cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
హిందూ జర్మను కుట్ర
క్రిస్మస్ నాటి కుట్ర
కుడి|thumb| బాఘా జతిన్, [[బాలాసోర్|బాలాసోర్‌లోని బుర్హా బలాంగ్ ఒడ్డున తన చివరి యుద్ధంలో గాయపడ్డాడు. అతని సంస్థ 1915 శరదృతువులో బ్రిటిషు ఇండియాకు అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రమాదాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది.]] ఏప్రిల్ 1915లో, ఆనీ లార్సెన్ ప్రణాళిక వైఫల్యం గురించి తెలియని పాపెన్, క్రుప్ సంస్థ అమెరికన్ ప్రతినిధి హన్స్ టౌషర్ ద్వారా 7,300 స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్ రైఫిళ్ళు, 1,930 పిస్టళ్ళు, పది గాట్లింగ్ తుపాకులు, దాదాపు 30,00,000 కాట్రిడ్జ్‌లతో కూడిన రెండవ ఆయుధ రవాణాను ఏర్పాటు చేశాడు. ఈ ఆయుధ సామాగ్రిని హాలండ్ అమెరికా పొగ ఓడ SS డ్జెంబర్‌పై జూన్ మధ్యలో ఈస్ట్ ఇండీస్ లోని సురాబాయాకు రవాణా చేయాల్సి ఉంది. అయితే, న్యూయార్క్‌కు కాన్సుల్ జనరల్ కోర్టేనే బెన్నెట్ నిర్వహిస్తున్న ఇంటెలిజెన్స్ నెట్‌వర్కు, న్యూయార్క్‌లోని టౌషర్‌కు కార్గోతో సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించగలిగింది. దాన్ని కంపెనీకి సమాచారాన్ని అందించడంతో, ఈ ప్రణాళికలు కూడా భగ్నమయ్యాయి. ఈలోగా, ఫిబ్రవరి కుట్రలు చెడిపోయిన తర్వాత కూడా, జతిన్ ముఖర్జీ (బాఘా జతిన్) ఆధ్వర్యంలోని జుగంతర్ కూటమి ద్వారా బెంగాల్‌లో తిరుగుబాటుకు ప్రణాళికలు కొనసాగాయి. థాయ్‌లాండ్, బర్మాల్లోని జర్మన్ ఏజెంట్లు, ముఖ్యంగా ఎమిల్, థియోడర్ హెల్ఫెరిచ్- జర్మన్ ఆర్థిక మంత్రి కార్ల్ హెల్ఫెరిచ్‌కు సోదరులు- ఆ సంవత్సరం మార్చిలో జితేంద్రనాథ్ లాహిరి ద్వారా జుగాంతర్‌తో సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నారు. ఏప్రిల్‌లో, జతిన్ యొక్క చీఫ్ లెఫ్టినెంట్ నరేంద్రనాథ్ భట్టాచార్య హెల్ఫెరిచ్‌లతో సమావేశమైనపుడు, ఆయుధాలనుతీసుకుని మావెరిక్ నౌక రానుందని తెలుసుకున్నాడు. ఇవి వాస్తవానికి గదర్ ఉపయోగం కోసం ఉద్దేశించబడినప్పటికీ, బెర్లిన్ కమిటీ తన ప్రణాళికలను సవరించింది. ముందు అనుకున్నట్లు కరాచీకి కాకుండా, తూర్పు తీరం ద్వారా, చిట్టగాంగ్ తీరంలోని హటియా, సుందర్‌బన్స్‌లోని రాయమంగల్, ఒరిస్సాలోని బాలాసోర్ ద్వారా భారతదేశంలోకి ఆయుధాలను రవాణా చేయలని నిర్ణయించుకుంది. బంగాళాఖాతం తీరం నుండి వీటిని జతిన్ బృందం సేకరిస్తుంది. తిరుగుబాటు తేదీ 1915 క్రిస్మస్ రోజున అని నిర్ణయించారు. దీనికే "క్రిస్మస్ నాటి కుట్ర" అనే పేరు వచ్చింది. జతిన్ కలకత్తాలోని 14వ రాజ్‌పుత్ రెజిమెంట్‌పై విజయం సాధించగలడని, బాలాసోర్‌లో మద్రాసుకు లైన్ కట్ చేసి బెంగాల్‌పై నియంత్రణ సాధించగలడనీ అంచనా వేసారు. కలకత్తాలోని ఒక కల్పిత సంస్థ ద్వారా హెల్ఫెరిచ్ సోదరుల నుండి జుగంతర్‌కు కూడా నిధులు (1915 జూన్ - ఆగస్టు మధ్య రూ. 33,000 అందాయని అంచనా) అందాయి. అయితే, ఈ సమయంలోనే మావెరిక్, జుగాంతర్ ప్లాన్‌ల వివరాలను బటావియాలోని బ్రిటిషు కాన్సుల్ అయిన బెకెట్‌కు "ఓరెన్ " అనే మారుపేరుతో ఉన్న బాల్టిక్-జర్మన్ ఏజెంటు లీక్ చేశాడు. మావెరిక్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కలకత్తాలో ప్రచ్ఛన్న విప్లవోద్యమాన్ని పోలీసులు ధ్వంసం చేశారు. ఇదేమీ తెలియని జతిన్, ప్రణాళిక ప్రకారం బాలసోర్ వెళ్లగా అతనిని భారత పోలీసులు అనుసరించారు. 1915 సెప్టెంబరు 9 న, అతన్ని, ఐదుగురు విప్లవకారుల బృందాన్నీఎదుర్కొన్నారు. డెబ్బై ఐదు నిమిషాల పాటు జరిగిన తుపాకీ యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడిన జతిన్ మరుసటి రోజు బాలాసోర్‌లో మరణించాడు.
కలకత్తాను స్వాధీనం చేసుకోవడంలో బెంగాల్ సమూహానికి తగినంత సమయం అందించడానికీ, అదనపు బ్రిటిషు బలగాలను రానీకుండా నిరోధించడానికీ, జూగాంతర్ తలపెట్టిన క్రిస్మస్ రోజు తిరుగుబాటు జరిగిన సమయం లోనే బర్మా లోనూ ఒక తిరుగుబాటుకు ప్రణాళిక వేసారు. తటస్థ థాయ్‌లాండ్ నుండి అక్రమంగా రవాణా చేయబడిన ఆయుధాలను ఇందుకు వాడారు. థాయ్‌లాండ్ (సియామ్) గదరీయులకు బలమైన స్థావరం. బర్మాలో తిరుగుబాటు ప్రణాళికలు (ఇది ఆ సమయంలో బ్రిటిషు ఇండియాలో భాగం) గదర్ పార్టీ 1914 అక్టోబరు లోనే ప్రతిపాదించింది. బర్మాను భారతదేశంలోకి తదుపరి పురోగమనానికి పునాదిగా ఉపయోగించాలని ఈ ప్రణాళికల ద్వారా తలపెట్టింది. ఈ సియామ్-బర్మా ప్రణాళిక చివరకు 1915 జనవరిలో ముగిసింది. షాంఘై నుండి ఆత్మా రామ్, థాకర్ సింగ్, బంటా సింగ్‌లు, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నుండి సంతోఖ్ సింగ్, భగవాన్ సింగ్‌లతో సహా చైనా, అమెరికాల్లోని శాఖలకు చెందిన గదరీయులు థాయ్‌లాండ్‌లోని బర్మా మిలిటరీ పోలీసులలోకి చొరబడటానికి ప్రయత్నించారు. ఇందులో సిక్కులు, పంజాబీ ముస్లింలు ఎక్కువగా ఉన్నారు. 1915 ప్రారంభంలో, ఆత్మారామ్ కలకత్తా, పంజాబ్‌లను కూడా సందర్శించాడు. జుగంతర్‌తో సహా అక్కడి విప్లవకారులతో సంపర్కం లోకి వచ్చాడు. హేరంబాలాల్ గుప్తా, చికాగోలోని జర్మన్ కాన్సుల్ భారతీయులకు శిక్షణ ఇచ్చే ఉద్దేశ్యంతో జర్మన్ కార్యకర్తలైన జార్జ్ పాల్ బోహెమ్, హెన్రీ షుల్ట్, ఆల్బర్ట్ వెహ్డేలను మనీలా ద్వారా సియామ్‌కు పంపే ఏర్పాటు చేశాడు. యున్నాన్ మీదుగా భారత సరిహద్దుకు చేరుకోవడం ఒకటి, ఎగువ బర్మాలోకి చొచ్చుకుపోయి అక్కడ విప్లవకారులతో కలవడం అనే రెండు దండయాత్రలను పంపే పనిమీద సంతోఖ్ సింగ్ షాంఘైకి తిరిగి వెళ్ళాడు. జర్మన్లు, మనీలాలో ఉన్నప్పుడు, మనీలా నౌకాశ్రయంలో ఆశ్రయం పొంది, సాచ్‌సెన్, సువియా అనే రెండు జర్మన్ నౌకల లోని ఆయుధ సరుకును ఒక ఓడ లోకి మార్చి, సియామ్‌కు పంపడానికి ప్రయత్నించారు. అయితే, అమెరికా కస్టమ్స్ ఈ ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంది. ఈలోగా గదరీయులు, థాయ్‌లాండ్‌ లోని జర్మన్ కాన్సుల్ రెమీ సహాయంతో, చైనా, కెనడాల నుండి వచ్చే గదరీయులకు శిక్షణ నిచ్చేందుకు థాయ్-బర్మా సరిహద్దు సమీపంలోని అడవిలో ప్రధాన కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. షాంఘైలోని జర్మన్ కాన్సుల్ జనరల్ నిప్పింగ్, పెకింగ్ ఎంబసీ గార్డ్‌కు చెందిన ముగ్గురు అధికారులను శిక్షణ నిచ్చేందుకు పంపాడు. అదనంగా స్వాటోలో ఒక నార్వేజియన్ ఏజెంట్‌ను ఆయుధాల అక్రమ రవాణాకు ఏర్పాటు చేశారు. అయితే, థాయ్ పోలీస్ హైకమాండ్ - ఇందులో ఎక్కువగా బ్రిటిషు వారే ఉండేవారు - ఈ ప్రణాళికలను పసిగట్టింది. ఆస్ట్రియన్ ఛార్జ్ డి'అఫైర్స్ ద్వారా ఈ వివరాలను తెలుసుకున్నాక, భారత పోలీసులు ఈ కుట్రలోకి చొరబడ్డారు. థాయిలాండ్, అధికారికంగా తటస్థంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రిటన్ తోటి, బ్రిటిషు ఇండియా తోటీ సన్నిహితంగా ఉండేది. జూలై 21న, కొత్తగా వచ్చిన బ్రిటిషు మంత్రి హెర్బర్ట్ డెరింగ్ భారతీయ ఏజెంటు గుర్తించిన గదరీయులను అరెస్టు చేసి అప్పగించాలని విదేశాంగ మంత్రి ప్రిన్స్ దేవావాంగ్సేకి అభ్యర్థనను అందించాడు. చివరికి ఆగస్టులో ప్రముఖ గదరీయులను అరెస్టు చేశారు. ఒకే ఒక్క దాడి, బర్మాలో ఆరుగురు గదరీయులు చేసారు. వారిని పట్టుకుని ఉరితీశారు.
