cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సర్జారావుపేట్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సర్జరావుపేట్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సర్జరావుపేట్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సర్జరావుపేట్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
కంది, మినుము, చెరకు
కుల్కచర్ల మండలం
కుల్కచర్ల మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండల కేంద్రం. కుల్కచర్ల, ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 40 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.పరిగి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో భాగమైన మహబూబ్ నగర్ జిల్లా సరిహద్దులో ఉంది. మహబూబ్ నగర్ నుంచి పరిగి వెళ్ళు ప్రధాన రహదారి ఈ మండలం గుండా వెళుతుంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం రంగారెడ్డి జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం వికారాబాదు రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది చేవెళ్ళ డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 16  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.నిర్జన గ్రామాలు లేవు
గణాంకాలు
210px|thumb|right|కుల్కచర్ల గ్రామసమీపంలో రామాయణ కాలం నాటి చారిత్రక ప్రాశస్త్యం కల కోతులగుట్ట thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త రంగారెడ్డి జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 70,281 - పురుషులు 35,780 - స్త్రీలు 34,501
1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారము మండల జనాభా 46550 కాగా 2001 లెక్కల ప్రకారం 60217కు పెరిగింది. అందులో పురుషుల సంఖ్య సంఖ్య 30548, మహిళల సంఖ్య 29669. మండల జనసాంద్రత 222. స్త్రీ,పురుష నిష్పత్తి 971:1000. ఎస్సీ, ఎస్టీల సంఖ్య 8233, 15687. మొత్తం మండల జనాభాలో వీరి వాటా సుమారు 40%.
మండలంలోని గ్రామాలలో 5000 జనాభాకు పైబడిన గ్రామాల సంఖ్య 2 కాగా 2000 జనాభా కంటే అధికంగా ఉన్న గ్రామాలు 9 ఉన్నాయి.
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 196 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 56,038. జనాభాలో పురుషులు 28,444 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 27,594. మండలంలో 11,195 గృహాలున్నాయి.
మండలంలోని పాఠశాలలు, కళాశాలలు
మండలంలో 92 ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 14 ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు, 13 ఉన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి. 2 జూనియర్ కళాశాలలతో పాటు 2 డిగ్రీకళాశాలలు ఉన్నాయి.
వర్షపాతం, నీటిపారుదల
మండల సరాసరి వర్షపాతం 776 మిమీ. 2000-01లో అత్యధికంగా 1102 మిమీ వర్షం కురియగా ఆ తర్వాత రెండేళ్ళు కరువు ఏర్పడింది. 2003-04లో 955 మిమీ కాగా ఆ మరుసటి ఏడాది 487 మిమీ మాత్రమే కురిసింది. 2005-06, 207-08లలో కూడా వెయ్యి మిమీ దాటింది. సంవత్సర వర్షపాతంలో అత్యధికంగా జూన్, జూలై మాసములలో నైరుతి ఋతుపవనాల వలన కురుస్తుంది.
వ్యవసాయం, పంటలు
మండలంలో పండించే ప్రధానపంటలు గోధుమ, వరి, వేరుశనగ, కందులు. కూరగాయలు, పండ్లు కూడా పండిస్తారు. మండలంలో మొత్తం పంట విస్తీర్ణం 6261 హెక్టార్లు. రైతుల సంఖ్య 10500. కుల్కచర్ల గ్రామంలో అనేక రకాలైన పంటలను పండి స్తున్నారు.
మండలంలోని దేవాలయాలు, చారిత్రాత్మక ప్రదేశాలు
ప్రముఖ శివాలయం పాంబండ గ్రామంలో, రామలింగేశ్వరస్వామి దేవస్థానం మండల కేంద్రం కుల్కచర్లకు రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అతివిశాలమైన మర్రిచెట్టుకు పేరుగాంచిన మరికల్, నిజాంనవాబుల కట్టడాలు కలిగిన ముజాహిద్‌పూర్ మండలం పరిధిలో ఉన్నాయి.
చౌడాపూర్ మండలంలో చేరిన గ్రామాలు
2016 పునర్వ్యవస్థీకరణలో ఈ మండలంలో 23 రెవెన్యూ గ్రామాలతో ఏర్పడింది.తరువాత ఈ మండలంలోని చౌడాపూర్ గ్రామం మండలకేంద్రంగా వికారాబాద్‌ రెవెన్యూ డివిజన్‌ పరిధిలో 2021 ఏప్రిల్ 24 న ఏర్పడిన చౌడాపూర్ అనే కొత్త మండలంలో ఈ దిగువ గ్రామాలు విలీనమయ్యాయి.
కాసుమూరు
కాసుమూరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, వెంకటాచలం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాచలము నుండి 20 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1774 ఇళ్లతో, 6894 జనాభాతో 3702 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3490, ఆడవారి సంఖ్య 3404. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1718 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 557. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 592172 .పిన్ కోడ్: 524320.
సమీప గ్రామాలు
కనుపూరు బిటే-1 5 కి.మీ, కురిచెర్లపాడు 6 కి.మీ, వడ్లపూడి 6 కి.మీ, చెరుకుముడి 6 కి.మీ, దొంతలి 7 కి.మీ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఎర్రగుంటలోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు వెంకటాచలంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కాకుటూరులోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కాసుమూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
భిన్నల
భిన్నల శ్రీకాకుళం జిల్లా, కంచిలి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కంచిలి నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఇచ్ఛాపురం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 20 ఇళ్లతో, 63 జనాభాతో 62 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 30, ఆడవారి సంఖ్య 33. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 63 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580397 .పిన్ కోడ్: 532291.
కాసుమూరు
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
భిన్నల
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
కాసుమూరు
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
భిన్నల
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
కాసుమూరు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కాసుమూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
భిన్నల
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
కాసుమూరు
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భిన్నల
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
కాసుమూరు
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భిన్నల
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
కాసుమూరు
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భిన్నల
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
కాసుమూరు
భూమి వినియోగం
కాసుమూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
భిన్నల
భూమి వినియోగం
భిన్నలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కాసుమూరు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కాసుమూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
భిన్నల
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
భిన్నలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
భిన్నలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ
కాసుమూరు
చేతివృత్తులవారి ఉత్పత్తులు
నేత
దర్గా
శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా వెంకటాచలం మండలంలోని కసుమూరు హజరత్ సయ్యద్ కరిముల్లా షా ఖాదరీ మస్తాన్‌వలి దర్గా ఈ కసుమూరు మస్తాన్‌వలి దర్గా లో గంధోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుంది. ఇందులో సిజరా (వంశవృక్షం పేర్లతో కూడిన పాటలు ) పాడుతారు. ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రమైన కసుమూరు మస్తానయ్య (మస్తాన్‌వలి) దర్గా సర్వమతాలకు సమ్మేళనానికి నిదర్శనం.కసుమూరు మస్తానయ్యను దర్శించేందుకు ఆంధ్ర రాష్ట్రం నుంచే కాకుండా కర్ణాటక,తమిళనాడు రాష్ట్రాల నుండి వేలాది సంఖ్యలో భక్తులు విచ్చేస్తుంటారు.ఈ దర్గాకు ముస్లింలు మాత్రమే కాక హిందూవులు కూడా అధిక సంఖ్యలో వచ్చి స్వామి వారిని దర్శించుకుంటారు.గత 233 సంవత్సరాల నుండి ఘనంగా గంధమహోత్సవ కార్యక్రమం జరుగుతుంది.కసుమూరు మస్తానయ్య దర్గా రాష్ట్రంలోని ప్రఖ్యాతి గాంచిన పర్యాటక పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఒకటిగా నిలిచిందికసుమూరు మస్తాన్‌వలి దర్గా లో గంధోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుంది. ఇందులో సిజరా (వంశవృక్షం పేర్లతో కూడిన పాటలు ) పాడుతారు.
కొడుకోలిగాం
కొడుకోలిగాం, శ్రీకాకుళం జిల్లా, మెళియాపుట్టి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
కొడుకోలిగాం శ్రీకాకుళం జిల్లా, మెళియాపుట్టి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మెళియాపుట్టి నుండి 23 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 313 ఇళ్లతో, 1200 జనాభాతో 265 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 595, ఆడవారి సంఖ్య 605. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 9 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 850. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580184 .పిన్ కోడ్: 532221.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కొడుకోలిగాంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొడుకోలిగాంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొడుకోలిగాంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కొడుకోలిగాంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
శిరూర్ రైల్వే స్టేషను
శిరూర్ రైల్వే స్టేషను కొంకణ్ రైల్వేలో ఉంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 24 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఈ రైలు మార్గము (లైన్) లోని మునుపటి స్టేషను భత్‌కళ్ రైల్వే స్టేషను, తదుపరి స్టేషను బైందూర్ మూకాంబికా రోడ్డు రైల్వే స్టేషను.
