cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ప్రపంచ జల దినోత్సవం
ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం ఐరాస జరిపే వార్షిక దినోత్సవం. దీన్ని ఏటా మార్చి 22 న జరుపుతారు. ఇది మంచినీటి ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. మంచినీటి వనరుల స్థిరమైన నిర్వహణ గురించి చెప్పేందుకు ఈ రోజును ఉపయోగిస్తారు. 1992 బ్రెజిల్ లోని రియో డి జనీరోలో పర్యావరణం, అభివృద్ధిపై ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటు చేసిన సమావేశం (UNCED) ఎజెండా 21లో ఈ దినోత్సవాన్ని మొదట ప్రతిపాదించారు. తొలి ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం 1993లో జరిగింది.
ఆ రోజు ఇతివృత్తంగా పరిశుభ్రమైన నీరు, పారిశుధ్యం, పరిశుభ్రత లకు సంబంధించిన అంశాలపై దృష్టి పెడుతుంది. ఇది సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్‌లోని ఆరవ లక్ష్యానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం సందర్భంగా ఐరాస ప్రపంచ నీటి అభివృద్ధి నివేదిక (WWDR) విడుదల అవుతుంది.
యుఎన్-వాటర్ ప్రపంచ జల దినోత్సవానికి కన్వీనరు. ప్రతి సంవత్సరం, ఆ రోజునటి థీమ్‌గురించి దానిపట్ల ఆసక్తి ఉన్న ఐరాస సంస్థలతో సంప్రదిస్తుంది. 2020 యొక్క థీమ్ "నీరు, వాతావరణ మార్పు". ఈ రెండు సమస్యల మధ్య విడదీయరాని అనుసంధానం ఎలా ఉందో పరిశీలిస్తుంది. COVID-19 మహమ్మారి కారణంగా, 2020 ప్రచారంలో చేతులు కడుక్కోవడం గురించి, పరిశుభ్రత గురించి సందేశాలను ఇచ్చి ప్రోత్సహించింది. ప్రచారానికి మద్దతు ఇస్తూ సురక్షితంగా ఉండటానికి మార్గదర్శకత్వం ఇచ్చింది.
2019 నాటి థీమ్ "ఎవరినీ వెనకబడ నివ్వం". 2014 నుండి 2018 సంవత్సరాలకు ఇతివృత్తాలు "నీరు, శక్తి", "నీరు, సుస్థిర అభివృద్ధి" , "నీరు, ఉద్యోగాలు", "నీటిని ఎందుకు వృథా చేస్తారు?",  "నీటొ కోసం ప్రకృతి"
ప్రపంచ జల దినోత్సవాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ రకాల కార్యక్రమాలతో జరుపుకుంటారు. ఇవి నాటకం గాని, మ్యూజికల్, లేదా ప్రకృతిలో లాబీయింగ్ గానీ కావచ్చు. ఆ రోజున నీటి ప్రాజెక్టుల కోసం డబ్బును సేకరించే ప్రచారాలను కూడా చేపట్టవచ్చు.
చరిత్ర
మార్చి 22న ప్రపంచమంతా ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం  దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు. నీటిని సంరక్షించడం ప్రాముఖ్యత గురించి సమాజములో  అవగాహనను పెంచడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ 1993 లో ఈ రోజుగా ప్రకటించింది. 1992 సంవత్సరంలో రియో డి జనీరోలో జరిగిన " యునైటెడ్ నేషన్స్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ ఎన్విరాన్మెంట్ అండ్ డెవలప్మెంట్ " షెడ్యూల్ 21 లో మొదటిసారిగా దీనిని అధికారికంగా ప్రతిపాదన చేయడం జరిగింది.
సామాజిక ఆర్థిక వృద్ధి ఎక్కువగా నీటిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. త్రాగునీరు మానవ ఆరోగ్యానికి ,శ్రేయస్సుకు చాలా అవసరం, పోషకాహారం, గాలి, మానవ జాతికి ప్రాథమిక జీవనోపాధిని అందిస్తుంది, ఇవి లేకుండా మనిషి జీవించడం అసాధ్యం. మంచినీటి విషయానికి వస్తే, గ్రహం మొత్తం వైశాల్యంలో కొద్ది భాగం మాత్రమే మానవ ఉపయోగానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.
అవలోకనం
అత్యంత విలువైన వనరులలో నీరు ఒకటి. బాధ్యతాయుతమైన నీటి వినియోగాన్ని, ప్రతి ఒక్కరికీ సురక్షితమైన నీటి అందుబాటును ప్రోత్సహించడానికి ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 22 న ప్రపంచ నీటి దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.
ప్రతిరోజూ, ప్రజలు తాగు, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, వినోదం, పరిశుభ్రత, పారిశుధ్యం, ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం నీటిని ఉపయోగిస్తారు. నీటి వనరులు అమూల్యమైనవి, పరిమితమైనవి. అధిక  ఉష్ణోగ్రతలు, వాతావరణ మార్పిడులు, ఇతర సహజ,మానవ నిర్మిత ఒత్తిళ్లు మన నీటి పరిమాణం, నాణ్యతను ప్రభావితం చేస్తాయి.
సురక్షితమైన నీరు, తగినంత పారిశుధ్యం, పరిశుభ్రత వనరులకు ప్రపంచములో వచ్చే వివిధరకాల అంటువ్యాదుల నుండి కాపాడాడుకోవడం వల్ల ప్రజలలో  అనారోగ్యం, మరణాన్ని తగ్గిస్తుంది. మెరుగైన ఆరోగ్యం, పేదరిక తగ్గింపు, సామాజిక-ఆర్థిక అభివృద్ధికి దారితీస్తుంది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి సురక్షితమైన నీటికి సార్వత్రిక ప్రాప్యత  తక్షణ అవసరాన్ని ప్రపంచ ప్రజలకు మరింత తెలిపింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, 2.2 బిలియన్ల మందికి సురక్షితమైన తాగునీరు లేదు, 3.6 బిలియన్ల మందికి సురక్షితమైన పారిశుద్ధ్య సేవలు లేవు, 2.3 బిలియన్ల మందికి ఇంట్లో సబ్బు, నీటితో చేతులు కడుక్కునే సదుపాయం అందుబాటులో లేదు.
టైఫాయిడ్ జ్వరం, కలరా వంటి అనేక డయేరియా వ్యాధులు రావడానికి కలుషిత నీటి   పారిశుధ్యం ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. యునైటెడ్ స్టేట్స్లో తక్కువగా  ఉన్నప్పటికీ, టైఫాయిడ్, కలరా వ్యాప్తి ఇతర దేశాలలో  సంభవిస్తూనే ఉంది. ఈ వ్యాధులు కలిసి లక్షలాది మందిని అనారోగ్యానికి చేయటం, ఫలితంగా ప్రతి సంవత్సరం 257,400 మంది మరణిస్తున్నారని అంచనా.
అతిసార వ్యాధులను నివారించడానికి నీటి వనరులను రక్షించడం, మానవ వ్యర్థాల నీరు, పర్యావరణం నుండి దూరంగా ఉంచడానికి నూతన  వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం,నిర్వహించడం అత్యవసరం. క్రమం తప్పకుండా చేతులు కడుక్కోవడం ,సూక్ష్మక్రిములు వ్యాప్తి చెందకుండా నిరోధించడానికి  ముఖ్యమైన చర్యలలో ఒకటి. అనేక ఇతర డయేరియా వ్యాధులకు ముఖ్యమైన చికిత్స అయిన నోటి రీహైడ్రేషన్ థెరపీ (ఒఆర్టి) లో సురక్షితమైన నీరు కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగం.
ఇజ్రాయెల్ నమూనా
నీటి ఎద్దడి సమస్యను పరిష్కరించే  దేశాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా లేవు. అయితే 70 ఏళ్ల క్రితం పుట్టిన ఇజ్రాయెల్ 60 శాతం ఎడారితో ఏర్పడి నీటి వనరుల కొరతతో సతమతమవుతోంది. ఒకప్పుడు సొంత నీటి అవసరాలను తీర్చుకోవడం కష్టంగా ఉన్న ఈ దేశం ఇప్పుడు నీటి నిర్వహణలో విజయవంతమైన ఇజ్రాయెల్  సాధించింది. ఇజ్రాయెల్ లో దాదాపు 80 శాతం మురుగునీటిని రీసైకిల్ చేసి పునర్వినియోగం చేస్తున్నారు. ఇజ్రాయిల్ 60 శాతం ఎడారిగా ఉన్నప్పటికీ, శాశ్వత నీటి వనరులు లేనప్పటికీ,  ఆ దేశం  నీటి సంక్షోభాన్ని అధిగమించింది, 150 కి పైగా దేశాలు ఇప్పుడు నీటి నిర్వహణ రంగాలలో ఇజ్రాయిల్ ను ఒక నమూనాగా చేసుకొని వారి దేశాలలో నీటి సమస్యనుంచి  శాశ్వత విముక్తికి ప్రణాళికలను చేసుకుంటున్నాయి.
భారతదేశం
భారత ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలోని జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ 2019 లో జల్ శక్తి అభియాన్ ప్రారంభించింది. క్షేత్రస్థాయిలో నీటి సంరక్షణను ప్రోత్సహించడానికి ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, ఉద్దేశించినది. దీనిని 2019 జూలై 1 నుంచి 2019 సెప్టెంబర్ 30 వరకు, అక్టోబర్ 1, 2019 నుంచి నవంబర్ 30, 2019 వరకు రెండు దశల్లో ఈ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించారు. నీటి సంరక్షణ, వర్షపునీటి సంరక్షణ నిర్మాణాల నిర్మాణం, నిర్వహణ, వివిధ సంప్రదాయ జలవనరుల చెరువుల పునరుద్ధరణ, బోరుబావుల పునర్వినియోగం, రీచార్జి, వాటర్ షెడ్ అభివృద్ధి, ముమ్మర అడవుల పెంపకంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.
భారతదేశంలో నీటి సంరక్షణ పద్ధతులను అవలంబించకపోతే, రాబోయే కొన్నేళ్లలో బెంగళూరు, ఢిల్లీ, హైదరాబాద్ సహా మరో 20 నగరాల్లో భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోతాయని నీతి ఆయోగ్ నివేదిక తెలిపింది. ఈ విపత్కర పరిస్థితిని నివారించడానికి ఏకైక పరిష్కారం, నీటి సంరక్షణ ఉన్న అన్ని పద్ధతులను అవలంబించడం,  గృహముల నుంచి  అడవుల వరకు మానవులు నీటి సంరక్షణ   చేయడానికి ప్రతి ఒక్కరు  వ్యక్తిగత స్థాయిలో  చేసి నీటి సంక్షోభం నుంచి నివారణే దీనికి మార్గం.
మూలాలు
వర్గం:దినోత్సవాలు వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
పర్వతనేని ఉపేంద్ర
పర్వతనేని ఉపేంద్ర (సెప్టెంబర్ 27, 1936 - నవంబర్ 17, 2009) మాజీ పార్లమెంటు సభ్యులు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి.
జననం
ఇతను తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని పోతునూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎ. పట్టాను పొందాడు. రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖలో కలకత్తాలో జాయింట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేశాడు. జనతా పార్టీ లోని మధుదండావతే రైల్వే మంత్రిగా ఉన్నసమయంలో 1977-79లో స్పెషల్ అసిస్టెంట్ గా పేరుపొందాడు.
