cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కుమార సంభవము
మూలాలు
వర్గం:సంస్కృత పుస్తకాలు
ఇనమనమెళ్ళూరు
ఇనమనమెల్లూరు ప్రకాశం జిల్లా, మద్దిపాడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మద్దిపాడు నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1772 ఇళ్లతో, 6871 జనాభాతో 2040 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3460, ఆడవారి సంఖ్య 3411. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2312 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 535. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591064 .పిన్ కోడ్: 523211.
సమీప గ్రామాలు
బసవన్నపాలెం 2 కి.మీ, రాచవారిపాలెం 3 కి.మీ, కీర్తిపాడు 3 కి.మీ, మద్దిపాడు 4 కి.మీ, కొలచనకోట 5 కి.మీ.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీనివాసరావు సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ అభయాంజనేయస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం, 2016, నవంబరు-10వతేదీ గురువారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. అనంతరం భారీ యెత్తున అన్నప్రసాద వితరణ సాగింది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6,209. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,163, మహిళల సంఖ్య 3,046, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,474 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,040 హెక్టారులు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మద్దిపాడులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఏడుగుండ్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ ఒంగోలులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మద్దిపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మద్దిపాడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఇనమనమెల్లూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఇనమనమెల్లూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
మౌలిక వసతులు
అంగన్వాడి కేంద్రం.
భూమి వినియోగం
ఇనమనమెల్లూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఇనమనమెల్లూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఇనమనమెల్లూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పండ్లు, పొగాకు, శనగ
అమరశిల్పి జక్కన
శిల్పకళా ప్రావీణుడైన జక్కన్న జీవితచరిత్ర ఆధారంగా బి.ఎస్.రంగా 1964లో నిర్మించిన చారిత్రాత్మక చిత్రం అమరశిల్పి జక్కన. శిల్పకళకు ప్రాణంపోసే రాతిబండలపై సి.నారాయణరెడ్డి రచించిన ఈ నల్లని రాలలో ఏ కన్నులు దాగెనో-ఈ బండల మాటున ఏ గుండెలు మ్రోగెనో పాట ఇప్పటికీ ప్రజాదరణ చెంది మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది.
సంక్షిప్త చిత్రకథ
మల్లన్న (నాగయ్య) గొప్ప శిల్పి. ఆయన కొడుకు జక్కన్న (అక్కినేని) తండ్రిని మించిన తనయుడు. అతడు నాట్యమయూరి మంజరి (బి.సరోజాదేవి)ని ప్రేమించి వివాహమాడతాడు. అయితే మంజరి అందచందాలను, నాట్య విన్యాసాన్ని అభిమానించిన రాజు గోపదేవుడు కుట్రపన్ని వారిద్దరినీ వేరుచేస్తాడు. దాని ఫలితంగా మంజరి తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో గోపదేవుని ముందు నృత్యం చేస్తుంది. దానిని చూసిన జక్కన్న, భార్యను అనుమానించి, వికల మనస్కుడై, విరాగియై, దేశాటన చేస్తాడు. తుదకు శ్రీరామానుజాచార్యుల సన్నిధిలో స్థిరపడతాడు. మంజరి గోపదేవుని కుట్ర నుంచి బయటపడి, ఆత్మహత్యా ప్రయత్నంగా నీటిలో దూకి, జాలరులచే రక్షింపబడి, మగబిడ్డకు జన్మనిస్తుంది. అతడే డంకన్న (హరనాథ్). విరాగియైన జక్కన్న హోయాసల రాజు విష్ణువర్ధనుడు పాలించిన బేలూరులో శిల్పాలకు ప్రాణం పోస్తాడు. అతని శిల్పాలలో అతని భార్య మంజరి ప్రతిరూపం కనిపిస్తుంది. అయితే జక్కన్న తీర్చిదిద్దిన ఒక శిల్పంలో లోపం వుందని సవాలు చేస్తాడు డంకన్న. ఫలితంగా ఆ శిల్పంలో కప్ప కనబడటం, అందుకు పరిహారంగా జక్కన్న తన చేతుల్ని నరుక్కుంటాడు. పతాక సన్నివేశంలో తాత మల్లన్న, తండ్రి జక్కన్న, భార్య మంజరి మంజరి, కొడుకు డంకన్న పరస్పరం తెలుసుకోవటం, ఆ దేవదేవుడు కరుణించి జక్కన్నకు తిరిగి చేతులు ప్రసాదించడంతో కథ పరిసమాప్తవుతుంది.
