cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
హ్యాంగోవర్
పనిచేసే అవకాశమున్న కొన్ని చికిత్సలు
హ్యాంగోవర్‌కు చికిత్స అనేదేదీ లేదని కొన్ని పరిశోధనల అభిప్రాయం. ఐతే నిరూపితం కానప్పటికీ, కొన్ని పరిశోధనల్లో ఆశాజనక ఫలితాలు చూపిన చికిత్సలు ఇవి:
ఆధారాల్లేని చికిత్సలు
హ్యాంగోవర్‌కు మందు కనిపెట్టాలనే తాపత్రయం ఈనాటిది కాదు. నాటి రోమను సామ్రాజ్యంలో పెద్ద మనిషి అయిన ప్లిని, ద ఎల్డర్ హ్యాంగోవర్‌ తగ్గడానికి పచ్చి గుడ్లగూబ గుడ్లూ, కనేరీ పిట్ట వేపుడూ తినేవాడు. 1878లోని పెరిస్ వరల్డ్ ఎక్స్‌పొజిషన్‌లో (Paris World Exposition) "ప్రేరీ ఒయిస్టర్" (Prairie Oyster) అనే పానీయం ఒకటి హ్యాంగోవర్‌కు విరుగుడుగా పేరుగాంచించింది. 1938లో రిట్జ్-కర్ల్‌టన్ (Ritz-Carlton)హోటలు వాళ్ళు కోకా కోలానీ (Coca-Cola), పాలనీ కలిపి, దాన్ని హ్యాంగోవర్ మందుగా ప్రచారం చేసేవారు. (అసలు కోకా-కోలానే హ్యాంగోవర్‌కు మందు అవటానికా కనుక్కోబడిందని ఒక ఉవాచ కూడా ఉంది). తాగుబోతు అయిన ప్రముఖ రచయిత అర్నిస్ట్ హెమింగ్‌వెయ్ బీరూ, రామ్ములక్కాయ రసం వాడేవాడు. ఇంకా బ్లడి మేరీ (Bloody Mary), బ్లాక్ వెల్వెట్ (Black Velvet)(షెంపెయ్నూ/షఁపఞూ, స్టౌటూ (Stout) సమపాళ్ళలో కలిపిన మిశ్రమం) వంటి మద్య మిశ్రమాలు కూడా వాడబడ్డాయి. ఒక అమెరికా జానపద విజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త చేసిన సర్వేలో అమెరికాలో వేపుళ్ళూ, రామ్ములక్కాయ రసం, సంభోగం— ఈ మూడిటినీ ఎక్కువ మంది హ్యాంగోవర్ నుండి ఉపశమనం కలిగించేవాటిగా నమ్ముతున్నారని తేలింది.
ఇతర నిరాధార చికిత్సలు:
గణాంకాలు
హ్యాంగోవర్ ఎక్కువగా కనిపించే సమస్యే. దాని గణాంకాలు ఇలా ఉన్నాయి.
సామాజిక, సాంస్కృతిక విశేషాలు
హ్యాంగోవర్ అనే ఆంగ్ల పదానికి అర్థం పట్టుకుని వేళ్ళాడేది అని. మద్యం మత్తూ, ఉత్తేజం దిగిపోయాక కూడా ఈ మద్యం తాలుకు ప్రభావము ఉంటుందనే ఉద్దేశముతో ఈ పదాన్ని వాడారు.
తెలుగులో హ్యాంగోవర్‌కు సమానమైన పదమేదీ ఉన్నట్లు కానరాదు. నిఘంటువులలో "బాధించు, కష్టతరంచేయు, దుష్ప్రభావం" అనే మూడు పదాలు సమానార్థకాలుగా పేర్కొపబడ్డాయి. వీటిలో దుష్ప్రభావం అనేది మద్యపాన సంబంధిత హ్యాంగోవర్‌ను సూచించేందుకు చేర్చిన పదం అయ్యుండొచ్చు.
హ్యాంగోవర్ అనే పదాన్ని రూపకంగా వాడడం ఉంది. ఏదైనా జరిగిపోయిన సంఘటన ఇంకా జరుగుతున్నట్లు ప్రవర్తిస్తుంటే దాన్ని హ్యాంగోవర్ అనడం కనిపిస్తుంది. చలనచిత్ర పరిశ్రమలో దీని వాడకం ఇంకా ఎక్కువ. ఉదాహరణకు ఎన్‌డిటివిలో వచ్చిన ఈ వ్యాసం. ఒక విజయవంతమైన చిత్రం తీసినప్పుడు, మళ్ళీ దాదాపు అదే కథా కథనాలతో ఇంకో చిత్రం తీయడం విజయం తాలూకు హ్యాంగోవర్‌గా పేర్కొనబడుతుంది. ఆ విజయవంతమైన చిత్రానికి దాదాపుగా నకలులా ఉండడముతో ఈ హ్యాంగోవర్ చిత్రాలు పరాజయం పాలు అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ.
ఫ్రెన్చ్‌లో హ్యాంగోవర్‌ను సూచించేందుకు "మె లొ షవు" (mal aux cheveux) అనే ఒక పాతకాలపు నానుడి ఉంది. దీని అర్థం జుట్టు నొప్పి అని. జుట్టు కూడా నొప్పెడుతోందని చెప్పడం దీని ఉద్దేశం. కొన్ని భాషల్లో హ్యాంగోవర్ సమానార్థకాల వ్యుత్పత్తి మద్యానికి వాడే పదాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు చిలీ స్పెనిష్ భాషలో హ్యాంగోవర్‌ను "కఞ" (caña) అంటారు. ఇది ఇతర స్పెనిష్ మాట్లాడే చోట్ల "ఒక గ్లాసుడు బీరు" అనే అర్థంతో వాడే పదం. ఐరిష్ భాషలో హ్యాంగోవర్‌ను "బ్రౌన్ బాటిల్ ఫ్లు" (Brown bottle flu) అంటారు. ఇది కూడా బీరుకు వాడే సీసా రంగు నుండి వచ్చిన పదం.
హ్యాంగోవర్‌ల వలన సమాజానికి చెప్పుకోదగ్గ స్థాయి ఆర్థిక నష్టాలు కలుగుతున్నాయి. సుమారు 50 లక్షల జనాభా గల ఫిన్‌లన్డ్ దేశంలో హ్యాంగోవర్ వలన సంవత్సరానికి 10 లక్షల పనిదినాలు పోతున్నాయి. యు.ఎస్.ఎలో హ్యాంగోవర్‌ల వలన ఒక ఉద్యోగికి 2000 డాలర్లు (లక్షన్నర రూపాయల పైన ) చొప్పున నష్టం కలుగుతోందని అంచనా. హ్యాంగోవర్ వలన పనికి గైర్హాజరు కావడం, ఉత్పాదకత తగ్గడం, పనిలో వెనుకబడడం, చదువుల్లో వెనకబడడం వంటి పరిణామాలు తలెత్తుతాయి. ప్రమాదం సంభవించే అవకాశమున్న యంత్రాలు వాడడం, బండి తోలడం వంటి రోజువారీ పనుల నైపుణ్యం మీద కూడా హ్యాంగోవర్ ప్రభావముంటుంది.
2017లో లన్డన్‌లోని "డైస్" అనే సంస్థ తమ ఉద్యోగులకు హ్యాంగోవర్‌తో బాధపడుతున్నప్పుడు సెలవు పెట్టే వెసులుబాటు ఇచ్చింది.
తిరుమాని సత్యలింగ నాయకర్
తిరుమాని సత్యలింగ నాయకర్ మాజీ ఎమ్మెల్యే, సత్యలింగం నాయకర్ అగ్నికులక్షత్రియ సమాజానికి చెందినవాడు (పల్లవ)నాయకుడు. ఆయన వివాద రహితుడిగా, నిజాయితీపరుడిగా పేరొంది 1983, 1985, 1994 లో సంపర శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి వరుసగా మూడుసార్లు శాసనసభ్యులుగా ప్రాతినిధ్యం వహించి హ్యాట్రిక్ సృష్టించారు. పేదవర్గాల అభ్యున్నతే ధ్యేయంగా పనిచేయడం, నీతినిజాయితీగా వ్యవహరించడంతో ఆయన ఇటు రాజకీయ వర్గాల్లోను, అటు ప్రజల్లోను మంచివ్యక్తిగా, అవినీతికి ఆస్కారం ఇవ్వని మనిషిగా చెరగని ముద్ర వేసుకున్నారు.
