cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అయ్యగారి సాంబశివరావు
హైదరాబాదులో ఏఎస్ రావు కాలనీ
ఈసీఐఎల్ ఉద్యోగులు 1980లో సొసైటీని ఏర్పాటు చేసి సుమారు 120 ఎకరాల్లో ఏఎస్‌రావు పేర కాలనీ ఏర్పాటు చేశారు. దీనికి అతను పూర్తిగా సహకరించారు. అతను జయంతి సందర్భంగా ఈసీఐఎల్ ఉద్యోగులు, మాజీ ఉద్యోగులు, ఈసీఈసీహెచ్‌సీ సొసైటీ లిమిటెడ్, ఏఎస్ రావు కాలనీ సంక్షేమ సంఘం, ఈసీఓఏ, ఈసీఐఎల్ కార్మిక సంఘం తదితర స్వచ్ఛంద సంస్థల ఆధ్వర్యంలో ఏటా పలు సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. ఏఎస్‌రావు అవార్డు కౌన్సిల్ ఆధ్వర్యంలో ఏటా డిసెంబరులో విద్యార్థులకు సైన్స్ టాలెంట్ సెర్చ్ పరీక్షలను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
తపాలా కవరు
హైదరాబాదులోని ఎలక్ట్రానిక్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ECIL) అనే‌ కేంద్రప్రభుత్వ రంగ సంస్థకు వ్యవస్థాపక సి.ఎం.డి ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త పద్మభూషణ్ డా. A.S రావు (1914-2003) శత జయంతి సందర్భంగా భారత తపాల శాఖ వారు ఒక ప్రత్యేక తపాల కవర్ ను 16-11-2014 న విడుదల చేశారు.
కిృష్టియన్‌పల్లె (మహబూబ్ నగర్ అర్బన్)
కిృష్టియన్‌పల్లె, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, మహబూబ్ నగర్ (అర్బన్) మండలంలోని గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని మహబూబ్ నగర్ మండలంలో ఉండేది. గ్రామ పిన్ కోడ్ 509001.
సమీప ప్రాంతాలు
ఇక్కడికి సమీపంలో షాసాహెబ్ గుట్ట, బోయపల్లె రూరల్, శేషాద్రి నగర్, బాలాజీనగర్ కాలనీ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
ఈ గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపులు, బోరుబావుల ద్వారా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 24 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 24 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
గ్రామంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మొక్కజొన్న, చెరకు, కంది
సానివారు
ఆంధ్ర దేశంలో దేవ దాసీలూ, భోగం సానులూ వుండటం చాల మందికి తెలుసు. కాని మరి కొందరు సానులు కూడా జాతి జీవనంలో కళా సంస్కృతులకు దోహదం చేశారు. పూర్వకాలం నుంచీ కొన్ని కులాలలో ఆడ పిల్లలను అవివాహితలు గానే విడిచి పెట్టే ఆచారం దేశంలో ఉంది. అయితే అవివాహితలు విచ్చల విడితనం లేకుండా కట్టుబాట్లకు లోబడి సామాజిక కార్యక్రమాలను నెరవేర్చే వారు. ఆనాటి మూడ నమ్మకాలతో వున్న గ్రామీణ ప్రజలు నిర్వహించే జాతర్లలో, దేవతల కొలువుల్లో జరప వలసిన తంతును వీరే నిర్వహించేవారు. ప్రత్యేక నృత్యాలను వీరే చేసే వారు. ఈ నాటికీ  జక్కుల సాని, బసివి, మాతంగి మొదలైన వారి జీవిత చరిత్రలు పరిశీలిస్తే పురాతన సాంఘిక నియమాల వల్లే సాని వారిగా ఏర్పడ్డారని తెలుస్తుంది. క్రిందటి శతాబ్దంలో జనాభా లెక్కలు తీసుకున్నప్పుడు ఆరు తెగల సానులు లెక్కకు వచ్చి నట్లు ఆరుద్ర గారు పరిశీలించారు. వారు తురక సానులూ, గొమ్మన సానులూ, భోగం సానులూ, మంగల భోగాలూ, మాదిగ భోగాలూ అనే ఆరు తెగల సానులు లెక్కకు వచ్చారు. వీరందరూ నృత్య సంప్రదాయలను పోషించిన వారే.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు
అక్సాయ్ చిన్
పద వ్యుత్పత్తి
అక్సాయ్ చిన్ పేరులో చిన్ అన్న పద వ్యుత్పత్తిపై స్పష్టత లేదు. తుర్కిక్ భాషా జాతి పదమైన అక్సాయ్ యొక్క నైంఘటికార్ధం తెల్లని సెలయేరు. చిన్ అన్న పదం చైనాని సూచిస్తుందా లేక కొండమార్గాన్ని చూసిస్తుందా అన్నది వివాదాస్పదం. చైనా భాషలో ఈ ప్రాంతపు పేరు, సంజ్ఞల అర్ధాలతో పనిలేకుండా, కేవలం ఉఛ్ఛారణను ప్రతిఫలించే విధంగా కూర్చబడింది.
భౌగోళిక స్థితి
37250 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉన్న అక్సాయ్ చిన్లో అధిక భాగం అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంలో ఉన్న విశాలమైన ఎడారి. సముద్రమట్టానికి 4,300 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న కరకష్ నది, అక్సాయ్ చిన్‌లో కెల్లా అత్యల్ప ఎత్తున ఉన్న ప్రదేశం.
భౌగోళికంగా, అక్సాయ్ చిన్, టిబెట్ పీఠభూమిలో భాగం. నైరుతి భాగంలో డిప్సాంగ్ మైదానాల నుండి ఆగ్నేయం వైపు విస్తరించి ఉన్న కారకోరం శ్రేణి లోని పర్వతాలు అక్సాయ్ చిన్, భారత నియంత్రిత కాశ్మీర్ లకు మధ్య వాస్తవాధీన రేఖగా ఉంది. ఈ సరిహద్దు మధ్యభాగంలో ఉన్న హిమానీనద శిఖరాలు 6950 మీటర్ల ఎత్తు దాక ఉంటాయి.
ఉత్తరదిశలో, కున్లున్ శ్రేణి, అక్సాయ్ చిన్‌ను తారిమ్‌ పరీవాహక ప్రాంతంలో ఉన్న మిగిలిన హోటాన్ కౌంటీ ప్రాంతం నుండి వేరు చేస్తుంది. ఇటీవల రూపొందించబడిన ఒక సవివరమైన చైనా పటం ప్రకారం, హోటాన్ ప్రిఫెక్చర్లో కున్లున్ శ్రేణి గుండా ఏ విధమైన రహదారులు లేవు. కేవలం ఒక త్రోవ మాత్రం హిందుతాష్ మార్గం మీదుగా వెళుతుంది.
సోడా మైదానంగా వ్యవహరించబడే అక్సాయ్ చిన్ యొక్క ఉత్తర భాగం, అక్సాయ్ చిన్ యొక్క అతి పెద్ద నది అయిన కరకష్ నదిని కలిగి ఉంది, అనేక హిమానీనదాలు కరిగిన నీటితో ఏర్పడిన ఈ నది, వాయవ్య దిశలో కున్లున్ ను దాటి పిషన్ కౌంటీలోకి ప్రవేశించి అక్కడనుండి తారిం పరీవాహకప్రాంతం చేరుతుంది, అక్కడ ఇది కారకక్స్, హోటన్ కౌంటీలలో ముఖ్యమైన నీటివనరులలో ఒకటిగా ఉంటుంది.
ప్రజలు
ఈ ప్రాంతంలో పెద్ద జనావాసాలు కానీ, స్థిర స్థావరాలు దాదాపుగా లేవు. చైనా సైన్యపు దళాలకు చెందిన అధికారులను మినహాయించి, ఇక్కడ నివసించే ప్రజల్లో బకర్వాల్ అనే సంచార తెగకు చెందిన ప్రజలు ఈ ప్రాంతంలో తరచూ సంచరిస్తూ ఉంటారు. జనావాసాల్లో టియన్షుయ్‌హయ్ పట్టణం, టైలాంగ్‌టాన్ గ్రామం చెప్పుకోదగినవి.
చరిత్ర
ఐదు వేల మీటర్ల ఎత్తులో, మారుమూల ప్రదేశమైన అక్సాయ్ చిన్‌కు, వేసవికాలంలో షిన్జాంగ్, టిబెట్ల మధ్య జడలబర్రెలపై వస్తువుల రవాణాకు అవకాశం కల్పించే పూర్వపు వర్తక మార్గంగా తప్పించి, పెద్దగా మానవీయ ప్రాధాన్యత లేదు.
అక్సాయ్ చిన్ చారిత్రకంగా హిమాలయ రాజ్యమైన లడఖ్ లో భాగంగా ఉండేది 19వ శాతాబ్దంలో స్థానిక నామ్గ్యాల్ వంశం పరిపాలన నుండి డోగ్రాలు, కాశ్మీర్ యొక్క రాచరిక రాజ్యంలో కలుపబడేవరకు ఇది కొనసాగింది. పశ్చిమ ప్రాంతంలో తొట్టతొలి సరిహద్దు ఒప్పందం 1842లో కుదిరింది. 1834లో పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన సిక్ఖు రాజవంశం లడఖ్ ను తమ రాజ్యంలో కలుపుకున్నారు. 1841లో సైన్యంతో టిబెట్‌పై దండెత్తారు. చైనా బలగాలు సిక్ఖు సైన్యాన్ని ఓడించి, లడఖ్‌లో ప్రవేశించి, లేను ఆక్రమించుకున్నారు. సిక్ఖు సైన్యం అడ్డుపడటంతో, 1842 సెప్టెంబరులో చైనీయులు, సిక్ఖులు సంధి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. ఈ ఒప్పందంలో ఒకరి రాజ్యంలో మరొకరు ప్రవేశించమని, రాజ్య వ్యవహారాల్లో కలుగజేసుకోమని అంగీకరించారు. 1846లో జరిగిన రెండవ సిక్ఖు - బ్రిటీషు యుద్ధపు పర్యవసానంగా, లడఖ్ పై ఆధిపత్యం బ్రిటీషు వారి చేతుల్లోకి వచ్చింది. అప్పడు బ్రిటీషు అధికారులు తమ సరిహద్దును చైనా అధికారులతో కలిసి చర్చించేందుకు ప్రయత్నించారు. కానీ ఇరుపక్షాలు సహజసిద్ధమైన తమ సాంప్రదాయక సరిహద్దులతో సముఖంగా ఉండటంతో సరిహద్దు కచ్చితంగా నిర్వచింపబడలేదు. అక్సాయ్ చిన్ కు ఒక వైపు ఉన్న పంగాంగ్ సరస్సు, మరో వైపు ఉన్న కారకోరం కనుమ వరకు సరిహద్దు కచ్చితంగా నిర్వచించబడింది కానీ కేవలం అక్సాయ్ చిన్ ప్రాంతంలో మాత్రం అనిశ్చితంగానే మిగిలిపోయింది.