అలాగే కలకత్తాలో ప్రతిపాదిత జుగంతర్ తిరుగుబాటు సమయం లోనే అండమాన్ దీవుల లోని జౌలు మీద ఈస్ట్ ఇండీస్ నుండి వచ్చిన జర్మన్ వాలంటీర్ ఫోర్స్‌తో ఒక దాడి చెయ్యాలని ప్రణాళిక వేసారు. ఈ దాడి లో రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేస్తారు. వారితో భారత తీరంపై దాడి చేసేందుకు ఒక దళాన్ని తయారు చేస్తారు. ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన పోరాటంలో గాయపడిన బటావియాలోని జర్మన్ ప్లాంటర్ విన్సెంట్ క్రాఫ్ట్ ఈ ప్రణాళికను ప్రతిపాదించాడు. భారతీయ కమిటీతో సంప్రదింపుల తర్వాత 1915 మే 14న విదేశాంగ కార్యాలయం దీన్ని ఆమోదించింది. దాదాపు వంద మంది జర్మన్ల బలగంతో 1915 క్రిస్మస్ రోజున దాడికి ప్రణాళిక చేసారు. నిప్పింగ్ అండమాన్ దీవులకు ఆయుధాలను రవాణా చేయడానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసాడు. అయితే, విన్సెంట్ క్రాఫ్ట్ ఒక డబుల్ ఏజెంటు. అతడు నిప్పింగ్ ప్రణాళికల వివరాల గురించి బ్రిటిషు నిఘావర్గాలకు ఉప్పందించాడు. దాడి కోసం అతను చేసిన బూటకపు ప్రణాళికలు కూడా ఈ సమయంలో బెకెట్‌కి తెలిసిపోయింది. అయితే ఇండో-జర్మన్ ప్రణాళికల వరుస వైఫల్యాల కారణంగా, బెర్లిన్ కమిటీ, నిప్పింగ్ ఇద్దరూ చేసిన సిఫార్సుల మేరకు కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన ప్రణాళికలను రద్దు చేసారు.
ఆఫ్ఘనిస్తాన్
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌ను సెంట్రల్ పవర్స్ వైపు యుద్ధంలోకి లాగేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగాయి. భారతదేశంలో జాతీయవాద విప్లవాన్ని లేదా పాన్-ఇస్లామిక్ తిరుగుబాటునూ ప్రేరేపిస్తుందని, పంజాబ్లోను భారతదేశం అంతటా బ్రిటిషు వారి రిక్రూటింగ్ క్షేత్రాలను అస్థిరపరుస్తాయనీ భావించడమే దీనికి కారణం. 1905 రస్సో-జపనీస్ యుద్ధంలో రష్యా ఓటమి తర్వాత, దాని ప్రభావం క్షీణించింది. ఆ సమయంలో బ్రిటిషు భారతదేశానికి ముప్పు కాగల శక్తి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ఒక్కటేనని బ్రిటన్ భావించింది.
1915 వసంతకాలంలో, పర్షియా గుండా భూమార్గం ద్వారా ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు ఇండో-జర్మన్ దౌత్య సంఘాన్ని పంపించారు. బహిష్కరించబడిన భారతీయ యువరాజు రాజా మహేంద్ర ప్రతాప్ నేతృత్వంలోని ఈ సంఘం, బ్రిటన్‌ నుండి విడిపోవడానికి, స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకోడానికి, కేంద్ర శక్తుల తరపున యుద్ధంలో చేరడానికి, బ్రిటిషు ఇండియాపై దాడి చేయడానికీ ఆఫ్ఘన్ ఎమిర్ హబీబుల్లా ఖాన్‌ను ప్రేరేపించేందుకు ప్రయత్నించింది. ఇది 1915 ఆగస్టులో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు చేరుకోవడానికి ముందు మెసొపొటేమియా, పర్షియన్ ఎడారులలో అడ్డగించేందుకు జరిగిన ఆంగ్లో-రష్యన్ ప్రయత్నాలను తప్పించుకోగలిగింది. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో, మౌలానా ఉబైదుల్లా సింధీ నేతృత్వంలోని పాన్-ఇస్లామిక్ గ్రూప్ దారుల్ ఉలూమ్ దేవబంద్ సభ్యులు కాబూల్‌లో ఈ దళాన్ని కలిసారు. ఈ బృందం యుద్ధం ప్రారంభంలో భారతదేశం నుండి కాబూల్‌కు బయలుదేరింది. మహ్మద్ అల్-హసన్ నేతృత్వంలోని మరొక సమూహం హిజాజ్ చేరుకుంది, అక్కడ వారు పాన్-ఇస్లామిక్ తిరుగుబాటు కోసం ఆఫ్ఘన్ ఎమిర్, ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం, ఇంపీరియల్ జర్మనీల నుండి మద్దతు పొందాలని ఆశించారు. ఈ తిరుగుబాటును వాయువ్య భారతదేశంలోని గిరిజన బెల్ట్‌లో మొదలుపెట్టాలని వారి ఉద్దేశం. ఇండో-జర్మన్ దౌత్య దళం, ఎమిర్ హబీబుల్లా తన తటస్థ వైఖరిని విరమించుకోవాలనీ, జర్మనీతో దౌత్య సంబంధాలను నెలకొల్పుకోవాలనీ ఒత్తిడి చేసింది. ఎలాగోలా ఎమిర్‌ జర్మన్ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు సహకరించేలా ఒప్పించవచ్చని దళం ఆశించింది. హబీబుల్లా ఖాన్ 1915 శీతాకాలమంతా మిషన్ ప్రతిపాదనలపై ఊగిసలాడాడు. యుద్ధం ముగిసే వరకూ తటస్థ వైఖరిని కొనసాగించాలని ఆశపడ్డాడు. అయితే ఈ సమయంలో దౌత్య దళం, ఎమిర్ దర్బారులో ఉన్న అతని సోదరుడు నస్రుల్లా ఖాన్, కుమారుడు అమానుల్లా ఖాన్‌తో సహా సలహా మండలిలోని జర్మన్ అనుకూల వ్యక్తులతో రహస్యంగా చర్చలను మొదలుపెట్టింది. దీనికి ఆఫ్ఘన్ మేధావులు, మత పెద్దలు, ఆఫ్ఘన్ పత్రికల మద్దతు లభించింది. పత్రికల్లో బ్రిటిషు వ్యతిరేక, కేంద్రశక్తుల అనుకూల కథనాలు విరివిగా వచ్చాయి. 1916 నాటికి, భారతదేశానికి పంపిన ఆఫ్ఘన్ వార్తాపత్రిక సిరాజ్ అల్ అఖ్బరు కాపీలను బ్రిటిషు ప్రభుత్వం అడ్డగించవలసి వచ్చింది. ఎమీర్ బ్రిటిషు వారికి తొత్తుగా మారాడని, దేశంలో తిరుగుబాటు, గిరిజనులలో అశాంతి ముప్పు ఉందనీ ఇది ఎత్తి చూపింది.
1915 డిసెంబరులో, భారతీయ సభ్యులు తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని స్థాపించారు. ఇది భారతదేశానికి సహాయం చేయడానికి, ఎమిర్ కు మద్దతు ఇచ్చేందుకూ హబీబుల్లా సలహా మండలిపై బరువు పెడుతుందని భావించారు. 1916 జనవరిలో, కొంత కాలయాపన జరిపే మిషతో ఎమిర్, జర్మనీతో ముసాయిదా ఒప్పందాన్ని ఆమోదించాడు. అయితే, ఈ సమయంలో మధ్యప్రాచ్యంలో కేంద్ర శక్తులు ఓటమి చవిచూసాయి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు సహాయాన్ని పంపేందుకు పర్షియా గుండా భూమార్గాన్ని వాడుకోవచ్చనే ఆశలు మూసుకుపోయాయి. దౌత్య దళం లోని జర్మన్ సభ్యులు 1916 జూన్ లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌ను విడిచిపెట్టి, అక్కడ తమ కుట్రలను ముగించారు. అయినప్పటికీ, మహేంద్ర ప్రతాప్, అతని తాత్కాలిక ప్రభుత్వం జపాన్, రిపబ్లికన్ చైనా, జారిస్ట్ రష్యాలతో సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ అక్కడే ఉండి పోయారు. రష్యన్ విప్లవం తర్వాత ప్రతాప్, సోవియట్ యూనియన్‌తో చర్చలు ప్రారంభించాడు. 1918లో రెడ్ పెట్రోగ్రాడ్‌లో ట్రాట్స్కీని, 1919లో మాస్కోలో లెనిన్‌నూ కలిసాడు. 1918లో బెర్లిన్‌లో కైసర్‌ను కలిసాడు. అతను ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ద్వారా భారతదేశంలోకి సోవియట్-జర్మన్లు ఉమ్మడిగా దాడి చెయ్యాలని ఒత్తిడి చేశాడు. 1919లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో జరిగిన తిరుగుబాటు తర్వాత సోవియట్‌లు దీనిని కొంతకాలం పరిగణించారు. ఈ తిరుగుబాటు తరువాత అమానుల్లా ఖాన్‌ను ఎమిర్‌ అయ్యాడు. మూడవ ఆంగ్లో-ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. టిబెట్, హిమాలయ బఫర్ ప్రాంతాల ద్వారా భారతదేశాన్ని ఆక్రమించాలనే సోవియట్ ప్రణాళిక "కల్మిక్ ప్రాజెక్ట్ " వెనుక కూడా ప్రతాప్ ఉండి ఉండవచ్చు.