హ్యాంగోవర్
పరిశోధనలు
హ్యాంగోవర్‌పై జరిగిన పరిశోధనలు తక్కువ. వీటిని పెంచే లక్ష్యంతో 2010లో ఎల్కహొల్ హ్యాంగోవర్ రిసెర్చ్ గ్రూప్ (Alcohol hangover research group (AHRG), అర్థం: మద్య సంబంధిత హ్యాంగోవర్ పరిశోధనా బృందం) ఏర్పాటయ్యింది‌. కొన్నాళ్ళకొకసారి ఈ బృందం సమావేశమయ్యి, హ్యాంగోవర్‌పై చర్చించుకుంటుంది. ఇప్పటివరకు 12 సమావేశాలు జరగగా, మొదటి సమవేశం జూన్ 2010లో "రిసెర్చ్ సొసైటీ ఒన్ ఎల్కహొలిజం" (Research Society on Alcoholism, అర్థం: మద్యపాన వ్యసనంపై పరిశోధనా సంఘం) 33వ వార్షిక శాస్త్రీయ సమావేశంలో భాగంగా యు.ఎస్‌లో జరిగితే, ఇటీవలి సమావేశం అర్జెంటీనాలో 2022 ఆగస్టులో జరిగింది. తదుపరి సమావేశం 2023 ఏప్రిల్‌లో జర్మనీలో జరగనుంది‌.
కెబెక్‌లో బాధ్యతాయుత మద్యపానంపై అవగాహన పెంచడం లక్ష్యంగా గల స్వచ్ఛంద సంస్థ ఐన ఎడ్యుకెల్కొల్ (Éduc'alcool, అర్థం: మద్యపాన అవగాహన) ప్రచురించిన నివేదికలో హ్యాంగోవర్ వలన బాధితుని నైపుణ్యాలు 24 గంటల పాటు కుంటుపడతాయని పేర్కొంది.
తిరుమాని సత్యలింగ నాయకర్
రాజకీయ జీవితం
ఆయన 1968లో సర్పంచ్‌గా ఎన్నికై రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. 1983లో మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎన్టీ రామారావు తెలుగుదేశం స్థాపించాక ఆ పార్టీలో చేరి, అప్పటి సంపర నియోజకవర్గం (ఇప్పుడు కాకినాడ రూరల్ నియోజకవర్గం) నుంచి ఆ పార్టీ అసెంబ్లీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి, గెలుపొందారు. 1985, 1994లో కూడా సంపర నియోజకవర్గం నుంచే ఎమ్మెల్యేగా గెలిచారు. 1986 నుంచి 1989 వరకు రాష్ట్ర మత్స్యకార కార్పొరేషన్ చైర్మన్‌గా వ్యవహరించారు. రాష్ట్రంలో మత్స్యకార సమస్యల పరిష్కారానికి కృషి చేసి, వారి కుటుంబాలు ఆర్థికంగా బలోపేతమయ్యేందుకు అనేక సంక్షేమ పథకాలను అమలు చేసిన ఘనత నాయకర్‌కే దక్కుతోంది. నిత్యం ప్రజల్లో ఉంటూ, వారి సమస్యల పరిష్కారానికి అహర్నిశలు కృషిచేశారు.
హ్యాంగోవర్
గమనికలు
<references group="గమనిక"/>
తిరుమాని సత్యలింగ నాయకర్
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయనకు భార్య అమ్మాజీ, కుమారుడు స్వామి నాయకర్ ఉన్నారు.
హ్యాంగోవర్
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మద్యపానంతో ఆరోగ్య సమస్యలు
తిరుమాని సత్యలింగ నాయకర్
మరణం
కొంతకాలంగా ఆయన అస్వస్థతతో ఉన్నారు. కాకినాడ రూరల్ మండలం తూరంగిలో ఉంటున్న కుమారుడు, న్యాయవాది స్వామి నాయకర్‌తో ఉంటున్నారు. ఇంటివద్దనే జనవరి 20 2016 న మరణించారు.
ఇతత లింకులు
వర్గం:1935 జననాలు వర్గం:2016 మరణాలు వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ (సెప్టెంబరు 9, 1935 - నవంబరు 15, 2012) కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు, రంగస్థల నటులు.
జీవిత విశేషాలు
వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ 1935 సెప్టెంబరు 9 న కృష్ణా జిల్లా కూచిపూడి గ్రామంలో జన్మించారు. కూచిపూడి ఇలవేల్పు శ్రీ బాలాత్రిపుర సుందరి సమేత రామలింగేశ్వరస్వామి దేవస్థానంలో పద్మశ్రీ సత్యనారాయణ శర్మకు 5వ ఏటనే నాట్య గురువులు వేదాంతం ప్రహ్లదశర్మ నాట్యంలో అరంగేట్రం చేయించారు. దివంగత వేదాంతం లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్త్రి వద్ద శిక్షణ పొంది యక్షగానాలు, భామా కలాపాలు, నాటకాలు, భరత కళా ప్రపూర్ణ చింతా కృష్ణమూర్తి వద్ద నాట్యంలో తర్ఫీదుపొందారు. కూచిపూడి సంగీతాన్ని, వయోలిన్‌ను కూడా చిన్న వయస్సులోనే ఔపోసన పట్టారు. తన 18వ యేటనే అనగా 1953లో ఢిల్లీలో అప్పటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ సమక్షంలో ఉషాపరిణయం నాటకంలో పార్వతీ పాత్రను పోషించి స్త్రీ పాత్రధారణకు ప్రాణం పోశారు. అప్పటి నుంచి స్త్రీ పాత్రలలో రాణించారు. అభినవ సత్యభామగా సత్యనారాయణ శర్మ మంచి గుర్తింపు పొందారు. దేశ విదేశాలలో సత్యనారాయణశర్మ అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ఆయన పద్మశ్రీ పురస్కారం, కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నృత్య అకాడమీ, భారత కళా ప్రపూర్ణ, కళాదాస్‌ సన్మాన అవార్డులను అందుకున్నారు. భామా కలాపంలో సత్యభామ, శ్రీకృష్ణుడు, సూత్రధారులనే మూడు పాత్రలతో నడిచిన శృంగార, భక్తి, జ్ఞాన, వైరాగ్య బోదకమైన ముచ్చటగొలిపే నాటక ప్రక్రియ. సత్యభామ పాత్రలు పోషించిన వారు ఆనాటి నుండి ఈనాటి వరకూ ఎందరో ఉన్నా సమకాలీనంగా గుర్తుకు వచ్చేది ఈయనే. ఆయనకు భార్య ల క్ష్మీ నరసమ్మ, ఇద్దరు కుమార్తెలునాగలక్ష్మి, రాధ, కుమారుడు నాగ ప్రసాద్‌ ఉన్నారు.
పిన్నవయస్సులోనే...
తన ఐదవ ఏటనే నృత్యం ఆరంభించాడు. ఇతడి తొలి గురువు వేదాంతం ప్రహ్లాదశర్మ. చింతా కృష్ణమూర్తి ద్వారా యక్షగానం, లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి ద్వారా భరతనాట్యం నేర్చుకున్నాడు. సత్యభామ, ఉష, దేవాదేవి, విశ్వమోహినీ పాత్రలను అమోఘంగా పోషించాడు.
తొమ్మిది సంవత్సరాల వయస్సులోనే కూచిపూడి డాన్స్‌ను అభ్యసించిన వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ. తన సోదరుడు వేదాంతం ప్రహ్లాదశర్మ పర్యవేక్షణలో పూర్తిస్థాయిలో శిక్షణ తీసుకున్నాడు. తన సోదరుడు ప్రధాన మహిళా ప్త్రాల్లో నటించినది పసుమర్తి కొండలరాయుడు బృందంలో...అప్పటికే సత్యనారాయణ వారితో కలిసి బాల ప్త్రాలు ప్రారంభించారు. తన 19వ ఏట మహంకాళి శ్రీరాములుతో కలిసి ఉషా పరిణయంలో పార్వతి ప్త్రావేయడానికి అవకాశం వచ్చింది. అంతే వెనుతిరిగి చూడలేదు... స్త్రీ పాత్రల్లోనే వివిధ వేషాలు కడుతూ వారితో అంచెలంచెలుగా ప్రపంచస్థాయి గుర్తింపు పొందారు. స్త్రీ పాత్ర పరివర్తనను పూర్తి ఆకళింపు చేసుకున్నారు. వారి ఆహార్యం అవపోసన పట్టారు.
