cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నురుపూడి
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
1967 సెప్టెంబరు 11 న పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నాథూ లా లోని భారత సైనిక శిబిరాలపై దాడులు జరపడంతో ఈ ఘర్షణలు మొదలయ్యాయి. ఈ ఘర్షణలు 1967 అక్టోబరు 15 వరకూ సాగాయి. 1967 అక్టోబరులో చో లా లో కూడా ఘర్షణలు జరిగి, అదే రోజున ముగిసాయి.
నురుపూడి
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నూరుపూడిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
కొన్ని తటస్థ వర్గాల ప్రకారం, భారత బలగాలు చైనా బలగాలపై నిర్ణయాత్మక విజయాన్ని సాధించాయి. నాథూ లాలో చైనా సైన్యానికి చెందిన అనేక స్థావరాలను నాశనం చేసి. భారత దళాలు చైనా సైన్యాలను వెనక్కు తరిమి కొట్టాయి. ఈ రెండు సంఘటనల్లో రెండు వైపులా గణనీయమైన సంఖ్యలో సైన్య నష్టం జరిగింది. నష్టానికి సంబంధించి, ఇరు పక్షాలూ వేరువేరు సంఖ్యలను చూపెట్టాయి.
నురుపూడి
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
చుంబీ లోయలోని వివాదాస్పద భూభాగంపై ఆధిక్యత సాధించేందుకు ఇరుదేశాల మధ్య తలెత్తిన పోటీ ఈ ఘర్షణలకు ప్రధాన కారణం. భారత్ పై దాడి నిర్ణయంపై చైనా చూపిన కారణాలు ఈ ఘర్షణల కారణంగా బలహీనపడినట్లుగా పరిశీలకులు భావించారు. భారత్ మాత్రం, 1962 యుద్ధంలో పరాభవం తరువాత చేజిక్కించుకున్న ఈ విజయం తన బలగాల పాటవంలో మెరుగుదలకు సూచికగా తీసుకున్నట్లుగా కూడా పరిశీలికులు భావించారు.
నురుపూడి
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నేపథ్యం
1962 యుద్ధం తరువాత భారత చైనా సరిహద్దులో ఉద్రిక్తత నెలకొని ఉంది. ఆ యుద్ధంలో పరాభవం తరువాత భారత్ తన సైన్యాన్ని రెండింతలు చేసింది. సైన్యాన్ని విస్తరణలో భాగంగా ఏడు పర్వత విభాగాలను, తన ఉత్తర సరిహద్దులో చైనా నుండి ఎదురుకాగల ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు ఏర్పరచింది. వీటిలో చాలా వరకు సరిహద్దుకు దూరంగానే ఉన్నాయి. ఇరు సైన్యాల దళాలు దగ్గర దగ్గరగా మోహరించి ఉన్న చుంబీ లోయ మాత్రం దీనికి మినహాయింపు. మరీ ముఖ్యంగా సిక్కిం-టిబెట్ సరిహద్దు వెంట ఉన్న నాథూ లా వద్ద భారత చైనా బలగాల మధ్య 20-30 మీటర్ల ఎడం మాత్రమే ఉంది. ఇరుదేశాల మధ్య ఉన్న 4000 కి.మీ. సరిహద్దు మొత్తమ్మీద ఇదే అతి తక్కువ దూరం. ఇక్కడ సరిహద్దు రేఖను స్పష్టంగా గుర్తించలేదని అంటారు. కనుమ యొక్క ఉత్తర భాగంలో చైనా ఉండగా, దక్షిణ భాగం భారత అధీనంలో ఉంది. కనుమ యొక్క ముఖ్యమైన భాగాలైన సెబు లా, కేమెల్స్ బ్యాక్ రెండు కూడా భారత అధీనంలో ఉన్నాయి.1963 నుండి తరచూ ఈ ప్రాంతంలో జరుగుతూ ఉన్న చిన్నా చితకా ఘర్షణలు పత్రికల్లో వస్తూనే ఉన్నాయి.
నురుపూడి
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నేపథ్యం
1967 ఆగస్టు 13 నుండి నాథూ లాకు సిక్కిం వైపున చైనా బలగాలు కందకాలు తవ్వడం మొదలుపెట్టాయి. వాటిలో కొన్ని స్పష్టంగా సిక్కిం వైపున ఉన్నట్లుగా భారత బలగాలు గమనించాయి. అదే విషయాన్ని స్థానిక చైనా కమాండరు దృష్టికి తీసుకు వెళ్ళి, అక్కడి నుండి వెనక్కి వెళ్ళాలని చెప్పాయి. సరిహద్దు రేఖ స్పష్టంగా తెలిసేలా ఉండేందుకు భారత్ ముళ్ళతీగతో కంచేను ఏర్పాటు చేయబూనింది.
నురుపూడి
భూమి వినియోగం
నూరుపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నేపథ్యం
అందు కనుగుణంగా ఆగస్టు 18 నుండి ముళ్ళ తీగను సరిహద్దు రేఖ వెంబడి పరచారు. దీన్ని చైనా బలగాలు నిరసించాయి. రెండు రోజుల తరువాత ఆయుధాలు ధరించిన చైనా దళాలు, తీగను కడుతున్న భారత సైనికులకు ఎదురుగా మోహరించాయి. కానీ, కాల్పులేమీ జరపలేదు.
నురుపూడి
ఉత్పత్తి
నూరుపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నేపథ్యం
పరిస్థితిని చక్కబరచేందుకు, సరిహద్దును స్పష్టంగా గుర్తించేందుకూ కనుమకు మధ్యలో నాథూ లా నుండి సెబు లా వరకూ 1967 సెప్టెంబరు 11 నుండి మరొక తీగను పరవాలని భారత సైన్యం తలపెట్టింది.
