cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఝాలరి
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామ పిన్ కోడ్ టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు.సమీపటాక్సీలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ట్రాక్టరుగ్రామంలో ఉంది. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపరాష్ట్ర హైవే గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపఇతర జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
విద్యుత్తు
12 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 13 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 8 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
Jhalari (50) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ
Jhalari (50) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) :
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
కన్యాకుమారి జిల్లా
కన్యాకుమారి జిల్లా, (కన్నియాకుమారి) భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని ఒక జిల్లా. ఇది భారత ప్రధాన భూభాగంలోని దక్షిణాది జిల్లాలకు చెందిన జిల్లా. తమిళనాడు జిల్లాలలో జన సాంద్రత పరంగా ఇది రెండవ స్థానంలో ఉంది. తలసరి ఆదాయంలో రాష్ట్రంలో ఇది అత్యంత ధనిక జిల్లా. ఇది రాష్ట్రంలో మానవాభివృద్ధి సూచిక (ఎచ్.డి.ఐ), అక్షరాస్యతలో అగ్రస్థానంలోఉంది. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నాగర్‌కోయిల్.
చారిత్రాత్మక ప్రాంతాలు, నంజినాడ్, ఎడైనాడు, నేటి కన్యాకుమారి జిల్లాలో కలిగి ఉన్నాయి. వీటిని వివిధ తమిళ, మలయాళ రాజవంశాలు చేరాస్, ఏ / వేనాడ్ / ట్రావెన్‌కోర్ రాజవంశం, పాండ్యన్‌లు, చోజన్లు నాయకులు పరిపాలించారు. పురావస్తు త్రవ్వకాల ద్వారా కొన్ని కళాఖండాలు బయటపడ్డాయి. ఇది భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికి ముందు వలసరాజ్యాల కాలంలో ట్రావెన్‌కోర్ రాచరిక రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉంది; తిరువనంతపురం జిల్లా లోని ఎనిమిది తహసీల్‌లలోనాలుగింటిని పూర్వపు ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం నుండి వేరు చేయుటద్వారా ఇది కొత్త జిల్లాగా ఏర్పడింది. 1956లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ సిఫార్సుల మేరకు వాటిని మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగంగా చేశారు. ప్రెసిడెన్సీ తరువాత తమిళనాడుగా పేరు మారింది. ఈ జిల్లా అయ్యవాళి ధార్మిక పథం జన్మస్థలం. జిల్లా, రాష్ట్రంలో అనేక చారిత్రక చిహ్నాలు ఉన్నాయి.ఇవి జిల్లాతో అగస్త్య, వ్యాస, తోల్కాప్పియార్, అవ్వయ్యర్, తిరువల్లువర్ వంటి ఋషులను అనుబంధిస్తాయి.
భౌగోళికం
కన్యాకుమారి జిల్లా 77°15', 77°36' తూర్పు రేఖాంశం,  8°03' , 8°35' ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య ఉంది. జిల్లాకు ఉత్తర, ఈశాన్యంలో తిరునల్వేలి జిల్లా, తూర్పున గల్ఫ్ ఆఫ్ మన్నార్, దక్షిణాన హిందూ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం, పశ్చిమాన తిరువనంతపురం జిల్లా ( కేరళ) సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
కన్యాకుమారి జిల్లాను రెండు ప్రాంతాలుగా విభజించారు. అవి ఈడై నాడు, నంజిల్ నాడు. విలవంకోడ్, కల్కులం తాలూకాలు, ఈడై నాడు ప్రాంతంలో పూర్తిగా విస్తరించి ఉన్న పశ్చిమ కనుమలు కలిగి ఉన్నాయి. తోవలై, అగస్తీశ్వరం తాలూకాలు నంజిల్ నాడు ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అరళ్వాయిమొజి పట్టణం ఈ రెండు ప్రాంతాలను వేరు చేస్తుంది. అలాగే ఈ ప్రాంతాల సరిహద్దు వాజిమలై (వేజి కొండలు).
కన్యాకుమారి జిల్లాకు మూడు వైపులా సముద్రం ఉంది. ఉత్తరం వైపు సరిహద్దుగా ఉన్న పశ్చిమ కనుమల పర్వతాలతో విభిన్నమైన స్థలాకృతిని కలిగి ఉంది. భౌగోళికంగా, రాష్ట్రంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో పోల్చినప్పుడు జిల్లా భూభాగం చాలా చిన్నది.
పరిపాలనా విభాగాలు
కన్యాకుమారి జిల్లా పరిపాలనా ప్రయోజనాలకోసం తోవలై, అగస్తీశ్వరం, కల్కులం, కిల్లియూర్, తిరువత్తర్, విలవంకోడ్ అనే ఆరు తాలూకాలుగా విభజించారు.వాటిలో అగస్తీశ్వరం, రాజక్కమంగళం, తోవలై, కురుంతన్‌కోడ్, తుక్కలే, తిరువత్తర్, కిల్లియూర్, ముంచిరై, మేల్‌పురం అనే తొమ్మిది పంచాయితీ బ్లాకులు (సమితులు) ఉన్నాయి. జిల్లాలో నాగర్‌కోయిల్ అనే ఒక నగరపాలక సంస్థ, పద్మనాభపురం, కొలచెల్, కుజితురై, కొల్లెంకోడ్ అనే నాలుగు పురపాలికలు ఉన్నాయి. దిగువ స్థాయి పరిపాలనలో, 95 గ్రామ పంచాయతీలు,మరో 55 ప్రత్యేక వర్గానికి చెందిన గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి.
గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం కన్నియాకుమారి జిల్లా మొత్తం జనాభా 1,870,374. వీరిలో 926,345 మంది పురుషులు కాగా, 944,029 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. 2011లో కన్నియాకుమారి జిల్లాలో మొత్తం 483,539 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. కన్యాకుమారి జిల్లా సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,019. జిల్లా మొత్తం జనాభాలో 82.3% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 17.7% మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 92% కాగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 90.8% ఉంది. అలాగే కన్యాకుమారి జిల్లాలోని పట్టణ ప్రాంతాల లింగ నిష్పత్తి 1,022 కాగా గ్రామీణ ప్రాంతాల వారిది 1,004 ఉంది.
కన్నియాకుమారి జిల్లాలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 182350 మంది ఉన్నారు, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%గా ఉంది. 0-6 ఏళ్లలోపు మగ పిల్లలు 92835 మంది కాగా, ఆడ పిల్లలు 89515 మంది ఉన్నారు. పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 964, ఇది కన్యాకుమారి జిల్లా సగటు లింగ నిష్పత్తి (1,019) కంటే తక్కువ. కన్నియాకుమారి జిల్లా మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 91.75%. కన్యాకుమారి జిల్లాలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 84.26%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 81.37%.
తిర్పరప్పు జలపాతాలు
తిర్పరప్పు జలపాతాలు కన్నియాకుమారి జిల్లాలోని జలపాతాలు. ఇవి మహాదేవర్ ఆలయం జలపాతాలకు చాలా సమీపంలో ఉంది. ఈ జలపాతాలు కులశేఖరం నుండి 7 కిమీ (4.3 మై) దూరంలో ఉన్నాయి.వాస్తవానికి ఈ జలపాతం నాగర్‌కోయిల్‌లోని సిటీ సెంటర్ నుండి సరిగ్గా 34 కిమీ దూరంలో ఉంది.
మణిమెడై
మణిమెడై నాగర్‌కోయిల్ మధ్య భాగంలో ఉంది. మణిమెదై అంటే హై క్లాక్ అని అర్థం. ఇది నాగర్‌కోయిల్ పట్టణానికి చిహ్నం. క్లాక్ గేజ్ నిర్మాణం 1892లో ట్రావెన్‌కోర్ మహారాజుల కాలంలో ప్రారంభమైంది. నిర్మాణం తర్వాత, దీనిని ట్రావెన్‌కోర్ రాజు హిస్ హైనెస్ శ్రీ మూలం తిరునాళ్ వర్మ ప్రారంభించారు.
మాథుర్ అక్విడెక్ట్
మాథుర్ అక్విడెక్ట్‌ను రెండు పర్వతాల మధ్య సాగు నీటిని వెళ్లేందుకు నిర్మించారు. మాథుర్ అక్విడెక్ట్‌ను అరువిక్కరై, ముధాలారు మధ్య పరలియారు నదిలో నిర్మించారు. ఈ అక్విడెక్ట్‌ను తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి పెరుంతలైవర్ తిరు కామరాజర్ నిర్మించారు. మాథుర్ అక్విడెక్ట్ దక్షిణాసియాలో అతిపెద్ద అక్విడెక్ట్. ఆక్విడక్ట్ 1,240 అడుగులు (380 మీ) పొడవు, 101 అడుగులు (31 మీ) ఎత్తు 28 పెద్ద స్తంభాలతో ఉంది. ఇది తిరువత్తర్ నుండి 3 కిమీ (1.9 మై), నాగర్‌కోయిల్ నుండి 26 కిమీ దూరంలో ఉంది.
పద్మనాభపురం ప్యాలెస్
శతాబ్దాల క్రితం, అన్ని సౌకర్యాలు ఉన్న ఇళ్లను ప్యాలెస్‌లుగా పిలిచేవారు. రాష్ట్రాల పాలకులు, రాజులు ఇలాంటి ప్యాలెస్‌లలో ఉంటారు. పద్మనాభపురం ప్యాలెస్ ఒకప్పుడు ట్రావెన్‌కోర్ రాజుల అధికారిక నివాసం. పద్మనాభపురం ప్యాలెస్ కేరళ శైలిలో చెక్కలతో నిర్మించబడింది. ఈ ప్యాలెస్‌ను 18వ శతాబ్దంలో ట్రావెన్‌కోర్ రాజు తిరు అనిజం తిరునాల్ మార్తాండ వర్మ నిర్మించాడు. 186 ఎకరాల కోటలో 6.5 ఎకరాల్లో ఈ ప్యాలెస్ ఉంది. ప్యాలెస్ కేరళ ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉంది. ఈ ప్యాలెస్ తుక్కలే నుండి కేవలం 2 కిమీ దూరంలో ఉంది.
ఉదయగిరి కోట
ఉదయగిరి కోట పార్వతీపురం నుండి కేవలం 10 కిమీ దూరంలో ఉంది. ఈ కోట పులియూర్‌కురిచి అనే ప్రదేశంలో 22½ హెక్టార్లలో ఉంది. ఈ కోటను తమిళనాడు ప్రభుత్వం అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది.