ఆమె కాదు... కాదు అతను
వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ తన నటనాచాతుర్యంతో స్త్రీ వేషం అందునా సత్యభామగా... ఉష... మోహినీ... దేవదేవిగా అందరినీ అందునా స్త్రీలనే మైమరిపించారు. రంగస్థలంపై ఆమె కాదు... కాదు ... అతను. ఆడవారివలే ెయలు ఒలకబోసుకుని రంగస్థలంపై విశ్వరూపం చూపిన జగమెరిగిన నాట్యస్రష్ఠ పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాట్యప్రియుల మదిని దోచిన ఆ ప్రదర్శనలు ఓ అద్భుతఘట్టం. మహిళలను సైతం మంత్రముగ్ధులను చేయగల వారి కళాప్రావీణం అనన్య సామాన్యం. నవరసాలు రంగస్థలంపై ఆలవోకగా పండిచగల దిట్ట ఆంధ్ర కూచిపూడి నాట్యాచార్యుడు వేదాంతం సత్య నారాయణ శర్మ. సంగీత సాహిత్యాలు సమ్మిళితం చేసి...వాటిని ఆచరించిన అభినయం కళాభిమానుల నుంచి జేజేలు అందుకున్నారు.
ఉషాపరిణయంలో ఉషగా, చెలికత్తెగా ఆయన ప్రదర్శించిన ఆంగిక, వాచకాభినయం ప్రేక్షకులను సమ్మోహనపరుస్తుంది. ఓ మహిళగా... అందునా సత్యభామ ప్త్రాకు పరిపూర్ణత ఇచ్చింది వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మకే సరిపోతుంది. కృష్ణా జిల్లా మొవ్వ మండలం కూచిపూడి గ్రామానికి చెందిన సత్యనారాయణ శర్శ కూచిపూడి నాట్యాభివృద్ధికి విశేష కృషి చేశారు. ‘‘భామా కలాపం నృత్యరూపకంలో సత్యభామగా వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ పోషించిన పాత్ర పాత్ర జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలందుకుంది.
బిరుదులు, గౌరవాలు
కూచిపూడి నాట్య ప్రదర్శనల ద్వారా వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ మన తొలి రాష్ట్రపతి బాబూరాజేంద్రప్రసాద్ నుండి కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, రాష్టప్రతులు వివి గిరి నుండి పద్మశ్రీ, నీలం సంజీవరెడ్డి, డా. శంకర్‌దయాళ్ శర్మ, డా. జకీర్ హెస్సేన్, డా. ఆర్‌కె నారాయణన్‌ల ద్వారా ప్రశంసలు, అభినందనలు పొందారు. తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ప్రధాన మంత్రులుగా ఇందిరాగాంధీ, పి. వి. నరసింహారావు ఈయన నృత్య ప్రదర్శనను తిలకించి అభినందించారు. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1988లో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన కాళిదాస్ సమ్మాన్ అవార్డుతో సత్కరించింది. 2005లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ప్రదానం చేసింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హంస అవార్డును అందచేసింది. సిద్ధేంద్రయోగి నర్తన అవార్డును అందుకున్నారు. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరతముని అవార్డుతో సత్కరించింది.
2012 నవంబరు 15 న విజయవాడలో మరణించాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కూచిపూడి గ్రామంలో వేదాంతం వెంకటరత్నం, సుబ్బమ్మ దంపతుల కడసారి కుమారుడెైన పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యన్నారాయణ శర్మకు భార్య లక్ష్మీ నరసమ్మ, కుమార్తెలు నాగలక్ష్మీ, రాధ, కుమారుడు వేంకట నాగప్రసాద్‌లు ఉన్నారు.
యితర లింకులు
వర్గం:నృత్యకళాకారులు వర్గం:తెలుగువారు వర్గం:1935 జననాలు వర్గం:2012 మరణాలు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు వర్గం:కాళిదాస్ సమ్మాన్ గ్రహీతలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నాట్య కళాకారులు వర్గం:రంగస్థలంపై స్త్రీ పాత్ర ధరించిన పురుషులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రంగస్థల నటులు
గురవాయిపాలెం
గురవాయిపాలెం, కృష్ణా జిల్లా, కలిదిండి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
చరిత్ర
గురవాయిపాలెం కలిదిండి మండలాన్ని ఆనుకుని ఉన్న ఒక గ్రామం.దీనినే గుర్వాయిపాలెం అనికూడా పిలుస్తారు. కలిదిండిని పరిపాలించే రాజులు గుర్రాలను ఇక్కడ కట్టేవారు. మొదట "గుర్రాలపాలెం"గా పిలవబడి కాలక్రమేణా "గురవాయిపాలెం"గా మారింది.
ఇక్కడ ప్రధాన కులాలు గౌడ, ముదిరాజ్. ఈ గ్రామంలో 99% వెనుకబడిన కులాలవారు ఉన్నారు. వెనుకబడిన కులాలవారు ఉన్నప్పటికీ ఈ గ్రామంలో "వెనుకబాటుతనం" లేదు. ఎవరి ఇంట్లోనైనా శుభకార్యం ఉంటే దాదాపు అన్ని వర్గాలవారిని పిలవడం ద్వారా సామాజిక సామరస్యాన్ని పాటిస్తారు. అందరూ వచ్చి వడ్డన కార్యక్రమాలు, మిగతా పనులలో తమవంతు సహాయం చేస్తారు.
గ్రామ భౌగోళికం
ఇది సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తులో ఉంది.
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
కలిదిండి, గురవాయపాలెం నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 80 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.
దేవాలయాలు
ఊర్లో నాలుగు హిందూ ఆలయాలున్నాయి. క్రైస్తవ మందిరాలు 5 ఉన్నాయి. ముస్లింలు లేరు కనుక మసీదు లేదు. ఇక్కడ రాజు, కమ్మ, బ్రాహ్మణ, కాపు వంటి అగ్రవర్ణాలు లేవు.
పిఆర్ మన్ సింగ్
పిఆర్ మన్ సింగ్, భారత మాజీ క్రికెటర్. 1983 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ గెలిచిన భారత క్రికెట్ జట్టుకు, 1987 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో సెమీ-ఫైనల్‌కు చేరుకున్న భారత క్రికెట్ జట్టుకు మేనేజర్ గా విధులు నిర్వహించాడు. తరువాత కొంతకాలం హైదరాబాదు క్రికెట్ అసోసియేషన్ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
గురవాయిపాలెం
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 7వ తరగతి వరకు చదువుకొనుటకు ప్రాథమిక ఉన్నత పాఠశాల ఉంది. ప్రైవేటు పాఠశాల సదుపాయాలు గతంలో ఉండేవి కానీ ఆర్థికంగా అందరూ తక్కువగా ఉండుట, విద్యాపరమైన అవగాహన తక్కువగా ఉండుట వల్ల వాటిని మూసివేసారు. పై చదువులకు పక్కనే ఉన్న కలిదిండి, కైకలూరు, భీమవరం, విజయవాడలకు వెళతారు. ఇక్కడివారు సాధారణంగా 10వ తరగతి లేదా ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదివి పోలీసు కానిస్టేబుల్, హోమ్ గార్డు వంటి ఉద్యోగాల కొరకు ఎక్కువ కృషిచేస్తారు.
పిఆర్ మన్ సింగ్
క్రీడారంగం
కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఆఫ్ బ్రేక్ బౌలరైన మన్ సింగ్ 1965/66, 1968/69 మధ్యకాలంలో ఐదు ఫస్ట్ క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. రంజీ ట్రోఫీలో హైదరాబాదు జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. మొయిన్-ఉద్-డౌలా గోల్డ్ కప్ టోర్నమెంట్‌లో హైదరాబాదు బ్లూస్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
గురవాయిపాలెం
విద్యా సౌకర్యాలు
అత్యున్నత విద్యార్హత: ఈ ఊరిలో రాగం పుల్లాజీగారి పెద్ద అబ్బాయి (శ్రీనివాసరావు, పిహెచ్‌డి[ఎలక్ట్రానిక్స్], జపాన్, పెద్దకోడలు (ప్రియాంక, పిహెచ్‌డి[ఫిజిక్స్]లక్నో) ఇద్దరూ పిహెచ్‌డి (PhD) పూర్తిచేశారు.ఇంకా కొంతమంది రవికుమార్ రాగం (ఎంఫిల్, అనువాదశాస్త్రం, హెచ్‌సియు), కలిదిండి రాజేష్ (ఎంఎస్‌సి, కెమిస్ట్రీ, ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం, పోసిన శ్రీనివాస్ (ఎంఎస్‌సి, కెమిస్ట్రీ, ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం, పోసిన వెంకటేశ్వరరావు (ఎంఎస్‌సి, గణితశాస్త్రం, ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం) పూర్తిచేసి వివిధ నగరాలలో ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు.వీరేకాక ఇంకా కొంతమంది యువకులు ఎంసిఎ, బిటెక్, పాలిటెక్నిక్ వివిధ సాంకేతిక, వృత్తి కోర్సులను అభ్యసిస్తూ గ్రామంలోనివారికి ఉన్నతవిద్య పట్ల ఆసక్తి పెరిగేలా ప్రోత్సాహిస్తున్నారు.
