cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బమియాన్ బుద్ధ విగ్రహాలు
పాకిస్తాన్‌లో బుద్ధుని అవశేషాల విధ్వంసం
పాకిస్తాన్‌లోని స్వాత్ లోయలో అనేక బౌద్ధ స్థూపాలు, విగ్రహాలూ ఉన్నాయి. జెహానాబాద్‌లో కూర్చున్న భంగిమలోని బుద్ధ విగ్రహం ఉంది. స్వాత్ లోయలోని బౌద్ధ స్థూపలు, విగ్రహాలను తాలిబాన్ ధ్వంసం చేసింది. జెహానాబాద్ బుద్ధ విగ్రహాన్ని కూడా రెండు సార్లు ప్రయత్నించి డైనమైట్లతో ధ్వంసం చేసారు. స్వాత్ లోయలోని మంగలూరులో తాలిబాన్లు ధ్వంసం చేసిన బుద్ధ విగ్రహాల కంటే పెద్దవి బమియాన్ విగ్రహాలే. విగ్రహాన్ని ధ్వంసం చేసేందుకు మొదటిసారి విఫల ప్రయత్నం చేసాక, దాన్ని పరిరక్షించేందుకు ప్రభుత్వం ఏ ప్రయత్నమూ చెయ్యలేదు. దాంతో రెండో దాడి జరిగి, దానిలో విగ్రహపు కాళ్ళు, భుజాలు, ముఖమూ నాశనమయ్యాయి. తాలిబాన్లు, ఇతర ఇస్లామిస్టులూ పాకిస్తాన్లోని బౌద్ధ గాంధార నాగరికతకు చెందిన అనేక బౌద్ధ అవశేషాలను ధ్వంసం చేసారు. తాలిబాన్లు కావాలని బౌద్ధ గాంధార అవశేషాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు చేసారు. స్మగ్లర్లు ఈ అవశేషాలను దోపిడీ చేసారు. లాహోరుకు చెందిన క్రిస్టియన్ ఆర్చ్‌బిషప్ లారెన్స్ జాన్ సల్దానా పాకిస్తాను ప్రభుత్వానికి రాసిన ఉత్తరంలో, స్వాత్ లోయలో బౌద్ధ విగ్రహాలపై, హిందువులు, క్రైస్తవులు, సిక్ఖులపై తాలిబాన్లు చేస్తున్న దౌర్జన్యాలను ఖండించాడు.
మూలాలు
వర్గం:బౌద్ధ మతము వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
పర్భణీ
పర్భణీ (ఆంగ్లం:Parbhani) మహారాష్ట్రలోని ఒక నగరం. ఇది పర్భాని జిల్లా పరిపాలనా ప్రధాన కేంద్రం. ఔరంగాబాద్, నాందేడ్ తరువాత మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద నగరాలలో పర్భాని ఒకటి. పర్భాని 200 కి.మీ. ఔరంగాబాద్ ప్రాంతీయ ప్రధాన కేంద్రం నుండి దూరంగా ఉండగా, ఇది 491 కి.మీ. రాష్ట్ర రాజధాని ముంబై నుండి దూరంగా ఉంది. మొత్తం మరాఠ్వాడ ప్రాంతంతో పాటు పర్భాని పూర్వపు నిజాం రాష్ట్రంలో ఒక భాగం; తరువాత హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ఒక భాగం; 1956 లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత అది అప్పటి బొంబాయి రాష్ట్రంలో భాగమైంది; 1960 నుండి, ఇది ప్రస్తుత మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో భాగం. మహారాష్ట్రలోని నాలుగు వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటి అయిన వసంతరావు నాయక్ మరాఠ్వాడా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయానికి పర్భాని నిలయం. అంతేకాకుండా, పర్బానీలో తురాబుల్ హక్ దర్గాలో వార్షిక ఉత్సవం కూడా ఉంది, ఇది ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది పర్యాటకులు సందర్శిస్తారు.
శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం చరిత్ర
పురాతన కాలంలో, పర్భాని "పర్భానికర్ నగరి" అని పిలిచేవారు (మరాఠ్వాడ) ప్రభావత దేవి భారీ ఆలయం ఉనికి కారణంగా. " ప్రభావతి " అనే పేరుకు లక్ష్మీ పార్వతి దేవత అని అర్ధం. ప్రస్తుత పేరు పర్భాని ప్రభావతి రూపం. పర్భాని ముస్లిం పాలనలో 650 సంవత్సరాలకు పైగా, దక్కన్ సుల్తానేట్లు, మొఘలులు తరువాత హైదరాబాద్ నిజాం. 1948 లో భారత సైన్యం ఆపరేషన్ పోలో వరకు ఈ పట్టణం నిజాం పాలనలో హైదరాబాద్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. ఆ తరువాత ఇది స్వతంత్ర రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియాలో భాగమైంది. 1956 వరకు ఈ పట్టణం భారతదేశంలో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ఒక భాగంగా ఉంది. ఆ సంవత్సరం పరిపాలనా సంస్కరణలు హైదరాబాద్ రాష్ట్రం విడిపోవడం, పర్భాని ప్రక్కనే ఉన్న పట్టణాలు బహుభాషా బొంబాయి రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడ్డాయి. 1960 నుండి ఇది మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో ఒక భాగం.
జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం పర్భాని నగర జనాభా 307,170. మగ ఆడ జనాభా వరుసగా 157,628 149,563, 1000 పురుషులకు 949 మంది స్త్రీలు. పర్భాని నగరం సగటు అక్షరాస్యత రేటు 84.34 శాతం (225,298 మంది), పురుషుల అక్షరాస్యత 90.71 శాతం, స్త్రీలు 77.70 శాతం. జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పర్భాని నగరంలో పిల్లల జనాభా (0–6 సంవత్సరాల వయస్సు) మొత్తం 40,075, అందులో 21,187 మంది పురుషులు, 18,888 మంది మహిళలు, 1000 మంది పురుషులకు 981 మంది మహిళలు ఉన్నారు.
వ్యవసాయ పరిశోధన
పర్భానీలో వ్యవసాయ పరిశోధన చరిత్ర స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం నాటిది. ఇది 1918 లో పూర్వపు నిజాం రాష్ట్రం "ప్రధాన ప్రయోగాత్మక వ్యవసాయ క్షేత్రం" ప్రారంభంతో ప్రారంభమైంది. ఏదేమైనా, వ్యవసాయ విద్య హైదరాబాద్లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది, కాని జొన్న, పత్తి, పండ్ల కోసం పంట పరిశోధన కేంద్రాలు పర్భానిలో ఉన్నాయి.
మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు హైదరాబాద్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 1956 లో పర్భాని వద్ద ఈ ప్రాంతంలో మొదటి వ్యవసాయ కళాశాల స్థాపించబడింది. వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలలో విద్యను అందించడానికి పరిశోధనలను చేపట్టడానికి సులభతరం చేయడానికి వ్యవసాయ వృద్ధి ప్రాంతీయ ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడానికి ప్రస్తుత పరిశోధన వసంతరావు నాయక్ మరాఠ్వాడా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం 1972 మే 18 న "మరాఠ్వాడ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం" గా స్థాపించబడింది. మరాఠ్వాడ ప్రాంతంలో సాంకేతిక బదిలీ. మహారాష్ట్రలోని నాలుగు వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఇది ఒకటి.
1970 ల నుండి, పర్భాని విద్యా, పరిశోధన విస్తరణ కార్యకలాపాల కేంద్రంగా నిరూపించబడింది. భారతీయ పత్తి జాతికి చెందిన ప్రసిద్ధ 'గౌరాని' పత్తి పర్భని వద్ద పరిశోధన సౌకర్యాల ఫలితం.
విద్యాలయాలు
సరస్వతి ధన్వంతరి డెంటల్ కాలేజ్, రాజీవ్ గాంధీ కాలేజ్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్, అండ్ ఫుడ్ టెక్నాలజీ, బెలేశ్వర్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నర్సింగ్, సీతారాంజి ముండాడ మరాఠ్వా పాలిటెక్నిక్ కాలేజ్, జ్ఞానోపాసక్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, కామర్స్, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, శారదా మహావిద్యలయ యశ్వంత్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ అండ్ బయోటెక్నాలజీ, డాక్టర్ జాకీర్ హుస్సేన్ కాలేజ్, కర్మయోగి దాదా జూనియర్ కాలేజ్ గోదావరి శిక్షన్ ప్రసరక్ మండల్ బి. రఘునాథ్ ఆర్ట్స్, కామర్స్ అండ్ సైన్స్ కాలేజీ. నగరంలోని శ్రీ శివాజీ కళాశాల ఆర్ట్స్, కామర్స్, సైన్స్, లా, ఇంజనీరింగ్ డిప్లొమా, ఇంజనీరింగ్ అండ్ మేనేజ్‌మెంట్, ఫార్మసీలో డిప్లొమాతో సహా అనేక కోర్సులను నిర్వహిస్తుంది.
రవాణా
పర్భాని రైల్వే స్టేషన్ దక్షిణ మధ్య రైల్వే మండలంలోని సికింద్రాబాద్-మన్మడ్ విభాగంలో ఉన్న ఒక రైల్వే జంక్షన్. ఈ పట్టణం మహారాష్ట్రలోని ముంబై, పూణే, నాగ్‌పూర్, ఔరంగాబాద్, నాసిక్ కొల్హాపూర్ వంటి ప్రధాన నగరాలకు సౌకర్యంని కలిగి ఉంది. ఇది న్యూ ఢిల్లీ, బెంగళూరు, హైదరాబాద్, చెన్నై, అజ్మీర్, భోపాల్, అమృత్సర్, అలహాబాద్, రామేశ్వరం, తిరుపతి విశాఖపట్నం వంటి ఇతర భారతీయ నగరాలకు కూడా అనుసంధానించబడి ఉంది.
రోడ్లు
పర్భాని సెంట్రల్ బస్ స్టేషన్ పర్భానిని భారతదేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, గుజరాత్ మధ్య ప్రదేశ్ లతో కలుపుతుంది. మహారాష్ట్రలోని ఇతర మెట్రోపాలిటన్ నగరాలకు పర్భాని మధ్య ప్రైవేట్ ఆపరేటర్ల ఎంఎస్ఆర్టిసి పర్భాని డివిజన్ బహుళ రోజువారీ బస్సులు ఉన్నాయి తక్కువ పౌనపున్యంలో ఉన్నప్పటికీ, పైన పేర్కొన్న ఇతర రాష్ట్రాల నుండి మెట్రోపాలిటన్ నగరాలకు బస్సులు ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి 61 పాత సంఖ్య జాతీయ రహదారి 222, ఇది తెలంగాణ మహారాష్ట్రలను కలుపుతుంది, ఈ పట్టణం గుండా వెళుతుంది, ఇది ముంబై, నాందేడ్కు సౌకర్యంని కలిగి ఉంటుంది. జాతీయ రహదారి 61 కళ్యాణ్ వద్ద జాతీయ రహదారి 3 లోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఈ రహదారులు పర్భాని కోసం మరింత సౌకర్యం ఎంపికలను తెరుస్తాయి, ఈశాన్య నగరాలు ఇండోర్, ఝాన్సీ, ఆగ్రా ఈశాన్య నగరాలైన వారణాసి, నాగ్‌పూర్, ఆదిలాబాద్, నిజామాబాద్, హైదరాబాద్, బెంగళూరు కన్యాకుమారిలతో నగరాలకు బస్సులు ఉన్నాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
పర్భాని ఆర్ధికవ్యవస్థ ఎక్కువగా వ్యవసాయం అగ్రిబిజినెస్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలోని పరిశ్రమల అభివృద్ధికి మహారాష్ట్ర ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ప్రాంతం ఉంది, కానీ పెద్ద పరిశ్రమలు లేవు.
