cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఆనందీబాయి జోషి
భర్త సహకారంతో వైద్యవృత్తి దిక్కుగా
thumbnail|ఎడమ|ఆనందీబాయి జోషీ గోపాలరావు తన భార్య వైద్యశాస్త్రాన్ని అభ్యసించడానికి ప్రోత్సహించాడు. అనందీబాయి భర్త ఆమెకు అమెరికాలో విశ్వవిద్యాలయం ప్రవేశం కొరకు ప్రయత్నాలు సాగించాడు. 1880 లో, అతను రాయల్ విల్డర్ (ఒక ప్రసిద్ధ అమెరికన్ మిషనరీ) కు వ్రాసిన లేఖలో ఆనందీబాయికి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో వైద్య అధ్యయనం చేయడానికి గల ఆసక్తిని పేర్కొంటూ, తన కోసం అమెరికాలో సరైన ఉద్యోగానికై విచారించారు. ఇద్దరు ఆలుమగలు క్రైస్తవ మతం స్వీకరిస్తే సహాయం ఇవ్వగలనని విల్డర్ ప్రతిపాదించాడు. అయితే ఈ ప్రతిపాదన జోషి జంటకు ఆమోదయోగ్యం కాలేదు. అయితే విల్డర్ ఈ ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలను తన సొంత పత్రికైన ప్రిన్స్టన్ మిషనరీ రివ్యూలో ప్రచురించాడు. రొస్సెల్, న్యూజెర్సీకి చెందిన థియోడెసియా కార్పెంటర్ అనే ఆవిడ తన దంత వైద్యుని కోసం ఎదురుచూస్తూ ఆయన కార్యాలయంలో యాధృఛ్ఛికంగా ఈ పత్రికలో ఆనందీబాయి గురించి చదివింది. వైద్యవిద్య చదవాలన్న ఆనందీబాయి తపన, దాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్న భర్త యొక్క వృత్తాంతం ఆమెను కదిలించింది. ఆనందీబాయికి ఉత్తరం వ్రాసి తాను ఆనందీబాయి అమెరికాలో ఉండటానికి వసతి సహాయం చేయగలనని ముందుకువచ్చింది. కార్పెంటర్‌కు, ఆనందీబాయికి మధ్య అనేక విషయాలపై ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు నడిచాయి. వారు పరస్పరం సాగించిన ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలలో బాల్యవివాహం కారణంగా స్త్రీలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు కూడా ఒకటి కావటం విశేషం.
" సెరంపోర్ కాలేజ్" హాలులో ఆనందీబాయి ఉపన్యసించిన సమయంలో తాను వైద్యవిద్యను అభ్యసించడానికి అమెరికా ఎందుకు వెళ్ళాలనుకుంటుందో వెల్లడించింది. అనందీబాయి ఆమెభర్త అనుభవించిన హింస గురించి తన ఉపన్యాసంలో వివరించింది. భారతదేశంలో హిందూ మహిళావైద్యురాళ్ల అవసరం గురించి వివరించింది. అలాగే ఆమె భారతదేశంలో మహిళా వైద్య కళాశాల ప్రారంభించడం తన లక్ష్యమని వివరించింది. అయితే తాను క్రైస్తవమతాన్ని స్వీకరించనని మాత్రం వత్తిపలికింది. ఆమె ఉపన్యాసం దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం కలిగించింది. భారతదేశం నలుమూలల నుండి ఆర్థికసహాయం చేస్తామని సందేశాలు అందుకున్నది. ఆమె విద్యకు సహాయంగా అప్పటి భారత వైస్త్రాయి కూడా 200 రుపాయల ఆర్థికసాయం పంపాడు. భర్తకు అమెరికాలో ఉద్యోగం లభించని కారణంగా అనందీబాయి మాత్రం ఒంటరిగా ఉన్నత విద్యాభ్యాసానికి అమెరికా వెళ్ళింది. విపరీతమైన వ్యతిరేకతల నడుమ ఆమె 1883 జూన్ మాసంలో వైద్యవిద్యాభ్యాసానికి అమెరికాలో అడుగుపెట్టింది. ప్రజలు ఆమె మీద రాళ్ళు, కాకి పెంట విసరడం వ్యతిరేకతలో పతాకాంశమని చెప్పాచ్చు.
అమెరికాలో
ఆనందీబాయి కలకత్తా నుండి న్యూయార్క్ వరకూ నౌకలో ప్రయాణం చేసారు. ఈ ప్రయాణంలో ఆమెకు తోడుగా ఇద్దరు ఆంగ్ల మహిళలు ఉన్నారు. 1883 జూన్లో న్యూయార్క్‌లో ఈమెను స్వాగతించడానికి కార్పెంటర్ వచ్చింది. అమెరికాలో మిసెస్ కార్పెంటర్ అతిథిగా ఆమె ఇంటికి చేరింది. న్యూయార్క్ లో 1883లో థియోడిసియా కార్పెంటర్ ఆనందీబాయి బ, పోషణ బాధ్యత వహించింది. ఆనందీ, కార్పెంటర్ అత్యంత ఆత్మీయులుగా మారారు. కార్పెంటర్ ఆనందీబాయిని కుమార్తెగా భావించి అభిమానించింది. ఆనందిని చూసి కార్పెంటర్ విస్మయం చెందగా, అమెరికా వైవిధ్యం అనంది గోపాలును విస్మయపరిచాయి.
ఫిలడెల్ఫియా వాసం
పెన్సిల్వేనియా మహిళా వైద్యకాలేజీలో వైద్యవిద్యకై ఈమె దరఖాస్తు చేసుకున్నారు మొట్టమొదటి మెడికల్ క్యాంప్ నిర్వహించుచున్న పెంసెల్వేనియా మెడీకల్ కాలేజ్ వారికి ఆమె తనూ పాల్గొనేందుకై ఒక లెటర్ వ్రాసారు. అదే ప్రపంచ మొట్టమొదటి మహిళా మెడికల్ క్యాంప్. (ఇది ప్రపంచంలోనే ఈ తరహా మొదటి కార్యక్రమం). రేచెల్ బాడ్లీ, కాలేజీ డీన్, ఆమెకు ఈ విద్యా కోర్సుకై అర్హతను ఇచ్చారు. ఫిలడెల్ఫియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఆమెను వదిలిన కార్పెంటర్ పసిపిల్లా విలపించడం వారి మధ్య అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది. కాలేజీ సెక్రెటరీ, సూపరింటెండెంట్ సుదూరం నుండి విద్యాభ్యాసానికి వచ్చిన ఆనందీ గోపాలును చూసి ప్రభావితమై ఆమెకు అక్కడ ఉన్న 3 సంవత్సరాలు 600 అమెరికన్ డాలర్లను ఉపకారవేతనం ఏర్పాటుచేసింది. 19వ యేట ఆమె తన వైద్య విద్యను ప్రారంభించారు.
అమెరికావాసం ఆరోగ్యసమస్యలు
ఆమె అమెరికాలో ఎదుర్కొన్న ప్రధానసమస్య శీతోష్ణస్థితి. ఆమె 9 గజాల మహారాష్ట్ర సాంప్రదాయ శైలి చీర ధారణ నడుమును, పిక్కలను కప్పలేదు కనుక తీవ్ర అంతర్మథనం తరువాత గుజరాతీ శైలిలో చీరను ధరించాలని నిర్ణయించుకోవటం విశేషమైతే అది ఆమె భర్తకు తెలియజేయకూడదని నిర్ణయించడం మరొక ప్రత్యేకత. అయినా ఆమెకు కాలేజి వారు ఏర్పాటు చేసిన గదిలో సరైన " ఫైర్‌ ప్లేస్ " లేనందున ఫైర్‌ ప్లేస్ నుండి అత్యధికంగా పొగరావడం వలన ఆమెకు చలి కాని లేక పొగ కాని భరించవలసిన పరిస్థితి ఎదురైంది. రెండు సంవత్సరాల అమెరికా వాసం తరువాత ఆమెకు అపస్మారకం, తీవ్రజ్వరం అధికమైంది. అప్పుడు మొదలైన దగ్గు ఆమెను చివరి వరకు వదిలిపెట్టలేదు.
వైద్యంలో పట్టబధ్రత
ఆమె తీవ్ర ఆరోగ్యసమస్యలతో మూడు సంవత్సరాల ఉన్నతవిద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసి ఫైనల్ ఎగ్జాంస్ వ్రాసింది. 1886 మార్చి 11 న ఆమె వైద్య విద్యలో డాక్టరేట్ సాధించింది. ఆమె పరిశోధనాంశం "ఆర్య హిందువులలో స్త్రీ జననాంగ-శిశు సంబంధిత వైద్యం". స్నాతకురాలయిన సందర్భంలో విక్టోరియా మహారాణి ఆమెకు శుభాకాంక్షలతో ఒక సందేశాన్ని పంపింది. ఆమె పట్టభద్రోత్సవంలో ఆమె భర్త కూడా పాల్గొన్నాడు. ఆ ఉత్సవంలో ఆమెను మొట్టమొదటి భారతీయ వైద్యురాలుగా పేర్కొనడం ఆమెకు మరపురాని అనుభూతిని కలుగజేదిందని ఆమె తన కథనాలలో పేర్కొన్నది. ఆ ఉత్సవంలో పండిత రమాబాయి పాల్గొనడం మరో ప్రత్యేకత. ఆమె ఆరోగ్యం రోజుకు రోజుకు దిగజారడంతో ఆమె భర్త ఆమెను ఫిలడెల్ఫియా స్త్రీల ఆసుపత్రిలో చేర్చాడు. ఆమెకు క్షయ వ్యాధిగా నిర్ధారించబడింది. అయినా వ్యాధి ఇంకా ఊపిరితిత్తులని చేరలేదు. వైద్యులు ఆమెను భారతదేశానికి తిరిగివెళ్ళమని సలహా ఇచ్చారు. అందుకు ఆమె అంగీకరించింది. కొల్హాపూరు సంస్థానంలో వైద్యురాలిగా పనిచేయడానికి వచ్చిన అవకాశాన్ని స్వీకరించింది.
