cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
లక్నో (ఉత్తర రైల్వే) రైల్వే డివిజను
లక్నో (ఉత్తర రైల్వే) రైల్వే డివిజను  అనేది ఉత్తర రైల్వే జోన్ (ఎన్ఆర్) కింద ఉన్న ఐదు రైల్వే డివిజన్లలో ఇది ఒకటి. ఈ రైల్వే డివిజను 1867 ఏప్రిల్ 23 న ఏర్పడింది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని లక్నో వద్ద ఉంది. ఉత్తర రైల్వే జోన్ నందు, , , మిగతావిగా ఉన్నాయి.
రైల్వే స్టేషన్లు, పట్టణాల జాబితా
ఈ జాబితాలో అంబాలా రైల్వే డివిజను నందు ఉన్న స్టేషన్లు, వారి స్టేషను వర్గం వారీగా ఉన్నాయి.
ప్రయాణీకులకు స్టేషన్లు మూతబడ్డాయి -
భారత మానవ అంతరిక్ష యాత్ర కార్యక్రమం
భారత మానవ అంతరిక్షయాత్ర కార్యక్రమాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) 2007 లో రూపొందించింది. భూ నిమ్న కక్ష్య లోకి మానవులతో కూడిన కక్ష్యా వాహనాన్ని పంపించే సాంకేతికను అభివృద్ధి చెయ్యడం ఈ కార్యక్రమ ఉద్దేశం. గగన్‌యాన్ అనే అంతరిక్ష నౌకను జిఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ -3 రాకెట్టు ద్వారా ప్రయోగించే తొట్టతొలి యాత్రను 2021 డిసెంబరులో చెయ్యాలని ఇస్రో తలపెట్టింది.
2018 ఆగష్టులో గగన్‌యాన్ ను ప్రకటించే ముందు, మానవ అంతరిక్ష యాత్ర ఇస్రో ప్రాధాన్యాల్లో లేదు. అయితే దీనికి అవసరమైన శక్తి సామర్ధ్యాలు చాలావరకు ఇస్రో సాధించింది. ఈ యాత్రకు అవసరమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని చాలావరకు ఇస్రో అప్పటికే అభివృద్ధి చేసింది. క్రూ మాడ్యూల్ వాతావరణ పునఃప్రవేశ ప్రయోగం జరిపింది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో యాత్రను నిలిపేసే ప్యాడ్ అబార్ట్ టెస్ట్‌ను చేసింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు రూ. 10,000 కోట్ల లోపు ఖర్చౌతుంది. 2021 డిసెంబరులో జరప తలపెట్టిన ముగ్గురు వ్యోమగాముల, 7 రోజుల తొట్టతొలి యాత్రకు భారత ప్రభుత్వం మరో 10,000 కోట్లను 2018 డిసెంబరులో మంజూరు చేసింది.
షెడ్యూల్ ప్రకారం పూర్తయితే, సోవియట్ యూనియన్ / రష్యా, అమెరికా, చైనాల తరువాత స్వతంత్రంగా మానవ అంతరిక్ష యాత్రను నిర్వహించిన నాల్గవ దేశంగా భారత్ అవతరిస్తుంది. మానవ అంతరిక్ష యాత్రలను నిర్వహించిన తరువాత, వాటికి కొనసాగింపుగా ఒక అంతరిక్ష కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాలని ఇస్రో భావిస్తోంది. చంద్రుడిపైకి మానవ యాత్రను కూడా చేపట్టే అవకాశం కూడా లేకపోలేదు.
చరిత్ర
thumb| యాత్ర కోసం రూపొందించిన ప్రోటోటైప్ ఫ్లైట్ సూట్ 2007 ఆగష్టు 9 న అప్పటి ఇస్రో ఛైర్మన్ జి. మాధవన్ నాయర్, మానవ అంతరిక్ష యాత్ర కార్యక్రమ రూపకల్పనను ఏజెన్సీ "తీవ్రంగా పరిశీలిస్తోందని" సూచించాడు. కొత్త అంతరిక్ష నౌక టెక్నాలజీల అభివృద్ధిపై ఇస్రో ఒక సంవత్సరంలోనే నివేదిస్తుందని కూడా ఆయన సూచించాడు. ఇద్దరు వ్యోమగాములను భూ నిమ్న కక్ష్యలోకి తీసుకువెళ్ళడానికి పూర్తి స్వయంప్రతిపత్తి గల కక్ష్యా వాహన అభివృద్ధి కొన్ని నెలల తరువాత ప్రభుత్వం ₹ 95 కోట్లు కేటాయించినప్పుడు ప్రారంభమైంది  2007 - 2008 లలో ప్రాజెక్టు సన్నాహకాల కోసం ఈ నిధులను కేటాయించింది. మానవ అంతరిక్ష యాత్రకు ₹ 12,400 కోట్లు, ఏడు సంవత్సరాలూ కావాలి. 2007–2012 కాలానికి ఈ కార్యక్రమం కోసం ₹ 5,000 కోట్లు అవసరమౌతాయని ప్రణాళికా సంఘం అంచనా వేసింది 2009 ఫిబ్రవరిలో, భారత ప్రభుత్వం మానవ అంతరిక్ష యాత్ర కార్యక్రమానికి అనుమతి ఇచ్చింది, కానీ దీనికి పూర్తిగా నిధులు సమకూర్చడంలో గాని, సమకూర్చే షెడ్యూలును సృష్టించడంలో గానీ అది విఫలమైంది.
2007 లో పిఎస్‌ఎల్‌వి ద్వారా 600 కిలోల స్పేస్ క్యాప్స్యూల్ రికవరీ ఎక్స్‌పెరిమెంట్ ను ప్రయోగించి, 12 రోజుల తరువాత తిరిగి భూమికి తెప్పించడం ద్వారా కార్యక్రమ పరీక్షలు మొదలయ్యాయి. దీని తరువాత 2014 లో క్రూ మాడ్యూల్ వాతావరణ పునఃప్రవేశ ప్రయోగం, 2018 లో ప్యాడ్ అబార్ట్ పరీక్ష విజయవంతంగా జరిగాయి.
వ్యోమగాములకు అంతరిక్ష ఆహారం తయారీలో డిఫెన్స్ ఫుడ్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ పనిచేసింది. వ్యోమగాములు ధరించే జి-సూట్ మీద పరీక్షలు నిర్వహిస్తోంది. కేజీ, ష్యూర్ సేఫ్టీ (ఇండియా) ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ తయారు చేసిన 13 కిలోల 'అడ్వాన్స్‌డ్ క్రూ ఎస్కేప్ సూట్' అనే నమూనాను పరీక్షించి, దాని పనితీరును ధృవీకరించుకున్నారు.
అన్ని ప్రాథమిక పరీక్షలలో విజయం సాధించిన తరువాత, మానవ అంతరిక్ష యాత్ర కార్యక్రమానికి నిర్ణయాత్మకమైన ఊపు 2017 లో వచ్చింది. 2018 ఆగస్టు 15 న ప్రధానమంత్రి అధికారికంగా ప్రకటించారు. 2020 డిసెంబరులో పరీక్షల దశ ప్రారంభమవుతుందని, మొదటి మానవ సహిత యాత్ర 2021 డిసెంబరులో జరుగుతుంది.
అంతరిక్ష నౌక అభివృద్ధి
ముగ్గురు వ్యోమగాములతో కూడిన సిబ్బందిని భూ నిమ్న కక్ష్యలోకి తీసుకువెళ్ళి, కొన్ని కక్ష్యల నుండి రెండు రోజుల వరకు అంతరిక్షంలో ఉంచి, తిరిగి సురక్షితంగా భూమికి తీసుకు వచ్చే గగన్‌యాన్ అని పిలిచే 3.7-టన్నుల బరువు గల నౌకను తయారుచేయడం ఈ కార్యక్రమపు మొదటి దశ. మొట్టమొదటి యాత్ర 2021 డిసెంబరులోజరపాలని తలపెట్టారు. ఈ నౌక, తన విస్తరిత రూపంలో ఏడు రోజుల పాటు యాత్ర చెయ్యడంతో పాటు, అంతరిక్ష కేంద్రంతో రెందెవూ చెయ్యడం, డాకింగు చెయ్యడం వంటివి చెయ్యగలదు.
తరువాతి దశలో, చిన్న ఆవాసాన్ని అభివృద్ధి చేసి, ఏకబిగిన 30-40 రోజుల పాటు అంతరిక్షంలో ఉండేలా అభివృద్ధి చేస్తారు. ఈ అనుభవాల సాయంతో కార్యక్రమాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేసి, అంతరిక్ష కేంద్రం అభివృద్ధి వైపు అడుగులు వేస్తారు.
2016 అక్టోబర్ 7 న, విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ డైరెక్టరైన కె. శివన్, ప్యాడ్ అబార్ట్ టెస్ట్ అని పిలిచే క్లిష్టమైన పరీక్ష నిర్వహించడానికి ఇస్రో సన్నద్ధమవుతోందని, ఈ పరీక్షలో అత్యవసర పరిస్థితిలో సిబ్బంది మాడ్యూల్ ఎంత వేగంగా, ఎంత సమర్థవంతంగా నౌక నుండి విడి పోతుందో పరీక్షిస్తామనీ తెలిపాడు. ఈ పరీక్ష 2018 జూలై 5 న శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రంలో విజయవంతంగా జరిగాయి. క్రూ ఎస్కేప్ సిస్టమ్ టెక్నాలజీకి అర్హత సాధించిన పరీక్షల శ్రేణిలో ఇది మొదటిది.
