cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బొత్స అప్పలనర్సయ్య
బొత్స అప్పలనర్సయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. అయన ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గజపతినగరం నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019) వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
UTC+05:30
thumb|300x300px| UTC + 05: 30 2008: నీలం (డిసెంబరు), నారింజ (జూన్), పసుపు (ఏడాది పొడవునా), లేత నీలం (సముద్ర ప్రాంతాలు) యుటిసి + 05: 30 అనేది సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం (యుటిసి) కి 05:30 గంటలు ముందుగా వుండే కాలసూచిక. ఈ కాల సూచికను భారతదేశం, శ్రీలంకలో ఉపయోగిస్తారు. గతంలో నేపాల్‌లో కూడా ఉపయోగించబడింది. ఈ సమయ క్షేత్రంలో సుమారు 140 కోట్ల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. ఇది యుటిసి + 08:00 తరువాత రెండవ అత్యధిక జనాభాతో కూడిన సార్వత్రిక సమన్యయ సమయం.
ప్రామాణిక సమయం (సంవత్సరం పొడవునా)
ప్రధాన నగరాలు: ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా, చెన్నై, కొలంబో
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కాలమానాలు వర్గం:భారతదేశం
భగవద్గీత (సంస్కృత సినిమా)
భగవద్గీత, 1993 సెప్టెంబరు 17న విడుదలైన సంస్కృత సినిమా. టి. సుబ్బరామి రెడ్డి నిర్మాణంలో జి.వి.అయ్యర్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమా భగవద్గీత పుస్తకం ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో నీనా గుప్తా, గోపి మనోహర్, జి. వి. రాఘవేంద్ర తదితరులు నటించారు.
కథా నేపథ్యం
పూలతో శివలింగం పూజించే సన్నివేశంతో సినిమా ప్రారంభమవుతుంది. కురుక్షేత్ర యుద్ధం లో అర్జునుడు, తన రథసారథి శ్రీ కృష్ణుడు ఉన్నారు. ఇద్దరి మధ్య సంభాషణలతో భగవద్గీత ప్రారంభమవుతంది. అందులోని శ్లోకాలతో కాంప్లిమెంటరీ ఇమేజరీ, ప్రకృతిలో ఉన్న అనేక దృశ్యాలు చూపబడుతాయి. చివరికి అర్జునుడు హిమాలయాల మధ్య మేఘాలపైన నిలబడి, కృష్ణుడు పాడిన పద్యాలతోపాటు గ్రహాలు దాటి విశ్వంలోకి మరింతగా పెరుగుతాడు.
ఆదరణ
హైదరాబాదులోని ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్, ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో ఈ సినిమా ప్రదర్శన జరిగింది. 1993లో జరిగిన 40వ భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల లో ఉత్తమ చిత్రం గా జాతీయ పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1993 సినిమాలు వర్గం:జాతీయ ఉత్తమ చిత్రం పురస్కారం పొందిన సినిమాలు వర్గం:సంస్కృత సినిమాలు
చరాచర్
చరాచర్, 1993లో విడుదలైన బెంగాలీ సినిమా. ప్రఫుల్లా రాయ్ రాసిన నవల ఆధారంగా బుద్ధదేవ్ దాస్‌గుప్తా దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమా ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం ను అందుకుంది. ఇందులో శంకర్ చక్రవర్తి, ఇంద్రాణి హల్దార్, రజిత్ కపూర్ తదితరులు నటించారు.
కథా నేపథ్యం
తన చిన్న కొడుకు మరణించిన తరువాత, పక్షులు పట్టే కుటుంబం నుండి వచ్చిన లఖిందర్, బందీలుగా ఉన్న పక్షులను విడుదలచేయాలనుకుంటాడు. ఆ సమయంలో అతని భార్య అతనినుండి విడిపోతుంది. కలకత్తాలోని పక్షులమార్కెట్ క్రూరత్వాన్ని తిరస్కరించి, అక్కడికి వెలుతాడు. చివరికి తన భార్యను కూడా విడుదల చేస్తాడు. పనోరమిక్, ట్రాకింగ్ షాట్‌లతో కూడిన ఈ లిరికల్ మూవీ చివరలో పక్షులు అతని గుడిసెలోకి ప్రవేశించి, అతన్ని రక్షిస్తాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:1996 సినిమాలు వర్గం:బెంగాలీ సినిమాలు వర్గం:జాతీయ ఉత్తమ చిత్రం పురస్కారం పొందిన సినిమాలు
పెద్దపల్లి (మల్దకల్)
పెద్దపలి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా, మల్దకల్ మండలంలోని గ్రామం.
ఈ గ్రామం మల్దకల్ నుంచి డివిజన్ కేంద్రమైన గద్వాల వెళ్ళు మార్గములో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
రాజకీయాలు
ఈ గ్రామం గద్వాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గంలో భాగం. 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో గ్రామంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఆధిక్యత లభించింది. గ్రామంలో మొత్తం 665 ఓట్లు పోల్ కాగా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి 60 ఓట్ల మెజారిటీ లభించింది.
2013, జూలై 23న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా సావిత్రమ్మ ఎన్నికైనది.
లక్ష్మణ్
లక్ష్మణ్ కొందరి వ్యక్తిగత పేరు. ఇది రామాయణంలో లక్ష్మణుడు ఆధారంగా పుట్టింది.
మేఘా-ట్రోపిక్స్
శీతోష్ణస్థితి మార్పుల నేపథ్యంలో, ఉష్ణమండల వాతావరణంలో నీటి చక్రాన్ని అధ్యయనం చేసే ఉపగ్రహం, మేఘా-ట్రోపిక్స్. భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో), ఫ్రెంచి అంతరిక్ష సంస్థ సెంటర్ నేషనల్ డి ఎటూడ్స్ స్పేషియల్స్ (సిఎన్‌ఇఎస్) లు ఉమ్మడిగా చేపట్టిన అధ్యయనం ఇది. మేఘా-ట్రోపిక్స్‌ను 2011 అక్టోబరులో పిఎస్‌ఎల్‌వి రాకెట్ ద్వారా విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు.
మేఘా-ట్రోపిక్స్ ప్రణాళిక అనుకున్నాక, 2003 లో దాన్ని రద్దు చేసారు. అయితే, భారతదేశం తన వాటా సహకారాన్ని పెంచడం, మొత్తం ఖర్చులు తగ్గించడం వంటివి చేసుకుని 2004 లో దీన్ని పునరుద్ధరించారు. GEWEX (గ్లోబల్ ఎనర్జీ అండ్ వాటర్ సైకిల్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్) సాధించిన పురోగతితో, ఉష్ణమండల వాతావరణం లోని నీరు, శక్తిల బడ్జెట్‌పై విశ్వసనీయమైన గణాంకాలను సేకరించాక, ఉష్ణమండల వాతావరణ శీతోష్ణస్థితి ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడానికి మేఘా-ట్రోపిక్స్‌ను రూపొందించారు. మేఘా-ట్రోపిక్స్ అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతీయ రుతుపవన ప్రాజెక్టులైన మహాశ్రీ (MAHASRI), గేమ్ (GAME) ప్రాజెక్టులకు అదనంగా చేరింది. ప్రధాన ఉష్ణమండల వాతావరణ వ్యవస్థల పరిణామాన్ని వివరించడానికి కూడా మేఘా-ట్రోపిక్స్ ప్రయత్నించింది.
ప్రారంభం
మేఘా-ట్రోపిక్స్ ఉపగ్రహాన్ని ఇస్రో, 2011 అక్టోబరు 12 న పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV-C18) ద్వారా భూమధ్యరేఖకు 20 డిగ్రీల వంపుతో, 867 కి.మీ. ఎత్తున ఉన్న కక్ష్య లోకి విజయవంతంగా ప్రక్షేపించింది. PSLV-C18ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం (షార్) మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ నుండి ఉదయం 11:00 గంటలకు మరో మూడు సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలతో పాటు కక్ష్యలో చేర్చారు. ఈ సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలు: చెన్నైలోని SRM విశ్వవిద్యాలయంచే నిర్మించిన 10.9 కేజీల SRMSAT, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కాన్పూర్ (IIT కాన్పూర్) వారి 3 కేజీల రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహం జుగ్ను, సముద్రంలో ఓడలను గుర్తించడానికి ఉపయోగించే లక్సెంబర్గ్‌కు చెందిన 28.7 కేజీల వెసెల్‌శాట్-1
మిషన్ ముగింపు
మేఘా ట్రోపిక్స్ అసలు జీవిత కాలం మూడు సంవత్సరాలు. 2015 మే 26 న దీన్ని రెండు సంవత్సరాల పాటు పొడిగించారు. 2016 అక్టోబరు 7 న మరో నాలుగు సంవత్సరాలు పొడిగించారు.
2022 ఏప్రిల్లో, యాటిట్యూడ్ కంట్రోల్ సబ్-సిస్టమ్‌లో సమస్యల కారణంగా ఉపగ్రహం జీవిత కాలాన్ని ముగిస్తున్నట్లు ఇస్రో ప్రకటించింది. మేఘా-ట్రోపిక్స్ ప్రస్తుతం 870 కి.మీ కక్ష్యలో ఉంది. భూమిపైకి కూల్చివేయడానికి అనువుగా ఉపగ్రహం ఎత్తును 300 కి.మీ.కి తగ్గిస్తారు.
కూల్చివేత
ఇస్రో, మేఘా-ట్రోపిక్స్‌ను కక్ష్య నుండి తప్పించి భూ వాతావరణం లోకి ప్రవేశపెట్టి, భూమిపై కూలిపోయేలా నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తోంది. 2023 మార్చి 7 న సాయంత్రం 4:30 - 7 :30 మధ్య, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో దాన్ని కూల్చివేసేలా ఇస్రో నియంత్రిస్తోంది. అనుకున్న విధంగానే ఈ ఉపగ్రహం భూ వాతావరణం లోకి ప్రవేశించి పసిఫిక్ మహా సముద్రంలో కూలిపోయింది. ఉపగ్రహం లోని థ్రస్టర్లను మండించి కక్ష్యను మరింత తగ్గించి అది భూవాతావరణం లోకి ప్రవేశించేలా చేసారు. అక్కడ అది విచ్ఛిన్నమై పోయి, ఆ శకలాలు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో కూలిపోయాయి. భూమిని తాకే సమయానికి పెద్ద శకలాలేమీ మిగల్లేదని ఇస్రో ప్రకటించింది.
మూలాలు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
మంద జగన్నాథ్
జననం - విద్యాభ్యాసం
మంద జగన్నాథ్ 1951, మే 22న తెలంగాణ రాష్ట్రం నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాలోని ఇటిక్యాలలో జన్మించాడు. తండ్రి పేరు పెద్ద పుల్లయ్య. వైద్య విద్యలో ఎం.ఎస్. పూర్తి చేశాడు.
వివాహం
మంద జగన్నాథ్ కు సావిత్రిలో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు ఒక కూతురు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
తెలుగుదేశం పార్టీ నుండి ఎన్నికైన 5మంది ఎంపీలలో మంద జగన్నాథ్ ఒకరు. తెలుగుదేశం పార్టీ పొలిట్ బ్యూరో సభ్యులుగా ఉంటూ, పార్టీ నిర్ణయాలలో పాల్గొనేవాడు. పార్టీ విప్ కి విరుద్దంగా ఓటు వేసినందుకు సోమనాథ్ చటర్జీ చేత బహిష్కరణకు గురయ్యాడు. 2008, డిసెంబరు 20న జగన్నాథ్ న్యూఢిల్లీలో ఆంధ్రప్రదేశ్ కు ప్రత్యేక ప్రతినిధిగా నియమించబడ్డారు. 1999-2008 మధ్యకాలంలో తెలుగుదేశం పార్టీ లో, 2008-2013 మధ్యకాలంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లో, 2013-2014 మధ్యకాలంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిలో పనిచేశాడు.