పిఆర్ మన్ సింగ్
క్రీడారంగం
క్రికెటర్ గా పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత నిర్వాహకుడిగా మారాడు. 1978లో పాకిస్తాన్ పర్యటనలో భారత క్రికెట్ జట్టు సహ నిర్వాహకుడిగా పనిచేశాడు. బిసిసిఐ సర్వసభ్య సమావేశంలో నిరంజన్ షాపై 15–13 తేడాతో గెలిచి, 1983 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌కు మేనేజర్‌గా ఎంపికయ్యాడు. కపిల్ దేవ్‌ను ఈ టోర్నమెంట్‌కు కెప్టెన్‌గా నియమించిన ఆరుగురు సభ్యుల ఎంపిక కమిటీలో మన్ సింగ్ ఒకడు; అప్పుడు ప్రపంచ కప్ జట్టు ఎంపికలో మన్ సింగ్, కపిల్ దేవ్ పాల్గొన్నారు. భారత జట్టు టోర్నమెంట్ ప్రారంభంలో మామూలుస్థాయిలో నిలిచినప్పటికీ, చివరికి ప్రపంచ కప్ ను గెలిచింది.
భారతదేశం ప్రపంచ కప్ విజయం తరువాత, విస్డెన్ క్రికెట్ మంత్లీ ఎడిటర్ డేవిడ్ ఫ్రిత్ కు మన్ సింగ్ ఒక లేఖ రాశాడు. ప్రపంచ కప్ కు ముందు భారతదేశ గెలుపు అవకాశాలను తక్కువ చేసి మాట్లాడుతూ, భారతదేశం ప్రపంచ కప్ గెలిస్తే "తన వ్యాఖ్యలను తాను తింటానని" డేవిడ్ ఫ్రిత్ ప్రకటించాడు. 1983 సెప్టెంబరు ఎడిషన్ లో మన్ సింగ్ లేఖతోపాటు నోటిలో కాగితపు ముక్కతోవున్న ఫ్రిత్ ఫోటోను, "భారతదేశం నా వ్యాఖ్యలను నేనే తినేలా నన్ను చేసింది" అనే శీర్షికతో ప్రచురించింది.
1987లో భారతదేశంలో జరిగిన క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో భారత్ సెమీ ఫైనల్‌కు చేరుకున్న భారతజట్టుకు మన్ సింగ్  మేనేజర్ గా ఉన్నాడు. తరువాత, మొయిన్-ఉద్-దోహ్లా టోర్నమెంట్ లో హైదరాబాదు బ్లూస్ ను ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. హైదరాబాదు క్రికెట్ అసోసియేషన్ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
సికింద్రాబాదు లోని కార్ఖాన లో ఉన్న మన్ సింగ్ నివాసానికి "పెవిలియన్" అని పేరు పెట్టారు. ఇందులోని క్రికెట్ మెమోరాబిలియా గదిని 2003లో సచిన్ టెండుల్కర్ ప్రారంభించాడు. 1950ల నుండి వందలాది పుస్తకాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
ఇతర వివరాలు
భారతదేశ ప్రపంచ కప్ గెలిచిన సందర్భంగా ఆధారంగా 2021లో రూపొందించిన '83'' సినిమాలో మన్ సింగ్ పాత్రను పంకజ్ త్రిపాఠి పోషించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా క్రీడాకారులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:తెలంగాణ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
గురవాయిపాలెం
విద్యా సౌకర్యాలు
2014లో విడుదలయిన ఎసై పరీక్షలలో గ్రామానికి చెందిన కలిదిండి రాజేష్, బత్తిన నాగబాబు ఉత్తీర్ణులై, ఎంపికయ్యారు. ఇది గుర్వాయిపాలెం గ్రామానికి చాలా ప్రతిష్టాత్మకమైనది అని పెద్దలు, విద్యావంతులు భావిస్తున్నారు.
గ్రామ సర్పంచ్
2013 జూలై 31లో జరిగిన గ్రామ పంచాయితీ సర్పంచ్ ఎన్నికలలో నిక్కు పూర్ణచంద్రరాజు 494 ఓట్ల మెజారిటీతో అఖండ విజయాన్ని సాధించారు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా గౌడ వర్గానికి చెందినవారే గ్రామాన్ని పరిపాలించడం జరుగుతోంది, అది రానురానూ వారసత్వ రాజకీయాలకు దారితీస్తున్న తరుణంలో, పంచాయితీశాఖలో విస్తృత అనుభవం కలిగిన నిక్కు పూర్ణచంద్రరాజు పోటీచేసి స్థానిక ప్రత్యర్థి పోసిన త్రినాథ్ బాబుపై విజయం సాధించారు.
భారతీయ ప్రజా భాషల సర్వే
పీపుల్స్ లింగ్విస్టిక్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (పిఎల్‌ఎస్‌ఐ) అనేది, భారతదేశంలో మాట్లాడుతున్న భాషల గురించి ఇప్పటికే ఉన్న పరిజ్ఞానాన్ని నవీకరించడానికి 2010 లో ప్రారంభించిన భాషా సర్వే. 2000 మంది భాషా నిపుణులు, సామాజిక చరిత్రకారులు, బరోడా లోని భాషా పరిశోధన ప్రచురణ కేంద్రం సిబ్బందితో సహా మొత్తం 3500 మంది స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు ఈ సర్వేలో పాల్గొన్నారు. ఈ సర్వే భారతదేశంలో మొత్తం 780 భాషలను గుర్తించింది. 35,000 పేజీల సర్వే నివేదిక 50 సంపుటాలలో ప్రచురించబడుతోంది. మొదటి ఆరు సంపుటాలు 2012 జనవరి 7 న వడోదరలో జరిగిన భాషా వసుధ గ్లోబల్ లాంగ్వేజెస్ కాన్ఫరెన్స్‌లో విడుదలయ్యాయి. ఈ సర్వే 2012 డిసెంబరులో పూర్తయింది. దాని నివేదికలను ఓరియంట్ బ్లాక్స్వాన్ అనే ప్రచురణ సంస్థ ప్రచురిస్తోంది.
సర్వే అకృతి
షెడ్యూల్డ్ భాషల విషయంలో సర్వే, ఆయా భాషల విస్తృత సాంస్కృతిక అవలోకనాన్ని కూడా అందిస్తుంది.
సంబంధం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ ఇంగ్లీషును మినహాయించి 22 భాషలను గుర్తించింది. భారత ప్రభుత్వ భాషా విధానాలు, నిధులు ఈ సమాచారంపైన ఆధారపడే నిర్వహించబడతాయి. అయితే, ఈ సమాచారం భారతదేశ భాషా వైవిధ్యాన్ని తగినంతగా చూపించదు. 1961 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో 1652 భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. అయితే, 1971 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 10,000 కంటే తక్కువ మంది మాట్లాడే భాషలను మినహాయించాలని నిర్ణయించారు. దాంతో ఈ భాషల సంఖ్య 108 కి తగ్గింది. వినియోగదారుల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా అన్ని భాషలను సర్వేలో చేర్చాలనే విధానాన్ని పిఎల్‌ఎస్‌ఐ అనుసరించింది. ఉదాహరణకు, ఇది త్రిపుర లో చైమల్ అనే భాషను నమోదు చేసింది. ఈ భాషను మాట్లాడేవారు ఐదుగురు మాత్రమే.