తిరిగి భారతదేశానికి
భారతదేశానికి తిరుగుప్రయాణం చేసే సమయంలో ఆనందీబాయి ఆరోగ్యం మరింత దిగజారింది. నౌకాలో ప్రయాణం చేసే సమయంలో ఆమెకు చికిత్స చేయడానికి వైద్యులు నిరాకరించారు. వైద్యులు చికిత్సచేడానికి నిరాకరించడానికి కారణం ఆమె " బ్రౌన్ వుమన్ " (సాధారణంగా భారతీయులను బ్రౌన్ ప్రజలు అంటారు ) కావడమే. 1886 చివరిభాగంలో, ఆనందిబాయి భారతదేశానికి తిరిగివచ్చారు. దేశం ఆమెకు ఘనంగా స్వాగతం పలికింది. ఆమెను కొల్హాపూర్ సంస్థానానికి చెందిన వైద్యురాలిగా నియమించింది. అల్బర్ట్ ఎడ్వర్డ్ వైద్యశాలలోని మహిళా వార్డుకు అధికారిణిగా బాధ్యతలను అప్పగించింది.
మరణం
కలకత్తా చేరిన తరువాత ఆనందీభాయి బలహీనత, నిరంతర తలనొప్పి, తరచూ జ్వరం, ఆయాసాలతో బాధపడింది. థియోడిసియా ఆమెకు అమెరికా నుండి ఔషధాలను పంపింది. తరువాత ఆమె ఆయుర్వేద చికిత్స కొరకు కజిన్ ఇంట్లో బసచేసింది. ఆయుర్వేద వైద్యనిపుణుడు ఆమె నౌకాయానం చేసి విదేశాలకు వెళ్ళి సంప్రదాయ సరిహద్దులు దాటినందుకు ఆమెకు చికిత్సచేయడానికి నిరాకరించాడు. భారతదేశానికి తిరిగివచ్చిన ఒక్క సంవత్సరంలోపుగానే ఆమె ఫిబ్రవరి 26, 1887 తేదీన 22 సంవత్సరాల చిరుతప్రాయంలో అకాలమరణం చెందారు. చివరకు ఆమె 1887 ఫిబ్రవరి 26 న ఆనందీభాయి వ్యాధిబాధతో 22 సంవత్సరాల వయసులో తుదిశ్వాస విడిచింది. ఆనందీబాయి మరణానికి దేశం అంతటా విషాదం ఆవరించింది. ఆనందీబాయి చితాభస్మం థియోడిసియా కార్పెంటర్ కు పంపబడింది. కార్పెంటర్ వాటిని పూకిప్సీ, న్యూయార్క్ లోని తమ కుటుంబ శ్మశానవాటికలో బధ్రపరచింది. ఈమె సమాధి శిలాఫలకాన్ని ఈ శ్మశానవాటికలో ఇప్పటికీ చూడవచ్చు.
స్త్రీవాదం
ఆనందీభాయికి తన 15వ సంవత్సరంలో ఇలాంటి అభ్యుదయభావాలు ఎలా అలవడినాయి అన్న విషయం ఆమె మిసెస్ కార్పెంటరుకు వ్రాసిన ఉత్తరాలు వెలువరించాయి. ఆ రోజులలో ఆమె వెలువరచిన అభిప్రాయాలు ఇప్పటికీ స్త్రీవాదులచేత పరిశీలించబడుతున్నాయి. స్త్రీవాద రచయితలైన తారాబాయి వ్రాసిన " స్త్రీ పురుష తులన ", పండిత రమాబాయి వ్రాసిన " స్త్రీ ధర్మ నీతి", రఖ్మబాయి వ్రాసిన " ది హిందూ లేడీ " వంటి పుస్తకాలలో ఆనందీబాయి వృత్తాంతం ప్రస్తావించబడింది. ఆనందీబాయి 15 సంవత్సరాల ప్రాయంలో ఆమెకు ఆలచనాసరళిలో ఇలాంటి మార్పులు రావడం పలువురిని విస్మయపరచింది. ఆనందీబాయి ప్రయత్నాలు నిష్ఫలం కాలేదు. ప్రస్తుతం ఆధునిక స్త్రీ అభ్యుదయ ప్రయాణంలో ఆనందీబాయి భావాలు ప్రేరణ కలిగిస్తూనే ఉన్నాయి. ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనప్పటికీ ఎవరి స్వప్నాలు సాధించలేనివి కాకూడదు. ప్రతి ఒక్కరు వారి కలలను నిజంచేసుకునే శక్తివంతులు కావాలి అన్న ఆనందీబాయి ఆశయాలు ఇప్పటికీ గౌరవించబడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్త్రీ ఆరోగ్యసంరక్షణ కొరకు పాటుపడిన యువతులకు " ఫెల్లో షిప్పులు " అందిస్తుంది.
వారసత్వం
లక్నో లోని ఒక ప్రభుత్వేతర సంస్థ " ఇన్స్టిట్యూట్ పరిశోధన, సాంఘికశాస్త్రంలో డాక్యుమెంటేషన్ (IRDS), కోసం, నుండి భారతదేశంలో మెడికల్ సైన్సెస్ కారణం వైద్యరంగంలో ఆమె ప్రారంభ రచనలకు గౌరవం ఇస్తూ " ఆనందీభాయి జోషి అవార్డు " ప్రదానం చేసింది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1865 జననాలు వర్గం:1887 మరణాలు వర్గం:భారతీయ వైద్యులు వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు వర్గం:వైద్యులు వర్గం:భారతీయ మహిళలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు
కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు (జ.1954 ఫిబ్రవరి 17) తెలంగాణకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమ నేత, భారత్ రాష్ట్ర సమితి (బీఆర్ఎస్ పార్టీ) వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు. కేసీఆర్ అన్న పొడి అక్షరాలతో సుప్రసిద్ధుడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యాడు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అధ్యక్షుడైన చంద్రశేఖర్ రావు 14వ లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గంకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2004 నుండి 2006 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. 15వ లోక్‌సభలో మహబూబ్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుండి విజయం సాధించాడు. 2018  డిసెంబరు 7న జరిగిన తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఘనవిజయం సాధించి,   డిసెంబరు 13  గురువారం మధ్యాహ్నం 1:25 నిమిషాలకు రాజ్‌ భవన్‌లో కేసీఆర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా రెండవసారి పదవీబాధ్యతలు చేపట్టాడు.
తెలంగాణ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం సాధనే ధ్యేయంగా తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీని స్థాపించాడు. 2004 సంవత్సరంలో జరిగిన ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తో కలిసి పోటీచేసి 5 లోక్‌సభ స్థానాలను దక్కించుకున్నాడు. అయితే తరువాతి కాలంలో యు.పి.ఎ నుండి వైదొలగాడు. ఇతడు ఎం.ఏ (సాహిత్యం) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పూర్తిచేశాడు.
2014 జూన్‌ 2 నుండి 2023 జూన్‌ 2 వరకు తొమ్మిది సంవత్సరాలపాటు తెలంగాణ రాష్ర్టానికి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్‌ రావు, స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం నుండి 2023 వరకు అత్యధికకాలం ముఖ్యమంత్రిగా కొలువుదీరిన తెలుగు నాయకుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు. ఒక తెలుగు నాయకుడు గ్యాప్‌ లేకుండా, ఏకబిగిన, ఇంత సుదీర్ఘ కాలం, ఒక రాష్ర్టానికి ముఖ్యమంత్రిగా ఉండటం చరిత్రలో ఇదే మొట్టమొదటిసారి.
జీవిత విశేషాలు
కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మెదక్ జిల్లా లోని చింతమడక గ్రామంలో 1954 ఫిబ్రవరి 17న రాఘవరావు, వెంకటమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. చంద్రశేఖర్ రావు కుటుంబం ఎగువ మానేరు డ్యాం నిర్మాణంలో భూమి కోల్పోయి చింతమడక గ్రామానికి వచ్చి స్థిరపడింది. దీనివల్ల ఇతను చిన్నతనంలో మధ్యతరగతి జీవితం అనుభవించాడు. అతను సిద్ధిపేట డిగ్రీ కళాశాలలో చరిత్ర, రాజనీతి శాస్త్రం, తెలుగు సాహిత్యం సబ్జెక్టులుగా బి.ఎ. పూర్తిచేసి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఎం.ఎ (తెలుగు సాహిత్యం) చదివాడు. ఇతను 1969 ఏప్రిల్ 23న శోభను వివాహమాడారు. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె. కుమారుడు కల్వకుంట్ల తారక రామారావు, కుమార్తె కల్వకుంట్ల కవిత తెలంగాణ సాధన కోసం ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు. రాష్ట్ర ఏర్పాటు అనంతరం కుమారుడు తారక రామారావు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మంత్రివర్గంలో చేరగా, కుమార్తె కవిత పార్లమెంటు సభ్యురాలైంది.