జాన్సన్ రేఖ
1865లో విలియం జాన్సన్ అనే సర్వే ఆఫ్ ఇండియాకు చెందిన బ్రిటీషు ప్రభుత్వ అధికారి జాన్సన్ రేఖను ప్రతిపాదించాడు. ఈ రేఖ ఆక్సాయ్ చిన్ ను కాశ్మీరులో భాగంగా చూపిస్తుంది. అది దుంగన్ తిరుగుబాటు జరుగుతున్న కాలం (1862–1877). అప్పట్లో చైనాకు షిన్జాంగ్ యొక్క చాలామటుకు భూభాగంపై ఆధిపత్యం లేదు.అందువల్ల ఈ రేఖ ప్రతిపాదన చైనాకు సమర్పించబడలేదు. జాన్సన్ తన ప్రతిపాదనను కాశ్మీరు మహారాజుకు చూపించాడు. దీని ప్రకారం కాశ్మీరు మహారాజు, రేఖ లోపల ఉన్న 18,000 చ.కి.మీల భూభాగాన్ని, కొన్ని కథనాల ప్రకారం రేఖకు ఆవల ఉత్తరాన కున్‌లున్ పర్వాతాల్లోని సంజూ కనుమ వరకు తన రాజ్యంగా ప్రకటించుకున్నాడు. జాన్సన్ పని తప్పులతడకగా తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. ఈయన గీసిన సరిహద్దు అసహేతుకమైనదిగా విమర్శించబడింది. బ్రిటీషు ప్రభుత్వంచే మందలించబడి జాన్సన్ సర్వే శాఖలో ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశాడు. కాశ్మీరు మహారాజు షాహిదుల్లా (ఆధునిక షైదుల్లా) లో ఒక కోట నిర్మించి, వర్తక రవాణాను కాపాడటానికి అక్కడ కొన్ని సంవత్సరాల పాటు కొంత సైనిక దళాన్ని ఉంచాడు. తదనంతరకాలంలో, అనేక మూలాలు షాహిదుల్లాను, కరకష్ నది యొక్క పైభాగాన్ని కచ్చితంగా షిన్జాంగ్ ప్రాంతంలో భాగంగా చూపించాయి (ఇక్కడ ఇవ్వబడిన పటం చూడండి). ఈ ప్రాంతాన్ని 1880 దశకపు చివరిలో సంచరించిన ఫ్రాన్సిస్ యంగ్‌హస్బెండ్ ప్రకారం తను అక్కడ ఉన్నప్పుడు ఒక నిర్జనమైన కోట తప్పించి, ఒక జనావాసం కూడా లేదు. ఇది కేవలం మార్గమధ్యంలో తాత్కాలికంగా బస ఏర్పాటుచేసుకోవటానికి, సంచార కిర్గిజ్ తెగలకు అనువుగా ఉండేది. ఆ నిర్జనమైన కోట, అప్పటికి కొన్న సంవత్సరాలకు ముందు కాశ్మీరీలు కట్టినదిగా భావించబడింది. 1878లో చైనా, షిన్జాంగ్ ప్రాంతంపై తిరిగి ఆధిపత్యం సాధించింది. 1890 కల్లా సరిహద్దు విషయం వచ్చేవరకు అప్పటికే షాహిదుల్లా చైనా ఆధిపత్యంలో ఉంది. 1892 కల్లా, చైనా కారకోరం కనుమ వద్ద సరిహద్దు సూచక గుర్తులను నిలబెట్టి ఉంది.
1897లో సర్ జాన్ ఆర్డఘ్ అనే బ్రిటీషు సైనికాధికారి, యార్ఖండ్ నదికి ఉత్తరంగా కున్‌లున్ పర్వతపు శిఖరాగ్రాల వెంట ఒక సరిహద్దు రేఖను ప్రతిపాదించాడు. అప్పట్లో చైనా బలహీన స్థితిలో ఉన్నందున, బ్రిటన్, రష్యా యొక్క రాజ్యవిస్తరణ గురించి ఆందోళనతో ఉంది. ఆర్డఘ్ తను ప్రతిపాదించిన సరిహద్దు రేఖ రక్షణకు మరింత అనువైనదిగా వాదించాడు. ఆర్డఘ్ రేఖ, జాన్సన్ రేఖకు కొద్దిపాటు మార్పులతో ప్రతిపాదించినది కావున, జాన్సన్ - ఆర్డఘ్ రేఖగా పేరుపొందింది.
మెకార్ట్నీ–మెక్‌డానల్డ్ రేఖ
1893లో హుంగ్ తా-చెన్ అనే చైనా అగ్రప్రభుత్వాధికారి, కష్గర్ వద్ద, చైనా ప్రతిపాదించిన సరిహద్దు రేఖతో కూడిన పటాన్ని, కష్గర్లో అప్పటి బ్రిటీషు దౌత్యాధికారి అయిన జార్జి మెకార్ట్నీకి సమర్పించాడు. ఈ సరిహద్దు రేఖ, జాన్సన్ రేఖతో అంగీకరిస్తుంది. 1893లో మెకార్ట్నీ కొత్త ప్రతిపాదన చేసాడు బ్రిటీషిండియా ప్రభుత్వానికి పంపించాడు. ఈ సరిహద్దు రేఖ, లక్‌త్సాంగ్ శ్రేణికి దక్షిణాన ఉన్న లింగ్జీ టాంగ్ మైదానాలను భారత దేశంలోనూ, లక్‌త్సాంగ్ శ్రేణికి ఉత్తరాన ఉన్న ప్రధాన అక్సాయ్ చిన్‌ ప్రాంతాన్ని చైనాలోను సూచిస్తుంది. కారకోరం పర్వతాల వెంట ఉన్న ఈ సరిహద్దును బ్రిటీషు అధికారులు ప్రతిపాదించడానికి, మద్దతివ్వటానికి అనేక కారణాలున్నాయి. కారకోరం పర్వతాలు సహజసిద్ధమైన సరిహద్దు. దీనివళ్ళ సింధూ నదీ పరీవాహక ప్రాంతం వరకూ బ్రిటీషిండియాలోనూ, తారిం నదీ పరీవాహకప్రాంతం చైనా ఆధీనంలోనూ ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతం చైనా ఆధీనంలో ఉండటం, మధ్య ఆసియాలో రష్యా సామ్రాజ్యపు విస్తరణకు అవరోధం ఏర్పరుస్తుంది. బ్రిటీషు ప్రభుత్వం, మెకార్ట్నీ–మెక్‌డానల్డ్ రేఖ అనబడే ఈ సరిహద్దు రేఖను 1899లో సర్ క్లాడ్ మెక్‌డానల్డ్ యొక్క ఉత్తర్వులో భాగంగా చైనాకు సమర్పించింది. చైనాలో రాజ్యమేలుతున్న చింగ్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రతిపాదనకు సమాధానమివ్వలేదు. చైనా యొక్క మౌనాన్ని బ్రిటీషు ప్రభుత్వం, చైనా విధిలేక అంగీకరించినట్టుగా భావించింది. అధికారింగా సరిహద్దు రేఖపై ఎన్నడూ చర్చలు జరగలేదు. అయినా, చైనా మాత్రం ఇది అంగీకరించబడిన సరిహద్దుగా భావించింది.
1947 తదనంతరం
1947 లో భారత స్వాతంత్య్రం తర్వాత, భారత ప్రభుత్వం జాన్సన్ రేఖ ఆధారంగా పశ్చిమప్రాంతంలో అధికారిక సరిహద్దును నిర్వచించింది. ఇది అక్సాయ్ చిన్ ను భారతదేశంలో భాగంగా చూపిస్తుంది. వివాదరహితమైన కారకోరం కనుమ నుండి, భారత క్లెయిం రేఖ కారకోరం పర్వతాలకు ఈశాన్యంగా, అక్సాయ్ చిన్ ఉప్పు కయ్యల గుండా విస్తరిస్తూ, కొంత కరకష్, యార్ఖండ్ నదీ పరీవాహకప్రాంతాలను కలుపుకొని, కున్లున్ పర్వతాల దాకా వెళుతుంది. అక్కడి నుండి కున్లున్ పర్వతాల వెంట తూర్పుగా వెళ్ళి, నైఋతి దిశగా మలుపుతిరిగి అక్సాయ్ చిన్ ఉప్పుకయ్యలు, కారకోరం పర్వతాల గుండా పంగాంగ్ సరస్సును చేరుతుంది.
1954, జూలై 1 న, ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ దేశపు అన్ని సరిహద్దులలోనూ కచ్చితమైన సరిహద్దు రేఖలను సూచిస్తూ పటాలను మార్చవలసినదిగా ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేశాడు. అప్పటిదాకా భారతదేశపు పటాలు అక్సాయ్ చిన్ ప్రాంతంలో సరిహద్దును అనిశ్చితంగా చూపించేవి.
1950వ దశకంలో చైనా, షిన్జాంగ్ ను పశ్చిమ టిబెట్‌తో కలుపుతూ, 1200 కిలోమీటర్ల రోడ్డుమార్గాన్ని, జాన్సన్ రేఖకు దక్షిణంగా అక్సాయ్ చిన్ గుండా నిర్మించింది. ఈ రోడ్డు భారతదేశం తనదని చాటుకున్న ప్రాంతం గుండా వెళుతుంది. కారకోరం పర్వతాలకు ఆవల ఉన్న అక్సాయ్ చిన్ చేరుకోవటం భారతదేశానికి అనుకూలంగా లేదు, కానీ చైనా సులువుగా చేరుకునేలా ఉంది. భారతీయులకు ఈ రోడ్డు యొక్క ఉనికి 1957 దాకా తెలియలేదు. 1958లో ప్రచురించిన చైనా పటాలతో ఈ విషయం ధృవపడింది.
ప్రధానమంత్రి నెహ్రూ వెల్లడించిన ప్రకారం, శతాబ్దాలుగా అక్సాయ్ చిన్ భారతదేశపు లడఖ్ ప్రాంతపు భాగమని, దాని ఉత్తర సరిహద్దు ఎవ్వరితోనూ చర్చకుతావులేని విధంగా దృఢమైనది, నిశ్చితమైనదని భారతీయుల వాదన.