మూలాలు
వర్గం:కొంకణ్ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:కొంకణ్ రైల్వే
కృతి
ఏదేని క్రొత్తగా సృష్టించిన గ్రంథమును, పెద్దది గాని లేక చిన్నది గానివాఙ్మయమున "కృతి" యనబడును. సంగీతమునందు కృతి రచన వేరు. తాళ నిబంధనలు, సాహిత్య భావనల నిబంధనలును ఏవియు కృతి రచయితను బంధింపవు. రాగమును తనిష్ట ప్రకారం ఏరుకొనవచ్చును. తాళము, నడక అన్నియు అతనిష్టములే. రాగము యొక్క భావములు ఎన్ని విధముల ఎన్ని స్వరూపముల, ఎన్ని ఫక్కీలలో రూపించుటకు వీలున్నదో అట్లు చూపుటయే కృతి రచయిత ధర్మము. మెదడు నుండి పొరలివచ్చు తన సాహిత్యముతో తనలోని భావములు విపులముగా జూపుటకు ఇతనికి వీలున్నది. గడచిన రెండు శతాబ్దములుగా సంగీత రచయిత లందరును కృతులనే రచించియున్నారు. కృతి రచయిత తన మనస్సు తన భావములు ఎట్లెట్లు పారునో అట్లెల్ల అతను కృతిని తన స్వంత సృష్టిగా, నూతనముగా రచించును. గనుక ఈ రచనకు కృతియని పేరిడినారు.
కృతి లక్షణము
కృతికి కనిష్టము, పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణము అను అంగములుండవలెను. చరణ ఉత్తర భాగము సాధారణముగా అనుపల్లవిని బోలి యుండును. సాహిత్యము దేవతాస్థుతిగానైనను, రాజపోషకుని స్థుతిగా నైనను లేదేని వేదాంతముతో కూడుకొన్నది నైనను ఉండవచ్చును. కృతి లోని సాహిత్యము రాగ భావమును వెదజల్లు యంత్రముగా ఉంది. గాబట్టి మిత పదములతోనే కృతి రచయిత తృప్తిపడును. 1½ నుండి 2 స్థాయిలలో కృతి రచింపవచ్చును. చరణము ఒక్కటైనను ఉండవచ్చును. లేక 4,5 చరణములు ఉండవచ్చును. కృతులలో రచయిత అతీత, అనాగత గ్రహములతో చాకచక్యము చూపుటకు వీలున్నది. సాధారణ రాగములే కాక అపూర్వ రాగములతో కృడ కృతులను రచింపవచ్చును. కృతికి చాలా ముఖ్యమైన అంగము "సంగతి". సంగతి లేనిదే కృతి రాణింపదు. సంగతులు లేనిది కృతి సాహిత్య భావము అన్ని ఫక్కీలతో మనకు గోచరింపజాలదు. మేడమెట్ల వలె ఈ సంగతులు, సాహిత్యములోని భావమును ఒక్కొక్క ఫక్కీతో ప్రారంభించి కట్టకడపటి పై శిఖరమున చేర్చును. ఒక్క సంగతి లోపించిననూ, భావమునకంతకునూ లోపమే. సంగతి అను అంగమును మొట్టమొదట శ్రీ త్యాగరాజు ల వారే కల్పించిరి. వారికి మనమెంతయో కృతజ్ఞులము.
కృతికి సంబంధించిన సంగతులు మూడు విధములుగా ఉండును. ఉదాహరణ:"గిరిపై నెలకొన్న - శహన" -ఆదితాళం - త్యాగయ్య ఉదాహరణ: శ్రీ రఘువరాప్రమేయ - కాంభోజి - ఆది - త్యాగయ్య. ఉదాహరణ: చేతులార శృంగారము - భైరవి - ఆది - త్యాగయ్య. దీనిలో శృంగారము అను భాగము మారదు.
పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణము, కృతికి ముఖ్యాంగములు అని చెప్పబడినవి. ఆ ముఖ్యాంగములలో కొన్ని కృతులు ఉన్నాయి. అవి,
చిట్ట స్వరము
చిట్ట స్వరము అనుపల్లవి తరువాతయు, చరణము తరువాతయు పాడుట వాడుకలో యున్నది. చిట్ట స్వరము 2,4,6 ఆవర్తముల స్వరముల చిన్ని రచన. సాధారణముగా మధ్యమ కాలముగా పాడదగియుండుట, కొన్ని కృతులకు కృతి రచయితుడు కాక మరియొకరు రచియించి పొంకించుటయు కద్దు. రఘువంశ అను కదన కుతూహల కృతి యందును, కృంగార లహరి అను నీలాంబరి కృతి యందును, బ్రోచేవారెవరురా అను ఖమాస్ కృతియందును, ఇంకను చాలా కృతులలో చిట్ట స్వరములు కాననగును.
చిట్ట స్వరములోనే విలోమ చిట్ట స్వరము అను నొక రకము ఉంది. ఆరోహణ, అవరోహణాలలో ఒకే స్వరములుగా ఉండి, ఆరోహన అవరోహణములు, ఒకే రకముగా ( అనగా రెండును సంపూర్ణములు గానో, షాడవములు గానో, ఔఢవములు గానో) నుండినవే. ఇటువంటి చిట్ట స్వరము రచించుటకు సాధ్యమగును. ఈ రకపు చిట్ట స్వరమును మొదటి నుండి చివర వరకూ పాడిననూ, చివరి నుండి మొదటికి పాడిన రాగము చెడక యుండవలెను. దీనికి ఉదాహరణము ముత్తుస్వామి దీక్షియుల వారి కళ్యాణి కృతి "కమలాంబాంభజరే"లో కాననగును. ఇటువంటి చిట్టస్వరము రచించుట అంత సులభం కాదు. కనుక ఇటువంటివి ఎక్కువ లేవు.
స్వర సాహిత్యము
చిట్ట స్వరము వలెనే ఇవియు స్వరము, దానికి సాహిత్యము కలిగి యుండును. అనుపల్లవి చివరను, చరణము చివరయు పాడు అంగము. ఒక్కొక్కప్పుడు స్వరము అనుపల్లవి కనుక వెనుకను, సాహిత్యము చరణము పాడిన వెనకనూ పాడుట కొన్ని కృతులకు ఆచారములై యున్నవి. ఓ జగదంబ అను ఆనందభైరవి కృతిలో ఈ రకముగా పాడు స్వర సాహిత్యమున్నది. సాహిత్యము లోని పదముల అర్థము చరణములోని సాహిత్యము యొక్క అర్థమును పాడుచేయక పొంకముగా నుండును. దురుసుగా అను సావేరీ రాగ కృతియు ఈ జాతికి చెందినదే.
మధ్యమ కాల సాహిత్యము
అనుపల్లవి తరువాతనో లేక చరణాంతముననో మధ్యమ కాల సాహిత్యములు రచింపబడును. ఈ సాహిత్యము కృతి కాలము కన్న త్వరగా పాడు అంగము. ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కృతులన్నింటిలోనూ ఈ అంగమును కాననగును. ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కృతులు చాలా నెమ్మదిగా నడుచునవి. మధ్యమ కాల సాహిత్యము వీరి కృతులకు విలువ లేని శోభ యిచ్చును.
శోల్ కట్టు స్వరము
ఇది చిట్ట స్వరమే కాని చిట్ట స్వరము లోని కొన్ని స్వరములకు బదులు జతులను కూర్చి యుండును. ఆనంద నటన ప్రకాశం అను కేదార కృతియందు కాననగును. పా నీ  నీ స తకఝనుత స నీ  నీ ఝంతరిత సమగమ మొదలగునవి.
స్వరాక్షరము
స్వరాక్షరము అనగా స్వర భాగములోని స్వరములును సాహిత్య భాగములోని అక్షరములు ఒక్కొక్కటిగానే యుండుట. అనగా "మా మా" అని స్వర భాగమందున్న "మామ" అని సాహిత్యములోనూ సాహిత్యార్థము చెడక యుండుటకు "స్వరాక్షర" మందురు. ఇటువంటి అంగమును రచించుటకు భాషయందు చాలా పాండిత్యము కలిగి యుండవలేను. చాల కొద్ది రచయితలు ఈ రక అంగమును ప్రయత్నించిరి. స్వాతి తిరుణాల్ మహారాజు గారు ఈ రకము అంగములలో చాల వరకు తన కృతుల నలంకరించిరి.
కొన్ని ఉదాహరణలు: శ్రీరామ {పాదమా} అను అమృత వర్షిణి కృతియందు మొదటి పదంలో "పాదమా" అనునది స్వరభాగం రెండవ పదంలో అది సాహిత్య భాగం అయి ఉంది. {నీదారినదప్పకమానిని} అను కృతిలో {నీ దా రి ని ద ప గ మ ని ని} పదం మొదటి సారి స్వరభాగం, రెండవసారి సాహిత్య భాగం అయి యున్నది. {సరిగపాగా} ఇచ్చెనే {సాదాపాగా} ఇచ్చెరా అను కృతిలో మొదటి సారి స్వరభాగంగానూ, రెండవ సారి సాహిత్య భాగం గానూ యున్నది.
