cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
శివశ్రీ శాతకర్ణి
ఈశివశ్రీ శైవమతాధిక్యమును కలిగియుండిన బ్రాహ్మణమతమున అవలంబించిన వాడైనని బౌద్ధులను, మిగతా బ్రాహ్మణులను తండ్రికివలెనే సమానదృష్టితో చూచినవాడు.ఈ ఆంధ్రరాజులు తల్లులు బ్రాహ్మణమత అవలంబించిన శకరాజులయు, పహ్లవరాజులయు పుత్రికలగుటచె ఆంధ్రరాజులు కూడా కడపటివారు బ్రాహ్మణ మతాభిమానులగుటచే వచ్చినట్లు కనపడుచున్నది.
ఈతని తరువాతి వాడు శివస్కంధ శాతకర్ణి . రాజై క్రీ. శ. 177 మొదలు 185 వరకు పాలించెను.
మూలాములు
వర్గం:శాతవాహనులు
కుంజరాణి దేవి
నమీరాక్‌పామ్ కుంజరాణి దేవి (జననం: 1968 మార్చి 1) వెయిట్ లిఫ్టింగులో పేరుగాంచిన భారతీయ క్రీడాకారిణి. వివిధ అంతర్జాతీయ పోటీల్లో పతకాలు సాధించింది. రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న పురస్కార గ్రహీత.
నేపథ్యం
సెంట్రల్ రిజర్వు పోలీసు ఫోర్స్ లో ఉద్యోగంలో చేరింది. పోలీసు ఛాంపియన్‌షిప్పులలో ఆమె చరిత్ర సృష్టించింది. 1996 నుండి 1998 వరకు ఇండియన్ పోలీస్ టీమ్‌కు కెప్టెన్‌గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించింది.
క్రీడా చరిత్ర
1985వ సంవత్సరం మొదలుకొని జాతీయ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీల్లో 44, 46, 48 కిలోల విభాగాల్లో పతకాలు సాధించింది. వీటిల్లో ఎక్కువ శాతం బంగారు పతకాలే. 1987 లో త్రివేండ్రంలో జరిగిన పోటీలలో 2 జాతీయ రికార్డులు నెలకొల్పింది. 1994లో పూణేలో జరిగిన పోటీలలో మొదటిసారిగా 46 కిలోల విభాగంలో బంగారు పతకం సాధించింది, తిరిగి నాలుగు సంవత్సరాల తర్వాత మణిపూర్ లో జరిగిన పోటీలలో 48 కిలోల విభాగంలో వెండి పతకంతో సరిపెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది.
1989లో మాంచెస్టర్ లో జరిగిన ప్రపంచ మహిళా వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీలో మొదటిసారి పాల్గొని మూడు వెండి పతకాలు కైవసం చేసుకోవడం ఆమెలో ఆత్మస్థైర్యం నింపింది. అప్పటినించి 1993 మెల్‌బోర్న్ పోటీలు మినహా వరుసగా ఏడు ప్రపంచపోటీలలో బహుమతి సాధించింది. కానీ ప్రతిసారి వెండిపతకంతోనే సరిపెట్టుకోవలసి వచ్చింది.
1990లో బీజింగ్,1994లో హిరోషిమాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో రజతపతకాన్ని సాధించింది. కానీ 1998లో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో పతక సాధించలేక పోయింది.
ఏషియన్ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీల్లో మాత్రం కుంజరాణి ప్రదర్శన మెరుగ్గా ఉంది. 1989 షాంఘైలో జరిగిన పోటీలలో ఒక రజత, రెండు కాంస్య పతకాలు గెలిచింది. 1991లో ఇండోనేషియాలో జరిగిన పోటీలో 44 కిలోల విభాగంలో మూడు వెండిపతకాలతో తన విజయ పరంపర కొనసాగించినది. తదుపరి 1992లో థాయిలాండ్ లోను, 1993లో చైనా పోటీల్లోమూ తన రెండవ స్థానాన్ని సుస్థిరపరుచుకుంది. 1995లో దక్షిణకొరియాలో జరిగిన పోటీల్లో 46 కిలోల విభాగములో అత్యుత్తమమైన ఆటతీరుతో రెండు బంగారు పతకాలు, ఒక రజతపతకమూ సాధించింది. కానీ 1996లో జపాన్ లో జరిగిన పోటీల్లో రెండు రజత పతకాలు, ఒక కాంస్యంతో సరిపెట్టుకోవలసి వచ్చింది.
వివాదం
2001లో నిషేదించిన ష్టిరాయిడ్స్ వాడినట్లుగా రుజువైనందున కుంజరాణి దేవిపై 6 నెలలపాటు తాత్కాలిక నిషేధం విధించారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితి
కుంజరాణి ప్రస్తుతం సెంట్రల్ రిజర్వు పోలీసు ఫోర్సులో అసిస్టెంటు కమాండెంట్ గా పనిచేస్తోంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు వర్గం:భారతీయ మహిళా ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు వర్గం:రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్‌రత్న గ్రహీతలు వర్గం:కామన్వెల్త్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారత క్రీడాకారులు వర్గం:మణిపూర్ వ్యక్తులు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారిణులు
మహువా శాసనసభ నియోజకవర్గం
మహువా శాసనసభ నియోజకవర్గం బీహార్ రాష్ట్రం, వైశాలి జిల్లాలోని శాసనసభ నియోజకవర్గం. ఈ నియోజకవర్గం హాజీపూర్ నియోజకవర్గం పరిధిలోకి వస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:బీహార్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
మూడవ పులమాయి
చంద్రశ్రీ తరువాత రాజై సా.శ229 నుండి 236 వరకు రాజ్యము చేసినట్లు కనబడుచున్నది.ఇతనిని చైనాదేశ చరిత్రకారులు పౌలోమిన్  (Powlomein), (Howlomein) హౌలోమిన్ అనియు పేర్కొనుచున్నది. హిందూదేశమును వారు పులిమాను దేశమని అర్ధమిచ్చునట్టి పౌలోమాంకోవె అనిపిలిచియున్నారు.
సా.పూ 300 నాటి ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన సామ్రాజ్యంలో చివరి రాజు మూడవ పులమాయి. శాతవాహన సామ్రాజ్యానికి స్థాపకుడు శ్రీముఖుడు అయితే చివరివాడు మూడవ పులమాయి. ఇతని తరువాత శాతవాహనుల సామ్రాజ్యం అంతమయింది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిత్రిక వ్యక్తులు వర్గం:భారతదేశ చక్రవర్తులు
బటరు ఫ్లై వాల్వు
బటరుఫ్లై వాల్వు  అనేది ఒక కవాటం.కవాటం అనేది పైపులలో/గొట్టాలలో ప్రవహించు వాయు ద్రవ పదార్థాల ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా నిరోధించు లేదా పూర్తిగా అనుమతించు లేదా పాక్షికంగా ప్రవహించునటుల యాంత్రికంగా నియంత్రణ చేయు పరికరం. ఈవాల్వు బాల్ వాల్వు, ప్లగ్ వాల్వు ల వలె పనిచేయును.
బటరుఫ్లై వాల్వు నిర్మాణం
బటరుఫ్లై వాల్వు ఆకృతి, నిర్మాణం మిగతా వాల్వులకన్న చాలా సాధారణంగా, సరళమైన నిర్మాణాన్ని కలగి వుండును. ఈ వాల్వు తక్కువ స్థాలాన్ని ఆక్రమించును. వాల్వును పైపు యొక్క రెండు ఫ్లాంజిల మధ్య బిగించ వచ్చును. వాల్వుకు ప్రత్యేకంగా ఫ్లాంజిలు కాని మరలు కాని వుండవు. అయితే కొన్ని వాల్వులకు పైపు ఫ్లాంజీలనుండి బొల్టులను బిగించుటకు అనుకూలంగ బాడీ వెలుపలి ఉపరితలానికి రంధ్రాలు వుండును. మిగతా వాల్వుల కన్న తక్కువ వెడల్పు వుండును. ఒకేసైజు వున్నా ఇతర వాల్వుల కన్న బటరుఫ్లై వాల్వు తక్కువ బరువు కల్గివుండును.
కవాటంలోని భాగాలు
బాడీ
ఇది వర్తులంగా (గుండ్రంగా) కంకణం వలె వుండు లోహనిర్మాణం.కంకాణాకార ఇరు పార్శాలు నునుపుగా వుండును.లోపలి ఉపరితలం స్థితిస్థాపక గుణమున్న సింథటిక్ రబ్బరు (నియో ప్రీన్) లేదా అటువంటి పదార్థాలతో చేయ బడి వుండును. ఇది రెండు పక్కల కూడా బాడీ రంధ్రం కన్న కొద్దిగా ఎక్కువ బయటికి వుండును. వాల్వును పైపుకు బిగించినపుడు బయటికి చొచ్చుకు వున్నభాగం ప్యాకింగు గ్యాస్కేట్ లా పనిచేయును. వర్తులా కారాన్ని అర్థ వృత్తం చేస్తూ నిలువు అక్షాంశముగా పైన కింది రెండు రంధ్రాలు వుండును. పై రంధ్రంగుండా వాల్వు బిళ్ళ కాడ పైకి వచ్చును.కింది రంద్రంద్వరా కవాట బిళ్ళ యొక్క కింది బాగంలోకి ఒక చిన్న కడ్డీవుండి అది కీలులా పనిచేయును. ఈ కీలు బాడిలో కవాటబిళ్ల స్వేచ్ఛగా తిరుగునటుల చేయును.బాడీని సాధారణంగా గ్రేకాస్ట్ ఐరన్‌తో చేసిన, కొన్నిరకాల కవాటాలను స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలు వంటి వాటితో చేస్తారు.భారీ సజు వాల్వులైనచో బాడికి బోల్టులు బిగించు ఫ్లాంజీలు వుండును.
కవాట బిళ్ళ/వాల్వు డిస్కు
ఇది గుండ్రంగా వుండి, మూసివుంచిన స్థితిలో, వాల్వు బాడీలో వ్యాసంలో సరిగా సందు లేకుండా ఇమిడి పోవునటుల వుండును. దీనికి అక్షాంశముగా బిళ్ళ వెనుక పక్క పైన, కింద రెండు స్తూపాకార రంధ్రాలు వుం డును.ఈ రంధ్రాలు వున్నభాగం ఉబ్బెత్తుగా బిళ్ళ వెనుక భాగంలో వుండును.కింది రంధ్రంలో బిగించు స్తూపాకార కాడ కీలువలె పనిచేయును. ఇది వాల్వు బిళ్ళ బాడిలో స్వేచ్ఛగా గుండ్రంగా తిరుగుటకు కీలులా హకరించును. పై బొడిపెలో పొడవుగా, స్తూపాకారంగా వుండు లోహకడ్డిని బిగించేదరు. దీనిని కాడ అంటారు, కాడ స్తూపాకరంగా వుండి చివరిభాగం రెండు పక్కలు లోపలికి చదరంగా నొక్కబడి వుండును.కొన్ని రకాల వాల్వులలో కవాట బిళ్ళను రెండు సమాన అర్ధభాగాలు చేస్తూ ఏకరంధ్రం వుండును.ఈ రంధ్రం ద్వారా కాడను కింది వరకు అమర్చెదరు.ఈ రంధ్రం బిళ్ళ వృత్తాకార వెనుకభాగంలో వుండును.