ట్రాన్స్-కారకోరం ట్రాక్ట్
కారకోరం కనుమకు పశ్చిమాన, చైనాకు పాకిస్తాన్ ఆధీనంలో ఉన్న గిల్గిట్ బాల్టిస్తాన్ తో సరిహద్దు ఉన్న ప్రాంతంలో జాన్సన్ రేఖ ఉపయోగించలేదు. 1962, అక్టోబర్ 13 న చైనా, పాకిస్తాన్ కారకోరం కనుమకు పశ్చిమవైపు సరిహద్దుపై చర్చలు ప్రారంభించాయి. 1963లో ఇరుదేశాలు తమ సరిహద్దును చాలామటుకు మెకార్ట్నీ-మెక్‌డానల్డ్ రేఖకు అనుగుణంగా పరిష్కరించుకున్నాయి. ఈ ఒప్పందంతో ట్రాన్స్-కారకోరం ట్రాక్ట్ చైనా ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అయితే కాశ్మీరు వివాదం పరిష్కారమైన పక్షంలో ఈ ఒప్పందాన్ని తిరిగి చర్చించే అవకాశాన్ని ఈ ఒప్పందంలో చేఋచారు. భారతదేశం, చైనాకు పాకిస్తాన్‌కూ సరిహద్దు ఉన్నట్టు గుర్తించడం లేదు. ట్రాన్స్-కారకోరం ట్రాక్ట్ స్వాతంత్ర్యపు పూర్వపు జమ్మూ కాశ్మీరులో భాగంగా భావిస్తుంది. అయితే భారతదేశం తనదిగా ప్రకటించుకున్న భూభాగం కారకోరం పర్వతాల్లో జాన్సన్ రేఖ అంత ఉత్తరం దాకా లేదు. ట్రాన్స్-కారకోరం ట్రాక్ట్ ను పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ అఫ్ చైనాకు ఇచ్చిన 1963 చైనా-పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ఒప్పందం అక్సాయ్ చిన్ స్థాయిపై ఏ విధమైన ప్రకటన చేయలేదు. తరువాత రూపొందిన భారత-పాకిస్తానీ ఒప్పందాలు కూడా దానిపై ఏ ప్రకటన చేయలేదు. ట్రాన్స్-కారకోరం ట్రాక్ట్, అక్సాయ్ చిన్ లకు పరస్పరం సరిహద్దులు లేవు. 1963 చైనా-పాకిస్తాన్ సరిహద్దు రేఖ కారకోరం పాస్ వద్ద, అక్సాయ్ చిన్ కు అత్యంత పశ్చిమాగ్రంలో తొమ్మిది కిలోమీటర్లు పశ్చిమాన ముగుస్తుంది. అంతేకాక 1947 నుండి భారత ఆధీనంలో ఉన్న భూభాగంలో తూర్పు దిశగా రేఖను గీయడం వలన ఫలితం లేనిదని ఈ రెండు దేశాలు భావించాయని, కారకోరం కనుమకు పశ్చిమ విభాగంలో వలె భూమిపై భౌతిక విభజన అసాధ్యమని సూచించింది. ఇంటర్ నెట్ ఊహలు దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, 1963 ఒప్పందం యొక్క రచన అక్సాయ్ చిన్ గురించి ఏ విధమైన సూచన చేయలేదు.
వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
చైనా జాతీయ రహదారి 219 అక్సాయ్ చిన్ ద్వారా వెళుతూ టిబెట్ స్వయంప్రతిపత్త ప్రాంతంలోని లాజిని, షిన్జాంగ్ తో కలుపుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో దాదాపుగా జనావాసాలు, వనరులు లేకపోయినప్పటికీ, అది టిబెట్, షిన్జాంగ్ లను కలపడం వలన చైనాకు వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతగా మారింది. 1951లో ప్రారంభమైన ఈ రహదారి నిర్మాణం 1957లో పూర్తయింది. 1962 నాటి భారత - చైనా యుద్ధానికి దారితీసిన కారణాల్లో ఈ రహదారి నిర్మాణం కూడా ఒకటి. 50 సంవత్సరాల్లో తొలి సారిగా జరిగిన రహదారి యొక్క రీపేవింగ్ 2013లో పూర్తయ్యింది.
చైనీయుల భూభాగ నమూనా
2006 జూన్లో, గూగుల్ ఎర్త్ ఉపగ్రహ చిత్రాలు 1:150 స్కేల్లో ఉన్న అక్సాయ్ చిన్ తూర్పు ప్రాంతం, దాని పరిసరాల్లో ఉన్న టిబెట్ ప్రాంతం యొక్క భూభాగ నమూనాను వెల్లడించాయి. ఇది చైనాలోని నింగ్షా స్వయంప్రతిపత్త ప్రాంతపు రాజధాని యిన్చువాన్ కు 35 కిలోమీటర్లు నైఋతిగా, హువాంగ్యాంగ్టాన్ పట్టణ సమీపంలో నిర్మించబడింది. ప్రక్క ప్రక్కన పెట్టి పోలిస్తే అక్సాయ్ చిన్ యొక్క సవివరమైన నకలును ఈ స్థావరంలో సృష్టించినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ 900 x 700 మీటర్ల నమూనా చుట్టూ ఎరుపురంగు పైకప్పు కలిగిన భవనాల వరుసలు, పెద్ద సంఖ్యలో ఆలివ్-రంగు ట్రక్కులు, ఉన్నతమైన పరిశీలనా స్థావరాలు, ఒక పెద్ద సమాచార టవర్ కలిగిన విశాలమైన ఆవరణ ఉన్నాయి. ఈ విధమైన భూభాగ నమూనాలు సైనిక శిక్షణ, అనుకరణలలో వాడతారు కానీ ఈ నమూనా సాధారణంగా ఉండే నమూనాలంటే కంటే చాలా పెద్దది. నింగ్షాలోని స్థానిక అధికారులు, ఈ అక్సాయ్ చిన్ నమూనా 1998 లేదా 1999లో నిర్మించిన ట్యాంక్ శిక్షణా స్థలంలో భాగంగా పేర్కొంటారు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:స్వతంత్ర భారత దేశం వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వర్గం:భారత చైనా సంబంధాలు వర్గం:భారత చైనా సరిహద్దు సమస్య వర్గం:లడఖ్
దర్పణం
దర్పణాలు ప్రతిరోజు మనకు వ్యక్తిగతంగా అలంకరణ, ఇతర ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. కొన్ని రకాల డెకరేషన్, అందం కోసం కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. శాస్త్ర పరిశోధనలో దర్పణాలు టెలిస్కోపులు, లేజర్ పరికరాలు, కెమెరాలు, పారిశ్రామిక యంత్రాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఇవి అన్నీ దృశ్య కాంతిని ఉపయోగించేవి. అయితే కొన్ని దర్పణాలు కంటి కనిపించని ఇతర తరంగదైర్ఘ్యాల కాంతి కిరణాల కోసం ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:గృహోపకరణాలు
బ్యాండ్ బాజా
బ్యాండ్ బాజా 2018 నవంబరు 23న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎ.ఎస్. ప్రొడక్షన్స్ బ్యానరులో ఎస్.కె. నయీమ్ అహ్మద్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు నగేష్ నారదాసి దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో తనీష్, రూపాల్, సత్య కృష్ణన్, నాగినీడు తదితరులు నటించగా, విజయ్ కురాకుల సంగీతం సమకూర్చాడు.
పాటలు
ఈ సినిమాకు విజయ్ కురాకుల సంగీతం అందించాడు.
మూలాలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు
జోగాట
thumb|250x250px|డప్పు వాయిద్యకారులు ఆంధ్ర దేశంలో ఇతర ప్రాంతాల్లో అంతగా ప్రచారంలో లేని ఈ జోగాట తెలంగాణాలో ప్రచారంలో ఉంది. హరిజనులలో ఒక తెగకు సంబంధించిన వారే ఈ జోగువారు. వీరు డప్పు వాయిద్యతో పాటు నృత్యాన్ని చేస్తారు. ఇలా చేసే వారిని సర్కారాంధ్ర దేశంలో మాదిగ వారంటారు. వీరు చెప్పులు కుట్టటంతో పాటు చర్మ కారులుగా వృత్తిని సాగిస్తారు. చాటింపు వేయడం, జాతర్లకూ, వుత్సవాలకూ డప్పు వాయిద్యాలను వాయించుట చేస్తుంటారు. తెలంగాణాలో వున్న జోగు వారు డప్పుల వాయిద్యంతో పాటు నైపుణ్యంగా నృత్యం చేస్తారు. వారి తెగలో ఎవరైనా మరణిస్తే వారిని శ్మశాన వాటికకు ఉత్సవంగా తీసుకు పోతూ డప్పుల వాయిద్యంతో నృత్యం చేస్తారు. కేవలం నృత్యం చేయటమే కాక, నృత్యంతో పాటు గొల్ల కలాపంలో మాదిరి పిండోత్పత్తి క్రమాన్ని వివరంగా వివరిస్తారు. జీవుడు మాతృ గర్భంలో పిండోత్పత్తిలో ప్రవేశించింది మొదలూ నవ మాస క్రమంలో పిండం యొక్క చలనాన్నీ అభివృద్ధి క్రమ్మాన్ని వివరిస్తారు. కేవలం చావు సందర్భాలలోనే కాక సంతోష సందర్భాలలో, వేడుకలలో, వివాహాలలో, ఉత్సవాల్లో కూడా ఈ జోగుల వారు వారి డప్పుల నృత్య విన్యాసాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ డప్పు వాయిద్యం చూపరులకు ఉత్తేజాన్ని కలుగ జేస్తుంది.
సూచికలు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:తెలంగాణా జానపద కళారూపాలు
శాసనసభ (2022 తెలుగు సినిమా)
శాసనసభ 2022లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. సాబ్రో ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌పై తులసీరామ్‌ సాప్పని, షణ్ముగం సాప్పని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వేణు మడికంటి దర్శకత్వం వహించాడు. రాజేంద్రప్రసాద్‌, ఇంద్రసేన, ఐశ్వర్య రాజ్‌, సోనియా అగర్వాల్‌, పృథ్వీరాజ్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా డిసెంబర్ 16న విడుదలైంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
కొలను పాక భాగవతులు
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:తెలంగాణా జానపద కళారూపాలు
సూర్య క్షిపణి
సూర్య ఒక ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి. భారత్ దీన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లుగా వార్తలు వచ్చాయి. దీని గురించిన మొదటి రిపోర్టు 1995 లో ది నాన్-ప్రోలిఫరేషన్ రివ్యూలో వచ్చింది. 2012 నాటికి ఈ ప్రాజెక్టు స్థితి ఏమిటన్నది ఇంకా ధ్రువపడలేదు.
చరిత్ర
ది నాన్-ప్రోలిఫరేషన్ రివ్యూలో ప్రచురితమైన రిపోర్టు ప్రకారం భారత్ అభివృద్ధి చేస్తున్న ఖండాంతర క్షిపణి  పేరు సూర్య. DRDO ఈ ప్రాజెక్టును 1994 లో మొదలుపెట్టినట్లుగా తెలుస్తోంది. 2010 వరకు ఈ రిపోర్టును మరే ఇతర వర్గం కూడా ధ్రువీకరించలేదు. భారత ప్రభుత్వ అధికారులు పదేపదే ఈ ప్రాజెక్టు ఉనికిని ఖండించారు.
ఆ రిపోర్టు ప్రకారం సూర్య భూమ్మీద నుండి ప్రయోగించే, ఘన, ద్రవ ఇంధనంతో కూడిన, ఖండాంతర క్షిపణి. ఇది భారత సమీకృత గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమం  యొక్క ప్రాజెక్టుల్లో ఒకటి. దీని పరిధి 12,000 నుండి 16,000 కిమీ ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
ఈ క్షిపణిని ఇంకా అభివృద్ధి చెయ్యలేదు కాబట్టి, దాని సాంకేతిక వివరాలు ఇంకా తెలియ రాలేదు. కార్యక్రమం వివరాలు మొత్తం చాలా రహస్యంగా ఉన్నాయి.
