cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కళా ఉద్యమం
రియలిజం
1848 లో ఫ్రెంచి విప్లవం తర్వాత చిత్రకళలోకి రియలిజం ప్రవేశించింది. గుస్తావే కోర్బెట్ అనే కళాకారుడు ఒక చిత్రలేఖనం లో సత్యదూరం కాని, ఉనికిగల వస్తువులు ఉండాలని నమ్మాడు. ఫ్రెంచి కళలో అత్యంత ప్రముఖ కళా ఉద్యమం అయిన రియలిజం ను నడిపించింది ఈ నమ్మకమే. ఫ్రెంచి విప్లవంతో బాటు పారిశ్రామిక విప్లవం ఐరోపా, లాటిన్ అమెరికా లను కుదిపేస్తున్న సమయంలో కొన్ని సన్నివేశాల చిత్రీకరణ రియలిజం కు బీజాలు వేశాయి. ప్రజలు ప్రభుత్వాల నుండి సంస్కరణలు రియలిజం ను 1880 ల వరకు కొనసాగేలా చేశాయి. రియలిస్టులు దృక్కోణానికి శాస్త్రీయత ఆపాదించిన వారి లో మొదటి తరం చిత్రకారులు. చార్లెస్ డార్విన్ యొక్క పరిణామ సిద్ధాంతం, బలవంతులదే మనుగడ (Survival of the Fittest) అనే అభిప్రాయం సిరి సంపదలలోని అసమతౌల్యాలను ఎత్తి చూపాయి. ఈ అసమతౌల్యానికి ప్రతిస్పందనగా కార్ల్ మార్క్స్ సమాన పంపకం, ఉద్యోగుల హక్కులను పెంచటం వంటివి చోటు చేసుకొన్నాయి. ఆగస్ట్ కామ్టే కారణం - ప్రభావం (Cause and Effect) మధ్య సంబంధాని తెలిపాడు. దీనికి పూర్వం మతం, తత్వము, వేదాంతం ఇవే పరమ సత్యాలు గా పరిగణించబడేవి. కానీ 1848 నుండి మనుషులు చూడగలిగే, స్పర్శించగలిగే, రుచి చూడగలిగే, వినగలిగే, అనుభూతి చెందగలిగే అంశాలే ఐహిక సత్యాలుగా పరిగణించబడ్డాయి. ఆ కాలం లో కళాకారులకు ఫ్రెంచి రాయల్ అకాడెమీ యొక్క మద్దతు అవసరం అయ్యేది. అకాడెమీ ప్రకారం మంచి కళ అందం, శాస్త్రీయ స్ఫూర్తి, ఫ్రెంచి నైతిక విలువలు కలిగి ఉండాలి. అయితే రియలిస్టు చిత్రకారులు ఆదర్శవంతం కాని, ఆధునిక యుగంలో మధ్య తరగతి/పేద ప్రజల దైనందిన దృశ్యాలను చిత్రీకరించి అకాడెమీ యొక్క ఈ నియమాలను అన్నింటినీ సవాలు చేసారు. ఆదర్శాలను పాటించాలి అనే అభిప్రాయానికి, అది వరకే ఉన్న రొమాంటిసిజం, నియోక్లాసికిజం అనే కళా ఉద్యమాలకు ప్రతిస్పందనగా రియలిస్టిక్ అంశాల చిత్రీకరణ కొనసాగింది. రియలిస్టికి అభిప్రాయాలు నవీన, శాస్తీయ ప్రపంచం యొక్క దృక్కోణం గా, మానవ హక్కులను పరిరక్షించేదిగా పరిగణించబడింది. ఉద్యోగుల జీవితాల సమస్యలను రియలిజం కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపింది. సామాన్యుడి జీవితం లోని చిన్న చిన్న సంతోషాల నుండి కఠోర సత్యాల వరకు ఆవిష్కరించింది. రియలిజం శైలి మారుతోన్న సమయం లో ఉద్భవించిన కళా ఉద్యమం. క్లాసికిజం, రొమాంటిసిజం లను ధిక్కరించి రియలిస్టులు తమ చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని సునిశితింగా పరిశీలించి తమ ప్రత్యక్ష అనుభవాన్ని జోడించి సాంఘిక సమస్యలను చిత్రీకరించారు. కళాపరమైన సిద్ధాంతాల తిరస్కరణ, కేవలం మతపరమైన/పౌరాణిక అంశాల చిత్రీకరణ నుండి విరామం, అత్యల్ప ఆదర్శప్రాయాలు, సాంఘిక విమర్శ, శాస్త్రీయత జోడింపు వంటివి రియలిజం యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు. రియలిస్టుల ప్రధాన లక్ష్యం మనుషులను, దృశ్యాలను ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా చిత్రీకరించటం. తర్వాతి కాలం లో మనుగడ లోకి వచ్చిన ఇంప్రెషనిజం వంటి కళా ఉద్యమాలకు రియలిజం నాంది పలికింది.
జీన్ ఫ్రాంకోయిస్ మిలెట్
జీన్ ఫ్రాంకోయిస్ మిలెట్ సైతం తొలుత రియలిజం తో విమర్శల పాలైనా 1860వ దశకంలో పనులు చేసుకొంటూన వ్యవసాయదారుల గ్రామీణ సన్నివేశాలను చిత్రీకరించటంలో ప్రసిద్ధికి ఎక్కాడు. షీప్ షియరింగ్ బినీత్ ద ట్రీ, ఫస్ట్ స్టెప్స్ వంటి భోవోద్వేగ భరిత రియలిస్టు చిత్రలేఖనాలతో మిలెట్ కట్టిపడేసాడు. ద గ్లీనర్స్ అనే చిత్రలేఖనం లో నిరుపేద మహిళల కష్టాలను చూపాడు.
హానరే డామియర్
హానరే డామియర్ తన రియలిస్టు చిత్రలేఖనాలతో రాజును సైతం అవహేళన చేసాడు. ఇతనిచే చిత్రీకరించబడ్డ ఫస్ట్ క్లాస్ క్యారేజ్, సెకండ్ క్లాస్ క్యారేజ్, థర్డ్ క్లాస్ క్యారేజ్ ధనిక/మధ్య తరగతి/ పేదవర్గాల మధ్య వత్యాసాన్ని సుస్పష్టంగా చూపుతుంది.
ఇంప్రెషనిజం
thumb|487x487px|క్లౌడ్ మోనెట్ చే చిత్రీకరించబడ్డ Impression, soleil levant (Impression of the Sunrise)
మాడర్న్ ఆర్ట్లో అత్యంత కీలకమైన కళా ఉద్యమాలలో ఇంప్రెషనిజం ఒకటి. మొదట్లో ఇంప్రెషనిజం అనే పదం అవమానకరంగా ఉపయోగించబడేది. క్లాడ్ మోనెట్ చిత్రీకరించిన సన్ రైజ్ అనే చిత్రపటాన్ని ఉద్దేశించి లూయిస్ లీ రాయ్ అనే కళా విమర్శకుడు ఈ పదాన్ని తొట్టతొలుత ఉపయోగించాడు. అదివరకు చిత్రలేఖనంలో కేవలం చరిత్రకు లేదా పౌరాణిక ఘట్టాలకు మాత్రం పరిమితం అయ్యింది. కానీ ఇంప్రెషనిజం ఈ సంప్రదాయాన్ని తిరస్కరించింది. ఫ్రెంచి అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ రియలిస్టిక్ ఆర్ట్ (పోర్ట్రెయిట్ లకు, చారిత్రక చిత్రలేఖనాల) కు పరిపూర్ణ మద్దతు ప్రకటించింది. ల్యాండ్ స్కేప్ స్టిల్ లైఫ్ పెయింటింగులు నాసిరకమైనవిగా భావించింది. అప్పటి యువ చిత్రకారులు అయిన క్లౌడ్ మానెట్, పియర్ రెన్వా, ఆల్ఫ్రెడ్ సిసిలీ, ఫ్రెడెరిక్ బజీర్ అకాడామీ యొక్క దృక్కోణాన్ని, కళాత్మక శైలులను విమర్శించారు. ఇంప్రెషనిస్టు శైలిలో వీరు చేసిన చిత్రీకరణలు అకాడమీ ధిక్కారానికి, కళా ప్రపంచంలో వాదోపవాదాలకు తెర తీశాయి. ఈ చిత్రలేఖనాలపై తమకంటూ ఒక అభిప్రాయం కలదని, కావున వాటిని సందర్శించే సదుపాయం కలుగజేయాలని సాధారణ ప్రజానీకం అప్పటి రాజు అయిన నెపోలియన్ iii కు విన్నవించుకోగా, The Salon of the Refused లో ఈ చిత్రలేఖనాలు ప్రదర్శింపబడ్డాయి. కళలోని ఈ క్రొత్త శైలిని, సాంకేతికతను ప్రజలు ఆస్వాదించసాగారు. సలోన్ ప్రారంభించిన మూడవ యేట (1876) ఇంప్రెషనిజం ఊపందుకొంది. 1886 వరకూ ఇంప్రెషనిజం చిత్రలేఖనంలో రాజ్యం ఏలింది.
ఇంప్రెషనిస్టు చిత్రలేఖనంలో స్పష్టమైన వివరాలు ఉండవు. చిన్న కుంచె ఘతాలతోనే చిత్రీకరణ జరుగుతుంది. చైతన్యం ఇంప్రెషనిజంలో కీలకమైన అంశం. రంగులను ఒకదానితో ఒకటి కలపకుండా, ఒకదాని ప్రక్కనే మరొకదానిని పేరుస్తూ, కళాకారులు ఈ చైతన్యాన్ని చిత్రలేఖనంలో చొప్పించేవారు. చారిత్రక/పౌరాణిక దృశ్యాలకు భిన్నంగా పట్టణాలలోని పలు దృశ్యాలను చిత్రీకరించేవారు. చిత్రీకరించబడే అంశాలు సాధారణ కాంతిలోనే ఉన్నట్టుగానే చిత్రీకరించటం ఇంప్రెషనిజంలో మరొక మెళకువ. అయితే మానేతో రెండు నెలలు కలిసి పనిచేసి, ఇంప్రెషనిజంలో కృషి చేసిన రెన్వా, తర్వాత ఈ శైలిని తన చిత్రలేఖనంలో పలు పోర్ట్రెయిట్ లకు కూడా అన్వయించాడు. అప్పటి కళాకారులకు రెన్వా యొక్క ఈ ప్రయోగం కూడా నచ్చలేదు. డేగా కూడా సాంప్రదాయ కళను ఇంప్రెషనిజాన్ని కలగలిపి పలు కళాఖండాలను ఆవిష్కరించాడు. ఔట్ లైన్ ల పట్ల స్పష్టత, గీతల వంపులలో కొనసాగింపు లతో డేగా ఇంప్రెషనిజంలో తనదైన ముద్ర వేశాడు. సంప్రదాయాలను ధిక్కరించిన ఇంప్రెషనిజం, కళను క్రొత శిఖరాలకు తీసుకువెళ్ళటమే కాక, కళను మనం చూసే విధానాన్ని కూడా మార్చివేసింది.
పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం
thumb|585x585px|1884 లో జార్జెస్ స్యూరట్ చే చిత్రీకరించబడ్డ A Sunday on La Grande Jatte
1880వ దశకపు ద్వితీయార్థంలో ఇంప్రెషనిజానికి కొనసాగింపుగా మరికొందరు చిత్రకారులు మరొక క్రొత్త కళా ఉద్యమానికి దారులు వేశారు. అదే పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం. పాల్ సెజాన్, విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్, గోగాన్ వంటి చిత్రకారులు పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజానికి ఆద్యులు. ప్రకృతి దృశ్యాలను ఇంప్రెషనిస్టు శైలిలో చిత్రీకరించటమే పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం. ఇంప్రెషనిజం స్ఫూర్తిగా మరొక వైపు సింబాలిజానికి ఆదరణ పెరగటం మొదలు అయ్యింది. దృశ్యపరమైన అంశాలు, రంగులలో సమతౌల్యం పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజంలో లక్షణాలు. సెజాన్ యొక్క నిర్మాణాత్మక శైలి, రంగుల వినియోగంలో గల నియంత్రణ క్యూబిజం అనే విప్లవాత్మక కళా ఉద్యమానికి పునాదులు వేసింది.