వట్టక్కోట్టై
'వట్టక్కోట్టై' అనే పదానికి సర్కిల్ కోట అని అర్థం,ఇది వృత్తాకారంలో ఉంటుంది. ఈ కోట తూర్పు తీరంలో సముద్ర తీరం వెంబడి నిర్మించబడింది. ఈ కోట 3 1/2 ఎకరాలలో 25 మీటర్ల ఎత్తుకు కాంపౌండ్ రాళ్లతో ట్రావెన్‌కోర్ ఆర్మీ చీఫ్ దిలానై నిర్మించాడు. ఈ కోట భారత ప్రభుత్వ పురావస్తు శాఖ ఆధీనంలో ఉంది.ఇది కన్నియాకుమారి నుండి ఉత్తరాన కేవలం 6;కిమీ దూరంలో, అంజు గ్రామం నుండి దక్షిణాన కేవలం 2 కిమీ దూరంలో ఉంది.
వివేకానంద రాక్
వివేకానంద రాక్ మెమోరియల్ కన్నియాకుమారి జిల్లాలోని వావతురైలో ఒక స్మారక చిహ్నం.ఇది వవతురై ప్రధాన భూభాగంలో కేవలం 500 మీటర్ల తూర్పున ఉంది. ఈ శిలపై జ్ఞానోదయం పొందిన స్వామి వివేకానంద గౌరవార్థం 1970లో నిర్మించారు. స్థానిక పురాణాల ప్రకారం, కుమారి దేవి ఈ శిలల్లో శివుని భక్తితో తపస్సు చేసింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు వర్గం:Coordinates on Wikidata
సోమారపు సత్యనారాయణ
సోమారపు సత్యనారాయణ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, తెలంగాణ ఆర్టీసీ మాజీ చైర్మన్‌, రామగుండం మాజీ శాసనసభ సభ్యుడు.
బాల్యం విద్యాభ్యాసం
సోమారపు సత్యనారాయణ తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లా, మంథని లో 16 జులై 1948లో జన్మించాడు. ఆయన వరంగల్ కాకతీయ యూనివర్సిటీ నుండి ఎంబీఏ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
సోమారపు సత్యనారాయణ రాజకీయాల్లోకి రాకముందు రామగుండం ఎరువుల కర్మాగారంలో ఇంజినీర్‌గా పని చేశాడు. ఆయన కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ద్వారా రాజకీయ రంగంలోకి వచ్చాడు. ఆయన 30 జూన్‌ 1998న తొలిసారి ఏర్పడ్డ రామగుండం మున్సిపాలిటీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి పోటీ చేసి మున్సిపాలిటీ తొలి చైర్మన్‌గా పని చేశాడు. ఆయన 2004 జూలై 2 వరకు మున్సిపల్‌ చైర్మన్‌గా పని చేసి 2 జూలై 2004లో తెలుగుదేశం పార్టీ లో చేరాడు.సోమారపు సత్యనారాయణ 2004 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మంథని నియోజకవర్గం నుంచి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్‌బాబు చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఆయన 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రామగుండం నియోజకవర్గం నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థి బాబర్‌ సలీంపాషాపై విజయం సాధించిన తరువాత కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో చేరాడు. తెలంగాణ ఉద్యమం సమయంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ లో చేరాడు. సోమారపు సత్యనారాయణ తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక జరిగిన 2014లో తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ నుండి గెలిచాడు. ఆయన 29 ఏప్రిల్ 2016లో తెలంగాణా రాష్ట్ర ఆర్టీసీ చైర్మన్‌గా భాద్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన 2018లో అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓటమి అనంతరం భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు. బీజేపీలో చేరిన అనంతరం ఆయనను పెద్దపల్లి జిల్లా బీజేపీ అధ్యక్షుడిగా నియమించారు.
మూలాలు
వర్గం:1948 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014)
ఆలూరు మండలం (కర్నూలు జిల్లా)
ఆలూరు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన మండలం.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,823. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,961, మహిళల సంఖ్య 5,862, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,308 ఉన్నాయి.
కంచర గాడిద
కంచర గాడిద (ఆంగ్లం: Mule) మగ గాడిద, ఆడ గుర్రం మధ్య సంకరం ద్వారా పుట్టిన జంతువు. కంచర గాడిదలు వాటి బలానికి, ఓర్పుకు, తెలివితేటలకు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇది చాలా మొండి జంతువు. ఎంతటి కష్టాన్నైనా మొండిగా సహిస్తుంది. అధిక బరువులను ఓపిగ్గా మోస్తూ ఎక్కువ దూరాలు ప్రయాణించగలదు. చరిత్రలో కంచర గాడిదలు బరువులు మోసే జంతువులుగా, పోలంపనులకు, పర్వత స్వారీకి ఉపయోగపడే జంతువులుగా పేరుమోసాయి. ముఖ్యంగా వీటిని రవాణా, వ్యవసాయం మరియు సైనిక కార్యకలాపాల వంటి వివిధ రంగాలలో శతాబ్దాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. కంచరగాడిదలు స్టెరైల్, అంటే అవి పునరుత్పత్తి చేయలేవు.
వారసత్వం
మచ్చిక గాని అడవి గాడిదను ఆంగ్లంలో ‘Ass’ అని, మచ్చికైన పెంపుడు గాడిదను ‘Donkey’ అని పిలుస్తారు. మగ గాడిదను జాక్ (Jack), ఆడ గుర్రాన్ని మరే (Mure) అని పిలుస్తారు. ఒక మగ గాడిద (జాక్)కు, ఒక ఆడ గుర్రం (మరే) నకు పుట్టిన హైబ్రిడ్ జంతువులు కంచర గాడిదలు (మ్యూల్స్) కాబట్టి వాటికి తమ తల్లిదండ్రులైన గుర్రం, గాడిదల నుండి మేలైన లక్షణాలు వారసత్వంగా సంక్రమించాయి. కంచర గాడిదలు గుర్రం (తల్లి) నుండి బలం, సత్తువ (strength and stamina) లను వారసత్వంగా పొందితే, గాడిద (తండ్రి) నుండి సహనం (endurance), ఖచ్చితమైన అడుగులను, తెలివితేటలను, కోప స్వభావాన్ని వారసత్వంగా పొందాయి. అంటే కంచర గాడిదలు గుర్రంలా బలిష్ఠమైనవి, సత్తువ గలవి. గాడిదల వలె ఓర్పు సహనం గలవి మరియు తెలివైనవి.
చరిత్ర
మధ్య ఆసియాలో క్రీ.పూ 3500 ప్రాంతాలలో గుర్రాలను మచ్చిక చేయబడటం ఆరంభమయ్యింది. అదే సమయంలో, ఈశాన్య ఆఫ్రికాలో పెంపుడు జంతువులుగా గాడిదలను పెంచడం కూడా ప్రారంభమైంది. క్రీ.పూ. 1000 కంటే ముందు పశ్చిమాసియాలోని అనటోలియా పీఠభూమి, మెసొపొటేమియా ప్రాంతాలలో ఈ దేశీయ గుర్రం, పెంపుడు గాడిద శ్రేణులు విస్తరించినప్పుడు, కంచర గాడిదల పెంపకం సాధ్యమైంది. భౌగోళిక విస్తరణలలో అతివ్యాప్తి ఉన్నప్పటికీ, గుర్రాలు, గాడిదలు వాటి విభిన్న సంభోగ ప్రవర్తనలు, సామాజిక నిర్మాణాల కారణంగా అడవులలో సంతానోత్పత్తి చేయలేదు. నియంత్రిత సంతానోత్పత్తి కార్యక్రమాలను ఉపయోగించి, వాస్తవానికి మానవ జోక్యం ద్వారా మాత్రమే కంచర గాడిదలు మొదట ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.
ఈజిప్టులోని నైలు నది ఒడ్డున ఉన్న థీబ్స్‌లోని నెబామున్ సమాధిలో క్రీ.పూ. 1350 నాటి ఒక పురాతన చిత్రం లభ్యమైంది. ఈ చిత్రంలో మ్యూల్స్ లేదా హిన్నీగా గుర్తించబడిన రెండు జంతువులు ఒక రథాన్ని లాగుతున్న దృశ్యం కనిపిస్తుంది. ఇజ్రాయెల్ ను డేవిడ్ రాజు (క్రీ. పూ. 1000) పాలించిన కాలంలో ఇజ్రాయెల్ లో, మ్యూల్స్ ఉండేవి. క్రీస్తు పూర్వం తొలి సహస్రాబ్ది కాలంనాటి మెసొపొటేమియా కళాఖండాలలో కంచర గాడిదలను ప్రతిబింబించే అనేక చిత్రణలు కనిపిస్తాయి. క్రీ.పూ 800 లో హోమర్ తన ఇలియడ్‌ గ్రంధంలో ఆసియా మైనర్‌లొ కంచరగాడిదలు రావడాన్ని గుర్తించాడు. క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ కొత్త ప్రపంచానికి మ్యూల్స్ లను తీసుకురావడంతో, అమెరికా ఖండాలలో కూడా మ్యూల్స్ పెంపకం ఆరంభమయ్యింది. "మ్యూల్స్, గాడిదల కంటే ఎక్కువ విధేయత కలిగివుండటమే కాక వాటి పెంపకం చౌక" అని అర్ధం చేసుకొన్న జార్జ్ వాషింగ్టన్ మౌంట్ వెర్నాన్‌లోని తన ఇంటిలో కంచర గాడిదలను పెంచుకొన్నాడు. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో పొలాలు, కాలువ పడవలను లాగడం, కాలిఫోర్నియాలోని డెత్ వ్యాలీ నుండి బోరాక్స్ ముడి ఖనిజంతో నింపబడిన భారీ బళ్ళను లాగడం వంటి తదితర పనుల్లో వివిధ సామర్థ్యాలలో మ్యూల్స్ లను, డ్రాఫ్ట్ యానిమల్స్‌ గా (లాగుడు జంతువులుగా) ఉపయోగించారు. రెండవ ఆంగ్లో-ఆఫ్ఘన్ యుద్ధంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో పర్వత మార్గాలపైకి సామాగ్రిని రవాణా చేయడానికి మరియు భారీ ఫీల్డ్ గన్‌లను చక్రాలతో లాగడానికి సైన్యాలు కూడా వీటిని ఉపయోగించాయి.