మూలాలు వనరులు
వర్గం:భారతీయ క్షిపణులు
నీనా గుప్తా (గణిత శాస్త్రవేత్త)
నీనా గుప్తా భారతదేశానికి చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త. ఆమె కోల్ కతా లోని ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ లోని గణాంక, గణిత శాస్త్ర విభాగంలో అసిస్టెంటు ప్రొఫెసరుగా ఉన్నారు. ఆమెకు  యిష్టమైన  గణిత  విభాగం  కమ్యూటేటివ్  ఆల్జీబ్రా,   అఫైన్  ఆల్జీబ్రా  జామెట్రీ. ఆమె ఐ.ఎస్.ఐ లో,  టాటా ఇనిస్టిట్యూట్  ఆఫ్  ఫండమెంటల్  రీసెర్చ్  లో  విజిటింగ్  ప్రొఫెసరుగా  పనిచేసారు.
2006లో ఆమె బెటూన్ కళాశాల నుండి గణిత శాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసారు. 2008 లో ఐ.ఎస్.ఐ నుండి గణిత శాస్త్రంలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేసారు. తరువాత ఆమె పి.హెచ్.డి ని 2011 లో ఆల్జీబ్రా జామెట్రీ విభాగంలో పూర్తిచేసారు. ఆమె పి.హెచ్.డిని ప్రొఫెసర్ అమర్త్య కుమార్ దత్తా అధ్వర్యంలో పూర్తి చేసారు. ఆమె యొక్క పి.హెచ్.డి లో "లారెంట్ పోలినామియల్స్ లో కొన్ని ఫలితాలు", "ఖాసీ ఎ. ఆల్జీబ్రాస్" పై పరిశోధనలు చేసారు.
ఆమెకు 2014 లో ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ నుండి యంగ్ సైంటిస్టు పురస్కారం లభించింది. ఈ పురస్కారం జారిస్కీ కాన్సిలేషన్ సమస్యపై చేసిన సాధనకు గానూ అందజేసారు. ఆమె కంజెక్చర్ పై చేసిన కృషికి గానూ సరస్వతీ కౌశిక్ మెడల్ ను 2013 లో అందుకున్నారు. దీనిని టి.ఐ.ఎఫ్.ఆర్ పూర్వ విద్యార్థుల అసోసియేషన్ అందజేసింది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు చెందిన యువ గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ఇచ్చే రామానుజన్ బహుమతిని 2021 లో నీనా గుప్తా అందుకుంది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:నారీశక్తి పురస్కార గ్రహీతలు
గోండి (భాష)
గోండి భాష : దక్షిణ మధ్యభరత దేశంలో గోండులు మాట్లాడే భాష  తెలంగాణ లో ఉమ్మడి  ఆదిలాబాదు జిల్లాల్లో  మాట్లాడబడుతుంది. గోండి భాష ద్రవిడ భాషా కుటుంబానికి చెందినది, తెలుగు కన్నా కన్నడకు దగ్గరగా ఉంటుంది. గోండి భాష నుండే తెలుగు భాష పుట్టింది అని భాషావేత్తలు నిర్ధారించారు, గోండుల్లో ఇప్పటికీ చాలా మందికి గోండీ తప్ప మరే భాషా రాదు, అర్థం కాదు. గోండులతో సహవాసం చేసే కొలాములు తమ భాష కొలామీయే కాక గోండీ కూడా మాట్లాడగలరు. ప్రధాన్‌, తోటి, మురియా,ఓజా వంటి ఇతర గిరిజన జాతులకు కూడా ఇదే మాతృభాష. గోండి భాషా కేవలం భారతదేశంలోనే కాకుండా ఆస్్ట్రేలియా లో కూడా మాట్లాడబడుతుంది.
thumb|గుంజాల గోండి లిపి
కొన్ని పదాలు
ఎడ్కి - జ్వరము, పిర్ - వాన, మర్మి - పెండ్లి, కేడ పేన్ - అడవి దేవుడు, పాడి - ఇంటి పేరు, నాడి - రేపు, నర్ క - రాత్రి, సక్ రే - ప్రొద్దున, ఆటుం - అంగడి, సారి - రొట్టె, ఉద - కూర్చో, రోన్ - ఇల్లు, సమ్దిర్ - అందరు, చొకోట్ - క్షేమం, కాండి - కొడుకు, పేడి - కూతురు,కరుమ్ - దగ్గర, లంగ్ - దూరం, పోడ్ దరి - సాయంకాలం, జోప్(కూర్క్)- నిద్ర, తరస్ - పాము, పెర్స - పెద్ద, యేర్ - నీరు, గాటో - అన్నం, కై కాల్ - కాలు చేతులు, మంత - ఉంది, సిల్లె - లేదు, పొరోల్ - పేరు, బత పొరోల్? - ఏమి పేరు?, గాటో తిత్తికీ ?- అన్నం తిన్నవా?
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ భాషలు వర్గం:గిరిజన భాషలు
నిమిషా వేదాంతి
thumb|నిమిషా వేదాంతి నిమిషా వేదాంతి భూగర్భ చమురు నిల్వల పరిశోధకురాలు.
మరాఠీ మాతృభాషగా ఉన్న ఈమె పి.హెచ్.డి కోసం హైదరాబాద్ చేరుకొని అక్కడే స్థిరపడ్డారు. విద్యార్జనలో, పరిశోధనా రంగంలో అంచెలంచెలుగా ఎదిగి ఉన్నత సోపానాలనధిరోహించిన ఈమెకు సామాజిక స్పృహ, దేశావసరాల అవగాహనలున్నాయి. భూగర్భ చమురు నిక్షేపాల విషయమై మన దేశం కూడా బాగా వెనకబడి ఉన్న నేపథ్యంలో నిమిషా వేదాంతి అందుకోసం కృషిచేశారు.
పరిశోధనలు
తన పరిశోధనలో భాగంగా ఈమె నార్వేయిన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (నార్వే) వెళ్ళీ 4డి సీస్మిక్ ఫర్ ఎన్‌హాన్స్‌డ్ ఆయిల్ రికవరీలో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందారు. 4డి సీస్మిక్ డాటా ఇన్‌వెర్షన్ ను పయోగించి "ఎన్‌హాన్స్‌డ్ ఆయిల్ రికవరీ" అంశం మీదనే పోష్ట్ డాక్టరేట్ వర్క్ ను టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేసి అపార అనుభవాన్ని పొందారు.
ఈమె 4డి సీస్మిక్ డాటా ఇన్‌వెర్షన్, వివిధ భూగర్భ ఆయిల్ నిక్షేపాల తీరుతెన్నుల మీద ఎనిమిది సంవత్సరాల సుదీర్ఘ పరిశోధనలు చేశారు. దేశం లోని అతి పెద్ద చమురు క్షేత్రమైన గుజరాత్-రాజస్థాన్ క్షేత్రంలో చమురు ఉత్పత్తిని మరింతగా పెంచే చర్యలు బాధ్యతలలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
చమురు నిల్వల ఉత్పత్తిని పెంచేందుకు చేపట్టవలసిన మార్పులు, ప్రయోగాలు తదితర అంశాలమీద చేసిన ప్రయోగాలకు గాను ఆమెకు "యువ శాస్త్రవేత్త" అవార్డును అందుకున్నారు.
తెలుగు పద్యాలు
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా గ్రామాల జాబితా
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత, ప్రభుత్వం 2016 లో జిల్లాలను, మండలాలను పునర్వ్యవస్థీకరించింది. అందులో భాగంగా పూర్వపు 10 జిల్లాలలో హైదరాబాదు జిల్లా మినహా, ఆదిలాబాదు, కరీంనగర్, నిజామాబాదు, వరంగల్, ఖమ్మం, మెదక్, మహబూబ్​నగర్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి జిల్లాలను 31 జిల్లాలు, 68 (వరంగల్ గ్రామీణ రెవెన్యూ డివిజను తరువాత ఉనికిలో లేదు) రెవెన్యూ డివిజన్లు, 584 మండలాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించి 2016 అక్టోబరు 11 నుండి దసరా పండగ సందర్భంగా ఆనాటినుండి అమలులోకి తెస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇందులో భాగంగా పూర్వపు మహబూబ్​నగర్​ జిల్లా లోని మండలాలను విడదీసి, మహబూబ్​నగర్​, వనపర్తి, నాగర్‌కర్నూల్, జోగులాంబ అనే నాలుగు జిల్లాలను కొత్తగా ఏర్పాటు చేసారు.ఈ గ్రామాలు పూర్వపు మహబూబ్​నగర్​ జిల్లా నుండి, కొత్తగా ఏర్పడిన నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాలో చేరిన వివిధ గ్రామాల జాబితాను కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.
గ్రామాల జాబితా
వర్గం:తెలంగాణ గ్రామాలు
డ్యూజ్ వంతెన
డ్యూజ్ వంతెన  లేదా బైపన్‌జియాంగ్‌  చైనాలో నిర్మితమౌతున్న ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద వంతెన. దక్షిణ చైనాలోని బైపన్‌ నదిపై 1854 అడుగుల ఎత్తున నిర్మిస్తున్న బైపన్‌జియాంగ్‌ వంతెన ప్రాథమిక నిర్మాణం పూర్తయింది. నది రెండువైపుల ప్రాంతాన్ని కలుపుతూ వారధి తయారైంది. 2016 చివరి నాటికి దీన్ని పూర్తిచేసి వినియోగంలోకి తేనున్నారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:ప్రపంచ వింతలు వర్గం:చైనాలో వంతెనలు వర్గం:వంతెనలు వర్గం:చైనా వర్గం:తీగల వంతెనలు
హర్ష్ వర్ధన్ కపూర్
హర్ష్ వర్ధన్ కపూర్ (జననం 1990 నవంబరు 9) భారతీయ నటుడు. ప్రముఖ కపూర్ కుటుంబానికి చెందినవారు. బాలీవుడ్ నటుడు అనిల్ కపూర్, మాజీ మోడల్ సునీతా కపూర్ ల చిన్న కుమారుడు, నటి సోనం కపూర్, రియా కపూర్ ల తమ్ముడు హర్ష్ వర్ధన్.
కెరీర్
అనురాగ్ కశ్యప్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన బాంబే వెల్వెట్ (2015) సినిమాకు సహాయ దర్శకునిగా పనిచేశారు హర్ష. రాకేష్ ఓంప్రకాష్ మెహ్రా దర్శకత్వంలో మిర్జ్యా (2016) సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేసారు. ఈ సినిమాలో కపూర్ ఒక యోధుని వేషధారణలో కనిపించారు. రాజస్థాన్ లో జరిగే చారిత్రక  ప్రేమ కథ ఆధారంగా ఈ సినిమా చిత్రీకరించారు. ఈ సినిమాలో హీరోయిన్ గా సైయామీ ఖేర్ కనిపించారు.
మూలాలు
వర్గం:1990 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ
సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ బ్రిటిషు భారతదేశంలో ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క దిగువ సభ. మోంటాగు-చెమ్స్‌ఫోర్డ్ సంస్కరణలను అమలు చేస్తూ భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 ద్వారా దీన్ని ఏర్పాటు చేసారు. దీనిని ఇండియన్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ లేదా ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ అని కూడా పిలుస్తారు. ఎగువ సభ పేరు కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్. భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, 1947 ఆగస్టు 14 న శాసనసభ రద్దైంది. దాని స్థానంలో భారత రాజ్యాంగ సభ ఏర్పడింది.
