జల్లి
మురారి జల్లి అంటే వాసన బియ్యం, ఇది ఒక ధాన్యపు వంగడం.
వివరాలు
మురారి జల్లి అనగా వాసన బియ్యం, ఒక ధాన్యపు వంగడం. ఒకప్పుడు రాయలసీమలో మాత్రమే పండేది. ఎకరాకు ముప్పందుము అంటే పండ్రెండు మూటలు లోపే పండుతాయి.(76 kgs) అటువంటి బియ్యము ఒక పడి భరిగ పిషాణం బియ్యంలో ఓ చిట్టెడు (శటాకు)1:16 కలిపి తిరగబాత అన్నము చేసే వారు (బిరియానీ) ఇది ఓ రకమైన మోతుబరులు మాత్రమే పండించే పంట -ఓ హోదా సూచన .ఉగాదికి, సంక్రాంతికి ఇంటికో అరపడి ఉచితంగా పంపడం ఆనవాయితీ.
ఫతేపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఫల్గుణి నాయర్
ఫల్గుణి నాయర్ (ఆంగ్లం: Falguni Nayar)  (జననం 1963 ఫిబ్రవరి 19) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త, బిలియనీర్. బ్యూటీ అండ్ లైఫ్ స్టైల్ రిటైల్ కంపెనీ నైకా స్థాపకురాలు, ముఖ్య కార్య నిర్వహణ అధికారి. నాయర్ స్వయంకృషి కలిగిన మహిళా, భారతీయ బిలియనీర్లలో ఒకరు. నైకా స్టాక్ మార్కెట్ జాబితా తర్వాత, పబ్లిక్ ఇష్యూకు వెళ్ళిన వెంటనే, నాయర్ అత్యంత సంపన్నమైన మహిళా భారతీయ బిలియనీర్ గా ఒకరు అయ్యారు. భారతదేశంలోని మొదటి 20 సంపన్నుల జాబితాలో చేరింది.
జీవితం
నాయర్ మహారాష్ట్రలోని ముంబై లోని గుజరాతీ కుటుంబంలో పుట్టి పెరిగారు. ఆమె వ్యాపార కుటుంబం నుంచి వచ్చింది, ఆమె తండ్రి బేరింగ్ కంపెనీ వ్యాపారంలో ఉన్నాడు. ఆమె సిడెన్‌హామ్ కాలేజ్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఎకనామిక్స్ నుండి గ్రాడ్యుయేట్ పట్టా, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ అహ్మదాబాద్ నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ పట్టాను పొందారు.
కేరీర్
ఫల్గుణి నాయర్ తన ఉద్యోగ జీవితాన్ని 1985 లో ఏ.ఎఫ్ ఫెర్గూసన్ & కంపెనీతో గ్రాఫిక్ మేనేజర్ గా ప్రారంభం అయినది. ఆక్కడ సుమారు 9 సంవత్సరాలు పనిచేసి, తర్వాత లండన్, న్యూయార్క్ లలో 1994 సంవత్సరం నుంచి 2001 వ సంవత్సరం పనిచేసింది. నాయర్ తదుపరి డైరెక్టర్, ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ బిజినెస్ హెడ్ (2001-2007), కోటక్ సెక్యూరిటీస్ లో 13 సంవత్సరాలు, అదే సంస్థలో ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకింగ్ గ్రాఫిక్ బాక్స్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకింగ్ లో 2007 -2014 లో పనిచేసి, 2012 సంవత్సరంలో నైకా (Nykaa.com) ముంబై, మహారాష్ట్రలో స్థాపించింది.
నైకా విలువ
2021 నవంబరు 10న నైకా స్థాపకురాలు ఫల్గుణి నాయర్ భారతదేశపు అత్యంత సంపన్న బిలియనీర్, 7వ మహిళా బిలియనీర్ అయ్యారు. నైకా మాతృసంస్థ ఎఫ్ఎస్ఎన్ ఇ-కామర్స్ వెంచర్స్ నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో రూ.2,018కు, బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో రూ.2,001కు ఇనిషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్ (ఐపీఓ) సందర్భంగా రూ.2,001కు లిస్ట్ కావడంతో ఆమె నికర విలువ 6.5 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. నైకా మార్కెట్ లో ఐపిఒ జాబితా చేసిన ఐదు నిమిషాల్లోనే 13. 5  బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. భారతదేశంలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో జాబితా చేయబడిన మొదటి మహిళా- ఆధ్వర్యంలో యూనికార్న్ స్టార్టప్ గా కూడా నైకా నిలిచింది.
మూలాలు
వర్గం:1963 జననాలు వర్గం:మహారాష్ట్ర ప్రజలు వర్గం:మహిళా ఆవిష్కర్తలు వర్గం:భారత దేశ మహిళా పారిశ్రామిక వేత్తలు వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళా పారిశ్రామిక వేత్తలు
రాయప్రోలు
రాయప్రోలు ఇంటిపేరు వారి వివరములు: (1) వర్గం:
(2) వర్గం:
(3) వర్గం:
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:ఇంటిపేర్లు
నబకృష్ణ చౌధరి
నబకృష్ణ చౌదరి, (1901 నవంబరు 23 -1984 జూన్ 24) ఒక భారతీయ రాజకీయవేత్త, సామాజిక కార్యకర్త. అతను భారతదేశంలోని ఒడిషా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు. అతను స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సహాయ నిరాకరణోద్యమం, శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం, రైతుల ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నాడు.
ప్రారంభ జీవితం
ఒడిషాలోని జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా ఖేరసా గ్రామంలో గోకులానంద చౌధురికి నబకృష్ణ చౌధరి జన్మించాడు. అతనితండ్రి జమీందారీ కుటుంబానికి చెందినవాడు. నిఖార్సైన న్యాయవాది. నబకృష్ణ కటక్‌లోని ప్యారీ మోహన్ అకాడమీలో చదువుకున్నాడు. అతను 15 సంవత్సరాల వయస్సులో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షకోసం తన చదువును పూర్తి చేసాడు. కానీ తరువాత చదువు కోసం వయస్సు పరిమితి కారణంగా ఒక సంవత్సరం పాటు వేచి ఉన్నాడు.
1917లో, కటక్‌లోని రావెన్‌షా కళాశాలలో చేరాడు. అతని సోదరుడు గోపబంధు చౌధరి సామాజిక సేవలో పనిచేయడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ సేవకు రాజీనామా చేశాడు. ఆసంవత్సరం తరువాత బోల్షివిక్ విప్లవం జరిగింది. ఈ సంఘటనలు అతనిపై చాలా ప్రభావం చూపాయి.1921లో అతను తనతోటి సహచర విద్యార్థులు నిత్యానంద కనుంగో, లోకనాథ్ పట్నాయక్, జాదుమణి మంగరాజ్, హరేకృష్ణ మహతాబ్ లతో పాటు సామాజిక సేవలో పనిచేయడానికి సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరడానికి, రావెన్‌షా కళాశాలను విడిచిపెట్టాడు. ఆ సమయంలో అతను తన తండ్రిని కోల్పోయాడు. అతను తన అన్న గోపబంధు చౌదరి దగ్గర సంరక్షకుడిగా చేరాడు.1922 లో నబకృష్ణ చౌదరి ఖాదీ గురించి తెలుసుకోవడానికి గాంధీజీ సబర్మతి ఆశ్రమం, అహ్మదాబాద్‌కు వెళ్లాడు. నూలు వడకటం, నేయడం లాంటి సూత్రాలుతోపాటు తత్వశాస్త్రం గురించి అక్కడ క్షుణ్ణంగా తెలుసుకున్నాడు.
సబర్మతి నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, నబకృష్ణ ఒడిశాలో గాంధీ కార్యక్రమాలను నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించాడు. అతను తన సోదరుడితో కలిసి అలకాశ్రమ్‌లో పాఠశాలను స్థాపించాడు.1925లో మహాత్మా గాంధీ సూచనల మేరకు నబకృష్ణ శాంతినికేతన్ కు తదుపరి అధ్యయనానికి వెళ్లాడు. అక్కడ పది నెలలు ఉన్నసమయంలో, అతను మాలతి చౌదరి (నీ సేన్)తో పరిచయమయ్యాడు. తరువాత అతను ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు.
వారి వివాహం తర్వాత నబకృష్ణ చౌదరి, మాలతి చౌదరి జగత్‌సింగ్‌పూర్ సమీపంలోని తరికుండ్ అనే గ్రామానికి వెళ్లాడు. నబకృష్ణ రైతుగా అక్కడ వ్యవసాయం చేశాడు.1928లో వారికి పెద్ద కుమార్తె ఉత్తర జన్మించింది. వారు తరికుండ్‌లో ఉన్నప్పుడు వ్యవసాయంతోపాటు గ్రామీణులకు అక్షరాస్యత, వయోజన విద్యవంటి సామాజిక కార్యక్రమాలలో దంపతులిద్దరూ చురుకుగా పాల్గొన్నారు.
భారతీయ స్వాతంత్ర్యోఉద్యమం
మహాత్మాగాంధీ 1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహం ప్రారంభించాడు. ఒడిశాలోని ఇంచుడి ప్రాంతం ఒడియా మాట్లాడే ప్రాంతాలలో ఉద్యమానికి కేంద్రంగా ఉంది.మరొక ప్రాంతం సృజంగ్ లో చౌకిదారి పన్ను చెల్లింపుకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఈ ఉద్యమంలో నబకృష్ణ ముందు వరుస నాయకుడుగా వ్యవహరించాడు. దీని కోసం అతను నాలుగు నెలలు కారాగార శిక్ష అనుభవించాడు. అతను కారాగారంలో ఉన్న సమయాన్ని అధ్యయనాలలో, తన తోటిఖైదీల కోసం ఆటలు, వ్యాయమశాల నిర్వహించడానికి ఉపయోగించాడు.1931లో అతనికి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.ఆ సమయానికి అతని సోదరుడు, అతని కుటుంబ సభ్యులు జైల్ పాలైయ్యారు. వారందరినీ హజారీబాగ్ జైలుకు తరలించారు.తోటి స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు మినూ మసాని, అశోక్ మెహతా, యూసుఫ్ మెహరాలి, జయప్రకాష్ నారాయణ్‌ని కలిసే అవకాశం నబకృష్ణకు లభించింది.