ఎన్నికల జీవితం
ఓటమి
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1951 జననాలు వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
ముషీరాబాద్
ముషీరాబాద్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నగరంలోని ఒక వాణిజ్య కేంద్రం. ఇది సెంట్రల్ జోన్, హైదరాబాదు తొమ్మిదవ సర్కిల్ పరిధిలోకి వస్తుంది. సికింద్రాబాద్ రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధిలో ఉంది. ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్-ఎ-ఇట్టెహాదుల్ ముస్లిమీన్ వ్యవస్థాపక సభ్యులలో ఒకరైన నవాబ్ బహదూర్ యార్ జంగ్ ను ఈ ముషీరాబాద్‌లో ఖననం చేశారు.
చరిత్ర
ముషీరాబాదు మసీదుకు సంబంధించిన పాతభాగం కుతుబ్ షాహి కాలంలో నిర్మించబడింది. తరువాత మసీదు, పరిసర ప్రాంతాలను నవాబ్ అరస్తు జా, ముషీర్-ఉల్-ముల్క్ (అప్పటి హైదరాబాద్ ప్రధానమంత్రి) కు ఇవ్వడంతోపాటు అతని గౌరవార్థం ముషీరాబాద్ అని పేరు పెట్టారు.
2003 వరకు ఈ ప్రాంతంలో ముషీరాబాద్ జైలు ఉండేది. దానిని కూల్చివేసి అదే ప్రాంతంలో తెలంగాణలో అతిపెద్ద ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో ఒకటైన గాంధీ ఆసుపత్రి, గాంధీ వైద్య కళాశాల, నిర్మించబడ్డాయి.
సమీప ప్రాంతాలు
ముషీరాబాద్ చుట్టుపక్కల చిక్కడపల్లి, రామ్‌నగర్, కవాడిగూడ, దోమల్ గూడ, అశోక్‌నగర్, బాగ్ లింగంపల్లి, గాంధీనగర్, పార్సిగుట్ట, పద్మారావునగర్ వంటి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
నివాస - వాణిజ్య ప్రాంతం
ఇక్కడ అధిక సంఖ్యలో వైద్య విద్యార్థులు నివసిస్తున్నందువల్ల పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ మెడికల్ ఎంట్రన్స్ కోచింగ్ సెంటర్లు, రెస్టారెంట్లు, అపార్ట్‌మెంట్లు నిర్మించబడ్డాయి. ఆసుపత్రి ఉండటం వల్ల ఇక్కడ అనేక డయాగ్నొస్టిక్ ల్యాబ్‌లు, ఫార్మసీలు తమతమ శాఖలను ఏర్పాటుచేశాయి. హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు నెట్‌వర్క్‌ ఆధ్వర్యంలో గాంధీ వైద్య కళాశాల సమీపంలో ప్రత్యేక స్టేషన్‌ నిర్మించబడింది.
తెలంగాణ శాసనసభలోని ఎన్నికల నియోజకవర్గాలలో ఒకటైన ఈ ముషీరాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ప్రాంతంలో ప్రధానంగా పట్టు చీరల వ్యాపారాలు, తోళ్ళ శుద్ధి కర్మాగారములు ఉన్నాయి. ప్రతి ఆదివారం రోడ్డు పక్కన పాత పుస్తకాలు దుకాణాలు ఏర్పాటుచేస్తారు.
రవాణా వ్యవస్థ
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ముషీరాబాద్ మీదుగా నగరంలోని పలు ప్రాంతాలకు బస్సులు నడుపబడుతున్నాయి. సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను, విద్యానగర్ రైల్వే స్టేషను, జామియా ఉస్మానియా రైల్వే స్టేషనుల నుండి ఇంటర్‌సిటీ, ఇంట్రాసిటీ రైళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు స్టేషన్లు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి
ఆపిల్
ఆపిల్ పండ్లలో 7,500 పైగా రకాలు వివిధ లక్షణాలు కలవిగా గుర్తించారు. కొన్ని తినడానికి రుచి కోసం అయితే మరికొన్ని వంట కోసం ఉపయోగిస్తారు. వీటిని సామాన్యంగా అంటు కట్టి వర్ధనం చేస్తారు. ఇవి చాలా రకాల శిలీంద్రాలు, బాక్టీరియా చీడలను లోనై ఉంటాయి.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 2005 సంవత్సరంలో సుమారు 55 మిలియన్ టన్నుల ఆపిల్ పండ్లు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. చైనా మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు 35% భాగం ఉంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు రెండవ స్థానంలో ఉండగా ఇరాన్ మూడవ స్థానం ఆక్రమించింది.
వృక్షశాస్త్ర లక్షణాలు
thumb|అడ్డంగా కోసిన ఆపిల్ పండు-మధ్యలోనివి విత్తనాలు. thumb|Blossoms, fruits, and leaves of the apple tree (Malus domestica) ఆపిల్ చెట్లు చిన్నగా ఉండి ఆకులు రాల్చే రకానికి చెందినదిగా సుమారు 3 to 12 m పొడవు పెరిగి, గుబురుగా ఉంటుంది. దీని ఆకులు ఆల్టర్నేట్ గా అమర్చబడి పొడవుగా 5 to 12 cm పొడవు, 3 - 6 cm వెడల్పు ఉండి పత్రపుచ్ఛాన్ని (Petiole) కలిగివుంటాయి. వసంతకాలం (spring) లో ఆకు మొగ్గలతో పాటు పూస్తాయి. ఆపిల్ పుష్పాలు తెల్లగా లేత గులాబీ రంగులో ఉండి ఐదు ఆకర్షక పతాల్ని కలిగి 2.5 to 3.5 cm వ్యాసాన్ని కలిగివుంటాయి. ఆపిల్ పండు చలికాలంలో పరిణితి చెంది సుమారు 5 to 9 cm మధ్యన ఉంటుంది. పండు మధ్యలో ఐదు గింజలు నక్షత్ర ఆకారంలో అమర్చబడి, ఒక్కొక్క గింజలో 1-3 విత్తనాలు ఉంటాయి.
పేగుల ఆరోగ్యానికి యాపిల్‌
రోజుకి ఒక యాపిల్‌ తింటే డాక్టర్లకి దూరంగా ఉన్నట్టే అనేది నానుడి. పెక్టిన్‌ దండిగా ఉండే యాపిల్‌ పండ్లను తినటం వల్ల పేగులను ఆరోగ్యంగా ఉంచే బ్యాక్టీరియా సంఖ్య బాగా వృద్ధి చెందుతున్నట్టు వెల్లడైంది. ''వీటిని క్రమం తప్పకుండా, చాలాకాలం తినటం వల్ల వృద్ధి చెందిన బ్యాక్టీరియా కొన్నిరకాల కొవ్వు ఆమ్లాల ఉత్పత్తిలో సాయం చేస్తుంది. ఇది పేగుల్లో సూక్ష్మక్రిముల నియంత్రణకు తోడ్పడుతుంది, పేగుల గోడల్లోని కణాలను ఆరోగ్యంగా ఉంచేందుకు అవసరమైన బ్యూటీరేట్‌ రసాయనాన్నీ ఉత్పత్తి చేస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. (ఈనాడు22.1.2010) పండ్లు, కాయగూరలు, గింజలు, పప్పులు, కందమూలాలు, మానవుడికి ప్రకృతి ప్రసాదించిన అపురూపమైన వరము. ఆయా సీజన్లలో పండే పండ్లను ఆరగించడం మనకు తరతరాలుగా తెలుసును. అన్నంతో అవసరం లేకుండా ప్రకృతిసిద్ధమైన పండ్లు, కూరగాయలు ఇతర త్రునధన్యాలను ఆహారంగా ఆహారముగా తీసుకుని జీవించినట్లయితే శరీరానికి కావససిన అన్నిరకాల పోషకాలు లభిస్తాయి ... ఇదే అసలు ఉత్తమమైన జీవన విధానమని పకృతి వైద్యుల నమ్మకం.
యాపిల్స్‌లో ఫైబర్ ఎక్కువగానూ, కొవ్వు పదార్థాలు అత్యల్పంగానూ ఉంటాయి. సోడియం తక్కువగానూ, పొటాషియం ఎక్కువగానూ ఉంటాయి. విటమిన్ సి అధిక మొత్తాల్లో ఉంటుంది.
యాపిల్‌ పండు తొక్కులో ఉండే దాదాపు పన్నెండు రకాల రసాయనపదార్థాలు క్యాన్సర్‌ కణాలను సమర్థంగా అడ్డుకుంటాయని కార్నెల్‌ యూనివర్సిటీ పరిశోధకుల రీసెర్చిలో తేలింది. 'ట్రిటర్‌పెనాయిడ్స్‌'గా వ్యవహరించే ఈ పదార్థాలు కాలేయం, పెద్దపేగు, రొమ్ము క్యాన్సర్లకు సంబంధించిన కణాల పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయట. అంతేకాదు, ధ్వంసమైన క్యాన్సర్‌ కణాలను శరీరం నుంచి బయటికి పంపించడంలోనూ వీటిది కీలకపాత్ర. తొక్కులోనే కాదు... పండులోనూ అనేక రకాల క్యాన్సర్‌ నిరోధక ఫ్లేవనాయిడ్‌లూ ఫినోలిక్‌ ఆమ్లాలూ ఉంటాయి కాబట్టి తరచుగా యాపిల్‌ తినమని సూచిస్తున్నారు వారు.
ప్రతీరోజు ఓ ఆపిల్ తింటే వైద్యునితో అవసరం ఉండదని చెబుతుంటారు. అది ముమ్మాటికి నిజమే. ఎందుకంటే ఆ పండులో ఉండే పోషక విలువలు అలాంటివి మరి. శరీరానికి ఇది ఒక గొప్ప సహజ యాంటీఆక్సిడెంట్‌ (వ్యాధినిరోధక కారకం) గా పనిచేస్తుంది. 100 గ్రాముల ఆపిల్ తింటే దాదాపు 1,500 మిల్లీగ్రాముల "విటమిన్ సి" ద్వారా పొందే యాంటీఆక్సిడెంట్‌ ప్రభావంతో సమానం.
ఆపిల్‌లో అధిక మొత్తంలో విటమిన్స్ అండ్ మినరల్స్ ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలో రక్తాన్ని మరింత పటిష్ఠం చేస్తాయి.
ఆపిల్‌లో మాలిక్ యాసిడ్, టార్టారిక్ యాసిడ్ అనే రసాయనాలు ఉంటాయి. ఇవి లివర్ (కాలేయం), జీర్ణక్రియలలో తలెత్తే సమస్యలను నివారిస్తాయి. పానీయాలలో ఆపిల్ సైడర్ వెనిగర్‌ను ఉపయోగించడం వల్ల కిడ్నీ (మూత్ర పిండాలు) లలో రాళ్లు ఏర్పడటాన్ని నివారిస్తుంది.
ప్రతి రోజు ఆపిల్ తినడం వల్ల కొలెస్ట్రాల్ తగ్గుతుంది. చర్మ సంబధింత వ్యాధులను తగ్గిస్తుంది. ఊబకాయం, తలనొప్పి, కీళ్లనొప్పులు, ఆస్తమా, అనీమియా, క్షయ, నాడీ సమస్యలు, నిద్రలేమి, జలుబు వంటి పలురకాల సమస్యలకు ఆపిల్ చక్కని ఔషధంగా పనిచేస్తుంది.
