cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బంతిపువ్వు
మూలాలు
వర్గం:ఆస్టరేసి వర్గం:పుష్పాలు
రాజ్‌పాల్ సింగ్
రాజ్‌పాల్ సింగ్ (జననం: 8 ఆగష్టు 1983) భారత జాతీయ హాకీ జట్టు మాజీ కెప్టెన్. రాజ్‌పాల్ సింగ్ 2001 యూత్ ఆసియా కప్‌లో తన మొదటి అంతర్జాతీయ ఔటింగ్‌లో స్టెర్లింగ్ ప్రదర్శనతో అందరి దృష్టిని ఆకర్షించాడు. మలేషియాలోని ఐపోహ్‌లో జరిగిన కప్‌ను భారత్ గెలుచుకుంది, అక్కడ అతను ఏడు గోల్‌లతో 'ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్'గా నిలిచాడు. రాజ్‌పాల్ సింగ్ హోమ్ వరల్డ్ కప్‌కు ముందు వార్తల్లో నిలిచాడు, అతను తన జట్టు హక్కుల కోసం హాకీ నిర్వాహకులతో ఐక్యంగా పోరాడాడు.
ప్రారంభం
రిటైర్డ్ పోలీసు చిన్న కుమారుడు, రాజ్‌పాల్ జూనియర్ నేషనల్స్‌లో చండీగఢ్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. హోబర్ట్ జూనియర్ ప్రపంచ కప్ స్వర్ణం తర్వాత, అతను ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్‌లో చేరాడు. అతని సీనియర్ అరంగేట్రం కోసం సుదీర్ఘ నిరీక్షణ ముగిసింది, రాజిందర్ సింగ్ జూనియర్ ఆధ్వర్యంలో, అతను ప్రయాణించాడు. 2005 సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్.
దీపక్ ఠాకూర్ తర్వాత రైట్ వింగ్‌లోకి వచ్చాడు.
2007 చివరలో, అతను మారియన్‌బర్గర్ ఎస్సి, కొలోన్ కోసం జర్మన్ సెకండ్ డివిజన్ (2. బుండెస్లిగా)లో ఆడాడు.మొదటి రౌండ్‌లో అతను నాలుగు సార్లు స్కోర్ చేసాడు.అడ్రియన్ డిసౌజా, బిమల్ లక్రా, విలియం క్సాల్కోతో దీని కోసం నలుగురు భారతీయులు ఆడారు. క్లబ్. 2007లో చైనాలో జరిగిన ఒలింపిక్ గేమ్స్ 2008కి సన్నాహకంగా జర్మనీలో ఆడిన చాలా మంది భారతీయులలో రాజ్‌పాల్ ఒకరు.
ఎఫ్ఐహెచ్ ప్రపంచ కప్
న్యూ ఢిల్లీలో జరిగిన ఎఫ్ఐహెచ్ ప్రపంచ కప్ 2010కి ముందు సందీప్ సింగ్ స్థానంలో అతను జాతీయ జట్టుకు కెప్టెన్ అయ్యాడు, అయితే భారతదేశం 8వ స్థానంలో నిలిచింది.
సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్
రాజ్‌పాల్ కెప్టెన్సీలో, 19వ ఎడిషన్ సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్‌లో వర్షం-ప్రభావిత ఫైనల్‌లో కొరియాతో పాటు ఉమ్మడి విజేతలుగా నిలిచిన భారత జట్టు టైటిల్‌ను తిరిగి పొందింది. గ్రూప్ మ్యాచ్‌లలో ఒకదానిలో, భారత జట్టు 4-3తో ఆస్ట్రేలియా జట్టును ఓడించింది.
కామన్వెల్త్ గేమ్స్
అతని కెప్టెన్సీలో, భారత జట్టు 7-4 తేడాతో పాకిస్తాన్‌ను ఓడించి ఢిల్లీలోని కామన్వెల్త్ గేమ్స్ సెమీఫైనల్‌లోకి ప్రవేశించింది. ఇది సెమీఫైనల్స్‌లో ఇంగ్లండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో సిడబ్ల్యుజి హాకీ చరిత్రలో భారత్‌కు పతకాన్ని ఖచ్చితంగా అందించిన మొదటి జట్టుగా నిలిచింది. కానీ ఫైనల్లో భారత్ 8-0తో పటిష్టమైన ఆస్ట్రేలియాతో ఓడిపోయింది.
ఆసియా హాకీ ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ
అతను ప్రారంభ 2011 ఆసియా పురుషుల హాకీ ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీకి భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించాడు, ఫైనల్‌లో చిరకాల ప్రత్యర్థి పాకిస్థాన్‌ను ఓడించి భారతదేశం గెలిచింది.
కానీ సెప్టెంబర్ 30 న రాజ్‌పాల్ కెప్టెన్‌గా తొలగించబడ్డాడు, అతని స్థానంలో గోల్ కీపర్ భరత్ ఛెత్రిని నియమించారు. ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ విజయం తర్వాత తక్కువ రివార్డులు ఇచ్చినందుకు ఫెడరేషన్‌పై జట్టు తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించినందున అతని పతనావస్థ ఆసన్నమైందని నమ్ముతారు.
ప్రీమియర్ హాకీ లీగ్
రాజ్‌పాల్ అనే పీపీఎస్ అధికారి ప్రస్తుతం పంజాబ్ పోలీస్‌లో సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా పనిచేస్తున్నారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
అతను 2013లో భారతీయ స్పోర్ట్ షూటర్ అవనీత్ సిద్ధూ ని వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆ దంపతులకు ఒక బిడ్డ ఉన్నాడు.
వరల్డ్ సిరీస్ హాకీ
డబ్ల్యుఎస్హెచ్ 2012 లో ఢిల్లీ విజార్డ్స్‌కు రాజ్‌పాల్ నాయకత్వం వహిస్తున్నాడు.
అవార్డులు
2011లో, రాజ్‌పాల్ హాకీ రంగంలో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచినందుకు ప్రతిష్టాత్మక అర్జున అవార్డును అందుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవించే ప్రజలు వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:చండీగఢ్‌కు చెందిన ఫీల్డ్ హాకీ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ హాకీ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:1983 జననాలు
బ్లూ స్టార్ (కంపెనీ)
బ్లూ స్టార్ లిమిటెడ్ (Blue Star Ltd) ఎయిర్ కండిషనింగ్, కమర్షియల్ రిఫ్రిజిరేషన్,మెకానికల్, ఎలక్ట్రికల్, ప్లంబింగ్, ఫైర్ ఫైటింగ్(MEP). భారతదేశ స్వదేశీ ఎయిర్ కండిషనింగ్ వ్యాపారం లో రెండవ అతిపెద్ద కంపెనీ. కంపెనీ ప్రధాన కార్యాలయం మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబై లో ఉన్నది.
చరిత్ర
బ్లూ స్టార్ లిమిటెడ్ కంపెనీ వ్యవస్థాపకుడు మోహన్ టి అద్వానీ 1943 సంవత్సరంలో  స్థాపించాడు. ఎయిర్ కండీషనర్లు, రిఫ్రిజిరేటర్ల పునఃనిర్మాణంలో నిమగ్నమైన ఒక సాధారణ 3-సభ్యుల బృందంగా కంపెనీ ప్రారంభమైంది. మూడు సంవత్సరాలలో కంపెనీ అమెరికా దేశానికి చెందిన మెల్చోయిర్ ఆర్మ్ స్ట్రాంగ్ డెస్సౌ  ఎయిర్ కండిషనింగ్ పరికరాల కోసం ఏజెన్సీని పొందింది. 1947సంవత్సరంలో ఎయిర్ కండిషనింగ్ లో అమెరికా  ప్రసిద్ధ కంపెనీ  వర్తింగ్టన్  బ్లూ స్టార్ లిమిటెడ్  కంపెనీ భారతదేశాని భాగస్వామిగా ఎంపిక చేశారు. 1949సంవత్సరంలో కంపెనీ విస్తరణపై దృష్టి పెట్టి, వాటాదారులను తీసుకొని, బ్లూ స్టార్ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ గా మారింది. మెటీరియల్ టెస్టింగ్ మెషిన్ లు, బిజినెస్ మెషిన్ ల కొరకు కంపెనీ డైవర్సిఫైడ్, ఏజెన్సీలను తీసుకుంది.
అభివృద్ధి
1970 సంవత్సరంలో కంపెనీ హ్యూలెట్-ప్యాకార్డ్ ఉత్పత్తుల భారతదేశములో పంపిణీదారుగా భాధ్యతను చేపట్టింది.1977 సంవత్సరంలో బ్లూ స్టార్ దుబాయ్   దేశంలో అల్ షిరావితో కలిసి జాయింట్ వెంచర్ ను ఏర్పాటు చేసింది.1978 సంవత్సరంలో ఒక ఇండస్ట్రియల్ డివిజన్ ఏర్పాటు చేయబడింది, ఎయిర్ కండీషనింగ్ ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయడానికి, టర్న్ కీ ఇండస్ట్రియల్ ప్రాజెక్టులను చేపట్టడానికి. భరూచ్ ఫ్యాక్టరీ 1980 సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది. ముంబైలో స్వీప్జ్ సాఫ్ట్ వేర్ ఎగుమతి యూనిట్ ను ఏర్పాటు చేశారు.1984 సంవత్సరంలో  సెంట్రల్ ఎయిర్ కండిషనింగ్ పరికరాల కోసం యు.ఎస్.ఎ  యార్క్ ఇంటర్నేషనల్ తో ఒప్పదం చేసుకున్నారు, తర్వాత మూడు సంవత్సరాలలో  మోటరోలా, యోకోగావాతో జాయింట్ వెంచర్లు గా, 1988 సంవత్సరంలో  కంపెనీ  ఉత్పత్తుల తయారీలో మిత్సుబిషి సంస్థతో  ఒప్పదం కుదుర్చుకున్నారు.