పాటలు
మురిసేవు విరిసేవు. సముద్రాల. ఘంటశాల
తరమా వరదా కొనియాడ. సముద్రాల.ఘంటశాల, సుశీల.
.
మూలాలు
వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:తెలుగు జీవితచరిత్ర సంబంధమైన చిత్రాలు వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు వర్గం:సూర్యకాంతం నటించిన సినిమాలు వర్గం:ధూళిపాళ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు వర్గం:బి.సరోజాదేవి నటించిన సినిమాలు
సిరిపురం (చింతపల్లి)
సిరిపురం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, చింతపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 90 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 107 ఇళ్లతో, 361 జనాభాతో 152 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 173, ఆడవారి సంఖ్య 188. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 354. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585318 .పిన్ కోడ్: 531111.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల పెద్దబరడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
సిరిపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
సిరిపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, బీన్స్
కిట్టలపాడు
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కిత్తలపాడులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కిత్తలపాడులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కిట్టలపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కిట్టలపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
వరి
వరిపేట్
వరీపేట్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల  జిల్లా, కాసిపేట మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కాసిపేట నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బెల్లంపల్లి నుండి 5 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 107 ఇళ్లతో, 356 జనాభాతో 1009 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 183, ఆడవారి సంఖ్య 173. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 37 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 81. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570507 .పిన్ కోడ్: 504231.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల దేవాపూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కాసిపేటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కాసిపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కాసిపేటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బెల్లంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బెల్లంపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మంచిర్యాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నస్పూర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వరీపేట్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
రోహిణి (సినిమా)
రోహిణి 1953 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
వరిపేట్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
రోహిణి (సినిమా)
మూలాలు
వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు
వరిపేట్
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వరీపేట్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వరీపేట్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, కంది
బియాస్ సర్కార్
క్రికెట్ రంగం
2003 డిసెంబరు 16న చెన్నై వేదికగా న్యూజీలాండ్ తో జరిగిన మ్యాచ్ తో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ లోకి అడుగుపెట్టింది. బౌలింగ్ లో 60 బంతులు వేసి 34 పరుగులు ఇచ్చింది.
మూలాలు
వర్గం:1979 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ మహిళలు వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ క్రీడాకారులు వర్గం:పశ్చిమబెంగాల్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ మహిళా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
అల్లువాడ
అల్లువాడ పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, కొమరాడ మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొమరాడ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 57 ఇళ్లతో, 259 జనాభాతో 235 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 127, ఆడవారి సంఖ్య 132. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 10 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 221. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581764 .పిన్ కోడ్: 535521.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల కొమరాడలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఉలిపిరిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఉలిపిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొమరాడలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పార్వతీపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం కొమరాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అల్లువాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అల్లువాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కుమ్మనమల
కుమ్మనమల, అనంతపురం జిల్లా, పుట్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పుట్లూరు నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాడిపత్రి నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 627 ఇళ్లతో, 2494 జనాభాతో 3587 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1266, ఆడవారి సంఖ్య 1228. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 582 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595031 .పిన్ కోడ్: 515414.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. బాలబడి, సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు తాడిపత్రిలో ఉన్నాయి. మాధ్యమిక పాఠశాల కచ్చువారిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పుట్లూరు లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు, సమీప వైద్య కళాశాల  అనంతపురం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కుమ్మనమలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కుమ్మనమలలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు, జొన్న
లోవీదులక్ష్మీపురం
లోవీదు లక్ష్మీపురం పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, పాలకొండ మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొండ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆమదాలవలస నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 339 ఇళ్లతో, 1174 జనాభాతో 291 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 568, ఆడవారి సంఖ్య 606. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 235 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 114. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580737 .పిన్ కోడ్: 532440.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
లోవీదు లక్ష్మీపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
లోవీదు లక్ష్మీపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కట్టువారి అగ్రహారం
జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 76 ఇళ్లతో, 280 జనాభాతో 53 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 145, ఆడవారి సంఖ్య 135. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 15 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585942 .పిన్ కోడ్: 531036.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి చీడికాడలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల దండిసూరవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల బైలపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చోడవరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల అనకాపల్లిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కట్టువారి అగ్రహారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కట్టువారి అగ్రహారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రోజుకో రోజా
రోజుకో రోజా 2000 డిసెంబరు 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. నందిని ఫిలింస్ బ్యానర్ పై ఎస్.వి.రావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు జి.జె.రాజా దర్శకత్వం వహించాడు.