తెలుగు దేశం పార్టీ స్థాపించిన తొలి రోజుల్లో కార్యదర్శిగా పార్టీ రూపురేఖలు తీర్చి దిద్దడంలో నందమూరి తారక రామారావుకు సహకరించి మంచి పేరు సంపాదించాడు. 1984 నుండి 1990 ల మధ్య రాజ్యసభ సభ్యుడిగా తెలుగు దేశం పార్టీ నాయకులుగా వ్యవహరించాడు. 1989లో జనతాదళ్ ప్రభుత్వ నేతృత్వంలో విశ్వనాధ ప్రతాప్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో ఇతను కేంద్ర సమాచార ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖను చేపట్టి (1989 - 1990) సమర్ధవంతంగా నిర్వహించాడు. ఆ కాలంలో ప్రసార భారతి బిల్లు ప్రవేశ పట్టడంలోకీలక పాత్ర వహించాడు. 1990లో తిరిగి రాజ్యసభ సభ్యులయ్యారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 1996, 1998లలో విజయవాడ లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి 11వ, 12వ లోకసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 2009 ఎన్నికల ముందు ఇతను ప్రజా రాజ్యం పార్టీలో చేరాడు. తన రాజకీయ అనుభవాల గురించి ఇతను "గతం స్వగతం" అనే పుస్తకాన్ని రచించాడు.
మరణం
ఇతను 2009, నవంబర్ 17 తేదీన పరమపదించాడు. ఇతనికి ముగ్గురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె. ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు లగడపాటి రాజగోపాల్ ఇతని అల్లుడు.
మూలాలు
వర్గం:1936 జననాలు వర్గం:2009 మరణాలు వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
నన్నపునేని నరేందర్
నన్నపునేని నరేందర్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున వరంగల్(తూర్పు) శాసనసభ నియోజకవర్గ శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు. ఈయన 2016 మార్చి 15 నుంచి 2018 డిసెంబర్ 24 వరకు వరంగల్ మహానగర పాలక సంస్థ (జీడబ్ల్యూఎంసీ) మేయర్‌ గా పనిచేశాడు.
జననం
నరేందర్ 1972, ఆగస్టు 5న నర్సింహమూర్తి - కాంతమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ లో జన్మించాడు. ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదివాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
నరేందర్ కు మెహర్ వాణితో వివాహం జరిగింది. వారికి ఇద్దరు కుమారులు (లోకేష్‌ పటేల్, మనుప్రీత్ పటేల్) ఉన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా ఉద్యమకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
భబాతోష్ దత్తా
భబాతోష్ దత్తా ( 1911 ఫిబ్రవరి 21 – 1997 జనవరి 11) ఒక భారతీయ ఆర్థికవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, కవి. ఈయన పద్మవిభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈయన 1911, ఫిబ్రవరి 21 న హేమేంద్ర కిషోర్ దత్తా, జోగ్మయ దత్తా దంపతులకు బీహార్ రాష్ట్రంలోని పాట్నాలో  జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి పాట్నాలోని బీహార్ నేషనల్ కాలేజీలో రసాయన శాస్త్రం ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు. ఈయన తన ప్రాథమిక విద్యను ఖుల్నా జిల్లాలోని దౌలత్‌పూర్, మైమెన్‌సింగ్‌లో (ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం బంగ్లాదేశ్లో ఉంది) పూర్తిచేసాడు. ఈయన తన పాఠశాల విద్యలో తోటి విద్యార్థి బుద్ధదేబ్ బోస్‌తో కలిసి పాఠశాల పత్రికను సవరించాడు. ఈయన తన బి.ఎ. (హన్స్.) ఎకనామిక్స్ అండ్ పొలిటికల్ సైన్స్, ఎమ్.ఎ. ఎకనామిక్స్ ను  కోల్‌కతా లోని ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో పూర్తిచేసాడు.
కెరీర్
ఈయన చిట్టగాంగ్ కళాశాల, బుర్ద్వాన్ రాజ్ కాలేజీ, ఇస్లామియా కళాశాలలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు. 1948 లో లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ లో తన డాక్టరల్ కోసం ఇంగ్లాడ్ వెళ్ళాడు. ఈయన చేసిన పరిశోధన కలకత్తాలో ది ఎకనామిక్స్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియలైజేషన్ (1952) లో ప్రచురించబడింది. 1952 లో ఇంగ్లాండ్ నుంచి తిరిగి వచ్చిన తరువాత కోల్‌కతాలోని ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో చేరాడు. ఈయన దక్షిణ ఆసియా విభాగానికి చీఫ్ గా ఐ. ఎమ్. ఎఫ్ లో పనిచేశాడు. 1956 లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరాడు. ఈయన 1962 లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు డిపార్ట్మెంట్ హెడ్ గా పనిచేస్తూనే ఉన్నాడు. పదవీ విరమణ తరువాత కళాశాలలో ఎమెరిటస్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత రాష్ట్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖలో పబ్లిక్ ఇన్స్ట్రక్షన్ డైరెక్టర్, జనరల్ ఎడ్యుకేషన్ విభాగంలో పనిచేశాడు. ఈయన 1965 లో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వ విద్యా కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. ఈయన 1964 లో ఏర్పడిన ఫోర్త్ ఫైనాన్స్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియాలో సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నాడు. ఈయన కోల్‌కతాలోని పస్చింబంగా బంగ్లా అకాడమీ యొక్క మొదటి వర్కింగ్ కమిటీలో సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నాడు.
పురస్కారాలు
ఈయనకు 1990లో భారత ప్రభుత్వం రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మవిభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఈయన 1939లో అమలా బసును వివాహం చేసుకున్నాడు. కానీ ఈమె 1989లో మరణించింది.
మరణం
ఈయన 1997, జనవరి 11 న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1911 జననాలు వర్గం:1997 మరణాలు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
సంయుక్తబీజం
సంయుక్తబీజం (Zygote, జైగోట్) అనేది ఫలదీకరణ కణం, ఇది కొత్త జంతువు లేదా మొక్కగా పెరుగుతుంది. ఆడ అండాన్ని మగ స్పెర్మ్ సెల్ చేరినప్పుడు, ఏర్పడిన ఫలిత కణాన్ని 'జైగోట్' అంటారు. అప్పుడు జైగోట్ అంతకుఅంత అవుతూ, పిండంగా ఏర్పడుతుంది. అలా రెండు సంయోగకణముల (గామేట్ల) యూనియన్ నుండి ఒక జైగోట్ ఏర్పడుతుంది, ఇది మానవ జీవి యొక్క అభివృద్ధిలో మొదటి దశ. రెండు హాప్లోయిడ్ కణాలైన అండం, స్పెర్మ్ కణాల మధ్య ఫలదీకరణం ద్వారా జైగోట్స్ ఉత్పత్తి అవుతాయి, ఇవి డిప్లాయిడ్ కణాన్ని తయారు చేస్తాయి. డిప్లాయిడ్ కణాలలో తల్లిదండ్రుల క్రోమోజోములు, DNA రెండింటి యొక్క పోలికలు ఉంటాయి. గర్భధారణ సమయంలో ఇది పూర్తిగా ఏర్పడిన మానవుడిని సృష్టించడానికి అవసరమైన అన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని జంతువులు జైగోట్‌ను పూర్తిస్థాయిలో పెరిగే వరకు తమ శరీరంలో ఉంచుకుంటాయి. జైగోట్ ఏర్పడటానికి, శిశువు పుట్టడానికి మధ్య ఉన్న సమయాన్ని గర్భం అంటారు. ఇతర జంతువులు తమ శరీరంలో జైగోట్‌ను ఉంచవు, కానీ గుడ్డు పెడతాయి. గుడ్డు సిద్ధంగా ఉన్నంత వరకు జైగోట్ పెరుగుతుంది, అది పొదగబడి పిల్ల పుడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:పిండోత్పత్తి శాస్త్రం
రెండవ రాజేంద్రచోళుడు
రెండవ రాజేంద్ర చోళుడు 11 వ శతాబ్దంలో తన అన్నయ్య రాజధిరాజ చోళుడి తరువాత చోళ రాజుగా పరిపాలించాడు. 1052 లో తన సోదరుడు మరణించిన తరువాత తన అన్నయ్యతో పాటు కొప్పం యుద్ధంలో చాళుక్యరాజు మొదటి సోమేశ్వరుడుతో చేస్తున్న పోరాటంలో తాను వహించిన పాత్ర ద్వారా ఆయన బాగా గుర్తుండిపోయాడు. ఆయన ప్రారంభ పాలనలో శ్రీలంకకు ఒక దండయాత్ర జరిగింది. ఈ యుద్ధసమయంలో శ్రీలంక సైన్యాన్ని తరిమికొట్టగా వారి రాజు పొలోనారువా మొదటి విజయబాహు ఒక పర్వత కోటలో ఆశ్రయం పొందటానికి నడిపించారు.
యుద్ధంలో (సా.శ.1052) ఆయన సోదరుడు మరణించిన సమయంలో తన సమయస్ఫూర్తిని ఉపయోగించి రెండవ రాజేద్రచోళుడు స్వయంగా పట్టాభిషిక్తుడై సమర్ధవంతంగా యుద్ధం కొనసాగించి విజయం సాధించాడు. తరువాత ఆయన చోళ సామ్రాజ్యపాలన కొనసాగించాడు. నమోదిత వ్రాత ఆధారాలు చోళ సామ్రాజ్యం తన పాలనలో భూభాగాన్ని కోల్పోలేదని చూపిస్తుంది.
కొప్పం యుద్ధం
సా.శ. 1053–54లో తుంగభద్ర నది మీద ఉన్న కొప్పం (కొప్పలు) వద్ద చోళ దళాలు చాళుక్యను సైన్యంతో పోరాడుతున్నాయి. రాజధీరాజ వ్యక్తిగతంగా చోళ సైన్యాన్ని యుద్ధ ఏనుగు పైన నుండి నడిపించాడు. రాజాధిరాజ తమ్ముడు యువరాజు రాజేంద్ర తనను తాను అన్నను వెంబడించాడు. అప్పుడు చాళుక్యసైన్యం చోళ రాజు స్వారీ చేస్తున్న ఏనుగు మీద దృష్టి కేంద్రీకరించి ఆయనను ప్రాణాపాయం కలిగించేలా గాయపరిచారు. చక్రవర్తి చనిపోవడాన్ని చూసి చోళ సైన్యం అస్తవ్యస్తంగా వెనక్కి తగ్గింది. ఆ దశలో రాజేంద్ర రంగంలోకి దిగారు. మరోసారి చాళుక్య సైన్యం నాయకుడి మీద దృష్టి పెట్టింది. రెండవ రాజేంద్ర ధైర్య సాహసాలలో తండ్రికి సమానుడు. పుట్టుకతో వచ్చిన మానవ నాయకుడు. వారి రాజు మొదటి రాజాధిరాజ మరణంతో చోళసైన్యం గందరగోళంలో ఉందని ఆయన తదుపరి చోళ చక్రవర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించినట్లు ప్రకటించాడు. సమర్థవంతమైన చోళ సైన్యాన్ని విడిచిపెట్టకుండా పోరాడమని ఆదేశించాడు. యుద్ధభూమిలో ముందుండి నాయకత్వం వహించాలని నిర్ణయించుకోవడం ద్వారా ఆయన అసమానమైన ప్రతిస్పందన, క్రమాన్ని పునరుద్ధరించి తన సైన్యంలోని మొదటి రాజరాజా, మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు కాలం నుండి చోళ సైన్యానికి సేవలందిస్తున్న అనేక మంది సైనికాధికారులు, మేనల్లుళ్ళు మొదలైన వారిని ప్రోత్సహించి యుద్ధం కొనసాగించాడు. చాళుక్య సైన్యం తన అసలు నాయకుడిని కోల్పోయిన ఏ యుద్ధంలో అయినా ఈ రకమైన ప్రతిచర్యకు సిద్ధపడలేదు. రెండవ రాజేంద్ర -2 శాసనాలు కొప్పం వద్ద జరిగిన యుద్ధంలో ఆయన అన్నయ్య మొదటి రాజధీరాజా- చంపబడ్డాడని మనకు తెలుసు. ఇందులో రెండవ రాజేంద్ర తన ఇతర సోదరులతో కలిసి యుద్ధంలోపాల్గొన్నాడు. రెండవ రాజేంద్ర- కూడా మొదట్లో గాయపడి, యుద్ధం నుండి వైదొలిగాడు. కాని ఆయన తిరిగి వచ్చి అహవమల్ల మీద తిప్పాడు (మొదటి సోమేశ్వర- తనను తాను 'త్రైలోక్యమల్లా' అని పిలిచాడు - మూడు ప్రపంచాల ప్రభువు). మణిమంగళం నుండి ఆయన రాసిన శాసనాల నుండి యుద్ధం చివరిలో, చాళుక్యులు ఓడిపోయారని, వారి సైన్యంలోని అనేక మంది అధికారులు మైదానంలో చనిపోయారని మేము అర్థం చేసుకున్నాము. ఈ యుద్ధంలో బహుళ ప్రత్యర్థులు. సలుక్కి, పులికేసి, దాసపన్మాను తమ్ముడు జయసింగను రాజేంద్రదేవ చేత చంపబడ్డాడు.
ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని కొల్లాపూరు ఈ కొల్లాపురం గుర్తించబడింది. రాజేంద్ర ఇతర శాసనాల ఆధారంగా చరిత్రకారుడు హల్ట్జు కొల్లాపురం యుద్ధం మునుపటి యాత్ర అని ప్రతిపాదించాడు, ఇందులో రాజేంద్ర తన అన్నయ్య రాజాధిరాజా ఆధ్వర్యంలో పాల్గొన్నాడు. మరికొందరు చరిత్రకారులు కూడా ఈ అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉన్నారు. వారు చాళుక్యుల రాజధాని కల్యాణపురం దహనం చేయడం, కొల్లాపురంలో విజయం సాధించడం, మరో రెండు వేర్వేరు సంఘటనల ఘనతను మొదటి రాజధీరాజ చోళుడికి ఇచ్చారు.
సింహాసన అధిరోహణ
thumb|left|గంగై కొండ చోళపురం తన పిల్లల మీద వారసుడిగా తన అన్నయ్య రాజధిరాజ చోళుడు తన వారసుడుగా ప్రతిపాదించిన రెండవ రాజేంద్ర కొప్పం యుద్ధభూమిలో తనను తాను రాజుగా ప్రకటించుకుని యుద్ధంలో విజయం సాధించిన తరువాత తనను తాను రాజుగా ప్రకటించుకున్నాడు.
కొప్పం యుద్ధం తరువాత చోళ శాసనాల్లో మాత్రమే ఇది కనబడుతుందని గమనించాలి. ఈ యుద్ధంలో చాళుక్య సమకాలీన చరిత్రకారులు మౌనంగా ఉన్నారు. యుద్ధం గురించిన చాళుక్య వృత్తాంతం c సా.శ. 1071 నాటి శాసనంలో మాత్రమే కనుగొనబడింది. ఇది దాదాపు 15 సంవత్సరాల విరామం తరువాత ఈ సంఘటనను వివరిస్తుంది. ఇందులో రాజాధిరాజా మరణం గురించి మాత్రమే ప్రస్తావించింది.
తరువాత చోళ కవితా రచనలు కళింగతుపరణి, " విక్రమచోళుడు ఉలా " ఈ యుద్ధాన్ని చాలా వివరంగా వివరించారు.
ఇతర చాళుక్య యుద్ధాలు
కొప్పం యుద్ధంలో జరిగిన అవమానాన్ని తుడిచిపెట్టడానికి ఆత్రుతగా ఉన్న చాళుక్యులు గొప్పశక్తి సమీకరించుకుని చోళ దేశాన్ని ఆక్రమించారు. c సా.శ.1062 సైన్యాలు ముద్దకరు నది వద్ద (తుంగభద్ర, కృష్ణ నది సంగమం వద్ద) కలుసుకున్నాయి. చాళుక్య కమాండరు దండనాయక వలదేవ మృతి చెందగా రాజమహేంద్రచోళుడి నేతృత్వంలోని చోళులు ఆక్రమణను ప్రతిఘటించారు. రాజమహేంద్రచోళుని పక్షాన జరిగిన యుద్ధ పోరాటంలో వీరరాజేంద్ర చోళుడు కూడా పాల్గొన్నాడు.
కళాసక్తి
ఆయన తన అన్నయ్య మొదటి రాజధీరాజ చోళుడి ఉప రాజప్రతినిధి అయినప్పుడు ఆయన రాజ్య అంతర్గత వ్యవహారాలను జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం ద్వారా పనిభారాన్ని పంచుకున్నాడు. ఆయన నృత్యం, నాటక రంగానికి గొప్ప పోషకుడుగా ఆయన వివిధ కళాకారులను, కవులను ప్రోత్సహించిన అనేక సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు తంజావూరు. దీని వార్షిక ఉత్సవాలలో నృత్య, సంగీత ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నందుకు ఫలితంగా నర్తకి ఈ ప్రయోజనం కోసం 120 కలాం వరి ధాన్యాన్ని పొందవలసి ఉంది.
కుటుంబం
ఆయన పాలన 4 వ సంవత్సరం నుండి ఆయన బంధువుల సంఖ్య మనకు తెలిసింది. వీరు పితృసంబధిత పెదతండ్రులు, పిన తండ్రులు, 4 మంది తమ్ముళ్ళు, 6 మంది కుమారులు, ఇద్దరు మనవళ్లు ఉన్నారు. ఈ తమ్ముళ్ళలో ఒకరుగా వీరరాజేంద్ర చోళుడు ఉన్నాడు. ఆయనకు కరికాల చోళుడు అనే బిరుదును ప్రదానం చేశారు.
విజయాలు
రెండవ రాజేంద్ర చోళుడు తన పూర్వీకుల మాదిరిగానే పాండ్యరాజ్యం మీద అప్పటికే నియంత్రణ కలిగి ఉన్నాడు. చాళుక్య పాలకుడు మొదటి సోమేశ్వరను ఓడించిన తరువాత ఆయన కళింగ రాజ్యానికి అలాగే ఇలంగై (శ్రీలంక) వరకు దండయాత్ర కొనసాగించాడు. శ్రీలంక రాజు మనభరణనుకు కళింగ రాజు వీర సాలమేఘా సహాయపడ్డాడు. ఆయన అయోధ్య, కన్యాకుబ్జా, రత్తపాడి, కడారం వంటి ఇతర భూభాగాలను కూడా తన ఆధీనంలో తీసుకున్నాడు. కళింగ యుద్ధంలో కళింగరాజు చంపబడ్డాడు. మనభరణను ఆయన ఇద్దరు కుమారులు పట్టుబడ్డారు.
వనరులు
వర్గం:చోళ రాజులు వర్గం:11th-century Indian monarchs
భారత జీవిత బీమా సంస్థ
భారత జీవిత బీమా సంస్థ లేదా లైఫ్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (LIC) భారత ప్రభుత్వ బీమా, పెట్టుబడి సంస్థ. ఈ సంస్థకు 1956, సెప్టెంబరు 1 న బీమా రంగాన్ని జాతీయం చేయడం కోసం పార్లమెంటులో చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టినప్పుడు అంకురార్పణ జరిగింది. సుమారు 245 బీమా సంస్థలు, ప్రావిడెంట్ సంస్థలను కలిసి లైఫ్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా గా ఏర్పడింది.
చరిత్ర
1818 లో కోల్‌కత లో ప్రారంభమైన ఓరియంటల్ లైఫ్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ కంపెనీ భారతదేశంలో జీవిత బీమాను అందించిన తొలి సంస్థ. భారతదేశంలో స్థిరపడ్డ యూరోపియన్లు వీరి ప్రధాన వినియోగదారులు. భారతీయుల బీమా చేయించుకోవాలంటే వీరు అధిక మొత్తంలో సొమ్ము వసూలు చేసేవారు. సురేంద్రనాథ్ టాగూర్ హిందుస్థాన్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ సొసైటీని స్థాపించాడు. ఇదే తర్వాత లైఫ్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ గా మారింది.
1956 లో జాతీయీకరణ
1955 లో పార్లమెంటు సభ్యుడైన ఫిరోజ్ గాంధీ ప్రైవేటు బీమా సంస్థల మోసాల గురించిన అంశాల్ని లేవనెత్తాడు. తర్వాత జరిగిన దర్యాప్తులో భారతదేశపు అత్యంత ధనిక వ్యాపారస్తుడు, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా యజమానియైన రామకృష్ణ దాల్మియా రెండేళ్ల పాటు జైలుపాలయ్యాడు. 1956 జూన్ 19 నాడు భారత పార్లమెంటు భారత జీవిత బీమా చట్టాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ చట్టంతో భారత జీవిత బీమా సంస్థకు అంకురార్పణ జరిగింది.
సంస్థ నిర్మాణం
ఎల్.ఐ.సి నిర్వాహక బోర్డులో ఛైర్మన్ (ప్రస్తుతం ఎం. ఆర్. కుమార్), మేనేజింగ్ డైరెక్టర్లు ఉంటారు. ఈ సంస్థ కేంద్ర కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది. నిర్వాహక బోర్డు సభ్యులు, ఇంకా ఎక్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్లందరూ ఇక్కడి నుంచే పనిచేస్తారు. ఈ సంస్థకు దేశమంతటా 8 జోనల్ ఆఫీసులు ఉన్నాయి. ఇవి ఢిల్లీ, ముంబై, హైదరాబాదు, చెన్నై, కాన్పూర్, కోల్‌కత్, భోపాల్, పాట్నా.
మూలాలు
వర్గం:బీమా వర్గం:1956 స్థాపితాలు వర్గం:ప్రభుత్వ సంస్థలు
ఉర్జిత్ పటేల్
ఉర్జిత్ పటేల్ ( 1963 అక్టోబరు 18) ఒక భారతీయ ఆర్థికవేత్త, బ్యాంకర్,, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నరు. రిజర్వు బ్యాంకు డిప్యూటీ గవర్నరుగా ఉన్నపుడు ద్రవ్య విధానం, ఆర్థిక విధానాలపై పరిశోధన, గణాంకాలు, సమాచార నిర్వహణ, బీమా డిపాజిట్లు, సమాచార హక్కు లాంటి అంశాలు చూసుకునే వాడు. 2016 ఆగస్టు 20 న భారత ప్రభుత్వం రఘురాం రాజన్ తరువాత రిజర్వు బ్యాంకు గవర్నరుగా ఉర్జిత్ పటేల్ ను నియమిస్తూ నిర్ణయం తీసుకుంది. రఘురాం రాజన్ పదవీ కాలం 2016 సెప్టెంబరు 4 తో ముగిసింది.సెప్టెంబరు 4 ఆదివారం, సోమవారం వినాయక చవితి సెలవు రోజు కావడంతో 2016 సెప్టెంబరు 6 న ఉర్జిత్ పటేల్ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.