1885 నుండి 1914 వరకు పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం చిత్రకళలో ఒక వెలుగు వెలిగింది. కంటికి ఇంపైన రంగులతో, ఆకర్షణీయమైన ఆకారాలతో కళను ఒక భావోద్రేక అనుభవంగా పోస్టు-ఇంప్రెషనిస్టులు మలిచారు. ఇంప్రెషనిజం ను అతిశయించి చిత్రీకరించటమే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం అని తెలుపవచ్చును. ఇంప్రెషనిజం శైలి లాగానే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం కూడా రెప్పపాటు లో వీక్షకుడి మదిలో ఆలోచనలు మెదిలేలా చేస్తుంది. అయితే రంగులు, వెలుగులు ఇంప్రెషనిజం లో అత్యంత సహజ సిద్ధంగా చిత్రీకరించబడితే, కొలత వేయబడ్డ సమ్మేళనాల తో, సింబాలిజం అంశాలతో వారి కళాఖండాలలో అర్థాలను ఆపాదించారు. ఇంప్రెషనిజం ఆధునిక, పట్టణ సన్నివేశాలను కళాంశాలు గా ఎంచుకొంటే, పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం గ్రామీణ, సహజ సిద్ధమైన దృశ్యాలను చిత్రీకరించింది. పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం చిత్రాంశాలు సర్వసాధారణమైనవి గా, వ్యక్తిగతమైనవి గా ఉంటాయి.
జార్జెస్ స్యూరట్
రంగుల మిశ్రమాన్ని కాన్వాస్ పై అద్దే బదులు, వాటిని ఒక దాని ప్రక్క ఒకటి సున్నితంగా కాన్వాస్ పై నొక్కుతూ జార్జ్ ఏ సెరా పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం లో ఒక నూతన శైలిని తెచ్చాడు. దీనితో ఒకే చిత్రలేఖనం వేర్వేరు వీక్షకులకు పరిపరి విధాలుగ అవగతం అయ్యేది. జార్జెస్ స్యూరట్ ఇంప్రెషనిజం లో రేఖలు, వివరాలు తక్కువగా ఉండటం పై పెదవి విరిచాడు. రంగుల మచ్చలతో స్యూరట్ పాయింటిలిజం (స్యూరట్ దృష్టి లో ఇది డివిజనిజం) అనే శైలిని సృష్టించాడు. రంగులలో ఉన్న వర్ణాన్ని మిగితా వాటితో కలుషితం చేయకుండా యథాతథంగా వాడటాన్ని ప్రారంభించాడు. వీక్షకుడే స్వయానా తమ కళ్ళతో తమ ఊహలకు అనుగుణంగా చిత్రలేఖనం లో ని రంగులను కలుపుకోవాలని స్యూరట్ తెలిపేవాడు. ఈ శైలితో స్యూరట్ సున్నితమైన షేడింగులు ఆసక్తికరమైన రంగుల మిశ్రమాలు తీసుకువచ్చాడు. స్యూరట్ చిత్రలేఖనాలు సాంప్రదాయ చిత్రలేఖనాల వలె, బోధించటానికి కాకుండా సంబంధ బాంధవ్యాల గురించి, వీక్షకుడి లో ఆలోచనలు, భావనలు రేకెత్తించేవి గా ఉండేవి.
పాల్ సెజాన్
పాల్ సెజాన్ ఇదే పద్ధతిలో ప్యాలెట్ నైఫ్ ను ఉపయోగించి చిత్రీకరణ చేశాడు. వివిధ అంశాలను ప్రాథమిక రేఖాగణిత ఆకారాలకు కుదించాడు. కళాంశాలు సరళీకృతం కావటంతో చిత్రకళకు ఆబ్స్ట్రాక్ట్ కోణం ఏర్పడింది. దృశ్యపరమైన అంశాలలో దుష్ఫలితాలను తొలగించే, వాటి మధ్య సామరస్యాన్ని నెలకొల్పే ప్రక్రియ ఇంప్రెషనిజం లో కొరవడింది అనే ఫిర్యాదు సెజాన్ కు ఉండేది. పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ కళ నుండి క్యూబిజం ఉద్భవించేందుకు ఇదే ఫిర్యాదు దోహద పడింది. దాదాపు 300 ఏళ్ళుగా నిర్లక్ష్యం చేయబడ్ద స్టిల్ లైఫ్ ను సెజాన్ తిరిగి పరిచయం చేశాడు. మందంగా ఉండే ఆయన రంగుల మరకలు స్టిల్ లైఫ్ లో పరిమాణాన్ని, వ్యక్తీకరణను చేకూర్చాయి. ఒకే స్టిల్ లైఫ్ చిత్రానికి పలు దృక్కోణాలు ఉండేలా చిత్రీకరించగలగటం సెజాన్ పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం లో సాధించిన ఒక నూతన ఆవిష్కరణ.
విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్
ద స్టారీ నైట్, సన్ ఫ్లవర్స్, కేఫే టెరేస్ ఎట్ నైట్ వంటి కళాఖండాలతో విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్ కళ లో రంగుని మించింది మరేదీ లేదని తెలిపాడు. వాన్ గోఘ్ ఆలోచనా ధోరణి ఇంప్రెషనిస్ట్ గానే అనిపించిననూ, అతని సన్నివేశాలు మాత్రం శాస్త్రీయతను కాకుండా ప్రవృత్తి ఆధారిత స్పందనలను తెలియజేసేవి. వాన్ గోఘ్ దృశ్యం యొక్క వెలుగు నీడలను అధ్యయనం చేయకుండా రంగుల సమ్మేళనాలతో దృశ్యం లోని వివరణలను అతిశయించో లేదా తగ్గించో చిత్రీకరించాడు. రియలిజం నుండి వాన్ గోఘ్ దూరం అయిననూ కళలోని భావోద్వేగాన్ని మాత్రం పక్కన పెట్టలేదు.
పాల్ గ్వాగ్విన్
ద యెల్లో క్రైస్ట్ అనే కళాఖండంలో పాల్ గ్వాగ్విన్ సరళమైన రేఖలు, ఆకారాలు ఉపయోగించిననూ, రంగులను మాత్రం అతిశయించి వాడాడు. శిలువ వేయబడ్డ క్రీస్తు చుట్టూ మోకాళ్ళ పై కూర్చొని ప్రార్థిస్తున్న ముగ్గురు మహిళలు గల ఈ చిత్రపటం యొక్క దృశ్యం లో తీక్షణను వారి భావోద్రేక స్థితిని తెలుపటం లో ఇంప్రెషనిస్టు శైలిని తన శైలిలో తెలుపటం లో గ్వాగ్విన్ కృతకృత్యుడయ్యాడు.
ఆర్ట్ నోవో
1890-1910 వరకు ఐరోపా చిత్రకళ లో ఆర్ట్ నోవో (Art Noveu) కొనసాగింది. గీతలు, ఆకారాలు, వీటి అరమరిక (texture) వంటి అంశాలతో చిత్రకళ అభ్యాసం చాలా క్లిష్టతరంగా ఉండేది. ఆదర్శప్రాయమైన మనుషుల, ప్రకృతి దృశ్యాల చిత్రీకరణే చిత్రకళ యొక్క ప్రధాన ధ్యేయంగా ఉండేది. అప్పటివరకు చిత్రకళను విశ్వవిద్యాలయాలలో నేర్చుకొన్నవారే చిత్రకారులు గా గుర్తించబడేవారు. ఆర్ట్ నోవో ఈ అభిప్రాయాన్ని పటాపంచలు చేసింది.
చిత్రకారులలోని ఒక వర్గం ఈ సాంప్రదాయలను తుచ్ఛంగా చూసింది. కేవలం గణితం లాగానో, శాస్త్రం లా కళను అభ్యసించవలసిన అవసరం లేదని, కళ అనేది ఆత్మ నుండి వెలువడుతుంది అని, చైతన్యం నుండి మెలికలు తిరుగుతుందని, దాని అందంతో జీవితాన్ని అలంకరిస్తుందని వీరు అభిప్రాయపడ్డారు. కళారంగం లో వీరి శైలిని ఇనుమడింపజేసిన ఈ విప్లవ చిత్రకారుల వర్గమే ఆర్ట్ నోవో అనే కళా ఉద్యమం ఉద్భవించటానికి కారకులయ్యారు.
ఫ్రెంచి భాష లో ఆర్ట్ నోవో అనగా నూతన కళ అని అర్థం. వాస్తవికతను ప్రతిబింబించే సాంప్రదాయ కళ నుండి దూరం అయ్యి ప్రకృతి యొక్క పారే, మలుపులు తిరిగే రేఖలు, ఆకారాల వైపు నడిచింది. ఆర్ట్ నోవో కళాఖండాలలో ప్రతి అంశం సహజసిద్ధంగా అలంకరించబడి ఉంటుంది. కళారంగం లో వీటినే విప్ లాష్ కర్వ్స్ (whiplash curves) అంటారు. జపాన్ తో అంతర్జాతీయ సంబంధాలు నెలకొనటంతో అక్కడి వుడ్ బ్లాక్ ప్రింట్స్ ఐరోపా చిత్రకళ ను ప్రభావితం చేశాయి. జపనీయుల చిత్రలేఖనం లోని సారళ్యత, మరీ ప్రకాశవంతంగా లేని రంగులు అర్ట్ నోవో లక్షణాలయ్యాయి. చేతి పని ఎక్కువగా ఉండే కళా ఖండాల, పోస్ట్ ఇంప్రెషనిస్టుల ఎక్స్ప్రెసివ్ చిత్రలేఖనాల ప్రభావం కూడా ఆర్ట్ నోవో పై ఉంది.
కేవలం 20 ఏళ్ళు మాత్రమే కొనసగిననూ, ఆర్ట్ నోవో చిత్రకళ లో చెరగని ముద్ర వేసింది. మాడర్న్ ఆర్ట్ కు, ఆర్ట్ డెకో అనే కళా ఉద్యమాలకు బాటలు వేసింది.
ఫావిజం
రంగుల ద్వారా భావాలను వ్యక్తీకరించటం వంటివి ఇంప్రెషనిజం నుండి స్వీకరించబడ్డాయి. వాన్ గోఘ్ తన భావోద్రేకాలను వ్యక్తపరచటానికి శక్తివంతమైన రంగులను ఎంచుకొంటే, గోగాన్స్ తన ఆధ్యాత్మిక చింతన ను వ్యక్తపరచటానికి రంగులను ఒక మాధ్యమంగా వాడుకొన్నాడు. దీనితో చిత్రలేఖనం లో స్వేచ్ఛ, ఆకస్మికత పెరిగాయి. అయితే హెన్రీ మాటిస్సే మాత్రం పోస్టు-ఇంప్రెషనిస్టుల వలె తాను రంగుల ఎంపిక లో శాస్త్రీయతను ఉపయోగించలేదని, పరిశీలన/అనుభవాలకు తాను ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చానని చెప్పుకొచ్చాడు. ఇంప్రెషనిస్టుల నగర నేపథ్యాల నుండి, ఫావిజం గ్రామ సన్నివేశాల వైపు, తీరిక సమయాల వైపు మళ్ళింది. రంగుల అధిపత్యాన్ని సమతౌల్యం చేయటానికి ఫావిజం శైలి చిత్రీకరణలో వివరాలను తగ్గించవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. కళా విమర్శకులు "ఒక కుండ నిండా రంగులు ప్రజల ముఖం పై కొట్టినట్టు ఉంది" అని ఫావిజం పై పెదవి విరిచారు. అయితే ఫావిజం శైలి యొక్క అందం లోతును భ్రమింప జేసే తీరు లో,  సృష్టించే ఘన పరిమాణం లో కలదు అనేది గమనించవలసిన విషయం. ఫావిజం చిత్రలేఖనాలను ఒక రెప్ప వేసి మరల పరిశీలనగా గమనించినచో అంతకు ముందు చూసిన చిత్రానికి, రెప్ప వేసిన తర్వత చూసిన చిత్రానికి మధ్య తేడా మనకే గోచరిస్తుంది.