2018 ఆగష్టు నాటికి ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, ఇస్రో తన గగన్‌యాన్‌ను జియోసింక్రోనస్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ ఎమ్‌కె III పైన ప్రయోగించాలని యోచిస్తోంది. పైకి లేచిన 16 నిమిషాల తరువాత, రాకెట్ కక్ష్యా వాహనాన్ని 300 - 400 కి.మీ. కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెడుతుంది. గుజరాత్ తీరానికి దగ్గరలో అరేబియా సముద్రంలో ఈ వాహనం నీటిపై దిగుతుంది. 2019 మే నాటికి సిబ్బంది మాడ్యూల్ రూపకల్పన పూర్తయింది. మానవ సహిత అంతరిక్ష ప్రయాణాన్ని నిర్వహించడానికి ముందు రెండుసార్లు మానవులు లేకుండా యాత్రలు జరిపి వ్యోమనౌక పనితీరును ధ్రువీకరించుకుంటారు.
జిఎస్‌ఎల్‌వి యొక్క మానవ-రేటింగ్
ఏదైనా రవాణా వ్యవస్థ మానవులను సురక్షితంగా రవాణా చేయగలదో లేదో మానవ-రేటింగ్ అంచనా వేస్తుంది. GSLV-MK III యొక్క మానవ రేటింగ్‌ను ధృవీకరించడానికి ఇస్రో 2 యాత్రలను చేస్తుంది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ప్రస్తుతమున్న ప్రయోగ సౌకర్యాలను మానవ ప్రయోగాలను నిర్వహించడానికి తగినట్లుగా మెరుగు పరుస్తారు.
ఎస్కేప్ వ్యవస్థ
తప్పించుకునే వ్యవస్థలో భాగంగా కొత్త జామెట్రీ ఉంటుంది. పారాచూట్ విస్తరణ పైన, కొత్త ఆర్కిటెక్చరు పైనా కూడా పనులు జరుగుతున్నాయి.
వ్యోమగాముల శిక్షణ
వ్యోమగాములకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి బెంగుళూరులో మానవ అంతరిక్ష యాత్ర కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ఇస్రో చైర్మన్ కె. శివన్ 2019 జనవరిలో ప్రకటించాడు. వ్యోమగాములను వ్యోమనాట్స్ అని పిలుస్తామని కూడా అతను ప్రకటించాడు. (వ్యోమా అంటే సంస్కృతంలో అంతరిక్షం, ఖగోళం అని అర్థం). ₹ 1,000 కోట్ల ఈ కేంద్రం, ఆత్మ రక్షణ, రికవరీల్లోను, శూన్య గురుత్వంలో పనిచెయ్యడంలోను, రేడియేషన్ వాతావరణాన్ని పర్యవేక్షించడంలోనూ వ్యోమగాములకు శిక్షణ ఇస్తుంది.
బెంగళూరు, దేవలహళ్ళి వద్ద గల కెంపెగౌడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి సమీపం లోని 140 ఎకరాల స్థలంలో ఈ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు.
2009 వసంతకాలంలో వ్యోమగాముల శిక్షణ కోసం సిబ్బంది క్యాప్సూల్ యొక్క పూర్తి స్థాయి నమూనను తయారు చేసి సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రానికి, వ్యోమగాముల శిక్షణ కోసం అప్పగించారు. ఇందుకోసం 200 మంది భారతీయ వైమానిక దళ పైలట్లను ఎంపిక చేయనున్నారు. అభ్యర్థులు ఇస్రో ప్రశ్నపత్రాన్ని పూర్తి చేయవలసి ఉంటుంది. ఆ తరువాత వారు శారీరక, మానసిక విశ్లేషణలకు లోనవుతారు. 200 మంది దరఖాస్తుదారులలో 4 గురుమాత్రమే మొదటి యాత్రకు ఎంపికౌతారు. ఇద్దరు యాత్ర చెయ్యగా, మిగతా ఇద్దరు రిజర్వుగా ఉంటారు.
వ్యోమగాముల మానసిక, శారీరక అవసరాలపై పరిశోధన కోసం, శిక్షణా సౌకర్యాల అభివృద్ధిపై ప్రాథమిక పరిశోధన చేయడం కోసం 2009 లో ఇస్రో భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏరోస్పేస్ మెడిసిన్ తో అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. వ్యోమగామి శిక్షణ యొక్క కొన్ని అంశాలకు సంబంధించి రష్యాతో ఒప్పందం చేసుకోవడం గురించి కూడా ఇస్రో చర్చిస్తోంది.
భారత వ్యోమగాముల ఎంపిక, మద్దతు, వైద్య పరీక్ష, అంతరిక్ష శిక్షణలో సహకారం కోసం ఇస్రో యొక్క మాన అంతరిక్ష యాత్రా కేంద్రం రష్యా ప్రభుత్వ రోర్‌కాస్మోస్ కార్పొరేషను అనుబంధ సంస్థ అయిన గ్లావ్‌కాస్మోస్‌తో 2019 జూలై 1 న ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. కొన్ని కీలక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల అభివృద్ధికి, అంతరిక్షంలో జీవితానికి తోడ్పడటానికి అవసరమైన ప్రత్యేక సౌకర్యాల ఏర్పాటుకు మాస్కోలో ఇస్రో సాంకేతిక సంప్రదింపుల కేంద్రాన్ని (ఐటిఎల్‌యు) నెలకొల్పుతుంది.
ప్రయోగాలు, లక్ష్యాలు
2018 నవంబరు 7 న, గగన్‌యాన్ యొక్క మొదటి రెండు రోబోటిక్ పారీక్షా యాత్రల సమయంలో మైక్రోగ్రావిటీ ప్రయోగాలను చేసేందుకు భారతీయ వైజ్ఞానిక సమాజం నుండి ప్రతిపాదనలు కోరుతూ ఇస్రో ఒక ప్రకటనను విడుదల చేసింది. ప్రయోగాల పరిధిని ఇస్రో పరిమితం చేయలేదు. సంబంధిత కొత్త ఆలోచనలను కూడా స్వాగతించారు. మైక్రోగ్రావిటీ ప్లాట్‌ఫాం కోసం ప్రతిపాదిత కక్ష్య సుమారు 400 కి.మీ. ఎత్తులో ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. యాత్రల్లో ఉపయోగించేందుకు ప్రతిపాదించిన అంతర్గత, బాహ్య ప్రయోగాత్మక పేలోడ్‌లన్నిటినీ అవసరమైన ఉష్ణ, పీడన, శూన్య, ఉద్గార పరిస్థితులలో పరీక్షిస్తారు. దీర్ఘ కాలం పాటు మైక్రోగ్రావిటీ ప్రయోగాలు చేసేందుకు ఒక చిన్న ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ఉంచవచ్చు కూడా.
అంతరిక్ష కేంద్రం
గగన్‌యాన్ మిషన్ యొక్క తదుపరి కార్యక్రమంగా 20 టన్నుల అంతరిక్ష కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చెయ్యాలని భారత్ యోచిస్తోంది. 2019 జూన్ 13 న, ఇస్రో చీఫ్ కె. శివన్ ఈ ప్రణాళికను ప్రకటించాడు. 5-7 సంవత్సరాల కాలంలో భారత అంతరిక్ష కేంద్రం తయారౌతుందని అతను చెప్పాడు. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం కార్యక్రమంలో భారత్‌ చేరదని కూడా అతను చెప్పాడు. భారత అంతరిక్ష కేంద్రం ఏకబిగిన 15-20 రోజుల పాటు సిబ్బందికి ఆశ్రయమివ్వగలదు. గగన్‌యాన్ మిషన్ పూర్తయిన తర్వాతే ఈ కార్యక్రమానికి భారత ప్రభుత్వం తుది అనుమతి ఇస్తుందని భావిస్తున్నారు.
2017 లో ₹ 10 కోట్ల ప్రారంభ నిధులతో, అంతరిక్ష నౌక డాకింగ్, బెర్తింగ్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడానికి ఇస్రో కృషి చేస్తోంది. SPADEX (స్పేస్ డాకింగ్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్) లో భాగమైన సిగ్నల్ ఎనాలిసిస్ పరికరాలు, అధిక-ఖచ్చితత్వం నావిగేషన్ కోసం వీడియోమీటర్, డాకింగ్ సిస్టమ్ ఎలక్ట్రానిక్స్, ల్యాండింగ్ వ్యవస్థల కోసం నిజ-సమయ నిర్ణయం తీసుకోవడం వంటి సాంకేతికతలు వివిధ అభివృద్ధి దశలలో ఉన్నాయి. SPADEX లో భాగంగా, పరీక్షల కోసం ఇస్రో 2 చిన్న ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించనుంది. ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అంతరిక్ష కేంద్రానికి కీలకమైనది; ఎందుకంటే ఇది మానవులను ఒక అంతరిక్ష నౌక నుండి మరొక నౌకకు బదిలీ చేయాలంటే ఈ సాంకేతికత ఆవశ్యకం.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన అంతరిక్ష నౌకలు వర్గం:మానవ అంతరిక్ష యాత్రలు
ఖాదర్‌వలి
ఖాదర్ వలి స్వతంత్ర శాస్త్రవేత్త, ఆహార - ఆరోగ్య నిపుణుడు, హోమియో వైద్యుడు. అతను "మిల్లెట్ మ్యాన్"గా సుపరిచితుడు. అతను సిరిధాన్యాల ఆవశ్యకత గురించి ప్రపంచానికి తెలియజేసిన శాస్త్రవేత్త. ఆరోగ్యం విషయంలో సిరిధాన్యాల ఆవశ్యకత గురించి అనేక పరిశోధనలు చేసిన వ్యక్తి. అతను సిరిధాన్యాల పురరుద్ధరణకు 20 యేళ్ళుగా శ్రమిస్తున్నాడు. అతను కొర్రలు, అండుకొర్రలు, సామలు, అరికెలు, ఊదలు ఈ ఐదు సిరిధాన్యాలను వెలికితీసి వాటి ప్రాధాన్యతను తిరిగి మళ్ళీ ప్రపంచానికి తెలియజేసాడు.