సాధారణంగా కాడ కవాట బిళ్ళ మధ్య భాగం (వృత్తాకార కేంద్ర బిందువు ద్వారా) గుండా కాడ అమరి వుండును. కాని కొన్ని వాల్వులలో బిళ్ళ కేంద్రభాగంనుండి కొంచెం కిందుగా వికేంద్రంగా/అపకేంద్రితంగా కాడ బించు రంధ్రం వుండును. కేంద్రం నుండి ఈ దూరం వాల్వు బాడీ మందానికి సమానంగా వున్న సింగిల్ ఆఫ్‌సెట్ వాల్వు (single offset valve) అని, రెండు మందాల ఎడం ఉన్నచో డబుల్ ఆఫ్‌సెట్ వాల్వు అనియు మూడు మందాల ఎడం వున్న త్రిబుల్ ఆఫ్‌సెట్ వాల్వు అని అంటారు.
కాడ
కవాట బిళ్ళను తిప్పు భాగం.స్తూపాకారంగా వుండీ అపి భాగం పలకలుగా వుండీ దానికి పిడిని బిగించెదరు.
పిడి/హ్యాండిల్
పిడి అనేది కాడ పైభాగన బిగించబడి వుండును.పిడిని 90° డీగ్రీల కోణంలో తిప్పడం వలన వాల్వు తెరచుకొనును.వెనక్కి90° డిగృఇల కోణంలో తిప్పిన వాల్వు మూసుకొనును.పిడులు మూడురకాలు అవి
వినియోగం
ఈ రకపు వాల్వులను వ్యర్థ జలాల చికిత్స ప్లాంటులలో, గ్యాసు సరాఫరా వ్యవస్థలలో, రసాయన, నూనెల పరిశ్రమలలో, అలాగే అగ్నిమాపక వ్యవస్థలో ఉపయోగిస్తారు.అలాగే ఇంధన సరాఫరా, గాలి సరాఫరా వ్యవస్థలలో కుడాబటరుఫ్లై వాల్వులను ఉపయోగిస్తారు. అలాగే మంచినీటి సరాఫరా వ్యవస్థలో కూడా ఈ రకపు వాల్వులను వాడెదరు.
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:పరికరాలు వర్గం:కవాటాలు
దీపస్తంభం
thumb|కళింగపట్నం లైట్ హౌస్ thumb|అర్జెంటీనాలోని ఉషుయాలో ప్రపంచం చివరలో ఉన్న లైట్‌హౌస్ దీప స్తంభం లేదా లైట్ హౌస్, ఒక రకమైన స్తంభం మీద ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటుచేయబడిన దీపం. ఇవి సముద్ర తీర ప్రాంతాలలో నావికుల సౌలభ్యం కోసం ఏర్పాటు చేసిన నిర్మాణాలు. అలెగ్జాండ్రియాలోని దీప స్తంభం పురాతన ప్రపంచ అద్భుతాలలో ఒకటి.
భారతదేశం
భారతదేశంలోని దీపస్తంభాల్ని నిర్వహణ రీత్యా ఏడు జిల్లాలుగా విభజించారు.
మద్రాస్ జిల్లా
thumb|మహాబలిపురం లైట్ హౌస్ thumb|220x220px|చెన్నై మెరీనా బీచ్ లైట్ హౌస్
బయటి లింకులు
వర్గం:కట్టడాలు
బుగ్గారం మండలం (జగిత్యాల జిల్లా)
ఇది సమీప పట్టణమైన జగిత్యాల నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా ఈ మండలాన్ని ఏర్పరచారు. ఇందులో 11 గ్రామాలున్నాయి. దానికి ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా లో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం జగిత్యాల రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 11   రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.మండల కేంద్రం బుగ్గారం.
గణాంకాలు
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఈ మండల వైశాల్యం 81 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 21,716. జనాభాలో పురుషులు 10,605 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 11,111. మండలంలో 5,490 గృహాలున్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:2016 లో ఏర్పాటైన తెలంగాణ మండలాలు
సొకొట్రా
సొకొట్రా  హిందూ మహాసముద్రం లోని ఒక ఒక వింత దీవి. దీన్నంతా 'ఏలియన్ ల్యాండ్' అని పిలుస్తారు. అంటే గ్రహాంతర నేల అని అర్థం. ఎందుకంటే ఈ దీవిలో రక్తం కక్కే చెట్లు ఉంటాయి. భూమిపై మరెక్కడా కనిపించని జంతువులు, వాతావరణం అంతా భలే వింతగా ఏదో వేరే గ్రహం మీద ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది కాబట్టి.ఈ దీవి 132 కిలోమీటర్ల పొడవు, సుమారు 50 కిలోమీటర్ల వెడల్పు ఉంటుంది. ఇది 'యెమెన్' దేశ భూభాగం కిందకు వస్తుంది.
సచిన్ టెండుల్కర్
ప్రపంచ క్రికెట్ క్రీడా చరిత్రలో ప్రఖ్యాతి గాంచిన భారతీయ ఆటగాడు సచిన్ రమేష్ టెండుల్కర్ (Sachin Ramesh Tendulkar). క్రికెట్ క్రీడకు భారతదేశంలో అత్యధిక జనాదరణకు కారకుడై, చిన్న పిల్లలు మొదలు ముసలివాళ్ళ మనసులను సైతం దోచుకున్న వర్తమాన క్రికెటర్ టెండుల్కర్ ఏప్రిల్ 24, 1973 న జన్మించాడు.
ఈనాడు భారత్ లో ఈ క్రీడకు ఇంత జనాదరణ ఉందంటే అదంతా సచిన్, అతని ఆట తీరు కూడా ఒక కారణం. 1990 దశకంలో భారత క్రికెట్ లో మెరుపులు మెరిపించి ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూగించిన ఆటగాడు సచిన్. భారత జట్టుకు ఆపద్భాందవుడిగా ఎన్నో విజయాలు అందజేసిన ఈ ముంబాయికి చెందిన బ్యాట్స్‌మెన్ ను పొగడని వారు లేరనే చెప్పవచ్చు. 2002లో విజ్డెన్ పత్రిక టెస్ట్ క్రికెట్ లో ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన డాన్ బ్రాడ్‌మెన్, వన్డే క్రికెట్ లో వెస్ట్‌ఇండీస్ కు చెందిన వివియన్ రిచర్డ్స్ ల తర్వాత క్రికెట్ క్రీడా ప్రపంచంలోనే సచిన్ ను రెండో అత్యున్నత బ్యాట్స్‌మెన్ గా ప్రకటించింది. . 2003లో మళ్ళి తిరగరాసి వన్డే క్రికెట్ లో వివియన్ రిచర్డ్స్కు రెండో స్థానంలోకి నెట్టి సచిన్ ను అగ్రస్థానంలో నిలబెట్టారు. అతని యొక్క ఆటతీరు, ఆట లోని నైపుణ్యం ఎంత చూసిననూ తనవి తీరదని అభిమానుల నమ్మకం. అతను అవుటైన వెంటనే టి.వి.లను కట్టేసిన సందర్భాలు, స్టేడియం నుంచి ప్రేక్షకులు వెళ్ళిన సందర్భాలు కోకొల్లలు. టెస్ట్ రికార్డులు చూసిననూ, వన్డే రికార్డులు చూసిననూ అడుగడుగునా అతని పేరే కనిపిస్తుంది. లెక్కకు మించిన రికార్డులు అతని సొంతం.టెస్ట్ క్రికెట్ లో అత్యధిక పరుగులలో అక్టోబర్ 17, 2008 న వెస్ట్‌ఇండీస్ కు చెందిన బ్రియాన్ లారాను అధికమించి మొదటి స్థానం సంపాదించాడు. వన్డే క్రికెట్ లో అత్యధిక పరుగుల రికార్డు అతనిదే. ఇక సెంచరీల విషయంలో అతనికి దరిదాపుల్లో ఎవరూ లేకపోవడం గమనార్హం. లిటిల్ మాస్టర్ లేదా మాస్టర్ బ్లాస్టర్ అని పిలువబడే సచిన్ 1989లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ లో ఆరంగేట్రం చేశాడు. 1997-1998లో రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్‌రత్న పొంది ఈ అవార్డు స్వీకరించిన ఏకైక క్రికెట్ క్రీడాకారుడిగా నిల్చాడు. ఇప్పటి వరకు క్రికెట్ క్రీడా జగత్తులోని అత్యంత ప్రముఖమైన క్రీడాకారులలో ఒకరు సచిన్ టెండుల్కర్..
2010 ఫిబ్రవరి 24న దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన ఒకరోజు అంతర్జాతీయ మ్యాచ్ లో సచిన్ 200 పరుగులు సాధించిన మొట్ట మొదటి ఆటగాడిగా కొత్త రికార్డు సృష్టించాడు. అలాగే 2010 డిసెంబర్ 19 న దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన టెస్టులో తన 50వ సెంచరి పూర్తి చేసి టెస్టుల్లో మరే క్రికెటర్ అందుకోని మైలురాయిని అధిరోహించాడు. 2012, మార్చి 16న అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లలో (వన్డేలు, టెస్టులు కలిపి) ఎవరూ సాధించని 100వ సెంచరీతో కొత్తరికార్డు సృష్టించాడు.
బాల్యం, కుటుంబ జీవితం
సచిన్ టెండుల్కర్ ముంబాయి (పూర్వపు బొంబాయి) లోని సారస్వత బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ఏప్రిల్ 24, 1973 న జన్మించాడు. తండ్రి రమేష్ మరాఠీ నవలా రచయిత. 1995లో గుజరాత్ పారిశ్రామికవేత్త ఆనంద్ మెహతా కూతురు అంజలిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ఇద్దరు సంతానం. సారా (జననం అక్టోబర్ 12, 1997), అర్జున్ (జననం సెప్టెంబర్ 23, 1999.