మధ్యప్రాచ్యం
మధ్య ప్రాచ్యంలో పనిచేస్తున్న భారత సైనికులను దృష్టిలో ఉంచుకుని మరో కుట్ర జరిగింది. మధ్య ప్రాచ్య థియేటర్‌లో, హర్ దయాళ్, MPT ఆచార్యతో సహా బెర్లిన్ కమిటీ సభ్యులను 1915 వేసవిలో బాగ్దాద్, సిరియాలకు మిషన్‌లపై పంపారు. దక్షిణ మెసొపొటేమియా, ఈజిప్ట్‌లలోని భారత సాయుధ దళంలోకి చొరబడి బ్రిటిషు అధికారులను హత్య చేయడం వీరికి ఇచ్చిన పని. భారతీయ ప్రయత్నం రెండు గ్రూపులుగా విభజించారు. ఒకదానిలో బెంగాలీ విప్లవకారుడు PN దత్ (అలియాస్ దావూద్ అలీ ఖాన్), పాండురంగ్ ఖాన్కోజే ఉన్నారు. ఈ బృందం బుషైర్‌కు చేరుకుంది, అక్కడ వారు విల్‌హెల్మ్ వాస్మస్‌తో కలిసి పనిచేశారు. మెసొపొటేమియా, పర్షియాలోని భారతీయ దళాలకు జాతీయవాద, విప్లవాత్మక సాహిత్యాన్ని పంపిణీ చేశారు. రెండవ సమూహం, ఈజిప్టు జాతీయవాదులతో కలిసి, సూయజ్ కాలువను అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ బృందాలు మెసొపొటేమియాలోని భారతీయ సైనికులలో జాతీయవాద సాహిత్యాన్ని, ప్రచారాన్నీ రహస్యంగా వ్యాప్తి చేయడంలో విజయవంతమయ్యాయి. ఒక సందర్భంలో ఒక అధికారి భోజనశాలపై బాంబు దాడి కూడా చేశారు. ఈ సమయంలో కాన్‌స్టాంటినోపుల్, బుషైర్, కుత్-అల్- అమరాలలో భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను తమ దళంలో చేర్చుకోడానికి జాతీయవాద కార్యక్రమాన్ని విస్తరించారు. MPT ఆచార్య యొక్క స్వంత ప్రణాళికల్లో టర్కీలోని భారతీయ పౌరుల సహాయంతో ఇండియన్ నేషనల్ వాలంటీర్ కార్ప్స్‌ను ఏర్పాటు చేయడం, భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను చేర్చుకోవడం వంటివి ఉన్నాయి. అతను బుషైర్‌లో విల్‌హెల్మ్ వాస్‌మస్‌తో కలిసి భారత సైనికులతో పనిచేసినట్లు తెలిసింది. అయితే, ప్రధానంగా హిందువులైన బెర్లిన్ కమిటీ సభ్యులకు, టర్కీలో ఇప్పటికే ఉన్న భారతీయ విప్లవకారులైన ముస్లిములకూ మధ్య విభేదాల కారణంగా ఈ ప్రయత్నాలకు ఆటంకం ఏర్పడింది. ఇంకా, ఈజిప్టు జాతీయవాదులు బెర్లిన్ కమిటీని విశ్వసించలేదు. వారు దాన్ని జర్మనీ తొత్తుగా భావించారు.
అయినప్పటికీ, ఈ ప్రయత్నాల పరాకాష్టగా, ఫ్రాన్స్, టర్కీ, జర్మనీ, మెసొపొటేమియా నుండి -ముఖ్యంగా బాస్రా, బుషెహర్, కుత్ అల్ అమరాల నుండి భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను చేర్చుకున్నారు. అనేక రంగాలలో టర్కీ దళాలతో పోరాడిన భారతీయ వాలంటీర్ కార్ప్స్‌ను నెలకొల్పారు. అంబా ప్రసాద్ సూఫీ నేతృత్వంలోని దేవబందీలు పర్షియా నుండి బలూచిస్తాన్ మీదుగా పంజాబ్ వరకు భారతదేశ పశ్చిమ సరిహద్దులో చొరబాట్లను నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించారు. కేదార్ నాథ్ సోంధీ, రిషికేష్ లేథా, అమీన్ చౌదరి యుద్ధ సమయంలో అంబా ప్రసాద్‌తో కలిసారు. ఈ భారతీయ దళాలు ఉజ్బెకిస్తాన్‌లోని సరిహద్దు నగరమైన కర్మాన్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడంలోను, అక్కడి బ్రిటిషు కాన్సుల్‌ను నిర్బంధించడంలోనూ పాలుపంచుకున్నాయి. బలూచి, పెర్షియన్ గిరిజన అధిపతులకు వ్యతిరేకంగా పెర్సీ సైక్స్ చేసిన పెర్సీ ప్రచారాన్ని విజయవంతంగా జర్మన్ల సహాయంతో అడ్డుకున్నారు. తిరుగుబాటుదారులతో పోరాడుతున్న సమయంలో ఆగాఖాన్ సోదరుడు చనిపోయాడు. తిరుగుబాటుదారులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని సిస్తాన్‌లో బ్రిటిషు దళాలను విజయవంతంగా వేధించారు. వారిని బలూచిస్తాన్‌లోని కరంషీర్‌కు పరిమితం చేశారు. తరువాత కరాచీ వైపు వెళ్లారు. కొన్ని నివేదికల్లో వారు గ్వాదర్, దావర్ తీర పట్టణాలను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారని ఉంది. బంపూర్ యొక్క బలూచి చీఫ్, బ్రిటిషు పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్న తరువాత, గదరీయులతో కలిసాడు. కానీ ఐరోపాలో జరుగుతున్న యుద్ధం టర్కీకి వతిరేకంగా పరిణమించింది. బాగ్దాద్‌ను బ్రిటిషు దళాలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. గదర్ దళాలు, సరఫరాలు ఆగిపోవడంతో చెదరిపోయాయి. చెదరిపోయిన గదర్ దళాలు షిరాజ్ వద్ద తిరిగి కలిసాయి. అక్కడ షిరాజ్ ముట్టడి సమయంలో ఘోరమైన పోరాటం తర్వాత వారు చివరకు ఓడిపోయారు. ఈ యుద్ధంలో అంబా ప్రసాద్ సూఫీ మరణించాడు. అయితే గదరీయులు 1919 వరకు ఇరాన్ పక్షపాతులతో కలిసి గెరిల్లా యుద్ధాన్ని కొనసాగించారు. 1917 చివరి నాటికి, అమెరికాలో ఒకవైపు గదర్ పార్టీ, మరోవైపు బెర్లిన్ కమిటీ, జర్మన్ హైకమాండ్ మధ్య విభేదాలు కనిపించడం మొదలయ్యాయి. ఆగ్నేయాసియా, అమెరికాల్లోని గదరీయులతో కలిసి పనిచేస్తున్న జర్మన్ ఏజెంట్లు పంపిన నివేదికలు సంస్థ లోని అస్తవ్యస్తతను, గదర్ సంస్థ పట్ల ప్రజల మద్దతును అంచనా వేయడంలో ఉన్న అవాస్తవికతనూ యూరోపియన్ విభాగానికి సూచించాయి. ఫిబ్రవరి ప్లాట్లు విఫలం కావడం, 1917లో జరిగిన యుద్ధంలో చైనా పాల్గొన్న తర్వాత ఆగ్నేయాసియాలో స్థావరాలు లేకపోవడం, సముద్రం ద్వారా ఆగ్నేయాసియా ఆపరేషన్‌కు మద్దతు ఇవ్వడంలో సమస్యలు ప్రణాళికలను గణనీయంగా కుదించాయి. బ్రిటిషు ఏజెంట్ల చొరబాటు, అమెరికా వైఖరిలో మార్పు, యుద్ధంలో గెలుపోటములు తిరగబడడం వల్ల భారతదేశంలో విప్లవం కోసం చేసిన భారీ కుట్ర ఏనాడూ విజయవంతం కాలేదు.
నిఘా
బ్రిటిషు ఇంటెలిజెన్స్ 1911 నాటికే కుట్ర రూపురేఖలను, కొత్త ఆలోచనలనూ గమనించడం ప్రారంభించింది. ఢిల్లీ-లాహోర్ కుట్ర, కోమగట మారు సంఘటన వంటి సంఘటనలు ఇప్పటికే పెద్ద ఎత్తున ఈ నెట్‌వర్కు ఉనికి, భారతదేశంలో విప్లవ అశాంతికి సంబంధించిన ప్రణాళికలు మొదలైన వాటితో క్రిమినల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ డిపార్ట్‌మెంటు (సిఐడి) ముందే అప్రమత్తమైంది. ఆ సమయంలో అత్యంత తీవ్రమైన విప్లవ ఉగ్రవాదం ఉన్న బెంగాల్‌పై, కోమగాట మారు నేపథ్యంలో బలమైన మిలిటెంట్ స్థావరంగా వెలికితీసిన పంజాబ్‌పై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించి పలు చర్యలు తీసుకుంది. హర్ దయాళ్ సమూహానికి రాష్ బిహారీ బోస్‌తో బలమైన సంబంధాలు ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు. ఢిల్లీ బాంబు కేసు నేపథ్యంలో వీళ్లను శుభ్రంగా తుడిచిపెట్టారు.
విచారణ
ఈ కుట్రలపై భారతదేశంలో అనేక విచారణలు జరిగాయి. వాటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన లాహోర్ కుట్ర విచారణ. 1915 ఫిబ్రవరిలో విఫలమైన ఫిబ్రవరి తిరుగుబాటు తర్వాత ఇది లాహోర్‌లో మొదలైంది. ఇతర విచారణలలో బెనారస్, సిమ్లా, ఢిల్లీ, ఫిరోజ్‌పూర్ కుట్ర కేసులు, బడ్జ్ బడ్జ్ వద్ద అరెస్టయిన వారి విచారణలూ ఉన్నాయి. లాహోర్‌లో, డిఫెన్స్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్ 1915 ప్రకారం ప్రత్యేక ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు చేసారు. మొత్తం 291 మంది కుట్రదారులపై విచారణ జరిగింది. వీరిలో 42 మందికి మరణశిక్ష, 114 మందికి ఆమరణ జైలుశిక్ష, 93 మందికి వివిధ రకాల జైలు శిక్షలూ పడ్డాయి. వీరిలో చాలా మందిని అండమాన్ దీవుల్లోని సెల్యులార్ జైలుకు తరలించారు. విచారణలో నలభై ఇద్దరు నిందితులను నిర్దోషులుగా భావించి విడుదల చేసారు. లాహోర్ విచారణలో, అమెరికాలో చేసిన కుట్రలను ఫిబ్రవరి తిరుగుబాటు కుట్రకూ నేరుగా లింకు కలిపింది. విచారణ ముగిసిన తరువాత, అమెరికాలో భారతీయ విప్లవోద్యమాన్ని నాశనం చేయడానికీ, దాని సభ్యులను విచారణకు తీసుకురావడానికీ దౌత్య ప్రయత్నాలు గణనీయంగా జరిగాయి.
అమెరికాలో, ఆనీ లార్సెన్ వ్యవహారాన్ని వెలికితీసిన తర్వాత 1917 నవంబరు 12న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలోని జిల్లా కోర్టులో హిందూ-జర్మన్ కుట్ర విచారణ ప్రారంభమైంది. గదర్ పార్టీ సభ్యులు, మాజీ జర్మన్ కాన్సుల్ జనరల్, వైస్ కాన్సుల్, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలోని జర్మన్ కాన్సులేట్ సిబ్బందితో సహా నూట ఐదుగురు వ్యక్తులను విచారించారు. విచారణ 1917 నవంబరు 20 నుండి 1918 ఏప్రిల్ 24 వరకూ జరిగింది. విచారణ చివరి రోజున ప్రధాన నిందితుడైన రామ చంద్ర బ్రిటిషు వారికి గూఢచారి అని నమ్మిన తోటి ప్రతివాది రామ్ సింగ్ కోర్టు గదిలోనే సంచలనాత్మకంగా హత్య చేసాడు. సింగ్‌ను వెంటనే US మార్షల్ కాల్చి చంపాడు.
