cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జాండీయాల(గ్రామీణ)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడులుఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Jandiala)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Jandiala)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 "ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల"ఉంది సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలఉంది సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలుఉంది సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామంలో 1 ఆసుపత్రిఉంది గ్రామంలో 1 పశు వైద్యశాలలుఉంది సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 స్వచ్ఛంద సేవా ఆసుపత్రిఉంది గ్రామంలో 1 ఎంబిబిఎస్ డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉంది గ్రామంలో 5 ఇతర డిగ్రీలు కలిగిన వైద్యుడుఉన్నాయి గ్రామంలో 4 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉన్నాయి గ్రామంలో 3 "సంప్రదాయ వైద్యులు, నాటు వైద్యులు"ఉన్నాయి గ్రామంలో 8 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది. గ్రామ పిన్ కోడ్ టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో ఉంది. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు.సమీపటాక్సీలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ట్రాక్టరుగ్రామంలో ఉంది. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో ఉంది. గ్రంథాలయంగ్రామంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
18 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి(ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 19 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 9 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 18 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 18 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 14 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. 16 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం(అక్టోబరు-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ
Jandiala (Rural) (135) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ):
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
అనిల్ రాచమళ్ళ
అనిల్ రాచమళ్ళ రచయిత, టెక్ గురు, కరమవీర్ చక్ర పురస్కార గ్రహీత. మహిళలు, యువత, పిల్లలలో నెట్ వాడకంలో భాధ్యతాయుతమైన అవగాహనా సరళిని ప్రేరేపించడానికి ఇంటర్నెట్ ఎథిక్స్, డిజిటల్ శ్రేయస్సును ప్రోత్సహించే దిశగా ఎండ్ నౌ ఫౌండేషన్ అనే సంస్థను స్థాపించి నడుపుతున్నారు.ఇది ఆసియాలోని మొదటి లాభాపేక్షలేని సంస్థ.
వ్యక్తిగత జీవితం
అనిల్ 1971  సంవత్సరం అక్టోబర్ 10 వతేదీ హైదరాబాద్‌లో జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు డా.వెంకటేశ్వర్లు, డా. పుష్పవల్లి. ఈయనకు భార్య, ఇద్దరు పిల్లలు.
విద్య
అనిల్ తన విద్యను హైదరాబాద్‌లో పూర్తి చేసారు. 1994 లో ఇంజనీర్ ఇన్ కంప్యూటర్ సైన్స్ పూర్తి చేసారు. తదుపరి 2010 లో ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో M.B.A చేసారు. ఆపై వాల్యూ చైన్, సిక్స్ సిగ్మా, సర్వీస్ డెలివరీ, సైబర్ సెక్యూరిటీ వంటి అంతర్జాతీయ సర్టిఫికెట్ కోర్సులను చేసారు.
వృత్తి విశేషాలు
ఇంటర్నెట్ ఎథిక్స్ & డిజిటల్ వెల్‌బీయింగ్ ఎక్స్‌పర్ట్, ఫ్రీ స్పీచ్, నెట్ న్యూట్రాలిటీ, ప్రజా విధాన కార్యకలాపాలపై ఆసక్తి కలిగి ఉన్న ఈయన స్పీకర్‌గా అనేక టీవీ, రేడియో కార్యక్రమాల్లో ప్రసంగించారు. పత్రికల్లో రైటర్‌గా 300 కాలమ్స్, 04 రీసెర్చ్ పేపర్లు సమర్పించారు. వ్యక్తిగతంగా 1000 పైబడి వివిధ చర్చా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. 100 ప్యానెల్ చర్చలు చేసారు. రేడియో జాకీగా 65 ఎఫ్‌ఎం రేడియో టాక్ షోలు చేసారు.
ఇవే కాక
ఎండ్ నౌ సంస్థ
అనిల్ రాచమల్ల గారు ఎండ్ నౌ ఫౌండేషన్ యొక్క స్థాపకుడు, ఈ ఫౌండేషన్  భారత దేశం లో ఎటువంటి లాభాపేక్ష లేకుండా ఇంటర్నెట్ ఎథిక్స్, డిజిటల్ శ్రేయస్సును ప్రోత్సహిస్తున్న ఏకైక సంస్థ.
రచనలు, పుస్తకాలు
(అనిల్ రాచమల్ల ప్రతిభావంతమైన రచయిత. ఇంటర్నెట్ ఎథిక్స్, డిజిటల్ శ్రేయస్సును ప్రోత్సహించడంపై పలు పుస్తకాలను రచించారు. ఇవన్నీ అమెజాన్‌ పేపర్‌బ్యాక్, కిండిల్ వెబ్ సైట్‌లో పాఠకులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
అనిల్ రాచమళ్ళ ద్వారా వెలువడిన కొన్ని పుస్తకాలు
మూలాలు, ఆధారాలు
వర్గం:1971 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ రచయితలు వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు
లడఖీ భాష
లడఖీ భాష అనేది లడఖ్‌లో మాట్లాడే టిబెటిక్ భాష ,లడఖ్‌ ను భారతదేశం కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా నిర్వహిస్తుంది. బౌద్ధులు అధికంగా ఉండే లేహ్ జిల్లాలో ఇది ప్రధానమైన భాష. టిబెటిక్ కుటుంబంలో ఒక భాగం ఇది అయినప్పటికీ, లడఖీ ప్రామాణిక టిబెటన్‌తో పరస్పరం అర్థం చేసుకోదు.లడఖీకి భారతదేశంలో దాదాపు 50,000 మంది మాట్లాడేవారు, చైనాలోని టిబెట్ అటానమస్ రీజియన్‌లో 20,000 మంది మాట్లాడేవారు ఎక్కువగా కియాంగ్‌టాంగ్ ప్రాంతంలో ఉన్నారు. లడఖీలో అనేక మాండలికాలు ఉన్నాయి: లేహ్ తర్వాత లెహ్స్కత్, అక్కడ మాట్లాడతారు; షమ్స్కత్ , లేహ్ వాయువ్యంలో మాట్లాడతారు; స్టోట్స్కాట్ , సింధు లోయలో మాట్లాడతారు ఇది  ఇతరులకు భిన్నంగా ఉంటుంది. నుబ్రా, లేహ్ ఉత్తరాన మాట్లాడతారు. ప్రక్కనే ఉన్న కార్గిల్ జిల్లాలో మాట్లాడే సంబంధిత పురిగి ,బాల్టీ భాషల నుండి ఇది విభిన్నమైన భాష.
పేరు
లడఖీ భాష ( టిబెటన్ : ལ་དྭགས་སྐད་, వైలీ : లా-డ్వాగ్స్ స్కాడ్ )ని భోటీ లేదా బోధి అని కూడా అంటారు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, భోటీ బోధి శబ్దాలు "బౌద్ధం" లాగా ఉంటాయి, చాలా మంది లడఖీలు సాధారణంగా తమ భాషను లడాఖీ అని చెపుతారు.
వర్గీకరణ
నికోలస్ టూర్నాడ్రే లడఖీ, బాల్టీ మరియు పుర్గి పరస్పర అవగాహన ఆధారంగా విభిన్న భాషలుగా పరిగణించారు (జాంగ్‌స్కారీ అంత విభిన్నమైనది కాదు). ఒక సమూహంగా వారిని లడఖీ-బాల్టీ లేదా పాశ్చాత్య ప్రాచీన టిబెటన్ అని పిలుస్తారు. జాంగ్‌స్కారి అనేది జన్స్‌కార్‌లో మాట్లాడే లడఖీ మాండలికం లాహౌల్ ( హిమాచల్ ప్రదేశ్ )  పద్దర్ (పల్దార్) ఎగువ ప్రాంతాలలో బౌద్ధులు కూడా మాట్లాడతారు. దీనికి నాలుగు ఉప మాండలికాలు ఉన్నాయి, స్టోడ్, జుంగ్, షామ్, లుంగ్నా. ఇది టిబెటన్ లిపిని ఉపయోగించి వ్రాయబడింది.
స్క్రిప్ట్
లడాఖీ సాధారణంగా టిబెటన్ లిపిని ఉపయోగించి వ్రాయబడుతుంది, ఇతర టిబెటిక్ భాషల కంటే లడఖీ ఉచ్చారణ వ్రాతపూర్వక క్లాసికల్ టిబెటన్‌కి చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది.లడఖీలు అనేక ఇతర టిబెటిక్ భాషలలో, ప్రత్యేకించి సెంట్రల్ టిబెటన్‌లో నిశ్శబ్దంగా ఉండే అనేక ఉపసర్గ, ప్రత్యయం ,ముఖ్య భాగం లోని అక్షరాలను పలుకుతారు. ఈ ధోరణి లెహ్‌కు పశ్చిమాన బాల్టిస్తాన్‌లో నియంత్రణ రేఖకు అవతల  పాకిస్తాన్ వైపున ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు,, ఒక టిబెటన్ స్టా అని ఉచ్ఛరిస్తారు 'axe' [టా] వలె, కానీ ఒక లెహ్పా [స్టా] అని చెబుతుంది ఒక పుర్గి [తదేకంగా చూడు] అని పలుకుతాడు. ఒక టిబెటన్ འབྲས་ ('bras) 'రైస్'ని [ɳʈɛ́ʔ]గా ఉచ్చరిస్తే, లెహ్పా [డాస్] అని పుర్గీ దానిని [బ్రస్] అని పలుకుతారు.
