cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ప్రకాష్ రత్నపురం
రత్నపురం ప్రకాష్‌ ప్రస్తుతం జగిత్యాల జిల్లాలో డీఎస్పీగా విధులు నిర్వర్తిస్తున్నారు. ఆయన గతంలో సీఐగా పని చేసి పదోన్నతి పొందారు. విధి నిర్వహణలో విలక్షణతో పలు ప్రత్యేకతలను సంతరించుకున్నారు.
ఉద్యోగ వివరాలు, ప్రత్యేకతలు
1995లో ఎస్సైగా ప్రవేశ పరీక్ష రాసి ఎంపికయ్యారు. 2010లో సీఐగా పదోన్నతి పొందారు. పెద్దపల్లి జిల్లా గోదావరిఖనిలో ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా విధులు నిర్వర్తిస్తూ చదువాపేసిన వారు, మద్యం తాగుతూ పట్టుబడ్డ యువత సన్మార్గంలో నడవాలని వినూత్న చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఒక రోజు గ్రౌండ్‌లో అతని కంటికి ఎనిమిది మంది యువకులు మద్యం సేవిస్తూ కనిపించారు. వారికి కౌన్సెలింగ్‌ ఇచ్చారు. కానీ తరువాత ఇలాంటి యువకులు గ్రామాల్లో చాలా మంది ఉన్నారని తెలుసుకున్నారు. ఇది ఇలాగే కొనసాగితే యువత అసాంఘిక కార్యక్రమాలకు పాల్పడుతూ మళ్లీ నక్సలిజం బాట పట్టే అవకాశాలు ఉంటాయని గుర్తించారు. పత్రికా ప్రకటనల ద్వారా రక్షణ విభాగాల్లో ఉద్యోగం చేయాలనే ఆసక్తి ఉండి.. చదువు మానేసిన యువత వివరాలను సేకరించారు. ఇలా 142 మందిని గుర్తించారు. ఇందులో 12 మంది అమ్మాయిలు ఉన్నారు. సింగరేణి అధికారులు, ప్రత్యేక నిపుణుల సాయంతో వాళ్లందరికీ ఆర్మీ, పోలీస్‌ ఉద్యోగాల కోసం శిక్షణ ఇచ్చారు. దీనికి ఆయన  'యువత భవిత'గా నామకరణం చేశారు. ఇందులో 72 మందికి పోలీస్‌, ఆర్మీ, బీఎస్‌ఎఫ్‌ వంటి వాటిల్లో ఉద్యోగాలు రావడంతో ఆయన పేరు మారుమోగింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:పోలీసు ఉన్నతాధికారులు
వేలూరి శివరామ శాస్త్రి
శ్రీ వేలూరి శివరామశాస్త్రి జమెరిగిన పండితుడు, శతావధాని, బహుశాస్త్రవేత్త. కథానికా నిర్మాణంలో సిద్ధ హస్తులు.
బాల్యం, విద్య
వేలూరి శివరామశాస్త్రి కృష్ణా జిల్లా చిరివాడలో 1892లో విశాలాక్షి, వెంకటేశ్వరావధానులు అనే దంపతులకు జన్మించారు. చిన్నతనం లోనే వేదవేదాంగాలలో షట్శాస్త్రాలను ఔపోషన పట్టారు. ఇంగ్లీషు, ఫ్రెంచి తదితర విదేశీ భాషలను, బెంగాలీ, గుజరాతీ, హిందీ తదితర భారతీయ భాషల్లో పాండిత్యం సాధించారు. యోగం, సాంఖ్యం, వేదాంతం, జ్యోతిష్యం, మొదలైన శాస్త్రాలలో ఆయన పరిశ్రమ నిరుపమానం. వ్యాకరణంలో ఆయన్ని మించిన వారు ఆ కాలంలో లేరన్నది ప్రతీతి. ఒక పర్యాయం గుంటూరులో కొప్పరపు సోదర కవులకు, తిరుపతి వేంకట కవులకు విద్యా వివాదం సంభవించింది. ఆ వివాదం చివరకు ముదిరి ఎవరు ఏమిటో తేలిపోవాలన్న దశకు చేరుకుంది. తిరుపతి వేంకట కవులు, కొప్పరపు సోదరులకన్నా అన్నిటిలో మిన్నే అయినా ఆశు కవిత్వంలో మాత్రం ఒక వాసి తక్కువే అని అప్పట్లో అనుకొనేవారు. వేలూరికి పద్దెనిమిదేళ్ళ వయసులో వారి గురువులైన తిరుపతి వేంకటకవులకు, కొప్పరపు సోదరులతో వివాదం జరిగింది. ఆశు కవిత్వంలో తమ గురువుల పక్షాన కొప్పరపు సోదరులను ఢీకొని అందర్నీ మెప్పించారు. తొలిసారిగా ఆయన విద్వత్తు సభికులకు అక్కడే పరిచయమైంది. ఆ తర్వాత ఆయన వెనుదిరగలేదు. తన గురువుల దారిలోనే నడుస్తూ ఆంధ్రదేశంలో అన్ని నగరాల్లో అష్టావధానాలు, శతావధానాలు చేసి గురువులకు తగిన శిష్యుడిగా గుర్తింపు పొందారు. కథకుడిగా వేలూరి తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానం పొందారు. వస్తువులో ఎంతో వైవిధ్యం, యుగయుగాల మనుష్యులు, రకరకాల మనస్తత్వాలు, ఆనాటి చారిత్రక రాజకీయ ఉద్యమాలు, సామాజిక సమస్యలు, భావ సంఘర్షణలు... ఇవన్నీ ఆయన కథల్లో కనిపిస్తాయి.
అవధానాలు
19 యేళ్ల పిన్నవయసులో గుంటూరు కాలేజీలో విజయంతంగా నిర్వహించిన సంపూర్ణ శతావధానాన్ని చూసి కాలేజి ప్రిన్సిపాల్ ఎల్.ఎల్.ఊల్ శివరామశాస్త్రిగారి మేధాసంపత్తికి ఆశ్చర్యపోయాడు. అవధానానంతరం పురజనులు అవధాని గారిని, వారి గురువు వేంకటశాస్త్రి గారిని పురవీధులలో ఊరేగించారు.
అవధాన పద్యాలు కొన్ని
పూరణ: చెందవబోలు నెమ్మొగము; చెల్వగు దత్కరపల్లవంబు; జ క్కందన మొప్పు కన్నులు, వికాసిత నొప్పెడు మేనుదీవయున్ సుందరమైన రూపు గడుసుందనము గని మోహవార్ధ్య ని ష్పంది పటుక్కునం గొరికెఁ బంకజలోచన మోవి గ్రక్కునన్ పూరణ: గిరివరుఁడగు హిమవంతు కొ మిరె యీశ్వరు సామిమేని మేకొను శక్తి స్ఫురణం జెలువారెడు నా సరసీరుహ నేత్ర కొక్క స్తనమే కనుమా! పూరణ: అనుము దుష్టకృత్య మియ్యదంచుఁ గౌరవేయుతోఁ జనుము వేగనటకు నీవు సంజయాదు లెన్నఁజే సె నగ డొందక హరియంచుఁ జెందుఁగీర్తి నిన్ను న మ్ము నగ ధారియంచుఁ జెప్పెముందు ధర్మజాతుడున్ పూరణ: అంత దిగంత దంతుర నిరంతర కాంత వనాంత సంతతా క్రాంత లతాంత మంతక దురంతక కంతు నిరంతరాంత వా సంతిక మంతరాంతర నిశాంత లతాంతర కాంత కాంత మ శ్రాంతము సంతసంబిడె వసంతము సంతత మంతనంతటన్
==రచనలు, శైలి== రాశిలో తక్కువైనా వీరికథలు వాసిగలవి. కథావస్తువులో, భాషావిన్యాసంలో, పాత్రచిత్రణములో శాస్త్రిగారి కథలలో అచ్చపు తెలుగుతనము ప్రతిబింబిస్తుంది. విద్వత్కవి కథారచనను చేపట్టితే ఆ సాహిత్య ప్రక్రియ ఎన్ని వన్నెలు - చిన్నెలు దిద్దుకుంటుందో తెలుసుకోవడానికి వేలూరివారి కథానికలు చదివితీరాలి. ఏ రవన అయినా ఒకసారి చదివి అవతల పారవేసేదిగా ఉండకూడదు. ఉత్తమకావ్యము లాగే ఉత్తమ కథానిక పదేపదే చదివిస్తుంది. పదికాలాల పాటు నిలుస్తుంది. టాల్ స్టాయ్, సోమర్ సెట్ మామ్‌ మపాసా, ఠాగోర్, ఓ.హెన్రీ మొదలైనవారి కథలలో లాగే శివరమశాస్త్రి కథలలో విశ్వజనీనత, ఔచిత్యమూ కుదురుకొంటాయి. అన్నింటినీ మించి రససిద్ధి పరిమళిస్తుంది. అందుకే అవి నిత్యనూతనాలుగా విరాజిల్లుతూ ఉంటాయి. వీరి కథానికలలో పాత్రలు ఆదర్శ పాత్రలు కావు. ముమ్మూర్తులా మానవపాత్రలు. అవి తప్పులూ చేస్తాయి, ఒప్పులూ చేస్తాయి. ఆ పాత్రలు మనము ఎక్కడో చూచినట్టు అనిపిస్తాయి. అంతకంటే రచనకు సాఫల్యము ఏమికావాలి. శివరామ శాస్త్రిగారు గొప్ప పండితులయినప్పటికీ రచనలో భాషాడంబరాన్ని ప్రదర్షించలేదు. సముచిత భాషాప్రయోగపాటవము వీరి సొత్తు. వాచాలత్వం లేదు. అల్పాక్షరముల అనల్పార్ధ రచన వీరి ధ్యేయము. వర్ణనలు అతి వాస్తవికాలు. గ్రాంధిక, వ్యావహారిక భాషలు కమ్మగా కలిసిపోయి కథలు సూటిగా నడుస్తాయి. పిచ్చిపిచ్చి టెక్నిక్కులతో విషయాన్ని అయోమయం చేసి చదువరులను కలవర పెట్టే పద్ధతి వీరి కథలలో ఉండదు.