ఉత్పత్తులు- సేవలు
బ్లూ స్టార్ భారతదేశం ఎయిర్ కండిషనింగ్, వాణిజ్య శీతలీకరణ సంస్థ, వార్షిక ఆదాయం ₹ 5200 కోట్లు (US$ 750 మిలియన్లకు పైగా), 32 కార్యాలయాలు, 5 ఆధునిక తయారీ సౌకర్యాలు, 2800 మంది ఉద్యోగులతో, 2900 ఛానల్ భాగస్వాముల నెట్వర్క్. రూమ్ ఎసిలు, ప్యాకేజ్డ్ ఎయిర్ కండీషనర్లు, కోల్డ్ రూమ్, రిఫ్రిజిరేషన్ ప్రొడక్ట్, సిస్టమ్ ల కొరకు కంపెనీకి 5000 స్టోర్ లు, 765 సర్వీస్ అసోసియేట్ లు 800కు పైగా పట్టణాల్లోని వినియోగదారులకు సేవలను కంపెనీ అందచేస్తుంది. వినియోగదారులకు తమ ఉత్పత్తుల అమ్మకాల తర్వాత ఇతర సేవలకు (ఆఫ్టర్-సేల్స్ సర్వీస్) ఇవ్వడం,  ప్రొవైడర్  బ్లూ స్టార్  ఇంటిగ్రేటెడ్ బిజినెస్ మోడల్ తో, ఎండ్-టు-ఎండ్ సొల్యూషన్ ని అందించడానికి దోహదపడుతుంది, మార్కెట్ సేవలలో ఇతర కంపెనీ లతో పోలిస్తే, బ్లూ స్టార్ వినియోగదారులకు సేవలను ఇవ్వడంలో  గణనీయమైన  తేడాలతో ఉన్నది. భారతదేశంలోని ప్రతి మూడవ వాణిజ్య భవనాలాలో (కార్పొరేట్, వాణిజ్య, రెసిడెన్సియల్ వినియోగ దారులు) బ్లూ స్టార్ ఎయిర్ కండిషన్, వారి ఇతర ఉత్పత్తులు ఇన్ స్టాల్ చేశారు
భారతదేశపు మొట్టమొదటి RO+UV హాట్ & కోల్డ్ వాటర్ ప్యూరిఫయర్ తో సహా స్టైలిష్, విభిన్నమైన శ్రేణితో రెసిడెన్షియల్ వాటర్ ప్యూరిఫైయర్ ల వ్యాపారంలోకి బ్లూ స్టార్ ఉన్నది. ఇవిగాక ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్లు, ఎయిర్ కూలర్ల వంటి ఉత్త్పత్తులను అందిస్తుంది. ప్రత్యేక పారిశ్రామిక ప్రాజెక్టుల అమలుతో పాటుగా, టర్న్ కీ పరిష్కారాలను అందించడం కొరకు, ఎలక్ట్రికల్, ప్లంబింగ్, ఫైర్ ఫైటింగ్,ఇండస్ట్రియల్ ప్రాజెక్ట్ లు వంటి అనుబంధ కాంట్రాక్ట్ కార్యకలాపాల్లో కంపెనీ నైపుణ్యాన్ని అందిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:1943 స్థాపితాలు వర్గం:స్వాతంత్ర్య పూర్వ సంస్థలు వర్గం:మహారాష్ట్ర పరిశ్రమలు వర్గం:ప్రైవేట్ పరిశ్రమలు వర్గం:ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు వర్గం:ఎలక్ట్రికల్ ఉత్పత్తులు
రాజశ్రీ దేశ్‌పాండే
రాజశ్రీ దేశ్‌పాండే భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటి, సామజిక కార్యకర్త. ఆమె యాంగ్రీ ఇండియన్ గాడెసెస్‌లో లక్ష్మీ పాత్రలో నటనకుగాను అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
గజ్వేల్ పురపాలకసంఘం
గజ్వేల్ పురపాలకసంఘం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా కు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. గజ్వేల్ పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం మెదక్ లోకసభ నియోజకవర్గం లోని గజ్వేల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.
చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న గజ్వేల్, 2012లో పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది. ప్రజ్ఞాపూర్, ముత్రాజ్‌పల్లి, క్యాసారం మొదలైన గ్రామపంచాయితీలు; రాజిరెడ్డిపల్లి, సంగుపల్లి, సంగాపూర్, లింగరాజ్ పేట, గుండన్నపల్లి చిన్న గ్రామాలు కలిపి పురపాలకసంఘం ఏర్పాటుచేశారు.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న 37,881 జనాభా మొత్తం మంది కాగా, అందులో మంది పురుషులు, మంది మహిళలు ఉన్నారు. 9011 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 18 రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.
పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 20 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం నేతిచిన్న రాజమౌళి చైర్‌పర్సన్‌గా, ఎండీ జకీరుద్దీన్ వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:సిద్ధిపేట జిల్లా పురపాలక సంఘాలు వర్గం:2012 స్థాపితాలు
కీరవాణి రాగం
కీరవాణి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం ఇది 74 మేళకర్త రాగాల జాబితాలో 21 వ రాగం. దీనిని ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో "కిరణవళి" గా పిలుస్తారు.
ఈ రాగం పాశ్చాత్య సంగీతంలో కూడా గుర్తింపు పొందింది. దీనిని సమానమైన రాగం పాశ్చాత్య సంగీతంలో హార్మోనిక్ మైనర్ స్కేల్. ఇది కర్ణాటక సంగీతం నుండి హిందూస్థానీ సంగీతంలోకి అరువు తెచ్చుకున్నట్లు చెబుతారు.
రాగ లక్షణాలు
ఆరోహణ : స రి గ మ ప ధ ని స
అవరోహణ : స ని ధ ప మ గ రి స ఈ రాగం లోని స్వరాలు ''చతుశృతి రిషభం, సాధారణ గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, కాకళి నిషాధం''. ఇది 57 మేళకర్త సింహేంద్ర మధ్యమ రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానము.
ఉదాహరణలు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు కీరవాణి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
రూటా
రూటా (లాటిన్ Ruta) పుష్పించే మొక్కలలో రూటేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. ఈ మొక్క 80 సెంటీమీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతుంది. . ఆకులు అనేక విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. ఆకులు చూర్ణం చేసినప్పుడు అసహ్యకరమైన వాసన కలిగి ఉంటాయి. పువ్వులో లేనప్పుడు, ఈ కలప నీలం,బూడిద రంగులో ఉంటుంది. ఈ మొక్కను హిందీ లో  పిస్మరం, కన్నడ, హవునంజినా గిడా, హవునంజూ, మలయాళం లో  అరుత, నాగటాలి, మరాఠీ లో  సతపా,  సంస్కృత లో గుచాపాత్ర, గుండ్రా, తిలనాకా, తమిళం లో  అరువాడ, అరువుడము తెలుగు లో  అరుడ, అరుడు, సదాపా అని అంటారు
చరిత్ర
పురాతన కాలంలో, ర్యూ ఒక ముఖ్యమైన  వైద్య  మూలిక. బైబిల్లో గ్రీకు పేరు “పెగనాన్”  గా  పేర్కొనబడినది. ర్యూ అనేది రోమన్‌లకు ఒక సాధారణ వంట మొక్కలను  మసాలా పేస్ట్‌ గా  ఉపయోగిస్తారు. పూర్వ కాలం లో కాథలిక్ చర్చ్ లలో  మొక్క  కొమ్మలను పవిత్ర నీటిలో ముంచి, దానిని పారిష్వాసుల తలలపై ఒక ఆశీర్వాదంగా చిలకరించడం, అందుకే ఈ  మొక్కకు "దయ  వున్నా మూలికా " అంటారు. ఇథియోపియాలో ఇది వంట మూలికగా,కాఫీ కి అదనంగా ఉపయోగించబడుతుంది ఇది మధ్యధరా ప్రాంతం, కానరీ ద్వీపాలకు చెందినది, రాతి ప్రదేశాలు, దట్టాలు, సున్నపురాయిపై  లలో కనబడుతుంది. దీని చెక్కతో చేదు, వికారమైన రుచిని కలిగి  ఉంటుంది. పువ్వులు జూన్ నుండి సెప్టెంబర్ వరకు వస్తాయి.
ఉపయోగములు
ఆయర్వేద వైద్యం లో మూలిక లతో  దగ్గుకు, అపానవాయువుకు, పెద్దప్రేగు వంటి వ్యాధులలో  కషాయాల గా వాడతారు .ఆకుల నుంచి వచ్చే రసములతో   సయాటికా నొప్పి,తలనొప్పి,  ఛాతీకి పూయడం  గా వాడతారు. ఇది కంటి సమస్యలు, చర్మ సంబంధిత, రుమాటిజం, వ్యాధుల  చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు పక్షవాతం, శరీర నరముల బలహీనతకు , కీళ్ల నొప్పులకు చికిత్స కోసం దీనిని తేనెతో ఉపయోగిస్తారు. హోమియోపతి వైద్యం లో రూటా  ప్రధానంగా  మొక్క నుండి తయారైన  మందులను  తయారీ చేస్తారు. హోమియోపతి మందులువ్యాధి యొక్క లక్షణాలను ఉత్పత్తి చేసే ఉత్పత్తులతో చికిత్స చేయడం ద్వారా ఒక వ్యాధిని నయం చేయవచ్చు. ఇది హోమియోపతి విధానములో ఉన్న లక్షణము హోమియోపతి వైద్యంలో, రుటాను ప్రథమ చికిత్స నివారణగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది బెణుకులు, కీళ్ళ చుట్టూ ఎముకపై పడిన కణజాలాలకు గాయాలు, సయాటికా చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు. రూటా తరచుగా చేతులు, మణికట్టు, కాళ్ళు,కాళ్ళలో నొప్పి దృడత్వం కోసం వాడతారు
జాతులు
రూటా ప్రజాతిలో సుమారు 8-40 జాతులు ఉన్నాయి.