వ్యావహారిక లడఖీని టిబెటన్ లిపిలో వ్రాయాలా లేక క్లాసికల్ టిబెటన్ కొంచెం లడఖీ వెర్షన్‌ను మాత్రమే వ్రాయాలా అనే ప్రశ్న లడఖ్‌లో ఒక చర్చ సాగింది. కొంత మంది లడఖీలు లడఖీ మాట్లాడతారు కానీ చాలా మంది టిబెటన్ లిపిని చదవరు  చాలా మంది బౌద్ధ లడఖీలు టిబెటన్ లిపిని వినిపించగలరు కానీ క్లాసికల్ టిబెటన్‌ను అర్థం చేసుకోలేరు,అయితే కొంతమంది లడఖీ బౌద్ధ పండితులు లడఖీని క్లాసికల్ టిబెటన్ రూపంలో మాత్రమే వ్రాయాలని పట్టుబట్టారు.వ్యావహారిక లడఖీలో పరిమిత సంఖ్యలో పుస్తకాలు  పత్రికలు ప్రచురించబడ్డాయి.
గుర్తింపు
లడఖ్‌లోని చాలా పాఠశాలల్లో బోధనా మాధ్యమం ఆంగ్లం, హిందీ లేదా ఉర్దూ తప్పనిసరి ద్వితీయ భాషగా అరబిక్ లేదా క్లాసికల్ టిబెటన్‌ని నిర్బంధ మూడవ భాషగా ఎంపిక చేసుకోవాలి. లడఖ్‌లోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలు జె కె ఎస్ బి ఓ ఎస్ ఈ కింద ఉన్నాయి, దీనిని టిబెటన్ సబ్జెక్ట్ బోధి అని పిలుస్తారు. సి బి ఎస్ ఈ సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బౌద్ధ అధ్యయనాల ఆధ్వర్యంలోని ప్రైవేట్ పాఠశాలలు, లేహ్ లో ఉంది దీనిని టిబెటన్ అని పిలుస్తారు.
భారత రాజ్యాంగంలోని 8వ షెడ్యూల్‌లో కొత్తగా పేరు పెట్టబడిన భోటీ అనే భాషని చేర్చాలని లడఖీ సమాజంలోని ఒక వర్గం డిమాండ్ చేస్తోంది. భోటీని లడకీలు, బాల్టీలు, టిబెటన్లు బాల్టిస్తాన్ నుండి అరుణాచల్ ప్రదేశ్ వరకు హిమాలయాల అంతటా మాట్లాడతారని వారు పేర్కొన్నారు. అయితే, లడఖీ కంటే భోటీ లాహులీ-స్పితి భాషలలో ఒకటి కావచ్చు. భారతీయ జనాభా గణనలో, చాలా మంది లడఖీ మాట్లాడేవారు తమ మాతృభాషను "భోటీ" క్రింద నమోదు చేసుకున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:లడఖ్ భాషలు వర్గం:బోడిక్ భాషలు వర్గం:గిల్గిట్-బాల్టిస్తాన్ భాషలు వర్గం:లడఖ్ సంస్కృతి వర్గం:టిబెటన్ లిపిలో వ్రాయబడిన భాషలు
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్, ‌ (1920 జూలై 15 - 2018, జూన్ 8) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు. ఇతను స్వాతంత్ర్య కోసం తనదైన శైలిలో పోరాడుతున్న గాంధీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులయ్యారు. క్షణం కూడా ఆలోచించకుండా అతను బాటన నడిచేందుకు ఉద్యుక్తుడయ్యాడు.స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో విజయనగరం జిల్లా నుంచి కీలక పాత్రధారయ్యారు.
జీవిత విశేషాలు
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ విశాఖపట్నం జిల్లాలో జూలై 15 1920 న విశాఖపట్నంలో అల్లిపురంలో శేషశాయి, రాజరాజేశ్వరి దంపతులకు జన్మించారు. తిలక్ గర్భంలో ఉండగా రాజేశ్వరిగారికి కడుపుపై నాగుపాము కాటువేసినట్లు కల వచ్చింది. అందుకనే అతను పేరులో సుబ్రహ్మణ్యమనియూ, శేషశాయికి బాలగంగాధర్ తిలక్‌పై మక్కువతో తిలక్‌అనియు కలిపి సుబ్రహ్మణ్య తిలక్ అని పేరు పెట్టారు. దురదృష్టవశాత్తు పుట్తిన 5 రోజులకే మాతృవియోగం కలిగినందతనికి. తిలక్ గారి ప్రాథమిక విద్య విజయనగరం దాసన్నపేట పూసపాటి ఆనందగజపతి మెమోరియల్ మునిసిపల్ హైస్కూల్లో జరిగింది. విజయనగరం మహారాజా కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్ (ఎఫ్.ఎ) పూర్తిచేసారు. బెనారస్ విశ్వవిద్యాలయంలో బి.ఎస్సీ అభ్యసించారు. అక్కడ తిలక్ గారు విద్యార్థి సంఘానికి నాయకత్వం వహించారు. 1943 నుండి 1945 వరకు కర్ణాటక్లోని బెల్గాంలో గల లక్ష్మాగౌడా న్యాయకళాశాలలో న్యాయశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. తిలక్ 1941 ఫిబ్రవరి 7వ తేదీన మంథా సర్వేశ్వర శాస్త్రి, పేరిందేవి దంపతుల కుమార్తె సూర్యకాంతంగారిని వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి ఒక కుమారుడు. ఇద్దరు కుమార్తెలు. అరుణా అసఫ్ ఆలీని స్ఫూర్తిగా తీసుకొని పెద్ద కుమార్తెకు ఆమెకు అరుణ అని, రెండవ సంతానం అశోక్ మెహతాను ఆదర్సంగా తీసుకొని కొడుకుకు అశోక్ అని, మూడవ కుమార్తెకు తన అమల అని పేరుపెట్టారు. ఈయన శ్రీరామసామ్రాజ్య పట్టాభిషేకం చేయించినప్పుడు ఏడుగురు తాతగార్లు ఉపనయనం చేసిన సందర్భంలో వేసిన యజ్ఞోపవేతాన్ని జాతీయ ఉద్యమంలో అడుగుపెట్టినప్పుడు త్యజించారు. అన్నింటా ఆదర్శవంతంగా నిలచిన సూర్యాకాంతంగారు కూడా 1949లో తనకు వివాహసమయంలో భర్త కట్టిన మంగళసూత్రాన్ని త్యజించారు. జాతీయోద్యమ సమయంలో ఈయన ఇంటికి వచ్చిన అందరినీ సమానంగా కులమతాలకు అతీతంగా ఆదరించి భోజనం పెట్టేవారు.
తిలక్ గారు 1975లో విజయనగరంలో సొసైటీ ఫర్ సోషల్ ఛెంజ్ అనే సంస్థను స్థాపించారు. 1981 నుండి 1982 వరకు ఒయాసిస్ ఎడ్యుకేషనల్ సొసైటీకి సేవలందించారు. 1982 నుండి 1984 వరకు యలమంచిలిలో గల భాగవతుల ట్రస్టుకు సేవలందించారు.తమ కుమారుడికి కులాంతర వివాహం చేసారు.వరకట్న వ్యవస్థను తీవ్రంగా విమర్సించారు. 1997లో ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం అతనుకు కళాప్రపూర్ణ ను ప్రదానం గావించింది. అతనుకు 80 సం. వయస్సు వచ్చిన నేపథ్యంలో విశాఖ సముద్రతీరంలో గల విశ్రాంత అనే వృద్ధాశ్రమంలో చేరారు. 2012 మే 13వ తేదీన లోక్సభకు జరిగిన సిల్వర్ జూబ్లీ వేడుకల్లో భాగంగా అప్పటి రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ చేతులమీదుగా తిలక్‌ను ఘనంగా సత్కరించారు.2105 మే27న అతనుకు భార్యా వియోగం కలిగింది. 2015 లో విశాఖపట్నంలో జరిగిన స్వాతంత్ర్య వేడుకల్లో భాగంగా నాటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు తిలక్‌ను సత్కరించారు. ఆంధ్ర తిలకంగా పేర్గాంచిన తిలక్ గారు 2018 జూన్ 8వ తేదీన మరణించారు.అతను భౌతిక కాయాన్ని విశాఖపట్నం కొమ్మాదిలో గల గాయత్రి మెడికల్ కళాశాలకు అప్పగించారు. కందాళ అశోక్ వ్యవస్థాపకులుగా '''కె.ఎస్. తిలక్ ఫౌండెషన్ ట్రస్ట్''' ను స్థాపించి ట్రస్ట్ ద్వారా పేద విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్స్ అందజేస్తున్నారు.
అప్పట్లో బ్రిటిష్‌ వారి చిత్రహింసలకు గురవుతున్న ప్రజలను చూసి అతను చలించిపోయారు.తెల్ల దొరల ఆగడాల నుంచి భారత ప్రజలను విముక్తి చేయాలనే ఆలోచన అతనికి కలిగింది. అదే సమయంలో స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడుతున్న గాంధీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితులై, విద్యాభ్యాసం చేస్తుండగానే ఉద్యమంలోకి దిగారు.1942 ఆగస్టు 9 న చేపట్టిన పికెట్‌తో తిలక్‌ ఉద్యమంలోకి ప్రవేశించాడు. ఈ పికెట్‌లో ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన 14 మంది పాల్గొన్నారు. వారితో కలిసి చాలా ఉద్యమాల్లో తిలక్‌ భాగస్వామి అయ్యాడు.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగంగా రెండు సార్లు జైలు జీవితం గడిపారు. ఈ రెండు విడతల్లో దాదాపు 130 రోజులు జైలులోనే గడిపారు.1942లో పికెటింగ్‌ చేపడుతున్న సమయంలో తిలక్‌ను ఆంగ్లేయులు అరెస్టు చేశారు.విజయనగరం సబ్‌ జైలులో కొంత కాలం ఉంచారు. ఆ తర్వాత 1943 జనవరి 26 న విజయనగరంలోని ప్రకాశం పార్కులో జాతీయ జెండా ఎగుర వేసేందుకు ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. కార్యక్రమ నిర్వహణకు ఉద్యుక్తులవుతున్న సమయంలో ఆంగ్లేయ అధికారులు వచ్చి అందరినీ పట్టుకుపోయారు. వీరిలో తిలక్‌ కూడా ఉన్నారు. అప్పట్లో కేరళ రాష్ట్రం బళ్లారి ఎయిర్‌ఫోల్డ్‌ జైలుకు తరలించారు. ఈ జైలులో తిలక్‌ నాలుగు నెలలు గడిపారు. జైలు జీవితం ఎలా గడిచిందంటే....