''నేను కథకుణ్ణి కాదు, కవిత్వము రాసుకునేవాణ్ణి, అయినా నచ్చిన కథ గురించి వ్రాయడానికి కథానికా రచయితే కానక్కరలేదని భావించిన స్వాతి సంపాదకులు నాకు నచ్చిన కథను అందించమని కోరారు. అందరిలాగే నేనూ మంచివీ, చెడ్డవీ వేలాది కథలు చదివాను కానీ నా గుండెలో తిష్ఠచేసున్నది శా్స్త్రి గారి " సులతానీ " కథ అని అంటారు. . దాన్ని గురించి రెండు మాటలు-- సులతాని చాలా ముద్దుపేరు. అయినా అసలు పేరుకాదు. లోకులతోపాటు రచయిత కూడా సులతానీ అసలు పేరు మరచిపోయారు. సులతానుకు మారు మనువు వెళ్ళి సులతానీ అవుతుంది. సులతాను నిరంతరము తిట్టి, కొట్టి హింసించినా నిర్భరమైన ప్రేమతో భరిస్తుంది సులతానీ, కలవారి ఇంట్లో అంట్లు తోమి భర్తకు సాయపడుతూవుంటుంది. రెండవ మగడు చావగొట్టినప్పుడు మొదటి మగడు పరమానందాయి జోక్యము కలిగించుకొనజూస్తే తీవ్రముగా వారిస్తుంది. సులతానుకు శిక్షపడినపుడు తానే ఆ శిక్షను అనుభవిస్తుంది. పాత మగనిదగ్గర ఉన్నప్పుడు తాను కూడబెట్టిన కాసులు అతనికే చెందాలని, కొత్ తమగనికి చెందకూడననీ ధర్మ నిర్ణయం చేస్తుంది. ఆశ్రయ మిచ్చిన పురుషుణ్ణి దేవుడిగా కొలుస్తుంది. మన నీతిశాస్త్రాలకు అర్ధంకాక పోయినా ఆమెకూ ఒక నీతి అంటూ ఉంది. : ప్రాణాలయినా ఇచ్చే నేస్తం నాది. మళ్ళానాకు మల్లే ప్రాణాలిచ్చే నేస్తం నాకు దొరకలేదు. ఇక అక్కర్లేదు ' అని వెయ్యి నామముల వాడితో నేస్తం కట్టడానికి సులతానును కూడా విడిచి వెళ్ళిపోతుంది - ప్రణయాన్వేషిణీ సులతానీ. సులతానీ కథ చదివిన తర్వాత మనకు తెలిసిన ఒక సులతానీ, ఒక క్షమాదేవత, ఒక సాధుమూర్తి, ఒక ప్రేమస్వరూపిణి మన మనోనేత్రాల ముందు గోచరిస్తుంది. సందేహము లేదు.
ఇతర విశేషాలు
శరత్‌బాబు రచనలను తొలిసారిగా తెనిగించిన కథకుడు, శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి-మహామహులు ఈ రెండు ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానం- వేలూరి శివరామశాస్త్రి అన్నదే. అంతే కాదు ఫ్రెంచి భాష నుంచి నేరుగా విక్టర్‌ హ్యూగో లేమి జరబల్స్‌ నవలను 'దివ్య జీవనం'గా అందించినవారూ ఆయనే. అరవిందుల యోగ దర్శనాన్ని సైతం తెనిగించిన వారు వేలూరి శివరామశాస్త్రి. శంకర భగవత్పాదుల వివిధ రచనలను అందించినవారూ ఆయనే. విద్వాంసులు కథకులు కాలేదన్న లోటు వేలూరి శివరామ శాస్త్రిగారి వల్ల తీరింది- అని స్వామి శివశంకర శాస్త్రి అన్నారంటే వేలూరి ఎంతటి గొప్ప కథకులో అర్థం చేసుకోవచ్చు. అలాగే గొర్రెపాటివారు ''మళ్లీ మళ్లీ చదివించేది మంచి కథ. అటువంటి కథలు అనేకం వ్రాశారు శాస్త్రిగారు'' అని గొర్రెపాటివారు అక్షరాభిషేకం చేశారంటే వేలూరి శివరామశాస్త్రి కథల విశిష్టత ఏమిటో అర్థమవుతుంది. వేళూరి శివరామశాస్త్రి రాసినవి నలభై అయిదు కథలు. వారి జీవిత కాలంలో రెండు కథానికా సంకలనాలు వెలువడ్డాయి. 1949లో మొదటి సంపుటి అయిన కథా షట్కము. పేరునుబట్టి ఇందులో ఆరు కథలున్నాయని ఇట్టే చెప్పవచ్చు. 1950లో వెలువడిన రెండో సంపుటి- కథాసప్తకము. పేరునుబట్టే ఇందులోనూ ఏడు కథలున్నాయని తెలుస్తుంది. ఆ తర్వాత డాక్టర్‌ మహాతీ శంకర్‌ ఆధ్వర్యంలో 1985లో శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి కథాభారతి విడుదలైంది. ఇందులో మొత్తం పదకొండు కథలున్నాయి. ఏకాదశి, కథలు గాథలు వీరి ఇతర రచనలు. వీరి శిష్యులలో ప్రముఖులు పిశుపాటి చిదంబర శాస్త్రి, అంబటిపూడి వెంకటరత్నం, గడియారం రామకృష్ణశర్మ మొదలైనవారున్నారు.
మరణం
సంస్థానాధీశులచే, సాహితీప్రియులచే, గురువులచే మన్ననలు, సత్కారాలు పొందిన వేలూరి శివరామశాస్త్రి గారు తమ స్వగ్రామమైన చిరివాడలో 1967, మార్చి 17వ తేదీన మరణించారు.
నేటి సిద్ధార్థ
నేటి సిద్ధార్థ 1990 లో క్రాంతి కుమార్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో కృష్ణంరాజు, అక్కినేని నాగార్జున, ఆయేషా జుల్కా, శోభన ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.
వట్టికొండ విశాలాక్షి
thumb|భారతి మాసపత్రిక 1946 జనవరి సంచిక ముఖచిత్రం, వట్టికొండ విశాలాక్షి సుదీర్ఘ కవిత భారతనారి [[భారతి (మాస పత్రిక)|భారతిలో ప్రచురించింది ]] నలభయవ దశకంలో చైతన్యవంతమైన రచనలు చేసి ప్రసిద్ధి పొందిన రచయిత్రి వట్టికొండ విశాలాక్షి.
నేటి సిద్ధార్థ
పాటలు
ఈ సినిమాకు బాలీవుడ్ సంగీత ద్వయం లక్ష్మీకాంత్ ప్యారేలాల్ సంగీత దర్శకత్వం వహించారు.
వట్టికొండ విశాలాక్షి
ఈమె 1920లోచేబ్రోలు లో జన్మించింది. గుంటూరులో నివాసమున్నది. 1944లో వట్టికొండ రంగయ్యతో వివాహమైంది. ఆమె సుదీర్ఘ కవిత భారతనారి భారతిలో ప్రచురించి, ఉత్తమరచయిత్రిగా పేరు పొందినది. ఆమె ""నిష్కామయోగి"" స్వాతంత్రపోరాటంలో స్త్రీల పాత్రని చిత్రిస్తుంది. ఆమెకృషికి గుర్తింపుగా వట్టికొండ విశాలాక్షి కల్చరల్ ట్రస్టు పురస్కారం ఏర్పాటు చేసి ప్రతి సంవత్సరం ఉత్తమ రచయిత్రులకు పురస్కారం అందజేస్తున్నారు.
నేటి సిద్ధార్థ
మూలాలు
వర్గం:అక్కినేని నాగార్జున సినిమాలు వర్గం:జె.డి.చక్రవర్తి సినిమాలు వర్గం:సుత్తి వేలు నటించిన సినిమాలు వర్గం:పి.ఎల్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వట్టికొండ విశాలాక్షి
"స్వాతంత్రానికి పూర్వం తెలుగు కవయిత్రులు" అన్న వ్యాసంలో కాత్యాయనీ విద్మహే, కందాల శోభారాణి విశాలాక్షిగురించి ఇలా రాసేరు.
అభ్యుదయ సాహిత్య ఉద్యమంతో ముడిపడి తన కవితా శక్తిని వికసింపచేసుకున్న స్త్రీ వట్టికొండ విశాలాక్షి. ఒకవైపు అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు తాత్వికత మరొకవైపు దేశీయ స్వాతంత్ర్య ఆకాంక్ష రెండు ఆమె కవిత్వంలో పెనవేసుకొని ఆవిష్కరించబడ్డాయి. 1942 జూలైలో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. అందులోకి భిన్న వర్గాల ప్రజా సమూహాలను కల్పుకొని రావాలని గాంధీ ఆకాంక్షించాడు. అందులో భాగంగానే జాతీయోద్యమంలోకి స్త్రీల సమీకరణ ఆనాడు ఒక ప్రధాన కార్యక్రమం అయ్యింది. ఆ నేపథ్యంలో వట్టికొండ విశాలాక్షి ప్రబోధం అనే శీర్షికతో ఒక ఖండిక వ్రాసింది. "స్వాతంత్ర్య పోరాట శక్తిలో సగమైన మహిళా మణుల స్వేచ్ఛ మంటలో గల్పేసి స్వాతంత్ర్య సమరాన సాగిపోయే రంచు పురుషలోకానికి బోధ చేయాలి. స్వేచ్ఛ కావాలంటు స్త్రీలే అడగాలి. సాహసముతో స్త్రీలే సాగిరావాలి.” అని స్త్రీల స్వేచ్ఛకు హామీ లభించినపుడే దేశ స్వాతంత్ర్యం సాధ్యమవుతుందన్న దృక్పధాన్ని కనబరిచింది.
స్త్రీలు స్వేచ్ఛ సాధించినపుడే స్వాతంత్ర్య పోరాటం సమర్థవంతంగా సాగుతుందని ముందుగా పురుషులకు అర్థం కావాలి. స్వేచ్ఛ పిపాస స్త్రీలలో సమాంతరంగా అభివృద్ధి చెందాలి. అది విశాలాక్షి ఆకాంక్ష. స్త్రీలను జాతీయోద్యమంలోకి సమీకరించటమేకాదు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక యుద్ధంలోకి కూడా వాళ్ళను ఆహ్వానించే చైతన్యం ఆమెది. “ఫాసిస్టు శత్రువుల పాతిపెట్టాలి సబలలమేమంచు చాటి చెప్పాలి.” అన్నది విశాలాక్షి ఆదర్శం. స్త్రీల విముక్తి ఫాసిస్టు వ్యతిరేక ప్రజా ఉద్యమంతో ముడిపడి ఉన్నదని కమ్యూనిస్టుగా విశాలాక్షి నమ్మకం. అందుకనే ఫాసిజాన్ని సర్వనాశనం చేయటం స్త్రీలకు కార్యక్రమంగా ఇచ్చింది ఆమె.
వర్గాలు
వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయిత్రులు
టి.వి.గోపాలకృష్ణన్
త్రిపునితుర విశ్వనాథన్ గోపాలకృష్ణన్ ఒక కర్ణాటక సంగీత, హిందుస్తానీ సంగీత విద్వాంసుడు.
ప్రారంభ జీవితం
ఇతడు సంగీతకారుల కుటుంబంలో 1932, జూన్ 11వ తేదీన కేరళ రాష్ట్రంలోని త్రిపునితుర గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి టి.జి.విశ్వనాథ భాగవతార్ కొచ్చిన్ రాజ కుటుంబానికి ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడు, త్రిస్సూర్‌లోని ఎస్.కె.వి.కాలేజీలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. ఇతడు నాలుగవ యేట మృదంగం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించి ఆరవ యేట కొచ్చిన్ ప్యాలెస్‌లో మొదటి కచేరీ చేశాడు. ఇతడు చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్ వద్ద మృదంగం నేర్చుకున్నాడు.