జీవిత విశేషాలు
అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కడప జిల్లా, ప్రొద్దుటూరులో హుస్సేనమ్మ, హుస్సేనప్ప దంపతులకు జన్మించాడు. అతను బియస్సీ (ఎడ్యుకేషన్), ఎం.ఎస్సీ (ఎడ్యుకేషన్) లను మైసూరులోని రీజనల్ కాలేజీ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ లో చదివాడు. అతను స్టెరాయిడ్స్ అంశంగా పి.హెచ్.డిని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగళూరులో చేసాడు. ఆ సమయంలో సహవిద్యార్థి ఉషను ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నాడు. అతను బెవెర్టన్ ఓరెగన్ లో పర్యావరణ శాస్త్రంపై పోస్టు డాక్టరల్ ఫెలోగానూ, సి.ఎఫ్.టి.ఆర్.ఐలో శాస్త్రవేత్తగాను మూడు సంవత్సరాలు పనిచేసాడు. తరువాత అతను భారతదేశంలో ఒక సంవత్సరం పాటు, నాలుగున్నర సంవత్సరాల పాటు యు.ఎస్ లోని డ్యూపాండ్ అనే కంఫెనీలో పనిచేసాడు. అతను ఆహారపదార్థాలపై ప్రభావం చూపుతున్న ఏజంట్, ఆరెంజ్, డయాక్సిన్లు వంటి విషతుల్య రసాయనాలను నిర్వీర్యం చేయడంపై పరిశోధనలు చేయడం జరిగింది. ఆహారం వాణిజ్యమవుతున్న నేపథ్యంలో తాను పరాయి దేశంలో ఉద్యోగం చేయటం కన్నా స్వదేశంలో ఆరోగ్యవంతమైన సమాజంకోసం కృషిచేయడం జీవితానికి అర్థవంతంగా ఉంటుందని 1997లో భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి మైసూరులో స్థిరపడ్డాడు. అంతరించిపోతున్న ఐదు రకాల సిరిధాన్యాల పునరుద్ధరణకు కృషిచేయడం జరిగింది. సిరి ధాన్యాలను వాడే క్రమంలో ఒక్కొక్క సిరిధాన్యంలో ఉన్న ఔషథ గుణాల వల్ల భయంకరమైన జబ్బులు కూడా తగ్గుతాయని కనుగొన్నాడు. అందుకే ఈ ఐదురకాల ధాన్యాలకు "సిరిధాన్యాలు" అని పేరు పెట్టాడు. ఈ ధాన్యాలను పండించే రైతులకు సిరులు తెచ్చి పెడతాయని, ఈ ధాన్యాలను తిన్న ప్రజలకు ఆరోగ్యం వస్తుంది. కనుక వీటికి సిరిధాన్యాలు అని పేరు పెట్టాడు. తన వద్దకు వచ్చే రోగులకు సిరిధాన్యాలు, కషాయాలతొ పాటు అవసరమైతే హోమియో మందులు వాడమని సూచనలిస్తూంటాడు. వరిబియ్యం, గోధుమలు, పాలు, మాంసాహారం, సమయపాలన లేని ఆహారం, జన్యుమార్పిడి పంటలు, రసాయన ఎరువులు, పురుగుల మందులు పర్యావరణాన్ని, ఆహారాన్నివిషతుల్యంగా మార్చివేసి ప్రాణాంతక వ్యాధులు అత్యంత వేగంగా రావడానికి కారణం అవుతున్నాయని అతను భావిస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం రైతులు వాడుతున్న కృత్రిమ ఎరువుల వల్ల భూమి మొత్తం కాలుష్యం అయిపోతుందని ఇలాగే కృత్రిమ ఎరువులను వాడితే వచ్చే 30 సంవత్సరాలలో భూమిపై పంటలు పండించడానికి వీలు కాకుండా పోతుందని తెలియజేస్తుంటారు. భారతదేశంలోపట్టిపీడిస్తున్న రోగాలు మధుమేహం, ఊబకాయం, పి.సి.ఓ.డి, రక్తహీనత, క్యాన్సర్, చిన్నపిల్లలో రజస్వల త్వరగా రావడం వంటి అనేక రోగాలకు వారు తీసుకొనే ఆహారమే కారణమని తెలియజేస్తున్నాడు. అందుకే తానే స్వయంగా భారతదేశనికి వచ్చి అంతరించిన చిరుధాన్యాలను ఎనిమిది ఎకరాల బీడు భూములను కొని వ్యవసాయం చేసి చిరుధాన్యాలను పండించడం మొదలుపెట్టాడు. వాటినే విత్తనాలుగ రైతులకు ఇవ్వడం జరిగింది. వాటినిఏ విధంగా పండించాలో రైతులకు తెలియజేసాడు. మనం తినే గోధుమలు, వరి, జొన్నలు వంటి ఇతర ధాన్యాల కంటే ఈ సిరి ధాన్యాలు అనేక రోగాలను నిర్మూలించడానికి తోడ్పడతాయని కనుగొన్నాడు. భారతదేశంలో అంతరించిపోతున్న సిరిధాన్యాలకు పూర్వ వైభవం తీసుకురావడానికి భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలను నిర్విరామంగా పర్యటిస్తూ సిరిధాన్యాల గొప్పతనాన్ని ప్రజలకు తెలియజేస్తున్నాడు. 20 సంవత్సరాలుగా ఈ సిరిధాన్యాల గురించి ప్రజలకు తెలియజేయడానికి అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నాడు.
ప్రపంచ చిరుధాన్యాల కేంద్రంగా నిలదొక్కుకోవాలనుకుంటున్న భారత్ ప్రతిపాదన మేరకు ఐక్యరాజ్యసమితి 2023 సంవత్సరాన్ని అంతర్జాతీయ చిరుధాన్యాల సంవత్సరంగా ప్రకటించింది. ఖాదర్ వల్లి వ్యవసాయ శాస్త్రానికి చేసిన సేవలకు గాను 2023 లో పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది. భారత రాష్ట్రపతి రామనాధ్ కోవింద్ ఆ పురస్కారాన్ని అందచేశారు. భారతదేశం అంతటా చిన్న సన్నకారు రైతులకు ఉపయోగపడే విధంగా 40 కి పైగా ఆవిష్కరణలు చేసారు. " గత 35 సంవత్సరాలుగా వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే యంత్రాలపై చేసిన పరిశోధనకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది" అని పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత అబ్దుల్ ఖాదర్ నడకట్టిన్ అన్నారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కడప జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
సాండ్‌కే ఆంఖ్
thumb|260x260px|ఈ చిత్రం వేడుకలో తాప్సీ, పెడ్నేకర్ సాండ్‌కే ఆంఖ్‌ 2019లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. రిలయన్స్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్, చాక్ అండ్ చీజ్ ఫిలిమ్స్ బ్యానర్‌లపై అనురాగ్‌ కశ్యప్‌, నిధి పార్మర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు తుషార్‌ హిరానందన్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. 60 ఏళ్ల వయసులో షూటర్స్‌గా కెరీర్‌ను స్టార్ట్‌ చేసి కొన్ని వందల పతకాలు అందుకున్న ప్రకాషీ తోమర్, చంద్రో తోమర్‌ నిజ జీవితాల ఆధారంగా నిర్మించిన ఈ సినిమాలో తాప్సీ, భూమి ఫెడ్నేకర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా ఈ సినిమా 25 అక్టోబర్ 2019న విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2019 సినిమాలు వర్గం:హిందీ సినిమా
బాబ్‌కాక్ అండ్ విల్‌కాక్సు బాయిలరు
బాబ్‌కాక్ అండ్ విల్‌కాక్స్ బాయిలరు వాటరు ట్యూబు బాయిలరు.బాయిలరు యొక్క స్టీము వాటరు డ్రమ్ము, వాటరు ట్యూబుల బండిల్ భూసమాంతరంగా ఉన్నప్పటికీ, ట్యూబుబండిల్ కొద్దిగా ఏటవాలుగా వుండును. రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో కట్టిన ఫర్నేసులోపల ట్యూబుల బండిల్ దాని పైన స్టీము వాటరు డ్రమ్ము వుండును. వాటరు ట్యూబు బాయిలరు అయినను బందిల్ లోణి వాటరు ట్యూబులు ట్యూబులు వంపులు లేకుండా సరళంగా వుండును. బాబ్‌కాక్ అండ్ విల్‌కాక్స్ బాయిలరులో ఎక్కువ పీడనంతో స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. బాబ్‌కాక్ అండ్ విల్‌కాక్స్ బాయిలరు బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలరు అయినప్పటికీ బర్నరు లను అమర్చి ఆయిల్/ద్రవ ఇంధనాన్ని కూడా వాడవచ్చును.ఎక్కువ పరిమాణంలో, ఎక్కువ పీడనంతో స్టీము ఉత్పత్తి చేయు సామర్ధ్యం ఉన్నందున ఈ బాయిలరును విద్యుత్తు ఉత్పత్తి కేంద్రాలలో టర్బైనుల తిప్పుటకు ఉపయోగిస్తారు.
స్టీము,వాటరు డ్రమ్ము.
దీన్నే బాయిలరు షెల్ అనికూడా అంటారు.ఇది పొడవుగా క్షితిజసమాంతర స్తుపాకారంగా వున్నలోహ నిర్మాణం.రెండు చివరలు ఉబ్బుగా (చాప రూపంలో) ఉండును. సాధారణంగా స్టీము, వాటరు డ్రమ్ము 8 మీటర్ల పొడవు,2 మీటర్ల వ్యాసం కల్గి ఉండును.ఇందులో సగం ఎత్తువరకు నీరు వుండగా మిగిలిన సగ భాగంలో స్టీము వుండును. ఈ డ్రమ్ము పైభాగాన సేఫ్టి వాల్వులు, ప్రధాన స్టీము వాల్వు/కవాటం, ఎయిర్ వెంట్ వాల్వు, స్టీము ప్రెసరు డయల్ గేజి వుండును. డ్రమ్ముపక్క భాగంలో వాటరు గేజి, వాటరు ఫీడ్ వాల్వు వుండును.
వాటరు ట్యూబులు
స్టీము, వాటరు డ్రమ్ముకింది భాగాన పర్నేసులో వాటరు ట్యూబులు వుండును.వీటి రెండు చివరల హెడరులు ఉండును.ట్యూబులు 10-15 డిగ్రీల ఏటవాలుగా అమర్చబడి వుండును.