ప్రారంభ రోజులు
తన గురువు రమాకాంత్ అచ్రేకర్ సలహాపై సచిన్ శారదాశ్రమ్ విద్యామందిర్ ఉన్నత పాఠశాల హాజరైనాడు.పాఠశాల విద్యార్థిగా ప్రారంభ దినాలలో పేస్ బౌలింగ్ లో శిక్షణ కోసం MRF పేస్ అకాడమీకి హాజరైననూ ఇంటికి పంపివేయబడ్డాడు. సచిన్ ను పంపిన మహానుభావుడు పాతతరపు ఫాస్ట్ బౌలర్ డెన్నిస్ లిల్లీ బ్యాటింగ్ పై దృష్టి సారించు అని ముక్తంగా చెప్పడం, అతని సలహాను సచిన్ పాటించడంతో నేటి ప్రపంచంలో మనం ఒక ప్రముఖ బ్యాట్స్‌మెన్ చూస్తున్నాం. సచిన్ యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు కోచ్ వెంబడి గంటల తరబడి ప్రాక్టీస్ చేసేవాడు. అప్పుడప్పుడు ప్రాక్టీస్ చేయుటలో బోర్ అనిపించేది. అందుకు కోచ్ స్టంప్స్ పైన ఒక రూపాయి నాణేన్ని ఉంచి సచిన్ ను ఔట్ చేసిన బౌలర్ కు ఇచ్చేవాడు. సెషన్ మొత్తం సచిన్ ఔట్ కానిచో ఆ నాణెం సచిన్ కే దక్కేది. అలాంటి 13 నాణేలు ఇప్పటికీ సచిన్ వద్ద ఉన్నాయి.
పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు హరీష్ షీల్డ్ పోటీలో వినోద్ కాంబ్లీతో కలిసి 1988లో 644* పరుగుల పాట్నర్‌షిప్ రికార్డు సృష్టించాడు. ఆ ఇన్నింగ్సులో సచిన్ బౌలర్లపై విరుచుకుపడి పరుగుల వరద సాధించి 320 కి పైనా పరుగులు చేశాడు. ఆ టోర్నమెంట్ లో సచిన్ వెయ్యికి పైగా పరుగులు సాధించాడు. హైదరాబాదులో 2006లో జరిగిన అండర్-13 మ్యాచ్ లో ఇద్దరు కుర్రాళ్ళు ఈ రికార్డును ఛేదించే వరకు 18 సం.ల పాటు సచిన్-కాంబ్లీ లదే రికార్డుగా కొనసాగింది.
దేశవాళీ క్రికెట్
1988/1989లో అతని మొట్టమొదటి ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ లో ముంబాయి తరఫున ఆడుతూ గుజరాత్ పై 100* పరుగులు సాధించాడు. 15 సం.ల 232 రోజుల వయస్సులోనే ఫస్ట్ క్లాస్ సెంచరీ సాధించి ఆ ఘనతను సాధించిన యువ బ్యాట్స్‌మెన్ గా అవతరించాడు. అంతేకాకుండా రంజీ ట్రోఫీ, దులీప్ ట్రోఫీ, ఇరానీ ట్రోఫీ లలో కూడా తను ఆడిన తొలి మ్యాచ్ లలోనే సెంచరీలు సాధించి ఆ ఘనతను పొందిన ఏకైక క్రికెటర్ గా రికార్డు సృష్టించాడు.
అంతర్జాతీయ క్రికెట్
టెండుల్కర్ వ్రాయడంలో ఎడమచేతి వాటం ఉపయోగించిననూ, బ్యాటింగ్, బౌలింగ్, ఫీల్డింగ్ లలో మాత్రం కుడిచేతినే ఉపయోగిస్తాడు. టెండుల్కర్ తన తొలి టెస్ట్ క్రికెట్ మ్యాచ్ 1989లో పాకిస్తాన్ పై ఆడి కేవలం 15 పరుగులకే వకార్ యూనిస్ బౌలింగ్ లో అవుటయ్యాడు. వకార్ కు కూడా ఇదే తొలి టెస్ట్ మ్యాచ్ కావడం గమనార్హం. ఆ తర్వాత ఫైసలాబాద్ లో తన తొలి అర్థశతకం పూర్తిచేశాడు. డిసెంబర్ 18 న ఆడిన తన తొలి వన్డే మ్యాచ్ లో కూడా వకార్ యూనిస్ బౌలింగ్ లోనే డకౌట్ అయ్యాడు. పాకిస్తాన్ సీరీస్ తర్వాత న్యూజీలాండ్ టూర్ లో రెండో టెస్ట్ లో 88 పరుగులు సాధించాడు. 1990 ఆగష్టులో ఇంగ్లాండు లోని ఓల్డ్ ట్రఫర్డ్ లో జరిగిన మ్యాచ్ లో తన తొలి శతకం సాధించాడు. 1991-1992లో ఆస్ట్రేలియా టూర్ లో ప్రపంచ శ్రేణి బ్యాట్స్ మెన్ గా అవతరించాడు. షేన్‌వార్న్ టెస్ట్ మ్యాచ్ లో రంగప్రవేశం చేసిన సిడ్నీ మ్యాచ్ లో 148 పరుగులు చేశాడు. ఆ తర్వాత పెర్త్ మ్యాచ్ లో మరో సెంచరీ సాధించాడు.
టెండుల్కర్ ప్రతిభ 1994-1999 సంవత్సరాలలో ఉన్నత శిఖరాలకు చేరింది. 1994లో ఆక్లాండ్ వన్డేలో టెండుల్కర్‌ను ఓపెనర్‌గా పంపించారు.. ఆ వన్డేలో 49 బంతుల్లోనే 82 పరుగులను సాధించాడు. సచిన్ టెండుల్కర్ 1994, సెప్టెంబర్ 27 న ఆస్ట్రేలియాపై తన తొలి వన్డే సెంచరీ సాధించాడు. తొలి వన్డే శతకం సాధించడంకోసం 79 మ్యాచ్ లు ఆడాల్సి వచ్చింది.
1996 ప్రపంచ కప్ : తన ప్రతిభను అలాగే కొనసాగిస్తూ 1996 ప్రపంచ కప్ క్రికెట్లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన బ్యాట్స్ మెన్‌గా నిల్చాడు. ఆ ప్రపంచ కప్ లో 2 శతకాలు సాధించాడు.1998 ప్రారంభంలో భారత్ విచ్చేసిన ఆస్ట్రేలియా క్రికెట్ టీం పై వరుసగా 3 సెంచరీలు సాధించి బ్యాటింగ్ లో తన ప్రతిభను మరింతగా మెరుగుపర్చుకున్నాడు. అందులోనే షేన్‌వార్న్, రోబర్ట్ సన్ లను లక్ష్యంగా ముందస్తు ప్రణాళిక వేసుకున్నట్లు వారి బౌలింగ్ ను చీల్చి చెండాడాడు. అతని ఫలితంగా భారత్ ఆస్ట్రేలియాను ఓడించింది. ఆ సీరీస్ తర్వాత సచిన్ తన బౌలింగ్ ను ఉతికి ఆరేసినట్లు రాత్రి కలలో వచ్చినట్లు వార్న్ పేర్కొనడం విశేషం.
1999 ప్రపంచ కప్ : 1999 ప్రపంచ కప్ పోటీలో ఉండగా అతని తండ్రి రమేష్ టెండుల్కర్ మృతిచెందారు. తండ్రి అంతిమక్రియల కొరకు భారత్ రావడంతో జింబాబ్వేతో ఆడే మ్యాచ్ కోల్పోయాడు. వెంటనే మళ్ళీ ప్రపంచ కప్ పోటీలకు హాజరై కెన్యా పై బ్రిస్టన్లో జరిగిన మ్యాచ్ లో 101 బంతుల్లోనే 140 పరుగులు చేసాడు. ఈ శతకం తన తండ్రికి అంకితం ఇచ్చాడు.
నాయకత్వం : ఆస్ట్రేలియా పర్యటన సందర్భంగా అజహరుద్దీన్ నుంచి సచిన్ తెండుల్కర్ కు నాయకత్వ పగ్గాలు అప్పగించారు. కాని ఈ సీరీస్ కొత్త ప్రపంచ చాంపియన్ చేతిలో 3-0 తేడాతో ఓడిపోయింది. ఆ తర్వాత 2-0 తేడాతో దక్షిణాఫ్రికాపై కూడా ఓడిపోవడంతో సచిన్ నాయకత్వ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకున్నాడు.అతని తర్వాత 2000లో సౌరవ్ గంగూలీకి కెప్టెన్సీ ఇవ్వబడింది.
అత్యధిక టెస్ట్ సెంచరీల రికార్డు : డిసెంబర్ 10, 2005 న ఢిల్లీ లోని ఫిరోజ్ షా కోట్లా మైదానంలో శ్రీలంక పై ఆడుతూ 35 వ టెస్ట్ సెంచరీ సాధించి క్రికెట్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సెంచరీలు సాధించిన బ్యాట్స్‌మెన్ గా అవతరించాడు. దీంతో ఇది వరకు సునీల్ గవాస్కర్ పేరిట ఉన్న 34 టెస్ట్ సెంచరీల రికార్డును విచ్ఛిన్నమైంది.
పేలవ ప్రదర్శన : మార్చి 19, 2006 తన సొంత మైదానమైన వాంఖడే స్టేడియంలో ఇంగ్లాండుతో జరిగిన మ్యాచ్ లో 21 బంతుల్లో కేవలం ఒకే ఒక్క పరుగు చేసేసరికి ప్రేక్షక మూక మైదానంలోకి చొచ్చుకొనివచ్చింది. క్రీడా జీవితంలో అది తనకు తొలి అనుభవం. అదే టెస్ట్ రెండో ఇన్నింగ్స్ లో సచిన్ దే అత్యధిక స్కోరు. అయిననూ ఆ 3 టెస్టుల సీరీస్ లో అతనిది కనీసం ఒక్క అర్థ శతకం కూడా లేదు.
పాకిస్తాన్ XI తో జరిగిన అనధికార ట్వంటీ-20 మ్యాచ్ లో సచిన్ 21 బంతుల్లో 50 పరుగులతో నాటౌట్ గా నిల్చి ఇంటర్నేషనల్ XI గెలుపుకు కారణమయ్యాడు.
జనవరి 2007లో వెస్ట్ఇండీస్ తో జరిగిన వన్డే మ్యాచ్ లో 76 బంతుల్లో సెంచరీ సాధించి తన 41 శతకాన్ని పూర్తిచేసి రెండో స్థానంలో ఉన్న సనత్ జయసూర్య కంటే 17 శతకాలు ఆధిక్యంలో ఉండి తిరుగులేదనిపించుకున్నాడు.