హజారీబాగ్ కారాగారం నుండి విడుదలైన తర్వాత అతను తిరిగి తరికుండ్ వచ్చాడు.అతను కాంగ్రెస్‌లో ఒక చిన్న సమూహాన్ని సృష్టించాడు. 'సారథి' అనే పత్రికను సవరించడం, ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు. 'సారథి' పునరావృత ఖర్చులను తీర్చడానికి అతని భార్య మాలతీదేవి తననగలను విక్రయించింది. 'సారథి' చిన్న రైతులు, కార్మికులకు ముఖద్వారం లాంటిది.
రామ్ మనోహర్ లోహియా, ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్, జయప్రకాష్ నారాయణ్ లతో కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ స్థాపించబడినప్పుడు, నబకృష్ణబాబు సమూహం ఉత్కల్ కాంగ్రెస్ సమైబాది సంఘ్ (ఉత్కల్ కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ)లో విలీనం చేయబడింది.1935 లో భగబతి చరణ్ పాణిగ్రాహి, అనంత పట్నాయక్ సహకారంతో ఒడిశాలో ప్రగతిశీల సాహిత్యాన్ని సృష్టించడానికి నబాజుగా సాహిత్య సంసద్‌ను స్థాపించారు. నబాజుగ సాహిత్య సంసద్ ప్రారంభ సమావేశంలో, మాలతి చౌదరి అనంత పట్నాయక్ రాసిన "నబీనా జుగర తరుణ జాగరే" గీతం పాడింది.ఈ సమాజం యు.పి.ఎస్.పి.సాంస్కృతిక విభాగంగా పనిచేస్తుంది.
రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశం
1936 ఏప్రిల్ 1న ఒడిశా ప్రత్యేక భాషా రాచరిక రాష్ట్రంగా మారింది.1937 లో ఒడిశా రాచరికరాష్ట్ర శాసనసభకు మొదటిసారి ఎన్నికలు జరిగాయి.తీర్తల్-ఎర్సమా నియోజకవర్గం నుండి రాయ్ బహదూర్ చింతామణి ఆచార్యకు వ్యతిరేకంగా నబబాబు ఎన్నికలలోనిలిచాడు.అతను అత్యధిక మెజారిటీతో ఎన్నికల్లోగెలిచాడు. ఇది అతనిని క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి దింపింది.ఒక శాసనసభ్యుడుగా, అతను ఒడిశాలోని పేదల, అణగారిన వర్గాల ప్రయోజనాల పట్ల ఎల్లప్పుడూ సున్నితంగా, ఆందోళనగా ఉండేవాడు. ఒడిశా రైతులందరూ తమను దోపిడీ చేస్తున్న భూస్వాములకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి తమను తాము ఏకం చేసుకున్నారు. అతని ప్రచురించిన పత్రిక 'సారథి' అప్పటికి మూసివేయబడింది. రాష్ర్టాలలో రైతులు, కార్మికులు ప్రజా ఆందోళన్ ఉద్యమ సమస్యలపై వార్తలు, పరిస్థితి గురించి 'క్రుసాక్' పేరుతో మరోపత్రికను స్థాపించారు.
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
1942 ఆగష్టు 8న, గాంధీజీ క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు. మరుసటి రోజు ఉదయానికి ముందే ఉద్యమంలోని ముఖ్య నాయకుల సామూహిక నిర్బంధాలు జరిగాయి. నబకృష్ణ ఛౌధరి జైలుకు వెళ్లేముందు పోరాటాన్ని కొనసాగించడానికి ఒక నమూనాను సిద్ధం చేసాడు. అతను కటక్, అంగుల్, పూరీ కారాగారాల్లో వారసత్వంగా ఉంచబడ్డాడు. అక్కడ అతను తోటిఖైదీలందరితో కలిసిపోయి, కారాగార ఉద్యోగుల దుశ్చర్యలకు వ్యతిరేకంగా వారిని కూడగట్టాడు. అతనిని పూరి కారాగారం నుండి బెర్హంపూర్ కరాగారానికి తరలించారు.1944 జనవరి 26న, కొంతమంది యువఖైదీలు జాతీయ జెండాను ఎగురవేశారు. జెండాను కిందకు దించడానికి జైల్, పోలీసు సిబ్బంది తమవంతు ప్రయత్నం చేసారు. కానీ అది వ్యర్థమైన ప్రయత్నమైంది. చివరికి ఈ విషయం జిల్లా బ్రిటిష్ అధికారికి నివేదించబడింది. అతను తనిఖీ కోసం జైలుకు వచ్చాడు.అతని ఆదేశాల మేరకు ఖైదీలను నిర్దాక్షిణ్యంగా కొట్టారు. ఫలితంగా గాయాలయ్యాయి. అప్పుడు కూడా వారు జెండాను నిర్మూలించే ప్రయత్నాలను ప్రతిఘటించారు. జిల్లా కార్యనిర్వాహకుడు కాల్పుల ఉత్తర్వులు ఇచ్చాడు. అలాంటి ఆదేశాలు విన్నప్పుడు, అతను సంఘటన స్థలంలో కనిపించి, తుపాకీకి ఎదురుగా నిలబడ్డాడు. బ్రిటిష్ అధికారి నబబాబు చర్యకు భయపడ్డాడు. కాల్పుల ఆదేశాలను ఉపసంహరించుకున్నాడు.1945 చివరినాటికి, నబబాబు బెర్హంపూర్ కారాగారం నుండి విడుదలయ్యాడు.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం
1946 భారత రాచరిక రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో నబబాబు ఉత్తర కేంద్రపారా నియోజకవర్గం నుండి గెలిచాడు. భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తరుపున ఏర్పడిన హరేకృష్ణ మహతాబ్ మంత్రివర్గంలో నబబాబు రెవెన్యూ, సరఫరా, అటవీ శాఖల మంత్రిగా పనిచేసాడు
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
స్వతంత్ర భారతదేశంలో నబబాబు చౌధరి 1948 ఏప్రిల్ వరకు రెవెన్యూ మంత్రిగా కొనసాగాడు.రెవెన్యూ మంత్రిగా, అతను 'భూమి వ్యవధి, భూమి రెవెన్యూ' అనే కమిటీకి నాయకత్వం వహించాడు. ఈ సంఘం జమీందారీ వ్యవస్థ, ఇతర మధ్యవర్తుల రద్దుకు సిఫార్సు చేసింది. అతను స్థానిక పరిపాలన వికేంద్రీకరణ లక్ష్యంగా ఆంచల్ శాసన్ వ్యవస్థను కూడా ప్రవేశపెట్టాడు.నబబాబు తన కుమారుడి ఆత్మహత్య నేపథ్యంలో ఆ పదవికి రాజీనామా చేశాడు.అయిననూ అతను తన సామాజిక పనిని కొనసాగించాడు.
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తిరిగి ప్రభుత్వంలోకి రావాలని కోరుకున్నాడు. అతను అతనిని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ మొదట్లో విజయం సాధించలేదు. అయితే నెహ్రూ, మాలతీ దేవి మధ్య మార్పిడిచేయబడిన లేఖలశ్రేణి చివరికి అతను 1950లో ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి అయ్యేలా ఒప్పించాడని సూచిస్తుంది. ఈ ప్రభుత్వం స్వతంత్ర భారతదేశంలో మొదటి ఎన్నికైన ప్రభుత్వానికి మార్గం చేయడానికి 1952 ఫిబ్రవరిలో రాజీనామా చేసింది. స్వతంత్ర భారతదేశం మొదటి సార్వత్రిక సాధారణ ఎన్నికలు 1951-52లో జరిగాయి. ఒడియా మాట్లాడే రాచరిక రాష్ట్రాలు ఒడిషా రాష్ట్రంలో విలీనమయ్యాయి. (అప్పుడు ఒరిస్సా అని అంటారు) సాధారణ శాసనసభకు ఎన్నికలు జరిగాయి.చౌదరి బరాచన నియోజక వర్గం నుండి శాసనసభ్యుడుగా గెలిచాడు. కాంగ్రెస్ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. కానీ మెజారిటీ తక్కువగా ఉంది. అయితే ఆరుగురు స్వతంత్ర శాసనసభ్యులుతో మద్దతుతో అతను ముఖ్యమంత్రి పదవిని చేపట్టాడు.
అతని ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసే సమయంలో, జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దు చేయబడింది. ఇది రైతులకు వారి సాగుభూమిపై హక్కును కల్పించింది. స్థానిక స్వీయ ప్రభుత్వం 'అంచల్ శాసన్' కోసం అతని ప్రతిపాదన నిజమైంది.1952 గాంధీ జయంతి రోజున ఒడిశాలో ప్రారంభించిన సామాజిక అభివృద్ధి పధకానికి ఇది పూర్వగామి. హీరాకుడ్ ఆనకట్ట నిర్మాణం నబబాబు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు పూర్తయింది.1954లో, భువనేశ్వర్‌లో వ్యవసాయ కళాశాల, పశువైద్య కళాశాల స్థాపించబడ్డాయి. సంబల్‌పూర్‌లోని బుర్లాలో ఇంజనీరింగ్ కళాశాల స్థాపించబడింది. వ్యవసాయ, పశువైద్య కళాశాలలు ఒడిశా యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ అండ్ టెక్నాలజీలో రెండు భాగాలుగా మారాయి. ఇందులో ఆర్కిటెక్చర్ విభాగం కూడా ఉంది. నబబాబు అనేక సంవత్సరాలు దాని పాలకమండలి సభ్యుడుగా వ్యవహరించాడు.