అప్‌టేక్ హేడరు, డౌన్‌టేక్ హేడరు
ట్యూబుల బండిలు ఏటవాలుతలంలో పైకి వున్న హేడరును అప్‌టేక్ హేడరు అని, ట్యూబుల కింది ఏటవాలు తలంలో వున్న హేడరును డౌన్ కమర్/డౌన్‌టేక్ హేడరు (down-comer) అంటారు.ఈరెండు హెడరులట్యూబు ప్లేటులకు వాటరు ట్యూబులు అడ్డుగా, నిలువుగా పలు వరుసలలో బిగింపబడి వుండును.ఈ హెడరులను మూత/కవరు అనే కప్పువంటి నిర్మాణం బలమైన బోల్టుల ద్వారా హెడరులకు బిగింపబడి వుండును.బాయిలరు నిర్వహణ సమయంలో ఈ కవరులను విప్పి ట్యూబుల లోపలి భాగాలను తనిఖి చేసి పేరుకు పోయిన స్కేలును తొలగించెదరు. ఈ రెండు హేడరులు రెండు పైపుల ద్వారా స్టీము, వాటరు డ్రమ్ముకు కలుపబడి వుండును.
గ్రేట్
ఇది ఫర్నేసు ముందు భాగంలో వుండును. కాస్ట్ ఐరన్ పలకలను వరుసగా పేర్చి గ్రేట్ ను తయారు చేస్తారు.పలక పలక మధ్యన సన్నని ఖాళీలు వుండును. ఈ గ్రేట్ మీదనే బొగ్గును పేర్చి మండించేదరు.గ్రేట్ ముందు భాగాన ఒకటి లేదా రెండు ఫైరు డోరు లుండి వాటి ద్వారా బొగ్గును గ్రేటుకు అందించెదరు.బాబ్ కాక్ బాయిలర్లో గ్రేట్ ఫిక్సుడు గ్రేట్. గ్రేట్ కున్న రంధ్రాల ద్వారా బూడిద కిందనున్న బూడిద గుంటలో జమ అగును.అంతే కాకుండా గ్రేట్ పలకలకున్న రంధ్రాల ద్వారా, ఫైరు డోరు రంధ్రాల ద్వారా దహనానికి అవసరమైన గాలిఅందును.
ఫర్నేసు
ఫర్నేసు అనేది ట్యూబుల బండిల్ హేడరులలో అప్ టేకరు హెడరు వైపు ఉండును.ఫర్నేసు లోని బాగమే గ్రేట్
బాఫెల్స్
ఈబాఫెల్స్ (Baffles) వలన ఫ్లూగ్యాసులు పలు దపాలుగా ట్యూబుల మధ్య గుండా పయనించి, ట్యూబులలోని నీటిని వేడెక్కించును. అటు పిమ్మట రిఫ్రాక్టరి ఇటుకల నిర్మాణం/గూడులకు కలుపబడిన చిమ్నీకి వెళ్ళును. ఈ బాఫెల్స్ ఫైరుబ్రిక్సు/వేడిని తటుకొను ఇటుకలుచే నిర్మింపబడి వుండును.ఇవి రెండు లేక మూడు వుండును.
సూపరు హీటరు
ఈ సూపరు హీటరులో స్టీమును మరల వేడిచేసి స్టీము ఉష్ణోగ్రత పెరిగేలా చేస్తారు.ఇది బాయిలరులో స్టీము డ్రమ్ము, ట్యూబు హెడరుల మధ్యన ఉండును.
మ్యాన్ హోల్(ప్రవేశబిలం)
బాయిలరును ఆపి నపుడు లోపలి వెళ్ళి పరిశీలించి తగిన మరమత్తులు చెయ్యుటకు అవసరమైనమ్యాన్ హోల్ డోరులు వుండును
డాంపరు
ఇది బాయిలరు వెనుకభాగం నుండి చిమ్నీ/పొగగొట్టానికి వెళ్ళు ఫ్లూగ్యాసెస్/ఇంధనదహన వాయువుల (పొగ) వేగాన్ని నియంత్రించుటకు ఉపయోగపడు భాగం.దీనిని పైకి కిందికి జరపడం ద్వారా చిమ్నీకి వెళ్ళు పొగ యొక్క పరిమాణాన్ని పెంచడం తగ్గించడం జరుగును.
బాయిలరు ఉపకరణాలు
డయల్ ప్రెసరు గేజి, సేఫ్టివాల్వులు, ప్రధాన స్టీము వాల్వు, ఫీడ్ చెక్ వాల్వు, బ్లోడౌన్‌ వాల్వు, వాటరు గేజి
పని చెయ్యు విధానం
వాటరు ట్యూబు బండిల్, బాయిలరు వాటరు, స్టీము డ్రమ్ములో సగం వరకు నీరు నింపిన తరువాత, బాయిలరు ఫర్నేసు ముందు భాగాన, వాటరు ట్యూబుల ఎడమ పక్కన (అప్ టేక్ హేడరు /రైజరు హేడరు కింద వున్న గ్రేట్ పై బొగ్గును తగు ప్రమాణంలో పేర్చి అంటించేదరు. బొగ్గు ఆక్సీకరణం/దహనం వలన ఏర్పడిన వేడివాయువులు/ఫ్లూ గ్యాసులు పైకి లేచి, మొదటగా అప్‌టేకు హేడరు వైపు వాటరు పైపులను తాకును.వాటరు ట్యూబుల మధ్య అమర్చిన బాఫెల్స్ (ఫైరు ఇటుకల నిర్మాణం) వలన ఉత్పన్న వేడి వాయువులు ట్యూబుల మధ్య గుండా మూడు సార్లు పైకి కిందికి ట్యూబుల వెలుపలి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ పయనించి, బాయిలరు వెనుక నున్న డాంపరు ప్లేటుద్వారా చిమ్నీకి వెళ్ళును.ఈ విధంగా వేడి వాయువులు పలుమార్లు ట్యూబుల ఉపరితలాన్ని తాకుతూ పయనించడం వలన వేడి వాయువుల అధికఉష్ణోగ్రత (వేడి) ఉష్ణ సంవహనం వలన ట్యూబుల్లోని నీటికి మార్పిడి చెంది నీరు ఆవిరిగా మారును. డౌన్ కమరు ద్వారా తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వున్న నీరు ట్యూబుల్లోకి ప్రవహించగా, వేడివాయువుల (పొగ) వలన వేడెక్కిన నీరు+స్టీము అప్‌టేకు హేడరు పైపు/గొట్టం ద్వారా వాటరు, స్టీము డ్రమ్ములోకి ప్రవహించును. చిమ్నీకి చేరిన తక్కువ ఉష్ణోగ్రతవున్న (200-250°C) ఫ్లూ గ్యాసులు వాతావరణంలో కలుయును.చిమ్నీ ఎత్తు కనిష్ఠం 35-40 మీటర్ల ఎత్తు వుండును.వాటరు డ్రమ్ములో పైభాగంలో జమ అయ్యిన స్టీము, అక్కడ వున్న యాంటి ప్రిమింగు బాక్సుచేరును.ఈ బాక్సు వలన నీరు లేదా పొంగు/నురుగు వంటిది స్టీము నుండి వేరు పడును.ఈ యాంటి ప్రిమింగు బాక్సు నుండి ఒక ట్యూబు తిరిగి బాయిలరు డ్రమ్ముకింద, ట్యూబుబండిల్ పైభాగాన ఉన్న సూపరు హీటరుకు కలుపబడి వుండును. సూపరు హీటరులో వేడెక్కిన స్టీము బాయిలరు డ్రమ్ము పైబాగాన ఉన్న ప్రధాన స్టీమువాల్వుకు వెళ్ళును. అవసరమైనపుడు ఈ ప్రధాన స్తిఇము వాల్వును తెరచి అవసరమున్న చోటుకు స్టీమును పంపెదరు
బాయిలరు సామార్ధ్యం
బాబ్‌కాక్ ఆండ్ విల్‌కాక్సు బాయిలరులో 8,200 నుండి 260,000 lb/h (1 నుండి 33 kg/s) స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.అలాగే బాయిలరు స్టీముపీడనం 250 -1250 psi (1.7 - 7.2 MPa) వరకు పొందవచ్చును,
అనుకూల అంశాలు
===ఫైరు ట్యూబు బాయిలరుకన్న ఈ బాయిరులోని అనుకూల అంశాలు ===
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం వర్గం:బాయిలర్లు వర్గం:వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లు
వకుళా దేవి
వకుళా దేవి, కలియుగ విష్ణు అవతారంగా భావించబడుతున్న వేంకటేశ్వరుని పెంచి పోషించిన తల్లి. ఈమె యశోద అవతారంగా చెప్పబడుతున్నది.
తిరుమల గిరులలో వకుళమాత దేవాలయాలు
తిరుమల గిరులలో రెండు వకుళమాత దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
తిరుపతిలో వకుళమాత దేవాలయాలు
17వ శతాబ్దానికి చెందిన వకుళమాత ఆలయం తిరుపతి గ్రామీణ మండలంలోని పేరూరు గ్రామపంచాయితీ పరిధిలోని పేరూరు కొండపై ఉంది. ఇది తిరుపతికి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. శిధిలావస్థలో ఉన్న దేవాలయం స్థానంలో ఇప్పుడు వకుళమాత ఆల‌యాన్ని నిర్మించారు. ఈ నూతన వకుళమాత ఆల‌య మ‌హాసంప్రోక్షణ కార్యక్రమాలు 2022 జూన్ 18 నుండి 23వ తేదీ వ‌ర‌కు జ‌రుగుతున్నాయి. 2022 జూన్ 23న విగ్రహ ప్రాణ ప్రతిష్ఠ, మహా సంప్రోక్షణ ఆవాహన కార్యక్రమాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ జగన్‌ మోహన్‌రెడ్డి పాల్గొని అమ్మవారి తొలిదర్శనం అందుకున్నారు.