2007 ప్రపంచ కప్ : వెస్ట్ఇండీస్ లో జరిగిన 2007 ప్రపంచ కప్ లో రాహుల్ ద్రవిడ్ నేతృత్వంలో లోయర్ ఆర్డర్ బ్యాంటింగ్ చేసి పేలవమైన్ స్కోరు సాధించాడు. బంగ్లాదేశ్ పై 7 పరుగులు, బెర్ముడా పై 57* పరుగులు, శ్రీలంక పై సున్నా పరుగులు చేసాడు. దాంతో భారత జట్టు కోచ్ గ్రెగ్ చాపెల్ సోదరుడైన ఆస్ట్రేలియా మాజీ కెప్టెన్ ఇయాన్ చాపెల్ సచిన్ క్రికెట్ నుంచి రిటైరవ్వాలని ముంబాయికి చెందిన మధ్యాహ్న పత్రికలో కాలమ్ రాసి సంచలనం సృష్టించాడు.
ఆ తర్వాత బంగ్లాదేశ్ పర్యటనలో సచిన్ మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ పొంది విమర్శకులకు నోళ్ళు మూయించాడు. దక్షిణాఫ్రికాతో సీరీస్ లో కూడా రెండు సార్లు 90 కి పైగా పరుగులు చేసాడు. ఇందులోనే అత్యధిక పరుగులు సాధించి మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ చేజిక్కించుకున్నాడు. ఫ్యూచర్ కప్లో కూడా 66 పరుగుల సరాసరితో టాప్ స్కోరర్ గా నిల్చాడు.
11000 పరుగులు పూర్తి : జూలై 28, 2007 నాటింఘమ్ టెస్టు రెండో రోజున సచిన్ టెస్ట్ క్రికెట్ లో 11000 పరుగులు పూర్తిచేసి ఈ ఘనతను సాధించిన మూడవ బ్యాట్స్ మెన్ గా అవతరించాడు. కాగా భారతీయులలో ఈ ఘనత పొందిన మొట్టమొదటి బ్యాట్స్‌మెన్ గా రికార్డు సృష్టించాడు.
2007 అక్టోబర్ లో ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన వన్డే సీరీస్ లో 278 పరుగులతో భారత్ తరఫున టాప్ స్కోరర్ గా నిల్చాడు.
1997లో విజ్డెన్ పత్రిక సచిన్ ను క్రికెటర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గా ప్రకటించింది. ఆ క్యాలెండర్ సం.లో సచిన్ తొలిసారిగా 1000 పరుగులు పూర్తిచేసాడు. ఆ తర్వాత 1999, 2001, 2002 లలో కూడా సచిన్ ఈ ఘనతను సాధించాడు.
ఇక వన్డేలో ఒకే క్యాలెండర్ సం.లో 1000 పరుగులు సాధించడాన్ని సచిన్ 7 సార్లు చేశాడు.1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2003, 2007 లలో ఈ ఘనత సాధించాడు. 1998లో ఇతను వన్డేలలో 1,894 పరుగులు సాధించాడు. ఇది ఒకే క్యాలెండర్ సం.లో ఒక బ్యాట్స్‌మెన్ సాధించిన అత్యధిక పరుగుల రికార్డు.
టెస్ట్ కెప్టెన్సీకి విముఖత : నవంబర్ 6, 2007 న టెండుల్కర్ వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల టెస్టు నాయకత్వం వహించడానికి విముఖత ప్రదర్శించాడు. దీంతో నాయకత్వ వేట మొదలై చివరికి అనిల్ కుంబ్లేకు ఈ కిరీటం లభించింది. thumb|బౌలర్ ఎండ్ వద్ద మాస్టర్ బ్లాస్టర్
సచిన్ టెండుల్కర్ ఎన్నో సెంచరీలు సాధించిననూ సెంచరీలకు చేరువలో అవుటైన సందర్భాలు కూడా చాలా ఉన్నాయి. మొత్తం 23 పర్యాయాలు అతడు 90 -100 మధ్య స్కోరులో ఔటైనాడు. ఇటీవలే సెప్టెంబర్ 8, 2007 న పాకిస్తాన్ పై మొహాలీ వన్డేలో 99 పరుగుల వద్ద ఔటైనాడు. అదే పాకిస్తాన్ పై సెప్టెంబర్ 15, 2007 న గ్వాలియర్ వన్డేలో 97 పరుగులకు ఔటైనాడు. ఎన్నో సెంచరీలు చేసిన సచిన్ ప్రస్తుతం సెంచరీకి చేరువలో ఔటవడం ఆశ్చర్యం. ఒక్క 2007 సం.లోనే 7 సార్లు ఈ విధంగా సెంచరీలను చేజార్చుకున్నాడు. లేనిచో మరిన్ని సెంచరీలు అతని ఖాతాలో జమాయ్యేవి. సెంచరీలు చేజార్చుకున్నా అర్థ సెంచరీలలో ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించడం విశేషం.
50వ టెస్ట్ సెంచరి  : డిసెంబర్ 19, 2010 న సెంచూరియన్ టెస్ట్ నాలుగవ రోజున ప్రత్యర్థి దక్షిణాఫ్రికా బౌలర్ డేల్ స్టేన్ బౌలింగ్లో సెంచరి పూర్తి చేసి టెస్టుల్లో మొదటిసారి 50 సెంచరిలు చేసిన ఆటగాడిగా సచిన్ చరిత్ర సృష్టించాడు.
బంగ్లాదేశ్ మీద 100 వ సెంచరీ చేసి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించాడు.
టెస్ట్ మ్యాచ్ అవార్డులు
మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ అవార్డులు
మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు
వన్డే అవార్డులు
టెండుల్కర్ వన్డే క్రికెట్ లో 14 సార్లు మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ (MoS), 56 సార్లు మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ (MoM) అవార్డులు పొందినాడు. టెస్ట్ మ్యాచ్ లు ఆడే అన్ని దేశాలపై ఆడి మ్యాచ్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు పొందినాడు. UAE (2 మ్యాచ్ లు), నెదర్లాండ్ (1 మ్యాచ్ ), బెర్మూడా (1 మ్యాచ్ ) లపై మాత్రమే అతడు వన్డే క్రికెట్ లో మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ పొందలేడు.
మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ అవార్డులు :
! # ! సీరీస్ (ప్రత్యర్థులు) ! సీజన్ ! సీరీస్ గణాంకాలు
మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు:
!colspan=6|మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు — సచిన్ టెండుల్కర్ ! # ! ప్రత్యర్థి ! మొత్తం ! స్వదేశంలో ! విదేశాల్లో ! తటస్థ వేదికలపై
మదాలస శర్మ
మదాలస శర్మ భారతీయ చలనచిత్ర నటి. హిందీ, తెలుగు, కన్నడ, తమిళం, జర్మన్, పంజాబీ భాషల చిత్రాలలో నటించింది.
వివాహం
2018, జూలై 10న మిథున్ చక్రవర్తి కుమారుడు మహాక్షయ్ చక్రవర్తిని వివాహం చేసుకుంది.
సినిమారంగం
2009లో ఈ.వి.వి.సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఫిట్టింగ్ మాస్టర్ మదాలస శర్మ తొలి తెలుగుచిత్రం. ఈ చిత్రం విజయవంతమై, ఈవిడ నటనకు ప్రసంశలు అందుకుంది. 2010లో శౌర్య సినిమాతో కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో అడుగుపెట్టింది. ఈ చిత్రం తన సినీజీవితానికి ఉపయోగపడింది. 2010లో సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ ఆలస్యం అమృతం సినిమాలో నటించింది.
కొరియోగ్రాఫర్ గణేష్ ఆచార్య ద్వారా బాలీవుడ్ చిత్రరంగంలోకి ప్రవేశించగా 2011, ఫిబ్రవరిలో తొలిచిత్రం ఏంజెల్ విడుదలైంది. తరువాత తెలుగులో మేం వయసుకు వచ్చాం సినిమాలో నటించింది. ఈమె నటనను టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ఫుల్ హైడ్.కాం ప్రస్తావిస్తూ ప్రసంశలు అందించాయి.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:1991 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళలు
స్మోక్ డిటెక్టర్
స్మోక్ డిటెక్టర్ లేదా స్మోక్ సెన్సార్ అనగా అగ్ని సూచిక అయుండగల పొగను గుర్తించగల ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్ పరికరం.తెలుగులో ధూమశోధని అనిఅనవచ్చును. ఇక్కడ రెండు ప్రాథమిక పద్ధతులు ఉన్నాయి: సాధారణమైనది, స్టాండ్అలోన్ సెన్సార్లు సాధారణంగా పొగ గుర్తించినప్పుడు శబ్దం చేయడం లేదా కాంతి ఫ్లాష్ చేయడం చేస్తాయి. మరింత అధునాతనమైన సెన్సార్లు సాధారణంగా ఫైర్ అలారం ప్యానెల్, లేదా సిస్టమ్‌కు సిగ్నల్ పంపుతాయి. అత్యధిక స్మోక్ డిటెక్టర్లు ఆప్టికల్ సెన్సార్, లేదా అయనీకరణ అనే భౌతిక ప్రక్రియను గాని ఉపయోగించుకుంటాయి. అనేక సాధారణ పొగ సెన్సార్లకు బ్యాటరీలు ఉపయోగిస్తారు. బ్యాటరీలలో ఛార్జింగ్ అయిపోయినట్లయితే పొగ సెన్సార్లు పనిచేయవు, కావున బ్యాటరీలు మార్చుకోవాలి. బ్యాటరీలు "లో" ఛార్జింగ్ కు గురైనపుడు "కిచకిచ" శబ్దాలతో డిటెక్టర్లు మనకు సూచనలిస్తాయి, అప్పుడు మనం కొత్త బ్యాటరీలు వేసుకోవాలి. వీటిలో నేరుగా విద్యుచ్ఛక్తికి కనెక్ట్ చేయబడే విధానం కూడా ఉంటుంది కాబట్టి విద్యుచ్ఛక్తికి కనెక్ట్ చేసుకోవాలి, అయితే బ్యాటరీలు బ్యాకప్ కోసం ఉపయోగించుకోవాలి.
రూపకల్పన
స్మోక్ డిటెక్టర్ లోని ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్‌ను పొగ కమ్ముకోవటం ద్వారా జరిగిన మార్పులను గుర్తించిన దీనిలోని సెన్సార్‌లు సూచనలిస్తాయి.