ఆచార్య వినోబాభావే, నబబాబు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు భూదాన్, గ్రామదాన్ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు.అతను ఆ ఉద్యమంలో తీవ్రంగా పాల్గొన్నాడు. అతను గ్రామదానం సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేస్తూ వినోబాతో గ్రామం నుండి గ్రామానికి వెళ్లాడు. 1955లో ఒడిషాకు వరద సంభవించింది. అతను సంక్షోభాన్ని నిర్వహించడంలో విమర్శలు, వ్యతిరేకతలు వచ్చాయి. ఈ కారణంగా అతను ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామాచేశాడు. కాంగ్రెస్ ప్రాథమిక సభ్యత్వం కూడా వదులుకున్నాడు.
ఒరియా భాష ప్రచారం కోసం పని చేయండి
సమాచార, పరిపాలనా వ్యవహారాల కోసం ప్రజలు ఆధారిత ప్రభుత్వం ఒరియా భాషను ఉపయోగించాలని కోరుకుంటున్నారని నబబాబు కొంతకాలంగా గ్రహించాడు. అందువల్ల అతను ఒరియాను పరిపాలనా ప్రక్రియలో ఉపయోగించడానికి నియమాలను రూపొందించాడు.శాసనసభ్యుడుగా, నబబాబు శాసనసభలో ఒరియాలో మాట్లాడేవాడు, అదేభాషలో అక్కడ చర్చలు సాగించేవాడు.
1946లో ఒడిశా శాసనసభ ఏర్పడినప్పుడు, శాసనసభలో ఉపయోగించాల్సిన భాషపై ప్రశ్న లేవనెత్తింది.సభాధ్యక్షుడు లాల్‌మోహన్ పట్నాయక్ మునుపటిలాగే ఆంగ్లభాషను ఉపయోగించాలని కోరుకున్నాడు. అయితే నబబాబు ప్రజల భాషను ఒరియా ఉపయోగించాలని వత్తిడి చేశాడు. అతని న్యాయమైన కోరికను నిలుపుకోవడం మాత్రమే కాదు. అది నిలకడగా ఉంది. పైన చెప్పినట్లుగా, సమాచారంతో కూడిన పరిపాలన కోసం ఒరియాను భాషగా ఉపయోగించాలనే నబబాబు నిర్ణయాన్ని పరిపాలనలోని ఉన్నత అధికారులు వ్యతిరేకించారు. నబబాబు "అధికారిక భాషా చట్టం, 1954" ను ఆమోదించాడు. దీనికి పరిపాలన కోసం ఒరియా భాషను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఒరియా భాష విజ్ఞానసర్వస్వం తయారు చేయబడింది. ఒరియా భాష రాత యంత్రాలు తయారు చేయబడ్డాయి. కానీ అతను తీసుకున్న ఈ కార్యక్రమాలన్నీ1956 అక్టోబర్లో ప్రభుత్వాన్ని విడిచిపెట్టిన తర్వాత నిలిపివేయబడ్డాయి. ప్రధాన మంత్రి నెహ్రూ, నబబాబును ముఖ్యమంత్రి పదవిని విడిచిపెట్టవద్దని అతనిని ఒప్పించాడు. కానీ నబబాబు తన నిర్ణయం మార్చుకోలేదు.అతనికి అధికారం కంటే ప్రజలకు సేవ చేయటమే ముఖ్యమని భావించిన రాజకీయ నాయకుడు.
రాజకీయాల తర్వాత జీవితం
రాజకీయాలకు దూరంగాఉన్నా అతను వివిధ సామాజిక రంగాలలో సేవలు అందించాడు.1957లో అతను సర్వ సేవాసంఘం అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
దౌత్య లక్ష్యం
క్రియాశీల రాజకీయాలను విడిచిపెట్టినప్పటి నుండి అతను బహుళ దౌత్యకార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.1959లో నబబాబు, మృదులా సారాభాయ్ కాశ్మీర్ వ్యవహారాల కోసం ప్రధాన సంధానకర్తలుగా పనిచేశారు. చాలామంది కశ్మీరీ నాయకులు సంప్రదింపుల కోసం అంగుల్ వద్ద అతడిని సందర్శించేవారు. దాదాపు 1959 జూన్‌లో,అతను శ్రీనగర్‌కు వెళ్లి అక్కడ కొంతకాలం ఉండిపోయాడు. ఇది అత్యున్నత స్థాయి దౌత్య లక్ష్యం.అతను అగ్ర రాజకీయ నాయకులు, మేజర్ జనరల్ హెచ్. సింగ్ అనుసంధాన అధికారితో, ఇతర సైనిక అధికారులతో సంభాషించాడు. అస్సాం 1960 ప్రారంభంలో, అస్సాంలో బెంగాలీ, అస్సామీ ప్రజల మధ్య వివాదం తీవ్రమైన నిష్పత్తిలో ఉంది. జయప్రకాశ్ నారాయణ్, నబబాబు, రమాదేవి చౌధరి, మాలతీ దేవి చౌధరి, ఇతర సర్వోదయ నాయకులు, కార్మికులు, ప్రజలతో మాట్లాడటానికి అస్సాం సందర్శించి పరిస్థితిని చక్కదిద్దారు.
నాగాలాండ్
ఆ సమయంలో నాగాలు భారతదేశం నుండి విడిపోవడానికి ఆందోళనలు నిర్వహిస్తున్నాయి. హింస, రక్తపాతం జరిగింది. ప్రభుత్వం పంపిన సైనిక జోక్యం కూడా నాగాల ఆందోళనను అదుపు చేయలేకపోయింది. జయప్రకాష్‌తో కలిసి నబబాబు అక్కడికి వెళ్లాడు. మొకాక్‌చుంగ్‌లో శాంతి కేంద్రం అనే సంస్థను స్థాపించడం ద్వారా, వారి సమస్యలను అభినందించడానికి వారు ప్రజలతో మాట్లాడారు. జయప్రకాష్ తరువాత, నబబాబు శాంతి కేంద్రానికి డైరెక్టర్ అయ్యాడు. నాగాలు తమశత్రు కార్యకలాపాలను నిలిపివేశారు.
బంగ్లాదేశ్ శరణార్థుల సంక్షోభం
మరో ముఖ్యమైన సంఘటన.నేటి బంగ్లాదేశ్ పాకిస్థాన్‌లో ఒకప్పటి భాగం. దీనిని తూర్పు పాకిస్తాన్ అని పిలిచేవారు. మతం పేరిట, సందేహాస్పద స్వభావంగల కొందరు వ్యక్తులు భారతదేశానికి వలస వస్తున్న హిందువులను హింసిస్తున్నారు. వారిలో కొందరు ఒడిశాలో నివసించడానికి వచ్చారు. ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి హిందువులకు ఇది సరైన సమయం అని వారు ముస్లింలపై దాడి చేశారు. ఒడిశాలో దాని ప్రభావం ఎక్కువుగా ఉంది. రూర్కెలా హిందువులు ముస్లింలను హింసించటం ప్రభుత్వం గమనించింది. దేశంమొత్తం ఆందోళనలో ఉంది. నబబాబు, రమాదేవి చౌధరి, మాలతీదేవి చౌధరి, ఇతర నాయకులు రూర్కెలాకు సత్వరమే పరిస్థితి ప్రశాంతంగా మారే వరకు వారు రెండువర్గాల మధ్య పనిచేశారు.
నక్సలైట్లు
ఒడిశాలోని కోరాపుట్‌లో నక్సలైట్లు చాలా చురుకుగా వారి కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్నారు. పేద గిరిజనుల దోపిడీని నక్సలైట్లు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.ప్రభుత్వం ఈ హింసను బలవంతంగా ఆపడానికి ప్రయత్నించింది. పోలీసులు ప్రజలపై చేసిన అఘాయిత్యాల నివేదికలు ఉన్నాయి. ఇది విన్న నబబాబు, మాలతీదేవి చౌధరి అక్కడికి వెళ్లి, నిజాలు తెలుసుకోవడానికి వివిధ ప్రదేశాలలో సమావేశాలు నిర్వహించారు. చివరికి ఇది హింసను తగ్గించడానికి దారితీసింది. నక్సలైట్ కార్యకలాపాలకు పాల్పడిన నక్సలైట్ నాయకుడు నాగభూషణ్ పట్నాయక్‌కు మరణశిక్ష విధించబడింది. నగబాబు జోక్యం చేసుకుని నాగభూషణ్‌ను క్షమించేందుకు రాష్ట్రపతి సంజీవ రెడ్డికి లేఖ రాశాడు. జీవితకాలంగా దోషులుగా నిర్ధారించబడిన ఇతర నక్సలైట్‌లను కూడా క్షమించి విడుదల చేశారు.
జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి
స్వదేశంలో అనేక మంది ప్రపంచ నాయకుల నుండి విమర్శలను ఎదుర్కొంటూ, ఇందిరా గాంధీ అత్యవసర పరిస్థితిని ఉపసంహరించి, మరో సాధారణ ఎన్నికలకు మార్గం సుగమం చేసింది. చాలామంది ప్రతిపక్ష నాయకులు ఇంకా కారాగారాలలోనే ఉన్నారు. ప్రతిపక్షానికి తగిన ఆర్థిక వనరులు లేవు.ప్రతిపక్ష నాయకులు ప్రజల్లోకి వెళ్లలేకపోయారు. కాంగ్రెస్ ఘోరంగా ఓడిపోయింది. దీనిపై నబబాబు నిజంగా సంతోషించాడు.
