cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఆలీపూర్ బాంబు కేసు
అనుశీలన సమితి
భారతీయ సివిల్ సర్వీసులో గౌరవనీయమైన ఉద్యోగాన్ని వదిలి ఘోషు భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు. బరోడా మహారాజా ఆధ్వర్యంలో విద్యావేత్తగా పదవిని చేపట్టాడు. ఇక్కడ అతను భారతీయ మరాఠా జాతీయవాది బాల్ గంగాధర్ తిలక్‌తో ద్వారా మహారాష్ట్రలో జాతీయవాదులతో దగ్గరి సంబంధం ఏర్పర్చుకున్నాడు. ఇటలీ, ఐరిషు జాతీయవాదం చరిత్రలచే ప్రేరణ పొందిన అరబిందో ఒక భారతీయ జాతీయ విప్లవం కొరకు వేదిక, నెట్వర్కర్లను తయారు చేయటం ప్రారంభించాడు. దీనిలో అతను తిలక్ మద్దతును పొందాడు. భవిష్యత్తులో ఒక విప్లవం సిద్ధం చేయడానికి సైనిక శిక్షణ చేయాలని అరబిందోను కోరారు. ఆయన తమ్ముడు బరిన్ బరోడాలో అరబిందోతో చేరాడు. బరోడా సైనిక వ్యూహాలను, సాయుధ పోరాటాలలో శిక్షణ పొందటానికి బరిన్ను అందించాడు. 1903 లో అరబిందో ఘోషు తన తమ్ముడు బరింద్ర కుమార్ ఘోషును కలకత్తాలోని ఆరంభ సంస్థను ప్రోత్సహించడానికి పంపించాడు. 1905 నాటికి బెంగాల్ వివాదాస్పద 1905 విభజన విస్తృతమైన రాజకీయ ప్రభావాన్ని కలిగించింది. ఇది బెంగాలులోని భద్రాల్లోక్ సమాజంలో తీవ్రమైన జాతీయవాద భావాలను ప్రోత్సహించింది. బెంగాలులో అధికరించిన జాతీయవాదం బెంగాలు అంతటా స్థానిక యువజన సమాజాలలో విద్యావంతులలో రాజకీయ స్పృహ అనుషిలాన్ సంస్థకు మద్దతుగా నిలిచి సహకరించింది. అరబిందో రచనలు అతని సోదరుడు బరిన్ ఘోష్ బెంగాల్ గుండా వ్యాపించడానికి అనుషిలాన్ సమితి అనుమతించింది. ఇటలీ కార్బొనారి తరహాలో జాతీయవాద తిరుగుబాటు కోసం నిస్సాన్ నెమ్మదిగా సిద్ధం చేస్తూ నిరంతరాయంగా ఒక మద్దతు పథకాన్ని రూపొందించే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.
Manicktolla ashram
1907 నాటికి బ్యరిన్ ఘోష్ జుగన్తర్ సందేశానికి ఆకర్షించబడ్డ యువకుల సమూహాలను సంఘటితం చేయడం ప్రారంభించారు. ఈ సమయంలో బ్రిటీషు అధికారులను ఆసక్తులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటూ పాలిన్ దాస్ నాయకత్వంలో ఢాకా అనుషిలాన్ సమితి చురుకుగా పనిచేయడం ప్రారంభించింది. జగంధర్ పత్రికకు పోలీస్ విచారణలు, పర్యవేక్షణ సాధారణంగా మారింది. ఘోషు పేపరుతో సంబంధాలను తెగతెంపులు చేసుకున్నాడు. సుమారు ఒక డజను మంది యువకులు బారినును కలుసుకున్నారు. వీరిలో కొంతమంది ఆయనతో కలకత్తా శివారులోని మర్రిటోలా 36 మురారిపుకుర్ లేన్లో ఉన్న తోటలో నివసించారు. భవానీ మందిరం నుండి అరబిందో సందేశాన్ని అందిస్తూ ఆశ్రమాన్ని సన్యాసుల మార్గంలో నిర్వహించడానికి బారిన్ ఈ భవనాన్ని వాడుకున్నాడు. విప్లవకారులు కఠిన క్రమశిక్షణలో జీవిస్తూ భవిష్యత్తు విప్లవం కొరకు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకుంటూ ప్రజల దృష్టి నుండి దూరంగా ఉన్నారు. 1906 లో బారిన్ బృందం ప్రయోగాత్మకంగా పేలుడు పదార్ధాల ఉత్పత్తితో చేసింది. 1907 లో జుగంటార్ సందేశంలో ఆకర్షితుడైన కలకత్తాలోని హౌర శివార్లలో రసాయన శాస్త్రవేత్త ఉళుక్కర్ దత్ వీరితో చేరాడు. 1906 నుండి ఈ బృందం బెంగాల్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. 1906 లో శరదృతువులో చారు చంద్ర దత్, ప్రఫుల్ల చకి డార్జిలింగ్ వద్ద గవర్నర్ను హతమార్చడానికి విఫల ప్రయత్నం చేసారు. దత్తా నైపుణ్యంతో ప్రణాళికలు పునఃసమీక్షించబడ్డాయి. ఆ ఏడాది అక్టోబర్ నాటికి దత్తా ఒక రైలు పేల్చివేయడానికి తగినంత శక్తివంతమైన బాంబును తయారు చేసే స్థితిలో ఉన్నాడు. బారిన్ బృందం ద్వారా పొందిన డైనామైటుతో దత్ తన సొంత తయారీ పేలుడు పదార్ధంతో బాంబును సృష్టించాడు. బెంగాల్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ఆండ్రూ ఫ్రాసెర్ను తీసుకువెళ్ళే రైలు. నవంబరు 1907 నాటికి లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు ప్రయాణించే రైలును లక్ష్యంగా చేసుకుని రెండు విఫలప్రయత్నాలు జరిగాయి. అయితే డిసెంబరు 5 న బిహెబుటిషున్ సర్కార్, ప్రఫుల్ల చకి విజయవంతంగా మదన్పూర్ సమీపంలోని నారాయణగర్ వద్ద గవర్నరు ప్రయాణించే రైలును దత్ బాంబుతో విజయవంతంగా పేల్చారు. గవర్నరు గాయపడకుండా తప్పించుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఆయనకు భద్రత అధికరించింది. జనవరి 1908 లో దత్ డియోఘర్లో పరీక్షించబడిన శక్తివంతమైన పిక్స్రిక్ యాసిడ్ బాంబును విజయవంతంగా ఉత్పత్తి చేసాడు. అనుకోకుండా యువవిప్లవకారుడు కోమిలా, ప్రఫుల్ల కుమార్ చక్రవర్తి ఆ సమయంలో మరణించాడు. అయితే ఈ సమయంలో బెంగాలు పోలీసులు సమితిలోని మెదీనాపూర్ శాఖను స్వాధీనం చేసుకుని వీరు సతీంద్రనాథ్ బోస్ మానిస్కోల్లల ఆశ్రమం గురించి సమాచారాన్ని సేకరించారు. ఇందుల్ళ్ బరిన్ ఘోష్, అరబిందో పేర్లు ఉన్నాయి. రెండూ త్వరలోనే కలకత్తా పోలీసులు పర్యవేక్షణ దృష్టికి వెళ్ళాయి. ఏమయినప్పటికీ వారు తిరిగి సంఘటితమై రహస్యకార్యకలాపాలు సాగిస్తారని భయపడి పోలీసులు ఘోషు సమూహానికి వ్యతిరేకముగా చర్య తీసుకోలేదు.
Muzaffarpur bombings
1907 లో బరిన్ ఘోష్ తన సహచరుడు హేమ్ చంద్ర కనుంగో (హేమ్ చంద్ర దాస్)ను " పారిస్ " కు పంపాడు. ఫ్రెంచ్ రాజధానిలో ఆయన బహిష్కరణలో ఉన్న రష్యన్ విప్లవకారుడు నికోలస్ సఫ్రాంస్కి నుండి బాంబు తయారీ కళ నేర్చుకున్నాడు. బెంగాలుకు తిరిగివచ్చిన హేం మళ్లీ బరిన్ ఘోషుతో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. ఫ్రేజర్ హెచ్చరికతో డగ్లస్ కింగ్స్‌ఫోర్డు ఒక కొత్త లక్ష్యం ఎంపిక చేసుకున్నాడు. అలీపోర్ ప్రెసిడెన్సీ కోర్టు చీఫ్ మేజిస్ట్రేటు కింగ్స్‌ఫోర్డు  జుగంటార్ ఇతర సంపాదకులు, భూపేంద్రనాథ్ దత్తా కేసు విచారణలను పర్యవేక్షించి వారికి కఠినంగా ఖైదు శిక్షను ఖరారు చేసాడు. జుగంటార్ స్వయంగా సంపాదకీయాలతో ప్రతిస్పందించాడు. జుగంటార్ ఉల్లంఘన 1908 నాటికి మరో ఐదు ప్రాసిక్యూషన్లను ఎదుర్కొని ఆర్ధికంగా చితికి పోయింది. ఈ ప్రాసిక్యూషన్స్ పత్రికకు మరింత ప్రచారం చేకూర్చాయి. విప్లవాత్మక జాతీయవాదం సమితి సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసేందుకు దోహదపడింది. విప్లవాత్మక తీవ్రవాద సిద్ధాంతం అనే భావనను బెంగాలులో గణనీయమైన జనాదరణ పొంది మద్దతును పొందడం మొదలయ్యింది. 2014 లో శుక్లా సాన్యాల్ తిరుగుబాటు తీవ్రవాదం ప్రజాదరణ పొందిన విషయం అప్పట్లో స్పష్టంగా తెలియలేదు అని పేర్కొన్నారు. జుగుందర్ విచారణ తరువాత నిరసనలో పాల్గొన్న సుశీల్ సేన్ అనే యువ బెంగాలీ బాలుడికి కొరడాదెబ్బలను శిక్షగా విధించమని ఆదేశించినప్పుడు కింగ్స్‌స్ఫోర్డ్ జాతీయవాదుల తీవ్రమైన విమర్శలను సంపాదించాడు. కింగ్స్‌స్ఫోర్డును చంపడానికి హేమ్ నిర్మించిన పుస్తక బాంబు రూపంలో మొట్టమొదటి ప్రయత్నం చేయబడింది. కాడ్బరీ కోకో ఖాళీ టిన్నులో ఒక పౌండు పిరిక్ ఆమ్లం నింపి దానితో మూడు డిటోనేటర్లతో హెర్బెర్టు బ్రూం " కామెంటరీస్ ఆన్ ది కామన్ లా హిల్డ్ " పుస్తకంలో ప్యాక్ చేయబడి బ్రౌన్ పేపరు చుట్టి యువౌద్యమకారుడు పరేష్ మాలిక్ చేత కింగ్స్‌స్ఫోర్డ్ ఇంటికి అందించబడింది. కింగ్స్‌స్ఫోర్డ్ మూసివేసిన ప్యాకేజీను తన షెల్ఫులో ఉంచి తరువాత పరిశీలించాలని అనుకున్నాడు. 1908 మార్చి నాటికి న్యాయమూర్తుల భద్రత విషయంలో తలెత్తిన భీతితో బ్రిటిషు ప్రభుత్వం ఆయనకు జిల్లా న్యాయమూర్తిగా పదోన్నతి ఇచ్చి బీహారు ఉత్తర భాగంలో ఉన్న ముజఫర్పూరుకు బదిలీ చేసింది. హేమ్ చంద్ర చేత పంపిన పుస్తక బాంబును అతనితో పాటు అతని ఫర్నిచర్, లైబ్రరీతో వెళ్ళింది.