జైలులో దాదాపు 130 రోజులు గడిపిన తిలక్‌ అనేక ఇబ్బందులకు గురయ్యారు. జైలులో జెండా ఊంఛా రహే హమారా... బొలో స్వతంత్ర భారత్‌కి జై... అనే నినాదాలను ఉద్యమకారులు చేసేవారు. దీనికి ఆంగ్లేయ అధికారులు కోపోద్రోక్తులై లాఠీలు విరిగేలా చితకబాదేవారు.అలాగే వీరికి సరైన భోజనం ఆంగ్లేయ అధికారులు అందించేవారు కాదు.ఉదయాన నూకల జావ, మధ్యాహ్నం 14 గ్రాములు మాత్రమే అన్నం, మట్టి కుండల్లో వేసిన పిక్క చారును భోజనంగా ఇచ్చేవారు.అయినప్పటికీ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో లీనమైన ఉద్యమకారులు లాఠీ దెబ్బలను లెక్క చేయలేదు. అలాగే వారు ఏ భోజనం పెట్టినా ఆనందంగా భుజించేవారు. ఈ విధంగా తెల్ల దొరల చిత్ర హింసలను తట్టుకుంటూనే ఎంతో ఓపికతో తిలక్‌ జైలు జీవితం గడిపారు. కాగా, తిలక్‌ను అరెస్టు చేసిన సమయంలో భార్య సూర్య శేషుకాంతం తనను కూడా అరెస్టు చేసి భర్తతో తీసువెళ్లాలని పట్టుబట్టారు.
రాజకీయ నేపథ్యం
కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌ ఎన్నో పోరాటాల ద్వారా స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించి, స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత మొదటిసారిగా 1952లో జరిగిన ఎన్నికల్లో పోటీ రంగంలో దిగారు. పూసపాటి విజయరామగజపతిరాజు, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుడు జయప్రకాష్‌ నారాయణ ప్రోద్బలంతో తిలక్‌ ఇచ్ఛాపురం పాయకరావుపేట పార్లమెంటు నియోజకవర్గానికి పోటీ చేశారు. పోటీ బరిలో నలుగురు నిలిచారు. బివి సంజీవరావు, పసుమర్తి వీరభద్రరావు, కాళ్లకూరి కృష్ణమూర్తి, తిలక్‌ మధ్య పోటీ జరిగింది. ఈ పోటీలో లక్షా 87 వేల ఓట్ల ఆధిక్యతతో తిలక్ విజయం సాధించి ఎంపిగా ఎన్నికయ్యారు. అప్పట్లో మహాత్మా గాంధీ ఎప్పటికప్పుడు తిలక్‌కు ఉత్తరాలు రాసేవారు.
1944 నుండి 1945 వరకు లాకాలేజి స్టూడెంట్స్ యూనియన్ కు సెక్రటరీగా ఎన్నికయ్యారు. 1945లో బొంబాయిలో జరిగిన అఖిల భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావశంలో పాల్గొన్నారు. 1945-46లో విశాఖపట్నం జిల్లా కాంగ్రెస్ పార్టీకి సంయుక్త కార్యదర్సిగా పనిచేసారు. 1947లో సోషలిస్ట్ పార్టీలో చేరారు. 1947 నుండి 1952 వరకు విజయనగరం జిల్లా, రాష్ట్ర సోషలిస్ట్ పార్టీ కార్యదర్సిగా సేవలందించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:1వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:2018 మరణాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
ఆంగ్ల భాష
గ్4చె54ఫ్4చ్చ్44వ్క్ష్
భౌగోళిక విభజన
thumbnail|ఎడమ|ప్రపంచంలో ఆంగ్లభాషను ప్రాంతీయ భాషగా వాడే దేశాలను సూచించే పై-చార్ట్.
ఆంగ్ల భాష సంక్షిప్త చరిత్ర
మనం ఈ నాడు “బ్రిటిష్ దీవులు" అని పిలచే భూభాగంలో పూర్వం ఐదు రాజ్యాలు ఉండేవి. వాటిలో ప్రజలని ఇంగ్లీశు వాళ్లు, బ్రిటన్ వాళ్లు, స్కాట్ వాళ్లు, పిక్ట్ వాళ్లు, లేటిన్ వాళ్లు అని పిలచేవారు. వీరు వేర్వేరు భాషలు మాట్లాడేవారు. వీరందరిలోను ముందు ఈ దీవులలో నివసించటానికి వచ్చిన వాళ్లు బ్రిటన్ లు; అందుకనే ఈ దేశానికి బ్రిటన్ అనే పేరు సిద్ధించింది. తరువాత సా. శ. 43 లో రోము నుండి చక్రవర్తి క్లాడియస్ పంపిన వలస ప్రజలు వచ్చి బ్రిటన్ లో స్థిరపడటం మొదలు పెట్టేరు. చూరు కింద తలదాచుకుందుకని వచ్చి ఇంటినే ఆక్రమించిన తీరులో రోమకులు బ్రిటన్ ని ఆక్రమించి ఐదు శతాబ్దాలు పాలించేరు. అప్పుడు గాత్ అనే మరొక తెగ వారు రోమకులని ఓడించి దేశం నుండి తరిమేశారు. అప్పుడు ఈ గాత్ తెగని పడగొట్టటానికి పిక్ట్ లు, స్కాట్ లు ప్రయత్నించేరు. వీళ్లని ఎదుర్కొనే శక్తి లేక బ్రిటన్ మళ్లా రోమక ప్రభువులని ఆశ్రయించక తప్ప లేదు. కాని ఆ సమయంలో రోములో వారి ఇబ్బందులు వారికి ఉండటంతో వారు సహాయం చెయ్యలేక పెదవి విరచేరు. గత్యంతరం లేక బ్రిటన్ లు ఐరోపాలో, నేటి జర్మనీ ప్రాంతాలలో, ఉండే సేక్సన్ లు అనే మరొక తెగని పిలుచుకొచ్చేరు. వారు బ్రిటన్ తీరానికి మూడు పడవలలో సా. శ. 449 లో వచ్చినట్లు చారిత్రకమైన దాఖలాలు ఉన్నాయి. అప్పుడు వారు మాట్లాడిన భాషనే ఇప్పుడు మనం "పాత ఇంగ్లీశు" అంటున్నాం. దీన్నే ఏంగ్లో-సేక్సన్ అని కూడా అంటాం.
ఒక భాషలోని మాటలే ఆ భాష యొక్క పడికట్టు రాళ్లు. పదసంపదే భాషకి రూపు రేఖలని ఇస్తుంది, ఒక వ్యక్తిత్వాన్ని ఇస్తుంది. ఏదైనా కొత్త భాషని నేర్చుకునేటప్పుడు ఉచ్చారణని, వ్యాకరణాన్ని అవుపోశన పట్టటం అంత కష్టం కాదు. కాని ఆ భాషలోని పద సంపద మీద ఆధిపత్యం సంపాదించటానికి చాల కాలం పడుతుంది. ఒక భాషని అనర్గళంగా మాట్లాడాలంటే ఆ భాషలోని పదాలు త్వరత్వరగా స్పురణకి రావాలి. ఇంగ్లీశు విషయంలో ఇది కష్టం. ఎందుకంటే ఇంగ్లీశు చీపురుకట్ట లాంటి భాష. వాకట్లో చీపురు పెట్టి తుడిస్తే చేరే ద్రవ్యరాశిలో ఆకులు, అలములు, చితుకులు, చేమంతులు, రెట్టలు, పెంటికలు, ..., ఇలా సమస్తం ఉంటాయి. అలాగే ఇంగ్లీశు ఎవరి వాకిట్లోకి వెళ్ళినా అక్కడి సామగ్రిని అంతా సేకరించి మమేకం చేసుకుంది. అందుకనే ఇంగ్లీశు మాటల్లో కాని, వర్ణక్రమంలో కాని ఒక నియమం, నిబంధన, వరస, వావి కనబడవు. అందుకనే నేటి ఇంగ్లీశు పదసంపదలో మూల భాష అయిన జెర్మన్ వాసనలు తక్కువగానే కనిపిస్తాయి.
ఇంగ్లీశు భాషకి మరొక ప్రత్యేకత ఉంది. చెలగాటాలాడటానికి ఇంగ్లీశు సులభంగా లొంగుతుంది. ఇంగ్లీశు భాషతో కొత్త కొత్త ప్రయోగాలు చెయ్యటం తేలిక. చేసినవాళ్లని ఇతరులు తిరస్కరించరు, తూష్ణీంభావంతో చూడరు. సంప్రదాయ విరుద్ధంగా ఇంగ్లీశులో కొత్త మాటలు సృష్టించటం తేలిక. "మా భాషని కల్తీ చేసి అపవిత్రం చెయ్యకండి" అని ఇంగ్లీశు మాట్లాడేవారెవరూ ఇంతవరకు అనగా వినలేదు. ఉన్న మాటలని సాగదీసి, ఒంచి, మలచి, కొత్తకొత్త ప్రయోగాలు చెయ్యటంలో ఇంగ్లీశు రచయితలు అగ్రగణ్యులు. ధైర్యం చేసి, ఉన్న మాటలని మడచిపెట్టి ప్రయోగించటంలో షేక్స్ పియర్ దిట్టతనం ప్రదర్శించేడు.