గుత్తి వంకాయ కూర
అల్లం ముద్దతో చేసిన గుత్తి వంకాయ కూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. తెలుగువారి వంటలలో గుత్తి వంకాయకు గోగూర పచ్చడి, ఆవకాయ లాగానే కొంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. చాలా పాటలు, పద్యాలలో దీని ప్రస్తావన ఉంది. thumb|[[నోరు ఊరించే గుత్తి వంకాయలు]]
తయారీ విధానం
స్టౌ మీద బాణలిని పెట్టి నూనె, ఆవాలు వేసి వేగిన తరువాత ఉప్పు, పచ్చిమిర్చి, అల్లం మెత్తగా దంచిన మిశ్రమాన్ని, గుత్తుగా కోసిన వంకాయ ముక్కలను వేసి వేయించండి. ముక్కలు బాగా మగ్గిన తర్వాత దంచిన కారంవేసి కలియబెట్టాలి. అది బాగా వేగిన తర్వాత ఒక గ్లాస్ నీటితో కాసేపు మరిగించి దించేయండి. అల్లంతో గుత్తు వంకాయ కూర రెడీ... ఇది అన్నంలో తినడానికి చాలా రుచిగా ఉంటుంది.
నూనె వంకాయ కూర
ఒక రకం గుత్తి వంకాయ కూరని రాయల సీమ లో నూనె వంకాయ అంటారు. ఇది కూడా అంతే రుచిగా ఉంటుంది. పైగా మామూలు గుత్తి వంకాయ కూర అంత కష్టం కూడా కాదు.
కావలసిన పదార్థాలు
ఉల్లిపాయలు --- 1/2 కిలో
టమోటాలు --- 1/4 కిలో
గుత్తి వంకాయలు- 1/2 కిలో
శనగ గుండ్లు --- 1/2 కప్పు
పచ్చి పప్పు(పచ్చి శెనగ పప్పు) 1/4 కప్పు
ధనియాలు 1/4 కప్పు
పుట్నాల పప్పు-- 1/4 కప్పు
ఎండు మిర్చి 6 కాయలు
ఉప్పు    తగినంత
నువ్వులు 1/4 కప్పు
నూనె    1/4 కప్పు
పోపు గింజలు--- కసిన్ని
పసుపు   ఒక చెంచా
కొత్తిమీర   2 చిన్న కట్టలు
తయరుచేయు విధానం
ముందుగా కూరలు శుభ్రంగా కడిగి పెట్టుకొవాలి. ఉల్లిపాయలు, టమోటాలు చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరిగి పెట్టుకోవాలి. వంకాయల్ని అడ్డంగా నిలువుగా గాట్లు పెట్టాలి(గుత్తి వంకాయల్లాగానే). ఇప్పుడు శనగ గుండ్లు, పచ్చిపప్పు, ధనియాలు, మిర్చి, నువ్వులు ఒక భాండీలో వేయించుకోవాలి. దోరగా వేగాక వాటిని మిక్సీలొ పొడి కొట్టి పక్కన పెట్టుకోవాలి. ఇప్పుడు ఒక మందపాటి గిన్నే తీసుకుని పొయ్యి మీద పెట్టి నూనె పొయ్యాలి. నూనె కాగాక పోపు పెట్టి ఉల్లిపాయ, టమోటా ముక్కలు వేసి కలిపి మూత పెట్టి సన్నని సెగ మీద ఉడకనివ్వాలి. ఆ ముక్కలు బాగా పేస్టులాగా ఉడకాలి. ఇప్పుడు ఆ గిన్నెలొ ఒక లీటరు నీరు పోసి వంకాయలు, కొంచెం పసుపు, ఉప్పు వేసి, వంకాయలు ఉడికి, నీళ్ళు సగం అయ్యే దాకా ఉడికించాలి. ఇప్పుడు ఇందాక పక్కన పెట్టిన పొడిని గిన్నెలో వేసి అడుగు అంటకుండా కలియతిప్పి 2 నిముషాలు ఉంచి కొత్తిమీర చల్లి దించుకొవాలి. ఇప్పుడు వేడి వేడి అన్నంలో కలుపుకుని మంచి నెయ్యి వేసుకుని తినవచ్చును. వంకాయ కూర యొక్క గొప్పదనాన్ని చెప్పే ఒక పద్యం: వంకాయ కూర వంటిది, పంకజముఖి సీత వంటి భార్యామణియున్, శంకరుని వంటి దైవము.... ఎవరు లేరు.