1908 మే 1 న బాంబు దాడుల వార్త కలకత్తాకు చేరింది. వెంటనే అరబిందో బరిన్లపై అనుమానం ఏర్పడింది. ఘోషు బ్రదర్సు, అభినష్ భట్టాచార్య, హేమచంద్ర దాసు, సత్యేంద్రనాథ్ బోసుల వంటి సమితి నాయకత్వాన్ని ఖైదు చేసి బహిష్కరించాలని బెంగాల్ గవర్నరు ఫ్రాసెరు భావించాడు. అధికారిక విచారణలో దోషాన్ని నిరూపించడానికి సాక్ష్యం సరిపోదు అని ఫ్రేజర్ భయపడ్డారు. అయితే, ఫ్రేజరుకు భారత ప్రభుత్వం నుండి తంతి ద్వారా సమాచారం అందుకున్నాడు. ఫ్రేజర్ చర్యల గురించి తెలియక హాలిడే అరబిందో, మనిక్‌కొట్టాల సమూహాన్ని కోర్టు ఆదేశం జారీ చేసే ప్రక్రియను ప్రారంభించారు. సాయంత్రం 7 గంటలకు కలకత్తా, మనిక్‌కొట్టాల శివార్లలో ఎనిమిది స్థలాలను అన్వేషించడానికి వారెంట్లు జారీచేయబడ్డాయి. కలకత్తా పోలీస్ సూపరింటెండర్లు, దాదాపు పన్నెండు ఇన్స్పెక్టర్లు, వంద మంది కానిస్టేబుళ్ళు పాల్గొన్న ఒక ఆపరేషన్ చోటుచేసుకుంది. కలకత్తా బారిన్లోని సాయంత్రం వార్తాపత్రికల్లో హత్యలు జరిగిన వార్తలను అరబిందో హెచ్చరించారు. హుర్రే క్వార్టర్స్లో పనిచేసిన మురరిపుకూర్ లేన్లో ఉన్న ఇంట్లో తయారుచేసే వివిధ దశల్లో ఆయుధాలను, మందుగుండు సామగ్రిని, బాంబులను దాచిపెట్టడం ప్రారంభించారు. ఈ స్థలంలో ఉన్న సమూహం నేరసంబంధిత పత్రాలను కాల్చివేయడానికి ప్రయత్నించారు. 1908 మే 2 న పోలీసులు ప్రారంభమ్లో 33 మంది అనుమానితులను అరెస్టు చేశారు. పోలీసులు ఘోషుకు చెందిన గ్రే స్ట్రీట్ కార్యాలయంలో అరబిందో, సెయిల్నే బోస్, అభినష్ భట్టాచార్య ఘోషులను ఖైదు చేసి అతని లేఖలు, ఉత్తరాలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. వారు వాటిని మధ్యాహ్నం లాల్ బజార్లోని పోలీసు ప్రధాన కార్యాలయానికి తీసుకెళ్లారు. మరుసటి రోజు ఉదయం కమిషనర్ హాలిడే ముందు ప్రవేశపెట్టడానికి ముందు చేయబడటానికి ముందు రాయా స్ట్రీట్లో డిటెక్టివ్ ప్రధాన కార్యాలయంలో ఉంచారు. ఇంతలో ఏడు అదనపు పోలీస్ జట్లు స్కాట్ స్ట్రీట్, హారిసన్ రోడ్డులో నివాసాలతో సహా, ఉత్తర కలకత్తాలోని ఘోషు సోదరులతో సంబంధం ఉన్న ప్రదేశాలను తనిఖీ చేశాయి. ఈ రెండవ స్థానంలో జరిగిన అన్వేషణలో ఉల్లాస్కర్ దత్తా వదిలిన పేలుడు పదార్ధాలు, బాంబులు, రసాయనాల పెద్ద మొత్తంలో వెలికితీసింది. ఇంతలో బరిన్‌తో పద్నాలుగు మంది ఇతరులను మనిక్‌కొట్టాల వేవ్ ప్రాంగణంలో జరిగిన దాడిలో ఖైదుచేసారు. అన్వేషణలో సమూహం దూరంగా దాచడానికి ప్రయత్నించిన ఆయుధాలను, మందుగుండు సామగ్రిని, సమూహం కాల్చలేకపోయిన పత్రాలను పెద్ద మొత్తంలో బయటపడ్డాఆయి. మొత్తం సమితి సంస్థ ఆందోళనలకు గురైనట్లు భయపడటంతో బరిన్ కుట్రకు బాధ్యత వహించడానికి అంగీకరించాడు. దత్, ఇందూపున్ రాయ్, బిభితిత్షున్ సర్కార్ లచే వ్రాయబడిన వాంగ్మూలాలలో బరిన్ చేరారు. వారు వ్రాసిన వ్యాఖ్యానాలకు పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నారు. తరువాత వాటిని మేజిస్ట్రేట్ ముందు ఓరియల్లిగా ధ్రువీకరించారు.
Initial hearings
కలకత్తాలోని అలిపోర్ శివారు పరిధిలో ఉన్న మనికల్తలా తోటలు. 1908 మే 5 న అరబిందో ఇతరులు ముఖ్య అధ్యక్షుడిగా ఉన్న మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు ముందు ప్రవేశపెట్టబడ్డారు. అక్కడ వారి తరఫున వాదించడానికి మొట్టమొదటిసారిగా న్యాయవాదులు అనుమతించబడ్డారు. అప్పటి నుంచి ఈ కేసు అలిపోర్ చీఫ్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టుకు బదిలీ చేయబడింది. ఆరోపణలు అలిపోర్ జైలులో జరిగాయి. అరబిందోను ఏకాంత నిర్బంధంలో ఉంచారు. 18 మే న ఆరోపణలు అధికారికంగా " చక్రవర్తి వ్యతిరేకంగా అరబిందో ఘోష్, ఇతరుల " పేరుతో మొట్టమొదటి విచారణ జరిగింది. ఈ ఆరోపణలు "ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధాన్ని నిర్వహించడం ", వ్యక్తిగతంగా "రాజుతో యుద్ధం చేయడం" పేరుతో ఆరోపణలు చేయబడ్డాయి. అప్పటి " మద్రాసు ప్రెసిడెంసీ " ప్రధాన న్యాయవాది ఎర్డ్లీ నార్టన్ నేతృత్వంలో విచారణ జరిగింది. విచారణ అదనపు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, లియోనార్డ్ బిర్లీ, ఐ.సి.ఎస్. కోర్టుకు కేటాయించబడింది. అధికారిక ఆరోపణలు జరగడానికి ముందే బిర్లీ 222 సాక్షుల నుండి సాక్ష్యాలను విన్నాడట. సుమారు 2000 వస్తు సామగ్రి, డాక్యుమెంటరీ సాక్ష్యాధారాలు ప్రదర్శనకు అందించబడ్డాయి. చివరికి మొత్తంగా 49 మంది నిందితులుగా ఉన్నారు. వారు ఇతర ఖైదీలుగా విడిగా నిర్వహించబడ్డారు. జూన్ మధ్యలో ఆరోపణలు అలిపోర్ జైలులో మూడు గదుల విభాగానికి బదిలీ చేయబడ్డాయి. ఆ తరువాత వారు అలిపోర్ జైలులో 23 వార్డుకు తరలించారు.
Naren Goswami
ఆరోపణలు నేరస్థులకు వ్యతిరేకంగా విచారణలు అడపాదడపా విరామంతో మే వరకు కొనసాగాయి. ఏది ఏమయినప్పటికీ చాలామంది మీద గణనీయమైనంతగా బలమైన ఆరోపణలు ఉన్నప్పటికీ అరబిందోకు వ్యతిరేకంగా చాలా తక్కువ సాక్ష్యాలు ఉన్నాయి. వీటిలో బైన్ 1907 లో వ్రాసిన ఉత్తరాలు, " ఎ.జి." భారతదేశం అంతటా "స్వీట్లు" పంపిణీ చేయడానికి సమయం ప్రకటించారు. ఈ బాంబుల తయారీ యుక్తి హేమ్ చంద్ర పారిసులో నేర్చుకున్నాడు. మరొక వైపు అరవిందోకు శిక్ష పడటం విచారణ లక్ష్యంగా చెప్పవచ్చు. అతను బ్రిటిషు రాజ్‌కు వ్యతిరేకంగా సమితిని నిర్వహించిన అత్యంత ప్రమాదకరమైన వ్యక్తిగా పరిగణిస్తున్నారు. బలమైన భౌతిక సాక్ష్యాలను గుర్తించడం సాధ్యం కాలేదు. అరబిందోను ప్రభావితం నేరస్థునిగా నిరూపించడానికి అవసరమైన సాక్షులను సేకరించడానికి ప్రాసిక్యూషన్ ప్రయత్నం చేసింది. వారు యువ అనుషిలాన్ సభ్యుడు నరేన్ గోస్వామిని తమ తరువాతి లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు.
గోస్వామి బెంగాల్లోని ఒక భూస్వామి కుటుంబానికి చెందిన ధనిక నేపథ్యం, సాంఘిక స్థితి కలిగినవాడు. ప్రాథమిక దాడిలో బరిన్, ఇతరులతో మణిక్‌ల్తాలో ఖైదు అయ్యాడు. 22 జూన్‌న న్యాయవాది నార్టన్ నరేంద్రనాథ్ గోస్వామికి క్షమాభిక్ష కోరిన తరువాత "కింగ్స్ సాక్షి" లేదా ప్రాసిక్యూషన్ సాక్షిగా మారినట్లు కోర్టుకు ప్రకటించారు. ఆగష్టు మధ్య నాటికి బిర్లీ నేరస్థునికి వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యులను విచారించాడు. బెంగాలు ప్రభుత్వం కేటాయించిన అధికారాలను ఉపయోగించి గోస్వామి రక్షణ అభ్యర్థనలను తిరస్కరించి విచారణ జరిపించాడు. 19 ఆగస్టు, 31 ఆగస్టు ఖైదీలను బ్రిటిషు రాజుపై యుద్ధం జరిపినందుకు అలిపోర్ సెషన్స్ కోర్టులో విచారణకు నిలబడ్డారు. అరబిందోకు వ్యతిరేకంగా సాక్ష్యం మీద బృందం సభ్యుల నుండి వచ్చిన లేఖలు, సంభాషణలు-ముఖ్యంగా భారత్ అంతటా తీపి తిబండారాలు పంపిణీ చేయమని సూచించిన బారిన్ నుండి అందుకున్న లేఖ- అరబిందో జోక్యం ఉందన్న అభిప్రాయాన్ని ప్రస్తావించింది.