మూలాలు
వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:1963 జననాలు వర్గం:భారతీయ ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు
ఆరెపల్లి మోహన్
ఆరెపల్లి మోహన్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009లో మానుకొండూరు నియోజకవర్గం శాసనసభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
రాజకీయ జీవితం
ఆరేపల్లి మోహన్ విద్యార్థి దశ నుంచి ఎన్‌ఎస్‌యూఐ కరీంనగర్ జిల్లా అధ్యక్షుడిగా తన రాజకీయ ప్రస్థానం మొదలుపెట్టి 1988లో తొలిసారి మానకొండూరు గ్రామా సర్పంచ్‌గా ఎన్నికై 1988 నుంచి 2001 వరకు 19ఏళ్లు సర్పంచ్‌గా పనిచేశాడు. ఆయన 2006లో జరిగిన జిల్లా పరిషత్ ఎన్నికల్లో తిమ్మాపూర్‌ నుంచి జెడ్పీటీసీగా పోటీ చేసి గెలిచి, 2007 నుంచి 2009 వరకు కరీంనగర్ జిల్లా జెడ్పీ చైర్మన్‌గా పనిచేశాడు.
ఆరేపల్లి మోహన్ 2009 పునర్విభజనలో భాగంగా ఏర్పడిన మానకొండూర్‌ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీఆర్‌ఎస్‌ అభ్యర్థి ఓరుగంటి ఆనంద్ పై గెలిచి మానకొండూర్‌ నియోజకవర్గం తొలి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైయ్యాడు. ఆయన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో ప్రభుత్వ విప్‌గా పనిచేశాడు. ఆరేపల్లి మోహన్ తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 2014, 2018 తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2016లో కాంగ్రెస్ రాష్ట్ర ఎస్సీ సెల్ ఛైర్మన్‌గా నియమితుడై, 2019లో కాంగ్రెస్ పార్టీని విడి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
హంగేరి
సుమారు 10 మిలియన్ల మంది నివాసితులతో హంగరీ యూరోపియన్ యూనియన్ మధ్య తరహా సభ్యదేశంగా ఉంది. అధికారిక భాష హంగరీ ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత విస్తృతంగా మాట్లాడే యురాలిక్ భాష. హంగరీ రాజధాని, దాని అతిపెద్ద నగరం, మెట్రోపాలిస్ బుడాపెస్ట్, ఇది ప్రముఖ ప్రపంచ నగరంగా వర్గీకరించబడిన ముఖ్యమైన ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉంది. ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలు డెబ్రెసెన్, సిజేడ్, మిస్కోల్క్, పెకెస్, గోర్.
శతాబ్దాల కాలం సెల్టాట్స్, రోమన్లు, వెస్ట్ స్లావ్స్, జీపిడ్స్, అవార్స్ వంటి జాతులు విజయవంతంగా సాగిన మానవనివాసం తర్వాత హంగేరియన్ గ్రాండ్ యువరాజు అర్ప్యాడ్ కార్పతియన్ బేసిన్ యొక్క విజయం తరువాత 9 వ శతాబ్దం చివరలో హంగరీ పునాది వేయబడింది. సా.శ. 1000 లో అతని మనవడు మొదటి స్టీఫెన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించి హగేరీని ఒక క్రైస్తవ రాజ్యంగా మారాడు. 12 వ శతాబ్దం నాటికి హంగేరీ పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో ఒక మధ్య శక్తిగా మారింది. ఇది 15 వ శతాబ్దం నాటికి స్వర్ణ యుగానికి చేరుకుంది. మొరాకో యుద్ధం 1526 లో, 150 సంవత్సరాల పాక్షిక ఒట్టోమన్ ఆక్రమణ (1541-1699) తరువాత, హంగేరీ హంగేర్బర్గ్ పాలనలోకి వచ్చింది. తరువాత ఆస్ట్రియాతో కలిసి ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యానికి గొప్ప శక్తిని రూపొందించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం దేశం దాని భూభాగంలో 71%, జనాభాలో 58%, జాతి హంగేరియన్లలో 32% కోల్పోయిన తరువాత 1920 లో ట్రియాన్ ఒప్పందం ద్వారా హంగేరి ప్రస్తుత సరిహద్దులు స్థాపించబడ్డాయి. అంతర్యుద్ధం తరువాత హంగేరీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో యాక్సిస్ పవర్స్‌లో చేరింది. దీని వలన గణనీయమైన నష్టం, మరణాలు సంభవించాయి. హంగేరి సోవియట్ యూనియన్ శాటిలైట్ రాజ్యంగా మారింది. ఇది నాలుగు దశాబ్దాల (1947-1989) కాలం సోషలిస్టు గణతంత్ర స్థాపనకు దోహదపడింది. 1956 తిరుగుబాటుకు సంబంధించి దేశం విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ ఆసక్తిని సంపాదించింది, 1989 లో ఆస్ట్రియాతో గతంలో-నిరోధిత సరిహద్దు ప్రారంభమైంది. ఇది తూర్పు బ్లాక్ పతనం వేగవంతం చేసింది. 1989 అక్టోబరు 23 న హంగేరీ మళ్లీ ప్రజాస్వామ్య పార్లమెంటరీ రిపబ్లిక్గా మారింది.
హంగేరీ 2004 లో యూరోపియన్ యూనియన్లో చేరింది, 2007 నుండి స్కెంజెన్ ప్రాంతంలో భాగంగా ఉంది. హంగేరీ ఐక్యరాజ్యసమితి నాటో, వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్, ప్రపంచ బ్యాంకు,ఎ.ఐ.ఐ.బి. కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఐరోపా, ది విజిగ్రేడ్ గ్రూప్, ఇంకా అనేక ఇతర సంస్థలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. సుసంపన్నమైన సాంస్కృతిక చరిత్రకు ప్రసిద్ధి చెందిన హంగేరీ కళలు, సంగీతం, సాహిత్యం, క్రీడలు, విజ్ఞానశాస్త్రం, సాంకేతికతలకు గణనీయంగా దోహదపడ్డాయి. హంగేరీ ఐరోపాలో పర్యాటక ఆకర్షణగా 11 వ అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన దేశంగా 2015 లో 14.3 మిలియన్ అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. హంగేరీలో ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఉష్ణ నీటి గుహ వ్యవస్థ, ప్రపంచంలో రెండవ అతి పెద్ద ఉష్ణ సరస్సు, మధ్య ఐరోపాలో అతిపెద్ద సరస్సు, ఐరోపాలో అతిపెద్ద సహజ గడ్డి భూములు ఉన్నాయి.
పేరు వెనుక చరిత్ర
హంగరీ (, లాటిన్ హంగేరియా) పేరులో ఉన్న "హెచ్" హన్స్కు సంబంధితమై ఉంది. వీరు ఆవార్స్ కంటే ముందుగా ఇక్కడ నివసించారు. మిగిలిన పదం మధ్యయుగ గ్రీకు ఒంగ్రోయి లాటిన్ రూపం నుండి వచ్చింది. మరొక కథనం ఆధారంగా గ్రీకు పేరు ప్రోటో-స్లావిక్ ఉగురి నుండి తీసుకోబడింది. ఇది ఓఘుర్-టర్కిక్ ఒనోగూర్ ('పది [గిరిజనుల] ఓగుర్స్') నుండి తీసుకుంది. ఆగార్స్ తర్వాత హంగరీ తూర్పు భాగాలను పాలించిన బుల్గార్ గిరిజన సమాఖ్యలో చేరిన గిరిజనులకు ఒనోగర్ అనే పేరు వచ్చింది.
హంగేరియన్ నామకత్వం మగ్యార్సార్జగ్ మేజిక్ ('హంగేరియన్'), ఆర్జజ్ ('దేశం') తో కూడి ఉంటుంది. మేగ్యార్ అనే పదము ఏడు ప్రముఖ పాక్షిక-సంచార హంగేరియన్ జాతీయులైన మగెరీ పేరు నుండి తీసుకోబడింది. మొదటి మూలకం మేజిక్ ప్రోటో-ఉగ్రిక్ * మన్న్చ్-మన్, పర్సన్ 'నుండి, మన్సి ప్రజల పేరిట కనుగొనబడింది (మంసి,మాంసి, మాంస్). రెండవ మూల ఎరి, 'మనిషి, పురుషులు, వంశం', హంగేరియన్ ఫెరోజ్ భర్త, బ్రతికాడు,, మారి ఎర్జ్ 'కొడుకు', ఫిన్నిష్ ఆర్కియాక్ యార్కా 'యువకుడు'.
895 ముందు
35, 9 BC మధ్య రోమన్ సామ్రాజ్యం డానుబే పశ్చిమప్రాంతాన్ని జయించింది.తరువాత హంగేరీ భూభాగంలో భాగంగా ఉన్న పన్నోనియా క్రీ.పూ. 9 నుండి 4 వ శతాబ్దం చివరి వరకు రోమన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. క్రీ.పూ. 41-54 లో ఇక్కడ ఒక 600-రోమన్ సైన్యస్థావరం " అక్విన్సం " స్థాపించబడింది. సైనిక స్థావరం సమీప ప్రాంతం ఒక పౌర నగరం క్రమంగా అభివృద్ధి చెందింది., క్రీ.పూ. 106 అక్విన్సుం ఈ ప్రాంతం వాణిజ్య జీవన కేంద్రంగా పన్నోనియన్ లోతట్టు ప్రాంతం రాజధాని నగరంగా మారింది. ఈ ప్రాంతం ఇప్పుడు బుడాపెస్ట్ లోని ఓబుడా జిల్లాకు అనుగుణంగా ఉంది. ప్రస్తుత ఆధునిక అక్విన్ మ్యూజియమ్ మ్యూజియంలో భాగంగా ఆ కాలానికి చెందిన రోమన్ శిథిలాలు ఉన్నాయి. తరువాత ఈప్రాంతంలో స్థిరపడిన హున్స్ ఒక శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించారు. హన్నిష్ పాలన తరువాత కార్పాతియన్ బేసిన్లో జర్మానిక్ ఓస్ట్రొగోత్స్, లాంబార్డ్స్, జీపిడ్లు పాలియత్నిక్ ప్రజలు (బహుభార్యాత్వ వాసులు) ఉన్నారు.
9 వ శతాబ్దంలో తూర్పు ఫ్రాన్సియా, మొట్టమొదటి బల్గేరియన్ సామ్రాజ్యం, గ్రేట్ మోరవియా కార్పాతియన్ బేసిన్ భూభాగాన్ని పాలించాయి. ఈ ప్రాంతంలో ప్రధానంగా అవార్స్ అధికంగా నివసింపారు. కార్పాథియన్ బేసిన్ గుండా పయనించిన మాగ్యర్లు ఆ సమయంలో ఆ దేశంలో నివసించిన హన్గేరియన్-మాట్లాడే సెజెకిలీ ప్రజలను కలుసుకుని సమకాలీన వనరుల పురావస్తు ఆధారాలు అధికంగా లభిస్తున్నాయి. అవర్స్ బృందాలు వారి సామ్రాజ్యం విచ్ఛేదనం నుండి తప్పించుకున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. అర్పద నాయకత్వంలో తాజాగా సమైక్యమైన హంగరీలు 895 లో కార్పతియన్ బేసిన్లో స్థిరపడ్డారు. భాషా ఆధారాల ప్రకారం వారు పూర్వపు వోల్లా నది, ఉరల్ పర్వతాల మధ్య అటవీ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న పురాతన యురేలిక్ మాట్లాడే జనాభా నుండి వచ్చారని భావిస్తున్నారు.