అగ్ని ప్రమాదాలను నివారించడంలో స్మోక్ డిటెక్టర్లు ఎంతో కీలకమైనవి. జరగబోయే ప్రమాదమును ఇవి గుర్తించి ముందుగానే తెలుపటం ద్వారా ఆస్తి, ప్రాణ నష్టాలను నివారించవచ్చు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:భద్రత వర్గం:సెన్సార్లు
పెద్ది రామారావు
పెద్ది రామారావు (మార్చి 17, 1973) తెలుగు నాటకరంగ ప్రముఖులు, తెలుగు కథా రచయిత. ఆయన దూరదర్శన్‌లో చిరకాలంగా ప్రసారమయిన మెగా డెయిలీ సీరియల్‌ ఋతురాగాలు మాటల రచయితగా తెలుగు ప్రేక్షకలోకానికి సుపరిచితులు. తెలుగు నాటకాన్ని సుసంపన్నం చేయడానికి ఆయన తన "యవనిక" పత్రిక నడిపిన రోజుల నుంచి, ఎంతో కృషి చేస్తున్నారు. మిస్ మీనా, అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ చిన్నారి లాంటి అద్భుత నాటకాలతో 'నాటకాని' కి లక్షల్లో ఆడియన్స్ ని సృష్టించిన ఆ అద్భుతానికి కర్త, కర్మ, క్రియ ఆయన. దర్శకత్వం, కథావిస్తరణ అన్నీ ఆయన చేయగలిగినప్పటికీ, తన విద్యార్థులకు ప్రోత్సాహం అందించి పర్యవేక్షణ చేస్తూ విద్యార్థులకు సరైన మార్గనిర్దేశనం చేస్తూ వారితో చేయించిన నిజమైన ఉపాధ్యాయుడు ఆయన.
జననం - విద్యాభ్యాసం
పెద్ది రామారావు 1973, మార్చి 17న గుంటూరు జిల్లా లోని ఉన్నవ గ్రామంలో జన్మించారు. ఈయన తండ్రి పెద్ది సాంబశివరావు రిటైర్డు ఉపాధ్యాయుడు, తల్లి రామ రత్నమ్మ గృహిణి. 1991-94లో నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఏ. చదివిన రామారావు, 1994-96లో హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం లో రంగస్థల కళలశాఖలో ఎం.పి.ఏ. పూర్తిచేశారు. 1998-2003లో అదే విశ్వవిద్యాలయంలో నాటకరంగంలో పి.హెచ్.డి. పూర్తిచేశారు.
వివాహం - పిల్లలు
2002, మార్చి 31న తెలుగు టెలివిజన్ నటి అయన శ్రీలక్ష్మి కనకాల తో పెద్ది రామారావు వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు అమ్మాయిలు (ప్రేరణ, రాగలీన).
జీవిత విశేషాలు
నరసరావుపేట లో చదువుకునే రోజుల్లో రామారావు ఎస్‌.ఎఫ్‌.ఐ. అనే వామపక్ష విద్యార్థి సంస్థలో పనిచేశారు. ఆంధ్ర ప్రజానాట్య మండలి సంస్థలో చేరి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. ఒక దశలో ప్రజానాట్య మండలి కి పూర్తి కాలపు కార్యకర్తగా 'సేవ' చేయాలని కూడా అనుకున్నారు. 1994 లో హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం లో నాటక విభాగంలో ఎం.ఎ చేయడానికి వచ్చిన వీరు అదే విశ్వవిద్యాలయంలో పి.హెచ్.డి చేసారు. కవిత్వం రాసారు. అనేక కథలను నాటకాలుగా మలచి ప్రదర్శించారు. ఎం.ఎ., పి.హెచ్.డి. కి మధ్య గల ఏడాది కాలం ఆయన "సుప్రభాతం" పత్రికలో జర్నలిస్టు గా పనిచేసారు. సమకాలీన రాజకీయాలపై ఆసక్తికరమైన వ్యాసాలు రాసారు. ఆ కాలంలో భద్రాచలం అడవుల్లో నక్సలైట్ దళాన్ని కలసి వారి జీవన విధానంపై ఆసక్తికరమైన కథనం వ్రాసారు.
250px|right|thumb|థియేటర్ ఔట్రీచ్ యూనిట్ లో సమావేశంలో రామారావు
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:అంతర్జాల రచయితలు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:1973 జననాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా టెలివిజన్ రచయితలు
తుళు
తుళు (Tulu: ತುಳು ಭಾಷೆ)  ద్రావిడ భాషాల్లో ఒకటి.ఈ భాషని కోస్తా కర్నాటక, ఉత్తర కేరళలో ఎక్కువగ మాట్లాడుతారు.పూర్వం ఈ భాషను వ్రాయుటకు గ్రంథ లిపి వాడే వారు.కాని 20వ శతాబ్దం నుంచి కన్నడ లిపినే వాడుతున్నారు.
భారతదేశంలో, 20 లక్షల మంది ప్రజలు ఈ భాషను తమ మాతృభాషగా (2011 అంచనాలు) మాట్లాడతారు, 2001 లో వారు 1,722,768 మంది ఉన్నారు. 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 10% పెరిగింది. 2009 లో ఒక అంచనా ప్రకారం, తులు ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని ముప్పై నుంచి యాబై లక్షల మంది స్థానికంగా మాట్లాడేవారు ఉన్నారు. తులు మట్లడే స్థానికులని తుళువ లేదా తుళు ప్రజలుగా సూచించబడ్డారు.
ప్రోటో-దక్షిణ ద్రవిడన్ నుండి వేరుచేయబడినది, తమిళ్-కన్నడలో లభించని అనేక లక్షణాలను తుళులకు కలిగి ఉంది.
అధికారిక హోదా
తుళు ప్రస్తుతం భారతదేశపు లేదా ఏ ఇతర దేశం యోక్క అధికారిక భాషగా కాదు.రాజ్యాంగంలోని 8 వ షెడ్యూల్కు తుళులను చేర్చడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.ఆగస్టు 2017 లో, తుళును రాజ్యాంగంలోని 8 వ షెడ్యూల్కు చేర్చడానికి ఒక ఆన్లైన్ ప్రచారం నిర్వహించింది.
తుళు లిపి
కన్నడ లిపి తుళు భాషకు స్థానిక లిపి.సమకాలీన రచనలు, సాహిత్యం కన్నడ లిపిలో జరుగుతాయి.చారిత్రాత్మకంగా, తుళునాడు, హవాక బ్రాహ్మణుల బ్రాహ్మణులు వేదాలు, ఇతర సంస్కృత రచనలను వ్రాయడానికి తిగళారి లిపిని ఉపయోగించారు.తిగళారి లిపి గ్రంథ లిపి. ద్వారా బ్రాహ్మీ లిపి నుండి వచ్చింది. ఇది మలయాళంకు సోదరి లిపి.తులు వ్రాయుటకు కన్నడ లిపి వాడటం, తిగళారి లిపిలో ముద్రణ లెకపొవుటచే ఆ లిపి వడకం కరువైనది.ప్రస్తుతం, లిపి పరిశోధన, మతపరమైన ప్రయోజనాల కోసం కొంతమంది పండితులు, మాన్యుస్క్రిప్టోలజి చేత అధ్యయనం చేయబడుతోంది.
వాఖ్య నిర్మాణం
ప్రతి వాక్యం ఒక అంశంగా, ఒక సంక్లిష్టతతో కూడి ఉంటుంది, ప్రతి వాక్యం పదాలుగా పూర్తి ప్రసంగం లేదా ఆలోచన. మూడవ వ్యక్తి ద్వారా మొదట వ్యక్తం చేస్తున్నప్పుడు ఏకవచనం, బహువచనం రెండూ ఉన్నాయి. వీటిలో ప్రతిదానికి అనేక మినహాయింపులు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు: ఒక వాక్యంలోని లేదా మునుపటి వాక్యముతో అంగీకరిస్తున్న వివిధ లింగాల పరిధిలో అనేక పేర్లు ఉన్నట్లయితే క్రియ అనేది ఒక బహుళ శైలిలో ఉండాలి. క్రియ కొన్ని వాక్యాలలో కూడా తొలగించబడవచ్చు. వర్తమాన కాలం, భూతకాలం మారవచ్చు, వారి అవగాహన
తుళు చలన చిత్రాలు
తుళు చిత్ర పరిశ్రమ చాలా చిన్నది; ఇది సంవత్సరానికి ఐదు చిత్రాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.మొదటి చిత్రం, "ఏన్నా తంగాడి", 1971 లో విడుదలైంది.సాధారణంగా ఈ సినిమాలు తులు నాడు ప్రాంతంలో, డి.వి.డిలో థియేటర్లలో విడుదలవుతాయి.2006 లో న్యూఢిల్లీలోని ఆసియా, అరబ్ సినిమాలోని ఒస్సియన్స్ సినీఫెన్ ఫెస్టివల్ లో ఉత్తమ భారతీయ సినిమా అవార్డును విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన చిత్రం "సుధా".
బయటి లింకులు
వర్గం:భాషలు
నుబరాషెన్ జిల్లా
నుబరాషెన్  ఆర్మేనియాలో ఉన్నటువంటి 12 జిల్లాలలో ఒకటి. ఇది దేశ రాజధానయిన యెరెవన్ లోని దక్షిణ భాగంలో ఉన్నది. ఇది తన సరిహద్దులను మల్టియ-సెబష్టియ, కెంట్రాన్, ఎరెబుని, నుబరషెన్ జిల్లాలతో పంచుకుంటుంది.
అవలోకనం
ఇది యెవెరన్ నగరంలోని 8.07% భూభాగం అనగా 18 చ.కి. వైశాల్యంలో ఉంది. నుబరాషెన్ వైశాల్యపరంగా యెరెవన్ లో 5వ అతిపెద్ద జిల్లా. ఇది సెంట్రల్ యెరెవన్ కు 7 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. నుబరాషెన్ సెంట్రల్ పార్కు, సమీపంలోని గివోడ్ అలిషన్ №85 పాఠశాల (1932లో ప్రారంభమైంది) జిల్లా మధ్య భాగంలో ఉన్నాయి. నగరంలోని తూర్పు భాగంలోని సగాన్ని నుబరాషెన్ ఒక పెద్ద సైనిక స్థావరం ఆక్రమించింది. 2016, జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లాలో సుమారు 9,800 మంది నివసిస్తున్నారు.