Murder of Naren Goswami
తన తోటి కుట్రదారులతో కలిసి బరిన్ ఘోష్ జైలులో తప్పించుకోవడానికి జాగ్రత్తగా ఆలోచిస్తున్నాడు. సమితి సభ్యులు, కుటుంబ సభ్యుల సహాయంతో యాసిడ్, బాంబులు, ఆయుధాలను జైలులోకి తీసుకొచ్చేందుకు జాగ్రత్తగా ప్రణాళికలు రూపొందించారు. ఆగస్టు చివరి వారంలో బరిన్ రెండు రివాల్వర్లు (ఒక ఆర్.ఐ.సి. 0.45 క్యాలిబర్, ఒక ఒస్బోర్న్ 0.38 క్యారీబర్ రివాల్వర్)అందుకున్నాడు. అయితే గోస్వామికి ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ తెలుసని అతని సాక్ష్యంతో ఘోషు సోదరులతో సహా అనేక మంది నిందితులుగా నిరూపించబడవచ్చని అర్ధం చేసుకున్నారు. నరేన్ నిశ్శబ్దంచేయాలని హేమ్ చంద్ర దాస్ నిర్ణయం చేసుకున్నాడు. ఆగష్టు 29 న కన్నియల్ దత్ కడుపు నొప్పిని నటించి జైలు ఆసుపత్రికి ప్రవేశానికి చేరడానికి అనుమతి పొందాడు. అక్కడ నుండి సత్యన్ బోస్తో పాటుగా అప్రూవర్‌గా మారతానికి అంగీకరిస్తూ నరేన్‌కు సందేశం పంపాడు. నరేన్ ఆదేశాన్ని నమ్మి వారిని కలవడానికి జైలు పర్యవేక్షకుడితో ఆసుపత్రి వార్డులోకి వెళ్ళిపోయాడు. బరీన్ అభ్యర్థన ద్వారా అంగుకున్న రెండు రివల్లర్లతో సేన్, దత్తా జైలు కారిడార్లలో గోస్వామిని వెంబడించారు. గోస్వామితో పాటు వార్డెన్ హిగ్గింస్‌తో పాటు పర్యవేక్షకుడు దత్తును అడ్డుకోవడానకి ప్రయత్నించాడు కానీ మణికట్టులో కాల్చి చంపబడ్డాడు. లింటన్ అనే మరొక పర్యవేక్షకుడు సేనును అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించి సాధ్యంకాక విడిచి పెట్టాడు. సేన్, దత్ ఇద్దరూ గోస్వామిని పలుమార్లు కాల్చివేశారు. తూటాలు తుంటిని, వెన్నెముకను గాయపరిచాయి. గోస్వామి తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. గోన్వామీ మరణించారని తెలుసుకున్న తరువాత కూడా సిన్, దత్తా సిలిండర్లను గోస్వామి నిర్జీవ శరీరం మీద వదిలివేశారు. దత్తా తరువాత నేరాన్ని అంగీకరించి దోషిగా నిర్ణయించబడి ఉరితీయబడ్డాడు. సెన్ ప్రారంభంలో జ్యూరీచే అపరాధిగా ప్రకటించబడలేదు. కానీ తీర్పు హైకోర్టుకు తిరిగి చేరింది. అక్కడ కోర్టు దోషిగా తీర్పును ఇచ్చి ఆయనకు మరణ శిక్ష విధించింది.
Alipore sessions court
1908 అక్టోబర్ 19 న విచారణ కోసం విచారణ చార్లెస్ పోటన్ బీచ్‌క్రఫ్ట్ కోర్టులో ప్రారంభమైంది. ఆయన 24 జిల్లా పరగణాలకు అదనపు సెషన్స్ జడ్జిగా వ్యవహరించాడు. బీచ్‌క్రఫ్ట్, అరబిందో ఒకే సంవత్సరంలో ఇంగ్లండులో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసు అధ్యయనం చేయడానికి ప్రవేశించారు. అక్కడ అరబిందో బీచక్రఫ్ట్ కంటే ఉన్నత స్థానంలో ఉండేవాడు. డిఫెంస్ తరఫున వాదించడానికి 15 మంది న్యాయవాదులు, ప్లీడర్లు, బారిస్టర్లను నియమించారు. ప్రారంభంలో అరబిందో తరఫున వాదించడానికి కలకత్తా న్యాయవాది అయిన బ్యోమకేష్ చక్రవర్తిచే బాధ్యత వహించాడు. 1500 పత్రాలు, భౌతిక సాక్ష్యాలు సమర్పించబడ్డాయి. డిఫెంస్ తరఫున అదనంగా 54 అంశాలను ప్రవేశపెట్టింది. అయినప్పటికీ, గోస్వామి సాక్ష్యాన్ని సాక్ష్యంగా ప్రవేశించడానికి నార్టన్ చేసిన ప్రయత్నాలను సవాలు చేయడానికి చక్రవర్తి విజయవంతంగా ప్రయత్నించాడు. గోస్వామిను అడ్డుకోవటానికి డిఫెంసుకు అనుమతి మంజూరు చేయడానికి బిర్లే చట్టాన్ని సడలించాడని బీచ్ క్రాఫ్ట్ తీర్పు చెప్పాడు. విచారణ ఒక సంవత్సరం (1908-1909) కొనసాగింది. మొత్తం 206 మంది సాక్షులను పిలిచారు. సుమారు 400 పత్రాలు కోర్టులో దాఖలు చేయబడ్డాయి. బాంబులు, రివాల్వర్లు, ఆమ్లాలతో సహా 5000 కన్నా అధికమైన సాక్ష్యాధారాలు కోర్టులో ప్రవేశపెట్టబడ్డాఆయి. అయితే ఘోష్ డిఫెంసు బృందం నుండి చక్రవర్తి త్వరలోనే వైదొలిగాడు. ఆయనకు తగినంత ఫీజును అందించడానికి నిధులు సమకూర్చుకోలేక పోవడమృ అందుకు ప్రధానకారణంగా ఉంది. ఘోషు మామ కృష్ణ కుమార్ మిత్రా నిరాశతోనే అప్పటికి జూనియర్ లాయరుగా ఉన్న చిత్తరంజందాసుకు డిఫెంసు బాధ్యత అప్పగించాడు. విచారణ ప్రారంభంలో బరిన్, అతని తోటి ఖైదీలు మానికెట్టోల ఆశ్రమం విషయంలో నేర అంగీకారాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారు. అయినప్పటికీ ఇది సాక్ష్యాలను తామకు వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించడానికి అవకాశం కల్పించింది. ఏదేమైనా విచారణలో అరబిందోను సమూహంతో సంబంధం ఉన్నట్లు నిరూపించడానికి, కుట్రకు నాయకత్వం వహించినట్లు నిరూపించడానికి జరిగిన ప్రయత్నాలు చిక్కుముడిగా మారాయి. నరేన్ గోస్వామి హత్య తరువాత పరిస్థితిలో మార్పులు సంభవించాయి. బరైన్ బృందానికి చెందిన బందే మాతరామ్, జుగంటార్లలో ప్రచురించిన అభిప్రాయాలు అరంబిందోకు సంబంధాలు ఉన్నట్లు భావించబడింది. స్వాతంత్ర్యంపై అరబిందో ఆలోచనలు, రచనలను ఉదహరిస్తూ దాస్ విజయవంతంగా వాదించాడు. అక్కడ ఆంగ్ల ఇంటెలిజెన్స్టాయాలో స్వేచ్ఛ, స్వేచ్ఛపై తాత్విక ఆలోచనలు స్థిరంగా ఉన్నాయి. భౌతిక సాక్ష్యాలు, పోలీసులతో పత్రాలు పూర్తిగా కల్పితమని దాసు ఆరోపించారు.
విశేషంగా 1908 - 1909 వరకు విచారణలు కొనసాగాయి. అనుషిలాన్ సమితి విముక్తి దళం మౌంట్ చేస్తుందని ప్రేరేపించి కేసును ఓడించడానికి ప్రయత్నిస్తుందని బెంగాల్ ప్రభుత్వం భయపడింది. విశాలమైన బెంగాల్లోని అనుషిలాన్ సమితికి సంబంధించి తీవ్రవాద చర్యలు, హత్యల పెరుగుదల నివేదించబడ్డాయి. కేసు విచారణలు ఆలిపోర్ కోర్టు ప్రాంగణం సమీపంలోకి తీసుకువచ్చారు. నవంబరు 1908 లో కలకత్తాలో రెండు రోజుల వ్యవధిలో రెండు హత్యలు జరిగాయి. పోలీస్ ఆండ్రూ ఫ్రాసెర్ లక్ష్యంగా ఒకటి, ప్రఫుల్ల చకిని అరెస్టు చేసిన పోలీసు అధికారి నందలాల్ బెనర్జీ రెండవది. రెండూ సంఘటనలలో బహిరంగంగా కాల్చి చంపబడ్డారు. అదే నెలలో ఒక పోలీసు సమాచారదారుడు చంపి దక్కాలో ముక్కలు చేయబడ్డాడు. బెంగాల్ ప్రభుత్వం భీతిచెంది రాజా సుబోధ్ మల్లిక్, అరబిందో మామ కృష్ణ కుమార్ మిత్రా, బందే మాతరం సంపాదకుడు శ్యాంసందర్ చక్రవర్తి వంటి అనుషిలాన్ సభ్యులు బహిష్కరించబడి రంగూనుకు పంపబడ్డారు. ప్రతిస్పందనగా 1909 మార్చిలో అషుతోషు బిశ్వాసును చారు బోసు అలిపోరే హైకోర్టు మెట్ల మీద హత్యచేయబడ్డాడు. చారు బోస్ అతన్ని తుడిచిపెట్టినప్పుడు అనుష్లాన్ హత్య చేశాడు, అక్కడ విచారణలు దగ్గరగా దగ్గరకు వచ్చాయి.
1909 మార్చి చివరిలో ప్రాసిక్యూషన్ డెఫెంసు మద్యన చివరి వాదనలు గట్టి భద్రత మధ్య ప్రారంభమయ్యాయి. డిఫెంసు తరఫున తన వాదనను నిలిపిన దాసు ప్రముఖంగా ఇలా పేర్కొన్నాడు:""ఈ వివాదం తర్వాత చాలాకాలం నిశ్శబ్ధం రాజ్యం చేసింది. అతను చనిపోయిన చాలా కాలం తరువాత అతను దేశభక్తి కవిగా భావించబడ్డాడు. జాతీయవాదం వక్త, మానవత్వం ప్రేమికుడు, అతను చనిపోయిన తర్వాత అతని మాటలు భారతదేశంలోనే కాక సుదూర సముద్రాలు దాటి భ్హుమి అంతటినీ ప్రతిధ్వనించాయి. అందువలన ఈ కోర్టు బార్ ముందు నిలబడడమే కాదు కానీ చరిత్ర హై కోర్ట్ బార్ ముందు."
