cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ
పరిశీలనా చరిత్ర
ఎడ్వర్డ్ పిగట్ అనే బ్రిటిష్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త 1779 మార్చి 23 తేదీన తొలిసారిగా బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ ని గుర్తించాడు. పన్నెండు రోజుల అనంతరం ఏప్రిల్ 4 వ తేదీన జోహన్ ఎలెర్ట్ బోడె అనే జర్మన్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త దీనిని స్వతంత్రంగా గుర్తించాడు. 1780 మార్చి 1 వ తేదీన చార్లెస్ మెస్సియర్ అనే ఫ్రెంచి ఖగోళ శాస్త్రవేత్త కూడా దీనిని స్వతంత్రంగా గుర్తించి, తన వర్గీకరణ జాబితా (మెసియర్ కేటలాగ్) లో దీనిని 64వ  ఆబ్జెక్ట్ (ఖగోళ రాశి) గా పేర్కొన్నాడు. అయితే బోడె శాస్త్రజ్ఞుని ఆవిష్కరణ మాత్రమే శాస్త్ర ప్రపంచంలో మొట్టమొదటిసారిగా ప్రచురించబడింది. పిగట్ ఆవిష్కరణ ప్రచురణకు నోచుకోక పూర్తిగా విస్మరించబడింది. తిరిగి బ్రైన్ జోన్స్ 2002 ఏప్రిల్ లో ఈ విషయాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చేవరకూ పిగట్ తొలిసారి కనుగొన్న విషయం మరుగునపడిపోయింది. విలియం హెర్షల్ ఈ గెలాక్సీ యొక్క చీకటి ధూళి పట్టీని తొలిసారిగా కనుగొన్నశాస్త్రజ్ఞునిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఈ గెలాక్సీ ని పరిశీలిస్తూ హెర్షల్ చేసిన వర్ణన తరువాత కాలంలో ఈ గెలాక్సీకి బ్లాక్ ఐ అనే పేరు రావడానికి కొంతవరకు కారణమయ్యింది.
వర్గీకరణ
జాన్ హెర్షల్ ఈ గెలాక్సీని మరింత వివరంగా పరిశీలించి తన జాబితాలో దీనిని h 1486 ఖగోళ రాశిగా వర్గీకరించి, తరువాత జనరల్ కేటలాగ్ లో GC 3321 ఖగోళ రాశిగా చేర్చాడు. ఈ గెలాక్సీ నుంచి రేడియో తరంగాలు ఉద్గారమవుతుండడంతో, బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీని ఒక రేడియో మూలంగా గుర్తించారు. దీనిని PKS 1254 + 21 గా జాబితాలో చేర్చడం జరిగింది.
దీని స్వరూపాన్ని బట్టి సాండేజ్ అనే అమెరికన్ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు కేవలం ఒక 'Sb spiral' గా వర్గీకరించినప్పటికీ, డి వాకులేయర్స్ అనే ఫ్రెంచ్ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు ఈ గెలాక్సీని (R) SA (rs) ab రకంగా వర్గీకరించాడు. ఇక్కడ (R)' అనేది బాహ్య రింగ్-వంటి నిర్మాణాన్ని సూచిస్తుంది, 'SA' అనగా మధ్యభాగంలో కడ్డీ (bar) లేని సర్పిలాకారాన్ని (unbarred spiral) సూచిస్తుంది, '(rs)' ఒక పరివర్తన లోపలి రింగ్/ సర్పిలాకార నిర్మాణం ను సూచిస్తుంది. 'ab' అనేది సర్పిలాకారం యొక్క భుజాలు (arms) చాలా గట్టిగా బందించబడినట్లు సూచిస్తుంది. అనగా డి వాకులేయర్స్ వర్గీకరణలో బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ అనేది ఒక కడ్డీ (bar) రహిత సర్పిలాకార భుజాలున్న గెలాక్సీ అని, దీనికి వెలుపలి రింగులున్నాయని, లోపలి రింగులు పరివర్తన చెందుతున్నాయని, దీని భుజాలు మధ్యభాగంలో కడ్డీకి చాలా గట్టిగా బందించబడినట్లున్నాయని సూచిస్తుంది.
2015 లో దక్షిణ కొరియాకు చెందిన ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు హొంగ్ బె ఆన్ (H.B.Ann), మిరా సియెవ్ (Mira Seo), డి.కె.హా (D.K.Ha) లు ఈ గెలాక్సీని 'SABA' తరగతికి చెందినదిగా పేర్కొన్నారు. ఇది మధ్యభాగంలో బలహీనమైన కడ్డీ గల సర్పిలాకార భుజాలున్న గెలాక్సీ అని, దీని భుజాలు కడ్డీకి గట్టిగా బందించబడినట్లున్నాయని సూచిస్తుంది.
దృశ్యత
ఉత్తర మండలానికి చెందిన కోమా బెరినిసిస్ (Coma Berenices) అనే నక్షత్రరాశి (constellation) లో ఈ గెలాక్సీ కనిపిస్తుంది. కాంతిని శోషించుకొంటున్న అద్భుతమైన ధూళి పట్టీలు ఈ గెలాక్సీ కేంద్రభాగం ముందర పరుచుకోవడం వల్ల, ఈ గెలాక్సీ అంతరిక్షంలో నల్లటి కన్ను (Black Eye) వలె కనిపిస్తుంది. దీనినిబట్టి సులభంగా గుర్తించవచ్చు. అయితే దీని దృశ్య ప్రకాశం పరిమాణం +8.52 కావడంతో మధ్యస్థ పరిమాణపు టెలీస్కోప్ నుంచి చూస్తేనే తప్ప మామూలు కంటికి కనపడదు. దీని దిక్పాతం (Declination) 21.68° N, కుడి ఆరోహణం (Right Ascension) 12h 56m కావడంతో, ఉత్తరార్ధ గోళంలో ఈ గెలాక్సీ వసంత ఋతువులో ముఖ్యంగా మే నెలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఆకృతి
ఇది విష్ణుచక్రం (pinwheel) ఆకృతిలో కనిపించే ఒక సర్పిలాకారపు గెలాక్సీ. ఈ గెలాక్సీ యొక్క ప్రకాశవంతమైన న్యూక్లియస్ ముందు భాగంలో కాంతిని శోషించుకొనే కాస్మిక్ ధూళి పట్టీలు చీకట్లో కూడా ప్రస్ఫూటంగా కనిపిస్తాయి.
ఈ గెలాక్సీ యొక్క అంతర నక్షత్ర మాధ్యమం, సమాన ద్రవ్యరాశులతో పరస్పరం ప్రతి భ్రమణం (counter rotation) చేస్తున్న రెండు డిస్కులను కలిగివుంది. లోపలి డిస్క్ లో వున్న నక్షత్రాలు, వాయువులు భ్రమణం చేస్తున్న దిశకు వ్యతిరేకంగా వెలుపలి డిస్క్ లోని వాయువులు భ్రమణం చేస్తున్నాయి.
ఈ గెలాక్సీ ఆకృతి నేడు మనకు కనిపిస్తున్న విధంగా ఉండటం వెనుక రెండు తార్కిక కారణాలు ఊహిస్తున్నారు. మొదటిది - ఈ గెలాక్సీకి వక్ర గమనం (retograde motion) లో వున్న సమీప పొరుగు గెలాక్సీ M64 ను ఢీ కొని దీనిలో అసౌష్టవంగా విలీనం కావడం. రెండవది - అంతర గెలాక్సీ మాధ్యమం లోని వాయు మేఘాలు గుత్వాకర్షణ శక్తి కారణంగా ఒకదానిలో ఒకటి కలిసిపోతూ చివరకు ఈ గెలాక్సీ పరివేషం (halo) లోనికి కూలిపోవడం, దానివల్ల M64 గెలాక్సీ కేంద్రభాగం మీదకు అసౌష్టవంగా ధూళి మేఘాలు చేరి క్రమేణా పరిమాణంలో పెరిగిపోవడం.
చీకటి ధూళి పట్టీలు (Dark dust bands)
ఈ గెలాక్సీ యొక్క ప్రకాశవంతమైన న్యూక్లియస్ ముందరి భాగంలో కాంతిని శోషించుకొనే అద్భుతమైన కాస్మిక్ ధూళి పట్టీలు వ్యాపించి వుండటం ఈ గెలాక్సీ యొక్క ప్రత్యేకత. ఇవి చీకట్లో కూడా ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి. చీకటి ధూళి పట్టీలు ఉజ్వలమైన గెలాక్సీ కేంద్రభాగం ముందర పరుచుకోవడం వల్ల, ఈ గెలాక్సీ అంతరిక్షంలో నల్లటి కన్ను (Black Eye) వలె కనిపిస్తుంది. అందువలన దీనికి బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ లేదా ఈవిల్ ఐ గెలాక్సీ (Evil Eye Galaxy) అనే పేర్లు ఏర్పడ్డాయి.
ఈ చీకటి ధూళి పట్టీలు గెలాక్సీ యొక్క లోపలి డిస్క్ లో ఏర్పడ్డాయి. వీటిని 6 అంగుళాల ద్వారం గల టెలీస్కోప్ లో కూడా స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. పొరుగున వున్న చిన్న గెలాక్సీ ఈ పెద్ద గెలాక్సీ (M64) లో విలీనమైనపుడు, విలీనమైన చిన్న గెలాక్సీ లోని కొంత ద్రవ్యం ఇంకా పెద్ద గెలాక్సీ కక్ష్యలో స్థిరపడలేదు. M64 గెలాక్సీ కేంద్రభాగం యొక్క కాంతిని అడ్డుకుంటున్న ఈ చీకటి ధూళి పట్టీలు వాస్తవానికి దీని కక్ష్యాతలంలో సరిగా స్థిరపడని పొరుగు గెలాక్సీ యొక్క ద్రవ్యం కావచ్చు.
ఈ ధూళి పట్టీలు గెలాక్సీ కేంద్రకాన్ని కొద్దిమేరకు కప్పి వేస్తున్నట్లు కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీలు కనిపించే విధం బట్టి ఈ గెలాక్సీ యొక్క దక్షిణ వైపు భాగం మనకు దగ్గరగా ఉందని తెలుస్తున్నది. ఈ చీకటి ధూళి పట్టీలు వున్న భాగంలోనే కొత్త తారలు పుడుతున్నాయి.
దూరం
ఈ గెలాక్సీ మనకు ఎంత దూరంలో వున్నది అనేది నిర్ధారణగా తెలియదు. ఈ గెలాక్సీలో అస్థిర తారలను ఇప్పటివరకు గుర్తించలేదు. ఒకవేళ అవి ఉన్నప్పటికీ, వాటి నుంచి ప్రసారమవుతున్న హెచ్చు తగ్గులతో కూడిన అస్థిర కాంతి ఇంకా మన టెలీస్కోప్ లకు చేరుతున్న పరిధిలోనే ఉండవచ్చు. ఏమైనప్పటికి ఈ గెలాక్సీలో అస్థిర తారల ఉనికి ఇప్పటివరకు కనుగొనలేనందువల్ల ఈ గెలాక్సీ భూభూమికి ఎంత దూరంలో వున్నదని విషయం ఇదమిద్ధంగా చెప్పలేకున్నారు.
