గ్రాండ్_కేనియన్
లోవర్ సొనొరన్(దిగువప్రాంత జీవజాలం)
thumb|right| గ్రాండ్ కేనియన్ వద్ద పెద్ద కొమ్ముల ఏవ్ 2008 కొలరాడో నది తీరాల వెంట 3, 500 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న జీవన సంస్కృతిని లోవర్ సొనారమ్ అంటారు. పలువిధాల మొక్కలు, నదీతీర సహజ వృక్షజాతులు ఉంటాయి. '''కయోట్‌విల్లో, ఎరోవీట్, సీప్ విల్లో, వెస్ట్రన్ హనీ మెస్‌క్విట్, క్యాట్ క్లా అకాషియా, ఎక్సోటిక్ టామరిస్క్ (సాల్ట్ సెడార్) జాతులు ముందు నుండి అధిక్యత కలిగి ఉన్నాయి. '''జాలువారే పూతోటలు (హేంగింగ్ గార్డేన్స్), చిత్తడి నేలలు, వసంతకాలపు మొక్కలు పుష్పించే కాలంలో అరుదైన మొక్కలను కలిగి ఉంటాయి. తెల్లని పూలు పూచే రెడ్‌బడ్, స్ట్రీమ్ ఆర్చిడ్, మెక్‌డగ్లాస్ ఫ్లేవరియా వంటి మొక్కలు వాటిలో కొన్ని. సాధారణంగా నదీతీర వృక్షశ్రేణి (రిపారియన్) లో కనిపించే కేన్‌యాన్ ట్రీ ఫ్రాగ్, రెడ్ - స్పాటెడ్ టోడ్, వుడ్ హౌసెస్ రాకీ మౌంటెన్ టోడ్. లెప్పర్డ్ ఫ్రాగ్ కొలరాడో నదీతీరాలలో చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. ఇవి కొలరాడో నదీ తీరాలలో కొన్ని ప్రదేశాలలో మాత్రమే జీవించి ఉన్నట్లు భావించబడుతుంది. గ్రాండ్ కేనియన్ నేషనల్ పార్క్ కొలరాడో నది, దాని ఉపనదుల జలాలలో 33 క్రస్టేసియాన్  జాతులను కనిపెట్టారు. వీటిలో 16 జూప్‌లాన్‌క్టన్ కణజాలం కలిగిఉన్నాయి. 48 పక్షి జాతులు మాత్రం కొలరాడో నది వెంట తమ గూళ్ళు నిర్మించుకుని నివసిస్తున్నాయి. మిగిలినవి కొలరాడో నదిని వలస సమయానికి మాత్రం ఉపయోగిస్తున్నాయి. రివర్ ఒట్టర్ 20వ శతాబ్దంలోనే గ్రాండ్ కేనియన్ నేషనల్ పార్క్‌ నుండి కనిపించకుండా పోయాయి. మస్‌క్రాట్స్ పూర్తిగా అరుదైయ్యాయి. బీవర్స్ ఆహారంకొరకు విల్లో చెట్లను కత్తిరించడం, కాటన్ వుడ్, పొదలల మీద అధారపడడంతో నదీతీర వృక్షశ్రేణి పచ్చదనం దెబ్బతింటోది. ఇతర రోడెంట్ ( నిరంతరం దంతాలు పెరిగే జంతువులు) 'ఏంటిలోప్ ఉడతలు, పాకెట్ మైస్  ఇవి అహ్హారం కొరకు చెట్లు, జంతువుల మీద అధారపడతాయి. ఇవి ఆహారం కొరకు పలు మొక్కలను ఆశ్రయిస్తాయి. గ్రాండ్ కేనియన్ గబ్బిలాలు ఎత్తైన ప్రదేశాలలో నివసిస్తూ కొలరాడో నది అధారిత కుట్టే పురుగుల మీద అధారపడి జీవిస్తున్నాయి. కొయోట్, రింగ్ టెయిల్, స్పాటేడ్ షన్క్  వంటి జంతువులు  ఇన్వర్టిబ్రేట్స్ (వెన్నెముక లేని జంతువులు), రోడెంట్ (నిరంతరరం పైదంతాలు పెరిగే జంతువులు), రెపిటైల్స్ మీద ఆహారం కొరకు అధారపడి జీవిస్తున్నాయి. రేకాన్, వీసెల్స్, బాబ్‌కేట్స్, పర్వత సింహాలు కనిపించినా అవి చలా అరుదుగానే కనిపిస్తాయి. మౌల్ డీర్ (ఒక జాతి జింక), ఎడారి పెద్దకొమ్ముల గొర్రెలు తరచూ కొలరాడో నదీ తీరాలలో కనిపిస్తుంటాయి. 