2003 మే 5 న, మాస్కోలోని ఇడాహో విశ్వవిద్యాలయంలోని పరిశోధకులు, న్యూక్లియర్ ట్రాన్స్‌ఫర్ అనే ప్రక్రియ ద్వారా క్లోన్ చేయబడిన కంచర గాడిద పిల్లను (ఇదాహో జెమ్) సృష్టించారు. ఇది క్లోన్ చేయబడిన మొదటి ఈక్విడ్ (అశ్వ) జాతి జంతువుగా చరిత్ర సృష్టించింది. న్యూక్లియర్ ట్రాన్స్‌ఫర్ అనే ప్రక్రియ ద్వారా ఈ క్లోనింగ్ సాధించబడింది. ఈ ప్రక్రియలో జన్యు పదార్థాన్ని దాత కణం నుండి అండ కణానికి దాని కేంద్రకం తొలగించబడిన తర్వాత బదిలీ చేయబడుతుంది. ఇక్కడ ఒక మ్యూల్ పిండం నుండి ఒక కణాన్ని దాత కణంగా తీసుకొని, దాని కేంద్రకాన్ని తొలగించి, ఆపై జన్యు పదార్థాన్ని వేరొక అండ కణానికి బదిలీ చేయడం ద్వారా క్లోనింగ్ చేయబడ్డ కంచర గాడిద పిల్లను ఉత్పత్తి చేశారు.
భౌతిక లక్షణాలు
మ్యూల్స్ తమ తల్లిదండ్రుల జాతులపై ఆధారపడి వివిధ సైజు లలో, రంగులలో ఉంటాయి. అవి సైజులో చిన్న పోనీ నుండి పెద్ద డ్రాఫ్ట్ గుర్రం సైజు వరకు ఉంటాయి. మ్యూల్స్ యొక్క తల, ముందరి భాగాలు గాడిద (తండ్రి) మాదిరిగానే ఉంటాయి, అయితే తోక, వెనుక భాగాలు గుర్రాన్ని (తల్లి) పోలి ఉంటాయి. పొడవాటి చెవులు, పొట్టి జూలు, నిక్కబొడుచుకొని ఉండే వెంట్రుకలు కలిగిన తోకలు, పొట్టిగావున్న మందపాటి తోకలు, చిన్న గిట్టలు వంటి ప్రత్యేక భౌతిక లక్షణాలకు మ్యూల్స్ ప్రసిద్ధి చెందాయి.
పరిమాణం
మ్యూల్స్, గాడిదల కన్నా సైజులో పెద్దవిగా ఉంటాయి. అవి నించున్నప్పుడు, వాటి భుజాల వరకు సుమారు 4.5 నుండి 5.5 అడుగుల ఎత్తు ఉంటాయి. గాడిదలతో పోలిస్తే, పెద్ద సైజులో వున్న మ్యూల్, మరికొంత పొడవుగా, వీపు భాగం కాస్త వంపుగాను (curved back) ఉంటుంది.
నడక
కంచర గాడిదల శరీరం బలంగా దృఢంగా వుండి, భారీ బరువులను మోయడానికి అనువుగా ఉంటుంది. తొట్రుపాటుకు తావీయని ఖచ్చితమైన అడుగులతో వాటి నడక ఉండటంతో అవి కొండ ప్రాంతాలలో, అద్వాన్నంగా వున్న ఎగుడు దిగుడు రహదార్లలో ప్రయాణించడానికి సరిగ్గా సరిపోతాయి. మ్యూల్స్ నడిచేటప్పుడు అవి వేసే అడుగుల విధానం ఒక ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటుంది. గుర్రపు నడక కంటే సున్నితంగా ఉండే నాలుగు-బీట్ పార్శ్వ నడక రీతి (four-beat lateral gait) మ్యూల్స్ లకు ఉంటుంది. ఈ నడక విధానాన్ని "మ్యూల్ వాక్" అని ప్రత్యేకంగా వ్యవహరిస్తారు. ఈ విధమైన నడక రీతి, మ్యూల్స్ లను తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించేలా చేస్తుంది.
చెవులు
మ్యూల్స్, గుర్రం మరియు గాడిదల సంకరజాతి జంతువు కావడం వలన గుర్రాలతో పోలిస్తే మ్యూల్స్ సాధారణంగా పొడవైన మరియు సూటి మొనతో చెవులను కలిగి ఉంటాయి, కానీ గాడిదల కంటే పొట్టిగా మరియు తక్కువ సూటి మొనతో చెవులను కలిగి ఉంటాయి. మ్యూల్స్ కూడా తమ చెవులను గుర్రాలు, గాడిదలు మాదిరిగానే, కమ్యూనికేట్ చేయడానికి, రాబోయే బెదిరింపులను గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తాయి. మ్యూల్ చెవుల యొక్క ప్రాథమిక విధుల్లో ఒకటి శరీర ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడంలో సహాయపడటం. గుర్రాల కంటే మ్యూల్స్ వేడిని ఎక్కువగా తట్టుకోగలవు. వాటి పెద్ద, సన్నని చెవులు వేడిని వెదజల్లడానికి మరియు వేడి వాతావరణంలో చల్లగా ఉండటానికి సహాయపడతాయి. వాటి చెవుల యొక్క ఉపరితల వైశాల్యం పెద్దదిగా ఉండటంతో, కంచరగాడిదల శరీరం నుంచి వెలుపలికి ఉష్ణ బదిలీ సమర్థవంతంగా జరుగుతుంది. వాటి చర్మం సన్నగ్గా ఉండటం, బొచ్చు కూడా లేకపోవడం వల్ల వేడికి చెమట త్వరగా ఆవిరైపోతుంది. అందువలనే మ్యూల్స్ వేడి వాతావరణాన్ని గుర్రాల కంటే ఎక్కువగా తట్టుకోగలవు.
మ్యూల్స్ గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, అవి తరచుగా తమ తల్లిదండ్రుల నుండి కొన్ని ప్రత్యేకమైన చెవి లక్షణాలను వారసత్వంగా పొందుతాయి. ఉదాహరణకు, ఒక మ్యూల్ యొక్క తల్లి, ప్రత్యేకంగా వ్యక్తీకరించే చెవులను కలిగి వున్న గుర్రం అయినట్లయితే, ఆ మ్యూల్‌కు కూడా అదే విధమైన వ్యక్తీకరణ చెవులు సంక్రమించవచ్చు.
ధ్వని
గాడిదలు, గుర్రాల మాదిరిగానే, కంచరగాడిద కూడా దాని గొంతుతో ఒక ప్రత్యేకమైన ధ్వనిని చేస్తుంది. ఇది మొరిగే ధ్వని గుర్రం చేసే సకిలింపు, గాడిద పెట్టే ఒండ్రు ధ్వనుల మిశ్రమంగా వుండి విలక్షణమైన ధ్వని గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది గాడిద ఓండ్రు (Bray) ధ్వని మాదిరిగానే ఉన్నప్పటికీ, గాడిద పెట్టే ఓండ్రు కంటే లోతుగా, ప్రతిధ్వనించేదిగా ఉంటుంది. సాధారణంగా మ్యూల్స్ చేసే ధ్వని, గుర్రం యొక్క సకిలింపు మాదిరిగా మొదలై చివరకు గాడిద లాగా -అయ్యో ఆహ్ ఆవ్- అని ముగుస్తుంది. మ్యూల్ చేసే ధ్వని దాని మానసిక స్థితి, పరిస్థితుల బట్టి కూడా మారుతుంటుంది. ఉదాహరణకు, మ్యూల్స్ ఉత్సాహంగా లేదా కలత చెందినప్పుడు, అవి బాగా పెద్దగా, ఎక్కువ పిచ్‌తో మొరుగుతూ ధ్వని చేస్తాయి.
బలం-సత్తువ
మ్యూల్స్ సంకరజాతి జంతువులు అయిన కారణంగా సాధారణంగా గుర్రాలు, గాడిదల రెండింటి కంటే ఇవి మరింత దృఢంగా మరియు బలంగా (tougher and stronger) ఉంటాయి. భారీ బరువులను మోస్తూ ఎక్కువ దూరాలకు ప్రయాణించగల సామర్థ్యం వీటి ప్రత్యేకత. ఇంత బలంగా ఉన్నందున, సాధారణంగా గాడిదల కన్నా మ్యూల్స్ లనే ప్యాక్ యానిమల్స్‌గా ఉపయోగించేందుకు ఇష్టపడతారు.
స్వభావం(Temperament)
గుర్రాలు లేదా గాడిదల కంటే మ్యూల్స్ ఎక్కువ ఓర్పు, సహనం (Patiance) మరియు విధేయత (obeediance) కలిగి ఉంటాయి. ప్రశాంతమైన స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ లక్షణాలు అధిక ఒత్తిడి గల వాతావరణంలో అవి చక్కగా పనిచేసేందుకు తోడ్పడతాయి.
తెలివితేటలు
మ్యూల్స్ వాటి తెలివితేటలకు కూడా చాలా ప్రసిద్ది చెందాయి, నిజానికి, గుర్రాలు, గాడిదల కంటే మ్యూల్స్ చాలా తెలివైనవిగా పరిగణించబడతాయి. ఈ తెలివితేటలకు ఒక కారణం ఏమిటంటే, మ్యూల్స్‌కు ప్రత్యేకమైన హైబ్రిడ్ ఓజస్సు (hybrid vigor) ఉంటుంది. ఇది రెండు వేర్వేరు జాతులను క్రాస్ బ్రీడింగ్ చేయడం వల్ల వస్తుంది. మ్యూల్స్ స్వతంత్రమైనవి, తెలివైనవి కాబట్టి ఇవి త్వరగా నేర్చుకోగలుగుతాయి. సూచనలకు బాగా సానుకూలంగా ప్రతిస్పందిస్తాయి. మ్యూల్స్ తమ యజమానులతోను, సంరక్షకులతోను బలమైన బంధాలను ఏర్పరచుకునే సామర్థ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. దీని వలన ఇతర జంతువుల కంటే వీటికి శిక్షణ నివ్వడం మరింత సులభతరం అవుతుంది. వీటిని చక్కని శిక్షణతో మెరుగ్గా పని చేసే జంతువులు (work animals) గా చేయవచ్చు.
మొండితనం
మ్యూల్స్ మొండితనానికి (stubborness) కూడా బాగా పేరుమోసాయి. అందువలన కొన్నిసార్లు వీటితో పని చేయించడం సవాలుగా ఉంటుంది. 'మ్యూల్ లాగా మొండిగా' అనే పదం తరచుగా వాడబడుతునప్పటికీ నిజానికి గాడిదలు కంటే కంచర గాడిదలే తక్కువ మొండిగా ఉంటాయి.