నురుపూడి
ప్రధాన పంటలు
వరి
పిప్పల్‌ధారి
పిప్పల్‌ధారి,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, అదిలాబాదు (రూరల్) మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 22 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఆదిలాబాద్ పట్టణ మండలంలో  ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన ఆదిలాబాద్ గ్రామీణ మండలం లోకి చేర్చారు.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నాథూ లా ఘర్షణలు
1967 సెప్టెంబరు 11 న భారత ఇంజనీర్లు, జవాన్లూ ముళ్ళ తీగను వేయడం మొదలుపెట్టారు. ఒక కథనం ప్రకారం, వెంటనే చైనా రాజకీయ కమిస్సారు కొందరు సైనికులతో కనుమ మధ్యన ఉన్న భారత లెఫ్టినెంట్ కలనల్ వద్దకు వచ్చి, తీగను పరవడం ఆపమని చెప్పాడు. తమ పనిని ఆపమని, తమకున్న ఆదేశాలను పాటిస్తామనీ భారత దళాలు చెప్పాయి. వాదనగా మొదలైనది తోపులాటగా మారింది. ఆ తరువాత చైనా దళాలు వెనక్కి వెళ్ళాయి. భారత దళాలు తమ పనిని కొనసాగించాయి.
పిప్పల్‌ధారి
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 404 ఇళ్లతో, 1608 జనాభాతో 1566 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 810, ఆడవారి సంఖ్య 798. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 468 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 854. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569007 .పిన్ కోడ్: 504002.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
నాథూ లా ఘర్షణలు
ఆ తరువాత కొద్ది నిముషాలకే చైనా వైపు నుండి ఒక ఈల మోగింది. ఆ వెంటనే ఉత్తర దిశనుండి భారత దళంపై మీడియం మెషీన్ గన్ కాల్పులు మొదలయ్యాయి. కనుమలో తలదాచుకునే ప్రదేశం లేనందువల్ల, భారత దళాలకు తీవ్ర నష్టం కలిగింది. ఆ తరువాత కొద్ది సేపటికే, చైనా దళాలు భారత సైన్యంపై శతఘ్ని కాల్పులు మొదలుపెట్టాయి. కొద్ది సేపటి తరువాత, భారత దళాలు కూడా శతఘ్ని కాల్పులు మొదలుపెట్టాయి. ఈ కాల్పులు మూడు రోజుల పాటు రాత్రింబవళ్ళూ సాగాయి. ఈ కాల్పుల్లో భారత దళాలు చైనా దళాలను వెనక్కు తరిమాయి. కాల్పులు మొదలైన ఐదు రోజుల తరువాత సుఖమూ శాంతీ లేని సంధి ఒకటి కుదిరింది. ఎత్తులో మోహరించి ఉన్న భారత దళాలు తమకు ఉన్న అనుకూలత కారణంగా చైనా దళాలకు  చెందిన అనేక బంకర్లను ధ్వంసం చెయ్యగలిగారు. సెప్టెంబరు 15, 16 తేదీల్లో మరణించిన సైనికుల దేహాలను ఇచ్చిపుచ్చుకున్నారు.
ఈ ఘర్షణలకు చైనాయే కారణమని భారత, పాశ్చాత్య వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. చైనా మాత్రం భారతదేశమే దాడిని మొదలు పెట్టిందని ఆరోపించింది.
పిప్పల్‌ధారి
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి ఆదిలాబాద్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల మామిడిగూడాలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
చో లాలో ఘర్షణలు
1967 అక్టోబరు 1 న చో లా వద్ద ఇరు సైన్యాలకూ ఘర్షణ జరిగింది. ఈ ప్రదేశం నాథూ లాకు కొన్ని కిలోమీటర్లు ఉత్తరాన ఉంది.
పిప్పల్‌ధారి
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పిప్పల్ధరిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
చో లాలో ఘర్షణలు
భారత వాదన ప్రకారం, చైనా సైన్యం సిక్కిం భూభాగంలోకి వచ్చి భారత సైనికులను ఎదిరించడంతో ఈ ఘర్షణ మొదలైంది. ఈ వాదనను ఓ తటస్థ వర్గం కూడా ధ్రువీకరించింది. అయితే, చైనా మాత్రం భారతే రెచ్చగొట్టిందని చెప్పింది. భారత సైనికులు చైనా భూభాగంలోకి చొచ్చుకువచ్చి, తమ సైనికులపై కాల్పులు జరిపారని చైనా ఆరోపించింది.
ఈ ఘర్షణ ఒక రోజులో ముగిసింది. భారత వర్గాల ప్రకారం ఈ ఘర్షణతో భారత స్థైర్యం బలపడింది. ఈ ఘర్షణ తరువాత చైనా సైన్యం చో లాలో దాదాపు 3 కి.మీ. వెనక్కు వెళ్ళిపోయింది.
పిప్పల్‌ధారి
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
చో లాలో ఘర్షణలు
ఓ వర్గం అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ ఘర్షణల పర్యవసానంగా చైనా దళాలు జెలెప్ లాను ఆక్రమించాయి. అయితే, ఆనేక ఇతర వర్గాల ప్రకారం, జెలెప్ లా 1965 నాటికే చైనా స్వాధీనంలో ఉంది.
మరణాలు
చైనా నివేదికల ప్రకారం: నాథూ లాలో 32 మంది చైనా సైనికులు, 65 మంది భారత సైనికులు మరణించారు. చో లాలో 36 మంది భారత సైనికులు మరణించగా, చైనా మరణాల సంఖ్యను వెల్లడించలేదు.
భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ నివేదిక ప్రకారం: రెండు సంఘటనల్లోను భారత సైనికులు 88 మంది మరణించగా, 163 మంది గాయపడ్డారు. చైనా సైనికులు 340 మంది మరణించగా, 450 మంది గాయపడ్డారు.
పిప్పల్‌ధారి
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పిప్పల్ధరిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
విశ్లేషణ
టేలర్ ఫ్రావెల్ ప్రకారం, చుంబీ లోయలోని వివాదాస్పద ప్రాంతంపై ఆధిపత్యం కోసం ఏర్పడిన పోటీ ఉద్రిక్తతలను పెంచేందుకు దోహదపడ్డాయి. భారత్‌పై దాడి చెయ్యాలన్న చైనా నిర్ణయం బలహీనపడడం వెనుక మూడు కారణాలున్నాయని ఫ్రావెల్ చెప్పాడు: మొదటిది, 1962 యుద్ధం తరువాత భారత సైన్యం విస్తరించుకుని చైనాతో తన  సరిహద్దును బలోపేతం చేసుకుంది. రెండవది, సరిహద్దు ప్రాంతంపై తన హక్కులను నొక్కి చెప్పింది. ఇక, భారత చర్యల పట్ల చైనా దృక్కోణం మూడవది.
పిప్పల్‌ధారి
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
సుద్దేపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, డిచ్‌పల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన డిచ్ పల్లి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిజామాబాద్ నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. పిన్ కోడ్ నం. 503 175.,
పిప్పల్‌ధారి
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
విశ్లేషణ
చైనా నాయకులు భారత సామర్థ్యాన్నిభూతద్దంలో చూసి ఉండవచ్చని, అందుచేత తీవ్రమైన దాడి అవసరమని నిర్ణయించుకుని ఉండవచ్చనీ ఫ్రావెల్ చెప్పాడు. చైనా దాడులను కేంద్రీయ మిలిటరీ కమిషను ఆమోదించి ఉండకపోవచ్చని కూడా ఫ్రావెల్ చెప్పాడు. చైనా దాడులను మొదలుపెట్టగానే, అప్పటి చైనా ప్రధాని జౌ ఎన్ లై ఎదురు కాల్పులు మాత్రమే జరపమని ఆదేశించినట్లు కూడా ఫ్రావెల్ చెప్పాడు.
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నడిపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ధర్మారం (బి)లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నిజామాబాద్లో ఉన్నాయి.
పిప్పల్‌ధారి
భూమి వినియోగం
పిప్పల్ధరిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సుద్దేపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పిప్పల్‌ధారి
ఉత్పత్తి
పిప్పల్ధరిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
పిప్పల్‌ధారి
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, జొన్న, కంది
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
విశ్లేషణ
జాన్ గార్వర్ ప్రకారం, ఈ ఘర్షణలతో సిక్కిం పట్ల చైనా ఉద్దేశాలపై భారత్‌కు ఆందోళనలు తలెత్తాయి. తమ బలగాల పనితీరుపై భారత్ సంతృప్తి చెందిందని, 1962 యుద్ధం తరువాత నాటకీయమైన పురోగతి సాధించినట్లుగా భావించిందనీ కూడా గార్వర్ చెప్పాడు.
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సుద్దేపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
పర్యవసానాలు
సిక్కింలో రాచరికాన్ని రద్దు చేసి, భారత్‌లో కలిపోవాలని జరిగిన ఒక రిఫరెండంలో ప్రజల తీర్పు సానుకూలంగా వెలువడ్డ తరువాత 1975 లో సిక్కిం భారత్‌లో ఒక రాష్ట్రంగా కలిసిపోయింది. ఈ విలీనాన్ని అప్పట్లో చైనా గుర్తించలేదు. 2003 లో, టిబెట్ స్వాధికార ప్రాంతాన్ని చైనాలో భాగంగా గుర్తిస్తే, సిక్కింను భారత్‌లో భాగంగా గుర్తిస్తామని చైనా చెప్పడంతో చైనా సిక్కిం విలీనాన్ని గుర్తించినట్లైంది. అయితే టిబెట్ చైనాలో భాగమని భారత్ 1953 లోనే గుర్తించింది. ఈ పరస్పర ఒప్పందం రెందు దేశాల సంబంధాల్లో ప్రశాంతతకు దారితీసింది.
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
నాథూ లా, చో లా ఘర్షణలు
పర్యవసానాలు
2005 లో చైనా ప్రధాని వెన్ జియాబావో "భారత చైనా ల మధ్య సిక్కిం సమస్యేమీ కాదని చెప్పాడు"
మూలాలు
వర్గం:CS1 ఆంగ్లం-language sources (en) వర్గం:భారత చైనా యుద్ధాలు వర్గం:భారత చైనా సరిహద్దు సమస్య వర్గం:భారత చైనా సైనిక ఘర్షణలు
సుద్దపల్లె (డిచ్‌పల్లి)
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సుద్దేపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సుద్దేపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సుద్దేపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బీడీలు
విశేషాలు
సుద్దపల్లె గురుకుల పాఠశాల విద్యార్ధినులు ఇద్దరు, మన టీ.వీ.చానల్ నందు పాఠ్యాంశాలు బోధించేటందుకు జి.సంకీర్తన పోషకాహారం గురించి ఆంగ్లంలోనూ, జి.వసుధ స్టాటిస్టిక్సు బోధన గురించి ఎంపికైనారు.[1]
హెచ్. శ్రీధర్
'''హెచ్. శ్రీధర్''' కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన సినిమా సౌండ్ డిజైనర్. ఎ.ఆర్. రెహమాన్‌తో కలిసి పనిచేసి ప్రసిద్ధి చెందాడు. 1988లో సౌండ్ ఇంజనీరింగ్ వృత్తిని ప్రారంభించిన శ్రీధర్ 200 సినిమాలకుపైగా పనిచేశాడు. మణిరత్నం, కె బాలచందర్, భారతిరాజా, శంకర్, కమల్ హాసన్, పిసి శ్రీరామ్, ప్రియదర్శన్, సిబి మలయిల్, రాంగోపాల్ వర్మ వంటి దర్శకుల సినిమాలకు పనిచేశాడు.