కూర్పు
కొత్త శాసనసభ, రెండు సభల పార్లమెంటు లోని దిగువ సభ. కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్ ఎగువ సభగా ఉండేది. అసెంబ్లీ ఆమోదించిన చట్టాలను ఈ ఎగువసభ సమీక్షిస్తుంది. అయితే, దాని అధికారాలు, దాని ఓటర్లు రెండూ పరిమితం గానే ఉండేవి.
అసెంబ్లీలో 145 మంది సభ్యులు ఉన్నారు, వారు ప్రావిన్సుల నుండి నామినేట్ లేదా పరోక్షంగా ఎన్నికయ్యారు.
నామినేటెడ్ సభ్యులు
నామినేట్ చేయబడిన సభ్యులు అధికారులు లేదా అనధికారులు. వీరిని భారత ప్రభుత్వం, ప్రావిన్సులూ నామినేట్ చేసేవారు.
అధికారులు కానివారు
మొత్తం 15 మంది నామినేట్ చేయబడిన నాన్-అఫీషియల్స్ ఉన్నారు, వారిలో 5 మందిని భారత ప్రభుత్వం నామినేట్ చేసింది, అవి అసోసియేటెడ్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్, ఇండియన్ క్రిస్టియన్లు, కార్మిక సంబంధితాలు, ఆంగ్లో-ఇండియన్లు, అణగారిన తరగతులు అనే ఐదు ప్రత్యేక ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి. ఇతర 10 మంది నాన్-అఫీషియల్‌లు ప్రావిన్సుల నుండి నామినేట్ అయ్యారు. వీరిలో బెంగాల్, యునైటెడ్ ప్రావిన్స్, పంజాబ్ నుండి ఇద్దరేసి, బొంబాయి, బీహార్ & ఒరిస్సా, బెరార్, నార్త్ వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ ప్రావిన్స్ నుండి ఒక్కొక్కరు ఉండేవారు.
ఎన్నికైన సభ్యులు
ప్రారంభంలో, దాని 142 మంది సభ్యులలో, 101 మంది ఎన్నికయ్యారు.41 మంది నామినేట్ అయ్యారు. ఎన్నికైన 101 మంది సభ్యులలో 52 మంది సాధారణ నియోజకవర్గాల నుండి వచ్చారు, 29 మంది ముస్లింలు, ఇద్దరు సిక్కులు, 7 గురు యూరోపియన్లు, 7 గురు భూస్వాములు, 4 గురు వ్యాపారవేత్తలూ ఎన్నికయ్యారు. తర్వాత, ఢిల్లీ, అజ్మీర్-మెర్వారా, నార్త్ వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ ప్రావిన్స్‌లకు ఒక్కో సీటు జోడించబడింది.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 కొన్ని సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టింది. ఢిల్లీ కేంద్రంగా ఉన్న సెంట్రల్ ఇండియన్ పార్లమెంట్‌లో దిగువ సభగా అసెంబ్లీ కొనసాగింది. బ్రిటీష్ ఇండియాలోని నియోజకవర్గాల ద్వారా ఎన్నుకైన సభ్యుల సంఖ్య 250 సీట్లకు పెరిగింది. అలాగే భారత సంస్థాన రాష్ట్రాలకు మరో 125 సీట్లు వచ్చాయి. అయితే, ఈ సంస్కరణల తరువాత శాసనసభకు ఎన్నికలు అసలు జరగనే లేదు.
ఎన్నికలు
కొత్త శాసనసభకు మొదటి ఎన్నికలు 1920 నవంబరులో జరిగాయి. ఎన్నికలలో మితవాదులకు, ఎన్నికల ప్రక్రియను విఫలం చెయ్యడమే లక్ష్యంగా ఉన్న సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమానికీ మధ్య మొదటి పోటీ అది. సహాయ నిరాకరణవాదులు ఇందులో విజయం సాధించారు. దాదాపు పది లక్షల మంది ఓటర్లలో కేవలం 1,82,000 మంది మాత్రమే ఓటు వేశారు.
సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం ఉపసంహరించుకున్న తరువాత, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లోని ఒక సమూహం స్వరాజ్ పార్టీని స్థాపించి 1923, 1926 ఎన్నికలలో పోటీ చేసింది. మోతీలాల్ నెహ్రూ నేతృత్వంలోని స్వరాజ్ పార్టీ ప్రతిపక్షంలో ఉంటూ ఆర్థిక బిల్లులు, ఇతర చట్టాలను ఓడించడమో లేదా కనీసం జాప్యం చెయ్యడమో చెయ్యగలిగింది. అయితే, 1926 తర్వాత, స్వరాజ్ పార్టీ సభ్యులు ప్రభుత్వంలో చేరడమో, శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం సమయంలో శాసనసభను బహిష్కరించిన కాంగ్రెసుతో చెయ్యి కలపడమో చేసారు.
1934లో, కాంగ్రెస్ చట్టసభల బహిష్కరణను ముగించి, ఆ సంవత్సరం జరిగిన ఐదవ కేంద్ర శాసనసభకు జరిగిన ఎన్నికలలో పోటీ చేసింది.
శాసనసభకు చివరిసారిగా 1945లో ఎన్నికలు జరిగాయి.
శాసనసభ ఓటర్లు భారతదేశ మొత్తం జనాభాలో చాలా కొద్ది భాగమే ఉండేది. 1942 నవంబరు 10 న బ్రిటీష్ హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్‌లో, లేబర్ ఎంపీ సేమౌర్ కాక్స్ భారతదేశానికి సంబంధించిన సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ లియో అమెరీని "ప్రస్తుత కేంద్ర శాసనసభకి ఓటర్లు ఎంత మంది?" అని అడగ్గా ప్రభుత్వం "కేంద్ర శాసనసభకి గత సాధారణ ఎన్నికల (1934) మొత్తం ఓటర్లు 14,15,892" అని వ్రాతపూర్వక సమాధానం ఇచ్చింది..
శాసనసభ అధ్యక్షులు
శాస్నసభ నేతను ప్రెసిడెంట్ అని పిలుస్తారు. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 ప్రకారం ప్రెసిడెంటును ఎన్నుకోవలసి ఉండగా, మొదటి ప్రెసిడెంటు విషయంలో మినహాయింపు ఇచ్చి, ప్రభుత్వమే నియమించింది. విన్‌స్టన్ చర్చిల్‌కు పార్లమెంటరీ ప్రైవేట్ సెక్రటరీగా ఉన్న బ్రిటిష్ హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ మాజీ లిబరల్ సభ్యుడు ఫ్రెడరిక్ వైట్‌ను ప్రెసిడెంటుగా గవర్నర్-జనరల్ నియమించాడు. సచ్చిదానంద సిన్హా 1921 లో శాసనసభ ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
1947 ఆగస్టు 14న శాసనసభ జీవితకాలం ముగిసే వరకు గణేష్ వాసుదేవ్ మావ్లాంకర్ చివరి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. అతను భారత రాజ్యాంగ సభకు మొదటి స్పీకర్ అయ్యాడు. 1952 లో భారత పార్లమెంటు దిగువ సభ అయిన లోక్ సభకు మొదటి స్పీకరు కూడా ఆయనే.
రద్దు
భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 ప్రకారం, కేంద్ర శాసనసభ, రాజ్యాల మండలి రద్దయ్యాయి. భారత రాజ్యాంగ సభ కేంద్ర శాసనసభగా మారింది.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
లీలా పూనావాల
thumb|లీలా పూనావాల లీలా పూనావాల యంత్ర శాస్త్రవేత్త. 1946 లో పాకిస్థాన్ లోని హైదరాబాదులో జన్మించారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం కుటుంబం మాతృదేశానికి వచ్చి, పూణెలో స్థిరపడింది. ఈమె కుటుంబం, బంధువుల పిల్లలలో ఈమె ఒక్కరే ఆడపిల్ల. ఇంటర్ పూర్తి చేసి తరువాత ఇంజనీరింగ్ చేయాలని నిర్ణయించుకుంది. పూణె ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఇంజనీరింగ్ చేసిన మొదటి అమ్మాయి ఈమె.
జీవిత విశేషాలు
ఇంజనీరింగ్ పట్టభద్రురాలై, స్విడ్జర్లాండ్ వెళ్ళీ మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ శాఖలో పరిశోధనలు చేశారు. తదనంతరం అక్కడే ఒక కంపెనీలో ట్రెయినీ ఇంజనీరుగా చేరి, అంచెలంచెలుగా ఎదిగి 1986 లో ఆ కంపెనీకి మేనేజింగ్ డైరక్టరుగా నియముతులైనారు. ఇది ఈమె జీవితంలో పెద్దమలుపు.
ఆనాటి వరకు నష్టాల్లో ఉన్న తనకంపెనీని లాభాల బాట పట్టించారు. ఉద్యోగ వర్గాలలో ప్రశాంత వాతావరణం నెలకొల్పి కంపెనీని ప్రగతి పథంలో నడిపారు. 50 ఏండ్లు నిండిన సందర్భంగా 1996 లో కంపెనీ ఘనంగా సన్మానించింది. కంపెనీకి అంకిత భావంతో చేసిన సేవలకు గాను ఈమెకు లక్ష స్విస్ ఫ్రాంక్ లు (సుమారు 30 లక్షలు) గౌరవ పురస్కారం లభించింది. కంపెనీ ఈమెకు జీవిత పర్యంతం గుర్తుండిపోయేలా చేసింది. మరి తాను కూదా సమాజానికి గుర్తుండిపోయే పనిచేయాలి కదా అని తలపోసి తన పేరు మీదనే ఒక ఫౌండేషన్ స్థాపించాలనుకున్నారు. పదవీ విరమణ చేసిన ఈమెకు కంపెనీ నాలుగు లక్షల స్విస్ ఫ్రాంక్ లు అందజేసింది.
లీలగారు తనకు కంపెనీ ఇచ్చిన రెండు మొత్తాలను కలిపి పూణేలో ఒక ఫౌండేషన్ స్థాపించి నిరుపేద అమ్మాయిలను దేశవిదేశాలకు పంపించి, చదివించడానికి గాను స్కాలర్ షిప్ లను ఏర్పాటు చేశారు. పూణే జిల్లాలోని నిరుపేద, మధ్య తరగతి కుటుంబాల్లో ఇంటర్, డిగ్రీ లలో మంచి మార్కులు సంపాదించిన అమ్మాయిలు ఎవరైనా ఉన్నత చదువులు చదవడానికి, అర్హతలను అనుసరించి ఏటా సుమారు 40 మందికి స్కాలర్ షిప్ లను ఈనాటికీ అందిస్తున్నారు.
పురస్కారాలు
మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పరిశోధకురాలిగా, పరిపూర్ణ వ్యక్తిగా, మహిలగా ఈమెకు పలు పురస్కారాలు లభించాయి. భారత మహిళా శాస్త్రవేత్తల సంఘం నుంచి "దశాబ్ది మహిళ" ( 1978-88), జీవిత సాఫల్య పురస్కారం, 1992 లో "ఇంటర్నేషనల్ ఉమెన్ ఆఫ్ ద యియర్", 2002 లో పద్మశ్రీ, ఉద్యోగరత్న, స్వీడన్ రాజు నుండి "రాయల్ ఆర్డర్ ఆఫ్ ద పోలార్ స్టార్", తదనంతర కాలంలో "ఉద్యోగ భూషణ" మొదలైన అవార్డులు, రివార్దులు లభించాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1944 జననాలు వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
స్రవంతి నాయుడు
స్రవంతి నాయుడు, తెలంగాణ కు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారిణి. భారతదేశం తరపున ఒక టెస్ట్, నాలుగు అంతర్జాతీయ వన్డేలు ఆడింది.