బలమైన రోగనిరోధక వ్యవస్థ
హైబ్రిడ్ ఓజస్సు వల్ల మ్యూల్స్‌కు తెలివితేటలతో పాటు అనేక ప్రత్యేక లక్షణాలను చేకూరాయి. ఉదాహరణకు బలమైన రోగనిరోధక వ్యవస్థ (stronger immune system), పెరిగిన సత్తువ (increased stamina), వ్యాదులను ప్రతిఘటించే అధిక నిరోధకత్వం (greater resistance to disease) లు వంటి విశిష్ట  లక్షణాలు మ్యూల్స్ లకు సమకూరాయి. ఈ ప్రత్యేక లక్షణాలే మ్యూల్స్ లను ఇతర జంతువుల కంటే ఉన్నతంగా చేశాయి. ఫలితంగా ఇవి గుర్రాల వలె అంత సులభంగా వ్యాధుల గురవడం జరగదు. అంతే గాక గాయాలకు కూడా అంత తేలికగా లోనుకావు. ఉదాహరణకు గుర్రాలకు సులభంగా వచ్చే కోలిక్ (colic), లామినిటిస్ (laminitis) వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు, మ్యూల్స్ లకు సోకే అవకాశం చాలా తక్కువ.
అనుకూలత (adaptability)
మ్యూల్స్ వాటి కాఠిన్యతకు (hardiness), అనుకూలతకు (adaptability) బాగా ప్రసిద్ధి పొందాయి. మ్యూల్స్ యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన లక్షణాలలో ఒకటి కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మరియు ఇతర జంతువులు జీవించలేని ప్రాంతాల్లో కూడా వృద్ధి చెందగల సామర్థ్యం. ఫలితంగా ఇవి విభిన్న శీతోష్ణపరిస్థితులకు సైతం తేలికగా అలవాటుపడి సర్దుకుపోయి జీవిస్థాయి. అందువలనే మ్యూల్స్ వేడి, శుష్క (hot, arid regions) ప్రాంతాలతో పాటు చల్లని, పర్వత (cold, mountainous regions) ప్రాంతాలలో కూడా చక్కగా మనగలుగుతాయి.
వ్యంధత్వం
మ్యూల్స్ పునరుత్పత్తి చేయలేవు అంటే అవి స్వంతంగా సంతానోత్పత్తి చేయలేవు. ఈ వంధ్యత్వానికి కారణం గుర్రాలు మరియు గాడిదల మధ్య క్రోమోజోమ్‌ల సంఖ్యలో తేడాలు. గుర్రాలకు 64 క్రోమోజోములు ఉంటే, గాడిదలకు 62 క్రోమోజోములు ఉంటాయి. రెండు జాతులు జతకట్టినప్పుడు, ఫలితంగా పుట్టిన మ్యూల్ 63 క్రోమోజోమ్‌లను వారసత్వంగా పొందుతుంది, ఇది మియోసిస్ (meiosis) కణ విభజన సమయంలో క్రోమోజోమ్‌లను సరిగ్గా జత చేయడం అసాధ్యం చేస్తుంది. ఇది గామేట్స్ లేదా సెక్స్ కణాలను ఉత్పత్తి చేసే కణ విభజన ప్రక్రియ. ఫలితంగా, మ్యూల్స్ ఆచరణీయమైన స్పెర్మ్ లేదా గుడ్లను ఉత్పత్తి చేయలేవు, తద్వారా అవి పునరుత్పత్తి చేయలేవు.
మ్యూల్స్‌లో వంధ్యత్వం అనేది ఒక సహజమైన సంఘటన మరియు దానిని తిప్పికొట్టడం (reverse) సాధ్యం కాదు. అయినప్పటికీ, కొంతమంది పెంపకందారులు మగ మ్యూల్స్ లను ఆడ గుర్రాలతో లేదా ఆడ మ్యూల్స్ లను మగ గాడిదలతో జత కట్టించడం ద్వారా సంతానోత్పత్తి చేయడానికి ప్రయత్నించారు. ఈ సందర్భాలలో ఆచరణీయమైన సంతానం ఉత్పత్తి చేసే అవకాశాలు బహు తక్కువగా ఉంటాయి మరియు ఆ సంతానం కూడా తరచుగా స్టెరైల్‌గా ఉంటుంది.
మగ మ్యూల్, ఆడ మ్యూల్ తో జత కట్టగలదు, కానీ ఆచరణీయమైన స్పెర్మ్ ను ఉత్పత్తి కాదు అంటే వెలువడిన ఉద్గారం సారవంతమైనది కాదు. అయితే మగ మ్యూల్స్ సంతానోత్పత్తి చేసే అవకాశం ఏదీ లేనప్పటికీ, సాధారణంగా మగ మ్యూల్స్ ల యొక్క విత్తులు తొలగిస్తారు. తద్వారా ఆడ మ్యూల్స్ లపై దానికి గల సహజ ఆసక్తిని పోగొట్టి మగ మ్యూల్స్ ల యొక్క ప్రవర్తనను నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తారు. ఆడ మ్యూల్ కూడా స్టెరైల్‌గా ఉంటుంది. అంటే ఆడ మ్యూల్స్ ఆచరణీయమైన అండాలను ఉత్పత్తి చేయలేవు. ఆడ మ్యూల్స్ ఈస్ట్రస్ దశ గుండా పోవచ్చు లేదా పోకపోవచ్చు.
గుర్రాలు మరియు గాడిదల మధ్య క్రోమోజోమ్‌లలో తేడాలకారణంగా మ్యూల్స్‌లో వంధ్యత్వం సహజంగా సంభవిస్తుంది. మ్యూల్స్ పునరుత్పత్తి చేయలేనప్పటికీ, శారీరక సామర్థ్యాలు, బలం, కఠినత్వం, ఓర్పు, తెలివితేటల పరంగా చాలా విలువైనవిగా ఉంటాయి.
జీవిత కాలం
జాతి, ఆహారం మరియు పర్యావరణం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి మ్యూల్ యొక్క జీవితకాలం విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటుంది. సగటున, మ్యూల్స్ 30-40 సంవత్సరాల వరకు జీవించగలవు. గుర్రాలు మరియు గాడిదల కంటే మ్యూల్స్ కూడా తక్కువ ఆయుష్షును కలిగి ఉంటాయి. గాడిదలు 40-50 సంవత్సరాల వరకు జీవించగలవు.
కంచర గాడిదలు-ప్రపంచ వ్యాప్తి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మ్యూల్స్‌ను పెంచే మరియు ఉపయోగించే ప్రధాన దేశాలు చైనా (5 మిలియన్ల), మెక్సికో (దాదాపు 1 మిలియన్‌), బ్రెజిల్ (8 లక్షలు), అమెరికా, స్పెయిన్ (4 లక్షలు) 5 మిలియన్లకు పైగా మ్యూల్స్ జనాభాతో చైనా ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా మ్యూల్స్ ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది. చైనాలో ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం మరియు రవాణాలో మ్యూల్స్ విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. మెక్సికోలో మ్యూల్స్‌ జనాభా దాదాపు 1 మిలియన్‌గా అంచనా వేయబడింది. మ్యూల్స్ లను మెక్సికోలో అనేక ప్రాంతాలలో రవాణా మరియు వ్యవసాయం కోసం ఉపయోగిస్తారు. మూడవ స్థానం బ్రెజిల్: బ్రెజిల్‌లో మ్యూల్స్ జనాభా దాదాపు 800,000 వరకు ఉంటుందని అంచనా.ఈ దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, మైనింగ్ మరియు రవాణాలో మ్యూల్స్‌ను ఉపయోగిస్తారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో మ్యూల్స్ గణనీయ సంఖ్యలో వున్నాయి. మ్యూల్స్ పెంపకంలో స్పెయిన్ దేశానికి సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది. ఈ దేశంలో సుమారు 400,000 మ్యూల్స్ జనాభా ఉన్నట్లు అంచనా. ఇంకా ఈజిప్ట్, ఇటలీ, మొరాకో మరియు టర్కీ వంటి దేశాలలో మ్యూల్స్ గణనీయ సంఖ్యలో వున్నాయి.
2019లో భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 20వ లైవ్‌స్టాక్ సెన్సస్ ప్రకారం, భారతదేశంలోని మ్యూల్స్ మొత్తం జనాభా 1,70,000. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో యాంత్రీకరణ వైపు మళ్లడం మరియు వ్యాధులు, వేటాడటం మరియు ఆవాసాల సంఖ్య తగ్గిపోవడం వంటి ఇతర కారణాల వల్ల భారతదేశంలో మ్యూల్స్ సంఖ్య క్రమేణా తగ్గుముఖం పడుతున్నది.
బరువులు మోసే సామర్ధ్యం
మ్యూల్స్ కఠినమైన భూభాగాలపై భారీ భారాన్ని, ఎక్కువ దూరాలకు మోయగల సామర్ధ్యానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. అనేక శతాబ్దాలుగా ఇవి ప్యాక్ యానిమల్స్‌గా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. మ్యూల్స్ యొక్క బరువులు మోసే సామర్థ్యం దాని పరిమాణం, బలం మరియు శారీరక స్థితితో సహా అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సగటున, ఒక ఆరోగ్యకరమైన వయస్సులో వున్న కంచర గాడిద, తన శరీర బరువులో 20% నుండి 30% వరకు ఇబ్బంది లేకుండా మోయగలదు. ఉదాహరణకు, ఒక మ్యూల్ 450 Kg బరువు ఉందనుకొంటే, అది 90 మరియు 135 kg మధ్య మోయగలదు. అయితే, ఈ బరువు పరిమితి, అది ప్రయాణించే భూభాగం, ఎత్తు (altitude), వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని మ్యూల్స్ 160 కిలోల వరకు ప్రత్యక్ష బరువును మోయగలవు, అయితే బరువులను అదనంగా ఓర్చుకోవడంలోనే మ్యూల్ యొక్క గొప్పతనం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఉపయోగాలు
చరిత్రలో ఈజిప్ట్, గ్రీకు, రోమన్ వంటి పురాతన నాగరికతల కాలాలలో వేలాది సంవత్సరాల నుండి కంచరగాడిదలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి. సరుకుల రవాణా కోసం, బరువులు మోయడానికి, బళ్ళు లాగడానికి వీటిని ఎక్కువగా ఉపయోగించేవారు. పొలాలను దున్నడం, నాగలి లాంటి వ్యవసాయ పరికరాలను లాగడం తదితర వ్యవసాయ అవసరాల కోసం మ్యూల్స్‌ను విస్తృతంగా ఉపయోగించారు.