జైలులో ఉన్నప్పుడు పక్షవాతం నుండి నబబాబు పూర్తిగా కోలుకోలేదు. కానీ అతను పుస్తకాలు, పత్రికలు చదవడం అలవాటు చేసుకున్నాడు. నబబాబు విపరీతమైన పాఠకుడు. అతను రాజకీయాలు, విద్య, మార్క్సిజం, గాంధేయ తత్వశాస్త్రం, అభివృద్ధికి సంబంధించిన పుస్తకాలను, తాజా పుస్తకాలను కూడా విస్తృతంగా చదివేవాడు. గాంధీ తత్వశాస్త్రంగురించి చర్చించడానికి విదేశాల నుండి చాలామంది మేధావులు అతనిని సందర్శించారు.నీలం సంజీవ రెడ్డి అతనిని వెతకడానికి వచ్చాడు.
తరువాత జీవితం, మరణం
అంతకు ముందు అతని కుటుంబసభ్యులకు చెందినవారి అనేక మరణాలు జరిగాయి. అతని మనవడు పూర్వం చౌద్వార్ సమీపంలో కటక్‌కి దగ్గరగా, అతని సోదరుడి మనవడు కబీర్ చౌధరి  1983 అక్టోబరులో యుఎస్ఎ లోని ఇండియానాలో రోడ్డు ప్రమాదాల కారణంగా మరణించారు. అతను పూర్తిగా నిశ్చేష్టుడై చాలా రోజులు మౌనంగా ఏడ్చాడు!. దీనికి తోడు, విద్యావంతులైన కొద్దిమందిలో పెరుగుతున్న స్వార్థం, సాధారణ ప్రజల పేదరికంపై అతని వేదన అతడిని మరింత అశాంతికి, అనారోగ్యానికి గురి చేసింది.అతని మనవరాలు కస్తూరి వివాహం జరిగినప్పుడు 1984 జూన్ మధ్యలో నగబాబు ఆరోగ్యం మరింత క్షీణించింది. కస్తూరి, ఆమెభర్త గౌహతికి నుండి బయలుదేరిన తరువాత, డెంకనల్ బాజీరౌత్ ఛత్రవాస్‌లో వాతావరణం చాలా దిగులుగా ఉంది. 1984 జూన్ 24 న గుండెపోటు రావడంతో 83 సంవత్సరాల వయస్సులో నబబాబు మరణించారు.
వారసత్వం
భువనేశ్వర్‌లోని నబకృష్ణ చౌదరి సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ స్టడీస్,ఒడిశా ప్రభుత్వ థింక్ ట్యాంకులకు,అతని జ్ఞాపకార్థం పేరు పెట్టబడింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1984 మరణాలు వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:ఒడిశా ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:ఒడిశా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు వర్గం:ఒడిశా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
నీలిమా మిశ్రా
నీలిమా మిశ్రా మెగసెసే అవార్డు గ్రహీత. మహారాష్ట్రలో నిరుపేదల రుణదాతగా పేరొందిన సామాజిక ఉద్యమకారిణి. వివాహం చేసుకోకూడదని 13 ఏళ్ల వయసులోనే నిశ్చయించుకొని జీవితాన్ని గ్రామీణ భారత సేవకు అంకితమిచ్చిన అవివాహిత. పుణేలో సైకాలజీలో పీజీ పూర్తిచేశారు. ఎనిమిదేళ్ల పాటు విజ్ఞాన్ ఆశ్రమ్ లో పనిచేశారు. ఎదుటి వాళ్లకు మనం చేసే సహాయం వాళ్లలో ఇతరులపై ఆధారపడే స్వభావాన్ని పెంచకూడదనేది నీలిమ సిద్ధాంతం. డజనుకు పైగా అవార్డులు పొందిన నీలిమ వాటి ద్వారా వచ్చిన సొమ్మును వివిధ సహాయ కార్యక్రమాలకు కేటాయించారు. మెగసెసె అవార్డు ద్వారా వచ్చే 22 లక్షలను ‘భాగిని నివేదిత గ్రామీణ్ విజ్ఞాన్ నికేతన్’ సంస్థకు కేటాయించారు. సూక్ష్మ రుణాల సాయంతో పేద మహిళలు తమ జీవితాల్ని తమంతట తామే మెరుగుపరచుకునేలా చైతన్యం నింపారు. నీలిమ తన పెళ్ళి కోసం దాచిన తల్లి నగలను అమ్మి అలా వచ్చిన రూ.3 లక్షలతో నాలుగు కంప్యూటర్లు, వస్తువులను కొనుగోలు చేశారు.నీలిమ ప్రారంభించిన 'భాగిని నివేదిత గ్రామీణ విజ్ఞాన నికేతన్‌ (బీఎన్‌జీవీఎన్‌)' సంస్థ ప్రస్తుతం 10 వేల మంది మహిళలతో ముందుకు సాగుతోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అవకాశాలు, రుణ సౌకర్యాలు లేకపోవడమే పెద్ద సమస్య అని నీలిమ వాదిస్తారు. ఆమెకు 2013లో పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.
మూలాలు
వర్గం:రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సామాజిక ఉద్యమకారులు
సంత్ నిరంకారీ మిషన్
thumb|250x250px|16 నవంబర్ 2014 న న్యూ ఢిల్లీలోని నిరంకరీ కాలనీలో సంత్ నిరంకారి సత్సంగ్ భవన్ సంత్ నిరంకారీ మిషన్ భారతదేశంలోని పంజాబ్ లో మొదలయిన ఒక ఆధ్యాత్మిక/ధార్మిక సంస్థ. సంస్థవాళ్ళు చెప్పుకునే ప్రకారం ఇది "ఒక కొత్త మతమో లేక ఉన్న మతాల కొత్త ఉపమతమో కాదనీ, అన్ని మతాలను మానవ కల్యాణార్ధం కలుపుకోయే సంస్థ " అని. పండితుల ప్రకారం ఇది సిక్కుల మతం నుండి పుట్టుకొచ్చిన ఉపమతం, 1929 లో ముఖ్య మతం నుండి వేరుపడింది.పేరులో సామ్యత ఉన్నప్పటికీ ఈ సంస్థకు బాబా దయాల్ మొదలుపెట్టిన నిరంకారీ ఉద్యమంతో సంబంధం లేదు. ఈ సంస్థ అనుయాయులపై పదే పదే సాంప్రదాయ సిక్కులు దాడులు చేస్తూ వీరిని సిక్కులకు ద్రోహులుగా చిత్రీకరించారు. సంత్ నిరంకారీ మిషన్ కు భారతదేశం వెలుపల 100 వరకూ బ్రాంచీలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా బ్రిటన్, ఉత్తర అమెరికాలలో. మిషన్ ముఖ్య కేంద్రం ఢిల్లీలోని సంత్ నిరంకారీ కాలనీలో ఉంది. దీని ముఖ్య అధిపతి బాబా హర్దేవ్ సింగ్ నిరంకారీ మిషన్ అనుయాయులకు ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనాలు ఇస్తారు. ఈయనే ఈ సంస్థకు నాయకుడు, జీవిత సద్గురువు అని ఈ మతానుయాయులు నమ్ముతారు.
అవతార్ బాణీ
వీరి ఆచార వ్యవహారాలు హిందూ విశ్వాసములకు వ్యతిరేకంగా( విగ్రహారాధనకు వ్యతిరేకం ) & ఇస్లాం పద్దతికి దగ్గరగా( బొట్టు లేకుండా & hijab తో) ఉంటున్నాయి.
నిరంకారీ సంగ్రహాలయం
22 ఫిబ్రవరీ 2005 న బాబా హర్దేవ్ సింగ్ ద్వారా ఇది అధికారికంగా మొదలుకాబడింది. ఈ సంగ్రహాలయం సంత్ నిరంకారీ సరోవర్ ఉత్తర ఢిల్లీలో ఉంది. నిరంకారీ మిషన్ కు సంబంధించిన చారిత్రను దృశ్యశ్రవణ మాధ్యమాల ద్వారా చూపించబడి ఉంది.
నిరంకారీ సంత్ సమాగం
ఇది వివిధ ప్రదేశాల్లో సంవత్సరంలోని వివిధ రోజుల్లో నిర్వహించబడుతుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక సంస్థలు
వాడాడ
వాడాడ శ్రీకాకుళం జిల్లా, గార మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గార నుండి 21 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 4 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 931 ఇళ్లతో, 3715 జనాభాతో 1000 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1860, ఆడవారి సంఖ్య 1855. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 166 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 22. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581521 .పిన్ కోడ్: 532401.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అరసవిల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వాదాడలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.\ సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వాదాడలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
వాడాడ లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వాడాడ లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వాడాడ లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పెసర
భారత స్వాతంత్ర విప్లవోద్యమం
భారత స్వాతంత్ర్య విప్లవోద్యమం భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగంగా ఉంది. ఇందులో విప్లవకారుల రహస్య చర్యలు భాగంగా ఉన్నాయి. మోహన్దాస్ కరంచంద్ గాంధీ నేతృత్వంలో జరిగిన శాంతియుత శాసనోల్లంఘన ఉద్యమవిధానాలకు ఇది వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. ఈ వర్గంలోని ఉద్యమకారులు బ్రిటీషుపాలకుల పతనం కొరకు సాయుధ పోరాట విప్లవం అవసరమని విశ్వసించారు. విప్లవ ఉద్యమకారులు ప్రధానంగా బెంగాల్, మహారాష్ట్ర, బీహార్, యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్, పంజాబులలో కేంద్రీకృతమై ఉండేవారు. మిగతా భారతదేశంలో ఇతర ఉద్యమకారుల సమూహాలు చెదురుమదురుగా ఉండేవి.