ఇంగ్లీశు భాష తల్లివేరు జెర్మన్ భాషలో ఉండటం ఉంది కాని, ఏంగ్లో-సేక్సన్ లు బ్రిటన్ లో వచ్చి స్థిరపడే నాటికే వారి భాష అయిన జెర్మన్ మీద లేటిన్ ప్రభావం బాగా పడిపోయింది. అందుకనే ఇంగ్లీశు మీద లేటిన్ ప్రభావం మొదట్లో ఎక్కువగా ఉండేది. క్రైస్తవ మతగ్రంధాలు, పూజలు, పురస్కారాలు లేటిన్ లో ఉండేవి కనుక వివాహాది శుభకార్యాలు జరిగేటప్పుడు, విద్యారంగంలోనూ లేటిన్ పదజాలం పాతుకు పోయింది.
తరువాత స్కేండినేవియా నుండి వైకింగులు దండయాత్ర చేసి ఒక శతాబ్దం పాటు - సా. శ. 780 నుండి 880 వరకు - బ్రిటన్ తో చిల్లర మల్లర యుద్ధాలు చేసేరు. ఈ సమయంలో ఆ ప్రాంతాల పదజాలం ఇంగ్లీశులో కలిసిపోయింది. నిజానికి పదవ శతాబ్దం వరకు ఈ భాషని "ఇంగ్లీశు" అనే పేరుతో వ్యవహరించనే లేదు.
పెను తుపానులా వచ్చి ఇంగ్లీశుని కూకటి వేళ్లతో కుదిపేసిన భాష ఫ్రెంచి భాష. సా. శ. 1066 తరువాత బ్రిటన్ మీద ఫ్రెంచి వారి రాజకీయ ఆధిపత్యం పెరిగింది. దానితోపాటు ఫ్రెంచి వారి ధర్మశాస్త్రం, స్థాపత్య శాస్త్రం, సంగీతం, లలితకళలు, సాహిత్యం బ్రిటన్ మీద విపరీతమైన ప్రభావం చూపించటం మొదలు పెట్టేయి. జెర్మన్ సంప్రదాయాలని ఆసరా చేసుకున్న ఆంగ్లో-సేక్సన్ ఆచార వ్యవహారాలు ఫ్రెంచి దృక్పథానికి కట్టుబడవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ పాత కొత్తల కలయికతో సమానార్ధకాలయిన పాత మాటలు, కొత్త మాటలు పక్క పక్కన నిలబడి మనుగడ కొనసాగించేయి. కొన్ని పాత మాటలు కొత్త అర్ధాన్ని సంతరించుకున్నాయి.
తరువాత బ్రిటన్ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వలస రాజ్యాలు స్థాపించి ఏలుబడి చెయ్యటంతో పదహారవ శతాబ్దానికే ప్రపంచ భాషలలోని మాటలు ఇంగ్లీశులో జొరబడటం మొదలు పెట్టేయి. అప్పటికే ఐరోపాలో నవజాగృతి యుగం తలెత్తటం, విజ్ఞానశాస్త్రం వేగం పుంజుకోవటంతో గ్రీకు మాటలు తండోపతండాలుగా వచ్చి ఇంగ్లీశులో పడ్డాయి. ఇంగ్లీశు ఇలా కొత్త అందాలతో వెలుగుతూ ఉంటే ఇంగ్లీశులో మాతృఛాయలు పూర్తిగా నశించిపోతున్నాయని కొందరు ఆరాటపడ్డారు. ఎవరెంతగా ఆరాట పడ్డా ఇంగ్లీశు మీద పరభాషా ప్రభావం పెరుగుతూనే వచ్చింది తప్ప తగ్గ లేదు.
తరువాత ఇంగ్లీశుని ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసింది అమెరికాలో మాట్లాడే ఇంగ్లీశు. అమెరికాలో ఇంగ్లీశు వర్ణక్రమం మారిపోయింది. భ్రిటన్ లో వాడే మాటలకి సమానార్ధకాలైన కొత్త మాటలు ఎన్నో అమెరికాలో పుట్టుకొచ్చేయి. అమెరికాకి స్వరాజ్యం వచ్చిన కొత్తలో బ్రిటన్ మీద ఉండే తిరస్కార భావమే ఈ మార్పుకి ప్రేరణ కారణం.
ఇప్పుడు ప్రపంచీకరణ, కలనయంత్రాలు, అంతర్జాలం వచ్చేక పరభాషా పదాలు, పారిభాషిక పదాలు తొంబతొంబలుగా వచ్చి ఇంగ్లీశులో చేరుతున్నాయి. కేవలం పది శతాబ్దాల క్రితం పుట్టిన ఒక భాష ఇలా ఏకైక ప్రపంచ భాషగా చెలామణీ అవటం చూస్తూ ఉంటే నివ్వెరపాటు కలగక మానదు. డేటా అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం.
భారత్ లో ఆంగ్ల భాష
భారతదేశంలో ఆంగ్ల భాషకు చెందిన అనేక మాండలికాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ మాండలిక ఉపయోగం బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో ప్రారంభమయ్యింది. ఈ భాష సహ-రాజ భాషగా ఉపయోగింపబడేది. ప్రస్తుతమునూ ఇదే విధంగా ఉపయోగంలో ఉంది. దాదాపు తొమ్మిది కోట్ల మంది ఈ భాషను ఉపయోగిస్తున్నారు. మొదటిభాషగా దాదాపు మూడు లక్షలమంది వాడుతున్నారు. భారత్ లో ఉపయోగించేభాష, శుద్ధ ఆంగ్ల భాష గానూ, ఇంగ్లాండులో ఉపయోగించే భాష తరువాత గ్రాంధిక భాషోపయోగ దేశంగా భారత్ కు పేరున్నది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఆంగ్ల వ్యాకరణం మంచి పరిపుష్టి కలిగినదిగా భావింపబడుతుంది.సరస్వతీదేవి భారతదేశానికి ఇచ్చిన గొప్పవరం ఆంగ్లభాష అన్నారు Mr.రాజాజీ.
ఈ రోజుల్లో ఆంగ్ల భాష యొక్క ప్రాధాన్యం దృష్ట్యా చాలామంది స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్ ద్వారా దీనిని నేర్చుకొంటున్నారు .
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆంగ్ల భాష
ప్రభుత్వ ప్రైవేటు రంగ వ్యవహారాలలోనూ, ప్రభుత్వ ప్రభుత్వేతర రంగ ఉత్తర్వులలోనూ, ప్రకటనలలోనూ, వివిధరంగాల ఉత్తర ప్రత్త్యుత్తరాలలోనూ విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
తెలుగువారు పలికే ఆంగ్ల పదాలు
తెలుగు నిఘంటువులో చేరాల్సిన ఇంగ్లీశు పదాలు. నిఘంటువులలోని పదాల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ఆ భాష శక్తివంతమవుతుంది. పరాయి భాషలకు చెందిన పదాలనే వ్యతిరేకతతో ప్రజల్లో పాతుకుపోయిన పదాలనుకూడ మనం నిఘంటువులలో చేర్చుకోకపోయినందు వలన మన తెలుగు నిఘంటువు చిక్కిపోయింది. ఇంగ్లీశు నిఘంటువు మాత్రం ఏటేటా కొత్తపదాలతో బలిసిపోతోంది.మన తెలుగులో దీటైన పదాలు పల్లెప్రజల్లో వాడుకలో ఉన్నా మన నిఘంటువులో ఆ పదాలు చోటుచేసుకోలేదు. ఒకవేళ పై ఇంగ్లీశు పదాలకు అర్థాలు చెప్పాలన్నా సంస్కృత పదాలు వాడుతారుగానీ, తెలుగు పదాలు వాడరు. వాడటం అవమానకరంగా భావిస్తారు. తెలుగు ప్రజలు పుట్టించినవి, ఎంత నీచమని మనం అనుకొనే పదాలైనా నిఘంటువులో చేరాలి. మన మాటల్ని పోగొట్టుకోకూడదు. అలాగే సంస్కృతపదం అర్ధంకాకపోయినా మన తెలుగు పదంలాగానే భావించి ఆదరిస్తాం. వేలాది ఉర్దూ, ఇంగ్లీశు పదాలు మన తెలుగు ప్రజల వాడుకలోకి వచ్చాయి.
తెలుగునాట ఆంగ్లభాష ఉపయోగంపై విమర్శలు
మాతృ భాష అంటే పసిపిల్ల వాడికి తల్లి ఉగ్గుపాలతో పాటు రంగరించి పోసే భాష. మమ్మీ, డాడీ, ఆంటీ, అంకుల్‌, బ్యాగు, బుక్కు, స్లేట్‌ పెన్సిల్‌ లాంటి మాటలు తెలుగు తల్లులు తమ పిల్లలకు రంగరించి పోస్తున్నారు. బయట పాఠశాల, ఆఫీసు, మార్కెట్టు, కోర్టుల్లో ఎన్నెన్నో పదాలు ఎడతెరిపి లేకుండా వాడుతున్నారు. మాటకు వాడుకే గదా ప్రాణం? వాడకం అంతా ఆంగ్లపదాల్లో జరుగుతూఉంటే తెలుగు గ్రంథానికి పరిమితమై పోయింది. కవులు, సాహితీవేత్తలు మాత్రమే భాష గురించి బాధపడుతున్నారు. పాలక భాషకు ఉండవలసినంత పదసంపద ఎన్నేళ్లు గడిచినా సమకూర్చలేక పోతున్నారు.