వాయులీన విద్వాంసుడు టి.వి.రమణి, ఘట వాద్య విద్వాంసుడు టి.వి.వాసన్ ఇతని సోదరులు.
ఊర్ధ్వ ముఖ పీడనం
ప్రాథమిక సూత్రం
నిలువు ద్రవ పీడన వైవిధ్యం యొక్క సాపేక్షంగా సరళమైన సంస్కరణ అంటే రెండు ఎత్తుల మధ్య ఒత్తిడి వ్యత్యాసం ఎలివేషన్ మార్పు, గురుత్వాకర్షణ మరియు సాంద్రత యొక్క ఉత్పత్తి. సమీకరణం క్రింది విధంగా ఉంది:
టి.వి.గోపాలకృష్ణన్
వృత్తి
ఇతనికి 1990లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 2012 భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది.
ఊర్ధ్వ ముఖ పీడనం
ప్రాథమిక సూత్రం
ఇక్కడ P అనేది ఒత్తిడి, ρ అనేది సాంద్రత, g అనేది గురుత్వాకర్షణ త్వరణం, h అనేది ఎత్తు.
టి.వి.గోపాలకృష్ణన్
వృత్తి
2018లో "కర్ణాటక సంగీతంలో లయత్వం" అనే అంశం మీద పరిశోధించి భారతీదాసన్ యూనివర్శిటీ నుండి డాక్టరేట్ పొందాడు. ఇతడు 1984లో ఇండియన్ మ్యూజిక్ అండ్ ఆర్ట్స్ అకాడమీ (AIMA) అనే లాభాపేక్ష లేని ఒక సంస్థను స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ ద్వారా సమాజంలో సంగీతకారులకు అవకాశాలు కల్పించాడు. ఈ సంస్థ గురుకుల పద్ధతిలో వివిధ సంప్రదాయ శాస్త్రీయ సంగీతాలను, వాద్యసంగీతాలను అన్ని వయసులవారికి నేర్పించి మంచి నైపుణ్యం కలిగిన గాయకులను, విద్వాంసులను, కళాకారులను తయారు చేసింది.
ఊర్ధ్వ ముఖ పీడనం
వాటర్ గ్లాస్ మేజిక్
ఈ వాటర్ గ్లాస్ మేజిక్ ప్రయోగంలో పని చేసే కొన్ని అంశాలు ఉన్నాయి. వాతావరణ పీడనం లేదా మన చుట్టూ ఉన్న చిన్న గాలి అణువులు నీటితో నింపిన గ్లాసును బోర్లా తిప్పినను అడ్డుపెట్టిన కార్డు కింద పడకుండా అడ్డుపడుతూ పైకి నెట్టుతుంటాయి. ఈ విధంగా గాలి పైకి నెట్టబడే ఒత్తిడిని గాలికి ఉండే ఊర్ధ్వ ముఖ పీడనం అంటారు. ఇక్కడ గ్లాసులోనికి గాలి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నిస్తూవుంటుంది. ఆ విధంగా కార్డు కింద పడిపోకుండా గ్లాసుకు మరింత గట్టిగా అనుకుంటూవుంటుంది. అయితే గ్లాసును మరింతగా వాల్చినపుడు లేదా కార్డు ముడతలుగా మారేటప్పుడు వెంటనే గాలి గ్లాసులోనికి ప్రవేశించి నీరు వెంటనే కిందపడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం వర్గం:పీడనం
టి.వి.గోపాలకృష్ణన్
అవార్డులు
ఇతని ఐదు దశాబ్దాల వృత్తి జీవితంలో ఎన్నో పురస్కారాలు, అవార్డులు ఇతడిని వరించాయి.
వాటిలో కొన్ని:
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు వర్గం:మృదంగ వాద్య కళాకారులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన కేరళ వ్యక్తులు
అబీడ్స్, హైదరాబాదు
అబీడ్స్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. హైదరాబాదులోవున్న పురాతన, అత్యంత ప్రసిద్ధ వ్యాపార కేంద్రాలలో అబిడ్స్ ఒకటి. ఇక్కడ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ టి.ఎస్.ఎఫ్.సి. భవనం, ప్రెసిడెంట్ ప్లాజా, గోల్డెన్ త్రెషోల్డ్లు ఉన్నాయి. ఇది నాంపల్లి రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న కారణంగా ఈ ప్రాంతానికి ప్రాముఖ్యత పెరిగింది.
చరిత్ర
ఈ ప్రదేశంలో అబీదు అనబడు ఒక మధ్యప్రాచ్య వ్యాపారవేత్త ఉండేవాడు. అరుదైన, విలువైన రాళ్ళను కోఠిలో ఉన్న నవాబుకి బహుమతులుగా ఇచ్చేవాడు. అందుకే ఈ ప్రదేశానికి అబీడ్స్ అనే పేరు వచ్చింది.
వాణిజ్యం
ఇక్కడ ప్రభుత్వ తపాలా ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. పుల్లారెడ్డి మిఠాయిల దుకాణము, బిగ్ బజార్, సిటీ సెంట్రల్ మాల్, తాజ్ మహల్ హోటల్, బ్రాండ్ ఫ్యాక్టరీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ పాత పుస్తకాలు ఎక్కువగా అమ్ముతారు.
దేవాలయాలు
అబిడ్స్ లో ప్రసిద్ధ దేవాలయాలు ఇస్కాన్ దేవాలయం, ఆంజనేయ దేవాలయం ఉన్నాయి. వీటిని వారసత్వ ప్రదేశాలుగా భావిస్తారు.
రవాణా
హైదరాబాద్ పాత బస్తీకి, సికింద్రాబాదుకు మధ్యలో ఈ అబిడ్స్ ఉంది. ఇక్కడి నుండి నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు వివిధ వాహనాల రవాణా సదుపాయం ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా
జుగల్ హన్స్‌రాజ్
జుగల్ హన్స్‌రాజ్ భారతదేశానికి సినిమా నటుడు, మోడల్, నిర్మాత, రచయిత, దర్శకుడు. ఆయన 1983లో నసీరుద్దీన్ షా, షబానా అజ్మీ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన నటించిన మసూమ్ సినిమాలో బాల నటుడిగా సినిమా రంగంలోకి అడుగుపెట్టి కర్మ (1986), సుల్తానత్ (1986) సినిమాల్లో బాల నటుడిగా నటించాడు. జుగల్ హన్స్‌రాజ్ 1994లో ఆ గలే లాగ్ జా సినిమా ద్వారా హీరోగా అరంగ్రేటం చేశాడు. ఆయన మొహబ్బతేన్ (2000), కభీ ఖుషీ కభీ ఘమ్ (2001), సలామ్ నమస్తే (2005) సినిమాల్లో ప్రధాన పాత్రల్లో నటించి 2008లో కంప్యూటర్-యానిమేటెడ్ సినిమా రోడ్‌సైడ్ రోమియో ద్వారా రచయిత, దర్శకుడిగా పని చేశాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు
హోమో హ్యాబిలిస్
హోమో హ్యాబిలిస్ అనేది హోమో జీనస్‌కు చెందిన ప్రాచీన జాతి. ఇది సుమారు 21 - 15 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం, ప్లైస్టోసీన్ భౌగోళిక యుగపు గెలాసియన్, తొలి కలాబ్రియన్ దశలలో నివసించింది.
ఈ జాతికి చెందిన టైప్ స్పెసిమెన్ (జాతికి గుర్తింపుగా వాడే శిలాజం - జాతికి పెట్టే పేరు ఈ శిలాజ లక్షణాల నుండే ఏర్పడుతుంది) OH 7. దీన్ని 1960 లో టాంజానియాలోని ఓల్డువాయ్ గార్జ్‌లో కనుగొన్నారు. ఇది ఓల్డోవాన్ రాతి పనిముట్ల పరిశ్రమతో సంబంధం కలిగి ఉంది; ఈ శిలాజాలను హోమో జీనస్‌లో ఒక ప్రత్యేక జాతిగా గుర్తిస్తూ 1964 లో దీనికి ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' (" హ్యాండీ మ్యాన్") అనే రెండు పదాల పేరు పెట్టారు. రూపం లోను, శరీర నిర్మాణం లోనూ ''హెచ్. హ్యాబిలిస్, ఆస్ట్రలోపిథెకస్కు, హోమో ఎరెక్టస్''కూ మధ్య నున్న జాతి.
కేవలం శిలాజ ఆధారాలు ఉన్నంత మాత్రాన ఓ కొత్త జాతిని సృష్టించవచ్చా, సృష్టిస్తే, దాన్ని హోమో జీనస్‌లో చేర్చాలా లేక అస్ట్రలోపిథెకస్ జీనస్‌లో చేర్చాలా, హోమోలో చేరిస్తే హోమో రుడాల్ఫెన్సిస్ ను ఇందులోకి కలిపెయ్యాలా, లేక హెచ్. హ్యాబిలిస్ ''హెచ్. రుడాల్ఫెన్సిస్ లు రెండూ తొలి హోమో ఎరెక్టస్'' నుండి శరీర నిర్మాణ పరంగా పరిణామం చెందినట్లుగానే చూడాలా.. ఇవన్నీ ప్రస్తుతానికి సమాధానం లేని ప్రశ్నలే.
హోమో జాతి వర్గీకరణ, అసలు దాన్ని తలపెట్టిన నాటి నుంచీ కూడా వివాదాస్పదం గానే ఉంది. దీన్ని మొట్టమొదటి హోమో ("మానవ") జాతిగా వర్గీకరించడానికి అనుకూలంగా ఉన్న ఒక ప్రధాన వాదన, అది పనిముట్లను ఉపయోగించడం. అయితే, 1990 లో, ఆస్ట్రలోపిథెకస్ జీనస్ లోని కొన్ని జాతులు అంతకంటే ముందే (33.9 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం) పనిముట్లను వినియోగించినట్లు కనుగొన్నారు.
హోమోగా వర్గీకరణ
thumb|KNM-ER 1813 కపాలం ఆధారంగా ఎలిసబెత్ డేనెస్ (2010) నిర్మించిన ఆడ వయోజన హెచ్. హ్యాబిలిస్ దీన్ని ఆస్ట్రలోపిథెకస్ జీనస్‌లో కాకుండా, హోమో జీనస్‌లో ఎందుకు చేర్చాలి అనే శాస్త్రచర్చ జరిగింది. చిన్న పరిమాణం కలిగి ఉండడం, ఆదిమ లక్షణా లుండడం వలన కొందరు నిపుణులు (రిచర్డ్ లీకీ కూడా ఉన్నాడందులో) ''హెచ్. హ్యాబిలిస్ ను ప్రజాతి హోమో లో కాకుండా ఆస్ట్రలోపిథెకస్‌లో చేర్చి ఆస్ట్రాలోపితిసస్ హ్యాబిలిస్'' అని పిలవాలని ప్రతిపాదించారు.