The verdict
బీచ్‌క్రఫ్ట్ తన తీర్పులను 1909 మే 6 న, కొలకత్తాలో గట్టి భద్రత మధ్య జాతీయవాద హింసాకాండను నిరోధించటానికి పంపిణీ చేసింది. ఖుదీరామ్ బోసు కన్నియల్ దత్తు, సత్యన్ బోసు మరణశిక్షలు ప్రజాదరణ పొందడాన్ని గమనిస్తూ, తీర్పు రోజును రహస్యంగా కాపాడబడింది. కలకత్తా వీధుల్లో హింసాకాండ, క్రమశిక్షణారాహిత్యాలను సిద్ధంగా ఉన్న యూరోపియన్ అధికారులు రిజర్వ్ బలంతో అదనపు భద్రతా చర్యలు తీసుకున్నారు. అతని తీర్పులో బరిన్ ఘోషు, ఉల్లాస్కర్ దత్తు నేరస్థులయ్యారు. వీరిని ఉరి తీయడం ద్వారా మరణ శిక్ష విధించారు (తరువాత జీవిత ఖైదుగా మారారు). సుప్రీం సర్కార్, ఇంద్రా నంది, అబీనాష్ భట్టాచార్జీ, సాయిలేంద్ర బోస్, హెం చందర్ దస్, ఇందు భుసన్ రాయ్, పోర్శా ముల్లిక్, సిషీర్ ఘోష్, నిరాపాడో రాయ్‌లకు జీవితకాల ఖైదు. వారి ఆస్తులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. పోరెష్ ముల్లిక్, సిషీర్ ఘోష్, నిరాపాడో రాయులకు ఆస్తి నగదు స్వాధీనంతో పాటు పది సంవత్సరాల నిర్బంధ శిక్ష విధించారు. మరో మూడు అశోక్ నూండీ, బాలకృష్ణ కేన్, సుశీల్ సేన్లకు ఏడు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించారు. అరబిందో సహా పదిహేడు మంది దోషరహితులుగా నిర్ణయించబడ్డారు. ప్రతివాది క్రిస్టో జిబోన్ సన్యాల్కు ఒక సంవత్సరం కఠిన శిక్ష విధించబడింది. నిర్దోషిగా ఉన్న 17 మందిలో హర్రిసన్ రోడ్ కేసులో ధరణి గుప్తా & నోగెన్ గుప్తా ఇప్పటికే 7 సంవత్సరాల శిక్ష అనుభవిస్తున్నారు. వారు విడుదల కాలేదు. "దేశ్ ఆచార్జి" అనే పుస్తక ప్రచురణకు సంబంధించి సెక్షన్ 124 ఎ ప్రకారం ప్రోబ్యాష్ చందర్ దేవ్ ఒక తిరుగుబాటు ఛార్జు మీద తిరిగి అరెస్టు చేయబడ్డాడు. అరబిందో మీద తీర్పు చివరిసారిగా ఆమోదించింది. బీచ్ర్రోఫ్ట్ ప్రభుత్వ సాక్షి నిరన్ గోస్వామి లేకపోవడంతో కుట్రకు అరవిందుకు ఉన్న సంబంధానికి సాక్ష్యం లేదని నొక్కిచెప్పారు.
అరబిందోకు వ్యతిరేకంగా శిక్ష విధించాలని భావించిన బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని ఈ తీర్పు నిరాశకు గురిచేసింది. నిర్దోషిగా ఉన్నవారు ఇప్పటికే బాంబులను నిర్మిస్తున్నట్లు హేం నుండి అందిన సూచనలు బ్రిటిషుప్రభుత్వాన్ని మరింత భయభ్రాంతులకు గురిచేసాయి. రాజ్‌కు అత్యంత ప్రమాదకరమైన విరోధి అయిన అరబిందో ఇంకా స్వేచ్ఛగా ఉండిపోయాడు. బొంబాయి న్యాయవాది జనరల్ అరబిందోపై తీర్పుకు వ్యతిరేకంగా అప్పీలు చేసుకోవడానికి అనుమతి మంజూరు "ఫెయిర్" తీర్పునిచ్చే అవకాశం ఇచ్చింది. కానీ మరింత ఉత్తేజకరమైన అవకాశాలను అందించలేకపోయింది. ఆగష్టు 1909 లో ప్రభుత్వం అప్పీలును ప్రారంభించకూడదని నిర్ణయం తీసుకుంది.
ఉరితీయడం ద్వారా మరణశిక్షకు విధించబడిన ఇద్దరులో (కానీ 1920 లో విడుదలైంది) 22 ఏళ్ల యువకుడు ఉల్లాస్సర్ దత్తు తాను ఒక పశువులకాపరిని అని వివరించాడు. అరబిందో ఘోష్ సోదరుడు బరింద్ర కుమార్ ఘోష్, అలిపోర్ విచారణలో కీలక పాత్ర పోషించారు. వారి ఇంట్లో విప్లవకారులు తమ కార్యకలాపాలను నిర్వహించారు. బరింద్రా ఇంగ్లాండ్లో జన్మించి ఒక సంవత్సరం వయస్సులో భారతదేశానికి వచ్చారు. బ్రిటీష్ పౌరుడుగా బ్రిటీష్ ఇండియన్ పౌరుడిగా ఉండడానికి అంగీకరిస్తాడా అనే ప్రశ్న ఉదయించింది. ఒక దేశభక్తుడుగా బారిన్ దీనిని నిరాకరించాడు. ఆ ఇరువురికి మరణ శిక్ష విధించబడి ఆ తర్వాత ఆండామాను సెల్యులర్ జైలులో జీవిత ఖైదుకు శిక్షగా మార్చబడింది. 1920 లో వారికి క్షమాపణ లభించే వరకు అక్కడ ఉన్నారు.
Aftermath
అరబిందో ఘోషును (17 నిర్దోషిగా) ఆరోపణలను నిర్దోషిగా ప్రకటించారు. జీవితం, ఆధ్యాత్మికతపై ఒక కొత్త దృక్పధంతో వ్యవహరించడంతో అతను క్రియాశీలక రాజకీయాల నుండి తనకు తానుగా విడిపించుకుని చివరికి పాండిచ్చేరిలో తన ఆశ్రమంలో స్థిరపడ్డాడు. బరీన్ 1920 వరకు జోక్యం చేసుకున్నాడు. జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత అతను ది స్టేట్స్మానుతో సహా పాత్రికేయుడుగా పనిచేశాడు. అతను 1959 లో మరణించాడు. అరబిందో జైలు శిక్ష అనుభవించిన తర్వాత క్రియాశీల రాజకీయాల నుండి విరమించుకున్నాడు. దీని తరువాత 1909 ఢాకా కుట్ర కేసులో ఢాకా అనుషిలాన్ విచారణ వలయంలోకి 44 మందిని. మానిక్కాలాల కుట్ర తరువాత పశ్చిమ అనుషిలాన్ సమితి నుండి బాఘా జతిన్‌ ప్రముఖ నాయకుడుగా (జుగన్తరుగా పిలువబడ్డాడు) ఉద్భవించాడు. కలకత్తాలోని కేంద్ర సంస్థకు బెంగాలు, బీహారు, ఒరిస్సా, ఉత్తర ప్రదేశ్లలో శాఖలు ఉన్నాయి. వీటి మధ్య సంబంధాలను పునరుద్ధరించడం వలన రహస్యంగా సభ్యుల కోసం సుందర్బనులో దాడులు ఏర్పాటు చేశారు. అమరేంద్ర చటర్జీ, నరేన్ భట్టాచార్య, ఇతర యువ నాయకుల సహాయంతో ఈ బృందం నెమ్మదిగా పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది. తారక్నాథ్ దాసుతో సహా దానిలో కొంతమంది యువకులు భారతదేశాన్ని విడిచిపెట్టారు. 1909 - 1914 మధ్య ఈ బృందం రాజ్ అధికారుల జీవితాలకు వ్యతిరేకంగా వేర్వేరు ప్రయత్నాలను సాధించింది. ప్రతీకారం తీర్చుకునే ప్రయత్నంలో జరిగిన గుసైన్ హత్య కేసును విచారిస్తూ కలకత్తా హైకోర్టు న్యాయవాది అశుతోష్ బిశ్వాసు 1909 లో కలకత్తా హైకోర్టులో కాల్చి చంపబడ్డాడు. 1910 లో బెంగాలు పోలీసు డిప్యూటీ సూపరింటెండెంటు షామ్సుల్ అలమ్ అలిపోర్ బాంబ్ కేసు దర్యాప్తు, కలకత్తా హైకోర్టు మెట్లమీద కాల్చి చంపబడ్డాడు. 1910లో కుషుదిరాం బోసును ఖైదు చేసిన పోలీసు అధికారి నరేన్ బనర్జీ హత్యచేయబడ్డాడు.
1910 లో హత్యకు సిబూర్ కుట్ర కేసు జతిన్ నెట్వర్కును బహిష్కరించడానికి దారితీసింది. చందెర్నగోర్లో దాని ఆధారం ఉపయోగించి సమితి నెట్వర్కులు రాజకీయ హింస, హత్యల ప్రయత్నాలు కొనసాగాయి. 1912 లో రాషు బీహారీ బోసు నేతృత్వంలోని భారత వైస్రాయి మీద చేసిన హత్యా ప్రయత్నం అత్యంత ముఖ్యమైనది. అయితే 1914 లో ఐరోపాలో యుద్ధమేఘాలు అలుముకున్న వేళలో 1914 లో సమితి సామ్రాజ్యవాద జర్మనీతో జపాన్-ఇండియన్ తిరుగుబాటుతో కలిసి బ్రిటీష్ రాజ్ను పడగొట్టడానికి ప్రయత్నిస్తూ బ్రిటిషు రాజ్‌కు భీతికరంగా మారింది.
బరాక్-1
స్థూలంగా
నౌకలకు అతి దగ్గరగా వచ్చిన దాడిని ఎదుర్కొనే ఆయుధ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు, దాని స్థానంలో ఉపయోగించేందుకూ బరాక్-1 క్షిపణిని రూపొందించారు.ఈ క్షిపణులను 8 సెళ్ళ కంటెయినరులో ఉంచి, నిట్టనిలువుగా పైకి ప్రయోగిస్తారు. దీని C3I రాడారు వ్యవస్థ 360-డిగ్రీల కవరేజి ఇస్తుంది. నౌకకు 500 మీ. దగ్గరగా వచ్చిన శత్రు క్షిపణిని కూడా ఇది కూల్చగలదు. ఒక్కో బరాక్ వ్యవస్థ వెల $2.4 కోట్లు. విమానాలు, క్షిపణులతో పాటు అలల్ని రాసుకుంటూ దూసుకొచ్చే క్షిపణులను కూడ ఇది కూల్చగలదు.
