cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
శివపురాణం
శివమహా పురాణం భాగం: 34
ఒకరోజున అటునుంచి ఒక వెర్రివాడు వెళ్ళిపోతున్నాడు. ‘అయ్యో, ఈ పిల్లవాడు ఈ పాలనన్నిటిని ఇసుకలో పోసేస్తున్నాడు. ఇంకా ఆవులు ఎన్ని పాలిచ్చునో’ అని వెళ్ళి ఆ పిల్లవాడి తండ్రికి చెప్పాడు. చెప్తే యచ్చదత్తనుడికి కోపం వచ్చింది. ‘రేపు నేను చూస్తాను’ అని చెప్పి మరుసటి రోజున కొడుకు కన్నా ముందే బయలుదేరి అడవిలోకి వచ్చి ఆవులు మేసేచోట చేట్టిక్కి కూర్చున్నాడు. పూర్వకాలం క్రూర మృగములు ఎక్కువ. అందుకని కర్ర గొడ్డలికూడా తనతో తెచ్చుకుని చెట్టెక్కి కూర్చున్నాడు. కాసేపయింది. కొడుకు ఆవులను తీసుకువచ్చి అక్కడ ఆవులను విడిచిపెట్టాడు. ఆవులు అక్కడ మేత మేస్తున్నాయి. ఈయన సైకత లింగమును తయారుచేసి సైకతప్రాకారములతో శివాలయ నిర్మాణం చేశాడు.తరువాత చక్కగా ఈ ఆవులు తమంత తాముగా విడిచిపెట్టిన పాలతో రుద్రం చదువుతూ అభిషేకం చేసుకుంటున్నాడు. ఆయన మనస్సు ఈశ్వరుని యందు లయం అయిపోయింది. ఆటను పరవశించిపోతూ సైకత లింగమునకు అభిషేకం చేస్తున్నాడు. అవును అతడు చెప్పింది నిజమే. వీడు ఇసుకలో పాలు పోస్తున్నాడని దూరంగా చెట్టు మీద ఉన్న తండ్రి చెట్టు దిగి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి పెద్ద పెద్ద కేకలు వేసి పిల్లాడిని భుజముల మీద కొట్టాడు. ఆ పిల్లవాడికి బాహ్యస్మృతి లేదు. అతని అభిషేకం చేస్తున్నాడు. కోపం వచ్చిన తండ్రి తన కాలితో అక్కడి సైకత లింగమును తన్నాడు. అది ఛిన్నాభిన్నమయిందో అప్పుడు ఆ పిల్లవాడికి బాహ్యస్మృతి వచ్చింది. తండ్రి వచ్చినప్పుడు గొడ్డలి అక్కడ పెట్టాడు. ఈ పిల్లవాడు వచ్చినవాడు తండ్రియా లేక మరొకడా అని చూడలేదు. ఏ పాదము శివలింగమును తన్నిందో ఆ పాదము ఉండడానికి వీలులేదని గొడ్డలి తీసి రెండు కాళ్ళు నరుక్కుపోయేటట్లు విసిరాడు. తండ్రి రెండు కాళ్ళు తొడలవరకు తెగిపోయాయి. క్రిందపడిపోయాడు. నెత్తుటి ధారలు కారిపోతున్నాయి. కొడుకు చూశాడు. ‘శివలింగమును తన్నినందుకు నీవీ ఫలితం అనుభవించవలసిందే’ అన్నాడు. నెత్తురు కారి తండ్రి మరణించాడు. ఆశ్చర్యంగా అక్కడ ఛిన్నాభిన్నమయిన సైకతలింగంలోంచి పార్వతీపరమేశ్వరులు ఆవిర్భవించారు. నాయనా, ఇంత భక్తితో మమ్మల్ని ఆరాధించావు. అపచారం జరిగిందని తండ్రి అనికూడా చూడకుండా కాళ్ళు రెండూ నరికేశావు. మనుష్యుడవైపుట్టి తపస్సు చేయకపోయినా వరం అడగకపోయినా నీకు వరం ఇస్తున్నాను. ఇవాల్టి నుండి నీవు మాకుటుంబంలో అయిదవవాడవు. నేను, పార్వతి, గణపతి, సుబ్రహ్మణ్యుడు. అయిదవ స్థానం చండీశ్వరుడిదే. నిన్ను చందీశ్వరుడు అని పిలుస్తారు. ఇకనుంచి సాధారణంగా లోకంలో వివాహం అయిపోతే ఆ విడిచి పెట్టిన దానిని పత్నీ భాగం అని పిలుస్తారు. భార్యకు దానిని తినే అధికారం ఉంటుంది. దానిని ఎవరు బడితే వారు తినెయ్యకూడదు. భార్య కొక్కదానికే ఆ అధికారం ఉంటుంది. అది పత్నీభాగం. కానీ శంకరుడు ఎంత అనుగ్రహం చేశాడో చూడండి. పార్వతీ నేను ఈవేళ చండీశ్వరుడికి ఒక వరం ఇచ్చేస్తున్నాను. నీవు అంతఃపురంలో నాకు భోజనం పెడతావు కదా. నేను తిని విడిచిపెట్టిన దానిని చండీశ్వరుడు తింటూంటాడు. వేరొకరు తినరాదు’ అన్నాడు.
ఆ చండీశ్వరుడు ఎప్పుడూ శంకరుని ధ్యానం చేస్తూ ఉత్తరముఖంలో కూర్చుని ఉంటాడు. చండీశ్వరుడు బహిర్ముఖుడై ఉండడు. నందీశ్వరుడి లాగే ఆయన కూడా. ఎప్పుడూ కళ్ళు మూసుకుని ఉంటాడు. ఎప్పుడూ శివ ధ్యాన తత్పరుడై ఉంటాడు. ఆయనను పిలిస్తే ఆయనకు కోపం వస్తుంది. అందుకని ఆయనకు ‘ధ్వనిశ్చండుడు’ అని పేరు. మనలో చాలామంది తెలిసీ తెలియక శివాలయంలో కొట్టిన కొబ్బరికాయ ఇంటికి తీసుకువెళ్ళకూడదని గోడల మీదపెట్టి వెళ్లిపోతుంటారు. ప్రసాద తిరస్కారం మహాదోషం. అలా వదిలి పెట్టి వెళ్ళకూడదు. శాస్త్ర ప్రకారం ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళినపుడు చిన్న చిటిక మాత్రం వెయ్యాలి.అందుకే ఆయనకి చిటికల చందీశ్వరుడు అని పేరు. చిటిక వేస్తే ధ్యానమునందు ఉన్నవాడు కళ్ళు విప్పి కోపంగా చూస్తాడు. ఓహో మా స్వామిని ఆరాధించావా? ప్రసాదం తీసుకున్నావా? సరి అయితే తీసుకు వెళ్ళు’ అంటాడు. ఆయనకు చూపించిన తర్వాత ఆ ప్రసాదం మీద మీకు పూర్ణాధికారం ఉంటుంది. దానిని మీరు ఇంటికి తీసుకువెళ్ళవచ్చు. లోపల శివుడికి ఒక ముక్క ఉండిపోయింది. అది చండీశ్వరునికి వెళ్ళిపోతుంది. మీకు ఇచ్చినది ప్రసాద రూపము. దానిని మీరు గుడియందు విడిచి పెట్టి వెళ్ళిపోతే మీ కోరిక తీరదు. అందుకని శివాలయంలో ఇచ్చిన కొబ్బరి చెక్కలు గాని, ప్రసాదం కానీ అక్కడ వదిలిపెట్టేయ్యకూడదు. నంది మీద పెట్టడం కాదు. చండీశ్వర స్థానమునందు తప్పట్లు కొట్టకూడదు. చిటిక చిన్నగా మాత్రమే వేయాలి. అంత పరమ పావనమయిన స్థితికి చేరిన వాడు చండీశ్వరుడు.
ద్రవిడ దేశంలో శివాలయంలో ఊరేగింపు జరిగితే నందిని తీసుకు వెళ్ళరు. చండీశ్వరుడు ఉంటాడు ఉత్సవ మూర్తులలో. పార్వతీ పరమేశ్వరులు, గణపతి, సుబ్రహ్మణ్యుడు, చండీశ్వరుడు ఈ అయిదింటిని ఊరేగింపుగా తీసుకువెడతారు. పరమేశ్వరుడు చండీశ్వరునికి అయిదవ స్థానం ఇచ్చారు. ఒక్కసారి శివాలయంలోకి మనం గడపదాటి అడుగుపెడితే అటువంటి మూర్తులను దర్శనం చేసి శివలింగ దర్శనం చేసి అమ్మవారిని చూస్తాము. మన భాగ్యమే భాగ్యం. అందుకే శివాలయం విష్ణ్వాలయం ఈ రెండూ లేని ఊరు పూర్వం ఉండేది కాదు. ఈ రెండూ ఉండి తీరాలి. మనదేశం అంతటి భాగ్యవంతమయిన దేశం.
శివమహా పురాణం భాగం: 35
మనం శివాలయమునకు వెళ్ళినప్పుడు ఎదురుగుండా ముందు దర్శనం ఇచ్చే భగవన్మూర్తి నందికేశ్వరుడు. నందీశ్వర దర్శనం చేసి శివాలయంలోకి ప్రవేశించాలని శైవాగమం చెప్తోంది. శివాలయం ద్వారపాలకులు దిండి, మొండి. విష్ణ్వాలయం ద్వారపాలకులు జయవిజయులు. విష్ణ్వాలయంలో అయితే గరుడాళ్వారు ఉంటారు. శివాలయంలో శివలింగం ఎంత ముఖ్యమో నందీశ్వరుడు అంత ముఖ్యం. ఇక్కడ వృషభ రూపమై ఒక పశువు శివుడి ముందు కూర్చునే అధికారం ఎలా పొందింది? దీనిని మనం జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి. మనం శివాలయపు మెట్లు దాటి లోపలికి వెళ్ళగానే మనకి ముందుగా ధ్వజ స్తంభం కనపడుతుంది. దాని తర్వాత నందీశ్వరుడు కనపడతాడు. ఆ నందీశ్వరుడు అసలు అలా ఎందుకు ఉంటాడు అనే విషయం మీకు అర్థం అయితే జీవితంలో మీరు నూరు మెట్లు ఒక్కరోజు ఎక్కేసినట్లు.