1917 మేలో, గదర్ పార్టీకి చెందిన ఎనిమిది మంది భారతీయ జాతీయవాదులు బ్రిటన్‌కు వ్యతిరేకంగా సైనిక సంస్థను ఏర్పాటు చేసేందుకు కుట్ర పన్నారనే అభియోగంపై ఫెడరల్ గ్రాండ్ జ్యూరీ అభియోగాలు మోపింది. తరువాతి సంవత్సరాలలో, ఈ ప్రక్రియలు బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని సంతృప్తి పరచడానికి రూపొందించబడిన ప్రదర్శనేనని విమర్శలు వచ్చాయి. రిపబ్లికన్ అభిప్రాయాలు, రిపబ్లికన్లతో సంబంధాలు ఉన్న ఐరిష్ వ్యక్తులు జ్యూరీ ఎంపికలోకి రాకుండా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. భారతీయులకు అనుకూలంగా ప్రజల్లో ఉన్న బలమైన మద్దతు కారణంగాను, వెర్సైల్లెస్ ఒప్పందం వలన తిరిగి తలెత్తిన ఆంగ్లోఫోబిక్ భావాల వలనా, గదర్ ఉద్యమం పునరుజ్జీవం పొందింది.
ప్రభావం
బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం లోపల, అంతర్జాతీయ సంబంధాలలోనూ బ్రిటన్ విధానాలపై ఈ కుట్ర గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. కుట్ర ఆరంభ ఆలోచనలు సరిహద్దులు, ప్రణాళికలను 1911 నాటికి బ్రిటిషు నిఘా వర్గాలు గుర్తించాయి. కొందరు లొంగిపోయినప్పటికీ దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ రూపాల్లో పదేపదే తలెత్తుతున్న ఉద్యమం గురించి ఇండియన్ ఇంటెలిజెన్స్ చీఫ్ సర్ చార్లెస్ క్లీవ్‌లాండ్ హెచ్చరిస్తూ, ఈ విప్లవోద్యమం నివురు గప్పిన నిప్పులా విస్తరిస్తోందన్నాడు. ఉద్యమాన్ని అణచివేయడానికి భారీ, సంఘటిత, సమన్వయ ప్రయత్నం అవసరం పడింది. 1914లో తారక్ నాథ్ దాస్ ఒక అమెరికన్ పౌరసత్వం పొందడాన్ని అడ్డుకునే ప్రయత్నాలు జరిగాయి. అయితే హర్ దయాళ్‌ని బంధించేందుకు చేసిన ప్రయత్నం విజయవంతమైంది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఈ కుట్ర విఫలమైనప్పటికీ - ఆ సమయంలో ఉద్యమం అణచివేసారు. అనేకమంది ముఖ్య నాయకులను ఉరితీసారు లేదా జైలులో వేసారు - అనేకమంది ప్రముఖ గదరీయులు భారతదేశం నుండి జపాన్ థాయ్‌లాండ్‌లకు పారిపోయారు. స్వాతంత్ర్యం కోసం విప్లవోద్యమం చెయ్యాలనే భావన తరువాతి తరం భారతీయ నాయకులలో తిరిగి మొలకెత్తింది. ముఖ్యంగా సుభాష్ చంద్రబోస్ 1930ల మధ్యకాలంలో వలసవాద ఆధిపత్యానికి వతిరేకంగా మరింత తీవ్రమైన విధానాన్ని అవలంబించడం ప్రారంభించాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఈ నాయకులలో చాలామంది, అటువంటి భావనను పునరుద్ధరించడానికి అక్షరాజ్యాల మద్దతును కోరడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం నుండి, బోస్ స్వయంగా, బ్రిటిషు పాలనకు వ్యతిరేకంగా విప్లవోద్యమ భావనను చురుకుగా విశ్లేషించాడు. జపాన్‌తో సంభాషించాడు. జర్మనీ పారిపోయి, బ్రిటన్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి భారత సాయుధ దళమైన, ఇండియన్ లీజియన్‌ను స్థాపించాడు. ప్రవాస జాతీయవాదులు స్థాపించిన భారత జాతీయ సైన్యానికి నేతృత్వం వహించడానికి అతను ఆగ్నేయాసియాకు తిరిగి వెళ్ళాడు. వీటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్, భారత జాతీయ సైన్యం, చివరికి ఆగ్నేయాసియాలో అర్జీ హుకుమత్-ఎ-ఆజాద్ హింద్ లను ఏర్పాటు చేసాడు.
వనరులు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో విప్లవ కార్యకలాపాలు వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో తిరుగుబాట్లు
క్యూసెక్కు
క్యూసెక్కు : ఇది ఒక ద్రవ కొలమానము. ఇది ప్రవాహరేటును కొలవడానికి వాడుతారు. ఒక సెకనుకు క్యూబిక్ ఫీటును క్యూసెక్కు అంటారు. దీనిని ft3 గా సూచిస్తారు. దీనిని యునైటెడ్ స్టేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో ఉపయోగిస్తారు. ఒక అడుగు ( 0.305 m )పొడవుగా గల సమ ఘనం ఘనపరిమాణాన్ని క్యూసెక్కు అంటారు. దీని ఘనపరిమాణం 28.317 L (about 1⁄35 of a క్యూబిక్ మీటర్లు).
60 °F, వద్ద ఒక ఘనపు అడుగు ఘనపరిమాణం గల నీటి బరువు 62.37 lb ఉంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:కొలమానాలు
నగీబ్ మెహఫూజ్
నగీబ్ మెహఫూజ్ లేదా నగీబ్ మహఫూజ్, (ఆంగ్లం :Naguib Mahfouz (అరబ్బీ భాష : نجيب محفوظ), (డిసెంబరు 11, 1911 – ఆగస్టు 30, 2006), ఒక ఈజిప్టుకు చెందిన నవలాకారుడు. సాహిత్యంలో ఇతనికి 1988 లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఇతని అసలు పేరు "నజీబ్ మహ్‌ఫూజ్" (అరబ్బీ పేరు), నగీబ్ మహఫూజ్ గా పేరు స్థిరపడిపోయినది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1911 జననాలు వర్గం:2006 మరణాలు వర్గం:సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు వర్గం:ఈజిప్టు రచయితలు
మైలాదుత్తురై జిల్లా
మైలాదుత్తురై జిల్లా, భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో ఒకటి. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం మైలాదుత్తురైలో ఉంది.
భౌగోళికం
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో కడలూరు జిల్లా, పశ్చిమాన తంజావూరు జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో తిరువారూర్, పుదుచ్చేరిలోని, కారైకాల్ జిల్లాలు, తూర్పున బంగాళాఖాతం ఉన్నాయి.
కావేరీ నది సారవంతమైన తీరప్రాంతంలో ఈ జిల్లా ఉంది.పూర్తిగా చదునైన మైదానంతో ఉంటుంది. కావేరి, అలాగే దానిఅనేక ఉపనదులు జిల్లాగుండా ప్రవహించి ఇక్కడ సముద్రంలో కలుస్తాయి.కడలూరు ఉత్తర సరిహద్దులో ఎక్కువ భాగం కొల్లిడం నది ద్వారా ఏర్పడింది.
జనాభా శాస్త్రం
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మైలదుత్తురై జిల్లాలో 9,18,356 జనాభా ఉన్నారు. అందులో 1,76,568 (19.23%) మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివిసిస్తున్నారు.మైలదుత్తురై జిల్లాలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1029 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు వారు 32.31% ఉండగా,షెడ్యూల్డ్ తెగలు వారు 0.23% మంది ఉన్నారు. 99.32% మంది ప్రధాన భాషగా తమిళ్ మాట్లాడతారు.
పరిపాలనా విభాగాలు
మైలాదుత్తురై జిల్లాలో మైలాదుత్తురై, సిర్కలి అనే రెండు రెవెన్యూ డివిజన్లు ఉన్నాయి. మైలాదుత్తురై, కుతాళం, సిర్కలి, తరంగంబాడిఅనే నాలుగు తాలూకాలు ఉన్నాయి. 287 రెవెన్యూ గ్రామాలున్నాయి. జిల్లాలో మైలాదుత్తురై, కుతాళం, సిర్కలి, కొల్లిడం, సెంబనోర్‌కోయిల్‌ అనే ఐదు పంచాయితీ బ్లాకులు, 241 గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి. మైలాదుతురై, సిర్కలి అనే రెండు పురపాలక సంఘాలు, మానల్మేడు, వతీశ్వరన్కోయిల్, కుతాళం, తరంగంబాడి అనే నాలుగు పట్టణ పంచాయతీలు ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం
జిల్లా ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటైన వ్యవసాయం రాష్ట్రంలో వరి ఉత్పత్తిలో అధిక వాటాను అందిస్తుంది. ఈ జిల్లాలో చాలా ముఖ్యమైన వ్యవసాయ పంటలను పండిస్తారు. ప్రధాన పంటలు వరి, వేరుశనగ, పప్పులు, అల్లం, చెరకు, పత్తి.
చేపలు పట్టడం
ఎండుచేపలు తయారీ, రొయ్యల పెంపకం వంటి పారా మెరైన్ కార్యకలాపాలతో పాటు చేపలు పట్టడం జిల్లాకు రెండవ ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థ. సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ మానవాళికి ఆహారం, మందులు, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులపై ద్వారా ఆర్థిక పరిస్థతి ఆధారపడి ఉంది, లోతట్టు ఫిషింగ్ ఈ ప్రాంతంలో బాగా దోహదం చేస్తుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు
సంక్రాంతి
సంక్రాంతి అనగా నూతన క్రాంతి. సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించడాన్ని మకర సంక్రమణము అంటారు.అయితే ఈ సంక్రమణాన్నే సంక్రాంతి అంటారు. అయితే మనకు పన్నెండు రాశులు ఉన్నాయి.ఆ పన్నెండు రాశులలోకి సూర్యుడు ప్రవేశించే క్రమంలో మనకు పన్నెండు సంక్రాంతులు వస్తాయి. సూర్య సంక్రమణం జరిగేటపుడు సూర్యుడు ఏ రాశిలో ఉంటే ఆ సంక్రాంతి అంటారు. ఇలా ప్రతి మాసం ఒక సంక్రాంతి ఉంటుంది. సౌరమాన కాలెండరులో ప్రతినెల ఒక సంక్రాంతితో ప్రారంభమవుతుంది నవ్యాంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు రాష్టాలలో ప్రముఖంగా జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగను పెద్ద పండుగగా ఆంధ్రులు జరుపుకుంటారు. సంక్రాంతిని మూడు రోజుల పాటు ఎంతో ఆనందంగా చేసుకుంటారు. మొదటి రోజు భోగి, రెండవ రోజు మకర సంక్రాంతి, మూడవ రోజు కనుమ. కొన్ని ప్రాంతాలలో నాలగవ రోజు ముక్కనుమగా జరుపుకుంటారు. ఈ మూడు రోజులలో మొదటి రోజు బోగిమంటలతో, రెండవ రోజు పొంగలి, పిండివంటలతో, పితృ దేవతల, దేవుళ్ళ పూజలతో, మూడవ రోజు గో పూజలతో అలాగే మాంసప్రియులకు మంచి కూరలతో, మూడురోజుల పండుగ ఎంతో ఆనందంగా కొనసాగుతుంది.