విద్యార్థి నేత, తొలినాళ్ళ రాజకీయాలు
విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడే చంద్రశేఖర్ రావు రాజకీయాల్లో చురుకుగా ఉండేవాడు. విద్యార్థి సంఘం అధ్యక్ష పదవికి పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. విద్యార్థి దశ నుంచే కేసీఆర్‌కి రాజకీయ రంగంలోకి వెళ్ళాలనే స్పష్టత ఉండేది. అప్పటి కాంగ్రెస్ నాయకుడు అనంతుల మదన్ మోహన్ ఇతనికి రాజకీయ గురువు. 70 వ దశకంలో యువజన  కాంగ్రెస్  నాయకుడిగా ఉన్న కేసీఆర్, 1982లో తాను ఎంతగానో అభిమానించే నందమూరి తారక రామారావు పార్టీ పెట్టడంతో కాంగ్రెస్‌కు రాజీనామా చేసి, తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు. 1983 ఎన్నికల్లో తన రాజకీయ గురువు మదన్ మోహన్‌పైనే పోటీచేసి గట్టి పోటీనిచ్చి 877 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.
వరుస విజయాలు, మంత్రి పదవులు
1985లో తెలుగుదేశం తరఫున ఎన్నికల్లో పోటీచేసి రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. ఇది కేసీఆర్ రాజకీయ జీవితంలో తొలి విజయం. ఆ తరువాత 1989, 1994, 1999, 2001 (ఉప ఎన్నిక)లో వరుసగా గెలుపొందాడు. 1987-88 కాలంలో రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో స్థానం కూడా సంపాదించాడు. 1992-93లో పబ్లిక్ అండర్ టేకింగ్ చైర్మెన్ పదవిని నిర్వహించాడు. 1997-98లో కేసీఆర్‌కు తెలుగు దేశం ప్రభుత్వంలో కేబినెట్ హోదా కలిగిన రవాణా మంత్రి పదవి లభించింది. 1999-2001 కాలంలో ఉమ్మడి ఆంధ్ర రాష్ట్ర శాసనసభ డిప్యూటి స్పీకర్ పదవి కూడా నిర్వహించాడు. అయితే 1999లో చంద్రబాబు నాయుడు తన మంత్రివర్గంలో స్థానం కల్పించకుండా తప్పించడం కేసీఆర్‌ను అసంతృప్తుణ్ణి చేసింది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి స్థాపన
ఆ తరువాత 2001 ఏప్రిల్ 21 నాడు తెలుగుదేశం పార్టీ సభ్యత్వానికి, డిప్యూటి స్పీకర్ పదవికి రాజీనామా సమర్పించి 2001 ఏప్రిల్ 27న నూతనంగా ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం నినాదంతో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీని ఏర్పాటు చేశాడు. తొలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమం, మలిదశలో తెలంగాణ సిద్ధాంతకర్త జయశంకర్ ప్రారంభించిన కార్యక్రమాలు కేసీఆర్‌ని ప్రభావితం చేశాయి. 2001లో కొత్తగా ఉత్తరాఖండ్, జార్ఖండ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల ఏర్పాటు తెలంగాణ ఏర్పాటు ఏమీ అసాధ్యం కాదన్న అభిప్రాయం ఏర్పరిచింది. అదే సంవత్సరం తెలంగాణ ఉద్యమకారులతో ఏర్పాటుచేసిన సమావేశాల్లో రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం గురించి చర్చించాడు. ఇవన్నీ తెలుగుదేశం పార్టీ విడిచిపెట్టి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ ఏర్పాటుచేయాలన్న ఆలోచనను బలపరిచాయి. ఈ నిర్ణయం కేసీఆర్ తన రాజకీయ బలాబలాలపై ఉన్న అవగాహన కూడా అంచనా వేసే తీసుకున్నాడు. తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడు, నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు తనను మంత్రివర్గంలోకి తీసుకోకపోడం, విద్యుత్తు ఛార్జీల పెంపు వంటివి కేసీఆర్ నిర్ణయంపై ప్రభావం చూపాయి. మరోవైపు అప్రతిహతంగా అప్పటికి పదిహేనేళ్ళ పైచిలుకు 5 ఎన్నికల్లో సిద్ధిపేటలో వరుసగా గెలుస్తూండడంతో స్థానికంగా తనకు ఎదురులేదన్న అంచనాకు కూడా వచ్చాడు. తెరాస స్థాపనకు ముందు సైద్ధాంతికంగానూ తెలంగాణ ఏర్పాటు, దాని అవసరాల గురించి అధ్యయనం చేశాడు.
అప్పటికే మలిదశలోకి అడుగుపెట్టిన తెలంగాణ ఉద్యమానికి కేసీఆర్ తెరాస స్థాపన అన్నది రాజకీయమైన వ్యక్తీకరణ అయింది. తెరాసను స్థాపించిన 20 రోజులకు 2001 మే 17న తెలంగాణ సింహగర్జన పేరిట భారీ బహిరంగ సభ ఏర్పరిచి, తెలంగాణను రాజకీయ పోరాటం ద్వారా సాధిస్తామని ప్రకటించాడు. ఆపైన తన వాగ్ధాటికి, రాజకీయ వ్యూహాలకు పదును పెట్టుకుంటూ సాగాడు.
2004 ఎన్నికలలో కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందాడు. ఐదుగురు లోక్‌సభ సభ్యులున్న తెరాస కాంగ్రెస్ నేపథ్యంలోని యుపిఎ కూటమిలో భాగస్వామిగా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో చేరింది. ఈ సందర్భంగా తెరాస నాయకులుగా కేసీఆర్, ఆలె నరేంద్ర కేంద్ర మంత్రులయ్యారు. 2004 నుండి 2006 వరకు కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రిగా పనిచేసిన కేసీఆర్ మారిన రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో మంత్రి పదవులకు రాజీనామా చేసి, యూపీఏ నుంచి బయటకు వచ్చాడు. ఈ సమయంలో మంత్రి పదవులతో పాటు లోక్‌సభ సభ్యత్వానికి కూడా రాజీనామా చేసి, ఉపఎన్నికలలో కరీంనగర్ స్థానం నుండి మళ్ళీ పోటీచేసి కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన టి.జీవన్ రెడ్డిపై రెండు లక్షలకు పైగా భారీ మెజారిటీతో విజయం సాధించాడు. 2008లో మళ్ళీ రాష్ట్రమంతటా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి సభ్యులు చేసిన రాజీనామాతో జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో మళ్ళీ కరీంనగర్ లోక్‌సభ స్థానం నుండి పోటీచేసి 15000కు పైగా ఓట్ల మెజారిటీతో విజయం సాధించాడు. 15వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మహబూబ్ నగర్ లోక్‌సభ స్థానం నుండి పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి విఠల్ రావుపై గెలుపొందాడు. జనరల్ ఎన్నికల్లోనే కాకుండా పలుమార్లు రాజీనామాలు చేయగా వచ్చిన ఉప ఎన్నికల్లో కూడా కేసీఆర్‌ను తిరిగి భారీ మెజారిటీలతో ఎన్నుకుని ప్రజలు విజయాలు కట్టబెట్టారు. ఒక దశలో రాజీనామా కేసీఆర్‌కు రాజకీయంగా పెద్ద అస్త్రంగా మారింది.
నిరాహార దీక్ష, పోరాటం, రాష్ట్ర సాధన
2009 నవంబరు 29న కేసీఆర్ తెలంగాణ సాధన లక్ష్యంగా ఆమరణ నిరాహారదీక్ష చేపట్టాడు చేపట్టడానికి కరీంనగర్ నుండి సిద్ధిపేట దీక్షాస్థలికి బయలుదేరుతుండగా మధ్యలో కరీంనగర్ దగ్గరలోని అలుగునూరు వద్ద పొలీసులు అరెస్టుచేసి ఖమ్మం పట్టణానికి తరలించారు అదే రోజున పోలీసులు దీక్ష భగ్నం చేసి ఖమ్మం సబ్ జైలుకు తరలించి 29, 30 తేదీల్లో బంధించారు. 30న జైల్లోనే నిరాహార దీక్ష కొనసాగించడంతో అక్కడ నుంచి ప్రభుత్వాసుపత్రికి కేసీఆర్‌ని తరలించారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిత్వం (2014-2018)
ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రిగా జూన్ 2 మధ్యాహ్నం 12.57 కు ప్రమాణ స్వీకారం చేసారు. ఆయన తన నాలుగున్నర పాలన తరువాత సెప్టెంబరు 2018లో తెలంగాణ శాసనసభను రద్దుచేసి ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళ్లారు. ముందస్తు ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ 119 స్థానాల్లో పోటీచేసి 88 స్థానాల్లో విజయ దుందుభి మెగించింది.
నోట్స్
<references group="నోట్స్" />
ఇతర లింకులు
వర్గం:1954 జననాలు వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమకారులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లాకు చెందిన తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
కాలిఫోర్నియం
మౌలిక సమాచారం
కాలిఫోర్నియం ఒక రసాయనిక మూలకం. మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో బ్లాకు f, 7 వ పెరియడుకుకు చెందిన, రేడియో ధార్మికత కలిగిన మూలకం.
చరిత్ర
భౌతిక శాస్త్రపరిశోధకులు స్టాన్లీ జి.థామ్సన్, కెన్నెత్ స్ట్రీట్, జూ.అల్బెర్ట్ ఘిరోసో,, గ్లెన్ టి సిబోర్గ్‌లు ఈ మూలకాన్ని మొదటిగా 1950, పిభ్రవరి 9, న బర్కిలీ లోని కాలిఫోర్నియ విశ్వవిద్యాలయంలోని రేడి యేసను పరిశోధనాలయంలో ఉత్పత్తి చెయ్యడం జరిగింది.ఈ శాస్త్రవేత్తలు తమ నూతన మూలక ఆవిష్కరణను 1950 మార్చి 17 న ప్రకటించారు.1950 నాటికి కనుగొనబడిన 6 వ ట్రాన్సుయురేనియం మూలకం కాలిఫోర్నియం.