మథిలుకల్
మథిలుకల్, 1990 మే 18న విడుదలైన మలయాళ సినిమా. వైకోమ్ ముహమ్మద్ బషీర్ స్వీయచరిత్ర మథిలుకల్ నవల అధారంగా అడూర్ గోపాలక్రిష్ణన్ రచించి, దర్శకత్వం వహించి, నిర్మించిన సినిమా ఇది. వైకుం మహమ్మద్ బషీర్ పాత్రలో మమ్ముట్టి నటించగా, కెపిఎసి లలిత కథానాయిక నారాయణికి గాత్రదానం చేసింది. మురళి, రవి వల్లథోల్, శ్రీనాథ్ తదితరులు ఇతర ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ సినిమా వెనిస్ చలన చిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. 1990లో జరిగిన భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఈ సినిమా నాలుగు అవార్డులను గెలుచుకుంది.
2013, ఏప్రిల్ నెలలలో జరిగిన భారతీయ సినిమా శతదినోత్సవం సందర్భంగా, ఫోర్బ్స్ పత్రిక ఈ సినిమాలోని మమ్ముట్టి నటనను "భారతీయ సినిమాలోని 25 గొప్ప నటనా ప్రదర్శనల" జాబితాలో చేర్చింది.
కథా నేపథ్యం
వైకం ముహమ్మద్ బషీర్ జైలు జీవితం, జైలులోని మహిళా ఖైదీ నారాయణి మధ్య ప్రేమపై నేపథ్యంలో రూపొందిన సినిమా ఇది. ఆమె సినిమా అంతటా కనిపించకుండా ఉంటుంది.
అవార్డులు
ఈ సినిమా విడుదలైనప్పటి నుండి ఈ క్రింది అవార్డులను గెలుచుకుంది:
డ్యాంగాపూర్
డ్వాంగాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిర్మల్ జిల్లా, నిర్మల్ గ్రామీణ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నిర్మల్ నుండి 7 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని నిర్మల్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన నిర్మల్ (గ్రామీణ) మండలం లోకి చేర్చారు.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 191 ఇళ్లతో, 870 జనాభాతో 414 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 434, ఆడవారి సంఖ్య 436. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 160 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 86. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570336. పిన్ కోడ్: 504106.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్ లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్ లోనూ, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్ లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నిర్మల్ లో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ద్యంగాపూర్ లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ద్యంగాపూర్ లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ద్యంగాపూర్ లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
పార్వతి(నటి)
2015లో ఎన్ను నింతె మొయిడీన్, చార్లే సినిమాల్లోని నటనకు పార్వతి కేరళ రాష్ట్ర ఫిలిం పురస్కారం అందుకున్నారు. పూ అనే తమిళ సినిమాకుగానూ 2008లో ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి అవార్డు కూడా గెలుచుకున్నారు ఆమె. అలాగే 2014లో బెంగుళూరు డేస్ సినిమాలో  అమె నటించిన ఆర్.జె సెరా పాత్రకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటి పురస్కారం అందుకున్నారు. తరువాత 2015లో మళయాళ చిత్రం ఎన్ను నింతె మొయిడీన్ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి పురస్కారం గెలుచుకున్నారు పార్వతి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు
కంజికోడె రైల్వే స్టేషను
కంజికోడె రైల్వే స్టేషను  (కోడ్: KJKD) అనేది కేరళ రాష్ట్రంలోని పాలక్కాడ్ జిల్లా లోని రైల్వే స్టేషను. ఇది భారతీయ రైల్వేలు లోనిదక్షిణ రైల్వే జోన్ పరిధిలోని, పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజను అధీనంలో పనిచేస్తుంది.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:పాలక్కాడ్ జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:కేరళ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజను వర్గం:దక్షిణ రైల్వే స్టేషన్లు
కనకాంగి రాగం
కనకాంగి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో మొదటి మేళకర్త రాగము.
రాగ లక్షణాలు
ఈ రాగం లోని స్వరాలు శుద్ధ రిషభం, శుద్ధ గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, శుద్ధ నిషాధం. ఇది 37 మేళకర్త సాలగం రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానము.
ఉదాహరణలు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు కనకాంగి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.
జన్య రాగాలు
కనకాంగి రాగానికి కొన్ని జన్య రాగాలు ఉన్నాయి. వీనిలో మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి లవంగి ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
సర్దార్ రవీందర్ సింగ్
సర్దార్ రవీందర్‌ సింగ్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ఉద్యమకారుడు, రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన జులై 2014 నుండి 2019 వరకు కరీంనగర్ నగరపాలక సంస్థ మేయర్‌‌గా పని చేశాడు. 2022 డిసెంబరు 8న తెలంగాణ రాష్ట్ర పౌరసరఫరాల సంస్థ చైర్మన్‌గా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేయగా, డిసెంబర్ 21న భాద్యతలు చేపట్టాడు
జననం, విద్యాభాస్యం
సర్దార్ రవీందర్ సింగ్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా,  కరీంనగర్ పట్టణంలోని సిఖ్ వాడలో 6 ఆగస్టు 1964లో లక్ష్మణ్‌ సింగ్‌, దన్నాభాయ్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన కరీంనగర్‌లోని ఎస్‌ఆర్‌ఆర్‌ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో డిగ్రీ పూర్తి చేసి, నాందేడ్ లో 1987లో ఎల్.ఎల్.బి పూర్తి చేసి న్యాయవాదిగా తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించి 2008లో కరీంనగర్‌ బార్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
రాజకీయ జీవితం
రవీందర్‌సింగ్ ఎస్‌ఆర్‌ఆర్‌ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలకు జరిగిన విద్యార్థి సంఘం ఎన్నికల్లో 1984లో కాలేజీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికై తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆయన న్యాయవిద్య పూర్తి చేసి న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ చేస్తూనే కరీంనగర్ పురపాలక సంఘానికి జరిగిన ఎన్నికల్లో 1995లో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి కౌన్సిలర్‌‌గా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన తరువాత భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరి 1999 నుంచి 2006 వరకు కరీంనగర్ బీజేపీ పట్టణ అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు.
రవీందర్‌సింగ్ కరీంనగర్ పురపాలక సంఘానికి 2000లో జరిగిన ఎన్నికల్లో కౌన్సిలర్‌‌గా, 2005లో ఏర్పడిన కరీంనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ జరిగిన ఎన్నికల్లో బీజేపీ తరపున పోటీ చేసి కార్పొరేటర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2006లో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధనలో భాగంగా బీజేపీకి రాజీనామా చేసి కేసీఆర్ సమక్షంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరి 2010లో టీఆర్‌ఎస్ కరీంనగర్ పట్టణ అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు. రవీందర్‌సింగ్ 2006లో కరీంనగర్ పార్లమెంట్ స్థానానికి జరిగిన ఉప ఎన్నికలో టీఆర్‌ఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసిన కేసీఆర్‌కు నగరంలో అత్యంత మెజారిటీ రావడంలో కృషి చేశాడు. ఆయన 2010లో టీఆర్‌ఎస్ తరపున పోటీ చేసి రెండొవసారి కార్పొరేటర్‌గా గెలిచాడు.
రవీందర్‌సింగ్ తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొంటూ 50 కు పైగా సంఘటిత, అసంఘటిత కార్మిక సంఘాలకు గౌరవాధ్యక్షుడిగా, ఆర్టీసీ టీఎంయూ కార్మిక సంఘం గౌరవాధ్యక్షునిగా, పలు ట్రేడ్ యూనియన్ల గౌరవ సలహాదారుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2014లో కరీంనగర్ నగరపాలక సంస్థకు జరిగిన ఎన్నికల్లో టీఆర్‌ఎస్ తరపున పోటీ చేసి కార్పొరేటర్‌గా గెలిచి జులై 2014లో కరీంనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ మేయర్‌గా ఎన్నికై దక్షిణ భారతదేశంలో ఏకైక సిక్కు మేయర్‌గా రికార్డు సృష్టించి, తెలంగాణ రాష్ట్ర మేయర్ల & చైర్మన్ల అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
రవీందర్‌సింగ్ 9 డిసెంబర్ 2021లో తెలంగాణ శాసనమండలికి జరిగిన ఎన్నికల్లో కరీంనగర్ స్థానిక సంస్థల స్థానానికి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా నామినేషన్ వేశాడు. ఆయనకు చాలా సార్లు ఎమ్మెల్సీ పదవి ఇస్తానని చెప్పి సీఎం కేసీఆర్‌ ఇతర పార్టీల నుండి వచ్చిన వారికి పదవులిచ్చి ఉద్యమకారులను అవమానించారని మనస్థాపం చెంది 25 నవంబర్ 2021న టీఆర్ఎస్ పార్టీకి రాజీనామా చేశాడు. రవీందర్‌సింగ్‌ శాసనమండలి స్థానిక సంస్థల కోటాలో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసిన ఓటమి అనంతరం 31డిసెంబర్ 2021న ముఖ్యమంత్రి కెసిఆర్ నుంచి అందిన ఆహ్వానం మేరకు ప్రగతిభవన్‌లో ఆయనను కలిశాడు.
సర్దార్‌ రవీందర్‌సింగ్‌ ను రాష్ట్ర పౌరసరఫరాల సంస్థ చైర్మన్‌గా నియమిస్తూ డిసెంబర్ 08న ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి సోమే్‌షకుమార్‌ ఉత్తర్వులు జారీ చేశాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1964 జననాలు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
జామీ లివర్
బయటి లింకులు
వర్గం:1987 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
బ్రజేశ్ మిశ్రా
బ్రజేశ్ మిశ్రా (సెప్టెంబర్ 29, 1928 - సెప్టెంబర్ 28, 2012) ఈయన భారతీయ దౌత్యవేత్త, రాజకీయ నాయకుడు. ఈయన పద్మవిభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈయన 1928 సెప్టెంబర్ 29 న జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి మధ్యప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి ద్వారక ప్రసాద్ మిశ్రా. ఈయన కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడిగా, ఇందిరా గాంధీ కి సన్నిహితుడు.
