cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
తెరా కలాన్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఈ గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు గాని, సహకార బ్యాంకు గానీ, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం కానీ, స్వయం సహాయక బృందాలు గాని, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గాని, ఎ.టి.ఎం గానీ లేవు. ఇవన్నీ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు గ్రామంలో లేవు. ఆశా గ్రూపుకాని, క్రీడా మైదానం కాని, సినిమా థియేటర్ కాని, గ్రంథాలయం కాని, రీడింగ్ రూమ్‌ కాని, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్‌ కాని, జనన మరణాల రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం వంటి ఇతర సదుపాయాలు కాని ఈ గ్రామంలో లేవు. ఈ వసతులన్నీ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్ సరఫరా గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్) లో రోజుకు 18 గంటల పాటు, చలికాలం (అక్టోబర్-మార్చి) లో 19 గంటల పాటు, వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవిలో రోజుకు 8 గంటల పాటు, చలికాలంలో 10 గంటల పాటు, సాధారణ వినియోగదారులకు వేసవిలో రోజుకు 11 గంటల పాటు, చలికాలంలో 13 గంటల పాటు ఉంటుంది.
భూమి వినియోగం
తెరా కలాన్ (241) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో నీటి పారుదల వనరులైన కాలువల ద్వారా 178 హెక్టార్లు, గొట్టపు బావుల ద్వారా 212 హెక్టార్లకు నీటి సరఫరా ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
ఫ్యాషన్ డిజైనర్ సన్నాఫ్ లేడీస్ టైలర్
ఫ్యాష‌న్ డిజైన‌ర్ స‌న్నాఫ్ లేడీస్ టైల‌ర్ 2017లో వచ్చిన తెలుగు సినిమా. మధుర శ్రీధర్ రెడ్డి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి వంశీ దర్శకత్వం వహించగా మణిశర్మ సంగీతం అందించాడు. సుమంత్ అశ్విన్, అనీషా అంబ్రోస్‌, మానస, మనాలి రాథోడ్‌ హీరో హీరోయిన్లుగా నటించారు. ఈ సినిమా 2017, జూన్ 2న విడుద‌ల అయ్యింది.
మూలాలు
వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు హాస్యచిత్రాలు వర్గం:వంశీ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు
మత్స్యము
మత్స్యము అనగా చేప
వండువ
వండువ, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, వీరఘట్టం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వీరఘట్టం నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 593 ఇళ్లతో, 2302 జనాభాతో 586 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1153, ఆడవారి సంఖ్య 1149. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 344 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 79. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579942 .పిన్ కోడ్: 532460.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వండువలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వండువలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వండువలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
పాదరక్షలు
thumb|పాదరక్షలు thumb|విశాఖపట్నం, మధురవాడలో చెప్పులు కుడుతున్న వ్యక్తి పాదరక్షలు (Footwear) పాదాలకు ధరించే దుస్తులు.
ఇవి పాదాల్ని బయటి వాతావరణం నుండి రక్షించడమే కాకుండా, శుభ్రంగా ఉంచుతాయి, అందాన్నిస్తాయి. సాధారణంగా పాదం, పాదరక్షల మధ్య గుడ్డ లేదా నైలాన్ తో చేసిన సాక్సులు వాడతారు. పాదరక్షల్ని తయారుచేసే వారిని చమారీవారు లేదా కాబ్లర్స్ అంటారు.
వీటిని తయారుచేయడానికి తోలు, ప్లాస్టిక్, రబ్బరు, గుడ్డలు, కలప, నార, వివిధ లోహాలు ఉపయోగిస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:దుస్తులు
Soulier
గిడుగు రామమూర్తి సాహిత్యవ్యాసాలు
గిడుగు రామమూర్తి పంతులుగారు బహుముఖప్రజ్నాశాలి. 1910 నుండి మూడు దశాబ్దాల పాటు వ్యవహారిక భాషోద్యమాన్ని నిర్వహించి ఆదునిక తెలుగు సాహిత్యాలకు గొప్ప స్ఫూర్తిని కలుగచేసారు. అలా ఉద్యమ స్ఫూర్తిని కలిగిస్తూ వ్యావహారిక భాషలో వ్రాసిన వివిధ వ్యాసాలను అక్కిరాజు రమాపతిరావు గారి ద్వారా సంకలనం చేయించి విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారు ప్రచురించిన పుస్తకం గిడుగు వెంకట రామమూర్తి సాహిత్యవ్యాసాలు.
పీఠిక
గ్రాంధిక భాష వాడుకరులను వ్యావహారిక పరిజ్ఞానవంతులుగా మార్చడంలో గిడుగువారు చేసిన సేవలను అక్కిరాజు రమాపతిరావు గారు ఇలా రాసారు.
వెయ్యేళ్ళ తెలుగు సాహిత్యాన్ని భాషాపరిణామాన్ని పరిశోధించిన గొప్ప శోధకుడు గిడుగు. నన్నయ నాటి భాషలోఆయన 'ప్రాదెనుగుకమ్మా రచించారంటే ప్రాచీన భాష స్వరూపాన్ని ఆయన ఎంతగా వశం చేసుకున్నారో తెలుస్తుంది. సంసృతంలో ఆయన ప్రజ్న ఎంత గొప్పదంటే సమకాలీన పండితులలో చాలా మందికి సంసృతం సరిగా రాదని ఆయన నిరూపించాడు.
చదువుకున్న వాళ్ళూ సంస్కారం కలవాళ్ళూ తమ నిత్య వ్యవహారంలో రాతకోతలలో ఏ భాషను ఉపయోగిస్తున్నారో అదే సత్యబాష అవుతుంది అన్నారు. అదే ఆ కాలపు శిష్ట వ్యవహారికం అవుతుంది. అటువంటి పద ప్రయోగాలు ఆ కాలపు రచనల్లో కనబడితే వాటిని తప్పనటానికి వీఎల్లేదు అనేవారు.
వ్యాసాల సమాహారం
పుస్తకంలో వ్యాసాలు క్రమ పద్ధతిలో లేవు. కొన్ని వ్యాసాలుగానూ మరికొన్ని ప్రయోగ పాఠ్యాంశాలుగానూ, మరికొన్ని పీఠికలుగా, సంపాదకీయాలుగానూ ఉండటం వలన వాటిలో సమగ్రంగా ఉన్న వాటిని సేకరించి ఈ పద్ధతిలో విషయ సూచికగా ఇచ్చారు.అవి
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుల జాబితా (1978)
1978 లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికలలో గెలుపొందిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుల జాబితా దిగువనీయబడింది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలు వర్గం:జాబితాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
పాషాణ భేది
పాషాణ భేది లేదా కోలియస్ (Indian Coleus) ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క. దీని శాస్త్రీయనామం కోలియస్ ఫోర్స్ కోలి (Coleus forskohlii). ఇది లామియేసి కుటుంబానికి చెందినది.
బయటి లింకులు
వర్గం:లామియేసి వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
సంభల్
సంభల్ ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సంభల్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక పట్టణం, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. న్యూ ఢిల్లీ కి తూర్పున 158 కి.మీ. దూరంలోను, రాష్ట్ర రాజధాని లక్నోకు వాయవ్యంగా 355 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సంబల్ పట్టణ జనాభా 2,21,334. అందులో 1,16,008 మంది పురుషులు, 1,05,326 మంది మహిళలు. సంభల్ పట్టణంలో మొత్తం అక్షరాస్యులు 92,608. వారిలో 51,382 మంది పురుషులు కాగా 41,226 మంది మహిళలు. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 49.51 శాతం. పురుషులలో అక్షరాస్యత 52.27% కాగా, స్త్రీలలో 46.45%. లింగ నిష్పత్తి 1,000 మంది పురుషులకు 908. పిల్లల్లో లింగ నిష్పత్తి 1,000 మంది అబ్బాయిలకు 936. పట్టణంలో ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 34,279 మంది ఉన్నారు. వీరిలో 17,702 మంది బాలురు, 16,577 మంది బాలికలు. సంబల్ నగర మొత్తం జనాభాలో పిల్లలు 15.49%.
రవాణా
సంభల్ లోని రైల్వే స్టేషన్ను హతీమ్ సరాయ్ రైల్వే స్టేషన్ అని పిలుస్తారు
మూలాలు
వర్గం:Articles with hAudio microformats వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
ఓల్గా నుంచి గంగకు
ఓల్గా నుంచి గంగకు రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ రాసిన హిందీ నవల. ఇందులో మొత్తం 20 కథలున్నాయి. రచయిత క్రీస్తు పూర్వం 6000 సంవత్సరాల కాలం నుంచి క్రీస్తు శకం 1942 వరకు జరిగిన కాలంలో ఇండో యూరోపియన్‌ జాతి మానవ వికాసాన్ని ఆసక్తికరమైన 20 కథలుగా మలిచాడు. ప్రతీ కథలోనూ జీవన పోరాటం ఉంటుంది. స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్య విలువలు, సమసమాజం, ప్రపంచశాంతి వంటి విలువల కోసం ప్రధాన పాత్రలు పరితపిస్తాయి. ఈ నవలను తెలుగులోకి రచయిత్రి చాగంటి తులసి అనువాదం చేసింది.
విశేషాలు
ఈ పుస్తకంలోని మొదటి కథ ‘నిశ’ క్రీ.పూ. 6000 సంవత్సరం నాడు ఓల్గా నదీ తీరంలోని, ఆర్కిటిక్‌ మంచు మైదానాలలో ఒక ఇండోయూరోపియన్‌ కుటుంబం తమ జీవిక కోసం ప్రకృతితో జరిపిన పోరాటాన్ని వర్ణిస్తుంది. ఒక్కొక్క కథ ఒక్కొక్క యుగం నాటి ఆచార వ్యవహారాలను, అలవాట్లను చిత్రిస్తుంది. వేల సంవత్సరాలు వెనక్కి వెళ్ళి అప్పటి జీవనశైలి, మనుషుల భావాలు, భావోద్వేగాలు, అలవాట్లు చిత్రించడం జరిగింది. దీనికి అతను  పరిశోధనలో భాగంగా  బౌద్ధ భిక్షువుల జీవనశైలిని అక్షర బద్ధం చేయడానికి  దారి కూడా సరిగా లేని కొండల్లో నడుస్తూ, టిబెట్‌, కాశ్మీర్‌, లడఖ్‌, కార్గిల్‌ ప్రాంతాల్లో తిరిగి అక్కడ లభ్యమైన పుస్తకాలను కంచర గాడిదలమీద తరలించుకు వచ్చారట.