19వ శతాబ్దంలో ముఖ్యంగా అమెరికన్ పశ్చిమ భూభాగంలో గోల్డ్, బాక్సయిట్ తదితర ఖనిజాల కోసం సాగే మైనింగ్ అన్వేషణలో భాగంగా సరుకుల రవాణా కోసం, కంచర గాడిదలను విస్తృతంగా ఉపయోగించడంతో ఇవి బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి, పశ్చిమ అమెరికా అభివృద్ధిలో మ్యూల్స్ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి, అక్కడ వస్తువులను, ప్రజలను విస్తారమైన దూరాలకు రవాణా చేయడంలో ఇవి సహాయపడ్డాయి. అమెరికా దేశంలో ఎరీ కెనాల్, ట్రాన్స్‌కాంటినెంటల్ రైల్‌రోడ్‌ వంటి గొప్ప మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణంలో కూడా మ్యూల్స్ ఉపయోగించబడ్డాయి.
కంచర గాడిదలు మిలటరీ రంగంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. అమెరికా అంతర్యుద్ధ కాలంలోను ఆ తరువాత మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలాలలో కూడా మ్యూల్స్ విస్తృతంగా ఉపయోగించబడ్డాయి. దుర్భేద్యమైన పరిస్థితులలో సైనికులు, సామానుల సరఫరా కోసం బరువులు మోసే జంతువులుగా, రవాణా వాహనాలుగా ఇవి పనిచేసాయి. నిజానికి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, అమెరికా దేశం తమ సైన్యం పోరాడుతున్న ప్రాంతాలలో సరఫరాలు, సామగ్రిని రవాణా చేయడం కోసం ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ మ్యూల్స్‌ను ఉపయోగించింది. నేటికీ కూడా కొన్ని దేశాల మిలిటరీలలో ప్రత్యేకించి వాహనాలు నడప సాధ్యం కాని అత్యంత కఠినమైన భూభాగాల్లో రవాణా చేయడానికి, కంచర గాడిదలను డ్రాఫ్ట్ యానిమల్స్‌ (లాగుడు జంతువులు)గా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు పాకిస్థాన్, చైనా, భారత దేశం, నేపాల్, ఇరాన్ వంటి దేశాలలో టిబెట్ పీఠభూమి, కారంకోరం, హిందూకుష్, హిమాలయ పర్వత మార్గాల వెంబడి సామాగ్రి రవాణా చేయడానికి ఇప్పటికి కంచర గాడిదలు సైన్యంలో డ్రాఫ్ట్ జంతువులుగా వినియోగించబడుతున్నాయి.
ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ ముఖ్యంగా రోడ్లు లేదా ఇతర మౌలిక సదుపాయాలు లేని ప్రాంతాల్లో రవాణా కోసం మ్యూల్స్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారు. పర్వత గ్రామాలు, ఎడారి అవుట్‌పోస్టులు వంటి మారుమూల ప్రాంతాలకు వస్తువులు, సామాగ్రిని రవాణా చేయడానికి వీటిని తరచుగా ప్యాక్ యానిమల్స్‌గా ఉపయోగిస్తారు.
మ్యూల్ రేసింగ్, మ్యూల్ జంపింగ్ వంటి క్రీడలలో, వేట వంటి వినోద కార్యక్రమాలలో కూడా వీటిని ఉపయోగిస్తారు. గుర్రాల వలె వేగంగా పరిగెత్తలేనప్పటికీ, మ్యూల్స్ లను బరువులు మోసే రేసింగ్‌లో ఉపయోగిస్తారు. బండ్లను లాగడం నుండి పోటీలలో ప్రదర్శించడం వరకు అనేక రకాల పనులు చేయడానికి కూడా మ్యూల్స్ ఉపయోగిస్తున్నారు. ట్రైల్ రైడింగ్‌లోతో పాటు ఎండ్యూరెన్స్ రైడింగ్‌ లలో కూడా తరచుగా కంచర గాడిదలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:క్షీరదాలు వర్గం:పెంపుడు జంతువులు
పశుపతేశ్వర దేవాలయం (కరూర్)
పశుపతేశ్వర దేవాలయం, తమిళనాడు లోని కరూర్‌లో ఉంది. సంబందర్ ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించిన సమయంలో ఈ నగరాన్ని కరువూరు అని పిలిచేవారు. ఈ ఆలయానికి భూమిని కానుకగా ఇచ్చినప్పటి నుండి రాజేంద్ర చోళుడి ( క్రీ.శ. 1012-54) పాలనలో ఈ ఆలయం ఉనికిలో ఉందని ఇప్పటివరకు గుర్తించిన శాసనాల నుండి స్పష్టమవుతుంది. కొంగు చోళులు, కొంగు పాండ్యులకు, ఈ ఆలయం చాలా ఇష్టమైనది, విజయనగర పాలకుల దృష్టిని కూడా ఆకర్షించింది.
ప్రత్యేకత
పురాణ ఆవు కామధేనుడు శివుని ఆశీస్సులు, ఆణిలై అనే పేరు పొందడానికి ధ్యానం చేసినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. బ్రహ్మ ఇక్కడి ప్రధాన దేవతను పూజించినట్లు చెబుతారు. అలా స్థల తీర్థాన్ని బ్రహ్మ తీర్థం అంటారు. కామధేనుడు, ఆవు (స్థానికంగా పసు అని పిలుస్తారు) అధిష్టాన దేవతను ఆరాధించినందున, శివుడు పశుపతీశ్వరుడిగా పిలువబడ్డాడు.
ఆర్కిటెక్చర్
ఈ శివస్థలం కోయంబత్తూరు నుండి రోడ్డు మార్గంలో 79 మైళ్ల (127 కిమీ) దూరంలో ఉంది. దక్షిణ రైల్వేలోని ఈరోడ్ - తిరుచ్చి సెక్షన్‌లో కరూర్‌లో రైల్వే స్టేషన్ కూడా ఉంది. ఇది ఈరోడ్ నుండి 70 కిమీ, తిరుచ్చి నుండి 75 కిమీ దూరంలో ఉంది. కరువూరు వద్ద ఆలయం 2.65 ఎకరాల (10,700 మీ2) స్థలంలో నిర్మించబడింది. ముందు గోపురం 120 అడుగుల (37 మీ) ఎత్తు ఉంటుంది. ఇక్కడి ప్రధాన మందిరం (మూల్వార్) లో ప్రధాన దైవం స్వయంబు లింగం. ఆయనను పశుపతీశ్వరుడు లేదా అనిలైయప్పర్ అంటారు. ఇక్కడ సుందరవల్లి, అలంకారవల్లి అనే రెండు అంబాల్ చిత్రాలు ఉన్నాయి,. సుందరవల్లి స్త్రీ దేవత దక్షిణాభిముఖంగా ఉంది. గోపురంపై పౌరాణిక పాత్రల శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. ఆలయం లోపల 2 కారిడార్లు ఉన్నాయి. 100 స్తంభాల మండపం ఆలయంలో ఒక ప్రముఖ భాగం.
పండుగలు
తమిళ మాసం పంగుని (మార్చి మధ్య నుండి ఏప్రిల్ మధ్య వరకు) సంవత్సరంలో సూర్యకిరణాలు లింగంపై 3 రోజులు పడతాయి. ఇదే నెలలో వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:తమిళనాడు పుణ్యక్షేత్రాలు
2018
2018 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.
మార్చి 2018
ఏప్రిల్ 2018
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:2010లు
పాయల్ రాజ్‌పుత్
వ్యక్తిగత జీవితం
పాయల్ రాజ్ పుత్ 1990 డిసెంబర్ 5 న్యూఢిల్లీ లో జన్మించింది.తల్లిదండ్రులు విమల్ కుమార్ రాజ్ పుత్,నిర్మల్ రాజ్ పుత్.పాయల్ రాజ్‌పుత్ తన తల్లిదండ్రులతో కలిసి ముంబైలో నివసిస్తుంది .చిన్ననాటి నుండి నటన పై ఎక్కువ ఆశక్తి ఉండటంతో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి సినీ పరిశ్రమలో ప్రవేశించింది.
సినీప్రస్థానం
పాయల్ రాజ్‌పుత్ భారతీయ సినీ నటి. హిందీ టెలివిజన్ ధారావాహికతో పాటు పంజాబీ సినిమా తెలుగు సినిమా లో నటించింది. 2017 పంజాబీ చిత్రం చన్నా మేరేయా తో ఆమె సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. తరువాత తెలుగు లో 2018 విడుదల అయిన RX 100 చిత్రం తో తెలుగు ప్రేక్షకులకు పరిచయం అయింది.
గతి శాస్త్రం
బలం నిరంతరం వస్తువుపై లంబంగా ఒక నిర్దేశబిందువు వైపునకు పనిచేస్తూ ఉంటే, ఆ వస్తువు ఆ బిందువు చుట్టూ వక్రమార్గంలో ప్రయాణిస్తుంది. వస్తువుకు ఉండే ఈ చలనాన్ని భ్రమణ చలనం అంటారు. సౌర మండలంలోని గ్రహాల చలనం, పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్ల చలనం, ఫ్యాన్ రెక్కల చలనం, గడియారంలోని ముళ్ల చలనం లాంటివి భ్రమణ చలనానికి ఉదాహరణలు. వస్తువు రేఖీయ వేగం (, నిర్దేశ బిందువుకు వస్తువుకు మధ్య దూరం లు దాని భ్రమణ చలనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ మధ్య దూరాన్ని వ్యాసార్ధ సదిశ అంటారు. కొన్ని వస్తువుల భ్రమణ చలనాల్లో వ్యాసార్ధ సదిశ పరిమాణం స్థిరంగా ఉంటుంది. ఈ భ్రమణ చలనాన్ని వృత్తాకార చలనం అంటారు. ఫ్యాన్ రెక్కల చలనం, గడియారంలోని ముళ్ల చలనం లాంటివి వృత్తాకార చలనానికి ఉదాహరణలు. వృత్తాకార చలనంలో ఉన్న వస్తువుకు రేఖీయ స్థానభ్రంశం , కోణీయ స్థానభ్రంశం (θ) లు ఉంటాయి. అదేవిధంగా ఆ వస్తువుకు రేఖీయ వేగం , కోణీయ వేగం (ω) ఉంటాయి. వీటితోపాటు రేఖీయ త్వరణం , కోణీయ త్వరణం (α) కూడా ఉంటాయి. v = r. అనేది రేఖీయ వడి (v), కోణీయవడి ( \omega) ల మధ్య సంబంధం. వడి అనేది వేగం పరిమాణాన్ని తెలుపుతుంది. వృత్తాకార చలనంలో ఉన్న కొన్ని వస్తువుల కోణీయ వడి స్థిరంగా ఉంటుంది. అలాంటి వస్తువుల చలనాన్ని సమవృత్తాకార చలనం అంటారు. గడియారంలోని ముళ్ల చలనం ఈ చలనానికి ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. సమవృత్తాకార చలనంలో ఉన్న ప్రతి వస్తువూ వృత్తాకార చలనంలో ఉంటుంది.