దౌత్య వృత్తి
ఈయన 1951 లో భారత విదేశాంగ సేవలో చేరారు. 1962 చైనా - ఇండియన్ యుద్ధం తరువాత బీజింగ్‌ లో ఛార్జ్ డి అఫైర్‌ గా, ఇండోనేషియా లో భారత రాయబారిగా, జెనీవాలో రాయబారి, భారత శాశ్వత ప్రతినిధిగా పనిచేశారు. ఈయన చివరి పోస్టింగ్ జూన్ 1979 నుండి ఏప్రిల్ 1981 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితికి భారతదేశ శాశ్వత ప్రతినిధిగా పనిచేశారు. ఈయన శాశ్వత ప్రతినిధిగా ఉన్న సమయంలో ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం యొక్క ఆరవ అత్యవసర ప్రత్యేక సమావేశంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పై సోవియట్ దండయాత్రపై భారతదేశం తరపున స్వరం వినిపించాడు.
మరిన్ని విశేషాలు
ఈయన ఏప్రిల్ 1991 లో భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు. ఈయన ఆనాటి భారత ప్రధానమంత్రికి 9వ ప్రధాన కార్యదర్శి గా నియమించడంతో, 1998 మార్చిలో భారతీయ జనతా పార్టీకి రాజీనామా చేశాడు. ఈయన నవంబర్ 1998 నుండి మే 23, 2004 వరకు మొదట జాతీయ భద్రతా సలహాదారుగా, జాతీయ భద్రతా నిర్వహణ కోసం సంస్థాగత నిర్మాణాన్ని రూపొందించడంలో కీలకపాత్ర పోషించాడు. ఈయన పోఖ్రాన్ -2 నుండి కాశ్మీర్ వరకు వాజ్‌పేయి పాకిస్థాన్ పర్యటన నుండి అమెరికాను వ్యూహాత్మక సంభాషణలో నిమగ్నం చేయడం వరకు అన్నింటిలోనూ భారత విదేశాంగ విధానం, భద్రతా విన్యాసాల వెనుక ఉన్నాడు.
మరణం
ఈయన సెప్టెంబర్ 28, 2012 న న్యూ ఢిల్లీ లోని వసంత్ కుంజ్ లోని ఫోర్టిస్ ఆసుపత్రిలో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1928 జననాలు వర్గం:2012 మరణాలు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
లాల్‌భాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్
లాల్‌భాగ్ బొటానికల్ గార్డెన్‌ కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగళూరు లో ఉన్న అతి పురాతనమైన ఉద్యానవనం. ఈ ఉద్యానవనం 240 ఎకరాల్లో విస్తరించి ఉంది. వెయ్యికి పైగా పూల మొక్కల రకాలు, అందులో వందకు పైగా వంద సంవత్సరాలు నిండిన భారీ చెట్లు ఉన్నాయి.
చరిత్ర
ఈ ఉద్యనవనాన్ని హైదర్ అలీ 1760 లో నిర్మాణానికి తలపెట్టి, తన కుమారుడైన టిప్పు సుల్తాన్ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశాడు. మొఘల్ ఉద్యనవాన్ని పర్యవేక్షించే మహ్మద్ అలీ, అబ్దుల్ ఖాదర్ ఈ ఉద్యనవాన్ని పర్యవేక్షించేవారు.18 వ శతాబ్దం నుంచి ఈ ఉద్యనవనాన్ని పేమాస్టర్ కంపెనీ మేజర్ గిల్బర్ట్ వా పర్యవేక్షించేవాడు. 1814 నుంచి ఉద్యానవన పర్యవేక్షణ బాధ్యతలు మైసూర్ ప్రభుత్వానికి బదిలీ అయ్యాయి. 1874 వరకు ఈ ఉద్యానవన విస్తీర్ణం 45 ఎకరాల్లో ఉండేది. 1889 లో తూర్పు భాగాన మరో 30 ఎకరాలు, 1891 లో మరో 13 ఎకరాలు, 1894 లో 94 ఎకరాలు ఇలా మొత్తం 240 ఏకరాలుగా విస్తరించింది.
మరిన్ని విశేషాలు
ఈ ఉద్యానవనంలో ఉన్న మొక్కలు విదేశాల నుంచి పర్షియా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, ఫ్రాన్స్ దేశాల నుంచి వస్తాయి. ఇందులో 3000 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నాటి లాల్ బాగ్ గా పిలువబడే కొండ ఉంది. ఈ ఉద్యనవనాన్నికి నాలుగు ముఖద్వారాలు ఉన్నాయి.
రత్నాంగి రాగం
రత్నాంగి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో 2వ మేళకర్త రాగము.
రాగ లక్షణాలు
ఈ రాగం లోని స్వరాలు శుద్ధ రిషభం, శుద్ధ గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, కైశికి నిషాధం. ఇది 38 మేళకర్త జలార్ణవం రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానము.
ఉదాహరణలు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు రత్నాంగి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
పురాణపండ మల్లయ్య శాస్త్రి
పురాణపండ మల్లయ్యశాస్త్రి (1853-1925) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. వీరు ఆరామద్రావిడశాఖీయ బ్రాహ్మణుడు. వీరి తండ్రి భద్రయ్యశాస్త్రి, తల్లి రామమ్మ. జన్మస్థానము పెదతాడేపల్లి. నివాసము ఖండవల్లి, పిఠాపురము, రాజమహేంద్రవరము.
ఆంధ్రసూత్రభాష్యము
మల్లయ్యశాస్త్రిగారు సంస్కృతాంధ్రములలో మహాపండితులు. వీరు ప్రఖ్యాతప్రాజ్ఞులైన వెంపరాల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రిగారి సన్నిధిని సూత్రభాష్యము నియమపూర్వకముగ నధ్యయనించిరి. తర్క వ్యాకరణములు పఠించిరి. ప్రస్థానత్రయతత్త్వ మెరింగిరి. ఇట్టి విద్యాధికార సంపత్తి కలిగిన మీదట మల్లయ్యశాస్త్రిగారు పీఠికాపురాధిపతుల యాజ్ఞచే శాంకరసూత్ర భాష్యమును దేటతెల్లముగ దెలుగున వ్రాసిరి. సూత్ర భాష్యమునకు మరికొందరుకూడ తెలుగు వ్రాసిరి. ఆ యనువాదములలో నీయదియే మేలైనది. బ్రహ్మసూత్ర భాష్యము ననువదించుటకు సామాన్య పరిజ్ఞానము చాలదు. సర్వశాస్త్ర ప్రవేశము, సర్వదర్శన పరిచయము నుండవలయును. అధీతిబోధాచరణ ప్రచారణము లున్నవారికిగాని యిట్టి యుద్గ్రంథముల తత్త్వము తెలియదు. సర్వధా సామర్ధ్యము కలిగి యాంధ్రవచనరచనలో గూడ నారితేరినవారగుటచే మల్లయ్యశాస్త్రిగారు ' ఆంధ్రసూత్రభాష్య ' మందు పాటులోనున్న శైలిలో రచింపగలిగిరి. విషయ గౌరవ ప్రాశస్త్యాదులం బట్టియు నాంధ్రభాషకు బుష్టికరమగుత బట్టియు నీగ్రంథము శాశ్వతముగ నాంధ్రమున నుండగలదు. రచనావిశేషమున కీపంక్తులు పరికింపుడు.
" శాస్త్రయోనిత్వాత్ " - ఋగ్వేదాది శాస్త్రమునకుం గర్త యగుటవలన (బ్రహ్మము సర్వజ్ఞము) బ్రహ్మస్వరూప జ్ఞానమునందు ఋగ్వేదాదిశాస్త్రమే ప్రమాణమగుట వలన దానిచేతనే జగజ్జన్మాది కారణమగు బ్రహ్మము తెలియంబడునేని అని యర్ధము. " భా. గొప్పది యును పురాణన్యాయ మీమాంసాదులగు పెక్కు విద్యాస్థానములచే నుపకరింపబడినదియు దీపమువోలె సర్వార్థములం బ్రకాశింప జేయునదియు సర్వజ్ఞకల్పము నగు ఋగ్వేదాదిశాస్త్రమునకు బ్రహ్మము యోని = కారణము. సర్వజ్ఞఉనిగుణమగు సర్వార్థములం బ్రకాశింపజేయు శక్తితోగూడిన ఋగ్వేదాది శాస్త్రమునకు సర్వజ్ఞఉనికంటె వేరొక దానినుండి యుత్పత్తి సంభవింపదు. పాణిని మొదలగు వారవలన దెలియందగినవానిలో నొకభాగమగు వ్యాకరణాదికమువలెనే యేయేవి ... రాథమగుశాస్త్ర మేయే పురుషుని వలన బుట్టుచునందో యాతడా శాస్త్రము కంటె నధికతర విజ్ఞానము కలవాడని లోకము నం బ్రసిద్ధము..."
శ్రీరఘువంశ వారినిధిశీతమయూఖుడు జానకీమన స్సారనచంచరీకము నిశాచరమత్తకరీంద్ర సింహమున్ ధీరజనాగ్రగణ్యుడు సుధీజనసన్నుతకీర్తిశాలియౌ నారఘురామమూర్తి మదినాదర మొప్పగ గాచులోకముల్. ' ఆంధ్రసూత్రభాష్యారంభము ' శాస్త్రిగారి జనకులు గొప్ప సంస్కృతాంధ్ర విద్వాంసులు. వారంధులు. తొలుత దండ్రిగారికడనే మన శాస్త్రిగారు విద్యాభ్యాసము గావించిరి. తరువాత విజయనగరమున బెక్కునాళ్లు పఠించిరి. 1877 లో బెజవాడ కడనున్న కొండపల్లి మిషన్ హైస్కూలులో నధ్యాపకులు. తరువాత రాజమహేంద్రవర పాఠశాలలో వడ్డాది సుబ్బారాయ కవిగారి స్థానమున 1884 వరకు బనిచేసిరి. పిమ్మట అమలాపురము హైస్కులులో 1889 లో బ్రవేశించి 1906 వరకు నుండిరి. అటు తరువాత పిఠాపురాంగ్ల పాఠశాలయం దాంధ్రాచార్యులై, తదాస్థానమున నాంధ్ర గ్రంథ పరిశోధన వ్యాఖ్యాతలై శ్రీ సూర్యరాయాధిపతులచే పరిపోషింపబడిరి. పిఠాపుర సంస్థానమంత్రి శ్రీ మొక్కపాటి సుబ్బారాయుడుగారు వీరికి బరమమిత్రము. సుబ్బారాయుడుగారు మల్లయ్య శాస్త్రిగారి కడ సూత్రభాష్య మధ్యయనించిరి. పోలవరాధీశులు కొచ్చెర్లకోట వేంకట కృష్ణారావు బహుద్దరువారు మల్లయ్యశాస్త్రి గారికి శిష్యులు. శాస్త్రిగారికి ఆముక్తమాల్యదపై నెక్కువ యభిమానమనియు, వీరి మురారిపాఠము వినదగిన దనియు బెక్కురు చెప్పుదురు. వీరి సంభాషణము విచిత్రతరమై హాస్యప్రచురమై యుండెడిదట.
చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహకవి మల్లయ్యశాస్త్రిగారి మేనల్లుడు. అచ్చముగా, ఆయన మాటచాలిక మేనమామ పోలికయే. ప్రసన్న యాదవ నాటకములో చిలకమర్తికవి యిటులు ప్రస్తావించెను.
గీ. శ్రీపురాణపండ కులాబ్ధి శీతికరుడు నరసు డాంధ్రగీర్వాణ భాషావిదుండు మల్లయార్యుండు నామేనమామ యగుట గవిత యెటులున్న కీకృతి గణుతిగాంచు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:1853 జననాలు వర్గం:1925 మరణాలు
నాయకురాలు నాగమ్మ
నాయకురాలు నాగమ్మ 12వ శతాబ్దపు ప్రఖ్యాత రాష్ట్రప్రతినిధి. గుంటూరు జిల్లాలోని పలనాడు పాలకుడు నలగామ రాజు పాలనలో ఆమె ఒక మంత్రి. భారతదేశం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం, నేటి పల్నాడుగా ప్రసిద్ధికెక్కిన ప్రాంతంలో జరిగిన పురాణయుద్ధం పల్నాటి యుద్ధంలో బ్రహ్మ నాయుడుతో పాటు కీలకపాత్రలు వహించినవారిలో ఆమె ఒకరు.
చరిత్ర
నాయకురాలు నాగమ్మ మధ్యయుగ భారతదేశంలో ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళల్లో ఒకరిగా రాణించింది.పల్నాటి సీమలో పల్నాటి తొలి మహిళా మంత్రి నాయకురాలు నాగమ్మ. ఈమె తెలంగాణ రాష్ట్రం, పూర్వ కరీంనగర్‌కు జిల్లా, చెందిన వ్యక్తి. ఆమె ఒక సంపన్న రైతు కుమార్తె, ఆమె కుటుంబం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పల్నాడుకు మకాం మార్చింది. అక్కడ ఆమె గుర్తింపు పొందిన బిరుదులను సాధించింది.
12వ శతాబ్దపు పల్నాటి పురాణ యుద్ధంలో అప్పటి పల్నాడు మంత్రి బ్రహ్మ నాయుడుతో కలిసి ఆమె ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. నాగమ్మ పల్నాడును పాలించిన రాజు నలగామరాజుకు ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి మహిళా మంత్రిగా, ప్రఖ్యాత రాష్ట్రప్రతినిధిగా పరిగణించబడింది. నాయకురాలిగా, పల్నాడు మంత్రిగా, మంత్రిగా తనకుఉన్న గొప్ప శక్తిని బలోపేతం చేయడానికి మాత్రమే పనిచేసింది, నాగమ్మ యుద్ధ నైపుణ్యాలలో శిక్షణ పొందింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పల్నాటి వీర చరిత్ర లోని వ్యక్తులు వర్గం:చారిత్రిక వ్యక్తులు వర్గం:యుద్ధాలు చేసిన భారతీయ మహిళలు
కొట్టెక్కాడ్ రైల్వే స్టేషను
కొట్టేకాడ్ రైల్వే స్టేషను  (కోడ్: KTKU) కేరళ రాష్ట్రంలోని పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని రైల్వే స్టేషను. భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ రైల్వే జోన్ నందలి పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజను పరిధిలో ఉంది.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:పాలక్కాడ్ జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజను వర్గం:దక్షిణ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:కేరళ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:కేరళ రైలు రవాణా
ఇజ్రాయిల్‌లో హిందూమతం
ఇజ్రాయెల్‌లో హిందూ మతం అంటే ఇజ్రాయెల్‌లోని హిందూ జనాభాను సూచిస్తుంది.
హరేకృష్ణులు
కట్జీర్-హరీష్‌లో భక్తుల సమూహం నివసిస్తోంది. ఇజ్రాయెల్‌లోని మరో వైష్ణవ సమాజం ఏరియల్‌లో ఉంది. దీనికి జగదీష్, అతని భార్య జుగాలా-ప్రీతి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. CISలో తీవ్రమైన ఆర్థిక అణచివేత నుండి తప్పించుకోవడానికి రష్యా నుండి వలస వచ్చిన భక్తుల సంఘానికి సేవ చేస్తున్నారు. జుగాలా-ప్రీతి 1996లో గుణావతార్, వర్షభానవిల మార్గనిర్దేశనంలో టెల్ అవీవ్‌లోని ఇస్కాన్ కేంద్రంలో చేరింది.
కృష్ణ జన్మాష్టమి
దేశంలో హిందువులు స్వేచ్ఛగా మతాన్ని ఆచరిస్తారు. ఇది ముఖ్యంగా కృష్ణ జన్మాష్టమి వేడుకల్లో తెలుస్తుంది. ఆటపాటలతో పాటు కృష్ణుని చిన్ననాటి కథలను నాటకాలుగా ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కార్యక్రమంలో 108 వంటకాలతో కూడిన విందు కూడా ఉంటుంది. ఈ సంఖ్యను పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు.
తాము కుంభ స్ఫూర్తితో మూడేళ్ల క్రితం ఇజ్రాయెల్‌లో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించామని నిర్వాహకులు తెలిపారు. ఉత్సవ సందర్శకుల్లో చాలామంది భారతదేశం వెళ్ళి వచ్చారు లేదా వెళ్ళాలనుకుంటున్నారు. చాలామంది యువకులు యోగా క్లాసులు తీసుకోవడం, హరేకృష్ణ ఉపన్యాసాలకు హాజరవడం చూడవచ్చు. అన్నం, పప్పు చారు అందించే భారతీయ 'ధాబా ' వెలుపల పొడవైన క్యూలు కనిపించాయి. మధ్య వయస్కులైన జంటలు, భారతీయ దుస్తులు ధరించి, బీచ్‌లో విహరించారు. యువకులు, బాలికలు మెత్తటి ఇసుక మీద బొమ్మలు గీసారు. మరికొందరు ఉదయ సముద్రంలో సర్ఫ్ చేశారు.
ఇజ్రాయెల్‌లోని శివానంద యోగా వేదాంత సంస్థ
ఇక్కడి శివానంద యోగా వేదాంత సంస్థ అంతర్జాతీయ శివానంద యోగా వేదాంత కేంద్రానికి శాఖ. ఇది భారతదేశం రిషికేశ్‌లోని శ్రీ స్వామి శివానంద ప్రత్యక్ష శిష్యుడైన స్వామి విష్ణుదేవానంద స్థాపించాడు.
ఈ కేంద్రాన్ని 1971లో ప్రారంభించారు. అప్పటి నుండి ఈ కేంద్రం ఇజ్రాయెల్‌లోని అన్ని శాఖలలో శాస్త్రీయ యోగాధ్యయనం, యోగాభ్యాసాలకు అతిపెద్ద, అత్యంత సమగ్రమైన పాఠశాలగా ఉంది. ఇక్కడ లభించే అధ్యయన విశేషాలు:
కేంద్రాలు
1971 నుండి, వారి కార్యకలాపాలు గణనీయంగా విస్తరించాయి. ఇప్పుడు జెరూసలేం, పర్దేస్, ఈలాట్, టివాన్ నగరాల్లో కూడా కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి
అంతర్జాతీయ సంస్థ తరపున వేలాది మంది ఇజ్రాయిలీలు యోగా ఉపాధ్యాయులుగా శిక్షణ పొందారు. వీరు దేశవ్యాప్తంగా పని చేస్తున్నారు, బోధిస్తున్నారు.
టెల్ అవీవ్‌లోని శివానంద యోగా కేంద్రం
టెల్ అవీవ్‌లోని శివానంద యోగా సెంటర్ ఇప్పుడు యోగా స్టూడియో మాత్రమే కాదు. ఈ పాఠశాల మూడు అంతస్తుల భవనంలో ఉంది. ఇక్కద కింది అంశాలను బోధిస్తారు:
మూలాలు
వర్గం:ఇజ్రాయిల్ వర్గం:దేశాల వారీగా హిందూమతం
పాశ్చరైజేషన్
పాశ్చరైజేషన్ (pasteurization) అనేది లూయీ పాశ్చర్ ప్రవేశపెట్టిన ఒక వ్యాధి నిరోధక పద్ధతి. ఈ పద్ధతిలో ద్రవ పదార్ధాలను వేడిచేసి బాక్టీరియా, ప్రోటోజోవా, శిలీంద్రాలు మొదలైన్ వ్యాధికారక క్రిములను నిర్మూలిస్తారు. మొట్టమొదటగా దీనిని పాశ్చర్, క్లాడ్ బెర్నార్డ్ ఏప్రిల్ 20, 1862లో పరీక్షించారు.
స్టెరిలైజేషన్ పద్ధతిలో వలె ఇందులో మొత్తం అన్ని క్రిములను పూర్తిగా నాశనం చేయదు. పాశ్చరైజేషన్ లో ఈ క్రిముల సంఖ్యను గణనీయంగా తగ్గించి తద్వారా వ్యాపించే వ్యాధుల వ్యాప్తిని నిరోధించడం. ఈ పద్ధతి తర్వాత ఆహార పదార్ధాలను ఫ్రిజ్ లో కొంతకాలం నిలువచేయవచ్చును. అదే వీటిని స్టెరిలైజేషన్ చేస్తే ఆహార పదార్ధాల నాణ్యత, రుచి మారిపోతుంది.