మద్య యుగంలో హగేరి 895–1526
843 లో అరోన్-సాక్సాన్ సామ్రాజ్యాల ఐక్యతకు ముందు 843 లో వెరోన్ ఒప్పందం తరువాత కారోలింగ్య సామ్రాజ్యం విభజన తరువాత 50 సంవత్సరాల తరువాత 895 లో హంగరీ యునైటెడ్ గిరిజనుల సమాఖ్యగా స్థాపించబడింది. అభివృద్ధి చెందుతున్న హంగరీ ప్రిన్సిపాలిటీ (మధ్యయుగ గ్రీక్ మూలాలలో "వెస్ట్రన్ టూర్కియా") ప్రారంభంలో ఒక పాక్షిక-సంచార ప్రజలతో కూడిన రాజ్యంగా ఇది 10 వ శతాబ్దంలో క్రైస్తవ రాజ్యంలో అపారమైన పరివర్తనను సాధించింది.
ఈ రాజ్యం బాగా నిర్వహించబడింది. దేశం సైనిక శక్తి హంగేరిస్టులు కాన్స్టాంటినోపుల్ నుండి నేటి స్పెయిన్ వరకు విజయవంతమైన తీవ్ర పోరాటాలు, దాడులను నిర్వహించటానికి అనుకూలంగా మారాయి. హంగరీలు 907, 910 ల మధ్య మూడు ప్రధాన తూర్పు ఫ్రాన్కిష్ ఇంపీరియల్ సైన్యాన్ని ఓడించారు. 955 లో లెచ్ఫెల్డ్ యుద్ధం జరిగిన తరుణంలో ఓటమి పాశ్చాత్య భూభాగాలపై చాలా పోరాటాలకు, కనీసం పశ్చిమ దేశాల మీద పోరాటాలకు ఒక ముగింపు ఇచ్చింది.
అర్పాడియన్ రాజుల యుగం
972 సంవత్సరానికి పాలకుడు రాకుమారుడు " ఫెజెడెలెమ్" అర్పాడ రాజవంశం గెజా అధికారికంగా హంగేరీని క్రైస్తవ పాశ్చాత్య ఐరోపాలోకి కలిపేందుకు ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాడు. అతని పెద్ద కుమారుడు సెయింట్ మొదటి స్టీఫెన్, అతని అన్యమత మామ కొప్పానీని ఓడించిన తరువాత హంగేరీకి మొదటి రాజు అయ్యాడు. అతను సింహాసనాన్ని కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. స్టీఫెన్ పాలనలో హంగరీ ఒక కాథలిక్ అపోస్టోలిక్ రాజ్యంగా గుర్తించబడింది. పోప్ రెండవ సిల్వెస్టర్‌కు దరఖాస్తు చేసుకున్న స్టీఫెన్ " ఇన్‌సిగ్నియా ఆఫ్ రాయల్టీ " అందుకుని హోలీ హంగేరి క్రౌన్‌లో భాగంగా ఉంది. హంగేరి పార్లమెంటు పపాసీలో ఉంది.
1006 నాటికి స్టీఫెన్ తన అధికారాన్ని సమైక్యం చేసి హంగరీని పశ్చిమ భూస్వామ్య రాజ్యంగా మార్చడానికి సంస్కరించాల్సిన సంస్కరణలను ప్రారంభించాడు.దేశం లాటిన్ భాషని వాడటం ప్రారంభించింది. 1844 లో వరకు హంగేరీ అధికారిక భాషగా లాటిన్ కొనసాగింది. హంగేరీ ఒక శక్తివంతమైన రాజ్యంగా మారింది. లాడిస్లాస్ నేను ట్రాన్సల్వానియాలో హంగరీ సరిహద్దును విస్తరించాను, 1091 లో క్రొయేషియాను ఆక్రమించుకుంది. 1097 లో గ్వొస్ద్ మౌంటైన్ యుద్ధంలో క్రొయేషియన్ పోరాటం తరువాత ఈప్రాంతం 1102 లో క్రొయేషియా, హంగేరి పర్సనల్ యూనియన్, కొలోమోన్ ఐ కనీవ్స్ కాల్మన్ చేత పరిపాలించబడింది.
అరపా రాజవంశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన, ధనవంతుడైన రాజు మూడవ బేల ఒక సంవత్సరానికి 23 టన్నుల స్వచ్ఛమైన వెండిని విక్రయించాడు. ఇది ఫ్రెంచ్ రాజు ఆదాయాన్ని మించిపోయింది (17 టన్నుల అంచనా), ఇంగ్లీష్ క్రౌన్ రశీదులను రెండింతలు ఉంది.
ఆండ్రూ II డిప్లొమా ఆండ్రినాన్ని జారీ చేసింది. ఇది ట్రాన్సిల్వేనియా సాక్సన్స్ ప్రత్యేక అధికారాలను పొంది ప్రపంచంలో మొదటి స్వయంప్రతిపత్తి చట్టంగా పరిగణించబడుతుంది. అతను 1217 లో పవిత్ర భూమికి ఐదవ క్రుసేడ్‌ను నడిపించాడు. ఇది క్రూసేడ్స్ చరిత్రలో అతిపెద్ద రాజ సైన్యాన్ని నెలకొల్పింది. అతని గోల్డెన్ బుల్ 1222 కాంటినెంటల్ ఐరోపాలో మొదటి రాజ్యాంగంగా ఉంది. తక్కువ కులీనులు ఆండ్రూను గురించి ఫిర్యాదు చేయడం ప్రారంభించారు. ఇది పార్లమెంటు సంస్థ (పెర్లెంటెంట్ పబ్లిక్) లో అభివృద్ధి చెందింది.
1241-1242లో ఈ రాజ్యం మంగోల్ (టాటర్) దండయాత్రతో ప్రధానంగా దెబ్బతిన్నది. అప్పట్లో హంగరీలో సగం మంది జనాభా (20,00,000) దాడులకు గురయ్యారు. కింగ్ నాలుగవ బెలా మంగోలియా నుండి పారిపోయి వచ్చిన క్యుమాన్స్, జాస్సిక్ ప్రజలు దేశంలోకి ప్రవేశించడానికి వీలు కల్పించారు. శతాబ్దాల కాలంలో వారు పూర్తిగా హంగేరియన్ జనాభాలో కలిసిపోయారు. మంగోలు తిరోగమించిన తరువాత రాజు బెలా రెండవ మంగోల్ దండయాత్రను ఊహించి దేశాన్ని రక్షించడానికి వందల రాయి కోటలు, కోటలను నిర్మిస్తూ, ఆదేశించాడు. మంగోలు 1285 లో హంగరీకి తిరిగి వచ్చారు. కానీ కొత్తగా నిర్మించిన రాతి కోట వ్యవస్థలు, కొత్త వ్యూహాలు (భారీగా సాయుధ నైట్స్ అధిక సంఖ్యలో ఉపయోగించడం) వాటిని నిలిపివేసింది. హంగేరి నాలుగవ లాడిస్లాస్ రాజ సైన్యం చేత పాకిస్తాన్ దగ్గర ఆక్రమించుకున్న మంగోల్ బలం కోల్పోయింది. తరువాతి దండయాత్రల మాదిరిగా అది మంచితనంతో తిప్పికొట్టింది. మంగోలు వారి ఆక్రమణ శక్తిని కోల్పోయారు.
ఎన్నిక చేయబడిన రాజుల కాలం
హంగేరి రాజ్యం ఆరాదియన్ రాజుల కాలంలో శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది.అయితే 1301 లో వారి పాలన ముగింపులో రాజ్యాధికారం బలహీనపడింది. హంగరీలోని మొట్టమొదటి అంగెవిన్ రాజు మొదటి చార్లెస్ ఇంటర్గ్నం (1301-1308) వినాశకరమైన కాలం తరువాత - ఏర్పాడ్ రాజవంశం ఒక బిలినల్ వారసుడు - విజయవంతంగా రాజ్యాధికారం పునరుద్ధరించాడు, "చిన్న రాజులు" అని పిలిచే సామ్రాజ్యవాద ప్రత్యర్థులను ఓడించాడు. రెండవ ఆంగ్విన్ హంగేరియన్ రాజు లూయిస్ ది గ్రేట్ (1342-1382) లిథువేనియా నుండి దక్షిణ ఇటలీ వరకు (న్యాపల్స్ రాజ్యం) అనేక విజయవంతమైన సైనిక పోరాటాలకు నాయకత్వం వహించి, 1370 నుండి పోలాండ్ రాజుగా కూడా ఉన్నాడు. కింగ్ లూయిస్ ఒక మగ వారసుడు లేకుండా మరణించిన తరువాత లక్సెంబర్గ్ (1387-1437) సిగ్జింజుండ్ సింహాసనం అధిష్టించే వరకు అస్థిరంగా తరువాత 1433 లో నికడగా ఉంది. సిగ్జింజుండ్ తరువాత పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి అయ్యాడు. సిగిస్ముండ్ కూడా (అనేక విధాలుగా) అంపడా వంశానికి చెందిన ఒక బిలినాల్ వారసుడు.
1439 లో మొట్టమొదటి హంగేరియన్ బైబిల్ అనువాదం పూర్తయింది. 1437 లో అర్ధ సంవత్సరం ట్రాన్సిల్వానియాలో భూస్వామ్య వ్యతిరేక, ప్రభుయ్వ వ్యతిరేక రైతు తిరుగుబాటు " బుడై నాగి యాంటల్ తిరుగుబాటు " ప్రతిష్టంభన సంభవింపజేసింది. ఇది హుసైట్ ఆలోచనలను బలంగా ప్రభావితం చేసింది.
ట్రాన్సిల్వానియాలో ఉన్న ఒక చిన్న ఉన్నత కుటుంబానికి చెందిన " జాన్ హునాడీ " దేశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన ప్రభువులలో ఒకరిగా మారాడు. కిరాయి కమాండర్గా అతని అత్యుత్తమ సామర్థ్యాలకు కృతజ్ఞతగా అతను గవర్నరుగా నియమితుడయ్యాడు. అతను ఒట్టోమన్ టర్క్‌ మీద విజయవంతమైన క్రూసేడర్‌గా నిలిచాడు. 1456 లో బెల్గ్రేడ్ ముట్టడి అతని విజయాలలో ఒకటి.
మధ్యయుగంలో హంగరీ చివరి బలమైన రాజు జాన్ హునాడి కుమారుడు మత్తియాస్ కోర్వినస్ (1458-1490)పునరుజ్జీవనోద్యమ నాయకుడయ్యాడు. అయన మొదటిసారి డ్యూయస్టిక్ నేపథ్యం లేకుండా హంగేరియన్ రాయల్ సింహాసనానికి ఎన్నిక చేయబడ్డాడు. అతను ఒక విజయవంతమైన సైనిక నాయకుడు, కళలు, అభ్యాసాల సమర్ధవంతమైన పోషకుడుగా ఖ్యాతిగడించాడు. 15 వ శతాబ్దంలో అతని లైబ్రరీ " బిబ్లియోథెకా కోర్వియానాయ "లో ఐరోపాలో గొప్ప చారిత్రక గాథల సేకరణ వేదాంత, శాస్త్రీయ రచనలతో వాటికన్ లైబ్రరీకి పరిమాణంలో రెండవదిగా గుర్తించబడింది. ఈ గ్రంథాలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించబడింది.
సేవకులు, సామాన్య ప్రజలు అతనిని ఒక న్యాయాధిపతిగా పరిగణిస్తున్నారు. ఎందుకంటే అతను అధిక స్థాయి డిమాండ్లను, ఇతర దుర్వినియోగాల నుండి పెద్ద ఎత్తున వారిని రక్షించాడు. అతని పాలనలో 1479 లో హంగేరియన్ సైన్యం బ్రెట్ఫీల్డ్ యుద్ధంలో ఒట్టోమన్, వాలలాచీ దళాలను నాశనం చేసింది. విదేశాలలో ఫ్రెడెరిక్ పోలిష్, జర్మన్ సామ్రాజ్యవాద దళాలను బ్రెస్లౌ (వ్రోక్లా) వద్ద ఓడించాడు. మాథియాస్ కిరాయి సైన్యం హంగేరీ బ్లాక్ ఆర్మీ ఆ సమయానికి అసాధారణంగా పెద్ద సైన్యంగా ఉండి ఇది ఆస్ట్రియా, వియన్నా (1485), బోహెమియా భాగాలను స్వాధీనం చేసుకుంది.