PLSI చనిపోతున్న భాషల విషయాన్ని కూడా హైలైట్ చేస్తుంది. "2010 జనవరి 26 న, బో అనే సమాజానికి చెందిన ఒక మహిళ అండమాన్ దీవులలో మరణించింది. ఆమె మాట్లాడే భాష పేరు కూడా "బో"యే. ఆ భాష మాట్లాడిన చిట్టచివరి వ్యక్తి ఆమె. విషాధమేంటంటే, ఆమెతో పాటు 65,000 సంవత్సరాల నిరంతర జ్ఞాన ధార కూడా ఆగిపోయింది." అని భాషా రీసెర్చ్ అండ్ పబ్లికేషన్ సెంటర్ చైర్‌పర్సన్ జిఎన్ దేవీ అన్నారు. మారుతున్న ఆర్థిక వాస్తవాలకూ భాషల మనుగడకూ మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని గమనిస్తూ, "ఒక భాష మాట్లాడే సమాజపు జీవనోపాధి అవకాశాలు అదృశ్యమైనప్పుడు ఆ భాష కూడా అదృశ్యమవుతుంది" అని దేవీ అంటారు.
సర్వేలో కనుగొన్న కొన్ని విషయాలు
పిఎల్‌ఎస్‌ఐ డాక్యుమెంట్ చేసిన భాషల్లో, 480 భాషలు గిరిజనులు, సంచార గిరిజనులు మాట్లాడే భాషలు కాగా, 80 తీరప్రాంత భాషలు. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అత్యధిక భాషలున్నాయి. అక్కడ 66 భాషలు మాట్లాడుతున్నాయి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అత్యధికంగా 9 లిపులు, 38 భాషలూ ఉన్నాయి. బెంగాల్, ఉర్దూ, నేపాలీలతో పాటు ఓల్ చిక్కీ (సంతల్), కోల్ హో, బరాంగ్ క్షితి, లెప్చా, సద్రి, లింబు లిపులు అక్కడ ఉన్నాయి. మాట్లాడేవారి సంఖ్య పెరుగుతున్న భాషలు - కర్నాటక లోఇ బ్యారి, ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్ లలో మాట్లాడే భోజ్ పురి, మేఘాలయ లోని ఖాసి, మిజోరం లోని మిజో, ఉత్తరాఖండ్ లోని కుమౌని, గుజరాత్ కచ్చీ, రాజస్థాన్ లోని మేవాటి. 40 కోట్ల మంది తమ మాతృభాషగా హిందీ మాట్లాడుతారు. ఇదే దేశంలో అత్యధికంగా మాట్లాడే భాష. ఇంగ్లీషు మాతృభాషగా కలవారి సంఖ్య 1971 లో 1,87,000 ఉండగా అది 2011 నాటికి కోటి మందికి పెరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ భాషలు
బుడాపెస్ట్
బుడాపెస్ట్ హంగరీ దేశపు రాజధాని, అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం. నగర పరిధిలో ఉండే జనసంఖ్య ప్రకారం యూరోపియన్ యూనియన్ లో తొమ్మిదవ పెద్ద నగరం. ఈ నగరంలో సుమారు 525 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలో 17,52,286 మంది ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. బుడాపెస్ట్ ఒక నగరమూ, కౌంటీ కూడా. 7626 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంతో 33, 03,786 మంది జనాభా కలిగిన బుడాపెస్ట్ మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాకు ఇది కేంద్రబిందువు. ఈ జనసంఖ్య హంగేరీ మొత్తం జనాభాలో 33 శాతం.
వాతావరణం
సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత తక్కువ 50s F (సుమారు 11 ° C) లో ఉంటుంది, జూలై సగటు నుండి తక్కువ 70s F (సుమారు 22 ° C) నుండి జనవరిలో తక్కువ 30s F (సుమారు −1 ° C) వరకు ఉంటుంది. సగటు వార్షిక అవపాతం 24 అంగుళాలు (600 మిమీ). శీతాకాలపు హిమపాతం భారీగా ఉంటుంది, ఉష్ణోగ్రత 5 ° F (−15 ° C) కంటే తక్కువగా ఉండవచ్చు. వేసవిలో తేమతో కలిపి వేడి తరంగాలు గాలిని అణచివేస్తాయి. 19 వ శతాబ్దంలో పేస్ట్ లో వరదలుఉన్నాయి. డానుబే దగ్గర నీరు కలుషితమైంది, వాయు కాలుష్యం తో ఉన్నది. బుడా నివాసులకు వాతావరణ కలుషిత ప్రభావం తక్కువ.
భాష
హంగేరిలో 9,840,000 మంది హంగేరియన్ మాట్లాడతారు. ప్రభుత్వ పరిపాలనలో, విద్య దేశ అధికారిక భాష. ఇది యూరోపియన్ యూనియన్ అధికారిక భాషలలో ఒకటి. రొమేనియా, చెక్, స్లోవాక్ రిపబ్లిక్లు, పూర్వపు యుగోస్లేవియా, ఉక్రెయిన్, ఇజ్రాయెల్ ,హంగేరియన్ ప్రజలు నివస్తిస్తున్నారు. కెనడా, స్లోవేనియా, ఆస్ట్రియాలో హంగేరియన్ ప్రజలు తక్కువ సంఖ్యలలో ఉన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా హంగేరియన్ మాట్లాడే వారి సంఖ్య 12,605,590. center|500x500px|గెల్లార్ట్ హిల్ నుండి బుడాపెస్ట్ దృశ్యం|alt=గెల్లార్ట్ హిల్ నుండి బుడాపెస్ట్ దృశ్యం|thumb
స్పానిష్ భాష
స్పానిష్ లేక కస్తీలియన్ (castellano) ఒక రోమనుల భాష. ఇది ఉత్తర స్పెయిన్లో మొదలై, కస్తీల్ సామ్రాజ్యం ద్వారా విస్తరించబడి, పాలనా వ్యవహారాలు నెరపడంలోను, వ్యాపార సంబంధాలలోను ప్రధాన భాషగా వృద్ధి చెందింది. తర్వాత ఈ భాష 15-19 శతాబ్దాల మధ్య స్పానిష్ సామ్రాజ్య విస్తరణతో అమెరికా,ఆఫ్రికా మరియూ స్పానిష్ ఈస్టిండీస్లకు వ్యాపించింది.
ప్రస్తుతం 40 కోట్లకు పైగా ప్రజలు స్పానిష్ ను మాతృభాషగా మాట్లాడతారు. ఆ విధంగా ఈ భాష ప్రపంచంలో ఎక్కువగా మాట్లాడే భాషల జాబితాలో రెండవ లేక మూడవ స్థానంలో నిలుస్తుంది. మెక్సికోలో స్పానిష్ మాట్లాడే ప్రజలు ఎక్కువగా ఉన్నారు.
స్పానిష్ ప్రాథమిక భాషగా మాట్లాడే దేశాలతో ఉన్న ఆర్థిక, సామాజిక సంబంధాలు, పర్యాటక ఆసక్తి వలన, ద్వితీయ లేదా తృతీయ భాషగా అనేక దేశాలలో స్పానిష్ భాష యొక్క ప్రాచుర్యం పెరుగుతున్నది. ఈ పరిణామాన్ని ముఖ్యంగా బ్రెజిల్, అమెరికా, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, పోర్చుగల్ దేశాలలోనూ, సాధారణంగా ఆంగ్ల ప్రభావిత దేశాలన్నింటిలోనూ గమనించవచ్చు.
పేరు, వ్యుత్పత్తి
స్పానిష్ వాళ్ళు ఫ్రెంచి, ఇంగ్లీషు భాషలతో పోల్చేటప్పుడు తమ భాషను ఎస్పాన్యోల్ español అని, స్పెయిన్ లో మాట్లాడే ఇతర భాషలైన గలీషియన్, బస్క్ మరియూ కాటలాన్లతో పోల్చేటప్పుడు కాస్టెలానో (కస్తీలియన్) (కస్తీల్ ప్రాంతపు వారి భాష) అని పిలుస్తారు. అమెరికా ఖండపు హిస్పానిక్ దేశాలలో వారి ఇష్టానుసారంగా రెండింటిలో ఒక పేరును అధికారిక నామంగా స్వీకరించడానికి ఇదే తరహా హేతువున్నది. ఇదే పద్ధతిలో 1978 స్పెయిన్ రాజ్యాంగము మొత్తం దేశం యొక్క అధికారిక భాషను నిర్వచించడానికి ఇతర స్పానిష్ భాషలకు విరుద్ధంగా కాస్టెలానో అన్న పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. రాజ్యంగం యొక్క మూడవ అధికరణం ఈ విధంగా చదువుతుంది:
El castellano es la lengua española oficial del Estado. (…) Las demás lenguas españolas serán también oficiales en las respectivas Comunidades Autónomas…
కస్తీలియన్ దేశం యొక్క అధికారిక స్పానిష్ భాష. (…) ఇతర స్పానిష్ భాషలు కూడా ఆయా స్వయంప్రతిపత్త ప్రదేశాలలో అధికార భాషలుగా ఉంటాయి…
The name Castellano (Castilian), which refers directly to the origins of the Language and the sociopolitical context in which it was introduced in the Americas, is preferred in Argentina, Paraguay, Peru, Uruguay and Chile, instead of español, which is more commonly used to refer to the language as a whole in the rest of Latin America.