సింధీ భాష
సింధీ (سنڌي, सिन्धी,, ਸਿੰਧੀ) చారిత్రకంగా సింధ్ ప్రాంతంలో, సింధీ ప్రజలు మాట్లాడే ఇండో-ఆర్యన్ భాష. పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్ ప్రావిన్సుకు ఇది అధికారిక భాష. భారత దేశంలో ఏ రాష్ట్రానికి సింధీ భాష అధికారిక భాషగా లేదు, కానీ భారత ప్రభుత్వం గుర్తించిన షెడ్యూల్డ్ భాషల్లో ఇది ఒకటి.
సింధీ భాష మాట్లాడేవారిలో ఎక్కువశాతం పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్ ప్రావిన్సులోనూ, భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలో కచ్ ప్రాంతంలోనూ, మహారాష్ట్రలోని ఉల్‌హాస్ నగర్ ప్రాంతంలోనూ ఉన్నారు. మిగిలిన సింధీ భాషీయుల్లో భారతదేశ విభజన సమయంలో కొత్తగా ఏర్పడిన పాకిస్తాన్ నుంచి భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు వలసవచ్చి స్థిరపడ్డ సింధీ హిందువులు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సింధీ డయాస్పోరా ప్రజలు ఉన్నారు. ఈ క్రమంలో పైన ప్రస్తావించిన ప్రాంతాలు మాత్రమే కాక పాకిస్తాన్‌లోని బలూచిస్తాన్, పంజాబ్ ప్రావిన్సులు, భారతదేశంలోని రాజస్థాన్, పంజాబ్, సింధీలు వలసవెళ్ళిన హాంగ్‌కాంగ్, ఒమన్, ఇండోనేషియా, సింగపూరు, యుఎఇ, రష్య, యుకె, అమెరికా వంటి దేశాల్లోనూ సింధీ మాట్లాడతారు.
చరిత్ర
ఇండో-ఆర్యన్ భాషాకుటుంబంలోని ఇతర భాషల్లానే, సింధీ కూడా ప్రాచీన ఇండో-ఆర్యన్ (సంస్కృతం), మధ్య ఇండో-ఆర్యన్ (పాళి, మధ్యమ ప్రాకృత భాషలు, అపభ్రంశ రూపాలు) దశలు దాటుకుని సా.శ.10వ శతాబ్దిలో కొత్త ఇండో-ఆర్యన్ దశలోకి చేరుకుంది. 15వ శతాబ్ది నుంచి రాతలో విస్తారంగా సింధీ భాష లభిస్తోంది. మధ్యయుగాల నాటి సింధీ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యం (1500-1843)లో సూఫీ కవిత్వం, అద్వైత వేదాంత కవిత్వం ఉండేవి. 1843 నుంచి ఆధునిక యుగంగా సింధీ సాహిత్య వేత్తలు భావిస్తారు. ఆధునిక యుగంలో పలు విధాల సాహిత్యప్రక్రియల్లో సింధీ సాహిత్యం విలసిల్లుతోంది. 20వ శతాబ్ది మధ్యభాగం నుంచి పాకిస్తాన్, భారతదేశాల సింధీ సాహిత్యంలో గణనీయమైన భేదం కనిపిస్తూ వస్తోంది. పాకిస్తానీ సింధీ సాహిత్యంలోనూ, భాషలోనూ విస్తారంగా పర్షియన్, అరబిక్ పదజాల వినియోగం కనిపిస్తూండగా, భారతీయ సింధీ సాహిత్యంపై హిందీ ప్రభావం గాఢంగా ఉంది.
విద్యాబోధన
మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనం అనంతరం భారతదేశం బ్రిటీష్ పాలనలోకి వచ్చాకా సింధ్ ప్రాంతం మొదట్లో బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో భాగంగా ఉండేది. 1935లో సింధ్ ప్రావిన్సును బొంబాయి నుంచి విడదీసి ఏర్పాటుచేశాకా విడిగా సింధ్ ఏర్పడింది. బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్నన్నాళ్ళూ సింధీలు ఎక్కువగా ఉన్న థార్ ఎడారి ప్రాంతమైన థార్‌పార్కర్‌లో గుజరాతీ భాషలో, మిగిలిన ప్రాంతాల్లో కొంతమేరకు సింధీలో బోధన జరిగేది. ప్రత్యేకంగా సింధ్ ప్రెసిడెన్సీ ఏర్పడ్డాకా విస్తారంగా సింధీలో విద్యాబోధన ప్రారంభమైంది. 1947లో పాకిస్తాన్ ఏర్పడినప్పుడు సింధ్ ప్రాంతం మొత్తంగా పాకిస్తాన్‌లో భాగమైంది. పాకిస్తాన్ భాషా విధానం ప్రకారం పాకిస్తాన్ వ్యాప్తంగా ఉర్దూ ఏకైక అధికార భాషగా మారడంతో సింధీ భాషలో విద్యాబోధన పోయి, ఉర్దూ మాధ్యమంలో బోధన ప్రారంభమైంది. బంగ్లాదేశ్ ఉద్యమ ప్రభావంతో భాషా విధానం మారే కొద్దీ సింధీ భాషలో విద్యాబోధన కూడా పెరగజొచ్చింది.
పలువురు సింధీ హిందువులు, సింధీ సిక్ఖులు విభజన సమయంలో భారతదేశంలోకి వలస రావడం, రాజస్థాన్, గుజరాత్ వంటి సరిహద్దు రాష్ట్రాల్లో తొలినుంచీ సింధీయుల గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉండడం కారణంగా భారతదేశం సింధీని అధికార భాష చేసింది. సింధీని భాషగా కానీ, బోధన మాధ్యమంగా కానీ ఎంచుకుని చదవవచ్చన్న అవకాశం భారతదేశం ఇచ్చింది. రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో సింధీ మూడవ భాషగా ఎంచుకుని చదివేందుకు వీలుంది. రాజస్థాన్‌లో సింధీ భాషాభివృద్ధి కోసం రాజస్థాన్ సింధీ అకాడమీ కూడా ఏర్పాటయింది.
రాత పద్ధతులు
8వ శతాబ్దిలోనే సింధీ మహాభారతం రాతలో ఉందని పేర్కొంటూంటారు. అయితే 15వ శతాబ్ది నాటికే సింధీ రాత ప్రతులకు సంబంధించిన వివరాలు దొరుకుతున్నాయి.
సింధీ లిపి ప్రామాణికీకరణ పొందేలోగానే వాణిజ్యానికి సింధీ భాషను దేవనాగరి, లండా భాషల్లో ఉపయోగించడం కనిపిస్తుంది. సాహిత్య, మతపరమైన రచనల కోసం అబ్-ఉల్-హసన్ సింధీ అన్న అరబిక్-పర్షియన్ శైలి లిపి, గురుముఖి లిపి వాడడం కనిపిస్తుంది. 19వ శతాబ్ది చివరి భాగంలో బ్రిటీష్ పరిపాలనా కాలంలో దేవనాగరి లిపి, తత్సంబంధిత లిపులకు బదులు పర్షియన్ లిపిలో రాయడాన్ని అధికారికంగా ప్రామాణీకరించారు.
ఆధార గ్రంథాలు
వర్గం:భారతీయ భాషలు వర్గం:ఇండో-ఆర్యన్ భాషలు
నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయకులు
నంది అవార్డు పొందిన ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకులు జాబితా(1977 సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది.)
క్రమరహిత చలనం
thumb|క్రమరహిత చలనం చేస్తున్న అణువులు క్రమరహిత చలనం (Random motion) లేదా బ్రౌనియన్ చలనం (Brownian motion) అంటే ఏదైనా ఒక మాధ్యమంలో (వాయువు లేదా ద్రవం) తేలియాడే కణాలు తమ ఇష్టారీతిలో జరిపే కదలికలు.
ఈ కదలికకు రాబర్ట్ బ్రౌన్ అనే వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుడి పేరు మీదుగా బ్రౌనియన్ చలనం అని వ్యవహరిస్తారు. ఈయన 1827 లో నీళ్ళలో ముంచిన ఒక మొక్క పుప్పొడిని సూక్ష్మదర్శిని సహాయంతో పరిశీలిస్తుండగా ఈ కదలికను గమనించాడు. దాదాపు 85 ఏళ్ల తర్వాత 1905 లో సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ ఈ పుప్పొడి రేణువుల కదలికలు నీటి అణువుల కదలికలకు అనుగుణంగా జరుగుతున్నట్లుగా నమూనా తయారు చేశాడు. ఇది ఆయన వైజ్ఞానిక ప్రపంచానికి అందించిన మొట్టమొదటి పరిశోధనల్లో ఒకటి.
శారదా హాఫ్‌మన్
శారదా హాఫ్‌మన్ భరతనాట్య కళాకారిణి, నాట్య గురువు.
విశేషాలు
ఈమె 1929, జూన్ 14వ తేదీన మద్రాసులోని అడయార్ దివ్యజ్ఞానసమాజం ప్రాంగణంలో పుట్టింది. ఈమె దివ్యజ్ఞాన సమాజానికి చెందిన మూడవతరం వ్యక్తి. ఈమె తాత అల్లాడి మహాదేవశాస్త్రి దివ్యజ్ఞాన సమాజం లైబ్రరీకి గ్రంథపాలకుడిగా వ్యవహరించాడు. ఈమె తండ్రి ఎం.కృష్ణన్ దివ్యజ్ఞాన సమాజం నడిపిన "ఆల్కాట్ మెమోరియల్ హరిజన స్కూల్"కు మొదటి భారతీయ హెడ్‌మాస్టర్. ఈమె 1939లో తన 10వ యేట రుక్మిణీదేవి అరండేల్ ప్రారంభించిన కళాక్షేత్రలో చేరి పి.చొక్కలింగం పిళ్ళై వద్ద నాలుగు సంవత్సరాలు భరతనాట్యం నేర్చుకొంది. కళాక్షేత్రనుండి పట్టభద్రురాలైన రెండవ వ్యక్తి ఈమె. (మొదటి వ్యక్తి రాధా బర్నియర్) ఈమె తన 14వ యేట ఆరంగ్రేటం చేసింది. ఈమె 16వ యేట కళాక్షేత్రలో రుక్మిణీదేవి అరండేల్‌కు అసిస్టెంట్‌గా చేరి 1947లో పూర్తిస్థాయి గురువుగా మారింది. ఈమె కళాక్షేత్రలో 1996 వరకు నృత్యగురువుగా అనేక మంది శిష్యులకు భరతనాట్యం నేర్పించింది. కళాక్షేత్రలో ఇంకా కొందరు శారదలు ఉండటం వల్ల ఈమె అక్కడ "చిన్నశారద"గా వ్యవహరించ బడింది. ఈమె 1960లో పీటర్ హాఫ్‌మన్‌ను వివాహం చేసుకుంది. ఈమెకు కృష్ణ, గీత అనే ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు.