పూర్వం శిలాదుడు అనే మహర్షికి చిత్రమయిన కోరిక కలిగింది. ఆయన ఇంద్రుని గురించి గొప్ప తపస్సు చేశాడు. దేవేంద్రుడు ప్రత్యక్షం అయి నీకు ఏమి కావాలి? అని అడిగాడు. అపుడు శిలాదుడు ‘నాకు అయోని సంభవుడు, చిరంజీవి, పరమ భక్తుడయిన కుమారుడు కావాలి’ అన్నాడు. అపుడు దేవేంద్రుడు ‘నాకే శాశ్వతత్వము లేదు. నాకే చిరంజీవిత్వం లేదు. అటువంటప్పుడు ఎదుటివాళ్ళకు నేను ఎలా ఇవ్వగలను? ఇవ్వలేను. పరమశివుడు మాత్రమే ఇవ్వగలడు. కాబట్టి నువ్వు ఆ శంకరుడి గురించి తపించు’ అన్నాడు. అపుడు శిలాదుడు శివుని గురించి తపస్సు మొదలుపెట్టాడు. కొద్దికాలం గడిచేసరికి శిలాదుని రూపం అక్కడలేదు. ఆస్థిపంజరం ఒక్కటే ఉంది. శంకరుడు ప్రమథగణములతో, పార్వతీ సహితుడై, సుబ్రహ్మణ్య, గణపతులతో కలిసి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అయినా శిలాదుడు బహిర్ముఖుడు కాలేదు. అపుడు శంకరుడు తన కుడికాలు పైకెత్తి కుడికాలి బొటనవ్రేలితో ఆయన మూడవకన్ను అనగా జ్ఞాన నేత్రం ఉండే ఆజ్ఞాచక్రం దగ్గరపెట్టి ఆపాడు. అప్పుడు శిలాడుడు బహిర్ముఖుడు అయ్యాడు. శంకరుడు ‘శిలాదా, నీవు దేనిని గురించి తపస్సు చేశావు? అని అడిగాడు. అపుడు శిలాదుడు ‘నీలాంటి కొడుకు, అయోనిజుడు, పరమభక్తుడు నాకు కొడుకుగా కావాలి అన్నాడు. ఈమాట అనేసరికి శంకరుడు నవ్వి నాలాంటి కొడుకు వేరొకడు లేదు. నీ భక్తికి లొంగిపోయాను. కనుక నేనే నీకొడుకుగా వస్తాను’ అని చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు.
కొంతకాలం గడిచిపోయింది. ఒకనాడు శిలాదుడు పరమశివ సంబంధమయిన ఒక యజ్ఞకార్యమును నిర్వహించడం కోసం భూమిని దున్ని యజ్ఞశాలా నిర్మాణం చేసి అగ్నిహోత్రములను వ్రేల్చడం కోసమని కొన్ని గుండములను ఏర్పాటు చేసి ఆ యజ్ఞ నిర్వహణ చేస్తున్నాడు. అప్పుడు ఆ యజ్ఞ వాటికలో ఉన్న అగ్నిగుండంలోంచి ఒక మూర్తి ఆవిర్భవించాడు. ఆ వచ్చినవాడు చంద్రరేఖవంటి కిరీటం ధరించి ఉన్నాడు. ఏ విధమైన మలినము లేకుండా ప్రకాశించి పోతున్న తెల్లని శరీరం మీద అలదిన భస్మంతో కూడిన శరీరం కలిగి ఉన్నాడు. నాలుగు భుజములు కలిగి ఉన్నాడు. పరమశివుని అంశ చేత బాలశివుడా అన్నట్లుగా ఆవిర్భవించాడు. ఆ పిల్లవాడిని చూడగానే శిలాదుడు పొంగిపోయాడు. ఆ పిల్లవాడిని చూడగానే ఎక్కడలేని ఆనందం పొంగి పొరలింది కాబట్టి నందీ అని పిలిచాడు. ప్రజలందరూ చూసి పొంగిపోతుండగా ఆ పిల్లవాడు దినదినప్రవర్ధమానం అవుతున్నాడు.
శిలాదుడు శివుడిని నీలాంటి కొడుకు కావాలని అడిగినప్పుడు పరమశివుడు వెంటనే ‘ఆదివృషభము’ను పిలిచాడు. దానికి ధర్మము అని పేరు. నీవు ధర్మ స్వరూపంగా నా స్వరూపంగా నందీశ్వరుడుగా శిలాదుడికి అయోనిజుడిగా జన్మించు అని శాసనం చేశాడు. అందుకని ఆయన ముందు బాలశివుడిగా దర్శనం ఇచ్చాడు. శివునికి తనకి అభేదం చెప్పడానికి అలా దర్శనం ఇచ్చాడు. బాలశివుడయి ఉన్నాడు. కొంతకాలం అయిన పిమ్మట ఒక ఆశ్చర్యకరమయిన సంఘటన జరిగింది. కొంతమంది దేవతలు వచ్చి శిలాడుడితో అన్నారు ‘అయ్యో శిలాదుడా నువ్వు ఎటువంటి స్వరూపమును కోరావో అటువంటి స్వరూపమును నీ పిల్లవానికి ఇచ్చారు. కానీ పిల్లవాడిది అల్పాయుర్దాయం. ఆయన జ్ఞానము చేత చిరంజీవి అవుతాడు కానీ శరీరం చేత చిరంజీవి కాడు. ఈ పిల్లవాడి ఆయుర్దాయం అయిపొయింది’ అని చెప్పారు. ఈ మాటలకు శిలాదుడు బాధపడి శోకిస్తున్నాడు. అపుడు పిల్లవాడయిన నందీశ్వరుడు ‘నాన్నగారూ, ఎందుకంత బాధపడతారు? నేను శంకరుని గూర్చి తపస్సు చేస్తాను’ అని చెప్పి మార్కండేయుడు ఎలా తపస్సు చేశాడో అలాగే ఈయన కూడా తపస్సు ప్రారంభించాడు. ఈయన చేసిన తపస్సు చేత ప్రీతిచెందిన శంకరుడు ప్రత్యక్షమయి నీవు ఎప్పటికీ చిరంజీవివే. నామీద నీకు ఎంత పూనిక ఉన్నదో చూడడం కోసమని ఈ పరీక్ష చేశాను. నీ పూజకు నీ తపస్సుకు నేను పరవశించాను అని చెప్పి తన మెడలో ఉన్న బంగారు పద్మములతో కూడిన హారమునొకదానిని ఎదురుగుండా వున్నా పిల్లవాడి మెడలో వేశాడు. ఆ మాలను మెడలో వేయగానే పిల్లవాడికి కూడా మూడవకన్ను వచ్చింది. శివునికి అయిదు ముఖములు ఎలా ఉంటాయో అలా అయిదు ముఖములు వచ్చాయి. పది భుజములు వచ్చాయి. ఈవిధంగా వచ్చి పిల్లవాడు శివునితో సమానంగా అలరారుతూ శివుని ఎదుట నిలబడ్డాడు. అపుడు అమ్మవారి పుత్రప్రేమతో పరవశించిపోతూ ఆ నందీశ్వరుడిని కొడుకుగా అక్కున చేర్చుకుంది. శివుడు తన జటాజూటంలో వున్నా నీళ్ళు తీసి ఆ పిల్లవాడి మీద చల్లాడు. అవి నందీశ్వరుడినుండి జాలువారి ‘త్రిశ్రోట, జటోదక, స్వర్ణోదక, జంబూనది, వృషధ్వని’ అను పేర్లు గల అయిదు నదులుగా ప్రవహించాయి. ఈ అయిదు నదులు ప్రవహిస్తున్న మధ్యప్రదేశంలో పరమేశ్వరుడు ప్రతిష్ఠచేసిన శివలింగం ఒకటి ఉంది. ఆ అయిదు నదులలో స్నానం చేసి అక్కడి శివలింగమును ఎవరు అర్చిస్తారో వారికి మోక్షం ఇవ్వబడుతుంది అని శాస్త్రం చెప్పింది. పార్వతీదేవి ఆ పిల్లవాడిని ప్రమథగణములకు నాయకునిగా చేయవలసినదని శివుని అభ్యర్థించింది. వెంటనే శివుడు ఆ పిల్లవానిని కూర్చోబెట్టి ప్రమథగణములన్నింటికి నాయకునిగా అభిషిక్తం చేశారు.
ఈవిధంగా అభిషిక్తం చేయబడిన వానికి తగిన కాంతను చూసి వివాహం చేద్దామని పార్వతి శివునకు చెప్పింది. ఆయనకు తగిన భార్యగా మరుత్తుల కుమార్తె ‘సుయశ’ను నిర్ణయించి వివాహం చేశారు. పిమ్మట శివుడు నందీశ్వరునితో ‘నీవల్ల నీతండ్రి తరించాలి కదా. నీ తండ్రిని, తాతని కూడా సమున్నతమయిన అధికారం కలిగినటువంటి ప్రమథగణముల స్థితిలోకి తీసుకువస్తున్నాను. వారు కూడా నన్ను సేవించుకుంటారు’ అన్నాడు. ఇప్పుడు శిలాదుడు ప్రమథగణములలో ఒకడిగా చేరిపోయాడు. ప్రమథగణములకు నాయకుడు తన కొడుకు నందీశ్వరుడు. ఇదీ వాళ్ళ గొప్పతనం. ఇది నందికేశ్వరుడి చరిత్ర. శివుడు నందీశ్వరునికి మరొక వరం ఇచ్చాడు. ‘నీవు ఎప్పుడయినా ఎక్కడికయినా వెళ్ళి ఉంటే నేను కూడా అక్కడికి వచ్చేసి ఉంటాను. నేను ఎక్కడయినా ఉంటే నీవు కూడా అక్కడ ఉంటావు. శివాలయములలో నా ఎదురుగుండా నీవు ఉండాలి’ అని చెప్పాడు. కాబట్టి నందీశ్వరుడు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ శివుడు ఉంటాడు. శివుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ నందీశ్వరుడు కూడా ఉంటాడు. ఎవరయినా నందికేశ్వర చరిత్రను చదివినా చేతులొగ్గి నమస్కరిస్తూ వినినా నందికేశ్వరుని వైభవమును మనసులో తలంచుకొని మురిసిపోయినా వారికి భగవంతుడు ఇహమునందు సమస్త సుఖములను యిచ్చి అంతమునందు ఇదివిని పరవశించి పోయిన వారిని ఈశ్వరుడు తన ప్రమథగణములలో ఒకరిగా చేర్చుకుంటాడు అని అభయం ఇవ్వబడింది.