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణం
సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే కాలమే మకర సంక్రమణము. మకర సంక్రమణము నుండి ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలము ప్రారంభము అవుతుంది. ఆ తరువాత కుంభ, మీన, మేష,వృషభ, మిథున రాశులలో కొనసాగినంత కాలము ఉత్తరాయణము. శారీరక పరిశ్రమకు, పూజలకు, సాధనలకు, కృషికి అనువైన, ఆవశ్యకత ఉన్న కాలము ఉత్తరాయణము.కర్కాటక రాశిలోకి సూర్యుడు ప్రవేశించిన దగ్గరినుండి మొదలై, ఆ తరువాతసింహ, కన్య, తుల, వృశ్చికం, ధనూ రాశులలో కొనసాగినంత కాలము దక్షిణాయణము. మానసికమైన అర్చనకు,ధ్యానానికీ, యోగానికీ, దీక్షలకు,బ్రహ్మచర్యానికి, నియమ నిష్టలకు అనువైన, ఆవశ్యకత ఉన్న కాలము దక్షిణాయణము. పన్నెండు నెలల సంవత్సర కాలములో ఆరు నెలల దక్షిణాయణము దేవతలకు ఒక రాత్రి, ఆరు నెలల ఉత్తరాయణము దేవతలకు ఒక పగలు. కనుక దేవతలు మేలుకునే కాలము ఉత్తరాయణ పుణ్య కాలము. కనుకనే ఉత్తరాయణము వరకూ ఎదురు చూసి ఉత్తరాయణము ప్రవేశించిన తర్వాత తనువును చాలించాడు మహానుభావుడైన భీష్ముడు.
"సంక్రాంతి" లేదా "సంక్రమణం" అంటే చేరుట అని అర్ధం. జయసింహ కల్పద్రుమం అనే గ్రంథంలో "సంక్రాంతి"ని ఇలా వివరించారు - తత్ర మేషాదిషు ద్వాదశ రాశి క్రమణేషు సంచరతః సూర్యస్య పూర్వస్మాద్రాశే ఉత్తరః రాశౌ సంక్రమణ ప్రవేశః సంక్రాంతిః - మేషం మొదలైన 12 రాశులలో సంచరించే సూర్యుడు ముందున్న రాశి నుండి తరువాతి రాశిలోనికి ప్రవేశించడమే సంక్రాంతి - సూర్యుని చలనంలో (రధయాత్రలో) ఘట్టాలు నాలుగు. అవి మేష, తుల, కటక, మకర సంక్రమణాలు. వీటిలో మకర సంక్రమణాన్ని "సంక్రాంతి పండుగ"గా వ్యవహరిస్తారు.మార్గశిరం పూర్తి కాగానే ఉత్తరాయణం మొదలవుతుంది.
సూర్యుడి చుట్టూ భూమి పరిభ్రమించే మార్పు క్రమంలో తన చుట్టూ తాను కూడా తిరుగుతుంది.అందువలన సూర్యుడు ఆరు నెలలు ఉత్తరం వైపు ఆరు నెలలు దక్షిణం వైపు కనిపిస్తాడు.ఇలా ఉత్తరం వైపు కనిపించే క్రమమే ఉత్తరాయణం అంటారు.దక్షిణం వైపు కనిపించే క్రమం దక్షిణాయణం. మనకు ఒక సంవత్సరం కాలము అయితే దేవుళ్ళకు ఒక రోజు. అయితే ఒక రోజులో పగలు అనేది ఉత్తరాయణం. రాత్రి అనేది దక్షిణాయణం.. ఈ ఉత్తరాయణమనేది అందుకే మనకు అంత ముఖ్యం.. ఈ రోజు కోసమే భీష్ముడు ఎదురుచూసి ఉత్తరాయణ పుణ్య ఘడియలలోనే పరమపదించారు.
మూలాలు
వర్గం:హిందువుల పండుగలు
ఒమన్‌లో హిందూమతం
ఒమన్‌లో హిందూ మతం మైనారిటీ మతం. దాని జనాభాలో 5.5% మంది హిందూ మతాన్ని ఆచరిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో హిందూ మైనారిటీ ఉన్న ఏకైక దేశం, ఒమన్. ఒమన్‌లోని హిందువులకు హిందూ మహాజన్ దేవాలయం అనే మతపరమైన సంస్థ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తోంది. thumb| ఒమన్‌లోని శివాలయం. మధ్యప్రాచ్యంలోని పురాతన హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి
చరిత్ర
1507లో కచ్చీ మాట్లాడే హిందువులు భారతదేశంలోని కచ్ ప్రాంతం నుండి మస్కట్‌కు రావడంతో హిందూమతం ఒమన్‌లోకి అడుగుపెట్టింది. 19వ శతాబ్దం తొలిలో ఒమన్‌లో కనీసం 4,000 మంది హిందువులు ఉన్నారు. 1895లో మస్కట్‌లోని హిందూ కాలనీ ఇబాధీల దాడికి గురైంది. దాంతో 1900 నాటికి హిందువుల సంఖ్య 300కి తగ్గింది. ఒమన్ స్వాతంత్ర్యం సమయంలో, ఒమన్‌లో కొన్ని డజన్ల మంది హిందువులు మాత్రమే ఉన్నారు. ఒకప్పుడు హిందువులు నివసించిన అల్-వాల్జాత్. అల్-బన్యన్ ప్రాంతాల్లో ఇప్పుడు హిందువులు లేరు.
జనాభా వివరాలు
మధ్యప్రాచ్యంలో స్వదేశీ హిందూ జనాభా ఉన్న ఏకైక దేశం ఒమన్. ఒమన్ పౌరసత్వంతో ఒమన్‌లో కనీసం 1,000 మంది భారతీయులు (ఎక్కువగా హిందువులు) ఉన్నారు. CIA ప్రకారం, జనాభాలో 2,59,780 మంది హిందువులు (5.5% )ఉన్నారు. వీరంతా ప్రధానంగా వలసదారులు.
దేవాలయాలు
thumb| ప్ర‌ధాన మంత్రి శ్రీ న‌రేంద్ర మోదీ 2018న మస్కట్, ఒమన్‌లోని చారిత్రిక శివాలయంలో అభిషేకం నిర్వహించారు. ఒమన్‌లో అధికారికంగా గుర్తించబడిన హిందూ దేవాలయాలు రెండు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:దేశాల వారీగా హిందూమతం వర్గం:ఒమన్
ఒంటిమిట్ట మండలం
ఒంటిమిట్ట మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.ఈ మండలంలో 19 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నవి.అందులో 7 నిర్జన గ్రామాలు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాబా - మొత్తం 33,100 - పురుషులు 16,900 - స్త్రీలు 	16,200
భైనిగిల్లాన్
భౌగోళికం, జనాభా
భైనిగిల్లాన్ (Bhaini Gillan) (341) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన Amritsar- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 206 ఇళ్లతో మొత్తం 1117 జనాభాతో 205 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 14 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 582, ఆడవారి సంఖ్య 535గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 751 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37615.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడులుఉంది﻿గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది﻿గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (Bal kalan)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Majitha)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Majitha)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపటి.బి వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసంచార వైద్య శాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
నవాబ్ మీర్ నిజాం అలీ ఖాన్ సిద్దికి, అసఫ్ జా II ( 1734 మార్చి 7 - 1803 ఆగస్టు 6) 1762, 1803 మధ్య హైదరాబాద్ రాజ్యానికి 2 వ నిజాం. అతను 1734 మార్చి 7 న అసఫ్ జా I, ఉమ్దా బేగం దంపతులకు నాల్గవ కుమారుడిగా జన్మించాడు. అతని అధికారిక పేరు అసఫ్ జా II, నిజాం ఉల్-ముల్క్, నిజాం ఉద్-దౌలా, నవాబ్ మీర్ నిజాం 'అలీ ఖాన్ సిద్దికి బయాఫండి బహదూర్, ఫాత్ జంగ్, సిపా సాలార్, దక్కన్ నవాబ్ సుబేదార్.
విక్షనరీ
విక్షనరీ, వికీపీడియా యొక్క సోదర వెబ్ సైట్. ఈ పదం వికి, డిక్షనరి పదాలను కలుపగా తయారయ్యినది. ఇది తెలుగు పదాలను వివిధమైన వ్యాకరణ, వాడుక, నానార్ధ, వ్యతిరేఖార్థ లాంటి వివరణలతో నిక్షిప్తం చేసే మాధ్యమము (నిఘంటువు). అయితే పుస్తక రూపంలో వుండే నిఘంటువులు మహా అయితే మూడు భాషలలో వుంటాయి. దీనిలో తెలుగు-తెలుగు, ఇంగ్లీషు-తెలుగుతో పాటు ఇతర విక్షనరీలోని సమాన అర్థం గల పదాలకు లింకులుండటంవలన, మీకు ప్రపంచంలోని వికీ భాషలన్నిటిలో సమాన అర్థంగల పదాలను తెలుసుకునే వీలుండటంతో, దీనిని బహుభాష నిఘంటువుగా పేర్కొనవచ్చు. తెలుగు వికీపీడియాలో లాగా, ఇందులో ఎవరైనా తెలుగు పదాలకు పేజీలను సృష్టించవచ్చు లేక మార్పులు చేయవచ్చు.
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
దక్కను ఫౌజ్‌దార్
1759 వ సంవత్సరంలో నిజాం అలీ, దక్కను ప్రాంత కమాండరుగా నియమితుడయ్యాడు. మరాఠాలకు వ్యతిరేకంగా అతడు చేపట్టిన విజయవంతమైన పోరాట పద్ధతులు అతనికి సమర్థుడైన కమాండర్‌గా ఎంతో పేరు తెచ్చిపెట్టాయి.
భైనిగిల్లాన్
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
దక్కన్ సుబేదార్
1761 సంవత్సరంలో మూడవ పానిపట్ యుద్ధంలో మరాఠాలు పరాజయం పాలైన తరువాత, నిజాం అలీ అతని 60,000 మంది సైన్యం ముందుకు సాగి పూనా వరకు వారిని తరిమి, శాశ్వత శాంతి కోసం ఒత్త్తిడి చేసింది. నిజాం అలీ అప్పుడు బీదర్ కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తరువాత సలాబత్ జంగ్‌ను బంధించాడు. నిజాం అలీ ఖాన్ యొక్క ఈ చర్యను మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II ఆమోదించాడు. అతను ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మద్దతున్న సలాబాత్ జంగ్ను తొలగించి దక్కన్ సుబేదారుగా, నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ జాహ్ II కు వారసుడిగా నియమిస్తూ ఫర్మాన్ జారీ చేశాడు.
విక్షనరీ
విక్షనరీ అభివృద్ధి
జులై 2005 లో ప్రారంభమైన తెలుగు విక్షనరీ, 34,751 పదాల పేజీలకు (2010 సెప్టెంబరు 17 న) విస్తరించింది. ఆగస్టు-అక్టోబరు 2007 మధ్యకాలంలోలో మాకినేని ప్రదీప్ కృషితో బ్రౌణ్య నిఘంటువుని (సుమారు 32,000 పదాలు) చేర్చుకొంది.