హంగేరి క్షీణదశ (1490–1526)
రాజు మాథియాస్ చట్టబద్ధమైన వారసులు లేకుండా మరణించాడు. పోల్ రెండవ వ్లాడిస్లాస్ (1490-1516) (బొహీమియా) హంగేరియన్ కులీన వ్యవస్థపై బలహీనమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న కారణంగా హంగేరియన్ పెద్దలు భూభాగాలను సంరక్షించారు. హంగేరి అంతర్జాతీయ పాత్ర క్షీణించింది, దాని రాజకీయ స్థిరత్వం కదిలినది, సాంఘిక పురోగతి స్థభించింది. 1514 లో బలహీనపడిన పాత రాజు రెండవ వ్లాడిస్లాస్ గైర్గీ డౌజా నాయకత్వంలో ఒక పెద్ద రైతు తిరుగుబాటును ఎదుర్కొన్నాడు. ఇది జాన్ సాపోలియా నేతృత్వంలోని ఉన్నతస్థులచే నిర్దాక్షిణ్యంగా చూర్ణం చేయబడింది.
రాజకీయ పరిస్థితి అధోపతనం ఫలితంగా ఒట్టోమన్ పూర్వ వైభవానికి దారితీసింది. 1521 లో దక్షిణప్రాంతంలోని నెంబోర్ఫేర్వెర్వర్ (ప్రస్తుత బెల్గ్రేడ్, సెర్బియా) బలమైన హంగేరి కోట టర్కుల వశమైంది. ప్రొటెస్టెంటిజం ప్రారంభం దేశంలో అంతర్గత సంబంధాలను ఇంకా మరింత దిగజారుస్తుంది.
ఓట్టమన్ యుద్ధాలు 1526–1699
హంగరీలు, ఇతర రాజ్యాల మద్య సుమారు 150 సంవత్సరాల యుద్ధాలు తరువాత 1526 లో మొహాక్‌ల యుద్ధంలో హంగేరియన్ సైన్యంపై ఓట్టమన్లు నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించారు. అక్కడ నుండి పారిపోతున్న సమయంలో కింగ్ రెండవ లూయిస్ మరణించాడు. రాజకీయ గందరగోళాల మధ్య, విభజించబడిన హంగరీయన్ ఉన్నతవర్గం ఒకేసారి హాబ్స్బర్గ్ రాజవంశానికి చెందిన జాన్ జాపోలియా, మొదటి ఫెర్డినాండ్‌లను రాజులుగా ఎన్నుకున్నది. 1541 లో తుర్కుల బుడా విజయంతో, హంగేరి మూడు భాగాలుగా విభజించబడి ఇది 17 వ శతాబ్దం చివరి వరకు కొనసాగింది. రాయల్ హంగరీగా పిలువబడే ఉత్తర-పశ్చిమ భాగం, హంబుర్గ్ రాజుల పాలన అయిన హబ్స్బర్గ్. రాజ్యం తూర్పు భాగం ఒట్టోమన్ (, తరువాత హాబ్స్బర్గ్) సామంతరాజ్యంగా ట్రాన్సిల్వేనియా ప్రిన్సిపాలిటీగా స్వతంత్రం పొందింది. బుడా రాజధానితో సహా మిగిలిన కేంద్ర ప్రాంతం బుడాకు చెందిన పషలిక్‌గా పిలువబడింది.
హంగేరి భూభాగంలో ఒట్టోమ్యాన్ కోటలో సేవలలో పదిహేడు, పందొమ్మిదివేల మంది ఒట్టోమన్ సైనికుల్లో అత్యధికులు ఆచారబద్ధమైన, ముస్లిం బాల్కన్ స్లావ్లు కాకుండా, టర్కిష్ జాతీయులు ఉన్నారు. ఆర్థడాక్స్ దక్షిణ స్లావ్లు కూడా ప్రస్తుత హంగేరి భూభాగంలో దెబ్బతీయడం కోసం ఉద్దేశించిన అకిన్జిస్, ఇతర లైట్ దళాలుగా పనిచేస్తున్నాయి. 1686 లో వివిధ దేశాలకు చెందిన 74,000 మందిని కలిగి ఉన్న హోలీ లీగ్ సైన్యం, తుర్కుల నుండి బుడాను తిరిగి సాధించింది. తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాల్లో ఒట్టోమాన్ల ఓటమి తరువాత 1718 నాటికి హంగరీ మొత్తం కింగ్డమ్ ఒట్టోమన్ పరిపాలన నుండి తొలగించబడింది. 1717 లో హంగరీలో చివరిగా ఓట్టమన్ల దాడి క్రిమియాకు చెందిన టాటార్స్ నుండి జరిగింది. 17 వ శతాబ్దంలో హాబ్స్బర్గ్ కౌంటర్-రిఫార్మేషన్ ప్రయత్నాలు రాజ్యం మెజారిటీని తిరిగి కాథలిక్కిజానికి మార్చాయి. టర్క్లతో సుదీర్ఘ యుద్ధానికి పరిణామంగా హంగరీ జాతి కూర్పు ప్రాథమికంగా మారింది. దేశంలోని అధిక భాగం నాశనం అయ్యింది. జనాభా పెరుగుదల తక్కువగా ఉంది, అనేక చిన్న స్థావరాలు మరణించాయి. ఆస్ట్రియన్-హాబ్స్బర్గ్ ప్రభుత్వం అనేక ప్రాంతాల్లో సెర్బ్స్, ఇతర స్లావ్స్ పెద్ద సమూహాలను స్థిరపర్చుకుంది. అనేక ప్రాంతాల్లో జర్మన్లు ​​ (డానుబే స్వాబియన్లని పిలుస్తారు) స్థిరపడ్డారు. అయితే గ్రేట్ ప్లెయిన్ దక్షిణహంగేరిలో స్థిరపర్చడానికి లేదా పునఃస్థాపన చేయడానికి అనుమతించబడలేదు.
18 వ శతాబ్ధం నుండి మొదటి ప్రంపంచ యుద్ధం వరకు
నెపోలియన్ యుద్ధాల సమయంలో, హంగేరి ఆహారం దశాబ్దాలుగా సమీకరించబడలేదు. 1820 వ దశకంలో చక్రవర్తి డైట్‌ను ఏర్పాటు చేయవలసి వచ్చింది. సంస్కరణల కాలం (1825-1848, మూస: Lang-hu) ప్రారంభమైంది. దేశంలోని అత్యంత ప్రముఖ రాజప్రతినిధులలో ఒకడైన " ఇస్ట్వెన్ స్జెచీని కౌంట్ " అతని సందేశం ద్వారా అత్యవసర ఆధునీకరణ చేయాలని గుర్తించారు. ఆర్థిక అవసరాలను తీర్చడానికి 1825 లో హంగేరి పార్లమెంట్ పునఃసమీక్షించబడింది. ఒక ఉదారవాద పార్టీ ఉద్భవించి రైతాంగం కొరకు సాయం అందించడంలో దృష్టి కేంద్రీకరించింది. లాజోస్ కొసుత్ - ఆ సమయంలో ప్రముఖ పాత్రికేయుడు - పార్లమెంటులో తక్కువ సాధికారిక నాయకురాలిగా ఉద్భవించింది. హబ్స్బర్గ్ చక్రవర్తులు పౌర, రాజకీయ హక్కులు, ఆర్థిక సంస్కరణలకు సంబంధించిన అన్ని ముఖ్యమైన ఉదారవాద చట్టాలను అడ్డుకున్నప్పటికీ దేశం ఆధునీకరణలో దాని శక్తులను కేంద్రీకరించడంతో ఒక గొప్ప అధిరోహణ మొదలైంది. చాలామంది సంస్కర్తలు (లాజోస్ కొసుత్, మిహాలీ టాంక్సిక్స్) అధికారులు ఖైదు చేయబడ్డారు.
1848 మార్చి 15 న పెస్ట్, బుడాలో సామూహిక ప్రదర్శనలలో హంగేరి సంస్కరణవాదులను 12 డిమాండ్ల జాబితా వివరించబడింది. గవర్నర్, అధ్యక్షుడు లాజోస్ కోసూత్, మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి లాజోస్ బఠాథానీ, హబ్బర్గ్ హౌస్ తొలగించబడ్డారు. హబ్స్బర్గ్ రూలర్, అతని సలహాదారులు హుబ్బర్స్బర్సుకు గట్టిగా విశ్వసనీయత ఇచ్చిన పూజారులు, అధికారుల నేతృత్వంలో క్రోయేషియా, సెర్బియా, రోమేనియా రైతులు నైపుణ్యంతో వ్యవహరించి వారిని హంగేరి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుకు దారితీసింది. జర్మన్, ఐరోపా రాజ్యాలు, సామ్రాజ్యం యూదులు అందరూ, అలాగే అనేక మంది పోలిష్, ఆస్ట్రియన్, ఇటాలియన్ స్వచ్ఛంద సేవకులు కూడా ఉన్నారు. 1849 జూలైలో హంగేరియన్ పార్లమెంట్ ప్రపంచంలోని జాతి, మైనారిటీ హక్కుల మొదటి చట్టాలను ప్రకటించింది, అమలు చేసింది. జాతీయతలోని పలువురు సభ్యులు హంగరీ ఆర్మీ కార్పోరేషన్లో జనరల్ జానోస్ డమజిచ్, హంగేరియన్ జాతీయ నాయకుడిగా ఉన్న హంగేరియన్ జాతీయ సైన్యాధిపతి వలె హంగేరియన్ సైన్యంలోనే అత్యున్నతమైన స్థానాలను పొందారు. అతను 3 వ హంగేరియన్ ఆర్మీ కార్ప్స్ లేదా పోలిష్కు చెందిన జోసెఫ్ బెమ్, హంగేరిలో హీరో. ప్రారంభంలో, హంగరీ దళాలు (హోన్వెదేస్గ్) ఆస్ట్రియన్ సైన్యాలను ఓడించారు. హంగేరియన్ విప్లవాత్మక సైన్యం విజయాన్ని ఎదుర్కోవడానికి, హబ్స్బర్గ్ చక్రవర్తి ఫ్రాంజ్ మొదటి జోసెఫ్ "యూరోప్ జెండర్మే" నుండి సహాయం కోసం అడిగారు. జార్జి మొదటి నికోలస్ రష్యన్ సైన్యాలు హంగరీని ఆక్రమించాయి. ఇది 1849 ఆగస్టులో ఆర్టుర్ గోర్గీ లొంగిపోయింది. ఆస్ట్రియన్ సైన్యం నాయకుడు జూలియస్ జాకబ్ వాన్ హేనుయు హంగేరి గవర్నర్గా కొన్ని నెలలు అయ్యాడు, ఆరాడ్, హంగరీ సైన్యం నాయకులు, ప్రధానమంత్రి 13 మందికి మరణశిక్ష అమలు చేయమని ఆదేశించాడు. 1849 అక్టోబరులో బత్థానీ. లాజోస్ కొసాత్ ప్రవాసంలో తప్పించుకున్నాడు. 1848 - 1849 యుద్ధం తరువాత మొత్తం దేశం "నిష్క్రియాత్మక నిరోధకత"లో ఉంది.