నందీశ్వరుడు ఆదివృషభం కాబట్టి ఆయన వృషభ రూపంలో ఉంటాడు. శివాలయంలో శివలింగ దర్శనం చేసేటప్పుడు నందీశ్వరుడి ప్రక్కనుంచి వెళ్ళడం కానీ, నందికి శివుడికి మధ్యలో వెళ్ళడం కానీ చేయరాదు. తోక పక్కకు పడేసి వృషణములు కనపడేటట్లుగా నందీశ్వరుని మూర్తి పడుకుని ఉంటుంది. ఎడమచేతి బొటనవ్రేలిని ఎడమచేతి చూపుడు వ్రేలిని నంది కొమ్ముల మీద వేసి కుడిచేతితో ఆయన వృషణములను పట్టుకుని రెండు వేళ్ళ మధ్యలోంచి శివలింగమును చూస్తూ ‘హరహర మహాదేవ శంభోశంకర’ అని అనాలి. ఇలా ఎవడు అన్నాడో వాడు కైలాసమునందు శంకరుడిని దర్శనము చేసిన పుణ్యమును వాడి ఖాతాలో వేస్తారు. కాబట్టి నందీశ్వరుడి శృంగముల మధ్య నుంచి తప్ప శివలింగ దర్శనం చేయరాదు. నందీశ్వరుడు జీవుడికి సంకేతం. శివుడు బ్రహ్మమునకు సంకేతం. జీవ బ్రహ్మల మధ్య భేదము చెప్పడం కానీ మధ్యలోకి వెళ్ళడం కానీ చేయరాదు. కాబట్టి ఎప్పుడూ అలా దర్శనం మాత్రం చేయకూడదు. దానికి ఒకే ఒక్క మినహాయింపు ఉంది. శివలింగమునకు సాయంకాలం కవచం పెడతారు. అలా కవచం తొడిగి ఉంటే మాత్రం శివలింగమును శృంగములలోంచి చూడనక్కరలేదు. మీరు తిన్నగా శివ దర్శనం చేయవచ్చు.
అరటిపండు ముక్కలు పట్టుకు వెళ్ళి నందీశ్వరుడి మూతికి రాయడం, కార్తిక దీపముల పేరు చెప్పి నందీశ్వరుడి తోకకింద పెట్టేయడం వంటి పనులు మిక్కిలి పాపభూయిష్టములు. మనం పుణ్యం పేరుతో హద్దులేని పాపములు చేస్తుంటాము. అలా చెయ్యకూడదు. నందీశ్వరుడి శృంగములలోంచి శివలింగ దర్శనం చేసిన తర్వాత ఆగి నందీశ్వరునికి నమస్కరించి
222
అని అడగాలి. నందీశ్వరుడు నాలుగు పాదములతో చక్కగా పడుకుని ఉంటాడు. బసవయ్య ధర్మమునకు మారుపేరు. ఆ ధర్మము మీదనే శివుడు అధిరోహించి ఉంటాడు. నందీశ్వరుడు మీకొక పాఠమును నేర్పుతూ ఉంటాడు. ఆయన ఎప్పుడూ శివుడినే చూస్తూ ఉంటాడు. అలాగే మీకు లోకమునందు ఎప్పుడూ ఈశ్వరుడినే చూడడం అలవాటు కావాలి.
ఆంద్రదేశంలో నందిమండలం’ అనే ప్రాంతంలో నవనందులుగా తపస్సు చేశాడు. అవే ప్రథమనంది, నాగనంది, శివనంది, కృష్ణ (విష్ణు) నంది, మహానంది, గరుడనంది, గణేశనంది, సోమనంది, భానునంది అనునవి. నంది తపస్సు చేసిన ప్రతి చోట ఒక శివలింగం ఉంటుంది. ఆయనకి ‘నందివిద్య’ అని పేరు. అయ్యగారి అనుగ్రహమును ఎంత పొందాడో అమ్మవారి అనుగ్రహమును కూడా అంతే పొందాడు. అమ్మవారు తన విద్యా రహస్యమునంతటిని నందికి చెప్పింది. అమ్మవారి శ్రీవిద్య నందీశ్వరుడి ద్వారా వచ్చింది. అందుకే లలితా సహస్రనామంలో ‘నందివిద్యానటేశ్వరీ’ అని ఒకమాట ఉంది.
నందీశ్వరుని ప్రజ్ఞ చాలా గొప్పది. ఇప్పటికీ మనకి ‘చరనంది’ అని ఒకటి ఉంటుంది. ‘స్థిరనంది’ అంటే కదలని నంది. చరనంది కదులుతుంది. పూర్వం శివాలయములలో రెండు నందులు పెట్టేవారు. ఒకటి స్థిరనంది, రెండవది చరనంది. పూర్వం అంత తొందరగా వెళ్ళడానికి వైద్యులు దొరికేవారు కారు. శివుడే మొదటి వైద్యుడు. ఆ చుట్టుపక్కల ఎవరికయినా ప్రసవం అవక బిడ్డ అడ్డం తిరిగితే వాళ్ళని తీసుకువెళ్ళడం కుదరకపోతే తల్లీ బిడ్డా బతకాలంటే వైద్యుడి దృష్టిపడాలి. అంతరాలయంలోంచి అది కుదరదు కనుక చరనందికి శివుడికి అభేదం కనుక గబగబా ఆవిడను ముఖమండపం వద్దకు తీసుకువచ్చి తలుపులు తీయించి ఆవిడ బాధపడుతున్నవైపుకి చరనందిని తిప్పేవారు. చరనందిని ప్రసవమునకు బాధపడుతున్న ఆవిడ వైపు తిప్పగానే ఆవిడ చాలా సులువుగా ప్రసవం అయ్యేది. అందుకే పూర్వం శివాలయములలో చరనంది ఉండేది. నందీశ్వరుడు అంతటి మహానుభావుడై ఈ లోకమును రక్షించాడు.
శివమహా పురాణం భాగం: 36
ఒకనాడు లింగావిర్భావకాలమునందు ఒకానొక కల్పంలో బ్రహ్మకి శ్రీ మహావిష్ణువుకి ‘నేను అధికుడను అంటే నేను అధికుడను’ అని వాదోపవాదం జరిగింది. వీరి మధ్య వాదోపవాదం జరుగుతుండగా అది తీవ్రస్థాయిని పొందుతుంటే దేవతల మొరవిన్న పరమేశ్వరుడు ఒక జ్యోతి స్తంభంగా వారిమధ్య ఆవిర్భవించాడు. దాని ఆది కనుక్కోవడానికి శ్రీమహావిష్ణువు వరాహరూపంలో భూమిని తవ్వుకుంటూ వెళ్ళారు. బ్రహ్మగారు హంసవాహనం ఎక్కి దాని చివర కనుక్కుందుకు వెళ్ళారు. బ్రహ్మగారు వెళుతూ ఉండగా కేతకీ పుష్పం (మొగలి పువ్వు) ఒకటి క్రింద పడింది. దానిని నీవు ఎక్కడి నుంచి వస్తున్నావు?” అని అడిగారు. అపుడు మొగలిపువ్వు ఎవరో ఒక మహానుభావుడు పరమభక్తితో నన్ను శంకరుడి మీద వేశాడు. అక్కడి నుంచి నేను క్రింద పడ్డాను. మీరు ఎక్కడికి వెడుతున్నారు?” అని అడిగింది. అపుడు బ్రహ్మగారు నాకొక ఉపకారం చేస్తావా?’ అని అడిగాడు. ఏమిటి కావాలి మీకు?” అని అడిగింది మొగలిపువ్వు. ఆయన “క్రింద శ్రీమన్నారాయణుడు ఉంటారు. నేను ఆ పైభాగమును చూశానని సాక్ష్యం చెప్తావా? అని అడిగాడు. చెప్తాను అన్నది మొగలి పువ్వు. బ్రహ్మగారు మొగలిపువ్వుతో కలిసి క్రిందకు వచ్చారు. శ్రీమహావిష్ణువును ఆయన చూసి వచ్చారా? అని అడిగారు. అపుడు విష్ణువు నాకు కనపడలేదు. ఎంతదూరం వెళ్ళినా నేను కనుగొనలేకపోయాను అన్నారు.
అపుడు బ్రహ్మ గారు నేను చూసి వచ్చాను. సాక్ష్యం ఈ కేతకీ పుష్పం అన్నారు. ఇప్పుడు జ్యోతి స్తంభంగా ఉన్న పరమాత్మ సాకారమును పొంది బ్రహ్మగారితో బ్రహ్మా నీకు దర్శనం అయిందని అబద్ధం ఆడావు. కాబట్టి నీకు భూమియందు పూజ లేకుండుగాక! కానీ బ్రహ్మ స్థానమని ఒక స్థానం ఉంటుంది. ఆ స్థానమునందు ఆవాహన పొంది నీవు గౌరవింపబడుతుంటావు. మహావిష్ణువు నేను చూడలేదు అని చెప్పారు కాబట్టి నాతో సమానంగా ఆయనకు వైభవోపేతంగా పూజలు ఉంటాయి. ఆ ఉత్సవములకు నీవు ఆధిపత్యం వహిస్తూ ఉంటావు. అందుకే బ్రహ్మోత్సవం అని బ్రహ్మగారి రథం ఉత్సవములకు ముందు నడుస్తుంది. కేతకీ పుష్పం అబద్ధం చెప్పింది కాబట్టి ఈ పుష్పం నా పూజయందు వినిమయం అవకుండుగాక! ఇప్పుడు కేతకీ పుష్పం నాకు పూజార్హత లేదా అని బాధపడింది. నాకు పూజింపబడవు కానీ నా భక్తులయిన వారు నిన్ను తలలో ధరిస్తారు. వారు ధరిస్తే నేను ఎక్కువ ప్రీతి పొందుతాను. పూజ జరిగే ప్రాంగణం మొగలి పువ్వులతో అలంకారం చేస్తే ప్రీతి పొందుతాను. అని చెప్పాడు. అలా ఏర్పడిన శివలింగం జ్యోతి స్తంభంగా ఏర్పడినదే మహాశివరాత్రి. ఇది మెల్లమెల్లగా లింగాకృతి తగ్గిపోయి కంటిచే చూడదగినటువంటి లింగాకృతిని పొందిన రూపమే అరుణాచలంలో ఉన్న కొండ. ఆ శివుడు నిర్దేశించిన తరువాత పూజ ప్రారంభమయిన రోజే మహాశివరాత్రి. కాబట్టి భగవత్ స్వరూపములు అన్నీ సమానములే. ఎన్ని దీపములు వెలుగుతున్నా వెలుగుతున్నది ఒక్క జ్యోతి రూపమే. ఇన్ని రూపములుగా ఉన్నది ఒక్కటే అని మీరు తెలుసుకోవాలనే జ్యోతిర్లింగం ఆవిర్భవించింది.