అనువాదకులు తేటతెలుగుకు బదులు సంస్కృతం వాడి భయపెడుతున్నారు. కాలగమనంలో కొత్త కొత్త ఆంగ్లపదాలే మనకు అబ్బు తున్నాయిగానీ, కొత్త తెలుగు పదాలుగానీ, పాతవేగాని కొత్తగా వాడకంలోకి రావడం లేదు. ఇది మన జాతి చేతకానితనం, దౌర్భాగ్యం. పైన పేర్కొన్న వందలాది పదాలేగాక ఇంకెన్నో ఆంగ్ల పదాలు మన తెలుగు ప్రజల నాలుకలపై నాట్యమాడుతూ, మన పదాలే అన్నంతగా స్థిరపిపోయాయి. ఈ పదాలను విడిచిపెట్టి మనం తెలుగులో సంభాషణ చేయలేము. చేసినా ప్రజలకు అర్ధంగాదు. ఉర్దూ, సంస్కృత పదాలెన్నింటటినో తెలుగు తనలో కలుపుకుంది. అలాగే తెలుగు ప్రజల వాడుకలో బాగా బలపడిన, ఇక ఎవరూ పెకలించలేనంతగా పాతుకుపోయిన, ఇంగ్లీశు పదాలను మన తెలుగు డిక్షనరీలో చేర్చటం వల్ల మన భాష తప్పక బలపడుతుంది. సంస్కృత, ఉర్దూ పదాలు వేలాదిగా తెలుగులో చేరకపోయి ఉన్నట్లయితే తెలుగు భాషకీపాటి శక్తి వచ్చి ఉండేది కాదు గదా?
ఇంగ్లీశు-తెలుగు అనువాద సమస్యలు
ఇవీ చూడండి
ఇంగ్లీశు-తెలుగు అనువాద సమస్యలు ఆంగ్ల కవులు:
మూలాలు
వర్గం:ఇండో-ఆర్యన్ భాషలు వర్గం:భారతీయ భాషలు వర్గం:ఆంగ్ల భాష
కృష్ణుడి బటర్ బాల్
కృష్ణుడి బటర్‌బాల్ (వాన్ ఇరై కల్ లేదా కృష్ణుడి జిగాంటిక్ బటర్‌బాల్ అని కూడా పిలుస్తారు) భారతదేశం లోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని చారిత్రక తీరప్రాంత రిసార్ట్ పట్టణం మామల్లాపురంలో ఉన్న ఒక భారీ గ్రానైట్ బండరాయి.
7వ, 8వ శతాబ్దాల కాలంలో పల్లవ రాజవంశంచే హిందూ మతపరమైన స్మారక చిహ్నాలుగా నిర్మించబడిన యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం అయిన మామల్లపురంలోని మాన్యుమెంట్స్ సమూహంలో భాగంగా ఇది ఒక ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణగా ఉంది. ఇది ఆర్కియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియాచే రక్షిత జాతీయ స్మారక చిహ్నంగా జాబితా చేయబడింది.
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
అసలు పేరు, వాన్ ఇరై కల్, అట్లాస్ అబ్స్క్యూరా ప్రకారం, తమిళం నుండి "స్టోన్ ఆఫ్ స్కై గాడ్"గా అనువదించబడింది. హిందూ గ్రంధాల ప్రకారం, శ్రీ కృష్ణుడి తరచుగా తన తల్లి నుండి వెన్న దొంగిలించాడు; ఇది బండరాయి పేరుకు దారి తీసి ఉండవచ్చు.
చరిత్ర
పల్లవ రాజు నరసింహవర్మన్ (630–668 CE) కూడా బండరాయిని తరలించడానికి విఫల ప్రయత్నం చేసాడు. భారతీయ తమిళ రాజు రాజ రాజ చోళుడు (985, 1014 CE) ఈ భారీ రాతి బండరాయి సంతులనం నుండి ప్రేరణ పొందాడు, ఇది తంజావూరు బొమ్మై అని పిలువబడే ఎప్పుడూ పడని మట్టి బొమ్మల సృష్టికి దారితీసింది, ఇది సగం గోళాకార పునాదిని కలిగి ఉంటుంది. 1908లో అప్పటి నగర గవర్నర్ ఆర్థర్ హేవ్‌లాక్ భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా బండరాయిని దాని స్థానం నుండి తరలించడానికి ఏడు ఏనుగులను ఉపయోగించేందుకు ప్రయత్నించారు, కానీ విజయవంతం కాలేదు. 12 అక్టోబర్ 2019న, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ, చైనా అధ్యక్షుడు జి జిన్‌పింగ్ తమ రెండవ "అనధికారిక శిఖరాగ్ర సమావేశం" సందర్భంగా కృష్ణ బటర్‌బాల్ ను సందర్శించారు. In 1969, a tour-guide is said to credit its present name, Krishna's Butterball, to Indira Gandhi who was on a tour of the city.
వివరాలు
ఈ బండరాయి సుమారు ఆరు మీటర్లు (20 అడుగులు) ఎత్తు, ఐదు మీటర్ల (16 అడుగులు) వెడల్పు, దాదాపు 250 టన్నుల బరువు ఉంటుంది. ఇది సహజంగా కోతకు గురైన కొండ, 1,200 సంవత్సరాలుగా అదే స్థలంలో ఉన్నట్లు చెప్పబడే 1.2-మీటర్ల (4 అడుగులు) ఎత్తైన పునాదిపై వాలుపై తేలియాడుతూ, నిలబడినట్లు అనిపిస్తుంది. పైభాగంలో ఉన్న బండరాయి కొంత భాగం క్షీణించింది, ఇది వెనుక నుండి సగం గోళాకార రాయిలా కనిపిస్తుంది, అయితే ఇది ఇతర మూడు వైపుల నుండి గుండ్రంగా కనిపిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
రోళ్ళపాడు వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం
ఇది కర్నూలు నుండి 45 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 6.14 km 2 విస్తీర్ణం కలిగి ఈ అభయారణ్యము 1988 లో స్థాపించబడింది, ఇది ఒక అంతరించిపోతున్నపక్షి జాతులైన బట్టమేక పక్షులకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆవాసముగా ఉంది. ఈ అభయారణ్యం ఎక్కువగా వేడిగా, పొడిగా వుండి విపరీత వాతావరణ పరిస్థితులు కలిగి అసమాన వర్షపాతంతో ఒక ఎత్తుపల్లాల కలిగి ఉంది. ఇది 290 మీటర్ల ఎత్తులో, ప్రతి సంవత్సరం వర్షపాతం 450 మి.మీ. కలిగి ఉంది.
ఆందోళన
అభయారణ్యంలో కృష్ణ జింక జనాభా పెరుగుదల బట్టమేక పక్షుల సంఖ్యలో పతనం గమనించారు. ఇక్కడ గడ్డిమైదానాలు, పొదలు కనుమరుగవుతుండడం వలన పక్షులకు ఆహారము తక్కువై కొన్ని రకాల పక్షుల మనుగడకు ప్రమాదమేర్పడినట్లు గమనించారు. 1980 లో బట్టమేక పక్షుల సంరక్షణకు ఇది అనుకూలమయిన ప్రాంతంగా గుర్తించారు. బట్టమేక పక్షుల జనాభా ఇటీవల పడిపోవడం ఇటీవలి సంవత్సరాలలో తీవ్రమైన ఎదురుదెబ్బలు తగలడంతో వాటి రక్షణ కష్టతరమైనది. తరచుగా అభయారణ్యం యొక్క సరిహద్దులు దాటి వ్యవసాయ భూములను విస్తరించడము, ఈ అభయారణ్యానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజల ఆందోళనలు, ఈ పక్షి జాతుల క్షీణతకు దారితీసింది. అభయారణ్యం ఆవరణం లోపల పశువుల మేతకు రావడం కూడా బట్టమేక పక్షుల సంతానోత్పత్తిని ప్రభావితం చేసింది. అభయారణ్యం యొక్క అంచున తెలుగు గంగ కాలువ నిర్మాణము కూడా ఒక కారణము. ఇలా అనేక కారణాల వల్ల నక్కలు, ఫ్లోర్కాన్, పాము గ్రద్దలు ఇటీవలి సంవత్సరాలలో అభయారణ్యంలో కానరాలేదు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ అడవులు వర్గం:నంద్యాల జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు
మేరీ కోమ్ (సినిమా)
మేరీ కోమ్ 2014లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. వయాకామ్ 18 మోషన్ పిక్చర్, భన్సాలీ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ల పై వయాకామ్ 18 మోషన్ పిక్చర్ , సంజయ్ లీలా భన్సాలీ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఒమంగ్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 5 సెప్టెంబర్ 2014న విడుదలైంది.
కథ
మణిపూర్ లోని ఓ పల్లెటూరులోని పేద వ్యవసాయ కుటుంబంకు చెందిన అమ్మాయి మేరీ కోమ్(ప్రియాంక చోప్రా). బాక్సింగ్ అంటే ఆసక్తి. తాను కూడా గొప్ప బాక్సర్ కావాలని, దేశానికి ఒలంపిక్ మెడల్ సాధించాలని కలలు కంటూ ఉంటుంది. ఆ క్రీడ వైపు వెళ్లడానికి తండ్రి నిరాకరిస్తాడు. తండ్రిని ఎదురించి బాక్సింగ్ రింగులోకి ఎంటరైన తర్వాత ఎన్నో అవామానాలు, ఆటు పోట్లు తరువాత బాక్సింగ్ క్రీడలో అంతర్జాతీయ ఛాంపియన్ గా తన లక్ష్యాన్ని ఎలా చేరుకుంది అనేది ఈ సినిమా మిగతా కథ.