ఫావిజం క్రమబద్ధంగా ఏర్పడిన కళా ఉద్యమం కాదు. ఒకే విధమైన ఆలోచనా ధోరణి ఉన్న, కేవలం ఒక పరిమిత గుంపు నుండి అకస్త్మాత్తుగా ఏర్పడింది. కేవలం కొన్ని ఏళ్ళు మాత్రం పరిఢవిల్లినందుకు బహుశా ఇది కూడా ఒక కారణం అయి ఉండవచ్చు.
ఫావిజం తర్వాతి కాలంలో క్యూబిజం కు, జర్మన్ ఎక్స్ప్రెషనిజం కు బాటలు వేసింది. రంగుల ప్రాముఖ్యతను తెలపడంలో ఫావిజం ఇప్పటికీ కళా చరిత్ర లో చిరస్థాయిగా మిగిలిపోయింది.
ఎక్స్ప్రెషనిజం
thumb|257x257px|ఎర్న్స్ట్ లూడ్విగ్ కిర్ష్నర్ చే చిత్రీకరించబడ్డ జపనీస్ థియేటర్. భావనను తెలపటం తో బాటు ఈ చిత్రలేఖనం నిర్భయమైన రంగుల వినియోగం, అతిశయించబడిన ఆకారాలు, విదేశీ (జపనీసు) ప్రభావాల తో అలంకరించబడింది. జపనీసు నాటకం ఒకటి డ్రెస్డెన్ లో ప్రదర్శింపబడే దృశ్యం ఈ చిత్రలేఖనం యొక్క ప్రధాన అంశం.
జర్మనీ, ఆస్ట్రియా ల లోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి 1910 లో ఎక్స్ప్రెషనిజం ఉద్భవించింది. పాల్ గాగ్విన్, ఎడ్వార్డ్ మంచ్, విన్సెంట్ వాన్ గాఘ్ వంటి సింబాలిస్టు కళాకారుల నుండి ఎక్స్ప్రెషనిజం పురుడు పోసుకొంది. ఎక్స్ప్రెషనిజం భావనల (expressions) కు పెద్ద పీట వేయటంతో ఈ శైలికి ఈ పేరు వచ్చింది. డ్రెస్డెన్ లోని ఒక కళాకారుల సమూహం తమను తాము Die Brücke (The Bridge) అని వ్యవహరించుకొన్నారు. సాంప్రదాయ సంకెళ్ళ నుండి విముక్తులు అయిన వీరు, తమ కళ భవిష్యత్తుకు వారధిగా వ్యవహరిస్తుంది అనే వీరి భావన ఈ పేరుకు కారణం. ఎర్న్స్ట్ లూడ్విగ్ కిర్ష్నర్ Die Brücke లో కీలక సభ్యుడు. ఇతని చే చిత్రీకరించబడిన జపనీస్ థియేటర్ అనే కళాఖండం, ఎక్స్ప్రెషనిజానికి మచ్చుతునకగా మిగిలిపోయింది. వాస్సిలీ కాండిన్స్కీ చే ఎక్స్ప్రెషనిజం శైలిలోనే చిత్రీకరించబడ్డ Der Blau Reiter (The Blue Rider) పేరుతో నే మరో కళాకారుల సమూహం ఏర్పడింది. ఈ సమూహం యొక్క చిత్రలేఖనాలు ఇహలోకానికి సంబంధం లేకుండా ఆధ్యాత్మికంగా ఉండేవి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఎక్స్ప్రెషనిస్టుల భావాలను వ్యతిరేకిస్తూ, వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉంటూ New Objectivity అనే మరొక కళా ఉద్యమం పైకి వచ్చింది. ఈ కళా ఉద్యమం లో జార్జ్ గ్రోస్జ్ వంటి వారు అణగారిన వర్గాలకు బాసటగా నిలుస్తూ అణచివేసేవారి నిజస్వరూపాలు అసహ్యకరమైనవిగా అవినీతిపరులుగా చిత్రీకరించాడు. ఆధునిక, పారిశ్రామిక ప్రపంచం ఎక్స్ప్రెషనిస్టులకు, రియలిస్టులకు గొడ్డలిపెట్టు అయ్యింది. 1933 లో అడాల్ఫ్ హిట్లర్ అధికారం లోకి రావటం, కళాకారులు/వారి కళాఖండాలలో జోక్యం చేసుకోవటం తో, కళ క్రొత్త పుంతలు త్రొక్కటం మానేసింది. కళలోని ఆధునిక అంశాలు, కళను దిగజారుస్తున్నాయని హిట్లర్ అభిప్రాయపడ్డాడు. ఆధునిక కళను ఖండించాడు. ఆధునికత జర్మను విలువలను కాలరాస్తోందని, దానిని సెన్సార్ చేయటం ప్రారంభించాడు. కళను దిగజారుస్తున్న వారిని హిట్లర్ ముప్పుతిప్పలు పెట్టడం ప్రారంభించాడు. దీనితో కొందరు కళాకారులు తమ స్వదేశాలు విడిచి పారిపోవటం, లేదా ఆత్మాహుతికి పాల్పడటం చేశారు. కానీ ఎక్స్ప్రెషనిస్టులు మాత్రం వారి కృషిని ఆపలేదు. తర్వాతి కాలం లో కూడా ఈ శైలి అబ్స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్ప్రెషనిజానికి, నియో ఎక్స్ప్రెషనిజానికి బాటలు వేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఎక్స్ప్రెషనిజం జర్మన్ వారసత్వ సంపదగా గుర్తింపబడి తిరిగి వెలుగు లోకి వచ్చింది. 70/80వ దశకాలలో ఎక్స్ప్రెషనిజం పై తిరిగి దృష్టి సారించిన కళాకారులు, వారిని వారు నియో ఎక్స్ప్రెషనిస్టులు గా సంబోధించుకొన్నారు. కళ మనిషి ఆత్మ నుండి ఉద్భవిస్తే, మనం ఆశ్చర్యపోవాలా? అనే ప్రశ్నకు మానవాళికి వదిలేసింది ఎక్స్ప్రెషనిజం.
సింబాలిజం
సింబాలిజం 19వ శతాబ్దపు ద్వితీయార్థం లో ఏర్పడ్డ ఒక కళా ఉద్యమం. కవిత్వం నుండి మొదలై, సంగీతం, నాటకరంగం వంటి వాటి గుండా, సింబాలిజం దృశ్య కళల వరకూ ప్రయానించింది. రియలిజం, ఇప్రెషనిజం, న్యాచురలిజం వంటి కళా ఉద్యమాలకు ప్రతిచర్యగా ఉద్భవించిందే సింబాలిజం. ఈ మూడు కళా ఉద్యమాలు పుణికిపుచ్చుకొన్న వాస్తావాధారిత ప్రాతినిధ్యానికి భిన్నంగా సింబాలిజం ఊహాత్మక, కల్పిత ప్రాతినిధ్యానికి, ఐడియలిజం కు ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. ఒక భావనకు ఇంద్రియ తత్వం ఇవ్వగలగటమే కళ యొక్క ఉద్దేశ్యం అనే అభిప్రాయం నెలకొంది. అంతర్గత అవగాహనను దృశ్య భావన ద్వారా తెలుపుటకై ఆత్మాశ్రయమైన, ప్రతీకాత్మకమైన, అలంకారప్రాయమైన కళాంశాల ప్రాముఖ్యతను సింబాలిజం గుర్తించింది. తెలివి యొక్క ఆత్మాశ్రయాన్ని ఆకారాల ద్వారా మేల్కొల్పుటకై  సింబాలిస్టులు మార్మికత, క్షుద్రవిద్యల వైపు సైతం మొగ్గారు. జీవితం యొక్క రహస్యాలను ఛేదించటానికి శాస్త్రాన్ని ఉపయోగించకుండా, సింబాలిస్టులు వ్యక్తిగతమైన కళా భావనను ఉపయోగించదలిచారు. సార్వత్రిక సత్యాలను శోధిస్తూనే ఊహాజనిత లోకాలపై ఆసక్తి కలిగి ఉన్నారు. అలంకరించబడ్డ, విలాసవంతమైన గుళ్ళ, రాజప్రాసాదాల వంటి అంతర్గత దృశ్యాల చిత్రీకరణ, పరిమిత వస్త్రధారణ కల మనుషులను విగ్రహాల వలె చిత్రీకరించటం, అన్యదేశ శృంగారం, అలంకార శోభలు, ఆధ్యాత్మికత, ఊహాచిత్రాల చిత్రీకరణ, భయానక సన్నివేశాల చిత్రీకరణ, స్వాప్నిక దృశ్యాల చిత్రీకరణ వంటివి సింబాలిజం యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు. ఆందోళన, పాపం, ప్రేమ, మృత్యువు, ఆశ-నిరాశలు వంటివి సింబాలిస్టుల ప్రధానంశాలయ్యాయి.
పలువురు ఫ్రెంచి, బెల్జియన్, ఇంగ్లీషు, ఆస్ట్రియన్, నార్వేజియన్ కళాకారులు సింబాలిస్టు చిత్రలేఖనాలను వేశారు. సర్రియలిజం, ఎక్స్ప్రెషనిజం వంటి కళా ఉద్యమాలకు సింబాలిజం దారి తీసింది.
డాడాయిజం
1916 లో స్విట్జర్లాండ్ లోని జ్యురిచ్ లోని క్యాబరే వోల్టేయిర్ (Cabaret Voltaire) అనే ప్రదేశం లో ప్రారంభం ఐన ఒక వైరాగ్య కళా ఉద్యమం. మొదటి ప్రపంచ యుద్దం వలన చాలా మంది కళాకారులు స్విట్జర్లాండ్ కు వలసలు వెళ్ళటం ప్రారంభం అయ్యింది. ఇలా వలస వచ్చిన కళాకారులు ఒక సమూహంగా ఏర్పడి యుద్ధ వ్యతిరేకత, మధ్య తరగతి వ్యతిరేకత, దేశభక్తి వ్యతిరేకత, సంస్థాపన వ్యతిరేకత, పురావస్తు ప్రదర్శనశాల వ్యతిరేకత, భౌతిక వాద వ్యతిరేకత లను కలగలిపి సృష్టించిన కళా ఉద్యమమే డాడాయిజం. రొమేనియా, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాల కళాకారులు డాడాయిజం ను అనుసరించటం మొదలు పెట్టటం తో ఇది ఒక అంతర్జాతీయ కళా ఉద్యమంగా ఎదిగింది. తమ చుటూ జరుగుతోన్న దానికి భిన్నంగా మరొక క్రొత్త సృష్టిని చేయటానికి డాడా కళాకారులు ప్రయత్నించారు. డాడాయిజం ఒక మానసిక స్థితిగా వర్ణింపబడింది. నియమాలకు, సంస్థాపలకు, ఆదర్శాలకు డాడాయిస్టు కళాకారులు వీడ్కోలు పలికారు. సమంజసమైన ప్రతిదానిని నాశనం చేయట పై గురి పెట్టారు.
జర్మన్-ఫ్రెంచి శిల్పి, చిత్రకారుడు, కవి అయిన జీన్ ఆర్ప్
అని ఉద్ఘటించాడు.
డాడా అర్థం సర్వస్వం. డాడా అర్థం శూన్యం. డాడా కవిత్వం అర్థం లేని పదజాలంతో నిండిపోయి ఉండేది. గీతలు సైతం డాడా ప్రభావితం కావటంతో డాడా శైలి సంగీతం, సాహిత్యం ఉద్భవించాయి. సహజత్వం, అవకాశవాదం డాడాయిజం యొక్క లక్షణాలు అయ్యాయి. యుద్ధం అంతం అవ్వటంతో డాడాయిస్టులు ఇతర ప్రదేశాలకు తరలటంతో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు కు సైతం డాడా ప్రాకింది.
జర్మనీ లో డాడాయిజం రాజకీయాలను విమర్శించింది. సైనికుడి బొమ్మకు పంది తలను అంటించి దానిని కూడా కళాఖండం గా పేర్కొన్నారు. ఆధునిక యువతి ఎలా ఉండాలో హాస్యాస్పదంగా తెలుపటానికి వార్తాపత్రికలలోని పదాలను, బొమ్మలను ఒక క్రమపద్ధతి లేకుండా అంటించడం డాడాయిజం లో భాగం అయ్యింది.