లింగము అరూపరూపి. ఉపాసనలో లింగోపాసన ఒక మెట్టు పైన ఉంటుంది. మీకు శివలింగమును చూపించి ఆ శివలింగం ఎటువైపు చూస్తోంది అని అడిగినట్లయితే దానికి సమాధానం చెప్పడం తేలికయిన విషయం కాదు. యథార్థమునకు మీరు శివాలయంలోపల కూర్చుని శివలింగమునాకు అభిషేకం చేయడం కన్నా రుద్రాధ్యాయంతో అర్చక స్వాములు అభిషేకం చేస్తుండగా బయట కూర్చుని కైమోడ్చి నమస్కరిస్తే దానివలన మీరు ఎక్కువ ప్రయోజనమును పొందుతారు. ఇది సాక్షాత్తు చంద్రశేఖరపరమాచార్య స్వామివారు చెప్పినమాట.
శివలింగంలో తూర్పుకు చూస్తున్న దానిని తత్పురుష ముఖము అంటారు. ఇది వాయువుకు అధిష్ఠానంగా ఉంటుంది. దీనివలన అజ్ఞానం కలుగుతుంది. దక్షిణమునకు చూసే ముఖమును అఘోర ముఖము అంటారు. ఇది అగ్నిహోత్రమును శాస్తిస్తుంది. అది అగ్నిహోత్రంగా ఉంటుంది లయం చేస్తుంది. ఇది మీ అజ్ఞానమును దహించేస్తూ జ్ఞానమును కూడా ఇస్తుంది. పశ్చిమానికి ఒక ముఖం చూస్తుంది. దీనిని సద్యోజాత ముఖం అంటారు. పశ్చిమ ముఖం నుండి పాలు, నీళ్ళు విభూతి, పళ్ళరసములు కారిపోతుంటే అది తడిసినప్పుడల్లా మీకు పరమేశ్వరుని అనుగ్రహం కలిగేస్తూ ఉంటుంది. అది భూసంబంధంగా ఉంటుంది. అది సృష్టికి కారణం అవుతుంది. అందుకే లోకంలో పిల్లలు పుట్టలేదని అంటే సుందరకాండ పారాయణం చేసుకోమని గాని, శివాభిషేకం చేసుకోమని గాని చెప్తారు. దుష్ట నక్షత్రంలో పిల్లాడు పుట్టాడు అని చెప్తే సుందరకాండ పారాయణ/శివాభిషేకం చేసుకోమని చెప్తారు. అపమృత్యువు వస్తుందేమోనని భయంగా ఉంది అంటే సుందరకాండ పారాయణం చేసుకోమని గాని, శివాభిషేకం చేసుకోమని గాని చెప్తారు. పీడకలలు వస్తున్నాయని చెప్తే సుందరకాండ పారాయణం చేసుకోమని గాని, శివాభిషేకం చేసుకోమని గాని చెప్తారు. ఈ రెండు క్రియలె చెప్తారు. ఎందుచేత? హనుమ శివాంశ. వర్షములు పడకపోతే శివలింగామునకు అభిషేకం చెయ్యండని చెప్తారు. అభిషేకం చేస్తే వామదేవ ముఖం కానీ తడిసినట్లయితే పరమేశ్వర అనుగ్రహం వలన వర్షములు పడతాయి. పైకి ఒక ముఖం చూస్తూ ఉంటుంది. దానిని ఈశానముఖం అంటారు. దీనిని సదాశివ అని పిలుస్తారు. ఇది ఆకాశ స్వరూపియై ఉంటుంది. ఇదే మోక్షమును కటాక్షిస్తుంది. ఈ అయిదు ముఖములతో పంచభూతములను శాసిస్తోంది. సృష్టి స్థితి లయ అజ్ఞాన మోక్షములకు కారకం అవుతుంది. సమస్త ఫలితములను ఇస్తుంది. కాబట్టి శివలింగం చల్లబడడం ఊరంతా చల్లగా ఉండడమే.
అసలు లింగమునకు బాహ్యమునందు ఏమీ లేదు. బ్రహ్మాండములన్నీ లింగాకృతిలోనే ఉన్నాయి. లింగమునకు పూజ చేస్తే సమస్త లోకములకు పూజ జరిగినట్లే. శివాలయమునకు వెళ్ళినపుడు ముఖ్యంగా ఎనిమిది కనపడతాయి. మనం ఒక అపచార ధోరణి చేస్తూ ఉంటాము. శివాలయం గోడకు ఆనుకోవడం, స్తంభాలను ఆనుకోవడం చేస్తుంటాము. ఆ గోడలు, స్తంభములు అన్నీ ఈశ్వర స్వరూపమే అయి ఉంటాయి. దేవాలయ గోడను కొట్టినట్లయితే శాస్త్రం ప్రకారం శివుడిని కొట్టినట్లుగానే పరిగణింపబడుతుంది. శివాలయంలో ఎనిమిది రూపములలో లింగం ఉంటుంది. అందుకే పూర్వం పెళ్ళిళ్ళు గాని, జరిగితే ధ్వజస్తంభం ఎక్కడివరకు కనపడుతోందో అక్కడ మేళతాళములు ఆపుచేసేవారు. గోపురంగా శివుడే ఉంటాడు. రెండవది శివుడు గర్భాలయ శిఖరంగా ఉంటాడు. ధ్వజస్తంభం శివుడు. ఇప్పటికీ కొన్ని దేవాలయములలో బలి పీఠమునకు, ధ్వజ స్తంభానికి అభిషేకం చేస్తారు. లోపల ఉన్న శివలింగమును మహాలింగం అని పిలుస్తారు. పెద్ద పెద్ద దేవాలయములలో కొన్ని మహాలింగముల మీద చారికలు ఉంటాయి. ఆ గీతలను బ్రహ్మసూత్రములు అని పిలుస్తారు. అవి సాధారణంగా స్వయంభూ లింగముల మీద ఉంటాయి.
శివాలయంలో ఉన్న ప్రధాన లింగమును ‘మూల లింగము లేక మహాలింగము’ అని పిలుస్తారు. చందీశ్వరుడు ఒక లింగము. ఇవి కాకుండా అర్చక స్వామి ఒక లింగము. అందుకే నందికి శివుడికి మధ్య అర్చకుడు వెళ్ళవచ్చు. శివాలయంలో దేవతామూర్తులు స్థానములు మారడానికి వీలులేదు. ఎంత పెద్ద శివాలయం అయినా సరే నైరుతిలో విఘ్నేశ్వరుడు, పడమట సుబ్రహ్మణ్యుడు, ఉత్తరమున చండీశ్వరుడు, దక్షిణమునందు దక్షిణామూర్తి, ఆగ్నేయంలో సోమస్కందుడు, ఈశాన్యము =నందు నటరాజు కాని, భైరవ మూర్తి కాని ఉండాలి.
శివ లింగారాధనం ఎలా చేయాలి అని తెలిసి చెయ్యగలిగితే వాడంత అదృష్టవంతుడు సృష్టిలో లేడు. అభిషేకం చేసేటప్పుడు శివలింగంపై నీటిని సన్నటి ధారగా పోయాలి. అంతేకానీ పంచపాత్రలో నీళ్ళు తీసుకుని ఉద్ధరిణతో పోయకూడదు. అభిషేక జలం తొక్కకూడదు. శివాభిషేకం గురు ముఖతః చేయడం చాలా మంచిది. ఫేంటు ధరించికాని, తోలు బెల్టు పెట్టుకుని గానీ గర్భాలయం లోపలి వెళ్ళకూడదు.
శివమహా పురాణం భాగం: 37
శివపురాణం వేదాంత సార సర్వస్వము. దీనిని వినిపించమని మహర్షులందరూ అడిగారు. ఇలా ఎందుకు చెప్పాడు సూతుల వారు అంటే ఒక వస్తువు గొప్పతనం చెప్పడం వలన దానియందు ఆదరణ, గౌరవము, శ్రద్ధ పెరుగుతాయి. అవి పెరిగితే విషయాన్ని సరిగ్గా గ్రహించగలవు. అందుకు పురాణంయొక్క మహిమని పేర్కొన్నాడు సూతుల వారు. "శంకరమ్ సంస్మరణ్ సూతః" - శంకరుని స్మరించి మొదలు పెట్టారు. అనామయుడైన శివుణ్ణి స్మరించి నేను చెప్తాను. ఆ శివుని స్మరించి మీరు వినండి. ఆమయము అంటే ఆధి, వ్యాధి, లోపములు, అజ్ఞానములు. ఆమయములు లేని వాడు శివుడొక్కడే. అందుకే ఆయన రోగంలేని పెద్ద డాక్టర్. అందుకే సంసార వైద్యః ఆయన. "భిషక్తమం త్వా భిషజాం శృణోమి" - అని ఉపనిషత్తు చెప్తున్నది. "ప్రథమో దేవ్యో భిషక్" అటువంటి ఆ వైద్య శిఖామణిని మనం స్మరించుకుంటున్నాం. నా ప్రయత్నం నేను చేస్తాను తరువాత మీఇష్టం అనే డాక్టర్ కాదు ఆయన. ఆయన చెయ్యి వేశాడా జబ్బు సమూలంగా నశిస్తుంది. అనామయం. అన్ని జబ్బులూ పోగొట్టేవాడు. అన్నింటికంటె పెద్ద జబ్బు సంసారం. దానికి వైద్యుడాయన. అందుకే భవరోగ హరుడు అని పేరు ఆయనకి.
అనేక కల్పములు గడిచి ప్రస్తుత కల్పం ప్రారంభమైనది. ఆ సమయంలో ఆరు సముదాయములుగా ఋషులు బ్రహ్మ దేవుని వద్దకు వెళ్ళి నమస్కరించి ఇలా అడిగారు. మా మధ్య ఒక తేల్చరాని వివాదం వచ్చింది ఏది గొప్పది? అని. సృష్టికర్తవైన గురువువు కనుక నాశరహితమైన బ్రహ్మమేది? అన్నింటికీ కారణమైనదేది? చెప్పమని అడిగారు.