పాశ్చరైజేషన్ పద్ధతిలో సామాన్యంగా ఆయా ద్రవాలను మరిగే ఉష్ణోగ్రత కంటే తక్కువగానే వేడిచేస్తారు. ఇందులో మూడు పద్ధతులు ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో ఉన్నాయి: High Temperature Short Time (HTST) పాశ్చరైజేషన్, Extended Shelf Life (ESL) పాశ్చరైజేషన్, Ultra-High Temperature పాశ్చరైజేషన్. HTST పద్ధతిలో పాలను లోహ ప్లేట్లు లేదా పైపుల ద్వారా పంపి బయట వేడి నీరు (71.7 °C (161 °F) for 15-20 సెకండ్లు) లో ఉంచుతారు. అదే UHT పద్ధతిలో ఉష్ణోగ్రత 138 °C (250 °F) వద్ద సెకండు కన్నా తక్కువ కాలం ఉంచుతారు. ESL పద్ధతిలో HTST కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వేడి చేసి క్రిములను వడపోత పద్ధతితో కలిపి ఉపయోగిస్తారు.
పాశ్చరైజేషన్ పద్ధతిని ఆ దేశపు పాడి పరిశ్రమ నియంత్రణ సంస్థలు నిర్దేశిస్తాయి. అమెరికా, బ్రిటన్ దేశాలలో HTST పద్ధతిని నాణ్యత సంస్థలు నిర్ణయించాయి. ఈ నాణ్యత విధానాలు పాలకు, జున్ను, వెన్న మొదలైన వివిధ పదార్ధాలకు వేరువేరుగా ఉంటాయి.
HTST పాశ్చరైజేషన్ లో సుమారు 99.999% జీవించియున్న సూక్ష్మక్రిములను నిర్మూలిస్తారు. ఇది క్షయ వ్యాధి కారకమైన మైకోబాక్టీరియం లను కూడా చాలా వరకు తొలగిస్తాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము
రెండేళ్ళ తర్వాత
రెండేళ్ళ తర్వాత 2005, జూలై 25న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. కె.బి. ఆనంద్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో గోపీచంద్ లగడపాటి, ధనుష్ కెపి, శ్రీరామ్ గోకుల్ నటించగా, పి. శేషు కుమార్ సంగీతం అందించాడు.
బాక్సాఫీస్
2005, జూలై 29న విడుదలైన ఈ చిత్రం, మొదటి వారం బాక్సాఫీస్ వద్ద పరాజయం పొందింది. బడ్జెట్ కంటే తక్కువ వసూలు చేసింది.
స్పందన
ఈ చిత్రం సినీ విమర్శకుల నుండి ప్రతికూల స్పందనలు అందుకుంది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన చిత్రాలు
కాళిదాసు కోటేశ్వరరావు
కాళిదాసు కోటేశ్వరరావు, ప్రముఖ రంగస్థల హాస్య నటులు.
జననం
కోటేశ్వరరావు 1925వ సంవత్సరంలో తెనాలి లోని నిరుపేద కుటుంబంలో జన్మించారు.
రంగస్థల ప్రస్థానం
తొలినాళ్లలో ఎమ్యూజ్ మెంట్ పార్కుల్లో హాస్యపాత్రధారిగా పనిచేశారు. ఆ తరువాత తన సహచరుల ప్రోత్సాహంతో నాటకాలలో హాస్యపాత్రలు వేశారు. ఎన్ని పాత్రలు పోషించినా బాలనాగమ్మలో తిప్పడు, చింతామణిలో సుబ్బిశెట్టి పాత్రలు ఈయనకు పేరు తెచ్చాయి. 1967లో గోపాలకృష్ణ నాట్యమండలిని స్థాపించి, మాస్టర్ గిరి, రాధారాణి, తిరుపతి కుమారి, శకుంతల మొదలైన వారితో కలిసి బృందావనం అనే నాటకాన్ని తయారుచేసి, ప్రదర్శించారు.
ఇతర వివరాలు
విజయవాడ లో జరిగిన వీరి షష్ఠిపూర్తి మహోత్సవంలో సుంకర కనకారావు, జైహింద్ ప్రెస్ సుబ్బయ్య, వల్లూరి వెంకట్రామయ్య చౌదరి పాల్గొన్నారు. అప్పటి విద్యాశాఖామంత్రి భవనం వెంకట్రామ్ అధ్యక్షతన తెనాలి లో కోటేశ్వరరావుకు కనకాభిషేకం జరిగింది. ఈ కార్యక్రమానికి నన్నపనేని వెంకట్రావ్, మోదుకూరి జాన్సన్, వల్లూరి వెంకట్రామయ్య చౌదరి, కన్నెగంటి నాసరయ్య, బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ, నేతి పరమేశ్వర శర్మ హాజరయ్యారు. ఈ సందర్భంగా, తెనాలి పట్టణ రంగస్థల కళాకారుల సంఘానికి కాళిదాసు కోటేశ్వరరావు తొలి అధ్యక్షులుగా ఎన్నికయ్యారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:1925 జననాలు వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
కొలాములు
కొలాములు మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసించే ఆదిమజాతి తెగ. వాళ్ళ భాషలో "కొలావర్లు" (kolavars) అని వ్యవహరిస్తారు. తెలుగు ప్రాంతాలలో వీరిని kolams అని, మారాఠీ ప్రాంతాలలో కొలాములు అని వ్యవహరిస్తారు. కొలాములు మాట్లాడే భాష కొలామ్, గోండి భాషకు దగ్గరగా ఉండే మధ్య ద్రవిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన కొలామీ భాషను మాట్లాడతారు. గోండులతో, ప్రధాన్ ,మాట్లాడేటప్పుడు కొలాములు గోండీలో మాట్లాడతారు. కొలాములలో చాలా మందికి గోండీ భాషపైన మంచి పట్టు వుంటుంది, అదేవిధంగా కొలామ్ గిరిజనులకు  ఇతర భాషలలో కూడ పట్టు ఉంది , చాల మంది ప్రజలు  తెలుగు, హిందీ, మరాఠీ,  మరియు చదివిన వారు ఇంగ్లీష్ ,ఇలా అనేక భాషలను మాట్లాడు తున్నారు   ఆదిలాబాద్ ఉమ్మడి జిల్లాలో కొలామ్ గిరిజనులు ఉన్నారు. అలాగే మహారాష్ట్రలోని కిన్వట్ తాలూకాలోని కొలాములు కొలామి భాష మాట్లాడతారు.
కొలాములు మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. 1981 జనగణన ప్రకారం మహారాష్ట్రలో నివసించే కొలాముల జనాభా 1,18,073. అందులో 58,772 మంది స్త్రీలు, 59,301 మంది పురుషులు. కొలాములు ప్రధానంగా యావత్మల్, నాందేడ్, చంద్రపూర్, ఘడ్‌చిరోలీ, వార్ధా జిల్లాలలోనూ నివసిస్తున్నారు. అందులో కూడా 86% జనాభా యావత్మల్, నాందేడ్ జిల్లాలలోనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. 1991 జనగణన ప్రకారం అదిలాబాదు జిల్లాలో వీరి జనాభా 41,254.
కొలాములు తాము మహాభారతంలో పాత్రలైన భీముడు, హిండింబిల సంతతని భావిస్తారు. కొలాములు హిడింబిని తమ కులదైవతగా, కొలామ్ గిరిజన. గ్రామాలో గ్రామ దేవతగా కొలుస్తారు ప్రతి సంవత్సరం ఎండాకాలంలో 3రోజులు పూజాకార్యక్రమం జరుపుతారు కొలామ్ భాషలో పోలకమ్మ అంటారు భీముడు ను కొలామ్ భాషలో భీమయ్యాక్ అని అంటారు పూజ కార్యక్రమం  Decemberనెలలో  కొలామ్ గిరిజన గ్రామాలలోని జరుగుతుంది. వీరికి అదిలాబాదు జిల్లా ప్రాంతాలలో నివసించే ఇతర తెగలైన గోండులు, ప్రధానులు, తోటీలతో పరస్పర సత్సంబంధాలు ఉన్నాయి.
ప్రముఖ వ్యక్తులు
కుంమ్రం సూరు, స్వాతంత్ర సమర యోధుడు
మడావి కన్ని బాయి, పర్వతొహకురాలు
సామా కొలం, ఉద్యమా నాయకుడు
సామాజిక జీవనం
కొలాములు ప్రధానంగా ఆ సమూహంలో ఉన్న వాళ్ళను కాకుండా, బయటి సమూహాలకు చెందిన కొలాములనే పెళ్ళి చేసుకుంటారు (Exogamy). కొలాముల గణదేవత "ఆయక", గోండీలో "భీమల్" అని వ్యవహరిస్తారు. సంరక్షిత అటవీప్రాంతాల పేరుతో బలవంతంగా గెంటేసిన ఆదివాసుల్లో కొలాములు కూడా ఉన్నారు. అలా చెల్లాచెదురైన కొలాములు ఏ పండుగకో, పబ్బానికో సంరక్షిత అటవీప్రాంతంలోని వీరి గత జీవితానికి అవశేషాలుగా మిగిలిపోయిన ఆయక గణదేవత ఆలయంలో కలుసుకుంటారు. ప్రార్థనలు మన్నించి, ఆపదలలో ఆదుకొనే దేవతగా కొలాములు ఆయక గణదేవతను భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. ఈ దేవాలయాల సంరక్షణ ఆ సమూహంలోని పూజారి బాధ్యత. దేవతల కోపాలు చల్లార్చడంలో, జరగబోయేది ముందుగా చెప్పడంలో కొలాములు ఆరితేరిన వారని గోండ్లు నమ్ముతారు. అందుకే తమ పండుగలు, కృతువులు, కొండదేవత, అడవిదేవత పూజలు జరిపించే బాధ్యతను కొలాములకే అప్పజెప్పుతారు. ఈ కారణంగానే కొలాము తెగను గోండులు "పూజారి" అని వ్యవహరిస్తారు.