ఆవిష్కరణ
ఈ పరిశోధనలో శాస్త్ర వేత్తలు ఒక మైక్రోగ్రాము క్యూరియం-242 (24296Cm) ను 1.52 మీటర్ల పొడవున్న సైక్లోట్రోను గొట్టంలో తీసుకోని, 35 Mev-ఆల్ఫాకణాలతో (42He ) ఢీ కొట్టించడం వలన కాలిఫోర్నియం-245 (24598Cf) ఐసోటోపు, ఒక స్వేచ్ఛా న్యూట్రాను ఉత్పత్తి అయ్యాయి.
లభ్యత
భూమిలో అత్యంత స్వల్ప ప్రమాణంలో, యురేనియం నిల్వలున్న ప్రదేశాలలో న్యుట్రానుల బంధన చర్యవలనను,, మూలకాల బీటా క్షయికరణ వలన ఏర్పడి ఉండటం వలన లభిస్తుంది. కాలిఫోర్నియం నీటిలో కరుగదు. కాని మట్టిని అంటి పెట్టుకుని ఉంటుంది. పరమాణు పరీక్షలు జరిపిన పరసర ప్రాంతాల వాతావరణంలో కాలిఫోర్నియం యొక్క ఆనవాళ్ళు కనిపిస్తాయి. పరమాణు భార సంఖ్య 249, 252, 253,, 254 కలిగిన కాలిఫోర్నియం ఐసోటోపులను పరమాణు పరీక్ష నిర్వహించిన ప్రాంతపు గాలిలో గుర్తించారు.
ఉత్పత్తి
కాలిఫోర్నియం న్యూక్లియరు రియాక్టరులలో, పార్టికిల్ ఆక్సేలేటరులు/కణ వేగవర్ధక పరికరం (particle accelerators) లలో ఉత్పత్తి అవుతుంది. బెర్కిలియం -249 (24997Bk) ను బలంగా న్యుట్రానులతో తాటించడం వలన, న్యూట్రాను శోషణం వలన బెర్కిలియం -250 (250 97Bk) ఏర్పడి, వెంటనే బీటా కణక్షీణత వలన కాలిఫోర్నియం-250 ఏర్పడును.
24997Bk ( n, γ) 25097Bk → 25098Cf + β−
కాలిఫోర్నియం-250 ని న్యూట్రానుతో బలంగా తాటించడం /ఢీ కొట్టించడం వలన కాలిఫోర్నియం-251, -252 ఏర్పడును. అమెరీషియం, క్యూరియం,, ప్లూటోనియంలను దీర్ఘ కాలం న్యుట్రాను కిరణీకరణం/ ఉద్ద్యోతనం (irradiation) కు గురికావించడం వలన మిలిగ్రాము పరిమాణంలో కాలిఫోర్నియం-252, మైక్రో గ్రాము పరిమాణంలో కాలిఫోర్నియం -249 ఉత్పత్తి అగును
2006 లో క్యూరియం ఐసోటోపులు 244-248లను ఒక ప్రత్యేకమైన పరమాణు రియాక్టరులో న్యుట్రానులతో కిరణీకరణం/ ఉద్ద్యోతనం చెయ్యడం వలన ప్రథమ స్థాయిలో కాలిఫోర్నియం-252, కనిష్ఠ ప్రమాణంలో కాలిఫోర్నియం 249 - 255లను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో అమెరికా లోని ఒక్ రిడ్జ్ నేషనల్ లాబొరేటరి,, రష్యా లోని (డిమిట్రో గ్రాడ్) రిసెర్చి ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆటమిక్ రియాక్టర్ లలో మాత్రమే కాలిఫోర్నియాన్ని ఉత్పత్తి చెయ్యగలరు.
భౌతిక ధర్మాలు
కాలిఫోర్నియం రేడియో ధార్మికత ఉన్న ఒక మూలకం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 98. ఈ మూలకం యొక్క రసాయన సంకేత ఆక్షరము Cf. పరమాణు భారం 271. మూలకాలలో వర్గీకరణలో ఆక్టినాయిడ్ (actinide) సముదాయానికి చెందిన లోహం.పరమాణు ఎలక్ట్రానుల విన్యాసం [Rn] 5f107s2. ఇది ఒక ట్రాన్స్‌యురేనియం మూలకం, అనగా యురేనియం కన్న ఎక్కువ పరమాణు సంఖ్య కలిగిన మూలకం. . కాలిఫోర్నియం మానవునిచే ఉత్పత్తి చెయ్యబడిన 6 వ ట్రాన్సుయురేనియం మూలకం.
కాలిఫోర్నియం వెండి లా తెల్లగా ఉండు ఆక్టినాయిడ్లోహం. ఈ మూలకం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 900 ± 30 °C,, మరుగు స్థానం (అంచనా) 1, 745 °C. శుద్ధమైన కాలిఫోర్నియం మూలకం మెత్తగా ఉండి, రేకులుగా సాగే గుణం కలిగి యుండును. ఈ మూలకాన్ని రేజరు బ్లేడుతో కోయవచ్చును. 51 K (-220 C) డిగ్రీలకన్న తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కాలిఫోర్నియం ఫెర్రో మాగ్నిటిక్ లేదా ఫెర్రీ మాగ్నిటిక్ ధర్మాన్ని కలిగి యుండును.అలాగే 48 -66K డిగ్రీల వద్ద అంటి ఫెర్రో మాగ్నిటిక్ ధర్మాలను, 160K పైన (-113 to172 C ) పారామాగ్నిటిక్ (పరాయస్కాంత) ధర్మాలను కలిగి యుండును.ఈ మూలకం ల్యాంథనాయిడు లతో మిశ్రమ ధాతువులను ఏర్పరచగలదు, అయితే వీటి గురించి అతి తక్కువ సమాచారం అందుబాటులో ఉంది.
కాలిఫోర్నియం ప్రామాణిక వాతావరణపు పీడనం (1 atm =1 బార్) వద్ద రెండు రకాల స్పటిక సౌష్టవాలను కలిగి యున్నది..అవి ఆల్ఫా (α), (β) సౌష్టవాలు. 900°Cకన్న తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో α ఆల్ఫా సౌష్టవం ను, 900 °C కన్న ఉష్ణోగ్రత వద్ద బీటా సౌష్టవం కలిగి యుండును.ఆల్ఫా సౌష్టవ నిర్మాణం రెండంచల షట్భుజనిర్మాణం, బీటా సౌష్టవం ముఖ కేంద్రీయ ఘనాకృతి కలిగి యుండును. ఆల్ఫా కాలిఫోర్నియం సాంద్రత 15.10 గ్రాములు /సెం.మీ3.బీటా కాలిఫోర్నియం సాంద్రత 8.74 గ్రాములు/సెం.మీ3. 48 GPa వత్తిడి వద్ద 5 f లోని ఎలక్ట్రానులు రంగు మారడం వలన బీటా కాలిఫోర్నియం అర్థోరోంబిక్ స్పటిక సౌష్టానికి మారుతుంది.
రసాయనిక చర్యలు
కాలిఫోర్నియం పరమాణు బంధ విలువ/ (సంయోగ) సామర్థ్యం 4, 3, లేదా 2, అనగా ఒక కాలిఫోర్నియా పరమాణువు ఏక కాలంలో 4, 3, లేదా 2 పరమాణువులతో బంధం కలిగి ఉండగలదు.కాలిఫోర్నియాన్ని వేడిగా ఉన్నప్పుడు హైడ్రోజన్, నైట్రోజన్,, చాకోజన్ (ఆక్సిజన్ వర్గానికి చెందిన మూలకాలు) వాయువులతో రసాయనిక ప్రతిచర్యజరుపుతుంది. పొడి హైడ్రోజన్,, జలఖనిజ ఆమ్లాలతో ప్రతిచర్య చాలా వేగవంతంగా ఉండును. కాలిఫోర్నియం నీటిలో, కాలిఫోర్నియం (III) కేటయాన్ గా మాత్రమే కరుగుతుంది. ఈ మూలకం నీటిలో కరుగు క్లోరైడు, పెర్ క్లోరేట్, సల్ఫేట్ ఏర్పరచును. అలాగే ఫ్లోరిన్ తో ఫ్లోరైడ్. ఆక్సిజన్ తో ఆక్సలేట్, హైడ్రోజన్ తో హైడ్రోక్సైడు అవక్షేపాలను (నీటిలో కరుగని) ఏర్పరచును.
ఐసోటోపులు
20 రకాల రేడియో ఐసోటోపులను ఇంతవరకు గుర్తించారు.ఇందులో కాలిఫోర్నియం-251 రేడియో ఐసోటోపు అర్ధజీవిత కాలం 898 సంవత్సరాలు, కాలిఫోర్నియం-249 అర్ధజీవితం 351 సంవత్సరాలు, కాలిఫోర్నియం-250 అర్ధ జీవితం 13.08 ఏళ్ళు, కాలిఫోర్నియం-252 ఆర్దజీవితం 2.645 ఏళ్ళు. మిగిలిన ఐసోటోపుల అర్ధజీవిత కాలం సంవత్సరం కన్న తక్కువే. అధికశాతం ఐసోటోపుల అర్ధజీవిత కాలం 20 నిమిషాల కన్న తక్కువ. కాలిఫోర్నియం యొక్క ఐసోటోపుల యొక్క భార సంఖ్య 237 నుండి 256 వరకు ఉండును.