వృత్తాకార చలనంలో ఉన్న ప్రతి వస్తువు, భ్రమణ చలనంలో ఉంటుంది. సమవృత్తాకార చలనంలో ఉన్న వస్తువుకు చెందిన రేఖీయ వేగ పరిమాణం స్థిరంగా ఉన్ననూ, దాని దిశ నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. అందుకే ఆ వస్తువుకు త్వరణం ఉంటుంది. ఈ త్వరణం, వస్తువు చలన దిశకు లంబంగా, వృత్తకేంద్రంవైపుగా పనిచేస్తూ ఉంటుంది. అందుకే ఈ త్వరణాన్ని అభిలంబ త్వరణం అంటారు. వస్తువుకు చెందిన అభిలంబ త్వరణాన్ని a = v /r అనే సూత్రంతో కనుక్కోవచ్చు.
ఒక వస్తువు వృత్తాకార చలనంలో ఉండాలంటే ఆ వస్తువుపై నిరంతరం ఒక బలం వస్తువు చలనదిశకు లంబంగా వృత్తాకార కేంద్రం వైపు నిరంతరం పనిచేస్తూ ఉండాలి. ఈ బలాన్ని అభికేంద్రబలం అంటారు. వస్తువు ద్రవ్యరాశి 'm' అయితే అభికేంద్ర బలం F = mv /r అవుతుంది. ఒక వస్తువు వక్రమార్గంలో ప్రయాణించాలంటే అభికేంద్ర బలం అవసరం అవుతుంది. సూర్యుడు, గ్రహానికి మధ్య గురుత్వాకర్షణ బలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి గ్రహాన్ని సూర్యుడి చుట్టూ తిప్పుతుంది. కేంద్రకం, ఎలక్ట్రాన్‌కి మధ్య ఉండే విద్యుత్ అయస్కాంతబలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్ తిరగడానికి ఉపయోగపడుతుంది. కారు టైర్లకి, రహదారికి మధ్య ఉండే ఘర్షణ బలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి కారు వక్రమార్గంలో ప్రయాణించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. సాధారణంగా మోటారు సైకిల్ టైర్లకి, రహదారికి మధ్య ఉండే ఘర్షణ బలం అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి మోటారు సైకిల్‌ని వంపుమార్గంలోనికి తిప్పడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఒక్కోసారి ఈ ఘర్షణ బలం మోటారు సైకిల్ వంపు మార్గంలో ప్రయాణించడానికి కావలసిన అభికేంద్ర బలాన్ని ఇవ్వలేకపోవచ్చు లేదా టైర్లు అరిగిపోయేలా చేయవచ్చు లేదా వాహనం పక్కకు జరిగి ప్రమాదం సంభవించవచ్చు. వీటినన్నిటినీ అధిగమించడానికి కావాల్సిన అభికేంద్రబలాన్ని వాహనాన్ని వంపుమార్గకేంద్రం వైపునకు వంచడం వల్ల పొందవచ్చు.
మోటారు సైకిల్‌పై కింది బలాలు పనిచేస్తున్నట్లు తెలుస్తుంది. 1. దాని భారం mg నిట్టనిలువుగా కిందకి 2. రోడ్డు ప్రతిచర్య R. ఈ ప్రతిచర్య నిట్టనిలువు రేఖతో 'θ' కోణం చేస్తోంది. R ని నిట్టనిలువు అంశం R cosθ గా, క్షితిజ అంశం R sinθగా విభజిస్తే, వస్తువుపై పనిచేసే R cosθ, R sinθ, mg ల ఫలితబలం R sinθ అవుతుంది. ఈ బలం R sinθ, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి మోటారు సైకిల్‌ని వంపుమార్గంలో తిప్పేలా చేస్తుంది. ఈ బలం సైకిల్‌ని వక్రమార్గ కేంద్రంవైపునకు వంచినపుడు మాత్రమే లభిస్తుంది. సైకిల్ వేగం ఎక్కువ ఉన్న, దానికి కావాల్సిన అభికేంద్రబలం R sinθ కూడా ఎక్కువగా ఉండాలి. అంటే θ విలువ ఎక్కువగా ఉండాలి. అప్పుడు సైకిల్‌ని కేంద్రంవైపు ఎక్కువగా వంచాలి. ఈ విషయాన్ని మనం మోటారు సైకిల్ రేస్‌లో చూస్తాం. విమానం గాలిలో ఎగిరేటప్పుడు, దానిపై పనిచేసే గాలి ఉత్ల్పవన బలం (lift) విమానం గాలిలో తేలేలా చేస్తుంది. వంపు మార్గం కేంద్రం వైపు విమానాన్ని వంచి ప్రయాణించేలా చేయడం వల్ల లిఫ్ట్ క్షితిజ అంశం అభికేంద్రబలంగా పనిచేస్తుంది.
పక్షి కూడా వంపుమార్గంలో ప్రయాణించడానికి కావాల్సిన అభికేంద్ర బలాన్ని తన శరీరాన్ని వంపుమార్గ కేంద్రవైపునకు వంచడం వల్ల పొందుతుంది. వంపుమార్గంలో బస్సులో ప్రయాణించే వ్యక్తి వంపుమార్గం కేంద్రం వైపునకు వంగడం వల్ల తనకి కావలసిన అభికేంద్రబలాన్ని పొందుతాడు. దాంతో తను కూర్చున్న సీటుపై జారకుండా ఉండగలడు. కారు లేదా బస్సు డ్రైవరు వంపుమార్గంలో వాహనాన్ని నడపటానికి కావాల్సిన అభికేంద్రబలం ఇవ్వడం కోసం కారు లేదా బస్సుని వంపుమార్గంలో పక్కకి వంచాలి. ఈ పనిని కారు లేదా బస్సులోని డ్రైవరు చేయలేడు. కారు లేదా బస్సు వంపుమార్గం లోనికి ప్రవేశించగానే దానంతట అదే వంపుమార్గం కేంద్రం వైపునకు వంగేలా రహదారిని లోపలి అంచు కంటే వెలుపలు అంచు కొంత ఎత్తులో ఉండేలా నిర్మించాలి. దీన్నే రహదారికి గట్టు కట్టడం అంటారు. గట్టు కట్టిన వంపుమార్గంలో ప్రయాణించే వాహనానికి కావాల్సిన వేగాన్ని tanθ = v /r. g అనే సూత్ర సహాయంతో తెలుసుకోవచ్చు. ఇక్కడ 'θ'ని గట్టుకోణం అంటారు. v = వాహన వేగం, r = వంపుమార్గ వ్యాసార్ధం.
వంపుమార్గంలో రైలు ప్రయాణించడానికి, దానికి కావాల్సిన అభికేంద్ర బలాన్ని ఇవ్వడం కోసం లోపలి రైలు పట్టా కంటే వెలుపలి రైలు పట్టా కొంచెం ఎత్తులో ఉండేలా రైలు మార్గానికి కూడా గట్టు కడతారు. కొన్ని వస్తువులు సమాన కాల వ్యవధుల్లో ఒకే మార్గంలో తిరిగి తిరిగి ప్రయాణిస్తూ ఉంటాయి. వస్తువుల ఈ చలనాన్ని ఆవర్తన చలనం అంటారు. సూర్యుడి చుట్టూ గ్రహాల చలనం, సామాన్య లోలకం చలనాలను ఆవర్తన చలనంలో ఉన్న వస్తువులకు ఉదాహరణగా చెప్పొచ్చు. ఆవర్తన చలనాల్లో ఒక రకం భ్రమణ చలనం అయితే మరోరకం కంపన చలనం లేదా డోలనం చలనం. కంపన చలనంలో ఉన్న వస్తువులకు ఉదాహరణగా సామాన్య లోలకాన్ని చెప్పొచ్చు.
కంపన లేదా డోలన చలనంలో ఒక రకం సరళ హరాత్మక చలనం. సామాన్య లోలకం, స్ప్రింగ్ - ద్రవ్యరాశి వ్యవస్థ, U గొట్టంలో నీటి మట్టాల చలనాలను ఈ చలనంలో ఉన్న వస్తువులకు ఉదాహరణగా చెప్పొచ్చు. సరళహరాత్మక చలనంలో ఉన్న ప్రతి వస్తువుకు కింది లక్షణాలుంటాయి.