మణి ప్రవాళము
సాహిత్యములో వ్యాకరణ నిబంధనలు చెడకుండా రెండు మూడు భాషలు కలిపి సాహిత్యమును రచించునది మణిప్రవాళము.ముత్తుస్వామి దీక్షితుల వారి "వేంకటాచలపతే" అను కాఫీ రాగ కృతి సంగీత కళా శిఖామణి ప్రొఫెసర్ సాంబమూర్తి గారి కృతిలు "నీ సరిసమాన " అను భైరవ రాగ కృతి, శ్రీ త్యాగరాజస్వామి "నీ మహిమ " అను వాచస్పతీ రాగ కృతి ప్రశంశనీయములు.
ప్రాస, యతులు
కొన్ని కృతులు సాహిత్యములో ప్రాసములు, యతులు చాలా చక్కగా యున్నవి. "ఎదుట నిలిచి" అను శంకరాభరణం రాగ కృతి చరణములో, తరాను దొరకని పరాకు నా యెడ నిరామ జేసితే సురాసురులమే త్తురా ఇపుడు ఈ హరామితనమే అరా భక్త త్యాగరాజనుతః అని రకారము గంభీరముగా త్యాగరాజు వాది ఈ కృతిని ఎంతో చక్కగా రచించియున్నారు.
పైన చెప్పిన అంగములు చాలా మట్టుకు ప్రయత్నించి రచింపదగిన అంగములు. ఈ అంగములు లేకపోయిననూ కృతికి లోపము కలుగజాలదు. కాని ఈ అంగములుండుట వల్ల కృతికి మరియొక క్రొత్త భూషనము తొడిగినట్లగును.
కృతి - కీర్తన
కృతి యొక్క రచన మనకు ఒక్కసారిగా సంగీత ప్రపంచమున అందజేయలేదు. కృతికి పునాది కీర్తన. కొందరు కీర్తన, కృతి రెండునూ ఒక్కటే అనవచ్చును. కాని ఈ రెంటికీ కొన్ని భేదములున్నవి. కీర్తన పురాతన రచన. కీర్తనలు మతమును భక్తిని వ్యాపన చేయుటకై మన పూర్వులు చేయూతగా తీసికొనిన రచన. కీర్తన పూర్తిగా పుణ్య రచన అని చెప్పవచ్చును. భక్తిని, మతమును వ్యాపింపజేయదలచి ఆభావమును సంగీతముతో ఏదో ఒక మెట్టులో రచించి జనుల నాకర్షించిరి. కీర్తనలో సంగీతము కంటే సాహిత్యము ప్రాధాన్యము. కృతిలో సంగీత మే ప్రాధాన్యము. కీర్తన ఉపయోగములోనికి 15 వ శతాబ్దమున వచ్చినట్లు శ్రీ సాంబమూర్తి గారు వారి గ్రంథమున సెలవిచ్చి యున్నారు. కీర్తన లోని సాహిత్యము, భక్తుల గురించి గాని తెలుపునదియై యుండును. సాహిత్యములో పదము లెక్కువగా నుండును. సాధారనముగా ఒక్క స్థాయిలోనే ఇమిడి యుండును. అనుపల్లవి ఉంది తీరవలెనను నిబంధన లేదు. చరణముల మెట్టు పల్లవిని పోలి కొన్ని కీర్తనలలో ఉన్నాయి. కీర్తన నడక నెమ్మది. సంగీత పు ఫక్కీ చాలా సుళువుగానూ సాధారనముగాను సామాన్య రాగములలో రచింపబడుటచే వినికిడితో చేర్చుకొనుటకు సులభముగా యున్నవి.
కృతులు, కీర్తనల రచయితలు
కొందరు రచయితలు కొన్ని అనగా ఏవో, తొమ్మిదో, ఐదో కృతులను ఒక గుంపు క్రింద, రచించి యున్నారు. ముత్తుస్వామి దీక్షితులవారు నవగ్రహ కృతులను, నవావర్ణ కృతులని, పంచలింగస్థల కృతులని, కమలాంబానవావర్ణములని కొన్ని గుంపులను, త్యాగరాజుల వారు పంచరత్నములు, కొవ్వూరు పంచరత్నములు, తిరుత్తియూరు పంచరత్నములు అను గుంపులు రచించియున్నారు.
కీర్తనలలో కూడా శ్రీ త్యాగరాజులవారు దివ్య నామ కీర్తనలని, ఉత్సవ సాంప్రదాయ కీర్తనలని, కొన్ని గుంపులు రచించి యున్నారు. శ్రీ త్యాగరాజులవారు, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్త్రులు, శ్రీ స్వాతితిరుణాల్, ఆనయ్య, పల్లవి గోపాలయ్య, వీణ కుప్పయ్య, సుబ్బరాయ శాస్త్రి, పట్నం సుబ్రహ్మణ్యయ్యర్, పల్లవి శేషయ్య, మైసూరు సదాశివరావు, గోపాల కృష్ణ భారతి, రామస్వామి శివన్ మొదలగువారు కృతి రచయితలు.
భద్రాచల రామదాసు, పురందరదాసు, తాళ్ళపాక నిన్నయ్య, తీర్థ నారాయణ స్వామి, సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర, రామచంద్ర యతీంద్ర, త్యాగరాజు, అరుణాచల కవిరాయర్, కవికుంజర భారతి, గిరిరాజకవి, విజయగోపాలస్వామి, గోపాలకృష్ణ భారతి మొదలగువారు కీర్తన రచయితలు.
యుగకర్తలు
యుగకర్తలు 1987 సెప్టెంబర్ 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్రతాప్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై కె.రాఘవ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.ఆదిత్య దర్శకత్వం వహించగా సుభష్ గోపి సంగీతాన్నందించాడు.
ది నైట్ మేనేజర్
ది నైట్ మేనేజర్ హిందీలో విడుదలైన క్రైమ్ థ్రిల్లర్ టెలివిజన్ సిరీస్. 1993లో బ్రిటీష్ రచయిత జాన్ లే కారే రాసిన నవల ఆధారంగా బ్రిటిష్ టెలివిజన్ సిరీస్ ది నైట్ మేనేజర్ (2016) కి రీమేక్‌గా ఈ సిరీస్ ను బానిజయ్ ఆసియా, ది ఇంక్ ఫ్యాక్టరీ బ్యానర్‌లపై దీపక్ ధర్, రిషి నేగి, రాజేష్ ఛధా నిర్మించిన ఈ సిరీస్ కు సందీప్ మోడీ, ప్రియాంక ఘోసే  దర్శకత్వం వహించారు. అనిల్ కపూర్, ఆదిత్య రాయ్ కపూర్, శోభితా ధూళిపాళ్ల, రుక్సార్ రెహమాన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సిరీస్ డిస్నీ+ హాట్‌స్టార్‌లో 16 ఫిబ్రవరి 2023న స్ట్రీమింగ్ ప్రారంభమైంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:హిందీ టీవీ ఛానళ్ళు
పడమటి కనుమలు
వీటి వాలు సముద్రం వైపు చాలా నిటారుగా, పీఠభూమి వైపు ఎక్కువ వాలుతో ఉంటాయి. ఈ కనుమల ద్వారానే దక్కన్ పీఠభూమికి కొంకణ్ మైదానాలకు రోడ్డు, రైలు మార్గాలను వేశారు.
ఈ శ్రేణి తపతీ నదికి దక్షిణంగా గుజరాత్ లోని సోంగాధ్ పట్టణం సమీపంలో ప్రారంభమవుతుంది. మహారాష్ట్ర, గోవా, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు రాష్ట్రాల గుండా సుమారు 1,600 కి.మీ. పొడవున విస్తరించి ఉన్నాయి. భారతదేశం యొక్క దక్షిణ కొసన, తమిళనాడులో స్వామితోప్ వద్ద మరుంతువజ్‌మలై వద్ద ముగుస్తాయి. ఈ కొండలు 1,60,000 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉన్నాయి. భారతదేశంలో దాదాపు 40% పరీవాహకప్రాంతాన్ని కవర్ చేసే నదులు పడమటి కనుమల్లోనే పుడుతున్నాయి. పడమటి కనుమలు నైరుతి రుతుపవనాల గాలులను దక్కన్ పీఠభూమికి రాకుండా నిరోధిస్తాయి. వీటి సగటు ఎత్తు 1,200 మీటర్లు.