బెర్కిలియం-249 ఐసోటోపు బీటాక్షయికరణవలన కాలిఫోర్నియం-249 ఐసోటోపు ఏర్పడును.మిగిలిన కాలిఫోర్నియం ఐసోటోపులు, న్యూక్లియారు రియాక్టరులో బెర్కిలియం ఐసోటోపుల న్యూట్రానుల రేడియేసను వలన రూపుదిద్దుకొనును.కాలిఫోర్నియం-252 ఐసోటోపు శక్తివంతంగా న్యూట్రానులను విడుదల చేయును. అతిశక్తివంతమైన రేడియోధార్మికత గుణాన్ని కలిగియుండటం వలన మిక్కిలి హానికరమైనది. కాలిఫోర్నియం -252 ఐసోటోపు ఆల్పా క్షయికరణ (అనగా రెండు ప్రోటానులను, రెండు న్యుట్రానులను కోల్పోతుంది) లోనవ్వుతుంది. క్షయికరణ సమయంలో 96.9% సమయ వ్యవధిలో క్యూరియం-248 గా పరివర్తన చెందుతుంది, మిగిలిన 3.1% సమయంలో స్పాంటోనియాస్ ఫ్యుసన్ చెందుతుంది. ఒక మైక్రో గ్రాము (µg) కాలిఫోర్నియం-252ఐసోటోపు ఎక్కువ రేడియోధార్మికత కలిగి, 170 మిలియను న్యుట్రానులను సెకండుకు విడుదల చేయును, అలాగే 3.7 న్యూట్రాను లను స్పాంటేనియాస్ ఫ్యుసన్ సమయంలో విడుదల చేయును.
మూలాలు
వర్గం:మూలకాలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:యాక్టినాయిడ్లు
నోబెలియం
నోబెలీమియం ఒక సింథటిక్ రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం No, పరమాణు సంఖ్య 102. దీనికి డైనమైట్ యొక్క ఆవిష్కర్త, సైన్స్ శ్రేయోభిలాషి ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ గౌరవార్ధం పెట్టారు. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక (మెటల్) లోహం. ఇది పదవ ట్రాంస్యురానిక్ మూలకం, ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో రెండవ చివర మూలకం. పరమాణు సంఖ్య 100 పైగా ఉన్న అన్ని మూలకాలను వంటి, వాటిలో నోబెలీమియం మాత్రమే కణ యాక్సిలరేటర్ లో తేలికపాటి మూలకాలను బాంబు ద్వారా చార్జ్ కలిగిన అణువులుతో ఢీకొట్టించి ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. మొత్తం పన్నెండు నోబెలీమియం ఐసోటోపులు తెలిసినవి ఉన్నాయి ; 259No ఒక సగం జీవితం 58 నిమిషాలుతో చాలా స్థిరంగా ఉంటుంది. కానీ అతి తక్కువ సగం జీవిత కాలం 3.1 నిమిషాలు ఉన్న నోబెలీమియం ఐసోటోపు అయిన 255No సాధారణంగా రసాయన శాస్త్రములో ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు. దానికి కారణం దానిని ఎక్కువ మెత్తములలో ఉత్త్పత్తి చేయవచ్చును.
నోబెలీమియం భారమైన హోమోలోగ్స్ లో ఆవర్తన పట్టికలోని యెటెర్బియంగా ప్రవర్తిస్తుంది అని రసాయన శాస్త్రం ప్రయోగాలు ధ్రువీకరించాయి. నోబెలీమియం రసాయనిక ధర్మాలు పూర్తిగా తెలియదు: అవి ఎక్కువగా సజల ద్రావణంలో మాత్రమే తెలుస్తాయి.
ఆవిష్కారం
మూలకం 102 యొక్క ఆవిష్కరణ ఒక క్లిష్టమైన ప్రక్రియ, స్వీడన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్,, మాజీ సోవియట్ యూనియన్ నుండి గ్రూపులు ఈ మూలకాన్ని ఆవిష్కరించినట్లు చెప్పుకున్నారు. మొదటి పూర్తి, రసాయన మూలకాల దాని ఆవిష్కరణ వివరించే నివేదిక (JINR) జాయింట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్, డుబ్నా (అప్పుడు సోవియట్ యూనియన్ లో) నుండి మాత్రమే 1966 లో వచ్చింది.
మూలకం 102 ఆవిష్కరణ తొలి ప్రకటనను 1957 లో స్వీడన్లో నోబెల్ ఇన్స్టిట్యూట్ వద్ద భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు ప్రకటించారు.
మూలాలు
వర్గం:మూలకాలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:యాక్టినాయిడ్లు
గట్టు సింగారం
గట్టు సింగారం,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా, కూసుమంచి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కూసుమంచి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఖమ్మం జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 782 ఇళ్లతో, 2901 జనాభాతో 1171 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1460, ఆడవారి సంఖ్య 1441. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 450 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 890. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579646 .పిన్ కోడ్: 507159.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కూసుమంచిలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల కూసుమంచిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఖమ్మంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఖమ్మంలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కూసుమంచిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఖమ్మంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం
తెలంగాణ రాష్ట్ర కేంద్రీయ గ్రంథాలయం( స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రెరీ ) హైదరాబాద్ నగరంలో ఉన్న సార్వజనిక గ్రంథాలయం. ఈ గ్రంథాలయం స్వాతంత్ర్యానికి ముందు అసాఫియా లైబ్రెరీగా ప్రసిద్ధం. ఈ గ్రంథాలయం ప్రస్తుతమున్న భవనాన్ని 1891లో నవాబ్ ఇమాదుల్‌ముల్క్ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ కట్టించాడు. ఈ భవనం అపూర్వ కళాఖండం, ఇంటాక్ హైద్రాబాద్ వారు ఈ భవనాన్ని సంప్రదాయ పారంపరిక వారసత్వ కట్టడం గా 1998లో ప్రకటించింది.
గట్టు సింగారం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం
ఈ గ్రంథాలయం మూసీ నది తీరంలో అఫ్జల్‌గంజ్ లో ఉంది. దాదాపు ఐదు లక్షల పుస్తకాలు, పత్రికలు, తాళపత్ర గ్రంథాలు ఈ గ్రంథాలయంలో ఉన్నాయి.
గట్టు సింగారం
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం
చరిత్ర
1891లో మౌల్వీ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ తన సొంత పుస్తకాలతో ఈ గ్రంథాలయానికి నాంది పలికారు. గ్రంథాలయ భవనం 72,247 చదరపు గజాల విస్తీర్ణంలో నెలకొని ఉంది. అజీజ్ ఆలీ అనే ఆర్కిటెక్ట్ ద్వారా భవన నిర్మాణం జరిగింది. శంకుస్థాపన 1932లో మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ చేయగా, 1936లో గ్రంథాలయాన్ని ఈ భవనంలోకి తరలించారు. పెద్ద గదులతో, ఎత్తైన పైకప్పుతో రాజప్రాసాదాన్ని తలపించేలా ఉంటుందీ భవనం. 1941లో ఈ గ్రంథాలయం గోల్దేన్ జూబిలీ (50 ఏళ్ళ ఉత్సవం) జరుపుకుంది. 1955లో స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రెరీగా పేరు మార్పు పొంది ప్రభుత్వ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.
గట్టు సింగారం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గట్టు సింగారంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం
పుస్తకాల వివరాలు
ఈ గ్రంథాలయంలో ఐదు లక్షల పుస్తకాలున్నాయి. 19వ శతాబ్దం తొలినాళ్ళ నుండి నేటి వరకు ప్రచురితమైన అన్ని పుస్తకాలు దొరుకుతాయి. వీటిలో ఆంగ్లం, హిందీ, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మరాఠీ, సంస్కృతం, ఉర్దూ, అరబ్బీ, పర్షియన్ భాషల పుస్తకాలున్నాయి. దాదాపు 17 వేల చేవ్రాత తాళపత్రాలు ఇక్కడి నుండి తెలంగాణ ఓరియంటల్ మానుస్క్రిప్ట్ లైబ్రరీకి 1967 లో తరలించబడ్డాయి. 1941లో అప్పటి నిజాం నడిపిన పత్రిక - "హైదరాబాద్ సమాచార్" ప్రతులు కూడా ఇక్కడ లభ్యమవుతాయి.
కంప్యూటరీకరణ/డిజిటలైజేషన్
నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ వారు రూపొందించిన ఈ-గ్రంథాలయ అనే సాఫ్టువేరు వాడి మొదటి దశ కంప్యూటరీకరణ చేయడం జరిగింది. కార్నెగీ-మెల్లన్ యూనివర్సిటీతో భారతప్రభుత్వం సంయుక్తంగా నిర్వహించిన భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ ప్రాజెక్టు పధకం కింద దాదాపు 40,000 పుస్తకాలు డైజిటైజ్ చేయబడ్డాయి. హిందీ, ఆంగ్లం, తెలుగు, ఉర్దూ, పర్షియా భాషల పుస్తకాలు డిజిటైజ్ చేసారు.
గట్టు సింగారం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం
బయటి లింకులు
వర్గం:గ్రంథాలయాలు
గట్టు సింగారం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
గట్టు సింగారంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప
ఉమయల్పురం కె.నారాయణస్వామి
ఉమయల్పురం కె.నారాయణస్వామి (1929–1997) ఒక కర్ణాటక సంగీత శాస్త్రీయ వాద్యకారుడు.