కెన్నెత్ గ్లిన్ జోన్స్, క్రెయిమెర్ లు ఈ గెలాక్సీ కి మనకు మధ్య దూరం సుమారు 12 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాలని, తుల్లీ తన 'సమీప గెలాక్సీ కేటలాగ్' లో 14 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాలని, బర్న్ హామ్  20-25 మిలియన్ల కాంతి సంవత్సరాలని సూచించారు. అంతరిక్ష టెలిస్కోప్ సైన్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ (STScI) వారు ఈ దూరాన్ని  19 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాలుగాను, ది ఆస్ట్రోనమికల్ జర్నల్ లో తుల్లి, బ్రెంట్ లు 17.3 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాలుగా అంచనా వేశారు.
ఈ గెలాక్సీ మనకు 19 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో వున్నదనే అంచనాను స్వీకరిస్తే, ఈ గెలాక్సీ యొక్క దృశ్య కోణీయ వ్యాసం 9.3 ఆర్క్ నిమిషాలకు అనుగుణంగా దీని రేఖీయ వ్యాసం సుమారు 51,000 కాంతి సంవత్సరాలుంటుంది. అదేవిధంగా +8.52 దృశ్య ప్రకాశ పరిమాణానికి అనుగుణంగా నిరాపేక్ష ప్రకాశ పరిమాణం -20.3 ఉంటుంది. తుల్లి, బ్రెంట్ ల ప్రకారం ఈ గెలాక్సీ మనకు 17.3 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో వున్నదనే అంచనాను స్వీకరిస్తే, ఈ గెలాక్సీ దృశ్య కోణీయ వ్యాసం 10.71 ఆర్క్ నిమిషాలకనుగుణంగా గెలాక్సీ యొక్క రేఖీయ వ్యాసం సుమారు 54,000 కాంతి సంవత్సరాలుంటుంది. అదేవిధంగా +8.52 దృశ్య ప్రకాశ పరిమాణానికి అనుగుణంగా నిరాపేక్ష ప్రకాశ పరిమాణం -22.6 వుంటుంది.
ప్రతి భ్రమణ వాయు వ్యవస్థ (counter rotating gas system)
ఈ గెలాక్సీ వ్యాసం 54,000 కాంతి సంవత్సరాలు. ఈ బ్రహ్మండమైన గెలాక్సీ వెలుపలి ప్రాంతాలలోని వాయువులు, గెలాక్సీ లోపలి ప్రాంతాలలోని వాయువులు, నక్షత్రాలు తిరిగే దిశకు వ్యతిరేక దిశలో తిరుగుతున్నాయి. సుమారు 100 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం M 64 గెలాక్సీ, దానికి వ్యతిరేక దిశలో పరిభ్రమణం చేస్తున్న ఒక చిన్న సమీప పొరుగు  గెలాక్సీ - ఈ  రెండు గెలాక్సీ లు ఒకదానిలో మరొకటి కలిసిపోవడంతో బ్లాక్ ఐ  గెలాక్సీ కి ఈ విలక్షణమైన ప్రత్యేకత ఏర్పడి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. అంటే ఇతర గెలాక్సీల మాదిరిగానే, M64 లోని అన్ని నక్షత్రాలు ఒకే దిశలో భ్రమణం చెందుతున్నాయి. అయితే M64 యొక్క వెలుపలి ప్రాంతాలలోని అంతర నక్షత్ర వాయువులు (interstellar gases), లోపలి ప్రాంతాలలోని వాయువులు, నక్షత్రాలు తిరిగే దిశకు వ్యతిరేక దిశలో తిరుగుతున్నాయి. స్పైరల్ గెలాక్సీ లకి సంబంధించినంతవరకూ వాయువులు ఇలా ప్రతి భ్రమణం (counter rotation) చేస్తుండటమనేది ఇది ఒక అసాధారణమైన దృగ్విషయం.
ఈ విధంగా వ్యతిరేక దిశలలో భ్రమణం చెందుతున్న అంతర నక్షత్ర వాయువులు పరస్పరం ఢీ కొని సంపీడనం చెందడం వల్ల ఆ విరూపణ ప్రాంతంలో కొత్త నక్షత్రాలు పుడుతున్నాయి. ఏర్పడుతున్న నక్షత్రాలనుండి వెలువడే అతినీల లోహిత కిరణాలు హైడ్రోజన్ వాయు మేఘాలపై పడి ప్రతిపలించడం వలన హైడ్రోజన్ వాయు మేఘాలు పింక్ రంగులో ప్రతిదీప్తి (fluorescence) చెందుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఈ గెలాక్సీ చిత్రంలో పింక్ రంగులో ప్రతిదీప్తినిస్తున్న హైడ్రోజన్ వాయు మేఘాలు వెంబడి నవ్య నీలి,అరుణ తారలు ఆవిర్భవిస్తున్నాయి.
రెండవ రకానికి చెందిన సెఫర్ట్ గెలాక్సీ (Type II Seyfert Galaxy)
గెలాక్సీలలో ప్రకాశవంతమైన న్యుక్లియస్ ను కలిగివున్నవి సెఫర్ట్ గెలాక్సీ తరగతికి చెందుతాయి. చాలా బలమైన పరారుణ కిరణాలను ఉద్గారించే సెఫర్ట్ గెలాక్సీలు శక్తివంతమైన పరారుణ మూలాలుగా (Infrared source) ఉంటాయి. HII/LINER న్యూక్లియస్ ను కలిగి వున్న బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ “టైపు 2 సెఫర్ట్” (Type II Seyfert)  గెలాక్సీ తరగతికి చెందినది. ఈ టైపు II సెఫెర్ గెలాక్సీలు ప్రకాశవంతమైన కోర్ ను కలిగిఉండటమే కాక, పరారుణ తరంగదైర్ఘ్యాలు వద్ద చూసినప్పుడు కూడా ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి. వీటి న్యూక్లియస్ కూడా శక్తివంతమైన స్పెక్ట్రమ్ రేఖలను ఉద్గారిస్తాయి అయితే వీటి కేంద్రభాగం నుండి వెలువడే ఉష్ణవాయువులు ఒక మోస్తరు వేగంతోనే (1000 కి.మీ./సె. వేగం కన్నా తక్కువ వేగంతో) విస్తరిస్తాయి. LINER (low-ionization nuclear emission-line region - తక్కువ అయనీకరణ న్యూక్లియర్ ఉద్గార రేఖా ప్రాంతం) అనేది వర్ణపట రేఖలను ఆధారంగా వర్గీకరించిన గెలాక్సీ యొక్క న్యుక్లియస్ రకం. ఒక గెలాక్సీ LINER న్యూక్లియస్ ను కలిగి వుంది అంటే ఆ గెలాక్సీ కేంద్రభాగం నుండి ఉద్గారమయ్యే స్పెక్ట్రమ్ రేఖలు తక్కువ అయనీకరణ న్యూక్లియర్ ఉద్గార రేఖా ప్రాంతంలో వున్నాయని అర్ధం.
ఈ గెలాక్సీ యొక్క న్యుక్లియస్ బలహీనమైన రేడియో ఉద్గార మూలంగా (Radio source) వుంది. దీని కేంద్రకం వద్ద మృదు X- రే మూలాన్ని గుర్తించారు. ఇది క్రియాశీలకమైన గెలాక్సీ కేంద్రకం నుండి ప్రత్యక్షంగా కాకుండా పరికేంద్రక ప్రాంతం నుంచి నేరుగా వస్తుంది. పరమాణు వాయువుతో కూడిన దీని లోపలి డిస్క్ 2,300 కాంతి సంవత్సరాల (700 parsec) వ్యాసార్థంలో ఖండితమైవుంది. ప్రస్తుతం ఈ లోపలి డిస్క్ కు చెందిన భ్రమణ రహితమైన చలనాలు, కోర్ భాగాన్ని అంతగా ఉత్తేజీతం చేయడం లేదు. కానీ ఈ లోపలి డిస్క్ మాత్రం కొత్త నక్షత్రాల ఏర్పడే రేటును మరింతగా పెంచుతున్నది. కొత్తగా అంతర నక్షత్ర ద్రవ్యం పెద్ద ఎత్తున లోపలికి కేంద్రీకరించబడుతున్న విషయానికి సంబందించిన సాక్షం కూడా వుంది.
రెండవ అల క్రియాశీలత ఉద్భవించిన గెలాక్సీ (ESWAG)
జే. డి వ్రే (J.D Wray) తన "కలర్ అట్లాస్ అఫ్ గెలాక్సీస్" అనే గ్రంధం (1988) లో బ్లాక్ ఐ గెలాక్సీ ని "రెండవ అల క్రియాశీలత ఉద్భవించిన గెలాక్సీ" గా (Evolved Second Wave Activity Galaxies-ESWAG) ప్రతిపాదించారు. దీని ప్రకారం ఈ రకమైన గెలాక్సీలు, నక్షత్ర ఆవిర్భావనలో రెండవ తరంగదశను కూడా చవిచూస్తాయి. ఇటువంటి గెలాక్సీలలో ప్రధాన సర్పిలాకార భాగం, మధ్యంతర వయస్సు గల తారలను కలిగి ఉంటుంది. నక్షత్రాలు ఏర్పడే ప్రక్రియ మొదటగా ఈ గెలాక్సీ కి బాహ్యంగా ప్రారంభమవుతుంది. ఆ బాహ్య ప్రాంతంలో తగినంత అంతర నక్షత్ర ద్రవ్యం ఉన్నంతవరకూ తారలు ఏర్పడుతూనే ఉంటాయి. క్రమేణా ద్రవ్యం క్షీణించుకుపోవడంతో కొత్త తారలు ఏర్పడటం ఆగిపోతుంది. తిరిగి ఇక్కడ కొత్త తారలు పుట్టాలంటే, అంతకు ముందు ఇక్కడ పుట్టిన తారలు తమ పరిణామ క్రమంలో కొత్త పదార్ధాన్ని ఏర్పరచాల్సి ఉంటుంది. అంటే సూపర్ నోవా లాంటి ప్రేలుళ్ళ జరిగి వాటివల్ల ఏర్పడిన కొత్త పదార్ధం తిరిగి దట్టంగా పోగుపడేవరకూ ఆ ప్రాంతంలో కొత్తగా తారలు పుట్టవు. ఒకసారి ఇలా కొత్త పదార్ధ ద్రవ్యం తగినంతగా ఏర్పడితేనే, మళ్ళీ ఆ ప్రాంతంలో కొత్త తారలు పుడతాయి. M 64 గెలాక్సీ లో కూడా చీకటి ధూళి పట్టీలు కనిపిస్తున్న భాగంలోనే ఇలా నక్షత్రాలు రెండవ తరంగ దశలో ఏర్పడుతున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:గెలాక్సీలు వర్గం:సర్పిలాకార గెలాక్సీలు వర్గం:కోమా బెరినిసిస్ వర్గం:మెసియర్ ఖగోళ రాశులు
దుమ్కా
దుమ్కా, జార్ఖండ్ రాష్ట్రం, దుమ్కా జిల్లా లోని పట్టణం, ఈ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం, సంతాల్ పరగణా ప్రాంతానికి ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది 1855 లో సంతాల్ తిరుగుబాటు తరువాత, భాగల్పూర్, బీర్భూమ్ జిల్లాల నుండి దుమ్కా జిల్లాను రూపొందించారు. దుమ్కాను బీహార్ దక్షిణ భాగం లోని 18 ఇతర జిల్లాలతో కలిపి 2000 నవంబరు 15 న జార్ఖండ్ రాష్ట్రంగా ఏర్పరచారు. దీనికి సమీపంలోని ముఖ్యమైన నగరాలు రాంపూర్‌హాట్, దేవఘర్.