దుబాయ్ హిందూ దేవాలయం
దుబాయ్ హిందూ దేవాలయం, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ లోని దుబాయ్ లో ఉన్న హిందూ దేవాలయం. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ లో ఉన్న ఏకైక హిందూ దేవాలయమిది.
సేవలు
ఈ దేవాలయానికి రెండు వైపులా రెండు బలిపీఠాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ శివుడు, కృష్ణుడు, షిర్డీ సాయిబాబా కొలువై ఉన్నారు. దుబాయ్‌లోని భారతీయ కాన్సులేట్ ఆధ్వర్యంలో ఈ దేవాలయం నిర్వహించబడుతోంది. ఇక్కడ వివాహ వేడుకలు, ఇతర శుభకార్యాలు కూడా జరుగుతాయి.
ప్రారంభం
షేక్ రషీద్ బిన్ సయీద్ అల్ మక్తూమ్ 1958లో బర్ దుబాయ్‌లోని పాత-కాలపు దుకాణాల వారెన్ పైన మొదటి అంతస్తులో హిందూ దేవాలయాన్ని నిర్మించడానికి అనుమతించారు. 1958లో నిర్మించడానికి అనుమతి పొందిన ఏకైక దేవాలయమిది.
దేవాలయ నిర్మాణం
ఇక్కడున్న షాపింగ్ సెంటర్‌లోని ఒక సందు ద్వారా దేవాలయానికి చేరుకోవచ్చు. దేవాలయ హాలు కింద చిన్నచిన్న దుకాణాలు కూడా ఉన్నాయి. వాటిలో పూజకు అవసరమైన పూలు, జాస్-స్టిక్స్ వంటి వస్తువులను విక్రయిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ వర్గం:విదేశాల్లోని హిందూ దేవాలయాలు
వాండ్రంగి
వాండ్రంగి,  శ్రీకాకుళం జిల్లా, గంగువారిసిగడాం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంగువారిసిగడాం నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 691 ఇళ్లతో, 2764 జనాభాతో 640 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1471, ఆడవారి సంఖ్య 1293. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 452 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581360 .పిన్ కోడ్: 532168.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వాండ్రంగిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వాండ్రంగిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వాండ్రంగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
వాండ్రంగిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, ప్రత్తి
మూలాలు
వర్గం:విచిత్ర పేర్లుతో ఉన్న గ్రామాలు
ముత్తినేని లక్ష్మి
ముత్తినేని లక్ష్మి ప్రముఖ రంగస్థల నటీమణి.
జీవిత విశేషాలు
ఈవిడ చిన్నవయసులోనే శైవాగారి వద్ద నాట్యంలో శిక్షణ తీసుకున్నారు. వివిధ ప్రాంతాలలో నృత్య ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. అనంతరం కళా నాట్యమండలి పేరుతో ఒక నాట్యసంస్థను ప్రారంభించి, ఔత్సాహిక కళాకారులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. విజయలక్ష్మి, కల్యాణి, శ్యామల, రజనీ, శ్రీవల్లీ మొదలైనవారు వీరి యొక్క నాట్యసంస్థలోనే శిక్షణ పొంది ప్రసిద్ధ నాట్యకళాకారులుగా గుర్తింపుపొందారు.
రంగస్థల ప్రస్థానం
చిన్నవయసులోనే నాట్యాన్ని అభ్యసించినా చాలాకాలం వరకు నాటకరంగానికి రాలేదు. కొన్నేళ్ల తరువాత ప్రజానాట్యమండలి ఒంగోలు శాఖవారి అల్లూరి సీతారామరాజు నాటకంలో రత్తి పాత్రతో నాటకరంగంలోకి ప్రవేశించారు. ఈ నాటకంలో సాబ్జాన్, వల్లం నరసింహారావు, లక్ష్మిపెరుమాళ్లు, ఇంద్రాణి వంటి ప్రముఖ రంగస్థల నటులు నటించారు.
ఇందిరా ప్రయదర్శిని ఆర్ట్ థియేటర్ ను ప్రారంభించి, గరీబ్ హటావో అనే నాటకాన్ని రాయించి, అనేక ప్రాంతాలలో ప్రదర్శించారు. ప్రస్తుతం శ్రీ పద్మాలయ కళా సమితి వారి శ్రీ తిరుపతమ్మ కథ నాటకంలో నటిస్తున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
చంద్రయాన్-3
ప్రొపల్షను మాడ్యూలులో రోవరు ల్యాండర్లతో పాటు స్పెక్ట్రో పోలారిమెట్రీ ఆఫ్ హ్యాబిటబుల్ ప్లానెట్ ఎర్త్ (SHAPE) అనే పేలోడును కూడా పంపించారు. ఇది చంద్రుని కక్ష్య నుండి భూమిని పరిశీలిస్తుంది.
చంద్రయాన్-2 ప్రయోగంలో చంద్రుని కక్ష్య లోకి విజయవంతంగా ప్రవేశించాక, ప్రయోగాంతంలో సాఫ్ట్‌వేరు లోపం కారణంగా ల్యాండరు మృదువుగా దిగక వైఫల్యం చెందింది. ఆ తరువాత ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించారు.
చంద్రయాన్ 3 ప్రయోగం 2023 జూలై 14 న మధ్యాహ్నం 2:35 గంటలకు జరిగింది. శ్రీహరికోట, సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం లోని రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి దీన్ని ఎల్‌విఎమ్-ఎమ్4 వాహక నౌక ద్వారా ప్రయోగించారు. ఆగస్టు 23 న రోవరు చంద్రునిపై దిగే అవకాశం ఉంది.
నేపథ్యం
చంద్రునిపై సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్‌ను ప్రదర్శించడానికి చంద్రయాన్-2 కార్యక్రమంలో, ఇస్రో ఒక ఆర్బిటర్, ల్యాండర్, రోవర్‌తో కూడిన చంద్రయాన్ నౌకను లాంచ్ వెహికల్ మార్క్-3 (LVM 3) వాహనంపై ప్రయోగించింది. ప్రజ్ఞాన్ రోవర్‌ను మోహరించేందుకు గాను ల్యాండర్, 2019 సెప్టెంబరులో చంద్రుని ఉపరితలంపై దిగేలా ప్రణాళిక వేసారు.
2025 లో ఇస్రో, జపాన్‌ సహకారంతో చంద్రుని దక్షిణ ధృవం పైకి యాత్ర చేసే ప్రతిపాదన గురించి నివేదికలు వెలువడ్డాయి. దీనిలో భారతదేశం తన వంతుగా ల్యాండర్‌ను అందజేస్తుంది. జపాన్ లాంచర్, రోవర్ రెండింటినీ అందిస్తుంది. ఆ యాత్రలో సైట్ నమూనాలను సేకరించడం, చంద్రునిపై రాత్రివేళ మనుగడ సాగించేందుకు సంబంధించిన సాంకేతికతలు ఉండవచ్చు.
అయితే, చంద్రయాన్-2 లో విక్రమ్ ల్యాండర్ విఫలమవడంతో 2025 లో జపాన్‌ భాగస్వామ్యంతో తలపెట్టిన చంద్ర ధ్రువ యాత్ర కోసం అవసరమైన ల్యాండింగ్ సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించడానికి మరొక చంద్రయాత్ర చేపట్టవలసి వచ్చింది. యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ESA) తో కుదిరిన ఒక ఒప్పందం ప్రకారం, క్లిష్టమైన యాత్ర కార్యకలాపాలలో వారి యూరోపియన్ స్పేస్ ట్రాకింగ్ (ESTRACK) మద్దతు ఇస్తుంది.
ఉద్దేశాలు
చంద్రయాన్-3 మిషన్ కోసం ఇస్రో మూడు ప్రధాన లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంది. అవి:
రూపకల్పన
చంద్రయాన్-3 లో 3 ముఖ్యమైన భాగాలున్నాయి
నాట్య ధర్మి
లోకథర్మి, నాట్యధర్మి అను రెండు ధర్మములు కలవని నాట్య శాస్త్రం భరతుడు చెప్పినాడు. ఈ ధర్మములు లోకస్వభావము అనువర్తింపజేయునవి.లోకమునకు ఒక అర్ధము ప్రజలు. అందువలన ఈ ప్రజల ప్రవృత్తులకు యోగ్యములగు వాచికాహార్యాది విషయములను చెప్పు ప్రసంగమున లోక, నాట్య ధర్మముల విచారణను భరతుడు గావించెను.
చంద్రయాన్-3
ప్రొపల్షన్ మాడ్యూలు
ప్రొపల్షన్ మాడ్యూలు, ల్యాండరు, రోవరులను 100 కి.మీ చంద్ర కక్ష్య వరకు తీసుకువెళుతుంది. ఇది ఒక వైపున పెద్ద సోలార్ ప్యానెల్‌తో కూడిన పెట్టె లాంటి నిర్మాణం. పైన ఉన్న పెద్ద స్థూపం (ఇంటర్‌మోడ్యులర్ అడాప్టర్ కోన్) ల్యాండర్‌కు మౌంటు స్ట్రక్చర్‌గా పనిచేస్తుంది. చంద్ర కక్ష్య నుండి భూమి స్పెక్ట్రల్, పోలారిమెట్రిక్ కొలతలను అధ్యయనం చేసే స్పెక్ట్రో-పోలారిమెట్రీ ఆఫ్ హాబిటబుల్ ప్లానెట్ ఎర్త్ (షేప్) అనే పేలోడ్‌ కూడా మాడ్యూలులో ఉంటుంది.