పర్భాని ఆల్ ఇండియా రేడియో (పర్భానికర్) రేడియో స్టేషన్ ప్రారంభించబడింది, 1968 నుండి పనిచేస్తుంది. నాలుగు స్టూడియోలతో, ఇది మరాఠీ, హిందీ, ఇంగ్లీష్, ఉర్దూ సంస్కృత భాషలలో కార్యక్రమాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది డబ్బింగ్ సేవలను కూడా అందిస్తుంది. ప్రసారంలో పర్భాని, నాందేడ్, హింగోలి, లాటూర్, జల్నా, బీడ్ ఉస్మానాబాద్ జిల్లాలు ఉన్నాయి, దీని ఫలితంగా సుమారు 10 లక్షల మంది ప్రేక్షకులు ఉన్నారు. ప్రసారం ఫ్రీక్వెన్సీ 1305 kHz (MW). పర్భానికి దూరదర్శన్ రిలే సెంటర్ కూడా ఉంది.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వర్గం:భారతీయ నగరాలు పట్టణాలు
రిచా పనాయ్(నటి)
రిచా పనాయ్ (ఫిబ్రవరి 24న జన్మించారు) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నటి. ఆమె నటి కాక ముందు కింగ్‌ఫిషర్ ఎయిర్‌లైన్స్‌లో గగన సఖిగా పనిచేసింది. ఆమె హిందీ,తెలుగు, మలయాళ చిత్రాలతో పాటు అనేక ప్రకటనలలో నటించింది. ఆమె భిమా జెవెలరికి చేసిన ప్రకటనతో ఆమెకు ప్రచారకర్తగా మంచి పేరు వచ్చింది.
నటన జీవితం
రిచా ఉత్తరాఖండ్ లోని లక్నోలో పుట్టి పెరిగింది. ఆమె చిన్నప్పటి నుంచి నటి కావలని కొరుకుంది. ఆమె 12వ తరగతి పూర్తైన తరువాత ఆమె మిస్ లక్నొ టైటిల్ గెలుచుకుంది ఆమె మొడల్ అవ్వాలని నిర్నయించుకుంది. ఆమె కరస్పాండేంస్ ద్వారా డిల్లి విశ్వవిధ్యాలయం నుండి పట్టా పొందిన తరువాత ఆమె కింగ్‌ఫిషర్ ఎయిర్‌లైన్స్‌లో గగన సఖిగా పనిచేస్తూ ఆమె మొడలింగ్ కోసం ప్రయత్నించసాగింది.ఆమె కొన్ని మళయాళ ప్రకటనలలో నటించింది.
ఆమె 2011లో మళయాళ చిత్రం "వాడమల్లి" ద్వారా ఆమె సినీ రంగానికి పరిచయమైంది. ఆ తరువాత ఆమె "బ్యంకాక్ సమ్మర్", "సాండ్‌విచ్" అనే రెండు మళయాళ చిత్రాలలో నటించింది.
ఆ తరువాత ఆమె అల్లరి నరేష్ సరసన యముడికి మొగుడు చిత్రంలో నటించింది. ఆమె 2015లో బుగిరి అనే కన్నడ చిత్రంలో నటించింది.
ఆమె "ట్రాఫిక్" అనే హిందీ చిత్రంతో నటించింది. ఆ తరువాత ఆమె సునీల్ సరసన ఈడు గొల్డ్ ఎహేలో నటించింది.
భాహ్య లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:Female models from Uttar Pradesh వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:Date of birth missing (living people) వర్గం:Actresses in Malayalam cinema వర్గం:Indian film actresses వర్గం:21st-century Indian actresses వర్గం:1991 జననాలు వర్గం:Actresses from Lucknow
జోస్ బట్లర్
జోసెఫ్ చార్లెస్ బట్లర్ (జననం 1990 సెప్టెంబరు 8) ఇంగ్లండ్ వన్ డే ఇంటర్నేషనల్, ట్వంటీ 20 ఇంటర్నేషనల్ (టి20) జట్లకు ప్రస్తుత వైస్-కెప్టెన్, ఇంగ్లండ్ టెస్ట్ జట్టుకు ఆడుతున్న ఒక ఇంగ్లీష్ క్రికెటర్. అతను ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ వైట్-బాల్ బ్యాట్స్‌మెన్‌లలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. దేశవాళీ క్రికెట్‌లో, అతను గతంలో సోమర్‌సెట్ కోసం ఆడిన లాంక్షైర్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. అలాగే  ముంబై ఇండియన్స్,రాజస్థాన్ రాయల్స్‌తో సహా పలు ట్వంటీ20 లీగ్‌లలో ఆడాడు. 2022 ఐపీఎల్ 15వ సీజ‌న్‌లో ఆయన ప్లేయర్ అఫ్ ది సిరీస్ (ఆరెంజ్ క్యాప్) అందుకున్నాడు.
జననం
1990 సెప్టెంబరు 8న  సోమర్సెట్   టౌంటన్‌లో జన్మించిచాడు.
అరంగేట్రం
బట్లర్ తన టి20 అరంగేట్రం 2011లో,  వన్డే అరంగేట్రం 2012 లో,  టెస్ట్ అరంగేట్రం 2014లో  చేసాడు. అతను 2019 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను గెలుచుకున్న ఇంగ్లాండ్ జట్టులో సభ్యుడు.
కెరీర్
బట్లర్ అండర్-13, అండర్-15, అండర్-17 స్థాయిలో సోమర్‌సెట్ యూత్ టీమ్‌ తరపున  ఆడాడు. ''అతను 2006 సీజన్‌లో గ్లాస్టన్‌బరీకి వెళ్లడానికి ముందు చెడ్డార్ కోసం తన సీనియర్ క్లబ్ క్రికెట్‌లోకి అరంగేట్రం చేసాడ. కేవలం 15 సంవత్సరాల వయస్సులో, వికెట్ కీపర్‌గా మూడు క్యాచ్‌లు, 15 పరుగులు చేశాడు. అదే సీజన్‌లో తర్వాత, అతను సోమర్‌సెట్ సెకండ్ XI కోసం మొదటిసారి ఆడాడు. రెండవ-ఇన్నింగ్స్‌లో 71 పరుగులు చేశాడు. నాటింగ్‌హామ్‌షైర్ రెండవ XIతో జరిగిన మూడు-రోజుల మ్యాచ్‌లో ఆరు క్యాచ్‌లుపట్టాడు. కింగ్స్ కాలేజ్ తరపున ఆడుతూ 49.66 సగటుతో 447 పరుగులు చేశాడు. తరువాతి సీజన్‌లో అతను వెస్ట్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో గ్లాస్టన్‌బరీ కోసం సోమర్సెట్ అండర్-17ల కోసం క్రమం తప్పకుండా ఆడాడు, వీరి కోసం అతను రెండు సెంచరీలు చేశాడు; సర్రే అండర్-17 తో జరిగిన రెండు-రోజుల మ్యాచ్‌లో అజేయంగా 119, ససెక్స్ అండర్-17 పై 110 పరుగులు చేసాడు.''
2019 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
2019 ఏప్రిల్లో, అతను 2019 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం ఇంగ్లాండ్ జట్టుకు వైస్ కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు. ICC టోర్నమెంట్‌కు ముందు బట్లర్‌ను ఇంగ్లాండ్ జట్టులో కీలక ఆటగాడిగా పేర్కొంది.
దక్షిణాఫ్రికాతో ఓవల్‌లో జరిగిన టోర్నమెంట్ ప్రారంభ మ్యాచ్‌లో కేవలం 18 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు, ఇది ఇంగ్లాండ్‌కు 104 పరుగులతో సమగ్ర విజయాన్ని అందించింది. పాకిస్థాన్‌తో జరిగిన తర్వాతి మ్యాచ్‌లో, అతను 76 బంతుల్లో 103 పరుగులు చేశాడు (ప్రపంచ కప్‌లో అప్పటి ఇంగ్లీష్ బ్యాట్స్‌మెన్ చేసిన అత్యంత వేగవంతమైన సెంచరీ) బంగ్లాదేశ్‌తో జరిగిన మూడవ మ్యాచ్‌లో 64 పరుగులు చేశాడు, ఇంగ్లాండ్ 386/6 ని నమోదు చేసింది, ఇది వారి అత్యధిక ప్రపంచ కప్ స్కోరు. అయినప్పటికీ, అతను బంగ్లాదేశ్
బట్లర్ న్యూజిలాండ్‌తో జరిగిన ఫైనల్‌లో 59 పరుగులు చేశాడు బెన్ స్టోక్స్‌తో కలిసి కీలకమైన 110 పరుగుల భాగస్వామ్యం నెలకొల్పాడు. ఈ ఇన్నింగ్స్  మ్యాచ్‌ను టై చేయడంలో సహాయపడింది, రెండు జట్లు తమ తమ ఇన్నింగ్స్‌లలో 241 పరుగులు చేశాయి. అతను తదుపరి సూపర్ ఓవర్‌లో స్టోక్స్‌తో కలిసి బ్యాటింగ్‌కు ఎంపికయ్యాడు, అందులో నుండి ఈ జంట 15 పరుగులు చేసింది; బట్లర్ చివరి బంతికి బౌండరీతో ఏడు పరుగులు చేశాడు. అతను న్యూజిలాండ్ యొక్క ఓవర్ చివరి బంతికి మార్టిన్ గప్టిల్ రన్ అవుట్‌ చేశాడు, ఇది సూపర్ ఓవర్‌ను టై చేసి, అత్యుత్తమ బౌండరీ కౌంట్‌తో గెలిచిన ఇంగ్లాండ్ తొలి ప్రపంచ కప్ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.
2018 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
2018 జనవరిలో, బట్లర్‌ను రాజస్థాన్ రాయల్స్ 2018 ఐపిఎల్ వేలంలో ₹ 44 మిలియన్లకు (US$577,000) కొనుగోలు చేసింది బట్లర్ తన మొదటి ఏడు ఇన్నింగ్స్‌లలో కేవలం 29 పరుగుల అత్యధిక స్కోరును సాధించి, రాయల్స్‌కు కష్టమైన ఆరంభాన్ని అందించాడు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, బ్యాటింగ్ మిడ్-టోర్నమెంట్‌ను ప్రారంభించేందుకు ప్రమోట్ చేయబడిన తర్వాత, అతని ప్రదర్శనలు గణనీయంగా మెరుగుపడ్డాయి. అతను ఐపిఎల్ చరిత్రలో వరుసగా మ్యాచ్‌లలో యాభై లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఐదు స్కోర్లు సాధించిన రెండవ బ్యాట్స్‌మన్‌గా నిలిచాడు. అతను చెన్నై సూపర్ కింగ్స్‌పై 60 బంతుల్లో అజేయంగా 95 పరుగులు చేశాడు, ఈ సీజన్‌లో ఇదే  అతని అత్యధిక స్కోరు.