ఆపరేటర్లు
thumb|300x300px|బరాక్-1 ను వాడుతున్న దేశాలు - నీలంరంగులో
బయటి లింకులు
thumb|300x300px|బరాక్-1 క్షిపణిని ప్రయోగిస్తున్న RSS Vengeance
వర్గం:ఇజ్రాయిలీ క్షిపణులు
హేస్టింగ్సు
ఫ్రాన్సిస్ రాడన్ హేస్టింగ్సు (1754-1826)
లార్డు హేస్టింగ్సుగా ప్రసిధ్ధి చెందిన ఫ్రాన్సిస్ రాడన్ హేస్టింగ్సు (Francis Rawdon-Hastings) బ్రిటిష్ ఇండియాకు 7వ గవర్నర్ జనరల్ గా 1813-1823 మధ్య ఇండియాలో కంపెనీ వారి రాజ్యమును పరిపాలించాడు. రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సు వేసిన బ్రిటిష్ వలసరాజ్య స్థాపన పునాదులపై వెల్లెస్లీ వలసరాజ్యమును విస్తరింపజేసి సామ్రాజ్య స్థాయికి తీసుకునిరాగా అతని తరువత వచ్చిన లార్డు హేస్టింగ్సు వలసరాజ్యమును ఇంకా ఎక్కువ విస్తరింపచేసి బ్రిటిష్ దేశ ప్రభుత్వము వారి అభినందనలందుకున్న ప్రముఖుడు. బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ భారతదేశములో కంపెనీ వ్యవహారములు నిర్వహించుటకు అను నెపముమీద పరిపాలనా అధికారములతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచ్చు పట్టాలు అప్పుడప్పుడు (periodically) నవీకరణ చె్యుచుండిరి. చేసినప్పుడల్లా పరిపాలనా ధికారములను అధిక మోతాదులో ఆమోదించ బడుచుండెను. ఈస్టు ఇండియా వ్యాపార కంపెనీ ద్వారా భాారతదేశమును బ్రిటిష్ దేశ లాభమునకు వినియోగించుటయే ప్రధానోద్దేశ్యము. కంపెనీ డైరెక్టర్లు భారతదేశమును పరిపాలించుటకు తాబేదారులుగా నియమించి పంపించిన కంపెనీ అధికారుల సలహా ప్రకారమే భారతదేశములో కంపెనీ పరిపాలన కొనసాగుతుండెను. లార్డు హేస్టింగ్సు పదవిగ్రహణ చేయబోయే కొలది కాలముక్రిందనే భారతదేశములో వ్యాపారము చేసుకునటకు కంపెనీకిచ్చిన పట్టా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచే 1813లో నవీకరణ చేయబడి కంపెనీ రాజ్యాదికార సన్నదును చట్టముగా ఆమోదించబడినది బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెని చట్టము 1813 (Charter Act of 1813). అంతకుపూర్వము పరిపాలించిన గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ బ్రిటిష్ వారికీ ఫ్రెంచివారికీ జరుగుతున్న ప్రపంచయుద్దములనిన్నూ, ఫ్రెంచి నాయకుడైన నెపోలియన్ భారతదేశము వచ్చి తమ ఆధిక్యతను కూలత్రోయునన్న నెపముతోనూ అనవసరపుటుద్దములు, కుతంత్రములుచేసి, అనుబంధ సమాశ్రయసంధి (subsidiary alliance) అనుసంధి వప్పందములుచేయించి వలసరాజ్య విస్తరణ చేశాడు. 1793లో కంపెనీ వారికి బ్రిటిష్ పార్లమెంటు వారు పట్టానొసగునప్పుడు దేశాక్రమణచేయుట రాజ్యమును వృధ్దిచేయట బ్రిటిష్ వారి జాతికీ, నీతికి భంగకరములని స్పష్టముచేయబడియున్నది. కానీ ఇప్పుడు 1813లో అమలైన ఆ చట్టములో అట్టి నీతి సుభాషితాలు తీసేయ బడియుండినందున, ఈ కొత్త సన్నదుచట్టము ప్రకారము లార్డు హేస్టింగ్సు గవర్నర్ జనరల్ గా పదవి చేపట్టి ఏ కారణము, నెపములేకనే రాజ్యకుతంత్రములు, యుద్దములు సలిపి కేవలము వలసరాజ్య విస్తరణయే లక్ష్యముగా పెట్టుకుని బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును బలపరచుచూ 1823 దాకా పరిపాలించాడు. సా.శ.. 1600నుండి ప్రారంభమైన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియాచరిత్రలో లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యకాలము 1813-1823 చాలా ప్రముఖమైన పర్వం అందులోనూ 1818 వ సంవత్సరముతో భారతదేశములోని బ్రిటిష్ రాజ్యము బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యముగా మారినదని చెప్పవచ్చును.
సంక్రాంతి (2005 సినిమా)
సంక్రాంతి  2005లో ముప్పలనేని శివ దర్శకత్వంలో విడుదలై విజయం సాధించిన తెలుగు చిత్రం. ఎస్. ఎ. రాజ్‌కుమార్ స్వరపరిచిన సంగీతం కూడా ఈ చిత్రవిజయంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.
కథ
జానకమ్మ, రామచంద్రరావు దంపతులకు నలుగురు పిల్లలు. రాఘవేంద్ర, విష్ణు, చిన్నా, వంశీ. రాఘవేంద్రకు వయసు మీద పడుతున్నా సరైన పెళ్ళి సంబంధం కుదరకుండా ఉంటుంది. అదే సమయంలో అతని మేనమామ కూతురు వాళ్ళ ఇంటికి వస్తుంది. రాఘవేంద్ర ఆమె ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు. పెళ్ళికి సిద్ధ పడుతుండగా రాఘవేంద్ర కుటుంబ వ్యాపారం ఇబ్బందుల్లో పడుతుంది. కుటుంబంతో రోడ్డు మీద పడాల్సి వస్తుంది.
హేస్టింగ్సు
రాజ్యతంత్రములు
హేస్టింగ్సు కార్యకాలమునాటికి మహారాష్ట్ర కూటమి లోని మహారాష్ట్ర స్వతంత్రరాజులు వారిలోవారికి ద్వేషం, విభేదముతో పోటీపడుచుండిరి. ఆట్టి పరిస్థితులే బ్రిటిష్ కంపెనీవారికి వరప్రసాదములు. సరాసరి యుద్దముచేయకుండా రాజ్యతంత్రములతో నొకరిపైనొకరిని ఉసికొలిపి సంధి వప్పందములు చేసుకుని దేశీయనాయకులని తమ చేతుల్లో కీలుబొమ్మలుగా చేసి తమ ఆధిక్యత నిరూపించారు. (చూడు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యము భారతదేశమునుండి నిష్క్రమించేనాటి స్వదేశ సంస్థానాధీశుల నిర్ణయములు ) పూనారాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించుచున్న అప్పటి పీష్వా రెండవ బాజీరావు కూటమికి సర్వాధికుడిగా నుండుటకు రాజకీయాలు చేయుచుండెను. బరోడారాజు గైక్వాడ్ ను చెరపెట్టి తనకనుకూలమైన వ్యవహారములు చేయసాగెను. పీష్వా బ్రిటిష్ వారిని పారద్రోలవలెనని కృతనిశ్చయుడైయుండెనని గ్రహించిన హేస్టింగ్సు బరోడా రాజైన గైక్వాడ్ రాజ్యమున తన కంపెనీ రెసిడెంటు గానున్న గంగాధరశాస్త్రి అనునతని ద్వారా పీష్వాతో రాయబారములు రాజకీయములు చేయుటకు పూనా పంపించాడు. పీష్వాకు మంత్రిగానుండిన త్రియంబకజీ బ్రిటిష్ కంపెనీవారి రాయబారిని హత్యచేయించాడన్న ఆరోపణతో హెస్టింగ్సు ఆదేశాలమేరకు త్రియంబకజీని పీష్వా బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించిన తరువాత అతనిని బంధించి బొంబాయి చరసాలలో నుంచారు. కానీ అతను చెరసాలనుండి తప్పించుకుని పారిపోయాడు. ఆ నెపముతో యుద్దభయమును కలిపించి పూనాలోనున్న బ్రిటిష్ కంపెనీ ప్రతినిధి (రెసిడెంటు) ఎలిఫిన్ స్టన్ పీష్వా బాజీరావు చే 1817 జూన్ లో సంధి వప్పందముచేయించాడు. అంతటితో పీష్వా వైరములు తాత్కాలికముగా కట్టిబెట్టి కంపెనీ వారి వశమైనాడు. అలాగే నాగపూరు రాజు రెండవ మాధోజీ భొన్సలే (అప్పాసాహెబు) ను కూడా హేస్టింగ్సు రాజ్యతంత్రములచే నిస్సాహయుడుగాచేసి బందీగాగాకూడా చేసి సంధిపత్రముపై 1816 మే నెలలో సంతకముచేయించాడు. ఆ సంధి ఫలితముగా అప్పాసాహెబు బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి అపార ధనమునిచ్చుకొనుటయేగాక, కంపెనీవారి సైన్యమును వారి రాజప్రతినిధిని రాజ్యబత్తెముల ఖర్చులు భరించవలసివచ్చింది. మూడవ మహారాష్ట్ర యుద్దము (1817-189) తరువాత అతనినే నామమాత్రముగా నాగపూరు రాజుగానుంచాడు. కానీ కొన్నాళ్లకు తిరుగుబాటు వ్యవహారంచేశాడన్న నెపముపై అప్పాసాహెబును (రెండవ మాధోజీ భొన్సలే) పదవీబ్రష్టుని చేసి బందోబస్తీతో అల్హాబాద్కు తీసుకుని వెళ్లుతూనుండగా దారిలో పారి పోయాడు. హేస్టింగ్సు చేసిన అనేక ఇతర రాజ్య తంత్రములలో చెప్పకోతగ్గవి (1) 1818 లో ఉదయపూరు మహారాణితో చేసిన సంధి, అనేక స్వదేశ రాజుల వద్దనుండి అనుబంధ సమాశ్రయసంధి (Subsidiary Alliance) పత్రములు వ్రాయించి చేసుకున్న సంది వప్పందములతో స్వదేశరాజుల సంస్థానములో నుంచిన రెసిడెంట్లు బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి ఘూడచారులుగా వ్యవహిరించిరి. (2) అతని పెంపుడుకుమార్తె భర్త పనిచేయుచున్న కంపెనీ వారి చే హైదరాబాదు నిజాముకు పెద్దవడ్డీ పై అప్పు ఇప్పించి అధికార దుర్వినియోగం చేశాడు (3) 1819 లో జరిగిన సింగపూరు ద్వీపమును కొనుగోలు వ్యవహారములలో జావాకు గవర్నర్ జనరల్ గా చేసిన స్టాంఫోర్డు రాఫిల్సు (Sir Stamford Raffles) కు మదత్తు చేయుట మొదలగునవి.
సంక్రాంతి (2005 సినిమా)
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:ముప్పలనేని శివ దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు వర్గం:వెంకటేష్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:స్నేహ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఆర్తీ అగర్వాల్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శారద నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సుధాకర్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి చిత్రాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎ.వి.ఎస్. నటించిన చిత్రాలు వర్గం:పరుచూరి బ్రదర్స్ సినిమాలు
హేస్టింగ్సు
సంస్కరణలు
హేస్టింగ్సు చేసిన రాజ్య సంస్కరణలలో చెప్పదగ్గవి (1) దిగుమతులపై సుంకములు తగ్గించటం (2) మద్రాసు ప్రసిడెంసీ ( రాష్ట్రము) లో థామస్ మన్రో ప్రవేశపెట్టిన రైతువారీ పద్దతి అను రాజస్వ విధానమును ఇతర ప్రాంతములలో ప్రవేశ పెట్టటం (3) దేశభాషలలో విద్యాబోధనకు పాఠశాలలు స్థాపనకు అనుమతి చేయటం (4) ఉన్నత విద్యాబోధనకై 1817లో కలకత్తాలో హిందూకాలేజి స్థాపనచేసి ఆంగ్లము, విజ్ఞాన శాస్త్రవిద్యాబోధన ప్రవేశపెట్టుట (5) 1799 లో ప్రవేశపెట్టిన వార్తాపత్రికల ప్రచురణ నిషేధమును తొలగించి వార్తా పత్రికల స్వేచ్ఛ కలిగించటం. తత్ఫలితముగా అప్పటిలో కలకత్తాలో 1818 లో సీరంపూర్లో మార్షమన్ అను క్రైస్తవ మిషనరీ దంపతులు సమాచార్ దర్పణ్ అను బంగళా పత్రిక ప్రచురణ ప్రారంభించబడినది (6) కారన్ వాలీసు కోడు (1790 లో కారన్ వాలీసు చేసిన సివిల్ క్రిమినల్ సంస్కరణలు) ఇంకా మెరుగుపరచటం. (7) వంగరాష్ట్రములోనున్న పోలీసు వ్యవస్థను దేశములోని ఇతర ప్రాంతములలో ప్రవేశపెట్టుట (8) అనుగత న్యాయాధికారులు (subordinate judicial Officers) ల జీతములను పెంచి వారి స్థాయి ఉన్నత పరచుట మొదలగునవి.
