cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
భారతీయ శాస్త్రీయ నాటకం
నాట్య శాస్త్రం
రాజ న్యాయస్థానాల ఆధ్వర్యంలో, ప్రదర్శకులు ఒక స్టేజ్ మేనేజర్ (సూత్రధర) ద్వారా దర్శకత్వం వహించిన ప్రొఫెషనల్ కంపెనీలకు చెందినవారు, వారు కూడా నటించవచ్చు. ఈ పని ఒక తోలుబొమ్మలాటతో సమానంగా భావించబడింది - "సూత్రధార"  అంటే సాహిత్యపరమైన అర్ధం "తీగలను లేదా దారాలను పట్టుకున్నది". ప్రదర్శనకారులకు స్వర, భౌతిక సాంకేతికతపై కఠిన శిక్షణ ఇవ్వబడింది. మహిళా ప్రదర్శనకారులపై ఎలాంటి నిషేధాలు లేవు; కంపెనీలు అందరూ  పురుషులు, అందరూ  స్త్రీలు  మిశ్రమ లింగం. గల కొన్ని భావాలు కల్గిన  పురుషులు కు అందరికీ  అమలు చేయడానికి తగనివిగా పరిగణించబడ్డాయి, అయితే,ఇవి  మహిళలకు బాగా సరిపోతాయి. కొంతమంది ప్రదర్శకులు తమ వయస్సులో ఉన్న పాత్రలను పోషించారు, మరికొందరు తమ కంటే చిన్నవారు గా  లేదా పెద్దవారు గా పాత్రలు పోషించారు. థియేటర్‌లోని అన్ని అంశాలలో, ట్రీటీస్ నటన (అభినయ) పై ఎక్కువ దృష్టిని ఇస్తుంది, ఇందులో రెండు శైలులు ఉంటాయి: వాస్తవిక (లోకధర్మి) సాంప్రదాయ (నాట్యధర్మి), అయితే వాటిపై ప్రధాన దృష్టి ఉంటుంది.
మూలాగ్రంథంలో వివరించిన రాస సిద్ధాంతం భారతదేశంలోని ఆధునిక థియేటర్‌తో పాటు భారతీయ సినిమాపై, ముఖ్యంగా బాలీవుడ్‌  పరిశ్రమ పై  చాలా  ప్రభావం చూపింది.
మృచకతిక ( ది లిటిల్ క్లే కార్ట్ )
ది లిటిల్ క్లే కార్ట్ (మృచకతిక) ప్రాచీన సంస్కృత నాటకాలలో, ఈ నాటకాన్ని క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దంలో శూద్రక రచించారు. శృంగారం, సెక్స్, రాజ కుట్ర  హాస్యంతో కూడిన ఈ నాటకం  రసవంతమైన కథతో అనేక మలుపులు కలిగి ఉంది. ప్రధాన కథ చారుదత్త అనే యువకుడి గురించి,  ధనిక వేశ్య లేదా నాగర్వధుడైన వసంతసేన పట్ల అతని ప్రేమ. ప్రేమ వ్యవహారం రాజ ఆస్థానంతో ఇబ్బందిగా  ఉంటుంది, అతను కూడా వసంతసేన వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. తర్వాత ఈ ఫ్లోట్ దొంగలు  తప్పుడు  గుర్తింపులతో  మరింత సంక్లిష్టమైనదిగా మారింది   తద్వారా ఇది చాలా నవ్వించే  వినోదకరమైన  ఆటగా మారింది. 1924 లో న్యూయార్క్‌లో ప్రదర్శించినప్పుడు ఇది గొప్ప  ప్రశంసలను అందుకుంది.ఇదే నాటకాన్ని 1984 హిందీ సినిమా ఉత్సవ్‌గా రూపొందించారు, దీనికి  గిరీష్ కర్నాడ్ దర్శకత్వం వహించారు. 2001 చిత్రం మౌలిన్ రూజ్‌లో చిత్రీకరించబడిన భారతీయ నాటకం!
భాసుడు
భాసా అత్యంత ప్రసిద్ధ నాటకాలు స్వప్నవాసవదత్తం    "వాసవదత్త కల, పంచరాత్ర,  ప్రతిజ్ఞ యౌగంధరాయణం  "యౌగంధరాయణ ప్రమాణాలు") ఉన్నాయి. కొన్ని ఇతర నాటకాలు ప్రతిమనాటక, అభిషేకనాటక, బాలచరిత, దాతవక్య, కర్ణభార, దాతఘటోత్కచ, చిరుదత్త, మధ్యమావ్యయోగ  అరుభాగ.
భాసా ఉత్తమ సంస్కృత నాటక రచయితలలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు, కాళిదాసు తర్వాత రెండవవాడు. అతను కాళిదాసు కంటే ముందున్నాడు 3 వ లేదా 4 వ శతాబ్దం CE కి చెందినవాడు.
కాలిదాసు
కాలిదాసు (4 వ -5 శతాబ్దం CE ) సంస్కృతంలో సులభంగా గొప్ప కవి  నాటక రచయిత,  ఆంగ్ల సాహిత్యంలో షేక్స్పియర్ ఆక్రమించిన సంస్కృత సాహిత్యంలో అదే స్థానాన్ని ఆక్రమించాడు. అతను ప్రధానంగా ప్రసిద్ధ హిందూ ఇతిహాసాలు ఇతివృత్తాలతో రచనలు చేస్తాడు ; కాళిదాసు మూడు ప్రసిద్ధ నాటకాలు ఉన్నాయి విక్రమార్వణం   ( "విక్రమా  ఊర్వశి"), మాలవికాగ్నిమిత్రం ( "మాళవిక  అగ్నిమిత్ర"),అనేది   అతని  చాలా ప్రసిద్ధి పొందిన  నాటకం అభిజ్ఞానకుంతలం ("శకుంతల గుర్తింపు "). చివరిగా పేరు పొందిన నాటకం ఇది సంస్కృతంలో గొప్ప నాటకంగా పరిగణించబడుతుంది. కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాల తర్వాత, ఇది ప్రముఖ జర్మన్ రచయిత గోథేని ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటుంది, అతను ఇలా వ్రాస్తాడు:
ఇతర ప్రధాన నాటకాలు
కూడియట్టం మాత్రమే పురాతన సంస్కృత థియేటర్ జీవించి -ది. (కళాకారుడు: మణి దామోదర చాక్యార్ )]]
ప్రదర్శనలు
విద్యాధర్ శాస్త్రి సంస్కృత నాటకాలను మూడు  రచించారు. <i id="mwATo">పూర్ణానందం</i>, కాళిదైన్యం ,దుర్బల బలం.
ప్రఫుల్ల కుమార్ మిశ్రా చిత్రాంగద, కరుణ నాటకాలను రచించారు.
ఏక్ దిన్ అచానక్ (సినిమా)
ఏక్‌ దిన్ అచానక్ 1989లో మృణాళ్ సేన్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన హిందీ చలనచిత్రం. రామపాద చౌదురి రాసిన ‘బీజ్’ అనే బెంగాళీ నవల రూపొందించబడిన ఈ చిత్రంలో శ్రీరామ్ లాగూ, షబానా అజ్మీ, అనిల్ చటర్జీ, అపర్ణా సేన్, రూపా గంగూలీ, ఉత్తరా బాక్కర్ తదితరులు నటించారు. 1989 జాతీయ చలన చిత్ర అవార్డుల్లో ఈ చిత్రం ఉత్తమ సహాయనటి (ఉత్తరా బాక్కర్) విభాగంలో బహుమతిని అందుకుంది.