అవార్డులు
గ్రామీ అవార్డులు
జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు
తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులు
మిర్చి మ్యూజిక్ అవార్డ్స్
వి.శాంతారామ్ అవార్డులు
మరణం
శ్రీధర్ గుండె సంబంధిత సమస్యల కారణంగా 2008 డిసెంబరు 1న మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2008 మరణాలు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు వర్గం:భారతీయ సినిమా వ్యక్తులు వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
టికంగఢ్ జిల్లా
సరిహద్దులు
జిల్లా తూర్పు, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో చత్తర్‌పూర్, పశ్చిమ సరిహద్దులో ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర లలిత్‌పూర్, ఉత్తర సరిహద్దులో ఝాన్సీ జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా వైశాల్యం 5,048 చ.కి.మీ.
పేరువెనుక చరిత్ర
జిల్లాకేద్రం పేరు టికంగఢ్ జిల్లాకు నిర్ణయించబడింది. పట్టణం అసలు పేరు తిహ్రి. 1783లో అర్చా పాలకుడు విక్రమాజిత్ (1776- 1817) రాజధానిని అర్చా నుండి తిహ్రికి బదిలీ చేసాడు. తరువాత తిహ్రి టికంగఢ్ అయింది. (తికం అనేది కృష్ణుని నామాలలో ఒకటి)
చరిత్ర
సమైక్య భారతంలో విలీనం అయ్యేవరకు జిల్లా ప్రాంతం పూర్వం ఒర్చా రాజాస్థానంగా ఉండేది. రుద్రప్రతాప్ 1501లో ఒర్చా రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. సమైక్య భారతంలో విలీనం తరువాత ఈ ప్రాంతం విద్యప్రదేస్‌ 1948లో భాగం అయింది. తరువాత 1956 నవంబరు 1 లో మధ్యప్రదేశ్ రూపొందించబడిన తరువాత జిల్లా మధ్యప్రదేశ్ లో భాగం అయింది.
1501లో ఒర్చా రాజ్యం. బుండేలా నాయకుడు రుద్ర ప్రతాప్ సింగ్ చేత స్థాపించబడింది. ఆయన ఈ ప్రాంతానికి మొదటి రాజు అయ్యాడు. (1501-1531) ఇక్కడ కోట నిర్మించబడింది. . రాజ్యాన్ని స్థాపించిన ప్రతాపరుద్రుడు ఒక ఆవును సింహం నుండి రక్షించే ప్రయత్నంలో మరణించాడు. అక్బర్ కాలంలో ఒర్చా మహారాణి " చతుర్భుజ " ఆలయనిర్మాణం చేసింది. రాజ్ మందిర్ మధుకర్ షా ( 1554 - 1591 )చేత నిర్మించబడింది.
ముగలుల కాలంలో షాజహాన్ చక్రవర్తి సామంతుడు బీర్ సింగ్ దేవ్ (1605-1627) కాలంలో ఒర్చా ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంది. జహంగీర్ మహల్, (1605), సావన్ భదాన్ మహల్ వంటి భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. 17 శశతాబ్దంలో జుఝర్ సింగ్ ముగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ మీద తిరుగుబాటు చేసాడు. 1635-1641 మధ్యకాలంలో ముగల్ సైన్యాలు రాజ్యాన్ని విధ్వశం చేసి ఒర్చారాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకున్నాయి.
జుఝర్ సింగ్
17వ శతాబ్దంలో రాజా జుఝర్ సింగ్ ముగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ మీద తిరుగుబాటు చేసాడు. షాజహాన్ సౌన్యంరాజ్యాన్ని ధ్వంసం చేసాడు. 1635-1641 నాటికి ఈ ప్రాంతం అంతా ముగల్ పాలకుల వశం అయింది. 18వ శతాబ్ధానికి అర్చా, దతియా తప్ప మిగిలిన బుండేలా అంతటినీ మరాఠీపాలకుల వశం అయింది. 1783 లో తెహ్రి పట్టణం (టికంగఢ్) అర్చా రాజ్యానికి రాజధాని అయింది. తెహరీలో టికంగఢ్ కోట నిర్మించబడింది. తరువాత పట్టణానికి టికంగఢ్ పేరు నిర్ణయించబడుంది.
హమీర్ సింగ్
( 1848 - 1874 ) మధ్యకాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన హమీర్ సింఘ్ 1865 నాటికి మాహారాజుగా అతస్థుకు చేరాడు. 1874లో మహారాజు మరణం తరువాత ఆయన వారసుడు మహారాజా హమీర్ సింగ్ (జననం1854-మరణం 1930) అధికారం చేపట్టాడు. ఆయన రాజ్యంలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేపట్టి స్వయంగా ఇంజనీరింగ్, నీటిపారుల మార్గాలకు రూపకల్పన చేసాడు.