100 గ్రాముల ఆపిల్‌లో ఉండే పోషక విలువలు:
ఔషదోపయోగాలు
జిగట విరేచనాలు: పిల్లల్లో తరచుగా జిగట విరేచనాలవుతుంటాయి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో యాపిల్స్ బాగా ఉపయోగపడతాయి. బాగా మిగల పండి, తియ్యని రుచి కలిగిన యాపిల్స్‌ని మెత్తగా చిదిమి వయసునుబట్టి ఒకటినుంచి నాలుగుపెద్ద చెంచాలు తినిపిస్తే జిగట విరేచనాలు తగ్గుతాయి.
ఉదర సంబంధ సమస్యలు: అల్పమైన జీర్ణక్రియా సంబంధ సమస్యలు ఇబ్బంది పెడుతున్నప్పుడు యాపిల్ ఆహారౌషధంగా ఉపయోగపడుతుంది. యాపిల్‌ని ముక్కలుగా తరిగి మెత్తని గుజ్జుగా చేసి, దాల్చిన పొడిని, తేనెను చేర్చి తీసుకోవాలి. గింజలు, తొడిమ తప్ప యాపిల్‌ని మొత్తంగా ఉపయోగించవచ్చు. తిన బోయేముందు బాగా నమలాలి. ఆహార సమయాలకు మధ్యలో దీనిని తీసుకోవాలి. యాపిల్‌లో ఉండే పెక్టిన్ అనే పదార్థం అమాశయపు లోపలి పొర మీద సంరక్షణగా ఏర్పడి మృదుత్వాన్ని కలిగిస్తుంది. ముక్కలుగా తరిగిన యాపిల్స్‌కు పెద్ద చెంచాడు తేనెను చేర్చి కొద్దిగా నువ్వుల పొడిని చిలకరించి తీసుకుంటే జీర్ణావయవాలకు శక్తినిచ్చే టానిక్‌గా పనిచేస్తుంది.
ఇటీవల అధ్యయనాల ప్రకారం రెడ్ ఆపిల్లోని క్వర్సెటిన్ రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడములో సహాయపడుతుంది.
ఆపిల్ తినని మహిళలతో పోలిస్తే ప్రతిరోజు ఒక ఆపిల్ తినే మహిళలలో 28 శాతం తక్కువగా టైప్ 2 మధుమేహం వస్తుంది
ఆయుర్వేదము: మూలం: డా. చిరుమామిళ్ల మురళీమనోహర్
ఐదు పాయింట్లు: యాపిల్
1.పందొమ్మిదో శతాబ్దం వచ్చే వరకూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 17 వేల రకాల యాపిల్స్ ఉండేవట! కానీ ఇప్పుడు 7,500 రకాలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. 2.యాపిల్ తోటల పెంపకం గురించి తెలిపే శాస్త్రాన్ని పామాలజీ అంటారు. 3.ఏ పండుకూ లేని విశిష్టత ఒకటి యాపిల్‌కి ఉంది. అదేంటంటే, ఒక జాతికి చెందిన యాపిల్ విత్తనాన్ని నాటితే, అదే జాతికి చెందిన చెట్టు మొలుస్తుందనే గ్యారంటీ లేదట! 4.పూర్వం చాలా ప్రాంతాల్లో యాపిల్‌ని ‘వింటర్ బనానా’ అని పిలిచేవారట! 5.విదేశాల్లో జరిగే హాలోవీన్ వేడుకల్లో ‘బాబింగ్ ఫర్ యాపిల్స్’ ముఖ్యమైనది. చేతుల్ని ఉపయోగించకుండా కేవలం నోటితో యాపిల్‌ని తీసే ఈ పోటీలో గెలిచిన వారికి అతి త్వరలో పెళ్లవుతుందని నమ్మకం.
బయటి లింకులు
వర్గం:రోసేసి వర్గం:పండ్లు వర్గం:పండ్ల చెట్లు
Kulturapfel
2019 భారతదేశ ఎన్నికలు
భారతదేశంలో 2019లో ఎన్నికలలో భాగంగా 2019 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు, లోక్‌సభకు ఎన్నికలు , రాజ్యసభ ఎన్నికలు , ఆరు రాష్ట్రాలలో శాసనసభలకు, శాసనమండళ్ళకు ఎన్నికలు, స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి.
సార్వత్రిక ఎన్నికలు
🇮🇳 thumb|200x200px పదిహేడవ లోక్‌సభను కొలువు తీర్చేందుకు 2019 ఏప్రిల్, మే నెలల్లో భారతదేశంలో సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి.
1వ దశ, ఏప్రిల్ 11 91 సీట్లు, 20 రాష్ట్రాలు
2వ దశ, ఏప్రిల్ 18 97 సీట్లు, 13 రాష్ట్రాలు
అస్సాం (5), బీహార్ (5), ఛతీస్‌గఢ్ (3), జమ్ము & కాశ్మీర్ (2), కర్ణాటక (14), మహారాష్ట్ర (10), మణిపూర్ (1), ఒడిషా (5), తమిళనాడు (అన్ని 39 స్థానాల్లో), త్రిపుర (1), ఉత్తరప్రదేశ్ (8), పశ్చిమ బెంగాల్ (3), పుదుచ్చేరి (1)
3వ దశ, ఏప్రిల్ 23, 115 సీట్లు, 14 రాష్ట్రాలు
అస్సాం (4), బీహార్ (5), ఛత్తీస్గఢ్ (7), గుజరాత్ (మొత్తం 26), గోవా (మొత్తం 2), జమ్మూ & కాశ్మీర్ (1), కర్ణాటక (14), కేరళ (మొత్తం 20), మహారాష్ట్ర (14), ఒడిషా (14),, ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ (10), పశ్చిమ బంగ (5), దాద్రా & నగర్ హవేలీ (1), డామన్ అండ్ డయ్యూ (1)
బీహార్ (5), జమ్ము & కాశ్మీర్ (1), ఝార్ఖండ్ (3), మధ్యప్రదేశ్ (6), మహారాష్ట్ర (17), ఒడిషా (6), రాజస్థాన్ (13), ఉత్తరప్రదేశ్ (13), పశ్చిమబెంగాల్ (8)
5వ దశ, మే 6, 51 సీట్లు, 7 రాష్ట్రాలు
బీహార్ (5), ఝార్ఖండ్ (4), జమ్ము & కాశ్మీర్ (2), మధ్య ప్రదేశ్ (7), రాజస్థాన్ (12), ఉత్తరప్రదేశ్ (14), పశ్చిమ బెంగాల్ (7)
6వ దశ, మే 12, 59 సీట్లు, 7 రాష్ట్రాలు
బీహార్ (8), హర్యానా (10), ఝార్ఖండ్ (4), మధ్యప్రదేశ్ (8), ఉత్తరప్రదేశ్ (14), పశ్చిమ బెంగాల్ (8), కొత్త దిల్లీ రాజధాని ప్రాంతం (అన్ని 7 స్థానాల్లో)
7వ దశ, మే 19, 59 సీట్లు, 8 రాష్ట్రాలు Bihar (8), Jharkhand (3), M.P. (8), Punjab (all 13), West Bengal (9), Chandigarh (1), U.P. (13), Himachal Pradesh (all 4) బీహార్ (8), ఝార్ఖండ్ (3), మధ్యప్రదేశ్ (8), పంజాబ్ (అన్ని 13 స్థానాల్లో), పశ్చిమ బెంగాల్ (9), చండీగఢ్ (1), ఉత్తరప్రదేశ్ (13), హిమాచల్‌ప్రదేశ్ (అన్ని 4)
లెక్కింపు తేదీ: మే 23
శాసనసభ ఎన్నికలు
ఆంధ్రప్రదేశ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, ఒడిషా, సిక్కిం నాలుగు రాష్ట్రాలలో సార్వత్రిక ఎన్నికలతో పాటుగానే శాసనసభ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి.
హర్యానా, మహారాష్ట్ర, జార్ఖండ్, జమ్మూ & కాశ్మీర్ శాసనసభ ఎన్నికలు ఈ ఏడాదిలోనే సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాతి సమయంలో జరుగుతాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్
thumb|129x129px| [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్ ]]
ఒడిషా
thumb|129x129px| [[ఒడిషా ]] 2019 ఏప్రిల్ 11, 18, 23, 29 తేదీల్లో ఒడిషాలో శాసనసభ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి.
జమ్ము & కాశ్మీర్
thumb|129x129px| [[జమ్మూ కాశ్మీరు|జమ్ము & కాశ్మీర్ ]] జమ్మూ-కాశ్మీర్లో 2019 చివర్లో శాసనసభ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి.
మహారాష్ట్ర
thumb|129x129px| [[మహారాష్ట్ర ]] అక్టోబర్లో మహారాష్ట్రలో తదుపరి శాసనసభ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
అరుణాచల్ ప్రదేశ్
thumb|129x129px| [[అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ]] 2019 ఏప్రిల్ 11న అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో శాసనసభ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
హర్యానా
thumb|129x129px| [[హర్యానా ]] అక్టోబర్ 2019 లో హర్యానాలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు నిర్వహిస్తాయి.
సిక్కిం
thumb|129x129px| [[సిక్కిం ]] తదుపరి శాసన సభను నెలకొల్పడానికి ఏప్రిల్ లేదా మే, 2019 లో సిక్కింలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
ఝార్ఖండ్
thumb|129x129px| [[జార్ఖండ్ ]] తదుపరి శాసన సభను ఏర్పాటు చేయడానికి మే, 2019 లో ఝార్ఖండ్లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
జింద్ ( హర్యానా )
ఆగస్టు 2018 లో ఇండియన్ నేషనల్ లోక్‌దల్ శాసనసభ్యుడు హరి చంద్ మిథా మరణించిన తరువాత ఉప ఎన్నిక అవసరమైంది. ఎన్నికలు 2019 జనవరి 28 న జరిగాయి. బిజెపి అభ్యర్థి కృష్ణ లాల్ మిథా 12,935 ఓట్ల తేడాతో హర్యానాలోని జింద్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో గెలుపొందారు.
రాంగఢ్ ( రాజస్థాన్ )
బి.ఎస్.పి. అభ్యర్థి మరణం కారణంగా సీటుకు ఎన్నికలు జరిగాయి. 2019 జనవరి 28 న ఎన్నికలు జరిగాయి. కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి షాఫియా జుబెర్ రాజస్థాన్‌లోని రాంగఢ్ అసెంబ్లీ స్థానానికి 12,228 ఓట్ల తేడాతో తన సమీప బిజెపి అభ్యర్థిని ఓడించి గెలుపొందారు.
పాంపే లక్ష్మి
పాంపే లక్ష్మి అనేది ఏనుగు దంతంతో చేసిన విగ్రహం. సా.శ. 79 లో మౌంట్ వెసువియస్ అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెందినపుడూ ధ్వంసమైన రోమన్ నగరం పాంపే శిథిలాలలో దీన్ని కనుగొన్నారు. దీనిని 1938 లో ఇటాలియన్ పండితుడు అమెడియో మైయురి కనుగొన్నాడు. ఈ విగ్రహం సా.శ. మొదటి శతాబ్దం నాటిది. ఈ విగ్రహం స్త్రీ సౌందర్యానికి, సంతానోత్పత్తికి సంబంధించిన భారతీయ దేవతగా భావిస్తున్నారు. ఈ శిల్పం బహుశా అద్దాన్ని పట్టుకునే కాడ (హ్యాండిల్‌) అయి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. సా.శ. మొదటి శతాబ్దంలో భారతదేశం, రోమ్‌ల మధ్య జరిగిన వాణిజ్యానికి ఈ యక్షి సాక్ష్యం.
ఈ బొమ్మ ఇప్పుడు నేపుల్స్ నేషనల్ ఆర్కియాలజికల్ మ్యూజియంలోని రహస్య మ్యూజియంలో ఉంది.