జననం
స్రవంతి 1986, ఆగస్టు 23న తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సికింద్రాబాదు లో జన్మించింది.
క్రీడారంగం
అంతర్జాతీయ మహిళా టీ20 వరల్డ్ కప్ లో అరంగేట్రం (4/9)  చేసి, అత్యుత్తమ బౌలింగ్ ప్రదర్శనను కనబరచింది.
2014 నాటికి స్రవంతి ఒక టెస్టు, నాలుగు అంతర్జాతీయ వన్డే మ్యాచ్ లు ఆడింది. 2014లో బంగ్లాదేశ్‌తో జరిగిన మూడు ట్వంటీ20 మ్యాచ్ లు, మహిళల వరల్డ్ ట్వంటీ20 మ్యాచ్ లలో భారత మహిళల జట్టు తరపున పాల్గొన్నది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1986 జననాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా క్రీడాకారులు వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
కడ్డీ వాయిద్యం
ఈ కడ్డీ వాయిద్యాన్ని ముందు నిల బెట్టుకుని రెండు సన్నని పుల్లలతో జలతరంగ్ వాయిద్యాన్ని వాయించినట్లు వాయిస్తారు. ఈ స్వర మాధుర్యం ఎంతో మధురంగా వుంటుంది. వీరి వృత్తికి ప్రాణప్రదమైంది ఈ వాయిద్యమే. అయితే ఈ వాయిద్యాన్ని అందరూ వాయించలేరు. దీనికి ప్రత్యేకమైన శిక్షణ తోనూ, సాధన తోనూ సాధించ వలసిందే. అందువల్లనే ఈ వాద్య కాండ్రలో ప్రవీణులు చాల తక్కువ. తెలంగాణలో ఈ వాయిద్యంలో ప్రసిద్ధు లైన వారు కరీంనగర్ జిల్లా మెట్టుపల్లి తాలూకాలో ఉన్నారు. ఈ కళా రూపాన్ని శిథిలం కాక ముందే రక్షించు కోవడం అవసరం.
లక్కీ లక్ష్మణ్
లక్కీ లక్ష్మణ్ 2022లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ద‌త్తాత్రేయ మీడియా గ్యారంటీడ్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్‌ బ్యాన‌ర్‌పై హ‌రిత గోగినేని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎ.ఆర్‌.అభి దర్శకత్వం వహించాడు. స‌య్యద్ సోహైల్, మోక్ష‌, దేవీ ప్ర‌సాద్‌, రాజా రవీంద్ర ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా డిసెంబర్ 30న విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు
పంబల వారు
పంబల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా ఏ గ్రూపు లోని 21వ కులము.
thumb|left|పొమ్మల జోడు. వాయిద్య పరికరము/దామలచెరువు గ్రామం సమీపాన మొరవపల్లిలో తీసిన చిత్రము thumb|right| ఒక గ్రామ దేవత పూజకు సంబంధించిన ఊరేగింపులో పొమ్మలు వాయిస్తున్న దృశ్యము.చిత్తూరు జిల్లా..... మొగరాలలో తీసిన చిత్రము
పంబల వారు అయ్యగారి దర్శనానికి చెందిన హరిజనులనీ, వీరి వాయిద్యం పంబ జోడనీ, వీరు ఎక్కువగా  అంకమ్మ  కథలను పాదుతారనీ, వీరు కొలిచే అంకమ్మకు, మురాసపు అంకమ్మ   అని పేరనీ వంతలు పంబ జోడును వాయిస్తూ  శ్రుతి కి తిత్తి  ఊదుతూ వుంటే కథకుడు రాజ కుమారునిలా వేషాన్ని ధరించి కుడి చేతితో పెద్ద కత్తినీ, ఏడమ చేతితో అమజాల '' అనే చిన్న కత్తిని పట్టుకుని వీరా వేశంతో చిందులు తొక్కుతూ కథను పాడుతారనీ, డా: తంగిరాల వెంకట సుబ్బారావు గారు జానపద కళోత్సవాల సంచికలో వివరించారు.
కులచరిత్ర
గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వర్షాలు కురవకపోయినా, రోగాలొచ్చినా గ్రామ దేవతలను ప్రసన్నులను చేసుకోవడానికి కొలిచే కొలుపుల్లో ‘పంబల’ కులస్తులు వాయిద్యాలు వాయించేవారు.రాత్రి సమయంలో పంబలవారు వాయిద్యాలను వాయిస్తూ కథలు చెప్పేవారు. పంబలవారు సర్కారు జిల్లాల్లో ఎక్కువగా అంకమ్మ కథలను పాటల రూపంలో వినిపించేవారు. రాగాలుతీస్తూ శ్రావ్యంగా కథలు వినిపించేవారు. వీరు కొలిచే అంకమ్మ దేవతను ‘మరాసపు అంకమ్మ’ అని చెప్పుకుంటారు. ఇందులో ప్రధాన కథకుడు రాజకుమారుని వేషం ధరిస్తాడు.కత్తులతో విన్యాసాలు కూడా చేస్తాడు. కుడి చేతిలో పెద్ద కత్తి, ఎడమచేతిలో అమజాల అనే చిరు కత్తిని పట్టుకుని వీరావేశం ప్రదర్శిస్తాడు.కథను రక్తి కట్టిస్తాడు.ప్రక్కనే ఉన్న వంతలవాళ్లు పంబజోడును వాయిస్తూ, శృతికి తిత్తిని ఊదుతూ సహకరిస్తారు.పంబలవాళ్ల వాయిద్యాలు లేకుండా ఆరోజుల్లో జాతరలు ముగిసేవికావు.ఉత్సవ విగ్రహాల ఊరేగింపుల్లో కూడా వీరు తమ వాయిద్యాలతో పాల్గొని తమ ప్రత్యేకతను చాటుకునేవారు.మాల లకు వీరు పూజారులు. పెద్ద కర్మ తదితర అంత్యక్రియల కార్యక్రమాలలో కూడా వీరే నిర్వహించేవారు. ఆర్థికంగా ఎదుగుదల లేకపోవడం, నమ్ముకున్న కళ దెబ్బతినడం, ఆది నుండి గ్రామాలనే నమ్ముకుని జీవిస్తున్న వీరు బతుకుదెరువు కోసం పట్టణాలకు పలసలుపట్టి ప్లాస్టిక్‌షీట్లతో టెంట్లు వేసుకుని జీవిస్తూ అడ్డాల దగ్గర నిలబడే కూలీలయ్యారు.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:కులాలు
తుమ్మెద పాటలు
రావె రావె నల్ల తుమ్మెదా, మంచి పాటలెన్నో పాడు తుమ్మెదా పండవులు పాండవులు తుమ్మెదా పంచ పాండవులారె తుమ్మెదా.
అంటూ ఇంటింటికి తిరిగి
కొత్త పంటొచ్చింది తుమ్మెదా మనకు కరువేమి లేదింక తుమ్మెదా.
అంటూ తుమ్మెదల జట్టుల్లాగా స్త్రీ కూలీలు ఈ కళా రూపాన్ని ప్రచారం లోకి తీసుకు వచ్చారు. ఈ పాటలనే ప్రజానాట్య మండలి కరువు పరిస్థితుల ననుసరించి అధిక పంటలు పండించ వలసిందిగా రైతుల నుద్బోధించ టానికి పాటలు వ్రాసి ప్రచారం చేశారు.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు
సీత (1961 సినిమా)
సీత 1961, మార్చి 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఈ పౌరాణిక సినిమా అదే పేరుతో 1960లో విడుదలైన మలయాళ సినిమాకు తెలుగు డబ్బింగ్. ఉత్తర రామాయణ కథను ఆలంబనగా చేసుకుని విజయ్ భట్  1947లో నిర్మించిన హిందీ సినిమా రామ్‌ రాజ్య ఈ చిత్రానికి ఆధారం.
పాటలు
ఈ సినిమాలోని పాటల వివరాలు:
మూలాలు
వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:రామాయణం ఆధారంగా నిర్మించబడిన సినిమాలు వర్గం:కాంచన నటించిన సినిమాలు
పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు
1902లో ప్రారంభమైన కృష్ణా పత్రిక తెలుగు పత్రికారంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తెచ్చింది. అయితే తదనంతర కాలంలో వివిధ సమస్యల కారణంగా మూతబడింది. 1982లో ఈ పత్రికను పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు పునరుద్ధరించాడు. పత్రికకు సంపాదకుడిగా ఉంటూ పత్రిక పూర్వవైభవానికి తనవంతు కృషి చేశాడు. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ ప్రచారక్‌గా పనిచేసిన వెంకటేశ్వర్లు అనంతరం ఏబీవీపీ జాతీయ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ఏబీవీపీ తరఫున పోరాడాడు. ఆనంతరం పత్రికా రంగంలో స్థిరపడ్డాడు. తన జీవితకాలంలో వివిధ సమస్యలపై ఎన్నో పుస్తకాలు రచించాడు. ,. నక్సలైట్లతో చర్చలు జరిపి వారిని జనజీవన స్రవంతిలో తీసుకురావాలన్న తపనతో అటు ప్రభుత్వానికి, ఇటు నక్సలైట్లకు మధ్య వారధిగా వ్యవహరించిన వారిలో ఇతడు ముఖ్యుడు.
కృష్ణాపత్రిక పూర్వవైభవం
కృష్ణా పత్రిక ప్రాభవాన్ని మళ్లీ నిలబెట్టేందుకు ఇతడు చేసిన కృషి చెప్పుకో దగింది. చైతన్య వంతమైన సంపాదకీయాలతో ఈ పత్రిక ఇతని ఆధ్వర్యంలో నిర్మొహమాటమైన నిష్పాక్షికమైన పంథాను అవలంబించింది. ఇతని సారథ్యంలో కృష్ణాపత్రిక కార్యాలయం సాహితీవేత్తలు, పాత్రికేయులు, సామాజిక కార్యకర్తలతో సందడిగా ఉండేది. ఎన్నో చారిత్రక, రాజకీయ, సాహిత్య చర్చలు ఆరోగ్యవంతమైన రీతిలో జరిగేవి. పత్రికా దర్బార్, కాకతీయ విజయం, భువనవిజయం, గోల్కొండ విజయం మొదలైన సాహిత్య రూపకాలు పత్రికా కార్యాలయ ప్రాంగణంలో జరిగేవి.ప్రసాదరాయకులపతి, ఓగేటి అచ్యుతరామశాస్త్రి, రాళ్ళబండి కవితాప్రసాద్, జి.ఎం.రామశర్మ, కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి, మరుమాముల దత్తాత్రేయ శర్మ[[అనంతలక్ష్మి] సాధన నరసింహాచార్య వంటి సాహిత్యవేత్తలతో ఇతని ఆధ్వర్యంలో ఎన్నో సాహిత్యకార్యక్రమాలు జరిగేవి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1940 జననాలు వర్గం:2014 మరణాలు వర్గం:పత్రికారంగం వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
సాతాని వైష్ణవులు
శా త్తా ద శ్రీ వైష్ణవ మత సంప్రదాయానికి చెందిన వారు. శైవం, వీర శైవం ఆంధ్ర దేశంలో విజృంభించిన తరువాత తెలుగు దేశంలో రామానుజుని వైష్ణవం ప్రవేశించింది. వైష్ణవ దేవాలయాల్లో గుడి సేవకులుగా ఒక వర్గం ఏర్పడిందనీ, వారినే సాతాను లంటారనీ, ఆరుద్ర గారు ప్రజాసాహితీ సంచికలో ఉదహరించారు.