అమావాస్య చంద్రుడు
గుడ్డివాడైన వయొలిన్ కళాకారుడుగా కమల్ హాసన్, అతని జీవితచరిత్రను ప్రాచుర్యం చేసి తద్వారా అనేక మంది వికలాంగులకి స్ఫూర్తి కలిగించాలని నడుంకట్టుకున్న సహచరి గా మాధవి నటించిన ఒక విలక్షణమైన చిత్రమిది. సింగీతం శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వం వహించిన రాజా పార్వై అనే తమిళ మాతృకకు తెలుగు సేత. ఈ తమిళ చిత్రం లో ఒక పాటకు బాలసుబ్రహ్మణం జాతీయ ఉత్తమ గాయకుడిగా బహుమతి గెలుచుకున్నాడు.
చంద్రపూర్ జిల్లా
thumb|ముల్ సమీపంలో ఒక నది చంద్రపూరు జిల్లా (మహారాష్ట్ర:चंद्रपूर जिल्हा) భారతదేశ మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూరు విభాగంలోని జిల్లా. ఈ జిల్లాను గతంలో చందా జిల్లాగా పిలిచేవారు. 1964 లో దీనికి చంద్రపూరు అని పేరు మార్చారు. గాడ్చిరోలి ప్రత్యేక జిల్లాగా విభజించబడే వరకు ఇది భారతదేశంలో అతిపెద్ద జిల్లాగా ఉండేది. జిల్లా జనసంఖ్య 2,071,101, వీరిలో 32.11% (2001 నాటికి) పట్టణ ప్రజలు ఉన్నారు.
చరిత్ర
సాంప్రదాయ పురాణాల ఆధారంగా ఈ ప్రదేశం పేరు 'లోకాపురా'. దీనిని మొదట 'ఇందుపూరు' గా తరువాత చంద్రపూరుగా మార్చారు. బ్రిటీషు వలసరాజ్యాల కాలంలో దీనిని చందాజిల్లా అని పిలిచేవారు. 1964 లో ఈ జిల్లా పేరు 'చంద్రపూరు' మార్చారు. పురాతన కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వైరంగడు, కోసల, భద్రావతి, మార్కండ వంటి ఇతర ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని చాలాకాలం హిందూ, బౌద్ధ రాజులు పాలించారు. 9 వ శతాబ్దంలో తరువాత చంద్రపూరును పాలించిన డానా అధిపతులను గోడులు అధిగమించారు. 1751 వరకు గోండు రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించారు. తరువాత మరాఠా కాలం ప్రారంభమైంది. రాజవంశపాలనలో చివరి రాజు రఘుజీ భోసలే 1853 లో వారసుడు లేకుండా మరణించాడు. తరువాత చంద్రపూరును నాగ్పూరు ప్రావిన్సులో చేర్చి బ్రిటిషు సామ్రాజ్యానికి అనుసంధానించబడినట్లు ప్రకటించారు.