భౌగోళిక విభజన
స్పానిష్ ఐక్యరాజ్యసమితి, ఐరోపా సమాఖ్య, అమెరికా దేశాల సంస్థ, ఐబెరో-అమెరికన్ దేశాల సంస్థ, ఆఫ్రికా సమాఖ్య, దక్షిణ అమెరికా దేశాల సమాఖ్య, లాటిన్ సమాఖ్య, కారికామ్, ఉత్తర అమెరికా స్వేఛ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం, అంటార్కిటాకా ఒప్పందం వంటి బహుళ దేశ సంస్థలలో ఒక అధికారిక భాషగా ఆమోదించబడింది
హిస్పానోగోళము
స్పానిష్‌ ప్రాథమిక భాషగా మాట్లాడేవారితో పాటు ద్వితీయ, తృతీయ భాషలుగా మాట్లాడేవారి సంఖ్యను కూడా కలుపుకొని మొత్తం 35 కోట్ల ప్రజలు స్పానిష్ మాట్లాడతారని అంచనా. ఈ అంచనా ప్రకారం ప్రపంచంలో ఎక్కువమంది మాట్లాడే భాషలో మూడవదిగా ఇంగ్లీషు, చైనీసుల తర్వాత స్థానాన్ని ఆక్రమించుకుంటున్నది.
ప్రస్తుతం, స్పానిష్ స్పెయిన్తో పాటు చాలామటుకు లాటిన్ అమెరికా దేశాలు, ఈక్వటోరియల్ గ్వినియాలో అధికార భాష. ఇరవై దేశాలలో స్పానిష్ ను ప్రాథమిక భాషగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అంతేకాక స్పానిక్ ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క ఆరు అధికార భాషలలో ఒకటి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఇంగ్లీషు తర్వాత అత్యంత విరివిగా మాట్లాడే భాష. అమెరికా పాఠశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో అత్యంత విరివిగా అధ్యయనం చేసే విదేశీ భాష. 2007లో వెలువడిన ప్రపంచవ్యాప్త ఇంటర్నెట్ వాడుక గణాంకాల ప్రకారం ఇంటర్నెట్లో అత్యంత విరివిగా ఉపయోగించే భాషలలో ఇంగ్లీషు, చైనీస్ తర్వాత మూడవ స్థానంలో ఉంది.
ఐరోపా
స్పానిష్ స్పెయిన్ దేశపు అధికార భాష. స్పెయిన్ దేశం స్పానిష్ భాషకు పుట్టిల్లు అంతేకాక దాని పేరు కూడా స్పానిష్ భాష పేరుమీదనే ఏర్పడింది. జిబ్రాల్టర్ దేశపు అధికార భాష ఇంగ్లీషే అయినా స్పానిష్ కూడా మాట్లాడుతారు. అలాగే ఆండొరా దేశంలో కాటలాన్ అధికార భాష అయినా స్పానిష్ కూడా చలామణిలో ఉంది. ఐరోపా సముదాయంలోని ఇతర దేశాలలో కూడా స్పానిష్ భాషకు తగినంత ఆదరణ ఉంది. ఉదాహరణకు ఇంగ్లాండు, ఫ్రాన్స్, జర్మని దేశాలలో స్పానిష్ భాష వాడుకలో ఉంది. స్పానిష్ ఐరోపా సముదాయపు అధికార భాష. స్విట్జర్లాండులో అధికార 4 భాషల తర్వాతి స్థానం, 1.7% జనాభా మాట్లాడే భాష స్పానిష్.
లాటిన్ అమెరికా
Spanish has no official recognition in the former British colony of Belize; however, per the 2000 census, it is spoken by 43% of the population. Mainly, it is spoken by Hispanic descendants who remained in the region since the 17th century; however, English is the official language.
Spain colonized Trinidad and Tobago first in 1498, leaving the Carib people the Spanish language. Also the Cocoa Panyols, laborers from Venezuela, took their culture and language with them; they are accredited with the music of "Parang" ("Parranda") on the island. Because of Trinidad's location on the South American coast, the country is much influenced by its Spanish-speaking neighbors. A recent census shows that more than 1,500 inhabitants speak Spanish. In 2004, the government launched the Spanish as a First Foreign Language (SAFFL) initiative in March 2005. Government regulations require Spanish to be taught, beginning in primary school, while thirty percent of public employees are to be linguistically competent within five years. The government also announced that Spanish will be the country's second official language by 2020, beside English.
Spanish is important in Brazil because of its proximity to and increased trade with its Spanish-speaking neighbors; for example, as a member of the Mercosur trading bloc. In 2005, the National Congress of Brazil approved a bill, signed into law by the President, making Spanish language teaching mandatory in both public and private secondary schools. In many border towns and villages (especially on the Uruguayan-Brazilian border), a mixed language known as Portuñol is spoken.
టి.ఆర్.రాజకుమారి
తంజావూరు రంగనాయకి రాజకుమారి తమిళ సినిమా నటి, దక్షిణ భారత చలనచిత్ర పరిశ్రమలో 'డ్రీమ్‌గర్ల్' అని పిలిపించుకున్న మొదటి తార టి.ఆర్.రాజకుమారి. ఎల్.వి.ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రంలో ఆమె వసంతసేనగా 'జీవించింది'. ఈ చిత్రాన్ని ఆంధ్రదేశంలో నాటకంగా ప్రదర్శించినప్పుడల్లా ఆ పాత్రని జి.వరలక్ష్మి వేసేది.
స్పానిష్ భాష
యునైటెడ్ స్టేట్స్
In the 2006 census, 44.3 million people of the U.S. population were Hispanic or Latino by origin; 34 million people, 12.2 percent, of the population older than 5 years old speak Spanish at home. Spanish has a long history in the United States (many south-western states and Florida were part of Mexico and Spain), and it recently has been revitalized by Hispanic immigrants. Spanish is the most widely taught foreign language in the country. Although the United States has no formally designated "official languages," Spanish is formally recognized at the state level in various states besides English; in the U.S. state of New Mexico for instance, 30% of the population speaks the language. It also has strong influence in metropolitan areas such as Los Angeles, Miami, San Antonio, New York City, and in the 2000s the language has rapidly expanded in Atlanta, Houston, Phoenix and other major Sun-Belt cities. Spanish is the dominant spoken language in Puerto Rico, a U.S. territory. In total, the U.S. has the world's fifth-largest Spanish-speaking population.
టి.ఆర్.రాజకుమారి
రాజకుమారి 1922లో జన్మించింది. తన పిన్ని ఎస్.పి.ఎల్.ధనలక్ష్మి (తమిళనటి) వల్ల సినిమారంగానికి పరిచయమైంది. రాజకుమారి మొదటి సినిమా 'కుమార కుళోత్తుంగన్' (1941). 'కచదేవయాని' చిత్రంతో తారాపథానికి వెళ్లింది. 'మంత్రావతి', 'సూర్యపుత్రి', 'మనోన్మణి', 'హరిదాస్', 'కృష్ణభక్తి' చిత్రాలు రాజకుమారిని ఆనాటి కుర్రకారుకు కలలరాణిని చేశాయి. 1948 లో విడుదలై సంచలనాత్మక విజయం సాధించిన జెమినీ వారి 'చంద్రలేఖ'లో ఈమే కథానాయిక. ఈ చిత్రం అటు తమిళనాడులోనే కాక, ఆంధ్రదేశంలోనూ రజతోత్సవం జరుపుకుంది. దాంతో రెండు భాషల్లోనూ రాజకుమారి పేరు మారుమ్రోగింది.
స్పానిష్ భాష
ఆఫ్రికా
In Africa, Spanish is official in Equatorial Guinea (co-official French and Portuguese). Today, in Western Sahara, nearly 200,000 refugee Sahrawis are able to read and write in Spanish, and several thousands have received university education in foreign countries as part of aid packages (mainly Cuba and Spain). In Equatorial Guinea, Spanish is the predominant language when counting native and non-native speakers (around 500,000 people), while Fang is the most spoken language by a number of native speakers. It is also spoken in the Spanish cities in continental North Africa (Ceuta and Melilla) and in the autonomous community of Canary Islands (143,000 and 1,995,833 people, respectively). Within Northern Morocco, a former Franco-Spanish protectorate that is also geographically close to Spain, approximately 20,000 people speak Spanish. It is spoken by some communities of Angola, because of the Cuban influence from the Cold War, and in Nigeria by the descendants of Afro-Cuban ex-slaves. ఆఫ్రికెలో స్పానిష్ అధికార భాష.