అన్ని తత్త్వములకంటె పూర్వమందున్నవాడు. సృష్టి అంతా తత్త్వములతో కూడియున్నది. అవి సాంఖ్యం ప్రకారం 24/25, ఆగమాల ప్రకారం 36 తత్త్వములు. సృష్టి ప్రారాంభం అయ్యాక ఈ తత్త్వములతో నడుస్తున్నది. సృష్టికి, మూలకములకుముందు ఉన్నది ఎవరు? తత్త్వములు అనగా సృష్టికి మూలకములు సర్వతత్వములకంటే ప్రాచీనమైనవాడు., సర్వోత్కృష్టుడు, అతీతమైన వాడు ఎవరు? అని అడిగారు. "యతోవాచా నివర్తంతే" ఉపనిషద్వాక్యం అది. ఉపనిషద్వాక్యాలు కొల్లలు కొల్లలుగా పరిగెడతాయి శివపురాణంలో. ఉపనిషత్తులను ఆవుగా భావిస్తే ఆ ఆవు పొదుగు నుంచి వచ్చిన క్షీరమే శివతత్త్వం. మనసుకీ, మాటలకీ అందనిదీ, బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాదులకు మూలమైనది. శివుడు అంటే బ్రహ్మ విష్ణు రుద్రులలో ఒక్కడు అని కాదు శివపురాణ ప్రతిపాదన. వారికి మూలమై బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాదులుగా ప్రవర్తిసున్నది. అచ్చమైన హైందవ ధర్మంలో పరతత్త్వ ప్రతిపాదన ఉంది. ఆ పరతత్త్వం బ్రహ్మవిష్ణు రుద్రాదులకంటే అతీతమైన వాడు. సృష్టి స్థితి లయ ఉన్నప్పుడే ఈ ముగ్గురూ ఉంటారు. సృష్టికి అతీతంగా ఉన్నది ఈ మూడూ కానిది. అయిన దైవము మహాదేవుడు, శివుడు అని చెప్పబడుతున్నాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:అష్టాదశ పురాణములు వర్గం:పురాణాలు
జె.ఎం.లింగ్డో
జె.ఎం.లింగ్డో 2001 జూన్ 14 నుండి 2004 ఫిబ్రవరి 7 వరకు భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరు పదవిని నిర్వహించాడు. 2003 లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా ఆయనకు రామోన్ మెగ్సేసే పురస్కారం లభించింది.
ఉద్యోగ జీవితం
ఇరవైరెండేళ్ళ వయసులో లింగ్డో ఐ.ఏ.ఎస్ ఉద్యోగం చేపట్టాడు. త్వరలోనే నీతి, నిజాయితీ కలిగిన అధికారిగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ధనిక వర్గాలకు, రాజకీయ నాయకులకు వ్యతిరేకంగా, పేదలకు అండగా నిలబడ్డాడు. వృత్తి జీవితంలో అంచెలంచెలుగా ఎదిగి భారత ప్రభుత్వ క్యాబినెట్ సెక్రెటేరియట్‌లో కో-ఆర్డినేషన్ అండ్ పబ్లిక్ గ్రీవెన్సెస్ శాఖలో సెక్రెటరీగా పనిచేసాడు.
ఎన్నికల కమిషనరుగా
1997 లో ఆయన ఎన్నికల కమిషనరుగా నియమితుడయ్యాడు. 2001 లో ఎం.ఎస్. గిల్ తరువాత, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. తన హయాంలో రెండు రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల సందర్భంగా సవాళ్ళు ఎదుర్కొన్నాడు. ఒకటి జమ్మూ కాశ్మీరు కాగా రెండోది గుజరాత్.
గుజరాత్ ఎన్నికలు, నరేంద్ర మోదీతో ఘర్షణ
2002 జూలైలో, గుజరాత్ ప్రభుత్వాన్ని ముఖ్యమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సిఫారసు మీద, పదవీకాలం కంటే 9 నెలల ముందుగా గవర్నరు రద్దు చేసాడు. శాసన సభ సమావేశాల మధ్య ఆరు నెలలకు మించి వ్యవధి ఉండరాదు కాబట్టి, ముందే ఎన్నికలు పెట్టేలా ఎన్నికల కమిషన్ను బలవంతం చేసేందుకు చేసిన చర్య అని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపించాయి. అప్పటికి కొద్దికాలం కిందటే రాష్ట్రంలో జరిగిన మతకల్లోలాల నేపథ్యంలో శాసనసభ రద్దును ఎన్నికల కమిషను బహిరంగంగానే వ్యతిరేకించింది.. . లింగ్డో సారథ్యంలోని ఎన్నికల కమిషను రాష్ట్రంలో ముందస్తు ఎన్నికల నిర్వహణకు అంగీకరించలేదు. 2002 ఆగస్టు 20 న, వదోదర వద్ద జరిగిన బహిరంగ సభలో నరేంద్ర మోదీ, ముందస్తు ఎన్నికలు జరపకపోవడానికి కారణం లింగ్డో క్రైస్తవుడు కావడమేనని ఆరోపించాడు. బహిరంగ సభల్లోను, పత్రికా సమావేశాల్లోనూ మోదీ ఆయన్ను జేమ్స్ మైకెల్ లింగ్డో అని పూర్తి పేరుతో సంబోధించేవాడు. ఇదంతా, నాస్తికత్వం అంటే తెలియని చవకబారు మనుష్యులు చేసే ప్రచారమని, అది ఖండనీయమైనదనీ లింగ్డో ప్రతివిమర్శ చేసాడు. ప్రధాని వాజపేయి మోదీని మందలించాక, ఆ వివాదం ముగిసిందని మోదీ ప్రకటించాడు. కానీ ముందస్తు ఎన్నికలపై తన డిమాండును పునరుద్ఘాటించాడు. 2002 ఆక్టోబరులో గుజరాత్ శాసనసభ ఎన్నికలు వాయిదా వెయ్యడాన్ని భారత సుప్రీమ్ కోర్టు సమర్ధించింది.
రచనలు
2004 లో లింగ్డో "క్రానికిల్స్ ఆఫ్ ఎన్ ఇంపాసిబుల్ ఎలెక్షన్ " అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. భారతదేశంలో ఎన్నికల విధానం గురించి, ఎన్నికల కమిషను పాత్ర గురించీ అందులో రాసాడు. 2002 లో జరిగిన జమ్మూ కాశ్మీరు శాసనసభ ఎన్నికలపై ఆయన కథనం అది. 2002 నాటి గుజరాత్ ఎన్నికల గురించి కూడా అందులో చర్చించాడు. ఆ పుస్తకం విమర్శకుల ప్రశంస లందుకుంది.
రాజకీయ నాయకులపై లింగ్డో వ్యాఖ్యలు
రాజకీయాలు, రాజకీయ నాయకుల పట్ల తనకున్న ఏహ్యభావాన్ని తరచూ బయటపెట్టేవాడు. 2004 ఫిబ్రవరిలో "నా ఇంటికి ఎవరైనా రావచ్చు, రాజకీయ నాయకులు మాత్రం ముందస్తు అనుమతి తీసుకున్న తరువాత మాత్రమే రావాలి" అని అన్నాడు. 2002 ఆగస్టులో "నేటివి మురికి రాజకీయాలు, విషపూరితమైనవి, పక్షపాత యుతమైనవి" అని అన్నాడు.
2003 డిసెంబరులో బీబీసీ కోసం కరణ్ థాపర్ చేసిన ఇంటర్వ్యూలో లింగ్డో "రాజకీయ నాయకులు కాన్సరు వంటి వారు" అని అన్నాడు. ఈ వ్యాఖ్య బహు చర్చితమైంది.
మూలాలు
జె.ఎం.లింగ్డో జె.ఎం.లింగ్డో
సూరి (నటుడు)
రామలక్ష్మణన్ ముత్తుచామి భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు. ఆయన ప్రధానంగా తమిళ సినిమాల్లో హాస్యనటుడిగా మంచి గుర్తింపునందుకున్నాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1977 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
ఉఛోకే కలాన్
భౌగోళికం, జనాభా
ఉఛోకే కలాన్ (206) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బాకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 599 ఇళ్లతో మొత్తం 3167 జనాభాతో 423 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. . సమీప  పట్టణమైన Batala అన్నది 11 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1643, ఆడవారి సంఖ్య 1524గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1323 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37773.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప  బాలబడులు (Bathu chak) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప  సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Ram dewali musalmana) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప  "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Batala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Batala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  వైద్య కళాశాలలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  పాలీటెక్నిక్ లు (Batala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Batala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  అనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప  ఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
. సమీప  సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  టి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . సమీప  అలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . * సమీప  పశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. . సమీప  సంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . సమీప  కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరు లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరు ఉంది.
మూత వేయని బావులు నీరు ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు ఉంది.
ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ లేదు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు.
వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) ఉంది.
ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) ఉంది. ఆటల మైదానం ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ లేదు. సమీప  సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం లేదు. సమీప  గ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ లేదు. సమీప  అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం లేదు. సమీప  జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
1 1 12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
ఉఛోకే కలాన్ (206) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
ఉఛోకే కలాన్ (206) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, బియ్యం, మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
మాల్దీవుల్లో హిందూమతం
కుడి|thumb|317x317px| డాన్ హియాలా, అలీఫుల్హు కథ రమాయణానికి మాల్దీవుల రూపం. డాన్ హియాలా మరణాన్ని ఈ చిత్రంలో చూడవచ్చు మాల్దీవులలో హిందూమతం మాల్దీవుల ద్వీపసమూహంలో హిందూమత ఆచరణను వివరిస్తుంది. దేశం వజ్రయాన బౌద్ధమతం నుండి ఇస్లాంకు పరివర్తన చెందే క్రమంలో హిందూమతం విలసిల్లింది. సా.శ.8 లేదా 9వ శతాబ్దం నుండి పురావస్తు అవశేషాల్లో శివుడు, లక్ష్మి, అగస్త్య ఋషి వంటి హిందూ దేవతలు కనిపిస్తాయి.
మాల్దీవుల జానపద కథలలో వశిష్ట మహర్షి గురించిన ఇతిహాసాలు కనిపిస్తాయి. వశిష్టుడిని, స్థానికంగా ఓడిటన్ కలేగే అనే శక్తివంతమైన మాంత్రికుడుగా భావిస్తారు. ఒడిటన్ కలేగే భార్య అందమైన దోగి ఐహా. ఆమెది తీవ్రమైన స్వభావం. ఆమె భర్త లాగా ఆమె కూడా శక్తివంతమైన మంత్రగత్తె. ఆమె పేరు సంస్కృత పదం యోగిని నుండి వచ్చింది.