కొలామీ భాష
కొలాములు మాట్లాడే కొలామీ భాష, మధ్య ద్రవిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన భాష. ఈ భాషకు ప్రస్తుతానికి లిపి లేదు. కొలామీ భాషను ఒక ప్రత్యేక ద్రవిడ భాషగా తొలుత భాషావేత్త జి.ఏ.గ్రియర్‌సన్ గుర్తించాడు. మధ్య ద్రవిడ భాషగా కొలామీ, గదబ, నాయికీ, పర్జీ భాషలకు దగ్గరగా ఉంటుంది. కొలామీ భాషలో నాలుగవ వంతు పదాలు మరాఠీ నుండి అరువు తెచ్చుకున్నప్పటికీ, ఈ భాషకు తెలుగు, కన్నడ భాషలతో సారూప్యత ఉంది. కొన్ని విషయాలలో ఇది తెలుగును, మరికొన్ని విధాలుగా కన్నడను పోలి ఉంటుంది. గ్రియర్‌సన్, మండావ్‌కర్ వంటి భాషావేత్తలు కొలామీ భాష కన్నడ, తెలుగు భాషలకు ఉమ్మడి మాతృక అయిఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఈ భాషకు ముఖ్యంగా మూడు మాండలికాలు ఉన్నాయి. అవి అదిలాబాదు, నాయిక్రీ, వార్ధా మాండలికాలు. కొలామీ భాష యునెస్కో ప్రకటించిన అంతరించిపోతున్న భాషల్లో ఒకటి. కొలామీ మాతృభాషగా మాట్లాడే వారి సంఖ్య క్రమంగా క్షీణిస్తుంది. నాగరికత వ్యాప్తి వలన కొలామీలు హెచ్చుసంఖ్యలో మరాఠీ, తెలుగు భాషలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
కొలామీ భాషపై పరిశోధన చేసి పగిడి సేతుమాధవరావు 1950లో కొలామీ భాష యొక్క వ్యాకరణాన్ని ప్రచురించాడు. ఆ తరువాత 1950-51లలో ఆక్స్‌ఫర్డుకు చెందిన ఆచార్యుడు టి.బర్రో, ఆంత్రొపాలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియాకి చెందిన సిద్ధిభూషన్ భట్టాచార్యలు అనేక గ్రామాలలో కొలామీ భాషా పదాలను సేకరించారు ఎమెనూ 1937-38లో వార్ధాకు 19 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న మండ్వా గ్రామంలో ఈ భాషకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించాడు. అందుకే ఆయన సేకరించిన మాండలికానికి వార్ధా మాండలికం అని పేరుబడింది. ఎమెనూ వార్ధా మాండలికంతో పాటు సేతుమాధవరావు సేకరించిన అదిలాబాదు మాండలికం యొక్క వివరాలతో పాటు, బర్రో, భట్టాచార్యలు సేకరించిన సమాచారం ఆధారంగా కిన్వట్, పంఢర్‌కవ్రా మాండలికాల సమాచారాన్ని పొందుపరచాడు. ముర్రే ఎమెనూ 1955లో కొలామీ - ఏ ద్రవిడియన్ లాంగ్వేజ్ అనే పుస్తకంగా ప్రచురించాడు.
మూలాలు
వర్గం:కులాలు వర్గం:గిరిజనులు
భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు
పదవి
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలో ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు (సిఇఎ) ఆర్థిక విషయాలపై ప్రభుత్వానికి సలహా ఇచ్చే వ్యక్తి. ప్రతి సంవత్సరం కేంద్ర ప్రభుత్వ బడ్జెట్ సమర్పణకు ఒక రోజు ముందు పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టే ఎకనామిక్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియాను తయారు చేయడం ఇతని ప్రధాన పాత్ర, ఆర్థిక వ్యవహారాల విభాగం  ఆర్థిక విభాగానికి అధిపతిగా ఉంటాడు. .ఎకనామిక్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా అనేది ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ  వార్షిక పత్రం. ప్రాథమికంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆర్థిక నివేదికకు సంభందించినది.
భాద్యతలు
ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు ఆర్థిక, వాణిజ్యం, వాణిజ్యం, ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన విషయాలపై భారత ప్రభుత్వానికి సలహా ఇచ్చే బాధ్యత. ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు  నిర్ణయాలు కేవలం సిఫార్సు మాత్రమే, వాటిపై   ప్రభుత్వంపై కట్టుబడి ఉండవు. ఈ పదవి రాజ్యాంగబద్ధమైనది లేదా చట్టబద్ధమైనది కాదు.
ప్రధాన ఆర్ధిక సలహాదారులు
భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన ఆర్ధిక సలహాదారులు 1956 సంవత్సరం నుంచి 2022 సంవత్సరం వరకు.
మూలాలు
వర్గం:భారత ఆర్థికవేత్తలు వర్గం:భారత అధికార పదవులు వర్గం:ఆర్ధిక వ్యవస్థ
అమరన్ ఇన్ ది సిటీ చాప్టర్‌-1
అమరన్‌ ఇన్‌ ది సిటీ చాప్టర్‌-1 2021లో రూపొందుతున్న తెలుగు సినిమా. జెమినీ స్టూడియో సమర్పణలో ఎస్‌వీఆర్‌ ప్రొడక్షన్స్ బైనార్ పై ఎస్ వీ ఆర్ నిర్మిస్తున్న ఈ సినిమాకు ఎస్‌.బలవీర్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. ఆది, అవికా గోర్, ఆదిత్య ఓం, కృష్ణుడు, మ‌నోజ్ నంద‌న్‌, పవిత్ర లోకేష్, వీరశంకర్, అయన్, శృతి, రోషన్, మధుమణి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
చిత్ర నిర్మాణం
ఈ సినిమా షూటింగ్ 24 ఏప్రిల్ 2021న ప్రారంభమైంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా
గానమూర్తి రాగం
గానమూర్తి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో 3వ మేళకర్త రాగము.
రాగ లక్షణాలు
ఈ రాగం లోని స్వరాలు శుద్ధ రిషభం, శుద్ధ గంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, కాకలి నిషాధం. ఇది 39 మేళకర్త ఝాలవరాళి రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానము.
ఉదాహరణలు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు గానమూర్తి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.
జన్య రాగాలు
గానమూర్తి రాగానికి కొన్ని జన్య రాగాలు ఉన్నవి.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం.ఇది ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం. కాల్సియం, ఫ్లోరిన్ పరమాణువుల సమ్మేళనం వలన కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ సంయోగ పదార్థం ఏర్పడినది. కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయనానిక ఫార్ములా CaF2. అనగా ఒక అణువు కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ లో ఒకపరమాణువు కాల్సియం, రెండు ఫ్లోరిన్ పరమాణువులు బంధంఏర్పరచుకొని ఉండును.కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయనం, ఫ్లోరైట్ (ఫ్లోర్ స్పర్ (fluorspar) అనికూడాపిలుస్తారు) ఖనిజరుపంలో లభిస్తుంది. ఫ్లోరైట్ ఖనిజం, దానిలోని మలినాల కారణంగా ముదురు రంగుకల్గి ఉండును.
భౌతిక స్థితి
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తెల్లని స్పటిక నిర్మాణ రసాయన పదార్థం.ఏకస్పటిక నిర్మాణ కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రంగులేని ఘనపదార్థం. బహుస్పటికయుత కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తెల్లగా కనపడును. కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ అణుభారం78.07 గ్రాములు/మోల్−1. ఘనాకృతి స్పటిక అణుసౌష్టవాన్ని పొందియున్నది.
ద్రవీభవన స్థానం
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయన పదార్థం ద్రవీభవన స్థానం 1,418 °C (2,584 °F; 1,691K)
బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయన పదార్థం బాష్పీభవన స్థానం 2,533 °C (4,591 °F; 2,806K)
ద్రావణీయత
నీటిలో కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ అత్యల్ప ప్రమాణంలో కరుగును. 18 °C వద్ద 100 మీ.లీ, ల నీటిలో 0.0015 గ్రాములు. 20 °C వద్ద 0.0016 గ్రాములు కరుగును.అసిటోన్ లో కరుగదు.ఆమ్లాలలో కొద్దిగా కరుగును.
వక్రీభవన గుణకం
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ వక్రీభవన సూచిక 1.4338
సహజ వనరుగా లభ్యత
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ను కలిగిన ఖనిజం ఫ్లోరైట్ అధికమొత్తంలో, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తృతంగా లభిస్యున్నది.ముఖ్యంగా ఫ్లోరైట్ ఖనిజాన్ని హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైట్ కు పూర్వగామి (precursor).
ఉత్పత్తి
అత్యంతశుద్ధత కల్గిన కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ను కాల్షియం కార్బోనేట్ రసాయనాన్ని హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లోంతో రసాయన చర్యకు లోను కావించి ఉత్పత్తి కావింతురు.
ఉపయోగాలు
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ను కిటికిల అద్దాలు, కటకాలువంటి దృశ్యసంబంధిత పరికరాల, వస్తువుల నిర్మాణంలో, తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.ఈ రసాయనాన్ని థెర్మల్ఇమేజింగ్ సిస్టం, స్పెక్ట్రోస్కోపి,, ఎక్సైమిర్ లేసర్ లలో ఉపయోగిస్తారు. కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తక్కువ వక్రీభావన గుణకం కల్గి ఉన్నందున దీనితో చేయు వాటికి అంటిరిఫ్లేక్సన్ కోటింగ్ అవసరం లేదు.
భద్రత
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ప్రమాద/అపాయ రహిత రసాయన పదార్థంగావర్గీకరణచేసారు.అయినప్పటికీ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య వలన విషపూరిత హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. NIOSH అనుమతించినప్రమాణం ప్రకారం లోపలి పిల్చుగాలిలోని, కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయన ఆవిరుల మోతాదు 2.5 మీ.గ్రా/మీ3 దాటరాదు
మూలాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు వర్గం:కాల్షియం సమ్మేళనాలు వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
డ్రాగన్ బాల్ జి
డ్రాగన్ బాల్ జి, జపనీస్ ఏనిమి, మాంగా సిరీస్. దీనిని టోయ్ యానిమేషన్ అనే కంపెనీ తయారు చేస్తుంది. ఇది డ్రాగన్ బాల్ కు తరువాయి భాగము. ఇది డ్రాగన్ బాల్ మాంగాలోని 519 అధ్యాయాల్లోని చివరి 325తో ఏర్పడిన కథే అయినా కొన్ని మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. డ్రాగన్ బాల్ మాంగాను అకైరా టొరియామ రచించారు. డ్రాగన్ బాల్ జి మొట్టమొదటిసారి  1989 ఏప్రిల్ 26 నుంచి  1996 జనవరి 31 వరకు ఫుజి టీ.వి.లో ప్రదర్శించబడింది. తరువాత అవి కార్టూన్ నెట్వర్క్ (ఇండియా)లో హిందీ, తెలుగు, తమిళంలో 2000వ నంవత్సరం నుండి ప్రదర్శింపబడుతున్నవి.