1854 లో చంద్రపూరు ఒక స్వతంత్ర జిల్లాగా ఏర్పడింది. 1874 లో ఇందులో మూడు తహసీల్సు ఉన్నాయి: విజ్ ముల్, వరోరా, బ్రహ్మపురి. 1874 లో మద్రాసు ప్రొవింసు నుండి ఎగువ గోదావరిజిల్లా రద్దు చేసి అందులోని నాలుగు తహసీలులను చంద్రపూరు జిల్లాకు చేర్చారు. తరువాత ఇది సిరోంచా రాజధానిగా ఒకే తహసిలుగా రూపొందించబడింది. 1895 లో ఒక తహసీలు రాజధాని ఎం.యు.ఐ. నుండి చంద్రపూరుకు బదిలీ చేయబడింది. 1905 లో బ్రహ్మపురి, చంద్రపూరు తహసీల నుండి జమీందారీ సంస్థానాలను బదిలీ చేయడం ద్వారా గడ్చోరోలి రాజధానిగా కొత్త తహసీలు సృష్టించబడింది. 1907 లో చంద్రపూరు జిల్లా నుండి ఒక చిన్న జమీందారీ సంస్థానం కొత్తగా రూపొందించిన జిల్లాకు బదిలీ చేయబడింది. అదే సంవత్సరంలో సుమారు 1560 కిమీ 2 విస్తీర్ణంలో దిగువ సిరోంచా తహసీలులోని మూడు విభాగాలున్న (చెర్లా, అల్బాకు నాడు, నుగిరు) మద్రాసు రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడ్డాయి. 1911-1955 మధ్య జిల్లా సరిహద్దులలో కాని దాని తహసిలులలో పెద్ద మార్పులు సంభవించలేదు. 1956 లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ సమయంలో జిల్లాను మధ్యప్రదేశు నుండి బొంబాయి రాష్ట్రానికి బదిలీ చేశారు. హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో భాగమైన అదే రాజురా తహసీలు నాందేడు జిల్లాకు బదిలీ చేశారు. 1959 లో దీనిని చంద్రపూరు జిల్లాకు బదిలీ చేశారు. 1960 మే నుండి ఈ జిల్లా మహారాష్ట్రలో భాగమైంది. 1981 జనాభా లెక్కల తరువాత పరిపాలనా సౌలభ్యం, పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ అభివృద్ధి కొరకు ఈ జిల్లా నుండి కొంతభాగం విభజించి గాడ్చిరోలి జిల్లాను రూపొందించారు. చంద్రపూరు జిల్లాలో ఇప్పుడు చంద్రపూరు, భద్రావతి, వరోరా, చిమూరు, నాగ్భీరు, బ్రహ్మపురి, సింధేవాహి, ములు, గోండ్పిప్రి, పోంబూర్న, సావోలి, రాజురా, కోర్పనా, జీవతి, బల్హర్షా తహసీళ్ళు ఉన్నాయి.