చివరి బౌద్ధ రాజు ఇస్లాంను ఎందుకు స్వీకరించాడో తెలియదు. 12వ శతాబ్దం నాటికి హిందూ మహాసముద్రంలో అరబ్బు వ్యాపారుల ప్రాముఖ్యత బహుశా దీనికి కారణం అయి ఉండవచ్చు. అతను దత్తత ముస్లిం పదవీ నామాన్ని, తన పేరునూ మార్చుకుని సుల్తాన్ ముహమ్మద్ అల్ ఆదిల్ అనే పేరు పెట్తుకున్నాడు. అతని తరువాత 1932 వరకు కొనసాగిన వారసత్వంలో 84 సుల్తానులు సుల్తానాలూ వచ్చారు. 1932 లో ఈ సుల్తానేటు ఎన్నికలు జరుపుకునే రాజ్యంగా మారింది.
మెరినిడ్ యాత్రికుడు ఇబ్న్ బటుటా ప్రకారం, ఈ మార్పిడికి కారణమైన వ్యక్తి మొరాకోకు చెందిన ముస్లిం సందర్శకుడు అబూ అల్ బరాకత్. అయితే, మరింత విశ్వసనీయమైన మాల్దీవియన్ సంప్రదాయం ప్రకారం అతడు తబ్రిజ్ కు చెందిన యూసుఫ్ షంసుద్దీన్ అనే పర్షియన్ సూఫీ. అతన్ని తబ్రిజుగేఫాను అని కూడా పిలుస్తారు. అతని సమాధి మాలే లోని శుక్రవారం మసీదు లేదా హుకురు మిస్కీలో ఉంది. 1656లో నిర్మించబడిన ఈ మసీదు మాల్దీవులలో అత్యంత పురాతన మైనది.
డాన్ హియాలా, అలీఫుల్హు
మాల్దీవుల జానపద కథలలో ఆత్మ, చేతబడి ఇతివృత్తం ఉండవు గానీ, అత్యంత ముఖ్యమైనది బహుశా "డాన్ హియాలా, అలీఫుల్హు". ఇద్దరు అందంగా కనిపించే ప్రేమికుల గురించిన ఈ కథ, రామాయణానికి మాల్దీవుల రూపం - బాగా రూపు మారిన రూపం. వీటి మధ్య అసమానతలు స్పష్టంగానే ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ కథా నిర్మాణాన్ని గమనిస్తే మాల్దీవుల కథలోని అంశాలకు భారతీయ ఇతిహాసానికీ కొన్ని పోలికలు కనిపిస్తాయి. (వీరోచిత వివాహిత జంట, శక్తివంతుడైన దుష్ట రాజు, అందమైన స్త్రీ అపహరన మొదలైనవి. ) రామాయణం ప్రకారం చూస్తే ఇది హిందూమతానికి, సాధారణంగా దక్షిణాసియాలోని మతపరమైన దృశ్యానికీ సంబంధించినది. ఇది ఊహించరానిదేమీ కాదు, ఎందుకంటే అన్ని దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియా దేశాల్లోను స్థానికంగా వివిధ రీతుల్లో రామాయణం ఉంది. మాల్దీవులు కూడా దక్షిణాసియా సంస్కృతిలో భాగమే.
మాల్దీవులలో భారతీయులు, వారి స్థితి
2000 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మాల్దీవులలో 9,000 మంది భారతీయులు నివసిస్తున్నారని అంచనా.
భారతీయ డయాస్పోరాలో ప్రధానంగా వైద్యులు, ఉపాధ్యాయులు, ఇంజనీర్లు, అకౌంటెంట్లు, మేనేజర్లు, ఇతర నిపుణులూ ఉంటారు. వారు దేశ మానవ వనరులను అభివృద్ధి పరచడంలో తోడ్పడుతున్నారు. ఈ బృందంలో టెక్నీషియన్లు, మేసన్లు, టైలర్లు, ప్లంబర్లు, కార్మికులు వంటి నైపుణ్యం కలిగిన, నైపుణ్యం లేని సిబ్బంది కూడా ఉన్నారు.
అధికారికంగా మాల్దీవుల పౌరుల్లో ఎవరూ హిందువులు కాదు. దేశంలో అధికారిక మతం సున్నీ ఇస్లాం. మత మార్పిడికి ఇక్కడ అనుమతి లేదు. మాల్దీవుల కస్టమ్స్ చట్టాల ప్రకారం పూజల నిమిత్తం విగ్రహాలను దేశం లోకి దిగుమతి చేసుకోవడం నిషిద్ధం. మాల్దీవుల్లోని హిందువులు ప్రధానంగా తమిళులు, మలయాళీలు.
వనరులు
వర్గం:దేశాల వారీగా హిందూమతం వర్గం:మాల్దీవులు
బెంగుళూరు కోట
బెంగుళూరు కోట కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగుళూరు నగరంలో ఉన్న చారిత్రక కట్టడం. ఈ కట్టడాన్ని 1537లో విజయనగరసామ్రాజ్య రాజు కేంపే గౌడ నిర్మించాడు.
చరిత్ర
1537లో కేంపే గౌడ ఈ కోటను మట్టితో నిర్మించాడు. అనంతరం చిక్కదేవా వాడియర్ దీనికి కొంత మరమ్మతులు చేసాడు. 1761లో హైదర్ అలీ మట్టి రాళ్ల నుంచి రాతి బండలతో నిర్మించగా, 18వ శతాబ్దంలో టిప్పు సుల్తాన్ అభివృద్ధి చేసాడు. 1791లో జరిగిన మూడవ మైసూర్ యుద్ధంలో బ్రిటిషు వాళ్ళు ఈ కోటను జైలుగా ఉపయోగించుకున్నారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:కోటలు వర్గం:బెంగుళూరు భవనాలు, కట్టడాలు వర్గం:కర్ణాటక కోటలు వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:కర్ణాటక దర్శనీయస్థలాలు
సుద్దాల హనుమంతు-జానకమ్మ పురస్కారం
సినీగేయ రచయిత సుద్దాల అశోక్ తేజ, తన తండ్రి సుద్దాల హనుమంతు (జానపద కళాకారుడు, తెలంగాణ విమోచనోద్యమకారుడు, తెలుగు సినిమా పాటల రచయిత, గాయకుడు), తన తల్లి జానకమ్మల జ్ఞాపకార్థం సుద్దాల ఫౌండేషన్ ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటుచేసిన ఈ సుద్దాల హనుమంతు-జానకమ్మ పురస్కారం 2010, అక్టోబరు 13న ప్రాంరంభమైంది.
వఝా సీతారామశర్మ
పైగంబర కవులలో కమలాకాంత్ఒక‌రు. దేవీప్రియ, సుగమ్‌బాబు, కిరణ్‌బాబు, ఓల్గా ల‌తో క‌లిసి 1970 ప్రాంతాల‌లో యుగసంగీతం, యుగచైతన్యం క‌వితా సంపుటాల‌ను వెలువ‌రించారు. క‌మ‌లాకాంత్క‌లం పేరు కాగా ఆయ‌న అస‌లు పేరు వ‌ఝా సీతారామ శ‌ర్మ‌.
సుద్దాల హనుమంతు-జానకమ్మ పురస్కారం
thumb|right|సుద్దాల హనుమంతు జానకమ్మ పురస్కారం- 2019 ఆర్. నారాయణమూర్తి
ఇతర లంకెలు
వర్గం:పురస్కారాలు
వఝా సీతారామశర్మ
18 ఫిబ్రవరి 1941లో గుంటూరు జిల్లా లోని చెరుకుపల్లిలో జన్మించారు. బాల్యం చెరుకుపల్లి, పల్లెకోనల్లో గడిచింది. విజయవాడలో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత భారతీయ తంతి తపాలా శాఖలో 1974 వరకు పనిచేశారు. మహారాష్ట్రలోని కళ్యాణ్లో జనరల్ మేనేజర్, టెలికాం కార్యాలయంలో ఛీఫ్ అకౌంట్స్ మేనేజర్గా 1995 నుంచి పనిచేస్తూ, ఏప్రిల్ 1998లో పదవీ విరమణ చేశారు. ప్రస్తుతం ముంబై లోని థానేలో స్థిరనివాసం ఏర్పర్చుకున్నారు.
సమాజాన్ని పట్టి పీడిస్తున్న అనేకానేక సామాజిక సమస్యలు ఇతివృత్తంగా 1960-74 ప్రాంతాలలో ఆయన రచించిన కథలు పలు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ముగింపు లేని కథ, జీవితంలో మలుపు, బొమ్మ బొరుసు, జీవన స్పర్శ కథా సంపుటాలను; శాంత పెళ్ళి, ఆ కథ అంతే, మమత మానవత నవలలను, అసమబాహు త్రిభుజం కవితా సంపుటిని వికాస ధాత్రి డిజిటల్పుస్తకాలుగా ప్రచురించింది. కథలు, కవితలు, నవలలన్నిటితో కమలాకాంత్ సాహిత్యం పుస్తకాన్ని జనవరి 2023లో వికాస ధాత్రి ప్రచురించింది.
శిక్షణ
శిక్షణ, అనగా నిర్దిష్ట ఉపయోగకరమైన సామర్ధ్యాలకు సంబంధించిన ఏ నైపుణ్యనైనా, జ్ఞానానైనా ఇతరులు ద్వారా లేదా తనకుతానుగా నేర్చుకోవడం లేదా అభివృద్ధి చెందడం. శిక్షణ ఒక వ్యక్తి శక్తి, సామర్థ్యం, ఉత్పాదకత, పనితనాల అభివృద్ధి, నిర్దిష్ట లక్ష్యాలను కలిగి ఉంటుంది.దీని రూపాలు శిక్షణార్థులకు కీలకమైంది.టెక్నాలజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్లలో (సాంకేతిక కళాశాలలు,పాలిటెక్నిక్ కాలేజీలు) ఇలాంటి శిక్షణ అందించబడుతుంది. వాణిజ్యం, వృత్తి లేదా వృత్తికి అవసరమైన ప్రాథమిక శిక్షణతో పాటు, పనిలో జీవితమంతా నైపుణ్యాలను నిర్వహించడానికి, అప్‌గ్రేడ్ చేయడానికి నవీకరించడానికి శిక్షణ ప్రారంభ సామర్థ్యానికి మించి కొనసాగవచ్చు.కొన్ని వృత్తులు, వృత్తులలోని వ్యక్తులు ఈ విధమైన శిక్షణను వృత్తిపరమైన అభివృద్ధిగా సూచించవచ్చు. శిక్షణ క్రీడ, మార్షల్ ఆర్ట్సు, మిలిటరీ అప్లికేషన్సు, కొన్ని ఇతర వృత్తులు వంటి నిర్దిష్ట సామర్థ్యానికి సంబంధించిన శారీరక దృడత్వాన్ని అభివృద్ధి చేయడాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:శిక్షణ
జహ్రా అలీ యావర్ జంగ్
బేగం జహ్రా అలీ యావర్ జంగ్ హైదరాబాదుకు చెందిన సంఘసేవకురాలు, పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీత.