ఆసియా
Spanish was an official language of the Philippines since the early days of Spanish colonization in the 16th century, until the change of Constitution in 1973. During most of the colonial period it was the language of government, trade and education, and spoken mainly by Spaniards living in the islands and educated Filipinos. However, by the mid 19th century a free public school system in Spanish was established throughout the islands, which increased the numbers of Spanish speakers rapidly. Following the U.S. occupation and administration of the islands, the importance of Spanish fell, especially after the 1920s. The US authorities' imposition of English as the medium of instruction in schools and universities coupled with the prohibition of Spanish in media and educational institutions gradually reduced the importance of the language. After the country became independent in 1946, Spanish remained an official language along with English and Tagalog-based Filipino. However, the language lost its official status in 1973 during the Ferdinand Marcos administration. Under the Corazon Aquino administration which took office in 1986, the mandatory teaching of Spanish in colleges and universities was also stopped, and thus, younger generations of Filipinos have little or no knowledge of Spanish as compared to the older generations. However, the Spanish language retains a large influence in local languages, with many words coming from or being derived from Spanish.
టి.ఆర్.రాజకుమారి
ఈమె కుటుంబమంతా సినిమా కుటుంబమే. అక్క ఒక తమిళనటి. అక్క కూతురు కుచలకుమారి ప్రసిద్ధ సినీ నర్తకి. సోదరుడు టి.ఆర్.రామన్నతో పాటు మరో సోదరుడు టి.ఆర్.చక్రపాణి కూడా నిర్మాతే. రామన్న భార్యలు బి.ఎస్.సరోజ, ఇ.వి.సరోజ ఇద్దరూ నటీమణులే. శృంగార తారలు జ్యోతిలక్ష్మి, జయమాలిని రాజకుమారి చెల్లెలి కూతుళ్లే. రాజకుమారి వైభవంగా బతికిన రోజుల్లో మద్రాసు టి.నగర్ పాండీబజార్‌లో తన పేరిట 'రాజకుమారి టాకీసు' అని ఒక సినిమాహాలు కట్టించింది. ఇప్పుడు ఆ థియేటర్ స్థానంలో పెద్ద పెద్ద వాణిజ్య సముదాయాలు వెలిసినా, ఇప్పటికీ 'రాజకుమారి థియేటర్ దగ్గర' అని చెప్పుకుంటారు.
స్పానిష్ భాష
ఓషియానియా
Among the countries and territories in Oceania, Spanish is also spoken in Easter Island, a territorial possession of Chile. According to the 2001 census, there are approximately 95,000 speakers of Spanish in Australia, 44,000 of which live in Greater Sydney, where the older Mexican, Colombian, Spanish, and Chilean populations and newer Argentine, Salvadoran and Uruguayan communities live.
The U.S. Territories of Guam, Palau, Northern Marianas, and the independent associated U.S. Territory of Marshall Islands and Federated States of Micronesia all once had Spanish speakers, since Marianas and Caroline Islands were Spanish colonial possessions until late 19th century (see Spanish-American War), but Spanish has since been forgotten. It now only exists as an influence on the local native languages and spoken by Hispanic American resident populations.
టి.ఆర్.రాజకుమారి
మూలాలు
వర్గం:1922 జననాలు వర్గం:1999 మరణాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళనాడు సినిమా నటీమణులు
స్పానిష్ భాష
మాండలికాల వేరియేషన్
There are important variations among the regions of Spain and throughout Spanish-speaking America. In some countries in Hispanophone America, it is preferable to use the word castellano to distinguish their version of the language from that of Spain, thus asserting their autonomy and national identity. In Spain, the Castilian dialect's pronunciation is commonly regarded as the national standard, although a use of slightly different pronouns called laísmo of this dialect is deprecated. More accurately, for nearly everyone in Spain, "standard Spanish" means, "pronouncing everything exactly as it is written," an ideal which does not correspond to any real dialect, though the northern dialects are the closest to it. In practice, the standard way of speaking Spanish in the media is "written Spanish" for formal speech, "Madrid dialect" (one of the transitional variants between Castilian and Andalusian) for informal speech.. The variety with the most number of speakers is Mexican Spanish, making up nearly a third of Spanish speakers.
వ్యాకరణం
Vos is the subject form (vos decís) [you say] and the term of preposition (a vos digo) [to you I say], while "os" is the form of the direct complement (os vi) [I saw you (all)] and of the indirect complement without the preposition (os digo) [I say to you (all)].
The verb always goes in the second-person plural even though we addressed only one speaker: «Han luchado, añadió dirigiéndose a Tarradellas, [...] por mantenerse fieles a las instituciones que vos representáis» (GaCandau Madrid-Barça [Esp. 1996]). Like the possessive employs the form vuestro: Admiro vuestra valentía, señora. The adjectives referred to the person or people to whom we address have established the correspondent agreement in gender and number: Vos, don Pedro, sois caritativo; Vos, bellas damas, sois ingeniosas.
The more commonly known American dialectal form of voseo uses the pronominal or verbal forms of the second-person plural (or derivatives of these) to address only one speaker. This voseo is appropriate to distinct regional or social varieties of American Spanish and on the contrary the reverential voseo, which implies closeness and familiarity.
The pronominal voseo employs the use of vos as a pronoun to replace tú and de ti, which are second-person singular informal.
However, for the pronombre átono (that which uses the pronominal verbs and its complements without preposition) and for the possessive, they employ the forms of tuteo (te, tu, and tuyo), respectively: «Vos te acostaste con el tuerto» (Gené Ulf [Arg. 1988]); «Lugar que odio [...] como te odio a vos» (Rossi María [C. Rica 1985]); «No cerrés tus ojos» (Flores Siguamonta [Guat. 1993]). In other words, in the previous examples the authors conjugate the pronoun subject vos with the pronominal verbs and its complements of tú.
Extension of Voseo in Latin America
Tuteo exists as an intermediate formality of treatment and voseo as a familiar treatment in: Chile, the Venezuelan state of Zulia, the Pacific coast of Colombia, Central America, and; the Mexican states of Tabasco and Chiapas.
Areas of generalized voseo include Argentina, Uruguay and Paraguay.
పదకోశము
Some words can be different, even embarrassingly so, in different Hispanophone countries. Most Spanish speakers can recognize other Spanish forms, even in places where they are not commonly used, but Spaniards generally do not recognise specifically American usages. For example, Spanish mantequilla, aguacate and albaricoque (respectively, "butter", "avocado", "apricot") correspond to manteca, palta, and damasco, respectively, in Peru, Argentina, Chile, Paraguay and Uruguay. The everyday Spanish words coger (to catch, get, or pick up), pisar (to step on) and concha (seashell) are considered extremely rude in parts of Latin America, where the meaning of coger and pisar is also "to have sex" and concha means "vulva". The Puerto Rican word for "bobby pin" (pinche) is an obscenity in Mexico, and in Nicaragua simply means "stingy". Other examples include taco, which means "swearword" (among other meanings) in Spain but is known to the rest of the world as a Mexican dish. Pija in many countries of Latin America and Spain itself is an obscene slang word for "penis", while in Spain the word also signifies "posh girl" or "snobby". Coche, which means "car" in Spain, for the vast majority of Spanish-speakers actually means "baby-stroller", in Guatemala it means "pig", while carro means "car" in some Latin American countries and "cart" in others, as well as in Spain. Papaya is the slang term in Cuba for "vagina" therefore in Cuba when referring to the actual fruit Cubans call it fruta bomba instead. Also, just how Americans use the term "dude" to refer to a friend or someone, Spanish also has its own slang, or "modismo", but varies in every country. For example, "dude" is "güey, mano, cuate or carnal" in Mexico, "mae" in Costa Rica, "tío" in Spain, "tipo" in Colombia, "hueón" in Chile and "chabón" in Argentina.
రియల్ అకాడెమియా
The Real Academia Española (Royal Spanish Academy), together with the 21 other national ones (see Association of Spanish Language Academies), exercises a standardizing influence through its publication of dictionaries and widely respected grammar and style guides. Due to this influence and for other sociohistorical reasons, a standardized form of the language (Standard Spanish) is widely acknowledged for use in literature, academic contexts and the media.