నాట్య ధర్మి
లోకధర్మము
లోకథర్మమునకు వ్యతిరేకమైన ధర్మము నాట్యమున కనిపించ వీలులేదని భరతుని ప్రథమ సిద్ధాంతము. ఈ సిద్ధాంతమే అరిస్టాటిల్లో కూడా కనిపించును. ఈలోకగతమగు ప్రక్రియాక్రమము కవి, నాట వ్యాపారమున వైచిత్ర్యమునందును రంజనాధిక్య ప్రాధాన్యము నందగా రూపకమున నాట్యధర్మి కలదని అనుచుందురు.
చంద్రయాన్-3
ల్యాండరు
చంద్రునిపై మృదువుగా దిగేది ల్యాండరే. ఇది కూడా పెట్టె ఆకారంలో ఉంటుంది, నాలుగు ల్యాండింగ్ కాళ్లు, ఒక్కొక్కటి 800 న్యూటన్‌ల థ్రస్టునిచ్చే నాలుగు ల్యాండింగ్ థ్రస్టర్‌లు ఉంటాయి. ఇది, రోవరుతో పాటు అక్కడికక్కడే విశ్లేషణ చేసే వివిధ శాస్త్రీయ పరికరాలను తీసుకువెళ్ళింది.
నాట్య ధర్మి
లోకధర్మము
స్వభావభావోపగతం శుద్ధం తు వికృతం తధా
లోకవార్తాక్రియోపేత మజ్గలీలా వివర్జితమ్
చంద్రయాన్-3
ల్యాండరు
చంద్రయాన్-2లో లాగా కాకుండా, చంద్రయాన్-3 ల్యాండరులో నాలుగు ఇంజన్‌లు మాత్రమే ఉన్నాయి. చంద్రయాన్-2 లోని విక్రమ్‌లో ఐదు 800 న్యూటన్‌ల ఇంజన్‌లు, ఐదవది కేంద్రంగా స్థిర థ్రస్ట్‌తో అమర్చబడి ఉంది. అదనంగా, చంద్రయాన్-3 ల్యాండర్‌లో లేజర్ డాప్లర్ వెలోసిమీటర్ (LDV) ఉంది. చంద్రయాన్-2 తో పోలిస్తే, చంద్రయాన్-3 కాళ్లు మరింత బలిష్టంగా చేసారు.
నాట్య ధర్మి
లోకధర్మము
స్వభావాభినయోపేతం నానాస్త్రీ పురుషాశ్రయమ్
చంద్రయాన్-3
రోవరు
రోవరు, చంద్రుని ఉపరితలంపై ప్రయాణించి, నమూనాలను సేకరించి, చంద్రుని భౌగోళిక, రసాయన కూర్పును విశ్లేషించే ఒక మొబైల్ ప్రయోగశాల. ఇది ఆరు చక్రాలు (బోగీ వీల్‌లు) కలిగిన దీర్ఘచతురస్రాకార చట్రం.
నాట్య ధర్మి
లోకధర్మము
యదీ దృశం భవే న్నాట్యం లోకథర్మీ తుషా స్మృతా!
చంద్రయాన్-3
రోవరు
చంద్రయాన్-3 రోవర్ అనేక ముఖ్యమైన శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలను చేస్తుందని భావిస్తున్నారు, వాటిలో:
భారతదేశ అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి చంద్రయాన్-3 రోవర్ ఒక పెద్ద ముందడుగు. దేశంలో పెరుగుతున్న సాంకేతిక సామర్థ్యాలకు నిదర్శనం. చంద్రునిపై మానవ అవగాహన పెంపొందడానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.
నాట్య ధర్మి
లోకధర్మము
యధావృతవస్తుసూత్రము కవి వర్ణింపగా, నటుడు ప్రయోగించగా లోకథర్మి ప్రతీతమగును. ఇట్టి ప్రయోగమున భావనావ్యాపారము గాని, రంజనా వైచిత్రము గాని కనిపించవు. కాని ఇచట లోకథర్మాశ్రయత్వ ముండుటచే ఇది లోకదర్మి అనబడుచున్నది.
నాట్యధర్మి
అతివాక్య క్రియోపేత మతిసత్త్వాతిభావకం
లీలాజ్గహారాభినయం నాట్యలక్షణ లక్షితం
చంద్రయాన్-3
నిధులు
ఈ ప్రాజెక్టు చేపట్టడాన్ని ధృవీకరిస్తూ ఇస్రో మాజీ ఛైర్మన్ కె. శివన్, దీనికి సుమారు ₹615 కోట్లు అవుతుందని చెప్పాడు.
చంద్రయాన్ ప్రయాణం
భూమి నుండి బయలుదేరి చంద్రయాన్, చంద్రుణ్ణి చేరే ప్రయాణం ఇలా ఉంటుంది:
నాట్య ధర్మి
నాట్యధర్మి
స్వరాలజ్కార సంయుక్త మస్వస్థ పురుషాశ్రయం
యదీ దృశం భవే న్నాట్యం నాట్యధర్మీ తుషా స్మృతా!
చంద్రయాన్-3
ప్రయోగం
చంద్రయాన్-3 ను శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి షెడ్యూల్ ప్రకారం 2023 జూలై 14 న మధ్యాహ్నం 2:35 గంటలకు ఎల్‌విఎమ్3-ఎమ్4 రాకెట్లో అంతరిక్షం లోకి పంపించారు. చంద్రుడిపైకి వెళ్లే పథంలో అంతరిక్ష నౌకను అనుకున్న కక్ష్యలో చేర్చారు. భూమి, చంద్రుని మధ్య దూరం దాదాపు 3,84,400 కిలోమీటర్లు. చంద్రయాన్-3 ఆగస్టు 23 లేదా ఆగస్టు 24న చంద్రుని దక్షిణ ధృవ ప్రాంతంలో సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ సాధిస్తుందని అంచనా వేసారు.
నాట్య ధర్మి
నాట్యధర్మి
అని నాట్యధర్మి గురుంచి చెప్పబడింది. ఇతి హాసాది వాక్య విలక్షణముగా గావించబడు ఉచితరంజ కేతివృత్తకల్పనాత్మికమగు క్రియ ఇచట కనపడును. స్వాభావిక చిత్తవృత్తికి విలక్షణమగు కవికల్పితచిత్త వృత్యంతరముతో కూడినది, శోభా ప్రధానముగా మనోహరములగు అంగహారములతో కూడిన అభినయము, నాట్యలక్షణలక్షితమగు ప్రయోగము, స్వరాలంకార సంయోజనముతో కూడినది, స్త్రీపురుషాన్యోన్యవిభావాత్మకము కనిపించుచున్నది నాట్యధర్మి.
చంద్రయాన్-3
ప్రయోగం
భూమి, చంద్రుల సామీప్యతను గణించి ఇస్రో, చంద్రయాన్ 3 ప్రయోగానికి జూలై నెలను ఎంచుకుంది.
నాట్య ధర్మి
నాట్యధర్మి
లోకేయ ధభియోజ్యంచ పద మత్రోపయుజ్యతే
చంద్రయాన్-3
కక్ష్య పెంచడం
ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రక్షేపించిన తరువాత, చంద్రుని దిశగా వెళ్ళే క్రమంలో దాని కక్ష్యను పెంచుతారు. ఇందుకోసం చంద్రయాన్‌లో ఉన్న లిక్విడ్ అపోజీ మోటారును (LAM) మండించి, చంద్రప్రయాణ కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెడతారు. కక్ష్యలో చేసే ఆ విన్యాసాల వివరాలను కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:Articles with hAudio microformats వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు వర్గం:చంద్రయాన్
నాట్య ధర్మి
నాట్యధర్మి
మూర్తిమ త్సాభిషాంచ నాట్యధర్మీ తుషా స్మృతా,
ఆసన్నోక్తం చ యద్వాక్యం నశృణ్యంతి పరస్పరమ్
శైలయాన విమానాని చర్మవర్మాయుధ ధ్వజాః
మూర్తియంతః ప్రయుజ్యంతే నాట్యధర్మీ తుషా స్మృతా!
లోకమున గర్హించదగ్గ విషయమును పదమాత్రమున తెలియజేయునది, లోకమున కళాశిల్పకల్పనా కలితమైన విషయమునుగూడా ప్రయోగయోగ్యముగా జేయునది నాట్యధర్మి. దగ్గరగా నున్న ఒకపాత్ర జనాంతికముగా పలుకు వాక్యమును రెండవపాత్ర వినజాలకపోవుట, ఆకాశభాషణాదికమున ఆముక్రమగు వాక్యమును వినగల్గుట నాట్యధర్మిలో కనిపించగలవు. శైలము, యానము, విమానము చర్మవర్మాయుధధ్వజములు సాక్షాత్తుగా కనిపించక పోయినను, రూపవంతములుగా భాసించునట్లు నాట్యధర్మి యందు అభినయింపబడుచున్నది. దారువస్త్ర చిత్రాది రూపములతో ఖేటకాదులు అభినేయములు కాగలవని భావము.
లలితై రంగవిన్యాసై స్తధోతిప్తపదక్రమైః
వృత్యతే గమ్యతే చాపి నాట్యధర్మీతుషా స్మృతా
యోయంస్వభావో లోకస్య సుఖదుఃఖ క్రియాత్మకః
సోజ్గాభినయసంయుక్తో నాట్యధర్మీ ప్రకీర్తితా
యశ్చ కక్ష్యా విభాగోయం నానావిధిసమాశ్రితః
రజ్గపీఠ గతః ప్రోక్తో నాట్యధర్మీ తుషా భవేత్.
ఆవేష్టితాది చతుర్విధకరణములలో స్వీకరింపబడిన వర్తనాదులయందు వ్యాపృతములైన లలితాంగ విన్యాసములతో, చతుస్తాలాద్యుక్షిప్తములగు పద పరిక్రమములతో పోవుచున్నట్లు. వర్తించచున్నట్లు నటీనటులను భాసింపజేయునది నాట్యధర్మి. ఏతత్ప్రాణితమగు నాట్యము సుఖదుఃఖక్రియాత్మకమగు లోకస్వభావము అంగాభినయసంయుక్తముగా జూపగా నాట్యధర్మీ సంకల్పితమగుచున్నది. అంగాభినయమనగా తోద్యాదికముతో కూదిన అభినయమని అర్ధము. ఈ అభినయము లోకస్వభావమును తెలుపునది. నాట్యధర్మి సర్వాభినయ ప్రకాశిసారము. నానావిధసమాశ్రితమగు కక్ష్యావిభాగమున, రంగపీఠగతమై అభినేయమగునదియే నాట్యధర్మి.