ఈ ప్రాంతం ప్రపంచంలోని పది "హాటెస్ట్ బయోడైవర్శిటీ హాట్‌స్పాట్లలో " ఒకటి. పడమటి కనుమల్లో 7,402 జాతుల పుష్పించే మొక్కలు, 1,814 జాతుల పుష్పించని మొక్కలు, 139 క్షీరద జాతులు, 508 పక్షి జాతులు, 179 ఉభయచర జాతులు, 6,000 కీటకాలు, 290 మంచినీటి చేప జాతులూ ఉన్నాయి. ఇప్పటి వరకూ కనుగొనని అనేక జాతులు పడమటి కనుమలలో ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. పడమటి కనుమలలో కనీసం 325 అంతరించిపోతున్న జాతులు ఉన్నాయి.
జియాలజీ
15 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం గోండ్వానా సూపర్ ఖండం విడిపోయిన సమయంలో అవి ఏర్పడ్డాయని భౌగోళిక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.10 నుండి 8 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితాల ప్రాంతంలో, మడగాస్కర్ నుండి విడిపోయిన తరువాత, భారతదేశపు పశ్చిమ తీరం ఉనికిలోకి వచ్చిందని భూభౌతిక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. విడిపోయిన తరువాత, భారతదేశపు పశ్చిమ తీరం 1,000 మీటర్ల ఎత్తైన కొండగా కనిపిస్తుంది. కొండలలో కనిపించే ప్రధాన శిల బసాల్ట్. ఇది 3 కిలోమీటర్ల మందాన ఉంటుంది. ఇతర రాతి రకాలు: చార్నోకైట్స్, గ్రానైట్ నీస్, ఖోండలైట్స్, లెప్టీనైట్స్, మెటామార్ఫిక్ నీస్‌లు, సున్నపురాయి, ఇనుప ఖనిజం, డోలరైట్స్, ఆంత్రసైట్స్. దక్షిణ కొండలలో అవశేష లాటరైట్, బాక్సైట్ ఖనిజాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
భౌగోళికం
thumb|స్థలాకృతి: పడమటి కనుమలు (దక్షిణ భాగం) పడమటి కనుమలు ఉత్తరాన సాత్పురా శ్రేణి వద్ద మొదలై, గుజరాత్ నుండి తమిళనాడు వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి మహారాష్ట్ర, గోవా, కర్ణాటక,కేరళ రాష్ట్రాల గుండా విస్తరించాయి. మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక విభాగాల మధ్య గోవా గ్యాప్, నీలగిరి కొండలు, అణ్ణామలై కొండల మధ్య తమిళనాడు కేరళ సరిహద్దులోని పాల్ఘాట్ గ్యాప్ ఈ శ్రేణిలో ప్రధాన అంతరాలు. పడమటి కనుమలు వర్షాన్ని మోసుకొచ్చే రుతుపవనాల గాలులను అడ్డుకుంటాయి. తత్ఫలితంగా ఈ ప్రాంతంలో, ముఖ్యంగా కనుమలకు పశ్చిమాన, అధిక వర్షపాతం ఉంటుంది. దట్టమైన అడవులు కూడా అధిక వర్షపాతానికి దోహదం చేస్తున్నాయి.
పడమటి కనుమలు, అరేబియా సముద్రాల మధ్య సన్నని తీర మైదానం ఉంది. దీని ఉత్తర భాగాన్ని కొంకణ్ అని పిలుస్తారు. మధ్య భాగాన్ని కానరా అని, దక్షిణ భాగాన్ని మలబార్ అనీ పిలుస్తారు. మహారాష్ట్రలో ఘాట్స్‌కు తూర్పున ఉన్న పర్వత ప్రాంతాన్ని దేశ్ అని పిలుస్తారు, మధ్య కర్ణాటకలో కనుమలకు తూర్పున ఉన్న పర్వత ప్రాంతాలను మలేనాడు అని పిలుస్తారు. ఈ శ్రేణిని మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లో సహ్యాద్రి అని పిలుస్తారు. తమిళనాడులోని నీలగిరి పర్వతాల వద్ద పడమటి కనుమలు తూర్పు కనుమలు కలుస్తాయి. నీలగిరి కొండలు ఆగ్నేయ కర్ణాటకలోని బిలిగిరిరంగ కొండలను షెవరోయ్‌లతో, తిరుమల కొండలతో కలుపుతాయి. పాల్ఘాట్ గ్యాప్‌కు దక్షిణాన పశ్చిమ తమిళనాడు, కేరళల్లో అణ్ణామలై కొండలున్నాయి. మరింత దక్షిణానికి చిన్న శ్రేణులతో ఉన్న, ఏలకుల కొండలు (కార్డమమ్ హిల్స్), ఆ తరువాత కన్యాకుమారి సమీపంలో ఆర్యన్‌కావు కనుమ దారి, అరల్వైమోజి కనుమదారి ఉన్నాయి. ఈ శ్రేణిని కేరళలో సహ్యాన్ లేదా సాహియాన్ అని పిలుస్తారు.
శిఖరాలు
శ్రేణి యొక్క దక్షిణ భాగంలో ఉన్న అనైముడి (2,695 మీ ఎత్తు) పడమటి కనుమలలో కెల్లా ఎత్తైన శిఖరం.
జలాశయాలు
thumb|అనేక జలపాతాలను చూపించే వరంధ పాస్ మహాద్ నుండి చూడండి పడమటి కనుమలు భారతదేశంలోని నాలుగు వాటర్‌షెడ్‌లలో ఒకటి. ఇది భారతదేశంలోని శాశ్వత నదులకు ఆహారం ఇస్తుంది. పడమటి కనుమలలో ఉద్భవించిన ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలు గోదావరి, కావేరి, కృష్ణ, తమీరపారాణి, తుంగభద్ర నదులు. పడమటి కనుమలలో ప్రవహించే ప్రవాహాలలో ఎక్కువ భాగం ఈ నదులలో కలుస్తాయి. వర్షాకాలంలో పెద్ద మొత్తంలో నీటిని తీసుకువెళతాయి. ఈ నదులు భూమి వాలు కారణంగా తూర్పుకు ప్రవహించి, బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి. ప్రధాన ఉపనదులలో భద్ర, భవానీ, భీమా, మలప్రభ, ఘటప్రభ, హేమవతి, కబిని నదులు ఉన్నాయి. పెరియార్, భరతపుళ, పంబా, నేత్రావతి, శరావతి, కాళి, మాండవి, జువారి నదులు పడమటి కనుమల నుండి పశ్చిమం వైపు ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తున్నాయి. వాలు ఎక్కువగా ఉన్నందువలన ఇవి చాలా వేగంగా ప్రవహిస్తాయి. ఎడమ|thumb|భారతదేశంలోని అత్యంత అద్భుతమైన జలపాతాలలో ఒకటైన కర్ణాటకలోని [[జోగ్ జలపాతం|జోగ్ ఫాల్స్]] జలవిద్యుత్, నీటిపారుదల అవసరాల కోసం నదులపై ఆనకట్టలు కట్టారు. ఆ విధంగా వివిధ రాష్ట్రాలలో జలాశయాలు ఏర్పడ్డాయి. రెయిన్బో ట్రౌట్, మహాసీర్, కామన్ కార్ప్ వంటి క్రీడా మత్స్యకారులకు ఈ జలాశయాలు నెలవు. పడమటి కనుమల పొడవునా సుమారు 50 ప్రధాన ఆనకట్టలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టులలో ప్రముఖమైనవి మహారాష్ట్ర లోని కొయినా, కర్నాటక లోని లింగన్‌మక్కి, శివనసముద్రం, తమిళనాడులోని మెట్టూరు, కేరళలో పైకారా, పరంబికుళం, మలంపుజా, ఇడుక్కి. కుడి|thumb|బాణాసుర సాగర్ ఆనకట్ట వర్షాకాలంలో, ఎడతెరిపి లేకుండా కురుస్తున్న వర్షాల వల్ల అనేక ప్రవాహాలు పర్వతాలపై నుండి ప్రవహిస్తూ అనేక జలపాతాలకు దారితీస్తాయి. దూద్ సాగర్, ఉంచలి, సతోడి, మగోడ్, హోగెనక్కల్, జోగ్, కుంచికల్, శివనసముద్రం, మీన్ముట్టి జలపాతాలు, అతిరాపల్లి జలపాతంలో ప్రధానమైన జలపాతాలు. తలకావేరి, కావేరి నది జన్మస్థానం. కుద్రేముఖ్ తుంగభద్రకు మూలం. పడమటి కనుమల్లో అనేక మానవ నిర్మిత సరస్సులు, జలాశయాలూ ఉన్నాయి. ఊటీలో నీలగిరి (84 ఎకరాలు), కొడైకెనాల్ (64 ఎకరాలు), పళని హిల్స్ లో బెరిజాం, కేరళలోని వైనాడ్‌లో పూకోడే సరస్సు, కర్లాద్ సరస్సులు, ఇడుక్కిలో వాగమోన్ సరస్సు, దేవికులం (15 ఎకరాలు), లేచ్మి (4.9 ఎకరాలు) వీటిలో ప్రధనమైనవి. thumb|పూకోడ్ సరస్సు నుండి చెంబ్రా శిఖరం
శీతోష్ణస్థితి
పడమటి కనుమలలో ఎత్తును బట్టి, భూమధ్యరేఖ నుండి దూరాన్ని బట్టీ శీతోష్ణస్థితి మారుతుంది. శీతోష్ణస్థితి తేమగా, పల్లపు ప్రాంతాలలో సముద్రపు సామీప్యత కారణంగా ఉష్ణమండలం లాగా ఉంటుంది. ఉత్తరాన 1,500 మీ. కంటే ఎత్తున, దక్షిణాన 2,000 మీ. కంటే ఎత్తునా సమశీతోష్ణ వాతావరణం ఉంటుంది. సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 15 °C ఉంటుంది. కొన్ని భాగాలలో మంచు కురవడం మామూలు. శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు గడ్డకట్టే స్థానానికి చేరుతాయి. సగటు ఉష్ణోగ్రతలు, దక్షిణాన 20 °C నుండి ఉత్తరాన 24 °C వరకు ఉంటాయి. నైరుతి కనుమలలోని అతి శీతల కాలాలు అత్యధ్క వర్షపాత సమయాలూ ఒక్కసారే ఏర్పడతాయని గమనించారు.