1947 లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించిన తరువాత పూర్వ సెంట్రలు ప్రావిన్సు మధ్యప్రదేశు రాష్ట్రంగా సరికొత్త రాష్ట్రం అవతరించింది. 1911–1955 మధ్య జిల్లా సరిహద్దులలో దాని తహసిళ్ళలో పెద్ద మార్పులు సంభవించలేదు. 1956 లో భారతీయ రాష్ట్రాలు భాషా పరంగా పునర్వ్యవస్థీకరించబడ్డాయి. ఎక్కువగా మరాఠీ మాట్లాడే చంద్రపూరు జిల్లాను మధ్యప్రదేశు నుండి బదిలీ చేయబడి బొంబాయి రాష్ట్రంలో భాగమైంది. 1960 లో బొంబాయి రాష్ట్రానికి మహారాష్ట్రగా పేరు మార్చబడింది.
విభాగాలు
చంద్రపూరు జిల్లాను బల్లార్పూరు, రాజురా, భద్రావతి, వరోరా, చిమూరు, నాగ్భీదు, బ్రహ్మాపురి, సింధేవాహి, ముల్, సవాలి, గోండ్పిప్రి, కోర్పనా, పోంభూర్ణ, జివతి విభాగాలుగా విభజించారు.
జిల్లాలో ఆరు విధానసభ (శాసనసభ) నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: రాజురా, చంద్రపూరు, బల్లార్పూర్, వరోరా, బ్రహ్మపురి, చిమూరు. రాజురా, చంద్రపూరు, బల్లార్పూరు, వరోరా చంద్రపూరు లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి. బ్రహ్మపురి, చిమూరు గడ్చిరోలి-చిమూరు లోక్సభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
భౌగోళికం
చంద్రపూరు జిల్లా నాగపూర్ విభాగంలో మహారాష్ట్ర తూర్పు అంచున ఉంది. ఇది 'విదర్భ' ప్రాంతం తూర్పు భూభాగంలో ఉంది. ఇది 19.30 ’ - 20.45’ ఉత్తర అక్షాంశం, 78.46’ తూర్పు రేఖాంశం మధ్య ఉంది. ఇది మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి తూర్పున ఉంది. ఈ జిల్లాకు ఉత్తరాన నాగ్పూరు, భండారా, వార్ధా, పశ్చిమాన యవత్మలు, తూర్పు సరిహద్దున గాడ్చిరోలి, దక్షిణ భాగంలో ఆంధ్రప్రదేశులోని ఆదిలిబాదు జిల్లా ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా జిల్లా వైంగంగ, వార్ధా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో ఉంది. జిల్లా తూర్పు, పశ్చిమ సరిహద్దులలో గోదావరి ఉపనదులైన వైంగంగా, వార్ధా నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. చంద్రపూరు జిల్లా వైశాల్యం 11,443. రాష్ట్ర మొత్తం వైశాల్యంలో జిల్లావైశాల్యం 3.72% ఉంది. భౌగోళికంగా మహారాష్ట్ర 16.40 - 22.10 ఉత్తర అక్షాంశం, 72.60 - 80.9 తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది.
భౌగోళిక స్థానం, భౌతిక విధానాల కారణంగా జిల్లాలో అధిక ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది. జిల్లాలో ఉష్ణమండల వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. ప్రధానంగా జిల్లాలో రెండు ప్రముఖ సీజన్లు ఉన్నాయి. జిల్లాలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతతో కూడిన వేసవి, మితమైన చలితో కూడిన శీతాకాలం ఉంటుంది. సుదీర్ఘంగా చాలా వేడిగా ఉండే వేసవి ఉంటుంది. శీతాకాలం తక్కువగా తేలికపాటిగా ఉంటుంది. శీతాకాలం వర్షాకాలం వేసవి తరువాత ప్రారంభమమై సెప్టెంబరు చివరి వరకు ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో నైరుతి రుతుపవనాలు చాలా వర్షపాతం తెస్తాయి. చంద్రపూరు జిల్లాలో కరువు పీడిత ప్రాంతం లేదు.