భరతుడు లోకథర్మి, నాట్యధర్మి అని రెండు విధములుగా ధర్మిని స్వీకరించుచు లౌకికజగత్తుకు, కావ్యజగత్తుకు విశిష్టధర్మయంశమున సాదృశ్యమును ప్రతిపాదించుచున్నాడు.లౌకికథర్మ జనితములై తదాశ్రితములైనవి అభినయములు. అంగా నాట్య లోకథర్ములకు విషయ సంపద సమానమే. కాని సూత్రబద్ధమై, అభినయాత్మకమై, సత్త్వ కుణోపేతమై ఉండునది నాట్యధర్మి.
లోకమున మనము నిత్యము చూచునది, అనుభవించునది లోకథర్మి. కాని నాట్యమున ఇదిఅంతయు చూడజాలము కనుక కొన్ని మార్పులు అవసరము. ఈ మార్పులను నాట్యధర్మి యందు ఉన్నాయి. శబ్దమున, గానమున, వేషమున నాట్యధర్మి యొక్క వైశిష్ట్యము ఉంది. ఉదారములు, మధురములు అగు శబ్దములనే కవి ప్రయోగించును. ఈ శబ్దము అర్ధములతో కూడినదై ఉండవలెను.
వాచికాభిమయమున గల సంగీతము నాట్యధర్మిగా పరిగణింపబడెవలెనన్న స్వరాలంకారములతో కూడిఉండవలెను.
రంగస్థలము ఉంది. జీవితములోని సన్నివేశములను కవి ఇందు గ్రహించును, రూపకములోని పాత్రలు రంగస్థలముననే ప్రదర్సించబడునవి. ఇందుచే జీవితమున గల రంగస్థలము నాట్యములోనికి అనువదించ బడజాలదు. జీవితమును కనబడు ఇండ్లు, మేడలు, ప్రయాణములు మొదలగు ముఖ్యసన్నివేశములు రంగస్థలమున చూపబడజాలవు. కావున వీటికి ప్రత్యామ్నాయముగా కొన్ని కల్పించబడుచున్నవి.
లోకథర్మవ్యతిరేకమైన ధర్మమేమియు నాట్యమున లేదు. కాని లోకములోని ప్రక్రియాక్రమము అధికరంజనాత్మకముగా, విచిత్రముగా, విశిష్టముగా చూపునది నాట్యధర్మి. అనగా లోకానుసరణమును వైచిత్ర యోగ్యతమున విశిష్టముగా కవి ప్రదర్సించవలెను. స్వభావసిద్ధము, స్వతఃసిద్ధము అగు లోకథర్మిని విశిష్టముతో తెలుపునది నాట్యధర్మి.
లౌకికజగత్తుకు కావ్యజగమే మూలము. భావనావ్యాపార ప్రధానమైన కావ్యజగము బహిర్దృశ్యమాన నానాత్వభిన్నత్వముల కేకత్వానన్యత్వముల ఆపాదించ గలుగుచున్నది.కావ్యజగమున ప్రవేశించి పారిశుద్యమున అందనిదేదియు లౌకికజగత్తులో లేదు. కనుక బాహ్యజగత్తు కూడా భావనా విశిష్టమైనప్పుడె వ్యవహారయోగ్యమగును.కావ్య జగమున లేని జ్ఞానముకాని, శిల్పముకాని, ప్రవృత్తికాని లౌకిక జగమున లేనేలేవు.
మూలము
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
నల్గొండ రెవెన్యూ డివిజను
నల్గొండ రెవెన్యూ డివిజను, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లాలోని ఒక పరిపాలనా విభాగం. నల్గొండ జిల్లాలోవున్న మూడు రెవెన్యూ డివిజన్లలో ఇది ఒకటి. ఈ డివిజను పరిపాలనలో 11 మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ డివిజను ప్రధాన కార్యాలయం నల్గొండ పట్టణంలో ఉంది. 2016, అక్టోబరు 11న రాష్ట్రంలోని జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ ఆధారంగా రెవెన్యూ డివిజను పరిధి సవరించబడింది. ఈ రెవిన్యూ డివిజను నల్గొండ లోకసభ నియోజకవర్గంలోని నల్గొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో భాగంగా ఉంది.
వివరాలు
ఐఏఎస్ క్యాడర్‌లో సబ్ కలెక్టర్ లేదా డిప్యూటి కలెక్టర్ హోదాలో ఉన్న రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి ఈ రెవెన్యూ విభాగానికి ఆఫీసర్ గా ఉంటాడు. తహశీల్దార్ కేడర్‌లోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్ పరిపాలనలో సహాయం చేస్తాడు. కలెక్టరేట్‌, మండల రెవెన్యూ విభాగాల మధ్య అనుసంధానంగా ఈ డివిజను పరిపాలనా వ్యవహారాలలో పనిచేస్తుంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రెవెన్యూ డివిజన్లు
ఇదే మా కథ
'ఇదే మా కథ రోడ్ జర్నీ నేపథ్యంలో తెరకెక్కుతున్న తెలుగు సినిమా. శ్రీమతి మనోరమ సమర్పణలో గురప్ప పరమేశ్వర ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై రూపొందుతున్న ఈ సినిమాలో సుమంత్ అశ్విన్, శ్రీకాంత్‌, భూమిక చావ్లా, తాన్యా హోప్ కీలక పాత్రల్లో నటిస్తున్నారు. గురు పవన్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రానికి సంబంధించిన 'నీ మాటే వింటుంటే... నీతోనే నేనుంటే..అంటూ సాగే పాటను 2021 మార్చి 2 న విడుదల చేశారు. ఈ చిత్రాన్ని 2021 మార్చి 19న విడుదల చేయాలనుకున్నారు, కోవిడ్ నేపథ్యంలో విడుదలను వాయిదా వేశారు.
కథ
ప్రపంచంలోని చాలా మంది వ్యక్తులు తమ కలల గమ్యస్థానానికి వెళ్లాలనే కోరిక ఉంటుంది. కానీ, వారిలో చాలా మంది జీవించడంలో విఫలమవుతుంటారు. రాయల్ ఎన్‌ఫీల్డ్ బైక్‌తో సాధారణ భావోద్వేగ అనుబంధాన్ని కలిగి ఉన్న వివిధ వయసులకు సంబంధించిన నలుగురి అపరిచితుల కథ ఇది. వీరంతా అసమానతలను దాటి వారి జీవిత ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించి ఏం తెలుసుకున్నారనేది? ఈ సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:భూమిక నటించిన సినిమాలు
గోకిన రామారావు
గోకిన రామారావు 	 సహాయ నటుడు పాత్ర నుండి ప్రతినాయకుడి పాత్ర వరకూ అనేక విలక్షణ పాత్రల్లో దాదాపు 100 సినిమాలు పైగా నటించి ప్రేక్షకులను అలరించిన గోకిన రామారావు గారి సొంత ఊరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని పెద్దాపురం, పెద్దాపురం గోలి వారి వీధిలో రోడ్డు అనుకుని ఉన్న రామాలయం ఆయన స్వగృహం నటనపై చిన్న నాటి నుండి ఉన్న ఆసక్తితో చిన్న చిన్న స్టేజీ షోలతో మొదలైన ఆయన నటనా ప్రస్థానం నటనే ఒక వ్యాపకంగా మరి హైదరాబాదు వరకూ నడిపించింది. సినిమాల్లో చిన్న వేషాలు లభించాయి. ఆ తరువాత దర్శకరత్న దాసరి నారాయణ రావు గారు మంచి పాత్రకి అవకాశం ఇచ్చారు ఆయన స్వీయ దర్శకత్వంలో తీసిన చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ సినిమాతో గోకిన రామారావు గారి నట జీవితం ఊపందుకుంది. సినిమా ఆద్యంతం పెద్దాపురం లోనే చిత్రీకరించబడి అద్ద్భుత విజయం సాధించిన శివరంజనీ అనే సినిమాకు దాసరినారాయణ రావు గారికి పూర్తి సహకారం అందించారు. 1979 లో విడుదలైన మెగాస్టార్ చిరంజీవి గారి తొలిచిత్రం పునాది రాళ్ళులో పండించిన విలక్షణ నటనకు గానూ గోకిన రామారావు గారికి బంగారు నంది లభించింది. ఇటీవలే అయన 62 సంవత్సరాల వయస్సులో హైదరాబాదులో గుండె పోటుతో మరణించారు
బయటి లింకులు
ఐ.ఎమ్.బి.డి.లో గోకిన రామారావు పేజీ.
చంద్రయాన్ కార్యక్రమం
భారతదేశం చేపట్టిన చంద్రుడి పరిశోధన కార్యక్రమాన్ని చంద్రయాన్ కార్యక్రమం అంటారు. ఇది భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) చేపట్టిన బాహ్య అంతరిక్షాన్ని శోధించే కార్యకలాపం. ఈ కార్యక్రమం ఆర్బిటరు, ఇంపాక్టరు, ల్యాండరు, రోవరులను కలిగి ఉంటుంది.
కార్యక్రమ ఆకృతి
చంద్రయాన్ బహుళ యాత్రలతో కూడుకున్న కార్యక్రమం. పిఎస్‌ఎల్‌వి రాకెట్‌ ద్వారా చంద్రయాన్-1 ను ప్రయోగించారు. చంద్రయాన్-1 ద్వారా ఇంపాక్టర్ ప్రోబ్‌తో ఒక ఆర్బిటరును చంద్రుడి కక్ష్య లోకి పంపించారు. ఆర్బిటరు, సాఫ్ట్ ల్యాండరు, రోవరులతో కూడిన రెండవ చంద్రయాన్‌ను 2019 జూలై 22 న GSLV Mk III రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగించారు.