''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' ఉనికిని సూచించిన మొట్టమొదటి పాలియోఆంత్రోపాలజిస్టు లూయిస్ లీకీ (రిచర్డ్ లీకీ తండ్రి). అతని భార్య మేరీ లీకీ 1955 లో మొదటగా ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' ఉనికిని కనుగొన్నారు: రెండు హోమినిన్ పళ్ళు. తరువాతి కాలంలో వీటిని "పాల పళ్ళు" గా వర్గీకరించారు. అందువల్ల దీన్ని శాశ్వత దంతాల మాదిరిగా టాక్సాతో అనుసంధానించడం కష్టమని భావించారు.
''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' పొట్టిది. దేహ పరిమాణంతో పోలిస్తే ఆధునిక మానవుల కన్నా చాలా పొడవైన చేతులు ఉన్నాయి; అయితే, దీని ముఖం, దీని పూర్వీకులుగా భావించిన ఆస్ట్రాలోపిథెసీన్స్ కంటే తక్కువగా పొడుచుకు వచ్చి ఉంటుంది. ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' కపాల పరిమాణం ఆధునిక మానవుల పరిమాణంలో సగం కంటే కొంచెం తక్కువ. కోతిలాంటి శరీరనిర్మాణం ఉన్నప్పటికీ, ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' అవశేషాల వద్ద తరచుగా ఆదిమ రాతి పనిముట్లు కనిపించాయి. (ఉదా టాంజానియా లోని ఓల్దువాయ్ గార్జ్. కెన్యా లోని తుర్కానా సరస్సు).
జార్జియా లోని ద్మానిసిలో కనుగొన్న శిలాజాలకు పంటి అరుగుదల వంటి భౌతిక లక్షణాల్లో భిన్నత్వం ఉంది. దీన్ని బట్టి, కొందరు శాస్త్రవేత్తలు తొలి హోమో జీనస్‌కు చెందిన సమకాలిక సమూహాలైన హోమో ఎర్గాస్టర్, హోమో హ్యాబిలిస్, హోమో రుడాల్ఫెన్సిస్ వంటివన్నీ ఒకే జాతికి చెందినవేననీ, ఇవి హోమో ఎరెక్టస్ జాతికే చెందుతాయనీ చెప్పారు. అంటే ఈ "జాతుల" మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలు సుదీర్ఘ కాలం పాటు సాగిన ఒక వంశ పరిణామాన్ని సూచిస్తాయే తప్ప జాతిని ప్రత్యేకంగా చూపించే మార్పులేమీ కావు.
శరీర నిర్మాణం
''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' మెదడు పరిమాణం 550 సెం.మీ.3 నుండీ 687 సెం.మీ.3 వరకు ఉంది. గతంలో ఇది 687 సెం.మీ.3 నుండి 363 సెం.మీ.3 వరకూ ఉంటుందని భావించారు.
2015 లో చేసిన వర్చువల్ పునర్నిర్మాణంలో ఎండోక్రానియల్ పరిమాణం 729 సెం.మీ.3 824 సెం.మీ.3 మధ్య ఉండవచ్చని అంచనా వేసారు. ఇది, గతంలో ప్రచురించిన విలువ కంటే పెద్దది.
హెచ్ హ్యాబిలిస్ మెదడు పరిమాణం 640 సెం.మీ.3. ఇది ఆస్ట్రలోపిథెసిన్‌ల పరిమాణం కంటే సగటున 50% పెద్దది. కానీ ఆధునిక హోమో సేపియన్ల (1,350 నుండి 1,450 సెం.మీ.3) కంటే బాగా చిన్నది. ఈ హోమినిన్లు ఆధునిక మానవుల కంటే పొట్టివి. వీటి ఎత్తు 1.3 మీ. కంటే ఎక్కువ కాదు.
''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' శరీర నిష్పత్తి క్రానియోడెంటల్ ఆధారాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. ఇది ''హెచ్. ఎరెక్టస్‌తో'' ఉన్న సన్నిహిత అనుబంధాన్ని సూచిస్తోంది.
2018 లో చేసిన ఆస్ట్రలోపిథెకస్ సెడీబా శరీర నిర్మాణ అధ్యయనంలో ''ఆ. సెడీబా, హోమో హ్యాబిలిస్, ఆస్ట్రలోపిథెకస్ ఆఫ్రికానస్'' రెండింటికీ భిన్నంగా, కానీ వీటితో బాగా దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉందని తేలింది. thumb|హోమో హ్యాబిలిస్ KNM-ER 1813. పోత పోసినది కాదు
ఆహారం
దంతాల అరుగుదలకు సంబంధించిన సూక్ష్మ-ఆకృతుల విశ్లేషణలను పరిశీలిస్తే, హోమో హ్యాబిలిస్ (అలాగే ఇతర ప్రారంభ హోమో- క్లాస్ హోమినిన్స్) గట్టి ఆహారాలను తినే అలవాటు లేదు అని తెలుస్తోంది. ఈ విశ్లేషణ ప్రకారం దని ఆహారం గట్టి ఆహారానికి, ఆకులకూ మధ్య ఉండేదని తెలుస్తోంది. ఆహారాన్ని నమలడం వలన పళ్ళపై ఏర్పడే సూక్ష్మమైన "గుంటల"ను పరిశీలించడమే ఈ విశ్లేషణ లోని విశేషం. ఇది విశేషంగా ఆమోదం పొందిన విశ్లేషణ పద్ధతి. ఈ కొలతలు హోమో హ్యాబిలిస్‌లో మాంసాహార, శాకాహారాలు రెంటినీ తినేదని తెలుపుతున్నాయి.
ప్రవర్తన
కుడి|thumb|267x267px| హోమో హ్యాబిలిస్ ఫోరెన్సిక్ పునర్నిర్మాణం. జర్మనీ, హెర్న్ లోని ఎల్డబ్ల్యుఎల్-మ్యూజియం ఫర్ ఆర్కియాలజీ, (2007 ఛాయాచిత్రం) లో ఉంది. హోమో హ్యాబిలిస్ దిగువ పాతరాతియుగపు ఓల్దువాయ్ పనిముట్లను వాడడంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించినట్లు భావిస్తున్నారు. ఇది రాతి పెచ్చులను వాడింది. ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' ఈ రాళ్లను చంపిన జంతువుల కండలు కోసేందుకు, చర్మాన్ని వలిచేందుకూ ఉపయోగించారు. ఈ రాతి పెచ్చులు గతంలో ఉపయోగించిన ఏ పనిముట్ల కంటే కూడా ఆధునికమైనవి. ప్రతికూల పరిసరాల్లో జీవించేందుకు గతంలోని ఇతర ప్రైమేట్లకు లేని అనుకూలత ఈ పనిముట్ల ద్వారా హెచ్. ఎరెక్టస్ కు కలిగింది. రాతి పనిముట్ల సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై పట్టు సాధించిన మొట్టమొదటి హోమినిన్ ''హెచ్. హ్యాబిలిస్సా'' కాదా అనేది వివాదాస్పదంగా ఉంది. ఎందుకంటే 26 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నాటి ఆస్ట్రలోపిథెకస్ గార్హిని, రాతి పనిముట్లతో సహా కనుగొన్నారు.
''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' తెలివితేటలు, సంఘ నిర్మాణం ఆస్ట్రలోపిథెసీన్లు, చింపాంజీల కంటే అధునాతనమైనదని చాలా మంది నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' పనిముట్లను ప్రధానంగా చచ్చిన జంతువుల మాంసాన్ని కోసేందుకు వాడారు తప్ప, స్వీయరక్షణకు గాని వేటకు గానీ వాడలేదు. డైనోఫెలిస్ వంటి పెద్ద వేటాడే జంతువులకు హెచ్. హ్యాబిలిస్ ప్రధానమైన ఆహారంగా ఉండేదని చెప్పేందుకు తగినన్ని శిలాజ ఆధరాలున్నాయి. . దీన్ని బట్టి, ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' దాని సోదర జాతులు లేదా వారసుల లాగా వేటగాడు కాదని తెలుస్తోంది.
హోమో హ్యాబిలిస్ పరాంత్రోపస్ బోయిసీ వంటి ఇతర హోమో -లాంటి ద్విపాద ప్రైమేట్ల సమకాలికంగా జీవించింది. వీటిలో కొన్ని అనేక సహస్రాబ్దాల పాటు మనగలిగాయి. అయితే, ఇవన్నీ శిలాజ రికార్డుల నుండి అదృశ్యమై పోగా, ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' మాత్రం బహుశా దాని పనిముట్ల కారణంగా గానీ, ప్రత్యేకమైన ఆహారం అంటూ లేకపోవడం వలన గానీ కొత్త జాతులకు పూర్వగామిగా మారింది. ''హెచ్. హ్యాబిలిస్ 500,000 సంవత్సరాల పాటు ఆఫ్రికాలో హెచ్. ఎరెక్టస్‌తో కలిసి జీవించి'' ఉండవచ్చు.
OH 7
thumb|OH 7 పునర్నిర్మాణం: పుర్రె, ముఖ పునర్నిర్మాణం, కళాత్మక చిత్రం ( సిన్క్వాంటెనైర్ మ్యూజియం, బ్రస్సెల్స్, 2016 ఛాయాచిత్రం) OH 7 17.5 లక్షల సంవత్సరాల నాటిది, దీనిని మేరీ, లూయిస్ లీకీ 1960 నవంబరు 4 న టాంజానియాలోని ఓల్దువాయి గార్జ్ వద్ద కనుగొన్నారు. ఇది దంతాలన్నిటితో కూడిన దవడ; దంతాల పరిమాణం చిన్నగా ఉండడంతో, బాల్యంలో ఉన్న ఈ వ్యక్తి మెదడు పరిమాణం 363 సెం.మీ.3 ఉండవచ్చని పరిశోధకులు అంచనా వేసారు. 1964 లో, ఎడమ చేతికు చెందిన 20 కి పైగా శకలాలు కనుగొన్నారు. లీకీ, పాలియోంటాలజిస్ట్ జాన్ నేపియర్, పాలియోఆంత్రోపాలజిస్ట్ ఫిలిప్ టోబియాస్ లు వీటిని హోమో హ్యాబిలిస్‌కు చెందినవిగా గుర్తించారు. OH 7 ను ఈ జాతికి చెందిన టపు ఫాసిల్‌గా వర్గీకరించడంలో సహాయపడ్డారు.
OH 7 హోమో హ్యాబిలిస్ చేతికి ఖచ్చితమైన పట్టు, ఎత్తులు ఎక్కేందుకు అవసరమైన అనుసరణలు ఉన్నాయి. మానవుడి లాగా వెనక కాళ్ళు కొద్దిగా ఎక్కువ పొడుగ్గాను, చింపాంజీ లాగా ముంజేయి, వెనక చేయి నిష్పత్తీ ఉన్నాయి.