ఈమె "కుట్రాల కురువంజి" నృత్య నాటకంలో సఖిగా, "గీతా గోవిందం"లో సఖిగా, "పాదుకా పట్టాభిషేకం"లో అప్సరసగా, "శ్రీరామ వనగమనం"లో మందరగా, "ఆండాళ్ చరితం"లో ఆండాళ్‌గా ఇంకా కళాక్షేత్ర రూపొందించిన అనేక నృత్యనాటికలలో నటించింది.
ఈమెకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. వీటిలో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, కళైమామణి పురస్కారం, నాట్యరంగం పురస్కారం, మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వారి "సంగీత కళాచార్య" పురస్కారాలు ముఖ్యమైనవి.
మూలాలు
వర్గం:భరతనాట్య కళాకారులు వర్గం:1929 జననాలు వర్గం:చెన్నై వ్యక్తులు వర్గం:నాట్యగురువులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గ్యాన్‌పూర్
గ్యాన్‌పూర్ ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, భదోహీ జిల్లా లోని పట్టణం. ఆ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం కూడా.
భౌగోళికం
గ్యాన్‌పూర్ 25.35°N, 82.47°W వద్ద, సముద మట్టం నుండి 81 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, గ్యాన్‌పూర్ మొత్తం జనాభా 12,808, వీరిలో 6,908 మంది పురుషులు, 5,900 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 1,622 మంది. గ్యాన్‌పూర్లో మొత్తం అక్షరాస్యత 9,315, ఇది జనాభాలో 72.7%, పురుషుల్లో అక్షరాస్యత 78.3% స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 66.2%. ఏడేళ్ళు పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 83.3%, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 89.3% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 76.1%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 1,167, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 19. 2011 లో ఇక్కడ 2024 గృహాలున్నాయి.
రవాణా
గ్యాన్‌పూర్ రోడ్ రైల్వే స్టేషను పట్టణానికి 10 కిలోమీటర్ల దూరం లోని గోపిగంజ్ లో ఉంది. దీని స్టేషన్ కోడ్ (GYN).
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
డాకస్
డాకస్ (Daucus) పుష్పించే మొక్కలలో అంబెల్లిఫెరె కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. వీనిలో కారెట్ (Carrot) ముఖ్యమైనది.
జాతులు
The genus comprises about 20 species divided into three sections. The species include:
మూలాలు
వర్గం:అంబెల్లిఫెరె
అనుజ్ నయ్యర్
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:మహావీర చక్ర పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:కార్గిల్ యుద్ధం
భారతదేశం - మొట్టమొదటి వ్యక్తులు
వివిధ రంగాలలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి వ్యక్తులు
రాష్ట్రపతి / ఉప రాష్ట్రపతులు
125px|right|thumb| భారతదేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్రపతి డా.రాజేంద్ర ప్రసాద్
ప్రధానమంత్రి / ఉప ప్రధానమంత్రులు
thumb|right|125px|భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
కేంద్ర మంత్రులు
thumb|right|125px|బి.ఆర్.అంబేద్కర్, భారత దేశపు మొట్టమొదటి న్యాయశాఖమంత్రి
ముఖ్యమంత్రులు
right|thumb|125px| ఆంధ్రప్రదేశ్ మొట్టమొదటి ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవరెడ్డి
గవర్నర్లు
right|125px|thumb| భారతదేశపు తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి, రాజస్థాన్ తొలి మహిళా గవర్నర్ ప్రతిభాపాటిల్
లోక్‌సభ / అసెంబ్లీ స్పీకర్లు
thumb|right|125px|జి.ఎం.సి.బాలయోగి, లోక్‌సభ మొదటి దళిత స్పీకర్
భారత రత్న పురస్కారాలు
125px|right|thumb| భారతతర్న అవార్డు అందుకున్న తొలి మహిళ ఇందిరాగాంధీ
క్రికెట్
right|thumb|125px| టెస్ట్ క్రికెట్ ఇన్నింగ్సులో మొత్తం పది వికెట్లు సాధించిన తొలి, ఏకైక భారతీయ బౌలర్ అనిల్ కుంబ్లే right|thumb|125px| టెస్ట్ క్రికెట్‌లో హాట్రిక్ తొలి భారతీయ బౌలర్ హర్భజన్ సింగ్ right|thumb|125px| టెస్ట్ క్రికెట్‌లో ట్రిపుల్ సెంచరీ సాధించిన తొలి భారతీయుడు, ట్వంటీ-20 క్రికెట్‌లో భారతజట్టుకు నేతృత్వం వహించిన తొలి కెప్టెన్ వీరేంద్రసెహ్వాగ్ టెస్ట్ క్రికెట్ వన్డే క్రికెట్ ట్వంటీ-20 ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్
ఇతర క్రీడలు
right|125px|thumb| ఒలింపిక్ క్రీడలలో వ్యక్తిగత విభాగంలో స్వర్ణపతకం సాధించిన తొలి భారతీయుడు
ఆర్థికం
thumb|right|125px|అర్థశాస్త్రంలో భారతదేశపు మొట్టమొదటి నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత
చామ్‌రాజ్‌పేట శాసనసభ నియోజకవర్గం
చామ్‌రాజ్‌పేట శాసనసభ నియోజకవర్గం కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బెంగుళూరు జిల్లా, బెంగళూరు సెంట్రల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
భారతదేశం - మొట్టమొదటి వ్యక్తులు
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
చామ్‌రాజ్‌పేట శాసనసభ నియోజకవర్గం
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
లల్లాదేవి
లల్లాదేవి పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన రచయిత అసలు పేరు పరుచూరి నారాయణాచార్యులు. ఇతడు కథలు, చారిత్రక, సాంఘిక నవలలు, నాటకాలు రచించి పాఠకులను అలరించాడు.
రచనలు
ఇతని రచనలు భారతి, ఆంధ్రప్రభ, ఉదయం, ఆంధ్రజ్యోతి, జ్యోతి మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:కలంపేర్లు వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కథా రచయితలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కలం పేరుతో ప్రసిద్ధులైన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా నాటక రచయితలు
ఆత్రంగి రే
ఆత్రంగి రే 2021లో రూపొందుతున్న హిందీ సినిమా. టీ - సిరీస్, కలర్ యెల్లో ప్రొడక్షన్స్, కేప్ అఫ్ గుడ్ ఫిలిమ్స్ బ్యానర్‌లపై  ఆనంద్‌ ఎల్‌ రాయ్‌, భూషణ్‌ కుమార్‌, క్రిషన్ కుమార్, అరుణ భాటియా, హిమాంశు శర్మ నిర్మిస్తున్న ఈ సినిమాకు ఆనంద్‌ ఎల్‌. రాయ్‌ దర్శకతవం వహించాడు. అక్షయ్ కుమార్, ధనుష్, సారా అలీఖాన్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
మూలాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా
ఫెరులా
ఫెర్యులా అపియాసి కుటుంబంలో సుమారు 170 రకాల పుష్పించే మొక్కల జాతి. ఇది మధ్యధరా ప్రాంతంలో తూర్పు నుండి మధ్య ఆసియా ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది ఎక్కువగా శుష్క వాతావరణంలో పెరుగుతుంది. అవి 1-4 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతున్న బలిసిన, బోలుగా, కొంతవరకు రసమైన కాండంతో కూడిన గుల్మములు గల శాశ్వత మొక్కలు. ఆకులు రెమ్మలుగా చక్కగా విభజించబడ్డాయి,  పువ్వులు సాధారణంగా పసుపు రంగులోనూ, అరుదుగా తెల్లగా ఉంటాయి. పూలు పెద్ద గొడుగుల ఆకారంలో ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఈ జాతికి చెందిన చాలా మొక్కలను, ముఖ్యంగా ఎఫ్. కమ్యునిస్‌ను "జెయింట్ ఫెన్నెల్" అని పిలుస్తారు. అయినప్పటికీ అవి పూర్తి అర్థంలో అర్థంలో ఫెన్నెల్ కాదు. దీనిలో ఇంగువ (Asafoetida) ముఖ్యమైనది.
మూలాలు
వర్గం:అంబెల్లిఫెరె
ఘుకెవాలి
భౌగోళికం, జనాభా
Ghukeywali (296) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 281 ఇళ్లతో మొత్తం 1595 జనాభాతో 234 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Raja sansi అన్నది 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 822, ఆడవారి సంఖ్య 773గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 768 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37399.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలల బడి ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం ఉంది. గ్రామంలో 1 మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రంఉంది.
గ్రామంలో 1 కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రంఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
నది / కాలువ నీరు ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు ఉంది.
ప్రైవేటు కొరియర్ ఉంది. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రంథాలయం ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. ..
విద్యుత్తు
గ్రామంలో విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది. ..