అమెరికా లో మార్సెల్ డు చాంప్ అనే కళాకారుడు మూత్రవిసర్జన చేసే తొట్టిని అడ్డంగా పెట్టి దానిని The Fountain అనే కళాఖండంగా పేర్కొన్నాడు. కళాంశం కాక, కళాకారుడు సృష్టించేదే కళాఖండం అని డు చాంప్ అర్థం. కళ లో మంచి-చెడులు ఉండవు అనేది అతని వాదం. కళ కేవలం కళ కాదు అనేది అతని తత్వం. ఈ భావనలే మాడర్న్ ఆర్ట్ యొక్క చరిత్రను తిరగరాసింది. కాల ప్రవాహం ముందుకు సాగటం, సర్రియలిజం వంటి కళా ఉద్యమాలు రావటం తో డాడాయిజం సన్నగిల్లింది. కళ లో పలు ఆధునిక వాదాలకు కాంటెంపరరీ ఆర్ట్ వంటి సమకాలీన కళా ఉద్యమాలకు నాంది పలికి డాడాయిజం ఇప్పటికీ అదే ప్రాముఖ్యతను సొంతం చేసుకొంది.
సర్రియలిజం
thumb|డేనియల్ హెల్లర్ చే చిత్రీకరించబడ్డ ఆడం, ఈవ్ లు సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ రచనలు చదివి 1924 లో ఆండ్రీ బ్రెటాన్ అనే కవి సర్రియలిజం అనే కళా ఉద్యమానికి నాంది పలికాడు. ఉపచేతన మనస్సు లోని భావాలు విప్లవాన్ని సృష్టించగలవని సర్రియలిస్టులు భావించారు. ఈ భావజాలంతో ప్రపంచాన్ని మార్చటానికి సర్రియలిస్టులు నడుం కట్టారు. డాడా నుండి సర్రియలిజం ఉద్భవించింది. డాడా వలె, సర్రియలిజం కూడా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లో మారణ హోమానికి కారణమైన భ్రష్ఠు పట్టిన కపటపూరితమైన సమాజాన్ని విమర్శించింది. సింబాలిజం ప్రభావాలు కూడా సర్రియలిజం పై కలవు. సింబాలిస్టులను బ్రెటన్ సర్రియలిస్టులకు పూర్వీకులు గా పరిగణించాడు. ఉపచేతన మదికి సర్రియలిస్టులు స్వేచ్ఛను ఇచ్చారు. సాల్వడార్ డాలి వంటి చిత్రకారులు స్వాప్నిక దృశ్యాలను చిత్రీకరించి సర్రియలిజం ను విస్తరించారు. హేతువు ను ఉపయోగించకుండా వేసే చిత్రలేఖనాలను ఆటోమేటిజం గ వర్ణించి మీరో వంటి చిత్రకారులు సర్రియలిజం లో నూతన ఒరవడిని సృష్టించారు.
ఫ్రాన్సు లో మొదలైన సర్రియలిజం ప్రపంచమంతా విస్తరించింది. 1936 లో లండన్ లో అంతర్జాతీయ సర్రియలిస్టుల ప్రదర్శన జరిగింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వలన చాలా మంది సర్రియలిస్టులు ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా లకు వలస వెళ్ళారు. క్రొత్త తరాల కళాకారులకు ప్రేరణను అందించారు.
క్యూబిజం
thumb|జువాన్ గ్రిస్ చే క్యూబిజం శైలిలో చిత్రీకరించబడిన పాబ్లో పికాసో యొక్క ముఖ చిత్రం పాబ్లో పికాసో, జార్జెస్ బ్రేక్ ల చే, పారిస్ నగరం లో 1907 నుండి 1914 వరకు అభివృద్ధి చేయబడింది. ఒకే అంశాన్ని పలుకోణాల నుండి చూచి, ఈ అన్ని కోణాలను ఒకదాని ప్రక్కన/పైన/క్రింద మరొకటిగా, ముక్కలు ముక్కలుగా జోడించినట్లు, ఒకే చిత్రపటం లో చిత్రీకరించటమే క్యూబిజం. దృక్కోణం, లోతు, మాడలింగ్, వెలుగు-నీడలు వంటి శాస్త్రీయ అంశాలను, కళ సృష్టిని అనుకరించాలనే వాదనను ధిక్కరించి బల్లపరుపు పై ఉన్నట్టు, ద్విపరిమాణాత్మక (two-dimensional) దృష్టితో వేసే చిత్రలేఖనమే క్యూబిజం. ఆకారాలను, ఆకృతి/నేతలను, రంగులను, స్థలాలను యథాతథంగా చిత్రీకరించాలి అనే భావనకు భిన్నంగా ఉంటూ, చిత్రీకరించబడ్డ అంశం ముక్కలు చెక్కలు చేసి చిత్రీకరించటం జరిగింది.
20వ శతాబ్దపు ప్రారంభం లో సాంకేతిక విప్లవం, రాజకీయ రంగం లో మార్పులు, సాంఘిక మార్పులు క్యూబిజం కు ప్రేరణను ఇచ్చాయి. ఫోటోగ్రఫీ రంగం విస్తరించటంతో చిత్రకళాకారులు వాస్తవికతకు దగ్గరగా ఉండవలసిన అవసరం పోయింది. ఆధునిక జీవితం లో మానవుడు ఎదుర్కొనే సంఘర్షణను ఆవిష్కరిస్తూ కళలో నూతనత్వం రావాలి అని పికాసో, బ్రేక్ అభిప్రాయపడ్డారు. పాల్ సెజాన్నే అనే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ ప్రేరణగా ఆకారాలను రేఖాగణిత అంశాలుగా చిత్రీకరించటంతో క్యూబిజం అవతరించింది. దీనితో ఒక చిత్రలేఖనం లోని సౌందర్యాన్నో, వాస్తవికతనో అభినందించటం కాకుండా, వీక్షకుడిని ఆ భావనకు, సారాంశమునకు గురిచేయగలిగిండి క్యూబిజం. 1913 లో న్యూయార్క్ లో జరిగిన ఆధునిక కళ యొక్క ప్రదర్శనోత్సవంలో క్యూబిజం కళా ప్రేమికులను భయభ్రాంతులకు, ఆశ్చర్యానికి, ఆసక్తికి గురి చేసింది. మొదట పలువురికి అర్థం కాకున్నను, పలు విమర్శలు మూటగట్టుకొన్ననూ, పోనుపోను వచ్చిన కళా ఉద్యమాలతో క్యూబిజం ప్రజలకు మరింత దగ్గరయ్యింది, అర్థమయ్యింది. పికాసో చూసిన కొన్ని ఆఫ్రికన్ మాస్కులు కూడా క్యూబిజం కు ఒక ప్రేరణ. యంత్రాలకు, మనుషులకుఈ మధ్య ఘర్షణ, ఆధునికతతో పాషాణ హృదయాలుగా మారిపోయిన మహానగరాలు కూడా క్యూబిజం లో తచ్చాడుతూ ఉంటాయి.
క్యూబిజం దృశ్య కళలు లో నూతన/అనంతమైన అవకాశాలను తీసుకు రావటమే కాక, ఫ్యూచరిజం, కన్స్ట్రక్టివిజం, డాడా, సర్రియలిజం, నియో-ప్లాస్టిసిజం వంటి ఇతర కళా ఉద్యమాల సృష్టికి కారణం అయ్యింది. అనలిటిక్ క్యూబిజం, సింథటిక్ క్యూబిజం లు క్యూబిజం లో విభాగాలు.
మూలాలు
వర్గం:చిత్రలేఖనం వర్గం:కళా ఉద్యమాలు
Art Movement
భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుల జాబితా
భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడు, భారతీయ జనతా పార్టీ సంస్థపై అధ్యక్షుడుకు అత్యున్నత అధికారం ఉంటుంది. పార్టీ అధ్యక్షుడు పార్టీ జాతీయ కార్యనిర్వాహక సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహిస్తాడు. పార్టీ అనుబంధ విభాగాల అధ్యక్షులను నియమించడం, దాని యువజన విభాగం, రైతు విభాగం వంటి వాటికి వివిధ హోదాలలో వ్యక్తులను నియమించే అధికారం పార్టీ అధ్యక్షుడు కలిగి ఉంటాడు. ఏఅభ్యర్థి అయినా అధ్యక్ష పదవిలో కానసాగాలంటే, కనీసం 15 సంవత్సరాలు పార్టీ సభ్యుడుగా కొనసాగిఉండాలి. పార్టీ జాతీయ రాష్ట్ర సంఘం నుండి తీసుకోబడిన సభ్యులతో కూడిన ఎలక్టోరల్ కళాశాల ద్వారా ప్రెసిడెంటు నామమాత్రంగా ఎన్నుకోబడతాడు. అయితే ఆచరణలో పార్టీ సీనియర్ సభ్యుల ఏకాభిప్రాయ ఎంపికకులోబడి ఉంటుంది. అధ్యక్షుడి పదవీకాలం మూడేళ్లు ఉంటుంది. వ్యక్తులు వరుసగా రెండు పర్యాయాలకు మించి ఉండటానికి సాధారణంగా అవకాశం ఉండదు.
సాధారణ నియమం
పార్టీ ప్రెసిడెంటు సాధారణంగా ప్రభుత్వంలో ఏ ఒక్క పదవిని కూడా కలిగి ఉండడు.ఒకవేళ పార్టీకి చెందిన ముఖ్యులు మంత్రివర్గంలో పదవిని చేపట్టాల్సి వస్తే పార్టీ పదవులకు రాజీనామా చేస్తారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రాజకీయ పార్టీలు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షులు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ
కెనడాలో హిందూమతం
కెనడాలో హిందూమతాన్ని దేశం మొత్తం జనాభాలో దాదాపు 1.5% మంది అనుసరిస్తున్నారు. దాదాపు 497,000 మంది కెనడియన్లు హిందూమతాన్ని అవలంబిస్తున్నారు. కెనడియన్ హిందువులు సాధారణంగా మూడు సమూహాలలోకి వస్తారు. మొదటి సమూహం ప్రధానంగా 110 సంవత్సరాల క్రితం బ్రిటిష్ కొలంబియాకు చేరుకోవడం ప్రారంభించిన భారతీయ వలసదారుల వారసులతో కూడుకున్నది. భారతదేశం నలుమూలల నుండి హిందువుల వలసలు వలసలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. అతిపెద్ద భారతీయ ఉప జాతి సమూహాలు గుజరాతీలు, పంజాబీలు. ఈ మొదటి వలసదారులలో ఫిజీ, మారిషస్, దక్షిణాఫ్రికా, గయానా, ట్రినిడాడ్ టొబాగో, సూరినామ్, తూర్పు ఆఫ్రికా వంటి యూరోపియన్ వలస పాలనలో ఉన్న దేశాల నుండి వచ్చిన భారతీయ సంతతికి చెందిన హిందూ వలసదారులు కూడా ఉన్నారు. హిందువులలో రెండవ ప్రధాన సమూహం బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్, శ్రీలంక నుండి వలస వచ్చినవారు. శ్రీలంక హిందువుల విషయానికొస్తే, కెనడాలో వారి చరిత్ర 1940ల నాటిది, కొన్ని వందల మంది శ్రీలంక తమిళులు కెనడాకు వలస వచ్చారు. శ్రీలంకలో 1983 మతపరమైన అల్లర్లు కెనడా, UK, ఆస్ట్రేలియా, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, స్విట్జర్లాండ్ వంటి దేశాలలో 5,00,000 మందికి పైగా ఆశ్రయం పొందడంతో తమిళుల భారీ వలసలకు దారితీసింది. అప్పటి నుండి, శ్రీలంక తమిళులు ముఖ్యంగా టొరంటో, గ్రేటర్ టొరంటో ఏరియా లోకి వలస వచ్చారు. గత 50 సంవత్సరాలలో హరే కృష్ణ ఉద్యమం, వారి గురువుల ప్రయత్నాల ద్వారా హిందూ మతంలోని వివిధ విభాగాలలోకి మారిన కెనడియన్లు మూడవ సమూహం లోకి వస్తారు.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కెనడాలో 4,97,200 మంది హిందువులు ఉన్నారు, 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 2,97,200 మంది ఉండేవారు.