వాతావరణం
అక్టోబరు నెల నుండి ఉష్ణోగ్రత తగ్గడం ప్రారంభమవుతూ డిసెంబరు మాసంలో తీవ్రమైన చలి నెలకొంటుంది. డిసెంబరులో సగటు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 28.2 ° సెంటీగ్రేడు ఉంటుంది. సగటు కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 11.6. సెంటీగ్రేడు. ఉత్తరభూభాగం దక్షిణభూభాగం కంటే వెచ్చగా ఉంటుంది. ఇది 29.6 సెంటీగ్రేడు 14.6 సెంటీగ్రేడు మధ్య ఉంటుంది. ఉత్తరభూభాగంలో నమోదైన అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత 3 ° సెంటీగ్రేడు, దక్షిణాన 8 ° సెంటీగ్రేడు ఉంటుంది. ఫిబ్రవరి నెల నుండి రోజువారీ సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరగడం మొదలై సగటు గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 48 ° సెంటీగ్రేడు, కనీస ఉష్ణోగ్రత 28 ° సెంటీగ్రేడు - 29. సెంటీగ్రేడు ఉంటుంది. 2009 మే నెలలో చంద్రపూరులో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతగా 51 ° సెంటీగ్రేడు నమోదైంది. తీవ్రమైన వేడి పరిస్థితులలో నమోదౌతున్న ఉష్ణోగ్రత దక్షిణ ఆసియాలో నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. రుతుపవనాల ప్రారంభం కారణంగా మే తరువాత ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది. జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు వేడి, తేమగా కలిగిన మిశ్రితవాతావరణం ఉంటుంది.
సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1420 మి.మీ.ఉంటుంది. తూర్పు భాగంలో పడమర కన్నా వర్షపాతం అధికంగా ఉంటుంది. జిల్లాలో సగటున 60 - 65 రోజుల వర్షం ఉంటుంది. రుతుపవనాల కాలంలో ఆర్ద్రత చాలా ఎక్కువగా ఉంటూ 70% దాటుతుంది. కానీ వర్షాకాలం తరువాత ఇది వేగంగా తగ్గుతూ వేసవిలో ఇది 20%కి చేరుకుంటుంది.
ప్రధానంగా వాయువు దిశ దక్షిణ నుండి ఉత్తరం వైపు వీస్తూ ఉంటుంది. వేసవిలో వాయువు తూర్పు నుండి దక్షిణం వైపు వీస్తుంది. వర్షాకాలంలో వాయువు దక్షిణ నుండి తూర్పు వైపు వీస్తూ ఉంటుంది. శీతాకాలంలో వాయువు ఉత్తరం నుండి తూర్పు వైపుకు మారుతుంది. ఈదురు గాలుల జూన్ మధ్యకాలం వరకు ఉంటుంది.
నీటిపారుదల
చంద్రపూరు గాడ్చిరోలి జిల్లా సరిహద్దులో ప్రవహించే వైంగంగా నది జిల్లాలో ప్రధాననదీ ప్రవాహంగా ఉంది. మిగతా రెండు ప్రధాన నదులతో పోల్చితే జిల్లాలో అతి పొడవైన నది మార్గం ఉన్న ఏకైక శాశ్వత నది వార్ధా. వార్ధా నది, ప్రధాన ఉపనదులు ఎరాయి వరోరా తహ్సిలు ఉత్తర భాగంలో ఉద్భవించి దక్షిణదిశగా 80 కిలోమీటర్ల పొడవున ప్రవహించి చంద్రపూరుకు దక్షిణంగా ఉన్న వార్ధలో సంగమిస్తుంది. పశ్చిమ సరిహద్దు వెంట ప్రవహించే పెంగాంగా తూర్పు పడమరగా ప్రవహించి తరువాత ఘుగసు సమీపంలోని వాధ వద్ద వార్ధానదిలో సంగమిస్తుంది. గడ్చిరోలి తహ్సిలు, రాజురా తహసిలు కొంత ప్రాంతంలో పెంగంగా దాని ఉపనదులు నీటిపారుదల సౌకర్యం కలిగిస్తుంది.