విశేషాలు
25 సెం.మీ. ఎత్తైన ఈ విగ్రహానికి సన్నని నడుముతో, విలాసవంతమైన ఆభరణాలతో దాదాపు నగ్నంగా ఉంది. ఆమెకు ఇరువైపులా ఇద్దరు మహిళా సహాయకులు బయటికి చూస్తూ ఉన్నారు. వారు సౌందర్య సాధనాలను పట్టుకుని ఉన్నారు. విగ్రహానికి తల పై నుండి క్రిందికి రంధ్రం ఉంది. ఆ కారణంగా, ఆ విగ్రహం అద్దాన్ని పట్టుకునే కాడ అయి ఉండవచ్చని ఒక సిద్ధాంతం ఉంది.
సా.శ. 79 లో వెసువియస్ పర్వతం విస్ఫోటనం చెందే నాటికి ఈ విగ్రహం పాంపేలో ఉంది అంటే ఆ నాటికి ఇండో-రోమన్ వాణిజ్య సంబంధాలు ఎంత ఎక్కువగా ఉండేవో తెలుపుతోంది. ఈ విగ్రహాన్ని ఆ శతాబ్దపు ప్రథమార్ధంలో భారతదేశంలో రూపొందించినట్లుగా నేపుల్స్ నేషనల్ ఆర్కియాలజికల్ మ్యూజియం తేల్చింది.
వర్తకం
పాంపే లక్ష్మికి మూలం ఏదో పురావస్తు పరిశోధనల ఆధారంగా పూర్తిగా ఖచ్చితంగా తెలియదు. ఈ కాలంలో నీరో చక్రవర్తి పాలనలో ఉన్న రోమన్ సామ్రాజ్యానికి భారతదేశానికీ మధ్య అప్పట్లో చురుకైన వాణిజ్యం ఉండేదనేందుకు ఆధారాలు ఉన్నాయి. పొలార్డ్ ప్రకారం, రోమన్ సుదూర వాణిజ్యం కాత్రణంగా, అగస్టస్ పాలనలో ఆ విగ్రహం నగరానికి చేరి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం రోమన్ - భారత వాణిజ్యం సా.శ. మొదటి, రెండవ శతాబ్దాలలో ఉచ్ఛస్థాయికి చేరినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ వాణిజ్యం అనేక మార్గాల్లో జరిగింది, ఇసిడోర్ ఆఫ్ చరక్స్ పార్థియన్ స్టేషన్‌ల ద్వారా భూమార్గాన, పెరిప్లస్ మారిస్ ఎరిత్రేయి అనే వర్తక మార్గదర్శిని వెల్లడించినట్లు సముద్ర మార్గాన ఈ వాణిజ్యం సాగింది.
భోకర్దాన్ ప్రాంతాన్ని పాలించిన నహపాణుడి కాలంలో ఈ విగ్రహం వెళ్ళి ఉండే అవకాశం ఉంది. బహుశా బరిగాజా ఓడరేవు నుండి రవాణా అయి ఉండవచ్చు. ఎడమ|thumb| ఖరోష్ఠి లిపికి చెందిన అక్షరం śi విగ్రహం పునాదిపై చెక్కబడింది. ఈ విగ్రహాన్ని మథురలో నిర్మించి ఉండవచ్చని మొదట భావించారు. కానీ ధవాలికర్ ప్రకారం, భోకర్దాన్ లో ఇలాంటివే మరో రెండు బొమ్మలు కనుగొనబడినందున దాని ఉత్పత్తి స్థలం భోకర్దాన్ అని ఇప్పుడు భావిస్తున్నారు. భోకర్దాన్ శాతవాహన రాజ్యం లోనిది. వారి సాంస్కృతిక రంగంలో ఒక భాగం. అయితే ఇది కొన్ని దశాబ్దాల పాటు పశ్చిమ సాత్రపుల కింద ఉండి ఉండవచ్చు. రోమన్ ప్రపంచానికి ఎగుమతులు చేసినది వారే అయి ఉండవచ్చు.
పాంపే విగ్రహం పాదం వద్ద ఖరోస్తీలో śi అనే ఒక చిహ్నం కూడా ఉంది. ఆ బొమ్మ భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లేదా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క వాయువ్య ప్రాంతాల నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చు లేదా కనీసం ఈ ప్రాంతాల గుండా వెళ్లి ఉండవచ్చని ఇది సూచిస్తోంది. ఈ విగ్రహాన్ని కచ్చితంగా సా.శ. 79 కి ముందే తయారు చేయబడింది కాబట్టి, ఇది నిజంగా గాంధారలోనే తయారై ఉంటే, బెగ్రామ్ దంతాలు కూడా సా.శ. 1వ శతాబ్దంలో ఈ కాలానికే చెందినవని చెప్పవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:హస్తకళలు వర్గం:భారతీయ శిల్పకళ
కోస్టారీకా
కోస్టారీకా (ఆంగ్లం : Costa Rica) (literally meaning "Rich Coast"), అధికారిక నామం రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కోస్టారీకా, (República de Costa Rica), ఇదొక మధ్య అమెరికా లేదా లాటిన్ అమెరికా దేశం. దీని ఉత్తరసరిహద్దులో నికరాగ్వా, తూర్పు, ఆగ్నేయసరిహద్దులో పనామా, పశ్చిమసరిహద్దులో పసిఫిక్ మహాసముద్రం, తూర్పు సరిహద్దులో కరీబియన్ సముద్రం, కొకోస్ ద్వీపం దక్షిణంలో ఈక్వెడార్ ఉన్నాయి. సేన్ జోసే దీని రాజధాని. దేశజనసంఖ్య 4.5మిలియన్లు. వీరిలో 4వ వంతు ప్రజలు రాజధాని నగరం, దేశంలోని అతిపెద్ద నగరమైన శాంజోస్ మహానగరప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. 16వ శతాబ్దంలో స్పెయిన్ ఈప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని పాలించడానికి పూర్వం ఈ ప్రాంతంలో స్థానికజాతులకు చెందిన ప్రజలు అక్కడక్కడా నివసిస్తూ ఉండేవారు. స్వతంత్రం లభించడానికి ముందు ఈప్రాంతం స్వల్పకాలం ఉన్న " ఫస్ట్ మెక్సికన్ ఎంపైర్ "లో భాగంగా ఉంది. యినైటెడ్ ప్రొవింసెస్ ఆఫ్ సెంట్రల్ అమెరికా సభ్యత్వం పొందిన తరువాత 1847లో కోస్టారికా సార్వభౌమ రాజ్యంగా ప్రకటించబడింది.అప్పటి నుండి అత్యంత స్థిరమైన, సమృద్ధమైన, అభివృద్ధిపధంలో నడుస్తున్న లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో కోస్టారికా నిలిచి ఉంది.కోస్టారికా అంతర్యుద్ధం తరువాత 1949లో కోస్టారికా సైన్యాన్ని శాశ్వతంగా రద్దుచేసి సైన్యరహితదేశాలలో ఒకటిగా మారింది. కోస్టారికా " ఆర్గనజేషన్ ఇంటర్నేషనీ డీ లా ఫ్రాంకోఫోనీ " పర్యవేక్షణ సంభ్యత్వదేశంగా ఉంది. కోస్టారికా " హ్యూమన్ డెవెలెప్మెంటు ఇండెక్స్ "లో 69వ స్థానంలో ఉంది. కోస్టారికా " యునైటెడ్ నేషంస్ డెవెలెప్మెంటు ప్రోగ్రాం " పర్యవేక్షణలో ఉంది. ఒకే ఆదాయ స్థాయిలో ఉన్న దేశాలన్నింటిలో మానవాభివృద్ధి కొరకు వ్యయం చేస్తున్న దేశాలలో కోస్టారికా అత్యున్నత స్థానంలో ఉంది. అతివేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న కోస్టారికా ఆర్థికరంగం గతంలో వ్యవసాయ ఆదాయం మీద మాత్రమే ఆధారపడి ఉన్నా ఆర్థికరంగం ప్రస్తుతం ఫైనాంస్, ఔషధాల తయారీ, ఎకోపర్యాటకం మీద కేంద్రీకృతమై ఉంది.కోస్టారికా 2016 ఎంవిరాన్మెంటు పర్ఫార్మెంస్ ఇండెక్స్ ఆధారంగా పర్యావరణ పరిరక్షణలో కోస్టారికా ప్రపంచంలో 42వ స్థానంలో ఉంది. న్యూ ఎకనమిక్స్ ఫౌండేషంస్ (ఎన్.ఇ.ఎఫ్), హ్యాపీ ప్లానెట్ ఇండెక్స్‌లో కోస్టారికా బెస్ట్ పర్ఫార్మింగ్ దేశంగా గుర్తించబడుతూ ఉంది. 2009లో ఎన్.ఇ.ఎఫ్ కోస్టారికాను పచ్చని దేశం (గ్రీనెస్ట్ కంట్రీ) గా పేర్కొన్నది. 2021 నాటికి కోస్టారికా " కార్బన్ న్యూట్రల్ కంట్రీగా " ఉండాలని అధికారికంగా ప్రణాళిక రూపొందించింది. 2012 లో వినోదం కొరకు సాంగించే వేటను నిషేధించి ఇలా నిషేధం విధించిన మొదటి అమెరికన్ దేశంగా కోస్టారికా మారింది.
కొలబియన్ కాలానికి పూర్వచరిత్ర
కోస్టారీకా స్థానికజాతి ప్రజలు మద్యప్రాంతానికి చెందిన వారని చరిత్రకారులు వర్గీకరించారు. వీరు మెసొమెరికన్, ఆండియన్ సాంస్కృతిక ప్రజలు నివసించిన ప్రాంతాల సరిహద్దులో నివసించారు. కొలంబియన్ పూర్వ కోస్టారీకా " ఇస్త్మొ - కొలంబియన్ ప్రాంతం "లో భాగంగా ఉండేది.కోస్టారికాలో రాతి యుగానికి చెందిన మానవులు నివసించినదానికి ఆధారాలకు వివిధ వేట ఆధారిత బృందాలు ప్రవేశించడానికి సంబంధం ఉంది. వీరు క్రీ.పూ 10,000 - 7,000 ప్రాంతంలో ఇక్కడ నివసించారని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. వీరు కామన్ ఎరాకు ముందు టురియల్బా లోయలో నివసించారు. క్లోవిస్ సంస్కృతికి (దక్షిణ అమెరికాకు చెందినది) చెందిన ఈటె మొనలు, బాణాలు ఈప్రాంతంలో లభించినందున ఈప్రాంతంలో ఒకేసమయంలో రెండు సంస్కృతులకు చెందిన ప్రజలు నివసించారనడానికి నిదర్శనంగా ఉంది. 5,000 సంవత్సరాలకు ముందుగా కోస్టారికాలో వ్యవసాయం ఆరంభమైనదని ఆధారాలు వివరిస్తున్నాయి. వారు ప్రధానంగా దుంపలు, కేరెట్ వంటి పంటలు పండించబడ్డాయి. క్రీ.పూ 1-2 సహస్రాబ్ధాలలో ఇక్కడ వ్యవసాయ సమూహాలు స్థిరపడ్డాయి. ఇవి చిన్నవిగా చెదురుమదుగా ఉన్నాయి. వేట, అటవీ వస్తు సేకరణ నుండి వ్యవసాయ జీవితానికి మారడానికి గల కారణాలు ఇప్పటికీ అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఈప్రాంతంలో మట్టిపాత్రల ఉపయోగం క్రీ.పూ 2,000-3,000 లలో మొదలైంది.ఈప్రాంతంలో గుండ్రని పాత్రలు, పళ్ళాలు, కాయలు, ఇతర రూపాలకు గాడి, వర్ణాలు , జంతువుల చిత్రాలతో అలంకరించబడిన మట్టిపాత్రల ముక్కలు లభించాయి. ఆరంభకాలంలో శక్తివంతమైన స్థానికజాతి ప్రజలు నివసించిన ప్రాంతం అయినప్పటికీ ఆధునిక కోస్టారికాలో స్థానిజాతి ప్రజల ప్రభావం ఇతర దేశాలతో పోల్చితే తక్కువగా ఉంటుంది.అత్యధికంగా స్థానికజాతి ప్రజలు కులాంతర వివాహాలద్వారా స్పానిష్ మాట్లాడే కాలనీ సంఘంలో మిశ్రితమయ్యారు.అల్పసఖ్యాక బ్రిబ్రి, బొరుకా స్థానికజాతులకు చెందిన ప్రజలు పనామా సరిహద్దులో కోస్టారీకా ఆగ్నేయప్రాంతంలో ఉన్న " కార్డిలేరా డీ టలమంకా " పర్వత ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు.