సాయంత్రం
సాయంత్రం అనేది మధ్యాహ్నం చివరిలో మొదలై రాత్రి ప్రారంభం వరకు గల పగటి కాలం. సాయంత్రం ప్రారంభమయ్యే మరియు ముగిసే ఖచ్చితమైన సమయాలు స్థానం, సంవత్సరం సమయం మరియు సంస్కృతిపై ఆధారపడి ఉంటాయి, అయితే ఇది సాధారణంగా సూర్యుడు ఆకాశంలో పొద్దుగూకిన తరువాత అనగా పడమర వైపు బాగా వాలిన తరువాత సంధ్యాకాలం చివరి వరకు కొనసాగినట్లుగా పరిగణించబడుతుంది. వాడుకలో సాయంత్రం అనేది మధ్యాహ్నంపైన 3గంటల 45నిమిషములకు ప్రారంభమై సూర్యుడు అస్తమించి చీకటితో ఏర్పడే రాత్రి వరకు అనగా 7గంటల 15నిమిషాల వరకు ఉంటుంది.
సాయంత్రం 5 గంటల నుంచి 6 గంటల వరకు గల సమయానికి మధ్యాహ్నం, రాత్రి పదాలను ఉపయోగించరు, లేదా చాలా అరుదుగా ఉపయోగిస్తారు. కనుక సాయంత్రం 5 గంటల నుంచి 6 గంటల వరకు గల సమయాన్ని సాయంత్రమునకు ఖచ్చితమైన సమయంగా చెప్పవచ్చు.
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ఈ పదం పాత ఆంగ్ల పదం ǣfnung నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం 'సాయంత్రం అవడం అనగా పొద్దువాలడం, సూర్యాస్తమయం, సూర్యాస్తమయానికి అటుఇటుగా ఉన్న సమయం', దీని అర్థం "సూర్యాస్తమయం మరియు చీకటి మధ్య సమయం", మరియు ఇది ఈవెన్ (ఓల్డ్ ఇంగ్లీష్ æfen)కి పర్యాయపదంగా ఉంది, దీని అర్థం పగలు ముగింపు. "సాయంత్రం" అనే పదం యొక్క ఉపయోగం 15వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి బాగా వాడుకలోకి వచ్చింది.
మూలాలు
వర్గం:కాలం
బి.కె.బిర్లా
బసంత్ కుమార్ బిర్లా (12 జనవరి 1921 – 3 జూలై 2019) బిర్లా కుటుంబానికి చెందిన భారతీయ వ్యాపారవేత్త. అతను బి.కె.బిర్లా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ అనే ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నడుపుతున్న కృష్ణార్పణ్‌ ఛారిటీ ట్రస్ట్ చైర్మన్. అతను ఖతార్‌లోని బిర్లా పబ్లిక్ స్కూల్‌,  ముంబై సమీపంలోని కళ్యాణ్‌లో బిర్లా కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, సైన్స్   అండ్‌  కామర్స్ స్థాపించాడు.
జీవిత విశేషాలు
ప్రముఖ దాత ఘనశ్యామ్‌ దాస్‌  చిన్న కుమారుడైన బీ.కే.బిర్లా 1921 జనవరి 12న జన్మించాడు. అతను పత్తి, సిమెంట్‌, ప్లై వుడ్‌, పేపర్‌, విస్కోస్, పాలిస్టర్, నైలాన్‌, పేపర్‌ షిప్పింగ్, టైర్‌కార్డ్,  టీ, కాఫీ, ఏలకులు, రసాయనాలు తదితర రంగాల్లో కీలక వ్యాపారాలను కలిగి ఉన్నాడు. 15 ఏళ్ల ప్రాయం నుంచే పలు వ్యాపార కార్యక్రమాలలో కీలక పాత్ర పోషించిన బీకే బిర్లా కేశోరాం ఇండస్ట్రీస్ ఛైర్మన్‌గా తన కెరియర్‌ను ప్రారంభించాడు.
ఈసాలతక్కళ్లపల్లి భూముల్లో సున్నపురాయి నిల్వలను గుర్తించిన బిర్లా 1966లో సిమెంటు కర్మాగార నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. వివిధ స్థాయిల్లో పరిశ్రమను ఎప్పటికపుడు పర్యవేక్షిస్తూ అభివృద్ధి పథంలో నడిపించినఅతను ఈ ప్రాంతంలో ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఎంతో మందికి ఉపాధి కల్పించాడు. ఆధ్యాత్మిక భావనతో అనేక దేవాలయాలను పునరుద్ధరించాడు.
1941లో అతను సరళా బిర్లాను వివాహమాడాడు. ఆమె ఉద్యమకారుడు, రచయిత అయిన బ్రిజ్‌లాల్ బియానీ కుమార్తె. వారికి ముగ్గురు పిల్లలు. వారు ఆదిత్య విక్రం బిర్లా, జయశ్రీ మొహ్తా, మంజూషాశృఈ ఖైతాన్.
అతను అనేక పుస్తకాలను కూడాఅ రాసాడు. వాటిలో "స్వాంతా సుఖాయా" అనే జీవిత చరిత్ర ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:1921 జననాలు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు వర్గం:కోల్‌కతా వ్యక్తులు
ఆంధ్రయోగులు
ఆంధ్రయోగులు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన యోగులు గురించి బి. రామరాజు గారు ప్రచురించిన పుస్తకం. ఇది ఐదు భాగాలుగా ఉంది.
ప్రథమ భాగంలోని యోగులు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1998 పుస్తకాలు
బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వం
బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వము  ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన, ఉచితంగా లభించని విజ్ఞాన సర్వస్వము. ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (లాటిన్ "బ్రిటిష్ ఎన్సైక్లోపీడియా") ఒక సాధారణ జ్ఞానం ఆంగ్ల భాషా ఆన్‌లైన్ ఎన్సైక్లోపీడియా. ఇది గతంలో ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా, ఇంక్. ఇతర ప్రచురణకర్తలు (మునుపటి సంచికల కోసం) ప్రచురించారు. దీనిని సుమారు 100 మంది పూర్తి సమయం సంపాదకులు 4,000 మందికి పైగా సహాయకులు రాశారు. 15 వ ఎడిషన్ 2010 వెర్షన్, ఇది 32 వాల్యూమ్లను 32,640 పేజీలను కలిగి ఉంది, ఇది చివరి ముద్రిత ఎడిషన్.
బ్రిటానికా అనేది ఆంగ్ల భాషా ఎన్సైక్లోపీడియా, ఇది చాలా కాలం పాటు ముద్రణలో ఉంది: ఇది 244 సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఇది మొట్టమొదట 1768 1771 మధ్య స్కాటిష్ రాజధాని ఎడిన్బర్గ్లో మూడు సంపుటాలుగా ప్రచురించబడింది. (ఈ మొదటి ఎడిషన్ ఫేస్‌సిమైల్‌లో లభిస్తుంది.) ఎన్సైక్లోపీడియా పరిమాణం పెరిగింది: రెండవ ఎడిషన్ 10 వాల్యూమ్‌లు, నాల్గవ ఎడిషన్ (1801–1810) నాటికి ఇది 20 వాల్యూమ్‌లకు విస్తరించింది. పండితుల రచనగా దాని పెరుగుతున్న పొట్టితనాన్ని ప్రముఖ సహాయకులను నియమించడంలో సహాయపడింది, 9 వ (1875–1889) 11 వ సంచికలు (1911) స్కాలర్‌షిప్ సాహిత్య శైలికి మైలురాయి ఎన్సైక్లోపీడియాస్. 11 వ ఎడిషన్‌తో ప్రారంభించి, ఒక అమెరికన్ సంస్థ కొనుగోలు చేసిన తరువాత, బ్రిటానికా ఉత్తర అమెరికా మార్కెట్‌పై తన విజ్ఞప్తిని విస్తృతం చేయడానికి వ్యాసాలను క్లుప్తీకరించి సరళీకృతం చేసింది. 1933 లో, బ్రిటానికా "నిరంతర పునర్విమర్శ" ను స్వీకరించిన మొట్టమొదటి ఎన్సైక్లోపీడియాగా నిలిచింది, దీనిలో ఎన్సైక్లోపీడియా నిరంతరం పునర్ముద్రించబడుతుంది, ప్రతి వ్యాసం షెడ్యూల్‌లో నవీకరించబడుతుంది. మార్చి 2012 లో, ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా, ఇంక్. ముద్రిత సంచికలను ప్రచురించండి ఆన్‌లైన్ వెర్షన్‌పై దృష్టి పెడుతుంది.
ముద్రణ
1985 నుండి, 'బ్రిటానికా' నాలుగు భా.గాలను కలిగి ఉంది. అవి వరుసగా మైక్రోపీడియా, ద మాక్రోపీడియా, ప్రొ పీడియా ఇతర రెండు సంపుటాలు thumb|15th edition of the Britannica. The initial volume with the green spine is the Propædia; the red-spined and black-spined volumes are the Micropædia and the Macropædia, respectively. The last three volumes are the 2002 Book of the Year (black spine) and the two-volume index (cyan spine).
బయటి లంకెలు
వర్గం:విజ్ఞాన శాస్త్రం
వి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం
వి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం భారతీయ వాయులీన విద్వాంసుడు, స్వరకర్త, పండితుడు, విద్యావేత్త, రచయిత.