జననం
thumb|ఈజిప్టు అధ్యక్షుడు గమాల్ నాసర్ భారత రాయబారి దంపతుల గౌరవార్ధం ఏర్పాటుచేసిన విందులో బేగం గమాల్‌తో జహ్రా అలీయావర్ జంగ్ (మధ్యలో) జహ్రా, హైదరాబాదులో 1920, డిసెంబరు 27వ తేదీన నవాబ్ మెహదీ యార్ జంగ్ బహదూర్, కుల్సుం షంసున్నీసా బేగం దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె తండ్రి ఆ తర్వాత కాలంలో హైదరాబాదు రాజ్యానికి ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు.
విద్య
ఈమె విద్యాభ్యాసం ఇంగ్లాండులోని హారోలోని సౌత్‌లాండ్‌లో సాగింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఈమె భర్త నవాబ్ అలీ యావర్ జంగ్, అర్జెంటీనా, ఈజిప్టు, యుగోస్లావియా, గ్రీకు, ఫ్రాన్స్, అమెరికా దేశాలకు భారత రాయబారిగా పనిచేశాడు. మహారాష్ట్ర గవర్నరుగాను, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయాలకు ఉపకులపతిగా కూడా పనిచేశాడు.
పురస్కారాలు
ఈమె చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1976లో పద్మభూషణ్ పురస్కారం తో సత్కరించింది.
మరణం
ఈమె 2010 లో ఫిబ్రవరి 19న హైదరాబాదులో మరణించింది.
మూలాలు
వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:2010 మరణాలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా సామాజిక కార్యకర్తలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళలు
శ్రీరామ విలాస సభ, తెనాలి
శ్రీరామ విలాస సభ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, గుంటూరు జిల్లా, తెనాలిలో 1921వ సంవత్సరంలో ప్రారంభించిన నాటక సంస్థ. క్రమశిక్షణకు మారుపేరుగా నిలిచి అద్భుతమైన నాటకాలను ప్రదర్శంచిన ఈ నాటక సంస్థ తెలుగు నాటకరంగంలోని ఇతర నాటక సమాజాలకు మార్గదర్శిగా నిలిచింది.
కళాకారులు
దర్శకులు:
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు
తెల్లాపూర్ పురపాలకసంఘం
చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న తెల్లాపూర్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.
భౌగోళికం
తెల్లాపూర్ చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది 18.044°N, 78.267°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 27 కిలోమీటర్ల దూరంలో, జిల్లా కేంద్రం సంగారెడ్డి నుండి 33 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 24193 మంది కాగా, అందులో 12400 మంది పురుషులు, 11793 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 6570 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.
పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 17 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం మల్లేపల్లి లలిత చైర్‌పర్సన్‌గా, బలాగౌని రాములు వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు వర్గం:2018 స్థాపితాలు
ధుబ్రి
ధుబ్రి, అసోంలోని ధుబ్రి జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, ప్రధాన కార్యాలయం. ఈ పట్టణం చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన బ్రహ్మపుత్రా నది ఒడ్డున ఉంది. 1883లో బ్రిటిష్ పాలనలో ఈ పట్టణం పురపాలక సంస్థగా ఏర్పడింది. ఈ పట్టణం అసోం రాష్ట్ర రాజధాని డిస్పూర్ కు పశ్చిమాన నుండి 277.4 కి.మీ. (172 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది.
జనాభా
వీరిలో ఎక్కువమంది మియా, కోచ్-రాజ్‌బోంగ్షి ప్రజలు ఉన్నారు. ఇక్కడి ప్రజలు ఎక్కువగా అస్సామీ, గోల్పారియా, బెంగాలీ భాషలో మాట్లాడుతారు.
సంస్కృతి & పండుగలు
ప్రతి ఏటా డిసెంబరు నెలలో 50,000 మందికిపైగా హిందువులు, సిక్కులు, ముస్లింలు ఒక చారిత్రాత్మక మందిరంలో కలుస్తారు. గురు తేగ్ బహదూర్ బలిదానానికి గుర్తుగా ఇది డిసెంబరు 3న ప్రారంభమవుతుంది.
పర్యాటకం
ధుబ్రిలో ఆకర్షణీయమైన పర్యాటక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. పచ్చని పొలాలు, నీలి కొండలు, కొండలతో కూడిన బ్రహ్మపుత్ర నది ఒడ్డు ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. గురుద్వారా తేగ్ బహదూర్ షైబ్జీ, రంగమతి మసీదు, మహామయ ధామ్, చక్రసిల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం, మాటియాబాగ్ హవా మహల్, సత్రశాల్ ధామ్, పంచ్ పీర్ దర్గా, ఇతర రాజభవనాలు వంటి ప్రత్యేకమైన నిర్మాణాలు, మత పవిత్రత, పౌరాణిక ప్రాముఖ్యత గల ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
రాజకీయాలు
ధుబ్రి పట్టణం ధుబ్రి లోకసభ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉంది.
మీడియా
ధుబ్రిలో ఆల్ ఇండియా రేడియో రిలే స్టేషను ఉంది. దీనిని ఆకాశవాణి ధుబ్రి అని పిలుస్తారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
పాటిబండ్ల విజయలక్ష్మి
పాటిబండ్ల విజయలక్ష్మి తెలుగు కథా రచయిత్రి. ఈమె వ్రాసిన నవల ప్రేమ కిరీటం అదే పేరుతో 1988లో  సినిమాగా వెలువడింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
పరదేశి (సినిమా)
పరదేశి అంటే ఇతర దేశస్తుడు. పరదేశి అన్నది ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచిస్తుంది:
ఉబుంటు పాత విడుదల చరిత్ర
2015 వరకు ఉబుంటు విడుదల క్రింద పట్టికలో వున్నాయి. ఆ తరువాతి విడుదలలకు ఉబుంటు వ్యాసవిభాగం చూడండి.
వర్గం:లినక్స్ పంపిణీ
హనన్‌పుర
భౌగోళికం, జనాభా
Hasanpura (154) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 8 ఇళ్లతో మొత్తం 51 జనాభాతో 51 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Raja sansi అన్నది 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 23, ఆడవారి సంఖ్య 28గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37225.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (Khushupura)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రాథమిక పాఠశాల (Waryah)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Waryah)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Chak fateh wala)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Lopoke)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అజ్నాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీప పాలీటెక్నిక్ లు (అజ్నాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Ajanala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
పారిశుధ్యం
డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలివేయబడుతోంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటోలు లేదు. సమీప ఆటోలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు. సమీప ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు లేదు. వ్యవసాయ ఋణ సంఘం లేదు. సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు. సమీప పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) లేదు. సమీప ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటల మైదానం లేదు. సమీప ఆటల మైదానం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
వార్తాపత్రిక సరఫరా లేదు. సమీప వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
విద్యుత్తు
.
8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
Hasanpura (154) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Hasanpura (154) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
పరివర్తన (1975 సినిమా)
బయటి లింకులు
వర్గం:కృష్ణంరాజు నటించిన సినిమాలు వర్గం:కాంచన నటించిన సినిమాలు వర్గం:టి.చలపతిరావు సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:జమున నటించిన సినిమాలు
ఆర్.కె. సురేష్
'''ఆర్.కె. సురేష్''' భారతదేశానికి సినీ నిర్మాత, సినిమా నటుడు. ఆయన స్టూడియో 9 నిర్మాణ సంస్థకు అధిపతి. సురేశ్ 2015లో తారై తప్పట్టై సినిమా ద్వారా నటుడిగా అరంగ్రేటం చేశాడు. ఆయన ప్రస్తుతం భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) తమిళనాడు ఒబిసి విభాగానికి ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.
ఇడియట్
ఇడియట్  పూరీ జగన్నాథ్ దర్శకత్వంలో రవితేజ, రక్షిత, ప్రకాష్‌రాజ్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 2002 నాటి తెలుగు ప్రేమకథా చిత్రం. "ఓ చంటి గాడి ప్రేమకథ" అన్నది సినిమాకి ఉపశీర్షిక (ట్యాగ్ లైన్). సినిమా పోస్టర్లలోనూ, సినిమాలోని కొన్ని డైలాగుల్లోనూ ఇడియట్ అన్న పదానికి "ఐ డూ ఇష్క్ ఓన్లీ తుమ్ సే" (I Do Ishq Only Tumse) అన్న వాక్యంలోని మొదటి అక్షరాల కలయికగా చమత్కరించారు.
హాక్ఐ యాప్
హాక్‌ఐ యాప్‌ (ఆగ్లం: HawkEye App) అనేది తెలంగాణ ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ప్రజలకోసం రూపొందించిన పోలీస్‌ అధికారిక మొబైల్ యాప్‌. ఫ్రెండ్లీ పోలీసింగ్‌లో భాగంగా తెలంగాణ పోలీసులు 2014లో ‘హాక్‌ఐ’ మొబైల్‌ అప్లికేషన్‌ అందుబాటులోకి తెచ్చారు. ప్రజల సౌకర్యార్థం వివిధ రాష్ర్టాల పోలీసులు వినియోగిస్తున్న మొబైల్‌ యాప్‌లకు ప్రజల్లో ఉన్న ఆదరణపై కేంద్ర హోంశాఖ ఆధ్వర్యంలోని బ్యూరో ఆఫ్‌ పోలీస్‌ రిసెర్చ్‌ అండ్‌ డెవెలప్‌మెంట్‌ విభాగం 2021లో నిర్వహించిన సర్వేలో 31 లక్షల యూజర్లతో హాక్‌ఐ యాప్‌ దేశంలోనే రెండో స్థానంలో నిలిచింది.