బ్రిటిషు పాలనా కాలం
ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధి, డాక్టర్ గాబ్రియేల్ బాక్లింగ్టన్, ఈ ప్రాంతాన్ని షా జహాన్ నుండి ఒక ఫర్మానా ద్వారా సంపాదించుకున్నాడు. 1742-1751 మధ్య రాజమహల్‌కు దగ్గరగా ఉన్న దుమ్కా ప్రాంతం లోకి రఘోజీ భోంస్లే, పేష్వా బాలాజీ రావు ఆధ్వర్యంలోని మరాఠాలు తరచుగా చొరబడుతూ ఉండేవారు. 1745 లో రఘోజీ భోంస్లే రాజమహల్ ప్రాంతం లోని కొండలు అరణ్యాల ద్వారా సంతల్ పరగణా లోకి ప్రవేశించాడు. మొదట్లో పహారియాలను అణచివేయడంలోనే ఆంగ్లేయులకు సరిపోయింది. 1769 లో దుమ్కా బెంగాల్‌లోని బీర్భుమ్ జిల్లా కింద ఘట్వాలీ పోలీసు పోస్టుగా మిగిలిపోయింది.
1775 లో దుమ్కాను భాగల్పూర్ డివిజన్‌కు బదిలీ చేసారు. 1865 లో దుమ్కాను భాగల్పూర్ నుండి విడదిసి స్వతంత్ర జిల్లాగా చేశారు. 1872 న దుమ్కాను సంతాల్ పరగణాకు ప్రధాన కార్యాలయంగా మార్చారు. 1889 లో లార్స్ ఒల్సెన్ స్క్రెఫ్‌స్రూడ్ తర్వాత పాల్ ఒలాఫ్ బోడింగ్ భారతదేశంలో (దుమ్కా/బెనగారియా) తన సేవను ప్రారంభించాడు. అతడు సంతాల్ భాషకు మొదటి అక్షరమాలను సృష్టించాడు. కాథలిక్కులు ఈ ప్రాంతంలో మిషన్‌ను స్థాపించడానికి ముందు, NELC- చర్చి ఈ ప్రాంతంలో లూథరన్ చర్చిగా సృష్టించబడింది. 1902 లో మొదటి మునిసిపాలిటీని స్థాపించారు. 1920 లో పట్టణం లోకి మోటార్ కార్లు, బస్సులు వచ్చాయి.
మొదటగా 1952 లో మాల్డా అపోస్టోలిక్ పీఠాన్ని స్థాపించారు. 1962 లో, ఇది దుమ్కా రోమన్ కాథలిక్ డియోసెస్‌గా పదోన్నతి పొందింది. ఆ తర్వాత 1983 లో దుమ్కాను సంతాల్ పరగణా డివిజన్ కేంద్రంగా చేశారు. 2000 నవంబరు 15 న దుమ్కా, జార్ఖండ్ ఉప రాజధానిగా మారింది. 2011 లో కొత్తగా నిర్మించిన జాసిదిహ్-దుమ్కా రైల్వే మార్గంతో దుమ్కా, రైల్వే మ్యాపు లోకి చేరింది. 2012 లో రాంచీకి ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ జాసిదిహ్ ద్వారా ప్రారంభమైంది. తరువాత 2017 లో దుమ్కాలో పైలట్ శిక్షణ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. చివరకు 2018 లో దుధాని నుండి టాటా షోరూమ్ వరకు నాలుగు లేన్ల రహదారి నిర్మించారు.
భౌగోళికం
దుమ్కా 24.27°N, 87.25°W వద్ద, సముద్రమట్టం నుండి సగటున 137 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.
జనాభా
2011 జనగణన ప్రకారం, దుమ్కా పట్టణ జనాభా 47,584, ఇందులో 25,364 మంది పురుషులు, 22,220 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 5371, ఇది దుమ్కా పట్టణ మొత్తం జనాభాలో 11.29%. దుమ్కాలో పురుష/స్త్రీ లింగ నిష్పత్తి 876. ఇది రాష్ట్ర సగటు 948 తో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంది. దుమ్కాలో పిల్లల్లో లింగ నిష్పత్తి 891. జార్ఖండ్ రాష్ట్ర సగటు 948. దుమ్కా పట్టణ అక్షరాస్యత 89.92%. ఇది రాష్ట్ర సగటు 66.41% కంటే ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత దాదాపు 93.46% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత 85.87%
చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ది మూన్ (2006 సినిమా)
చిల్డ్రన్‌ ఆఫ్ ది మూన్‌ 2006, డిసెంబరు 14న విడుదలైన జర్మన్ బాలల చలనచిత్రం. మాన్యులా స్టాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో లియోనీ క్రహ్ల్, లూకాస్ కాల్మస్, లుకాస్ హార్డ్ట్, రినేట్ క్రోనర్‌, వాల్టర్ క్రె తదితరులు నటించారు.
దుమ్కా
శీతోష్ణస్థితి
దుమ్కాలో తేమతో కూడిన ఉపఉష్ణమండల వాతావరణం ( కోపెన్ వాతావరణ వర్గీకరణ Cwa ), వెచ్చగా, తడిగా ఉండే వేసవి, తేలికపాటి శీతాకాలాలు ఉంటాయి.
రైలు
2011 జూలైలో, దుమ్కాను కొత్తగా నిర్మించిన జసిది - దుమ్కా రైల్వే మార్గం ద్వారా జసిదిహ్‌కి అనుసంధానించారు. అప్పటి నుండి, నగరం రోడ్డుపై పెరుగుతున్న మూడు చక్రాల వాహనాలను చూసింది. 2015 జూన్ లో, దుమ్కా రాంపూర్‌హాట్ రైలు కూడా నడవడం మొదలైంది.
చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ది మూన్ (2006 సినిమా)
కథానేపథ్యం
పాల్‌ వ్యోమగామిగా ఆకాశవీధిలోకి వెళ్లి తన సోదరితో కలిసి ఆడుకోవాలనుకుంటాడు. ఆట ద్వారా ఆ కలను ఎలా నేరవేర్చుకున్నాడనేది ఈ చిత్ర కథాంశం.
దుమ్కా
త్రోవ
దుమ్కాకు పొరుగున ఉన్న నగరాలైన దేవఘర్, భాగల్పూర్, ధన్బాద్, రాంపూర్‌హాట్‌కు రోడ్డు సౌకర్యం. బస్సులు, ఇక్కడి ప్రజలు ఎక్కువగా వాడే రవాణా విధానం. ప్రభుత్వ సంస్థలు, ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లు రెండూ బస్సులు నడుపుతున్నారు. దుమ్కా బస్సులతో పొరుగు జిల్లాలకు మంచి కనెక్టివిటీని కలిగి ఉంది. దుమ్కా - రాంచీ, దుమ్కా- కోల్‌కతా ల మధ్య లగ్జరీ రాత్రి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ది మూన్ (2006 సినిమా)
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2006 సినిమాలు వర్గం:జర్మన్ చలనచిత్రాలు వర్గం:జర్మన్ భాష
దుమ్కా
వైమానిక
సమీప విమానాశ్రయాలు:
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:జార్ఖండ్ నగరాలు పట్టణాలు
అబ్బూరి గోపాలకృష్ణ
అబ్బూరి గోపాలకృష్ణ (మార్చి 2, 1936 - జనవరి 31, 2017) ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన నాటకరంగ నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు, చిత్రకారుడు. ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నాటక విభాగం అధిపతిగా పనిచేసి 1997లో పదవీ విరమణ పొందాడు.
జీవిత విషయాలు
గోపాలకృష్ణ 1936, మార్చి 2న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం విశాఖపట్నంలోని చిన్నంవారి వీధిలో జన్మించాడు.
కళారంగం
అంట్యాకుల పైడిరాజు ఆధ్వర్యంలో నాలుగు సంవత్సరాలపాటు గోపాలకృష్ణ చిత్రలేఖనం నేర్చుకున్నాడు. హైదరాబాదులోనపి ఫైన్ ఆర్ట్ కళాశాలకు అప్లై చేస్తే సీటు రాలేదు. దాంతో గోపాలకృష్ణ అప్పటి ముఖ్యమంత్రి బూర్గుల రామకృష్ణారావుకు లేఖ రాయగా, ఆయన గోపాలకృష్ణ ప్రతిభ చూసి కళాశాలలో సీటు ఇప్పించాడు. చిత్రలేఖనం పూర్తిచేసిన తరువాత గుంటూరు జిల్లాలో ముస్సబు ఉద్యోగంలో చేరాడు. దాన్ని వదిలేసి ఆంధ్ర విశ్విద్యాలయం రంగస్థల కళలశాఖలో అధ్యాపకుడిగా చేరాడు. సెమినార్లు-పత్రికలలో 36 పరిశోధనా పత్రాలను ప్రచురించాడు. 100కి పైగా కవితలు, తొమ్మిది నాటకాలు రాశాడు. అన్నమయ్య యక్షగాన సంప్రదాయం మీద పరిశోధన చేసి పిహెచ్.డి. పట్టా పొందాడు. పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత, కళను ప్రోత్సహించడానికి ‘అబ్బూరి కళాకేంద్రం’ను స్థాపించి, వర్ధమాన కళాకారులను ప్రోత్సహించడానికి అనేక ప్రదర్శనలను ఏర్పాటు చేశాడు.
గిరీష్ కర్నాడ్ కన్నడంలో రాసిన నాటకాలను తెలుగులోకి ఆయన అనువదించి ప్రదర్శించాడు. రంగస్థల రూపకల్పన, దర్శకత్వం, పురాతత్వ పరిశోధనలో విశేష సేవలు అందించడమేకాకుండా క్షేత్రస్థాయిలో అనేకమందిని కలిసి వారి నుంచి అనేక వివరాలు తీసుకుని, అన్నమయ్య ఇలా ఉండవచ్చునని ఊహించి చిత్రం గీశాడు. తన గీసిన చిత్రాలను విశాఖ మ్యూజియానికి అందించాడు.
మరణం
గోపాలకృష్ణ 2017, జనవరి 31న విశాఖపట్నంలోని తన స్వగృహంలో మరణించాడు. మరణానంతరం తన మృతదేహాన్ని ఆంధ్ర వైద్యకళాశాలకు అప్పగించాలని అబ్బూరి వీలునామా రాశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1937 జననాలు వర్గం:2017 మరణాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా చిత్రకారులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నాటక రచయితలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నాటక ప్రయోక్తలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రంగస్థల నటులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
మద్వీరాంజనేయ సమేత కోదండరామస్వామి దేవాలయం
మద్వీరాంజనేయ సమేత కోదండరామస్వామి దేవాలయం గుంటూరు జిల్లా, సీతానగరం గ్రామంలో ఈ దేవాలయం ఉంది.