విశేషాలు
ఇతడు 1929, మే 14వ తేదీన కుంభకోణంలో జన్మించాడు. ఇతడు తన తండ్రి ఉమయల్పురం కోదండరామ అయ్యర్ వద్ద ఘటవాదనం నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు ఘటవాద్యంతో ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి, ఎస్.రాజం, చిట్టిబాబు, మణి కృష్ణస్వామి గురువాయూర్ దొరై వంటి సంగీతవిద్వాంసులకు సహకారం అందించాడు. 1994లో ఇతడు అమెరికా పర్యటించి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో కర్ణాటక సంగీతంపై ఉపన్యాసాలు చేశాడు. ఇతడు ఆకాశవాణిలో నిలయ విద్వాంసునిగా పనిచేసి 1989లో పదవీవిరమణ చేశాడు. ఇతడు 1997, ఆగష్టు 3వ తేదీన చెన్నైలో మరణించాడు.
అవార్డులు
ఇతడిని అనేక సంగీత సభలు, సంస్థలు సత్కరించాయి. 1995లో "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్" ఇతనికి కళైమామణి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. అదే యేడు కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతనికి కర్ణాటక సంగీతం వాద్యపరికరాలు - ఘటం విభాగంలో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును ప్రకటించింది.
మూలాలు
వర్గం:1929 జననాలు వర్గం:ఘట వాద్య కళాకారులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:1997 మరణాలు వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
ఊటుకూరు రంగారావు
ఊటుకూరు రంగారావు (1929-1963) తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన కవి, రచయిత, అనువాదకుడు, జర్నలిస్టు.
రచనలు
ఇతడు 1949వ సంవత్సరం నుండి రచనలు చేశాడు. ఇతని కవితలు "శరధార" పేరుతో అచ్చయ్యాయి. ఇవే కాకుండా అనేక విడి కవితలు తెలుగు స్వతంత్ర, ఆంధ్రజ్యోతి, సారథి, నవ్యాంధ్ర  పత్రికల్లో అచ్చయ్యాయి. ఉర్దూలో హీరాలాల్ మోరియా, కవిరాజమూర్తి రాసిన అనేక కథలను ఇతడు తెలుగులోకి అనువదించాడు. వారి కవిత్వాన్ని తెలుగువారికి తెలియ చేశాడు. "మలిగిన దీపం" ఇతని అముద్రిత నవల.
రచనల నుండి ఉదాహరణ
ఇతని భావజాలాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి ఆధ్వర్యంలోని దేశోద్ధారక గ్రంథమాల 1953లో ప్రచురించిన ఉదయ ఘంటలు కవితా సంకలనంలో ప్రచురితమైన బతుకు కిటుకు అనే కవిత ఇక్కడ చదవండి. బతుకు కిటుకు దుస్సాహసం చేయకు నిస్సహాయుడవై చావకు చీకటి ముసుగును ధరించి లోకంలో తిరిగే రక్తపాయ శార్దూలం మీసాలను పట్టి లాగి చెరలాడకు బలికోసం ఉష్ణరక్త మర్పించకు ఎదిరించకు మదగజాల గుంపుని విదిలించకు గొప్పగొప్ప తలలని పదునెక్కించకు నీ బుర్రకి వ్యధతో గుండెపగిలి మరణించకు కదిలించకు భువన సౌధపు పునాదుల్ని ఖండించకు సనాతన వృక్ష మూలాన్ని కత్తిరించకు ప్రభువుల శ్వేతకేశాలను వెక్కిరించకు విస్తృత ప్రజాస్వామ్యాన్ని అనుభవాలకందని ఆదర్శాలతో అక్కరకు రాని వ్యవసాయం చేస్తూ చేతి చమురు భాగోతం మొదలెట్టకు చేతికి దొరికిందేదో విడనాడకు సరదాగా పదిరోజులు బ్రతకాలంటే మురిక్కాలువలు శుభ్రం చేసే ప్రయత్నం చేయకు నిజంగా నీవు బాగు పడాలంటే నిజంగా నీవు గొప్పవాడివి కావాలంటే చేరదీయి కొన్ని నరమృగాలను చీకట్లో తిరిగే పెద్దపులులను ఆనందంతో, భక్తితో పూజించు అన్యాయాలను, అక్రమాలనూ ఏ 'ఇజ 'మైతేనేం? మన బుజం బరువు తగ్గితేసరి, ఇది నిజం
బయటిలింకులు
వర్గం:తెలంగాణ కవులు వర్గం:తెలంగాణ రచయితలు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు వర్గం:1929 జననాలు వర్గం:1963 మరణాలు వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు
భారతదేశ వ్యవహారాల మంత్రి
thumb| [[ఈస్టిండియా కంపెనీ యొక్క కోర్ట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ చైర్మన్, ఆ తర్వాత భారతదేశ వ్యవహారాల మంత్రి యొక్క లాంఛనప్రాయ ఆసనం]] భారతదేశ వ్యవహారాల మంత్రి, బ్రిటిష్ క్యాబినెట్ మంత్రి, బ్రిటిషు భారతీయ సామ్రాజ్య పాలనకు బాధ్యత వహించే భారతదేశం ఏడెన్, బర్మాల కార్యాలయానికి, రాజకీయ అధిపతి. ఈ పదవిని ఇండియా సెక్రటరీ లేదా ఇండియన్ సెక్రటరీ అని పిలిచేవారు. 1858లో బెంగాల్‌లో ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలన ముగిసినప్పుడు, సంస్థానాలు మినహా మిగతా భారతదేశమంతా బ్రిటిషు ప్రభుత్వపు ప్రత్యక్ష పరిపాలన కిందకు వచ్చినప్పుడు 1858లో ఈ పదవిని సృష్టించారు. దాంతో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం క్రింద అధికారికంగా వలసపాలన కాలం ప్రారంభమైంది.
1937లో, భారతదేశ కార్యాలయాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించారు. బర్మా, ఏడెన్‌లను విడదీసి కొత్త బర్మా కార్యాలయం క్రిందకు తీసుకొచ్చారు. అయితే రెండు విభాగాలూ ఒకే మంత్రి కింద ఉండేవి. భారతదేశ, బర్మాల వ్యవహరాల మంత్రి (హిజ్ మెజెస్టీస్ ప్రిన్సిపల్ సెక్రెటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఫర్ ఇండియా అండ్ బర్మా) పేరిట కొత్త పదవిని సృష్టించారు. 1947 ఆగస్టులో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చినపుడు, భారతదేశ కార్యాలయాన్ని, దాని మంత్రి పదవినీ రద్దు చేసారు. 1948 ప్రారంభంలో బర్మా స్వాతంత్ర్యం సాధించింది.
భారతదేశానికి సంబంధించిన రాష్ట్ర కార్యదర్శులు, 1858–1937
1858 ఆగస్టు 2న బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం స్థాపనకు ముందు, లార్డ్ స్టాన్లీ బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
గమనికలు
వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
తోటమామిడి(గంగరాజు మాడుగుల)
తోటమామిడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గంగరాజు మాడుగుల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంగరాజు మాడుగుల నుండి 38 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 138 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2 ఇళ్లతో, 14 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 8, ఆడవారి సంఖ్య 6. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 13. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585108 .పిన్ కోడ్: 531029.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల మిట్టలపాడు లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కులుపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. వార్తాపత్రిక గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:గంగరాజు మాడుగుల మండలంలోని గ్రామాలు
అన్నా మణి
అన్నా మణి (ఆగష్టు 23, 1918 - ఆగస్టు 16, 2001) భారత దేశానికి చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త, వాతావరణ శాస్త్రవేత్త. ఈమె భారత వాతావరణ శాఖ, పూణెలో డిప్యూటీ డైరక్టర్ జనరల్ గా ఉన్నారు. ఈమె వాతావరణ పరికరాలపై విశేష కృషిచేశరు. ఈమె సౌరశక్తి, పవన శక్తి, ఓజోన్ పొరపై అనేక పరిశోధనలు నిర్వహించి అనేక పరిశోధనా పత్రాలను ప్రచురించారు.
ప్రారంభ జీవితం
అన్నామణి ట్రాన్స్‌కోర్ లో గల పీరుమేడులో జన్మించారు ఆమె తండ్రి ఒక సివిల్ ఇంజనీరుగా పనిచేసేవారు. ఈమె తన కుటుంబంలో గల ఎనిమిది మంది సహోదరీ సహోదరులలో ఏడవది. ఆమె బాల్యంలో జ్ఞాన తృష్ణ గలది. ఈమె "వైకోం సత్యాగ్రగం" నిర్వహించే సమయంలో మహాత్మా గాంధీ చే ఆకట్టుకుంది. ఈమె జాతీయోద్యమంలో గాంధీజీచే ప్రభావితురాలైనది. ఆమె ఖాదీ దుస్తులు దరించేది. ఆమె వైద్యం కొనసాగించాలని కోరుకుంది. కానీ ఆమె భౌతిక శాస్త్రంపై గల మక్కువతో ఆ రంగంలో ఉండటానికి యిష్టపడ్డారు. 1939లో ఆమె మద్రాసులో గల ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో పట్టభద్రురాలయ్యారు. ఈమె బి.యస్సీ. ఆనర్స్ డిగ్రీని భౌతిక, రసాయన శాస్త్రాలలో డిగ్రీని పొందారు.