డ్రాగన్ బాల్ జి గోకు అతని సహచరులతో కలిసి, భూమి, విశ్వాన్ని ఆండ్రోయిడ్స్, ఇతర జీవులు: ఫ్రీజా, సెల్, మాజిన్ బూ వంటి వారి నుండి రక్షిస్తుంటారు. అయితే అసలు డ్రాగన్ బాల్ అనిమే గోకు బాల్యం నుండి యవ్వనాన్ని చిత్రీకరిస్తే, డ్రాగన్ బాల్ జి మాత్రం తన పిల్లలు, గోహాన్, గోటన్, తన ప్రత్యర్థులు పికలో and వెజిటాలతో కలిసి శత్రువులతో పోరాడటాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది.
డ్రాగన్ బాల్ జి అమెరికాలో బాగా ప్రజాదరణ పొందడం వలన, విజ్ మీడియా మాంగా అధ్యాయాలను అక్కడ విడుదల చేసింది. డ్రాగన్ బాల్ జి సంపాదించిన అశేష ప్రజాదరణ వలన డ్రాగన్ బాల్ విశ్వంలోని చాలా విషయాన్ని విడుదల చేసారు: వాటిలో 17 సినిమాలు, 148 వీడియో గేమ్స్ ఉన్నవి, వాటిలో చాలా జపాన్ లో మాత్రమే విడుదల అయ్యాయి. డ్రాగన్ బాల్ జి ఒక సాంస్కృతిక గుర్తుగా మిగిలింది. దానిలో ఎన్నో మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి, వాటిలో భాగమే డ్రాగన్ బాల్ కై.' డ్రాగన్ బాల్ జికి రెండు సీక్వెల్ సిరీస్ ఉన్నవి అవి; డ్రాగన్ బాల్ జిటి (1996-1997), డ్రాగన్ బాల్ సూపర్'' (2015-2018).
కథా సారాంశం
డ్రాగన్ బాల్ జి కథ డ్రాగన్ బాల్ ఎనిమి ముగింపు తర్వాత ఐదు సంవత్సరాలకు చోటు చేసుకుంటుంది. గోకు తండ్రి అవుతాడు, తన కుమారుడు పేరు గోహాన్. రాడిట్జ్ అనే ఒక మానవరూప గ్రహాంతరవాసి భూమి మీదకు వచ్చి గోకుని కనిపెడతాడు. అతను గోకు తన సుదీర్ఘకాలములో కోల్పోయిన తమ్ముడిగా, వారు దాదాపు అంతరించిపోయిన గ్రహాంతరజాతి అయిన సెయన్స్. సెయన్స్ గోకును భూమిని ఆక్రమించడానికి పంపారని, తన అసలు పేరు "కాకరాట్" అని, చిన్నప్పుడు మెదడుకు తగిలిన గాయం వలన గతాన్ని మరిచిపొయాడని వివరిస్తాడు. రాడిట్జ్ కు సహాయం చేసి మిషన్ కొనసాగించడానికి గోకు నిరాకరిస్తాడు, అందువలన రాడిట్జ్ గోహాన్ ను అపహరిస్తాడు. గోకు తన మాజీ శత్రువు అయిన పికలో కలిసి రాడిట్జ్ ను ఓడించే  క్రమంలో గోకు తన ప్రాణాలు కోల్పోతాడు.. మరణానంతరం, గోకు కింగ్ కై వద్ద శిక్షణ పొందుతాడు, తరువాత డ్రాగన్ బాల్స్ సాయంతో ఒక సంవత్సరం తరువాత రాడిట్జ్ యొక్క స్నేహితులు అయిన నప్పా, సెయన్స్ కు రారాజు అయిన వెజిట నుండి భూమిని కాపాడడానికి గోకును బ్రతికిస్తారు. యుద్ధసమయంలో పికలోతో పాటు, గోకు యొక్క మిత్రులు అయిన యాంఛా, టిఎన్ షింహా, చాఒట్సు చనిపోతారు, పికలో మరణం వలన డ్రాగన్ బాల్స్ పనికిరాకుండా పోతాయి. గోకు ఆలస్యంగా యుద్ధరంగంలోకి వచ్చినా తన కొత్త శక్తులతో పడిపోయిన తన స్నేహితులను కాపాడి నప్పాను ఓడిస్తాడు, వెజిటతో భీకరంగా పోరాడి గెలుస్తారు, కానీ వెజిటను ప్రాణాలతో భూమి నుండి పారిపోనిస్తారు. యుద్ధ సమయంలో, వెజిట అసలైన డ్రాగన్ బాల్స్ పికలో యొక్క గ్రహం అయిన నామిక్ లో ఉన్నయి అని చెప్పడం క్రిల్లిన్ వింటాడు. అయితే గోకు గాయాలకు చికిత్స పొందుతూ ఆసుపత్రిలో ఉండగా, గోహాన్, క్రిల్లిన్, గోకు యొక్క స్నేహితురాలు బుల్మ నామిక్ గ్రహానికి బయలుదేరుతారు. అయితే, మధ్యమార్గంలో వెజిట యొక్క పైఅధికారి, గెలాక్సీ లోనే ఎంతో క్రూరుడయిన లార్డ్ ఫ్రీజ డ్రాగన్ బాల్స్ తో అమరత్వం పొందడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడని తెలుస్తుంది. తనకు పూర్తిగా నయం అయ్యాక వెజిట నామిక్ కు వస్తాడు. ఫ్రీజ యొక్క అనుచరులతో యుద్ధం చేస్తాడు. చివరకు గోహాన్, క్రిల్లిన్ తో కలిసి గిన్యు ఫోర్స్ తో పోరాడుతాడు. చివరకు పికలోని బ్రతికించి, నామిక్ కు రప్పిస్తారు, వెజిటను ఫ్రీజ చంపేస్తాడు. తర్వాత గోకు వచ్చి భయంకరమైన యుద్ధంలో ఫ్రీజని ఓడించడానికి సూపర్ సెయన్ గా మారుతాడు.
తరువాతి సంవత్సరం భూమికి చేరుకున్న గోకును చూడడానికి భవిష్యత్తు నుండి ట్రంక్స్ (బుల్మ, వెజిట యొక్క పుత్రుడు)  వచ్చి, ఆండ్రాయిడ్స్ గురించి హెచ్చరిస్తాడు. ఎన్నో యుద్ధాల తరువాత ఆ రెండు ఆండ్రాయిడ్స్ ను శోషించి సెల్ పర్ఫెక్ట్ సెల్ గా మారుతాడు. అతనితో జరిగిన యుద్ధంలో గోకు ప్రాణత్యాగం చేస్తాడు. ఆ సమయములో గోహాన్ సూపర్ సెయన్ లో రెండో స్థాయికి చేరుకుని సెల్ ని ఓడిస్తాడు. ఏడు సంవత్సరములు తరువాత, గోకును ఒక్కరోజుకు మరణానంతరం భూమి మీదకు పంపినప్పుడు అతను తన రెండవ కొడుకు అయిన గోటన్ ను కలుస్తాడు. ఆ సమయములో గోకు అతని స్నేహితులు సృష్టికర్త దేవుడు అయిన సుప్రీం ఖాయ్ తో కలిసి మాజిన్ బూతో యుద్ధం చేస్తారు. అనేక యుద్ధముల తరువాత, భూమి విధ్వంసం అవుతుంది మళ్ళీ దానిని సృష్టిస్తారు. గోకు సుప్రీం ఖాయ్ యొక్క గ్రహంపై భూమి మీద ఉన్న వారి అందరి శక్తితో స్పిరిట్ బాంబ్ ను తయారు చేసి, దానితో బూని చంపుతారు.
సూచనలు
వర్గం:టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు
సి. ఎస్. రంగరాజన్
thumb|265x265px|చిలుకూరు బాలాజీ ఆలయం thumb|చిలుకూరు తిరుగుబాటు '''సి. ఎస్. రంగరాజన్''' చిలుకూరు బాలాజీ ఆలయ అర్చకుడు. వృత్తి రీత్యా బయో మెడికల్ ఇంజనీరు అయిన రంగరాజన్ సాంప్రదాయబద్ధంగా వస్తున్న చిలుకూరు బాలాజీ ఆలయ అర్చక బాధ్యతలను స్వీకరించడం కోసం ఆ వృత్తిని వదిలి పెట్టాడు. ఈయన ఒక దళిత భక్తుని భుజాలపై ఎక్కించుకుని ఆలయ ప్రవేశం చేయించి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందాడు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
రంగరాజన్ తండ్రి చిలుకూరు బాలాజీ సాంప్రదాయ అర్చకులైన సౌందరరాజన్. సౌందరరాజన్ తన అర్చక సాంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూనే ఉన్నత విద్యనభ్యసించాడు. కామర్స్ లెక్చరర్ గా చేసి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్ స్థాయికి ఎదిగాడు. ముగ్గురు మగపిల్లల్లో రంగరాజన్ రెండో వాడు. క్రైస్తవ మిషనరీ పాఠశాలలో చదివాడు. ఈయనకు చిన్నప్పటి నుంచి వైద్యరంగం మీద ఆసక్తి ఉండేది. కానీ లెక్కల్లో మంచి మార్కులు వచ్చేవి. రెండింటి కలయికగా ఉంటుందని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో బయోమెడికల్ ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేశాడు. ఆఖరి సంవత్సరంలో ఉండగానే సహాధ్యాయి నరేంద్ర తో కలిసి తక్కువ ఖర్చుతో పని చేసే సిరంజీ ఇన్ఫ్యూషన్ పంప్ ని కనిపెట్టాడు.