ఇడియట్
కథ
చంటి హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంకటస్వామి కొడుకు. కాలేజీలో చదువుకుంటూ ఉంటాడు. అప్పుడప్పుడూ సాహసాలు చేస్తుంటాడు. ఏదైనా సరే మొహాన్నే చెప్పేయడం ఇతని నైజం. ఒకానొక ప్రమాదంలో ఇతను ఆసుపత్రిలో చేరితో ఒక అమ్మాయి ఇతనికి రక్తదానం చేస్తుంది. ఆ అమ్మాయి మళ్లీ కాలేజీలో చూసి వెంటనే తను ప్రేమిస్తున్నానని చెబుతాడు. తర్వాత ఆ అమ్మాయి నగరంలోకి కొత్తగా వచ్చిన పోలీసు కమీషనరు కూతురని తెలుస్తుంది. అయినా సరే ఆ అమ్మాయినే పెళ్ళి చేసుకోవాలని పట్టుపడతాడు.
హాక్ఐ యాప్
పోలీసు స్టేషన్‌ను సందర్శించకుండానే ఈ యాప్ ద్వారా ఫిర్యాదులు చేయవచ్చు. పోలీసులతో రాష్ట్ర ప్రజలు అనుసంధానంలో ఉండటానికి, ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలు, నేరస్థులపై సమాచారం, మహిళలపై నేరాలు, పోలీసుల ఉల్లంఘనలు, మెరుగైన పోలీసింగ్ కోసం సూచనలు, పోలీసులు చేసిన మంచి పని గురించి ప్రజలకు తెలియజేడానికి ఈ యాప్ ఉపయోగపడుతోంది. ప్రజల భద్రతను మెరుగుపరచడానికి, ఆపదలో ఉన్నప్పుడు పోలీసులను సంప్రదించడానికి సహాయపడుతోంది.
ఇడియట్
అభివృద్ధి
పూరీ తెలుగులో తీసినా బాచి సినిమా పెద్దగా ఆడలేదు. అదే సినిమా కన్నడ సూపర్ స్టార్ రాజ్ కుమార్ పెద్ద కొడుకు హీరోగా పెట్టి కన్నడంలో తీస్తే బాగా ఆడింది. అందుకని రాజ్ కుమార్ తన మూడో కొడుకుని హీరోగా ప్రవేశపెట్టడానికి పూరీ జగన్నాథ్ ను పిలిపించాడు. రాజ్ కుమార్ కుటుంబంలో అందరూ పూరీ చెప్పిన కథను విని మెచ్చుకున్నారు. అప్పటికే ఆ కథతో రవితేజ హీరోగా తెలుగులో సినిమా తీయాలనుకున్నాడు. కానీ రాజ్ కుమార్ కు ఈ కథ బాగా నచ్చి ముందుగా కన్నడంలోనే చేయమని కోరాడు. రవితేజ కూడా అందుకు ఎదురు చూస్తామన్నాడు. పూరీ దర్శకత్వంలో పునీత్ రాజ్ కుమార్ హీరోగా అప్పు అనే పేరుతో విడుదలై ఘన విజయం సాధించింది. తరువాత తెలుగులోకి ఇడియట్ పేరుతో రీమేక్ చేశారు.
హాక్ఐ యాప్
ప్రారంభం
2014లో హైదరాబాద్‌ పోలీస్‌ కమిషనరేట్‌ పరిధిలో హాక్‌ఐ యాప్‌ సేవలు ప్రారంభించి, ఆ తరువాత రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరించారు.
ఇడియట్
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:పూరీ జగన్నాధ్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు వర్గం:చక్రి సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రవితేజ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:గిరిబాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు
హాక్ఐ యాప్
సేవలు
పోలీసులు సైతం చట్ట ఉల్లంఘనలకు పాల్పడితే వారిపై ఫిర్యాదు చేసే సౌలభ్యం కూడా ఇందులో ఉంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఎస్వోఎస్‌ బటన్‌, అత్యవసర కాంటాక్టులు, కమ్యూనిటీ పోలీసింగ్‌, ఫిర్యాదుల స్టేటస్‌, ఇంటి కిరాయిదారులు, సెక్యూరిటీ, పని మనుషులకు సంబంధించిన బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ వెరిఫికేషన్‌ తదితర సేవలను ఆన్‌లైన్‌లో పొందవచ్చు. ఏవైనా వస్తువులు, డాక్యుమెంట్లు పోగొట్టుకొంటే పోలీసుస్టేషన్‌కు వెళ్లకుండానే ఈ యాప్‌ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఇందుకు సంబంధించిన సర్టిఫికెట్‌ 72 గంటల్లో మెయిల్‌ బాక్స్‌కు వస్తుంది.
ఇళ్ళో పనిచేసేవాళ్ళు, అద్దెకు ఉండేవాళ్ళ నుండి కొన్ని అరాచకాలు జరుగుతున్నాయి. ఇలాంటివాటిని వీలున్నంత వరకు నిరోధించడం కోసం పనివాళ్ళు, అద్దెకు దిగేవాళ్ళ గత చరిత్రను పూర్తిస్థాయిలో వెరిఫికేషన్‌ చేయడంకోసం ‘హాక్‌ఐ’ ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకుంటే ఆయా వ్యక్తుల గత చరిత్ర, పూర్వాపరాలు పూర్తిస్థాయిలో వెరిఫై చేసి నివేదిక అందిస్తున్నారు.
యూజర్ల సంఖ్య
కేంద్ర హోంశాఖ నివేదిక-2021 ప్రకారం 31,00,663 యూజర్లు ఉండగా, హోంశాఖ నివేదిక రూపొందించిన తరువాత యూజర్ల సంఖ్య 11 లక్షలకుపైగా పెరిగి, 2020 మే 2 నాటికి 42,47,309 యూజర్లు ఉన్నారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:2014 స్థాపితాలు వర్గం:సాంకేతిక వ్యవస్థలు వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఆవిష్కరణలు
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - సాహితీ పురస్కారాలు (2018)
పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము భాష ప్రాతిపదిక మీద స్థాపించబడిన విశ్వవిద్యాలయం. ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1985, డిసెంబరు 2న హైదరాబాదులో స్థాపించబడింది. తెలుగు సాహిత్యంలో వెలువడిన ఉత్తమ గ్రంథాలకు సాహితీ పురస్కారాలు అందజేస్తారు.
1990 నుండి ప్రారంభమైన ఈ పురస్కారంలో రూ. 20,116 నగదు, ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన జ్ఞాపికను అందజేసి ఘనంగా సత్కరిస్తారు.
పురస్కార గ్రహీతలు
2018 సంవత్సర సాహితీ పురస్కారానికి ఎంపిక చేసిన 10 ఉత్తమ గ్రంథాల వివరాలు 2021 అక్టోరు 21న ప్రకటించబడ్డాయి. 2021, అక్టోబరు 29వ తేదీన తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఎన్టీఆర్‌ కళామందిరంలో జరిగిన పురస్కారాల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో ఉపకులపతి ఆచార్య తంగెడ కిషన్‌రావు ఈ సాహితీ పురస్కారాలను ప్రదానం చేశారు. ఈ కార్యక్రమంలో మణిపూర్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం ఉపకులపతి ఆచార్య తిరుపతిరావు, ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్, మేడ్చెల్ జిల్లా అదనపు కలెక్టర్ డా. ఏనుగు నరసింహారెడ్డి తదితరులు పాల్గొన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ పురస్కారాలు
నిడుదవోలు వేంకటరావు
నిడుదవోలు వేంకటరావు (జనవరి 3, 1903 - అక్టోబర్ 15, 1982) సుప్రసిద్ధ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు. సాహిత్య విమర్శకులు, ప్రాచీన గ్రంథ పరిష్కర్త, అసాధారణ పరిశోధకులు
జీవిత విశేషాలు
ఈయన విజయనగరం జిల్లాలో జనవరి 7, 1903లో ఒక పండిత కుటుంబములో విజయనగరంలోని సుంధరంపంతులు, నాగమ్మ దంపతులకు జన్మించారు.ఆర్వేల నియోగులు, కౌండిన్యసగోత్రులు ఆపస్తంబ సుత్రులు.తండ్రి సుంధరంపంతులు గ్రంథాలయోద్యమ కార్యకర్తగా పైరు పొందినవారు.ఈ పండితుని ఇంట్లో 19౦౦ నాటికే ౩౦౦ ముద్రిత గ్రధాలు,15౦౦ తాళపత్ర గ్రధాలు ఉండేవి.వీరు విజయనగరంలోనే ప్రారంభ విద్యాభ్యాసం చేసి, అక్కడ కళాశాలలో తెలుగు, చరిత్రఅభిమాన విషయాలుగా 192౦ లో బి.ఏ పట్టా పొందారు. తరువాత పైచదువులకు చదవటానికి తగినవసతులు లేక, విజయనగరంలోని మద్రాసు ఇంపీరియల్ బ్యాంకులో గుమాస్తాగా చేరారు.
ఆయన ఉన్నత పాఠశాల, ఇంటరు చదువు విశాఖపట్నంలోనూ, బి.ఎ. విజయనగరంలోనూ పూర్తి చేసారు. 1925లో బి.ఎ. పట్టం అందుకుని ఆర్థికపరిస్థితుల కారణంగా పైచదువుకి వెళ్లలేక, ఇంపీరియల్ బాంక్ (ఈనాటి స్టేట్ బాంక్) లో గుమాస్తాగా చేరేరు 1926లో. 1939 వరకూ గుమాస్తాగా పని చేసేరు. ఆ రోజుల్లో పిఠాపురం రాజావారు సూర్యారాయాంధ్ర నిఘంటువులో ఉద్యోగం ఇచ్చేరు. 1944 నుండి 1964వరకూ మద్రాసువిశ్వవిద్యాలయంలో ఉద్యోగం.తొలుత వీరు చేసిన ఉద్యోగము ధన విషయమున చిన్నదయి పరిశోధన విషయమున చిరస్మరణీయమై, ఆంధ్రశైవ వాజ్మయ విచారణాత్మక బహువిధ వ్యాసరచనా వ్యాసాంగమునకు కారణమైనది.అది వీరు చేసిన సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు ఏర్పాటుకు చాలా దోహదము అయినది.