2018–19 బిగ్ బాష్ లీగ్
బట్లర్ మళ్లీ 2018–19 బిగ్ బాష్ లీగ్‌లో సిడ్నీ థండర్ తరపున ఆడాడు, ఈసారి ఇంగ్లండ్ సహచరుడు జో రూట్‌తో కలిసి ఆడాడు. ఇంగ్లాండ్  వేల్స్ క్రికెట్ బోర్డ్ (ECB) 2019 అంతటా బిజీ అంతర్జాతీయ షెడ్యూల్ ఉన్నప్పటికీ, బట్లర్ రూట్‌లను సీజన్ మొదటి సగం ఆడేందుకు అనుమతించింది. హోబర్ట్ హరికేన్స్‌పై  54 బంతుల్లో తన అత్యధిక BBL స్కోరు 89 చేశాడు. పెర్త్ స్కార్చర్స్‌పై ఒక పరుగుతో థ్రిల్లింగ్ విజయం సాధించడానికి ముందు 55 పరుగులు చేశాడు .బట్లర్ ఏడు ఇన్నింగ్స్‌లలో 273 పరుగులతో టోర్నమెంట్‌లో అత్యధిక రన్-స్కోరర్‌గా నిష్క్రమించాడు, 39.00 సగటుతో మూడు అర్ధ సెంచరీలు చేశాడు.
2019 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
రాజస్థాన్ రాయల్స్ 2019 ఐపిఎల్ సీజన్ కోసం బట్లర్‌ను కొనసాగించింది. రాజస్థాన్ రాయల్స్ మరియు కింగ్స్ XI పంజాబ్ మధ్య జరిగిన మ్యాచ్‌లో, బట్లర్ 69 పరుగుల వద్ద భారత బౌలర్ రవిచంద్రన్ అశ్విన్ 'మాన్‌కడింగ్' ద్వారా రనౌట్ అయ్యాడు, ఈ చర్య అశ్విన్‌పై తీవ్ర విమర్శలు ఎదుర్కొంది. అతని తర్వాతి రెండు మ్యాచ్‌లలో, అతను కేవలం ఐదు, ఆరు  పరుగులకే ఔటయ్యాడు, అయితే రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరుతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో 43 బంతుల్లో 59 పరుగులు చేసి తిరిగి ఫామ్‌లోకి వచ్చాడు. అతను ముంబై ఇండియన్స్‌పై 43 బంతుల్లో 89 పరుగులు చేశాడు.
.2021 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
బట్లర్ ఐపిఎల్ బ్యాటింగ్‌ను 4 స్థానం  వద్ద ప్రారంభించాడు, ప్రారంభ గేమ్‌లో వేగంగా 25 పరుగులు చేశాడు, 2021 మే 2న, అతను సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్‌పై 56 బంతుల్లో తన తొలి IPL T20 సెంచరీని సాధించాడు. ఆ మ్యాచ్ లో కేవలం 64 బంతుల్లో 124 పరుగులు చేసి  "మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్"గా ఎంపికయ్యాడు.
2022 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
2021 నవంబరులో, ఐపిఎల్ మెగా వేలంలో   రాజస్థాన్ రాయల్స్ ₹ 10 కోట్లకు జోస్ బట్లర్‌ను దక్కించుకుంది.
కెరీర్ అత్యుత్తమ ప్రదర్శనలు
2020 నవంబరు నాటికి, బట్లర్ ఏడు ఫస్ట్-క్లాస్ (టెస్ట్ మ్యాచ్‌లలో రెండు) 11 లిస్ట్ A సెంచరీలు సాధించాడు, వీటిలో తొమ్మిది వన్డే ఇంటర్నేషనల్ మ్యాచ్‌లలో ఇంగ్లండ్ తరపున చేయబడ్డాయి. 2021 మే 2న, అతను 2021 ఐపిఎల్ లో సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్‌పై రాజస్థాన్ రాయల్స్ తరపున టి 20 ఫార్మాట్‌లో తన తొలి సెంచరీని సాధించాడు.
బట్లర్ తన తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ సెంచరీని 2010 మేలో చేసాడు, సౌతాంప్టన్‌లోని రోజ్ బౌల్‌లో హాంప్‌షైర్‌ పై సోమర్‌సెట్ కోసం 144 పరుగులు చేశాడు. అతని అత్యధిక టెస్ట్ మ్యాచ్ స్కోర్ 152 2020 ఆగస్టులో అదే మైదానంలో ఇంగ్లండ్ తరపున పాకిస్తాన్‌పై చేసాడు. 2020 నవంబరు నాటికి, ఇది బట్లర్ అత్యధిక ఫస్ట్-క్లాస్ స్కోర్‌గా మిగిలిపోయింది.
పరిమిత ఓవర్ల క్రికెట్‌లో, గ్రెనడాలోని నేషనల్ క్రికెట్ స్టేడియంలో వెస్టిండీస్‌పై 2019 ఫిబ్రవరిలో వన్డేలో 77 బంతుల్లో 150 స్కోరు చేసాడు. వెస్టిండీస్‌పై ఒక ఆంగ్లేయుడికి ఇదే అత్యధిక వన్డే స్కోరు.
మూలాలు
వర్గం:1990 జననాలు వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:క్రికెట్ కెప్టెన్లు వర్గం:క్రికెట్ రికార్డులు వర్గం:ఇంగ్లాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
తెల్ల సముద్రం
తెల్ల సముద్రం (ఆంగ్లం: White Sea) అనేది రష్యా వాయువ్య తీరంలో ఉన్న బారెంట్స్ సముద్రం దక్షిణ సరస్సు. దీని చుట్టూ పశ్చిమాన కరేలియా, ఉత్తరాన కోలా ద్వీపకల్పం, ఈశాన్యంలో కనిన్ ద్వీపకల్పం ఉన్నాయి. తెల్ల సముద్రం మొత్తం రష్యన్ సార్వభౌమాధికారంలో ఉంది, రష్యా అంతర్గత జలాల్లో భాగంగా పరిగణించబడుతుంది. పరిపాలనాపరంగా ఇది అర్ఖంగెల్స్, కరేలియా మధ్య విభజించబడింది.
అర్ఖంగెల్స్ ప్రధాన నౌకాశ్రయం తెల్ల సముద్రంలో ఉంది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన సోవియట్ నావికాదళం జలాంతర్గామి స్థావరంగా మారింది. తెల్ల సముద్రం-బాల్టిక్ కెనాల్ తెల్ల సముద్రం బాల్టిక్ సముద్రంలో కలుస్తుతుంది. సాధారణ రంగు పదాల పేరిట ఆంగ్లంలో పేరు పెట్టబడిన నాలుగు సముద్రాలలో తెల్ల సముద్రం ఒకటి-మిగిలినవి నల్ల సముద్రం, ఎర్ర సముద్రం, పసుపు సముద్రం ఉన్నాయి.
భౌగోళిక
విస్తృతి
అంతర్జాతీయ హైడ్రోగ్రాఫిక్ ఆర్గనైజేషన్ తెల్ల సముద్రం ఉత్తర పరిమితిని (ముర్మాన్స్క్ కోస్ట్ 39° 47'E) కేప్ కనిన్ కలిసే ఒక లైన్" అని నిర్వచించింది.
నైసర్గిక స్వరూపం
తెల్ల సముద్రంలో నాలుగు ప్రధాన బేలు, గల్ఫ్‌లు ఉన్నాయి. కందలక్ష గల్ఫ్ తెల్ల సముద్రం పశ్చిమ భాగంలో ఉంది. ఇది సముద్రం లోతైన భాగం ఇది 340 మీటర్లు. సముద్రంలోకి ప్రవహించే ఇతర ప్రధాన నదులు విగ్, నివా, ఉంబా, వర్జుగా, పోనోయ్. మధ్య భాగం డ్వినా బే సముద్రగర్భం సిల్ట్ ఇసుకతో కప్పబడి ఉంటుంది. అయితే ఉత్తర భాగం దిగువన కండలక్ష గల్ఫ్ వనేగా బే ఇసుక రాళ్ళ మిశ్రమం. సముద్ర తీరాలకు సమీపంలో మంచు యుగం నిక్షేపాలు తరచుగా బయటపడతాయి. వాయువ్య తీరాలు పొడవైన రాతితో ఉంటాయి కాని ఆగ్నేయ వైపు వాలు చాలా బలహీనంగా ఉంది. తెల్ల సముద్రంలో పెద్ద సంఖ్యలో ద్వీపాలు ఉన్నాయి, కానీ వాటిలో చాలా చిన్నవి. ప్రధాన ద్వీప సమూహం సోలోవెట్స్కీ ద్వీపాలు ఇది సముద్రం మధ్యలో ఒనెగా బే ప్రవేశద్వారం దగ్గర ఉంది. చారిత్రాత్మక మఠం కారణంగా ఒనెగా బేలోని కియీ ద్వీపం ముఖ్యమైనది. తీరానికి దగ్గరగా ఉన్న వెలికి ద్వీపం కందలక్ష గల్ఫ్‌లో అతిపెద్ద ద్వీపం.
హైడ్రోగ్రఫీ బాతిమెట్రీ
తెల్ల సముద్రం బాల్టిక్ షీల్డ్ అని పిలువబడే ఖండాంతర షెల్ఫ్ బ్లాక్లో నీటితో నిండిన మాంద్యం. దీని అడుగు భాగం చాలా అసమానంగా ఉంది, వాయువ్యంలో కండలక్ష బోలు దక్షిణాన సోలోవెట్స్కీ దీవులు ఉన్నాయి. అలాగే ఒనెగా బేలో చాలా చిన్న నీటి అడుగున ఎత్తైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. సముద్రం ప్రారంభ గోర్లో 50 మీటర్లు, అంతకంటే తక్కువ లోతుతో నిస్సారంగా ఉంటాయి. ఇవి సెమిడిర్నల్ (రోజుకు రెండుసార్లు పెరుగుతాయి) వ్యాప్తి దక్షిణాన 1 మీటర్ నుండి మెజెన్ బేలో 10 మీటర్లకు పెరుగుతుంది. గంటకు 1 కి.మీ. కంటే తక్కువ వేగంతో బహిరంగ సముద్రాలలో ప్రవాహాలు బలహీనంగా ఉన్నాయి, కానీ అవి బేలలో గణనీయంగా బలపడతాయి. అలల తరంగాలు సాధారణ ప్రవాహాల కంటే చాలా వేగంగా ఉంటాయి మెజెన్ బేలో గంటకు 9 కి.మీ. ఒనెగా బేలో గంటకు 3.6 కి.మీ. కందలక్ష గల్ఫ్‌లో గంటకు 1.3 కి.మీ. వేగంతో చేరుతాయి.
నదులు ఏటా 215 కి.మీ. మంచినీటిని తీసుకువస్తాయి, మేలో మంచు కరిగే సమయంలో ఈ వాల్యూమ్‌లో 40% తీసుకువస్తారు ఫిబ్రవరి-మార్చిలో ఇన్‌ఫ్లో తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ ప్రవాహం బారెంట్స్ సముద్రంతో నీటి మార్పిడిని ప్రోత్సహించే సముద్ర మట్టాన్ని పెంచుతుంది తగ్గిస్తుంది. ఫలితంగా ఏటా తెల్ల సముద్రంలో వెలుపల వరుసగా 2000 కి.మీ. 2200 కి.మీ. ప్రవహిస్తాయి. వసంత ఋతువులో మంచినీటి ప్రవాహం 5-10 మీటర్ల పొరలో ఉపరితల లవణీయతను తూర్పున 23% (వెయ్యికి భాగాలు) సముద్రం పశ్చిమ భాగాలలో 26–27 కు తగ్గిస్తుంది.