ఆరంభం
20 వ శతాబ్దం ప్రారంభానికి ముందు కొన్ని చెదురుమదురు సంఘటనలు మినహా బ్రిటిష్ పాలకులకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ తిరుగుబాటు జరగలేదు. 1905 లో బెంగాల్ విభజన సమయంలో విప్లవ తత్వాల ద్వారా ఉద్యమం ఉనికిని చూపించాయి. 1906 ఏప్రిల్‌లో జుగంతర్ పార్టీని స్థాపించి అరవిందో ఘోష్, అతని సోదరుడు బరిన్ ఘోష్, భూపేంద్రనాథ్ దత్తా, లాల్ బాల్ పాల్, సుబోధ్ చంద్ర మల్లిక్‌ మొదలైనవారు విప్లవోద్యమంలో తొలి అడుగులు వేసారు. జుగంతర్ అనుశీలన్ సమితికి అంతర్గత సమాజంగా సృష్టించబడింది. ఇది అప్పటికే బెంగాలులో ఒక వ్యాయామ కేంద్రంగా ఉండేది.
అనుశీలన్ సమితి
అనుశీలన్ సమితి ప్రమథనాథ్ మిత్రా స్థాపించాడు. ఇది బాగా వ్యవస్థీకృతంగా ఉన్న విప్లవాత్మక సంఘాల్లో ఒకటి. తూర్పు బెంగాల్లో ఢాకా అనుశీలన్ సమితి అనేక శాఖలతో ప్రధాన కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది. ప్రారంభంలో హుఘానా పల్మాచ్ లలో ఉన్న విధంగా కోలకత్తా అనుశీలన్ సమితి అంతర్గత సమాజంగా (జుగంతర్‌లో) ఏర్పడింది. 1920 లలో కోలకత్తా వర్గం గాంధీజీకి సహాయనిరాకరణోద్యమంలో (నాన్-కోపరేషన్) ఉద్యమంలో మద్దతు ఇచ్చింది. అనేకమంది నాయకులు కాంగ్రెసులో అధిక పదవులను నిర్వహించారు. అనుశీలన్ సమితికి ఐదు వందల శాఖలు ఉన్నాయి. అమెరికా, కెనడాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయులు గదర్ సంస్థను స్థాపించారు.
జుగంతర్
వీరిలో కొంతమంది అనుభవం కలిగిన సభ్యులు రాజకీయ, సైనిక శిక్షణ కోసం విదేశాలకు పంపబడ్డారు. వాటిలో ఒకటి హేమచంద్ర కనుంగో ప్యారిస్‌లో శిక్షణ పొందాడు. కోలకత్తాకు తిరిగి వచ్చిన తరువాత కలకత్తాలోని మణికులా శివారులోని తోటలో ఒక మిశ్రమ మత పాఠశాల, బాంబు కర్మాగారాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. అయినప్పటికీ ఖుదిరామ్ బోసు, ప్రఫుల్ల చకి (1908 ఏప్రిల్ 30న) ముజాఫర్పూర్ జిల్లా జడ్జి కింగ్స్‌ఫోర్డును హత్యచేయడానికి ప్రయత్నించారు. తరువాత పోలీసు ప్రారంభించిన దర్యాప్తు అనేకమంది విప్లవకారులను అరెస్టు చేయడానికి దారితీసింది.
జుగంతర్లో ఉన్న నాయకులలో బాఘా జతిన్ కూడా ఒకరు. అయనను హౌరా కుట్ర కేసుతో సంబంధించిన పలు ఇతర నాయకులతో పాటు అరెస్టు చేశారు. వారు రాజద్రోహం కోసం ప్రయత్నించారు. వారు పాలకులకు వ్యతిరేకంగా సైన్యం వివిధ రెజిమెంట్లను తయారుచేసారు.
ఇతర విప్లవాత్మక సమూహాలతో కలిసి జుగంతర్ విదేశాలకు చెందిన భారతీయుల సహాయంతో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో బ్రిటీషు పాలకులకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ తిరుగుబాటు చేయడానికి ప్రణాళిక చేశారు. ఈ ప్రణాళిక భారతీయ సముద్ర తీరంలో నిలిపి ఉంచిన జర్మనీ ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రిపై రహస్యంగా ఆధారపడింది. ఈ ప్రణాళిక " ఇండో-జర్మన్ ప్లాట్ " అని పిలువబడింది. అయితే తిరుగుబాటు ప్రణాళిక కార్యరూపం దాల్చలేదు.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత జుగాన్దార్ ఉద్యమంలో గాంధీకి మద్దతు ఇచ్చారు. వారిలో చాలా మంది నాయకులు కాంగ్రెసులో ఉన్నారు. అయినప్పటికీ ఈ బృందం దాని విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలను కొనసాగించారు. వీరు చేసిన కార్యకలాపాలలో చిట్టగాంగ్ ఆయుధశాల దాడి ముఖ్యమైన సంఘటనగా ఉంది. బాదల్-ఫినేష్ ఇందులో సభ్యులుగా ఉన్నారు.
హిందూస్థాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్
1924 అక్టోబరు న ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని కాన్పూరులో రాంప్రసాద్ బిస్మిల్, జోగేష్ చటర్జీ, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్, యోగేంద్ర శుక్లా, సచిన్ద్రాన్ సన్యాల్ వంటి విప్లవకారులచే హిందూస్తాన్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ (హెచ్.ఆర్.ఎ.) స్థాపించబడింది. పార్టీకి వలసరాజ్యాల పాలనను ముగించడం. " ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ ఇండియా " స్థాపించడానికి సాయుధ విప్లవాన్ని నిర్వహించడం లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఈ సమూహం తిరుగుబాటు ముఖ్యమైన చర్యలలో కాకోరీ రైలు దోపిడీ ఒకటి. కాకోరి కేసు అష్ఫాకుల్లా ఖాన్, రాంప్రసాద్ బిస్మిల్, రోషన్ సింగ్, రాజేంద్ర లాహిరిలను ఉరి తీయడానికి దారితీసింది. ఈ బృందానికి వెనుకడుగు వేయడానికి కాకోరి కేసు ప్రధానంగా ఉంది. అయినప్పటికీ ఈ బృందం త్వరలోనే చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ నాయకత్వంలో భగత్ సింగ్, భగవతి చరణ్ వొహ్రా, సుఖదేవ్ వంటి సభ్యులతో 1928 సెప్టెంబరు 9, 10 తేదీల్లో " హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ (HSRA)"గా తిరిగి అవతరించింది.
లాహోర్లో 1928 డిసెంబరు 17 న భగత్ సింగ్, ఆజాద్, రాజ్ గురు, లాలా లజపతిరాయ్ మీద ఘోరమైన లాఠి-ఛార్జి చేసిన పోలీసు అధికారి సౌండరు హత్యకు గురయ్యాడు. భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీలో ఒక బాంబును విసిరారు. అసెంబ్లీ బాంబ్ కేసు విచారణ జరిగిన తరువాత భగత్ సింగ్, సుఖ్‌దేవ్ థాపర్‌, శివరాం రాజ్‌గురు 1931 మార్చి 23 న ఉరితీయబడ్డారు.
కొత్వాల్ దస్తా
వీర్ భాయ్ కోత్వాల్ క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో థానే జిల్లాలోని కర్జాత్ తాలూకాలో ఒక సమాంతర ప్రభుత్వాన్ని "కోత్వాల్ దస్తా" అని పిలిచే రహస్య కిరాయి సైనికుల బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. వారు రైతులు, స్వచ్ఛంద పాఠశాల ఉపాధ్యాయులతో సహా సుమారు 50 మంది ఉన్నారు. ముంబై నగరానికి విద్యుత్తు సరఫరా చేసే విద్యుత్ సరఫరాలను తగ్గించాలని వారు నిర్ణయించుకున్నారు. 1942 సెప్టెంబరు నుండి 1942 నవంబరు వరకు వారు 11 విద్యుత్తు టర్లకు పడిపోయింది. ఫలితంగా పరిశ్రమలు, రైల్వేలు స్తంభించాయి.
దక్షిణ భారతదేశం
బ్రిటీషుకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుకు హలగాలి (బాగల్కోట్ జిల్లాలోని ముదోల్ తాలూ) సాక్ష్యంగా ఉంది. ముదోల్ యువరాజు ఘొర్పాడే బ్రిటిషు అధికారాన్ని అంగీకరించాడు. కానీ ఇదుకు బెడాస్ (వేటగాళ్లు) ఒక యుద్ధ వీరులు అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేస్తూ కొత్త యుద్ధానికి అనుగుణంగా పోరాటానికి తెరతీసారు. బ్రిటిష్ 1857 లో ఆయుధాల నిరాకరణ చట్టం ప్రకటిస్తూ 1857 నవంబరు 10 వ తేదీకి ముందు ప్రమాదకరమైన ఆయుధాలు కలిగివున్న పురుషులు వాటిని నమోదు చేసుకుని లైసెన్స్ పొందాలని ఆదేశించారు. సతారా కోర్టు ఉద్యోగం నుండి బయటపడిన సైనికుడు బాబాజీ నింబాల్కర్ ఈ ప్రజలకు ఆయుధాల మీద వారి వారసత్వ హక్కును వదులుకోవద్దని సలహా ఇచ్చాడు.