OH 24
OH 24 (ట్విగ్గీ) టాంజానియాలోని ఓల్డువాయి గార్జ్ వద్ద 1968 అక్టోబరులో కనుగొన్న 18 లక్షల సంవత్సరాల వయస్సు గల కపాలం. ఇది రూపు మారి ఉంది. మెదడు పరిమాణం 600 సెం.మీ.3 కంటే కొద్దిగా తక్కువ. మరింత ప్రాచీన ఆస్ట్రాలోపిథెసిన్‌ల సభ్యులతో పోలిస్తే ముఖం ముందుకు పొడుచుకు రావడం కొంచెం తగ్గింది.
మయూరి క్యాతరీ
మయూరి క్యాతరీ (జననం జూలై 11, 1992) కన్నడ సినిమా నటి, మోడల్. అశ్వినీ నక్షత్ర అనే కన్నడ సీరియల్ తో తన నట జీవితాన్ని ప్రారంభించింది. కృష్ణలీల అనే కన్నడ సినిమాతో సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించింది. ఇష్టకామ్య, నటరాజ సేవ, రుస్తుమ్‌ సినిమాలలో నటించింది.
హోమో హ్యాబిలిస్
KNM-ER 1805
KNM-ER 1805 అనేది 1974 లో కెన్యాలోని కూబి ఫోరాలో కనుగొన్న 17.4 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నాటి మూడు కపాలపు ముక్కలు. మొదట్లో దీన్ని ''హెచ్. ఎరెక్టస్‌కు'' చెందినదని భావించారు.
మయూరి క్యాతరీ
తొలి జీవితం
మయూరి 1992, జూలై 11న ప్రకాష్ - గీత దంపతులకు కర్ణాటక లోని హుబ్లీలో జన్మించింది. హుబ్లీ సెయింట్ మైఖేల్స్‌ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యను చదివి, హుబ్లీలోని ఫాతిమా కళాశాలలో ప్రీ-యూనివర్సిటీ పూర్తిచేసింది. తరువాత హుబ్లీలోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ కళాశాల నుండి కామర్స్‌లో పట్టభద్రురాలైంది.
హోమో హ్యాబిలిస్
OH 62
1986 లో OH 62 ను ("ఓల్దువాయ్ హోమినిడ్ స్పెసిమెన్ 62" ) డోనాల్డ్ జోహన్సన్, టిమ్ వైట్ లు ఓల్దువాయ్ గార్జ్‌లో కనుగొన్నారు. సుమారు 18 లక్షల సంవత్సరాల వయస్సు గల ఈ శిలాజాల్లో, ముఖ్యమైన ఎగువ, దిగువ అవయవాలు - భుజం ఎముక, తొడ ఎముక ఉన్నాయి. ఈ కనుగోలు అప్పట్లో కొంత చర్చను లేవదీసింది. OH 62 ముందు వెనుక కాళ్ళ నిష్పత్తిని బట్టి దాని నడకతీరును అంచనా వేసారు. తొలి విశ్లేషణల్లో ఆస్ట్రలోపిథెకస్ అఫారెన్సిస్ AL 288-1 (" లూసీ ") తో పోలికలపై దృష్టి పెట్టారు. చాలా కొలతలలో- కొలిచినవిగానీ, అంచనా వేసినవి గానీ - OH 62 ఎగువ అవయవం AL 288-1 తో సమానంగా గానీ, దాని కంటే పెద్దదిగా గానీ ఉంది. అయితే దాని కింది అవయవాల అవశేషాలు (ప్రధానంగా తొడ ఎముక) చిన్నదిగా ఉంది. ప్రత్యేకించి, 264 మిల్లీమీటర్ల పొడవున్న భుజం ఎముక, AL 288-1 తొడ ఎముక (280 మిమీ) కన్నా చిన్నదైన తొడ ఎముకల (తొడ ఎముక ముక్క మాత్రమే దొరికింది) మధ్య నిష్పత్తిని చూస్తే ఇది సుమారు 0.95 ఉంది. ఇది ఆధునిక మానవుల నిష్పత్తి (సగటున 0.72) కంటే ఆధునిక చింపాంజీల ఇండెక్సుకు (సగటున 1.00) దగ్గరగా ఉంది. AL 288-1 నిష్పత్తి 0.85. అంటే ఇది AL 288-1 కంటే ప్రాచీనమైనది. కుడి|thumb|197x197px| KNM-ER 1813.
మయూరి క్యాతరీ
వృత్తిరంగం
మయూరి తొలినాళ్ళలో నాలుగేళ్ళపాటు యాంకర్‌గా పనిచేసింది. మొదట కన్నడ సీరియల్ అశ్విని నక్షత్రలో సూపర్ స్టార్ భార్య అశ్విని పాత్రను పోషించింది. 2015లో మయూరి కన్నడ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. మయూరి నటించిన కృష్ణలీల సినిమా విజయవంతంగా 100 రోజులు ప్రదర్శన జరుపుకుంది. నాగతిహళ్లి చంద్రశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన ఇష్టకామ్య సినిమాలో కావ్యశెట్టితోపాటు విజయ్ సూర్య సరసన నటించింది. పునీత్ రాజ్‌కుమార్ సమర్పణలో నటరాజ సర్వీస్ అనే సినిమాలో శరణ్‌తో కలిసి నటించింది.
హోమో హ్యాబిలిస్
ఎల్‌డి 350-1
LD 350-1 అనేది 2013 లో కనుగొన్న ఒక శిలాజ దవడ ఎముక. ఇది 28 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నాటిది. ఆస్ట్రలోపిథెకస్, ''హెచ్. హ్యాబిలిస్'' లకు మధ్యదని కొందరు అన్నారు. ఈ శిలాజాన్ని ఇప్పటి వరకు తెలిసిన హోమో జాతికి పూర్వపు సాక్ష్యంగా పేర్కొన్నారు. అడవులను, నీటివనరులనూ అంతరించి, వాటి స్థానంలో సవానాలు ఏర్పడిన ప్రధాన శీతోష్ణస్థితి మార్పు తర్వాత ఈ వ్యక్తి నివసించాడని భావించారు.
మూలాలు
వర్గం:మానవ పరిణామం వర్గం:మానవ పూర్వీకులు
మయూరి క్యాతరీ
వ్యక్తిగత జీవితం
మయూరికి 2020, జూన్ 12న బెంగళూరులోని శ్రీ తిరుమలగిరి శ్రీ లక్ష్మీ వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయంలో అరుణ్‌తో వివాహం జరిగింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1998 జననాలు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
మంజిమా మోహన్
వ్యక్తిగత జీవితం
మంజిమా మోహన్ కు సినిమా రంగ కుటుంబ నేపథ్యం ఉంది. ఆమె తండ్రి విపిన్ మోహన్ సినీ ఛాయాగ్రాహకుడు, తల్లి కలమండలం గిరిజ నాట్యకారిణి. ఆమె పాఠశాల విద్యను తిరువనంతపురం లోని నిర్మల భవన్ హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాలలో పూర్తిచేసిన తదుపరి తమిళనాడులోని స్టెల్లా మారిస్ కళాశాల, చెన్నైలో బి.యస్సీ డిగ్రీ చేసింది.
దేవరట్టం సినిమాలో తనతో కలిసి నటించిన కోలీవుడ్ యువ హీరో గౌతమ్ కార్తీక్ ని ప్రేమించి 2022 నవంబరు 28న చెన్నై లోని ఒక హోటల్ లో వివాహం చేసుకుంది. గౌతమ్ కార్తీక్ సీనియర్ నటుడు కార్తీక్ కుమారుడు.
సినిమా జీవితం
ఆమెకు అనుభవం నటన కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఆమెకు పూర్తి విశ్వాసం ఉండేది కాదని తెలిపింది. ఆమెకు సినిమా షూటింగ్ ప్రారంభ రోజులలో భయానకంగా ఉండేదని తెలిపింది. ఆమె నటించిన "ఓరు వదక్కన్ సెల్‌ఫీ"ని జి. ప్రజిత్ దర్శకత్వం వహించాడు, వినీత్ శ్రీనివాసన్ స్క్రిప్టు రాసాడు. ఈచిత్రంలో ఆమె ప్రధాన మహిళా పాత్రలో నటించింది.
ఆ చిత్రంవిడుదల సమయంలో ఆమె తమిళ చిత్రం "అచ్చం ఎందదు మదమైయద" చిత్రంతో తమిళ చిత్రసీమలో ప్రవేశించింది. ఆమె నటించిన "ఓరు వదక్కన్ సెల్‌ఫీ"లో ఆమె నటనకు ఆకర్షితుదైన గౌతం మీనన్ ఈ చిత్రానికి దర్శకత్వంవహించాడు. ఈ చిత్రంలో ఆమె ప్రధాన మహిళా అపత్రను నటించింది.
ఆమె తరువాత తమిళ చిత్రాన్ని ఉధయానిధి స్టాలిన్ తో, విక్రం ప్రభుతో "షత్రియన్"లో నటించింది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కేరళ ప్రజలు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1993 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
జి.అనుపమా చక్రవర్తి
జి.అనుపమా చక్రవర్తి భారతదేశానికి చెందిన న్యాయమూర్తి. ఆమెను తెలంగాణ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 2022 ఫిబ్రవరి 3న సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కేంద్రప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసింది.
జననం, విద్యాభాస్యం
జి.అనుపమా చక్రవర్తి 1962లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీకాకుళం జిల్లా, పాలకొండలో ఎన్‌.కృష్ణచందర్‌రావు, మహాలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె విశాఖపట్నంలోని ఎన్‌బీఎం లా కాలేజీ నుండి ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేసి 1994లో న్యాయవాదిగా పేరు నమోదు చేసుకుంది.
వృత్తి జీవితం
జి.అనుపమా చక్రవర్తి ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేశాక సీనియర్‌ న్యాయవాది టి.నిరంజన్‌రెడ్డి వద్ద జూనియర్‌గా చేరి అనంతరం సొంతంగా ప్రాక్టీస్ మొదలు పెట్టి 2006 నుండి 2008 వరకు అసిస్టెంట్‌ జీపీగా పని చేసి 2008లో జిల్లా జడ్జిగా ఎంపికై అదనపు జిల్లా జడ్జిగా విధుల్లో చేరింది. ఆమె అనంతరం ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పని చేసి అనంతరం తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తరువాత తెలంగాణ లీగల్‌ సర్వీసెస్‌ అథారిటీ మెంబర్‌ సెక్రటరీగా, కోఆపరేటివ్‌ ట్రైబ్యునల్‌ చైర్‌పర్సన్‌గా, హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్‌ జనరల్‌గా వివిధ హోదాల్లో పని చేసి ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యాట్‌ ట్రిబ్యునల్‌ చైర్‌పర్సన్‌గా విధులు నిర్వహిస్తుంది.ఆమెను  తెలంగాణ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 2022 ఫిబ్రవరి 3న సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసింది. సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం చేసిన సిఫార్సులను రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ 2022 మార్చి 22న ఆమోదించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1970 జననాలు వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అడిక్‌మెట్
అడిక్‌మెట్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతం ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంకి సమీపంలో ఉంది. అడిక్‌మెట్ లో నల్లకుంట నుండి తార్నాక వెళ్లే రహదారికి సమీపంలో ఆంజనేయ దేవాలయం ఉంది.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం స్థాపన
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నిర్మించడానికి అడిక్‌మెట్‌ ప్రాంతంలో విశాలంగా వున్న 1600 ఎకరాల స్థలం ఇచ్చారు. 1934, జూలై5న నిజాం ప్రభువు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఆర్ట్స్‌ కాలేజీ భవనానికి పునాదిరాయి వేశారు. అదే సమయంలో ఆ ప్రాంగణంలోనే రేకులతో తాత్కాలిక గదులను నిర్మించి, అద్దె భవనాల్లో నడుస్తున్న తరగతులను అడిక్‌మెట్‌ క్యాంప్‌సలోకి తరలించారు. 1939, డిసెంబరు 04న ఆర్ట్స్‌ కళాశాల భవనాన్ని మీర్‌ఉస్మాన్‌ అలీఖాన్‌ చేతులమీదుగా ప్రారంభించారు.