వర్షపాతం
కర్ణాటక ప్రాంతంలో సగటున కేరళ, మహారాష్ట్ర, గోవా కంటే భారీ వర్షాలు కురుస్తాయి. కర్ణాటకలోని ఘాట్లలో తక్కువ దారులు, ఖాళీలూ ఉన్నాయి. అందువల్ల కర్ణాటక యొక్క పశ్చిమ వాలులలో పడమటి కనుమల యొక్క ఇతర భాగాల కంటే 400 సెం.మీ.ఎక్కువ వర్షాలు కురుస్తాయి.
పడమటి కనుమలలో అత్యధిక వర్షపాతం ఉన్న ప్రదేశాలు:
జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ
thumb|దట్టమైన వర్షారణ్యాలు పడమటి కనుమలను కప్పాయి. thumb|పడమటి కనుమలు యునెస్కో వారసత్వ ప్రదేశం. చారిత్రికంగా పడమటి కనుమలు దట్టమైన అడవులతో కప్పబడి ఉన్నాయి. ఇవి స్థానిక గిరిజన ప్రజలకు ఆహారాన్ని, సహజ ఆవాసాలను కల్పించాయి. దీని దుర్గమత్వం వల్ల మైదాన ప్రాంతాల ప్రజలకు ఈ కొండల్లో పంటలు పండించడం, స్థావరాలు నిర్మించడం కష్టమైంది. ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వారు వచ్చిన తరువాత, వ్యవసాయ తోటలు, కలప కోసం పెద్ద భూభాగాలను క్లియర్ చేసారు. మానవ కార్యకలాపాల కారణంగా పడమటి కనుమలలోని అడవి తీవ్రంగా విచ్ఛిన్నమైంది -ముఖ్యంగా 1860 నుండి 1950 వరకు టీ, కాఫీ, టేకు తోటల కోసం. చెట్లు కొట్టేయడం వలన. అరుదైన, ఎండెమిక్ జీవులు (స్థానీయ -ఇక్కడ మాత్రమే ఉండే, ప్రపంచంలో మరెక్కడా ఉండని జీవులు) మిగతా జీవుల కంటే ఎక్కువగా ప్రతికూలంగా ప్రభావితమవుతాయి, వాటికంటే వేగంగా అంతరించిపోతాయి. ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు ఇతర ఆవాసాల కంటే చాలా ఎక్కువ ప్రతికూలంగా ప్రభావితమవుతాయి.
ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధికి పర్యావరణపరంగా సున్నితమైనది. పర్యావరణ శాస్త్రవేత్త నార్మన్ మైయర్స్ ప్రయత్నాల వలన 1988 లో దీన్ని పర్యావరణ హాట్‌స్పాట్‌గా ప్రకటించారు. ఈ ప్రాంతం భారతదేశం లోని ఐదు శాతం భూమిని కలిగి ఉంది. భారతదేశంలోని అన్ని జాతుల మొక్కలలోనూ 27% (15,000 జాతులలో 4,000) ఇక్కడ ఉన్నాయి. వీటిలో 1,800 ఈ ప్రాంతానికిమాత్రమే చెందినవి. ఈ శ్రేణిలో కనీసం 84 ఉభయచర జాతులు, 16 పక్షి జాతులు, ఏడు క్షీరదాలు, 1,600 పుష్పించే మొక్కలూ ఉన్నాయి. ఇవి ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించవు. రక్షిత ప్రాంతాలు 2 సహా బయోస్ఫియరు రిజర్వులు, 13 జాతీయ పార్కులు, అనేక అభయారణ్యాలు కూడా కవర్ నిర్దిష్ట అంతరించిపోతున్న జాతులు, అనేక రిజర్వ్ అడవులు వంటి ఎన్నో పరిరక్షణ ఏర్పాట్లను భారత ప్రభుత్వం చేసింది. వీటన్నిటినీ సంబంధిత రాష్ట్ర అటవీ శాఖలు నిర్వహిస్తాయి. 5,500 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణమున్న నీలగిరి బయోస్పియర్ రిజర్వు పడమటి కనుమలలో కెల్లా అతిపెద్ద రక్షిత ప్రాంతం. నాగరాహోల్ లోని సతత హరిత అడవులు, కర్ణాటకలోని బండిపూర్ ఆకురాల్చే అడవులు, వయనాడ్ - కేరళలోని ముకుర్తి, తమిళనాడులోని ముదుమలై నేషనల్ పార్క్ - సత్యమంగళాలు ఈ రిజర్వులో భాగం. కేరళలోని సైలెంట్ వ్యాలీ భారతదేశంలోని ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవి యొక్క చివరి భూభాగాలలో ఒకటి.
2011 ఆగస్టు లో, పడమటి కనుమల పర్యావరణ శాస్త్ర నిపుణుల ప్యానెల్ (WGEEP) మొత్తం పడమటి కనుమలను పర్యావరణపరంగా సున్నితమైన ప్రాంతంగా (ESA) గుర్తించింది. దాని వివిధ ప్రాంతాలకు మూడు స్థాయిల పర్యావరణ సున్నితత్వాన్ని కేటాయించింది. పడమటి కనుమల జీవవైవిధ్యం, పర్యావరణ సమస్యలను అంచనా వేయడానికి కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ పర్యావరణ శాస్త్రవేత్త మాధవ్ గాడ్గిల్ నేతృత్వంలో ఒక ప్యానెల్‌ను నియమించింది. గాడ్గిల్ కమిటీ, దాని వారసుడు కస్తూరిరంగన్ కమిటీలు పడమటి కనుమలను రక్షించడానికి సిఫారసులు సూచించాయి. గాడ్గిల్ నివేదిక మరీ పర్యావరణ-అనుకులంగా ఉందని విమర్శించారు. కస్తూరిరంగన్ నివేదిక పర్యావరణ వ్యతిరేకమని ముద్రవేసారు.
పడమటి కనుమలను రక్షిత ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా జాబితా చేయమని 2006 లో, యునెస్కో వారి మ్యాన్ అండ్ ది బయోస్పియర్ ప్రోగ్రాం (మాబ్) కు భారతదేశం దరఖాస్తు చేసింది. 2012 లో, ఈ క్రింది ప్రదేశాలను ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా ప్రకటించారు:
జంతుజాలం
పడమటి కనుమలు కనీసం 325 అంతరించిపోతున్న జాతులతో సహా వేల జంతు జాతులకు ఆవాసంగా ఉన్నాయి.
క్షీరదాలు
పడమటి కనుమల్లో కనీసం 139 క్షీరద జాతులు ఉన్నాయి. 16 స్థానిక క్షీరదాలలో, 13 ఆపదలో ఉన్నాయి. మొత్తం 32 ఆపదలో ఉన్న జాతులలో, తీవ్ర ప్రమాదంలో ఉన్న మలబార్ పెద్ద మచ్చల సివెట్, అంతరించిపోతున్న సింహం తోక గల మకాక్, నీలగిరి తహర్, బెంగాల్ పులి, భారతీయ ఏనుగులు, భారతీయ చిరుతపులి, నీలగిరి లంగూర్, గౌర్‌లు ఉన్నాయి.