బెడాస్ నాయకులలో ఒకరు జాదుగిని ముడోల్ వద్ద ఉన్న నిర్వాహకుడు ఆహ్వానించాడు. నవంబరు 11 న జడ్జియా అడిగనప్పటికీ లైసెన్సు పొందటానికి ఒప్పించారు. ఇతరులు జడ్జియాను అనుసరిస్తారనే నిర్వాహకుడు ఆశలు పలికారు. అందువల్ల అతను నవంబరు 15 న, 20 న, 21 న హజగాలికి తన ఏజెంట్లను పంపించాడు. కాని ఏజెంట్ల అభ్యర్ధనలు విజయవంతం కాలేదు. నవంబరు 21 న పంపిన ఏజెంట్ల మీద జాద్గియా, బాల్యాలు దాడి చేసి వారిని బలవంతంగా తిరిగి పంపారు. నవంబరు 25 న పంపిన మరో ఏజెంట్ గ్రామంలో ప్రవేశించడానికి అనుమతించబడలేదు.
ఇంతలో మండూర్, బడూనీ, అలగుండి పొరుగు గ్రామాల నుండి బెడాస్, ఇతర సాయుధ వీరులు హాలాగాలి వద్ద సమావేశమయ్యారు. నిర్వాహకుడు మేజర్ మాల్కోంకు సమీపంలోని సైన్యం ప్రధాన కార్యాలయంలో కమాండరుగా వ్యవహరించాడు. నవంబరు 29 న సెటన్ కరణను హాలాగాలికి పంపాడు.
బ్రిటీషువారు హలగలికి ప్రవేశించడానికి 500 మంది తిరుగుబాటుదారులు అనుమతించలేదు. రాత్రి సమయంలో పోరాటం జరిగింది. నవంబరు 30 న మేగల్ మాల్కం బాగల్కోట్ నుండి 29 వ రెజిమెంటుతో వచ్చాడు. వారు గ్రామంలో కాల్పులు జరిపారు. బాబాజీ నింబల్కరుతో సహా పలువురు తిరుగుబాటుదారులు చనిపోయారు. బ్రిటీషు పెద్ద సైన్యం, మెరుగైన ఆయుధాలు కలిగిన 290 మంది తిరుగుబాటుదారులను అరెస్టు చేశారు. డిసెంబరు 11 న 29 మందిని విచారించి 11 మంది ముదోల్ వద్ద ఉరితీశారు. జగదీయ, బాలియాలతో సహా అదనంగా 6 మందిని 1857 డిసెంబరు 14 న హాలాగాలిలో ఉరితీయబడ్డారు. ఈ తిరుగుబాటులో ఏ రాకుమారుడు లేదా జగిర్దారు పాల్గొనలేదు. అయితే సాధారణ సైనికులు మాత్రం పాల్గొన్నారు. దక్షిణ భారతదేశంలో హింసాత్మకమైన విప్లవ కార్యకలాపాలు ఎప్పటికీ రూఢి కాలేదు. తిరునెల్వేలి (తిన్నెవెల్లె) కలెక్టరు హత్యగా విప్లవకారులకు ఆపాదించబడిన ఏకైక హింసాత్మక చర్యగా పేర్కొనబడింది. 1911 జూన్ 17 న తిరునెల్వేలి కలెక్టరు రాబర్టు ఆషే ఆర్. వంచీ అయ్యరు చేత చంపబడ్డాడు. తదనంతరం ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక విప్లవాత్మక రాజకీయ హత్యకు ఇది ఏకైక ఉదాహరణగా ఉంది.
ఇండియా హౌస్
ఇండియా హౌస్ 1905 - 1910 ల మధ్య ఒక అనధికార భారతీయ జాతీయ సంస్థగా ఉనికిలో ఉంది. ఇది భారత జాతీయ విద్యార్థుల జాతీయ భావాలను, జాతీయ కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడానికి మొదట శ్యామ్జీ కృష్ణవర్మ ఉత్తర లండన్లోని హైగేట్‌లో ప్రారంభమైనది. బ్రిటన్లో భారత విద్యార్థులలో భారతీయ విద్యార్థులలో విప్లవభావాలు, మేధోరాజకీయ భావాలు కలిగిన జాతీయవాదుల సమావేశ ప్రదేశంగా మారింది. ఇది భారతదేశం వెలుపల విప్లవాత్మక భారతీయ జాతీయవాదుల కొరకు అత్యంత ప్రముఖ కేంద్రంగా అవతరించింది. హౌస్ ప్రచురించిన ఇండియన్ సోషియాలజిస్ట్ సాహిత్యం వలసవాద వ్యతిరేక చర్యలకు ప్రముఖ వేదికగా ఉండేది. ఇది భారతదేశంలో "తిరుగుబాటు సాహిత్యం"గా నిషేధించబడింది.
ఇండియా హౌసును అనేక ప్రసిద్ధ భారతీయ విప్లవకారులు, జాతీయవాదులు ప్రారంభించారు. అత్యంత ప్రసిద్ధ వి.డి. సావర్కర్, వి.ఎన్. ఛటర్జీ, లాలా హర దయాల్, వి.వి.ఎస్. అయ్యర్ ఇందులో పనిచేసారు. భారతీయ సెడెటియోనిస్టులకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసిన స్కాట్లాండ్ యార్డు మీద ఇండియా హౌస్ దృష్టి కేంద్రీకరించింది. అలాగే నవజాత భారతీయ రాజకీయ ఇంటలిజెన్స్ కార్యాలయం కొరకు పని చేయడం మీద కూడా దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఇండియా హౌస్లో సభ్యుడు మదన్ లాల్ తింగ్గ్రా చేత " విలియం హట్ కర్జోన్ వైల్లీ " హత్య జరిగిన నేపథ్యంలో ఇండియన్ హౌస్ అధికారాన్ని కోల్పోయింది. ఈ కార్యక్రమంలో లండన్ పోలీస్ గృహ కార్యకలాపాలను కట్టడి చేసారు. తరువాత శ్యామ్‌జీ కృష్ణ వర్మ, భికాజీ కామలు వంటి కార్యకర్తలు ఐరోపాకు తరలి వెళ్ళి అక్కడ నుండి భారతీయ జాతీయువాదుల కొరకు పని చేయడం ప్రారంభించారు. హర దయాల్ వంటి కొందరు భారతీయ విద్యార్థులు యునైటెడ్ స్టేట్స్కు తరలివెళ్లారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా భారతదేశంలో జాతీయవాద విప్లవాత్మక కుట్రలో (జర్మనీ, భారతీయ కుట్ర) ఈ సంస్థ నెట్వర్క్ కీలకమైంది.
గదర్ పార్టీ
గదర్ పార్టీ ప్రధానంగా 1913 లో భారతదేశానికి బ్రిటిష్ పాలనతో సంబంధరహితంగా విదేశాల్లో పనిచేయడం ప్రారంభమైంది. పార్టీ భారతదేశంలో విప్లవకారులతో కలిసి పనిచేసింది. వారికి ఆయుధాలను, మందుగుండు సామగ్రిని పొందడానికి సహాయపడింది. పార్టీ ప్రముఖ నాయకుడు లాలా హర్దయల్ గదర్ వార్తాపత్రిక స్థాపించాడు. 1914 లో జరిగిన " కోమాగాట మారు " సంఘటనతో ప్రేరణ పొందిన వేలమంది భారతీయులు తమ వ్యాపారాలను విక్రయించటానికి యు.ఎస్.ఎ.లో నివసిస్తూ బ్రిటిష్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడానికి భారతదేశానికి తిరిగి వెళుతూ ఉండేవారు. పార్టీలో చురుకైన సభ్యులు భారతదేశం, మెక్సికో, జపాన్, చైనా, సింగపూర్, థాయిలాండ్, ఫిలిప్పీన్స్, మలయా, ఇండో చైనా, తూర్పు, దక్షిణ ఆఫ్రికాలో ఉన్నారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా ఇది హిందూ జర్మన్ కుట్ర ప్రధాన కార్యకలాపాలలో ఒకటిగా ఉంది.
బెర్లిన్ కమిటీ
భూపేంద్ర నాథ్ దత్, లాలా హర్దయాల్ "జిమ్మేర్మన్ ప్రణాళిక" ఆధ్వర్యంలో జర్మన్ విదేశాంగ కార్యాలయం పూర్తి మద్దతుతో 1915 లో వీరేంద్ర నాథ్ చటోపాధ్యాయ "భారత స్వాతంత్రానికి బెర్లిన్ కమిటీ" స్థాపించబడింది.
ప్రధానంగా క్రింది నాలుగు లక్ష్యాలు సాధించడం వారి లక్ష్యంగా ఉంది:
అలీపోర్ బాంబు కుట్ర కేసు
తయారీ కార్యకలాపాలతో సంబంధాలున్న అరుబిందో ఘోషుతో సహా జుగంతర్ పార్టీలోని పలువురు నాయకులు అరెస్టయ్యారు. అనేకమంది కార్యకర్తలు అండమాన్ సెల్యులార్ జైలుకు తరలించారు.
డిల్లి - లాహోర్ కుట్ర కేసు
బ్రిటిష్ ఇండియా వైశ్రాయి లార్డ్ హర్డింగె హత్యచేయడానికి ప్రణాళిక చేసిన కేసు ఢిల్లీ కుట్ర కేసును (డిల్లి లాహోర్ కుట్ర) గా పిలువబడింది. బెంగాలులో రహస్యంగా విప్లవాత్మ ఉద్యమకారుడు రాష్బీహారీ బోస్ నేతృత్వంలో సచిన్ సన్యాల్‌తో కలిసి 1912 డిసెంబరు 23 న హత్యచేయడానికి కుట్ర చేసాడు. ఈ హత్యాప్రయత్నంలో డిల్లీ లోని చాందినీ చౌక్ ప్రాంతంలో వైస్రాయిస్ హౌడా మీద నాటు బాంబు విసిరినప్పుడు వైస్రాయ్, లేడీ హార్డింగ్‌తో కలిసి గాయాలతో తప్పించుకున్నప్పటికీ అయినప్పటికీ మహోత్ చంపబడ్డాడు.