1901 నాటికి రాజ్య వైశాల్యం 2000 చ.కి.మీ,ంజనసంఖ్య 52,63. బుల్డానా రాజ్యాలలో ఇది అతిపురాతన రాజ్యంగానూ, ఉత్తమ శ్రేణికి చెందిన రాజ్యంగా గుర్తుంచబడింది. మహారాజా బుండేల్‌ఖండ్ రాజకుమారుడిగా గౌరవించబడ్డాడు. 1950 జనవరి 1 ప్రతాప్‌సింగ్ వారసుడు వీర్‌సింగ్ తనరాజ్యాన్ని సమైక్యభారతదేశంతో విలీనం చేసాడు. తరువాత జిల్లా వింధ్యప్రదేశ్‌లో భాగం అయింది. 1956లో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. ప్రస్తుతం అర్చా అనామకంగా స్వల్పమైన జంఖ్య కలిగి ఉంది. అర్చాలోని పురాతన వారసత్వ భవనాలు, పర్యాటకం మాత్రమే గుర్తించబడుతుంది. ప్రాంతీయ దుకాణాలలో అర్చా చరిత్ర గురించిన పుస్తకాలు లభ్యం ఔతున్నాయి.
ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో టికంగఢ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
భాషలు
టికంగఢ్ భరియా భాష (ద్రావిడ భాషాకుటుంబానికి చెందిన భాష) వాడుక భాషగా ఉంది. ఈ భాషకు 2,00,000 మందికి (షెడ్యూల్డ్ తెగలకు) వాడుక భాషగా ఉంది. ఈ భాషను వ్రాతడానికి దేవనాగరి లిపిని వాడుతున్నారు.
సమాచార రంగం
1897లో రాజస్థానంగా ఉన్న సమయంలోనే పోస్టేజ్ స్టాంపులు ముద్రించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ ఇవి ఎప్పటికీ వినియోగించబడలేదు. 1913లో మొదటిసారిగా అర్చా రాజాస్థాన స్టాంపులు వినియోగించబడ్డాయి. 1950 ఏప్రిల్ 30 రాజాస్థానం సమైక్య భారతదేశంతో విలీనం చేయబడిన తరువాత ఇవి నిలిపివేయబడ్డాయి.
ప్రయాణ సౌకర్యాలు
టికంగఢ్ బస్ స్టాండు రాష్ట్రంలో పెద్దదిగా గుర్తించబడుతుంది.
రహదారి
రాష్ట్రంలో అన్ని ప్రాంతాలకు క్రమానుసార బసులు లభ్యం ఔతున్నాయి.
రైల్వే
2012లో టికంగఢ్ రైలుమార్గం నిర్మాణపు పనులు పూర్తి అయ్యాయి. 2013 ఏప్రిల్ 13న ఇక్కడి నుండి రైల్వే సర్వీసులు ఆరంభం అయ్యాయి. ఇక్కడి నుండి టికంగఢ్- లలిత్‌పూర్‌కు రైలు సర్వీసులు ఆరంభం అయ్యాయి. తరువాత లలిత్‌పూర్ - సింగ్రౌలి రైలు ప్రాజెక్టు మొదలైంది. ఇక్కడి నుండి మొదటి సారిగా ఝాన్సీ వరకు పాసుంజర్ రైలు నడుపబడింది. టికంగఢ్- లలిత్‌పూర్ రైలు మార్గం పొడవు 40 కి.మీ.
వాయుమార్గం
జిల్లాకు సమీపంలో ఉన్న విమానాశ్రయం : ఖజూరహో విమానాశ్రయం. ఇది జిల్లా కేంద్రానికి 125 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి నుండి ఢిల్లీ, ఆగ్రా లకు విమానసేవలు లభిస్తున్నాయి.
పర్యాటకం
టికంగఢ్ జిల్లాలో పలు పర్యాటక ఆలర్షణలు ఉన్నాయి.Shri Ajitnath Digambar Jain Atishaya Kshetra Bandhaji
పర్యాటక ఆకర్షణలు
అర్చా ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఆధ్యాత్మిక - చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రాంతం. రాంరాజా ఆలయం సందర్శన కారణంగా జిల్లాకు విదేశీ మారకం అధికంగా లభిస్తుంది. అంతేకాక మరికొన్ని ఆలయాలు, కోటలు పర్యాటక ఆకర్షణలుగా ఉన్నాయి.
టికంగఢ్‌ల్‌లో ఉన్న గ్రామం కుండలేశ్వర్. ఇది టికంగఢ్‌కు 5కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ జంధార్ నదీతీరంలో పురాతనమైన కుందదేవ్ మహాదేవ్ ఆలయం ఉంది. పురాణకథనం అనుసరించి ఈ ప్రాంతం బాణాసురుని రాజధాని బాణపురమని భావిస్తున్నారు. రాక్షసరాజు బాణాసురుని కుమార్తె ఉషా దేవి ఈ శివలింగాన్ని ప్రదిదినం అర్ధరాత్రి వేళలో ఆరాధించింది. ఉషాదేవి అనిరుద్ధుని వివాహం చేసుకున్నది. అనిరుద్దుడు శ్రీకృష్ణుని మనుమడు ప్రధ్యుమ్నుని కుమారుడు. బగ్వార్ క్షత్రియ రాజపుత్ర వంశానికి చెందిన భూస్వామిణి కుందా ఈ శివలింగాన్ని ఆరాధించింది కనుక ఇది కుండలేశ్వర్ అయింది.