వాతావరణం
కుడి|thumb| 23 ఏప్రిల్ 2000 (పైభాగం) 3 మే 2001 (దిగువ) లో తీసిన తెల్ల సముద్రం
ధ్రువ మితమైన ఖండాంతర మధ్య వాతావరణం తరచుగా పొగమంచు మేఘాలతో మారుతుంది. శీతాకాలంలో అక్టోబర్-నవంబర్ నుండి మే-జూన్ వరకు సముద్రం ఘనీభవిస్తుంది, ఉత్తరాన జనవరి సగటున నీటి ఉష్ణోగ్రత −1.9 °C మధ్యలో −1.3 .1.7 మధ్య −0.5 .0.7 మధ్య బేలలో. ఈ వైవిధ్యాలు సముద్రం అంతటా నీటి లవణీయత పంపిణీ కారణంగా ఉన్నాయి, ఇది మధ్యలో 24–26 నుండి గోర్లోలో 30.5 కు పెరుగుతుంది, ఇది బారెంట్స్ సముద్రం వైపు 34.0–34.5 కి చేరుకుంటుంది. గడ్డకట్టే కాలం సంవత్సరానికి ఉపగ్రహ చిత్రంలో చూపిన విధంగా మారుతుంది. మంచు స్థిరంగా లేదు కానీ దానిలో 90% తేలుతూ ఉంటుంది, మంచు మందం సాధారణంగా 40 సెం.మీ ఉంటుంది, కాని చల్లని శీతాకాలంలో 150 సెం.మీ.కు చేరుకుంటుంది.
చరిత్ర
కుడి|thumb| తెల్ల సముద్రం (1635) కుడి|thumb| సోలోవెట్స్కీ మొనాస్టరీ
1492 లో రష్యాకు చెందిన ఇవాన్ III ధాన్యం రాయబారులను మోసుకెళ్ళే ఒక వర్తక నౌక డెన్మార్క్‌కు ప్రయాణించి రష్యాలో మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ ఓడరేవును స్థాపించింది. ఖోల్మోగోరీకి చేరుకున్న మొట్టమొదటి విదేశీ ఓడ 1553 లో రిచర్డ్ ఛాన్సలర్ నేతృత్వంలోని ఇంగ్లీష్ ఎడ్వర్డ్ బోనావెంచర్. హ్యూ విల్లోబీ ఆధ్వర్యంలో మరో రెండు నౌకలతో కలిసి అతని సిబ్బంది, ఇండీస్ ముఖ్యంగా భారతదేశం, చైనాకు ఉత్తర మార్గాన్ని కోరింది. ఇంగ్లాండ్ రాజు ఎడ్వర్డ్ VI సుమారు 240 మంది ఆంగ్ల వ్యాపారుల బృందం స్పాన్సర్ చేసిన ఈ యాత్రకు వాణిజ్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి లండన్ అధికారం ఉంది. విల్లోబీ నౌకలు వేరు చేయబడ్డాయి, మిగతా రెండు సముద్రంలో పోయాయి.
జంతుజాలం, ​​ఆర్థిక వ్యవస్థ
సముద్రంలో 700 కి పైగా అకశేరుకాలు 60 రకాల చేపలు ఐదు రకాల సముద్ర క్షీరదాలు ఉన్నాయి, వీటిలో స్నేహపూర్వక బెలూగా తెల్ల తిమింగలం ఉన్నాయి. హార్బర్ పోర్పోయిస్ వంటి అనేక ఇతర డాల్ఫిన్ జాతులు తక్కువ తరచుగా కనిపిస్తాయి, అయితే బౌహెడ్ హంప్‌బ్యాక్ రోర్క్వాల్స్ నార్తర్న్ బాటిల్‌నోజ్ ఓర్కాస్ వంటి పెద్ద తిమింగలాలు నీటికి అరుదైన సందర్శకులుగా పరిగణించబడ్డాయి. అయితే తెల్ల సముద్రం లోపల సంభవించే వాస్తవ పౌన పున్యం సముద్ర బేసిన్ పేర్కొనబడలేదు. ఫిషింగ్ పరిశ్రమ చాలా చిన్నది అభివృద్ధి చెందుతున్న సముద్రపు పాచి పరిశ్రమ ఉంది.
సంబంధించిన మూసలు
వర్గం:హిందూ మహాసముద్రం వర్గం:భూగోళశాస్త్రం వర్గం:మహా సముద్రాలు
అమ్ములు
అమ్ములు 2003లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ సాహితీ చిత్ర పతాకంపై కె. మంజుల, డాక్టర్ వై. సుగుణ కుమారి, టి. కోటేశ్వరిలు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎల్.శ్రీనాథ్ దర్శకత్వం వహించాడు. వందేమాతం శ్రీనివాస్, బేబీ గ్రీష్మా, సుమన్ లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతాన్నందించాడు.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
జిమ్నాస్టిక్స్
జిమ్నాస్టిక్స్  వ్యాయామ సంబధిత ఒక రకమైన క్రీడ. ఇందులో బలం, వశ్యత, సమతుల్యత, చురుకుదనం, ఓర్పు, నియంత్రణ అవసరమైతాయి. ఈ క్రీడ ప్రాచీన గ్రీకులు తమ గుర్రాలను అధిరోహించడానికి, దిగడానికి చేసే వ్యాయామ విన్యాసాల నుండి అలాగే వారి సర్కస్ నైపుణ్యాల నుండి ఉద్భవించింది. ఒకరకంగా చెప్పాలంటే వారి ఆనాటి సాహసకృత్యాలే ఈ క్రీడకు ఆద్యంగా పేర్కొనవచ్చు.
ఆంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య నిర్వహించే, గుర్తింపు పొందిన ఇతర జిమ్నాస్టిక్ అంశాలలో లయబద్దమైన (రిధమిక్) జిమ్నాస్టిక్స్,ట్రాంపోలైనింగ్, టంబ్లింగ్, ఏరోబిక్ జిమ్నాస్టిక్స్ ఉన్నాయి.ఆంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య గుర్తింపు పొందని అంశాలలో కళాసౌందర్యాత్మకమైన (ఏస్థటిక్) బృంద జిమ్నాస్టిక్స్, పురుషుల లయబద్దమైన (రిధమిక్) జిమ్నాస్టిక్స్, టీమ్‌జిమ్‌ అంశాలు ఉన్నాయి. ఈ పోటీలలో వివిధ అంశాలలో పాల్గొనేవారు ఆయా అంశాల నియమాల ఆధారంగా వివిధ వయస్సుల క్రీడాకారులు పాల్గొనవచ్చు. ఉదాహరణకు కిండర్‌జిం, చిన్నారుల జిమ్నాస్టిక్స్ అంశాలలో పాల్గొనే క్రీడాకారుల వయస్సు కనీసం 20 నెలలు ఉండవచ్చు. అలాగే మనోరంజన / కాలక్షేప (రిక్రియేషన్) జిమ్నాస్టిక్ పోటీలలో కనీసం 5 సంవత్సరాల వయస్సు గల క్రీడాకారులు పాల్గొనవచ్చు. వివిధ స్థాయు పోటీలలో పాల్గొనే క్రీడాకారుల నైపుణ్యం ఆయా స్థాయిని బట్టి ఉంటుంది. అత్యుత్తమ నైపుణ్యం ఉన్న క్రీడాకారులు ప్రపంచ స్థాయి పోటీలలో పాల్గొంటారు.
శబ్ధలక్షణము
జిమ్నాస్టిక్స్ అనే పదము గ్రీకు విశేషణము γυμνός (gymnos) జిమ్నోస్  నుండి ఉద్భవించింది. జిమ్నోస్ అనగా గ్రీకు భాషలో నగ్నత్వము అని అర్థము. .ఈ పదము యొక్క క్రియా విశేషణము γυμνάζω (జిమ్నాజో ) అనగా నగ్నముగా శిక్షణ ఇవ్వడము అనగా జిమ్నాస్టిక్ శిక్షణ ఇవ్వడము లేదా వ్యాయామ శిక్షణ ఇవ్వడము. .ఈ క్రియకు ఈ విధమైన అర్థము రావడానికి కారణము ప్రాచీనకాలములో క్రీడాకారులు వ్యాయామము చేయునపుడు, పోటీలలో పాల్గొనేటపుడు ఒంటిమీద నూలుపోగు కూడా ధరించేవారు కాదు. జిమ్నాస్టిక్స్ అను పదము 1570 లో లాటిన్ జిమ్నాస్టకస్ (gymnasticus) నుండి, గ్రీకు పదము జిమ్నాస్టికోస్ (gymnastikos ) (శారీరక వ్యాయామములో నైపుణ్యము సాధించుటకు ఇష్టపడుట) నుండి, జిమ్నాజిన్ (gymnazein) (వ్యాయామము చేయుట లేదా శిక్షణ పొందుట) (gymnasium వ్యాసమును చూడండి) నుండి ఉద్భవించింది.
చరిత్ర
జిమ్నాస్టిక్స్ మొదట ప్రాచీన గ్రీస్ దేశములో పుట్టింది. మొదట్లో ఇది యుద్ధం కోసం సిద్దమయ్యే సైనికుల శిక్షణ కోసం ఉద్దేశించబడింది. ఆధునిక జిమ్నాస్టిక్స్ పితామహులుగా జర్మనీకి చెందిన ఇద్దరు ప్రముఖ వ్యాయామ అధ్యాపకులు – జొహాన్ ఫ్రెడెరిక్ గట్స్‌మత్స్ (1759–1839), ఫ్రెడెరిక్ లుడ్‌విగ్ జాన్ (1778–1852) – లను పేర్కొనవచ్చు.వీరు 18వ శతాబ్దపు చివరి దశకంలో, 19వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో కొన్ని వ్యాయామ పరికరాలను రూపొందించి వాటిని ఉపయోగించి బాలురు, యువకులు చేసేందుకు వీలుగా కొన్ని వ్యాయామాలకు రూపొందించారు. కాలక్రమేణా అవే వ్యాయామాలు జిమ్నాస్టిక్స్ గా రూపాంతరం చెందాయి.ఫ్రాన్స్ దేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా విజ్ఞానాత్మకమైన జిమ్నాస్టిక్స్ ను పరిచయం చేసిన వ్యక్తిగా డాన్ ఫ్రాన్సిస్కో అమొరొసి ఒండియానొను చెప్పవచ్చును.డాన్ ఫ్రాన్సిస్కో అమొరొసి ఒండియానొ ఒక స్పానిష్ సైన్యాధిపతి. ఇతడు 1770 ఫిబ్రవరి 19 న వలెంసియాలో జన్మించాడు, 1848 ఆగస్టు 8 న పారిస్లో మరణించాడు.ఫ్రెడెరిక్ లుడ్‌విగ్ జాన్ జిమ్నాస్టిక్స్ లో పారలల్ బార్స్, రింగ్స్, హై బార్స్ ల వాడుకలను అంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ పోటీలలో బాగా ప్రోత్సహించాడు.