స్పెయిన్ కాలనీ పాలన
క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ తన చివరి సముద్రయాత్రలో 1502లో కోస్టారికా తూర్పుతీరంలో ప్రవేశించిన సమయంలో ఈప్రాంతాన్ని చూసి " లా కోస్టా రీకా " (సుసంపన్నమైన సముద్రతీరం) అని వర్ణించాడని భావిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ ఈఅభిప్రాయంతో కొందరు విభేదిస్తున్నారు. ఇక్కడ నివసిస్తున్న స్థానికజాతి ప్రజల వద్ద విస్తారంగా బంగారు ఆభరణాలు ఉన్నాయని క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ వర్ణించాడు. సాహసయాత్రికుడు " గిల్ గాంజలెజ్ డావిలా " 1522 కోస్టారీకా పశ్చిమతీరాంలో ప్రవేశించి స్థానికజాతి ప్రజలను కలుసుకున్నాడు.
కాలనీ కాలంలో అధికభాగం కోస్టారీకా " కేప్టెంసీ జనరల్ ఆఫ్ గౌతమాలా " దక్షిణ సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఉంది. అది వైశ్రాయి పాలనలో ఉన్న న్యూ స్పెయిన్‌లో నామమాత్రం భాగంగా మాత్రమే ఉంది. అయినప్పటికీ కోస్టారీకా స్పెయిన్ సామ్రాజ్యంలో స్వయంప్రతిపత్తి కలిగి ఉంది. గౌతమాలా రాజధానికి కోస్టారీకా సుదూరంగా ఉంది. చట్టబద్ధంగా స్పానిష్ చట్టం దక్షిణ సరిహద్దులో ఉన్న పనామా దేశంతో వ్యాపారం మీద నిషేధం విధించింది. బంగారం, వెండి కొరత కోస్టారీకాను పేదరికంలో , ఒంటరిప్రాంతంగా నిలిపింది. స్పానిష్ సామ్రాజ్యంలో ఈప్రాంతంలో మాత్రమే జనసాధ్రత అల్పంగా ఉంది. 1719లో స్పానిష్ గవర్నర్ కోస్టారీకాను అమెరికాలో అతిపేద, దీనాఅవస్థలో ఉన్న స్పానిష్ కాలనీగా పేర్కొన్నాడు.
కోస్టారీకా పేదరికానికి మరొక ముఖ్యకారణం ఉంది.బానిసత్వానికి ఉపకరించే స్థానికజాతి ప్రజలు ఈప్రాంతంలో లభించక పోవడం ఒక కారణంగా ఉంది.కోస్టారీకాలో నివసిస్తున్న ప్రజలు అధికంగా వారి స్వంతభూములలో పనిచేస్తూ ఉండేవారు. ఇక్కడ పెద్ద ఎత్తున తోటలు (హాసియండ్స్) అభివృద్ధి చేయడానికి ఇది ఆటంకంగా మారింది.అందువలన స్పానిష్ ప్రభుత్వం ఈప్రాంతం పట్ల ఆసక్తి కనబరచక వారి అభివృద్ధి బాధ్యత వారికే వదిలింది.ఇలాంటి విపరీతమైన పరిస్థితి కోస్టారికాకు విచిత్రమైన గుర్తింపు తీసుకువచ్చాయి.మిగిలిన పొరుగు దేశాలకంటే కోస్టారీకాలో సమానత్వం అధికంగా ఉంది. ఇది కోస్టారీకా అభివృద్ధికి దోహదం చేసింది.కోస్టారీకా మెస్టిజోలు, స్థానికజాతి ప్రజల వత్తిడికి గురికాని గ్రామీణ ప్రజాస్వామ్యంగా మారింది.క్రమంగా స్పానిష్ వలస ప్రజలు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం, సారవంతమైన అగ్నిపర్వత ధూళితో నిండిన ప్రాంతాల వైపు దృష్టి కేంద్రీకరించడంతో ఈప్రాంతం ఒంటరితనం క్రమంగా దూరం అయింది.
స్వతంత్రం
మద్య అమెరికాలోని ఇతరదేశాల మాదిరి కోస్టారీకా స్పైయిన్ నుండి స్వతంత్రం కొరకు పోరాడనేలేదు. 1821 సెప్టెంబరు 15న " మెక్సికన్ వార్ ఆఫ్ ఇండిపెండెంస్ " (1802-21) లో చివరిగా స్పెయిన్ అపజయం పొందిన తరువాత గౌతమాలాలో ఉన్న అధికారులు మద్య అమెరికా దేశాలన్నింటికీ స్వతంత్రం ప్రకటించారు.ఆ తారీఖును ఇప్పటికీ కోస్టారీకా స్వతంత్రదినంగా జరుపుకుంటుంది. 1820లో స్పానిష్ రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించిన నికరాగ్వా, కోస్టారీకా లియోన్ (నికరాగ్వా) రాజధానిగా చేసుకుని స్వయంప్రతిపత్తితో వ్యవహరించాయి.
స్వతంత్రం తరువాత అధికారికంగా దేశభవిష్యత్తును నిర్ణయించడంలో కోస్టారీకా సమస్యలను ఎదుర్కొన్నది. కోస్టారికాలో స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత మెక్సికన్ ఎపైర్‌లో విలీనం అయిన కార్టగొ (నికరాగ్వా), హెరెడియా ప్రొవింస్ మద్దతుతో ఇంపీరియలిస్టులు , శాన్ జోస్ (కోస్టారీకా) , అలజుయేలా మద్దతుతో రిపబ్లికన్లు కొత్తగా రూపుదిద్దుకున్నారు.రెండు వర్గాలమద్య సమగ్రమైన అంగీకారం లేని కారణంగా కోస్టారికాలో మొదటి అంతర్యుద్ధం సంభవించింది.1823లో కోస్టారీకన్ సెంట్రల్ వ్యాలీలో ఉన్న ఒచొమొగొ కొండప్రాంతంలో " ది బాటిల్ ఆఫ్ ఒచొమొగొ " సంభవించింది. యుద్ధంలో రిపబ్లికన్లు విజయం సాధించారు. తరువాత కారాగో (కోస్టారీకా) నగరం రాజధాని హోదాను కోల్పోయింది. రాజధాని శాన్ జోస్ (కోస్టారీకా)కు తరలించబడింది. 1838లో " ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సెంట్రల్ అమెరికా " పనిచేయకుండా నిలిపివేయబడింది. తరువాత కోస్టారీకా సార్వభౌమ దేశంగా ప్రకటించబడింది.గౌతమాలా నగరం, ప్రస్తుతం కంటే కోస్టారికన్లు అధికంగా నివసిస్తున్న సెంట్రల్ ప్లాట్యూ మద్య సమాచారమార్గాలు బలహీనంగా ఉన్నందున ప్రాంతీయ ప్రజలు గౌతమాలా ప్రభుత్వం పట్ల తగినంత విధేయత చూపలేదు. కాలనీ కాలం నుండి ప్రస్తుత కాలం వరకు కోస్టారికా మద్య అమెరికాతో రాజకీయంగా సంబంధం కలిగి ఉండడానికి విముఖంగా ఉండడం ఈప్రాంతం ఇతర ప్రాంతాలతో అనుసంధానించడానికి అడ్డంకిగా నిలిచింది.
ఆర్ధిక ప్రగతి
19వ శతాబ్దంలో మొదటిసారిగా ఫాఫీ తోటలపెంపకం ఆరంభించబడింది. 1843లో కాఫీ గింజలతో మొదటి షిప్ కోస్టారీకా నుండి ఐరోపా‌కు చేరుకుంది.తరువాత కోస్టారికా కాఫీ ఎగుమతి చేస్తున్న ప్రధాన దేశాలలో ఒకటిగా మారింది.20వ శతాబ్దం నాటికి కోస్టారీకా సంపద అభివృద్ధికి కాఫీ ప్రధాన వనరుగా మారింది.జనసాంధ్రత అధికంగా ఉన్న సెంట్రల్ ప్లాట్యూలో అధికంగా పండించబడుతున్న కాఫీ పంట ఎద్దుల బండ్లద్వారా పసిఫిక్ సముద్రతీరంలోని పుంటరెనాస్ నౌకాశ్రయం చేరుకుంటుంది.ఐరోపా ప్రధాన మార్కెటుగా మారినప్పటి నుండి సెంట్రల్ ప్లాట్యూ నుండి అట్లాంటిక్ సముద్రం వరకు రవాణా మార్గం నిర్మించడానికి కోస్టారికా అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.ఈ ప్రయోజనం కొరకు 1870లో కోస్టారికా యు.ఎస్. వ్యాపారి మైనర్ సి.కెయిత్‌తో వెస్టర్న్ కరీబియన్ జోన్‌లో లైమన్ నౌకాశ్రయం వరకు రైలుమార్గం నిర్మించడానికి సంప్రదింపులు జరిపింది. అనేక కష్టనష్టాలకు ఓర్చి వ్యాధులు, ఆర్థికసమస్యలతో పోరాడి 1890లో రైలుమార్గ నిర్మాణం పూర్తి అయింది.రైలుమార్గ నిర్మాణంలో పాల్గొన్న ఆఫ్రో - కోస్టారికన్లలో అనేక మంది (మొత్తం జనాభాలో 3%) జమైకా నుండి పారిపోయి కోస్టారికా చేరుకున్నారు. యు.ఎస్. నేరస్థులు, ఇటాలియన్లు, చైనీయులు కూడా రైలుమార్గం నిర్మాణంలో పాల్గొన్నారు.రైలుమార్గ నిర్మాణంలో పాల్గొన్నందుకు బదులుగా కోస్టారికన్ ప్రభుత్వం కెయిత్‌కు పెద్ద భూభాగం, రైలుమార్గ లీజు మంజూరు చేసారు. వాటిలో కెయిత్ అరటిపంటను పండించి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు ఎగుమతి చేసాడు. ఫలితంకా కోస్టారికన్ ప్రధాన ఎగుమతి కాఫీ పంటకు అరటిపంట పోటీగా మారింది. యునైటెడ్ ఫ్రూట్ కంపెనీ వంటి విదేశీయులకు స్వంతమైన కంపెనీలు దేశీయ ఆర్థికరగంలో ప్రధానపాత్ర పోషించాయి.