వివరాలు
ఇతడు 1944, మార్చి 16వ తేదీన కేరళ రాష్ట్రం, తోత్తువ గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు మొదట తన తండ్రి వేదక్కెంచేరి వీరరాఘవ భాగవతార్ వద్ద సంగీతం అభ్యసించాడు. తరువాత త్రిపునితుర నారాయణ అయ్యర్, చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్ మొదలైన వారి వద్ద తర్ఫీదును పొందాడు.
ఇతడు ప్రక్కవాద్య కళాకారుడిగా, సోలో కళాకారుడిగా అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.
ఇతడు అమెరికా సందర్శించిన మొట్టమొదటి వాయులీన విద్వాంసుడు. ఇతడు ఐక్యరాజ్య సమితిలో ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మితో పాటు తన విద్యను ప్రదర్శించాడు. యునెస్కోలో మొట్టమొదట వాద్యసంగీతం రికార్డు చేసిన దక్షిణ భారతదేశ కళాకారుడిగా ఇతడు పేరు గడించాడు.
ఇతడు రాధాప్రియ, సంచారి, ప్రియరంజని మొదలైన క్రొత్త రాగాలను సృష్టించాడు. తమిళ, సంస్కృత, హిందీ భాషలలో వర్ణాలకు, పాటలకు, తిల్లానాలకు, భజనలకు స్వరకల్పన చేశాడు. నృత్యకళాకారిణి చంద్రలేఖ నృత్యదర్శకత్వం వహించి ఆకాశవాణి జాతీయ అవార్డును పొందిన సంగీత నృత్యనాటిక "శ్రీ"కి ఇతడు సంగీతం అందించాడు. ఇతడు వయోలిన్‌కు సంబంధించి అనేక పుస్తకాలను రచించాడు. ధ్యాన, విజ్ఞాన, సంగీత విషయాలపై పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించాడు. కొన్ని చలనచిత్రాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు.
ఇతని శిష్యులలో వి.వి.ఎస్.మురారి (కుమారుడు), వి.వి.రవి (సోదరుడు), రాఘవకృష్ణ, బి.యు.గణేష్ ప్రసాద్, బాలు రఘురామన్, జి.చంద్రమౌళి, ఆర్.కె.శ్రీరామ్‌కుమార్, వి.వి.శ్రీనివాసరావు మొదలైన వారున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:1944 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
జలాల్‌పూర్ షారోన్
భౌగోళికం, జనాభా
Jalalpur Sheron (55) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బాకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 41 ఇళ్లతో మొత్తం 193 జనాభాతో 104 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Sri hargobindpur అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 102, ఆడవారి సంఖ్య 91గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37844.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాబా బాకలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటోలు లేదు. సమీప ఆటోలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలు లేదు. సమీప టాక్సీలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు. సమీప ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు. సమీప ఇతర జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) లేదు. సమీప ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. .
.
విద్యుత్తు
. 1
12 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. .
భూమి వినియోగం
Jalalpur Sheron (55) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Jalalpur Sheron (55) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:బాబా బకాలా తాలూకా గ్రామాలు
మేరా భారత్ మహాన్
మేరా భారత్ మహాన్ 2019లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్ర‌థ ప్రొడ‌క్ష‌న్స్ బ్యానర్ పై డా. శ్రీధర్‌ రాజు ఎర్ర, డా. తాళ్ల రవి, డా. టిపిఆర్‌ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు భరత్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. అఖిల్‌ కార్తీక్, ప్రియాంకాశర్మ, త‌ణికెళ్ల భ‌ర‌ణి, పోసాని కృష్ణ ముర‌ళి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఏప్రిల్ 26, 2019 న విడుదలైంది.
చిత్ర నిర్మాణం
మేరా భారత్ మహాన్ సినిమా షూటింగ్ 29 నవంబర్ 2017న హైదరాబాద్ అన్నపూర్ణ స్టూడియోలో ప్రారంభించారు. ఈ సినిమా ఆడియోను 21 జులై 2018న హన్మకొండ ములుగు రోడ్ లోని వజ్ర గార్డెన్స్ లో ఎమ్మెల్యే బాబూమోహ‌న్, వ‌రంగ‌ల్ మేయ‌ర్ నన్నపనేని నరేందర్‌ విడుదల చేశారు.
కథ
మహాన్‌ (శ్రీధర్‌రాజు) ఓ ప్రొఫెసర్‌. ఆయన భార్య ఆమని. ఓ కుమార్తె. హాయిగా సాగిపోతున్న వారి జీవితంలో జరిగిన ఓ సంఘటన సమాజంపై తిరుగుబాటు చేసేలా చేస్తుంది. అస్తవ్యస్తంగా ఉన్న పాలకులన్ని ఎండగట్టడంతోపాటు అవసరమైతే శిక్షించడం చేస్తుంటాడు. అతని భావాలకు కొంతమంది యువత ఆకర్షితులవుతారు. ఓ దశలో అఖిల్‌ కార్తిక్‌ అనే యువకుడిపై మహాన్‌ పెద్ద బాధ్యత పెడతాడు. ఆ తర్వాత ఏమయింది? కథ ఎటువైపు తిరిగింది? అనేది మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
హంస
హంస ఒక అందమైన పక్షి. Anatidae కుటుంబంలో Cygnus తరగతి చెందిన పక్షులు. ఒక రకంగా బాతులవలె ఉంటాయి. 4,5 జాతులు ఉత్తర ధృవంలోనూ, ఒక జాతి ఆస్ట్రేలియా - న్యూజిలాండ్ దేశాలలోనూ, మరొక జాతి దక్షిణ అమెరికాలోను ఉన్నాయి. ఆసియా ఖండంలో ఇవి అంతరించిపోయాయి. హంసల్లో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. హంసల్లో తెల్ల హంసలు, నల్ల హంసలు ఉంటాయి. వేద కాలంలో హంసలు గ్రీష్మ ఋతువులో మానస సరోవరం సరస్సుకి ఎక్కడినుండో తరలి వచ్చేవి. వాతావరణ మార్పులు కారణంగా నేడు ఇప్పుడు వాటి రాక లేదు.
హిందూమతంలో హంసలకొక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. హంస సరస్వతిదేవి వాహనం. వేదాలలో అత్యున్నత స్థాయికి చేరిన వారిని 'పరమహంస' అని ప్రస్తుతించేవారు. హంసకు పాలను, నీరును వేరుచేసే సామర్థ్యం ఉందంటారు, కాని అది పాలు నీరు కలిసిన మిశ్రమంలో నుండి పాలను మాత్రమే తాగి నీటిని పాత్రలో మిగులుస్తుంది. ఇది వేదాలలో హంసల గూర్చి అతిశయోక్తిగా చెప్పబడింది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పక్షులు
సంసద్ ఆదర్శ గ్రామీణ యోజన
సంసద్‌ ఆదర్శ  గ్రామీణ యోజన (ఆంగ్లం: Sansad Adarsh Gram Yojana; హిందీ: सांसद आदर्श ग्राम योजना) అనేది గ్రామాలలో అభివృద్ధిపై విస్తృతంగా దృష్టి సారించే ఒక గ్రామీణ అభివృద్ధి కార్యక్రమం. ఇది 2014 అక్టోబర్ 11న లోక్‌నాయక్ జయప్రకాశ్ నారాయణ్ జయంతి సందర్భంగా భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.
ఆదర్శ గ్రామాలు
మహాత్మ గాంధీ ఆలోచన విధానానికి అనుగుణంగా భారతదేశంలోని గ్రామాల్లో మార్పును తీసుకురావటం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ పథకం కింద ప్రతి పార్లమెంటు సభ్యుడు ఒక గ్రామపంచాయతీని దత్తత తీసుకుని, ఆ గ్రామంలో మౌలిక వసతుల కల్పనతో పాటు సమగ్రమైన సాంఘిక పురోగతి కూడా చోటు చేసుకొనేటట్లు మార్గదర్శకత్వం వహిస్తారు. పట్టణాలకు ధీటుగా పల్లె ప్రజలకు తగిన సౌకర్యాలు కల్పించాలన్న లక్ష్యంతో పార్లమెంట్‌ సభ్యులు తమ నియోజకవర్గాలు, రాజ్యసభ సభ్యులు దేశంలోని ఏవైనా గ్రామాలను ఎంపిక చేసుకుని వాటి అభివృద్ధికి కృషి చేసే విధంగా రూపొందించిన పథకమే సంసద్‌ ఆదర్శ గ్రామీణ యోజన. ఈ క్రమంలో పలు అంశాల్లో ప్రగతి సాధించిన గ్రామాలకు తగిన ప్రోత్సాహకాలు అందించడంతోపాటు, ఎస్‌ఏజీవై కింద ఆదర్శ గ్రామాలుగా ప్రకటిస్తుంది కేంద్రం.
నిధులు
సంసద్‌ ఆదర్శ  గ్రామీణ యోజనకు కొత్త నిధులు కేటాయించబడవు. అయితే ఇప్పటికే అమలులో ఉన్న పథకాల ద్వారా నిధులు సేకరించవచ్చు. ఉదాహారణకు..
తెలంగాణ ఘనత
సంసద్‌ ఆదర్శ గ్రామీణ యోజన పథకం కింద దేశవ్యాప్తంగా ఎంపిక చేసిన పదికి పది ఆదర్శ  గ్రామాలు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందినవే. అలాగే టాప్‌–20లో 19 గ్రామాలు కూడా రాష్ట్రానికి చెందినవే. కేంద్ర ప్ర‌భుత్వం 2022 ఏప్రిల్ 26న ప్ర‌క‌టించిన ఆద‌ర్శ గ్రామాల జాబితా వివరాలను కేంద్ర పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ తమ వెబ్‌సైట్‌లో పొందుపరిచింది.