1881 లో అంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య (FIG) ఏర్పడినది. 19వ శతాబ్దపు చివరి నాటికి పురుషుల జిమ్నాస్టిక్ పోటీలు బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. దీనితో 1896లో పురుషుల జిమ్నాస్టిక్స్ ఒలింపిక్ పోటీలలో ప్రవేశపెట్టబడింది. అప్పటినుండి 1950 వరకు జాతీయ, అంతర్జాతీయ పోటీలలో వివిధ రకములైన వ్యాయామములు ప్రదర్శించేవారు. వీటిలో జట్టు లయబద్దంగా నేలమీద ప్రదర్శించే కసరత్తులు (synchronized team floor calisthenics), త్రాడు ఎక్కుట, గెంతుట ( high jumping), పరుగు, సమాంతర నిచ్చెన (horizontal ladder) లాంటి వివిధ రకముల వ్యాయామ ప్రదర్శనలు ఉండేవి. 1920 నాటికి మహిళకు కూడా జిమ్నాస్టిక్ పోటీలను నిర్వహించడం, పాల్గొనడం చేసేవారు. 1928 లో జరిగిన ఆమ్‌స్టర్‌డామ్ ఒలింపిక్ పోటీలలో మొట్టమొదటిసారి మహిళలు కూడా పాల్గొన్నారు. కానీ వారికి కేవలం కొన్ని అంశాలు అనగా జట్టు లయబద్దంగా నేలమీద ప్రదర్శించే కసరత్తులు, ట్రాక్, ఫీల్డ్ పోటీలలో మాత్రమే పాల్గొనే అవకాశం దొరికింది.
2006వ సంవత్సరంలో కళాత్మక జిమ్నాస్టిక్స్ (Artistic gymnastics) పోటీలలో విజేతలను నిర్ణయించుకొరకు నూతన పాయింట్ల వ్యవస్థ ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇందులో భాగంగా A స్కోరు (లేదా D స్కోరు) అనునది అత్యధిక గణణ (స్కోరు), ఇదే విధానము 2009 నాటికి ఒక అభ్యాసంలో భాగంగా (వాల్ట్ మినహా) ఇవ్వబడే మొదటి 8 అధిక స్కోరింగ్ అంశాలుగా నిర్థారించబడింది. B స్కోర్ (లేదా E స్కోర్), అనునది అయా అభ్యాసములను క్రీడాకారులు ఎలా ప్రదర్శించారు అనే ఆధారంగా ఇవ్వబడుతుంది.
ఆంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య (FIG) చే గుర్తింపు పొందబడిన జిమ్నాస్టిక్ రీతులు (Forms)
' '
కళాత్మక జిమ్నాస్టిక్స్
కళాత్మక జిమ్నాస్టిక్స్ సాధారణంగా పురుషుల, మహిళల జిమ్నాస్టిక్స్ గా విభజించబడింది. పురుషులు ఆరు విభాగాలలో పోటీ పడతారు. అవి : నేలమీద చేసే వ్యాయామాలు (Floor Exercise), పొమ్మెల్ హార్స్ (Pommel Horse), స్టిల్ రింగ్స్ (Still Rings), వాల్ట్, పారలల్ బార్స్, హారిజాంటల్ బార్. మహిళలు నాలుగు విభాగాలలో పోటీ పడతారు. అవి వాల్ట్, అన్‌ఈవెన్ బార్స్, బాలన్స్ బీమ్‌, నేలమీద చేసే వ్యాయామాలు (Floor Exercise). కొన్నిదేశాలలో మహిళలు ఒకే సమయంలో వివిధ అంశాలలో పోటీపడతారు అనగా ఉదాహరణకు రింగ్స్, హై బార్, పారలల్ బార్స్ (1950వ దశకలో USSR దేశంలో మాదిరిగా)
2016లో అంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య (FIG ) కొత్త మూల్యాంకన విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టినది. ఇందులో సాధించదగిన పాయింట్లు కేవలం 10 కాకుండా అంతకన్నా ఎక్కువకూడా ఉండవచ్చు అనే సవరణ ప్రవేశపెట్టబడింది. ఈ విధానము అమెరికా దేశంలో జరిగిన కొన్ని ఉన్నతస్థాయి పోటీలలో వాడబడింది. . అంతకుముందు ఉన్న పాత పద్ధతిలో కాకుండా ఈ విధానములో రెండు వేరు వేరు స్కోర్లు ఇవ్వబడతాయి. ఒకటి జిమ్నాస్టిక్ అంశాన్ని ప్రదర్శించినందుకు ఇచ్చే స్కోరు కాగా మరొకటి కష్టతరమైన అంశాన్ని ఎంచుకొన్నందుకు ఉద్దేశించిన స్కోరు. ఇంతకు ముందున్న విధానములో కేవలము జిమ్నాస్టిక్ అంశాన్ని ప్రదర్శించినందుకు ఇచ్చే స్కోరు మాత్రమే ఉండేది. ఈ విధానములో ఒక క్రీడాకారుడికి ఇచ్చే పాయింట్లు గరిష్ఠంగా 10 వరకు ఉండవచ్చు. ఇందుకు చిన్న చిన్న వ్యాయామ అంశాలు మినహాయించబడ్డాయి. జిమ్నాస్టిక్ క్రీడాకారుడు విన్యాసాలను ప్రదర్శించు సమయమున అతడి ప్రదర్శనలో ఏదైనా తప్పు దొర్లినపుడు న్యాయ నిర్ణేత ఈ స్కోరులో నుండి కొన్ని పాయింట్లని తగ్గించేవాడు. ఉదాహరణకు ఉన్నత స్థాయిలో జరిగే పోటీలలో జిమ్నాస్ట్ ( జిమ్నాస్టిక్ క్రీడాకారుడు) పొరపాటున క్రిందపడిపోయినచో ఒక పాయింటు కోతవిధించేవారు. కొత్త విధానములో క్రీడాకారుడు ఎంచుకున్న కష్టమైన అంశానికి రెండవ స్కోరు ప్రవేశపెట్టడము అత్యంత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నది. ఈ విధానములో జిమ్నాస్ట్ ఎంచుకొన్న కష్టతరమైన అంశాలకు గాను అతడు ఎంచుకున్న అన్ని అంశాలను ప్రదర్శించాడా లేదా, ఒక అంశం తర్వాత ప్రదర్శించవలసిన తర్వాత అంశానికి ఏవిధముగా సమంవయం అయ్యాడన్న దానిని బట్టి ఈ రెండవ స్కోరు ఇవ్వబడుతుంది. ఈ స్కోరు ఉండటం వలన జిమ్నాస్ట్ అన్ని నైపుణ్యాలను సాధించి దానిని ప్రదర్శించే అవకాశము ఉంది. ఈ విధానము లేనపుడు ఎక్కువమంది జిమ్నాస్ట్‌లు కష్టతరమైన అంశాలను ప్రదర్శించడానికి వెనుకాడేవారు. ఒకదానికొకటి కనెక్ట్ అవ్వవలసిన అంశాల విషయములో ఈ స్కోర్లు మారవచ్చు. ఎందుకనగా అనేక అంశాలను ప్రదర్శించేటపుడు వాటిని సమన్వయం చేసుకోవడం కొంచెం కష్టంతో కూడుకున్ పని. మొదటి అంశాన్ని సరిగా ప్రదర్శించనపుడు రెండవ అంశానికి వెళ్ళడము చాలా కష్టమైనది. ఈ నూతన విధానము జిమ్నాస్ట్‌లు వారు ఎంచుకున్న కష్టతరమైన అంశాలను బట్టి, వారు వాటిని ఏవిధముగా ప్రదర్శించారు అనే అంశంపై ఆధారపడి వారు ఎక్కువ స్కోరు సాధించడానికి తోడ్పడుతుంది. రెండవ స్కోరుకు గరిష్ఠ పరిధి లేదు. జిమ్నాస్ట్ ఎంచుకున్న కఠినతర అంశం, వాటిని ప్రదర్శించే నైపుణ్యం ఆధారంగా ఈ స్కోరు మారుతుంది.
వాల్ట్
వాల్ట్ విభాగపు పోటీలలో రెండు దశలు ఉంటాయి. ఇవి గాలిలోకి ఎగరడానికి ముందు, తర్వాతి దశలు. ఇందులో జిమ్నాస్ట్‌లు 25 m నిడివిగల రన్‌వే మీదనుండి పరిగెత్తుతూ వచ్చి, ఒక స్ర్పింగ్ బోర్డు మీద నుండి దూకటంగానీ లేదా దానిమీద చేతులతో అదిమి గాని, గాలిలోకి లేచి సవ్యదిశలోగాని లేక అపసవ్య దిశలోగాని గాలిలో గింగిరాలు తిరుగుతూ రెండు కాళ్ళ ఆధారంగా నేలమీదికి దిగుతారు. ప్రతి ఒక్క జిమ్నాస్ట్ వారి ఎత్తు, బలమును బట్టి రన్‌వే మీద నిర్థిస్ఠ స్థానమునుండి తమ పరుగును ప్రారంభిస్తారు. గాలిలో ఎగిరిన తర్వాత ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సార్లు సల్టోలు (ఒక రకమైన పల్టీలు), సోమర్‌సాల్ట్‌లు (తల క్రిందికు, పాదాలు పైకి చేస్తూ చేసే పల్టీ), శరీరాన్ని మెలితిప్పి చేసే పల్టీలు ఉంటాయి. ఉన్నత స్థాయి పోటీలలో యుర్‌చెన్‌కొ అనే పల్టీలు కొట్టడానికి అనువుగా ఉండే వాల్ట్ ఉంటుంది. ఈ యుర్‌చెన్‌కొ వాల్ట్ ఉపయోగించేటపుడు మొదట జిమ్నాస్ట్ అరిచేతులు రన్‌వే పై ఉంచి తర్వాత వారి అరికాళ్ళు స్ర్పింగ్‌బోర్డ్ మీద ఉంచుతారు (రౌండ్ ఆఫ్ భంగిమ). తర్వత అదే భంగిమలో వ్రతిరేక దిశలో కదిలి చేతుల ఆధారంగా వెనుక వైపు పల్టీ కొట్టి హాండ్‌స్ర్పింగ్ (back handspring) తమ అరిచేతులు వాల్టింగ్ బల్లపై అన్చుతారు. తర్వాత వాల్టింగ్ బల్లపై కొద్దిసేపు వివిధ రకములైన శరీరాన్ని మెలితిప్పే భంగిమలు (twisting), /లేదా సోమర్‌సాల్టింగ్ ప్రదర్శనలు చేస్తారు. అలా కొద్ది సేపు తమ కళలను ప్రదర్శించిన తర్వాత చివరగా తమ గాలిలోకి ఎగిరి తమ అరికాళ్ళను నేలపై ఆన్చి తమ ప్రదర్శను ముగిస్తారు. దిగువ స్థాయి పోటీలలో, ఈ చివరి దశను ప్రదర్శించరు. ఈ దిగువ స్థాయి పోటీలలో పాల్గొనే జిమ్నాస్ట్‌లు స్ర్పింగ్‌బోర్డ్ మీదకు రెండు అరికాళ్ళు ఒకే సారి ఆన్చే విధముగా దుమికి వాల్ట్ పై రౌండ్ ఆఫ్ భంగిమనుగాని లేదా చేతుల ఆధారంగా ముందుకు పల్టీలు కొట్టే భంగిమను కానీ ప్రదర్శిస్తారు
2001 సంవత్సరం నుండి సంప్రదాయక వాల్ట్ హార్స్ విభాగమును కొత్త ఉపకరణములతో భర్తీ చేశారు. దీనినే టంఘ్, హార్స్ లేదా వాల్టింగ్ టేబిల్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు. మునుపటి వాల్ట్ హార్స్ తో పోలిస్తే ఈ సరికొత్త ఉపకరణములు సుస్థిరమైనవి, పాతవాటి కన్నా దాదాపు 1 మీటరు పొడవైనవి, 1 మీటరు వెడల్పైనవి. ఇవి జిమ్నాస్ట్‌లకు తమ నైపుణ్యములను ప్రదర్శించుటకు మునుపటి కన్నా ఎక్కువ స్థలమును అందుబాటులోనికి తెస్తాయి. అంతేకాకుండా ఇవి గతంలో వాడిన వాల్ట్ హార్స్ కన్నా ఎక్కువ సురక్షితమైనవి. ఈ సౌలభ్యం వలన జిమ్నాస్ట్‌లు ఎలాంటి జానికి లేకుండా మునుపటి కన్నా కఠినమైన, కష్టతరమైన అంశాలను ప్రదర్శించుటకు ముందుకు వస్తున్నారు. ఇది శుభపరిణామము.