ప్రావిన్స్ వారీగా
2011 జాతీయ గృహ సర్వే ప్రకారం కెనడాలోని హిందూ జనాభా. 2011 నేషనల్ హౌస్‌హోల్డ్ సర్వే ప్రకారం ఫెడరల్ ఎలక్టోరల్ డిస్ట్రిక్ట్ ద్వారా కెనడాలోని హిందూ జనాభా.
అంటారియో
1. బ్రాంప్టన్ ఈస్ట్ - 19.5%2. స్కార్‌బరో-రూజ్ పార్క్ - 18.6%3. మార్కమ్—థోర్న్‌హిల్ - 16.8%4. స్కార్‌బరో-గిల్డ్‌వుడ్ - 16.2%5. స్కార్‌బరో నార్త్ - 14.5%6. ఎటోబికోక్ నార్త్ - 14.4%7. స్కార్‌బరో సెంటర్ - 13.2%8. మిస్సిసాగా—మాల్టన్ - 12.8%9. బ్రాంప్టన్ వెస్ట్ - 11.8%10. బ్రాంప్టన్ నార్త్ - 10.9%
బ్రిటిష్ కొలంబియా
1. సర్రే—న్యూటన్ - 6.2%2. సర్రే సెంటర్ - 4.9%3. వాంకోవర్ సౌత్ - 3.4%4. ఫ్లీట్‌వుడ్—పోర్ట్ కెల్స్ - 3.3%5. డెల్టా - 3.0%6. వాంకోవర్ కింగ్స్‌వే - 2.5%7. బర్నబీ సౌత్ - 2.4%
అల్బెర్టా
1. ఎడ్మంటన్ మిల్ వుడ్స్ - 4.8%2. కాల్గరీ స్కైవ్యూ - 4.5%3. ఎడ్మంటన్ రివర్‌బెండ్ - 3.0%4. కాల్గరీ ఫారెస్ట్ లాన్ - 2.2%5. కాల్గరీ నోస్ హిల్ - 1.9%
1. పాపినో - 4.3%2. పియర్‌ఫాండ్స్—డాలర్డ్ - 4.0%3. సెయింట్-లారెంట్ - 3.2%
మానిటోబా
1. విన్నిపెగ్ సౌత్ - 3.0%
తొలి హిందువులు
ప్రారంభ హిందువులు చాలా ప్రతికూల వాతావరణంలో తమ మత సంప్రదాయాలను కొనసాగించారు. బ్రిటిషు సంస్కృతికి, ఆ కాలపు జీవన విధానానికీ ఈ ఇది నలుపు రంగు వలసదారులను ముప్పుగా భావించారు. 1930 ల వరకు ఈ మగ వలసదారులు భారతదేశం లోని స్త్రీలను పెఖ్ఖి చేసుకునే వీలు ఉండేది కాదు. 1947 వరకు ఎన్నికలలో ఓటు హక్కు కూఏడా ఉండేది కాదు. మతపరమైన జీవితమంతా ఇళ్ల లోను, సంఘ సభ్యులు నిర్వహించే సమూహిక భజనల్లోనూ మాత్రమే పరిమితమై ఉండేది.
1960ల నుండి అనేక మంది పాశ్చాత్యులు హిందూమతంతో సహా ఆసియా మత వ్యవస్థలలో ప్రదర్శించబడిన ప్రపంచ దృష్టికోణానికి ఆకర్షితులయ్యారు. దీనికి కెనడా మినహాయింపేమీ కాదు. ఇస్కాన్, ఆర్యసమాజ్, ఇతర మిషనరీ సంస్థల చర్యలతో పాటు వివాదాస్పదమైన ప్రముఖ్ స్వామి మహారాజ్, సత్యసాయి బాబా, వివాదాస్పద రజనీష్ వంటి భారతీయ గురువుల సందర్శనలు, మార్గదర్శకత్వం కారణంగా వివిధ జాతులకు చెందిన అనేక మంది స్థానిక కెనడియన్లు గత 50 సంవత్సరాలలో మతం మారారు.
తరువాత వలస వచ్చిన హిందువులు
కెనడియన్ ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానాల సరళీకరణ కారణంగా మారిషస్, ఫిజీ, ట్రినిడాడ్ టొబాగో, గయానా, సూరినామ్, మలేషియా, సింగపూర్, దక్షిణాఫ్రికా వంటి హిందూ భారతీయ డయాస్పోరిక్ కమ్యూనిటీల నుండి, భారతదేశం, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, నేపాల్, ఇండోనేషియా ల నుండి, కెన్యా, ఉగాండా, టాంజానియా వంటి తూర్పు ఆఫ్రికా దేశాల నుండీ చాలా మంది హిందువులు 1960ల నుండి మాంట్రియల్, టొరంటో, కాల్గరీ, వాంకోవర్ మహానగరాలకు చేరుకున్నాయి. గత 20 ఏళ్లలో నేపాల్ నుండి చాలా మంది హిందువులు కెనడాకు వలస వచ్చారు. కెనడాలో సుమారు 8000 నుండి 10000 మంది నేపాలీ హిందువులు నివసిస్తున్నారని అంచనా వేసారు, వారు ప్రధానంగా టోరంటో, కాల్గరీ, వాంకోవర్, ఎడ్మోంటన్, మాంట్రియల్‌లలో ఉన్నారు. కెనడా ప్రభుత్వం 2012 నాటికి నేపాల్ జాతికి చెందిన 6500 మంది భూటాన్ శరణార్థులకు పునరావాసం కల్పిస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేసింది. భూటాన్ నేపాలీలలో ఎక్కువ మంది హిందువులు. 2014 నాటికి లేత్‌బ్రిడ్జ్ లో అతిపెద్ద భూటానీస్ సమాజం ఉంది. దాదాపు 6,600 మంది భూటానీస్ నేపాలీలు 2015 చివరి నాటికి కెనడాలో స్థిరపడ్డారు. వీరికి లోత్షాంపా అని పేరు. 2016 ఆగస్టు నాటికి లేత్‌బ్రిడ్జ్‌లో దాదాపు 1,300 మంది ఉన్నారు
ఆలయ సంఘాలు
ఈ సంఘాలు దేశవ్యాప్తంగా 1,000 దేవాలయాల సొసైటీలను ఏర్పాటు చేశాయి. ఇవి కమ్యూనిటీ సంస్థలను నిర్వహిస్తాయి. వీటిలో కొన్ని సంఘాలు చాలా మంది హిందూ విద్యార్థులు వెళ్లే మత రహిత, క్యాథలిక్ పాఠశాల బోర్డులతో పోటీ పడుతూ తమిళ ప్రైవేట్ పాఠశాలలను కూడా స్థాపించాయి.
కెనడాలోని తొలి హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి 1971లో కేప్ బ్రెటన్ దీవులకు సరిహద్దు సమీపంలో, ఆల్డ్స్ కోవ్‌లోని గ్రామీణ నోవా స్కోటియాలో స్థాపించబడింది. నోవా స్కోటియాలోని హిందూ సంస్థ ఆ సమయంలో ఆ ప్రాంతంలో నివసించిన దాదాపు 25 కుటుంబాల వారు కలిసి స్థాపించారు. శ్రీకృష్ణుడు ప్రాథమిక దేవత. సిడ్నీ, యాంటిగోనిష్, న్యూ గ్లాస్గో, హాలిఫాక్స్‌లోని భారతీయ సమాజ కుటుంబాలు హిందూ పండుగలను జరుపుకోవడానికి తరచుగా సమావేశమవుతారు. ఈ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న బహుళ-సాంస్కృతిక జనాభాలో, పండుగలలో పాల్గొనడానికి విభిన్న విశ్వాసాలకు, సంస్కృతులకూ చెందిన ప్రతి ఒక్కరినీ ఆలయం స్వాగతిస్తుంది.
కెనడాలో అతిపెద్ద హిందూ దేవాలయం, టొరంటో లోని BAPS శ్రీ స్వామినారాయణ మందిర్. దీనిలో రెండు వేర్వేరు భవనాలున్నాయి - వాటిలో ఒకటి అలయం, మరొకటి పెద్ద సమావేశ మందిరం. ఇక్కడ అనేక మతపరమైన పుస్తక దుకాణాలు, ఒక చిన్న ప్రార్థన గది, దేశంలోని అతిపెద్ద ఇండో-కెనడియన్ మ్యూజియం, వాటర్ ఫౌంటెన్, ఒక పెద్ద వ్యాయామశాల ఉన్నాయి. హిందూ సంప్రదాయాలను ఉపయోగించి నిర్మించిన ఏకైక మందిరం ఇది. దీన్ని సాంప్రదాయిక శిఖరబద్ధ మందిరం శైలిలో శిల్ప శాస్త్రాలలో నిర్దేశించబడిన సూత్రాలకు అనుగుణంగా నిర్మించారు. 2007లో ప్రారంభించిన ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి $40 మిలియన్లు పట్టింది. ఆలయం మొత్తం వైశాల్యం 32000 sqft.
సంస్థలు
కెనడాలో హిందూ సమాజానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే అనేక సంస్థలు ఉన్నాయి. వాటిలో హిందూ కెనడియన్ నెట్‌వర్క్ అత్యంత ప్రముఖమైన ఛత్ర సంస్థ.
సమకాలీన సమాజం
అంగస్ రీడ్ ఇన్స్టిట్యూట్ చేసిన మరొక సర్వే ప్రకారం, 32% మంది "కెనడా, కెనడియన్ ప్రజా జీవితంలో" హిందూమతం ప్రభావం పెరుగుతోందని చెప్పారు. అయితే, చాలా మంది కెనడియన్లు (67%) హిందూమతం గురించి "ఏమీ తెలియదు/అర్థం చేసుకోలేదు" అని చెప్పారు. 4% మంది మాత్రం "చాలా బాగా అర్థం చేసుకున్నారు".
సంఘం, ప్రభావం
కెనడాలోని హిందువులు మతపరమైన పద్ధతులను అనుసరించే సంఘాలను సృష్టించడమే కాకుండా, విద్య, సలహాలు, మద్దతు, ఔట్రీచ్ సేవలను కూడా అందిస్తారు. ఈ సమాజాలు, కెనడాకు వలస వచ్చిన హిందువులు అక్కడి పరిస్థితులకు తేలిగ్గా అలవాటు పడడంలో సహకరిస్తాయి. హిందూ వలసదారులు వారి వారసులూ తమ మూలస్థానాల నుండి స్థానభ్రంశం చెందినప్పటికీ తమ సంస్కృతిని, గుర్తింపునూ కాపాడుకోవడానికీ తమ మూల దేశంతో భౌతిక, మానసిక సంబంధాలను కొనసాగించడానికీ హిందూ సమాజాలు వీలు కల్పిస్తాయి. తమ మూల దేశం నుండి బహిష్కరణకు గురైన వలసదారుల విషయంలో తమ జాతీయ, సాంస్కృతిక గుర్తింపు నుండి వేరు చేయబడినట్లు భావిస్తారు కాబట్టి ఇది మరీ ముఖ్యం.
రాజకీయం
హిందువులు సాధారణంగా కెనడాలోని రాజకీయ కేంద్రాలతో సంబంధం పెట్తుకోరు. రాజకీయ నాయకుల దృష్టి వీరిపై అంతగా ఉండదు కూడా. దీపక్ ఓబ్రాయ్ కెనడాలోని ఏకైక హిందూ ఎంపీ. దీపికా దామెర్ల, హిందూ సమాజం నుండి ప్రావిన్షియల్ క్యాబినెట్ మంత్రి అయిన తొలి వ్యక్తి. ఇతర హిందూ రాజకీయ నాయకులు: విమ్ కొచర్ (సెనేట్‌కు నియమితులైన మొదటి హిందువు), రాజ్ షెర్మాన్ (కెనడియన్ రాజకీయ పార్టీకి నాయకత్వం) బిధు ఝా (మానిటోబా శాసనసభకు ఎన్నికైన మొదటి హిందువు).