20వ శతాబ్ధం
చారిత్రకంగా కోస్టారికా సాధారణంగా శాంతిని, స్థిరమైన రాజకీయాలు కలిగి ఉంది.సహ లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో ఇవి తక్కువగా ఉంటాయి.19వ శతాబ్దంలో కోస్టారీకాలో రెండు హింసాత్మక పీరియడ్స్ చోటుచేసుకున్నాయి. 1917-1919లో జనరల్ " ఫెడెరికో టినొకొ గ్రనాడోస్ " పదవీచ్యుతుని చేసి దేశం నుండి తరిమే వరకు సైనిక నియంతలా పాలన చేసాడు. ప్రజలచేత ద్వేషించబడిన టినొకొ పాలన కారణంగా కోస్టారీకా సైన్యం సంఖ్యాపరంగా, సంపదపరంగా, రాజకీయ మద్దతు పరంగా క్షీణించింది. 1948లో " జోస్ ఫిగర్స్ ఫెర్రర్ " అధ్యక్ష ఎన్నికను వ్యతిరేకిస్తూ సైనికతిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడు. 44రోజుల కోస్టారీకన్ అంతర్యుద్ధంలో దాదాపు 2,000 మంది మరణించారు. విజయవంతమైన తిరుగుబాటుదారులు సైనిక ప్రభుత్వం స్థాపించారు. తరువాత ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో ఎన్నిక చేయబడిన అసెంబ్లీ రాజ్యాంగ స్థాపనకు కృషి చేసారు. సస్కరణలు పనిచేయడం మొదలైన తరువాత సైనిక ప్రభుత్వం అధికారాన్ని 1949 నవంబరు 8న ఉల్టేకు బదిలీ చేసింది. తిరుగుబాటు ముగింపుకు వచ్చిన తరువాత పాల్గొన్న నాయకులు జాతీయ కథానాయకులు అయ్యారు.1953లో ఎన్నికల ద్వారా నూతన ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయబడింది. అప్పటి నుండి కోస్టారీకా 14 అధ్యక్ష ఎన్నికలు నిర్వహించింది. చివరిగా 2014లో అధ్యక్ష ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి. 1948 నుండి నిరాటంకంగా సాగిన ప్రజాస్వామ్యంతో కోస్టారీకాలో స్థిరమైన పాలన కొనసాగుతుంది.
భౌగోళికం
కోస్టారికా మద్య అమెరికాలో ఉంది. ఇది 8-12 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 82-86 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది.దేశం తూర్పు సరిహద్దులో కరీబియన్ సముద్రం, పశ్చిమ సరిహద్దులో పసిఫిక్ మహాసముద్రం ఉన్నాయి.మొత్తం సముద్రతీరం 1290 కి.మీ. ఇందులో కరీబియన్ సముద్రతీరం పొడవు 212 కి.మీ., పసిఫిక్ సముద్రతీరం పొడవు 1016 కి.మీ ఉన్నాయి.కోస్టారికా ఆగ్నేయ సరిహద్దులో పనామా (సరిహద్దు పొడవు 330కి.మీ ), ఉత్తర సరిహద్దులో నికరాగ్వా (సరిహద్దు పొడవు 309 కి.మి) ఉన్నాయి.మొత్తం కోస్టారికా భూభాగ జలాలు 51100 చ.కి.మి., 589 చ.కి.మి ఉన్నాయి.
చెర్రో చిరిపొ (3819 మీ ఎత్తు ) ప్రాంతం దేశంలో అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది. మద్య అమెరికాలో ఇది 6వ స్థానంలో ఉంది. " ఇరాజో వాల్కనొ " (3,431 మీ ఎత్తు) దేశంలో అత్యత ఎత్తైన వాల్కనొ (జ్వాలాముఖి) గా గుర్తించబడుతుంది.అత్యంత పెద్ద సరోవరం " లేక్ అరెనల్ ". కోస్టారీకాలో ఉన్న 14 అగ్నిపర్వతాలలో గత 75 సంవత్సరాల కాలంలో 7 అగ్నిపర్వతాలు బద్దలు అయ్యాయి. దేశంలో 5.7 మాగ్నిట్యూడ్ కంటే అధికమైన భూకంపాలు 10 మార్లు (వీటిలో 3 భూకంపాలు7.0 కంటే అధికం) సంభవించాయి.
కోస్టారికాలో పలు ద్వీపాలు ఉన్నాయి. కొకొస్ ద్వీపం (24 చ.కి.మి), దేశంలో అత్యంత విశాలమైన ద్వీపం ఇస్లా కలెరొ (151.6 చ.కి.మి). కోస్టారికా 25% నేషనల్ టెర్రిటరీ " ఎస్.ఐ.ఎన్.ఎ.సి" సంరక్షణలో ఉంది. కోస్టారికాలో పలు జాతుల జంతువులు ఉన్నాయి.
వాతావరణం
భూమద్యరేఖకు ఉత్తరంగా 8-12 డిగ్రీలలో ఉన్న కోస్టారీకా సంవత్సరమంతా ఉష్ణమండల వాతావరం కలిగి ఉంటుంది. సముద్రమట్టం నుండి ఎత్తు, వర్షపాతం, టోపోగ్రఫీ, భౌగోళిక వైవిధ్యం కారణంగా దేశం అంతటా ప్రాంతాలవారిగా వైవిధ్యమైన మైక్రోక్లైమేట్ నెలకొని ఉంది.
కోస్టారీకా వాతావరణం వర్షపాతం ఆధారితంగా వర్గీకరించబడుతున్నాయి. వాతావరణపరంగా సంవత్సరం రెండుభాగాలుగా విభజించబడుతుంది. వేసవి పొడి వాతావరణం (డ్రై సెషన్), వర్షాకాలం ప్రాంతీయంగా వింటర్ భావించబడుతుంది. వేసవి కాలం డిసెంబరు, ఏప్రిల్ వరకు, వింటర్ సెషన్ లేక వర్షాకాలం మే నుండి నవంబరు వరకు కొనసాగుతున్నాయి.ఈ సమయంలోనే అట్లాంటిక్ హరికేన్లు సంభవిస్తుంటాయి. ఈసమయంలోనే అధికంగా వర్షం కురుస్తుంటుంది.కరీబియన్ పర్వతసానువులలో ఉన్న " కార్డిలెరా సెంట్రల్ ప్రాంతాలలో వర్షపాతం అధికంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ వార్షిక వర్షపాతం 5,000 మి.మి ఉంటుంది. కరీబియన్ వైపు వాతావరణంలో తేమ అధికంగా ఉంటుంది. సముద్రతీర దిగువభూభాగంలో సరాసరి 27 డిగ్రీల సెల్షియస్ ఉష్ణోగ్రత, జనసంఖ్య అధికంగా ఉన్న ప్రధాన భూభాగంలో (కార్డిలెరా సెంట్రల్)) సరాసరి ఉష్ణోగ్రత 20 డిగ్రీల సెల్షియస్ ఉష్ణోగ్రత , పర్వతప్రాంతాలలో 10 డిగ్రీల సెల్షియస్ ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది.
ఆర్ధికం
వరల్డ్ బ్యాంక్ నివేదికల ఆధారంగా కోస్టారీకా తలసరి జి.డి.పి. 12,874 అమెరికన్ డాలర్లు (2013)అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం అయినప్పటికీ ఇప్పటికీ మౌలిక సౌకర్యాల నిర్వహణా లోపం, కొత్త పెట్టుబడుల కొరత మొదలైన సమద్యలను ఎదుర్కొంటున్నది. దేశంలో పేదరికం శాతం 23%. నిరుద్యోగ శాతం 7.8% (2012) వాణిజ్య లోటు బడ్జెట్ 5.2%. 2008లో 3% ఆర్థికాభివృద్ధి చెందింది. 2012 కోస్టారీకా ద్రవ్యోల్భణం 4.5%. 2006 అక్టోబరు 16న విదేశీమారకం విధానం ప్రవేశపెట్టబడింది. ఈవిధానం ద్వారా సెంట్రల్ బ్యాంక్ ద్రవ్యోల్భణం తగ్గించడం, యు.ఎస్.డాలర్ వాడకం తగ్గించడానికి కృషి చేయడానికి వీలు కలిగింది. అయినప్పటికీ 2006 కంటే 2009 నాటికి అమెరికన్ డాలర్‌కు వ్యతిరేకంగా కోస్టారీకన్ కోలాన్ విలువ 86% తగ్గింది.2014 నాటికి 550 కోస్టారీకన్ కోలన్‌కు 1 అమెరికన్ డాలర్‌గా క్రయవిక్రయాలు జరిగాయి. అలాగే ఒక యూరోకు 760 కోస్టారీకన్ కోలన్‌గా క్రయవిక్రయాలు జరిగాయి. కోస్టారీకా ప్రభుత్వం దేశంలో పెట్టుబడులు పెట్టేవారిగి పన్ను మినహాయింపు ప్రకటించింది. పలు అంతర్జాతీయ ఉన్నతసాంకేతిక సంస్థలు ఈప్రాంతంలో సంస్థలు స్థాపించి (ఇంటెల్, గ్లాక్సో స్మిత్ క్లైన్, ప్రాక్టర్ & గాంబ్లే ) ఎగుమతులు ప్రారంభించాయి.2006 లో ఇంటెల్ మైక్రొప్రొసెసర్ ఫెసిలిటీ మాత్రమే 20% కోస్టారీకన్ ఎగుమతులకు, 4.9% జి.డి.పి.కి భాగస్వామ్యం వహించింది. 2014 ఇంటెల్ కోస్టారీకాలో తయారీని నిలిపివేస్తున్నట్లు 1,500 మంది ఉద్యోగులను తొలగిస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. ప్రస్తుతం ఫెసిలిటీ టెస్ట్‌గా కొనసాగుతూ ఉంది. డిజైన్ ఫెసిలిటీలో 1,600 ఉద్యోగులు పనిచేస్తున్నారు. 2004 - 2005 మద్య కాలంలో ఆగ్నేయాసియా, రష్యా లతో వ్యాపారం అతివేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. 2004లో " ఆసియా - పసిఫిక్ ఎకనామిక్ ఫొరం "పర్యవేక్షణ దేశంగా ఉన్న కోస్టారీకా 2007లో నాటికి  సభ్యత్వదేశం అయింది. 2003 నుండి విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రణాళిక ఆధారంగా ఈప్రాంతంలో మొదటిదేశంగా విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో కోస్టారీకా సాధించిన అభివృద్ధిని గుర్తించిన " ది ఫైనాంషియల్ టైంస్ ఇంటెలిజెంస్ యూనిట్ " కోస్టారీకాకు " కరీబియన్ అండ్ సెంట్రల్ అమెరికన్ కంట్రీ ఆఫ్ ది ఫ్యూచర్ 2011/12 " అవార్డ్ ప్రధానం చేసింది. ఫార్మాస్యూట్ల్కల్స్, ఫైనాంషియల్ ఔట్ సౌర్సింగ్, సాఫ్ట్‌వేర్ డెవెలెప్మెంటు, ఎకోటూరిజం కోస్టారీకా ఆర్ధికరంగంలో ప్రధానపరిశ్రమలుగా ఉన్నాయి. కోస్టారీకా పౌరుల ఉన్నతవిద్యార్హత పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో ప్రధానపాత్ర వహిస్తుంది.1999 నుండి పర్యాటకం మొత్తం ఎగుమతుల కంటే అధికంగా దేశానికి విదేశీమారక ఆదాయం అందించింది. అరట్, అనాస, కాఫీ ప్రధాన వాణిజ్య పంటలుగా ఉన్నాయి. కోస్టారీకా కాఫీ ఉత్పత్తి కోస్టారీకా చరిత్ర, ఆర్ధికరంగంలో ప్రధానపాత్ర వహించింది. 2006 నాటికి వాణిజ్య పంటల ఎగుమతిలో కాఫీ 3వ స్థానానికి చేరింది. కోస్టారీకాలోని శాన్ జోస్, అలజుయేలా, హెరెడియా, పుంటరెనాస్, కార్టగొ ప్రాంతాలలో కాఫీ అధికంగా పండించబడుతుంది. కోస్టారీకాలో పండించబడుతున్న రుచికరమైన కాఫీగింజలలో " కోస్టారీకన్ టర్రజ్ " ఒకటి. ఇవి నాణ్యమైన అరాబికా కాఫీబీంస్ గింజలలో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు. ఎక్స్ప్రెస్సొ కాఫీ తయారు చేయడానికి వీటిని ఉపయోగిస్తారు.ఎక్స్ప్రెస్సొ కాఫీ తయారుచేయడానికి ఉపయోగించే కాఫీ గింజలు జమైకా లో ( " జమైకన్ బ్లూ మౌంటెన్ కాఫీ " ), గౌతమాలాలో " ఆంటిగ్వా గౌతమాలా " అని, ఎథియోపియా లో ( " ఎథియోపియన్ సిడామొ " ) మొదలైన దేశాలలో కూడా పండించబడుతున్నాయి. కోస్టారీకా అమెరికా మార్కెట్లకు అనుమతి కల్పిస్తుంది. అలాగే యూరప్, ఆసిలకు డైరెక్ట్ ఓషన్ యాక్సెస్ కల్పిస్తుంది. 2007 అక్టోబర్ మాసంలో నిర్వహించిన ప్రజాభిప్రాయసేకరణలలో స్వేచ్ఛావిఫణికి అనుకూలంగా 51.6% ఓట్లు లభించాయి.