సుజ్రా ఆనకట్ట
ధాసన్ నదిమీద బదగావ్ సమీపంలో సుజ్రా ఆనకట్ట నిర్మించబడింది.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ జిల్లాలు  వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
నాలుగు స్తంభాలాట
నాలుగు స్తంభాలాట. దీనికే "గొల్ల చల్లాట" అని కూడా పేరు. పంటలు వేసికొని అందులో ఒకరు దొంగకాగా మిగిలిన నలుగురూ నాలుగు స్థంభాలూ పట్టుకొని ఉంటారు. (సాధారణంగా గుమ్మాల ముందు వేసే పెళ్ళిపందిళ్ళలో ఈ ఆట ఆడేవారు) దొంగ "చల్లోయమ్మ గొల్లచల్ల" అంటూ నెత్తిమీద చేతులు పెట్టుకొని ఆ కొసనుండి ఈ కొసకి, ఈ కొసనుండి ఆ కొసకి తిరుగుతుంటే స్తంభాలు పట్టుకున్నవాళ్ళు దొంగను దూరంపోనిచ్చి ఒక స్తంభం నుండి మరో స్తంభానికి అటూ ఇటూ మారుతుంటారు. ఈ మారడంలో తాను వదిలేసిన స్తంభానికి మరొకరుగాని, తిరిగి తానుగాని పట్టుకొనేలోపున దొంగ ఆ స్తంభాన్ని ముట్టుకుంటే ఆ స్తంభం దొంగది. అప్పుడు స్తంభం లేకుండా మిగిలిపోయిన వ్యక్తి దొంగ. ఈ ఆట పిల్లలలో నిశితమైన చూపు, ముందుజాగ్రత్త నేర్పుతుంది. ఈదొంగను ' గొల్లభామ ' అంటారు. ఈ గొల్లభామ చల్లోయమ్మ గొల్లచల్ల అని పాడుతూ -
" నాలుగు స్తంభాలాట నడిమికి తొడిమికి తానక తప్పక తన పేరేమిటి ఉట్టిమీద బెల్లం, పొట్టి కాకరకాయ"
అంటూ కూడా పాడుతూ, కాళీ స్తంభం కోసం వెతుకుతూ తిరుగుతుంటుంది.
ఈ ఆట నేటి మ్యూజికల్ ఛైర్సుకి దాదాపు ప్రతిరూపమే.
మూలాలు
వర్గం:ఆటలు వర్గం:తెలుగు సాంప్రదాయిక ఆటలు
తోకవలస (అనంతగిరి)
తోకవలస, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అనంతగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన అనంతగిరి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 88 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 25 ఇళ్లతో, 124 జనాభాతో 63 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 62, ఆడవారి సంఖ్య 62. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 124. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584175 .పిన్ కోడ్: 535551.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
బాలబడి శృంగవరపుకోటలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల నడిమివలసలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొండిబాలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తోకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అనంతగిరిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పాడేరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
తోకవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తోకవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తోకవలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, రాగులు
తట్నేరి
తట్నేరి తిరుపతి జిల్లా, వడమాలపేట మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వడమాలపేట నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పుత్తూరు నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 130 ఇళ్లతో, 489 జనాభాతో 132 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 255, ఆడవారి సంఖ్య 234. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 85 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 49. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596259.
గ్రామ జనాభా
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా - మొత్తం 	541 - పురుషుల 	263 - స్త్రీల 	278 - గృహాల సంఖ్య 	129
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం వడమాలలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల టీ.సీ.అగ్రహారం లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వడమాలలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు పుత్తూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు తిరుపతి లోనూ, ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తట్నేరిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తట్నేరిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తట్నేరిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు, వేరుశనగ
శేషభట్టరు సింగరాచార్యులు
శేషభట్టరు సింగరాచార్యులు  మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని జటప్రోలు సంస్థానంలో ఆస్థానకవిగా ఉండేవాడు. సంస్థానపు ప్రభువు చిన మాధవరావు సింగరాచార్యులను ఆదరించారు. ఇతనికి గడియకు నూరు పద్యాలు చెప్పగల దిట్టని, రోజుకో గ్రంథం రాయగల సమర్థుడని పేరుంది. 'కేశవ విలాసం ' అను ప్రబంధం వీరి ప్రముఖ రచన ... చిన మాధవరావు కోరిక మేరకు వీరు 'శూద్ర ధర్మోత్పల ద్యోతినీస్మృతి కౌముది ' అను దీర్ఘ శీర్షిక కలిగిన మరో రచన చేశారు. ఈ గ్రంథం శ్రీరాయ మదనపాలుడు అదే పేరుతో రచించిన గీర్వాణ గ్రంథానికి వ్యాఖ్యాన రూప అనువాదం. శూద్రులకు గర్భధానాది సంస్కారాలు, పల్లెలా తోమాలి, ఎలా పడుకోవాలి మొదలగు అనేక విషయాలు ఇందులో వర్ణితాలు. కవి ఈ గ్రంథాన్ని జటప్రోలు సంస్థానపు ప్రభువైన చిన మాధవరావు తండ్రి నరసింగరావుకు అంకితమిచ్చాడు.
మూలాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:జటప్రోలు సంస్థాన ఆస్థాన కవులు
సుందర్.సీ
సుందర్.సీ తమిళ చలనచిత్ర దర్శకులు, నటుడు. వీరు తమిళనాడులోని ఈరోడు జిల్లాలో జన్మించారు, తమిళంలో 24 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు. "తలై నగరం" చిత్రముతో హీరోగా మారారు. తొలి నాళ్ళలో, మణివణ్ణన్ గారి దగ్గర సహాయకులుగా ఉన్న వీరు ముఱై మామన్ అనే హాస్యరసప్రధాన చిత్రముతో మొదటిసారి దర్శకులురా మారారు. వీరి తెరకెక్కించిన కొన్ని చిత్రములలో హీరోయిన్ పాత్ర పేరు "ఇందు" అనబడుతుంది.