భైనిగిల్లాన్
తయారీ
భైనిగిల్లాన్ (Bhaini Gillan) (341) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): Wheat,Rice,Maize
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
పేష్వాకు వ్యతిరేకంగా నిజాం జోక్యం
1762 లో, రఘునాథరావు, తనకు మాధవరావు పేష్వాతో ఉన్న పరస్పర అపనమ్మకం, విభేదాల కారణంగా నిజాంతో పొత్తు పెట్టుకున్నాడు. నిజాం సైన్యం పూనా వైపు నడిచింది. కాని రుగునాథరావు తనకు ద్రోహం చేయబోతున్నాడని అతనికి తెలియదు. 1763 లో మొదటి మాధవరావు రఘునాథరావుతో కలిసి రాక్షస్‌భువన్ యుద్ధంలో నిజాంను ఓడించాడు.
విక్షనరీ
విక్షనరీ రూపము
తెలుగు విక్షనరీలో పదాల పేజీని పరిశీలిస్తే మీకు వివిధ విభాగాలు కనపడతాయి. ఉదా: అమ్మ పదం తెరపట్టు చూడండి.
భైనిగిల్లాన్
తయారీ
మూలాలు
విక్షనరీ
కొత్త పదము చేర్చటం
ముందుగా మొదటి పేజిలో మీకు కావలసిన పదం కోసం వెతకండి. ఆ పదం లేకపోతే సృష్టించాలా అన్న సందేశం వచ్చి ఆ పదం విషయంలో వున్నపేజీలేవైనా వుంటే వాటిని చూపిస్తుంది. సృష్టించాలా అనే దానిపై నొక్కితే, మీకు ఖాళీ పేజీ కనపడుతుంది. దానిలో మీరు తెలుగు పదం చేర్చబోతుంటే, ఆంగ్ల పదం చేర్చబోతుంటే అని రాసి దాచండి, ఆ తరువాత మార్పులు చేయండి. దీనిని సులభంగా చేయాలంటే మీరు పదాల మూస అనే పేజీకి వెళ్లి మీరు సృష్టించ తలచిన పదాన్ని అన్వేషించండి. ఆ పదానికి పేజీ ముందే సృష్టించబడి ఉంటే ఆ పదము మీకు నీలిరంగులో వుంటుంది. లేదంటే ఎర్ర రంగులో కనపడే పదాన్ని నొక్కినపుడు కొత్త పేజీ సృష్టించాలా అనే సందేశం కనిపిస్తుంది. తరువాత కొత్త తెలుగు పదం అనే మూసలో ఆ పదాన్ని వ్రాసి ప్రక్కన ఉన్న సృష్టించు అనే బటన్ నొక్కండి. మీరనుకున్న పదానికి ప్రారంభ మూసతో సహా పేజీ సిద్ధం అవుతుంది. మీరు తగినట్లుగా మార్పులు చేసి భద్ర పరచితే చాలు. ఒక్కొక్క విభాగానికి సంబంధించిన వివరాన్ని క్రింద చూడండి. ఆంగ్ల పదాన్ని చేర్చేటప్పుడు వున్న తెలుగు పదానికి లింకు ఇస్తే చాలు. పరభాషా పదాల పూర్తి వివరాల కొరకు సంబంధిత విక్షనరీ చూడాలి.
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
పేష్వాకు వ్యతిరేకంగా నిజాం జోక్యం
1795 లో ఖర్దా యుద్ధంలో నిజాం ఆలీ ఖాన్, మాధవరావు II చేతిలో ఓడిపోయాడు. దైలతాబాద్, ఔరంగాబాద్, సోలాపూర్ లను వారికి అప్పగించి, 3 కోట్ల రూపాయల నష్టపరిహారం చెల్లించాడు.
విక్షనరీ
వ్యాకరణ విశేషాలు
దీనిలో భాషా భాగం, వ్యుత్పత్తి, వచనం వుంటాయి. వ్యాకరణ ఉప విభాగంలో పదం విభక్తి లేక లింగము లేక నామవాచకమో విశేషణం లేక ఇలా ఆపదం ఏ వ్యాకరణ విభాగానికి చెందినదో వ్రాయాలి. వ్యుత్పత్తి ఉప విభాగంలో పదం యొక్క మూల రూపము దాని మార్పులు ఇవ్వాలి. సాధారణంగా మాతృ భాషా పదాలకు మూలాలు భాషా పండితులు కానివారికి మూలాలు అంత సులభంగా తెలియవు. సరైన వనరులు భాషా పుస్తకాలు సంప్రదించి రాయవచ్చు. బహువచనము లేక ఏక వచనము అనే విభాగంలో ఆ పదము యొక్క వచన రూపం వ్రాయాలి.
ముద్దా విశ్వనాథం
ముద్దా విశ్వనాథం చందమామ, ఆనందవాణి, ప్రజామిత్ర వంటి పత్రికలలో సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఇతడు మంచి రచయిత కూడా. ఇతని తండ్రి పేరు సోమప్పశాస్త్రి. ఇతడు కవితాసమితి సభ్యుడు. ఇతడు 1904వ సంవత్సరంలో తూర్పు గోదావరి జిల్లా పిఠాపురంలో జన్మించాడు. "గౌరాంగ చరిత్రము" వ్రాసిన కూచి నరసింహం పంతులు ఇతనికి మేనమామ.
విక్షనరీ
అర్ధ వివరణ
దీనిలో పదానికి తగిన అర్ధవివరణ వ్రాయాలి.
ముద్దా విశ్వనాథం
మూలాలు
వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:1904 జననాలు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:పాత్రికేయులు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు
విక్షనరీ
పదాలు
దీనిలో నానార్ధాలు, సంబంధిత పదాలు, వ్యతిరేక పదాలు ఉంటాయి. నానా అర్ధాలులో పదానికి ఉండే ఇతర అర్ధాలు సమాన అర్ధాలు వ్రాయాలి. సంబంధిత పదాలులో ఆ పదానికి సంబంధించిన పదాలు వ్రాయాలి. వ్యతిరేక పదానికి ఆ పదానికి ఉండే వ్యతిరేక పదం వ్రాయాలి. నానార్ధాలు ఉపవిభాగంలో ఇతర సమానార్ధాలు వ్రాయాలి. ఇందులో ప్రాంతీయ, మాండలికాల భిన్న రూప పదాలు వ్రాయ వచ్చు. కూడా వ్రాయవచ్చు. ఉదా;- కోస్తా ప్రాంతంలో ప్రాంతంలో చిన్న బిడ్డ, పసి బిడ్డ అనేది కొంచం పడమట తెలుగు ప్రదేశాలలో సన్న బిడ్డ అంటారు. అలాంటివి నానార్ధాలులో పేర్కొన వచ్చు. అలాగే పదానికి వివిధ విభక్తి రూపాలు, వివిధ విశేషణ రూపాలు పేర్కొన వచ్చు. ఉదా: రాముడు, రాముడితో, రాముని, రాముడి వలన, రాముడే, రాముడి వంటి, రామునిలా, రాముడేనా, రాముడా ఇలా ఒకే పదం విభక్తి కారణంగా వివిధ రూపాలు మారుతుంటాయి. వాటిని సంబంధిత పద విభాగంలో పేర్కొన వచ్చు. అలాగే విశేషణం వలన మారే రూపాలు.
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
మైసూరు పతనం
మరుసటి సంవత్సరం, టిప్పు సుల్తాన్ పతనం ఆసన్నమైందని అతను గ్రహించాడు. దాంతో అతను బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో సైన్య సహకార ఒప్పందం లోకి ప్రవేశించాడు. ఆ విధంగా హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ రాజ్ పరిధిలో ఒక రాచరిక సంస్థానంగా మారిపోయింది.
విక్షనరీ
అనువాదాలు
ఇది సమగ్రంగా తయారైతే ఎక్కువ ఉపయోగంగా వుండే విభాగం. ఇందులో ఆ పదానికి ఇతర భాషలో అర్ధాలు తెలిసిన వారు వాటిని చేర్చ వచ్చు. అర్ధాల ప్రక్కన బ్రాకెట్ లో ఇతర భాషా ఉచ్ఛారణ తెలుగులో వ్రాయాలి. ఇక్కడ దిద్దుబాటులో ఆ భాషలకు లింకులు ముందే తయారుగా ఉంటాయి. వాటి మధ్య ఆ భాషా పదాన్ని వ్రాసినప్పుడు అది నేరుగా అయా భాషలలో ఆ పదం ఉన్న పేజీకి తీసుకు వెళుతుంది. అంతర వికీలు లింకులు బాట్లతో కూడా సృష్టించవచ్చి కాబట్టి ఈ విషయం చర్చ కొనసాగించాల్సి ఉంది.
నిజాం అలీ ఖాన్ అసఫ్ ఝా II
మూలాలు
వర్గం:1734 జననాలు వర్గం:1803 మరణాలు వర్గం:అసఫ్ జాహీ రాజులు
విక్షనరీ
మూలాలు వనరులు
ఇక మూలాలు, వనరులు అనగా మీకు ఎక్కడ ఆ పదం అర్ధంతో తారసపడింది తెలపండి. ఉదా: నకలు హక్కులు తీరిపోయిన నిఘంటువులలో, లేక అనుమతి పొందిన తరువాత ఇతర నిఘంటువులలోని వివరాలు చేర్చేటప్పుడు ఆ నిఘంటువు వివరాలను వనరులలో వ్రాయండి.
బయట లింకులు
తెవీకీలో ఆ పదంతో వ్యాసం వుంటే లింకులు ఇవ్వాలి.
వర్గాలు
పదం ఏ వర్గంలో చేరుతుందో వ్రాయాలి. ఉదా: కంప్యూటర్, మీట లాంటి పదాలను సమాచార సాంకేతిక పదాలు వర్గంలో చేర్చితే, సమాచార సాంకేతిక పదకోశం తయారీలో సహాయంగా వుంటుంది.
ఇతరాలు
చివరిగా ఎడిట్ పేజీలో మీకు అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతిక సహాయంతో ఆ పదానికి చిత్రాన్ని చేర్చగలిగితే భాష తెలియని వారికి కూడా పదమేమిటో అర్ధం ఔతుంది. ఇది చాలా ఉపయోగకరం. చిత్రాలు ఇప్పటికే లేక పోతే మీరే వికీలో ప్రవేశ పెట్టి (అప్లోడ్) పేజీలో చేర్చ వచ్చు. ఇతర వీకీల నుండి చేర్చ వచ్చు. అయితే సభ్యులు తమకు తెలిసిన ఏ విభాగంలోఅయినా వ్రాయ వచ్చు పూర్తిగా వ్రాయాలన్న నియమం ఏమీ లేదు.