ఆలయ చరిత్ర
పూర్వం ప్రకాశం జిల్లా కి చెందిన అంకమ్మ శ్రేష్టివారి తల్లి కుటుంబం గడవక విజయవాడకు వచ్చి ఒక షావుకారు ఇంట్లో వంట చేయడానికి వచ్చారు.కొడుకుని తల్లి గుగ్గుళ్ళు అమ్ముకురమ్మని చెప్పగా విజయవాడ నుంచి రైల్వేబ్రిడ్జి ద్వారా బయలుదేరి అలసి సీతానగరం వైపు వచ్చి ఒక చెట్టుక్రింద నిద్రపోయాడు. తనని ఎవరో పిలిచినట్లుగా అనిపించి లేచి చూస్తే శ్రీమద్వీరాంజనేయ స్వామి వారు దర్శనమిచ్చి భక్తులు వచ్చుటకై ముళ్ళపొదలు తొలగించాల్సిందిగా ఆదేశించారు. అప్పట్లో ఆ ప్రాంతమంతా అడవిలా ఉండేది శ్రేష్ఠి విజయవాడ వెళ్ళి స్వామి దర్శన విధానం, గురించి తల్లికి, షావుకారుకి చెప్పాడు. వీరాంజనేయస్వామి విగ్రహం దేదీప్యమానంగా ఉండటం తెలుసుకుని షావుకారు ముళ్ళపొదలు తొలగించి మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.1911 సంవత్సరంలోనే దేవాలయాన్ని నిర్మించారు. 1913లో ముఖమండపం నిర్మాణం పూర్తి చేశారు. భక్తులు వీరాంజనేయస్వామి ఉగ్రరూపం తట్టుకోలేక పోయేవారని చెబుతున్నారు.ఎవరైనా తప్పులు చేసి ఆలయానికి వస్తే వస్త్రాలు తగలబడటం వంటి అనర్ధాలు జరిగేవి.ఈ విషయాన్ని పండితుల దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.1919లో కోదండరామస్వామిని ప్రతిష్ఠింపజేశారు. స్వామి వారి పవళింపు సేవనిమిత్తం సుందరమైన అద్దాల మండపాన్నిలో నిర్మించారు.
బిక్రమ్ చౌదరి
బిక్రమ్ చౌదరి (జననం 1944) ఒక భారతీయ సంతతికి చెందిన అమెరికన్ యోగా గురువు, బిక్రమ్ యోగా స్థాపకుడు. ఈ యోగ 40 °C (104 °) వేడి వాతావరణంలో 26 భంగిమలతో కూడిన స్థిరమైన శ్రేణిని కలిగి ఉంటుంది. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, ఆ తర్వాత పాశ్చాత్య ప్రపంచం అంతటా, వివిధ రకాల ప్రముఖ విద్యార్థులతో విజయవంతమైంది.
మూలాలు
వర్గం:యోగా వర్గం:యోగాచార్యులు వర్గం:యోగ
కసినే పల్లె
కసినే పల్లె ప్రకాశం జిల్లా, కొమరోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
అమరపతన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
అమరపతన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సత్నా జిల్లా, సత్నా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మాతృదేవోభవ (2022 సినిమా)
మాతృదేవోభవ 2022లో విడుదల కానున్న సినిమా. శ్రీ వాసవి మూవీస్ బ్యానర్‌పై చోడవరపు వెంకటేశ్వర రావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె. హరనాథ్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. సుమన్, సుధ, రఘు బాబు, పోసాని కృష్ణ మురళి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా జూలై 1న విడుదల కానుంది.
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
తరన్ తారన్
తరన్ తారన్ సాహిబ్ పంజాబు రాష్ట్రంలోని మాఝా ప్రాంతంలో ఉన్న పట్టణం. ఇది తరన్ తారన్ జిల్లా కు ముఖ్య పట్టణం. నగరం మధ్య భాగంలో గురుద్వారా "శ్రీ తరన్ తారన్ సాహిబ్‌" అనే ఒక ప్రముఖ సిక్కుమందిరం ఉంది. పట్టణం మునిసిపల్ కౌన్సిల్ పాలనలో ఉంది. తరన్ తారన్ పట్టణం, ఇదే పేరుతో ఉన్న శాస్నసభ నియోజకవర్గానికి, లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికీ కేంద్రం.
చరిత్ర
తరన్ తారన్ సాహిబ్‌ను ఐదవ సిక్కు గురువు శ్రీ గురు అర్జన్ దేవ్ జీ (1563–1606) స్థాపించారు. ఆయన శ్రీ తరన్ తారన్ సాహిబ్ ఆలయానికి పునాది వేశారు. 1716 నుండి 1810 వరకు ధిల్లాను వంశానికి చెందిన శక్తివంతమైన సిక్కు కుటుంబం పాలించిన భాంగి సిక్కు రాజవంశంలో తరన్ తారన్ సాహిబ్ భాగం.
1947 లో భారతదేశ విభజన, పంజాబు విభజన సమయంలో పంజాబులోని ఏకైక తహసీలు (జిల్లా) తరన్ తారన్‌. షీకుపురా, లూధియానా, జలంధరు, హోషియాపూరు, కపుర్తాలా, పట్టి, అమృత్‌సర్, లియాలలుపూరు, పటియాలాతో సిక్కు జనాభా అధికంగా ఉన్న జిల్లాగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. ఈ నగరం 1980 లు - 1990 ల ప్రారంభంలో సిక్కుల తిరుగుబాటుకు కేంద్రంగా ఉంది. ప్రతిపాదిత సిక్కు స్వతంత్ర దేశమైన ఖలిస్తాను రాజధానిగా తరన్ తారన్ సాహిబ్‌ను సూచించారు. ఈ ప్రాంతంలో ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం, వ్యవసాయ పరిశ్రమ, చాలా తక్కువ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.
రంజిత్ సింగ్, నౌనిహాల్ సింగ్
right|thumb|upright=0.80|మహారాజా నౌ నిహాల్ సింగ్ ఆఫ్ ది (సిక్కు సామ్రాజ్యం) గతంలో బుదు సింగ్, జస్సా సింగ్ అహ్లువాలియా చేత అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయిన మహారాజా రంజిత్ సింగ్ సరోవరు రెండు వైపులా మెట్లు నిర్మించబడి పని పూర్తిచేయబడి దాని ప్రదక్షిణ మార్గం సుగమం చేయబడింది. దర్బారు సాహిబ్ కూడా పునర్నిర్మించబడింది. మహారాజా రంజిత్ సింగ్ ఆయన మనవడు కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగ్ బాహ్య భాగాన్ని లోహంతో పూత పూయడానికి పెద్ద మొత్తంలో బంగారాన్ని విరాళంగా ఇచ్చాడు. కాని రంజిత్ సింగ్ మరణం తరువాత వచ్చిన సమస్యాత్మక కాలంలో ఈ పని పెద్దగా పురోగతి సాధించలేదు. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరి త్రైమాసికంలోనే బాహ్య భాగాన్ని అమృత్సర్కు చెందిన సంతు షాం సింగ్ బంగారు ఆకులతో కప్పారు. ఈ సమయంలో సరోవరం నాలుగు మూలలు కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగ్ ప్లాను చేసిన నాలుగు గోపురాలలో ఒకటి మాత్రమే నిర్మించబడింది. మహారాజా రంజిత్ సింగ్ ఆదేశాల మేరకు తరన్ తారన్ పట్టణాన్ని గోడతో కప్పారు. మహ్జీ సాహిబ్‌, అకలు బుంగా, గురు కా ఖుహు వంటి మరికొన్ని మందిరాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి, అనేక బుంగాలు జోడించబడ్డాయి.
తరన్ తారన్, బ్రిటిషు రాజ్
బ్రిటిషు ఆధిపత్యాలకు పంజాబును స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత. అమృత్సర్లోని వారితో పాటు తరన్ తారన్ వద్ద ఉన్న పుణ్యక్షేత్రాల నిర్వహణను అమృత్‌సర్ డిప్యూటీ కమిషనరు నియమించిన సర్బారా లేదా మేనేజరుకు అప్పగించారు. మేనేజరు పాత్ర సాధారణ పర్యవేక్షణకు పరిమితం చేయబడింది. మతపరమైన వ్యవహారాల నిర్వహణలో పూజారులకు స్వయంప్రతిపత్తి ఉంది. వారు నైవేద్యాలను తమలో తాము విభజించుకున్నారు. సిక్కు పాలనలో దర్బారు సాహిబ్‌కు ఇచ్చిన చాలా భూములను క్రమంగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. వారు తమ మతపరమైన విధులను నిర్లక్ష్యం చేశారు. పవిత్ర మందిరాలు, సరోవరాల పవిత్రతను పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. ప్రతి అమావాస్య రోజున సాంప్రదాయ నెలవారీ సమాజం, అమావాస్య రోజున ఒక చిన్న కార్నివాలుకు కుదించబడింది. సింగ్ సభ ప్రవేశపెట్టిన సంస్కరణలను 1885 లో స్థాపించబడిన తరన్ తారన్‌ మతాధికారులు అంగీకరించక ప్రతిఘటించారు. పరిపాలనను శుద్ధి చేసేందుకు ఖల్సా దివాను మాఝా, కేంద్ర మజా ఖల్సా దివాను చేసిన ప్రయత్నాలు పాక్షికంగానే విజయవంతమయ్యాయి.
గురుద్వారా సంస్కరణోద్యమం
గురుద్వారా సంస్కరణ ఉద్యమం జరుగుతుండగా, పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాల నియంత్రణ 1921 జనవరి 27 న సిక్కుల ప్రతినిధి సంస్థ అయిన శిరోమం గురుద్వారా పర్బంధకు కమిటీకి పంపబడింది. గురు అర్జన్ దేవ్ స్థాపించిన కుష్ఠురోగి ఆశ్రయం (కుష్టు వ్యాధి చికిత్సకు నీరు సహాయపడింది), కాని సిక్కు సార్వభౌమత్వాన్ని రద్దు చేసిన తరువాత మతాధికారులు పూర్తిగా విస్మరించారు. దీనిని 1858 లో క్రైస్తవ మిషనరీలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం తరన్ తారన్ సాహిబ్ జనాభా 66, 847. మగవారు జనాభాలో 52.3%, మహిళలు 47.7%. తరన్ తారన్ సగటు అక్షరాస్యత 79.33% (రాష్ట్ర సగటు 75.84% కంటే ఎక్కువ): పురుషుల అక్షరాస్యత 82.39%, మహిళా అక్షరాస్యత 76%. తరన్ తారన్ సాహిబ్ జనాభాలో 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు 11.2%, వృద్ధులు 15% ఉన్నారు. దాని నివాసితులలో 3% విదేశాలలో స్థిరపడ్డారు.
సిక్కు సాంస్కృతిక కేంద్రం
తరన్ తారన్ సాహిబ్‌లోని ప్రధాన మత కేంద్రం శ్రీ గురు అర్జన్ దేవ్జీ నిర్మించిన శ్రీ దర్బారు సాహిబ్ తరన్ తారన్. గురుద్వారా శ్రీ దర్బారు సాహిబ్ తరన్ తారన్లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సరోవరం (పవిత్ర సరస్సు)ఉంది.