కెరీర్
ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీ నుండి పట్టభద్రురాలైన తర్వాత ఆమె సి.వి.రామన్ వద్ద పనిచేశారు. ఇచట రుబీ, వజ్రం యొక్క దృశా ధర్మాలను పరిశోధించారు ఆమె ఐదు పరిశోధనా పత్రాలను రచించింది. కానీ ఈమె భౌతిక శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేయని కారణంగా పి.హె.డి నిపొందలేకపోయింది.అపుడు ఆమె భౌతిక శాస్త్రం అధ్యయనం చేయుటకు బ్రిటన్ వెళ్ళింది. కానీ దానిని ఆపివేసి లండన్ నందుగల "ఇంపీరియల్ కాలేజి"లో వాతావరణ రంగానికి చెందిన పరికరాలపై పరిశోధనలు కొనసాహించారు. 1948లో ఆమె భారతదేశానికి వచ్చిన తర్వాత పూనేలో గల వాతావరణ శాఖలో చేరారు. ఆమె వాతావరణ రంగంలో వివిధ పరికరాలపై విశేషమైన పరిశోధనలు చేసి పత్రాలను ప్రచురించారు. ఆమె 1976లో భాతర మెటెరోలోజికల్ డిపార్ట్‌మెంట్ నుండి డిప్యూటీ డైరక్టరు జనరల్ గా పదవీవిరమణ పొందారు. ఆమె 1980లో The Handbook for Solar Radiation data for India, 1981లో Solar Radiation over India అనే పుస్తకాలను రాశారు. ఈమె కె.ఆర్.రామనాథన్ మెడల్ ను 1987లో గెలుపొందారు.
మూలాలు
వర్గం:1918 జననాలు వర్గం:2001 మరణాలు వర్గం:భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
ఠాకూర్ రాజా సింగ్
ఠాకూర్‌ రాజా సింగ్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున గోషామహల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
జననం, విద్యాభ్యాసం
రాజాసింగ్ 1977, ఏప్రిల్ 15న నవల్ సింగ్ - రామిబాయి దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులో జన్మించాడు.
రాజకీయ విశేషాలు
2009 నుండి 2014 వరకు గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పోరేషన్ కు కార్పోరేటర్ గా ఎన్నికయ్యాడు. 2014లో జరిగిన తెలంగాణ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున పోటీచేసి సమీప కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి ముఖేష్ గౌడ్ పై 46,793 ఓట్ల మెజారిటీ తో గెలుపొందాడు. 2018లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ టికెట్ పై పోటీచేసి సమీప తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అభ్యర్థి ప్రేమ్ సింగ్ రాథోడ్ పై 17,734 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు.
కారన్ వాలీసు
జీవిత ముఖ్యాంశాలు
1738 డిసెంబరు 31 లండన్ లోసంపన్న కుటుంబములో జన్మించెను. తండ్రి ఎరల్ ఛార్ల్స్, తల్లి ఎలిజబెత్. ఈటన్ మరియూ కేమ్ బ్రిడ్జి లోని క్లేర్ కాలేజీ లోను చదువుకుని సైనికోద్యోగిగా చేరాడు. 1756 నుండి 1763 దాకా జరిగిన ఏడేండ్ల ప్రపంచ యుధ్దములో సైనికయోధుడుగా పేరు సంపాదించాడు. 1761 లో జర్మనీలోనున్న బ్రిటిష్ సైనికులతో కలసి యుద్దఅనుభవముపొందాడు. 1762లో ఎరల్గా గుర్తింపుపొందాడు. 1765లో ఇంగ్లండు రాజుగారైన నాల్గవ విలియానికి (William IV) ఎయిడె డి కాంపు(Aide de camp) గా నియమింపబడ్డాడు. 1768 జమీమా జోన్సుతో వివాహం. అమెరికన్ వార్ ఆఫ్ ఇండిపెండెన్సు యుద్ధములో 1776 లో జనరల్ జార్జి వాషింఘటన్ సైన్యమును తరిమికొట్టి న్యూజర్సీని తన స్వాధీనము చేసుకున్నాడు. 1777 లో అమెరికా సైన్యాధికారి జనరల్ హొరాషియో గేట్సు (Horatio Lloyd Gates) సైన్యమును దక్షిణ కెరోలినా రాష్ట్రములో ఓడించాడు. ఆదే యుద్ధములో 1780లో బ్రిటిష్ సైన్యమునకు కమాండరుగా మేజర్ జనరల్ సైనిక హోదాలో అమెరికా -ఫ్రాన్సు దేశ సైన్యముతో యుద్ధము చేయుచూ ఉత్తర కెరొలినా- వర్జీనియా ప్రాంతములోనున్న యోర్కటౌనులోని(YORKTOWN) బ్రిటిష్ స్తావరములను అమెరికా-ఫ్రెంచి సైన్యములు జనరల్ జార్జి వాషింగ్టన్(Gen. George Washington) నాయకత్వమున ముట్టడించగా అప్పుడు 1781అక్టోబరు 19 తేదీన వారికి లొంగిపోయి పట్టుబడ్డాడు. అయినాకూడా కారన్ వాలీసుయొక్క సైనిక నిపుణత గుర్తించబడి జనరల్ సైనిక హోదా నే కాక బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచే 1786 లో నైట్ హుడ్ బ్లూ రిబ్బన్(KG) తో పురస్కారగ్రహితుడై సత్కరించబడినాడు. 1760 నాటికి బ్రిటిష్ పార్లమెంటు (హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్సు) లో సభ్యుడుగానుండగా రాజకీయములలో ఆసక్తిలేని వాడైనందున భారతదేశములోని బ్రిటిష్ ఇండియాకు రాజ్యప్రతినిధి వచ్చుటకు అంగీకరించాడు. 1786 ఫిబ్రవరి 23 తేదీన వంగరాష్ట్రము లోని కలకత్తా ముఖ్యకార్యాలయమున(విలియం కోట) గవర్నర్ జనరల్ పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టి 1793 దాకా చేసి 1794 ఇంగ్లండుకు వెళ్ళిపోయాడు. 1798-1801 మధ్య ఐర్లాండ్లో వైస్రాయిగా చేశాడు. ఆంగ్ల-ఫ్రెంచి దేశాలమధ్య జరిగే యుధ్ధమును ముగించి సంధి చేయుటకు ఫ్రాన్సుదేశములోని నగరం Amiens న 1802 లో కృషిచేశాడు. భారతదేశమునందు వెల్లెస్లీ (Richard Colley Wellesley, Marquess Wellesley)తరువాత మళ్లీ రెండవ విడత గవర్నరు జనరల్ గా 1785 లోఇండియాలో పదవిచేపట్టటానికి వచ్చి దురదృష్టవశాన 1805 అక్టోబరు 5 తేదీన ఘాజీపూరు (ఉత్తర ప్రదేశ్) లో మరణించాడు
కారన్ వాలీసు చేసిన సంస్కరణలు
కారన్ వాలీసు కార్యకాలంలో చిరస్మరణీయమైన ఘనకార్యములలో ఆయన చేసిన సంస్కరణములు. ఆ సంస్కరణలు భారతదేశ ప్రజలక్షేమం కోరినవి కాకపోయినప్పటికీ ఇదివరకటి క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సులు చూపిన దోవలో జరుగుతున్న అక్రమరీతులను అరికట్టగలిగాయి. ఆ సంస్కరణల వల్ల అప్పటివరకూ వంగరాష్ట్రములో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ ఉద్యోగుల స్వేఛ వ్యాపారములు, సిస్తువసూలుచేయు దళారీల ద్వారా జరుగుతున్న సిస్తు ( రివిన్యూ) వసూలు విధానము నందును మంచిమార్పులు తెచ్చినవి. మొదటినుండీకూడా బ్రిటిష ఈస్టుఇండియా ఉద్యోగులకు చాల తక్కువజీతములిచ్చి వారిని స్వంతవ్యాపారాలలో సంపాదించుకోనివ్వటం జరిగింది. కారన్ వాలీసు వచ్చేనాటికి ఇంగ్లండులోనే పారిశ్రామికాభివృధ్ది చెందడంతో భారతదేశమునుండి వాణిజ్యము సన్నగిల్లడంతో కంపెనీ వారి ఆదాయం సన్నగిల్లింది కానీ భారతదేశములోని కంపెనీ ఉద్యోగుల స్వంతవ్యాపారములపై ఆదాయము అబివృధ్దగుచుండినది. కారన్ వాలీసు తను ఏవిధమైన స్వంత వ్యాపారము చేయకుండా ఆదర్శభూతడైనాడు. రెగ్యులేషను ద్వారా కంపెనీ ఉద్యోగులను స్వంతవ్యాపారములు అరికట్టి ధనంకోసం అక్రమపద్ధతులకు పాల్పడకుండా నుండుటకు కంపెనీ ఉద్యోగుల జీతాలు చాల రెట్లు పెంచబడినవి. కానీ ఈ దొర చేసిన రివిన్యూసంస్కరణల వల్ల బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రభువులకు రివిన్యూ చెల్లించు వారిని భూఆసాములుగా పరిగణించుటవలన వారు జమీందారలైయ్యారు, అట్టి భూసామి వర్గములతో నెయ్యము చేకూరి బ్రిటిష్ వారి అధికారమింకా అధికమించుట జరిగింది. కారన్ వాలీసు సంస్కరణలు కలిగిన రెగ్యులేషన్ల 1793లో అమలుచేయబడినవి. ఆ రెగ్యులేషన్లు, రివిన్యూ, సివిల్, క్రిమినల్ ప్రొ.సీజరు (అపరాధ దండన శాసనము) లకు సంబంధించిన సంహిత ధర్మవిధుల సంపుటీకమును ఆంగ్లములో కారన్ వాలీసు కోడ్ అనబడింది(Civil and Criminal Code of CornWallis ). కారన్ వాలీసు చేసిన న్యాయవ్యవస్థ సంస్కరణలతో బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రలో మొట్టమొదటి సారిగా వంగరాష్ట్రముల కంపెనీ వారు సరాసరి నేర విచారణ బాధ్యతలు స్వీకరించారు, అప్పటినుండే భారతీయులను చట్టరీత్యా రెండవతరగతి పౌరులుగ పరిగణించింది. తెల్లదొరలు చేసే దుండగీయమును అక్రమములను క్రిందికోర్టులకు విచారించే హక్కు కలుగచేయ లేదు. తెల్ల వారుచేసిన నేరాలు కేవలం కలకత్తా సుప్రీంకోర్టు వారికే విచారించే స్తోమత ఇవ్వబడింది!