కథా నేపథ్యం
ఒక ఇంటిలో నలుగురు పాత్రల మధ్య ఊపిరి బిగపట్టి చూసేలా తీసిన ఈ చిత్రం హింది సినీ చరిత్రలో ఒక మరపురాని సినిమా.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:మృణాళ్ సేన్ చిత్రాలు వర్గం:హిందీ సినిమా వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు వర్గం:షబానా అజ్మీ నటించిన సినిమాలు
భూటాయ్ (ఖుర్ద్)
భూటాయి (ఖుర్ద్), తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బజార్‌హథ్నూర్‌ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బజార్‌హథ్నూర్‌ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 58 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 71 ఇళ్లతో, 301 జనాభాతో 543 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 145, ఆడవారి సంఖ్య 156. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 10 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 288. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569641 .పిన్ కోడ్: 504304.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి బజార్‌హథ్నూర్‌లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల బజార్‌హథ్నూర్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఇచ్చోడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
భూటాయి (ఖుర్ద్)లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
భూటాయి (ఖుర్ద్)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
భూటాయి (ఖుర్ద్)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, కంది, జొన్న
ఉగర్ ఔలాఖ్
భౌగోళికం, జనాభా
ఉగర్ ఔలాఖ్ (213) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 342 ఇళ్లతో మొత్తం 1907 జనాభాతో 527 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప  పట్టణమైన అజ్నలా అన్నది 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1013, ఆడవారి సంఖ్య 894గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 810 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37361.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాలలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప టి.బి వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సంచార వైద్య శాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరు లేదు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు లేదు. సమీప పోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలు లేదు. సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ లేదు. సమీప ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు  ఉంది. రైల్వే స్టేషన్  లేదు. ఆటోల సౌకర్యం గ్రామంలో కలదు
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు. సమీప ఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకు లేదు. సమీప వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
వ్యవసాయ ఋణ సంఘం లేదు. సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందం లేదు. సమీప స్వయం సహాయక బృందంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం ఉంది. వారం వారీ సంత లేదు. సమీప వారం వారీ సంతగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ లేదు. సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
విద్యుత్తు
18 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి(ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరా  ఉంది. 19 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా  ఉంది. 1 1 15 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
ఉగర్ ఔలాఖ్ (213) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
లిటిల్ రాస్కెల్
నవల యొక్క సంక్షిప్త కథ
సాంబశివరావు ఒక బ్యాంకు ఉద్యోగి. ఆ బ్యాంకు రిక్రియేషన్ క్లబ్ ఎనివర్సరీ సెలబ్రేషన్ జరుగుతుంది. ఆ సెలబ్రేషన్ లో ధశరధరామయ్య గారు గతం చెప్పటంతో నవల ప్రారభం అవుతుంది. ఇందులోని ముఖ్య పాత్రధారి పేరు రాజేష్ (లిటిల్ రాస్కెల్). రాజేష్ వాళ్ళ అమ్మ సావిత్రి. ఆవిడ దగ్గరే రాజేష్ పెరుగురతాడు. రాజేష్ అమ్మ సావిత్రి దగ్గర నుండి రైలులో రాజేష్ ను ధశరధరామయ్య గారైన వాళ్ళ కొడుకు సాంబశివరావు దగ్గరకు రాజేష్ ని పంపిస్తుంది. రాజేష్ అమ్మ సావిత్రి రాజేష్ కి వాళ్ళ దగ్గర ఎలా ఉండాలో ఎలా ఉండ కూడాదో మరి మరి చెప్పి పంపిస్తుంది. సాంబశివరావు భార్య సాహితి. ధశరధ రామయ్య గారి కుటుంబానికి, రాజేష్ కి తల్లి అయిన సావిత్రికి ఏ విధమైన సంభంధం ఉండదు. మరి రాజేష్ తల్లి అయిన సావిత్రి ఎందుకు వాళ్ళ దగ్గరకే రాజేష్ ని పంపిందో తెలుసుకోవాలంటే ఆసక్తికరంగా, తప్పక చదవవలసిన నవల లిటిల్ రాస్కెల్.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచనలు
తారణ
సా.శ. 1884-1885, 1944-1945లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి తారణ అని పేరు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
విజ్ఞానజ్యోతి
విజ్ఞానజ్యోతి లిఖిత పత్రిక. ఇది రెండునెలలకొకసారి వెలువడెడిది. తొలి సంచిక 1969, సెప్టెంబరు 5వ తేదీ ఉపాధ్యాయ దినోత్సవము నాడు ఆవిష్కరించబడింది. రాజమండ్రి నుండి వెలువడినది. రాజమహేంద్రవర కేంద్రోపాధ్యాయ సంఘము తరఫున ఈ పత్రిక వెలువడింది. ఈ పత్రికకు యం.వి.నారాయణాచార్య ప్రధాన సంపాదకుడు. సంపాదక వర్గంలో యం.వి.కృష్ణయ్య, యస్.ఎ.పద్మనాభం, వి.బి.సుబ్రహ్మణ్యం, కె.సావిత్రి ఉన్నారు. గోవిందలూరి సత్యనారాయణ ఈ పత్రిక లేఖకుడు.
ఈ పత్రికలో కథానికలు, కార్టూనులు, జోకులు, గేయాలు,వ్యాసాలు బాతాఖూనీ, చలనచిత్రజ్యోతి, బాలజ్యోతి వంటి శీర్షికలు, ఎర్రగులాబీ, విజయవిలాసం మొదలైన సీరియళ్లు, శ్రీశ్రీ లిమట్రిక్కులు వంటి రచనలు ప్రచురింపబడ్డాయి. ఇంకా సంస్కృత, హిందీ, ఆంగ్ల విభాగాలలో కూడా రచనలు ప్రచురింపబడ్డాయి. ఈ పత్రిక ప్రతిసంచికను ఒక్కొక్కరిచే ఆవిష్కరించడం ప్రత్యేకత. ఈ పత్రిక బాలలకు కథల పోటీ నిర్వహించి గెలుపొందిన కథలను ప్రచురించింది.
అభినందనలు
ఈ పత్రిక ఆరంభసంచికలో మధునాపంతుల సత్యనారాయణశాస్త్రి అభినందిస్తూ వ్రాసిన పద్యాలు: లోకవైచిత్రికి విశాల లోచనంబు భావసువ్యక్తకు మృదు స్వాదుగీతి లలిత వాగ్దేవతా ఫాల తిలక రచన పురుడు లేనిది పత్రిక పుట్టువనగ
ఒక్క విజ్ఞానసుజ్యోతి యుదయమైన సుప్రభాతము నేడు భాషాప్రబంధ సాంద్రమై యొప్పునో రాణ్మహేంద్ర నగరి! దీప్తి మద్వాణి నాశీర్వదింప గదవె!
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం:వ్రాత పత్రికలు వర్గం:తెలుగు ద్వైమాస పత్రికలు వర్గం:1969 పత్రికలు
పార్థివ
సా.శ. 1885-1886, 1945-1946లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి పార్థివ అని పేరు.
తమ్మా శ్రీనివాసరెడ్డి
అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి పొందిన ఫొటోగ్రాఫర్.15.5.1968 న తాడేపల్లి లో జన్మించారు. ఇండియా టుడే కు ఫొటో జర్నలిస్టు.39 మెడల్స్, 93 అవార్డులు, 387 మెరిట్ సర్టిఫికేట్ లు, జాతీయ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పొందారు.
రాజా రాధా రెడ్డి
కూచిపూడి రంగం లోనే కాక యావత్ కళాలోకానికి రాజా-రాధా రెడ్డిలుగా సుపరిచితులయిన రాజారెడ్డి, రాధారెడ్డి దంపతులు ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందినవారు. వీరు న్యూ ఢిల్లీలో నృత్య తరంగిణి అను నాట్య పాఠశాలను ఏర్పరిచి ఔత్సాహిక నాట్య కళాకారులను తీర్చిదిద్దుతున్నారు. రాజా రెడ్డి గారి ద్వితీయ సతీమణి కౌసల్యా రెడ్డి, రాజా రాధా రెడ్డిల కుమార్తె యామినీ రెడ్డి, రాజా కౌసల్యా రెడ్డిల కుమార్తె భావనా రెడ్డి కూడా ప్రముఖ కూచిపూడి కళాకారులే. భారతదేశామంతటా అనేక నృత్యప్రదర్శనలు ఇచ్చిన రాజా రాధా రెడ్డిలను భారత ప్రభుత్వం పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.
బాల్యం
రాజా రెడ్డిగారు 1943, అక్టోబర్ 6 న ఆదిలాబాద్ జిల్లా నర్సాపూర్ గ్రామంలో సామాన్య వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. రాధారెడ్డి 1952, ఫిబ్రవరి 15 న జన్మించారు. వీరిది బాల్య వివాహం. వీరిరువురు వేదాంతం ప్రహ్లాదశర్మ గారి దగ్గర శిష్యరికం చేసారు. ఏలూరు లోని కళాక్షేత్రంలో కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు.
నృత్యప్రదర్శనలు
రాజా రెడ్డిగారికి చిన్ననాటి నుండి కూచిపూడి భాగవతం పైన ప్రత్యేక శ్రద్ధ. ఏలూరులో చిన్న చిన్న నృత్య ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన తరువాత 1967 వ సంవత్సరం ప్రభుత్వ ఉపకారవేతనం సహాయంతో ఢిల్లీలోని మాయారావ్ కళాశాలనందు కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు. తరువాత భారతదేశములోనే కాక అమెరికా, క్యూబా, రష్యా, ఫ్రాన్స్ ఇలా ప్రపంచమంతటా నృత్యప్రదర్శనలిచ్చారు. కృష్ణాసత్యలుగా శివపార్వతులుగా ఈ దంపతుల లయబద్ధ నృత్యానికి నాటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీనే కాక క్యూబా అధ్యక్షుడు ఫిడెల్ క్యాస్ట్రో వంటివారి నుండి ప్రశంసలు అందాయి. సంప్రదాయ నృత్యరీతులకు పెద్దపీట వేస్తూనే కూచిపూడి నృత్యానికి ఆధునిక సొబగులద్దారు.