పిండారీల యుద్దమనబడు మహారాష్ట్ర యుద్దము
పిండారీలు అనబడిన దళములో కేవలము మహారాష్ట్రజాతివారే కాక అనేక జాతివారు, అనేక మతస్తులు యుండిరి. వారు అశ్వదళములతో దాడులు ముట్టుడులు చేయుచూ మహారాష్ట్రకూటమి నాయకులకు సైన్యములో ఖర్చులేని ఉపసైన్యముగా పరిగణింప బడి వారి సానుభూతికి పాత్రులైయుండిరి. దోపిడీ దాడుల వలన దొరికినంతదే పిండారీలకు జీవనాధారము. దేశములో ముఖ్యముగా రాజస్థాన్, మధ్యభారతదేశ ప్రాంతములలో వీరి దాడులెక్కువగానుండెను. అనేక భూభాగములను, పట్టణములను సైనిక స్తావరములనూ ముట్టడించి దాడులు జరుపుచుండిరి. 1812 లో మీర్జాపూరు, షాబాదుల జిల్లాల దాడిచేసి దోపిడీచేశారు. 1816 లో నిజాం గారి రాజ్యములోని దక్కన్ పీఠభూములలోనూ, ఉత్తర సర్కారులలో కూడా పిండారీల దాడులు జరిగినవి. గవర్నరజనరల్ లార్డు హేస్టింగ్సు ఆ పిండారీలను అణచుటకు కృతనిశ్చయుడై పెద్దసంఖ్యలో సైన్యమును సమకూర్చి, యుద్ద వ్యూహములతో దేశమునలుమూలనుంచీ పిండారీ స్తావరములు ముట్టడించి స్వాధీనముచేసుకున్నారు. కరీమ్ ఖాన్ పిండారీ, చిట్టూపిండారీ మొదలగు పిండారీల నాయకులు ఒకరి తరువాత ఒకరు వారంతట వారే బ్రిటిష్ సైన్యమునకు లొంగిపోయారు. వారి తోపాటూ వారికి సానుభూతిపరులైన మహారాష్ట్ర కూటమిలోని నాయకుల సైన్యములు: పూనాలోని పీష్వా, గ్వాలియర్ రాజు సింధియా, నాగపూరు రాజు భోన్సలే, ఇందౌర్ రాజు హేల్కర్ కూడా ఎదురు పోరాటముచేయ ప్రయత్నించినా ఓడిపోయి హేస్టింగ్సు సైన్యమునకు లొంగి పోయారు. దాంతో పిండారీల దోపీడీలు ఆగిపోయినవని చెప్పవచ్చును. ఈ యుద్దములకు హేస్టింగ్సు స్వయముగా సర్వసైన్యాధిపత్యము వహించగా జనరల్ థామస్ హిస్లాప్ (Gen. Thomas Hislop) సైన్యాధిపత్యము వహించాడు. 1816-17 జరిగిన ఆ యుద్దములనే పిండారీ యుద్దమనబడిననూ ఆ యుద్దము చివరకు మూడవమహారాష్ట్ర యుద్దముగా మారి 1819 దాకా సాగినది అందుచే పిండారీల యుద్దము మూడవ మహారాష్ట్రయుద్దములో భాగముగనే పరిగణించవలసియున్నది.
మూడవ మహారాష్ట్ర యుద్ధము (1817-1819)
బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు మహారాష్ట్ర రాజ్యములలో చేసిన యుద్దములను మహారాష్ట్రయుద్ధములుగా ప్రసిధ్ది. మొదటి యుద్దము (1775-1782) లోనూ, రెండవయుద్దము (1802-1805) లోనూ వారన్ హేస్టింగ్సు అటుతరువాత వెల్లెస్లీ గవర్నర్ జనరల్ గానున్న కార్యకాలములలో జరిగినవి. ప్రతి యుద్దము తరువాత మహారాష్ట్ర రాజ్యములోని భూభాగములు బ్రిటిష్ వారి వశమగుట, మహారాష్ట్రనాయకుల కూటమి విఛ్చనమగుట తత్ఫలితములు. 1817-1819 మద్యజరిగిన మూడవ మహారాష్ట్ర యుద్దము పీష్వా రెండవు బాజీరావు ప్రారంభించినదని చెప్పవచ్చును. 1817జూన్ లో చేసిన సంధి వప్పందములను త్రోసిపుచ్చి పీష్వా రెండవ బాజీరావు ఒక సంవత్సరమంతా పోరాటం సాగించాడు. మొదట 1817 నవంబరు పూనాలోని బ్రిటిష్ వారి ప్రతినిది స్థావరమును ముట్టడించాడు. అటుతరువాత ఖిర్కీ (ఇప్పటి పూనే మహాపట్టణములో మునిసిపల్ విభాగము) లో కర్నల్ బర్ అదీనంలోనున్న బ్రిటిష్ సైనిక పటాలమును ముట్టడించడంతో బ్రిటిష సైన్యము పూర్తిస్తాయి యుద్దము ప్రకటించి పీష్వాసైన్యమును ఓడించారు. ఇందౌర్ రాజు మాధవరావు హోల్కర్ నాగపూరు రాజు తోకలసి కంపెనీవారి పై యుధ్ధముప్రటించటముతో బ్రిటిష్ సైన్యము ముందుగా నాగపూరు రాజు సైన్యమును 1817 నవంబరులో సీతాబలడీ వద్ద ఎదుర్కోని చేసిన యుద్దములో అప్పాసాహెబును ఓడించారు. 1817 డిసెంబరులో మహీద్పూర్ వద్ద హోల్కరు సైన్యము జనరల్ థామస్ హిస్లాప్ తో పోరాడి ఓడిపోయెను. పీష్వా బాజీరావు సైన్యము 1818 జనేవరిలో కోరేగాం (ఇప్పటి పూనే మహాపట్టణములో మునిసిపల్ విబాగం) లో పోరాడి ఓడిపోయారు. తరువాత 1818 ఫిబ్రవరిలో పూనాకి కొద్ది దూరములోనున్నఅశ్తి వద్ద కూడా పోరాడి పరాజయము పొందగా చివరకు గవర్నర్ జనరల్ హేస్టింగ్సు పంపిన సర్ జాన్ మాక్కోలం (Sir John Malcolm) కు 1818 జూన్ లో పీష్వా లోంగి పోయాడు. బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు అతనిచే సంధి వప్పందము ప్రకారము మనోవర్తి దారుని గాచేశారు. పీష్వా అను పదవిని రద్దుచేసి పీష్వా రాజకీయ సంపదలన్నీను బ్రిటిష్ కంపెనీ బొంబాయి గవర్నరు స్వాధీనము చేసుకున్నాడు. దాంతో మహారాష్ట్ర రాజ్యము రూపుమాసి కంపెనీరాజ్యము విస్తరించింది. బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు ఆర్భాటముతో దేశీయ రాజుగౌర్వార్ధము మరియూ సానుభూతిచూపించుటకు పూర్వము మహారాష్ట్రరాజ్యములోని సతారా ఎక్కడైతే శివాజీ మనుమడు (శంభాజీ కుమారుడు, శాహూజీ) కాలముగడిపియుండేనో ఆ పరగణాలనును చిన్న రాజ్యముగా ప్రకటించి మహారాష్ట్రరాజ్య స్తాపకుడైన శివాజీ మహారాజు సంతతి వాడైన ప్రతాపసిహుడును సతారా రాజుగా ప్రకటించారు.
లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యాచరణ సమీక్ష
లార్డు హెస్టింగ్సు 7వ గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమున బ్రిటిష్ కంపెనీ పరిపాలన సాగించిన 10 సంవత్సరములలో అతను చేసినవి చాలామట్టుకు కుతంత్రములతో కూడిన రాజకీయాలు. చేసిన యుద్దములు కూడా చాలమట్టుకు అనవసరపుటుద్దములు. ఇవన్నీ కేవలము బ్రిటిష్ కంపెనీ వారి రాజ్య విస్తారణకునూ, ఆర్థికాభివృధ్దకి చేసిన కార్యాచరణలే. పదవి చేపట్టగనే 1814-1816 మద్ద్య పిండారీలతోనూ, ఘూర్కాలతోనూ చేసిన యుద్దములు వారి వారి అక్రమ దాడులు ఆక్రమణులనరిగట్టుటకు చేసినవి క్రమబద్దమవిగా కనపడుచున్నవి. లార్డు హేస్టింగ్సు చేసిన మంచి పనులలో భారతదేశ పశ్చమతీరముననూ, పెర్షియన్ గల్ఫ (Persian Gulf) నందునూ, ఎర్ర సముద్రం తీరము (Red Sea) లో ప్రబలమైయున్న ఓడ దొంగలు (Pirates) చేయుచున్న దాడులను అణచుటకు చేసిన సాయుధ ప్రకియ గణనీయమైనది. కానీ తదుపరి మహారాష్ట్ర నాయకులతో చేసిన యుద్దములు అనవరసరపుటుద్దములే. వాటికి ధనము అవసరముకాగా అయోద్యవజీరు దగ్గర నుండి అప్పు తీసుకునటకు ఘూర్కాలదగ్గరనుండి వశముచేసుకున్న అనేక జిల్లాల లోని భూభూగములను కొన్నిటిని హామీగా అతనికిచ్చాడు. లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యకాలము 1813-1823 చాలా ప్రముఖమైన పర్వం అందులోనూ 1818 వ సంవత్సరముతో మహారాష్ట్ర రాజ్యము పూర్తిగా మాసిపోయినది, అంతేకాక అప్పడిదాకా మొగల్ సామ్రాజ్యమునకు సామంత రాజులుగా తలవంచిన రాజపుత్ర నాయకులు కూడా 1818 లోనే బ్రిటిష్ కంపెనీ ఆదిక్యత సిరసావహించి అనుబంధసమాశ్రయ సంధి పత్రము సంతకంచేయడంతో రాజస్తాన్, కతియవాడ్ బ్రిటిష్ రాజ్యములో కలసి పోయినవి. అప్పటితో ఫశ్చమభారతదేశము మొత్తము తూర్పువైపున సట్లేజ్ మహానదీ, సింధూ నది వరకూ బ్రిటిష్ వారి రాజ్యమైనది. అందువలన 1818 సంవత్సరము భారతదేశములోని బ్రిటిష్ రాజ్యము బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యముగా మారినదని చెప్పవచ్చును. లార్డు హేస్టింగ్సు చేసిన సంస్కరణలు కొన్ని మంచిచేసినట్టు కనిపించుటకు చేసి అసలు వ్యాపారలాభములు వారికే కలిగేటటుల చేశాడు. దేశ క్షేమం, ప్రజల క్షేమంకోరినటుల కనిపించినవి (1) దేశీయభాషలలో విద్యాబోధనకై పాఠశాలల స్థాపన, (2) ఉన్నత విద్య, విజ్ఞానశాస్త్రబోధనకు హిందూకాలేజి స్థాపన, (3) వార్తా పత్రికల స్వేఛ, (4) మొగల్ సామ్రాజ్యకాలమునాటి కాలువలకు మరమత్తులు చేయించుట యమునా నది నీటిని ఢిల్లీకి మళ్లించి ఢిల్లీ వాసులకు త్రాగునీరును సరఫరాచేయుట. (5) దేశీయ అనుగత న్యాయాధికారుల (subordinate judicial officers) జీతబత్తెములు పెంచుట మొదలగునవి. ఆ సంస్కరణలు దేశప్రజల క్షేమం కోరినవైనవి గానున్నవి. కానీ అసలు సూత్రధారక సంస్కరణలు వారికి కలుగు ఆర్థిక లబ్ధి నింకనూ పెంపొందించుటకు చేసినవే అట్టివి (1) దిగుమతి సుంకములు తగ్గించుట వలన బ్రిటిష్ వారి వ్యాపారమభివృధ్దికీ, ధేశీయ వ్యాపారుల నాశనమునకూ తోడ్పడినవి (2) రైదువారీ పద్దతి ప్రవేశ పెట్టి సిస్తువసూలు చేయుట వలన రైతులకు లాభముకలగక పోగా వారి దుస్థితికి దారితీసిన సంస్కరణ. 1814 లో సర్ థామస్ మన్రో చెప్పిన మాటలు ఉల్లేఖన "........రాజకీయాధిపత్యమే భారతదేశములో మన వర్తకముయొక్క అభివృధ్దికి కారణముగానున్నది. రాజకీయ బలము లేనిచో స్వదేశరాజులు మనవర్తకమును పెరుగనీయరు...". భారతదేశమును పరిపాలించిన బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్సులో కొలదిమంది ఉదారభావు లైన వారుగా విలియం బెంటింకు, థామస్ మన్రో, ఎల్ ఫిన్సటన్ ల పేర్లు స్మరించటం పరిపాటి. కానీ అట్టివారు కూడా అసలు వ్యవహారమందు బ్రిటిష్ వారి లబ్ధికి, బ్రిటిష ప్రభుత్వమును భారతదేశములో పట్టిష్టముచేయుటయే లక్ష్యము కలిగియున్నవారు. .