వాల్ట్ విభాగం ఎలా ఉంటుందో 2012 ఒలింపిక్స్ పోటీలలో మహిళల వాల్ట్ పోటీలు వీడియో చూసి తెలుసుకోవచ్చు.
అన్ ఈవెన్ బార్స్
అన్ ఈవెన్ బార్స్ అంశమును ప్రదర్శించునపుడు జిమ్నాస్ట్ మొదట నేలపై సమాంతరంగా, వేరు వేరు ఎత్తులలో బిగించబడిన రెండు కమ్మీలను ఆధారంగా చేసుకొని పలు భంగిమలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కమ్మీలు ఫైబర్ గ్లాస్‌తో తయారుచేయబడి చెక్కతొడుగులతో కప్పబడి ఉంటాయి. ఈ విధముగా ఉండటం వలన వీటిపై విన్యాసములు చేయునపుడు ఇవి విరిగిపోకుండా జిమ్నాస్టుకు రక్షణనిస్తాయి. గతంలో ఉన్న కమ్మీలు చెక్కతో చేయబడటం వలన విరిగిపోవడానికి ఆస్కారం ఉండేది. దీనివలన జిమ్నాస్టులకు సరైన రక్షణ ఉండేది కాదు. మారుతున్న సాంకేతికతను ఉపయోగించుకొని ఈ కమ్మీలను దృఢముగా తయారుచేయడం జరిగింది. జిమ్నాస్టుల ఎత్తు, శరీర నిర్మాణానికి అనుగుణముగా ఈ కమ్మీల ఎత్తును, వెడల్పును పెంచడంగాని లేదా తగ్గించడంగాని చేయవచ్చును. గతంలో ఈ కమ్మీల మధ్య దూరం చాలా తక్కువగా ఉండేది. ప్రస్తుతము దీనిని సరిచేసి జిమ్నాస్టులు ఊగుతూ చేయు విన్యాసములు, గుండ్రముగా తిరుగుతూ చేసే విన్యాసాలు,పరివర్తనీయ విన్యాసాల వంటివి చేయడానికి అనువుగా వీటి మధ్య దూరాన్ని సవరించారు. ఉన్నత స్థాయి పోటీలలో ఈ విన్యాసాలలో రెండు చేతులపై భారంవేసి చేసే హాండ్‌స్టాండ్ విన్యాసం తప్పనిసరిగా చేయాలి. జిమ్నాస్ట్‌లు సాధారణంగా ఈ కమ్మీలను అధిరోహించడానికి స్ర్పింగుబోర్డు లేదా ఒక చిన్న చాపను ఉపయోగిస్తారు. జిమ్నాస్ట్‌లు ఈ పోటీలలో పాల్గొనునపుడు తోలుతో చేయబడిన ఒక ప్రత్యేకమైన చేతి తొడుగులను ధరిస్తారు. ఇందులో వేళ్ళు దూర్చుటకు రంధ్రములు చేయబడి విన్యాసాలు చేయునపుడు జిమ్నాస్టులకు సరైన పట్టు దొరికేలా ఇవి ఉపకరిస్తాయి. జిమ్నాస్టులు తమ చేతులకు సరైన పట్టు లభించుటకు, చేతిలో ఏర్పడే చెమటవలన పట్టు జారిపోకుండా ఉండుటకు ఈ తొడుగులతో బాటుగా సుద్దపొడిని కూడా చేతులకు రాసుకుంటారు. దీనివలన చేతిలోని సున్నితమైన చర్మముకూడా చీరుకుపోకుండా రక్షణ లభిస్తుంది. ప్రత్యేకముగా తయారుచేయబడిన డోవెల్ గ్రిప్స్ అనబడే చేతి తొడుగులు కూడా జిమ్నాస్టులకు కమ్మీలపై దృఢమైన పట్టును దొరకబుచ్చుకోవడానికి తోడ్పడుతాయి.
బాలెన్స్ బీమ్
బాలెన్స్ బీమ్‌లో భాగంగా జిమ్నాస్ట్ 90 సెకెండ్ల పాటు నృత్యరీతులతో కూడిన విన్యాసాలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ ప్రదర్శనలో భాగంగా గెంతులు, అక్రోబాటిక్ విద్యలు, సోమర్‌సాల్ట్‌లు, తిరుగుట, నృత్యములు ఒక కమ్మీ మీద ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కమ్మీ నేల నుండి 125 cm ఎత్తులో ఉంటూ 500 cm పొడవు, 10 cm వెడల్పు ఉంటుంది. . ఈ కమ్మీ పొడవు, వెడల్పు, ఎత్తులను సరిచేసుకొనే ఏర్పాటు ఉంటుంది. ఈ విన్యాసములో ముఖ్యంగా క్రీడాకారుడు సమతూకము, సారళ్యము (ఫ్లెక్సిబిలిటి), శక్తిని కలిగిఉండి ఏకాగ్రతతో తమ విద్యను ప్రదర్శించవలసి ఉంటుంది.
ఫ్లోర్
మొదట్లో ఫ్లోర్ విన్యాసాలను నేలమీద కానీ లేదా నేలమీద పరిచిన చాపలమీద కానీ ప్రదర్శించడం జరిగేది. కానీ ఆధునిక కాలంలో ఈ విద్యను 12 మీటర్లు పొడవు వెడల్పు గల చతురస్రాకారంలోని ఒక గట్టి ఉపరితలంపై నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ ఉపరితలం క్రింద స్రింగులు లేదా ఫోం బ్లాక్స్ ల సహాయంతో అమర్చబడిన ప్లైవుడ్ ఉంటుంది. ఈ మొత్తం వేదికను స్ర్పింగ్ ఫ్లోర్ అంటారు. ఈ స్ర్పింగ్ ఫ్లోర్ దృఢముగా ఉండి జిమ్నాస్టులు విన్యాసాలలో భాగంగా పైకి ఎగరడానికి గట్టిగా అదిమినపుడు వీరు మరింత ఎత్తుకు వెళ్ళడానికి సహాయపడుతుంది. అలాగే గాలిలో పల్టీలు కొట్టి కిందికి దిగునపుడు వారు గాయాల పాలు అవకుండా దీని మెత్తటి ఉపరితలం వారికి రక్షణగా నిలుస్తుంది. జిమ్నాస్టులు ఈ ఫ్లోర్ విన్యాసాలలో భాగంగా 90 సెకెండ్లపాటు తమ విద్యలను ఈ ఫ్లోర్ పై ప్రదర్శిస్తారు. పోటీ స్థాయిని బట్టి జిమ్నాస్టులు ఫ్లోర్ విన్యాసాలను ప్రదర్శించవచ్చో లేదో నిర్ణయించుకోవచ్చు. అలాగే కొన్నిసార్లు ఫ్లోర్ విన్యాసాలు తప్పనిసరి జిమ్నాస్టిక్స్ విభాగంలో ఉన్నపుడు జిమ్నాస్టులు దీనిని తప్పనిసరిగా ప్రదర్శించాలి. ఫ్లోర్ పై జిమ్నాస్టులు విన్యాసాలు చేయునపుడు నేపథ్యములో సంగీతం వినిపించడం తప్పనిసరి. 3 నుండి 6 స్థాయిల వరకు అయా స్థాయిలలోని ప్రదర్శనలతో పాటు ఈ సంగీతం కూడా ఒకేలా ఉంటుంది. కానీ ఉన్నత స్థాయిలుగా పేర్కొనబడే 7 నుండి 10 స్థాయిలలో జిమ్నాస్టులు మరిన్ని కఠినతరమైన ప్రదర్శనలు చేయవలసి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా వీరికి తమకు నచ్చిన ఎలాంటి పదములు లేని నేపథ్య సంగీతమును ఎంచుకొనే వెసులుబాటు కూడా ఉంటుంది. ఈ ప్రదర్శనలలో టంబ్లింగ్ టైల్స్, వరుసగా గాలిలోకి పల్టీలు కొట్టడం, గెంతడం, నృత్య ప్రదర్శనలు, అక్రోబాటిక్ నైపుణ్యములు మరయు ఒంటికాలిపై గిర గిరా తిరుగుట లాంటివి ఉంటాయి. పోటీలలో పాల్గొను జిమ్నాస్టులు నాలుగు టంబ్లింగ్ లైన్స్ వరకూ ప్రదర్శించవచ్చు. ఇందులో చేతుల ఆధారం తీసుకోకుండా కనీసం ఒక పోరాట భంగిమను అయినా ప్రదర్శించవలెను. వివిధ స్థాయిలలో జిమ్నాస్టులు ప్రదర్శించే టంబ్లింగ్ లైన్స్ సంఖ్య మారుతూ ఉంటుంది. అమెరికా దేశంలో జరిగె 7 వ స్థాయి పోటీలలో పాల్గొను జిమ్నాస్టులు కనీసం 2 నుండి 3 టంబ్లింగ్ లైన్స్ ప్రదర్శించవలసి ఉంటుంది. అలాగే 8 నుండి 10 స్థాయిల వరకు కనీసం 3 నుండి 4 వరకు టంబ్లింగ్ లైన్స్ ప్రదర్శించవలసి ఉంటుంది.
పురుషుల జిమ్నాస్టిక్ ఫ్లోర్ పోటీలలో జిమ్నాస్టులు 12 మీటర్లు పొడవు వెడల్పు గల స్ర్పింగ్ ఫ్లోర్ పై తమ విన్యాసాలను ప్రదర్శిస్తారు. ఇందులో భాగంగా వరుసబెట్టి టంబ్లింగ్ పాసెస్ ను ప్రదర్శిస్తారు. ఇది వీరి శక్తి, సమతూకం, సరళత్వం (flexibility) ని అంచనా వేయుటకు ఉపయోగపడుతుంది. శక్తిని ఉపయోగించి చేసే విన్యాసాలలో భాగంగా గుండ్రంగా తిరిగే విన్యాసాలు (circles), సమతూకం పాటించే విన్యాసాలు (scales), చేతితో నొక్కి చేసే విన్యాసాలు (press handstands) ఉంటాయి. పురుషుల ఫ్లోర్ విన్యాసాలలో 60 నుండి 70 సెకెండ్ల వరకు సాగే వివిధ విన్యాసాలు ఉంటాయి. స్త్రీల పోటీలకు విరుద్దంగా వీరి విన్యాసాలకు నేపథ్య సంగీతం వినిపించడం ఉండదు. పురుష జిమ్నాస్టులు తమ ఫ్లోర్ విన్యాసాలను ప్రదర్శించునపుడు ఫ్లోర్ యొక్క ప్రతి మూలను కనీసం ఒక్కసారి అయినా తాకవలెననే తప్పనిసరి నిబంధన ఉంది.