బ్రిటిష్ ఇండియాలో న్యాయ పరిపాలన,నేరవిచారణ చరిత్ర 1793 దాకా
17 వశతాబ్దములో దేశములో ప్రవేశించిన తరువాత బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా వ్యాపార కంపెనీ తమ సిబ్బంది ఓడలమీదనుండువారికి ఏవిధమైన న్యాయ విచారణ ప్రక్రియ అమలుకాబడినదో అదే ప్రక్రియను భారతదేశములో వారి స్థావరములలోను, సిబిరములలోను పనిచేయు ఉద్యోగుల కే వర్తించేటట్లుగా మొగల్ చక్రవర్తి అనుమతి తీసుకుని అటుల చేయుచుండిరి. ఆ స్థితినుండి 1773 కల్లా వారి న్యాయవిచారణ ప్రక్రియ భారతదేశములో ప్రజానీకం యావత్తుకు అమలు చేశారు. 1773 లో చేయబడిన రెగ్యులేటింగు చట్టము ప్రకారము అన్ని సివిలు క్రిమినలు వ్యవహారములందును ఆంగ్లశాసన ధర్మములు అమలు జరుపు సుప్రీంకోర్టు కలకత్తాలో స్థాపించినప్పడినుండి ఆంగ్లేయ న్యాయవిచారణ పధ్దతి మొదలైంది. కేవలము హిందూ, మహమ్మదీయ మతధర్మములు, వారసత్వము, వ్యక్తిసంబంధ ధర్మముల విషయములలో తప్ప మిగత అన్ని విషయములందునూ ఆంగ్లశాసన ధర్మములే అమలు చేయబడుచుండెను. భారతదేశములో క్రిమినలు విచారణాధికారము కంపెనీ వారు వహించుట దేశీయుల హక్కులను హరించుటయే అయిననూ దేశీయ ప్రబువుల చేతులలోనున్నచో కంపెనీ రాజ్యాధిపత్యమునకు భంగమగునని వారన్ హేస్టింగ్సు కాలం (1773-1785) లోనే వంగరాష్ట్రములో పూర్వమునుండి వస్తున్న గ్రామ పంచాయుతులకునూ, నవాబు గారి అధికారులకునూ గల క్రిమినల్ విచారణాధికారము తొలగించి రినిన్యూ సిస్తువసూలుదారులపై నియమించిన ఆంగ్లేయ సూపర్వైజర్లనే కలెక్టర్లుగా చేసి వారికి న్యాయవిచారణాధికారమిచ్చాడు. కలకత్తాలో సివిల్ క్రిమినల్ అప్పీలు కోర్టులు స్థాపించాడు. 1781 నుండి అమలు లోనున్న సిల్ కోడు అప్పటి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి సర్ ఎలిజా ఇంపే దొర చేసిన రెగ్యులేషన్లు. 1790 నుంచీ న్యాయవ్యవస్థను నవాబు చేతులనుండి కారన్ వాలీసు నిర్వహాణలోకి తీసుకునటం జరిగింది అటుతరువాత 1793 లో కారన్ వాలీసు కోడు ప్రకారం చేయబడిన రెగ్యులేషన్లు సివిల్ క్రిమినల్ వ్యవహారములలో చాల మార్పులు తీసుకురాబడ్డాయి. ఆ రెగ్యులేషన్లలో కూడా న్యాయవిచారణ, నేర విచారణ ప్రక్రియలో దేశీయులకెక్కడా ప్రవేశములేకుండా చేయబడినవి( అతి చిన్న హోదాలలో తప్ప). దరోగా అనబడు పోలీసు ఉద్యోగిని నెలకు 25 రూపాయలు జీతంపై (25 చదరపు మైళ్ళ పరిధికొకనిని) నియమించబడినవాడు దేశీయుడు. అలాగే చిన్నసివిల్ విచారణకు మునసబ్బు అన బడు ఉద్యోగి దేశీయుడు. అతనికి జీతమంటూ ఏమీలేక కేవలం వ్యాజ్యములోని ఆర్థిక విలువని బట్టి కమిషన్ పై ఆధారపడవలసిన పద్ధతిపై నియమించారు. (సరిసాటి ఆంగ్లేయ జడ్జీకి 2500 రూపాయలు నెలసరిజీతం. ) దాంతో మునసబులుకు వ్యాజ్యములు తగాదాలు పెంపొందించే ప్రేరణ కలుగజేయబడింది. అప్పటి దాకా భారతదేశమునేలిన మహమ్మదీయ పరిపాలకులుగానీ, హిందూ రాజుల కాలంలో గానీ దేశీయులు న్యాయవిచారణ ప్రక్రియలో ఉన్నత స్థాయిదాకా పాత్రవహించే అవకాశములు కలుగజేసి యున్నారు. భారతదేశములో కంపెనీవారు ఆంగ్ల ధర్మశాసనములతో కూడిన న్యాయవిచారణ పధ్దతులు, తమ ప్రభుత్వమువారికి ఆదాయముకలుగజేసే కర్మాగారమైనది. ఏమైననూ, కోర్టులనే న్యాయస్తానములు వచ్చిన తరువాత వంగరాష్ట్రములోనూ, ఇతర రాజధానులలోనూ(చెన్నపట్నం, బొంబాయి నగరంలలో) ఆంగ్లేయ వర్తకుల ఆగడము కొంతవరకూ తగ్గినవని చరిత్రలో చెప్పబడింది.
కారన్ వాలీసు చేసిన సివిలు క్రిమినలు సంస్కరణములు
కలెక్టర్లకు న్యాయవిచారణ అధికారము వారన్ హేస్టింగ్సు కార్యకాలములో నివ్వబడింది. అప్పడు కలెక్టర్ల కోర్టులె క్రింది కోర్టులు. కారన్ వాలీసు దొర ఆనాటికి అమలులోనున్న మహమ్మదీయ, హిందూ ధర్మ శాస్త్రములను క్రోడీకరించి రెగ్యులేషన్లు చేయ ప్రత్నించెను. ఆ ప్రయత్నములో ఆతనికి విలియం జోన్సు ( Sir William Jones 1746-1794 ) అను నతడు దేశీయ భాషలలో ప్రజ్ఞ గలిగిన ఆంగ్లేయ విద్వాంసుడు మహమ్మదీయ, హిందూ ధర్మ శాస్త్రములను ఆంగ్లములోకి తర్జుమా చేయుటకు చాలా సహాయపడెను. మొదట 1787 లో కలెక్టర్లకు చిన్ననేరములను విచారించు అధికారమిచ్చెను. 1790 లో నితడు కొత్త నిబంధనలు చేసి కలెక్టర్లకు కేవలం రివిన్యూ బాధ్యతలే వుంచి న్యాయవిచారణకు ఇద్దరు ఇద్దరు ఆంగ్లేయ జడ్జీలతో నాలుగు సర్కూట్ కోర్టులు (జిల్లా కోర్టులు) అను క్రిందికోర్టులను స్థాపించాడు. సర్కూటు కోర్టుల జడ్జీలు వారి పరిధిలోని సర్క్యూ టులోకి ప్రవాసము చేసి కోర్టులను నడపి న్యాయప్రక్రియ కొనసాగించారు. ఆ సర్క్యూట్ కోర్టులకు క్రింద సదరు అమీను కమీషనర్లు చిన్న సివిలుకేసులను విచారించుచుండిరి. అట్టి సర్క్యూటు కోర్టుల పైన 1793 నుంచీ అప్పీలు కోర్టులు అట్టి అపీలు కోర్టులను పట్నా, డెక్కా ( ఇప్పటి ఢాకా ), ముర్షిదాబాదులో స్థాపించెను. మహ్మదీయ ధర్మశాస్త్రములో చాలపూర్వమునుండిన కొన్నిశిక్షలను తీసివేయబడెను( ఉదాహరణకు కాఫరుల సాక్ష్యముపై ఆంతకు పూర్వమునుండిన వ్యవస్థలో నేరము నిరూపించబడి ముద్దాయికి మరణశిక్షవిధించబడేది). 1793 రెగ్యులేషను( కారన్ వాలీసు కోడు) ద్వారా క్రిమినల్ న్యాయప్రక్రియలోనూ, శాసనములలోనూ ఇంకా కొన్ని మార్పులు చేసెను. ప్రతి జిల్లాలోనూ దరోగా అను పోలీసు అధికారిని, ప్రతి 20 చదరపు మైళ్ళ పరిధికి ఒక దరోగాచొప్పున నియమించి నేరామును లిఖితపూర్వకముగా ఆరోపించి, నిర్బందిచే అధికారమివ్వబడింది. చిన్ననేరమైనచో జామీన ఇచ్చిన పిదప కోర్టులో హాజరుఅయ్యెటట్లుగా. ఈవ్యవస్థతో దరోగా అను ఆ ఉద్యోగి అక్రమచర్యలకు పాల్పడి లంచగ్రహితుడగచూ ప్రజ్వరిల్లాడు.
సశేషం