వెంకట రాఘవన్
1945, ఏప్రిల్ 21 న చెన్నైలో జన్మించిన శ్రీనిసరాఘవన్ వెంకటరాఘవన్ (Srinivasaraghavan Venkataraghavan) భారతదేశానికి చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఇంగ్లీష్ కౌంటీ క్రికెట్ లో ఇతడు డెర్బీషైర్ తరఫున ఆడినాడు. భారత క్రికెట్ జట్టు నుంచి రిటైర్ అయిన తర్వాత అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ ఎలైట్ టెస్ట్ ప్యానెల్ అంపైర్ గా నియమించబడ్డాడు.
1970 దశాబ్దంలో భారత జట్టులో ప్రముఖ స్పిన్నర్లయిన చంద్రశేఖర్, బిషన్ సింగ్ బేడీ, ఎరపల్లి ప్రసన్న లతో బాటు వెంకట రాఘవన్ ఒకరు. ఇతను ఫీల్డింగ్ లో మంచి నేర్పరి. అంతేకాకుండా చివరి వరుస బ్యాట్స్‌మెన్ లలో ఇతను ప్రయోజనకారిగా ఉండేవాడు. 20 సంవత్సరాల ప్రాయంలోనే భారత్ తరఫున న్యూజీలాండ్ పై టెస్ట్ మ్యాచ్ ఆడి, సీరీస్ చివరి నాటికి ప్రపంచ శ్రేణి స్పిన్నర్ గా అవతరించాడు. ఢిల్లీ టెస్టులో 12 వీకెట్లు సాధించి భారత విజయానికి దోహదపడ్డాడు. 1970-71 లో ఇంగ్లాండు పర్యటించిన భారత జట్టుకు ఉప నాయకుడిగా వ్యవహరించాడు. ఆ సీరీస్ లో భారత్ గెల్వడమే కాకుండా చరిత్ర సృష్టించింది. ఇందులో వెంకట రాఘవన్ కీలక పాత్ర వహించాడు. ట్రినిడాడ్ టెస్టులో 5 వికెట్లు సాధించడమే కాకుండా 3 టెస్టులలో మొత్తం 13 వికెట్లు పడగొట్టాడు.
1975లో జరిగిన మొదటి ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ లో, 1979 రెండో ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ లో ఇతను భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించాడు. 1979లో ఇంగ్లాండుతో జరిగిన 4 టెస్టుల సీరీస్ కు కూడా ఇతను నాకకత్వం వహించాడు. దేశవాళీ క్రికెట్ లో ఇతను సౌత్ జోన్ కు, తమిళనాడుకు దశాబ్దం పైగా నేతృత్వం వహించాడు.
1985లో వెంకట రాఘవన్ ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ నుంచి నిష్క్రమించాడు. ఆ తర్వాత భారత టెస్ట్ జట్టుకు అడ్మినిస్ట్రేటర్ గా నియమించబడ్డాడు. 2003లో ఇతనికి పద్మశ్రీ బిరుదును భారత ప్రభుత్వం ప్రధానం చేసింది. వృత్తిరీత్యా ఇతను మెకానికల్ ఇంజనీరు.
అంపైర్ గా క్రీడా జీవితం
మొదటిసారిగా 1993, జనవరి 18 న జైపూర్లో జరిగిన భారత-ఇంగ్లాండు వన్డే మ్యాచ్ కు అంపైర్ గా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. అప్పటి నుంచి 73 టెస్టు మ్యాచ్ లకు, 52 వన్డే మ్యాచ్ లకు అతను అంపైరింగ్ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. అతని అంపైర్ క్రీడా జీవితంలో ముఖ్యఘట్టాలు 1996, 1999, 2003 ప్రపంచ కప్ లలో అంపైరింగ్ విధులను నిర్వహించడం.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:1945 జననాలు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ కెప్టెన్లు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:తమిళనాడు క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఆకాశ్ క్షిపణి
ఆకాశ్, భారత రక్షణ పరిశోధనాభివృద్ధి సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన మధ్యమ పరిధి క్షిపణి రక్షక వ్యవస్థ. భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్, ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ బోర్డ్, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్‌లు కూడా ఇందులో పాలుపంచుకున్నాయి. 30 కి.మీ. దూరంలో, 18,000 మీ. ఎత్తులో ఎగురుతున్న విమానాలను ఈ క్షిపణి ఛేదించగలదు. గాల్లో ఎగురుతున్న యుద్ధ విమానాలు, క్రూయిజ్ క్షిపణులు, గాలి నుండి భూమికి ప్రయోగించే క్షిపణులు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులనూ నిర్వీర్యం చెయ్యగల సామర్థ్యం ఈ క్షిపణికి ఉంది. దీన్ని భారత సైన్యం, భారతీయ వాయుసేనల్లో మోహరించారు.
ఒక్కో ఆకాశ్ బ్యాటరీలో నాలుగు లాంచర్లు, ఒక్కో లాంచరులో మూడేసి క్షిపణులూ ఉంటాయి. ఇందులో ఒక రాజేంద్ర 3D పాసివ్ ఎలక్ట్రానికల్లీ స్కాన్‌డ్ ఎర్రే రాడార్ కూడా ఉంటుంది. ప్రతీ బ్యాటరీ ఏకకాలంలో 64 లక్ష్యాలను పరిశీలించగలదు. వాటిలో 12 లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. ఒక్కో క్షిపణిలో 60 కి.గ్రా. శకలాలతో కూడుకున్న వార్‌హెడ్ ఉంటుంది. ఆకాశ్ వ్యవస్థ తేలిగ్గా ప్రయాణించగలిగినది, వాహన శ్రేణితో కలిసి ప్రయాణిస్తూ దాన్ని సంరక్షించగల సామర్థ్యం కలిగినది. లాంచి ప్లాట్‌ఫారము చక్రాల బళ్ళమీదా, ట్రాకు బళ్ళ మీదా కూడా ప్రయాణించ గలదు. ఆకాశ్ వ్యవస్థను ప్రాథమికంగా గగన రక్షక వ్యవస్థగా రూపొందించినప్పటికీ, దాన్ని క్షిపణి రక్షక వ్యవస్థగా కూడా పరీక్షించారు. ఇది 2,000 చదరపు కి.మీ. ప్రాంతంలో గగన తలాన్ని రక్షించగలదు. ఆకాశ్  క్షిపణులు, సంబంధిత రాడార్ల కోసం భారతీయ సైనిక దళాలు ₹ 23,300 కోట్ల వరకూ ఆర్డర్లు వేసారు.
అభివృద్ధి, చరిత్ర
మార్క్-1
మొట్టమొదటి ఆకాశ్ పరీక్ష 1990 లో జరిగింది. 1997 వరకూ అభివృద్ధి పరీక్షలు జరిగాయి.
2005 లో వేగంగా కదులుతున్న రెండు లక్ష్యాలను, రెండు ఆకాశ్ క్షిపణులు ఛేదించాయి. 3-D సెంట్రల్ ఎక్విజిషన్ రాడార్ పనితీరు కూడా పూర్తిగా నిరూపితమయింది.
మార్క్-2
2010 జూన్ 11 నాటి రిపోర్టు ప్రకారం, ఆకాశ్ మార్క్-2 అభివృద్ధి మొదలైంది, రెండేళ్ళలో తొలి పరీక్షకు సిద్ధమౌతుంది. అది ఆకాశ్-1 దూర పరిధి గల, మరింత వేగం గల, మరింత కచ్చితత్వం గల క్షిపణి. ఆకాశ్ మార్క్-2 లో ఒక సీకరును అమర్చి దాని మరింత పెద్ద ప్రొఫైలులో ప్రయోగించే సంభావ్యతను పరిశీలిస్తున్నారు.
క్షిపణి
30 కి.మీ. పరిధి గల ఆకాశ్ క్షిపణి 35 సెం.మీ. వ్యాసంతో, 5.78 మీ. పొడవుతో 720 కి.గ్రా. బరువుంటుంది. సూపర్‌సోనిక్ వేగంతో ప్రయాణించే ఆకాశ్  వేగం మ్యాక్ 2.5. 18 కి.మీ. ఎత్తున ప్రయాణించే ఆకాశ్‌ను చక్రాల బండి నుండి, ట్రాకు బండి నుండి కూడా ప్రయోగించవచ్చు. 55 కి.గ్రా. శకలాలుగల వార్‌హెడ్‌తో డిజిటల్ ప్రాక్సిమిటీ స్విచ్చి చేర్చి ఉంటుంది. ఈ క్షిపణిలో స్వీయ-నాశక వ్యవస్థ కూడా అమర్చబడి ఉంది. దీన్ని ర్యామ్‌జెట్ రాకెట్ ఇంజను  నడుపుతుంది. ఈ ఇంజను కారణంగా క్షిపణి ఒకే వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. దాని ప్రయాణం మొత్తమంతా కమాండ్ గైడెన్స్ నియంత్రణలో ఉంటుంది.
ఆకాశ్ క్షిపణి డిజైను SA-6 ను పోలి ఉంటుంది. రెక్కల మధ్య ఉన్న క్షిపణి దేహపు మధ్యభాగంలో ర్యామ్‌జెట్ ఇంజన్లకు గాలిని తీసుకెళ్ళేందుకు అవసరమైన నాలుగు గొట్టాలుంటాయి. పిచ్/యా నియంత్రణ కోసం నాలుగు త్రికోణాకారపు రెక్కలను అమర్చారు. రోల్ నియంత్రణ కోసం తోకకు కొద్దిగా ముందు ఏలెరాన్‌లు కలిగిన నాలుగు డెల్టా రెక్కలను అమర్చారు. ఆకాశ్‌లో రేడియో ప్రాక్సిమిటీ ఫ్యూజును అమర్చారు.