గురుద్వారా దర్బారు సాహిబ్ (తరన్ తారన్)
ఈ గురుద్వారా సరోవరం ఆగ్నేయ మూలలో ఒక సొగసైన మూడు అంతస్థుల నిర్మాణం. రెండు అంతస్తుల వంపు గల ద్వారం ద్వారా లోపలకు చేరుకుంటే పాలరాయితో కూడిన వేదిక మధ్యలో ఇది ఉంటుంది. భవనం గోపురం మీద భాగం మెరిసే బంగారు పూతతో కప్పబడి ఉంటుంది. తామర గోపురం, భూకంపంలో దెబ్బతిని (1905 ఏప్రెలు 4), తరువాత పునర్నిర్మించబడింది. గొడుగు ఆకారంలో ఉన్న బంగారు అలంకారంతో పరాకాష్టను కలిగి ఉంది. సంక్లిష్టమైన డిజైన్లలో అద్భుతంగా అమలు చేయబడిన గార పని, ప్రతిబింబించే గాజు ముక్కలను చొప్పించండి, లోపలి గోడలు, పైకప్పు అలంకరించబడి ఉంటుంది. గురు గ్రంథు సాహిబ్ బంగారు పూతతో కూడిన లోహపు పలకలతో కప్పబడిన ఎత్తైన గోపురం కింద ఒక వేదిక మీద ఉపస్థితమై ఉంటుంది. ఈ సింహాసనం కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగ్ సమర్పించాడు. కీర్తను రిలే పారాయణం తెల్లవారుజాము నుండి సాయంత్రం చివరి వరకు కొనసాగుతుంది.
హారు కీ పౌరీ
దర్బారు సాహిబ్ వెనుక మార్బులు మెట్లు ఉన్నాయి. సాంప్రదాయం ఆధారంగా 1590 లో త్రవ్వడం ప్రారంభమైనప్పుడు గురు అర్జను మొదటి సాగిగా గునపం దింపాడు. యాత్రికులు చరణామృతం స్వీకరించడానికి ఇక్కడ దిగుతుంటారు.
సరోవరం
సిక్కు పవిత్ర సరోవరాలలో అతి పెద్దది. ఇది ఆకారంలో ఉన్న దీర్ఘచతురస్రంగా ఉంటుంది. దీని ఉత్తర, దక్షిణ వైపులా వరుసగా 289 – 283 మీటర్లు (948 – 928 అడుగులు), తూర్పు, పశ్చిమ వైపులా వరుసగా 230 – 233 మీటర్లు (755 – 764 అడుగులు) ఉన్నాయి. సరోవరు మొదట చుట్టుపక్కల భూముల నుండి ప్రవహించే వర్షపు నీటితో నింపారు. 1833 లో జెఎండికి చెందిన మహారాజా రఘుబీరు సింగ్ ఒక నీటి మార్గాన్ని తవ్వారు. ఆగ్నేయానికి 5 కిలోమీటర్లు (3.1 మైళ్ళు) రసూల్పూరు వాటర్ మిల్లుల వద్ద ఉన్న ఎగువ బాను దోవాబు కాలువ దిగువ కసూరు శాఖతో సరోవరాన్ని అనుసంధానం చేస్తారు. ఈ కాలువ 1927/28 తీరాలకు సంతు గుర్ముఖు సింగ్, సంతు సాధు సింగ్ సిమెంటుతో ధృడపరచబడింది. చేయబడింది. వారు 1931 లో కరసేవను పర్యవేక్షించారు. అనగా స్వచ్ఛంద సేవ ద్వారా సరోవరాన్ని పూర్తిగా పరిశుభ్రం చేయడం. 1970 లో సంతు జీవను సింగ్ ఆధ్వర్యంలో ఈ స్వచ్చందసేవా కార్యక్రమం పునరావృతమైంది. సరోవరం చుట్టూ ఉన్న చాలా బంగాలు ఇప్పుడు పడగొట్టబడి, బదులుగా అంచున వరండా నిర్మించబడ్డాయి. తరన్ తారన్ అనే పేరు ముందుగా సరోవరాని ఉండి తరువాత అది పట్టణానికి నిర్ణయించబడింది. దీనికి గురు అర్జను సింగ్ నామకరణం చేసాడు. సాహిత్యపరంగా దీని అర్ధం "ఒకదానిని దాటించే పడవ (ఉనికి మహాసముద్రం)". (సంస్కృతంలో తరానా అంటే ఒక తెప్ప లేదా పడవ). సిక్కు సంప్రదాయం ఆధారంగా పాత చెరువు నీరు ఔషధ లక్షణాలను కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ముఖ్యంగా కుష్టు వ్యాధిని నయం చేయడానికి ఇది సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది. ఈ కారణంగా సరోవరును దుఃఖ నివారణ అని పిలుస్తారు. అంటే బాధను నిర్మూలించేది. నికలు సాహిబ్ (సిక్కు ఫ్లాగుపోలు) సమీపంలో ఉన్న నాలుగు అంతస్తుల భవనం అకాలు బుంగాను 1841 లో కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగ్ నిర్మించాడు. మహారాజా షేరు సింగ్ తుది మెరుగులు దిద్దారు. గురు గ్రంథు సాహిబ్‌, "సరోవరం చుట్టూ ఊరేగింపు తరువాత" సాయంత్రం శ్లోకాలు పఠించడం, రాత్రి విశ్రాంతి కోసం ఇక్కడకు తీసుకురాబడింది. వృత్తాకార పేవ్మెంటు తూర్పు భాగంలో ఉన్న ఒక చిన్న గోపురం మందిరం మంజీ సాహిబ్ గురు అర్జను సరోవర్ తవ్వకాన్ని పర్యవేక్షించిన ప్రదేశాన్ని సూచిస్తుంది. దివాను హాలు సమీపంలో ప్రస్తుతం రీన్ఫోర్స్డు కాంక్రీటుతో విస్తారమైన పెవిలియను నిర్మించబడింది.
దోపురం
తరన్ తారన్ వద్ద సరోవరం సుందరీకరణ కోసం కన్వరు నౌ నిహాల్ సింగ్ ప్రణాళిక చేసిన నాలుగు గోపుర నిర్మాణాలలో ఈశాన్య మూలలో ఉన్న గోపురం పూర్తిచేయబడిన స్థాయిలో ఉంది. కన్వరు జీవించి ఉన్న కాలంలోనే 34 మీటర్ల (112 అడుగులు) ఎత్తైన మూడు అంతస్తుల గోపురం నిర్మించారు. గోపురం మీద ఉన్న పై మూత తరువాత చేర్చబడింది.
గురుద్వారా లకీరు సాహిబ్
1757 లో మొఘలు సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధంలోకి ప్రవేశించే ముందు బాబా దీపు సింగ్ జి గుర్తించబడిన ప్రదేశంలో ఉంది. శ్రీ దర్బారు సాహిబ్ తరన్ తారన్ సమీపంలో బిబీ భాణి డా ఖుహు (బీబీ భాని జీ)గురుద్వారా ఉంది. ఆమె గురు రాం దాసు భార్య, గురు అమరు దాసు కుమార్తె, గురు అర్జన్ దేవ్ జీ తల్లి. ఈ మత-చారిత్రాత్మక ఖుహు (బావి) ను గురు అర్జన్ దేవ్ జీ తన తల్లి జ్ఞాపకార్థం త్రవ్వించబడింది. అవసరమైన వారికి, సందర్శించే యాత్రికులకు ఆహారం, ఔషధం అందించే ప్రదేశం వద్ద నీరు కూడా అందివ్వాలని దీనిని త్రవ్వారు. స్థానికులు డేరా కరసేవా తరన్ తారన్ సహాయంతో ఈ స్థలాన్ని సంరక్షించి గురుద్వారాను నిర్మించారు.
తరన్ తారన్ నగరంలో గురుద్వారా గురు కా ఖుహు కూడా ఉంది. ఈ బావి గురు అర్జన్ దేవ్ జీకి చెందినది. ఈ ప్రదేశంలో ఒక చారిత్రాత్మక గురుద్వారా నిర్మించబడింది.
పరిశ్రమలు
తరన్ తారన్లో అనేక లఘు పరిశ్రమలు, భారీ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి:
వాయుమార్గం
30 కిలోమీటర్లు (19 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న విమానాశ్రయం నుండ్జీ దుబాయి, సింగపూరు, కౌలాలంపూరు, దోహా, తాష్కెంటు, అష్గాబాటు లకు ప్రత్యక్ష అంతర్జాతీయ విమానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఢిల్లీ, ముంబై, శ్రీనగరు, జమ్మూలకు దేశీయ అనుసంధానంగా విమానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
రైలుమార్గం
thumb|భారతీయ రైల్వేలు
తరన్ తారన్ సమీప నగరాలు, గ్రామాలతో రైలు నెట్వర్కుతో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది.
తొలిపొద్దు (442 మంది కవుల కవిత్వం)
తొలిపొద్దు పుస్తకం తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా ప్రచురించబడిన పుస్తకం. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 442 మంది కవుల కవితలను ఇందులో పొందుపరచడం జరిగింది. సమకాలీన 442 మంది కవుల కవిత్వంతో రూపొందించిన ’తొలిపొద్దు’ను దుర్ముఖి నామ ఉగాది సందర్భంగా సీఎం కెసిఆర్‌ రవీంద్రభారతి లో ఆవిష్కరించారు.
తరన్ తారన్
రైలుమార్గం
అమృత్‌సర్-నుండి-ఖేమకరను మార్గంలో తరన్ తారన్ స్టేషను ఉంది.
తరన్ తారన్ గోయింద్వాలు సాహిబ్ వరకు కొత్త రైలు ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఉంది. పట్టి నుండి ఫిరోజ్పూరు వరకు కూడా రైలు నిర్మాణంలో ఉంది.
రహదారి
తరన్ తారన్ రహదారులద్వారా చక్కగా అనుసంధానించబడింది:
తొలిపొద్దు (442 మంది కవుల కవిత్వం)
నిపుణుల కమిటీ
ఈ కార్యక్రమానికి (1) డా. అమ్మంగి వేణుగోపాల్ (2) డా. నందిని సిధారెడ్డి (3) డా. నాళేశ్వరం శంకరం (4) డా. బుక్కా బాలస్వామి (5) డా. జలంధర్ రెడ్డి గంటా (6) జాజుల గౌరి (7) డా. షాజహానా (8) అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి వంటి 8మంది సాహితీకారులతో ఒక నిపుణుల కమిటీ ఏర్పాటయింది. ఈ నిపుణుల కమిటి ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర అవతరణ ఉత్సవాల ఆఖరి రోజైన 2015, జూన్ 7న  ఉదయం 10.30ని.లకు ప్రభుత్వ సలహాదారుడు డా. కె.వి. రమణాచారి అతిథిగా కవి సమ్మేళనాన్ని ప్రారంభించగా, రాత్రి 11.30ని.ల వరకు నిరంతరాయంగా జరిగింది.
కవిసమ్మేళన కార్యక్రమ నిర్వాహణ
54 సం.రాల రవీంద్రభారతి చరిత్రలో మెయిన్ హాల్ లో దాదాపు 13 గంల పాటు నిరంతరాయంగా జరిగిన కవిసమ్మేళనం ఇది. దీనికి భాషా సాంస్కృతిక శాఖ పెట్టిన పేరు "POETATION (Poet+Marathon). కవి సమ్మేళనాలు సాహితీ కార్యక్రమాలు సాధారణంగా కాన్ఫరెన్స్ హాల్లో జరగటం ఆనవాయితీ. కానీ ఈ చారిత్రాత్మక కవి సమ్మేళనం మెయిన్ హాల్లోను, కాన్ఫరెన్స్ హాల్లోనూ ఏకకాలంలో రెండు వేదికల మీద నిర్వహించటం జరిగింది.