వనరులు
వర్గం:నిఘంటువులు వర్గం:తెలుగు వర్గం:వికీమీడియా ప్రాజెక్టులు
రేగుపాలెం రైల్వే స్టేషను
రేగుపాలెం రైల్వే స్టేషను భారతీయ రైల్వేలు యొక్క దక్షిణ మధ్య రైల్వేజోను లోని విజయవాడ డివిజను లో గల రైల్వేస్టేషన్లలో ఇది ఒకటి. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అనకాపల్లి జిల్లా లోని రేగుపాలెం గ్రామంలో ఉంది. ఇది హౌరా-చెన్నై ప్రధాన రైలు మార్గము లోని విశాఖపట్నం-విజయవాడ రైలు మార్గము లో ఉంది. ఇది దేశంలో 3891వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైల్వే స్టేషన్లు
తొడా ప్రజలు
తోడా ప్రజలు తమిళనాడులోని నీలగిరి పర్వతాలలో నివసించే ద్రావిడ జాతి. 18 వ శతాబ్దం, బ్రిటీషు వలసరాజ్యానికి ముందు తోడా స్థానికంగా కోటా, బడగా, కురుంబాతో సహా ఇతర జాతి వర్గాలతో కలిసి ఒకే కులం-లాంటి సమాజంలో సహజీవనం చేసింది. ఇందులో తోడా అగ్రస్థానంలో ఉంది. 20 వ శతాబ్దంలో తోడా జనాభా 700 - 900 ఉంది. భారతదేశంలోని పెద్ద జనాభాలో ఒక చిన్న భాగం అయినప్పటికీ 19 వ శతాబ్దం ఆరంభం నుండి తోడా "వారి జాతిపరమైన అసమర్థత కారణంగా చాలా అసమానతను ఎదుర్కొన్నది" "వారి రూపురేక్ఖలు, మర్యాద, ఆచారాలు వారి పొరుగువారి అయిష్టతకు కారణం అయ్యాయి." మానవ శాస్త్రవేత్తలు, భాషా శాస్త్రవేత్తలు వారి సంస్కృతిని అధ్యయనం చేయడం సాంఘిక మానవ శాస్త్రం, ఎథ్నోముసైకాలజీ రంగాలను అభివృద్ధి చేయడంలో నిమగ్నం అయ్యారు.
తోడా సాంప్రదాయకంగా ముండు అని పిలువబడే స్థావరాలలో నివసిస్తుంది, ఇందులో మూడు నుండి ఏడు చిన్న కప్పబడిన ఇళ్ళు ఉంటాయి. ఇవి సగం బారెల్సు ఆకారంలో నిర్మించబడతాయి. పచ్చిక బయలు వాలులలో నిర్మించబడతాయి. వీటి మీద వారు దేశీయ గేదెలను మేపుతుంటారు. వారి ఆర్థిక వ్యవస్థ గేదెల ఆధారపడింది. వీరి పాల ఉత్పత్తులు నీలగిరి కొండల పొరుగు ప్రజలకు విక్రయించబడుతుంటాయి. తోడా మతం పవిత్రమైన గేదెను కలిగి ఉంది; తత్ఫలితంగా అన్ని పాడి కార్యకలాపాలకు, పాడి-పూజారులు ఆచారాలు నిర్వహిస్తారు. మత, అంత్యక్రియల ఆచారాలు సాంఘిక సందర్భాన్ని అందిస్తాయి. దీనిలో గేదె ఆరాధన గురించి సంక్లిష్టమైన కవితా పాటలు కూర్చబడి, జపించబడతాయి.
సాంప్రదాయ తోడా సమాజంలో సోదర పాలియాండ్రీ చాలా సాధారణం; ఏదేమైనా స్త్రీ శిశుహత్య వంటి పద్ధతి ఇప్పుడు పూర్తిగా వదిలివేయబడింది. 20 వ శతాబ్దం చివరి త్రైమాసికంలో, బయటి వ్యక్తులు వ్యవసాయం కోసం ఉపయోగించడం వలన తమిళనాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అటవీ నిర్మూలన కారణంగా కొంత తోడా పచ్చిక భూమిని కోల్పోయింది. గేదె మందలను బాగా తగ్గించడం ద్వారా తోడా సంస్కృతిని అణగదొక్కడానికి ఇది బెదిరింపుగా మారింది. 21 వ శతాబ్దం ఆరంభం నుండి తోడా సమాజం, సాంస్కృతికంగా సున్నితమైన పర్యావరణ పునరుద్ధరణలో అంతర్జాతీయ ప్రయత్నానికి కేంద్రంగా ఉన్నాయి. తోడా భూములు ఇప్పుడు యునెస్కో నియమించిన అంతర్జాతీయ బయోస్పియరు రిజర్వ్ అయిన నీలగిరి బయోస్పియర్ రిజర్వ్‌లో ఒక భాగంగా ఉన్నాయి; వారి భూభాగం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించబడింది.
జనసంఖ్య
1984 లో ఎం.బి. ఎమెనియో అభిప్రాయం ఆధారంగా తోడా కోసం వరుసగా దశాబ్దపు భారత జనాభా లెక్కలు: 1871 (693), 1881 (675), 1891 (739), 1901 (807), 1911 (676) (748 నుండి సరిదిద్దబడింది), 1951 (879), 1961 (759), 1971 (812). తన తీర్పులో, ఈ రికార్డులు
"జస్టిఫు [వై] 700 - 800 మధ్య ఉన్న సంఖ్యకు దగ్గరగా ఉండవచ్చని తేల్చి చెప్పింది. ఆ వైవిధ్యం ఒకవైపు అంటువ్యాధి విపత్తు తరువాత నెమ్మదిగా కోలుకోవటానికి కారణమైనుండవచ్చు. (1921 (640), 1931 (597), 1941 (630 శాతం) లేదా మరోవైపు డబులు ఎన్యూమరేషను (1901 - 1911 లకు సెన్ససు అధికారులు ఇప్పటికే సూచించారు. బహుశా 1951 కోసం సూచించారు). గణాంకాలలో అనిశ్చితికి మరో అంశం ప్రకటించినది లేదా ప్రకటించనిది క్రైస్తవ తోడాలను వివిధ ఎన్యూమరేటర్లు చేర్చుకోవడం లేదా మినహాయించడం ... 700 - 800 మధ్య ఒక సంఖ్యను ఇవ్వడం చాలా అసాధ్యం, సమాజానికి వర్తించే ప్రజారోగ్య ప్రయత్నాలు అభివృద్ధి చెందినట్లు కనిపిస్తున్నందున, ప్రస్తుత, భవిష్యత్తు ఆశాజనకంగా ఉండవచ్చు. తత్ఫలితంగా జననాల శాతం, జనాభా పెరుగుదల సాధ్యమని కొందరు ఆశిస్తారు. అయినప్పటికీ సమాజం క్షీణిస్తుందని గమనించారు. మునుపటి అంచనాలు మితిమీరిన నిరాశావాదం, బహుశా అభివృద్ధి ప్రణాళికలు బాగా స్థాపించబడలేదు. "
భౌతిక రూపురేక్గలు
భౌతిక మానవ శాస్త్రవేత్త ఎగాన్ ఫ్రీహెర్ వాన్ ఐక్‌స్టెడ్ మొదట తోడాలను " సౌత్ ఇండిడ్ " అని వర్ణించాడు. అందువలన వాటిని పురాతన ప్రోటో ద్రావిడ జనాభాతో కలుపుతుంది. 21 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో డి.ఎన్.ఎ. అధ్యయనాలు తోడా, కోటా జాతులు జన్యువులను పంచుకున్నాయని తేలింది.
సంస్కృతి, సంఘం
తోడాప్రజలు సంప్రదాయంగా, భాషాపరంగా కోటా ప్రజలతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.
దుస్తులు
తోడా దుస్తులు ఒకే వస్త్రం కలిగి ఉంటాయి. ఇది పురుషులకు ధోతిపై శాల్య ర్యాప్ లాగా, షాల్య ర్యాపుతో పాటు మహిళలకు స్కర్టు.
ఆర్ధికం
వారి ఏకైక వృత్తి పశువుల పెంపకం, పాడి పని. గేదె పాలను నిల్వ చేయడానికి పవిత్ర డెయిరీలను నిర్మించారు.
వివాహాలు
వారు ఒకప్పుడు సోదర పితృస్వామ్య విధానం అభ్యసించారు. ఈ పద్ధతిలో ఒక స్త్రీ ఒక కుటుంబంలోని సోదరులందరినీ వివాహం చేసుకునే ఆచారం గతంలో ఉన్నప్పటికీ ప్రస్తుతం అది ఆచరణలో లేదు.
అలాంటి వివాహాలలో పిల్లలందరూ పెద్ద సోదరుడి నుండి వచ్చినవారని భావించారు. మగవారికి ఆడవారి నిష్పత్తి మూడు నుండి ఐదు వరకు ఉంటుంది. ఈ సంస్కృతి చారిత్రాత్మకంగా ఆడ శిశుహత్యలను అభ్యసించింది. తోడా తెగలో కుటుంబాలు జంటల కోసం ఒప్పందం కుదుర్చుకుని బాల్యవివాహాలను ఏర్పాటు చేస్తాయి.
నివాసాలు
తోడాలు ముండులు అనే చిన్న కుగ్రామాలలో నివసిస్తున్నారు. టోడా గుడిసెలు (డాగల్సు అని పిలుస్తారు), ఇవి ఓవలు, పెంటు ఆకారంలో ఉంటాయి. ఇవి సాధారణంగా 10 అడుగుల (3 మీ) ఎత్తు, 18 అడుగుల (5.5 మీ) పొడవు, 9 అడుగుల (2.7 మీ) వెడల్పుతో నిర్మించబడి ఉంటాయి. అవి వెదురు, పేముతో నిర్మించబడతాయి. గుడిసెకు దాని ప్రాథమిక బెంటు ఆకారాన్ని ఇవ్వడానికి మందపాటి వెదురు చెరకు వంపు ఉంటుంది. సన్నని పేం చెరకు (రట్టను) ఈ చట్రంలో ఒకదానికొకటి దగ్గరగా, సమాంతరంగా కట్టివేయబడి ఉంటాయి. దీని మీద ఎండిన గడ్డిని పేరుస్తారు. ప్రతి గుడిసె రాళ్ల గోడ లోపల ఉంటుంది.
గుడిసె ముందు, వెనుక భాగం సాధారణంగా రాళ్లతో (ఎక్కువగా గ్రానైటు) తయారు చేస్తారు. ఈ గుడిసెలో ముందు భాగంలో ఒక చిన్న ప్రవేశం ఉంది - సుమారు 3 అడుగుల (90 సెం.మీ) వెడల్పు, 3 అడుగుల (90 సెం.మీ) పొడవు, దీని ద్వారా ప్రజలు లోపలికి ప్రవేశించడానికి తల వంచి ప్రవేశించాలి. ఈ అసాధారణంగా చిన్న ప్రవేశం అడవి జంతువుల నుండి రక్షణకు సాధనంగా ఉపయోగిస్తారు. గుడిసె ముందు భాగం తోడా కళారూపాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. ఇది ఒక రకమైన రాకు కుడ్య చిత్రలేఖనం.
ఆహారం
శాఖాహారులు, మాంసం, పొదుగుతున్న గుడ్లు లేదా చేపలను తినరు (కొంతమంది గ్రామస్తులు చేపలు తింటున్నప్పటికీ). గేదెను పవిత్రమైన డైరీలో పాలు విక్రయిస్తారు. అక్కడ పూజారి / పాలవాడు కూడా వారి బహుమతులను అందిస్తాడు. బఫెలో పాలను వివిధ రూపాలలో ఉపయోగిస్తారు: వెన్న, మజ్జిగ, పెరుగు, జున్ను, త్రాగడానికి సాదా పాలు. బియ్యం ప్రధానమైనవి పాల ఉత్పత్తులు, కూరలతో తింటారు.