గణాంకాలు
2011 గణాంకాల ఆధారంగా కోస్టారీకా జనసంఖ్య 43,01,712. వీరిలో స్వేతజాతీయులు (మెజిస్టోలు) 83.6%, ములాటోలు 6.7%, ఇండిజినియస్ స్థానిక ప్రజలు (స్థానిక అమెరికన్లు) 2.4%, నల్లజాతి ప్రజలు (ఆఫ్రో కరీబియన్లు )1.1%., ఇతరులు 5.2% ఉన్నారు. స్థానిక అమెరికన్లు 1,04,000. వీరు అధికంగా అభయారణ్యాలలో నివసిస్తున్నారు. వీరిలో క్యుయితిర్రిసి (ది సెంట్రల్ వ్యాలీ), మతంబు లేక చొరొటెగా ప్రజలు (గయానాకాస్టే), మలెకు ప్రజలు (నార్తెన్ అలజుయెలా), బ్రిబ్రిప్రజలు (సదరన్ అట్లాంటిక్), కబెకార్ (కార్డిలెరా డీ టలమంకా), గయామి (సదరన్ కోస్టారీకా, పనామా సరిహద్దు వెంట), బొరుకా ప్రజలు (సదరన్ కోస్టారీకా), టెర్రాబా (సదరన్ కోస్టారీకా). యుపేరియన్ పూర్వీకత కలిగిన ప్రజలలో అధికంగా స్పానిష్ సంతతికి చెందినవారు, జర్మన్, ఇంగ్లీష్, డచ్, ఫ్రెంచ్, ఐరిష్, పోర్చుగీసు, పోలిష్ కుటుంబాలు, జూయిష్ కుటుంబాలు ఉన్నాయి. ఆఫ్రో కోస్టారికన్లకు క్రియోల్ ఇంగ్లీష్ వాడుక భాషగా ఉంది. వీరు 19వ శతాబ్దంలో జమైకా నుండి వలసవచ్చిన శ్రామికవర్గానికి చెందిన ప్రజల సంతతికి చెందిన వారు. 2011 గణాంకాల ఆధారంగా 83.6% ప్రజలు శ్వేతజాతీయులు లేక మెస్టిజోలు, 6.7% ములాటోలు (స్వేతజాతి, నల్లజాతి మిశ్రిత ప్రజలు), స్థానికజాతి ప్రజలు 2.4% ఉన్నారు. స్థానిక, యురేపియన్ మిశ్రిత ప్రజలు మిగిలిన లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలకంటే తక్కువగా ఉన్నారు. కోస్టారీకా అనేకమంది శరణార్ధులకు ఆశ్రయం ఇచ్చింది. వీరిలో అధికంగా కొలంబియా, నికరాగ్వా ప్రజలు ఉన్నారు. ఫలితంగా కోస్టారీకాలో చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్న ప్రజలు 10% నుండి 15% (4,00,000- 6,00,000) ఉన్నారు. కొంతమంది నికరాగ్వా ప్రజలు సీజనల్ పనుల కొరకు కోస్టారీకా వచ్చి సీజన్ తరువాత తిరిగి వారి దేశానికి పోతుంటారు. 1970-1980 మద్య కాలంలో ఇతర లాటిన్ అమెరికాలలో అంతర్యుద్ధం సంభవించిన సమయాలలో ఆయాదేశాల ప్రజలు (ప్రత్యేకంగా చిలీ, అర్జెంటీనా )కోస్టారీకాలో శరణార్ధులుగా ఆశ్రయం పొందారు.ఎల్ సల్వేడార్ గొరిల్లాలు, ప్రభుత్వ డెత్ స్క్వాడ్ నుండి తప్పించుకున్న ప్రజలు శరణార్ధులుగా కోస్టారీకా చేరుకున్నారు. 2010లో వరల్డ్ బ్యాంక్ నివేదిక ఆధారంగా 4,89,200 వలసప్రజలు కోస్టారీకాలో నివసిస్తున్నారని అంచనా. వీరిలో నికరాగ్వా,పనామా,ఎల్ సల్వేడార్,హొండూరాస్,గౌతమాలా, బ్రెజిల్ దేశాల ప్రజలు ఉన్నారు. కోస్టారీకా ప్రజలు 1,25,306 మంది విదేశాలలో నివసిస్తున్నారు. వీరు అధికంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్,పనామా,నికరాగ్వా,స్పెయిన్,మెక్సికో,కెనడా,వెనుజులా,డోమనికన్ రిపబ్లిక్, ఈక్వెడార్ దేశాలలో నివసిస్తున్నారు.
మతం
కోస్టారీకాలో రోమన్ కాథలిజం ప్రధాన భాషగా, 1949 రాజ్యాంగాన్ని అనుసరించి దేశ అధికార భాషగా ఉంది. అదేసమయంలో దేశంలో మతస్వాతంత్ర్యం ఉంది. అమెరికా ఖండాలలో రోమన్ కాథలిజం దేశీయ మతంగా అంగీకరించిన దేశం కోస్టారీకా మాత్రమే. ఐరోపా లోని సూక్ష్మ దేశాలైన లీచ్తెంస్టియన్, మొనాకొ, వాటికన్, మాల్టా దేశాలలో రోమన్ కాథలిజం దేశీయమతంగా ఉంది.
2007లో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కోస్టారీకా దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన మతపరమైన గణాంకాల ఆధారంగా 70.5% కోస్టారీకాలో రోమన్ కాథలిక్కులు (44.9% కాథలిక్కులు), 13.8% ఎవాంజికల్ ప్రొటెస్టెంట్లు, నాస్థికులు 11.3%, ఇతర మతస్థులు 4.3% ఉన్నారు. ఆసియా, మిడిల్ ఈస్ట్ నుండి స్వల్పంగా, నిరంతరంగా సాగుతున్న వలసల కారణంగా ఇతర మతస్థుల సంఖ్య (మొత్తం జనసంఖ్యలో 2%) అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. బౌద్ధులలో చాలామంది హాన్ చైనీస్ కమ్యూనిటీ సభ్యులుగా ఉన్నారు. 40,000 మంది ఉన్న బౌద్ధులలో కొత్తగా మతం మారిన ప్రజలు ఉన్నారు. దేశంలో 500 ముస్లిం కుటుంబాలు ఉన్నాయి. మొత్తం ప్రజలలో వీరి సంఖ్య 0.001% ఉంది. " ది చర్చ్ ఆఫ్ జీసస్ క్రైస్ట్ ఆఫ్ లేటర్ డే సెయింట్స్ "లో 35,000 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. శాన్ జోస్ కోస్టారీకా టెంపుల్ ప్రాంతీయ ఆరాధనా కేంద్రంగా సేవలందిస్తుంది. వీరు మొత్తం జనసంఖ్యలో 1% ఉన్నారు.
Languages
కోస్టారీకా అధికంగా స్పానిష్ భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది కోస్టారీకన్ స్పానిష్‌గా పిలువబడుతుంది. ఇండిజెజియస్ రిజర్వ్ ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ కొన్ని స్థానిక భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. వీటిలో బిర్బిరి, మలేకు, కబెకార్, న్గబెరె ప్రధానమైనవి. వీటిలో కొన్ని భాషలకు వేలసంఖ్యలో వాడుకరులు ఉండగా మరికొన్ని భాషలకు వందల సంఖ్యలో వాడుకరులు ఉన్నారు. టెరిబె, బొరుకా భాషలకు వెయ్యి మంది కంటే తక్కువ వాడుకరులు ఉన్నారు. ఇంగ్లీష్ ఆధారిత క్రియోల్, జమైకన్ పటోసి (లెమనీస్ క్రియోల్) కరీబియన్ సముద్రతీర ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది. 18 వయసు పైబడిన ప్రజలలో 10.7% ప్రజలకు ఆంగ్లం వాడుక భాషగా ఉంది,07% ప్రజలకు ఫ్రెంచి వాడుక భాషగా ఉంది, 3% ప్రజలకు పోర్చుగీస్ వాడుక భాషగా జర్మన్ ద్వితీయ భాషగా ఉంది.
సంస్కృతి
మెసొమెరికన్, దక్షిణమెరికా సంస్కృతులు కలుసుకునే ప్రధానకేంద్రం కోస్టారికా. 16వ శతాబ్దంలో స్పానిష్ విజయయాత్ర ఇక్కడకు చేరుకున్న సమయంలో నైరుతీప్రాంతంలో ఉన్న నికోయా ద్వీపకల్పం నహుయత్ నాగరికత ప్రజలు నివసిస్తున్న ప్రాంతానికి దక్షిణసరిహద్దుగా ఉంది. మద్య, దక్షిణ ప్రాంతాలలో చిబ్చా నాగరికత ప్రభావం ఉంది. అట్లాంటిక్ సముద్రతీరంలో 17-18 శతాబ్ధాలలో ఆఫ్రికన్ శ్రామికులు ఆధిక్యతలో ఉన్నారు.
16వ శతాబ్దంలో స్పానిష్ వలసల ఫలితంగా స్పానిష్ సంస్కృతి ప్రజల దైనందిక జీవితంలో ప్రభావం చూపింది. స్పానిష్ భాష, కాథలిక్ మతం ప్రాథమికంగా ప్రభావితం చేసాయి.
" ది డిపార్టుమెంట్ ఆఫ్ కల్చర్, యూత్, స్పోర్ట్స్ " సాంస్కృతిక జీవన అభివృద్ధి, అనుసంధానానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. డిపార్టుమెంటు కార్యక్రమాలలో సంస్కృతి, విషయుయల్ ఆర్ట్స్, సైన్సు ఆర్ట్స్, సంగీతం, పాట్రిమొని, గంధాలయ విధానం మొదలైన విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. శాశ్వత కార్యక్రమాలలో సింఫొనీ ఆర్కెస్ట్రా ఆఫ్ కోస్టారీకా, యూత్ సింఫొనీ ఆర్కెస్ట్రా అంతర్భాగంగా ఉన్నాయి. నృత్యసంబంధిత కార్యక్రమాలలో సొకా మ్యూసిక్‌ల్సొక, సల్సా మ్యూసిక్‌ల్సొక,బచట, మెరెంగ్యూ, కుంబియా, కోస్టారికన్ స్వింగ్ నృత్యాలు వయసైన , యువతను ఆకర్షిస్తున్నాయి. జానపద నృత్యాలకు పక్కవాయిద్యంగా గిటార్ ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. అయినప్పటికీ మరింబా వాయిద్యానికి జాతీయ వాయిద్యంగా గుర్తింపు ఇవ్వబడింది.
కోస్టారీకన్‌తో సంబధితమై ఉన్న సామెత " పురా విదా ". ఇది కోస్టారీకా జీవనవిధానాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ప్రజలు వీధులలో సంచరించే సమయంలో దుకాణాలలో ఆహారం కొనుగోలుచేసే సమయంలో ఒకరిని ఒకరు చూసుకునే సమయంలో " ప్యూరా విదా " (మంచి జీవితం అని దీనికి అర్ధం) చెప్పుకుంటారు.