విద్య
అడిక్‌మెట్ ప్రాంతంలోని పాఠశాలలు:
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా
రేగులపాటి కిషన్ రావు
రేగులపాటి కిషన్ రావు (1946, డిసెంబరు 1 - 2023, జనవరి 5) తెలంగాణ కు చెందిన ప్రముఖ కవి, నవల రచయిత, ఉపాధ్యాయుడు. సంఘసంస్కరణ అభ్యుదయ భావాలతో రచనలు చేసిన కిషన్ రావు దాదాపు 30 గ్రంథాలను వెలువరించాడు.
జననం
కిషన్ రావు 1946, డిసెంబరు 1న తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా, తంగళ్ళపల్లి మండలం లోని చింతల్‌ఠానా లో జన్మించాడు.
ఉద్యోగం
1967లో బాలకొండలో ఉపాధ్యాయ శిక్షణ పొంది, 1970 నుంచి 2004 వరకు ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కిషన్ రావుకు విజయలక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. భర్త స్ఫూర్తితో విజయలక్ష్మి కూడా రచనలు చేసింది.
రచనా ప్రస్థానం
1967 నుండి 1977 వరకు 22 కథలు, 3 నాటికలు రాసాడు. 1978లో ‘కుళ్లుబుద్ధి’ అనే కథ కథాంజలి మాస పత్రికలో ప్రచురింపబడింది. 4 నవలలు, 6 కథా సంకలనాలు (కథక చక్రవర్తి, సంస్కారం కథలు, ఈతరం పెళ్లికూతురు, అన్వేషణ, పరిమళించిన కవిత్వం), 13 కవిత్వ సంకలనాలు వెలువరించాడు.
రచనలు
నవలలు
ఇతర రచనలు
మరణం
2016 నుండి అనారోగ్యంతో దాదాపు మంచం పైనే ఉన్న కిషన్ రావు 2023, జనవరి 5న మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:2023 మరణాలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా అనువాద రచయితలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా ఉపాధ్యాయులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా కవులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా రచయితలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వ్యక్తులు
మాణిక్‌రావు ఠాక్రే
మాణిక్‌రావు గోవిందరావు ఠాక్రే మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు. ఆయన నాలుగు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా, రెండు సార్లు ఎమ్మెల్సీగా, మంత్రిగా, మహారాష్ట్ర పీసీసీ అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. మాణిక్‌రావు ఠాక్రే 2023 జనవరి 04న తెలంగాణ కాంగ్రెస్‌ ఇంచార్జిగా నియమితుడైయ్యాడు.
రాజకీయ జీవితం
మాణిక్‌రావు ఠాక్రే కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి ధర్వా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం 1985 నుండి 2004 వరకు నాలుగు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా పని చేసి, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో మూడు సార్లు మంత్రిగా పని చేశాడు. అయన ఆ తర్వాత 2009 నుంచి 2018 వరకు రెండు సార్లు ఎమ్మెల్సీగా, 2008 నుంచి 2015 వరకు ఏడేళ్ల పాటు మహారాష్ట్ర పీసీసీ చీఫ్‌గా బాధ్యతలను నిర్వహించాడు. మాణిక్‌రావు ఠాక్రే 2023 జనవరి 04న తెలంగాణ కాంగ్రెస్‌ ఇంచార్జిగా నియమితుడయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:1954 జననాలు
యశోధర్ముడు
యశోధర్మాను (గుప్తలిపి: యా- శో-ధ-ర్మ,, (యశోధర్మను) (సా.శ.515-సా.శ.545) మధ్య భారతదేశంలో 6 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో. ఆయన ఆలికారా రాజవంశానికి చెందినవాడు. సా.శ. 530-540 మాండ్సౌరు స్తంభ శాసనం ఆధారంగా ఆయన మధ్య భారత ఉపఖండంలో ఎక్కువ భాగం జయించాడు.
చరిత్ర
5 వ శతాబ్దం చివరినాటికి భారతదేశం హుణుల నుండి దాడికి గురైంది. యశోధర్మను, బహుశా గుప్తచక్రవర్తి నరసింహగుప్త సా.శ. 528 లో హ్యూణసైన్యాన్ని, వారి పాలకుడు మిహిరకులులను ఓడించి వారిని భారతదేశం నుండి తరిమికొట్టారు. మసౌసరులో యశోధర్మను శాసనాలు మూడు కనుగొనబడ్డాయి. వీటిలో ఒకటి యశోధర్మను-విష్ణువర్ధన మాండ్సౌరు రాతి శాసనం సంవతు 589 (సా.శ. 532).
యశోధర్మను - విష్ణువర్ధను సంబంధిత మందసురు శిలాశాసనం (సా.శ.532)
యశోధర్మను-విష్ణువర్ధన మాండ్సౌరు రాతి శాసనం సా.శ. 532 లో వ్రాయబడింది. యశోధర్మను పాలనలో దశాపురంలో (ఆధునిక మాండుసౌరు, తరచుగా మండసోరు అని కూడా పిలుస్తారు) దక్ష అనే వ్యక్తి బావిని నిర్మించడాన్ని నమోదు చేశాడు. ఉత్తర, తూర్పు రాజ్యాల మీద స్థానిక పాలకుడు యశోధర్మను (బహుశా చాళుక్య పాలకుడు విష్ణువర్ధన) సాధించిన విజయాలను ఈ శాసనం పేర్కొంది. ఈ రాజ్యాలు మరింత పేర్కొనబడలేదు. అయినప్పటికీ యశోదర్మను ఉత్తరాన ఆల్కాను హన్సు లేదా హ్యూణుల చాలా భూభాగాలను ఆక్రమించాడని, ఆయన విజయాల తరువాత తూర్పున గుప్తసామ్రాజ్యానికి చెందిన చాలా భూభాగాలు ఆక్రమించాయని తెలుసు. ఆ తేదీ తర్వాత మరో గుప్తశాసనం మాత్రమే కనుగొనబడింది. చివరి గుప్తచక్రవర్తి విష్ణుగుప్తుడు కోటివర్ష (పశ్చిమ బెంగాలు లోని బంగరు) ప్రాంతంలో భూమి మంజూరు చేసినట్లు ఇందులో పేర్కొనబడింది. ఆల్కన్సు హ్యూణులకు వ్యతిరేకంగా సాధించిన విజయం యశోధర్మను మాండ్సౌరు స్తంభ శాసనంలో కూడా వివరించబడింది.
""(ఎల్. 5.) - తిరిగి భూమి మీద విజయం సాధించిన అదే రాజు అద్భుతమైన విష్ణువర్ధన యుద్ధంలో విజయం సాధించినవాడు; ఆయన ద్వారా ఆలికారా వంశం-శిఖరాగ్రస్థాయిలో ప్రసిద్ధి చెంది గౌరవప్రదమైన స్థితికి చేరుకుంది. ఆయన శాంతియుత ప్రసంగాలు, యుద్ధం ద్వారా తూర్పులోని శక్తివంతమైన రాజులు, ఉత్తరాన చాలా మంది (రాజులు)ని సామతులను చేసుకున్నాడు. ఈ రెండవ పేరు "రాజులకు రాజు", " గొప్ప దైవం", ప్రపంచం ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది (కాని) సాధించటం కష్టం అధికంగా ఉంటుంది.""
- యశోధర్మను, విష్ణువర్ధన మాండ్సౌరు రాతి శాసనం
యశోధర్మను మందసూరు స్థంభం శాసనం (సా.శ. 515-550)
తన విజయానికి గుర్తుగా యశోధర్మను మాండ్సౌరు జిల్లాలోని సోందాని వద్ద జంట ఏకశిలా స్తంభాలను నిర్మించారు. సోండాని శాసనం ఒక భాగంలో యశోధర్మను రాజు మిహిరకులను ఓడించినందుకు తనను తాను ప్రశంసించాడు:
""ఆయన (యశోధర్మను) గౌరవించబడ్డాడు (ఆయన) తల అభినందన పూలదండలతో నిండింది.(ప్రసిద్ధ) రాజు మిహిరాకులా చేత కూడా ఆయన సత్కరించబడ్డాడు. తలవంచి నమస్కరించడం ద్వారా నొప్పి వచ్చింది (అతని) చేయి నమస్కారాలు అందిస్తూ చేతులు కూడా అలసి పోయాయి ""
భూభాగం
మాండ్సౌరు స్తంభ శాసనం 5 వ పంక్తిలో యశోధర్మాను ఇప్పుడు (నది) లాహిత్య (బ్రహ్మపుత్ర నది) పరిసరాల నుండి "పశ్చిమ మహాసముద్రం" (పశ్చిమ హిందూ మహాసముద్రం) వరకు, హిమాలయాల నుండి పర్వత మహేంద్ర తన శత్రువులను ఓడించాడని.
యశోధర్మాను హ్యూణులు, గుప్తుల నుండి విస్తారమైన భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అయినప్పటికీ ఆయన స్వల్పకాలిక సామ్రాజ్యం సి.సా.శ. 530-540. విచ్ఛిన్నమైంది.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:6th-century Indian monarchs వర్గం:History of Malwa
2010 నంది పురస్కారాలు
2010 నంది పురస్కార విజేతలు
right|thumb|150px|వేదం (ఉత్తమ సినిమా) right|thumb|150px|అందరి భందువయ (అక్కినేని అవార్డు) right|thumb|150px|మర్యాద రామన్న (ఉత్తమ పాపులర్ చిత్రం) right|thumb|150px|నందమూరి బాలకృష్ణ (ఉత్తమ నటుడు) right|thumb|150px|నిత్యా మీనన్ (ఉత్తమ నటి) right|thumb|150px| ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం (ఉత్తమ హాస్యనటుడు) right|thumb|150px|చక్రి (ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు) right|thumb|150px|చిన్మయి (ఉత్తమ గాయిని)
మూలాలు
వర్గం:నంది పురస్కారాలు వర్గం:2010
భట్టు సత్యనారాయణ
భట్టు సత్యనారాయణ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రొఫెసర్‌. ఆయన 2021, జులై 23న కర్నాటక సెంట్రల్ వర్శిటీ వైస్‌చాన్సలర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన ఈ పదవిలో ఐదేండ్లు పాటు కొనసాగనున్నాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
భట్టు సత్యనారాయణ తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా, వి.సైదాపూర్ మండలం , బొమ్మకల్‌ గ్రామంలో లింగయ్య, రాజమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన ఒకటవ తరగతి నుండి 5వ వరకు బొమ్మకల్, 6వ నుండి 10వ తరగతి వరకు కరీంనగర్ లో వూర్తి చేశాడు. ఆయన కరీంనగర్ లో ఇంటర్మీడియట్, వరంగల్‌లోని ఎల్బీ కాలేజీలో బీఎస్సీ పూర్తి చేసి ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో ఎమ్మెస్సీ, పీహెచ్‌డీ పట్టా అందుకున్నాడు.