నాట్య తరంగిణి
తమ నాట్యప్రదర్శనలతో కూచిపూడి ఖ్యాతిని ఖండాంతరాలకు వ్యాపింపచేసిన వీరు న్యూఢిల్లీ లో నాట్య తరంగిణి అను కళాశాలను ఏర్పరిచి భావితరాలకు శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వీరి కుటుంబానికే చెందిన కౌసల్యా రెడ్డి, యామినీ రెడ్డి, భావనా రెడ్డిలు ప్రముఖ కూచిపూడి కళాకారులుగా వెలుగొందుతున్నారు. వీరంతా కూచిపూడి సాంప్రదాయ ఒరవడిని కొనసాగిస్తూ ఇప్పటికీ దేశవిదేశాలలో అనేక ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు.
ఉత్తర భారతదేశంలో శాస్త్రీయ నృత్యమైన కూచిపూడి శైలిని ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రారంభించిన నాట్య తరంగిణి దాని లక్ష్యాన్ని మరింతగా ప్రచారం చేయడానికి హైదరాబాదు శాఖను తదుపరి కాలంలో ప్రారంభించారు. సాధారణ తరగతులతో పాటు, నాట్య తరంగిణి తన విద్యార్థుల అభ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి నృత్యం, సంగీత రంగానికి చెందిన ప్రసిద్ధ కళాకారులచే వర్క్‌షాప్‌లు, సెషన్‌లను కూడా చురుకుగా నిర్వహిస్తుంది.
సత్కారాలు
కూచిపూడి నృత్యరంగానికి వీరు చేసిన కృషికిగాను 1984వ సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీతోను 1991వ సంవత్సరం కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డుతోను సత్కరించింది. 2000వ సంవత్సరంలో భారతదేశ తృతీయ అత్యున్నత పౌరపురస్కారమైన పద్మ భూషణ్ వీరిని వరించింది. 2010వ సంవత్సరంలో హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వారు రాజారెడ్డి రాధారెడ్డిగార్లను గౌరవ డాక్టరేట్ తో సత్కరించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు వర్గం:1943 జననాలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా నాట్య కళాకారులు
ఓ బేబీ
ఓ బేబీ 2019లో తెలుగులో వచ్చిన సోషియా ఫాంటసీ కామెడీ సినిమా. 2014 కొరియన్‌ సినిమా "మిస్‌గ్రానీ"ని తెలుగులో రీమేక్‌ చేశారు. ఈ చిత్రంలో సమంత, లక్ష్మీ, నాగశౌర్య, రాజేంద్ర ప్రసాద్‌, రావూ రమేష్‌, తేజ సజ్జా ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.
కథ
70 ఏళ్ల బామ్మ వాళ్ల కొడుకు,కోడలు,మనవడు,మనవరాళ్లతో జీవిస్తూ ఉంటుంది. బామ్మ ప్రేమ, చాదస్తంతో అందరినీ ఇబ్బంది పెడుతుంటుంది. ఒక దశలో తన మాటలు, చేతల వల్ల కోడలు ఆరోగ్యం పాడవుతుంది. అత్త పెట్టే బాధలు లేకుంటే ఆమె బతుకుతుంది అని డాక్టర్స్ చెప్పడంతో...సదురు పెద్దావిడా మనవరాలు.. నాన్నమ్మను దుర్భాషలాడి ఇంట్లోంచి వెళ్లేటట్టు చేస్తోంది. ఈ క్రమంలో ఈ పెద్దావిడ ఒక ఫోటో స్టూడియోలో ఒక ఫోటో తీయించకుంటుంది. అక్కడ అనుకోకుండా ఈ పెద్దావిడ పాతికేళ్ల యువతిగా మారిపోతుంది.ఈ క్రమంలో చోటుచేసుకునే పరిణామాలే ‘ఓ బేబి’ కథ.
పురస్కారాలు
2019 సైమా అవార్డులు (తెలుగు)
బొజ్జల వెంకట సుధీర్ రెడ్డి
బొజ్జల వెంకట సుధీర్ రెడ్డి తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ) యువ‌నేత. బొజ్జ‌ల గోపాల‌కృష్ణారెడ్డి కుమారుడు.
రాజకీయాలు
ప్రస్తుతం బొజ్జల వెంకట సుధీర్ రెడ్డి శ్రీకాళహస్తి నియోజకవర్గ టీడీపీ ఇంచార్జిగా వ్యవహరిస్తున్నారు. 2019 శాసనసభ ఎన్నికల్లో శ్రీకాళహస్తి నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. కాగా వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నుంచి బియ్యపు మధుసూదన్ రెడ్డి గెలుపొందారు.
కుటుంబ రాజకీయ నేపథ్యం
బొజ్జల వెంకట సుధీర్ రెడ్డి తండ్రి బొజ్జ‌ల గోపాల‌కృష్ణారెడ్డి శ్రీకాళహస్తి నుంచి ఐదు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచారు. మూడు పర్యాయాలు మంత్రిగా విధులు నిర్వహించారు. గోపాలకృష్ణారెడ్డి మాజీ ఎమ్మెల్యే బొజ్జల గంగసుబ్బరామిరెడ్డి, విశాలాక్షి దంపతుల రెండో సంతానం. బొజ్జల గంగసుబ్బరామిరెడ్డి 1967లో శ్రీకాళహస్తి నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు.
ఇక బొజ్జ‌ల గోపాల‌కృష్ణారెడ్డి సతీమణి బృందమ్మ తండ్రి ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, వాయల్పాడు మాజీ ఎమ్మెల్యే, మాజీ మంత్రి పెద్దిరెడ్డి తిమ్మారెడ్డి. పెద్దిరెడ్డి తిమ్మారెడ్డి సతీమణి లక్ష్మీదేవమ్మ, 102 ఏళ్ళ వయసులో హైదరాబాదులో 2022 మే 6న తుదిశ్వాస విడిచారు.
బద్లా
బద్లా 2019లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. రెడ్ చిల్లీస్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్, అజూర్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ బ్యానర్‌లపై గౌరీఖాన్, సునీర్ ఖేతెర్‌పాల్, అక్షీపూరీ నిర్మించిన ఈ సినిమాకి సుజాయ్ ఘోష్ దర్శకత్వం వహించాడు. తాప్సీ పన్ను, అమితాబ్ బచ్చన్, అమ్రితా సింగ్, మానవ కౌల్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను ఫిబ్రవరి 12న విడుదల చేసి, సినిమాను మార్చి 8న విడుదల చేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2019 సినిమాలు
శివుని వేయి నామములు- 801-900
thumb|శివుడు శివ సహస్రనామ స్తోత్రములోని తరువాతి నూరు నామముల అర్ధాలు:
శ్లోకము 81
సింహనాదః = సింహము వంటి కంథధ్వని కలవాడు
సింహదంష్ట్రః = సింహము యొక్క దంతముల వంటి దంతములు కలవాడు
ప్రభావాత్మా = ప్రభావము కలిగిన ఆత్మ కలవాడు
జగత్కాలః = ప్రపంచము యొక్క కాలము తానే అయినవాడు
కాలః = కాల స్వరూపుడు
తరుః = వృక్షరూపము తానే అయినవాడు.
శ్లోకము 82
సారంగః = ప్రచండ దీప్తిమంతుడు
నవచక్రాంగః = నూతనమైన రథమువంటివాడు
కేతుమాలీ = విజయధ్వజముల సమూహము కలవాడు
సభావనః = భావనతో కూడియున్నవాడు
భూతాలయః = సమస్త ప్రాణులకు నిలయమైనవాడు
భూతపతిః = సమస్త ప్రాణులకు అధిపతి
అహోరాత్రం అనిందితః = రాత్రింబవళ్ళు అంతయు నింద లేనివాడు.
శ్లోకము 83
వర్ధితః = బాగుగా అభివృద్ధి చెందినవాడు
సర్వభూతానాం = సమస్త ప్రాణులకు
విభుః = అధిపతి
భవః = పుట్టుక స్థానమైనవాడు
అమోఘః = వ్యర్థము లేనివాడు
సంయతః = నియమ బద్ధుడైనవాడు
అశ్వః = గుఱ్ఱము వలె వేగము కలవాడు
భోజనః = బాగుగా భుజించువాడు
ప్రాణధారణః = సమస్త ప్రాణములను ధరించువాడు.