ఈ సంఘటన తరువాత బెంగాలీ, పునాబి రహస్య విప్లవాన్ని అణిచివేయడానికి ప్రయత్నాలు జరగడంతో కొంతకాలం తీవ్ర ఒత్తిడికి గురైంది. దాదాపు మూడు సంవత్సరాలుగా రష్ బిహారీ విజయవంతంగా అరెస్టు నుండి తప్పించుకున్నాడు. గదర్ కుట్రలో చురుకుగా పాల్గొని అది వెలుగులోకి వచ్చే ముందుగా 1916 లో జపానుకు పారిపోయాడు.
హత్యాయత్నం తరువాత జరిగిన దర్యాప్తులు ఢిల్లీ కాన్స్పిరెస్ విచారణకు దారి తీసింది. బాంబును విసిరినందుకు బాంసింత్ కుమార్ బిశ్వాస్, అమిర్ చంద్, అవధ్ బిహారీతో కలిసి కుట్రకు పాల్పడిన వారిలో వారి పాత్రలు నిర్ధారించబడినప్పటికీ, ఈ బాంబును విసిరిన నిజమైన ఇప్పటి వరకూ గుర్తించబడలేదు.
ఇండో- జర్మన్ సమైఖ్య ఉద్యమం
ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఇండో-జర్మన్ ఉద్యమం హిందూ-జర్మన్ కుట్ర (గదర్ ఉద్యమం (లేదా గదర్ కుట్ర) ) భారతదేశం, యునైటెడ్ స్టేట్స్, జర్మనీ, ఐరిష్ రిపబ్లికన్లలో ఉన్న భారతీయ జాతీయవాదుల చేత రూపకల్పన చేయబడింది. 1914 - 1917 ల మధ్య జర్మన్ మొదటి విదేశీకార్యాలయం జర్మన్ మద్దతుతో బ్రిటిషు రాజ్‌కు వ్యతిరేకంగా పన్-ఇండియన్ తిరుగుబాటును ప్రారంభించింది. 1915 ఫిబ్రవరిలో భారత ఉపఖండంలో బ్రిటిష్ రాజ్‌ను పడగొట్టడానికి పంజాబ్ నుండి, సింగపూర్ నుండి బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో పాన్-ఇండియన్ తిరుగుబాటును అసంతృప్తికి గురిచేసిన అనేక కుట్రలలో ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది. బ్రిటిష్ నిఘా గదర్ ఉద్యమంలో విజయవంతంగా జోక్యం చేసుకుని కీలక వ్యక్తులను అరెస్టు చేస చివరిసారిగా కుట్రను అడ్డుకుంది. విఫలమైన సింగపూర్ తిరుగుబాటు ఈ ప్లాటులో ప్రముఖ భాగంగా ఉంది. ఇతర చిన్న విభాగాల్లోని తిరుగుబాట్లు, భారతదేశం లోపల సైనిక దళాలు కూడా ధ్వంసం చేయబడ్డాయి.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతదేశ తిరుగుబాటు ఆరంభమైనప్పటికీ బ్రిటిష్ భయాలకు భిన్నంగా యునైటెడ్ కింగ్డంకు మద్దతుగా ప్రధాన రాజకీయ నాయకత్వం విశ్వసనీయత బహిర్గతమైంది. యుద్ధవీరులను, వనరులను అందించడం భారత్ బ్రిటిష్ యుద్ధ ప్రయత్నానికి భారీగా సహకరించింది. సుమారు 1.3 మిలియన్ల మంది భారతీయ సైనికులు, కార్మికులు ఐరోపా, ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యంలో పనిచేశారు. భారత ప్రభుత్వాలు, రాజులు ఇద్దరూ ఆహారం, డబ్బు, మందుగుండు సామగ్రిని సరఫరా చేసారు. అయితే బెంగాల్, పంజాబు కాలనీ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు కొనసాగించారు. బెంగాల్లో తీవ్రవాదం పంజాబులో అశాంతితో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇవి దాదాపుగా ప్రాంతీయ పరిపాలనను స్తంభింపచేయడానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. 1912 నాటికి భారతదేశ విప్లవాత్మక ఉద్యమంతో జర్మనీ సంబంధాల రూపకల్పన చేయబడింది. యునైటెడ్ స్టేట్సులో గదర్ పార్టీ, జర్మనీలోని బెర్లిన్ కమిటీ, భారతదేశంలో రహస్య భారత విప్లవం, సిన్ ఫెయిన్, జర్మన్ ఫారిన్ కార్యాలయం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో శాన్ఫ్రాన్సిస్కోలో కాన్సులేట్ కాలనీ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలలో ప్రధానపాత్ర వహించాయి. తిరుగుబాటు సమయంలో విఫలమైన అనేక తిరుగుబాటు ప్రయత్నాలు జరిగాయి. వాటిలో ఫిబ్రవరి తిరుగుబాటు ప్రణాళిక, సింగపూర్ తిరుగుబాటు ఉన్నాయి. ఈ ఉద్యమం ఒక భారీ అంతర్జాతీయ ప్రతివాద-గూఢచార ఆపరేషన్ పది సంవత్సరాల పాటు కొనసాగించిన కఠినమైన రాజకీయ చర్యల (భారత రక్షణ చట్టం 1915 తో సహా) ద్వారా అణిచివేయబడింది. అన్నె లార్సెన్ ఆయుధాల ప్లాట్లు, కాబూల్ మిషన్ కూడా బ్రిటిష్ ఇండియాకు వ్యతిరేకంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ర్యాలీ జరిపేందుకు చేసిన ప్రయత్నాలు కాలానీవ్యతిరేక ఇతర కుట్రలలో భాగంగా ఉన్నాయి. భారతదేశంలో కన్నాట్ రేంజర్స్ తిరుగుబాటు, 1916 లో బ్లాక్ టామ్ పేలుడు కూడా కుట్రకు సంబంధించిన చిన్న సంఘటనలుగా పరిగణించబడ్డాయి.
ఇండో-ఐరిష్-జర్మన్ కూటమి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించిన బ్రిటిషు గూఢచార ప్రయత్నాలకు లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఇది మరింతగా తమకు వ్యతిరేకంగా జరుగనున్న కుట్ర ప్రయత్నాలు, ప్రణాళికలను నివారించడంలో విజయం సాధించింది. ఆనీ లార్సెన్ వ్యవహారం తర్వాత అమెరికా గూఢచార సంస్థలు 1917 లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లోకి ప్రవేశించిన కీలక వ్యక్తులను అరెస్టు చేయడంలో విజయం సాధించాయి. భారతదేశంలో లాహోర్ కుట్ర కేసు, యు.ఎస్.ఎ.లో హిందూ జర్మన్ కుట్ర విచారణ ఆ సమయంలో అతి ఖరీదైన అలాగే దీర్ఘకాలం కొనసాగిన విచారణగా భావించబడింది. యుధ్ధం ముగిసే నాటికి చాలా వరకు అణచివేయబడి అణగారిన ఈ ఉద్యమం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ ఇండియాకు ముఖ్యమైన ముప్పుగా నిలిచి రాజ్ భారత పాలసీని మార్గదర్శకత్వం చేయడానికి ప్రధాన కారణంగా మారింది.
కేంద్ర అసెంబ్లీ బాంబు కేసు (1929)
భగత్ సింగ్, బతుకేశ్వర్ దత్ వారి విప్లవాత్మక తత్వశాస్త్రం - "చెవిటి వినేలాచేయడానికి" అని ప్రకటించిన కరపత్రాలతో కూడిన ఒక బాంబును విసిరారు. భగత్ సింగ్, సుఖ్దేవ్, రాజ్గురులు ఉరితీయబడ్డారు. అనేక మంది ఖైదు చేయాలని తీర్పును ఎదుర్కొన్నారు. బతుకేశ్వర్ దత్ తన సహచరులతో అఙాతంలో నివసించి 1965 జూలైలో ఢిల్లీలో మరణించారు. వీరందరిని ఫిరోజ్పూర్ (పంజాబులో ఇండియా) లో దహనం చేశారు.
ప్రభుత్వాధికారి అప్రూవరుగా మారిన ఫణింద్రరాన్ ఘోషును చంపినందుకు జాతీయవాది బైకుంఠ శుక్లాను ఉరితీశారు. ఫలితంగా భగత్ సింగ్, సుఖదేవ్, రాజ్గురులు ఉరితీయబడ్డారు. అతను యోగేంద్ర శుక్ల మేనల్లుడు. బైకుంఠ శుక్లా 1930 లో 'ఉప్పు సత్యాగ్రహ' లో చురుకుగా పాల్గొని స్వతంత్ర పోరాటంలో ప్రారంబించారు. ఆయన హిందూస్తాన్ సేవాదల్, హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ వంటి విప్లవాత్మక సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. లాహోర్ కుట్ర కేసులో విచారణ ఫలితంగా 1931 లో గొప్ప భారతీయ విప్లవకారులైన భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్ల ఉరితీయడం జరిగింది. విప్లవ పార్టీలోని ఇప్పటివరకు కీలక సభ్యుడు అయిన ఫనుంద్రా నాథ్ ఘోష్, ఒక సాక్షిని తిరస్కరించడం ద్వారా సాక్ష్యాలను మోసం చేసిన కారణంగా ఉరితీయడం సంభవించింది. ఘోష్ను సైద్ధాంతిక చర్యగా అమలు చేయాలని బైకుంత్ నియమించబడ్డాడు. ఆయన 1932 నవంబరు 9 న విజయవంతంగా నిర్వహించారు. అతన్ని అరెస్టు చేసి చంపడం కోసం ప్రయత్నించారు. బైకుంఠ 1934 మే 14 న గయా సెంట్రల్ జైలులో దోషిగా నిర్ణ్యించి ఉరి తీయబడ్డాడు. అప్పటికి అయన వయసు కేవలం 28 సంవత్సరాలు మాత్రమే.