సారాజెవోలో హత్య తర్వాత హంగేరియన్ ప్రధాన మంత్రి ఇష్ట్వన్ టిస్జా, అతని మంత్రివర్గం ఐరోపాలో యుద్ధ వ్యాప్తి, పెరిగిపోవడాన్ని నివారించడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ వారి దౌత్య ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. ఆస్ట్రియా-హంగేరీ జర్మనీ,బల్గేరియా, టర్కీ దేశాలలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం (హంగరీ సామ్రాజ్యం నుండి 4 మిలియన్లకు పైగా) లో 9 మిలియన్ల (7.8 మిలియన్ల) సైనికులను సిద్ధం చేసింది. హంగేరి రాజ్యంలో తలెత్తిన దళాలు హంగేరి నిజమైన భూభాగాన్ని కాపాడటానికి కొంత సమయం గడిపింది. 1916 జూన్ లో బ్రూసిలోవ్ యుద్ధం మినహాయింపులతో కొన్ని నెలల తరువాత రోమేనియన్ సైన్యం ట్రాన్సిల్వేనియాలో దాడికి గురైనప్పుడు ఇది తిప్పికొట్టింది. పోల్చి చూస్తే, మొత్తం సైన్యంలో హంగేరీ నష్టం నిష్పత్తి ఆస్ట్రియా-హంగరీలోని ఇతర దేశాల కంటే ఎక్కువగా ఉంది. సెంట్రల్ పవర్స్ సెర్బియాను జయించారు. రోమానియా యుద్ధం ప్రకటించింది. సెంట్రల్ పవర్స్ దక్షిణ రోమానియా, రోమేనియన్ రాజధాని బుకారెస్ట్లను జయించారు. 1916 లో చక్రవర్తి ఫ్రాంజ్ జోసెఫ్ మరణించాడు. కొత్త చక్రవర్తి నాలుగవ చార్లెస్ శాంతిభద్రతల బారినపడ్డారు. చాలా కష్టంతో సెంట్రల్ శక్తులు రష్యన్ సామ్రాజ్యం దాడులను నిలిపివేసి తిప్పికొట్టాయి.
మిత్రరాజ్యాల తూర్పు ప్రాంతం (ఎంటెంస్) పవర్స్ పూర్తిగా కూలిపోయింది. ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యం అప్పుడు ఓడించిన దేశాల అన్నింటి నుండి ఉపసంహరించుకుంది. ఇటాలియన్ ఫ్రంట్లో, ఆస్ట్రియా-హంగేరి సైన్యం 1918 జనవరి తర్వాత ఇటలీపై ఎటువంటి పురోగతిని సాధించలేదు. తూర్పు విజయాలు ఉన్నప్పటికీ, జర్మనీ మరింత ముఖ్యమైన పాశ్చాత్య ఫ్రంట్లో పూర్తిగా ఓటమిని ఎదుర్కొంది. 1918 నాటికి ఆర్థిక పరిస్థితులు క్షీణించాయి (వామపక్ష, శాంతిభద్రతల ఉద్యమాల ద్వారా కర్మాగారాల్లో సమ్మెలు నిర్వహించబడ్డాయి), సైన్యంలో తిరుగుబాట్లు సామాన్యంగా మారాయి. రాజధాని నగరాల్లో ఆస్ట్రియన్, హంగేరియన్ వామపక్షవాద ఉదారవాద ఉద్యమాలు (స్వతంత్ర పార్టీలు), వారి నాయకులు జాతి మైనారిటీల విభజనను సమర్ధించారు.1918 నవంబరు 3, పాడువాలో ఆస్ట్రియా-హంగేరీ ఒక సాధారణ యుద్ధ విరమణ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. 1918 అక్టోబరులో హంగరీ ఆస్ట్రియాతో యూనియన్ కరిగిపోయింది.
ప్రపంచ యుద్ధాల మద్య కాలం 1918–1941
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత హంగేరి 1918 లో అస్టర్ రివల్యూషన్‌తో మొదలయ్యింది. ఇది సామాజిక-ప్రజాస్వామ్య మిహాలీ కరోలిని ప్రధాన మంత్రిగా అధికారంలోకి తెచ్చింది. కరోలీ ఆస్ట్రియాతో యూనియన్‌ను రద్దు చేసి హంగరీ ఆర్మీని నిరాయుధంగా చేసాడు.దేశానికి జాతీయ రక్షణ లేకుండా దేశాన్ని విడిచిపెట్టాడు. " లిటిల్ ఎంటంటే " దీనిని ఒక అవకాశాన్ని గ్రహించి దేశం రోమానియా ట్రాన్సిల్వానియా, చెకోస్లోవేకియా ఎగువ హంగేరి (నేటి స్లోవాకియా), ఉమ్మడి సెర్బ్-ఫ్రెంచ్ సంకీర్ణము వొజ్వోడినా నుండి దాడి చేసింది. 1919 మార్చిలో బెల కున్ నేతృత్వంలోని కమ్యూనిస్టులు కారోలి ప్రభుత్వాన్ని తొలగించి " హంగేరియన్ సోవియట్ రిపబ్లిక్ " (టానస్క్స్జొట్టాస్సాగ్) ను ప్రకటించారు. తరువాత ఇక్కడ రెడ్ టెర్రర్ పోరాటం జరిగింది. చెకొస్లావావా ఫ్రంట్లో కొంత విజయాలు సాధించినప్పటికీ రోమన్ దండయాత్రను వ్యతిరేకించడానికి కున్ దళాలకు సాధ్యం కాలేదు; 1919 ఆగస్టు నాటికి, రోమేనియన్ దళాలు బుడాపెస్ట్ను ఆక్రమించి కున్‌ను తొలగించాయి.
1919 నవంబరులో మాజీ ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ అడ్మిరల్ మైలోస్ హోతి నేతృత్వంలోని కుడి బలగాలను బుడాపెస్ట్లోకి ప్రవేశించారు; యుద్ధం, దాని పరిణామాలతో అలసిపోయి ప్రజలను హోర్టీ నాయకత్వం అంగీకరింపజేసింది. 1920 జనవరిలో పార్లమెంటరీ ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి. హోర్తీ హంగేరీ పునఃస్థాపిత రాజ్యపు రీజెంట్గా ప్రకటించబడింది. దీనిని "హోతి యుగం" (హోర్టి-కోర్) అని పిలవడం ప్రారంభించారు. కొత్త ప్రభుత్వం విదేశీ సంబంధాలను సరళీకరణ చేయడానికి త్వరగా పనిచేసింది. ఆ సమయంలో ఒక తెల్ల టెర్రర్‌గా అనుమానిత కమ్యూనిస్టులు, యూదుల అసాధారణ హత్యలు 1920 లో కొనసాగాయి. ఆ సంవత్సరం జూన్ 4 న హంగరీకి కొత్త సరిహద్దులను ట్రయానాన్ ఒప్పందం నెలకొల్పింది. దేశం దాని భూభాగంలో 71%, దాని అనుబంధ జనాభాలో 66% కోల్పోయింది. అలాగే ముడి పదార్ధాల వనరులను, దాని ఏకైక నౌకాశ్రయం " ఫినెయను " కోల్పోయింది. సంస్కరణ పునర్విచారణ త్వరగా జాతీయ రాజకీయ అజెండాకు ఎగువస్థాయికి చేరుకుంది. అయితే హెతిరీ ప్రభుత్వం అలా చేయడానికి సైనిక జోక్యానికి ఆశ్రయించాల్సిన అవసరం లేదు.
హొరే పాలన ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఆస్ట్రో-హంగేరియన్‌గా చెప్పుకునే నాలుగవ చార్లెస్ చేత పుటలు వేయడం ద్వారా ఆక్రమించబడ్డాయి; కమ్యూనిస్టులు నిరంతరం అణిచివేయబడ్డారు; ట్రిలియన్ భూభాగ మార్పులచే వలస సంక్షోభం ప్రేరేపించబడింది. ఉచిత ఎన్నికలు కొనసాగినప్పటికీ హోతి వ్యక్తిత్వం, అతని వ్యక్తిగతంగా ఎంచుకున్న ప్రధాన మంత్రుల పేర్లు రాజకీయ దృక్పధాన్ని ఆధిపత్యం చేశాయి. ఇటలీ, జర్మనీ వైపు ఆర్థిక, రాజకీయ ఆకర్షణ లిటిల్ ఎంటెంట్ నిరంతర ఒంటరిగా ఉండటంతో ప్రభుత్వం చర్యలు వ్యతిరేక చట్టాల ప్రకరణం కొనసాగాయి. మహా మాంద్యం పరిస్థితిని మరింత తీవ్రతరం చేసింది. ఆర్థిక, సాంఘిక పునరుద్ధరణకు హామీ ఇచ్చిన గైల గోంబోస్, ఫెరెంక్ సాజలాసి వంటి ఫాసిస్ట్ రాజకీయ నాయకుల ప్రజాదరణ పెరిగింది.
హ్యూరీ జాతీయవాద ఎజెండా 1938, 1940 లలో నాజీలు మొదటి, రెండవ వియన్నా పురస్కారాలలో హంగేరీ జర్మనీకి అనుకూలమైన విదేశాంగ విధానానికి రివార్డ్ అయినప్పుడు శాంతియుతంగా తిరిగి జాతి-హంగేరియన్-మెజారిటీ ప్రాంతాలను ట్రయానాన్ తరువాత కోల్పోయింది. 1939 లో హంగేరి చేకోస్లోవేకియా నుండి హంగేరీ మరింత భూభాగాన్ని తిరిగి పొందింది. హంగేరీ అధికారికంగా ఆక్సిస్ పవర్స్‌తో 1940 నవంబరు 20 లో చేరింది. 1941 లో యుగోస్లేవియా దండయాత్రలో పాల్గొన్నది. దక్షిణప్రాంతాలలో దాని పూర్వపు భూభాగాలను పొందింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం 1941–1945
1941 జూన్ 26 న కస్సా, మున్కాక్స్, రాహోల మీద గుర్తించని విమానాలు బాంబులు వేసిన తర్వాత హంగరీ అధికారికంగా రెండవ ప్రపంచయుద్ధంలో ఒక యాక్సిస్ పవర్‌గా ప్రవేశించి సోవియట్ యూనియన్‌ మీద యుద్ధం ప్రకటించింది. హంగరీ దళాలు రెండు సంవత్సరాలు తూర్పు ఫ్రంట్లో చేరి పోరాడాయి. 1943 జనవరిలో డాన్ నదిలో రెండవ సైన్య విపత్తు నష్టాలను ఎదుర్కొన్న తరువాత కొన్ని ప్రారంభ విజయాలు ఉన్నప్పటికీ హంగేరి ప్రభుత్వం మిత్రరాజ్యాలతో ఒక రహస్య శాంతి ఒప్పందం కోసం ప్రయత్నించింది. ప్రణాళికాబద్ధమైన ఫిరాయింపులను నేర్చుకున్న జర్మన్ దళాలు 1944 మార్చి 19 లో హంగరీని ఆక్రమించి హోర్రీ హామీకి సమ్మతి ఇచ్చింది.అక్టోబరులో సోవియట్ ఫ్రాంక్‌ను సంప్రదించి హంగేరి ప్రభుత్వం యుద్ధం నుండి విడదీయడానికి మరింత కృషి చేసింది, జర్మన్ దళాలు హోర్టీను తొలగించాయి, స్జలాసి ఫాసిస్ట్ అర్రో క్రాస్ పార్టీలో ఒక తోలుబొమ్మ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. జర్మనీ యుద్ధ యంత్రం సేవలో దేశం సామర్థ్యాలను వినియోగించబడ్డాయి. 1944 అక్టోబరు నాటికి సోవియట్‌లు టిస్జా నదికి చేరుకున్నారు. కొన్ని నష్టాలు ఉన్నప్పటికీ డిసెంబరులో బుడాపెస్ట్ ముట్టడిలో విజయం సాధించారు.