అనితా ఆనంద్ కెనడాలో మొదటి హిందూ క్యాబినెట్ మంత్రి. ఆమె 2019లో క్యాబినెట్ మంత్రి అయింది
మూలాలు
వర్గం:దేశాల వారీగా హిందూమతం వర్గం:కెనడా
సౌర తుఫాను
సోలార్ సునామి  సూర్యుని వల్ల వచ్చే తుఫాను వలన ఏర్పడుతుంది. సూర్యుడి ఉపరితలం నుండి వచ్చే ఉధృతమైన అయస్కాంత తరంగాల మేఘానికి శాస్త్రవేత్తలు పెట్టిన పేరు సోలార్‌ సునామి. యిది 2010 ఆగస్టు 3వ తేదీన భూమిని తాకింది. ఇది రష్యా, అమెరికా, న్యూజి ల్యాండ్‌ తదితర దేశాల్లో కనిపించింది, కనువిందు చేసింది. పేరుకు తగ్గట్టు భయపెట్టలేదు, భీతిల్ల చేయలేదు. పైగా కమనీయంగా, రమణీయంగా అగుపించి రంజింపచేసింది. ఎర్రటి, ఆకుపచ్చటి రంగు ల్లో అత్యద్భుతమైన వర్ణచిత్రాన్ని తలపించింది.
మారిటన్ తరంగాలు
సోలార్ సునామీ సూర్య మంటల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి. వాటిని "మోరిటన్ తరంగాలు" అనికూడా అంటారు. ఈ తరంగాలకు అమెరికన్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అయిన "గైల్ మారిటన్" పేరును పెట్టారు. ఆయన 1959 లో బర్బాంక్, కాలిఫోర్నియా లోని "లాక్‌హీడ్ మార్టిన్ సోలార్ అండ్ అస్ట్రోఫిజిక్స్ లాబొరేటరీ" నుండి సూర్యుడిని పరిశీలించి తరంగాల ఉనికినికనుగొన్నాడు. ఆయన సూర్యుని లోని బల్మర్ శ్రేణిలోని క్రోమోస్ఫోర్ ను టైమ్‌లాప్స్ ఫొటోగ్రఫీ సహాయంతో కనుగొన్నాడు.
పరిశీలనలు
అనేక దశాబ్దాలుగా వీటి గూర్చి అధ్యయనం నిరంతరం జరుగుతూ ఉంది. 1995 లో "సోలార్, హీలియోస్ఫెరిక్ అబ్సర్వేటరీ"ని ప్రారంభించడం ఈ కరోనల్ తరంగాలను పరిశీలించుటకు దోహదపడింది.ఈ తరంగాలు మార్టిన్ తరంగాల మూలంగా యేర్పడతాయని తెలిసింది. తర్వాత మార్టిన్ తరంగాల అధ్యనాంశంగా మరల ప్రారంభింపబడింది. (SOHO యొక్క "ఎక్స్‌ట్రీం అల్ట్రా వైలట్ ఇమాజింగ్ టెలిస్కోప్" అనే పరికరం వైవిధ్యమైన వేరొక తరంగం "ఇ.ఐ.టి తరంగం ను ఆవిష్కరించింది.) . ఈ మారిటన్ తరంగాల యధార్థతను రెండు స్టీరియో అంతరిక్ష నౌక నిర్ధారించింది. అవి ఫిబ్రవరి 2009 లో 100,00 కి.మీ ల అధిక వేగంతో గల వేడి ప్లాస్మా, అయస్కాంతం కలిగిన తరంగం 250 కి.మీ/సెకండు వేగంతో ఒక పెద్ద కరోనల్ మాస్ ఎజెక్షన్ తో కలిసి సంయుక్తంగా కదులుతున్నట్లు గమనించారు.
వీటి వేగం
ఈ మారిటన్ తరంగాలు 500 - 1500 కి.మీ /సెకను వేగంతో కదులుతాయి. "యుతక యుచిడా" అనే శాస్త్రవేత్త ఈ మారిటన్ తరంగాలు సూర్యుని యొక్క కరోనాలో అధిక శక్తి షాక్ తరంగాలుగా ప్రయాణిస్తుంటాయని విశదీకరించాడు. ఈయన ఈ తరంగాలను సూర్యునిలోని కరోనా ద్రవ్యరాశి ఎజక్షన్ ఆక్సెలరేట్ షాక్స్ ఫలితంగా వెలువడిన రేడియో తరంగాలైన రెండవ శ్రేణి రేడియో బరస్ట్స్ తరంగాలతో కలిపారు మార్టిన్ తరంగాలు ప్రాథమికంగా సూర్యునిలోని Hα బ్యాండ్ లో పరిశీంచవచ్చు
సోలార్ మినిమమ్
సూర్యుడు నిరంతరం జ్వలిస్తూ వుండే అగ్నిగోళం. అయితే ఆ మంటలు ఎప్పుడూ వుండేవే అయినా, కొన్ని సార్లు నిద్రాణంగా వుంటే కొన్నిసార్లు మరీ ఉధృతంగా కెరటాలను తలపిస్తూ ఎగసిపడ్తాయి. సూర్యుడు తక్కువ చైతన్యంతో కొంత నిద్రాణంగా కనిపించే దశను సోలార్‌ మినిమమ్‌అని, మహోజ్జ్వలంగా మండే దశను సోలార్‌ మాగ్జిమమ్‌అని పిలుస్తారు. కాలప్రవాహంలో ఈ రెండు దశలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి చొప్పున వచ్చివెళ్తాయి. సూర్యుడిలో కనిపించే ఈ మార్పును ఏళ్ళ తరబడి ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు పరిశీలిస్తున్నారు, అధ్యయనం చేస్తున్నారు. శాటిలైట్లు పంపే చిత్రాలద్వారా మరింత లోతుగా, నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.
సామాన్యంగా పదకొండేళ్ళకు ఒకసారి దశ మారుతుందని సైంటిస్టులు గమనించారు. కానీ, ఈసారి సూర్యుడు సోలార్‌ మినిమమ్‌ దశ దాటి 16 నెలలు దాటినా సోలార్‌ మాగ్జిమమ్‌ దశలోనే వుండిపోయాడు. ఎందుకిలా జరిగిందని ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు. సూర్యుడు ఎన్నాళ్ళిలా నిద్రావస్తలో వుంటా డు, దీని పరిణామం ఎలా వుంటుందని ఆందోళనగా వుంది అంటూ వ్యాఖ్యానించారు హార్వర్డ్‌ స్మిత్సోనియన్‌ ఆస్ట్రోఫిజిక్స్‌ సెంటర్‌ పరిశోధకుడు లియోన్‌ గ్లౌబ్‌. సోలార్‌ పవర్‌ ఎంత ముఖ్యమో, ఎంత అత్యవసరమో తెలిసిన సైంటిస్టులు ఆందోళన చెందడంలో అర్థముంది. క్రూడ్‌ ఆయిల్‌ నుండి వచ్చే పెట్రోలు, గ్యాసు తదితరాలు పర్యావరణాన్ని కలుషితం చేస్తాయి గనుక శాస్త్రవేత్తలు సోలార్‌ ఎనర్జీమీద ఎంతో కృషి చేస్తున్నారు. కంప్యూటర్లు, క్యాలిక్యులేటర్లే కాదు ఆఖరికి సౌరశక్తితో పనిచేసే విమానాన్ని కూడా కనిపెట్టి సంచలనం సృష్టించారు. ఈ నేపథ్యంలో మంటల ఉధృతి తగ్గడం శాస్త్రవేత్తలను కల్లోలపరిచింది.
సౌర తుఫాను
సౌర తుఫాను అనగా సూర్యుడిపై ఏర్పడే విద్యుత్‌ తరంగం. ఈ అలలు చుట్టుకుని మబ్బులా ఏర్పడి సూర్యుడి ఉపరితలాన్ని విచ్ఛేదనం చేయడం, సన్నటి పదార్థాలను ఊడ్చేయడం చేస్తాయి. సూర్యునిలో ఏర్పడే అసాధారణమైన అయస్కాంత విస్ఫోటనం ఇది. సూర్యమండలపు ఉపరితలం నుండి వచ్చే అయస్కాంత తరంగాలు భూమిని తాకడం చాలా అరుదు. ఈ ఖగోళ పరిణామంపై విస్తృత పరిశోధనలు జరగాల్సివుంది. ఈ సునామీ కారణంగా సూర్యుడినుండి విద్యుత్‌ అయస్కాంత కణాలతో కూడిన విపరీతమైన ఆకర్షణ శక్తి ఉన్న అయస్కాంత సెగల మబ్బు అంతరిక్షంలో కొన్ని కోట్ల మైళ్ళ దూరం ప్రయాణించి భూమికి చేరువౌతోందని శాస్త్రవేత్తలు భావించారు. దీనికి ఫాస్ట్‌ మోడ్‌ మాగ్నెటో హైడ్రోడైనమికల్‌ వేవ్‌ అనేది సాంకేతిక నామం. సంక్షిప్తంగా ఎం.హెచ్.డి. తరంగం అంటారు. దీన్ని మొరెటన్‌ వేవ్‌ అని కూడా పిలుస్తారు.
సూర్యమండలం మధ్యభాగంలో వృత్తా కారంలో భూమి కంటే ఎత్తుగా విద్యుదావేశ తరంగాలు బయల్దేరి వేగంగా లక్షల కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణం సాగించాయి. గంటకు పది లక్షల మైళ్ళ వేగంతో దూసుకొస్తున్న సౌర సునామీకి దారితీసిన సౌర విస్ఫోటన పరిణామాన్ని నాసా లోని సోలార్‌ డైనమిక్స్‌ అబ్జర్వేటరీ, ఇంకా ఇతర ఉపగ్రహాలు నిశితంగా పరిశీలించాయి. భూమిచుట్టూ తిరిగే ఉప గ్రహాలపై, భూమిపైనున్న విద్యుత్‌లైన్లు, గ్యాస్‌ పైపులపై దాని ప్రభావం వుంటుందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించినప్పటికీ అలాంటివేమీ చోటుచేసుకోలేదు.
భూమితో పోలిస్తే సూర్యమండలం చాలా పెద్దది. అది మొత్తంగా మండే గోళమే అయినప్పటికీ, అక్కడక్కడా ఉధృతమైన మంటలు లేస్తుంటాయి. వీటిని సన్‌ స్పాట్‌ అని పిలుస్తారు. ఇవే మనకు మచ్చల్లా కనిపిస్తాయి. ఈ సన్‌ స్పాట్‌లు స్థిరంగా వుండవు. మంటలు ఎగసిపడ్తూ, సమసిపోతూ వుంటాయి. ఇప్పుడు తాజాగా, భూమికి ఎదురుగా ఒక సన్‌ స్పాట్‌ ఏర్పడింది. దీనికి 'సన్‌ స్పాట్‌ 1092' అని సైంటిస్టులు నామకరణం చేశారు. ఇప్పుడు ఈ సన్‌ స్పాట్‌ నుండి విద్యుదావేశిత కణాలు మేఘంలా ఏర్పడి భూమ్మీదకు బయల్దేరాయి.
1997 మే నెలలో సోలార్‌ అండ్‌ హెలియో స్పెరిక్‌ అబ్జర్వేటరీ (ఎస్‌.ఓ.హెచ్‌.ఓ.) తొలిసారిగా ఈ సోలార్‌ సునామీని కనుగొంది. అదే సంవత్సరం కొరోనల్‌ మాస్‌ ఇజెక్షన్‌ (సి.ఎం.ఇ.) సూర్యుడి ఉపరితలంపై పేలడం మొదలెట్టాయి. ఆ పేలిన ప్రదేశంనుండి తరంగాల మేఘం బయల్దేరినట్లు ఎస్‌.ఓ.హెచ్‌.ఓ. నమోదు చేసింది కానీ, నిశితంగా పరిశీలించడానికి దాని శక్తి సరిపోలేదు. ఇక ఈ విషయమై శాస్త్రవేత్తల్లో అనేక ప్రశ్నలు, సందేహాలు తలె త్తాయి. నాసా సోలార్‌ టెర్రెస్ట్రియల్‌ రిలేషన్స్‌ అబ్జర్వేటరీ (ఎస్‌.టి.ఇ.ఆర్‌.ఇ.ఓ) వెలసి శోధన మొదలుపెట్టింది.