శ్లోకము 84
ధృతిమాన్ = ధైర్యము కలవాడు
మతిమాన్ = బుద్ధిమంతుడు
దక్షః = సమర్ధుడు
సత్కృతః = బాగుగా సత్కరింపబడినవాడు
యుగాధిపః = యుగమునకు అధిపతి
గోపాలీ = గోవులను రక్షించువాడు
గోపతిః = వృషభము వంటివాడు
గ్రామః = జననివాసముల యొక్క సమూహము తానే అయినవాడు
గోచర్మవసనః = గోవు యొక్క చర్మమును ధరించువాడు
హరిః = విష్ణువు యొక్క రూపము తానే అయినవాడు
శ్లోకము 85
హిరణ్యబాహుః = బంగారు భుజములు కలవాడు
గుహాపాలః = గుహలను రక్షించువాడు
ప్రవేశకః = గుహలను ప్రవేశించువాడు
గుహాపాలః ప్రవేశకః = తనని ధ్యానించిన వారిని (లేదా) గుహలో నివసించే ఋషులను,మునులను రక్షించేవాడు.
ప్రకృష్టారిః = తీవ్రమైన శత్రువులు కలవాడు
(లేదా) శత్రువులను పూర్తిగా నిర్మూలించేవాడు,తుడిచిపెట్టేవాడు.
జితకామః = కామమును జయించినవాడు
లేదా ప్రాపంచిక కోరికలు అధిగమించినవాడు
జితేంద్రియః = జయింపబడిన ఇంద్రియములు కలవాడు.లేదా జ్ఞానేంద్రియాలను
జయించినవాడు, మానసిక ఇంద్రియాలను అధిగమించినవాడు.
శ్లోకము 86
గాంధారః = గాంధారము (సంగీతము) తానే అయినవాడు సప్త స్వరాలలో ఒకటి.
సువాసః = మంచి వస్త్రములు కలవాడు లేదా గొప్ప స్థలం; అద్భుతమైన కైలాస పర్వతం పై నివసించేవాడు.
తపస్సక్తః = తపస్సునందు లగ్నమైనవాడు
రతిః = కామిని యొక్క ఆకారము తానే అయినవాడు లేదా శారీరక ఆనందం యొక్క వ్యక్తిత్వం
నరః = సామాన్య మానవరూపము తానే అయినవాడు
మహాగీతః = గొప్ప గానము కలవాడు
మహానృత్యః = గొప్ప నాట్యము చేయువాడు
అప్సరసోగణసేవితః = అప్సరసల సమూహము చేత సేవింపబడినవాడు
శ్లోకము 87
మహాధాతుః = గొప్ప శరీర ధాతువు యొక్క బలము కలవాడు
అనేకసానుచరః = అనేకమైన కొండ చరియలందు సంచరించువాడు
చలః = సంచలనము కలవాడు
ఆవేశః = తీవ్రత కలవాడు
సర్వగంధ సుఖావహః = సమస్త సుగంధముల యొక్క సుఖమును కలిగినవాడు.
శ్లోకము 88
తోరణః = ప్రపంచమునకు ముఖద్వారము వంటివాడు
తారణః = తరింపజేయువాడు
వాతః = వాయువు రూపమైనవాడు
సంయోగః = స్త్రీ పురుష సంయోగమే తానైనవాడు
వర్ధనః = వృద్ధిచేయువాడు
వృద్ధః = పెద్దవాడు
అతివృద్ధః = మిక్కిలి పెద్దవాడు
గుణాధికః = మంచి గుణములచేత అధికుడు.
శ్లోకము 89
నిత్యః = ఎల్లకాలములయందు
ఆత్మా = అందరి ఆత్మల రూపము తానే అయినవాడు
సహాయః = సహాయముగా ఉండువాడు
పతిః = సమస్తమునకు అధిపతి అయినవాడు
యుక్తః = తగినవాడు
యుక్తబాహుః = సరియైన బాహువులు కలవాడు
దేవః = దేవుడైనవాడు
దివి సుపర్వణః = స్వర్గమునందలి దేవతలలోని వాడు
శ్లోకము 90
ఆషాఢః = అన్నిటిని సహించు శక్తిని భక్తులకు ప్రసాదించువాడు
సుషాఢః = గొప్ప సహనశీలుడు
ధ్రువః = ధ్రువ నక్షత్రము తానైనవాడు
ధ్రువః(లేదా)స్కందదో = చెట్టు యొక్క శాఖ
హరిణః లేడి యొక్క రూపము తానైనవాడు
హరః = సమస్తమును హరించువాడు
ఆవర్తమానేభ్యః = పునర్జన్మ మెత్తువారికి
వపుః = శరీర రూపము తానే అయినవాడు
వసుశ్రేష్ఠః = అష్ట వసువులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు
మహాపథః = గొప్పదైన మార్గము తానే అయినవాడు.
వర్గం:శివ సహస్రనామ స్తోత్రము
తెలంగాణ సైన్స్ అకాడమీ
తెలంగాణ సైన్స్‌ అకాడమీ, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సైన్స్ సంస్థ. సైన్స్, టెక్నాలజీ రంగాలను అభివృద్ధి చేయడం, ప్రజలలో శాస్త్రీయ విజ్ఞానాన్ని పెంచడం, పుస్తకాలు-పత్రికల ప్రచురణ కోసం ఒక వేదికను అందించడం ఈ అకాడమీ ప్రధాన లక్ష్యం. దీని ప్రధాన కార్యాలయం తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లోని తార్నాక లో ఉంది.
ఏర్పాటు
1963లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సైన్స్ అకాడమీ ఏర్పాటయింది. 2014 ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ సైన్స్ అకాడమీ నుండి తెలంగాణ సైన్స్ అకాడమీ విభజించబడింది. 2015 ఏప్రిల్ 30 నుండి ఈ అకాడమీ తన కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.
పాలకవర్గం
పరమాణు జీవశాస్త్రవేత్త, సెంటర్ ఫర్ సెల్యులార్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ మాజీ డైరెక్టర్ డాక్టర్ సిహెచ్ మోహన్ రావు అధ్యక్షతన కొత్త ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్‌ను జనరల్ బాడీ ఎన్నుకుంది.
ప్రాంతీయ కేంద్రాలు
అకాడమీ తన కార్యకలాపాలను విస్తరించడానికి, అందరికి చేరువయ్యేందుకు రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో తన ప్రాంతీయ కేంద్రాలను స్థాపించింది.
సదస్సులు
2018 డిసెంబరు 22 నుండి 24 వరకు వరంగల్ లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో అకాడమీ మొట్టమొదటి తెలంగాణ స్టేట్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ నిర్వహించబడింది. మూడు రోజుల జరిగిన ఈ సదస్సులో 'తెలంగాణ రాష్ట్ర అభివృద్ధి కోసం సైన్స్ & టెక్నాలజీ' అనే అంశంపై అనేక చర్చలు, ప్రతిపాదనలు, పత్ర సమర్పణలు జరిగాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ సంస్థలు వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:విజ్ఞాన శాస్త్రం వర్గం:2014 స్థాపితాలు
వ్యయ
సా.శ. 1886-1887, 1946-1947లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి వ్యయ అని పేరు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
ధూలిమిట్ట మండలం
మండలం లోని గ్రామాలు
ఈ మండలంలో 8 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:2020 లో ఏర్పాటైన తెలంగాణ మండలాలు
కథనం (2019 సినిమా)
కథనం 2019, ఆగస్టు 9న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. రాజేష్ నాదేండ్ల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అనసూయ భరధ్వాజ్, అవసరాల శ్రీనివాస్, వెన్నెల కిషోర్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, రోషన్ సాలూరు సంగీతం అందించాడు. గాయత్రి ఫిల్మ్స్ పతాకంపై బి. నాగేంద్ర రెడ్డి, శర్మ చుక్కా నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి రాజేంద్ర భరద్వాజ్ స్క్రీన్ ప్లే, సతీష్ ముత్యాల ఛాయాగ్రహణం అందించారు.
కథ
అను(అనసూయ భరద్వాజ్‌) సినిమా పరిశ్రమలో రచయితగా కథలు రాస్తూ.. దర్శకత్వం చేసే అవకాశం కోసం ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. నలుగురు నిర్మాతలు చెప్పిన కథకు స్క్రిప్ట్ రాసేందుకు అంగీకరిస్తుంది. ఆ చిత్రానికి అనసూయను దర్శకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించి, స్క్రిప్ట్‌ వర్క్‌ చేయమని సలహా ఇస్తారు నిర్మాతలు. అయితే ఆ కథకు సంబంధించిన కథనాన్ని ఎలా రాసుకుంటుందో, నగరంలో అదే విధంగా హత్యలు జరుగుతూ ఉంటాయి. మరి ఆ హత్యలకు, అనుకు ఉన్న సంబంధం ఏమిటి, ఆ హత్యలు చేసేది ఎవరు, అలా ఎందుకు చేస్తున్నారన్నది మిగతా కథ.
విడుదల
ఈ చిత్రం 2019, ఆగస్టు 9న విడుదలై ప్రేక్షకులు, సినీ విమర్శకుల నుండి ప్రతికూల స్పందనలను అందుకుంది.