తమిళంలో సాత్తదవక  అనే మాట నుండి సాతాని  అనే మాట వచ్చింది. శరీరమంతా సుందరంగా పంగ నామాలను ధరిస్తారు. తులసి వేరులను తలచుట్టూ చుట్టుకుంటారు. తులసి హారాలను మెడలో అలంకరించు కుంటారు. కీర్తనలతో వైష్ణవ ప్రచారం చేస్తారు.
యితర లింకులు
వర్గం:కులాలు
బాంబే సిస్టర్స్
బాంబే సిస్టర్స్‌గా పిలువబడే సి.సరోజ (జ.7డిసెంబరు 1936), సి.లలిత (జ.26 ఆగష్టు 1958) కర్ణాటక సంగీతంలో జంట గాయకులు.
ప్రారంభ జీవితం
ఈ సోదరీమణులు కేరళ రాష్ట్రంలోని త్రిచూర్‌లో ముక్తాంబాళ్, ఎన్.చిదంబరం అయ్యర్ దంపతులకు జన్మించారు. వీరు బొంబాయిలో పెరిగారు. వీరి ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం మాతుంగ సౌత్ ఇండియన్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ హైస్కూలులో జరిగింది. మధ్యప్రదేశ్ భోపాల్ నుండి ప్రైవేటుగా ఇంటర్మీడియట్ చదివారు. తరువాత ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రులయ్యారు. వీరి సంగీత శిక్షణ హెచ్.ఎ.ఎస్.మణి, ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, టి.కె.గోవిందరావుల ఆధ్వర్యంలో నడిచింది.
సంగీత ప్రదర్శనలు
1950వ దశకంలో కర్ణాటక సంగీతంలో రాధ జయలక్ష్మి, శూలమంగళం సిస్టర్స్ వంటి జంట గాయకుల పరంపర కొనసాగింది. 1963లో ఈ సోదరీమణులు బాంబే సిస్టర్స్ పేరుతో జంటగా సంగీత ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. మొదట వీరు లలిత సంగీతంతో ప్రారంభించి క్రమక్రమంగా కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ఆలపించ సాగారు. వీరు సంస్కృతం, కన్నడ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, హిందీ, మరాఠీ భాషలలో కీర్తనలను ఆలపించేవారు. వీరు యువ సంగీత కళాకారులకు ఉపకార వేతనాలు ఇచ్చి ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
బయటిలింకులు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు వర్గం:మహిళా గాయకులు వర్గం:మహారాష్ట్ర గాయకులు వర్గం:భారతీయ సంగీతకారులు వర్గం:భారతీయ జంట గాయకులు వర్గం:1963 స్థాపితాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
బౌరాపూర్ భ్రమరాంబ దేవాలయం
బౌరాపూర్‌ భ్రమరాంబ దేవాలయం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, అమ్రాబాద్ మండలం, బౌరాపూర్‌ గ్రామంలో ఉన్న భ్రమరాంబ దేవాలయం. భ్రమరాంబ దేవుత పేరుమీదుగా ఈ గ్రామానికి బౌరాపూర్‌ అనే పేరు వచ్చింది. ప్రతి ఏటా మహాశివరాత్రి సందర్భంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో ఘనంగా ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి.
చరిత్ర
భ్రమరాంబ దేవాలయ వాస్తు శిల్ప శైలిని, ఈ విగ్రహాలని బట్టి మలి చాళక్యుల కాలం నుండి రేచర్ల పద్మనాయకుల కాలం వరకు దాదాపు వెయ్యేళ్ళపాటు మనుగడలో ఉన్నట్లు తొలుస్తోంది. 14వ శతాబ్దంలో భయంకరమైన వెంట్రుకలు విరబోసుకున్న, గదను ధరించిన, నల్లని శరీరం, వంకర చూపుగల దిగంబర క్షేత్ర పాలకుడు దక్షిణ ద్వారంలో ఉండేవాడు. అలువంటి భైరవుడి విగ్రహం బౌరాపూర్ భ్రమరాంబ ఆలయానికి దక్షిణాన చెరువు గట్టుపైన ఉంది. ఈ దేవాలయానికి తూర్పువైపున వినాయకుడి, మరోచోట హనుమంతుడి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. పూర్వపురోజులలో నల్లమల అడవులగుండా శ్రీశైలం కు వెళ్ళేదారిలో నీటి వనరు ఉన్న ఏకైక క్షేత్రమది. అందుకే ఇక్కడ కాలాముఖ, కాపాలిక, పాశుపత, ఆరాధ్య, వీరశైవ, శాక్తేయ మత శాఖల మఠాధిపతులకు, అనుయాయులు సేదతీరేవారు.
ఉత్సవాలు
చెంచులు భ్రమరాంబను తమ ఆడబిడ్డగా, మల్లన్నను అల్లుడిగా భావిస్తూ శివరాత్రికి బౌరాపూర్ లో ‘చెంచుల పండుగ’ పేరుతో పెద్ద జాతర నిర్వహిస్తారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడక ముందే ఇక్కడి చెంచులు బౌరాపూర్‌ జాతరను నిర్వహిస్తున్నారు. రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2014 నుండి అధికారికంగా ఈ జాతరను నిర్వహిస్తున్నారు. జాతర సమయంలో సమీపంలోని చెంచులంతా బౌరాపూర్‌కు వెళ్ళి, తమ ఆచార వ్యవహారాలనుతో మల్లయ్య, బౌరమ్మలను కొలుచుకుంటారు.
భగవద్గీత-భక్తి యోగము
-
భక్తి యోగము, భగవద్గీతలో పన్నెండవ అధ్యాయము. మహాభారత ఇతిహాసములోని భీష్మ పర్వము 25వ అధ్యాయము మొదలు 42వ అధ్యాయము వరకు 18 అధ్యాయములు భగవద్గీతగా ప్రసిద్ధము. కాని గీత ఒక ప్రత్యేక గ్రంధముగా భావింపబడుతుంది. కురుక్షేత్ర సంగ్రామం ఆరంభంలో సాక్షాత్తు కృష్ణ భగవానుడు అర్జునునకు బోధించిన జ్ఞానము గనుక ఇది హిందువుల పరమ పవిత్ర గ్రంధాలలో ఒకటి. సిద్ధాంత గ్రంథమైన భగవద్గీతయందు వేద, వేదాంత, యోగ విశేషాలున్నాయని విశ్వాసముగల వారి నమ్మకం. భగవద్గీతను తరచుగా "గీత" అని సంక్షిప్త నామంతో పిలుస్తారు. దీనిని "గీతోపనిషత్తు" అని కూడా అంటారు. భగవద్గీతలో భగవంతుని తత్వము, ఆత్మ తత్వము, జీవన గమ్యము, గమ్యసాధనా విధానాలు బోధింపబడ్డాయి. thumb|భగవద్గీతను ప్రబోధిస్తున్న శ్రీకృష్ణుడు
అర్జునుడు: సగుణారాధకులు,నిర్గుణారాధకులు వీరిద్దరిలో ఎవరు శ్రేష్ఠులు?
కృష్ణుడు:
నిత్యం తమ మనసులో నన్నే ఏకాగ్రచిత్తంతో ఉపాసించే భక్తులే శ్రేష్ఠులు.నిరాకార నా రూపాన్ని పూజించువారు ద్వంద్వాతీతులు.ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగి సర్వ్యవ్యాపము నిశ్చలము,నిత్యసత్యము ఐన నా నిరాకారమును పూజించువారు కూడా నన్నే పొందుతారు. సగుణోపాసన కన్న నిర్గుణోపాసన శ్రేష్ఠము.దేహాభిమానం కలిగిన వారికి అవ్యక్తమైన నిర్గుణబ్రహ్మము లభించడం కష్టం. ఎవరైతే సర్వకర్మఫలాలు నాకు సమర్పించి,నన్ను ఏకాగ్రతతో ధ్యానిస్తారో వారు మృత్యురూపమైన సంసారాన్ని తరింపచేస్తాను. మనసును,బుద్దిని నా యందే లగ్నం చేసి ధ్యానిస్తే నీవు నా యందే ఉంటావు.మనసు లగ్నం చేయడం కాకపోతే అభ్యాసయోగంతో ప్రయత్నించు.అది కూడా కష్టమైతే నాకు ఇష్టమైన పనులు చెయ్యి.అది కూడా సాధ్యం కానిచో నన్ను శరణు పొంది నీ సర్వ కర్మఫలాలు నాకు సమర్పించు. అభ్యాసం కంటే జ్ఞానం ,అంతకంటే ధ్యానం దానికన్నా కర్మఫలత్యాగం శ్రేష్ఠం.త్యాగం వలనే శాంతి కలుగుతుంది. సర్వప్రాణులందూ ద్వేషం లేనివాడై,స్నేహం,దయను కలిగి,దేహేంద్రియాల పైన మమకారం లేని వాడై,సుఖదుఃఖాలు లేనివాడై,ఓర్పు కలిగి,నిత్య సంతోషంతో నిర్మల మనస్కుడై మనసును,బుద్దిని నా యందు నిలిపిన భక్తుడే నాకు ప్రియుడు. లోకాన్ని భయపెట్టక,తాను లోకానికి భయపడక,ఆనంద ద్వేష భయచాంచల్య రహితుడైన వాడు నాకు ఇష్టుడు. కోరికలు లేక,పరిశుద్దుడై,సమర్థత కలిగి తటస్థుడుగా ఉంటూ కర్మఫలితాల పైన ఆశలేనివాడు నాకు ఇష్టుడు. సంతోషం,దుఃఖం,ద్వేషం,శుభాశుభములను వదిలినవాడు నాకు ప్రియుడు. శత్రుమిత్రుల యందు సమానదృష్టిగలవాడు,మాన,అవమానములందు,చలి,వేడి యందు,సుఖదుఃఖాలందు సమదృష్టి గలవాడు,కోరికలు లేనివాడు,దొరికినదానితో తృప్తిచెందేవాడు,మౌనియై,స్థిరనివాసం లేక,స్థిరచిత్తం కలిగిన భక్తుడే నాకు ప్రియుడు. పైన చెప్పిన ధర్మాన్ని నమ్మి ఆచరించి నన్ను ఉపాసించేవాడు నాకు అత్యంత ఇష్టుడు.