సూర్యుడిపై సంభవించే పేలుళ్ళను సన్‌ స్పాట్‌లు అంటారు. ఇవి స్థిరంగా వుండవు. ఎక్కువతక్కువలుంటాయి. ఈమధ్యకాలంలో ఈ పేలుళ్ళు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. రాబోయే మూడేళ్ళలో మరింత పెరిగి 2013 నాటికి గరిష్ఠ స్థాయికి చేరొచ్చని అంచనా. ఈ పేలుళ్ళవల్ల విద్యుత్‌ ప్రవహించే కణాలు లక్షల కిలోమీటర్ల దూరం వరకు ఎగజిమ్ముతాయి. ఆ విపరీతమైన వేడిమికి అయాన్లు భూమ్యాకర్షణశక్తివల్ల ఇటువైపు ప్రయాణిస్తాయి. నిజానికి ఫిబ్రవరి నెలలోనే సన్‌ స్పాట్‌ 11012 ఏర్పడినప్పుడు, ఎస్‌.టి.ఈ.ఆర్‌.ఈ.ఓ. స్పేస్‌ క్రాఫ్ట్‌ చిత్రాలతో సహా ఈ సౌర సునామీని నిర్ధారించింది. ఆ విస్ఫోటనంతో కోట్ల టన్నుల గ్యాస్‌ విడుదలైంది. అది సౌర సునామీగా బయల్దేరింది. ఈ కెరటాలు 90 డిగ్రీల దగ్గర రెండు ఆకృతుల్లోకి విడిపోయినట్టు కూడా రికార్డయింది. వర్జీనియాలోని జార్జ్‌ మాసన్‌ యూనివర్సిటీకి చెందిన స్పిరస్‌ పాట్సోరాకోస్‌ ఇది నీటి మేఘం కాదు, విద్యత్తు, ఆకర్షణ శక్తి కలిగిన మహా శక్తివంతమైన కెరటం అంటూ వ్యాఖ్యానించారు.
సన్‌ స్పాట్‌ నుండి బయల్దేరిన సోలార్‌ సునామీ భూ ఆవరణలోకి ప్రవేశించినందున భూ అయస్కాంత స్థితిలో పెనుమార్పు జరిగి పెద్ద కుదుపు సంభవించింది. ఆ స్థితి 12 గంటలపాటు నిలిచింది. సైంటిస్టులు ముందే చెప్పినట్టు ఎలాంటి నష్టమూ వాటిల్లలేదు. శాటిలైట్లను, ప్రసార సాధనాలను కొంత కల్లోలపరిచే అవకాశముందని శాస్త్రవేత్తలు ఊహించి నప్పటికీ అలాంటి ఘటనలు కూడా వాటిల్లలేదు. ఉత్తరార్థగోళంలోని ప్రజలకు పచ్చని, ఎర్రని మేఘాలను పోలిన రంగురంగుల కాంతులు కనిపించి కనువిందు చేశాయి. రష్యా, అమెరికా, న్యూజిల్యాండ్‌ తదితర దేశస్తులు వీటిని కుతూహలంగా గమనించారు. మొత్తానికి సోలార్‌ సునామీవల్ల ఎవరికీ, ఎలాంటి హాని లేదని రుజువైంది. కరోనల్‌ మాస్‌ ఎజెక్షన్‌గా పిలిచే ఈ విస్ఫోటనం ఏర్పడటం, అది భూమి దిశగా రావడం చాలా చాలా అరుదు. కనుకనే ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు సౌర సునీమీ కోసం వేయి కళ్ళతో నిరీక్షించారు. దాన్ని పరిశీలించి మరిన్ని కీలకమైన విషయాలు కనిపెట్టే ప్రయత్నాల్లో మునిగితేలారు. సోలార్‌ సునామీ గురించి మరింత లోతుగా అధ్యయనం చేసే పనిలో ఉన్నారు.
దమ్దామా సరస్సు
దమ్దామా సరస్సు భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలో గల గురుగ్రామ్ జిల్లాలో కలదు. ఇది 1947 లో బ్రిటిష్ వారు వర్షపు నీటి సేకరణ కోసం నిర్మించిన ఆనకట్ట ద్వారా ఏర్పడింది.
విస్తీర్ణం
ఆరావళి కొండల దిగువ ప్రాంతంలో ఈ సరస్సు నీటితో నిండి ఉంటుంది. ఈ సరస్సు నీటి మట్టం 20 అడుగుల (6.1 మీ) వరకు ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో నీటి మట్టం 50 అడుగులు (15 మీ) - 70 అడుగుల (21 మీ) వరకు పెరుగుతుంది.
పక్షులు
దమ్దామా సరస్సు పక్షులకు సహజమైన నివాసం, 190 జాతులకు పైగా వలస, స్థానిక పక్షులు వేసవి, వర్షాకాలం, శీతాకాలంలలో దీనిని సందర్శిస్తాయి. అనగా ఏడాది పొడవునా వివిధ ప్రదేశాల నుండి వివిధ రకాల పక్షులు వస్తాయి. నీటి కోడి, క్రేన్లు, కార్మోరెంట్స్, టెర్న్లు, ఎగ్రెట్స్, కింగ్‌ఫిషర్లు మొదలైనవి ఇక్కడ కనిపించే కొన్ని ప్రధాన పక్షులు.
మూలాలు
వర్గం:నీటి వనరులు వర్గం:సరస్సులు వర్గం:హర్యానా
మహారాష్ట్ర తాలూకాలు
right|thumb|300px|భారతదేశం పాలనా వ్యవస్థ విభాగాలుపాలనా వ్వవస్థ పరంగా భారత దేశం కొన్ని రాష్ట్రాల సముదాయం (Union of States). ప్రతి రాష్ట్రాన్ని కొన్ని జిల్లాలుగా విభజించారు. (కొన్ని రాష్ట్రాలలో కొన్ని జిల్లాలను కలిపి ఒక రెవిన్యూ డివిజన్‌గా కూడా పరిగణిస్తారు.) ఒక్కొక్క జిల్లాను కొన్ని ఉప విభాగాలుగా చేశారు. ఇలాంటి ఉప విభాగాలను తాలూకా, తహసీలు, మండలం , పరగణా, మహాకుమా వంటి పేర్లతో పిలుస్తారు. అత్యధిక రాష్ట్రాలలో "తాలూకా", "తహసీలు", "మండల్" పేర్లు వాడుకలో ఉన్నాయి.
సాధారణంగా జిల్లాలో విభాగాలు ఇలా ఉంటాయి
రాష్ట్రంలో తాలూకాలు
మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో జిల్లాల వారీగా తాలూకాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతదేశం లోని తాలూకాలు
హవల్దార్ ఆలం బేగ్
హవల్దార్ ఆలం బేగ్ - బెంగాలీ ఇన్ఫాంట్రీ కి చెందిన ఆయన  1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు లో కొంతమంది తెల్లవారిని చంపేశాడు. దీంతో తెల్లవారు వెంటాడి వేటాడి ఆయన్ని పట్టుకొని ఫిరంగి కి వేలాడదీసి మరీ కాల్చిచంపారు. సిపాయిల తిరుగుబాటు అణచివేతకు, తెల్లవారి విజయానికి ప్రతీకగా ఆయన పుర్రెను బ్రిటన్కు తరలించి ట్రోఫీ లా ప్రదర్శనకు పెట్టారు. అది బ్రిటన్ కెంట్ రాష్ట్రం లోని లార్డ్ క్లైడ్ పబ్లో ఉంది అని చరిత్రకారులు గుర్తించారు.
ది స్కల్ ఆఫ్ ఆలం బేగ్: ది లైఫ్ అండ్ డెత్ ఆఫ్ ఎ రెబల్ ఆఫ్ 1857
పదకొండు అధ్యాయాల 'ది స్కల్ ఆఫ్ ఆలం బేగ్' పుస్తకం 1857లో జరిగిన తిరుగుబాటుదారుడి జీవిత చరిత్ర ఆధారంగా కిమ్ ఎ. వాగ్నర్ రచించారు. 256 పేజీల దీన్ని 2017లో సి. హర్స్ట్ అండ్ కో ప్రచురించింది.
1963లో, ఆగ్నేయ ఇంగ్లాండ్‌లోని ఒక పబ్‌లో మానవ పుర్రె కనుగొనబడింది. దానితో పాటు చేతి రాతలో ఉన్నచిట్టీ కూడా భద్రపరిచి ఉంది. 1857 తిరుగుబాటులో ఫిరంగితో చంపబడిన బ్రిటిష్ సేవలో భారతీయ సైనికుడైన హవల్దార్ ఆలం బేగ్ అని తేలింది. ప్రతీకారం తీర్చుకున్న ఒక ఐరిష్ అధికారి అతని పుర్రెను  ట్రోఫీగా తరలించాడు.
పందొమ్మిదవ శతాబ్దపు అతి పెద్ద తిరుగుబాటు సమయంలో బ్రిటిష్ భారతదేశంలో ఆవిష్కృతం అయిన దృశ్యాలకు స్పష్టమైన కథనాన్ని కిమ్ వాగ్నర్ రాసారు. శరీర భాగాలను సేకరించడం, ప్రదర్శించడం కోసం విక్టోరియన్‌ల భయంకరమైన చేష్టలు.. ఈ పుస్తకంలో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాదం క్లిష్టమైన అంచనాను అందిస్తుంది. ఇందులో సామ్రాజ్య వారసత్వాలపై 'తిరుగుబాటు' సమకాలీన చర్చలను కళ్లకు కట్టినట్టు ఉంటుంది.
వెబ్ పోర్టల్
వివిధ అంతర్జాల సేవలు అనగా ఈమెయిల్, ఆన్లైన్ ఫోరమ్ శోధనా యంత్రమును ఒక సమరూపంలో  వెబ్సైటు  (జాలస్థలి)మూలకంగా అందజేస్తే దానిని పోర్టల్ (తెలుగులో గవాక్షము, ద్వారం) అంటారు. ప్రతిఒక సమాచారం మూలం పేజీలో కేటాయించబడిన ప్రదేశంలో చూపబడుతుంది. వాడుకరి తనకు ఇష్టమైనరీతిలో సవరించుకొనవచ్చు. దీనికి స్వల్పతేడాలతో మేషప్, ఇంట్రానెట్ డేష్ బోర్డులు అనేవి కూడా వున్నాయి. శోధనాయంత్రపు ఎపిఐలను వాడుకుని వాడుకరులు ఇంట్రానెట్ లో శోధించేటట్లుగా చేయవచ్చు. ఈ మెయిల్, వార్తలు, స్టాకు ధరలు డేటాబేస్ లలోని సమాచారం, వినోద విషయాలు కూడా అందచేయవచ్చు. సమరూపంలో సేవలు అందచేయటం, వాడుకరి స్థితిని బట్టి అందుబాటులో కల సమాచారాన్ని నియంత్రించడంలో ఇవి సహాయపడతాయి. శోధన సంస్థల వెబ్ సైట్లు శోధనతో పాటు, ఈ-మెయిల్, వార్తలు, గ్రూపుల వార్తలు అందిచటానికి ఏర్పడ్డాయి. ఉదా: గూగుల్, యాహూ.
చరిత్ర
1990 దశకంలో విహరిణులు వ్యాప్తి చెందిన తరువాత, వ్యాపార సంస్థలు వెబ్ పోర్టల్  నిర్మాణం, లేక కొనటం ద్వారా ఇంటర్నెట్ విపణిలో తమకొక స్థానం పొంద దలచాయి. వెబ్ పోర్టల్ వాడుకరులు వెబ్లో విహరించడంలో తొలిగా చూసేది కాబట్టి చాలా ప్రాముఖ్యం సంతరించుకుంది. వీటిలో విషయం వ్యాపారంలో మార్పులకు అనుగుణంగా మారింది. నెట్ స్కేప్ అమెరికా ఆన్లైన్ లో విలీనం కాగా, వాల్ట్ డిస్నీ కంపెనీ గో.కామ్  అనే పోర్టల్ ను, ఐబిఎమ్ ప్రాడిజీ అనే పోర్టల్ ను ప్రారంభించాయి.