ఈ కొండ శ్రేణులు ముఖ్యమైన వన్యప్రాణుల కారిడార్లు. ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్, ప్రాజెక్ట్ టైగర్ రిజర్వులలో ముఖ్యమైన భాగం. సుందర్బన్స్ వెలుపల పులుల జనాభా అత్యధికంగా పడమటి కనుమలలోనే ఉంది. ఇక్కడ, 21,435 చ.కి.మీ. లలో విస్తరించిన ఏడు జనాభా ప్రాంతాల్లో 336 నుండి 487 పులులున్నాయి. కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళల్లో ఇవి విస్తరించి ఉన్నాయి. పడమటి కనుమ పర్యావరణ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద భారతీయ ఏనుగు జనాభా ఉంది. మొత్తం ఎనిమిది విభిన్న జనాభా సమూహాల్లో 11,000 ఏనుగు లున్నాయి. అంతరించిపోతున్న అంచున ఉన్న నీలగిరి తహర్ కోలుకొని 3,122 జంతువులు అడవిలో ఉన్నట్లు అంచనా. తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న స్థానిక మలబార్ పెద్ద-మచ్చల సివెట్‌లు 250 కంటే తక్కువ వయోజన జీవులున్నాయని అంచనా వేసారు. వయోజనేతర జనాభా 50 కంటే ఎక్కువ ఉండదు. పడమటి కనుమలలో అనేక ప్రాంతాలలో సుమారు 3500 సింహం తోక గల మకాక్లు అక్కడక్కడా ఉన్నాయి.
సరీసృపాలు
ఉరోపెల్టిడే అనే పాము కుటుంబం యొక్క ప్రధాన జనాభా ఈ ప్రాంతానికి పరిమితమైంది. పలు విలక్షణ సరీసృపాల ప్రజాతులు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. వీటిలో కేన్‌ తాబేలు, వైజయచెలిస్ సిల్వాటికా, సాలియాఅ, రిస్టెల్లా, కేస్ట్లియా వంటి బల్లులు, మెలానోఫిడియం, ప్లెక్టురస్, టెరెట్రూరస్, ప్లాటిప్లెక్టూరస్, జైలోఫిస్, రాబ్‌డ్రాప్స్ వంటి పాములు మొదలైనవి ఉన్నాయి. జాతుల-స్థాయి స్థానికత (ఎండెమిజం) ఇక్కడ చాలా ఎక్కువ. ఇక్కడ ఉన్న దాదాపు అన్ని ప్రజాతుల లోనూ ఇది సాధారణమే. ఎక్కువగా దాగి ఉండే స్థానిక సరీసృపాలలో చారల పగడపు పాము, మలబార్ పిట్ వైపర్, పెద్ద-స్కేల్ పిట్వైపర్, గుర్రపుడెక్క పిట్వైపర్ వంటి విషపూరిత పాములు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో మగ్గర్ మొసళ్ళు గణనీయంగా ఉన్నాయి.
చేపలు
2004 నాటికి, పడమటి కనుమల్లో 288 మంచినీటి చేపలను గుర్తించారు. వీటిలో 35 ఉప్పునీటిలో కూడా పెరిగేవి. అప్పటి నుండి అనేక కొత్త జాతులను వివరించారు.. పడమటి కనుమలకు మాత్రమే స్థానీయమైన జాతులు 118, ప్రజాతులు 13 ఉన్నాయి..
పడమటి కనుమల దక్షిణ భాగంలో ఉత్తరాన కంటే ఎక్కువ చేపల సమృద్ధి ఉంది, అత్యధికంగా చలాకుడి నదిలో ఉన్నాయి. ఇక్కడొక్కచోటనే 98 జాతుల చేపలున్నాయి. అధిక జాతుల సంఖ్య కలిగిన ఇతర నదులలో పెరియార్, భరతాపుజా, పంబా, చలియార్, అలాగే కావేరి, పంబార్, భవానీ, కృష్ణ నదుల అప్‌స్ట్రీమ్ ఉపనదులు ఉన్నాయి. అత్యధిక జాతులు ఉన్న కుటుంబాలు - సిప్రినిడ్స్ (72 జాతులు), హిల్ స్ట్రీమ్ లోచెస్ (34 జాతులు; రాతి లోచ్లతో సహా, ఇప్పుడు ఒక ప్రత్యేక కుటుంబంగా పరిగణించబడుతున్నాయి), బాగ్రిడ్ క్యాట్ ఫిష్ (19 జాతులు), సిసోరిడ్ క్యాట్ ఫిష్ (12 జాతులు). ఈ ప్రాంతం డెనిసన్ (లేదా రెడ్ లైన్ టార్పెడో) బార్బ్, పుచ్చకాయ బార్బ్, అనేక జాతుల డాకిన్సియా బార్బ్స్, జీబ్రా లోచ్, హోరాబాగ్రస్ క్యాట్ ఫిష్, మరగుజ్జు పఫర్ ఫిష్, మరగుజ్జు మలబార్ పఫర్ ఫిష్ వంటి అనేక రంగురంగుల అలంకార చేపలకు నిలయం. ఈ నదులు ఓస్టియోబ్రామా బకేరీకి, మలబార్ స్నేక్ హెడ్, మలబార్ మహాసీర్ వంటి పెద్ద జాతులకూ ఆవాస స్థావరం. కొన్ని భూగర్భ జీవితానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి, వీటిలో, కొన్ని మోనోప్టెరస్ స్వాంపీల్స్,, క్యాట్ ఫిష్ హోరాగ్లానిస్, క్రిప్టోగ్లానిస్ ఉన్నాయి.
2003 గోదావరి పుష్కరాలు
ప్రచార కార్యక్రమాలు
2003 పుష్కరాల సమయంలో టెక్నాలజీ అంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. ప్రచారం విషయంలో దూరదర్శన్ ఛానల్ కీలకపాత్ర పోషించింది. అప్పట్లో ఉన్న న్యూస్ ఛానల్ వారు పుష్కరాను టెలికాస్ట్ చేసే పరిస్థితి లేదు.
పడమటి కనుమలు
చేపలు
ఐయుసిఎన్ ప్రకారం, పడమటి కనుమల నుండి 97 మంచినీటి చేప జాతులు 2011 లో ఆపదలో ఉన్నట్లు పరిగణించబడ్డాయి. వీటిలో 12 ప్రమాదకరమైన, 54 అంతరించిపోతున్న, 31 వల్నరబుల్ గా ఉన్నాయి. వీటిలో ఒకటి ( టోర్ ఖుద్రీ ) మినహా మిగిలినవి పడమటి కనుమలకు స్థానీయమైనవి. ఈ ప్రాంతం నుండి అదనంగా 26 జాతులను డేటా కొరతగా పరిగణిస్తున్నారు (ప్రస్తుతం వాటి స్థితి అస్పష్టంగా ఉంది). నివాస ప్రాంతాన్ని కోల్పోవడం, కానీ అతిగా పట్టడం, కొత్త జాతులను ప్రవేశపెట్టడం ప్రాథమికమైన ఆపదలు.
2003 గోదావరి పుష్కరాలు
ప్రచార కార్యక్రమాలు
అందువల్ల ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ సంస్థలవాళ్లు కరపత్రాల ద్వారానే పుష్కరాల ప్రచారం చేశారు.
పడమటి కనుమలు
పక్షులు
పడమటి కనుమల్లో కనీసం 508 పక్షి జాతులు ఉన్నాయి. కర్ణాటకలోని ఐదువందల జాతుల పక్షుల్లో చాలావరకు పడమటి కనుమల ప్రాంతానికి చెందినవే. పడమటి కనుమలల్లో కనీసం 16 జాతుల స్థానీయ పక్షులు ఉన్నాయి, వీటిలో అంతరించిపోతున్న రూఫస్-బ్రెస్ట్ లాఫింగ్‌ట్రష్, వల్నరబుల్‌గా ఉన్న నీలగిరి వుడ్-పావురం, తెల్లటి బొడ్డు షార్ట్‌వింగ్, విస్తృత తోక గల గడ్డి పక్షులు, ప్రమాదానికి దగ్గరలో ఉన్న బూడిద-రొమ్ముల నవ్వులత్రష్, నలుపు రూఫస్ ఫ్లైక్యాచర్, నీలగిరి ఫ్లైక్యాచర్, నీలగిరి పిపిట్, అతి తక్కువ ఆందోళన కలిగిస్తున్న మలబార్ (నీలిరంగు) పారాకీట్, మలబార్ గ్రే హార్న్బిల్, వైట్-బెల్లీడ్ ట్రీపీ, గ్రే-హెడ్ బల్బుల్, రూఫస్ బాబ్లర్, వయనాడ్ లాఫింగ్ థ్రష్, వైట్-బెల్లీ బ్లూ-ఫ్లైక్యాచర్ క్రిమ్సన్-బ్యాక్డ్ సన్‌బర్డ్ లు ఉన్నాయి
2003 గోదావరి పుష్కరాలు
తూర్పుగోదావరి జిల్లా
తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో సమాచారశాఖ ద్వారా అలాగే ఆయా జిల్లా కలెక్టర్లు పలు జాతీయ బ్యాంకులు, వ్యాపార సంస్థలు, పబ్లిషన్స్, పర్యటకశాఖ వారు, ఇతరులు కరపత్రాలు, పుస్తకాలు ప్రచురించి పంపిణి చేశారు.