మార్కెటింగ్
2018, అక్టోబరులో ప్రధాన తారాగణం ఆధ్వర్యంలో ఈ చిత్ర ఫస్ట్‌లుక్ పోస్టర్ విడుదల చేయబడింది. 2019, ఆగస్టు 3న ట్రైలర్ విడుదలయింది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
జయ
సా.శ. 1894-1895, 1954-1955లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి జయ అని పేరు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
సునితా తాటి
సునితా తాటి తెలుగు సినిమా నిర్మాత. గురు ఫిలిమ్స్ పై పలు చిత్రాలను నిర్మించింది. ఆమె డి.సురేష్ బాబుతో కలిసి సంయుక్తంగా పలు చిత్రాలను నిర్మించింది.
బాల్యం & విద్యాభాస్యం
సునితా తాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయవాడలో పుట్టి పెరిగింది. ఆమె వర్జీనియాలోని జార్జ్ మసన్ యూనివర్సిటీలో బిజినెస్ మానేజ్మెంట్ కోర్స్ లో డిగ్రీ పూర్తి చేసి, న్యూయార్క్ యూనివర్సిటీ నుండి ఫిలిం కోర్స్ పూర్తి చేసింది.
సినీ ప్రస్థానం
సునితా తాటి సినీరంగంలోకి రాకముందు టీవీ9, రేడియో మిర్చిలో పనిచేసింది. ఆమె నిర్మాత డి.సురేష్ బాబు దగ్గర రామానాయుడు స్టూడియోలో పనిచేసింది. సునీత సురేష్ ప్రొడక్షన్స్లో మల్లీశ్వరి, జయం మనదేరా, నగేష్ కుకునూర్ సినిమా హైదరాబాద్ బ్లూస్ చిత్రాలకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేసింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
కెమెరా అబ్స్క్యూరా
కెమెరా అబ్స్క్యూరా లేదా చీకటి డబ్బా (ల్యాటిన్:Camera Obscura అనగా ఆంగ్లంలో Dark Chamber) అనేది ఛాయాచిత్రకళ, కెమెరా ల ఆవిష్కరణకి దారి తీసిన ఒక కాంతి శాస్త్ర పరికరము. ఒక వైపు రంధ్రము చేయబడిన ఒక డబ్బాని లేదా ఒక గదిని కెమెరా అబ్స్క్యూరాగా వినియోగించవచ్చును. ఒక బాహ్య దృశ్యము యొక్క కాంతి ఒక రంధ్రము ద్వారా డబ్బాలోకి ప్రవేశించి అవే రంగులతో, అంతే దూరం ఉన్నట్లుగానే నమోదైననూ, తల్లక్రిందులుగా కనబడుతుంది. ఈ ప్రతిబింబాన్ని కాగితంపై ప్రసరించేలా చేసి అదే దృశ్యాన్ని దాదాపు యథాతథంగా పునరుత్పత్తి చేయవచ్చును.
వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ
సుమిత్
సుమిత్(జననం 1996 డిసెంబర్ 20) భారతదేశానికి చెందిన మైదాన హాకీ క్రీడాకారుడు. భారత జాతీయ హాకీ జట్టులో మిడ్ ఫీల్డర్ గా ఆడుతాడు. ఇతను 2016 ప్రపంచ పురుషుల జూనియర్ హాకీ ప్రపంచ కప్, 2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్ పోటీల్లో పాల్గొన్నాడు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1996 జననాలు వర్గం:భారతీయులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:క్రీడాకారులు వర్గం:2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్ భారత మైదాన హాకీ జట్టు సభ్యులు వర్గం:మైదాన హాకీ ఒలింపిక్ పతక విజేతలు వర్గం:మైదాన హాకీ క్రీడాకారులు
ప్రేమ్ రతన్ ధన్ పాయో
ప్రేమ్ రతన్ ధన్ పాయో  2015లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. ఈ సినిమాకి సూరజ్ బర్జాత్యా రచించి దర్శకత్వం వహించాడు, రాజశ్రీ ప్రొడక్షన్స్ ద్వారా నిర్మించబడింది. ఇందులో సల్మాన్ ఖాన్, సోనమ్ కపూర్, నీల్ నితిన్ ముఖేష్ నటించారు. ఈ చిత్రం ఆధారంగా "ప్రేమ్ గేమ్" పేరుతో అధికారిక గేమ్ హంగామా డిజిటల్ సర్వీసెస్ ద్వారా ఆండ్రాయిడ్ మొబైల్ ఫోన్ వినియోగదారుల కోసం విడుదల చేయబడింది.
కథ
యువరాజు విజయ్‌ పట్టాభిషేకానికి కొద్ది రోజుల ముందు సింహాసనం, సంపద కోసం అతన్ని చంపాలని అతని తమ్ముడు అనుకుంటాడు. విజయ్ అతని బారి నుండి ఎలా తప్పించుకుంటాడు అనేది మిగతా కథ.
మూలాలు
వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు వర్గం:2015 హిందీ సినిమాలు వర్గం:సల్మాన్ ఖాన్ నటించిన సినిమాలు
దుర్ముఖి
thumb|ఉగాది పచ్చడి సా.శ. 1896 - 1897, 1956 - 1957, 2016 - 2017లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి దుర్ముఖి అని పేరు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
హమిద్‌పుర
భౌగోళికం, జనాభా
Hamidpura (355) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్‌సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 38 ఇళ్లతో మొత్తం 181 జనాభాతో 418 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 6 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 100, ఆడవారి సంఖ్య 81గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 49 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37600.
విద్యా సౌకర్యాలు
* గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలల బడి ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Gaunsabad)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Rampura)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (అమృత్‌సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాలలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప పాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్‌సర్  ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్‌సర్ ii)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) లేదు. సమీప ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సినిమా / వీడియో హాల్ లేదు. సమీప సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
..
విద్యుత్తు
విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది. . 14 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
Hamidpura (355) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Hamidpura (355) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,మొక్కజొన్న
స్టీవ్ బికో
thumb బంటూ స్టీఫెన్ బికో (1946 డిసెంబరు 18-1977 సెప్టెంబరు 12) దక్షిణాఫ్రికా జాతి వివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు. సిద్ధాంతరీత్యా, ఆఫ్రికన్ జాతీయవాది, ఆఫ్రికన్ సామ్యవాది. 1960లు, 1970ల్లో నల్లజాతి చైతన్య ఉద్యమం నాయకుడు. ఫ్రాంక్ టాక్ అన్న మారుపేరుతో ప్రచురించిన వ్యాసాల్లో అతను తన ఆలోచనలు పొందుపరిచాడు.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఖోసా జాతికి చెందిన పేద కుటుంబంలో జన్మించిన బికో తూర్పు కేప్ ప్రాంతంలోని గిన్స్‌బర్గ్ టౌన్‌షిప్‌లో పెరిగాడు. 1966లో నాటాల్ విశ్వవిద్యాలయంలో వైద్య విద్య అభ్యసిస్తూండగా నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ సౌత్ ఆఫ్రికన్ స్టూడెంట్స్‌లో చేరాడు. దక్షిణాఫ్రికాలో తెల్లజాతి మైనారిటీ వర్గం పరిపాలించడాన్నీ, వారి పరిపాలనలో జాతిపరంగా పౌరులను విడదీసే జాతి వివక్ష పద్ధతులనూ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు. నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ సౌతాఫ్రికన్ స్టూడెంట్స్ సహా అన్ని జాతి వివక్ష వ్యతరేక గ్రూపులూ ఉదారవాదులైన తెల్లవారితో నిండిపోయివుండడం, అత్యంత దారుణమైన జాతి వివక్షా ప్రభావం చవిచూస్తున్న నల్లజాతి వారు ఎక్కువ సంఖ్యలో లేకపోవడం బికోకి చాలా బాధ కలిగించేది. సదుద్దేశాలున్న వారైనా, ఉదారవాదులైన తెల్లవారు నల్లవారు ఎదుర్కొంటున్న జాతివివక్షను పూర్తిగా అర్థంచేసుకోలేరనీ, చాలాసార్లు ఉద్యమంలోని నల్లవారిపై ఒకవిధమైన పెద్దరికం చెలాయిస్తూంటారని అతను నమ్మేవాడు. తెల్లవారి ఆధిపత్యం నుంచి బయటకి రావాలంటే నల్లవారు స్వతంత్రంగా, విడిగా వ్యవస్థీకృతం కావాలని భావించి, 1968లో సౌత్ ఆఫ్రికన్ స్టూడెంట్స్ ఆర్గనైజేషన్ (ఎస్‌ఎ‌ఎస్‌ఒ) స్థాపనలో ప్రధాన వ్యక్తిగా నిలిచాడు. దీనిలో సభ్యత్వం కేవలం నల్లవారికే పరిమితం చేశారు. ఇక్కడ నల్లవారన్న పదాన్ని కేవలం బంటు-భాష మాట్లాడే ఆఫ్రికన్లకు మాత్రమే కాక ఇతర నల్లవారికి, భారతీయ మూలాలున్న దక్షిణాఫ్రికా వారికీ కూడా విస్తరించేవాడు. ఉద్యమాన్ని ఉదారవాద తెల్లజాతీయుల ప్రభావానికి వెలుపల ఉంచేందుకు చాలా జాగ్రత్తపడేవాడు. అయితే అదే సమయంలో తెల్లవారిపై తిరుగుబాటుదారులు జాతివివక్ష ప్రదర్శించడాన్ని కూడా వ్యతిరేకించేవాడు. అతనికి పలువురు తెల్లజాతి స్నేహితులు, ప్రేమికులు ఉండేవారు. నల్లజాతి వారికే ప్రత్యేకించి ఎస్.ఎ.ఎస్.ఓ. సంస్థాపించడం జాతి విభజన స్ఫూర్తికి, జాతి వివక్షతకు మౌలికంగా సిద్ధాంత స్థాయిలో విజయమేనని భావించిన నేషనల్ పార్టీ ప్రభుత్వం ఈ చర్యను మొదట్లో ప్రోత్సహించింది.