తొలి దశ: ఆర్బిటరు / ఇంపాక్టరు
thumb| చంద్రయాన్ -1 అంతరిక్ష నౌక రేఖాచిత్రం 2003 ఆగస్టు 15 న స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగంలో నాటి ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి చంద్రయాన్ ప్రాజెక్టును ప్రకటించాడు. భారతదేశ అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి ఈ కార్యక్రమం ఒక ఊపు నిచ్చింది. 1999 లో ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ సమావేశంలో తొలిసారిగా చంద్రుని పైకి భారతదేశం శాస్త్రీయ యాత్ర చేపట్టే ఆలోచన చేసారు. 2000 లో ఆస్ట్రోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా ఈ ఆలోచనను ముందుకు తీసుకువెళ్ళింది. ఆ తర్వాత త్వరలోనే, ఇస్రో ఒక జాతీయ చంద్ర యాత్ర టాస్క్ ఫోర్స్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. చంద్రుడిపైకి ఒక యాత్రను నిర్వహించ గల సాంకేతిక నైపుణ్యం ఇస్రోకు ఉందని ఈ టాస్క్ ఫోర్సు తేల్చింది. 2003 ఏప్రిల్‌లో గ్రహ, అంతరిక్ష, ఎర్త్ సైన్సెస్, ఫిజిక్స్, కెమిస్ట్రీ, ఖగోళ, ఖగోళ భౌతిక, ఇంజనీరింగ్, కమ్యూనికేషన్ శాస్త్రాల రంగాలలోని 100 మంది ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు చంద్రుడికి భారతీయ పరిశోధన ప్రారంభించాలన్న టాస్క్ ఫోర్స్ సిఫారసును ఆమోదించారు. ఆరు నెలల తరువాత, నవంబర్లో, భారత ప్రభుత్వం మిషన్ కోసం అనుమతి ఇచ్చింది.
మొదటి దశలో ఆర్బిటరు ప్రయోగం ఉంటుంది.
రెండవ దశ: సాఫ్ట్ ల్యాండర్ / రోవర్
thumb|300x300px| ల్యాండర్ లోపల రోవర్‌తో పేర్చబడిన కాన్ఫిగరేషన్‌లో ఆర్బిటర్, ల్యాండర్ 2008 సెప్టెంబర్ 18 న, మన్మోహన్ సింగ్ క్యాబినెట్ రెండవ చంద్ర యాత్రను ఆమోదించింది. ఈ యాత్రలో రష్యా భాగస్వామ్యం కూడా ఉంటుంది. 2009 ఆగస్టులో నౌక రూపకల్పన పూర్తయింది. ఇరు దేశాల శాస్త్రవేత్తలు సంయుక్త సమీక్ష నిర్వహించారు.
చంద్రయాన్-2 షెడ్యూల్ ప్రకారమే, ఇస్రో పేలోడ్‌ను ఖరారు చేసినప్పటికీ 2013 జనవరిలో యాత్రను వాయిదా వేశారు. రష్యా ల్యాండరును అభివృద్ధి చేయలేకపోవడం వలన యాత్రను 2016 కు వాయిదా వెయ్యాల్సి వచ్చింది ఫోబోస్-గ్రంట్ మిషన్ విఫలమైన నేపథ్యంలో రోస్కోస్మోస్ చంద్రయాన్-2 నుండి వైదొలగింది. 2015 నాటికి కూడా ల్యాండర్‌ను అందించలేమని రష్యా చెప్పినప్పుడు, చంద్రయాన్-2 ను స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చేయాలని భారత్ నిర్ణయించింది. రెండవ దశలో కక్ష్యలో తిరిగే ఒక ఆర్బిటరుతో పాటు చంద్రునిపై మృదువైన ల్యాండింగ్ చేయగల ఒక ల్యాండరు, ఒక రోబోటిక్ రోవరు కూడా ఉన్నాయి.
చంద్రయాన్ -2 ను జూలై 14, 2019 న ప్రయోగించాల్సి ఉండగా సాంకేతిక సమస్య కారణంగా ప్రయోగానికి 56 నిమిషాల ముందు ప్రయోగాన్ని నిలిపివేసారు. తిరిగి 2019 జూలై 22 న GSLV Mk III రాకెట్‌ ద్వారా ప్రయోగించారు.
మూడవ దశ: స్థలంలోనే నమూనాల విశ్లేషణ/నమూనాలను భూమికి తెచ్చే సంభావ్యత
తదుపరి మిషన్ చంద్రయాన్ -3. దీనిని 2023 లో ప్రారంభించాలనే ఆలోచనతో ఉన్నారు. ఈ మిషన్‌లో భారత్ జపాన్‌లు కలిసి పనిచేస్తాయి. అయితే యాత్రకు ఇంకా రూపకల్పన చెయ్యలేదు. సేకరించిన చంద్ర నమూనాల స్థాలిక విశ్లేషణ చంద్రుడిపై రాత్రివేళ మనగలిగే సాంకేతికత ప్రదర్శన ఇందులో భాగాలు. ఈ యాత్రలో చంద్రుడి నమూనాలను భూమికి తెచ్చే అంశం కూడా ఉంటుంది అనే ఊహాగానాలు కూడా ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:Articles with hAudio microformats వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన అంతరిక్ష నౌకలు వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
మిరియాల (ఇంటిపేరు)
ఇంటి పేరు గల వ్యక్తులు
మిరియాల తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
చిత్తూరు రైల్వే స్టేషను
చిత్తూరు రైల్వే స్టేషను  (స్టేషన్ కోడ్: CTO) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చిత్తూరు పట్టణంలో ఉumtumdI ఒక భారతీయ రైల్వే స్టేషను. ఇది గూడూరు-కాట్పాడి శాఖ రైలు మార్గములో ఉంది.
మిరియాల (ఇంటిపేరు)
గ్రామాలు
మిరియాల (ఊరు)
చిత్తూరు రైల్వే స్టేషను
పరిపాలన పరిధి
ఈ స్టేషను దక్షిణ మధ్య రైల్వేకు చెందిన గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను పరిధిలోకి వస్తుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2022-2023)
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్‌ (2022-2023) అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన బడ్జెట్. తెలంగాణ శాసనసభ సమావేశాల్లో భాగంగా 2022 మార్చి 7న బడ్జెట్ సమావేశాలు ప్రారంభమ్యాయి. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే అవకాశాన్ని తనకు కల్పించిన ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌కు కృతజ్ఞత చెబుతూ తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక శాఖామంత్రి తన్నీరు హరీశ్ రావు మూడవసారి బడ్జెట్‌ను అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టాడు. ఉద‌యం 11:30 గంట‌ల‌కు బ‌డ్జెట్ ప్ర‌సంగం ప్రారంభం కాగా, మ‌ధ్యాహ్నం 1:21 గంట‌ల‌ వరకు 1 గంట 51 నిముషాలపాటు హ‌రీశ్‌రావు బడ్జెట్ ను చ‌దివి వినిపించాడు.
చిత్తూరు రైల్వే స్టేషను
వర్గీకరణ
చిత్తూరు రైల్వే స్టేషను గుంతకల్లు రైల్వే డివిజనులో "బి-కేటగిరి" స్టేషనుగా వర్గీకరించబడింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు
మిరియాల (ఇంటిపేరు)
గ్రామాలు
మిరియాల వారి పల్లె
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2022-2023)
2022-2023 సంవత్సరానికి తెలంగాణ బడ్జెట్ రూ. 2,56,958.51 కోట్లు కాగా రెవెన్యూ వ్య‌యం రూ. 1.89 ల‌క్ష‌ల కోట్లు, క్యాపిట‌ల్ వ్య‌యం రూ. 29,728 కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది. మంత్రి హరీశ్‌రావుకు ఇది మూడో బడ్జెట్‌. రెండోసారి అధికారంలోకి వచ్చాక 2019-20లో బడ్జెట్‌ను సీఎం కేసీఆర్‌ ప్రవేశపెట్టగా, ఆ తర్వాత ఆర్థికమంత్రిగా హరీశ్‌రావు 2020-21 నుంచి వార్షిక బడ్జెట్‌ను సభకు సమర్పిస్తున్నాడు. right|thumb|2022-2023 సంవత్సరానికి తెలంగాణ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడానికి ముందు ముఖ్యమంత్రి [[కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు|కేసీఆర్ తో హరీశ్ రావు ]]
మిరియాల (ఇంటిపేరు)
బయటి లింకులు
మిరియాల వెబ్ సైటు
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2022-2023)
రాష్ట్ర బ‌డ్జెట్ ప్ర‌వేశ‌పెడుతున్న సంద‌ర్భంగా జూబ్లీహిల్స్ లోని వెంక‌టేశ్వ‌రస్వామి దేవాల‌యంలో హ‌రీశ్ రావు ప్ర‌త్యేక పూజ‌లు చేశాడు. అనంతరం శాస‌న‌స‌భ వ్య‌వ‌హారాల శాఖామంత్రి వేముల ప్ర‌శాంత్ రెడ్డి తో కలిసి అసెంబ్లీ కు చేరుకున్నాడు. అక్కడ ఇతర మంత్రులతో కలిసి స్పీక‌ర్ పోచారం శ్రీనివాస్ రెడ్డి కి బడ్జెట్ ప్ర‌తుల‌ను అందించాడు. ఆ తరువాత ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ కు కూడా బడ్జెట్ ప్ర‌తుల‌ను అందించాడు.
ఆదాయం
2022-2023 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఆదాయ వ్యయాల వివరాలు:
కేటాయింపుల వివరాలు
కేటాయింపుల వివరాలు:
బడ్జెట్ ఆమోదం
2022 మార్చి 6న ప్రగతి భవన్‌ లో ముఖ్యమంత్రి కే చంద్రశేఖర్‌రావు అధ్యక్షతన తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రివర్గం సమావేశమై శాఖలవారీగా బడ్జెట్‌ ప్రతిపాదనలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించిన అనంతరం ఏకగ్రీంగా ఆమోదించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:తెలంగాణ బడ్జెట్
పేపాల వారి పాలెం
పేపాల వారి పాలెం (Pepala vari palem), శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, కావలి మండలానికి చెందిన చలమచెర్ల పంచాయతి పరిధిలోని గ్రామం. . పేపాల వారి పాలెం గ్రామంలో నివసించే జనాభాలో అధిక శాతం పేపాల ను తమ ఇంటి పేరుగా కలిగి వుండటం కారణం చేత ఈ గ్రామానికి ఈ పేరు వచ్చింది.