వృత్తి జీవితం
ప్రొఫెసర్ బట్టు సత్యనారాయణ ఇందిరా గాంధీ ఓపెన్‌ వర్సిటీలో అధ్యాపకులుగా తన ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆయన ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో 1989లో అధ్యాపకుడిగా ఉద్యోగంలో చేరిన ఆయన ఓయూలో రసాయన శాస్త్ర విభాగాధిపతిగా 30 సెప్టెంబర్ 2019న రిటైర్డ్ అయ్యాడు. ఆయన ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ టీచర్స్ యూనియన్ (ఔటా) మూడు సార్లు అధ్యక్షుడిగా, ఓయూ బోర్డ్‌ ఆఫ్‌ స్టడీస్‌, మహాత్మా గాంధీ యూనివర్సిటీ, శాతవాహన వర్సిటీ ఫ్యాకల్టీ డీన్‌గా, తెలంగాణ రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాల టీచర్స్‌ సమాఖ్య ఛైర్మన్‌గా, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ రాష్ట్రాల విశ్వవిద్యాలయాల టీచర్స్‌ అసోసియేషన్‌ అధ్యక్షుడిగా వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ఉపాధ్యాయులు
ఎం. గిరిజా ప్రియదర్శిని
మాటూరి గిరిజ ప్రియదర్శిని భారతదేశానికి చెందిన న్యాయమూర్తి. ఆమెను తెలంగాణ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 2022 ఫిబ్రవరి 3న సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కేంద్రప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసింది.
జననం, విద్యాభాస్యం
ఎం. గిరిజా ప్రియదర్శిని 1970లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విశాఖపట్నం జిల్లా, విశాఖపట్నం పట్టణంలో అప్పారావు, నాగరత్నమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె విశాఖపట్నంలోని ఎన్‌బీఎం లా కాలేజీ నుండి ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేసి 1995లో న్యాయవాదిగా పేరు నమోదు చేసుకుంది.
వృత్తి జీవితం
ఎం. గిరిజా ప్రియదర్శిని ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేశాక విశాఖపట్నం జిల్లా కోర్టులో ఏడేళ్లు ప్రాక్టీస్‌ చేసి 2008లో జిల్లా జడ్జి పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణులై గుంటూరు అదనపు జిల్లా జడ్జిగా బాధ్యతలు చేపట్టింది. ఆమె తరువాత ఖమ్మం ఫ్యామిలీ కోర్టులో మూడేండ్లు, విజయనగరం మొదటి అదనపు జిల్లా జడ్జిగా, నంద్యాలలో అదనపు జిల్లా జడ్జిగా, 2017లో ఒంగోలు జిల్లా కోర్టు చీఫ్‌గా పదోన్నతి అందుకొని ఆదిలాబాద్ జిల్లా కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా, ఆ తర్వాత కరీంనగర్ జిల్లా కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పని చేసి ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర లీగల్‌ సెల్‌ సర్వీసెస్‌ అథారిటీ సెక్రటరీగా విధులు నిర్వహిస్తుంది. ఆమెను తెలంగాణ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 2022 ఫిబ్రవరి 3న సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసింది. సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం చేసిన సిఫార్సులను రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ 2022 మార్చి 22న ఆమోదించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
తెన్నేటి సుధాదేవి
జీవిత విశేషాలు
ఈమె స్వస్థలం వరంగల్లు జిల్లా హన్మకొండ. ఆమె తల్లి అహల్యాదేవి హిందీ పండింట్, తండ్రి టి.వి.సుబ్బారావు తెలుగు అధ్యాపకుడు. ఇద్దరికీ సాహిత్యమంటే చాలా మక్కువ. పాఠశాలలో జరిగే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను - తన తల్లి చూసుకునేది. తను రాసి పిల్లలతో నాటికలు వేయించేది. అప్పుడప్పుడు సుధాదేవితో కూడా రాయించేది. రచనా రంగంలో తన తల్లి ఆమెను ప్రోత్సహించేది. ఏకపాత్రాభినయాలు బాగా రాయించేది. ఇలా తన తల్లి స్కూల్‌ వయసు నుండే రాయడం అలవాటు చేసింది.
తనకు ఆరుగురు సహోదరులు. అందరికంటే ఆమె పెద్ద. తనకు ముగ్గురు తమ్ముళ్ళు, ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు. అందరికీ సాహిత్యమంటే ప్రాణం. ఆమె నాన్న టి.వి.సుబ్బారావు గొప్ప రచయిత. అతను గణితంలో 15 పుస్తకాలు వ్రాశాడు. ఇంట్లో అందరూ సాహిత్యాభిమానులే కావడంతో ఇంటి నిండా పుస్తకాలుండేవి. ఆమె యద్దనపుడి సులోచనారాణి. వాసిరెడ్డి సీతాదేవి నవలలు బాగా చదివేది. కళాశాల వయసు వచ్చేసరికి మాదిరెడ్డి సులోచన, యండమూరి వీరేంద్రనాథ్‌, డిటెక్టివ్‌ నవలలు చదవడం మొదలుపెట్టింది. ఆమె తల్లి 'స్రవంతి' అనే మాస పత్రికలో అనువాద కథలు రాసేది.
ఆమె డిగ్రీ తర్వాత ఎం.ఏ (తెలుగు) ను వరంగల్లో చేసింది. తరువాత బి.ఇడి పూర్తి చేసింది. తరువాత వంశీరామరాజు గారితో పెండ్లయిన తర్వాత హైదరాబాద్‌ వచ్చింది. వివాహం తర్వాత బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంత కవి నాటక కళావైదుష్యం అనే అంశంపై పీహెచ్‌డీ చేసింది. పీజీడీసీజే జర్నలిజం కోర్సు కూడా చేసింది.
రచనా జీవితం
ఈమె రాసిన మొదటి కథ 'వేదన'  1969లో  ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో ప్రచురితమైంది. ఈ కథకు పారితోషకంగా 40 రూపాయలు పొందింది. వంశీ రామరాజు వారి ఇంటికి దగ్గరలో అద్దెకు ఉండేవారు. అతనితో పరిచయం ఆమెకు రచనల పట్ల ఆసక్తిని మరింత పెంచింది. వారిది ప్రేమ వివాహం. అతనికి సాహిత్యం, కళలు అంటే చాలా ఇష్టం. రామరాజు 1972లో వంశీ సంస్థను స్థాపించారు. సంస్థ పనులతో సమయం సరిపోక ప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసాడు. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు. వంశీధర్‌, వంశీ కృష్ణ. పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత కుటుంబం, ఉద్యోగ బాధ్యతల వల్ల కొంత కాలం రచనా ప్రస్థానానికి దూరంగా ఉంది. ఈమె సోదరుడు తెన్నేటి శ్యామకృష్ణలు కూడా రచయిత.
ఈమె అమృతవాణి సంస్థలో స్క్రిప్టు రైటరుగా పనిచేసింది. అక్కడ తెలుగు సామెతలు ఇచ్చి నాటికలు రాయమన్నారు. అక్కడ ఒక సంవత్సరం పాటు పనిచేసింది. తరువాత 15 సంవత్సరాల పాటు వాళ్ల కోసం రాసి పంపేది. అలా 500 సామెతల నాటికలు రాసింది. ఈమె తెలుగు సామెతలను తన రచనకు మకుటంగా చేసుకుని, వాటికి వివరణనిస్తూ, సులభ శైలిలో, తెలుగులో 500 కు పైగా నాటికలను  రాసింది. మధ్యతరగతి జీవితాలకు ప్రతీకలైన ఈ చిరునాటికలు "రేడియో వెరిటాస్ - మనీలా" నుండి రేడియో నాటికలుగా చాలాకాలం రేడియో వేరితాస్‌ (ఫిలిప్పైన్స్‌) ద్వారా ప్రసారం చెయ్యబడ్డాయి. వీటిలో నుంచి 75 నాటికలను 'తెలుగు సామెత నాటికలు' పేరుతో పుస్తక రూపంలోకి తీసుకు వచ్చింది.
ఈమె 1978లో తెలుగు అకాడమీలో చేరి సుమారు 32 సంవత్సరాలు పనిచేసింది. అందులో పబ్లికేషన్‌ అసిస్టెంట్‌గా చేరి డిప్యూటీ డైరెక్టర్‌గా 2010లో పదవీ విరమణ చేసింది. ఈమె జీవితంలో ఎక్కువ భాగం తెలుగు అకాడమీలోనే పనిచేసింది. అక్కడ ఎన్నో రకాల పుస్తకాలకు పబ్లికేషన్‌ బాధ్యతలు చూసింది. తెలుగు 'పరిశోధన పత్రిక' కు 1995 నుంచి సహ సంపాదకురాలిగా పనిచేసింది. తెలుగు భాష, తెలుగు సాహిత్యం కోసం ఈ పత్రిక బాగా పనిచేసేది.
ఈమెకు 2005 లో ఉత్తమ రచయిత్రిగా వాసిరెడ్డి రంగనాయకమ్మ స్మారక బహుమతి వచ్చింది.
పురస్కారాలు
పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు 2005లో ఉత్తమ రచయిత్రిగా 'వాసిరెడ్డి రంగనాయకమ్మ స్మారక పురస్కారం అందచేశారు. పలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థల సత్కారాలు పొందింది. భారతీయ మహిళాశక్తివారు 2006లో 'విశిష్ట మహిళా సేవా పురస్కారం' అందజేశారు. 1998లో వంగూరి ఫౌండేషన్‌ వారు అమెరికాలోని అట్లాంటాలో నిర్వహించిన మొదటి ప్రపంచ తెలుగు సాహిత్య కార్యక్రమాల్లోను, 2004లో చికాగోలో జరిగిన ఆటా సభల్లోనూ పాల్గొంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు వర్గం:వరంగల్ జిల్లా రచయిత్రులు వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు
కరూర్ జిల్లా
కరూర్ జిల్లా, భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో (కావేరి, అమరావతి నదుల మధ్య ఉన్న జిల్లా) ఒకటి. కరూర్ జిల్లాలో ప్రధాన పట్టణం కరూర్ నగరం, ఇది జిల్లా కేంద్రం.2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా పరిధిలో 1,064,493 జనాభా ఉంది, లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,015 స్త్రీలు ఉన్నారు.