పారలల్ బార్స్
పురుష జిమ్నాస్టులు ఒకదానికొకటి సమాంతరంగా అమర్చబడిన రెండు కమ్మీల ఆధారంగా పలు విన్యాసాలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కమ్మీలను పారలర్ బార్స్ అంటారు. ఈ విన్యాసాలలో భాగంగా కమ్మీల సహాయంతా గాలిలో ఊగడము, సమతూకం పాటించడం, శరీరం, మెదడు సమన్వయంతో పలు విన్యాసాలు ప్రదర్శిస్తారు. రెండు కమ్మీలమధ్య దూరాన్ని జిమ్నాస్టులు చేయబోయే విన్యాసాల ఆధారంగా అమర్చుకోవచ్చు. ఈ కమ్మీలు సాధారణంగా 2మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటాయి.
హారిజాంటల్ బార్
నేలపై నుండి 2.5 మీటర్ల ఎగువన అమర్చబడిన 2.8 సెంటీమీటర్ల మందము గల ఒక ఫైబర్ కడ్డీని ఆధారంగా చేసుకొని జిమ్నాస్టులు పలు విన్యాసములు చేయవలసి ఉంటుంది. దీనిని పట్టుకొని ఊయల ఊగడము, కడ్డీ చుట్టూ గిరగిరా తిరగడము, మెలికలు తిరగడము, దిశలు మార్చుకుంటూ తిరగడము, కళాత్మకంగా నేలపై వాలడము లాంటి విన్యాసములు జిమ్నాస్టులు ప్రదర్శిస్తారు.తమ గమనాన్ని మార్చుకొంటూ ఒక ప్రత్యేక దిశలో తమ బలాన్నంతటినీ కేంద్రీకృతం చేయడం ద్వారా తమకు కావలసిన ఎత్తుకు ఎగరడానికి వీరు ప్రయత్నిస్తారు. ఇది ట్రిపుల్-బ్యాక్-సాల్టో లాంటి విన్యాసములు చేయునపుడు వీరికి మిక్కిలి సహాయకారిగా ఉంటుంది. లెదర్ గ్రిప్స్ విన్యాసాలు చేయుటకు వీరికి సాధారణంగా తమ పట్టును కడ్డీపై సడలకుండా చూసుకోవలసి ఉంటుంది.
మహిళా జిమ్నాస్టులకు ఏవిధంగా వర్తిస్తుందో అలాగే పురుష జిమ్నాస్టులు కూడా తమ ప్రదర్శనలను వారు ఏవిధంగా ప్రదర్శించారు, వారి ప్రదర్శనలో ఎటువంటి కఠినమైన విన్యాసాలను ప్రదర్శించారు, మొత్తం మీద ఎటువంటి నైపుణ్యాలను ప్రదర్శించారు అన్న అంశాల ఆధారంగా న్యాయ నిర్ణేతలు బేరీజు వేస్తారు.
పరిగణన (స్కోరింగ్ (code of points))
జిమ్నాస్టు ఒక పోటీలో విజయం సాధించవలెనంటే అతని/ఆమె యొక్క స్కోరింగ్ పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ స్కోరింగ్ అనునది ఆయా జిమ్నాస్ట్ ప్రదర్శించే విన్యాసాల ఆధారంగా న్యాయ నిర్ణేతలు ఇవ్వడం జరుగుతుంది. ఈ స్కోరింగ్ అనునది జిమ్నాస్ట్ యొక్క ప్రధమ విలువ (start value) నుండి కొన్ని తీసివేతల తర్వాత వచ్చిన పాయింట్లు. ప్రధమ విలువ (start value) అనునది జిమ్నాస్ట్ ఎంచుకొనే విన్యాసాల పై, ఆ విన్యాసాలను జిమ్నాస్ట్ ఏవిధంగా ప్రదర్శించాడు, అందులోని సంక్లిష్టత మొదలైన అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విన్యాసాల కూర్పు ప్రతి ఉపకరణం కోసం భిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ స్కోరును 'డి స్కోర్ ' (D score) గా వ్యవహరిస్తారు. ప్రదర్శనలు, నృత్యాలు జరుగు సమయాన జిమ్నాస్టుల ప్రదర్శన ఆధారంగా వారి స్కోరింగ్ నిర్ణయించడానికి గరిష్టంగా 10.0 పాయింట్లతో ప్రారంభించి వారి తప్పులకు, ప్రదర్శనలో వారు చేసే పొరపాట్లకు గాను ఇందులో నుండి కొన్ని పాయింట్లను తీసివేస్తూ వస్తారు. ఈ స్కోరును 'ఈ స్కోరు ' (E score) గా వ్యవహరిస్తారు. తుది స్కోరును E స్కోరు నుండి కొన్ని తీసివేతల తర్వాత వచ్చిన స్కోరుకు D స్కోరును కలపడం ద్వారా వచ్చిన స్కోరును జిమ్నాస్ట్ యొక్క తుది స్కోరుగా నిర్ణయిస్తారు.
2007 సంవత్సరం నుండి ఈ స్కోరింగ్ విధానంలో కొన్ని మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. బోనస్, ప్రదర్శన పాయింట్లను కలిపి వచ్చిన స్కోరును తుది స్కోరుగా పరిగణిస్తున్నారు.
దిగడము (లాండింగ్)
టంబ్లింగ్ పాస్, డిస్‌మౌంట్ లేదా వాల్ట్ విభాగాలలో మొదట టేకాఫ్, ఫ్లైట్ తర్వాత చివరగా నేలమీదకు దిగడము (లాండింగ్) ఉంటుంది. . దిగడము అనునది చాలా క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. ఇది క్రీడాకారుడి నైపుణ్యమునకు, అతడి ప్రదర్శన మూల్యాంకనకు అత్యంత ప్రధానమైనది. సరిగ్గా ప్రదర్శించని ఎడల ఈ ప్రక్రియలో క్రీడాకారులు గాయపడే అవకాశం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది.ఈ గాయాలు సాధారణంగా శరీర దిగువ అంచులైన మృదులాస్థి, కీళ్ళ సంధులు, ఎముకలలో పగుళ్ళు లాంటివి. క్రీడాకారులు ఇలాంటి గాయాలబారిన పడకుండా అత్యున్నత స్కోరును సాధించవలెనంటే ప్రదర్శన సమయంలో క్రీడాకారులు అత్యున్నత నైపుణ్యతతో తమ అంశాలను ప్రదర్శించవలసి ఉంటుంది. ప్రదర్శనలో చివరి భాగమైన లాండింగ్ దశను సురక్షితంగా రెండు పాదాలు ఒకే సమయంలో భూమిని తాకించడం ద్వారా సాధించవచ్చు. జిమ్నాస్టిక్స్ లో విజయవంతమైన ల్యాండింగ్ ఒక సున్నిత ప్రక్రియగా చెప్పబడినది. దీని అర్థం మోకాలి, హిప్ జాయింట్లు 63 డిగ్రీలు కంటే ఎక్కువగా వంచబడి నేలమీదికి దిగడము.
ఎక్కువ సమయం చేసే ప్రదర్శనలో క్రీడాకారుడు నేలమీదికి దిగేటపుడు అధిక క్షితిజ లంబ ప్రతికూల బలం అవసరమవుతుంది( vertical ground reaction force). ఈ ప్రతికూల బలాన్ని క్రీడాకారుడు అధిగమించవలసి ఉంటుంది. ఇందుకు క్రీడాకారుడికి తగినంత కండర బలం అవసరమవుతుంది. ఇది క్రీడాకారుడి దీర్ఘ, కోణీయ వేగాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇదే కాకుండా నేలమీదికి దిగడానికి తీసుకొనే సమయం కూడా క్రీడాకారుడి దీర్ఘ, కోణీయ వేగాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశాలలో ఒకటి. ఈ ప్రభావం నుండి బయటికి రావడానికి క్రీడాకారుడికి ఉన్న అవకాశం ఏమనగా నేల మీదికి దిగడానికి తీసుకొనే సమయాన్ని పెంచుకోవడం. ఈ ప్రక్రియను సాధన ద్వారా జిమ్నాస్టిక్ క్రీడాకారులు మెరుగు పరుచుకోవచ్చు. తమ తుంటి భాగము, మోకాలు, చీలమండ ల మధ్య అంతరాన్ని తమకు వీలైనంత ఎక్కువగా పెంచడము ద్వారా ఈ ప్రక్రియ పై పట్టు సాధించవచ్చు.
టంబ్లింగ్ పాస్, అవరోహణం లేదా వాల్ట్ అంశాలలో విన్యాసాలను ముగించి నేలమీదకు వాలే అంశము తుది అంకము. ఇందులో జిమ్నాస్టు తన విన్యాసాలను ప్రదర్శించి దానిని క్రమబద్దముగా ముగించి ఒక లయలో గాలిలో నుండి పల్టీలు కొడుతూ నేలమీద వాలతాడు. . ప్రదర్శనను విజయవంతంగా ముగించి మంచి స్కోరు సాధించడంలో ఈ చివరి ప్రక్రియ మికీలి కీలకమైనది. ఇందులో ఏమాత్రం అజాగ్రత్త వహించినా అది ప్రదర్శనపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. దీనితో పాటు జిమ్నాస్ట్ తీవ్రగాయాల పాలై కొన్ని సార్లు ప్రాణాలకే ప్రమాదం వాటిల్లవచ్చు. జిమ్నాస్టు సరైన పరిణామంలో శక్తిని విడుదల చేయకుండా జాప్యము చేయునపుడు సోమర్‌సాల్ట్ అంశంలో తీవ్ర గాయాలు పాలవ్వడానికి అవకాశాలు ఉంటాయి.ఈ గాయాలు సాధారణంగా దిగువ అంత్య భాగాల వద్ద సంభవిస్తాయి. ఉదాహరణకు : మృదులాస్థి గాయాలు, స్నాయువు వద్ద బెణకడం, ఎముకలకు గాయాలు / పగుళ్లు. ఇటువంటి గాయాల బారిన పడకుండా ఉండుటకు, అత్యుత్తమ ప్రదర్శనలతో మంచి స్కోరు సాధించడానికి జిమ్నాస్టు సరైన విధానము అవలంభించి ఈ చివరి అంశాన్ని పూర్తిచేయవలసి ఉంటుంది.