పడమటి కనుమలు
వృక్షజాలం
పడమటి కనుమలలో లభించే 7,402 జాతుల పుష్పించే మొక్కలలో, 5,588 జాతులు స్థానీయ లేదా స్వదేశీవి, 376 ఎక్సోటిక్; 1,438 జాతులను సాగు చేసేవి లేదా అలంకరణ కోసం పండించేవి. దేశీయ జాతులలో, 2,253 జాతులు భారతదేశానికి చెందినవి. వాటిలో 1,273 జాతులు ప్రత్యేకంగా పడమటి కనుమలకే పరిమితమైనవి. 593 ధ్రువీకరించబడిన ఉపజాతులు, రకాలు కాకుండా; 66 జాతులు, 5 ఉపజాతులు, 14 రకాల సందేహాస్పదమైనవి కూడా ఉన్నాయి. పుష్పించే మొక్కలకు చెందిన మొత్తం 8,080 టాక్సాలున్నాయి.
2003 గోదావరి పుష్కరాలు
తూర్పుగోదావరి జిల్లా
రాజమండ్రితోపాటు గోదావరి తీరాన ఎన్ని పుష్కర ఘాటులున్నాయి, ఎంతెంత దూరంలో ఉన్నాయి, అక్కడవుండే దేవాలయాల మ్యాప్ లను ఈ కరపత్రాల ద్వారా వివరించారు.
పడమటి కనుమలు
మూలాలు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం వర్గం:భారతదేశం లోని పర్వత శ్రేణులు వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
2003 గోదావరి పుష్కరాలు
తూర్పుగోదావరి జిల్లా
అన్నవరం దేవస్థానంతోపాటు ద్రాక్షారామ, సామర్లకోట, పిఠాపురం, తలుపులమ్మ లోవ, అంతర్వేది, అయినవిల్లి, ర్యాలి, వాడపల్లి, ద్వారపూడి వంటి దేవాలయాల రాజమండ్రికి ఎంతెంత దూరంలో ఉన్నాయో, ఆయా దేవాలయాల విశిష్టతలను వివరిస్తూ ఈ కరపత్రాలు ముద్రించారు.
రాజమండ్రికి వచ్చే భక్తులకోసం రైల్వే, బస్సు సమాచారం, పోలీసు, రెవెన్యూకు సంబంధించిన ఫోన్ నెంబర్లు, హోటల్స్ వాటి వివరాలను తెలియజేస్తూ కూడా కరపత్రాలు ముద్రించి పంపిణిచేశారు.
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో కూడా ఇదే తరహాలో కరపత్రాలను అందజేశారు. కొవ్వూరు కేంద్రంగా గోపాదక్షేత్రం ద్వారా పుష్కర వేడుకలు నిర్వహించారు.
జిల్లా కెక్టర్ ఆధ్వర్యంలో ముద్రించిన కరపత్రాల్లో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ఎన్ని పుష్కర ఘాటులున్నాయి, అక్కడికి ఎలా చేరుకోవాలి... ప్రసిద్ధి చెందిన ద్వారకా తిరుమల, పాలకొల్లు, భీమవరం, మద్ది ఆంజనేయ స్వామి వంటి ఆలయాల వశిష్టతను తెలియజేయడం వంటివి ఉన్నాయి.
జిల్లా పర్యాటక కేంద్రాలకు సంబంధించిన కరపత్రాలను పర్యాటకశాఖ వారు ప్రత్యేక కరపత్రాలు ముద్రించి ప్రచారంచేశారు.
మీడియా సెంటర్ ద్వారా పుష్కర సేవలు
2003 పుష్కరాల సమయంలో అంతకుముందు 1991లో జరిగిన పుష్కరాల గురించిన సమగ్ర విషయాలన్ని తెలుసుకోవాలంటే అధికారులు, ఇతరులు చాలా ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవలసివచ్చింది.
అందుకోసం 2003 పుష్కరాల విశేషాలు, ఫోటోలను భద్రపరచడానికి సమాచార, పౌరసంబంధాల శాఖవారు పూనుకున్నారు. ఫోటోలు, వీడియోలు, ముఖ్యమైన పత్రాలను సీడీల్లో భద్రపరచారు. ఇందుకోసం ప్రత్యేక యంత్రంగాన్ని నియమించి, రాజమండ్రి కేంద్రంగా సాగే ఈ పుష్కరాలకోసం గోకవరం బస్టాండ్ వద్ద ఒక మీడియా సెంటర్ ను ఏర్పాటు చేసింది.
పుష్కరాలకు సంబంధించిన వార్తలను, సమాచార సాధనాలకు అందించడానికి, పాత్రికేయులకు వెసులుబాటు కల్పించడానికి ప్రజలకు కనీస సమీచీరం చేరవేయడానికి ఈ సెంటర్ లో భారీ ఏర్పాట్లు చేశారు.
ఏరోజుకారోజు వార్తలను అందించడంతోపాటు ఆ సమాచారాన్ని, ఫోటోలను ఇంటర్నెట్ లోనూ, వెబ్ సైట్లలోనూ ప్రవేశపెట్టడంద్వారా మీడియా సెంటర్ కి రానలేని మీడియా ప్రతినిధులకు చేరవేసేవారు.
ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లో 64 సమాచార కేంద్రాలను ఏర్పాటుచేసి, యాత్రికులకు ఉపయోగపడే కనీస సమాచారాన్ని వీటిద్వారా అందించేవారు.
పుష్కరాలను విజయవంతం చేయడానికి సమాచార పౌర సంబంధాల శాఖ రూ. 2.15 కోట్లు మంజూరు చేసింది. రాష్ట్రంలో గోదావరి పుష్కరాలు నిర్వహించే బాసర, ధర్మపురి, కాళేశ్శరం, కొవ్వూరు, భద్రాచలం, రాజమండ్రి, నరసాపురంతోపాటు మరో నాలుగు క్షేత్రాలను కలుపుకొని ఈ మీడియా సెంటర్ లను ఏర్పాటుచేసి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమాచారాన్ని చేరవేశారు. ఆన్ లైన్, వెబ్ సైట్ వంటి అధునాతన ప్రక్రియలు ఈ మీడియా సెంటర్ లోనే శ్రీకారం చుట్టారు. ఈ సెంటర్ కు ఐ.ఎస్.డి.ఎన్. లైన్ సౌకర్యం కల్పించారు. దీనికోసం 8 డిజిటల్ కెమెరాలు సిద్దంచేశారు. ప్రప్రథమంగా న్యూస్ డెస్క్ ను ఏర్పాటుచేశారు. ఈ డెస్క్ లో 12 మంది పౌరసంబంధాల అధికారులు, 8 మంది సాంకేతిక నిపుణలను రాజమండ్రి మీడియా సెంటర్ లో నియమించారు. 13 కంప్యూటర్స్, 3 స్కానర్స్, 3 ప్రింటర్స్, 4 ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్లు 24 గంటలు అందుబాటులో ఉంచి, రోజుకు 73 వార్తల చొప్పున 12 రోజులుపాటు అందించారు.
బంగరుమెత్త
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 46 ఇళ్లతో, 574 జనాభాతో 32 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 71, ఆడవారి సంఖ్య 503. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 548. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583559 .పిన్ కోడ్: 531040.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 434. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 54, మహిళల సంఖ్య 380, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 41 ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల ముంచింగిపుట్టు లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోను, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, లోనూ ఉన్నాయి.,
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
బంగరుమెట్టలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
బంగరుమెట్టలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
పెదలంక
పెదలంక పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా ఈ క్రింద ఇవ్వబడింది.
కావ్యాత్మ
ఉపోద్గాతం
శబ్దం కావ్యం అని కొందరలకారికులు చెప్పారు.శబ్దార్ధాలు రెండూ కలిసి కావ్యం అవుతుందని మరికొందరాలన్కారికులు చెప్పారు.
కావ్యాత్మ నిర్వచనం
ఏదివున్నంత మాత్రంచేత కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధిస్తుందో, ఏదిలేకుండా ఇతరాలు ఎన్ని ఉన్నా కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధింపదో అదే కావ్యాత్మ.భారతీయ అలంకారికులు కావ్యాన్ని కాంతతో పోల్చారు.కావ్యాంగాలైన రసం, అలంకారం, ధ్వని, గుణము. మొదలగువాటిలో కావ్యాత్మ స్థానీయం ఏది. అనే విషయంలో భారతీయ అలంకారికుల భిన్నాభిప్రాయాలు చోటుచేసుకున్నాయి.కావ్యాత్మ గురించి భారతీయ అలంకారికులు వి విధ సిద్ధాంతాలు వ్యక్తం చేసారు.వీటికి భారతీయ అల్న్కారికుల దృక్పథాలుఅని అంటారు.