చరిత్ర
అర్మేనియాను సోవియంట్ దేశాలలో కలిపినప్పుడు, ఆర్మేనియన్ జనరల్ సహనశీలి యూనియన్ (ఎజిబియు) కు మాత్రమే ఆర్మేనియన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ ను వాడుకునే అనుమతి ఉన్నది, దీనిని ఎజిబియు 1923లో మంజూరు చేసింది. 1926 లో, ఫిలడెల్ఫియా సమావేశం సమయంలో ఆర్మేనియన్ జనరల్ సహనశీలి యూనియన్ లోని యునైటెడ్ స్టేట్స్ శాఖలు, సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియాలో ఒక కొత్త నివాసస్థల దిగంతవ ఆర్మేనియన్ శ్రేయోభిలాషి బొఘోస్ నుబార్ కు గుర్తుగా నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఎడమ|thumb|అలెగ్సాండర్ తమానియన్ తయారుజేసిన నుబరాషెన్ ప్లాన్ 1931 ఏప్రిల్ 30న ఎజిబియు సంస్థ ప్రారంభించిగాను 25వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఈ ప్రాజక్టుకు US$250,000లను వెచ్చించారు. న్యూ యార్క్ నగరంలో నివసిస్తున్న అర్మేనియన్లు $102,000,  చికాగోలో నివసిస్తున్న వారు $25,000లను విరాళ రూపంలో ఇచ్చారు. అయితే 1929లో సంబవించిన గ్రేట్ డిప్రషన్ కారణంగా ఆ సంవత్సరాదికి $153,000లను మాత్రమే భద్రపరచగలిగారు. thumb|నుబరాషెన్ లోని ప్రధాన వీధి
జూలై 1931, దాదాపుగా 100-120 నివాస భవనాలను నిర్మించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. అయితే 1932 లో, అధికారికంగా నుబరాషెన్ స్థాపించబడింది. కొత్తగా స్థాపించబడిన నగరంలోని మొదటి నివాసితులు గ్రీస్, బల్గేరియా, ఫ్రాన్స్, లెబనాన్, సిరియాలోని మారణహోమం నుండి స్వదేశానికి పంపబడినవారు. 1989లో, జిల్లాకు తిరిగి పూర్వ నామకరణం చేయబడింది. 1996లో జరిగిన పరిపాలనవిభాగ సంస్కరణల అనంతరం అర్మేనియా ప్రభుత్వం నుబరాషెన్ కు రాజధాని పరిధిలోని జిల్లా స్థాయిని ఇచ్చారు. ఇక్కడ ఒక కర్మశాలను ప్రభుత్వం నిర్మించింది.
జనాభా వివరాలు
thumb|హోలి మార్టిస్ చర్చి 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ జిల్లాలో 9,561 (యెరెవన్ నగరం జనాభాలోని 0.9%) మంది నివసిస్తున్నారు. 2016 అధికారిక అంచనాల ప్రకారం, 9,800తో నగరంలోని అత్యల్ప జనాభా కలిగిన జిల్లా. నుబరాషెన్ లో ప్రధానంగా అర్మేనియన్ అపోస్టోలిక్ చర్చికు చెందిన అర్మేనియన్లు ఉంటారు. ఈ జిల్లాలో ఆర్మేనియన్ జెనోసైడ్ యొక్క 100 వ వార్షికోత్సవానికి గుర్తుగా  పవిత్రమయిన అమరవీరుల చర్చిను 2015 ఏప్రిల్ 25లో ప్రారంభించారు. ఈ నిర్మాణం 2012 లో ప్రారంభించబడి 2015లో పూర్తయింది. ఈ చర్చిను ఆర్కిటెక్ట్ అర్తక్ గుల్యన్ డిజైన్ చెయ్యగా నిధులు గాగిక్ సారుక్యన్ దానంగా ఇచ్చారు.
సంస్కృతి
thumb|సెంట్రల్ పార్కులో నిర్మించిన 2వ ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క స్మృతి నుబరాషెన్ సంగీత పాఠశాలను 1935 లో ప్రారంభించారు, అయితే నుబరాషెన్ లైబ్రరీ №34 1936 నుండి ఆపరేటింగ్ లో ఉంది.
జిల్లాలో అనేక కట్టడాలు ఉన్నాయి, అవి:
రవాణా
నుబరాషెన్ రోడ్డు జిల్లా నుంచి యెరెవన్ ను కలిపే ప్రధాన యాక్సెస్ రహదారి, ప్రధానంగా ఎరబుని జిల్లా ద్వారా. నుబరాషెన్ కు సమీపంలోని గ్రామం జ్రాషెన్ నుండి నేరుగా రహదారి ఉన్నది, ఇది జిల్లాకు నైరుతి దిక్కున ఉంది.
విద్య
2016-17 నాటికి, నుబరాషెన్ లో రెండు ప్రభుత్వ విద్య పాఠశాలలు, అలాగే 2 ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
అంతర్జాతీయ సంబంధాలు
నుబరాషెన్ యొక్క పరిపాలన సహకారం ఒప్పందం 2015 నుండి అధికారికంగా:
References
వర్గం:ఆర్మేనియా జిల్లాలు
మంజ్
భౌగోళికం, జనాభా
మంజ్(Manj) (4) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 249 ఇళ్లతో మొత్తం 1600 జనాభాతో 834 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Raja sansi అన్నది 25 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 827, ఆడవారి సంఖ్య 773గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 903 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37193.
భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల
భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల తెలుగు సినీ దర్శకుడు, రచయిత
మంజ్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Hetampur)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (Kakar)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Kakar)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Sarangra)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల
జీవిత విశేషాలు
విజయవాడలో పుట్టి పెరిగిన భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌‌లో నివసిస్తున్నారు. స్వాతంత్ర్యనంతర భారతదేశ చరిత్రలో గాంధీ హత్య ఘటనకు కారణాలను, ఆ హత్య చేసిన హంతకుడిగా గాడ్సే జీవితంలోని సంఘటనలను 'మరణ వాంగ్మూలం' పేరుతో ఈయన తెలుగు సినిమాగా తీస్తున్నారు. తెలుగు హిందీ భాషల్లో రూపొందనున్న ఈ చిత్రాన్ని సూరజ్ కొల్లి నిర్మిస్తున్నారు.
మంజ్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల
జీవిత విశేషాలు
తెలుగు సినిమా చరిత్ర మీద గతంలో అనేక వ్యాసాలను భరద్వాజ ప్రచురించారు. ప్రగతిశీల భావజాలం కలిగిన భరద్వాజ, కారంచేడు ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నారు. "విరసానివే ముందున్న రోజులు" అనే పేరుతో ఈయన రాసిన వ్యాసం, ఎకె ప్రభాకర్ సంపాదకత్వంలో వెలువడిన "50 ఏళ్ల విరసం" అనే పుస్తకంలో ప్రచురితమైంది.జులై 2020 నెలలో విరసం నాయకులు వరవరరావు, జేఎన్ యూ ప్రొఫెసర్ సాయిబాబాలను విడుదల చేయాలని కోరుతూ హైదరాబాద్‌ పంజాగుట్ట చౌరస్తాలో ఒంటరిగా మౌన ప్రదర్శన చేసిన భరద్వాజను కొందరు పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకుని పోలీస్ స్టేషనుకి తీసుకెళ్లారు. ఆ తర్వాత విడిచిపెట్టారు.
మంజ్
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ఎంబిబిఎస్ డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉంది.
భరద్వాజ రంగావఝ్ఝల
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
మంజ్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామంలో లేదు. సమీపటెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు. సమీపఆటోలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీపకాలిబాటలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీపఏటియం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు. సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు. సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. .
.
విద్యుత్తు
..
8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
మంజ్(Manj) (4) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
మంజ్(Manj) (4) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
కలమసేరి శాసనసభ నియోజకవర్గం
కలమసేరి శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఎర్నాకుళం జిల్లా, ఎర్నాకులం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
తార్ కిషోర్ ప్రసాద్
మూలాలు
వర్గం:బీహార్ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:బీహార్ వ్యక్తులు
ఏకవింశతి పత్రపూజ
thumb|వినాయకుడు ఏకవింశతి పత్రపూజ అనేది ఏకవింశతి అనగా 21 విధముల పత్రములతో చేయు పూజ. వినాయక వ్రతకల్పము లో ఈ పూజ ప్రధానమైనది. ఈ పత్రాలన్నింటిలో అనేక ఔషధగుణాలు కలిగివుంటాయి. ఆయా కాలాలలో వచ్చే రోగాలను కాలానుగుణంగా నయం చేయడం ఈ పత్రాల ప్రత్యేకత. గణనాథుని పూజించే నెపంతో మన పూర్వికులు 21 రకాల పత్రాలలోని ఔషధ గుణాలను మనకు సూచించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:హిందూ మతము వర్గం:పూజావిధానాలు వర్గం:వినాయక పూజ
టెక్సాస్ కప్ప
ఈ టెక్సాస్ కప్ప ( ఇంగ్లీష్ : టెక్సాస్ టోడ్ ( Anaxyrus speciosus ) )  ఈ  మూడు అంగుళాల వరకు ఉండే ఈ చిన్న కప్పలు ప్రధానంగా టెక్సాస్ రాష్ట్రంలో కనిపిస్తాయి .ఇవి ఓక్లహోమాలో  పశ్చిమ న్యూ మెక్సికో నుండి మెక్సికో వరకు నివసిస్తున్నాయి. ఈ కప్ప బుఫోనిడే కుటుంబానికి చెందినది.
దీని శాస్త్రీయ నామం బుఫో స్పెసియోసస్.
నల్లపాటి సురేంద్ర
నల్లపాటి సురేంద్ర వర్థమాన తెలుగు రచయిత, వ్యంగ్య చిత్రకారుడు, ఆల్బమ్ మేకర్
జీవిత విశేషాలు
నల్లపాటి సురేంద్ర విశాఖపట్నంలో జన్మించారు. అచ్యుతాపురం మండలం దుప్పిటూరు అతను స్వగ్రామం. ఈయన రాసిన కథలు ఈనాడు, వార్త, ఆంధ్రభూమి, నమస్తే తెలంగాణ, సాహిత్య ప్రస్థానం లాంటి పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎస్సీ (కెమిస్ట్రీ), ఎం.ఏ (తెలుగు) చేసిన సురేంద్ర, గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా వివిధ వార్తా పత్రికలలో ప్రచురితమవుతున్న విలువైన వ్యాసాలనెన్నింటినో సేకరిస్తున్నారు. ఈ వ్యాసాలతో ఒక్కో రంగానికి సంబంధించి, ఒక్కో ఆల్బమ్‌ను తయారుచేశారు. మన శాస్త్రవేత్తలు, ఈ పాటకు ట్యూన్ తెలుసా, జంతు ప్రపంచం, విహారి, ప్రపంచ దేశాలు, వేమన పద్యాలు, ఫార్ములా 1, దైవాలజీ, ఆణిముత్యాలు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల చరిత్ర, డాక్యుమెంటరీల పరిచయం, అద్భుత కట్టడాలు, సాక్షి భవిత, ఆరోగ్య సూక్తులు తదితర అంశాల పై ఆల్బమ్‌లు తయారుచేసి సమాచారాన్ని నిక్షిప్తం చేశారు. అలాగే దాదాపు 2500 పాటలు సేకరించారు. ఈ క్రమంలో తెలుగు బుక్ అఫ్ రికార్డ్స్లో స్థానం సంపాదించుకున్నారు. అలాగే సురేంద్ర గీసిన కార్టూన్స్ హాస్యనందంతో పాటు పలు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్‌లు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా కార్టూనిస్టులు
2011
2011 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.