వర్గీకరణ, సంబంధిత భాషలు
Spanish is closely related to the other West Iberian Romance languages: Asturian, Galician, Ladino, Leonese and Portuguese. Catalan, an East Iberian language which exhibits many Gallo-Romance traits, is more similar to the neighboring Occitan language than to Spanish, or indeed than Spanish and Portuguese are to each other.
Spanish and Portuguese share similar grammars and vocabulary as well as a common history of Arabic influence while a great part of the peninsula was under Islamic rule (both languages expanded over Islamic territories). Their lexical similarity has been estimated as 89%. See Differences between Spanish and Portuguese for further information.
Judaeo-Spanish
Judaeo-Spanish (also known as Ladino), which is essentially medieval Spanish and closer to modern Spanish than any other language, is spoken by many descendants of the Sephardi Jews who were expelled from Spain in the 15th century. Ladino speakers are currently almost exclusively Sephardi Jews, with family roots in Turkey, Greece or the Balkans: current speakers mostly live in Israel and Turkey, with a few pockets in Latin America. It lacks the Native American vocabulary which was influential during the Spanish colonial period, and it retains many archaic features which have since been lost in standard Spanish. It contains, however, other vocabulary which is not found in standard Castilian, including vocabulary from Hebrew, some French, Greek and Turkish, and other languages spoken where the Sephardim settled.
Judaeo-Spanish is in serious danger of extinction because many native speakers today are elderly as well as elderly olim (immigrants to Israel) who have not transmitted the language to their children or grandchildren. However, it is experiencing a minor revival among Sephardi communities, especially in music. In the case of the Latin American communities, the danger of extinction is also due to the risk of assimilation by modern Castilian.
A related dialect is Haketia, the Judaeo-Spanish of northern Morocco. This too tended to assimilate with modern Spanish, during the Spanish occupation of the region.
Vocabulary comparison
Spanish and Italian share a very similar phonological system. At present, the lexical similarity with Italian is estimated at 82%. As a result, Spanish and Italian are mutually intelligible to various degrees. The lexical similarity with Portuguese is greater, 89%, but the vagaries of Portuguese pronunciation make it less easily understood by Hispanophones than Italian is. Mutual intelligibility between Spanish and French or Romanian is even lower (lexical similarity being respectively 75% and 71% ): comprehension of Spanish by French speakers who have not studied the language is as low as an estimated 45% – the same as of English. The common features of the writing systems of the Romance languages allow for a greater amount of interlingual reading comprehension than oral communication would.
1. also nós outros in early modern Portuguese (e.g. The Lusiads)
2. noi altri in Southern Italian dialects and languages
3. Alternatively nous autres
చరిత్ర
thumb|A page of Cantar de Mio Cid, in medieval Castilian. Spanish evolved from Vulgar Latin, with major influences from Arabic in vocabulary during the Andalusian period and minor surviving influences from Basque and Celtiberian, as well as Germanic languages via the Visigoths. Spanish developed along the remote cross road strips among the Alava, Cantabria, Burgos, Soria and La Rioja provinces of Northern Spain (see Glosas Emilianenses), as a strongly innovative and differing variant from its nearest cousin, Leonese, with a higher degree of Basque influence in these regions (see Iberian Romance languages). Typical features of Spanish diachronical phonology include lenition (Latin vita, Spanish vida), palatalization (Latin annum, Spanish año, and Latin anellum, Spanish anillo) and diphthongation (stem-changing) of short e and o from Vulgar Latin (Latin terra, Spanish tierra; Latin novus, Spanish nuevo). Similar phenomena can be found in other Romance languages as well.
During the Reconquista, this northern dialect from Cantabria was carried south, and remains a minority language in the northern coastal Morocco.
The first Latin-to-Spanish grammar (Gramática de la Lengua Castellana) was written in Salamanca, Spain, in 1492, by Elio Antonio de Nebrija. When it was presented to Isabel de Castilla, she asked, "What do I want a work like this for, if I already know the language?", to which he replied, "Your highness, the language is the instrument of the Empire."
In the 20th century, Spanish was introduced to Equatorial Guinea and the Western Sahara, and in areas of the United States that had not been part of the Spanish Empire, such as in Spanish Harlem, in New York City. For details on borrowed words and other external influences upon Spanish, see Influences on the Spanish language.
Characterization
A defining feature of Spanish was the diphthongization of the Latin short vowels e and o into ie and ue, respectively, when they were stressed. Similar sound changes are found in other Romance languages, but in Spanish, they were significant. Some examples:
Peculiar to early Spanish (as in the Gascon dialect of Occitan, and possibly due to a Basque substratum) was the mutation of Latin initial f- into h- whenever it was followed by a vowel that did not diphthongate. Compare for instance:
Some consonant clusters of Latin also produced characteristically different results in these languages, for example:
లేఖనా సాంప్రదాయం
Spanish is written using the Latin alphabet, with the addition of the character ñ (eñe, representing the phoneme, a letter distinct from n, although typographically composed of an n with a tilde) and the digraphs ch (che, representing the phoneme ) and ll (elle, representing the phoneme ). However, the digraph rr (erre fuerte, "strong r", erre doble, "double r", or simply erre), which also represents a distinct phoneme, is not similarly regarded as a single letter. Since 1994, the digraphs ch and ll are to be treated as letter pairs for collation purposes, though they remain a part of the alphabet. Words with ch are now alphabetically sorted between those with ce and ci, instead of following cz as they used to, and similarly for ll.
Thus, the Spanish alphabet has the following 29 letters:
The acute accent is used, in addition, to distinguish between certain homophones, especially when one of them is a stressed word and the other one is a clitic: compare el ("the", masculine singular definite article) with él ("he" or "it"), or te ("you", object pronoun), de (preposition "of" or "from"), and se (reflexive pronoun) with té ("tea"), dé ("give") and sé ("I know", or imperative "be").
The interrogative pronouns (qué, cuál, dónde, quién, etc.) also receive accents in direct or indirect questions, and some demonstratives (ése, éste, aquél, etc.) can be accented when used as pronouns. The conjunction o ("or") is written with an accent between numerals so as not to be confused with a zero: e.g., 10 ó 20 should be read as diez o veinte rather than diez mil veinte ("10,020"). Accent marks are frequently omitted in capital letters (a widespread practice in the early days of computers where only lowercase vowels were available with accents), although the RAE advises against this.
When u is written between g and a front vowel (e or i), if it should be pronounced, it is written with a diaeresis (ü) to indicate that it is not silent as it normally would be (e.g., cigüeña, "stork", is pronounced ; if it were written cigueña, it would be pronounced.
Interrogative and exclamatory clauses are introduced with inverted question ( ¿ ) and exclamation ( ¡ ) marks.
శబ్దాలు
The phonemic inventory listed in the following table includes phonemes that are preserved only in some dialects, other dialects having merged them (such as yeísmo); these are marked with an asterisk (*). Sounds in parentheses are allophones. Where symbols appear in pairs, the symbol to the right represents a voiced consonant.
By the 16th century, the consonant system of Spanish underwent the following important changes that differentiated it from neighboring Romance languages such as Portuguese and Catalan:
The consonant system of Medieval Spanish has been better preserved in Ladino and in Portuguese, neither of which underwent these shifts.
Lexical stress
Spanish is a en:syllable-timed language, so each syllable has the same duration regardless of stress. Stress most often occurs on any of the last three syllables of a word, with some rare exceptions at the fourth last. The tendencies of stress assignment are as follows:
In addition to the many exceptions to these tendencies, there are numerous minimal pairs which contrast solely on stress such as sábana ('sheet') and sabana ('savannah'), as well as límite ('boundary'), limite ('[that] he/she limits') and limité ('I limited').
An amusing example of the significance of intonation in Spanish is the phrase ''¿Cómo cómo como? ¡Como como como!'' ("What do you mean how do I eat? I eat the way I eat!").
వ్యాకరణము
Spanish is a relatively inflected language, with a two-gender system and about fifty conjugated forms per verb, but limited inflection of nouns, adjectives, and determiners. (For a detailed overview of verbs, see Spanish verbs and Spanish irregular verbs.)
It is right-branching, uses prepositions, and usually, though not always, places adjectives after nouns. Its syntax is generally Subject Verb Object, though variations are common. It is a pro-drop language (allows the deletion of pronouns when pragmatically unnecessary) and verb-framed.