దర్శకులుగా
1995-వ సంవత్సరం ముఱై మామన్ అనే హాస్యరసప్రధాన చిత్రముతో సుందర్.సీ మొదటిసారి దర్శకులురా మారారు, ఆ తర్వాత ముఱైమాప్పిళ్ళై, అని నటుడు విజయకుమార్ తనయుడు అరుణ్ విజయ్ మొదటి సినిమాకు దర్శకత్వం వహించారు. రజనీకాంత్ గారితో అరుణాచలం, కమల్ హాసన్తో శివం మాత్రమే కాక మరికొందరి నటులతో అనగా కార్తీక్, ప్రశాంత్, అర్జున్, శరత్ కుమార్, అజీత్ కుమార్ మొదలైనవారి చిత్రములకు దర్శకత్వం వహించారు.ఇయన తెలుగులో నేరుగా దర్శకత్వం వహించిన చిత్రం సమ్ థింగ్ సమ్ థింగ్ .
నటుడిగా
2006-వ సంవత్సరం అతని దర్శకత్వపు వృత్తిని విరమించి,తలై నగరం చిత్రముతో హీరోగా మారారు. ఆరంభ దశలో పరాజయం పొందినప్పటికీ తదుపరి ఘన విజయాలను సొంతం చేసుకున్నారు. 2007-వ సంవత్సరం విడుదలైన వీరాప్పు సినిమానూ, 2008-వ సంవత్సరం విడుదలైన శండై సినిమానూ విజయం పొందాయి.
బుల్లి తెర ప్రవేశం
2017-వ సంవత్సరం దక్షిణ భారత నాలుగు భాషలలో ఏకకాలంలో నందిని అనే దారవాహికను స్వయంగా తన సతీమణి కుష్బూ గారితో కలిసి నిర్మించారు.చలనచిత్రాన్ని తలపించేలా ఆ దారవాహికను రూపుదిద్ది ప్రముఖుల మన్ననలు అందుకున్నారు.అంతేకాక, ఈ దారవాహికకు పాక్షికంగా కథనందించారు.
బయట లింకులు
వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళనాడు సినిమా దర్శకులు వర్గం:తమిళనాడు సినిమా నటులు
కొర్నెపాడు
కొర్నెపాడు, గుంటూరు జిల్లా, వట్టిచెరుకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రం వట్టిచెరుకూరు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుంటూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా 8908,పురుషుల సంఖ్య 4492,మహిళలు 4416,నివాసగృహాలు 2159,విస్తీర్ణం 1751 హెక్టారులు,
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2641 ఇళ్లతో, 10134 జనాభాతో 1751 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4903, ఆడవారి సంఖ్య 5231. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2683 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 485. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590310 .కొర్నెపాడు, గుంటూరు పట్టణం నుంచి 9 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉంది.
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గుంటూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ గుంటూరులో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులో ఉన్నాయి.గ్రామంలోని ప్రాధమిక పాఠశాల 1996 లో ఉన్నత పాఠశాలగా అవిర్భవించింది. క్రేన్ గ్రూప్ ఛైర్మన్ గ్రంధి సుబ్బారావు ఈ పాఠశాలలో నూతన భవనాల నిర్మాణానికై 18 లక్షల రూపాయల విరాళం అందజేసారు. దీనికి ప్రభుత్వం అదనపు నిధులు విడుదల చేసింది. ఈ మొత్తంతో గ్రామంలో గ్రంధి సుబ్బారావు, లక్ష్మీనరసమ్మ  పేరుమీద 5 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మాణం పూర్తి అయింది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కొర్నెపాడులో ఉన్న రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార,
కొర్నెపాడులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రవాణా సౌకర్యాలు
10 సంవత్సరాలుగా బస్సు సౌకర్యం లేని ఈ గ్రామానికి, 2015,ఆగస్టు-25వ తేదీనుండి, గుంటూరు ఆర్.టి.సి. ఒకటో డిపో, గుంటూరు నుండి కొర్నెపాడుకు, ఒక సిటీ లైనర్ ఎక్స్ ప్రెస్, సిటీ సర్వీసును ప్రారంభించింది. ఈ బస్సు, గుంటూరు ఆర్.టి.సి.బస్సుస్టాండు నుండి నల్లచెరువు, ఏటుకూరు, మూడోమైలు, పుల్లడిగుంట గ్రామాలను కలుపుతూ కొర్నెపాడు గ్రామానికి చేరుకుంటుంది.13వనెంబర్ సిటీబస్ సర్వీస్ pvkనాయుడు కూరగాయల మార్కెట్ సెంటర్ నుండి కొర్నెపాడుకు కలదు. ప్రతి 30నిముషాలు కు ఒక సర్వీస్ ఉండును
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు, ప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయ
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
రైతు నేస్తం ఫౌండర్
thumb|యడ్లపల్లి వెంకటేశ్వరరావు వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త. అతను రైతునేస్తం ఫౌండేషన్‌ వ్యవస్థాపకులు. యడ్లపల్లి వెంకటేశ్వరరావు: వెంకటేశ్వరరావు కొర్నెపాడు 1968లో జన్మించాడు. కొర్నెపాడు గ్రామంలోని ఈ కేంద్రం నిర్వాహకులు, రైతు నేస్తం ఫౌండర్/ఛైర్మన్ యడ్లపల్లి వెంకటేశ్వరరావును, 2017, జూన్-20న హైదరాబాదులో నిర్వహించిన ఇందిరాగాంధీ శతజయంతి ఉత్సవాలలో, ఇందిరా మెమోరియల్ కృషిసేవా పురస్కారంతో సన్మానించారు. నష్టాల ఊబిలో కూరుకుపోయిన రైతులకు తోడ్పాటు అందించుచున్న తన కృషికి ఈ పురస్కారం లభించిందని వెంకటేశ్వరరావు అన్నారు.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో షేక్ బీబీ, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది
శ్రీ కోదండరామస్వామి దేవాలయం
ఆలయంలో వైకుంఠఏకాదశి సందర్భంగా, పెద్దఎత్తున ప్రత్యేక పూజాకార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు.ఇక్కడ శ్రీరామనవమి, దసరా పండగలు బాగా చేస్తారు.