1. వస్తువు ఒక విరామ స్థానానికి రెండువైపులా కంపన చలనంలో ఉంటుంది. 2. వస్తువు త్వరణ దిశ ఎప్పుడూ మధ్యమస్థానం వైపునకే ఉంటుంది. 3. వస్తువు త్వరణ పరిమాణం (a) మధ్యమస్థానం నుంచి వస్తువు చేసే స్థాన భ్రంశానికి (x) అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. 4. వస్తువు త్వరణం, స్థానభ్రంశాలు ఒకదానికి మరొకటి వ్యతిరేక దిశల్లో ఉంటాయి. a - x
మిథ్యాబలం గురించి తెలియాలంటే బలం, నిజం బలం, నిర్దేశచట్రాలు, న్యూటన్ గమన నియమాలకు సంబంధించి సరైన అవగాహన ఉండాలి. న్యూటన్ మొదటి గమన నియమం: బాహ్యబలం పనిచేయనంతకాలం, విరామస్థితిలో ఉన్న వస్తువు విరామ స్థితిలోనూ, సమవడితో రుజుమార్గంలో ప్రయాణించే వస్తువు అదే రుజుమార్గంలో అదే వడితో ప్రయాణిస్తుంది. దీన్నే వేరొక విధంగా కూడా చెప్పొచ్చు. ఒక వస్తువుపై పనిచేసే బాహ్యబలాల సదిశా మొత్తం సున్నా అయినప్పుడు, ఆ వస్తువులో కలిగే త్వరణం కూడా సున్నా అవుతుంది. ఒక వస్తువుకు త్వరణం ఉందనుకుంటే ఆ వస్తువుపై పనిచేసే బాహ్యబలాల సదిశా మొత్తం సున్నా కాకుండా కొంత ఫలితబలం ఉంటుంది. F = 0 అయినట్లైతే a = 0 అంటే F = 0 a = 0 లేదా F ≠ 0 a ≠ 0. న్యూటన్ మొదటి గమన నియమం బలం, జడత్వం నిర్వచనాలను తెలియజేస్తుంది. జడత్వం అనేది వస్తువులకు ఉండే ఒక లక్షణం. వస్తువుకు ఉండే దిశా జడత్వం అంటే సమచలనంలో రుజుమార్గంలో ప్రయాణించే బస్సులోని వ్యక్తి, బస్సు ఒక్కసారిగా వక్రమార్గంలోనికి తిరగగానే సీటులో పక్కకు జరుగుతాడు లేదా ఒరుగుతాడు. బస్సుని ఒక్కసారిగా వక్రమార్గంలోనికి తిప్పగానే బస్సులోని వ్యక్తి వక్రమార్గంలోనికి తిరగక అదే రుజుమార్గంలో జడత్వం వల్ల ప్రయాణించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. దాంతో పక్కకి జరగడం లేదా పక్కకి ఒరగడం చేస్తాడు. దీన్నే దిశా జడత్వం అంటారు. చాలా వేగంగా ప్రయాణిస్తున్న కారు ఒక్కసారిగా వంపుమార్గంలోనికి తిరగగానే ఆ కారు దిశాజడత్వం వల్ల మార్గం నుంచి పక్కకు జారుతుంది. (Skid అవుతుంది). వస్తువు జడత్వ లక్షణాన్ని మార్చేది లేదా మార్చడానికి ప్రయత్నించే దాన్ని బలం అంటారు. లేదా ఒక వస్తువుకి త్వరణం కలిగించేది బలం (రుణ త్వరణం లేదా ధన త్వరణం) బలం F = ma. బలానికి SI ప్రమాణం న్యూటన్. బలాలు రెండు రకాలు. అవి నిజ, మిథ్యా బలాలు.
నిజబలం: రెండు వస్తువుల మధ్య ఉండే పరస్పర చర్యను నిజబలం అంటారు. రెండు వస్తువుల్లో ఒకటి బలాన్ని ప్రయోగించేది, రెండోది బల ప్రభావానికి లోనయ్యేది. బలం ప్రయోగించే వస్తువుని లేదా వ్యవస్థని బాహ్యకారకం అంటారు. ఏ బలానికైతే బాహ్య కారకాన్ని గుర్తించగలమో ఆ బలాన్ని నిజ బలం అంటారు. ఉదాహరణకు, చెట్టు నుంచి కిందకి పడే పండును పరిశీలిస్తే, పండు, భూమి రెండు వస్తువులు. వాటి మధ్య ఉండే బలం గురుత్వాకర్షణ బలం. భూమి బలాన్ని పండుపై ప్రయోగిస్తోంది కాబట్టి, భూమిని బాహ్యకారకం అంటారు. అందువల్ల గురుత్వాకర్షణ బలం నిజబలం.
ఆళ్లగడ్డ మండలం
ఆళ్లగడ్డ మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని నంద్యాల జిల్లాకు చెందిన మండలం.
గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జనాభా మొత్తం 79,126, అందులో పురుషులు 39,669, స్త్రీలు 39,457.
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జనాభా మొత్తం 	26, 375-అందులో పురుషుల సంఖ్య 13,245, స్త్రీల సంఖ్య 	13,130, గృహాల సంఖ్య 5,738.
రెడ్డివారి పల్లె
గ్రామ విశేషాలు
జమ్మూ-కాశ్మీరు సరిహద్దులలో 8-11-2020న జరిగిన కాల్పులలో, రెడ్డివారి పల్లె గ్రామానికి చెందిన సైనికుడు సి.హెచ్.ప్రవీణ్‌కుమారరెడ్డి, తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి శత్రువులతో పోరాడి వీర మరణం పొందాడు.
ఐశ్వర్య దత్తా
ఐశ్వర్య దత్తా భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె మొదట్లో మ్యూజిక్ వీడియోలు, చిన్న చిన్న పాత్రలలో నటించి తర్వాత 2015లో తమిళ సినిమా తమిళుకు ఎన్ ఒండ్రై అజుతావుమ్ ద్వారా నటిగా మంచి గుర్తింపునందుకుంది. ఆమె బిగ్ బాస్ తమిళ్ సీజన్ 2లో కంటెస్టెంట్ గా పాల్గొని మొదటి రన్నరప్ గా నిలిచింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
పెరవలి మండలం
పెరవలి మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా మండలాల్లో ఒకటి.
హెచ్.నరసింహయ్య
హెచ్.నరసింహయ్య సుప్రసిద్ధ విద్యావేత్త, హేతువాది. హెచ్. (హనుమంతప్ప) నరసింహయ్య (కన్నడ: ಹೆಚ್ ನರಸಿಂಹಯ್ಯ) హోసూరు నరసింహయ్యగా, డా.హెచ్.ఎన్‌గా ప్రజానీకానికి సుపరిచితుడు. ఈయన కర్ణాటక రాష్ట్రం, గౌరిబిదనూరు సమీపంలోని హోసూరులో జూన్ 6, 1921న హనుమంతప్ప, వెంకటమ్మ దంపతులకు ఒక బీద కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి హనుమంతప్ప వీధిబడిలో చదువు చెప్పే ఉపాధ్యాయుడు. తల్లి వెంకటమ్మ కూలి పని చేసుకుని బ్రతుకు సాగించిన వ్యక్తి.
కార్యసిద్ధి
హెచ్.ఎన్. 1962లో బెంగళూరు సైన్స్ ఫోరాన్ని స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ ప్రతి వారం సైన్స్ అంశాలపై ప్రసంగాలను ఏర్పాటు చేసి ప్రజలకు శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని కలిగించింది. ఈ సంస్థ ఇప్పటివరకు ప్రముఖ శాస్త్రజ్ఞులచే 2000 ప్రసంగాలను ఇప్పించింది. 500 పాపులర్ సైన్స్ ఫిల్ములను ప్రదర్శించింది. ఇతడు బెంగళూరు లలితకళా పరిషత్, బి.వి.జగదీష్ సైన్స్ సెంటర్‌ల ఆవిర్భావానికి కూడా కృషి చేశాడు. ఇతడు బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ చాన్సలర్‌గా ఉన్నప్పుడు ఏప్రిల్ 1976లో "మూఢ నమ్మకాలను, మహిమలను హేతుబద్ధంగా పరిశోధించే సంస్థ"ను స్థాపించాడు. నియంత్రితమైన (ప్రయోగానుకూలమైన) పరిస్థితులలో తన మహిమలను చూపమని ఈ కమిటీ సత్య సాయి బాబాకు మర్యాదపూర్వకంగా లేఖ వ్రాసింది. ఆ పై మరో రెండు లేఖలు వ్రాసినా బాబా స్పందించలేదు. వారి విధానం అనుచితంగా ఉన్నదని,"ఇంద్రియాలకు లోబడేది విజ్ఞాన శాస్త్రం. అతీంద్రియమైనది ఆధ్యాత్మికం. ఆధ్యాత్మిక సాధన ద్వారానే దానిని తెలుసుకోవచ్చును. విశ్వంలో అద్భుతాలలో కొద్ది విషయాలను మాత్రమే విజ్ఞానశాస్త్ర్రం వెలిబుచ్చగలిగింది" - అని బాబా అన్నాడు. తమ అభ్యర్ధనకుసత్య సాయి బాబా మిన్నకుండడాన్నిబట్టి బాబా మహిమలు బూటకమని తేలుతున్నదని నరసింహయ్య అన్నాడు. మొత్తానికి వార్తా పత్రిలలో ఈ విషయమై చాలా కాలం వాద ప్రతివాదాలు నడచాయి. ఇతడు స్థాపించిన కమిటీ 1977లో రద్దయ్యింది. ప్రొఫెసర్ పౌల్ కుర్ట్జ్ ఏర్పరచిన కమిటీ ఫర్ సైంటిఫిక్ ఇన్వెస్టిగేషన్స్ ఆన్ ది క్లెయిమ్స్ ఆఫ్ ది పారానార్మల్ (CSICOP) లో భారతదేశం నుండి ఇతడొక్కడే ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఇతడు జన్మతః హిందువే అయినా మూఢమైన ఆచారాలను పాటించలేదు. ఇతని తండ్రి మరణించినప్పుడు శ్రాద్ధకర్మలలో భాగంగా శిరోముండనం చేయించుకోవడానికి తిరస్కరించాడు. గ్రహణం పట్టినప్పుడు ఆహారం తీసుకుంటే ఏమీకాదని నిరూపించడానికి గ్రహణం సమయంలో భోజనం చేసి చూపించాడు. 1983లో భారత హేతువాద సంఘానికి అధ్యక్షుడిగా ఎంపికయ్యాడు. 1995లో భారత ప్రభుత్వం ఇతడిని కన్నడ డెవెలప్‌మెంట్ అథారిటీకి ఛైర్మన్‌గా నియమించింది.
హోసూరులో ఇతని పేరుమీద హెచ్.నరసింహయ్య మెమోరియల్ హైస్కూలు నెలకొల్పబడింది.
నిరాడంబరత
నిరుపేద కుటుంబంనుండి వచ్చిన హెచ్.ఎన్. ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించినప్పటికీ జీవితాంతం నిరాడంబరంగా ఉన్నాడు. బెంగుళూరు బసవనగుడిలో ఉన్న నేషనల్ కాలేజి బాలుర హాస్టల్‌లోని ఒక గదిలో 1945 నుండి 57 సంవత్సరాలకు పైగా (ఉపకులపతిగా ఉన్న కాలం మినహా) మంచం, బల్ల, కుర్చీ వంటి పరికరాలు ఏమీ లేకుండా ఒక చాప, పాత స్టూలు, చేతికందే దూరంలో ఒక టెలీఫోనులతో జీవించాడు. ఇతని కార్యాలయంలో ఆధునికమైన ఆర్భాటాలేవీ ఉండేవి కావు. ఇతడు కూర్చునే కుర్చీ వెనుక గోడకు ఐన్‌స్టీన్ ఫోటో దాని పక్కనే పెద్ద ? గుర్తు ఉండేది. ఆ ప్రశ్న సంకేతం తను నమ్మిన 'ప్రశ్నించనిదే దేనినీ విశ్వశించవద్దు' అనే సిద్ధాంతానికి ప్రతీకగా ఉండేది.