1980లో 500 రియల్ బర్రోస్ (ఒకజాతి గాడిద) లను కొలరాడో తీరాల నుండి తరలించిన తరువాత పెద్దకొమ్ముల గొర్రెల సంఖ్య తిరిగి వృద్ధిచెందినా సాధారణంగా మౌల్ దీర్లు మాత్రం నిదీతీరానికి శాశ్వత నివాసులు కారు. అవి తగినంత ఆహారం లభించనప్పుడు మాత్రమే కిందికి దిగి వస్తుంటాయి. కొలరాడోనది మీద సధారణంగా కనిపించే కుట్టే కీటకాలు మిడ్జెస్, కడ్డీఫ్లయ్, మేఫ్లై, స్టోన్ ఫ్లై, బ్లాక్ ఫ్లై, మైట్స్, బీటిల్స్ (తుమ్మెద), సీతాకోక చిలుకలు, మోత్స్, ఎర్రచీమలు. పలువిధాలైన సాలెపురుగులు, పలురకాల తేళ్ళు వీటిలో బార్క్ తేళ్ళు, ఎడారి తేళ్ళు నదీతీరవృక్షశ్రేణిలో నివసిస్తుంటాయి. నీటి మొలస్క్ జాతికి చెందిన 11 భూ మొలస్క్ జాతికి చెందిన 26 జాతులను గ్రాండ్ కేనియన్ నేషనల్ పార్క్ పరిసరాలలో చూడవచ్చు. గ్రాండ్ కేనియన్ నేషనల్ పార్క్ పరిసరాలలో 47 జాతుల సరీశృపాలను చూడవచ్చు. వీటిలో 10 జాతులకు చెందినవి పాకేజంతువులు పాములు కూడా వాటిలో ఒకటి. పైభాగంలో ఉన్న నదీతీర భూములలో పాకేజంతువుల సాంద్రత ఎక్కువ. గ్రాండ్ కేనియలో అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న సరీశృపాలు గిలా మాన్‌స్టర్స్, చుక్‌వాలాస్. పార్క్ పరిసరాలలో 6 రేటిల్‌స్నేక్స్ జాతులు ఉన్నట్లు నమోదు అయింది. నిదికి ఎగువ భూములలో ఉత్తర అమెరికాకు చెందిన ఎడారి మొక్కల జాతుల పెరుగుతుంటాయి. వెచ్చని ఎడారి ప్రాంతంలో పెరిగే జాతులైన క్రియోసోట్, వైట్‌బర్సేజ్, బ్రిటిల్ బుష్, కేట్‌క్లా అకాసియా, ఒకోటిలో, మరియోలా, వెస్టర్న్ హనీ మెస్క్విట్, ఫోర్‌వింగ్ సాజ్ట్ బుష్, బిగ్‌సేజ్ బ్రష్, బ్లాక్ బ్రష్, రబ్బర్ రాబిట్ బ్రష్ లాంటివి ఈ జాతులలో పెరుగుతుంటాయి. వుడ్‌లాండ్ జాతికి చెందిన మమ్మలియన్ ఫ్యూనా 50 జాతులు జీవించి ఉన్నాయి. వీటిలో అధికం రోడెంట్స్, గబ్బిలాలు. పార్క్‌లో ఉండే ఐదు వుడ్‌డార్ట్ జాతులలో మూడు ఎడారి వృక్ష జాతికి చెందినవి. కొలరాడో నదీ జలాల సమీపంలో మాత్రమే కనిపించే వెస్ట్రన్ బెండెడ్ జెకొ తప్ప మిగిలిన సరీశృపాలు అన్నీ ఎగువన ఉన్న నదీతీరాలపైనే ఉన్నాయి అయినా సంఖ్య మాత్రం తక్కువే. డిసర్ట్ గోఫర్ టార్టాయిస్ పార్క్ పడమటి భాగంలో నివసిస్తున్న ఇవి క్షీణదశలో ఉన్నాయి. సాధారణ కుట్టే కీటకాలు కొన్ని 2, 000 అడుగుల ఎత్తైన భూములలో అరంజ్ పెప్పర్ వేస్పర్స్, హనీబీస్, బ్లాక్ ఫ్లైస్, టరంటులా హాక్స్, స్టిన్క్ బగ్స్, బీటిల్స్, నల్లచీమలు, మొనార్చ్, స్వాలో టెయిల్ బటర్ ఫ్లైస్ మొదలైనవి జీవిస్తున్నాయి. సాల్ప్‌గిడ్స్, వుడ్‌స్పైడర్స్, గార్డెన్ స్పైడర్స్, బ్లాక్ విడో స్పైడర్స్, ట్రాంటులాస్ ఎగువభూములలోని ఎడారి భూమిలో కనుగొన్నారు.