మరణాలు
thumb|కుడి|ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:2010లు
ఓం నమో శివరుద్రాయ
ఓం నమో శివరుద్రాయ 2010 సంవత్సరంలో విడుదలైన ఖలేజా చిత్రంలోని భక్తి గీతం. దీనిని రామజోగయ్య శాస్త్రి రచన చేశారు. వినాయగం రమేశ్, కారుణ్య గానం చేయగా మణిశర్మ సంగీతాన్ని అందించారు.
నేపథ్యం
అదొక గిరిజన గూడెం. అక్కడి ప్రజలకి చాలా కష్టాలు కలుగుతుంటాయి. వాటిని తీర్చడానికి దేవుడొస్తాడని వారి విశ్వాసం. అక్కడికి మహేశ్ బాబు వస్తాడు. వాళ్లకి ఆయనే దేవుడు. ఆయనే శివుడు. వాళ్ల కష్టాల్ని తీర్చడానికి దేవుడొచ్చాడనే నమ్మకాన్ని ఒక భక్తుడు (షఫీ) పాటగా పాడుతాడు.
పాట
ఉపోద్ఘాతం :
ఓం నమో శివరుద్రాయ ఓం నమో శితికంఠాయ
ఓం నమో హరనాగాభరణాయ ప్రణవాయ ఢమఢమ ఢమరుక నాదానందాయ
ఓం నమో నిఠలాక్షాయ ఓం నమో భస్మాంగాయ
ఓం నమో హిమశైలా వరణాయ ప్రమధాయ ధిమిధిమి తాండవకేళీ లోలాయ
సదాశివా సన్యాసీ తాపసీ కైలాసవాసీ
నీ పాదముద్రలు మోసీ పొంగిపోయ్నాది పల్లెకాశీ
చరణం 1 :
ఏయ్... సూపులసుక్కానీ దారిగా చుక్కలతివాసీ మీదిగా
సూడసక్కని సామి దిగినాడురా ఏసెయ్ రా ఊరువాడా దండోరా
ఏ రంగులహంగుల పొడలేదురా ఈడు జంగమ శంకర శివుడేనురా
నిప్పు గొంతున నిలుపు మచ్చ సాచ్చిగా నీ తాపం శాపం తీర్చేవాడేరా
పైపైకలా బైరాగిలా ఉంటాదిరా ఆ లీలా
లోకాలనేలేటోడు నీకు సాయం రాకపోడూ
ఏయ్ నీలోనే కొలువున్నోడు నిన్ను దాటి పోనెపోడూ
వివరణ
"శివ" అనే శబ్దమే ఒక నాదం. ఎన్నో రకాలుగా వర్ణించడానికి ఆస్కారం ఉన్న అంశం శివతత్వం. దీనిని పల్లెవాసుల స్వచ్ఛతను కలిపి సామాన్యమైన భాషలోని రచన "సదాశివా సన్యాసీ తాపసీ కైలాసవాసీ" అని మొదలౌతుంది.
చివరికి వెళ్లేసరికి "లోకాలనేలేటోడు నీకు సాయం కాకపోడూ" అని చెబుతూ సామీ అంటే హామీ తానై ఉంటాడ"ని ధైర్యం చెబుతుంది. చెప్పకనే పైపైకలా బైరాగిలో ఉంటాడని, మంచును మంటను ఒక్క తీరుగా లెక్కసేయని ఎన్నో శివుని లీలల్ని చెబుతాడు.
"నిప్పు గొంతున నిలుపు మచ్చ సాచ్చిగా".... గరళాన్ని గొంతులో నిలిపినందుకు సాక్ష్యంగా మచ్చ ఏర్పడిందట... నీలకంఠుడు... గరళకంఠుడు... అద్భుతమైన ప్రయోగం... గిరి...
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు వర్గం:రామజోగయ్యశాస్త్రి రచించిన పాటలు
గుంతకల్లు–వాస్కో డ గామా రైలు మార్గము
గుంతకల్లు–వాస్కో డ గామా రైలు మార్గము  ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంతకల్లు పట్టణం, గోవా లోని వాస్కో డా గామాను అనుసంధానించే రైలు మార్గము. ఇది పశ్చిమ కనుమలు గుండా ప్రయాణిస్తుంది. గోవా, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా 457 కిలోమీటర్లు (284 మైళ్ళు) దూరంలో విస్తరించి ఉంది.
ముఖ్యమైన స్టేషన్లు
ధార్వాడ్, హుబ్లీ, గదగ్, హోస్పేట, బళ్ళారి వంటి ప్రధాన నగరాలు నేరుగా ఈ రైల్వే మార్గంలో ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గములు వర్గం:కర్ణాటక రైలు రవాణా వర్గం:గోవా రైలు రవాణా వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు రవాణా వర్గం:గుంతకల్లు రైలు రవాణా వర్గం:వాస్కో డ గామా రవాణా వర్గం:భారతీయ రైలు మార్గాలు
అబ్దుల్లా ఎల్ బాకీ
ముహమ్మద్ అబ్దుల్లా ఎల్-బాకీ బెంగాలీ ఇస్లామిక్ పండితుడు, రచయిత, రాజకీయవేత్త. కేంద్ర శాసనసభ సభ్యునిగా భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర పోషించాడు. అతను ఉత్తర బెంగాల్‌లో అహ్ల్-ఐ హదీత్ ఉద్యమానికి చెందిన ప్రముఖ నాయకుడు. దేశ విభజనకు ముందు అహ్ల్-ఐ హదీత్ సమావేశాలలో అతను ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు.
తొలి జీవితం
బ్రిటిషు భారతదేశంలో బెంగాల్ లోని బర్ద్‌వాన్ జిల్లా, తుబ్‌గ్రామ్ గ్రామంలో బెంగాలీ ముస్లిం కుటుంబంలో బాకీ జన్మించాడు. చిన్నతనం లోనే దినాజ్‌పూర్ జిల్లాలోని నూరుల్ హూడా ప్రాంతానికి వలస వెళ్లాడు. రంగాపూర్ జిల్లా, బదర్‌గంజ్ లోని లాల్‌బారీ మదరసాలో ప్రాథమిక విద్య నేర్చుకున్నాడు. ఆ తరువాత, కాన్పూర్‌లో ఒక మదరసాలో చేరాడు, అక్కడ అతను ఇస్లామిక్ అధ్యయనాల్లో, అరబిక్ భాషలో విద్య అభ్యసించాడు.
వృత్తి, రాజకీయాలు
1907 లో, అతను నూరుల్ హూడా మైనర్ పాఠశాల, నూరుల్ హూడా జూనియర్ మదరసాలను స్థాపించాడు. 1951 - 1962 మధ్యకాలంలో, ఇది నూరుల్ హూడా హై మదరసాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. 1913 మార్చిలో బోగ్రాలో జరిగిన ఒక ఇస్లామిక్ సమావేశంలో బాకీ, మొహమ్మద్ అక్రమ్ ఖాన్, మనీరుజ్జామాన్ ఇస్లామాబాదీ, ముహమ్మద్ షహీదుల్లాలతో కలిసి అంజుమన్-ఇ-ఉలమా-ఇ-బంగలాను స్థాపించాడు.
1934 లో బాకీ, ప్రజా పార్టీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ కేంద్ర శాసనసభలో సభ్యుడయ్యాడు. 1937 లో ఆల్ బెంగాల్ టెనెంట్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1945 లో బాకీ, కృషక్ ప్రజా పార్టీని వీడి, ఆల్ ఇండియా ముస్లిం లీగ్‌లో చేరాడు. పాకిస్తాన్ రాజ్యాంగ పరిషత్ సభ్యుడిగా, అతను పాకిస్తాన్ ఉద్యమంలో చురుగ్గా వ్యవహరించాడు.
1947 లో పాకిస్తాన్ ఏర్పడ్డాక బాకీ, తూర్పు బెంగాల్ జమియత్-ఇ-అహ్ల్-ఇ-హదీత్ స్థాపించడంలో చురుకైన పాత్ర పోషించాడు. అతను, పాకిస్తాన్ మొదటి జాతీయ అసెంబ్లీ లోను, తూర్పు పాకిస్తాన్ శాసనసభలోనూ సభ్యుడయ్యాడు. ముస్లిం లీగ్ తూర్పు బెంగాల్ శాఖ అధ్యక్షుడిగా కూడా బాకీ పనిచేసాడు.
గ్రంథ పట్టిక
బాకీ బెంగాలీలో అనేక రచనలు చేసాడు. అతనికి అరబిక్, పర్షియన్, ఉర్దూ, ఇంగ్లీషు భాషల్లో మంచి పట్టు ఉంది. అతని వ్యాసాలు సాధారణంగా తానే స్థాపించిన అంజుమన్-ఇ-ఉలామా-ఐ-బంగళా సంస్థ నుండి వెలువడే అల్-ఎస్లామ్ మాస పత్రికలో ప్రచురితమయ్యేవి. అతను పిరేర్ ధ్యాన్ (పిర్ యొక్క ధ్యానం) అనే చిరుపుస్తకం కూడా రాసాడు.
బాకీ 1952 డిసెంబరు 1 న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1886 జననాలు వర్గం:1952 మరణాలు వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రపు మొదటి ప్రయోగ వేదిక
సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రపు మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ శ్రీహరికోట లోని రాకెట్ ప్రయోగ ప్రదేశం. ఇది 1993 లో పని ప్రారంభించింది. ప్రస్తుతం దీన్ని ఇస్రో యొక్క రెండు ప్రయోగ వాహనాలు ఉపయోగిస్తున్నాయి: పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (పిఎస్ఎల్వి),జియోసింక్రోనస్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (జిఎస్ఎల్వి). శ్రీహరికోటలో పనిచేస్తున్న రెండు రాకెట్ ప్రయోగ వేదికల్లో ఒకటి. రెండవదైన రెండవ ప్రయోగ వేదికను 2005 లో ప్రారంభించారు. మొదటి వేదిక నుండి మొట్టమొదటి ప్రయోగం 1993 సెప్టెంబరు 20 న చేసారు. ఇది పిఎస్‌ఎల్‌వి యొక్క తొట్టతొలి ప్రయోగం కూడా. ఈ ప్రయోగంలో ఐఆర్‌ఎస్-1ఇ ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.
ప్రయోగాలు
2013 జూలై అంతానికి, 36 పిఎస్‌ఎల్‌విలను (1 వైఫల్యం, 1 పాక్షిక విజయం & 34 పూర్తిగా విజయవంతం), 3 జిఎస్‌ఎల్‌విలనూ (1 వైఫల్యం & 2 పూర్తిగా విజయవంతం) ఈ వేదిక నుండి అంతరిక్షం లోకి పంపించారు.
ఇవి కూడా చూడండి
thumb|200x200px| పిఎం మోడీ జూన్ 2014 లో సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ ఫస్ట్ లాంచ్ ప్యాడ్ ను సందర్శించారు; నేపథ్యంలో ఉపగ్రహ వాహనం కనిపిస్తోంది.