విద్యా సదుపాయం
5వ తరగతి వరకు ప్రభుత్వ పాఠశాల.
ఇతర విశేషాలు
శ్రీ కోటేశ్వరానంద స్వామి పీఠాధిపతి ఆధ్వర్యంలో వృద్ది చెందిన పోతులూరి వీరబ్రహ్మం గారి దేవాలయం చూడదగ్గ ప్రదేశం
వినయ ప్రసాద్
వినయ ప్రసాద్,  దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రముఖ టివీ, సినీ నటి. ఆమె ఎక్కువగా కన్నడ, మలయాళ భాషా సినిమాల్లో నటించారు. తమిళ,  తెలుగు సినిమాల్లో కూడా ఆమె నటించారు. ఆటంకా(1993), బన్నడే  హెజ్జె(2001) సినిమాల్లోని నటనకు గానూ  ఆమె రాష్ట్ర ఉత్తమ నటి పురస్కారాలు అందుకున్నారు. దక్షిణభారత సినీ రంగంలో ప్రముఖ కథానాయకులైన విష్ణువర్ధన్, రజినీకాంత్, మోహన్ లాల్, అంబరీష్,  వెంకటేష్, అనంత్ నాగ్, నాగార్జున, వి.రవిచంద్రన్, శివరాజ్ కుమార్,  మహేష్ బాబు, జూ.ఎన్.టి.ఆర్ లతో ఎన్నో సినిమాల్లో నటించిన  సీనియర్ నటి ఆమె.
కెరీర్
కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఉడిపి ప్రాంతంలో పుట్టారు వినయ. 1988లో జి.వి.అయ్యర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన కన్నడ చిత్రం మధ్వాచార్యతో తెరంగేట్రం చేశారు ఆమె. అనంత్ నాగ్ సరసన గణేషణ మదువే  సినిమాలో హీరోయిన్ గా నటించడానికి ముందు కొన్ని సినిమాల్లో  చిన్న చిన్న పాత్రలు చేశారు వినయ. ఈ సినిమా మంచి  విజయం  సాధించింది. ఆ తరువాత ఆమె తన కెరీర్ లో కన్నడ, మలయాళం,  తమిళ్, తెలుగు భాషల్లో దాదాపు 60 సినిమాల్లో నటించారు. కన్నడలో ఆమె చేసిన గణేషణ మదువే, నేను నక్కరె హాలు సక్కరే, గౌరీ గణేషా, మైసూర్ జాన, సూర్యోదయ సినిమాలు చెప్పుకోదగ్గవి. హీరోయిన్ గా మంచి విజయాలు అందుకున్న ఆమె, తరువాత సహాయ నటి పాత్రలు చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఆమె మంచి వ్యాఖ్యాత, గాయకురాలు కూడా. మైసూర్ లో నిర్వహించే దసరా ఉత్సవాల్లో నృత్యగ్రం కార్యక్రమంలో వసంత హబ్బ అనే కార్యక్రమాలకు కూడా ఆమె  చాలాసార్లు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు.
ఆమె కొన్ని మలయాళం సినిమాల్లో కూడా నటించారు. 1998 నుంచి 2000 మధ్య వరకూ ఏషియా నెట్ లో వచ్చిన స్త్రీ అనే మలయాళ సీరియల్ లో ఆమె ఒక కీలక పాత్రలో నటించారు. ఈ సీరియల్ చాలా పెద్ద హిట్. ఈ సీరియల్ కన్నడ వెర్షన్ లో కూడా ఆమె నటించారు. మలయాళంలో ఈ సీరియల్ ఎంత విజయవంతమైందంటే ఈమె పేరు కేరళలోని ప్రతివారి ఇంట్లో తెలిసే అంత.
తమిళ్ లో తైకులమే తైకులమే అనే హిట్ చిత్రంలో హీరోయిన్ పాత్రలో నటించారు ఆమె. ఈ సినిమాలో పాండిరాజన్, ఊర్వశిలతో కలసి చేశారు వినయ. మలయాళంలో ఆల్ టైం హిట్ చిత్రం మణిచిత్రతాళు సినిమాలో సహాయ నటి పాత్రలో నటించారు ఆమె. ఈ సినిమా తెలుగు, తమిళ వెర్షన్ అయిన చంద్రముఖిలో కూడా నటించారు వినయ. తెలుగులో ఇంద్ర, దొంగా దొంగది, ఆంధ్రుడు, దూకుడు వంటి సినిమాల్లో ఆమె సహాయ పాత్రల్లో నటించారు. ఈ సినిమాల్లోని ఆమె పాత్రలకు ప్రేక్షకుల నుంచి మంచి స్పందన లభించింది ఆమెకు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కర్ణాటకలోని ఉడిపి జిల్లాలో పుట్టిన వినయ, ఉడిపిలోనే పెరిగారు. ఆమె  కర్హదె బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందినవారు. టివీ సీరియల్ దర్శకుడు జ్యోతి ప్రకాష్ ను వివాహం చేసుకున్నారు ఆమె. అంతకుముందు కన్నడ సినిమా ఎడిటర్, దర్శకుడు వి.ఆర్.కె.ప్రసాద్ ను పెళ్ళి చేసుకున్నారు ఆమె. కానీ ఆయన చిన్నవయసులో 1995లో మరణించారు. దాంతో జ్యోతి ప్రకాష్ ను రెండో వివాహం చేసుకున్నారు వినయ. వినయకు ఒక అక్క విజయ సత్యనారాయణ, కవల చెల్లెళ్ళు క్షమ భట్, కృపా భట్ ఉన్నారు. సోదరుడు రవి భట్ టీవీ రంగంలో నటునిగా పనిచేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం వినయ బెంగళూరులో తన భర్త జ్యోతి ప్రకాష్, కుమార్తె ప్రతమా ప్రాసాద్ లతో కలసి ఉంటున్నారు. జ్యోతి ప్రకాష్ కుమారుడు జై అత్రే కూడా ముంబైలో సినీ దర్శకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయితగా పనిచేస్తున్నారు.
మూలాలు
Category:Articles with Wayback Machine links వర్గం:1966 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గ్లోరియోసా
గ్లోరియోసా (Gloriosa) పుష్పించే మొక్కలలో కోల్చికేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.గ్లోరియోసా ఆకురాల్చే, వేసవిలో పెరుగుతున్న 1.5 మీటర్ల ఎత్తు వరకు, దుంప మూలాలతో ఉంటుంది. సన్నని కాడలు ,4 మీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. కాండములు వసంతకాలంలో మొలకెత్తుతాయి,  ఒక గడ్డ దినుసు 1 నుండి 6 కాండం వరకు పంపుతుంది.
చరిత్ర
ఆకులు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. పువ్వులు వేసవిలో వస్తాయి. పసుపు, నారింజ, నారింజ-ఎరుపు నుండి వంకాయ రంగు ఉంటాయి. ఈ పండు పెద్ద, తోలు తో పక్వానికి 6-10 వారాలు సమయం పడుతుంది. గ్లోరియాస   సముద్ర తీరప్రాంతములలో,  అటవీప్రాంతాలు, గడ్డి భూములలో పెరుగుతుంది. గ్లోరియోసా,క్వాజులు-నాటాల్, లింపోపో,  స్వాజిలాండ్, బోట్స్వానా, నమీబియా, జింబాబ్వే   ఆఫ్రికా, భారత దేశమములలో కనబడుతుంది. గ్లోరియోసా సూపర్బా, వసంతఋతువు ,వేసవిలో  నిస్సారమైన నేలలలో   పెరుగ గలదు.
ఉపయోగము
గ్లోరియాసా మొక్క  విషపూరితమైనది అయినప్పటికీ, ఈ మొక్క  ఆసియాలో,  ఆఫ్రికాలో సాంప్రదాయ వైద్యంలో ఉపయోగించబడుతుంది. దీని ఆకులతో మందులు తయారు చేస్తారు.చిన్న పరిమాణంలో  గడ్డ దినుసును అబార్టిఫేసియంట్, ఆల్టరేటివ్, యాంటీ ఆర్థరైటిక్, యాంటీహైమోర్హాయిడ్, యాంటిలెప్రోటిక్, యాంటిపెరియోడిక్, వ్యాధుల్లో వాడతారు. అల్సర్ కుష్టు, పైల్స్, మంటలు, కడుపు నొప్పులు,  చర్మ సంభందిత  చికిత్సలో వాడతారు. ఆఫ్రికా లాంటి దేశములలో ఉదర రుగ్మతలకు చికిత్స చేయడానికి, గర్భస్రావం చేయటానికి, టానిక్‌గా కషాయాల  రూపకం గాను తీసుకుంటారు. గ్లోరియోసా మొక్కలు, విత్తనములను కూడా మందుల తయారీలో వాడతారు. గ్లోరియోసా పెంపకం వాణిజ్య పరముగా రైతుల కు అధిక మొత్తములో లాభదాయకం గా ఉంటుంది. 250-300 కిలోల గ్లోరియోసా విత్తనములతో ఒక  హెక్టారుకు  2.5-3 టన్నులతో, ఖర్చు రూ .1,45,000 / - (ఐదేళ్లలో),  5 సంవత్సరముల  తర్వాత హెక్టారుకు  రూ. 4.05 లక్షలు రాగలవు. సరాసరి ఆదాయం రూ. 2.70 లక్షలు (2001 సంవత్సర లెక్కల ప్రకారం)
మూలాలు
వర్గం:కోల్చికేసి
షామ్లీ
షామ్లీ ఉత్తరప్రదేశ్ లోని పట్టణం, షామ్లి జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో భాగం. ఈ జిల్లా సహారాన్‌పూర్ డివిజన్ పరిధిలోని పరిపాలనా ఉపవిభాగం.
రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ నగరం జాతియ రాజధాని ప్రాంతంలో (ఎన్‌సిఆర్) లో భాగం. క్రింది రహదారులు పట్టణం గుండా పోతున్నాయి
ఇది ఢిల్లీ నుండి 100 కి.మీ., మీరట్, సహారన్పూర్ ల నుండి 65 కి.మీ., ముజఫర్ నగర్, కర్నాల్, పానిపట్ ల నుండి 40 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
భౌగోళికం
షామిలి 29.45°N, 77.32°W వద్ద సముద్ర మట్టం నుండి 254 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.
జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం షామ్లీ జనాభా 1,07,233. వీరిలో 57,236 మంది పురుషులు, 49,997 మంది మహిళలు ఉన్నారు. అక్షరాస్యత 82.97 %. షామ్లీ జిల్లాను ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని మొదటి బహురంగ మలవిసర్జన రహిత జిల్లాగా ప్రకటించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
ధులేశ్వర్
ధూలేశ్వర్ (నేపాలీ: ) నేపాల్‌ లోని కర్నాలీ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గల దైలేఖ్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక ధార్మిక ప్రదేశం. ఇది పంచకోషి అని పిలువబడే ఐదు పవిత్ర ప్రదేశాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ స్థలం దుల్లు మున్సిపాలిటీలోని బదలాంజీ గ్రామంలో ఉంది.
ఈ ఆలయం కింది భాగం నుండి ఎల్లప్పుడూ దుమ్ము పైకి వస్తూ ఉంటుంది, శాస్త్రవేత్తలు దీనిని అధ్యయనం చేసి ఇది అగ్నిపర్వత కేంద్రం అని  నిర్ధారించారు. కానీ మత విశ్వాసాలు దీనికి దైవిక శక్తిగా పేరు పెట్టాయి. పంచకోషిలోని ధూలేశ్వర్ దేవాలయం, పాదుకాస్థాన్, శిర్స్థాన్, నాభిస్థాన్, కోటిలస్థాన్‌ల కంటే అత్యంత పవిత్రమైందిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
పురాణం
అగ్ని పురాణం, వైశ్వానర పురాణం ప్రకారం, కోటిలస్థాన్ పంచకోశి పరిధిలోకి రాదు. కోటిలస్థాన్ ఒక శక్తి పీఠం. పంచకోషి ప్రకారం, ఈ ప్రాంతంలో తీర్థయాత్ర చేయాలంటే తప్పనిసరిగా పాదుకాస్థాన్, శిర్స్థాన్, నాభిస్థాన్ నుండి మొదలు పెట్టి చివరకు ధూలేశ్వర్ వద్ద ఒక రాత్రి బసతో ముగించాలి. వైశ్వానర పురాణం లోని స్నో ఫెయిరీ ఎపిసోడ్‌ ఈ ప్రదేశాన్ని ఫ్లేమ్ మౌంటైన్ గా, బద్రీనాథ్, కేదార్‌నాథ్ ల కంటే ఎక్కువ పవిత్రమైనదిగా సూచించింది.
సంబంధిత నిర్మాణాలు
ఈ ఆలయానికి సమీపంలో భైరవ్ ఆలయం, మస్తా ఆలయం, శివాలయం ఉన్నాయి. ఇతర నిర్మాణాలలో ఫ్లేమ్ హౌస్, గాడి హౌస్ ఉన్నాయి.
ఫ్లేమ్ హౌస్‌లో నేపాలీలో వ్రాయబడిన రెండు రాతి శాసనాలు ఉన్నాయి. కానీ దీనిపై రచనలు సులభంగా కనిపించవు. క్రీస్తుపూర్వం 1748లో ఆలయాన్ని స్థాపించిన అప్పటి రాజు రాజేంద్ర బిక్రమ్ షా గురించి ఇందులో ప్రస్తావించారు. మరొకటి 1778 BCలో ఆలయ పైకప్పును నిర్మించిన కల్నల్ కుల్మాన్ సింగ్ బాస్నెట్ గురించి ప్రస్తావించారు. నేపాల్ అంతర్యుద్ధం సమయంలో చాలా నిర్మాణాలు ధ్వంసమయ్యాయి, అనేక విగ్రహాలు కనుమరుగయ్యాయి. ఫ్లేమ్ హౌస్ నుండి నరపతేశ్వర్ మహాదేవ్, ఇతర పురాతన విగ్రహాలను హిందూ వ్యతిరేక మూకలు దోచుకున్నాయి.
ఆచారం
ధూలేశ్వర్ దిగువన ఉన్న బంగంగా, బ్రహ్మకుండ్‌ లలో స్నానం చేయడం ఇక్కడి సాంప్రదాయం. బాలేశ్వర్ ఆలయంలో అంత్యక్రియలు ప్రజలు నిర్వహిస్తారు. దులంగే కొండ, బదలాంజీ నాగ్ స్నేక్ అనేవి ఇక్కడి ఇతర పూజా స్థలాలు.
పవిత్రంగా భగవంతుడిని ఆరాధించే సమయంలో, ధూళితో కూడిన గాలి (ధూలి) భూమి కింద నుండి వస్తుంది, అందుకే ఇక్కడి ప్రధాన దైవాన్ని "ధూలేశ్వర్", (శివుని అవతారం దుమ్ము) అని పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం మధ్యలో ఒక శివలింగం ఉంది. శివలింగానికి ఒకవైపు శివుని వాహనం అయిన నంది (నందీశ్వరుడు), మరోవైపు సింహం ఉన్నాయి. దానితో పాటు కాలభైరవుడు, బాల భైరవుడు, బతుక్ భారవ్ విగ్రహాలు ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్నాయి. జంతువులను బలి ఇవ్వడం ద్వారా కాలభైరవుడిని పూజిస్తారు, మిగిలిన ఇద్దరిని పాలతో పూజిస్తారు. మస్తా దేవుడి విగ్రహాన్ని కూడా పాలతో పూజిస్తారు. ఎక్కువగా, వీటిని చైతే దశైన్, బడా దశైన్ (నేపాల్లో జరువుకునే పండుగ రోజులు) సమయంలో పూజిస్తారు. సాధారణ రోజుల్లో, రోజువారీ పూజలు బ్రహ్మచారులు, సాధువుల చేతుల మీదుగా జరుగుతాయి.
పురాణ కథ
తన తండ్రి తన భర్తను అవమానించాడని శివుని భార్య సతిదేవి పవిత్ర జ్వాల మీద దూకి ఆత్మహత్య చేసుకుంది. ఆమె మరణానంతరం, శివుడు ఆమె మృతదేహాన్ని మోస్తూ పిచ్చివాడిలా ప్రవర్తించాడు. ఈ సంఘటన వలన కైలాస పర్వతం ఖాళీగా ఉండటం చూసి, ఇతర దేవతలు సృష్టిని సజావుగా నడపలేకపోయినందున, విష్ణు భగవానుడు ఆమె శరీరాన్ని క్షీణింపజేసే బ్యాక్టీరియాను సృష్టించాడు. సతీదేవి క్షీణించిన శరీర భాగాలు భూమిపై ఎక్కడ పడితే అక్కడ శక్తి పీఠాలు ఉద్భవించాయి.
ధూళేశ్వర్ వద్ద, సతీ శరీరం ధూళిగా మారింది, కాబట్టి ఈ ప్రదేశాన్ని ధూళేశ్వర్ అని పిలుస్తారు, ఇది శివుడి అవతారం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు వర్గం:నేపాల్ వర్గం:దేవాలయాలు
త్రికరిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
త్రికరిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కాసర్‌గోడ్ జిల్లా, కాసరగోడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ఎర్ర మందారం
ఎర్ర మందారం అంటే ఎరుపు రంగులో ఉన్న మందార పువ్వు.
ఎర్ర మందారం అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచించవచ్చు:
చిట్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనం
చరిత్ర
19వ శతాబ్దపు చివరలో చిట్వాన్ - హార్ట్ ఆఫ్ ది జంగిల్ - చల్లని చలి కాలంలో నేపాల్ పాలక వర్గానికి ఇష్టమైన వేటగా ఉండే ప్రదేశంగా ఉండేది. 1950ల వరకు, కాఠ్మండు నుండి నేపాల్ దక్షిణానికి ప్రయాణం చాలా కష్టతరమైందిగా ఉండేది. ఈ ప్రాంతానికి కేవలం కాలినడకన మాత్రమే చేరుకోవటానికి అవకాశం ఉండేది. దానివలన చాలా వారాలు సమయం పట్టేది. పెద్ద భూస్వామ్య వేటగాళ్లు వారి పరివారం కోసం సౌకర్యవంతమైన శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.అక్కడ వారు వందల కొద్దీ పులులు, ఖడ్గమృగాలు, ఏనుగులు, చిరుతపులులు, బద్ధక ఎలుగుబంట్లు కాల్చడం కోసం కొన్ని నెలలపాటు అక్కడే వారు బస చేసేవారు.
1950లో, చిట్వాన్ అటవీ, గడ్డి భూములు 2600 km2 విస్తీర్ణం దాదాపు 800 ఖడ్గమృగాలకు నిలయం. మధ్య కొండల నుండి పేద రైతులు వ్యవసాయ యోగ్యమైన భూమిని వెతుకుతూ చిట్వాన్ లోయకు మారినప్పుడు, ఆ ప్రాంతం తరువాత నివాసం కోసం ఉపయోగించుకుని, వన్యప్రాణుల వేటకు సౌకర్యంగా మారింది. 1957లో, దేశం మొట్టమొదటి పరిరక్షణ చట్టం ఖడ్గమృగాలు, వాటి ఆవాసాల రక్షణకు ఉద్దేశించబడింది. 1959లో, ఎడ్వర్డ్ ప్రిట్‌చర్డ్ గీ ఈ ప్రాంతంపై సర్వే చేపట్టి, పదేళ్లపాటు ప్రయోగాత్మకంగా రాప్తీ నదికి ఉత్తరాన ఒక రక్షిత ప్రాంతాన్ని, నదికి దక్షిణంగా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం ఏర్పాటు చేయాలని సిఫార్సు చేశాడు. 1963లో చిట్వాన్‌లో తన తదుపరి సర్వే తర్వాత, ఈసారి అతను జంతుజాల సంరక్షణ సమితి, అభయారణ్యం దక్షిణాన విస్తరించాలని అంతర్జాతీయ పకృతి పరిరక్షణ సమితిని రెండింటి కోసం సిఫార్సు చేశాడు.