1 15 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
Ghukeywali (296) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Ghukeywali (296) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, ,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
కేరళ రైల్వే స్టేషన్ల జాబితా
భారత రైల్వే యొక్క దక్షిణ రైల్వే మార్గం ప్రధాన నగరాలు, నగరాలను కలుపుతూ ఇడుక్కి, వాయనాడు ఎత్తైన స్థాయి జిల్లాల్లో మినహాయించి కేరళ రాష్ట్రంలో నడుస్తుంది. రాష్ట్రంలో రైల్వే నెట్వర్క్ సదరన్ రైల్వే యొక్క ఆరు రైల్వే డివిజనులలో తిరువనంతపురం రైల్వే డివిజను, పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజను అనే రెండు రైల్వే డివిజనుల నుండి నియంత్రించబడుతుంది. షోరనూర్ జంక్షన్ రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద రైల్వే స్టేషను.
మూలాలు
* * వర్గం:జాబితాలు
రంగుల రాట్నం(2018 సినిమా)
thumb|సినిమా పోస్టరు రంగుల రాట్నం  2018 సంక్రాంతికి విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
బయటి లంకెలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
ఫైన్ ఆర్ట్స్ థియేటర్స్, బాపట్ల
ఫైన్ ఆర్ట్స్ థియేటర్స్ ఆంధ్రప్రదేశ్, గుంటూరు జిల్లా, బాపట్లలో 1952లో ప్రారంభించిన నాటక సంస్థ. ఈ సంస్థ ప్రదర్శించిన సంఘంచెక్కిన శిల్పం నాటక ప్రదర్శనకు పలుచోట్ల హౌజ్ ఫుల్ బోర్డులు పెట్టేవారు.
ఇతర వివరాలు
ఈ సంస్థ రథసారథి కె.ఎస్.టి. శాయికి 2011లో నంది నాటక పరిషత్తు - 2011 సందర్భంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నందమూరి తారక రామారావు రంగస్థల పురస్కారం అందజేయబడింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు వర్గం:1952 స్థాపితాలు
ఫూజీఫిల్మ్
ఫూజీఫిల్మ్ (ఆంగ్లం: Fujifilm) లేదా ఫూజీ జపాన్ కు చెందిన ఫోటోగ్రఫిక్ బహుళజాతీయ సంస్థ. దీని ప్రధాన కార్యాలయం టోక్యోలో కలదు.
వ్యాపార పత్రాల పూరణం, వైద్యరంగం లో ఛాయాచిత్రాలు, రోగనిర్ధారణ యంత్రాలు, సౌందర్యసాధనాలు, ఔషధాలు, కణాలు, ఫిలిం, దానికి సంబంధిత దృశ్య సాధనాలు, ఫోటోకాపీ యంత్రాలు, ప్రింటర్లు, డిజిటల్ కెమెరాలు, ఫోటోగ్రఫిక్ కాగితం, ఫోటోగ్రఫిక్ రసాయనాలు, గ్రాఫిక్స్ ఫూజీఫిలిం యొక్క ప్రధాన లావాదేవిలు.
జపాన్ దేశపు మొట్టమొదటి ఫిల్మ్
జపాన్ దేశపు మొట్టమొదటి ఫోటోగ్రఫిక్ ఫిల్మ్ ను ఉత్పత్తి చేసే సంస్థగా ఫూజీ ఫోటో ఫిలిం కంపెనీ లిమిటెడ్ 1934లో స్థాపించబడింది. తర్వాతి దశాబ్దంలో ఫిలిం తో బాటు మోషన్ పిక్చర్ ఫిలిం, ఎక్స్-రే ఫిలిం ను కూడా ఉత్పత్తి చేయటం మొదలుపెట్టింది. 1940ల నాటికి గాజు పలకలు, కటకాలలోకి కూడా ఫూజీఫిలిం విస్తరించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఫూజీ వ్యాపారం మెడికల్ డయాగ్నసిస్, ముద్రణ, ఎలెక్ట్రానిక్ ఇమేజింగ్, ఆయస్కాంత ఉపకరణాలలో శాఖోపశాఖలుగా విస్తరించింది. 1962లో జిరాక్స్ సంస్థతో జాయింట్ వెంచర్ ద్వారా ఫూజీ జిరాక్స్ కో. లిమిటెడ్ ఏర్పడింది.
50వ దశకం నుండి అన్ని దేశాలలో విస్తరించిన ఫూజీఫిల్ం
1950వ దశకంలో ఇతర దేశాలలో ఫూజీ తమ అమ్మకాల విస్తరణను వేగవంతం చేసింది. 1980వ దశకంలో తమ తయారీ రంగాన్ని కూడా ఫూజీ ఇతర దేశాలకు విస్తరించింది. ఫోటోగ్రఫీ, వైద్య, ముద్రణ రంగాలకు డిజిటల్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసింది.
జపాన్ లో ఫూజీఫిల్ం దే గుత్తాధిపత్యం. 1984 లో లాస్ ఏంజెలెస్ లో జరిగిన ఒలింపిక్స్ కి టైటిల్ స్పాన్సర్ గా వ్యవహరించి, తక్కువ ధరకే అమెరికా లో ఫిలిం ను విక్రయించి, అక్కడ ఫిలిం ఫ్యాక్టరీ స్థాపించి ఫూజీఫిలిం అమెరికాలో తమదైన ముద్ర వేసింది. కానీ కొడాక్ మాత్రం జపాన్ లో ఫూజీఫిలిం ను ఢీ కొట్టలేకపోయింది.
ఫూజీఫిలిం తో కొడాక్ వైరం
మే 1995 లో ఫూజీ అవలంబిస్తోన్న వ్యాపార విధానాలు జపాన్ లో తమ ఫిలిం అమ్మకాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోన్నాయని కొడాక్ అమెరికా వాణిజ్య విభాగానికి మొర పెట్టుకొంది. జనవరి 1998 లో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఈ వాదాన్ని కొట్టి వేయటంతో కొడాక్ కు గట్టి దెబ్బ తగిలింది.
21వ శతాబ్దం/డిజిటైజేషన్
కొత్త శతాబ్దం డిజిటల్ పుంతలు త్రొక్కటంతో డిజిటల్ కెమెరాల వాడకం పెరిగింది. ఫలితంగా ఫిలిం అమ్మకాలు తగ్గాయి. ఈ మార్పుకు అనుగుణంగా, ఫూజీ తమ వ్యాపారంలో ప్రక్షాళనలు మొదలుపెట్టింది. 1980 నాటికే డిజిటల్ ఫోటోగ్రఫీ తెచ్చే మార్పులు ఊహించిన ఫూజీ, తమ మూడు అంగల వ్యాపార పద్ధతుల ద్వారా ఈ మార్పును జయప్రదంగా అధిగమించింది. అవి:
ఈ మార్పును ఎదుర్కోవటంలో ఫూజీ ఫలించినంతగా కొడాక్ ఫలించలేకపోవటం గమనార్హం.
కెమెరాలు
వివిధ రకాలు డిజిటల్ ఎస్ ఎల్ ఆర్/పాయింట్ అండ్ షూట్ కెమెరాలు, రేంజ్ ఫైండర్, ఇన్స్టంట్ కెమెరాలు
ఇతరాలు
ఫోటోగ్రఫిక్ కాగితం
లెసిథిడేసి
right|190px|thumb|[[Barringtonia acutangula (Freshwater Mangrove) fruits in Kolkata, West Bengal, భారత దేశము. ]] 190px|thumb|[[Careya arborea in Narsapur, Medak district, భారత దేశము. ]]
లెసిథిడేసి (Lecythidaceae) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక కుటుంబం.
మూలాలు
వర్గం:లెసిథిడేసి
గణపతి దేవాలయం (వింబుల్డన్)
గణపతి దేవాలయం, ఇంగ్లాండ్‌ నైరుతి లండన్‌లోని వింబుల్డన్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. 1980లలో స్థాపించబడిన ఈ దేవాలయంలో గణేశుడు ప్రధాన దైవంగా కొలువై ఉన్నాడు. దుర్గాదేవి(పార్వతి), హనుమంతుడు, కృష్ణుడు మొదలైన ఇతర దేవతలు కూడా ఉన్నారు. 1981లో సాయి మందిరం ప్రారంభించబడింది. ఐరోపా లోని మొదటి హిందూ దేవాలయమిది. హిందూమతం గురించి యువ తరానికి అవగాహన కల్పించడానికి గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా సాయిమందిరంలో ఆధ్యాత్మిక తరగతులు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఆధ్యాత్మిక విద్య, సంస్కృత ప్రార్థనలు, ఇతర మతాల గురించి కూడా నేర్చుకోవడంతోపాటు భజనలు ఎలా పాడాలో ఇక్కడ నేర్పుతారు. సంగీతం, నృత్యం, యోగ మొదలైన తరగతులను అందిస్తుంది.
సంస్థ
1986లో శ్రీలంక నుండి వచ్చిన శరణార్థులకు ఈ దేవాలయంలో తాత్కాలిక ఆశ్రయం కల్పించారు. 1986 బిబిసి వారి డోమ్స్ డే ప్రాజెక్ట్‌లో భాగంగా ఈ సమాచారాన్ని రికార్డు చేసింది. యుకెలోలో స్కౌట్ గ్రూప్‌కు నిలయంగా ఉన్న యూరోప్‌లోని మొదటి హిందూ దేవాలయంగా ఇది గుర్తింపు పొందింది. 23వ వింబుల్డన్ ని స్కౌట్ లీడర్, గీతా మహేశ్వరన్ 2012 శరదృతువులో స్థాపించారు. మెర్టన్ కౌన్సిల్ డైరెక్టరీ లో పాఠశాల అన్ని వయస్సుల వారికి హిందూ మత, సామాజిక, సాంస్కృతిక సేవలను అందిస్తోంది.