పురస్కారాలు
ఇతడి సేవలకు గుర్తింపుగా ఎన్నో పురస్కారాలు ఇతడిని వరించాయి. వాటిలో ముఖ్యమైన కొన్ని:
మరణం
ఇతడు జనవరి 31, 2005న తన 85వ యేట బెంగుళూరులోని ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మరణించాడు. అతని కోరిక మేరకు అతని స్వగ్రామం హోసూరులో అదే రోజు సాయంత్రం అంత్యక్రియలు జరిపారు. తన మరణం సంభవిస్తే ఆ రోజు శెలవు ప్రకటించకూడదని అతడు గట్టిగా నొక్కి చెప్పినా అతని మరణవార్త విని అతడిని ఎంతగానో అభిమానించే నేషనల్ కాలేజీ విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు తరగతులు వదలి వచ్చి అతడిని అంతిమ దర్శనం చేసుకున్నారు.
ఇది కూడా చూడండి
సత్య సాయి బాబా
వర్గం:1921 జననాలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:కర్ణాటక హేతువాదులు వర్గం:ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు వర్గం:కర్ణాటక భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:కర్ణాటక స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:2005 మరణాలు
శ్రీశాంత్
శాంతకుమరన్ శ్రీశాంత్  ఒక కళంకిత భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు. మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ కు పాల్పడి జీవితకాల నిషేధానికి గురయ్యాడు.
నేపధ్యము
జట్టులో ఒకప్పుడు కీలక బౌలర్‌గా ఎదిగిన కేరళ స్పీడ్‌స్టర్ శ్రీశాంత్‌కు ఆది నుంచీ దూకుడెక్కువే. తన ప్రవర్తనతో ఎన్నోసార్లు మందలింపునకు గురయ్యాడు. మైదానంలో ఏమాత్రం ఆవేశం ఆపుకోలేని తత్వంతో వివాదాస్పదంగా మారాడు. కేరళ తరఫున రంజీల్లో హ్యాట్రిక్ నమోదు చేసిన తొలి ఆటగాడిగా గుర్తింపు పొందిన శ్రీ అనవసరంగా ఉద్రేకపడే స్వభావంతో కెరీర్‌ను ఇబ్బందుల్లో పడేసుకున్నాడు. 2005లో చాలెంజర్స్ ట్రోఫీలో బాగా ఆడటంతో తొలిసారిగా జాతీయ జట్టుకు ఎంపికై ఆకట్టుకున్నాడు. ప్రత్యర్థి జట్టుకు ధారాళంగా పరుగులు ఇచ్చినా వికెట్లు తీయగలడని పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ఐపీఎల్ తొలి సీజన్‌లో పంజాబ్‌కు ఆడిన సమయంలో ముంబై ఆటగాడు హర్భజన్ సింగ్‌తో చెంప దెబ్బ తిని వార్తల్లోకెక్కాడు. ఆ తర్వాత కెప్టెన్ ధోని, భజ్జీతో పొసకగపోవడం ఇతడిని మరింత ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టింది. స్పాట్ ఫిక్సింగ్‌లో శ్రీశాంత్ పాత్ర ఉన్నట్టు ఢిల్లీ పోలీసులు ప్రకటించారు. 2013 సెప్టెంబరు 13, శుక్రవారం బీసీసీఐ ఈ 30 ఏళ్ల ఆటగాడిపై జీవిత కాలం వేటు వేయడంతో కెరీర్‌కు ఫుల్‌స్టాప్ పడింది.
యితర లింకులు
వర్గం:1983 జననాలు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:కేరళ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:కేరళ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ ట్వంటీ-20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
దుప్పట్లో మిన్నాగు (2019 సినిమా)
దుప్పట్లో మిన్నాగు 2019లో తెలుగులో విడుదలైన సస్పెన్స్ థ్రిల్లర్ సినిమా. ‘దిండు కింద నల్లత్రాచు’ నవల ఆధారంగా చిరంజీవి క్రియేషన్స్ బ్యానర్‌పై చల్లపల్లి అమర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ దర్శకత్వం వహించాడు. చిరాశ్రీ ,విశ్వజిత్, నవీన్ తీర్దహళ్ళ, సుబ్బరాయ శర్మ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టీజర్‌ను మార్చి 3న విడుదల చేసి, సినిమాను ఏప్రిల్ 27న విడుదల చేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2019 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా
బండిపోరా
బండిపోర్ లేదా బండిపోరా భారతదేశం కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్రంలోని బండిపోరా జిల్లాకు ప్రధాన కేంద్రస్థానం.ఇది ఆసియాలో రెండవ అతిపెద్ద మంచినీటి వులర్ సరస్సు ఉత్తర ఒడ్డున ఉంది.శ్రీనగర్‌లోని నిషాత్ బాగ్ మాదిరిగానే బండిపోరాలో చప్పరం తోట ఉంది.బండిపోరా మూడు వైపులా పర్వతాలతో, నాల్గవ వైపు వూలర్ సరస్సుతో నిర్మించారు.బండిపోరా మూడు 'ఎ' లకు అనగా అలీమ్ (జ్ఞానం),అడాబ్ (మంచి అలవాట్లు లేదా సాహిత్యం),ఆబ్ (నీరు)లకు ప్రసిద్ధి చెందింది.జానపద కథల నుండి తెలిసినట్లుగా,బండిపోరా పేరు బండ్ ఆఫ్ వులర్ నుండి,బండ్ ఇ పూర్ గా, స్థానిక జానపద గానం బృందాల నుండి (బాడ్) బాండ్ ఇ పూర్ గా లేదా పరివేష్టిత (బ్యాండ్) భౌగోళిక స్థానం నుండి బంద్ ఇ పూర్ గా రూపాంతరం చెందింది.
భౌగోళికం
బండిపోరా వూలర్ సరస్సు ఒడ్డున ఉంది.ఇది ఒక పెద్ద మంచినీటి సరస్సు.ఇది చాలా వలస పక్షులకు నిలయం.అనుకోకుండా నదీ జలాల మురుగునీరు ప్రవాహం వూలర్ సరస్సును ముంచెత్తటం వలన సరస్సు కలుషితమై,ఆల్గే మహమ్మారి పెరుగుదలకు దారితీసింది.ఇది సరస్సును,దానితో సహాజీవితాన్ని చేయుచున్న వలస పక్షులను భయంకరంగామారింది.వూలర్‌ కాలుష్యానికి ప్రధానకారణం జీలంనది. శ్రీనగర్, చుట్టుపక్కల ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చే వ్యర్థాలన్నింటినీ జీలంనది తీసుకువెళ్ళి వూలర్‌లో నింపుతుంది.దక్షిణ ఆసియాలో అత్యంత ధనిక చిత్తడినేల,ఆసియాలో అతిపెద్ద మంచినీటి సరస్సు అయినప్పటికీ,వూలర్‌ను కాపాడటానికి ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదు.బండిపోరా రాజ్ధన్, గురేజ్, ట్రాగ్బాల్ లాంటి అధిక ప్రాంతాలకు ఒక పునాది పట్టణం
సిండిక్ పట్టు రహదారి ద్వారా ఉత్తర భారతదేశం,మధ్య ఆసియా అనుసంధానించటానికి మధ్య బండిపోర్ ఒక కలిపే స్థానంలాంటింది. పజల్‌పోరా గ్రామంలో ఒక విదేశీ వస్తువులపై సుంకం విధించే కేంద్రం, దేశాంతర ప్రవేశ తనిఖీ విభాగం గతంలో ఉండేవి.ఇప్పుడు అవి అటవీ తనిఖీ కేంద్రంగా మారింది.బండిపోరా‌ను వాస్తవంగా,మధ్య ఆసియాకు ప్రవేశద్వారం అని కూడా అంటారు.స్కార్డు, గురేజ్, బండిపోరాల మధ్య బలమైన సంబంధాలు ఉన్నాయి.
తాలూకాలు
బండిపోర్ ఏడు తాలూకాలు విభజించబడింది
జనాభా
2001 భారతదేశ జనాభా లెక్కల ప్రకారం బండిపోరా జనాభా 25,714. జనాభాలో పురుషులు 54%, స్త్రీలు 46%. బండిపోరా లో గ్రామీణ ప్రాంత అక్షరాస్యతా రేటు 57.82%. ఇది జాతీయ అక్షరాస్యతా సగటు 59.5% కంటే తక్కువ. ఇందులో పురుషులు 65% కాగా స్త్రీలు 35% అక్షరాస్యత కలిగి ఉన్నారు. జనాభాలో 6 సంవత్సరాల వయస్సు కంతే తక్కువ ఉన్నవారు 12 శాతం ఉన్నారు.
మురిపిండి
లక్షణాలు
దీనికి క్యట్కిన్ రకమైన పుష్పగుచ్ఛము ఉంది.
బాహ్య లక్షణాలు
ఇది ఒక సాధారణ హెర్బ్.దీని ఆకులు అండాకారంలో ఉండి 75 cm పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. పువ్వులు ఏకలింగ, ఆకుపచ్చని రంగులో ఉంటాయి.
ప్రత్యేక లక్షణాలు
ఇది అనువైన వాతావరణములో ప్రపంచంలోని నూతన ప్రాంతాలకు పరిచయం చేయబడింది. ఇది చాలా చోట్ల ఒక కలుపుగా పరిచయం చెయ్యబడింది.
ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యత
పశ్చిమ, తూర్పు ఆఫ్రికాల్లో ఈ మొక్కని ఒక ఔషధ మొక్కగా ఉపయోగిస్తారు. ఈ మొక్కకి సంప్రదాయ తమిళుల సిద్ధ వైద్యంలో అత్యున్నత గౌరవము ఉంది. ఇది శరీరంలో చైతన్యం నింపుతుంది అని నమ్ముతారు.
ఉపయోగాలు
కుప్పింట చెట్టు
కుప్పింట ఆకులు 9, మిరియాలు 9, కొంచం ముద్ద కర్పూరం కలిపి నూరి శనగ గింజ అంత మాత్రలు కట్టి ఉదయం, సాయంత్రం నీటితో తీసుకుంటూ పథ్యం చేస్తూ పాలు తీసుకుంటూ ఉండిన కామెర్లు హరించును
ఆకుల పసరు పూసిన చర్మరోగాలు నయం అగును.
దీని ఆకుల పసరు గేదెవెన్నలో కలిపి ఇచ్చిన మూర్ఛరోగం నివారణ అగును.