భూకంపం
ఒక భూకపం / ఎర్త్ క్వేక్ (ట్రేమార్ లేక టెమ్బ్లార్) అనేది భూమి యొక్క పటలంలో అకస్మాత్తుగా విడుదలయ్యే శక్తి వలన ఉద్భవించు భూ ప్రకంపనాల ఫలితము. భూకంపాలను సీస్మోమీటర్తో కొలుస్తారు. దీనినే సీస్మోగ్రాఫ్ అని కూడా అంటారు. భూకంపము యొక్క తీవ్రతను తెలియచేయు సాంకేతికము, పురాతనమయిన రిక్టర్ తీవ్రతను కొలుచునపుడు తీవ్రత 3 అంతకన్నా తక్కువ అయినపుడు అది సాధారణముగా గోచరించదు, ఆ తీవ్రత 7 అయినపుడు అది పెద్ద విస్తీర్ణములలో ప్రమాదములకు కారణమగును. భూకంప తీవ్రతను మెర్కాల్లి స్కేల్ ద్వారా కొలుస్తారు.
స్టీవ్ బికో
తర్వాతి కాలం
ప్రాంజ్ ఫానన్ నుంచి, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ బ్లాక్ పవర్ ఉద్యమం నుంచీ స్ఫూర్తి పొందిన బికో, అతని సహచరులు ఎస్.ఎ.ఎస్.ఓ. అధికారిక సిద్ధాంతంగా నల్లవారి చైతన్యం స్వీకరించారు. దక్షిణాఫ్రికాలో జాతివివక్ష నశించాలనీ, ప్రపంచంతో పాటుగా ముందడుగు వేయాలని, సామ్యవాద ఆర్థిక వ్యవస్థను స్వీకరించాలనీ ఎస్.ఎ.ఎస్.ఓ. వారు తమ ఉద్యమ లక్ష్యంగా ఏర్పరుచుకున్నారు. ఉద్యమం నల్లవారికి సామాజిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, నల్లవారు మానసికంగా శక్తియుతులు కావడంపై దృష్టిసారించింది. నల్లజాతి ప్రజలు తమలో ఏ మాత్రం జాతిపరంగా కించభావన ఉన్నా దాన్ని వదిలించుకోవాలని బికో ఆశించాడు. "నలుపు అందమైనది" (బ్లాక్ ఈజ్ బ్యూటిఫుల్) అన్న అతని ప్రఖ్యాత నినాదం దీన్నే ప్రతిఫలిస్తోంది. నల్లజాతి చైతన్యం, సంబంధిత ఆలోచనలను ప్రచారం చేసేందుకు నల్లజాతి ప్రజల సమావేశం (బ్లాక్ పీపుల్స్ కన్వెన్షన్- బీసీపీ) స్థాపించడంలో అతను భాగమయ్యాడు. ప్రభుత్వం బికోను విద్రోహకరమైన, ప్రమాదకరమైన వ్యక్తిగా పరిగణించి అతని కార్యకలాపాలను తీవ్రంగా నిర్బంధిస్తూ 1973లో నిషేధాజ్ఞలు విధించింది. ఆరోగ్యకేంద్రాలు, శిశుసంరక్షణ కేంద్రాల వంటివి బీసీపీల కింద నిర్వహిస్తూ రాజకీయంగా చైతన్యవంతంగా వ్యవహరించాడు. నిషేధాజ్ఞల సమయంలో పలుమార్లు అజ్ఞాత వ్యక్తుల నుంచి బెదిరింపులు ఎదుర్కొన్నాడు, ప్రభుత్వ భద్రతా దళాలు చాలామార్లు అతణ్ణి నిర్బంధంలోకి తీసుకున్నాయి. 1977 ఆగస్టులో అతని అరెస్టు తర్వాత, బికోను ప్రభుత్వ భద్రతా దళ అధికారులు తీవ్రంగా కొట్టి చంపారు. 20 వేలమంది అతని అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు.
భూకంపం
భూకంపములు సంభవించినప్పుడు భూమి ఉపరితలం నందు ప్రకంపనలే కాకుండా కొన్ని సందర్భములలో భూమి విచ్ఛిన్నం అవుతుంది. ఒక పెద్ద భూప్రకంపనం యొక్క భూకంప కేంద్రం సముద్రము నందు సంభవించినపుడు సముద్ర గర్బము విచ్ఛిన్నమయినందు వలన సునామీ ఏర్పడును. భూకంపము వలన వచ్చు కదలికలు రాళ్ళు, మట్టి దొర్లిపడుటకు కారణమయి కొన్ని సందర్భాలలో అగ్నిపర్వతములాగా రూపాంతరము చెందును.
స్టీవ్ బికో
స్పందన, ప్రభావం
మరణానంతరం బికో మరింత ప్రాచుర్యం పొందాడు. అతని గురించి అనేక పాటలు రాశారు, కళాకృతులు రూపొందించారు. 1978 లో డొనాల్డ్ వుడ్స్ రాసిన బికో జీవిత చరిత్ర ఆధారంగా 1987లో అతని స్నేహితుడు క్రై ఫ్రీడమ్ సినిమా తీశాడు. బికో జీవించివుండగా, తెల్లవారిని ద్వేషించాడని ప్రభుత్వం అతనిపై ఆరోపణలు చేసింది. పలువురు జాతి వివక్ష వ్యతిరేకోద్యమ కారులు, అతను లింగ వివక్ష చూపుతాడని విమర్శించారు. భారతీయులు, ఇతర శ్వేతేతర జాతుల వారితో ఐక్యసంఘటన నిర్మించడాన్ని నల్ల జాతి జాతీయవాదులు వ్యతిరేకించారు. ఏదేమైనా, బికో జాతివివక్షకు వ్యతిరేకోద్యమాలకు సంకేతంగా మారాడు. రాజకీయ మృతవీరునిగా, "నల్లజాతి చైతన్య పితామహుని"గా (ఫాదర్ ఆఫ్ బ్లాక్ కాన్షియస్‌నెస్) పేరొందాడు. రాజకీయంగా అతని వారసత్వం, అతని ఘనత ఇప్పటికీ వివాదాస్పదమే.
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:1977 మరణాలు వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా ఉద్యమకారులు వర్గం:జాతి వివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమం
భూకంపం
భూకంపము అంటే సహజంగా గమనించబడిన భుప్రకంనలు అయిన అయివుండవచ్చును లేక మనుషుల చేత సృష్టించబడిన కంపనాలు అయిన అయివుండవచ్చును. భుకంపనలకు కారణాలు అనేకము అవి రాళ్ళు బీటలువారడం వలన, అగ్నిపర్వత చర్యల వలన, పెద్ద పెద్ద బండలు జారి పడటం వలన, (మైన్లు) గనులను పేల్చడం వలన, న్యూక్లియర్ ప్రయోగాల వలన. భూకంపానికి కారణమైన మొదటి స్థానాన్ని ఫోకస్ లేదా హైపోసెంటర్ అంటారు. భూమి ఉపరితలమునకు దగ్గరగా జరిగిన విచిన్నాన్నే ఎపిసెంటర్ లేదా భూకంపకేంద్రము అంటారు.