వ్యవస్థ
ఒక్కో ఆకాశ్ బ్యాటరీలో నాలుగు లాంచర్లు, ఒక్కో లాంచరులో మూడేసి క్షిపణులూ ఉంటాయి. ఒక రాజేంద్ర రాడారు, ఓ కమాండ్ పోస్టు (బ్యాటరీ నియంత్రణ కేంద్రం) కూడా ఉంటాయి. వాయుసేనలో రెండేసి బ్యాటరీలు ఒక స్క్వాడ్రనుగా మోహరిస్తారు. సైన్యంలో నాలుగు బ్యాటరీలను ఒక ఆకాశ్ గ్రూపుగా ఏర్పాటు చేసారు. రెండు చోట్లా అదనంగా ఒక గ్రూప్ కంట్రోలు సెంటరును (జిసిసి) చేర్చారు. ఇది ఆ స్క్వాడ్రను లేదా గ్రూపుకు కమాండ్ కంట్రోల్ హెడ్‌క్వార్టరుగా పనిచేస్తుంది. ముందస్తు హెచ్చరికల కోసం జిసిసి, సెంట్రల్ ఎక్విజిషన్ రాడారుపై ఆధారపడుతుంది. అయితే, 100 కి.మీ. పరిధిగల బ్యాటరీ సర్వైలెన్స్ రాడారు సాయంతో  ఈ బ్యాటరీలను విడివిడిగా కూడా మోహరించవచ్చు.
స్థితి
ఒక్కో క్షిపణి ధర ₹ 2 కోట్లకు పైనే ఉంది. ఇది పశ్చిమదేశాల క్షిపణుల ధరలో సగాని కంటే తక్కువ. ఉత్పత్తి పెరిగే కొద్దీ ఈ ధర తగ్గుతుంది. భారత సైన్యం, వాయుసేనల ఆర్డర్లు ₹ 23,300 కోట్ల దాకా ఉంది. 2012 మే 24 న ఆకాశ్ సాంకేతికను, సామర్థ్యాన్నీ విజయవంతంగా తిరిగి పరీక్షించారు. జూన్ 1 న 25 కి.మీ. ఆకాశ్ వాయుసేన కూర్పును విజయవంతంగా పరీక్షించారు. 2014 ఆగస్టు 3 న కూడా విజయవంతంగా పరీక్షించారు. ఆకాశ్‌ను వాయుసేనలో ఈసరికే మోహరించగా, సైన్యంలోకి 2015 మే 5 న చేర్చుకున్నారు. ఆకాశ్ ఉత్పత్తిని నెలకు 50-60 స్థాయి నుండి 100 కు పెంచనున్నట్లు డి.ఆర్.డి.ఎల్ డైరెక్టరు 2016 మార్చి 16 న ప్రకటించాడు.
భారతీయ వాయుసేన
2007 డిసెంబరులో భారతీయ వాయుసేన వాడుకరి పరీక్షలను పూర్తిచేసింది. 10 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ పరీక్షల్లో క్షిపణి బహుళ లక్ష్యాల ఛేదన సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించారు. ఈ పరీక్షలు విజయవంతమయ్యాయి. పరీక్షల ఫలితం పట్ల సంతృప్తి చెందిన వాయుసేన, సేనలోకి క్షిపణులను చేర్చుకునేందుకు నిర్ణయించింది. 2009 లో రెండు స్క్వాడ్రన్లను చేర్చుకోగా, మరో 16 స్క్వాడ్రన్ల కోసం ఆర్డరు వేయదలచింది.
వాయుసేన మరో 6 స్క్వాడ్రన్ల కోసం ఆర్డరు వేసినట్లుగా 2010 జనవరిలో వెల్లడైంది. ఒక్కో స్క్వాడ్రనులో 125 క్షిపణులుంటాయి. మొదటి రెండు స్క్వాడ్రన్లలో 48 చొప్పున క్షిపణులుంటాయి మిగతా స్క్వాడ్రన్లలో క్షిపణుల సంఖ్య మారుతూంటుంది. ఈ ఆర్డరు భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ పై ₹ 4279 కోట్లకు వేసింది. కుడి|thumb|Akash missile at Aero India 2011 2012 మార్చి 3 న హైదరాబాదులో జరిగిన వేడుకలో క్షిపణిని అధికారికంగా వాయుసేనలో చేర్చుకున్నారు.
భారత సైన్యం
2010 జూన్‌లో రక్షణ రంగ సేకరణ మండలి ₹12,500 కోట్ల విలువైన ఆకాశ్ క్షిపణుల కోసం ఆర్డరు వేసింది.
2015 మే 5 న ఆకాశ్ క్షిపణిని భారత సైన్యంలో చేర్చుకున్నారు.
ఇతరులు
మలేషియా, థాయిలాండ్, బేలారస్, యుఏఈ, వియత్నామ్‌, ఆర్మేనియా లు ఆకాశ్ క్షిపణులపై ఆసక్తి చూపించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. 2020 డిసెంబరు 30 న భద్రతపై క్యాబునెట్ కమిటీ, ఆకాశ్ క్షిపణి ఎగుమతులకు ఆమోదం తెలిపింది. భారతదేశం నుండి ఆయుధాల దిగుమతి కోసం ఫిలిప్పీన్‌స్, 2021 మార్చిలో ఒక ఒప్పందం చేసుకుంది., అందులో ఆకాశ్ క్షిపణి కూడా భాగం.
మోహరింపు
భారతీయ వాయుసేన తన గ్వాలియర్, జల్పాయ్‌గురి, తేజ్‌పూర్, జోర్హాట్, పూనే స్థావరాల వద్ద ఆకాశ్ క్షిపణులను మోహరించింది.
భారత సైన్యం మొదటి ఆకాశ్ రెజిమెంటును 2015 జూన్-జూలైల్లో స్థాపించింది. రెండోదాన్ని 2016 లో స్థాపించే ప్రతిపాదన ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ క్షిపణులు
పాత్రునివలస (గ్రామీణ)
పాత్రునివలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, శ్రీకాకుళం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాకుళం నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 574 ఇళ్లతో, 2277 జనాభాతో 695 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1151, ఆడవారి సంఖ్య 1126. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 392 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581544 .పిన్ కోడ్: 532401.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి శ్రీకాకుళంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పాత్రునివలసలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పాత్రునివలసలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పాత్రునివలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
పాత్రునివలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
అణ్వాయుధం
అణ్వాయుధాలు, కణ్వాయుధాలు
అణ్వాయుధం అంటే భారీ విస్ఫోటనాల్ని సృష్టించగల ఒక ఆయుధం. ఈ విస్ఫోటనం వల్ల పెద్ద మొత్తంలో శక్తి విడుదలయ్యి భారీ విధ్వంసాన్ని సృష్టిస్తుంది. నిజానికి భారీ విస్ఫోటనాన్ని సృష్టించడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. మొదటిది, అణు విదారణం (అణు కేంద్రకాన్ని బద్దలుకొట్టి) చేసి శక్తిని పుట్టించడం. ఈ రకం వాటిని ఫిషన్‌ బాంబు అని కాని, అణు బాంబు (atomic bomb) అని కాని అంటారు. హీరోషిమా మీద, నాగసాకి మీద పేలిన బాంబులు ఈ కోవకి చెందుతాయి. రెండవది, రెండు అణు కేంద్రకాలని సంధించి శక్తిని పుట్టించడం. ఈ రకం వాటిని ఫ్యూషన్‌ బాంబు అని కాని, నూక్లియార్‌ బాంబు (nuclear bomb) అని కాని అంటారు. వీటిని హైడ్రొజన్‌ లేదా ఉదజని బాంబు అని కూడా అంటారు. సూర్యుడిలోను, నక్షత్రాలలోను శక్తి పుట్టడానికి జరిగే ప్రక్రియ ఇదే.
చరిత్ర
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఎంతో రహశ్యంగా, ఎంతో డబ్బు ఖర్చుపెట్టి, ఎన్నో కష్టాలు పడి అమెరికా ప్రభుత్వం రాబర్ట్ ఓపెన్ హోమరే అనే శాస్త్రవేత్త ద్వారా మూడు అణుబాంబులని నిర్మించింది. బాంబులు అనుకున్నట్టు పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడటానికి వాటిల్లో ఒక దానినినీ మెక్సికో రాష్ట్రంలో ఉన్న ఎడారిలో, అలమగోర్డో అనే చోట, ప్రయోగాత్మకంగా పేల్చి చూసేరు. రెండోదానిని జపానులోని హీరోషిమా నగరం మీద, మూడో దానిని నాగసాకి నగరం మీద పేల్చేరు. అలమగోర్డొలో ప్రయోగాత్మకంగా పేల్చినది, నాగసాకి మీద పేల్చిన మూడోది ప్లూటోనియంతో చేసినవి; అందుకని వాటిని ప్లూటోనియం బాంబులు అని కూడా అంటారు. హీరోషిమా మీద పేల్చినది యురేనియంతో చేసేరు; కనుక దీనిని యురేనియం బాంబు అని కూడా అంటారు. ఈ రెండు రకాల బాంబుల తయారీలోను, రచన లోనూ, నిర్మాణ శిల్పం లోనూ మౌలికమైన తేడాలు ఉన్నాయి.
యురేనియం బాంబు
యురేనియంతో చేసే బాంబు నిర్మాణంలో ఉన్న కొన్ని సాధకబాధకాలని చూద్దాం. యురేనియంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: బరువు యురేనియం, లేదా యు-238, తేలిక యురేనియం, లేదా యు-235. ప్రకృతిలో ఈ రెండు కలిసి దొరుకుతాయి; బరువు యురేనియం సమృద్ధిగా దొరుకుతుంది కాని బాంబుల నిర్మాణానికి పనికిరాదు. తేలిక యురేనియం చాల అరుదు; కాని బాంబులు చెయ్యాలంటే ఈ తేలిక యురేనియం కావాలి. కొండరాళ్లల్లో దాగున్న పిసరంత బంగారం కోసం కొండంతా తవ్వి, గుండ చేసి, ఆ గుండని నీళ్లల్లో పోసి, గాలించి, అందులోంచి బంగారం నలుసుని ఏరుకున్నట్లే బరువు యురేనియం నుండి తేలిక యురేనియంని విడతియ్యాలి. రాళ్లల్లోంచి బంగారపు నలుసులని ఏరటమే తేలిక. ఈ రెండు రకాల యురేనియంల నుండి తేలిక యురేనియం విడదీయటం చాల శ్రమతో కూడిన పని. ఈ సమస్యని భేదించి తేలిక యురేనియంని మొదట విడదీసిన ఘనత ఎర్నెస్ట్ లారెన్స్ అనే వ్యక్తికి దక్కింది.
లారెన్స్ ఏమి చేశాడంటే ఈ రెండు రకాల యురేనియం కలిసి ఉన్న ఖనిజాన్ని గుండ చేసి, దానిని వేడి చేసి, దానిని బాష్పంగా మార్చి, ఆ బాష్పాన్ని ఒక త్వరణిలో పెట్టి, ఆ త్వరణి చుట్టూ బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రం సృష్టించేడు. ఈ అయస్కాంత క్షేత్రంలో జోరుగా ప్రయాణం చేస్తూన్న తేలిక యురేనియం యొక్క మార్గం ఒక పక్కకి ఒంగిపోతుంది, బరువుగా ఉన్న యురేనియం తిన్నగా వెళిపోతుంది. ఈ పద్ధతి ఉపయోగించి, కష్టపడి ఒక్క బాంబుకి సరిపడా తేలిక యురేనియంని విడదీశాడాయన. ఆ బాంబు హీరోషిమా మీద పడింది.