మతం
తోడాల పౌరాణిక కథనాల ఆధారంగా టీకిర్షి దేవత, ఆమె సోదరుడు కలిసి మొదటి పవిత్రమైన గేదె, తరువాత మొదటి తోడా మనిషిని సృష్టించారు. మొదటి తోడా పురుషుడి కుడి పక్కటెముక నుండి మొదటి తోడా మహిళ సృష్టించబడింది. అనేక ఆచారాలు గేదెను పోలి ఉంటాయి. దాని పాలు, ఇతర ఉత్పత్తులు వారి ఆహారానికి ఆధారంగా ఉంటాయి.
తోడా మతం ఉన్నత తరగతి పురుషులను పవిత్ర పాలపురుషులుగా ఉద్ధరించే పవిత్ర పాడి పూజారులుగా పవిత్ర హోదాను ఇచ్చింది. 1922 లో సర్ జేమ్స్ ఫ్రేజర్ అభిప్రాయం ఆధారంగా (గోల్డెన్ బగ్ నుండి క్రింద ఉన్న కోట్ చూడండి), పవిత్ర పాలపురుషుడు కార్యాలయంలో ఉన్నప్పుడు వంతెనల మీదుగా నడవడం నిషేధించబడింది. ఆయన కాలినడకన, లేదా ఈత ద్వారా నదులను దాటవలసిన అవసరం ఉండేది. ప్రజలు బూట్లు ధరించడం లేదా ఎలాంటి పాదాల కవరింగు నిషేధించారు.
ఫ్రేజర్సు గోల్డెను బోఫ్ నుండి 1922:
వంశాలు
తొడా భాష ద్రావిడం కుటుంబంలో సభ్యుడు. భాష టైపోలాజికలుగా అసహజమైనది. శబ్దపరంగా కష్టమైనది. భాషా శాస్త్రవేత్తలు తోడాను (దాని పొరుగు కోటాతో పాటు) చారిత్రక కుటుంబ ప్రోటో-సౌత్-ద్రావిడ దక్షిణ ఉప సమూహంలో సభ్యునిగా వర్గీకరించారు. ఇది దక్షిణ ద్రావిడ నుండి కన్నడ, తెలుగు తరువాత, కానీ మలయాళానికి ముందుగా విడిపోయింది.
సంస్కృతి
ఇతర ప్రజలతో సాంకేతికంగా కలవవలసిన అవసరాలు ఏర్పడిన కారణంగా తోడా జీవనశైలి చాలా మార్పులకు కారణమైంది. వారు ప్రధానంగా మతసంబంధమైన ప్రజలు. కానీ ప్రస్తుతం వారు ఎక్కువగా వ్యవసాయం, ఇతర వృత్తులలోకి ప్రవేశిస్తున్నారు. వారు పూర్వం కఠినమైన శాఖాహారులుగా ఉండేవారు కాని ఇప్పుడు కొంతమంది మాంసం తింటారు.
21 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో కాంక్రీటుతో చేసిన ఇళ్ల కోసం అనేకమంది తోడాలు విలక్షణమైన వారి సాంప్రదాయ గుడిసెలను విడిచిపెట్టినప్పటికీ, సాంప్రదాయ బారెల్-కప్పబడిన గుడిసెలను నిర్మించడానికి ఒక ఉద్యమం అభివృద్ధి చెందింది. 1995 నుండి 2005 వరకు ఈ శైలిలో నలభై కొత్త గుడిసెలు నిర్మించబడ్డాయి. అనేక తోడా పవిత్ర డెయిరీలు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. ప్రతి దాని చుట్టూ ఇరుకైన రాతి గొయ్యి ఉంటుంది. చిన్న తలుపు ఒక భారీ రాయితో మూసివేయబడుతుంది. పూజారి మాత్రమే దానిలోకి ప్రవేశించవచ్చు. ఇది పవిత్రమైన గేదె పాలను నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఎంబ్రాడియరీ
భౌగోళిక సూచిక రిజిస్ట్రారు ఈ ప్రత్యేకమైన ఎంబ్రాయిడరీకి హోదాను గి.ఐ. ఇచ్చారు. ఇది తరతరాలుగా ఇవ్వబడింది. ఈ స్థితి టోడా ఎంబ్రాయిడరీ ఉత్పత్తులకు ఏకరీతి ధరను నిర్ధారిస్తుంది. తక్కువ-నాణ్యత నకిలీ నుండి రక్షణను అందిస్తుంది.
రాణా సంగా
సంగ్రామ్ సింగ్ I ( 1482 - 1528 CE), రాణా సంగా లేదా మహారాణా సంగాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు, సిసోడియా రాజవంశం నుండి వచ్చిన భారతీయ పాలకుడు. అతను ప్రస్తుత వాయువ్య భారతదేశంలోని గుహిలాస్ (సిసోడియాస్) యొక్క సాంప్రదాయ భూభాగమైన మేవార్‌ను పాలించాడు. అయినప్పటికీ, అతని సమర్థ పాలన ద్వారా అతని రాజ్యం పదహారవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఉత్తర భారతదేశంలోని గొప్ప శక్తిగా మారింది. అతను చిత్తోర్ వద్ద రాజధానితో ప్రస్తుత రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ మఱియు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలను నియంత్రించాడు. అతని పాలనను బాబర్‌తో సహా అనేకమంది సమకాలీనులు మెచ్చుకున్నారు, అతను దక్షిణ భారతదేశంలోని కృష్ణదేవరాయలతో పాటు ఆ కాలపు "గొప్ప భారతీయ రాజు"గా అభివర్ణించాడు. మొఘల్ చరిత్రకారుడు అల్-బదయుని సంగాను పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్‌తో పాటు రాజపుత్రులందరిలో ధైర్యవంతుడని పేర్కొన్నాడు. మొఘల్ శకానికి ముందు ముఖ్యమైన భూభాగాన్ని నియంత్రించిన ఉత్తర భారతదేశంలోని చివరి స్వతంత్ర హిందూ రాజు రాణా సంగ. కొన్ని సమకాలీన గ్రంథాలలో ఉత్తర భారతదేశంలో హిందూ చక్రవర్తిగా వర్ణించబడింది.
తన సుదీర్ఘ సైనిక జీవితంలో, సంగా అనేక పొరుగున ఉన్న ముస్లిం రాజ్యాలపై, ముఖ్యంగా ఢిల్లీలోని లోధి రాజవంశంపై పగలని విజయాల శ్రేణిని సాధించాడు. అతను రెండవ తరైన్ యుద్ధం తర్వాత మొదటిసారిగా అనేక రాజపుత్ర వంశాలను ఏకం చేశాడు మఱియు తైమూరిడ్ పాలకుడు బాబర్‌కు వ్యతిరేకంగా కవాతు చేశాడు. ప్రారంభంలో విజయం సాధించినప్పటికీ, తైమూరిడ్ గన్‌పౌడర్‌ని ఉపయోగించడం ద్వారా ఖన్వా వద్ద సంగా పెద్ద ఓటమిని చవిచూశాడు, ఆ సమయంలో ఈ విషయం ఉత్తర భారతదేశంలో ప్రజలకి తెలియదు. తర్వాత తన సొంత ప్రభువులే విషం తాగించారు. ఖన్వాలో అతని ఓటమి ఉత్తర భారతదేశాన్ని మొఘల్ ఆక్రమణలో ఒక మైలురాయిగా పరిగణించబడుతుంది.
జీవిత చరిత్ర
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Chittorgarh_fort.JPG/220px-Chittorgarh_fort.JPG|thumb| చిత్తోర్ కోట రాణా సంగ్రామ్ జన్మస్థలం సంగా సిసోడియా రాజు రాణా రైమల్ మఱియు రాణి రతన్ కున్వర్ ( చహమానా (చౌహాన్) యువరాణి ) లకు జన్మించాడు. సిసోడియాస్ యొక్క సమకాలీన గ్రంథాలు అతను పుట్టిన సంవత్సరం గురించి ప్రస్తావించనప్పటికీ, అతను పుట్టిన సమయంలో కొన్ని జ్యోతిషశాస్త్ర గ్రహ స్థానాలను అందించి, వాటిని శుభప్రదంగా పిలుస్తున్నారు. ఈ స్థానాల ఆధారంగా, కొన్ని ఇతర గ్రహ స్థానాలను ఊహిస్తూ మఱియు కుంభాల్‌ఘర్ శాసనం ఆధారంగా చరిత్రకారుడు GH ఓజా సంగా జన్మ సంవత్సరాన్ని 1482 CEగా లెక్కించారు. రైమల్ యొక్క నలుగురు కుమారులలో సంగా చిన్నవాడు, అయితే, పరిస్థితుల కారణంగా అతని సోదరులు పృథ్వీరాజ్ మఱియు జగ్మల్‌లతో తీవ్రమైన పోరాటం తరువాత, అతను ఒక కన్ను కోల్పోయాడు, చివరికి అతను 1508 మేవార్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.
సింహాసనాన్ని అధిరోహించిన తరువాత, సంగా దౌత్యం మఱియు వివాహ సంబంధాల ద్వారా పోరాడుతున్న రాజ్ పుత్ ల రాజులను తిరిగి కలిపాడు. మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు బాబర్, భారతదేశంలో అతను ఎదుర్కొన్న సవాళ్లను తన జ్ఞాపకాలలో పేర్కొన్నాడు, బాబర్ దక్షిణాదిలోని విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన కృష్ణదేవరాయలతో పాటు భారతదేశంలోని గొప్ప అవిశ్వాస (హిందూ) రాజుగా సంగను వర్ణించాడు. సంగా తన ధైర్యసాహసాలు మఱియు యుద్ధ చతురతతో ఉత్తర భారతదేశంలోని గణనీయమైన భాగాన్ని పొందగలిగాడని చెప్పాడు.
చారిత్రక లెక్కల ప్రకారం, సంగా 100 యుద్ధాలు చేసి ఒక్కసారి మాత్రమే ఓడిపోయాడు. వివిధ పోరాటాలలో అతను తన మణికట్టును కోల్పోయాడు మఱియు కాలు పొయి వికలాంగుడైనాడు. తన విశిష్టమైన సైనిక జీవితంలో, సంగా ఢిల్లీ, మాల్వా మఱియు గుజరాత్ సుల్తానులను 18 యుద్దాలలో ఓడించి, ప్రస్తుత రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, హర్యానా, గుజరాత్ యొక్క ఉత్తర భాగం అయిన అమర్‌కోట్, సింధ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలను జయించడం ద్వారా తన సాంరాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. . అతను 1305 CEలో పరమారా రాజ్యం పతనం తర్వాత మొదటిసారి మాల్వాలో రాజపుత్ర పాలనను పునఃస్థాపించాడు.
గతంలో ముస్లిం పాలకులు విధించిన జిజ్యా పన్నును హిందువుల నుండి కూడా తొలగించాడు. అతను ఒక ముఖ్యమైన భూభాగాన్ని నియంత్రించడానికి ఉత్తర భారతదేశంలోని చివరి స్వతంత్ర హిందూ రాజు మఱియు కొన్ని సమకాలీన గ్రంథాలలో హిందూ చక్రవర్తిగా వర్ణించబడ్డాడు.