thumb|300px|గ్లోబల భూకంపము [[భూకంపకేంద్రము|ఎపిసెంటేర్ (epicenter)లు, 1963 –1998]]
thumb|300px|right|గ్లోబల్ ప్లేట్ టెక్టోనిక్ మూవ్మెంట్
సహజ సిద్ధమయిన భూకంపాలు
thumb|right|ఫాల్ట్ టైప్స్
భూమిలో ఎక్కడైతే చాలినంత ఎలాస్టిక్ స్ట్రెయిన్ ఫాల్ట్ ప్లేన్ వుంటుందో అది విచ్ఛిన్నానికి దారి తీస్తుంది. అలాంటి ప్రదేశాలలో టెక్టోనిక్ భూకంపాలు సంభావిస్తుంటాయి. (త్రాన్స్ఫొర్మ్) మార్చు లేదా కన్వేర్జేంట్ విధములయిన ప్లేట్ బౌండరీలు భూమి మీద అతి పెద్ద ఫుల్ట్ ఉపరితలములు. అవి ఎటువంటి వక్రముగాని కరుకుగాని సరిహద్దుల మీద అవి మృదువుగా అసేఇమికాల్గా కదలాడి (ఫ్రిచ్షనల్ రెసిస్టన్స్) ఘర్షణ నిరోదించుటను వృద్ధి చేయును చాలా వరకు సరిహద్దులకు కరుకుగా వుంటాయి ఇవి జారుడు స్వభావాన్ని కలిగి వుంటాయి. సరిహద్దులు వద్ద భూమి బిగువుగా వున్నప్పుడు, భూమిలోపలి పొరల మధ్య ఆగకుండా జరుగుతూ వుండే కదలికల వలన ఒత్తిడి పెరుగుతుంది, దాని వలన బీటలు వారిన భూమి ఉపరితలము చుట్టూ శక్తీ విడుదలవుతుంది. ఇది ఇలాగే జరుగుతూ వుంటే ఒత్తిడి పెరిగి భూమి పగిలి బీటలు వారి ఖరుకుగా అవుతుంది, ఆ సమయములో భూమి లోపల పొరలలో ఒత్తిడి వలన విడుదలైన శక్తీ బిగువుగా వున్నా బీటలు వారిన ప్రాంతము నుండి విడుదలవుతుంది. ఈ విడుదలైన శక్తీ (రేడియేటెడ్ ఎలాస్టిక్) ప్రకాశించు స్థితి స్థాపకత స్ట్రైన్ /రాళ్ళ అమరికలో మార్పులు భు ప్రకంపనాలు, బీటలు వారిన భూమి ఘర్షణ వలన విడుదలైన వేడి,, రాళ్ళు విచ్ఛిన్నము అవడము వీటన్నిటికి కారణమవుతుంది, దాని ఫలితముగా భూకంపాలు సంభవిస్తాయి. ఈ పద్ధతి ప్రకారము క్రమక్రమముగా ఏర్పడుతున్న ఒత్తిడి, రాళ్ళ అమరికలలో మార్పులను ఆటంక పరుస్తూ అప్పటికప్పుడు ఆకస్మికంగా భూకంపాలు జరగకుండా ఆగిపోతాయి, వీటికి సంబంధించిన సిద్ధాంతమే ఎలాస్టిక్- రీబౌండ్ సిద్ధాంతము. ఇది అందరి అంచనాల ప్రకారము 10% లేదా అంతకన్నా తక్కువ మాత్రమే భుకంపముల మొత్తము శక్తి (సేఇస్మిక్ ) భుకంప శక్తి /భుకంపనాల శక్తిగా మార్చబడుతుంది. భుకంపాలలో విడుదలయిన శక్తీ ఎక్కువ భాగం భూకంప తీవ్రతను పెంచడానికి విచ్ఛిన్నం ఆధిక్యత లేక ఘర్షణ వలన వేడిగా మార్పు చెందుతుంది. కావున, భూకంపాలు భూమికి లభ్యమయ్యే స్థితి స్థాపక శక్తిని తక్కువ చేస్తాయి, భూమి ఉష్ణోగ్రతని పెంచుతాయి, భు అంతర్భాగము నుండి వెలుపలికి వచ్చు కండక్టివ్ , కన్వెక్టివ్ ఉష్ణముతో పోల్చిన ఈ మార్పులు అల్పమైనవి
భూకంపము కలుగుటకు ఆస్కారమున్న బీటలు వారిన ప్రాంతము రకాలు
ముఖ్యంగా మూడు రకాలయినటువంటి భూమి బీటలు వారడం అనేవి భూకంపాలకు కారణాలు అవుతున్నాయి : అవి సాధారణం, వ్యతిరేకం(త్రస్ట్),, స్ట్రైక్-స్లిప్. సాధారణం, వ్యతిరేకంగా భూమి బీటలు వారడాలు డిప్-స్లిప్‌కి ఉదాహరణలు, బీటలు వారిన భూమి డిప్ వైపుకి స్థానభ్రంసము చెందివుండునో , నిలువు భాగము చుట్టూ కదలికలు యేర్పడును. సాధారణ భూమి పగుళ్ళు ముఖ్యంగా ఎక్కడైతే భూమి పైపోరలుసాగబడి వుంటాయో అనగా వ్యాప్తి చెందిన సరిహద్దులు దగ్గర సంభవిస్తాయి. వ్యతిరేక భూమి పగుళ్ళు ముఖ్యంగా భూమి పైపోరలు కుదిన్చుకొనిపోతాయో అనగా అభిసారి సరిహద్దుల వద్ద సంభవిస్తాయి. స్ట్రైక్-స్లిప్ ఫాల్ట్‌లు బాగా లోతైనవి, రెండు వైపులా ఫాల్ట్ స్లిప్ సమానముగా కదలుతుంది; ట్రాన్స్ఫోరం సరిహద్దులు స్ట్రైక్-స్లిప్ ఫాల్ట్‌లో ఒక ప్రత్యేకమైన రకము. అత్యధిక భూకంపాలకు కారణం ఈ డిప్-స్లిప్, స్ట్రైక్-స్లిప్ వలన జరుగునటువంటి భూమి విచ్ఛిన్నమవడం. దీనినే ఓబ్లిక్ స్లిప్ అని కూడా అంటారు
ప్లేట్ సరిహద్దులకు భూకంపాలు దూరంగా వుంటాయి
ప్రక్క ప్రక్కన వున్నా ప్లేట్‌లు ఒక దానిపై ఒకటి ప్రభావితమవ్వడము వలన, భూమిలోని మట్టి చేరడము , తోలగింపబడడము వలన(ఉద; దేగ్లసిఅషన్) అన్ని తెచ్తోనిక్ ప్లేట్‌లకు అంతర్భాగమున ఒత్తిడి క్షేత్రాలు ఏర్పడివుంటాయి. అక్కడ ఉన్నటువంటి ఫాల్ట్ ప్లేన్‌లపై సరిపోయినంత ఒత్తిడి వుండడము వలన, ఇంట్రాప్లేట్ భుకంపములు జరిగడానికి ఎక్కువ అవకాశములున్నవి.
భూమి ఉపరితలమునకు దగ్గరగా వొచ్చు భూకంపము, భూమి లోపలి లోతైన పొరలలో వొచ్చు భుకంపములు
అత్యధిక భాగం టెక్టోనిక్ భూకంపాలు పుడుతుంటాయి (రింగ్ అఫ్ ఫైర్) 10 కిలోమీటర్ల లోతు దాటకుండా భూమి నుండి 70 కిలోమీటర్ల లోతులో సంభవించే భుకంపాలని 'షాలో- ఫోకస్' భూకంపాలు అని వివరిస్తారు, అవి వాటి ఫోకాల్-డెప్త్ 70 నుండి 300 కిలోమీటర్ల మధ్య వుంటే వాటిని సాధారణంగా 'మిడ్-ఫోకస్' లేదా 'ఇంటర్మీడిఅట్-డెప్త్' భూకంపాలు అని వర్ణిస్తారు. ఎక్కడైతే పురాతనమైన (subduction zones), శీతలమైన సముద్ర తీరము (oceanic crust) వద్ద వున్న భూమి పొరల క్రింద టెక్ టొనిక్ ప్లేట్ కన్నా దిగువన సబ్‌డక్షన్ జోనులు వుంటాయి, డీప్-ఫోకస్ భూకంపాలు (deep-focus earthquake) బాగా లోతైనటువంటి(300 నుండి 700 కిలోమీటర్ల లోతు వరకు) సంభవిస్తుంటాయి. సబ్దక్షన్ వున్న భుకంపములు సంభవించునటువంటి ప్రదేశాలను వాదాటి-బెంయాఫ్ఫ్ జోను అంటారు . (Wadati-Benioff zone) ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత, పీడనాల వలన భూమి లోపల లోతుగా వున్న ఎక్కువ కాలం పెళుసుగా వుండలేని క్రిందికి నేట్టబడిన పొరల (lithosphere) వద్ద డీప్-ఫోకస్ భూకంపాలు ఏర్పడును. డీప్-ఫోకస్ భూకంపాలు ఏర్పడడానికి సాధ్యమైన కారణము; (ఒలివినే) (olivine)మేగ్నిసియం ఐరన్ సిలికేట్ అను భూమిపైన లభించు ఖనిజముదసలవారి కదలికల (phase transition) వలన స్పినేల్ స్ట్రక్చర్ లేదా స్పినేల్ (spinel) అను ఖనిజాలలో మార్పు జరగడం వలన భూమి బీటలు వారుతుంది.