మూలాలు
వర్గం:ఇస్రో సాంకేతిక సంపత్తి
పీర్జాదిగూడ నగరపాలక సంస్థ
పీర్జాదిగూడ నగరపాలక సంస్థ, మేడ్చెల్ మల్కాజ్‌గిరి జిల్లాకు చెందిన నగరపాలక సంస్ధ.ఇది పీర్జాదిగూడ పట్టణం పరిపాలనా నిర్వహణ బాధ్యత నిర్వహించే పౌర సంస్థ. దీని ముఖ్య పట్టణం పీర్జాదిగూడ. ఇది నగరపాలక సంస్థగా ఏర్పడకముందు ఇది పురపాలక సంఘంగా 2016 ఏప్రిల్ 11 న పీర్జాదిగూడతో కలుపుకొని మూడు గ్రామ పంచాయితీల విలీనంతో పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది. పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడినప్పుడు 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం పీర్జాదిగూడ జనాభా మొత్తం 51,689. విలీనం మేడిపల్లి, పర్వతాపూర్ గ్రామ పంచాయితీల జనాభాతో కలుపుకొని పట్టణ జనాభా మొత్తం 75,000. పట్టణ స్థానిక సంస్థ వైశాల్యం 10.5 చ.కి. కలిగిఉంది. పురపాలక సంఘంలో మొత్తం ఇళ్లు 23,300. భౌగోళికంగా పీర్జాదిగూడ మునిసిపాలిటీ 17.3974308, అక్షాంశం 17.3974308 రేఖాంశంలో ఉంది.
వార్డులు సంఖ్య
2020 సాధారణ ఎన్నికలకు నగరపాలక సంఘం లోగడ ఉన్న 21 వార్డులను 26 వార్డులుగా విభజించారు.
మేయర్, డిప్యూటీ మేయర్
2020 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికలలో మేయరు (యు ఆర్ జి) పదవికి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి చెందిన జక్కా వెంకటరెడ్డి ఎన్నికయ్యాడు.అలాగే డిప్యూటీ మేయరు (యు.ఆర్ పదవికి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి చెందిన కుర్రా శివకుమార్ గౌడ్ ఎన్నికయ్యాడు.
నగర కార్పోరేటర్లు
2020లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికలలో నగరపాలక సంస్థ పరిధిలోని 26 వార్డులుకుఈ దిగువవారు కార్పోరేటర్లుగా ఎన్నికైయ్యారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ నగర పాలక సంస్థలు
రేణు దేవి
రేణు దేవి (జననం 1 నవంబర్ 1958) బీహార్‌ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె బీహార్ శాసనసభకు బెట్టియా శాసనసభ నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై నితీష్ కుమార్ మంత్రివర్గంలో రాష్ట్ర ఉప ముఖ్యమంత్రిగా, బీసీ సంక్షేమ & విపత్తు నిర్వహణ శాఖ మంత్రిగా పని చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:బీహార్ రాజకీయ నాయకులు
రోగ నిరోధక వ్యవస్థ
thumb|right|250px|A [[scanning electron microscope image of a single neutrophil (yellow), engulfing anthrax bacteria (orange).]]
రోగ నిరోధ వ్యవస్థ (Immune system or Immunity) జీవుల శరీరానికి రక్షణ వ్యవస్థ (Defence system). దీనిని అసంక్రామ్య వ్యవస్థ అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిలో తెల్ల రక్తకణాలు (White Blood Cells), ప్రతిదేహాలు (Antibodies), కొన్ని చిన్న అవయవాలు (Organs) కలిసి ఒక బలగంగా పనిచేసి శత్రువులతో నిరంతరం పోరాడుతూ మన శరీరాన్ని రక్షిస్తున్నాయి. మరో విధంగా చెప్పాలంటే హానికర సూక్ష్మజీవులు, వాటి ఉత్పన్నాలకు జీవి చూపే నిరోధకతను అసంక్రామ్యత అంటారు. స్వీయ (Self), పర కణాలను (Foreign), ఉత్పన్నాలను గుర్తించడం వాటి మధ్య భేదాన్ని తెలుసుకోవడం కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగం.
అసంక్రామ్యత రకాలు
అసంక్రామ్యత రెండు రకాలు:
ఆర్జిత అసంక్రామ్యత
అనుకూలన అసంక్రామ్యత (Adaptive immune system) : పుట్టిన తర్వాత వచ్చే అసంక్రామ్యతను అనుకూలన లేదా ఆర్జిత అసంక్రామ్యత అంటారు. దీని ముఖ్య లక్షనాలు నిర్దిష్టత, వైవిధ్యం, జ్ఞప్తి.
కణాలు
అసంక్రామ్యతలో వివిధ రకాల కణాలు పాల్గొంటాయి. వీనిలో శోషరస, భక్షక, ఉపక్రియా కణాలు ముఖ్యమైనవి.
మూలాలు
వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
ఆఫ్రికన్ రాక్షస కప్ప
ఆఫ్రికన్ రాక్షస కప్ప లేదా కాంగో ఫ్రాగ్ ( ఇంగ్లీష్ : ఆఫ్రికన్ జెయింట్ స్మెరాల్డినో ) ఆఫ్రికా లో మాత్రమే కనుగొనబడింది. అమియోట్రోఫికస్ యొక్క ఈ జాతికి శాస్త్రీయ నామం అమిటోఫ్రినస్ సూపర్సిలియారిస్. ఇది కామెరూన్, మధ్య ఆఫ్రికా, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో , డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో , ఐవరీ కోస్ట్ , గాబన్ , నైజీరియా , లిబియాలో విస్తృతంగా వ్యాపించింది. తేమతో కూడిన చిన్న అడవులు వీటి  ఆవాసాలు.
క్రోధం (సినిమా)
క్రోధం 2011లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మోషన్ పిక్చర్ పార్ట్‌నర్స్ ఇంటర్నేషనల్ బ్యానర్ పై నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సీమన్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఇది తమిళ చిత్రం తంబి (2006) యొక్క తెలుగు వెర్షన్. మాధవన్, పూజ, వడివేలు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు విద్యాసాగర్ సంగీతాన్నందించాడు.
విశేషాలు
పూర్తి యాక్షన్, మాస్ ఎంటర్‌టైనర్‌గా ఉంటుంది. మాధవన్ పాత్ర ఆకట్టుకుంటుంది. పూజ గ్లామర్ ప్రత్యేక ఆకర్షణ. యాక్షన్, సెంటిమెంట్, రొమాన్స్ అన్ని మేళవించిన చిత్రమిది. విద్యాసాగర్ మంచి బాణీలను అందించారు.
దేవరాజు రవి
దేవరాజు రవి ప్రముఖ కథకుడు, నవలాకారుడు, సినిమా సమీక్షకుడు. తెలుగులో తొలి డిటెక్టివ్ నవల ‘వాడే వీడు’ రచయిత అయిన దేవరాజు వేంకటకృష్ణారావు ఇతనికి తండ్రి.
జీవిత విశేషాలు
ఇతని అసలు పేరు దేవరాజు వేంకట సత్యనారాయణరావు. ఇతడు విజయనగరం జిల్లా మృత్యుంజయనగరం గ్రామంలో 1939, ఏప్రిల్ 5వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతని స్వస్థలం బరంపురం. ఇతడు 12 నవలలు, 200 పైగా కథలు, 1250 సినిమా సమీక్షలు ఇంకా పలు ఇతర వ్యాసాలూ వ్రాశాడు. మొదటిసారిగా 1959లో రామం అనే నవలను రచించాడు. అప్పటి నుంచి ప్రారంభమైన ఇతని రచనా వ్యాసంగం చివరిరోజు వరకు కొనసాగింది. ఇతడు మూడు కవితా సంపుటాలు, రెండు కథా సంపుటాలు వెలువరించారు. సితార, శివరంజని, మేఘసందేశం, నంబర్ వన్ సినిమా పత్రికలలో ఇతడు చేసిన సమీక్షలు సినీ వర్గాల ప్రశంసల్ని పొందాయి. ఇతడు నంది అవార్డుల కమిటీలో రెండుసార్లు సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఇతడు సామాజిక కార్యకర్తగా కూడా విశేషంగా కృషిచేశాడు. ఎంతోమంది కుష్టు రోగులకు స్వయంగా సేవ చేశాడు. లెప్రసీ డాక్టర్‌గా ఏరికోరి ఉద్యోగం చేసి, పదవీ విరమణ అనంతరం కూడా ఆ సేవల్ని కొనసాగించాడు. ఇతడు మేఘసందేశం అనే సినీవారపత్రికకు సబ్ ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు. ఇతడు ఆంధ్రపదేశ్ సినీక్రిటిక్స్ అసోసియేషన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ సినిమా రచయితల సంఘం మొదలైన సంస్థలలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
కథలు
ఇతని కథలు చిత్రగుప్త, కథాంజలి, వినోదిని, ఢంకా, కృష్ణాపత్రిక, ఆంధ్ర సచిత్రవారపత్రిక, ఆంధ్రజ్యోతి, ప్రగతి, తరుణ, స్వాతి, స్నేహ, జయశ్రీ, అనామిక, పల్లకి, జనసుధ, మధురిమ, సినీప్రభ, జోక్స్, జైదండోరా, నెలవంక, తారాపథం, ఆనందజ్యోతి, మధురవాణి, కొరడా, కాగడా, ఆదర్శరైతు, విజయసారథి తదితర పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. వాటిలో కొన్ని తమిళ, కన్నడ భాషలలోకి అనువదించబడ్డాయి. ఇతని కథలలో కొన్ని:
మరణం
ఇతడు తన 79వ యేట హైదరాబాదులోని మేడిపల్లిలో తన నివాసంలో 2018, మార్చి 2వ తేదీన మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1939 జననాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా విమర్శకులు వర్గం:సంఘ సేవకులు వర్గం:2018 మరణాలు
కారైకాల్
కారైకాల్, అనేది భారతీయ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం పుదుచ్చేరి చెందిన ఒక పట్టణం. ఆంగ్లేయులు, డచ్ దేశాల వలసదారుల నివాసాలవలన కారైకల్ 1674 నాటికి అది ఒక ఫ్రెంచ్ కాలనీగామారి, 1954 వరకు దానిపై వారి నియంత్రణను కలిగి ఉంది. పాండిచ్చేరి తోపాటు, చందర్‌నగర్, మాహే, యానాం 1956లో చట్టప్రకారం భారతదేశంలో విలీనం చేశారు. దీని జనాభా 2,22.589 మంది ఉన్నారు. ఈ పట్టణం 30 చ.కి.మీ.లలో విస్తరించి ఉంది.