శ్రీ కాశీవిశ్వేశ్వరస్వామి ఆలయం
శ్రీ సీత రామచంద్రుల స్వామి వారి దేవస్థానం
భూమి వినియోగం
కొర్నెపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొర్నెపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన వృత్తులు
కొర్నెపాడు వ్యపసాయధారిత గ్రామం. ఈ ఊరిలో ఎక్కువగా ప్రజలు వ్యవసాయం చేస్తారు. కొర్నెపాడు ఇప్పడిప్పుడే అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఇక్కడ అన్ని కులాలు వారు ఉన్నారు. అక్షరాస్యత ఇప్పుడే అభివృద్ధి చెందుతుంది.
ఉత్పత్తి
కొర్నెపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మిరప
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
నేత వస్త్రాలు, బియ్యం
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
ముప్పలపాడు
ముప్పలపాడు ప్రకాశం జిల్లా, హనుమంతునిపాడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన హనుమంతునిపాడు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కందుకూరు నుండి 70 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 329 ఇళ్లతో, 1171 జనాభాతో 985 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 579, ఆడవారి సంఖ్య 592. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 594 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591137 .పిన్ కోడ్: 523227.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,159. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 583, మహిళల సంఖ్య 576, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 308 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 985 హెక్టారులు.
సమీప గ్రామాలు
దాసళ్లపల్లి 5 కి.మీ, కూతగుండ్ల 6 కి.మీ, పెదగొల్లపల్లి 8 కి.మీ, హనుమంతపురం 8 కి.మీ, కంకణంపాడు 11 కి.మీ.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి కనిగిరిలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కనిగిరిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిన ఈర్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ కంభంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చిన ఈర్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కనిగిరిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల చీమకుర్తి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ముప్పలపాడులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ముప్పలపాడులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ముప్పలపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ముప్పలపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
సజ్జలు, కంది, పొగాకు
ప్రయాగ మాధవేశ్వరి ఆలయం
ప్రయాగ మాధవేశ్వరి (అలోపి దేవి మందిర్),18 శక్తిపీఠాలలో ఒకటి. ఆమెను ప్రయాగ అలోపి మాత / లలితా క్షేత్ర పురాణం అని కూడా పిలుస్తారు.ఇది భారతదేశం, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రయాగ్‌రాజ్‌లోని అలోపిబాగ్‌లో ఉన్న ఆలయం. ఇది వారణాసి నుండి 130 కి.మీ దూరంలో ఉంది. వారణాసి నుండి ప్రయాగ (అలహాబాద్) లేదా ప్రయాగ (అలహాబాద్) నుండి వారణాసికి ప్రయాణించడానికి చాలా బస్సులు, టాక్సీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అలహాబాద్ చాలా పెద్ద రైల్వే కూడలి. ఇది అలోపి ఆలయానికి 6 కి.మీ దూరంలో, గంగ, యమునా, సరస్వతి నదులు కలిసే పవిత్ర సంగమం లేదా సంగమానికి సమీపంలో ఉంది. కుంభమేళా ఈ ప్రాంతానికి సమీపంలో జరిగింది ఉంది. మరాఠా యోధుడు శ్రీనాథ్ మహద్జీ షిండే 1771-1772లో ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో ఉన్న సమయంలో కొన్నిచారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం సంగం స్థలాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.తరువాత 1800లలో బైజాబాయి సింధియా ప్రయాగ్‌రాజ్‌లోని సంగం ఘాట్‌లు, దేవాలయాల పునరుద్ధరణ కోసం కొన్నిపనులు చేసింది.
ప్రయోగ ప్రాముఖ్యత
ప్రయాగ అంటే ప్రకృష్ట యాగం, అంటే బ్రహ్మ దేవుడు గొప్ప యాగం చేసిన ప్రదేశం. అందుకే దీనికి ప్రయాగ అని పేరు వచ్చింది. ప్రయాగ సప్త మోక్షపురాలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. ఈ ప్రదేశాన్ని తీర్థరాజ్ అని కూడా పిలుస్తారు, అంటే అన్ని తీర్థాలకు రాజులాంటిదని అర్థం. మరో ముఖ్యమైన విషయం, ఇది త్రివేణి సంగమం. సాధారణంగా, రెండు నీటి ప్రవాహాల సంగమాన్ని పవిత్ర స్థలంగా భావిస్తాం. కానీ, ఇక్కడ గంగా, యమునా, సరస్వతి అనే మూడు పవిత్ర నదుల సంగమాన్ని చూడవచ్చు. ఈ మూడు నదులకూ ఒక్కొక్క ప్రాముఖ్యత ఉంది. అందుకే సంగమం చాలా పవిత్రమైన ప్రదేశంగా మారింది. ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించినప్పుడు ఇక్కడ పవిత్ర స్నానం చేయాలి. ఇక్కడ ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి కుంభమేళా నిర్వహిస్తారు.