అంతర్ముఖం
కథ
మంచానపడి చనిపోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఓ వృద్ధుడి మనోభావాల్ని బయటకు తెలియజేస్తూ కథ ప్రారంభమౌతుంది. కొద్దిసేపటికి చనిపోయి స్వర్గానికి చేరుకుంటాడు. అక్కడ దేవుడితో వాదించి అసలు మరణమే లేకుండా వరం కోరుకుంటాడు. కానీ తన పొరపాటు వల్ల బ్రతికినంత కాలం అలా మంచాన పడిపోవాల్సి వస్తుంది. తను ఎంతో ప్రేమించిన కుటుంబ సభ్యులు రానూ తన గురించి పట్టించుకోవడం మానేస్తారు. ముందుగా సెంటిమెంట్లంటే పడని కథానాయకుడిని ప్రేమకు బానిసను చేసిన కథను గుర్తు చేసుకుంటాడు. తన మీద ప్రేమతో జీవితాన్నే త్యాగం చేసిన ప్రణవి గుర్తుకు వస్తుంది. అంతవరకూ తను చనిపోతానని ఎదురు చూసిన కుటుంబ సభ్యులు చివరకి అతన్ని ఓ ప్రభుత్వాసుపత్రిలో పడేస్తారు. అక్కడి నుంచి అతన్ని బయటికి లాగేస్తారు. దీనాతి దీనమైన పరిస్థితుల మధ్య దేవుణ్ణి తనకిచ్చిన వరాన్ని వెనక్కి తీసుకుని మరణాన్ని ప్రసాదించాల్సిందిగా కోరుకుంటాడు.
సంసద్ ఆదర్శ గ్రామీణ యోజన
తెలంగాణ ఘనత
దేశంలో టాప్‌–10 తెలంగాణ ఆదర్శ గ్రామాలు:
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశంలో ప్రభుత్వ పథకాలు
ఆర్టోకార్పస్
ఆర్టోకార్పస్' (లాటిన్ Artocarpus) పుష్పించే మొక్కలలో మోరేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.
వ్యుత్పత్తి
ఆర్టోకార్పస్ (Artocarpus) అనే పదం రెండు గ్రీక్ పదాలైన ఆర్టోస్ artos అనగా (రొట్టె = bread), కార్పస్ karpos (పండు = fruit) నుండి వచ్చింది.
కొన్ని జాతులు
(see sources at bottom of list)
A. altilis (Parkinson) Fosberg - Breadfruit, Seeded Breadfruit, Antipolo, Camansi, Anubing
A. anisophyllus Miq. - Entawakundefined
A. blancoi (Elmer) Merr. undefined
A. camansi Blanco undefined
A. chama Buch.-Ham. - Chaplaish
[ synon. = A. chaplasha Roxb. ]undefined
A. elasticus Reinw. ex Blume - Bendo, Terapundefined
[ synon. = A. pomiformis Teijsm. & Binn. ]undefined
ఆర్టోకార్పస్ హెటిరోఫిల్లస్ Lam. - పనస
[ synon. = A. integer Auct. ]
[ synon. = A. integrifolius Auct. ]undefined
A. hirsutus Lam. - Angily, Angelin, Hirsute Artocarpus, Aini Maram, Ainiundefined
A. hypargyreus Hance ex Benth. - Kwai Mukundefined
A. integer (Thunb.) Merr. - Cempedak
[ synon. = A. champedon (Lour.) Stokes ]
[ synon. = A. integrifolius L.f. ]
[ synon. = A. polyphema Pers. ]undefined
A. kemando Miq. - Pudauundefined
A. lacucha Buch.-Ham. - Lakoocha
[ synon. = A. lakoocha Wall. ex Roxb. ]undefined
A. lignanensis Merr. undefined
A. mariannensis Trécul undefined
A. nitidus Trécul - Butongundefined
A. nobilis Thwaites undefined
A. odoratissimus Blanco - Marangundefined
A. ovatus Blanco
[ synon. = A. cummingianus Trécul ]undefined
A. rubrovenus Warb. undefined
A. sarawakensis F.M.Jarrett - Pinganundefined
A. scortechinii King - Two Winged Artocarpusundefined
A. sericicarpus F.M.Jarrett - Pedalaiundefined
A. tamaran Becc. - Elephant jackundefined
A. tonkinensis A.Chev. ex Gagnep. undefined
A. treculianus Elmer - African breadfruit
మూలాలు
వర్గం:మోరేసి
రేణు సైకియా
జననం
రేణు సైకియా 1934, డిసెంబరు 10న కోమోల్ బోర్బోరా - పునియాప్రోవా బోర్బోరా దంపతులకు అస్సాం రాష్ట్రం, టిన్సుకియాలోని శ్రీపురియాలో ఒక ప్రసిద్ధ కుటుంబంలో జన్మించింది. రేణు తండ్రి ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పోరేషన్ లిమిటెడ్, డిగ్‌బోయ్ నుండి ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ గా పనిచేసి, అధికారిక సమస్యల కారణంగా (కంపెనీలో సుదీర్ఘ సమ్మె) తన ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టాడు. రేణు సైకియాకి పదిమంది తోబుట్టువులు ఉన్నారు. రేణు సైకియా అన్న దివంగత గోలప్ బోర్బోరా పార్లమెంటు సభ్యుడిగా, అస్సాం ముఖ్యమంత్రి (1978)గా పనిచేశాడు.
కళారంగం
18 సంవత్సరాల వయస్సులో 1952లో జోయ్మోతి నాటకంతో నటనా జీవితాన్ని ప్రారంభించిన రేణు సైకియా, ఆ తరువాత అనేక నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రలలో నటించింది. 1961లో వచ్చిన రాజ్‌పథ్ అనే అస్సామీ నాటకం, తన సినీరంగ ప్రవేశానికి దారి వేసింది. హుమేశ్వర్ బారువా దర్శకత్వం వహించిన హిందీ నాటకం, నిచెర్ మోహోల్ అనే బెంగాలీ నాటకంలో నటించింది. డాక్టర్ బెజ్‌బరువాలో సినిమాలో నటించిన తరువాత, రేణు సైకియా అస్సామీ సినిమా "లలితా పవార్"గా గుర్తింపు పొందింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
కుడి|thumb|200x200px|రేణు సైకియా, సమరెన్ సైకియా 1956లో నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు సమరెన్ సైకియాతో రేణు సైకియా వివాహం జరిగింది. ఈతి బ్రహ్మన్ ఎఖోన్ రోంగా ప్రితిబిత్, మేఘముక్తి, హుకులా హతిర్ జోపున్, అమర్ వియత్నాం వంటి వాటని అనువదించాడు. వీరిద్దరూ కలిసి అనేక రంగస్థల నాటకాల్లో నటించారు. వారికి ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
ఇతర వివరాలు
వివాహమైన తరువాత, రేణు సైకియా తన భర్త రూపొందించిన ప్రసిద్ధ అస్సామీ నాటకం రాజ్‌పథ్ కోసం పనిచేసింది. అస్సాం ప్రభుత్వం గువాహటి లో నిర్వహించిన అస్సాం నాటకోత్సవంలో ఈ నాటకం ప్రదర్శన జరిగింది. 1962లో, తన చిన్న బిడ్డ పుట్టినరోజున, తన మొదటి సినిమా మణిరామ్ దేవాన్ కోసం ఒప్పంద పత్రాలపై సంతకం చేసింది. డాక్టర్ భూపేన్ హజారికియా పాడిన "బుకు హమ్ హమ్ కరే" పాటలో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:1934 జననాలు వర్గం:2011 మరణాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:అస్సామీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:అస్సాం మహిళలు
విశాఖపట్నం మహానగర ప్రాంత అభివృద్ధి సంస్థ
విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్‌ రీజియన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ అథారిటీ సంస్థ (విఎంఆర్‌డిఎ) విశాఖపట్నం ప్రణాళిక సంస్థ, విశాఖ నగర అభివృద్ధి కొరకు,2018 సెప్టెంబరు 5 న విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ రద్దు చేసి దాని స్థానంలో ఇది ఏర్పడింది. ఈ సంస్థ మొత్తం 7,328.86 కిమీ 2 (2,829.69 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో ఉన్న విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాన్ని నిర్వహిస్తుంది. విశాఖపట్నం, విజయనగరం జిల్లాలలోని 50 మండలాలు, 1340 గ్రామాల ప్రాంతాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది. విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ ప్రణాళికాబద్ధమైన అభివృద్ధి, ప్రణాళిక, సమన్వయం, పర్యవేక్షణ, ప్రోత్సహించడం,ఆస్తులు భద్రపరచడం కోసం దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. ఇది మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లు, మునిసిపాలిటీలు, ఇతర స్థానిక అధికారుల అభివృద్ధి కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేస్తుంది.
అధికార పరిధి
వి.ఎం.ఆర్.డి.ఎ పరిధిలో, విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ (వి.ఎం.ఆర్), విశాఖపట్నం నగరం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలను కలిగి ఉంది. ఇది 7,328.86 కిమీ 2 (2,829.69 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో ఉంది. జనాభా 60 లక్షలు.
దిగువ పట్టిక విఎంఆర్‌డిఎ పట్టణ ప్రాంతాలను జాబితా చేస్తుంది:
అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాజెక్టులు
విఎంఆర్‌డిఎ చే ఈ దిగువ ప్రాజెక్టులు అభివృద్ధి చెందుచున్నాయి.