తరన్ తారన్
రహదారి
ఢిల్లీ నుండి లాహోరు వరకు మొగలు సామ్రాజ్యం చారిత్రాత్మక రాయలు హైవే (షేరు షా సూరి మార్గు) లో తరన్ తారన్ ఉంది. జాతీయ రహదారి నం. 15 కూడా తరన్ తారన్ గుండా వెళుతుంది. ఇది అమృత్‌సర్కు వేగ బస్సు సేవలను కలిగి ఉంది. దినసరి 450 బస్సులు ప్రయాణించే మార్గం ఉంది.
తొలిపొద్దు (442 మంది కవుల కవిత్వం)
కవిసమ్మేళన కార్యక్రమ నిర్వాహణ
ఈ కవిసమ్మేళనాన్ని మొత్తం 13 సెషన్స్ గా విభజించి, ఒక్కొక్క సెషన్ కు ఒక కవిని సభాధ్యక్షుడిగా కొనసాగిస్తూ నిర్వహించడం జరిగింది. అలా ఆచార్య అనుమాండ్ల భూమయ్య, ఆచార్య ఎస్వీ సత్యనారాయణ, డా. తూర్పు మల్లారెడ్డి, డా. ననుమాస స్వామి, డా. కాసుల ప్రతాపరెడ్డి, జూపాక సుభద్ర, జూలూరి గౌరీశంకర్, డా. గండ్ర లక్ష్మణ్ రావ్, జాజుల గౌరీ లాంటి వారెందరో సభా నిర్వాహకులుగా వ్యవహరించారు.
ఈ తొలిపొద్దు దాదాపు 1100 సం.ల తెలుగు సాహితీ చరిత్రలో అధిక సంఖ్యాక కవుల కవితా సంకలనంగా అరుదైన రికార్డును సొంతం చేసుకుంది. ఈ కవితా సంకలనంలో మొత్తం 442 మంది కవుల కవితలు చోటు చేసుకొని ఈ రికారు సుసాధ్వం చేయటం జరిగింది. ఒకే కవితావస్తువుతో వచ్చిన కవితా సంకలనాలలో అతిపెద్ద సంకలనం ఇదే. తెలంగాణ అనే థీమ్ మీదే ఈ తొలిపొద్దులోని కవితలన్నీ ఉండటం విశేషం. తొలిపొద్దు'లో మొత్తం 442 మంది కవుల కవితలు చోటు చేసుకోగా వాటిలో 366 మంది కవులు, 76 మంది కవయిత్రుల కవితలు ఉన్నాయి. 'తొలిపొద్దు తెలుగు సాహితీ ప్రస్థానంలో ఓ మైలు రాయిగా నిలిచిపోదగిన స్థాయిని సాధించింది.
తరన్ తారన్
రహదారి
అనేక ట్రాంసుపోర్టుల ఎసి కోచ్ బస్సులు తరన్ తారన్ మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటిలో పన్‌బస్, పిఆర్‌టిసి, రాజ్, న్యూ డీప్ ఉన్నాయి.
తొలిపొద్దు (442 మంది కవుల కవిత్వం)
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:కవితా సంకలనాలు వర్గం:తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ వర్గం:2016 పుస్తకాలు వర్గం:కవిత్వం
తరన్ తారన్
రహదారి
న్యూ ఢిల్లీ, చండీగఢ్, పాటియాలా, బికానెరు, బతిండా, ఫిరోజ్పూరు, లుధియానా, జలంధరు నుండి రోజువారీ బస్సులు సర్వీసులు నడుస్తాయి.
పొంటా సాహిబ్‌కు వారానికి బస్సు సర్వీసు ఉంది.
ఆరోగ్యం
నగరంలో తగినంత ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ ఉంది. నగరంలో ఆరు ప్రైవేటు ఆసుపత్రులతో పాటు ఒక సివిలు (ప్రభుత్వ) ఆసుపత్రి ఉంది. తరన్ తారన్‌లో అతిపెద్ద 350 పడకల పూర్తి కంప్యూటరీకరించిన ఛారిటబులు హాస్పిటలు ఉంది. గురు నానకు దేవు సూపరు-స్పెషాలిటీ హాస్పిటలు, 'బాబా జీవాను సింగ్ బాబా దలీపు సింగ్ ఎడ్యుకేషనలు ట్రస్టు' (రెగు.) ఆధ్వర్యంలో నడుస్తుంది. బాబా జగ్తారు సింగ్ కరు సేవా వాలే చైర్మను. హాస్పిటలలో స్టేట్ ఆఫ్ ఆర్టు రేడియాలజీ, పాథాలజీ విభాగాలతో అన్ని ప్రధాన వైద్య సదుపాయాలను కలిగి ఉంది.
ప్రభుత్వం, రాజకీయాలు
లోకసభ ప్రతినిధి (భారత పార్లమెంటు), ఒక సభ్యుడు రాష్ట్ర శాసనసభకు, ఇద్దరు సభ్యులు అమృత్‌సర్లోని శిరోమణి గురుద్వారా ప్రభంధక్ కమిటీ (ఎస్‌జిపిసి) కు. ఇది తరన్ తారన్ జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది 19 వార్డులతో మునిసిపలు కౌన్సిలుగా ఉంది. జిల్లా సరిహద్దులలో దోబా, మాల్వా బెల్టు, పాకిస్థాను ఉన్నాయి.
పర్యాటకం
130px|thumb|గోయింద్వాలి బయోలి సాహిబ్‌ తరన్ తారన్ సాహిబ్ చుట్టుపక్కల సందర్శకుల ఆకర్షణలు:
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:Cities and towns in Tarn Taran district
కనిగిరి రెవెన్యూ డివిజను
కనిగిరి రెవెన్యూ డివిజను భారతదేశం లోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన ఒక పరిపాలనా విభాగం. జిల్లాలోని మూడు రెవెన్యూ డివిజన్లలో ఇది ఒకటి. ఈ రెవెన్యూ డివిజనులో 13 మండలాలు ఉన్నాయి.ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022 లో భాగంగా 2022 ఏప్రిల్ 4 న ఏర్పడింది.
డివిజను లోని మండలాలు
రెవెన్యూ డివిజన్‌లో పదమూడు మండలాలు ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రెవెన్యూ డివిజన్లు
రాగో
thumb దళజీవితాన్ని, దళాలకు గ్రామీణజనజీవితంతో ఉన్న అనుబంధాన్ని, గ్రామీణ జీవితాన్ని అభివృద్ధికరంగా మార్చడం, 16 దళాలు నిర్వహించే పాత్రను, దళాలకు, ప్రభుత్వ పోలీసు యంత్రాంగానికి, మధ్య నడిచే రాజకీయ వ్యవహారాన్ని వస్తువుగా చేసుకుని, సామాజిక నవల, పోరాట నవలగా మలుచుకున్న నవల ‘‘రాగో’’ (సాధన). బలవంతపు పెళ్ళి నిర్బంధాల నుంచి విపరీతంగా పెనుగులాడి బయటపడి దళంతో కలుస్తుంది ‘‘రాగో’’. తను అనుభవించిన క్షోభ – స్వేచ్ఛకోసం పడే ఆరాటం, మీడియా స్తీలందరిలోనూ చూస్తుంది రాగో. పంజరం లాంటి జీవితం నుంచి ఏ కట్టుబాట్లు లేని అరణ్యంలోకి, అక్కడి నుంచి ఆశయ పథంలోకి పయనించింది. దీనిని మల్లోజుల వేణుగోపాల్ అలియాస్ సాధన రాసాడు
కథ
రాగో నవల 1993లో మొదటి ప్రచురణ ప్రారంబం అయ్యింది .రాగో అంటే గోండి భాషలో రామచిలుక అని అర్ధం .గోండుల సంప్రదాయాలలో గిరిజన స్త్రీ పడే అవస్తలను యీ నవల తెలియజేస్తుంది .రాగో ఒక యుక్త వయస్కురాలైన ఒక యువతీ .తనకు ఇష్టం లేని వివాహంతో తను ప్రేమించిన నాన్సు కోసం తల్లిదండ్రులతో పోరాడి చివరకు ఇంటినుంచి పారిపోతుంది .అప్పుడు అన్నలతో తాను అనుభవించిన కష్టాలు భాయతి సామజంలో లేవని తెలుసుకుంటుంది. రాగో ఎలాగైనా గిరిజనుల్లో చైతన్యం తేవాలని అనుకుంటుంది .అదేవిదంగా గిరిజనుల్లో కొంత మార్పు తెస్తుంది .అదేవిదంగా రాగో నీటి సామజంలో స్త్రీ పడుతున్న భాదల నుంచి స్త్రీని తక్కువ చూడటం వంటి వాటిని నిరసిస్తూ పోరాటం చేసింది .రాగో తండ్రి కూడా పార్టీ సభ్యాత్వాన్ని అంగీకరించడంతో యి నవల ముగుస్తుంది.
రచయిత నేపధ్యం
రాగో అంటే రామచిలుకే గాని పంజరంలో చిలుక కాదు .అక్కడ ఉండే మూడాచారాలను మనస్సు లేని మానవులను ఎదిరించి అక్కడ నుంచి ఆశయంలోకి పయనించిన వీర వనిత రాగో .మట్టి మనుషులు, అడివి మనుషులుగా ఉన్న వారిని గొప్ప వ్యక్తులుగా చారిత్రక క్రమానికి నిదర్శనం రాగో. అడవి కడుపులో ఆయుధంతో అనునిత్యం కత్తి అంచు మీద నడుస్తూనే ఉండటానికి కలం సహకరించదు. కనుక క్రమశిక్షణకు లోబడి పనిచేసినది సృజన. అడవిలో మనుషులు ఉంటారు ఆ మనుషులకు అభిమానాలు ఉంటాయని ఆ మనుషుల మధ్య మరో ప్రపంచపు మనుషులు కలసి అనురాగాలు అభిమానాలకు ఒక అందమైన ప్రపంచం కొరకు పోరాటం చేస్తున్నారు .సాధన నవలలు సరిహద్దు, రాగో సాదికరికంగా ప్రతిపలిస్తాయి.
రచయిత గురించి
సాధన రచయితగానే కాకుండా అతను సాహిత్యం ద్వారా అన్వేషించిన ప్రశ్నలు, చెప్పిన అనుభవాలు బహుశ సాహిత్యం చదివె చాల మందికి ..కొత్త ఆదివాసుల గురించి వచ్చిన సాహిత్యం చాల తక్కువ ఎందుకంటె వాళ్ళు సభ్య సమాజానికి దూరంగా ఉండటమే. 1885 తర్వాత కాలానికి సంబంధించినది సాధన సరిహద్దు నవల .ఈ నవలలో విప్లవ దొరని కనిపిస్తుంది .సాధన రెండో నవల రాగో ఒక రకంగా సరిహద్దు నవల కొనసాగింపుల కనిపిస్తుంది .రెండు నవలలో ఒకే పాత్రలు ఉంటాయి కానీ ఈ నవల వస్తువు రూపంలో పూర్తిగా భిన్నమైనది ...
గొల్లప్రోలు నగరపంచాయితీ
గొల్లప్రోలు నగరపంచాయితీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కాకినాడ జిల్లా, గొల్లప్రోలు పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలనా సంస్థ. ఈ నగర పంచాయతీ కాకినాడ లోకసభ నియోజకవర్గం లోని, పిఠాపురం శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధికి చెందిన నగర పంచాయతీ.