పునర్నిర్మాణాలు
గణపతి దేవాలయం అధికారికంగా చర్చి, కమ్యూనిటీ సెంటర్‌గా ఉన్న భవనాన్ని ఉపయోగిస్తోంది. దాంతో లోపలి భాగం చతురస్రాకారంలో ఉంది. 2014 ప్రారంభంలో పునర్నిర్మాణ పనులు ప్రారంభమయ్యాయి, 2015 జనవరిలో పూర్తయ్యాయి. ఇది దక్షిణ భారత సంప్రదాయ దేవాలయాల శైలిపై నిర్మించబడింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:లండన్ వర్గం:విదేశాల్లోని హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:1980 స్థాపితాలు
బొడ్డపుట్టు-1 (హుకుంపేట)
బొడ్డపుట్టు-1 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, హుకుంపేట మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన హుకుంపేట నుండి 13 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 99 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 70 ఇళ్లతో, 239 జనాభాతో 83 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 108, ఆడవారి సంఖ్య 131. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 237. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584478 .పిన్ కోడ్: 531077.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి హుకుంపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల రూడి@డేగరూడిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెదగరువులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల హుకుంపేటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పాడేరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 4 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బొద్దపుట్టులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బొద్దపుట్టులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
బొద్దపుట్టులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
నేర్నాల కిషోర్
జననం
కిషోర్ 1979, నవంబరు 15న హనుమయ్య - ఐలమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, హుస్నాబాద్‌ మండలం లోని మిర్జాపూర్‌ లో జన్మించాడు.
పాటల రచయితగా
కిషోర్ చిన్నప్పటి నుండి సినిమా పాటలు, దేశభక్తి గేయాలు, తెలంగాణా పల్లెజానపద పాటలను పాడుతుండేవాడు. హైస్కూల్‌ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పటి నుంచే కవితలు, పాటలు రాయడం ప్రారంభించిన కిషోర్, వాటిని 'నగారే మోగింది' పేరుతో ఆడియో క్యాసెట్‌ విడుదల చేశాడు. 'ఎట్లున్నవే నా పల్లె నువ్వెట్లున్నవే నా తల్లి', 'బాడర్లో సైనికుడా.. భారత్‌కూ రక్షకుడా!', 'పొడిసేటి పొద్దోలే ఎలమంద' లాంటి ఐదొందలకు పైగా ప్రైవేటు గీతాలు రాయడంతోపాటు కొన్ని పాటలను తానే స్వయంగా పాడాడు. 1996లో కొంతమంది మిత్రులతో కలసి నగారే కళాబృందంను స్థాపించాడు. ఆ కళాబృందం ద్వారా ఎయిడ్స్‌, వరకట్ననిర్మూలన లాంటి సామాజిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు.
సినిమారంగం
కిషోర్ లోని ప్రతిభను చూసిన డబ్బింగ్‌ ఆర్టిస్టు జయదేయ్‌ 2001లో సినీ నిర్మాత, దర్శకుడు ఆర్‌. నారాయణమూర్తి కి పరిచయం చేశాడు. అలా ఊరుమనదిరా సినిమాలకు తొలిసారిగా పాటలు రాశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1979 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమ పాటల రచయితలు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా కవులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా గాయకులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా జానపద కళాకారులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా రచయితలు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా సినిమా పాటల రచయితలు
కొండపొలం
కొండపొలం 2021లో రూపొందుతున్న తెలుగు సినిమా. కొండపాలెం నవల ఆధారంగా ఫస్ట్‌ ఫ్రేమ్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌ బ్యానర్‌పై రాజీవ్‌ రెడ్డి, సాయిబాబు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు క్రిష్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. వైష్ణవ్‌ తేజ్‌, రకుల్ ప్రీత్ సింగ్ హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను సెప్టెంబర్ 27న విడుదల చేసి, సినిమా 8 అక్టోబర్ 2021న విడుదలైంది.
సాంకేతిక నిపుణులు
రాజీవ్ రెడ్డి
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా
ఎ శివతాను పిళ్ళై
ఎ శివతాను పిళ్ళై భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయన ఇస్రోలో గౌరవ ఆచార్యుడుగా పనిచేస్తున్నాడు. ఢిల్లీ ఐఐటీలో మెకానికల్ ఇంజనీరింగు విభాగంలో గౌరవ ఆచార్యుడుగా పనిచేస్తున్నాడు. భారతీయ శాస్త్ర విజ్ఞాన సంస్థలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసరు. ఆయన ప్రాజెక్ట్ మేనేజిమెంటు ఎసోసియేట్స్ కు అధ్యక్షుడు, కురుక్షేత్ర నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ గవర్నర్ల బోర్డు ఛైర్మన్.
1996 నుండి 2014 వరకు DRDO లో పరిశోధన, అభివృద్ధి ఛీఫ్ కంట్రోలరుగా పనిచేసాడు. 1999 నుండి 2014 వరకు విశిష్ట శాస్త్రవేత్త (డిస్టింగ్విష్‌డ్ సైంటిస్ట్) స్థాయిని నిర్వహించారు. బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్‌కు వ్యవస్థాపకుడు, ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి, మేనేజింగ్ డైరెక్టరుగా పదవులు నిర్వహించారు.
గతంలో ఇంటర్నేషనల్ ప్రాజెక్ట్ మేనేజిమెంట్ ఎసోసియేషనుకు ఉపాధ్యక్షుడుగా కూడా పనిచేసాడు. భారత రష్యా ప్రభుత్వాల సైనిక-సాంకేతిక సహకార కమిషనుకు స్పెషల్ సెక్రెటరీగా కూడా పనిచేసాడు.
తొలి జీవితం, చదువు
అపతుకథ శివతాను పిళ్ళై అప్పటి ట్రావన్కూరు సంస్థానంలోని నాగర్‌కోయిల్‌లో 1947 జూలై 15 న జన్మించాడు. పాఠశాల విద్య డి.వి.డి హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాలలో చదివి, 1969 లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మద్రాసు నుండి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగులో డిగ్రీ పొందాడు. 1991 లో హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూలు నుండి అడ్వాన్స్‌డ్ మేనేజిమెంట్ ప్రోగ్రామ్ చేసాడు. 1996 లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పూణె నుండి టెక్నాలజీ మేనేజిమెంట్‌లో ప్.హెచ్.డి, తుముకూరు యూనివర్సిటీ నుండి డి.ఎస్.సి పొందాడు.
ఇస్రో, DRDO
ఇస్రో, DRDO ల్లో పిళ్ళై నాలుగు దశాబ్దాలు పనిచేసాడు. విక్రమ్ సారాభాయ్, సతీష్ ధావన్, ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ లతో కలిసి పనిచేసాడు.
1986 లో DRDO లో చేరాడు. అబ్దుల్ కలామ్ కింద సమీకృత గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టరుగా చేసాడు. ఎస్సెల్వి 3 అభివృద్ధి లోను, పి.ఎస్.ఎల్.వి రూపొందడంలోనూ పాత్ర పోషించాడు.
బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్
కేంద్ర ప్రభుత్వ కేబినెట్ యొక్క అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ 2007 ఆగస్టులో అతని రిటైర్‌మెంటును మూడోసారి పొడిగించింది. భారత రష్యాల సంయుక్త ప్రాజెక్టైన బ్రహ్మోస్ క్రూయిజ్ క్షిపణికి పిళ్ళైను పితగా భావిస్తారు  2007 లో పిళ్ళై ముఖ్య కార్య నిర్వహణాధికారిగా ఉండగా, బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ కంపెనీ కేరళ హైటెక్ ఇండస్ట్రీస్‌ను కొనుగోలు చేసింది. దాన్ని బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ ట్రివేండ్రమ్ లిమిటెడ్‌గా మార్చి, బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ యొక్క రెండవ క్షిపణి తయారీ కేంద్రంగా మార్చారు.
పుస్తకాలు, పరిశోధనా పత్రాలు, జర్నళ్ళు
శివతాను పిళ్ళై అనేక పుస్తకాలు రాసాడు, అనేక పరిశోధనా పత్రాలు, జర్నళ్ళలో కూడా రాసాడు.
ఇతరత్రా
వర్గం:1947 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తమిళనాడు శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
తిరుపతి లడ్డు
right|thumb|తిరుపతి లడ్డు
ఇది తిరుపతి వెంకటేశ్వర స్వామి ప్రసాదాలలో ప్రధానమైనది.అన్ని లడ్డులలో తిరుపతి లడ్డుకు ఉన్న ప్రాముక్యత దేనికీ లేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఎందుకంటే దీని రుచి, సువాసన ప్రపంచంలో ఏ లడ్డుకు ఉండదు. అందుకే ఈ లడ్డుకు  భౌగోళిక ఉత్పత్తి లైసెన్సు  (Geographical Patent) లభించింది. అంటే దీని తయారీ విధానాన్ని ఎవరూ అనుకరించకూడదు అని అర్ధం. భక్తులు భక్తిశ్రద్ధలతో మహా ఇష్టంగా స్వీకరించే ప్రసాదాల్లో తిరుపతి లడ్డూదే తొలిస్థానం. తిరుమల ఆలయంలో ప్రసాదంలో 15వ శతాబ్ది నుంచి 20వ శతాబ్ది తొలినాళ్ళ వరకూ ఇప్పుడు లడ్డూకి ఉన్న స్థానం వడకు ఉండేది. అప్పట్లో శ్రీవారికి ‘సంధి నివేదనలు’ (నైవేద్యవేళలు) ఖరారు చేశారు. ఈ సమయాల్లోనే భక్తులకు ప్రసాదాలు పంచేవారు. అప్పట్లో కొండమీద భోజన సదుపాయాలు ఉండేవికావు. ఈ ప్రసాదాలే భక్తుల ఆకలి తీర్చేవి. ఈస్టిండియా కంపెనీ ఆధ్వర్యంలో మహంతులు తిరుమల ఆలయ నిర్వహణ చూసేరోజుల్లో 19వ శతాబ్ది మధ్యభాగంలో తీపిబూందీ ప్రవేశపెట్టారు. 1940ల నాటికి అదే లడ్డూగా మారింది. క్రమేపీ వడ స్థానాన్ని లడ్డు సంపాదించుకుంది, ఇప్పుడు లడ్డుకు డిమాండ్ ఎంతో ఉంది.