ఖడ్గమృగాలు అంతరించిపోకుండా నిరోధించడానికి 1970 డిసెంబరులో నేపాల్ ప్రభుత్వం అధికారకంగా చిట్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనం స్థాపనను ప్రకటించింది. మరుసటి సంవత్సరం సరిహద్దులతో వివరించబడింది.1973లో దానిని స్థాపించారు.ప్రారంభంలో 544 కి.మీ.2 (210 చదరపు మైళ్లు) విస్తీర్ణంలో ఉంది. చిట్వాన్‌లో మొదటి రక్షిత ప్రాంతాలు స్థాపించబడినప్పుడు, థారు తెగకు చెందిన ప్రజలు వారి సాంప్రదాయ భూముల నుండి బలవంతంగా మారవలసి వచ్చింది. థారు ప్రజలు భూమిని కలిగి ఉండే హక్కును ప్రభుత్వం నిరాకరించింది. తద్వారా వారు భూమిలేని పేదరికం ప్రజల వర్గంలోకి మారారు. జాతీయ ఉద్యానవనాన్ని స్థాపించినప్పుడు, నేపాల్ సైనికులు ఉద్యానవన సరిహద్దులో ఉన్న గ్రామాలను ధ్వంసం చేశారు. ఏనుగులను ఉపయోగించి పొలాలను తొక్కించటం, ఇళ్లను తగలబెట్టడంలాంటి విధ్యంసకచర్యలు జరిపారు. థారు ప్రజలుపై తుపాకులు గురిపెట్టి అక్కడి నుంచి వారు బలవంతంగా వెళ్లటానికి అనువైన పరిస్థితులు కల్పించారు. 1977లో, ఉద్యానవనం విస్తీర్ణం 952.63 km2.1997లో, బఫర్‌జోన్ 766.1 km2 నారాయణి-రప్తి నదీ వ్యవస్థకు ఉత్తరం, పశ్చిమాన ఉద్యానవనం ఆగ్నేయ సరిహద్దు భారతదేశానికి అంతర్జాతీయ సరిహద్దు మధ్య జోడించబడింది. చిట్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనం ప్రధాన కార్యాలయం కసరాలో ఉంది.మొసళ్లు, తాబేలు సంరక్షణ, పెంపక కేంద్రాలు సమీపంలో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. 2008లో, ఒక రాబందుల పెంపకం కేంద్రం ప్రారంభించబడింది, నేపాల్‌లో ఇప్పుడు తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న రెండు జిప్స్ రాబందుల జాతుల ఓరియంటల్ వైట్-బ్యాక్డ్ వల్చర్ స్లెండర్, బిల్డ్ రాబందులు ప్రతి ఒక్కదానిలో 25 జతల వరకు అభివృద్ధి చెందాయి.
వాతావరణం
చిట్వాన్ ప్రాంతం ఏడాది పొడవునా అధిక తేమతో కూడిన ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతం హిమాలయాలలోని కేంద్ర వాతావరణ మండలంలో ఉంది. ఇక్కడ రుతుపవనాలు జూన్ మధ్యలో ప్రారంభమవుతాయి. సెప్టెంబరు చివరిలో తగ్గుతాయి. ఈ 14-15 వారాలలో చాలా వరకు 2500 mm వార్షిక అవపాతం ఉంటుంది. అక్టోబరు మధ్యకాలం తర్వాత, రుతుపవనాల మేఘాలు వెనక్కి తగ్గుతాయి. తేమ తగ్గుతుంది. రోజువారీ ఉష్ణోగ్రత 36 C నుండి 18 C రాత్రులు 5 C డిసెంబరు చివరి వరకు ఉంటుంది.
వృక్ష సంపద
thumb| కపోక్ విత్తనం, పట్టు పత్తి చెట్టు జాతీయ ఉద్యానవన ప్రాంతంలోని తెరాయ్ లోపలి ప్రాంతం హిమాలయ ఉపఉష్ణమండల విశాలమైన అడవులు విలక్షణమైన వృక్షసంపదతో, ప్రధానంగా గుగ్గిలం కలప చెట్లు 70% విస్తీర్ణం ఆక్రమించాయి. బాగా ఎండిపోయిన స్వచ్ఛమైన నిలువైన సాల్ వృక్షాల లోతట్టు మైదానంలోమధ్యలో కనిపిస్తాయి. చురియా హిల్స్ సాల్ వృక్షాల దక్షిణ ప్రాంత ముఖం వెంట చిర్ పైన్ (పినస్ రోక్స్‌బర్గి) వృక్షాలతో కలుస్తాయి. పుష్పించే చిన్న చెట్లు, పొద జాతులతో ఉత్తర వాలు సాల్ సహచరులు లైన తాండ్రచెట్లు (టేర్మినాలియా), రోజ్ వుడ్ (దళ్బెర్జియా సిస్సూ), సిరిమాను చెట్లు (అనోజీసస్ లాతిఫోరియా), ఏనుగు ఆపిల్ (దిలీనియా ఇండికా), గరుగ తైల చెట్లు, బౌహినియా వహ్లీ, స్పాతోలోబస్, పార్విఫ్లోరస్ లతలు వంటివాటితో నిండి ఉంటుంది.
జంతుజాలం
thumb| బాస్కింగ్ మగ్గర్ మొసలి thumb| చితాల్ స్టాగ్ చిట్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనం లో విస్తృత శ్రేణి వృక్ష జాతులు, 700కు మించి ఎక్కువ జాతుల వన్యప్రాణులు, ఇంకా పూర్తిగా సర్వే చేయని సీతాకోకచిలుక, చిమ్మట, కీటకాల జాతులు కలిగి ఉన్నాయి. కింగ్ కోబ్రా, రాక్ పైథాన్ కాకుండా, 17 ఇతర జాతుల పాములు జాతులు, నక్షత్ర తాబేలులు, ఉడుము బల్లులు కనిపిస్తాయి. గుర్తించబడిన 113 జాతుల చేపలు, మగ్గర్ మొసళ్లకు నారాయణి-రప్తి నదీ వ్యవస్థ, వాటి చిన్న ఉపనదులు అనేక రకాల ఆక్స్‌బౌ సరస్సులు ఆవాసంగా ఉన్నాయి. 1950వ దశకం ప్రారంభంలో, నారాయణి నదిలో దాదాపు 235 మొసళ్లు ఉన్నాయి. 2003లో కేవలం 38 అడవి మొసళ్లు సంఖ్యకు చేరుకుంది. మొసళ్లు ఘరియాల్ పరిరక్షణ పథకం  సంతానోత్పత్తి కేంద్రంలో ప్రతి సంవత్సరం మొసళ్ల గుడ్లను నదుల వెంట సేకరిస్తారు. ఇక్కడ జంతువులను 6-9 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు పెంచుతారు. ప్రతి సంవత్సరం తక్కువ వయస్సు మొసళ్లును నారాయణి-రప్తి నదీ వ్యవస్థలోకి తిరిగి ప్రవేశపెడతారు.కానీ వాటిలో కొద్ది సంఖ్యలో మాత్రమే జీవిస్తాయి.
క్షీరదాలు
చిత్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనంలో 68 క్షీరద జాతులు ఉన్నాయి. ప్రపంచంలోని ఉత్తమమైన పులుల ఆవాసాలలో "అడవి రాజు " బెంగాల్ పులులకు టెరాయ్ ఒండ్రు వరద మైదానం ఒకటి. చిట్వాన్ నేషనల్ పార్క్ స్థాపించబడినప్పటి నుండి 1980లో దాదాపు 25 చిన్న పులులు సంఖ్య 70 నుండి 110కి పెరిగింది. కొన్ని సంవత్సరాలలో వేట, వరదల కారణంగా ఈ సంఖ్య తక్కువకు మారింది. 1995 నుండి 2002 వరకు జరిపిన దీర్ఘకాలిక అధ్యయనంలో పులి పరిశోధకులు 82 సంతానోత్పత్తి పులుల సాపేక్ష సమృద్ధిని, 100 km2. 2010, 2011లో నిఘా కెమెరా నుండి పొందిన సమాచారం మేరకు 100 km2 విస్తీర్ణంలో 4.44 నుండి 6.35 మధ్య ఉంంది. మానవ కార్యకలాపాలు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న రోజులో వారు తమ తాత్కాలిక కార్యాచరణ నమూనాలను చాలా తక్కువ స్థాయికి ఉండేలా భర్తీ చేస్తారు.
భారతీయ చిరుతపులులు చిట్వాన్ జాతీయ ఉద్యానవనం అంచులలో ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అవి ఆ పులులతో సహజీవనం చేస్తాయి, అయితే ప్రధాన పులుల సామాజిక ఆవాసాల అధీనంలో ఇవి ఇమడలేవు. 1988లో ఒక మేఘావృతమైన చిరుతపులిని (నియోఫెలిస్ నెబులోసా) బంధించబడింది.రక్షిత ప్రాంతం వెలుపల రేడియో కాలర్ చేయబడింది. ఇది పార్కులోకి విడుదలైందికానీ అక్కడ ఉండలేదు.
చిట్వాన్ 200 నుండి 250 స్లాత్ ఎలుగుబంట్ల కలిగి ఉన్నట్లు పరిగణించబడుతుంది. బెంగాల్ నక్కలు, మచ్చల లిన్‌సాంగ్‌లు తేనె బాడ్జర్‌లు ఎర కోసం అడవిలో తిరుగుతాయి. చురియా కొండల దక్షిణ వాలులలో చారల హైనాలు ప్రబలంగా ఉన్నాయి. 2011లో నిఘా కెమెరా సర్వేలో, పార్క్ దక్షిణ, పశ్చిమ భాగాలలో అడవి కుక్కలు నమోదు అయ్యాయి. అలాగే బంగారు నక్కలు, చేపలు పట్టే పిల్లులు, అడవి పిల్లులు, చిరుతపులి పిల్లులు, పెద్ద చిన్న భారతీయ సివెట్‌లు, ఆసియా పామ్ సివెట్స్, పీతలను తినడం నమోదు అయ్యాయి. ముంగిసలు, పసుపు-గొంతు మార్టెన్లు ఉన్నాయి.