చరిత్ర
ఈ నగర పంచాయతీ 2021 లో 20 వార్డులతో ఏర్పాటు చేశారు.ఇది సమీప పట్టణమైన కాకినాడ నుండి 22 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
భౌగోళికం
ఈ నగరపంచాయితీ 17.1672°N, 82.2847°W అక్షాంశాలు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది.ఇది సమీప పట్టణమైన కాకినాడ నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోను, అన్నవరం పుణ్యక్షేత్రానికి 20 కి.మీ దూరంలో, సామర్లకోటకు 25 కి.మీ దూరంలో, రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతి నుండి 250 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
ఈ పురపాలక సంఘంలో 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 23,882మంది జనాభా ఉన్నరు. అందులో పురుషులు 12,071, మహిళలు 11,811 మంది ఉన్నారు. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 2,509 ఉన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో పోలిస్తే గొల్లప్రోలు అక్షరాస్యత ఎక్కువ. 2011 లో అక్షరాస్యత గొల్లప్రోలు 67.09% కాగా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 67.02%.ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 70.69% కాగా, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 63.43%.అక్షరాస్యులు ఉన్నారు.
పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 20 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.
జగద్గురు శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా
జగద్గురు శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా 2009, నవంబరు 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. బి.వి.రెడ్డి షిర్డీ సాయిబాబాగా ప్రధాన పాత్రను పోషిస్తూ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు గూడ రామకృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఉత్తమ జాతీయ సమైక్యతా చిత్రంగా నంది పురస్కారాన్ని అందజేసింది.
మూలాలు
వర్గం:సుమన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రమాప్రభ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నంది పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు భక్తి చిత్రాలు వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
మజిలీ
మజిలీ నవల అన్నది వి.యస్. రమాదేవి రాసిన తెలుగు నవల.
రచన నేపధ్యం
హిమాచల్ గవర్నరుగా అంతరంగిక కార్యదర్శినిగా పనిచేస్తున్న కాలంలో అక్కడి విలక్షణ వాతావరణం అపురూప ప్రకృతి సౌందర్యం ఆ ప్రాంతపు ఆచారవ్యవహారాలు నేపథ్యంలో గవర్నరు ఏవిధంగా సంకీర్ణప్రభుత్వాలను రాజ్యాంగబద్ధంగాను నియమబద్ధంగాను ఏర్పాటు చేయాలి అన్న విషయం మజిలీకి పునాది
రచయితవివరాలు
మజిలీ నవలలో గవర్నరు అంతరంగిక కార్యదర్శి రాజేశ్వరి
ప్రముఖుల అభిప్రాయాలు
అభినందన చందనం అనే ముందుమాటలో వాసిరెడ్డి సీతాదేవి గారు మజిలీ నవలలోని వస్తువు, తెలుగు సాహిత్యంలోని ఇతర నవలకు భిన్నంగా యునిక్ గా ఉందని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి లేదు. చదువుతున్నంత సేపూ మనమూ రాజభావను సిబ్బందిలో ఒకరమై తిరుగుతునట్టే అనిపిస్తుంది హిమాచలప్రదేశ్ ను సందర్సిస్తున్నట్టే అనిపిస్తుంది
ప్రాచుర్యం
శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేటుతో సత్కరించింది. రచయిత్రిగా వీరిని అఖిలభారత రచయిత్రుల సదస్సులో సత్కరించారు. భారతదేశపు మొట్టమొదటిమహిళా ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్.
వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం వర్గం:తెలుగు నవలలు
హృదయం (2022 సినిమా)
బయటి లింకులు
వర్గం:2022 సినిమాలు వర్గం:మలయాళ సినిమాలు
పిన్నెల్లి రామకృష్ణారెడ్డి
పిన్నెల్లి రామకృష్ణా రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ప్రస్తుతం మాచెర్ల నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా, ప్రభుత్వ విప్‌‌గా ఉన్నాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
పిన్నెల్లి రామకృష్ణా రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, గుంటూరు జిల్లా, వెల్దుర్తి మండలం , కండ్లకుంట గ్రామంలో 1970లో జన్మించాడు. ఆయన 1986-1988 వరకు నరసరావుపేటలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసి, 1991లో గుంటూరు లోని ఎ.సి.కాలేజ్ లో బి.కామ్ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
పిన్నెల్లి రామకృష్ణా రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1996లో యూత్‌ కాంగ్రెస్‌ జిల్లా కార్యదర్శి పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన 2004 నుండి 2009 వరకు వెల్దుర్తి జెడ్పిటిసిగా పని చేశాడు. రామకృష్ణా రెడ్డి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మాచెర్ల నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీడీపీ అభ్యర్థి జూలకంటి బ్రహ్మానంద రెడ్డి పై 9785 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. వై యెస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి
మరణాంతరం తన పదవికి, కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి 2012లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. 2012లో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో వైఎస్సాఆర్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి చిరుమామిళ్ల మధుబాబుపై 16200 ఓట్ల మెజారిటీతో రెండోసారి అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2014, 2019లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో వైఎస్సాఆర్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయనను 2019లో వైఎస్సాఆర్‌సీపీ అధికారంలోకి వచ్చాక ప్రభుత్వ విప్‌‌గా నియమించింది.
మూలాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
రాంపూర్ బఘెలాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
రామ్ జెఠ్మలానీ
రామ్ జెఠ్మలానీ (Ram Jethmalani) (జననం: 1923 సెప్టెంబరు 14 మరణం: 2019 సెప్టెంబర్ 07) ఒక భారతీయ న్యాయవాది, రాజకీయనేత. 2010లో సుప్రీంకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
చరిత్ర
కేంద్ర మాజీ న్యాయశాఖ మంత్రి  రామ్ జెత్మలానీ. క్రిమినల్ న్యాయవాది. ముఖ్యంగా సాక్షులను క్రాస్ ఎగ్జామిన్ చేసే అతని పద్ధతులు, కోర్టు గదిలో తన సామర్థ్యాన్ని పదేపదే నిరూపించాయి, దేశంలో అత్యధిక పారితోషికం తీసుకునే న్యాయవాదులలో ఒకరిగా నిలిచారు. జెత్మలానీ యొక్క అద్భుతమైన ప్రయాణం 1950 లలో కనీసం 1962 లో ప్రసిద్ధ నానావతి హత్య కేసులో చిక్కుకున్నప్పుడు ప్రారంభమైంది-ప్రేమ-త్రిభుజం, అక్కడ తన భార్య ఆరోపించిన ప్రేమికుడి హత్యకు నావికాదళ అధికారిని విచారించారు. కానీ జెత్మలాని ఒక వైపులా ప్రాతినిధ్యం వహించలేదు-అతను ఒక యువ న్యాయవాది, ఆ సమయంలోనే మొదలుపెట్టాడు, ప్రేమ్ అహుజా సోదరి మామి అహుజా చేత కాల్చి చంపబడ్డాడు. ఆమె సోదరుడి ప్రయోజనాలు. ఇది "చూసే సంక్షిప్త". ఇది బొంబాయిలో తనను తాను స్థాపించుకోవడానికి సహాయపడింది, అక్కడ అతను కరాచీ నుండి విభజన తరువాత వెళ్ళాడు (అతను కరాచీలోని ఒక న్యాయ సంస్థలో భాగస్వామి).
నానావతి కేసు అతన్ని రాజకీయాలు, సంఘటనలతో అతివ్యాప్తి చేసే చట్టపరమైన ప్రయాణంలో ఉంచింది. హాజీ మస్తాన్ నుండి ఇందిరా గాంధీ హంతకుల వరకు, రాజీవ్ గాంధీ నుండి ఎల్.కె. అద్వానీ, జెత్మలానీ అన్ని వర్గాల ప్రజలను ప్రాతినిధ్యం వహించారు, ముఖ్యంగా చరిత్ర యొక్క తప్పు వైపు తమను తాము కనుగొంటారు.అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వంలో 1999 నుండి 2000 వరకు కేంద్ర న్యాయ మంత్రిగా పనిచేసిన జెఠ్మలానీ 1971 లోనే రాజకీయాల్లో దూసుకెళ్లడం ప్రారంభించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ టికెట్‌పై 6, 7 లోక్‌సభలలో పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు. ముంబై నుండిఅటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి నేతృత్వంలోని ఎన్‌డిఎ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర న్యాయ మంత్రిగా, పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిగా పనిచేశారు
రచనలు
రామ్ జెఠ్మలానీ పుస్తకాలు బిగ్ ఇగోస్  మీడియా ఇన్ వాల్యూస్  మార్వెరిక్ అన్ చేంజెడ్, అన్ రిపేంట్
మూలాలు
వర్గం:1923 జననాలు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:భారతీయ న్యాయవాదులు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
జోసెఫ్ వడక్కన్
ఫాదర్ జోసెఫ్ వడక్కన్ (1 అక్టోబర్ 1919 - 28 డిసెంబర్ 2002) భారతదేశం లోని కేరళ కు చెందిన కర్షక తోజిలాలీ పార్టీ (కెటిపి) అని పిలువబడే రాజకీయ పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు. వడక్కన్ అనేక ఆందోళనలు నిర్వహించి నిరసన ప్రదర్శనలు, సత్యాగ్రహాలు, ర్యాలీలలో పాల్గొన్నాడు. అతన్ని అరెస్టు చేసి జైలు లో ఉంచారు.
ప్రారంభ జీవితం
ఫాదర్ వడక్కన్ తోయక్కవు వద్ద వడక్కన్ ఇట్టికూరు, కుంజిల ఇట్టికూరు కుమారుడిగా జన్మించాడు. ఫాదర్ వడక్కన్ 26 సంవత్సరాల వయస్సులో సెమినరీలో చేరడానికి ముందు పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. యువ ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేస్తున్నప్పుడు జోసెఫ్ ఉపాధ్యాయులను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా నిరసనలో పాల్గొన్నాడు. సెమినరియన్ గా ఉన్నప్పుడు అతను 1951 లో కేరళలో ప్రవేశిస్తున్న భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీతో పోరాడటానికి ఒక ఫ్రంట్ ను ప్రారంభించాడు.
కార్యకలాపాలు
తరువాత అతను ప్రారంభించిన తొజిలాలీ (కార్మికుడు) అనే వారపత్రిక ఒక దినపత్రికగా ఎదిగింది. 1958లో మొదటి కమ్యూనిస్టు మంత్రిత్వ శాఖకు వ్యతిరేకంగా వ్యతిరేకంగా ఆందోళన ప్రారంభమైనప్పుడు వడక్కన్ ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. ఆ పోరాటాన్ని సమన్వయం చేసిన ప్రధాన కార్యదర్శుల్లో ఫాదర్ వడక్కన్ ఒకరు. అతను యాంటీ కమ్యూనిస్ట్ ఫ్రంట్ (ఎసిఎఫ్) అనే ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు. అయితే ఆయన ఇతర ఆందోళనలలో ఎ.కె. గోపాలన్ వంటి కమ్యూనిస్టులతో జతకట్టాడు. తరువాత అతను కేరళలో స్థిరపడిన రైతుల కోసం పోరాటాలు నిర్వహించాడు, అధ్యక్షుడిగా బి. వెల్లింగ్టన్ తో కలిసి కెటిపిని స్థాపించాడు. రైతులు, కార్మికుల దుస్థితిని ఎత్తి చూపడానికి అతను "మలయోరాసాబ్దామ్" (కొండల నుండి స్వరం), "ది కేరళ టెంపెస్ట్" వంటి ఇతర ప్రచురణలను కూడా ప్రారంభించాడు.