లయబద్దమైన (రిధమిక్) జిమ్నాస్టిక్స్
అంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ సమాఖ్య (FIG) నిబంధనల ప్రకారము రిధమిక్ జిమ్నాస్టిక్స్ లో కేవలము స్ర్తీలు మాత్రమే పాల్గొనాలి. ఈ క్రీడాంశంలో బాలెట్, జిమ్నాస్టిక్స్, నృత్యము, ఉపకరణాలతో చేసే విన్యాసాలు ఉంటాయి. ఈ అంశంలో ఐదు వేరు వేరు విభాగాలలో వేరు వేరు ఉపకరణాలతో క్రీడాకారుల ప్రదర్శన ఆధారంగా మూల్యాంకణం చేయబడును. ఈ ఉపకరణాలు బంతి, రిబ్బను, వలయాకారపు చట్రము (హూప్), దుడ్డు కర్రలు (clubs), తాళ్ళు / మోకులు, వీటిని ఉపయోగించి కళాసౌందర్యాత్మకమైన ప్రదర్శనలు చేయవలసి ఉంటుంది. ఈ ప్రదర్శనలు వ్యాయామముల వలె కాకుండా కళాసౌందర్యపోషకంగా ప్రదర్శించగలగాలి. ఈ అంశంలో వ్యక్తిగతంగా నే కాకుండా 5 మంది సభ్యులతో కూడిన బృందంగా కూడా పోటీపడవచ్చు. సభ్యులు 5 ఉపకరణాలనుండి తమకు ఇష్టమైన ఏదో ఒక ఉపకరణాన్ని ఎంచుకొని ఈ ప్రదర్శనలో పాలుపంచుకోవచ్చు. లయబద్దమైన అభ్యాసముతో చేయబడే ఈ ప్రదర్శనల మూల్యాంకనము గరిష్టంగా 30 పాయింట్ల వరకు ఉండవచ్చు. సంగీతం, నాట్యమునకు కూడా మూల్యాంకనము ఉంటుంది. ఈ మూల్యాంకనము, క్రీడాకారుల ప్రదర్శనలోని కష్టతరమైన భంగిమల మూల్యాంకన తో కూడిన సగటు మూల్యాంకనము ను తుది మూల్యాంకనమునకు కూడిక చేసి జట్టు లేదా వ్యక్తిగత ప్రదర్శన యొక్కు తుది మూల్యాంకనను లెక్కిస్తారు.
అంతర్జాతీయ జిమ్నాస్టిక్ పోటీలు స్త్రీ పురుషుల కొరకు సీనియర్, జూనియర్ విభాగాలలో నిర్వహించబడును. జూనియర్ విభాగంలో 16 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయసున్న క్రీడాకారులు పాల్గొంటారు. సీనియర్ విభాగంలో 16 సంవత్సరాల పైబడిన వయస్సు కల క్రీడాకారులు పాల్గొంటారు. సాధారణంగా రష్యా, యూరోపియన్ దేశాలలోని జిమ్నాస్టిక్ క్రీడాకారులు చాలా చిన్న వయస్సు నుంచే శిక్షణ ప్రారంభించి 15-19 సంవత్సరాల వయస్సుకు చేరుకొనేసరికి తమ అత్యుత్తమ ప్రతిభను అందిపుచ్చుకుంటారు. జిమ్నాస్టిక్ క్రీడలలో అత్యున్నత క్రీడాపోటిలు అనదగ్గవి ఒలింపిక్ క్రీడలు, ప్రపంచ జిమ్నాస్టిక్ పోటీలు, యూరోపియన్ ఛాంపియన్‌షిప్, ప్రపంచ కప్, గ్రాండ్ పిక్స్ సిరీస్
ట్రాంపోలైనింగ్
ట్రాంపోలైనింగ్, టంబ్లింగ్ అంశాలలో నాలుగు విభాగాలు ఉంటాయి. వ్యక్తిగత, సమకాలీకరించబడిన (synchronized ) ట్రాంపోలైనింగ్, టంబ్లింగ్ (పవర్ టంబ్లింగ్ లేదా రాడ్ ఫ్లోర్ అని కూడా పిలుస్తారు). 2000 సంవత్సరం నుండి వ్యక్తిగత ట్రాంపోలైనింగ్ ఒలింపిక్ క్రీడలు లో చేర్చబడినది.
వ్యక్తిగత ట్రాంపోలైన్
ట్రాంపోలిన్ లో భాగంగా జిమ్నాస్ట్ ప్రదర్శించు పలు విన్యాసాలలో మొదటగా బిల్డప్ దశ ఉంటుంది. ఇందులో భాగంగా జిమ్నాస్ట్ గరిష్టంగా ఎగరగలిగే ఎత్తు ను చేరుకోవడానికి పదే పదే పలు మార్లు గాలిలో ఎగరడం జరుగుతుంది.ఆ తరువాత విరామం లేకుండా పది బౌన్స్‌ల క్రమం ఉంటుంది, ఈ సమయంలో జిమ్నాస్ట్ వైమానిక నైపుణ్యాల క్రమాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. రొటీన్లు గరిష్టంగా 10 పాయింట్ల స్కోరుతో గుర్తించబడతాయి. ఎత్తుగడల యొక్క సగటు ఎత్తుకు సూచనగా ఉన్న పది నైపుణ్యాలను పూర్తి చేయడానికి తీసుకున్న కదలికల కష్టం, సమయం యొక్క పొడవును బట్టి అదనపు పాయింట్లు (గరిష్ట స్థాయి పోటీ లేకుండా) సంపాదించవచ్చు. ఉన్నత స్థాయి పోటీలలో ఈ విభాగంలో రెండు అంచెలు ఉంటాయి. మొదటి అంచెలో జిమ్నాస్ట్ కష్టసాధ్యమైన రెండు విన్యాసాలు చేయవలసి ఉంటుంది. దాని తర్వాత రెండవ అంచెలో జిమ్నాస్ట్ తనకు ఇష్టమైన లేదా చేయగలిగిన ఏ విన్యాసాన్ని అయినా ప్రదర్శించవచ్చు.
డబుల్-మినీ ట్రాంపొలిన్
Double mini trampoline involves a smaller trampoline with a run-up, two moves are performed per routine. Moves cannot be repeated in the same order on the double-mini during a competition. Skills can be repeated if a skill is competed as a mounter in one routine and a dismount in another. The scores are marked in a similar manner to individual trampoline.
టంభ్లింగ్
In tumbling, athletes perform an explosive series of flips and twists down a sprung tumbling track. Scoring is similar to trampolining. Tumbling was originally contested as one of the events in Men's Artistic Gymnastics at the 1932 Summer Olympics, and in 1955 and 1959 at the Pan American Games. From 1974 to 1998 it was included as an event for both genders at the Acrobatic Gymnastics World Championships. The event has also been contested since 1976 at the Trampoline World Championships. Since the recognition of Trampoline and Acrobatic Gymnastics as FIG disciplines in 1999, official Tumbling competitions are only allowed as an event in Trampoline gymnastics meets.
అక్రోబాటిక్స్ జిమ్నాస్టిక్స్
అక్రోబాటిక్స్ జిమ్నాస్టిక్స్ (గతంలో : స్పోర్ట్స్ ఆక్రోబాట్స్) అనునవి జనబాహుళ్యంలో  ఆక్రో ''' గా కూడా వ్యవహరించబడుతాయి. ఇందులో కొన్ని విన్యాసాలను స్త్రీ, పురుష జిమ్నాస్ట్లు కలసికట్టుగా ఆయా విభాగాలలో ప్రదర్శింపవలసి ఉంటుంది. ఇందులో బృందాలుగా.. ఒక్కో బృందంలో ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు లేదా నలుగురు సభ్యులు కలిసి ఈ విన్యాసాలను తమ బృంద సభ్యుల తలలతో, చేతులతో, పాదాలతో అత్యంత సమన్వయం తో ప్రదర్శిస్తారు. ఈ విన్యాసాలను ప్రదర్శించేటప్పుడు ఆయా పోటీల నియమాలను అనుసరించి ఇతర నేపధ్య సంగీతం లేదా క్రీడా కారులు తామే స్వంతంగా సమకూర్చుకున్న నేపధ్య సంగీతాన్ని వాడుకోవచ్చు.'''
There are four international age categories: 11-16, 12-18, 13-19, and Senior (15+), which are used in the World Championships and many other events around the world, including European Championships and World Games. All levels require a balance and dynamic routine, 12-18, 13-19, and Seniors are also required to perform a final (combined) routine.
Currently, acrobatic gymnastics is marked out of 30.00 (can be higher at Senior FIG level based on difficulty):
ఏరోబిక్ జిమ్నాస్టిక్స్
Aerobic gymnastics (formally Sport Aerobics) involves the performance of routines by individuals, pairs, trios or groups up to 6 people, emphasizing strength, flexibility, and aerobic fitness rather than acrobatic or balance skills. Routines are performed for all individuals on a 7x7m floor and also for 12–14 and 15-17 trios and mixed pairs. From 2009, all senior trios and mixed pairs were required to be on the larger floor (10x10m), all groups also perform on this floor. Routines generally last 60–90 seconds depending on age of participant and routine category.
ఇతర విభాగాలు
The following disciplines are not currently recognized by the Fédération Internationale de Gymnastique.
కళాసౌందర్యాత్మకమైన జట్టు జిమ్నాస్టిక్స్
Aesthetic Group Gymnastics (AGG) was developed from the Finnish "naisvoimistelu". It differs from Rhythmic Gymnastics in that body movement is large and continuous and teams are larger' Athletes do not use apparatus in international AGG competitions compared to Rhythmic Gymnastics where ball, ribbon, hoop and clubs are used on the floor area. The sport requires physical qualities such as flexibility, balance, speed, strength, coordination and sense of rhythm where movements of the body are emphasized through the flow, expression and aesthetic appeal. A good performance is characterized by uniformity and simultaneity. The competition program consists of versatile and varied body movements, such as body waves, swings, balances, pivots, jumps and leaps, dance steps, and lifts. The International Federation of Aesthetic Group Gymnastics (IFAGG) was established in 2003.
పురుషుల రిధమిక్ జిమ్నాస్టిక్స్
Men's rhythmic gymnastics is related to both men's artistic gymnastics and wushu martial arts. It emerged in Japan from stick gymnastics. Stick gymnastics has been taught and performed for many years with the aim of improving physical strength and health. Male athletes are judged on some of the same physical abilities and skills as their female counterparts, such as hand/body-eye co-ordination, but tumbling, strength, power, and martial arts skills are the main focus, as opposed to flexibility and dance in women's rhythmic gymnastics. There are a growing number of participants, competing alone and on a team; it is most popular in Asia, especially in Japan where high school and university teams compete fiercely. , there were 1000 men's rhythmic gymnasts in Japan.
The technical rules for the Japanese version of men's rhythmic gymnastics came around the 1970s. For individuals, only four types of apparatus are used: the double rings, the stick, the rope, and the clubs. Groups do not use any apparatus. The Japanese version includes tumbling performed on a spring floor. Points are awarded based a 10-point scale that measures the level of difficulty of the tumbling and apparatus handling. On November 27–29, 2003, Japan hosted first edition of the Men's Rhythmic Gymnastics World Championship.
టీం జిమ్
TeamGym is a form of competition created by the European Union of Gymnastics, named originally EuroTeam. The first official competition was held in Finland in 1996. TeamGym events consist of three sections: women, men and mixed teams. Athletes compete in three different disciplines: floor, tumbling and trampette. In common for the performance is effective teamwork, good technique in the elements and spectacular acrobatic skills.
చక్రంతో చేసే జిమ్నాస్టిక్స్
There are three core categories of exercise: straight line, spiral, and vault.
మల్లకంభ
Mallakhamba (Marathi: मल्लखांब) is a traditional Indian sport in which a gymnast performs feats and poses in concert with a vertical wooden pole or rope. The word also refers to the pole used in the sport.