చరిత్ర
తమిళుల చరిత్ర, సంస్కృతిలో ఈ ప్రాంతం చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. దీని చరిత్ర 2000 సంవత్సరాలకు పైగా ఉంది. ఇది ప్రారంభ సంగం రోజుల నుండి అభివృద్ధి చెందిన వాణిజ్య కేంద్రం. పురాతన, మధ్యయుగ కాలంలో, ఈ ప్రాంతాన్ని చేరాస్, గంగులు, చోళులు పాలించారు. కరూర్‌లోని పశుపతీశ్వర దేవాలయాన్ని 7వ శతాబ్దంలో చోళ రాజులు నిర్మించారు. తరువాత టిప్పు సుల్తాన్ అనుసరించిన నాయకర్లు కూడా కరూర్‌ ప్రాంతం పాలించారు. 1783లో టిప్పు సుల్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధంలో కరూర్ కోటను ధ్వంసం చేసిన తర్వాత బ్రిటిష్ వారు కరూర్‌ను తమ ఆధీనంలోకి చేర్చుకున్నారు. ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాలలో బ్రిటీష్ వారితో జరిగిన పోరాటంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన యోధుల కోసం రాయనూరులో ఒక స్మారక చిహ్నం ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కరూర్ జిల్లాలో 1,064,493 జనాభా ఉంది, ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,015 స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు 929 కంటే చాలా ఎక్కువ. జనాభాలో 40.82% పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. మొత్తం జనాభాలో 102,731 మంది ఆరేళ్లలోపు వారు, 52,969 మంది పురుషులు ఉండగా, 49,762 మంది మహిళలు ఉన్నారు.
షెడ్యూల్డ్ కులాలు వారు 20.80% మంది ఉండగా, షెడ్యూల్డ్ తెగలు వారు 0.05% మంది ఉన్నారు. సగటు అక్షరాస్యత 68%,దీనిని జాతీయ సగటు 72.99%తో పోలిస్తే ఎక్కువ. జిల్లాలో మొత్తం 287,095 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 543,298 మంది కార్మికులు ఉన్నారు. వీరిలో 83,800 మంది సాగుదారులు, 182,639 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కార్మికులు, 10,162 గృహ పరిశ్రమలు, 231,906 ఇతర గృహ కార్మికులు, 34,791 మంది మార్జినల్ కార్మికులు, 13,343 ఇతర ఉపాంత కార్మికులు ఉన్నారు.
త్రోవ మార్గం
కరూర్ అన్ని ఆధునిక రవాణా మార్గాల ద్వారా భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది. అంతర్జాతీయ రహదారి ఎఎచ్-43 జిల్లా పరిధిలో నుండి పోతుంది.
రెండు జాతీయ రహదారులు ఉన్నాయి: ఎన్ఎచ్-44 (నార్త్ సౌత్ కారిడార్ రోడ్ (కాశ్మీర్ నుండి కన్యాకుమారి), శ్రీనగర్ - కన్యాకుమారి ఎన్ఎచ్-67 (నాగపట్నం - తిరుచ్చి - కరూర్ - కోయంబత్తూర్ - గూడలూర్), ఇది చెన్నై, ఈరోడ్ వంటి ఇతర ప్రధాన పట్టణాలతో కలుపుతుంది.తిరుప్పూర్, పొల్లాచ్చి, హోసూర్, టుటికోరిన్, దిండిగల్, థేని, ఒడ్డన్‌ఛత్రం, ధారపురం, పళని, తంజోర్, కరైకుడి, కుంభకోణం, కొచ్చి, పాండిచ్చేరి. కరూర్ అన్ని రవాణా మార్గాలతో. బెంగళూరుతో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది, ఇది బెంగళూరు నుండి కేవలం 290 కి.మీదూరంలో ఉంది.
రైలు మార్గం
కరూర్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్ (స్టేషన్ కోడ్ - KRR) భారతీయ రైల్వే నెట్‌వర్క్‌కు అనుసంధానించబడిన రాష్ట్రంలోని ఒక ముఖ్యమైన రైల్వే జంక్షన్. ఇది కాకుండా, దేశంలోని అన్ని ఇతర ప్రాంతాలను కలుపుతూ ఈరోడ్-తిరుచిరాపల్లి లైన్ మరియు మూస:సేలం-కరూర్-దిండిగల్ లైన్ మీదుగా మరో 17 స్టేషన్లు ఉన్నాయి. కరూర్ మీదుగా రోజూ 45 కంటే ఎక్కువ ఎక్స్‌ప్రెస్ మరియు ప్యాసింజర్ రైళ్లు తిరుగుతాయి.
వాయుమార్గం
తిరుచిరాపల్లి విమానాశ్రయం (85 కిమీ), కోయంబత్తూర్ విమానాశ్రయం (130 కిమీ), మధురై విమానాశ్రయం (135 కిమీ) సమీప విమానాశ్రయాలు.
పరిపాలన, రాజకీయాలు
కరూర్ జిల్లా 5 పురపాలక, 10 టౌన్ పంచాయతీలు, 158 గ్రామ పంచాయితీలు, 203 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
హ్యూణప్రజలు
హ్యూణులు లేదా హునాలు (మధ్య బ్రాహ్మి లిపి:హ్యూణులు) అనేది ఖైబరు పాసు ద్వారా 5 వ లేదా 6 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చివరిలో భారతదేశంలోకి ప్రవేశించిన మధ్య ఆసియా తెగల సమూహానికి ప్రాచీన భారతీయులకు ఇచ్చిన పేరు. హ్యూణ సామ్రాజ్యం ఎరాను, కౌసాంబి వరకు ఉన్న ప్రాంతాలు ఆక్రమించడంతో గుప్తసామ్రాజ్యాన్ని బాగా బలహీనపడింది. హ్యూణులు చివరికి భారత గుప్తసామ్రాజ్యం, భారతీయ రాజు యశోధర్మను చేతిలో ఓడిపోయారు.
హ్యూణులలో జియోనైటు లేదా హెఫ్తాలైటు, కిడరైట్సు, ఆల్కాను హన్లు (ఆల్కాను, అలఖానా, వాల్కను అని కూడా పిలుస్తారు), నెజాకు హన్లు ఉన్నారు. ఇటువంటి పేర్లు హిందూ గ్రంథాలలో పేర్కొన్న హరహునాల (హలాహునాలు లేదా హరహురాలు అని కూడా పిలుస్తారు) తో పాటు, కొన్నిసార్లు హునాల కోసం సాధారణంగా ఉపయోగించబడతాయి; ఈ సమూహాలు హునాల ఒక భాగం అయినట్లు కనిపిస్తున్నప్పటికీ అలాంటి పేర్లు పర్యాయపదంగా ఉండవు. అదే కాలంలో ఐరోపా మీద దాడి చేసిన మధ్య ఆసియా ప్రజలు హునాసు టు ది హన్సుతో ఉన్న సంబంధం కూడా అస్పష్టంగా ఉంది.
చరిత్ర
మంగోలియా-టిబెటను చరిత్రకారుడు సుంపా యేషే పెల్జోర్ (18 వ శతాబ్దంలో వ్రాత) పురాతన కాలం నుండి మధ్య ఆసియాలో కనుగొనబడిన ఇతర ప్రజలతో పాటు హ్యూణులను జాబితా చేస్తుంది. వీరిలో యవానులు (గ్రీకులు), కాంబోజులు, తుఖారాలు, ఖాసాలు, దారదాలు ఉన్నారు.
హ్యూణులతో కూడిన మధ్య ఆసియా తెగలైన ఈశాన్య ఆసియాలోని జియాంగును, తరువాత ఐరోపాలో దాడి చేసి స్థిరపడిన హనులను రెండింటినీ చైనా మూలాలు కలుపుతాయి. అదేవిధంగా హురాలు మధ్య ఆసియా నుండి వచ్చిన తుర్కికు-మంగోలియను సమూహం అని జెరాల్డు లార్సను సూచిస్తున్నారు. టోలెమి (2 వ శతాబ్దం) రచనలు హన్సు గురించి ప్రస్తావించిన మొదటి ఐరోపా గ్రంథాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. తరువాత మార్సెలినసు, ప్రిస్కసు గ్రంథాలు ఉన్నాయి. వారు కూడా హ్యూణులు అంతర్గత ఆసియా ప్రజలు అని సూచిస్తున్నారు.
6 వ శతాబ్దపు రోమను చరిత్రకారుడు ప్రోకోపియసు ఆఫ్ సిజేరియా (బుక్కు I. ch. 3), ఐరోపా హ్యూణులను హెఫ్తలైటులు లేదా " శ్వేతవర్ణ హ్యూణులు " తో సంబంధం కలిగి ఉంది. వారు సస్సానిదులను లొంగదీసుకుని వాయువ్య భారతదేశం మీద దాడి చేసి వారు ఒకే జాతిలో ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. వాస్తవానికి పేరులో " ఆయన హ్యూణులను, హన్సు హెఫ్తలైటుతో విభేదించినప్పటికీ హెఫ్తలైట్లు నిశ్చలమైన వారు. వారు శ్వేతవర్ణ ప్రజలు " అసహ్యమైన లక్షణాలు కలిగిన వారు కాదు " అని పేర్కొనబడ్డారు:
4 వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో కిడారిట్లు బాక్ట్రియా మీద దాడి చేసారు. సాధారణంగా దక్షిణ ఆసియాలోకి ప్రవేశించిన హ్యూణుల మొదటి తరంగా పరిగణించబడుతుంది.
గుజార్లు కొన్నిసార్లు హ్యూణుల ఉప-తెగ అని అంటారు.
మతం
సాంగు యును, హుయి జెంగు, హెఫ్తలైటు సంచార జాతుల అధిపతి బదక్షనులోని వేసవి నివాసంలో, తరువాత గాంధారను సందర్శించారు. వారికి బౌద్ధ చట్టం మీద నమ్మకం లేదని, బహుళ సంఖ్యలో దేవతల ఆరాధ చేసారని గమనించారు. "
వనరులు
వర్గం:Ancient peoples of India వర్గం:Ancient peoples of Pakistan వర్గం:Hephthalites వర్గం:Historical Iranian peoples వర్గం:Nomadic groups in Eurasia
కైరన్ నంగల్
భౌగోళికం, జనాభా
కైరన్ నంగల్ (232) అన్నది అమృతసర్ జిల్లాకు చెందిన అమృతసర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 129 ఇళ్లతో మొత్తం 702 జనాభాతో 159 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మజిత అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 379, ఆడవారి సంఖ్య 323గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 319 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37503.
విద్యా సౌకర్యాలు
* గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Kathu nangal) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Kathu nangal) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Kathu nangal) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప పాలీటెక్నిక్ లు (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృతసర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
తాగు నీరు
నది / కాలువ నీరు ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) లేదు. సమీప టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.