జర్మన్ ఆక్రమణ తరువాత హంగోపాస్ట్‌లో హంగేరీ పాల్గొంది. 1944 మే-జూన్‌లో జర్మనీ ఆక్రమణ సమయంలో యారో క్రాస్, హంగరీ పోలీసులు ప్రధానంగా ఆష్విట్జ్‌కు 4,40,000 మంది యూదులను బహిష్కరించారు. వీరిలో దాదాపు అందరూ హత్య చేయబడ్డారు. స్వీడిష్ దౌత్యవేత్త రౌల్ వాలెన్బెర్గ్ స్వీడిష్ పాస్పోర్ట్ లను ఇవ్వడం ద్వారా గణనీయమైన సంఖ్యలో హంగేరియన్ యూదులను రక్షించగలిగాడు. హ్యూడన్ ఎయిడ్, రెస్క్యూ కమిటీ నాయకుల్లో ఒకరైన రుడాల్ఫ్ కస్ట్నర్ (ఒరిజినల్ స్పెల్లింగ్ కాజ్ట్నెర్) కొంతమంది యూదులు తప్పించుకోవడానికి అడాల్ఫ్ ఐచ్మన్ వంటి సీనియర్ ఎస్.ఎస్.అధికారులకు లంచాలు ఇచ్చారు. హోలోకాస్ట్ ప్రభుత్వంలో హోర్టీ ప్రభుత్వం వివాదం వివాదాస్పద, వివాదానికి దారితీసింది.
యుద్ధం హంగేరీని నాశనం చేసి 60% పైగా ఆర్థిక వ్యవస్థను నాశనం చేసి గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగించింది. 6,00,000 మంది హంగేరియన్ యూదులు హతమార్చబడ్డారు. అనేకమంది 2,80,000 మంది ఇతర హంగేరియన్లు చెకొస్లావాక్లకు బానిస కార్మికులను చేయడం, మానభంగం, హత్య చేయబడడం లేదా బహిష్కరించబడడం జరిగాయి. సోవియట్ ఎర్ర సైన్యం దళాలు. , యుగోస్లేవ్స్. 1945 ఫిబ్రవరి 13 న బుడాపెస్ట్‌లో లొంగిపోయిఅయి.ఏప్రిల్ నాటికి జర్మనీ సైనికులు సోవియట్ సైనిక ఆక్రమణలో దేశం విడిచిపెట్టాయి. హన్గేరిలో నివసిస్తున్న 70,000 స్లోవేకిలకు బదులుగా చెకొస్లోవేకియా నుండి 2,00,000 మంది హంగేరియన్ పౌరులు బహిష్కరించబడ్డారు. జర్మనీకి 2,02,000 జర్మనీ సైనికులు బహిష్కరించబడ్డారు, 1947 పారిస్ శాంతి ఒప్పందాల ద్వారా హంగేరీ వెంటనే సరిహద్దులకు తగ్గించబడింది.
కమ్యూనిజం 1945–1989
1953 లో స్టాలిన్ మరణం తరువాత సోవియట్ యూనియన్ రాకసీకి వ్యతిరేకమైన ఒక నిరుద్యోగ కార్యక్రమాన్ని అనుసరించింది. ఇది ఆయన పదవీచ్యుతుని చేయడానికి దారితీసింది. కింది రాజకీయ శీతలీకరణ ఇంప్రే నాజీ ప్రీమియర్, విద్యార్థులు, మేధావులు రాజకీయ జీవితంలో ప్రవేశించడానికి ఆసక్తి అధికరించడం సంభవించాయి. నాజీ మార్కెట్ సరళీకరణ, రాజకీయ నిష్కాపట్యతకు హామీ ఇచ్చారు. అయితే రాకోసి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. రోకోసి చివరికి నాజీని చిరాకుపెట్టి అతనిని మరింత కఠినమైన ఎర్నో గరోతో భర్తీ చేయగలిగాడు. పాలనలో సామాజిక అసంతృప్తి పెరగడంతో హంగేరీ 1955 మేలో వార్సా ఒప్పందంలో చేరింది. 1956 అక్టోబరు 23 న దేశవ్యాప్తంగా సోవియట్ సైనికులు, రహస్య పోలీసులు, ర్యాలీలను శాంతియుత ప్రదర్శనలు కాల్పులు చేయడంతో 1956 విప్లవం ప్రారంభించడంతో నిరసనకారులు బుడాపెస్ట్‌ వీధుల్లోకి అడుగుపెట్టారు. గందరగోళం అణిచివేసేందుకు ప్రయత్నంలో నాజీ ప్రీమియర్‌గా తిరిగి వచ్చారు. ఉచిత ఎన్నికలకు హామీ ఇచ్చారు, వార్సా ఒప్పందం నుండి హంగేరిని వెనుకకు తీసుకున్నారు.
కదార్ యుగం 1956–1988
రెండవ సోవియట్ సైనిక ఆక్రమణ అనంతరం నాజీ మాజీ మంత్రి అయిన జానోస్ కడార్ సోవియట్ నాయకత్వం కొత్త ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించి కొత్త పాలక సోషలిస్ట్ వర్కర్స్ పార్టీ (ఎం.ఎస్.జెడ్.ఎం.పి.) కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. కడార్ వెంటనే పరిస్థితిని సరిగా మార్చుకున్నాడు. 1963 లో ప్రభుత్వం జనరల్ ఆమ్నెస్టీ మంజూరు చేసింది, తిరుగుబాటులో చురుకుగా పాల్గొన్న వారిలో ఎక్కువమందిని విడుదల చేసింది. కడార్ ఒక కొత్త విధాన రేఖను ప్రకటించాడు. దీని ప్రకారం ప్రజలు ఇకపై సోషలిస్టు పాలనను జీవిత వాస్తవంగా అంగీకరించినట్లయితే పార్టీకి యథాతథంగా విశ్వసనీయంగాని ఒత్తిడి చేయలేదు. అనేక ఉపన్యాసాలలో ఆయన ఈ విధంగా వర్ణించారు. "మాకు వ్యతిరేకంగా లేని వారు మాతో ఉన్నారు." కడార్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొత్త ప్రణాళిక ప్రాధాన్యతలను ప్రవేశపెట్టాడు. సామూహిక వ్యవసాయ వ్యవస్థలో వ్యవసాయ భూములను ప్రైవేట్ భూమికి అనుమతించడం వంటివి (హజ్జ్ జిజ్డాల్కోడాస్). వినియోగదారుల జీవన ప్రమాణం పెరిగింది, సైనిక ఉత్పత్తి కంటే ఆహార ఉత్పత్తికి ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. ఇది పదవ విప్లవాత్మక స్థాయికి తగ్గించబడింది.
1968 లో న్యూ ఎకనామిక్ మెకానిజం (ఎన్.ఇ.ఎం) సోషలిస్ట్ కమాండ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్వేచ్ఛా మార్కెట్ అంశాలను ప్రవేశపెట్టింది. 1960 ల నుండి 1980 ల చివరి వరకు హంగేరీ తరచూ తూర్పు కూటమిలో " హ్యాపీయస్ట్ బర్రాక్ "గా సూచిస్తారు. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం చివరి భాగంలో హంగేరీ తలసరి జి.డి.పి. తలసరి తూర్పు జర్మనీ, చెకోస్లోవేకియా, సోవియట్ యూనియన్ల తరువాత నాలుగవ స్థానంలో ఉంది. ఈ అధిక జీవన ప్రమాణాలు మరింత సరళీకృత ఆర్థిక వ్యవస్థ, తక్కువ సెన్సార్ ప్రెస్, తక్కువ పరిమితి గల ప్రయాణ హక్కుల ఫలితంగా హంగరీ సాధారణంగా కమ్యూనిస్ట్ సమయంలో సెంట్రల్ యూరోప్‌లో నివసించే మరింత ఉదార ​​దేశాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది. ఏదేమైనా 1980 వ దశకంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న ఆర్థిక మాంద్యం కారణంగా జీవన ప్రమాణాలు కమ్యూనిజాన్ని ప్రతిస్పందించలేక పోయాయి. 1989 లో కడార్ మరణించే సమయానికి సోవియట్ యూనియన్ క్షీణించింది, ఆర్థిక , సామాజిక సమస్యలకు పరిష్కారంగా సరళీకరణ సాంఘిక సంస్కరణలు చూశారు.
మూడవ రిపబ్లిక్ 1989–ప్రస్తుత కాలం
కమ్యూనిజం నుండి ప్రజాస్వామ్యం, పెట్టుబడిదారీ విధానం వరకు హంగరీ పరివర్తన ("పాలన మార్పు") శాంతియుతంగా జరిగింది. ఆర్థిక స్తబ్దత దేశీయ రాజకీయ ఒత్తిడి ఇతర నిర్భంధాలు వార్సా ఒప్పంద దేశాలతో సంబంధాలను మార్చివేసాయి. 1989 మార్చి మార్చిలో వివిధ ప్రతిపక్ష సమూహాలతో రౌండ్ టేబుల్ చర్చలు ప్రారంభించినప్పటికీ హంగరీలో కమ్యూనిస్ట్ సింబాలిక్ ముగింపుగా పరిగణించబడుతున్న ఒక విప్లవాత్మక అమరవీరుడుగా ఇమ్రే నాగి గౌరవించబడ్డాడు. 1,00,000 మందికి పైగా ప్రజలు బుడాపెస్ట్ వేడుకలకు హాజరయ్యారు. ఎటువంటి ముఖ్యమైన ప్రభుత్వ జోక్యం లేకుండా, అనేకమంది సోవియట్ దళాలకు దేశం విడిచిపెట్టాలని పిలుపునిచ్చారు. ఉచిత ఎన్నికలు 1990 మేలో జరిగాయి. ఇది సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించిన హంగేరియన్ ప్రజాస్వామ్య ఫోరమ్ ఒక ప్రధాన సాంప్రదాయ ప్రతిపక్ష బృందాన్ని చూసింది. మొదటి ప్రపంచ ప్రజాస్వామ్య ఎన్నిక తరువాత " జోసెఫ్ ఆంటాల్ " ప్రధాన ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికైన ప్రధాని అయ్యాడు.
1991 లో రాజ్యరాయితీలను, వేగవంతమైన ప్రైవేటీకరణను తొలగించడంతో హంగేరీ తీవ్ర ఆర్థిక మాంద్యంతో ప్రభావితమైంది. అంటాల్ ప్రభుత్వం కాఠిన్యం చర్యలు జనాదరణ పొందలేదు. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ చట్టపరమైన, రాజకీయ వారత్వం కలిగిన సోషలిస్ట్ పార్టీ 1994 ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది. 1998 లో, 2002 లో రాజకీయ దృశ్యంలో ఈ ఆకస్మిక మార్పు పునరావృతమైంది; ప్రతి ఎన్నికల చక్రం పాలక పార్టీని తొలగించి మాజీ ప్రతిపక్షం ఎన్నికయ్యింది. ఏది ఏమయినప్పటికీ అనేక ఇతర పోస్ట్-కమ్యూనిస్ట్ యూరోపియన్ దేశాలు వలె హంగరీ విస్తృతంగా సమన్వయ అజెండాను అనుసరించింది. ఇది 1999 లో నాటోలో చేరింది, 2004 లో యూరోపియన్ యూనియన్‌లో చేరింది. నాటో సభ్యదేశంగా హంగేరి యుగోస్లేవ్ యుద్ధాలలో పాల్గొంది.