విమర్శలు
సాహిత్య విమర్శ అనే ఆలోచన ఆధునికమైనది.ప్రాచీన భారతీయ అలంకారికులు విమర్శ అనే పదాన్ని ఈ ఈ ఆలోచనలో వాడలేదు.అలంకారికులు విమర్శ అనే పదానికి బదులు లక్షణ అనే పదాన్ని వాడారు.భాషాలక్షణాలని వ్యాకరణం నిరూపించినట్లే కావ్యలక్షణాలని అలంకారశాస్త్రం నిరూపిస్తుంది.
భరతుడు: భరతుని దృష్టిలో కావ్యం అంటే రూపకమే. ఇతివృత్తంతు నాట్యష్య శరీరం పరికీర్తితం  అనగా కావ్యంలో ఇతివృత్తం శరీరం.ఇతడు రసప్రాముఖ్యాన్ని మాత్రం అంగీకరించాడు.విభావానుభావ వ్యభిచారి సమ్యొగాద్రసనిశ్పత్తిః అని రస సూత్రాన్ని భారతాడు నిర్వచించాడు.
భామహుడు: శబ్దార్దౌ సహితౌ కావ్యం అనగా భామహుడి మతంలో శబ్దార్ధాలు రెండూ కావ్యశరీరం.భరతుడు దృశ్యకావ్యానికి రసం ప్రధానం అని చెప్పితే, భామహుడు శ్రవ్యకావ్యానికి అలంకారమే ప్రధానం అని చెప్పాడు.
వామనుడు: వామనుడు 9వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు.రీతిరాత్మా కావ్యస్య విశిష్టా పదరచనా రేతిః విశేషో గుణాత్మా అనగా కావ్యానికి రీతి ఆత్మ.విశిష్టమైన పదరచనమే రీతి.గుణాలతో కూడివుండడమే విశేషం అని చెప్పాడు.
ఉద్భటుడు: భామహుని భామహాలంకారికి వివరణ రాసాడు.ఇతడు రసాన్ని అలంకార భేదంగానే పేర్కొన్నాడు.
రుద్రటుడు: అలంకర మతానుసారి అయినాసరే రసహీనమైన రచన నిష్ప్రయోజనం అని స్పష్టం చేసాడు.
కావ్యానికి ఆత్మ ధ్వని అని ఆనందవర్థనుని వాదం.అది వస్తు అలంకార రసాత్మకమై మూడు విధాలుగా ఉంటుందని చెప్పాడు.అభినవగుప్తుడు ధ్వన్యాలోకంకి లోచనంఅనే వ్యాఖ్యానం వ్రాసి రస సిద్ధాంతానికి పరిపుష్టి కలిగించాడు.
కుంతకుడు వక్రోక్తిః కావ్య జీవితం  అని ప్రతిపాదింప్రతిపాదించాడు.ఇతడు వక్రోక్తిని ఆరు విధములుగా చెప్పాడు.వర్ణ విన్యాస, పదపూర్వార్థ, ప్రత్యయ, వాక్య, ప్రకరణ, ప్రబంధ వక్రతములు అని ఆరు విధములు. చమత్కార జనకమే వక్రోక్తి. చమత్కారమే కావ్య శరీరం అని ఇతని మతం.
క్షేమేంద్రుడి దృష్టిలో రససిద్ధమైన కావ్యానికి ఔచిత్యమే జీవితం.
ఆనందవర్థనుడి ధ్వని సిద్ధాంతాన్నే విశ్వనాధుడు,జగన్నాధపండితరాయలు మొదలైన అలంకారికులు ధ్వని ధ్వని సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించారు.అలంకార శాస్త్రం భరతుని రసమతంతో మొదలై ధ్వని మతంతో నిలిచిపోయింది.చివరగా ధ్వనియే కావ్యాత్మ అని అందరాలంకారికులు అంగీకరించారు.
వర్గం:సాహిత్యం
చొల్లంగి
చొల్లంగి, కాకినాడ జిల్లా, తాళ్ళరేవు మండలానికి చెందిన గ్రామం. .
కవిసంగమం
కవిసంగమం అనేది ఫేస్ బుక్ సామాజిక మాధ్యమంలో తెలుగు కవిత్వాన్ని విస్తరించే ప్రయత్నం చేస్తున్న సమూహం పేరు. కవిసంగమం ఫేస్ బుక్ కవిసంగమం సమూహం 2012లో ప్రారంభం అయింది. ప్రముఖ కవి యాకూబ్ దీనికి నాంది పలికారు. తాము రాసిన కవిత్వాన్ని గ్రూపు వేదికగా మిత్రులతో పంచుకోవడం, సలహాలూ సూచనలూ తీసుకోవడంతో కవిత్వ రచనపై ఇష్టాన్ని పెంచడంతో పాటు మెళకువలు తెలుసుకోవడం, నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచుకోవడం దీనిలో ప్రధానంగా జరుగుతుంది. ప్రతిరోజూ ప్రత్యేక అంశాన్ని పిన్ పోస్టు చేయడం ద్వారా అవగాహన కల్పించడం మరో విషయం. అంతర్జాలంలోనే కాకుండా ప్రత్యక్షంగా కలుసుకుని నెలనెలా కవిత్వం పఠనం చేయడం, ప్రముఖ కవులనూ వారి కవిత్వాన్నీ పరిచయం చేయడం, కవిత్వ సంభంధ కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం దీనిలోని ప్రధానాంశాలు.
చొల్లంగి
ఇది మండల కేంద్రమైన తాళ్ళరేవు నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కాకినాడ నుండి 6 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
కవిసంగమం
ప్రారంభం
కవిసంగమం ఫేస్ బుక్ కవిసంగమం సమూహం చిన్ని ప్రయత్నంతో 2012 లో ప్రారంభం అయింది. ప్రముఖ కవి యాకూబ్ దీనికి నాంది పలికారు. అంతర్జాలంలో ఉన్న సౌకర్యాన్ని వినియోగించుకొని ఫేస్ బుక్ చేస్తున్న వివిధమైన సామాజిక చలనాలను (సోషల్ డైనమిక్స్) గమనించి తెలుగు కవులకు ఒక మంచి వేదికగా దీన్ని మలచుకోవచ్చు అనే ఆలోచన ఈయన దీనిని రూపొందించారు. అతనికి వ్యక్తిగతంగా పాతిక ఏండ్లుగా పరిచయమైన కవి ప్రపంచాన్ని ముఖ్యంగా ఇప్పుడిప్పుడే గొంతువిప్పుతున్న వారు ఆధునిక నెట్ ప్రపంచాన్ని తెలుసుకున్న యువతీ యువకులైన కవులను ఒకచోటికి తేగలిగారు. ఈ రెండు సంవత్సరాలలో ఇది బాగా వ్యాప్తి చెందినది. ఇప్పటివరకున్న వివరాల ప్రకారం 200 మందికి పైగా కవులు, 4,300 మందికి పైగా కవితాభిమానులు ఈ వేదికలో పాలుపంచుకుంటున్నారు.
తెలుగులో ఒక కవి సుమారు ఒక పది పదిహేను సంవత్సరాల పాటు కవిత్వం రాసి లేదా ఒక ఏడాదిలో రాసిన కవితలను అన్నింటిన ఒక కవితా సంకలనంగా తెచ్చి, మరికాస్త కష్టపడి దానికి డబ్బుఖర్చూ పెట్టి పుస్తకావిష్కరణ చేయిస్తాడు. ఎవరో ఒక మంచి అనుభవజ్ఞుడో పేరున్నవాడో వచ్చి దాన్ని ఆవిష్కరిస్తాడు. రెండో రోజు పేపర్లో వార్త వస్తుంది. కాని ఆ పుస్తకాన్ని ఎవరు చదువుతారు. సదరు కవే ఒక వంద కాని రెండు వందల కాపీలు కాని తనకు తెలిసనవారికి పోస్టులో, ఆ ఖర్చులూ ఆయనే పెట్టుకొని పంపిస్తాడు. ఆ వందమందిలో కనీసం ఒక పాతిక మంది దాన్ని చదువుతారో లేదో. అందులో ఒక నలుగురు ఆయిదుగురు కాస్త వ్యక్తిగత క్రమశిక్షణ, మంచి బుద్ధీ ఉన్నవారు. మీ కవితలు బాగున్నాయని ఒక నెలకో ఏడాదికో ఉత్తరం రాస్తారు. దానికి ఈ అల్పసంతోషి అయిన కవి ఎంతో సంతోషిస్తాడు.