1931 ఫిబ్రవరి 27 న, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ మీద పోలీస్ కాల్పులు జరిపారు.
ఇది చివరికి అసోసియేషన్ దురదృష్టమని స్పష్టంగా తెలియదు. కానీ చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ మరణం, ప్రసిద్ధ కార్యకర్తలు: భగత్ సింగ్, సుఖ్దేవ్, రాజ్గురులను ఉరితీయడంతో సాధారణ ప్రజలు అసోసియేషన్ బలహీనపడిందని అవగాహన చేసుకున్నారు.
డల్హౌసీ స్క్వేర్ బాంబు కేసు
1930 ఆగస్టు 25 న కలకత్తా పోలీసు కమీషనర్ " చార్లెస్ టెగార్టు " మీద బాంబు విసరబడింది.
కకొరీ ట్రెయిన్ రాబరీ
చంద్రశేఖర్ ఆజాద్, రాంప్రసాద్ బిస్మిల్, జోగేష్ ఛటర్జీ, అష్ఫాకుల్లా ఖాన్, బన్వారీ లాల్, వారి సహచరులు ట్రెజరీ దోపిడీలో పాల్గొన్నారు. 1925 ఆగస్టు 9 న లక్నోలో 40 మైళ్ళ (64 కిమీ) దూరంలో కకోరి స్టేషన్, అలమ్ నగర్ మధ్య దోపిడీ జరిగింది. పోలీసు తీవ్రంగా వేట ప్రారంభించి పెద్ద సంఖ్యలో తిరుగుబాటుదారులను అరెస్టు చేసి కకోరి కేసుతో సంబంధం ఉందేమో అని విచారించి అష్ఫాకుల్లా ఖాన్, రాంప్రసాద్ బిస్మిల్, రోషన్ సింగ్, రాజేంద్ర లాహిరీలను ఉరితీశారు. నలుగురిని పోర్ట్ బ్లెయిర్లోని సెల్యులర్ జైలుకు పంపారు. అండమానులో నిర్బంధజీవితం గడపాలని పదిహేడు మంది ఇతరులకు సుదీర్ఘకాలం శిక్ష విధించారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
సంవత్సరాలలో పరిస్థితిలో మార్పులు సంభవించాయి. బ్రిటీషూవారిలో భారతదేశాన్ని విడిచిపెట్టాలన్న ఆలోచిస్తున మొదలైంది. మత రాజకీయాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. ప్రాథమిక రాజకీయ నేపథ్యం విప్లవాత్మక భావనలు ఒక కొత్త దిశలో అభివృద్ధి చెందాయి. 1936 నాటికి వ్యవస్థీకృత విప్లవాత్మక ఉద్యమాలు దాదాపుగా తగ్గాయి. సర్ మైకెల్ ఓ'వియూర్ చంపడం లాగా కొన్ని మెరుపుదాడులు మినహాయింపుగా ఉన్నాయి. 1940 మార్చిన అమృతసర్ హత్యాకాండకు లండన్లో ఉధమ్ సింగ్ బాధ్యత వహించాడు.
1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సమయంలో భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో అనేక ఇతర కార్యకలాపాలు జరిగాయి. ఏదేమైనా అవి బ్రిటిష్ పరిపాలనను అణచివేయగలిగినంతగా బృహత్తరంగా ప్రణాళికాబద్ధమైన తీవ్రవంగా జరిగాయి. ఇంతలో సుభాష్ చంద్ర బోసు భారత్‌కు బయట భారత జాతీయ సైన్యాన్ని నిర్వహించి భారత సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాడు. అదే సమయంలో కాంగ్రెసు బ్రిటీషువారితో చర్చలు జరిపింది. చివరగా భారతదేశానికి 1947 ఆగస్టు 15 న బ్రిటీషువారికి వ్యతిరేకంగా సాగించిన అహింసా ఉద్యమం ద్వారా స్వతంత్రం లభించినప్పటికీ రక్తపాతం అనివార్యం అయింది. విభజన సమయంలో దేశంలో (, సమీప భవిష్యత్ పొరుగువారు) జరిగిన రక్తపాతం, అల్లర్లు, హింసాత్మకచర్యలు అనేమంది ఉద్యమకారులను, గాంధీజీని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది.
అనేకమంది విప్లవకారులు ప్రధాన స్రవంతి రాజకీయాలలో పాల్గొన్నారు. ముఖ్యంగా కాంగ్రెసు, కమ్యూనిస్టు పార్టీలు వంటి రాజకీయ పార్టీలలో చేరి భారతదేశ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యంలో పాల్గొన్నారు. మరోవైపు అనేకమంది గత విప్లవకారులు, బందిఖానా నుండి విడుదలై సామాన్య ప్రజల జీవితాలను నడిపించారు.
మూలాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం వర్గం:విప్లవోద్యమాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఎడిటథాన్
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర భారతీయ స్టేట్ బ్యాంకు లేదా స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు చెందిన ఏడు అనుబంధ బ్యాంకులలో ఒకటి. భారతదేశపు జాతీయ బ్యాంకులలో ఒకటిగా కొనసాగుతుంది.ఇది ప్రస్తుతం స్టేట్ బ్యాంకు గ్రూపుకు చెందిన మాతృ సంస్థ భారతీయ స్టేట్ బ్యాంకులో విలీనమైంది.
చరిత్ర
ఈ బ్యాంకులు ప్రధానంగా ఆయా రాచరిక రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాల అవసరాలను, స్థానిక ప్రజల పొదుపుఖాతాల డిపాజిటరీలుగా పనిచేశాయి.1948 లో సౌరాష్ట్ర రాష్ట్రం స్థాపించబడిన తరువాత ఈ బ్యాంకులపై సమాంతర సమ్మేళనం జరిగింది.దాని పలితంగా భావ్‌నగర్ దర్బార్ బ్యాంక్ సౌరాష్ట్ర స్టేట్ బ్యాంక్స్ (సమ్మేళనం) ఆర్డినెన్స్,1950 (స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (అనుబంధ బ్యాంకులు) చట్టం, 1959 లోని 3 వ షెడ్యూల్ ద్వారా సౌరాష్ట్ర స్టేట్ బ్యాంక్స్ (సమ్మేళనం) ఆర్డినెన్స్ ప్రకారం స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్రగా మారింది.రాజ్కోట్ స్టేట్ బ్యాంక్, పోర్బందర్ స్టేట్ బ్యాంక్, పాలిటానా దర్బార్ బ్యాంక్, వాడియా స్టేట్ బ్యాంక్ తో సహా  ఈ నాలుగు దర్బార్ బ్యాంకులు  స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్రలో విలీనం చేయబడ్డాయి 1 జూలై 1950 జులై 1 నుండి దాని శాఖలుగా పరిగణనలోకి వచ్చాయి.1950 చివరిలో బ్యాంకుకు కేవలం 9 శాఖలు, రూ .7 కోట్ల డిపాజిట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి.
1960 లో ప్రత్యేక గుజరాత్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం సౌరాష్ట్ర గుజరాత్‌లో భాగమైంది.అదే సమయంలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్రతో పాటు ఇతర ప్రధాన ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని బ్యాంకులను  స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (సబ్సిడియరీ బ్యాంక్స్) చట్టం,1959 ప్రకారం  స్వాధీనం చేసుకుంది.
ఆ సమయానికి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర శాఖల సంఖ్య 24 కి పెరిగింది. మొత్తం డిపాజిట్లు రూ .13.39 కోట్లు, మొత్తం అడ్వాన్స్ రూ .7.93 కోట్లు, పెట్టుబడి పోర్ట్‌ఫోలియో రూ .8.04 కోట్లుగా ఉంది.పెయిడ్ అప్ క్యాపిటల్, నిల్వలు రూ .1.51 కోట్లు. బ్యాంకులో 866 మంది ఉద్యోగులు అప్పటికి పనిచేస్తున్నారు. ఉన్నారు.బ్యాంక్ మొదటి ఛైర్మన్ జగుభాయ్ ఎస్. పరిఖ్, అతను 1960 వరకు పనిచేశాడు. thumb|స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, ప్రధాన కార్యాలయం, ముంబాయి
ఎస్.బి.ఐ.లో విలీనం
సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఆగస్టు 25, 2007 న, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర విలీనానికి ముందుకు వెళ్ళింది.స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1955 ప్రకారం విలీనం ప్రభుత్వం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆమోదానికి లోబడి ఉంటుంది.2008 ఆగష్టు 13 న స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర బ్యాంకు విలీనం అయ్యింది.విలీనం చేసే సమయంలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ సౌరాష్ట్ర బ్యాంకు 15 రాష్ట్రాలలో 423 బ్రాంచి శాఖల నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది.ఇందులో కేంద్ర పాలిత ప్రాంతమైన డయూ, డామన్ లో కూడా శాఖ ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భారతీయ బ్యాంకులు వర్గం:భారతీయ వాణిజ్య బ్యాంకులు