భూకంపాలు, అగ్నిపర్వతచర్య
భూకంపాలు కూడా తరచుగా అగ్నిపర్వత ప్రాంతాలలో సంభవిస్తుంటాయి,, అగ్ని పర్వతాలలో టెక్టోనిక్(ఫాల్ట్) లోపం లవలన , (మాగ్మా) భూమి లోపల ద్రవీకరించబడిన రాతి పదార్ధాల (magma)వలన ఈ భూకంపాలు వొస్తుంటాయి. (volcano)1980లో జరిగిన మౌంట్ సెంట్.హేలేన్స్ (Mount St. Helens)విస్పోటనము జరిగినట్లుగా, అటువంటి భూకంపాలు అగ్నిపర్వత విస్పోటనాలకి ముందుగా హెచ్చరికలను సూచిస్తుంటాయి (eruption of 1980).
భూకంపాల సమూహము
అత్యధిక భూకంపాలు ఒక క్రమములో సంభవించును, ప్రదేశము, కాలమునకు సంబంధించి ఒకదాని కొకటి అనుసందానముగా వచ్చును.
తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపాలు
ఆఫ్టర్ షాక్ అనేది ఒక భూకంపము, అది మెయిన్ షాక్, అనగా 'ముందు భూకంపము' వచ్చిన తర్వాత వచ్చును. ఎల్లప్పుడు మెయిన్ షాక్ ప్రాంతములోనే సంభవించే తక్కువ తీవ్రత కలిగివున్న భుకంపమే ఆఫ్టర్ షాక్ మెయిన్ షాక్ కన్నా (ఆఫ్టర్ షాక్) తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపాలు పెద్దది అయినప్పుడు(ఆఫ్టర్ షాక్) తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపాలనే మెయిన్ షాక్ అని అంటారు అలాగే అసలైన మెయిన్ షాక్‌ని పెద్ద భూకంపం వచ్చును అని ముందుగా సూచనలిస్తూ సంభవించే చిన్న భూకంపము / ఫోర్ షాక్‌గా గుర్తిస్తారు (foreshock). మెయిన్ షాక్ ప్రభావాలకు తట్టుకొని వున్న ఫాల్ట్ ప్లేన్ (fault plane) చుట్టూ వున్న భూమి పొరలు అటు-ఇటు అయినప్పుడు తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపాలు / ఆఫ్టర్ షాక్స్ ఏర్పడతాయి.
అధికంగా వొచ్చు భూకంపాలు
thumb|200px|right|ఫిబ్రవరి 2008 అధికమైన భూకంపం మెక్సాలి దగ్గర ఏర్పడినది
అధికమైన భూకంపాలు ఒక వరుస క్రమంలో వొచ్చు భూకంపాలు (earthquake) కొన్ని ప్రత్యేకమైన ప్రదేశాలలో అత్యల్ప సమయంలో సంభవించును. అవి భిన్నమైన భూకంపాలు ఆఫ్టర్ షాక్ / తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపము పరంపరతో ఏ ఒక్క భూకంపము కూడా ఈ వరుసలో వున్న కచ్చితంగా మెయిన్ షాక్ (aftershock) కాదు, కాబట్టి మిగిలిన వాటితో పోల్చిన ఏ ఒక్క దానికి కూడా గుర్తించదగినటువంటి ఎక్కువ తీవ్రతలు లేవు ఎర్త్క్యూఅక్క్ స్వర్మ్/అధికమైన భూకంపములకు ఒక ఉదాహరణ 2004 సంఘటనఎల్లో స్త్తోన్ నేశ్శ్నల్ పార్క్ నందు జరిగినది (Yellowstone National Park).
భూకంపాలు వరదలు
భుకంపములు కారణముగా భూమి బీటలువారుతుంది, కంపనాల వలన లేక వత్తిడి వలన ముందు సంభవించిన భుకంపముల వలన ఆ విడుదలైన వత్తిడి మళ్ళి పంచబడి కొన్ని సమయాలలో భూకంపాలు వరుసగా అనగా వరుస భుకంపములు/భుకంపముల ఉప్పెన (earthquake storm) వలె సంభవిస్తుంటాయి. ఆఫ్టర్ షాక్/తక్కువ తీవ్రత కలిగిన భూకంపము (aftershock) భూకంపము వలనే కాని ఫాల్ట్ యొక్క పక్కన వున్న భాగము పైన, ఈ స్తోర్మ్స్/వరుస భుకంపములు కొన్ని సంవత్సరాలుగా సంభవిస్తున్నాయి, కొన్ని జరిగిపోయిన పాత భుకంపములే ఎక్కువగా కొత్త వాటి కన్నా ఎక్కువగా నష్ట పరిచి ఉన్నాయి. ఆ మాదిరిగా వచ్చిన వరసుగా డజన్ల కొద్ది వచ్చిన భుకంపములను 20 వ శతాబ్దంలో టర్కీ లోనార్త్ అనటోలియన్ ఫాల్ట్ (North Anatolian Fault) వద్ద వచ్చినట్లుగా గమనించారు.
పరిమాణము, తరచుగా సంభవించడం
1930 నుంచి ఇప్పటివరకు భూకంప కేంద్రాలు 350 నుంచి కొన్ని వేల కేంద్రాలుగా ఏర్పడినాయి. దాని ఫలితముగా, గతంలో కన్నా మరిన్ని భూకంపాలు వెలుగులోకి వచ్చిన్నాయి, అది సాంకేతిక పరమైన అభివృద్ధి వల్లనే కాని భూకంపాల సంఖ్య పెరిగినందు వలన కాదు. యు ఎస్ జీ ఎస్ (USGS) అంచనాల ప్రకారం, 1900 సం., నుండి ఇప్పటి వరకు సుమారుగా ఒక సంవత్సరమునకు 18 పెద్ద భూకంపాలు(తీవ్రత 7.0-7.9), ఒక మహా భూకంపం (తీవ్రత 8.0 లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ) సంభవించు చున్నవి. వీటి సంఖ్య సుమారుగా స్థిరముగా ఉంది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా, భూకంపాల సంఖ్య కొరవడినది, ఇది కేవలం గణాంక పరమైన (statistical fluctuation) హెచ్చుతగ్గుల వల్లనే గాని క్రమబద్ధమైన పోకడ కాదు. యు ఎస్ జీ ఎస్ వద్ద భుకంపముల తీవ్రత, ఫ్రీక్వెన్సీకి సంబంధించిన గణాంకములు లభించును.
ప్రపంచములో భుకంపములు ఎక్కువ భాగము(90%,, 81% )40,000 కిమీ పొడవు, (హార్స్ షూ ) గుర్రపునాడా ఆకారము కలిగిన జోను దగ్గర ఏర్పడుతుంటాయి దీనిని సర్కం -పసిఫిక్ సేఇస్మిక్ బెల్ట్ (circum-Pacific seismic belt), అంతే కాకుండా (పసిఫిక్ రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్) (Pacific Ring of Fire) పసిఫిక్ మహాసముద్రము చుట్టూ తరచుగా వచ్చు భుకంపములు , అగ్నిపర్వతముల విస్పోటనములు అని అంటారు. ఇవి పసిఫిక్ ప్లేట్ (Pacific Plate)కి హద్దుగా వుంటాయి. మహా భుకంపములు హిమాలయ పర్వతాలవంటి ఇతర ప్లేట్ సరిహద్దుల వద్ద కూడా సంభవిస్తుంటాయి (Himalayan Mountains). మనుష్యులు కూడా భూకంపాలకు కారణమవుతుంటారు, ఉదాహరణకి పెద్ద పెద్ద డ్యాములను (dam) నిర్మించడము, కట్టడాలు (building),భావులను (well) త్రవ్వడము , బొగ్గు గనులు (coal mining)వలన , చమురు త్రవ్వకాల వలన కూడా భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి (oil drilling).
త్వరితగతిలో ఎదుగుతున్న పెద్ద పట్టణాలలో (mega-cities)అనగామెక్సికో (Mexico City), టోక్యో (Tokyo) లేక టెహ్రాన్ (Tehran)లలో ఎక్కువ భూకంప ప్రమాదాలున్నవి, 3 మిలియన్ల ప్రజల జీవనానికి ఒక్క భూకంపము వలననే ఇంత ప్రమాదము ఉన్నట్లు కొందరు భుకంప శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భుకంపముల ప్రభావములు
thumb|400px|1755 నాటి కాపర్ చిత్తరువు చేసి ప్రాతినిధ్యం వహించి [[లిస్బన్ (Lisbon)లో నాశనము, మంటలు ఏర్పడ్డవి 1755 లిస్బన్ భుకంపము (1755 Lisbon earthquake). సునామిఓడరేవుల (tsunami)దగ్గర వున్నపడవలను ముంచివేస్తుంది]].
దిగువ పేర్కొన్నవె కాక, భూకంప ప్రభావాలు అనేకం వున్నాయి,