విభజన
వీటిని సమాంతరంగా లేక నిలువుగా విభజించుతారు. సమాంతర పోర్టల్ లో ఒకే రకమైన వ్యాపారం లేక రంగంలోని  అన్ని కంపెనీలు లేక సంస్థలు వేదికగా వాడుకుంటాయి. నిలువు పోర్టల్ లేక వోర్టల్ అనేది ఒక విశిష్ట మైనదానికి మాత్రమే సంబంధించినది
వార్తలు (తెలుగు) పోర్టల్
తెలుగు టీవీ వార్తల ఛానళ్లు అనుబంధంగా వెబ్ పోర్టల్ నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇతర భాషలలో పేరుగాంచిన పత్రికలు కూడా తెలుగులో వెబ్ పోర్టల్ నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇవికాక కేవల వెబ్ పోర్టల్ నిర్వహించే సంస్థలూ వున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:అంతర్జాల వేదికలు
రజియా సుల్తానా
రజియా అల్-దీన్ (ఆంగ్లం : Razia al-Din) (1205-1240) (పర్షియన్ : / ఉర్దూ : رضیہ سلطانہ), పట్టాభిషక్త పేరు జలాలత్ ఉద్-దీన్ రజియా (Jalâlat ud-Dîn Raziyâ) (పర్షియన్ / ఉర్దూ : جلالۃ الدین رضیہ), సాధారణంగా చరిత్రలో రజియా సుల్తాన్ లేదా రజియా సుల్తానాగా ప్రసిద్ధి. ఈమె ఢిల్లీ సింహాసనంపై సా.శ. 1236 నుండి 1240 వరకు ఆశీనురాలైంది. ఈమె సెల్జుక్ వంశ టర్కిష్ మహిళ, సమకాలీన ముస్లిం యువరాణులలాగా సైనిక విద్య, కవాతు, ఇతర యుద్ధ విద్యలు నేర్చుకున్నది. టర్కిష్ చరిత్రలోనూ, ముస్లింల చరిత్రలోనూ ప్రథమ మహిళా చక్రవర్తి.
రజియా, సుల్తాన్ గా
ఈమె తండ్రి షంసుద్దీన్ అల్తమష్ ("ఇల్‌టుట్ మిష్"గా గుర్తిస్తారు) తరువాత, ఇతని వారసురాలిగా ఢిల్లీ సల్తనత్ను 1236 లో అధిష్టించింది. అల్తమష్, ఒక మహిళను సుల్తాన్ గా ప్రకటించి చరిత్రలో ఒక క్రొత్త ఒరవడిని సృష్టించిన వాడయ్యాడు. (ఓ కథనం ప్రకారం, అల్తమష్ తన కుమారుణ్ణి పట్టాభిషక్తుణ్ణి గావించాడు, కానీ అతను మరణించాడు). కానీ ముస్లిం నాయకులు ఒక మహిళ సుల్తాన్ గా ప్రకటించబడడం జీర్ణించుకోలేక, రజియా అన్నయైన రుక్నుద్దీన్ ఫిరోజ్ షాను అల్తమష్ మరణం ( 1236 ఏప్రిల్ 29) తరువాత, రాజుగా ప్రకటించారు.
రుక్నుద్దీన్ పరిపాలన చాలా స్వల్పకాలికం. అల్తమష్ భార్యయైన షాహ్ తుక్రాన్, తన కుమారుణ్ణి సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి తానే అధికారాలు చెలాయించేది. రుక్నుద్దీన్ వ్యసనపరుడైనందున ప్రజాగ్రహాన్ని చవిచూడాల్సి వచ్చింది. 1236 నవంబరు 9 న షాహ్ తుక్రాన్, రుక్నుద్దీన్ వధించబడ్డారు. రుక్నుద్దీన్ కేవలం ఆరునెలల కాలానికి మాత్రమే సుల్తాన్ గా ఉన్నాడు.
కానీ రజియా తన సలహాదారులలో ఒకడైన జమాలుద్దీన్ యాకూత్, ఒక అబిసీనియన్ దాసుడు పరస్పర ఆకర్షణా మూలంగా, ఇతర ప్రతినిధుల కోపాన్ని చవిచూడవలసివచ్చింది. ఒక హబష్ (అబిసీనియన్) దాసుడికి రజియా దాసురాలవడం జీర్ణించుకోలేక పోయారు. రజియాకు వ్యతిరేకంగా కార్యకలాపాలు ఆరంభమయ్యాయి. రజియా చిన్ననాటి స్నేహితుడు, భటిండా గవర్నరు అయిన మాలిక్ ఇక్తియారుద్దీన్ అల్తూనియా, ఈ వ్యతిరేక వర్గాలతో చేయి కలిపాడు. రజియా, అల్తూనియాల మధ్య జరిగిన యుద్ధంలో యాకూత్ చంపబడ్డాడు, రజియా చెరసాల పరమయింది. ఆఖరుకు రజియా అల్తూనియాను వివాహమాడింది. ఈ మధ్య రజియా అన్నయైన ముయిజుద్దీన్ బహ్రామ్ షాహ్, అల్తూనియాపై యుద్ధం ప్రకటించాడు. ఈ యుద్ధంలో అల్తూనియా, రజియా 1240 అక్టోబరు 14 న, ప్రాణాలు కోల్పోయారు. బహ్రామ్ షా ఢిల్లీ సింహాసనం అధిష్ఠించాడు.
thumb|250px|రజియా సుల్తానా కాలంనాటి "నాణెములు".
రజియా, సుల్తానుగా ముస్లిమేతరులపై పన్నులను తొలగించింది, ఈవిషయం ఇతర ముస్లిం ప్రతినిధులను కోపాన్ని తెప్పించింది. ఇందుకు సమాధానంగా, రజియా, ముస్లింల భావాలకన్నా ఇస్లాం సూత్రాలు ముఖ్యమనీ ముహమ్మద్ ప్రవక్త ప్రవచనాలను ఉటంకించింది,
ఇంకో సందర్భంలో రజియా, క్రొత్తగా ఇస్లాంను స్వీకరించిన ఒకరిని ఉన్నత స్థానంగల హోదానిచ్చింది, దీనినీ టర్కిష్ నోబుల్స్ వ్యతిరేకతను ప్రదర్శించారు.
రజియా, పాఠశాలను, విద్యాసంస్థలను, పరిశోధనా కేంద్రాలను, ప్రజా-గ్రంధాలయాను స్థాపించింది. ఈ సంస్థలలో, ప్రాచీన తత్వవేత్తల పై, ఖురాన్ పై, హదీసులపై పరిశోధనలు సాగేవి. హిందు ధర్మశాస్త్రాలు, తత్వము, ఖగోళశాస్త్రము, సాహిత్యమునూ ఈ పాఠశాలలు, కళాశాలలో అధ్యయనా విషయాలుగా వుండేవి. రజియాను ఎవరైనా "సుల్తానా" అని సంబోధిస్తే, నిరాకరించేది. సుల్తానా అనగా 'సుల్తాన్ గారి భార్య' అని అర్థం స్ఫురిస్తుంది. తననెప్పుడూ "సుల్తాన్" అని పిలువాలని కోరేది.
సాహిత్యం
వర్గం:1205 జననాలు వర్గం:1240 మరణాలు వర్గం:ఢిల్లీ సుల్తానులు వర్గం:బానిస వంశం వర్గం:భారతీయులు వర్గం:మహారాణులు వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
పంకజ్ త్రిపాఠి
పంకజ్ త్రిపాఠి (జననం 5 సెప్టెంబర్ 1976) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు. ఆయన 2004లో రన్, ఓంకార సినిమాల ద్వారా అరంగేట్రం చేసి, 60 టెలివిజన్ షోలలో పని చేశాడు. పంకజ్ త్రిపాఠి 2012లో గ్యాంగ్స్ ఆఫ్ వాస్సేపూర్ వెబ్ సిరీస్‌లో నటనకుగాను మంచి గుర్తింపునందుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1976 జననాలు
లష్కరే తోయిబా
కుడి|thumb|300x300px|2001 సెప్టెంబరు 11.లో అమెరికాపై జరిగిన దాడి తర్వాత ఇస్లామిక్ తీవ్రవాద దాడులు జరిగిన దేశాలు. లష్కరే తోయిబా దక్షిణాసియాలో ప్రాబల్యం ఉన్న ఒక ఇస్లామిక్ తీవ్రవాద సంస్ధ. హఫీజ్ మహమ్మద్ సయీద్, జఫర్ ఇక్బాల్ లు కలిసి ఈ సంస్ధను స్ధాపించారు.
2001 లో భారత పార్లమెంటుపై దాడి, 2008 ముంబై ఉగ్రవాద దాడులు, 2019లో పుల్వామాలో భారత సైనిక దళాలపై జరిగిన దాడికి ఈ సంస్థ కారణమంటూ భారతదేశం ఆరోపణలు చేసింది. కాశ్మీర్ ను భారతదేశం నుంచి విడదీసి పాకిస్థాన్ లో కలపడం ఈ సంస్థ ఉద్దేశ్యంగా పేర్కొంది.
ఈ సంస్థను పాకిస్థాన్ లో నిషేధించినా దీని అనుబంధ రాజకీయ సంస్థ జమాత్ ఉద్దవా మాత్రం అప్పుడప్పుడు నిషేధాలకు గురైంది. అయినా ఇది తన గుట్టుచప్పుడు కాకుండా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది.
కోల్డ్‌కేస్‌(సినిమా)
కథ
వారణాసిలో హిందూ భూతవైద్యం ఆచారం కేరళలో ముస్లిం భూతవైద్యం ఆచారంతో సినిమా ప్రారంభమవుతుంది.ఒక జాలరి చెరువులో చేపల వేటకు వెళ్తే వలలో ఒక సంచి దొరుకుతుంది. దాన్ని తెరిచి చూడగా అందులో మనిషి పుర్రె కనపడుతుంది. దీంతో రంగంలోకి దిగిన పోలీసులు ఈ కేసు పరిశోధనను ఏసీపీ సత్యజిత్‌(పృథ్వీరాజ్‌ సుకుమారన్‌)కు అప్పగిస్తారు. మరోవైపు మేధా పద్మజ (అదితి బాలన్‌) ఇన్వెస్టిగేటివ్‌ జర్నలిస్ట్‌గా ఓ టెలివిజన్‌ ఛానల్‌లో పనిచేస్తుంటుంది. ఆమెకు ఒక కూతురు. కొత్తగా ఓ ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుని అందులోకి వెళతారు. ఆ ఇంటికి వెళ్లిన దగ్గరి నుంచి మేధాకు కొన్ని అనూహ్య సంఘటనలు ఎదురవుతాయి. మేధాకు ఎదురైన ఆ పరిస్థితులు ఏంటి? ఏసీపీ సత్యజిత్‌ పరిశోధన చేస్తున్న కేసుకీ, ఈ ఇంటిలో జరిగే సంఘటనలకు ఉన్న సంబంధం ఏంటి? చెరువులో లభించిన ఆ మనిషి పుర్రె ఎవరిది? తెలియాలంటే సినిమా చూడాల్సిందే
మేనాగురి శాసనసభ నియోజకవర్గం
మేనాగురి శాసనసభ నియోజకవర్గం పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జల్పైగురి జిల్లా, జల్పైగురి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
కోల్డ్‌కేస్‌(సినిమా)
సంగీతం
ఈ సినిమా సౌండ్‌ట్రాక్ స్కోర్ ప్రకాష్ అలెక్స్ స్వరపరిచారు. శ్రీనాథ్ లిరిక్స్ రాశారు. మ్యూజిక్ ఆల్బమ్‌లో కెఎస్ హరిశంకర్ పాడిన "ఈరన్ ముకిల్" అనే ఒక పాట 2021 జూన్ 25 న విడుదలైంది.
తులసీరాం
తెలుగు వ్యంగ్యచిత్ర రంగంలో 1960, 1970 దశకాలలో పేరెన్నికగని, వేల కార్టూన్లను అన్ని ప్రముఖ పత్రికలలోనూ ప్రచురించినవాడు తులసీరాం‌. ఇతని అసలు పేరు షరాఫ్ తులసీ రామాచారి. తన పేరులోని "తులసి" "రామ" కలిపి 'తులసీరాం' తన కలంపేరును చేసుకుని ఆ పేరుతోనే ప్రఖ్యాతిగాంచాడు.
కోల్డ్‌కేస్‌(సినిమా)
విడుదల
2021 జూన్ 16 న, మేకర్స్ విడుదల తేదీని 2021 జూన్ 30 గా ప్రకటించారు. అదే రోజు సినిమా టీజర్ విడుదల చేశారు. 29 జూన్ అమెజాన్ ప్రైమ్ విడుదల అయింది.