వడక్కన్ సాంప్రదాయేతర మార్గాలు అతడిని చర్చితో వివాదంలోకి నెట్టాయి.. కమ్యూనిస్టులతో ఆయన కున్న పొత్తును చర్చి ఇష్టపడలేదు. 1971లో ఫాదర్ వడక్కన్ తన బిషప్ ను ధిక్కరించి త్రిసూర్ లోని థెక్కింకాడు మైదాన్ లో బహిరంగ పవిత్ర ప్రార్థనని నిర్వహించాడు, ఇది వివాదానికి దారితీసింది. అతను 8 సంవత్సరాల పాటు సామూహికంగా నిర్వహించకుండా సస్పెండ్ చేయబడ్డాడు, కానీ పూజారిగా కొనసాగాడు. కానీ మూడు సంవత్సరాల తరువాత డియోసెస్ సస్పెన్షన్ ను రద్దు చేసింది.
మరణం
ఫాదర్ జోసెఫ్ వడక్కన్ తన వృద్ధాప్యానికి సంబంధించిన అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 28 డిసెంబరు 2002న మరణించాడు. . వర్కీ కార్డినల్ విథాయతిల్ నేతృత్వంలోని పెద్ద సంఖ్యలో రైతులు, చర్చి నాయకులు, త్రిచూర్ కు చెందిన ఆర్చ్ బిషప్ జాకబ్ థూంకుజీ 30 డిసెంబర్ 2002న ఫాదర్ వడక్కన్ అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:1919 జననాలు వర్గం:2002 మరణాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
భరత్‌పూర్ (రాజస్థాన్)
భరత్‌పూర్, భారతదేశంలోని రాజస్థాన్‌ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక నగరం. భారతదేశ రాజధాని న్యూ ఢిల్లీకి దక్షిణాన 180 కి.మీ. (110 మైళ్లు), రాజస్థాన్ రాజధాని జైపూర్ నుండి 178 కి.మీ. (111 మైళ్లు), ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఆగ్రాకు పశ్చిమాన 55 కి.మీ (34మైళ్లు), ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మధుర నుండి 38 కి.మీ. (24 మైళ్లు) దూరంలో ఉంది.ఇది భరత్‌పూర్ జిల్లాకు, విభాగానికి పరిపాలనా ప్రధాన కేంద్రం.భరత్‌పూర్ భారతదేశ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో (ఎన్‌సిఆర్) లో ఒక భాగం. పూర్వపు ఈ నగరం భరత్‌పూర్ రాజ్యానికి రాజధాని.2014 లో 65 వార్డులతో నగరపాలక సంస్థగా మారింది.
ఇది సముద్రమట్టానికి 183 మీ (600 అడుగులు) సగటు ఎత్తులో ఉంది. దీనిని "తూర్పు గేట్వే టు రాజస్థాన్" అని కూడా పిలుస్తారు. భరత్‌పూర్కోటను "లోహాగఢ్" అని పిలుస్తారు.
చరిత్ర
భరత్‌పూర్ రాచరిక రాష్ట్రమైన భరత్‌పూర్ రాజధాని. భరత్‌పూర్ నగరం 19 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బ్రిటిష్ వారి ముట్టడికి గురైంది.రాజ్‌పుతానాలు బ్రిటిష్ వారితో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న మొదటి రాచరిక రాష్ట్రాలలో ఇది ఒకటి.
జనాభా గణాంకాలు
భరత్‌పూర్ నగరాన్ని భరత్‌పూర్ మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ పరిధిలోకి వచ్చే మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ నిర్వహిస్తుంది. 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం భరత్‌పూర్ నగర జనాభా 252,342 మంది కాగా, వారిలో పురుషులు 133,780 ఉండగా, స్త్రీలు 118,562 మంది ఉన్నారు. భరత్‌పూర్ నగరంలో 252,342 జనాభా ఉన్నప్పటికీ; దాని పట్టణ / మెట్రోపాలిటన్ పరిధి జనాభా 252,838, ఇందులో 134,040 మంది పురుషులు, 118,798 మంది మహిళలు ఉన్నారు.
దాల్చిన నూనె
దాల్చిన నూనె ఒక ఆవశ్యక నూనె.దాల్చిన చెట్టు యొక్క బెరడును దాల్చిన చెక్క అంటారు.దాల్చిన చెక్కను ఆనాదిగా చీనా, ఆయుర్వేద వైద్యంలో ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తున్నది.అలాగే దాల్చిన నూనెను కూదా వైద్యంలో, కాస్మాటిక్సులలో,, వంటలలో వాడుతారు. దాల్చిన చెక్కను ఆహారంలో /వంటల్లో మంచి వాసన రుచి ఇచ్చుటకు ఉపయోగిస్తారు.దాల్చిన నూనెను పలు జబ్బుల నివారణకు ఇతర మందులతో కలిపి ఉపయోగిస్తారు.దాల్చిన నూనెను దాచిన చెట్టు బెరడు, ఆకులనుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు.దాల్చిన చెట్టు వృక్షశాస్త్ర పేరు సిన్నమోముమ్ జిలానీకమ్ (Cinnamomum zeylanicum ) దీనికి మరోపీరు సిన్నమోముమ్ వెర్వున్ (Cinnamomum vervun)
దాల్చిన నూనె
దాల్చిన నూనెను దాచిన చెట్టు బెరడు, ఆకులనుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు.బెరడు నుండి తీసిన నూనెను దాల్చిన చెక్క ఆవశ్యకనూనె యని, ఆకుల నుండి తీసిన నూనెను దాల్చిన ఆకుల ఆవశ్యక నూనె యని అంటారు.దాల్చిన చెట్టు బెరడు నుండి తీసిన నూనె, ఆకుల నుండి తీసిన నూనె ఇంచుమించు ఒకే రకమైన రసాయన సమ్మేళనాలను కల్గి వున్నను, వాటిపరిమాణంలో తేడా వుండును.దాల్చిన నూనెలో వున్న ప్రధానమైన వృక్ష సంబంధ రసాయన పదార్థాలు సిన్నమాల్డిహైడ్ (Cinnamaldehyde), సిన్నమైల్ ఆసిటేట్ (Cinnamyl Acetate), యూజనోల్,, యూజనోల్ ఆసిటేట్.
సిన్నమాల్డిహైడ్  అనేది నూనెకు ప్రత్యేకమైన వాసన ఇస్తుంది. అంతేకాక యాంటీ ఫంగల్, యాంటీ బ్యాక్టీరియాల్, యాంటీ మైక్రోబియల్ గుణాలను కల్గి ఉంది.
సిన్నమైల్ ఆసిటేట్ వలన నూనెకు సువాన కారకం, తియ్యని, మిరియాల వంటి వాసన వెదజల్లును.సుగంధ ద్రవ్యాలలో (perfumes) ఉపయోగిస్తారు.క్రిమి కీటకాలను పారద్రోలులక్షణం ఉంది.
యూజనోల్ నొప్పులను తగ్గిస్తుంది, పుండ్లను మాన్పు తుంది.యాంటీ సెప్టిక్, యాంటీ ఇఫ్లమేటరీ,, అనాజేసిక్ గుణాలు కల్గి ఉంది.బాక్టీరియాను నిర్మూలిస్తుంది.చాలా రకాల శిలీంద్రాలవృద్ధిని నిరోధిస్తుంది.
యూజనోల్ ఆసిటేట్ యాంటీ ఆక్సీడెంట్ స్వాభావం ఉంది.లవంగ నూనె వంటి వాసన వెలువరించును.
రసాయనిక ,భౌతిక లక్షణాలు
నూనె రసాయనిక ఫార్ములా C19H22O2.అణుభారం:282.383 గ్రాములు/మోల్.ఇథనాల్ అనే ఆల్కహాల్ లో కొంత పరిమాణంలో కరుగును.దాల్చిన బెరడు/చెక్క నూనె మూడువంతుల 70% ఇథనాల్ లో ఒక వంతు కరుగును.దాల్చిన ఆకు నూనె అయినచో 2 వంతుల 70% ఇథనాల్‌లో ఒకవంతు దాల్చిన నూనెకరుగును.దాల్చిన చెక్క నునే సాంద్రత (25 °C)1.010-1.030 గా, దాల్చిన ఆకు నూనె సాంద్రత (20 °C)1.037-1.053 వుండును.ఎక్కువ సేపు గాలి తగిన నూనె రంగు గాఢంగా మారి, నూనె చిక్కబడును.ఎక్కువ వేడి చేసిన వగరు రుచి పొగలు, వెలువడి ఇరిటెసన్ కల్గించును.నూనెలో సిన్నమాల్డిహైడ్ /సిన్నమిక్‌ఆల్దిహైడ్ 55-78% వరకు, యూజనోల్ 10% వరకు ఉండును.
దాల్చిన నూనె సంగ్రహణ/ఉత్పత్తి
దాల్చిన చెక్క, దాల్చిన ఆకుల నూనెను స్టీము డిస్టిలేసను పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేస్తారు. నూనెను టీయూ పరికర సముదాయం
విధానం
డిస్టీలరు అను ఒక స్టీల్ పాత్రలో దాల్చిన చెక్క పొడిని లేదా ఆకుల పొడిని తీసుకుని, దానికి నీటీని తగినంత చేర్చి, పాత్రను అడుగునుండి వేడిచేసిన, నీరు ఆవిరిగా /స్టీముగా మారి, దాల్చిన చెక్క, లేదా ఆకుల ద్వారా పయనించు సమయంలో, వాటిలోని నూనెను ఆవిరిగా మార్చును.నీటి ఆవిరి,, నూనె ఆవిరులు డిస్టీలరు పైభాగాన వున్న ఒక గొట్టం ద్వారా కండెన్సరుకు వెళ్ళును. కండెన్సరులో ఆవిరి గొట్టం వెలుపలి భాగంలో చల్లని నీరు ప్రవహించు ఏర్పాటు వుండును. అక్కడ నీటి ఆవిరి, దాల్చిన నూనె ద్రవీకరణ చెంది, సంగ్రహణ పాత్రలో చేరును. సంగ్రహణ పాత్రలో జమ అయిన నూనె, నీటి మిశ్రమాన్ని కొన్ని గంటలు కదఫా కుండా వుంచాలి. అప్పుడు నూనె, నీరు వేరు వేరు పొరలుగా/మట్టాలుగా ఏర్పడును.నూనె సాంద్రత నీటి కన్న ఎక్కువ కావున పైభాగాన నీరు, ఆడుగు భాగాన నూనె చేరును, నూనెను వేరు పరచి, వడబోసీ భద్ర పరుస్తారు.పాత్రలో తీసుకున్న దాల్చిన చెక్క పరిమాణాన్ని బట్టి సంగ్రహణకు 5-6 గంటల సమయం పట్టును.
మూలాలు
వర్గం:నూనెలు వర్గం:ఆవశ్యక నూనెలు