దీపక్ చాహర్
దీపక్‌ చాహర్‌ భారతదేశానికి చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఆయన ఇండియన్‌ ప్రీమియర్‌ లీగ్‌ - 2021 లో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
వివాహం
దీపక్ చాహర్ వైవాహిక బంధంలోకి అడుగు పెట్టాడు. తన ప్రేయసి జయ భరద్వాజ్ ను ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఆగ్రాలో 2022 జూన్ 1న పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1992 జననాలు వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
రంపచోడవరం
రంపచోడవరం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా రంపచోడవరం మండలం లోని జనగణన పట్టణం. ఇది అదే మండలానికి కేంద్రం. ఇక్కడనుండి జిల్లా యంత్రాంగం వారానికి రెండు రోజులు పనిచేస్తుంది. రంపచోడవరం దట్టమైన అడవి ప్రాంతానికి, జలపాతాలకు ప్రసిద్ది చెందింది, వీటిని రహదారి రవాణా ద్వారా మాత్రమే చేరుకోవటానికి అవకాశం ఉంది. రంపచోడవరంలో గిరిజనులు ఎక్కువగా నివసిస్తున్నారు. వారి ఉన్నతి కొరకు ప్రభుత్వం ఐ.టి.డి.ఏ. సంస్థను నెలకొల్పింది. గిరిజనుల సంస్కృతి, జీవన విధానం గురించిన మ్యూజియం శక్తి సంస్థ సహకారంతో ఏర్పాటు చేయబడుతోంది.
పేరు వ్యుత్పత్తి
రంప అనే గ్రామం ప్రక్కగా ప్రవహించే వాగు పక్కనే ఈ ఊరు ఉంది. రంప అనే గ్రామం రెవెన్యూ లెక్కలలో మరో గ్రామంగా ఇప్పటికీ ఉంది.అయితే రంప గ్రామం, చోడవరం కలిపి రంపచోడవరం అయిందని తెలుస్తుంది.ఇక్కడ కొండమీద ఒక పురాతన శివాలయం ఉంది.
చరిత్ర
అల్లూరి సీతారామరాజు ఆ ఆలయంలో పూజ చేసుకునేవాడని తెలుస్తుంది. అక్కడ ఒక జలపాతం ఉంది. సంవత్సరం పొడుగునా ఈ జలపాతంలో నీరు ప్రవహిస్తుంటాయి.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, రంపచోడవరం 2,485 గృహాలతో, 9,952 జనాభాను కలిగి ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 5,242 మంది పురుషులు కాగా, 4,710 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 899 మంది స్త్రీలు సెక్స్ నిష్పత్తిగా కలిగి ఉంది. 0–6 సంవత్సరాల వయస్సు మధ్యగల పిల్లలు 943 మంది ఉన్నారు, వీరిలో 458 మంది బాలురు కాగా, 485 మంది బాలికలు ఉన్నారు. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 7,613 మంది అక్షరాస్యులతో 84.50% వద్ద ఉంది. ఇది రాష్ట్ర సగటు కంటే 67.41% ఎక్కువ గణనీయంగా ఉంది.
పరిపాలన
రంపచోడవరం గ్రామ పంచాయితీ గ్రామ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.
రవాణా సదుపాయాలు
దగ్గరలో రైలుస్టేషన్ రాజమండ్రిలో  ఉంది.
పిఠాపురం మండలం
పిఠాపురం మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కాకినాడ జిల్లాకు చెందిన మండలం.
గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 1,29,282 - అందులో పురుషులు 64,906 - స్త్రీలు 64,376 మంది ఉన్నారు.
మేడిశెట్టి సత్యవతి
మేడిశెట్టి సత్యవతి ప్రముఖ రంగస్థల నటీమణి.
జననం
సత్యవతి, సుబ్బాయమ్మ నారాయణస్వామి దంపతులకు 1936లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు లో జన్మించారు.
రంగస్థల ప్రస్థానం
సత్యవతి, తన 18వ యేట నాటకరంగంలోకి ప్రవేశించి, రంగస్థల నటనను వృత్తిగా స్వీకరించారు. దాదాపుగా 5ం సంవత్సరాలు నాటకరంగంలో ఉండి, అనేక వేల ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. పి.వి. భద్రం 'కూలినకొంప', పెనుగొండ ఫ్రెండ్స్ యూనియన్ 'దరిద్రాయం, మల్లాది సూర్యనారాయణ 'పెదపడుచు' వంటి నాటకాలు తొలినాళ్ళలో సత్యవతికి పేరు సంపాదించిపెట్టాయి. అంతేకాకుండా ఈమె ఎందరినో ప్రోత్సహించి, నటనలో శిక్షణ ఇప్పించారు.
ప్రముఖ సినీనటులు మల్లాది సత్యనారాయణ, రామకృష్ణ, చలం గార్లతో కూడా నటించారు. 'పల్లెపడుచు', 'అన్నాచెల్లెలు', 'కులంలేనిపిల్ల', 'పేదపిల్ల' వంటి నాటకాలలోని పాత్రలు సత్యవతికి మంచి గుర్తింపునిచ్చాయి. మాదాసు నరసింహారావు నిర్వహణలో 'తులసీజలంధర' లో పార్వతి, 'శ్రీకృష్ణ జరాసంధ' లో రాణి, 'కళ్యాణకృష్ణ' లో దాది వంటి పౌరాణిక పాత్రలను కూడా పోషించారు.
ఈమెతోపాటు ఈవిడ కుటుంబంలోని వారంతా నటులుగా మంచి పేరు సంపాదించారు. సత్యవతి కుమార్తె మేడిశెట్టి రాజ్యం రంగస్థల నటిగా మాత్రమే కాకుండా, దర్శకురాలిగాకూడా పేరుపొందారు. రాజ్యం సంస్థలో మల్లాది సూర్యనారాయణ 'లక్ష్మమ్మకథ' చారిత్రాత్మక నాటకంలో ఈవిడ, అత్తగారి పాత్రను పోషించి ప్రేక్షకుల ప్రశంసలందుకున్నారు.
ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం ఇస్తున్న పెన్షన్ తో జీవిస్తున్నారు.
మూలాలు
మేడిశెట్టి సత్యవతి, తణుకు తళుకులు (జీవన చిత్రాలు), భదరీనాథ్, 2010, పుట. 85.
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:1936 జననాలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III-డి2
జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III-డి2 ఉపగ్రహ నౌక బారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రోతయారు చేసినది.2017 జూన్ లో భారతీయ దేశీయ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో జీఎస్‌ఎల్‌వి సీరీస్ లో మార్క్ -3 డీ 1 ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. ఇప్పుడు జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III-డి2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా జీశాట్ -29,అనే సమాచార ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలో, శ్రీహరికోటలో  వున్న సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రం(SDSC) నుండి 2018,నవంబరు ,14 వతేదీ బుధవారం సాయంత్రం 5:08 గంటలకు ప్రయోగించారు.జీశాట్ -29 ఉపగ్రహాన్ని జీఎస్‌ఎల్‌వి  మార్క్ III-డి2, అనుకున్న విధంగా విజయవంతంగా  భూబదిలీ కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టినది.
శ్రీహరికోట రేంజి(SHAR) లోని అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి ఈ వాహక నౌకను ప్రయోగించారు. పిఎస్‌ఎల్వి రాకెట్‌లద్వారా కేవలం 1700 నుండి 2000 కిలోల బరువు వున్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టవచ్చు. జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III వాహక నౌక ద్వారా 4000 కిలో గ్రాముల బరువు వున్న ఉపగ్రహాలను భూస్థిర కక్ష్యలో అంతరిక్షానికి పంపవచ్చును. ఈ ప్రయోగం సఫలం కావడం వలన బరువైన ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించు దేశాల సరసన భారత దేశం చేరినది.ఇప్పుడు ప్రయోగించిన జీశాట్ -29 ఉపగ్రహం బరువు 3423 కిలోలు. ఇంత బరువు వున్న ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ గడ్డపై నుండి మొదటి సారిగా విజయవంతంగా ప్రయోగించి ఐస్రో తన అంతరిక్ష పరిశోధన పయనంలో మరో మైలు రాయిదాటినది.ప్రయోగించిన 16.43 నిమిషాల్లో ఉపగ్రహాన్ని విజయ వంతంగా కక్షలో ప్రవేశపెట్టినది.
జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III-డి2 ఉపగ్రహ నౌక
పిఎస్‌ఎల్వి సీరీస్ రాకెట్‌లలో నాలుగు దశలు వుండి మొదటి, మూడో దశల్లో ఘన ఇంధనాన్ని,రెండవ, చివరి నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని రాకేట్ లో ఉపయీగిస్తారు.కానీ జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ రాకెట్‌లలో కేవలం మూడు దశలు మాత్రమే వుండును.మొదటి దశలో ఘన ఇంధనాన్ని,రెండవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. మూడో చివరి దశను క్రయోజనిక్ దశ అంటారు.ఇందులో మైనస్ సెంటిగ్రేడ్ డిగ్రీల వద్ద ద్రవ స్థితిలో వుంచిన ఆక్సిజన్, హైడ్రోజన్లను ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.ఇది అత్యంత క్లిష్టమైన దశ. జీఎస్‌ఎల్‌వి మొదటి ప్రయోగాలకు మొదట రష్యా నుండి దిగుమతి చేసుకుని ఉపయోగించారు.తరువాత ఇస్రో దేశీయ సాంకేతికతతో క్రయో జనిక్ ఇంజనులను రూపకల్పన చేసి ,వాటి నిర్మాణంలో పరిణితి చెందినది.దేశియ పరిజ్ఞానంతో  సమర్థవంతమైన క్రయోజనిక్ ఇంజను ను రూపొందించుతకు రెండు దశాబ్దాల కాలం పట్టింది.
జీఎస్‌ఎల్‌వి రాకెట్‌లోని మొదటి దశను S-200,రెండవ దశను L- 100,మూడవ దశను C-25 అంటారు.మొదటిదశ రెండు స్ట్రాపన్ బూస్టరులరూపంలొ వుండి ఒక్కొక్కటి 200టన్నుల ఘనైంధనాన్ని కల్గి వుండును.ఈ రెంటిని రెండవ ద్రవఇంధన దశకు పై భాగన బిగించబడి వుండును.L -110 దశలో 110 టన్నుల ద్రవఇంధనం వుండును.ఇకా చివరి దశ C-25 లో 25 టన్నుల క్రయోజనిక్ఇంధనం(ద్రవస్థితిలో వున్న ఆక్సిజన్, హైడ్రోజన్ లు )వుండును.గతంలో ప్రయోగించిన జీఎస్‌ఎల్‌వి నౌకలలో క్రయీజనిక్ దశలో 12.5 టన్నుల క్రయోజనిక్ ఇందనాన్ని వాడగా ఈ నౌకలో 25 టన్నుల ఇంధనాన్ని ఉపయోగించారు.
ఉపగ్రహం ఎత్తు 43.43 మీటర్లు.వాహక నౌక వ్యాసం 4.0 మీటర్లు,హీట్ షీల్డ్(ఉష్ణ కవచం)వ్య్సాం 5.0 మీటర్లు.వాహక నౌక మొత్తం బరువు 640 టన్నులు.