ఆహారం
కోస్టారీకా ఆహారవిధానాలలో స్థానిక అమెరికన్, స్పానిష్, ఆఫ్రికన్, ఇతర ఆహారవిధానాలు మిశ్రితమై ఉంటాయి. టమలె మరుయు మొక్కజొన్నతో చేసే సంప్రదాయ ఆహారాలు ఇండిజెనియస్ ప్రజల ఆహారవిధానాలను, పొరుగున ఉన్న మెసొమెరికన్ ఆహారవిధానాలను ప్రతిబింభిస్తుంటాయి. స్పెయిన్ వారు మసాలాదినుసులు, పెపుడు జంతువులను ఇతర ప్రాంతాల నుండి తమ వెంట ఇక్కడకు తీసుకుని వచ్చారు. 19వ శతాబ్దంలో ఆఫ్రికన్ రుచులు ఇతర కరీబియన్ రుచులతో కోస్టారీకన్ ఆహారం మీద ప్రభావం చూపాయి.అందువలన కోస్టారీకన్ ఆహారం ప్రస్తుతం అత్యంత వైద్యభరితంగా మారింది. సమీపకాలంలో దేశంలో భాగంగా మారిన ప్రతి ఒక్క సంప్రదాయ సమూహం ఆహారవిధానాలు కోస్టారికా ఆహారసంస్కృతితో మిశ్రితమై ఉన్నాయి.
క్రీడలు
1936లో కోస్టారీకా " సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ "లో పాల్గొన్నది. ఇందులో కోస్టారీకన్ క్రీడాకారుడు " బెర్నార్డో డీ లా గుయార్డియా " పాల్గొన్నాడు. 1980లో మొదటిసారిగా " వింటర్ ఒలింపిక్స్ "లో పాల్గొన్నది. ఇందులో కోస్టారీకన్ క్రీడాకారుడు " అర్తురో కించ్ " పాల్గొన్నాడు. కోస్టారీకా సాధించిన 4 ఒలింపిక్ పధకాలను స్విమ్మింగ్ క్రీడ ద్వారా సిల్వియా పాల్, క్లౌడియా పాల్ సోదరీమణులు సాధించారు.1996లో క్లౌడియా స్విమ్మింగ్‌లో బంగారుపతకం సాధించింది.
కోస్టారీకాలో ఫుట్ బాల్ క్రీడ చాలా ప్రబలమైనదిగా ఉంది. " కోస్టారీకా నేషనల్ ఫుట్ బాల్ టీం " నాలుగుమార్లు ఎఫ్.ఐ.ఎఫ్.ఎ. వరల్డ్ కప్ క్రీడలలో పాల్గొని 2014 ఎఫ్.ఐ.ఎఫ్.ఎ. టోర్నమెంటులో క్వార్టర్ ఫైనల్ చేరుకుంది. 2002 లో " రీజనల్ కాంకాకాఫ్ గోల్డ్ కప్ " రన్నర్‌గా నిలిచింది. పౌలో వాంచాపే ఇంగ్లాండులో మూడు క్లబ్బుల తరఫున 1900, 2000 లలో పాల్గొని కోస్టారీకన్ ఫుట్ బాల్‌కు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తీసుకుని వచ్చాడు.
విశేషాలు
right|300px|thumb|Quepos coastline as seen from the Tarrazu highlands, Costa Rica
బయటి లింకులు
వర్గం:లాటిన్ అమెరికా దేశాలు
జెర్రిపోతు
జెర్రిపోతు భారతదేశం అంతటా వ్యాపించి ఉన్న సాధారణంగా కనిపించే ఒక విషం లేని పాము. ఇది 10-12 అడుగుల వరకూ పెరగగలదు. ఎక్కువగా వరి, వేరుశనగ పొలాల్లో ఎలుకలను పట్టి తినే ఈ పామును 'రైతుమిత్రుడు' అంటారు. ఎక్కువగా ఎలుకలు తినడం వలన ఆంగ్లంలో దీనిని ర్యాట్ స్నేక్ అని అంటారు. త్రాచుపామును పోలి ఉండటం వలన త్రాచు పాముగా భ్రమపడతారు.
వర్గం:పాములు
ఏలకుల నూనె
ఏలకుల నూనె  ఒక ఆవశ్యక నూనె.ఒక సుగంధ తైలం. ఏలకులనూనె ఔషధ గుణాలు కల్గి ఉంది.ఏలకులను ఆహారంలో మసాలా దినుసుగా ఉపయోగిస్తారు. ఏలకులను ఆంగ్లంలో కార్డమమ్ అంటారు.ఏలకుల మొక్క వృక్షశాస్త్రంలో జింజీబెరేసియా కుంటుంబానికి చెందిన మొక్క.
ఏలకుల మొక్క
ఏలకుల మొక్క బహువార్ధిక చెట్టు.ఇండియా శ్రీలంక ఎక్కువ సాగు చేస్తారు.చెట్టు నాలుగు మీటర్ల (13 అడుగులు) ఎత్తువరకు పెరుగును.ఆకులు వెడల్పుగా పొడవుగా వుండి, ఆకు చివర కోసుగా ఈటె వలె వుండును, ఏలకుల మొక్క వృక్షశాస్త్రంలో జింజీబెరేసియా కుంటుంబానికి చెందిన మొక్క. మొక్క వృక్షశాస్త్ర పేరు ఎలెట్తరియా కార్డోమొమమ్ (Elettaria cardomomum ).చిన్న పసుపు రంగు పూలను కల్గి వుండును. సాగిన ఆండాకారపు పండు/కాయ లోపల విత్తనాలు వుండును.కాయ పసుపు ఆకుపచ్చని వెలుపలలి తొక్కను కల్గి ముడు ముఖాలు/పార్శాలు కల్గి వుండును.
ఏలకులు పురాతన కాలం నుండివినియోగంలో ఉన్నాయి.ఈజిప్టులు ఎలక్కులను సుగంధ ద్రవ్యాలలోవాడేవారు, అలాగే పళ్లను తెల్లగా వుడుటకై, ఏలక్కులను నమిలేవారు.అలాగే ధూపముగా వాడేవారు. అరబ్భులు ఎలక్కులపొడిని కాపీ తేనీరులో వాడుతారు.ఆసియాలో వంటల్లో ఎలక్కులు ముఖ్యమైన మాసాల దినుసు.ఇండియాల్లో మాంసాహార వంటల్లో, తీపి వంటకాల్లో ఎలక్కులను ఉపయోగిస్తారు.వేలేరియస్ కోర్డస్ అనే అతను మొదటగా 1544లో ఏలకుల ఆవశ్యకంనూనెను ఉత్పత్తి చేసాడు.
పళ్ళు చేదుగా వున్న ఆహార యోగ్యం. ఏలకులను ప్రపంచంలో కొన్ని ప్రదేశాలలో మాత్రమే సాగు చేస్తున్నారు.శ్రీలంక, లావోస్, నేపాల్, గౌటమాల,, ఇండియా.ఏలకుల విత్తనాలలో సల్ఫర్, కాల్సియమ్, ఫాస్పర్ ఖనిజాలు ఉన్నాయి. విత్తనాలలో 5% వరకు వోలటైల్ నూనెలు/ఆవశ్యక నూనెలు ఉన్నాయి. నూనె లేత లేదా పాలిపోయిన పసుపు రంగులోవుండును.
నూనె సంగ్రహణం
ఏలకుల గింజల నుండి అవశ్యక నూనెను ఆవిరి స్వేదన క్రియ/స్టీము డిస్టిలేసను పద్ధతిలో సంగ్రహిస్తారు, పక్వానికి వచ్చి, దోరగా పండక ముందే కాయలను సేకరిస్తారు.విత్తనాల నుండి నూనె దిగుబడి శాతం 5% వరకు వుండును.
నీటి ఆవిరి సంగ్రహణ పద్ధతి ప్రధాన వ్యాసం: ఆవశ్యక నూనెల ఉత్పత్తి- నీటి ఆవిరి ద్వారా స్వేదనక్రియ చదవండి.
నూనె
నూనె లేత పసుపు రంగులో వుండు పారదర్శక నూనె. నీటి వలె స్నిగ్థత కల్గి వుండును. సువాసన కలిగిన నూనె.
నూనెలోని రసాయన పదార్థాలు/సమ్మేళనాలు
ఏలకుల ఆవశ్యక నూనెల్లోని కొన్ని ముఖ్య రసాయన సమ్మేళనాలు:ఆల్ఫా పైనేన్, బీటా పైనేన్, సబినెన్, మైర్సేన్, ఆల్ఫా పేలాన్డ్రెన్, లిమోనేన్, 1,8-సినేయోల్, y-టెర్పేనైన్, p- సైమెన్, టెర్పినోలేన్, లినలూల్, లినలైల్ ఆసిటేట్, టెర్పినేన్-4- ఆయిల్, ఆల్ఫా టేర్పీనియోల్ ఆసిటేట్, సిట్రోనెల్లోల్, నేరోల్, జెరానియోల్, మిథైల్ యూజెనోల్, ట్రాన్స్-నేరోలిడోల్.
నూనెలోని రసాయన పదార్థాలు/సమ్మేళనాల పట్టిక
నూనె ఔషధ గుణాలు
ఏలకుల నూనె యాంటి సెప్టిక్ (కుళ్లిపోకుండ నిలువరించు), శూలరోగమును పోగొట్టే, వాతహరము, జీర్ణకారి, శిరోరోగములకు మందుగా, మూత్రవర్ధకమైన మందుగా, కఫాన్ని హరించే మందు,, ఉద్దీపకంగా, ఔషధ గుణాలను క్లగి ఉంది. .వర్తమాన కాలంలో ఏలకుల నూనెను కండరాల, శ్వాసకోశ నొప్పులను రుగ్మతలను తగ్గించుటకు వాడుతున్నారు.కోరింత దగ్గు, ఆస్త్మా వంటి వాటికి కూడా ఏలకులనూనె బాగా పనిచేయును.
మూలాలు
వర్గం:నూనెలు వర్గం:ఆవశ్యక నూనెలు వర్గం:సుగంధ తైలాలు
మాఘీ
మాఘీ, మకరసంక్రాంతికి పంజాబీ రూపం. శీతాకాలంలో  భారతదేశం మొత్తం మీద జరుపుకునే మకరసంక్రాంతిని వీరు మాఘీ పేరుతో చేసుకుంటారు. పంజాబీ పంచాంగం ప్రకారం వచ్చే మాఘ మాస మొదటి రోజును మాఘీగా జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగను పంజాబ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, హర్యానా ప్రజలు చేసుకుంటారు. సంప్రదాయంగా, కాలానుసారంగా, ఆధ్యాత్మికంగా పంజాబీలకు ప్రత్యేకమైన  పండుగ ఇది. వ్యవసాయ నూతన సంవత్సరంగా  జరుపుకునే ఈ  పండుగలో ఆటపాటలకు విశేష ప్రముఖ్యత ఉంటుంది.
కాలానుగుణమైన పండుగ
పగలు పెద్దగా ఉండటాన్ని సూచిస్తుంది మాఘీ. శీతాకాల ప్రభావం తగ్గుముఖం పట్టే సమయంలో వస్తుంది ఈ పండుగ. దీనిని బారా దిన్(పొడవైన రోజు) అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. శిశిరకాలం ప్రారంభ సూచనగా చేసుకుంటారు. సూర్యమాన మాఘమాసంలో మాఘీ జరుపుకుంటే, చంద్రమాన మాఘమాసంలో బసంత్ పండుగను జరుపుకుంటారు పంజాబీలు. రెండు పండుగలూ కాలానుగుణంగానే జరుపుకుంటారు. బసంత్ కన్నా ముందు మాఘీ పండుగే వస్తుంది.