ఆర్ధికం
దేశంలోని 250 అత్యంత వెనుకబడిన జిల్లాలలో చంద్రపూరుజిల్లా ఒకటి (మొత్తం 640 లో). ప్రస్తుతం వెనుకబడిన ప్రాంతాల గ్రాంట్ ఫండ్ ప్రోగ్రాం (బి.ఆర్.జి.ఎఫ్) నుండి నిధులు పొందుతున్న మహారాష్ట్రలోని 12 జిల్లాలలో చంద్రపూరు ఒకటి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు వర్గం:చంద్రపూర్ జిల్లా వర్గం:నాగపూర్ డివిజన్ వర్గం:భారతదేశంలో బొగ్గు గనులున్న జిల్లాలు వర్గం:1964 స్థాపితాలు వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ఎల్ సాల్వడోర్
" ఎల్ సాల్వడార్ ", అధికారికంగా " రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఎల్ సాల్వడార్ " (República de El Salvador, సాధారణంగా " రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది సాల్వడార్ " అంటారు.) మద్య అమెరికాలో ఇది అతి చిన్న, అత్యంత జనసాంధ్రత కలిగిన దేశం. ఎల్ సాల్వడోర్ దేశరాజధాని నగరం, అతిపెద్ద నగరం " శాన్ సాల్వడార్ " , దేశజనసంఖ్య 6.38 మిలియన్లు. వీరిలో యురేపియన్ మెస్టిజోలు అధికసంఖ్యలో ఉన్నారు తరువాత స్థానంలో స్థానిక అమెరికన్ సంతతికి చెందినవారు ఉన్నారు.
ఎల్ సాల్వడార్‌లో అనేక శతాబ్దాలుగా మెసోమెరికన్ దేశాలకు చెందిన ప్రజలు నివసించారు. ప్రత్యేకించి కుజ్కాటిలెక్స్, అలాగే లెంకా, మయాప్రజలు నివసించేవారు. 16 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, స్పానిష్ సామ్రాజ్యం ఈ భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని మెక్సికో నగరాన్ని పాలనచేస్తున్న న్యూ స్పెయిన్ వైస్రాయల్టీలో భాగంగా చేసింది. 1821 లో ఈ దేశం మొదటి మెక్సికన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా స్పెయిన్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందింది అయినప్పటికీ సెంట్రల్ అమెరికా ఆఫ్ ఫెడరల్‌లో భాగంగా ఉంది. 1823 లో సెంట్రల్ అమెరికా ఆఫ్ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్‌ నుండి విడిపోయింది. 1841 వరకు స్వర్వభౌమాధికారం కలిగిన రిపబ్లిక్ ఎల్ సాల్వడార్ స్వల్ప-కాలిక ఉనికి కలిగిన హోండురాస్, నికరాగ్వా దేశాలు భాగంగా ఉన్న యూనియన్ " గ్రేటర్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సెంట్రల్ అమెరికా "లో 1895 నుండి 1898 వరకు కొనసాగింది.
19 వ శతాబ్దం చివరి నుండి 20 వ శతాబ్దం వరకు ఎల్ సాల్వడోర్ తిరుగుబాట్లు, వారసత్వ పాలకుల ఆధికారం కారణంగా దీర్ఘకాలిక రాజకీయ, ఆర్ధిక అస్థిరతను ఎదుర్కొంది.సామాజిక ఆర్థిక అసమానత, పౌర అశాంతి చివరకు విధ్వంశకరమైన " సాల్వడోర్ సివిల్ వార్ (1979-1992) "కు దారితీసింద. ప్రభుత్వం నేతృత్వంలోని సైన్యం, లెఫ్ట్ వింగ్ గెరిల్లా సమూహాల సంకీర్ణదళాల మధ్య జరిగింది. తరువాత మల్టీపార్టీ కాంసిస్ట్యూషనల్ రిపబ్లిక్ జోక్యంతో అంతర్యుద్ధం ముగింపుకు వచ్చింది.
ఎల్ సాల్వడార్ యొక్క ఆర్ధిక వ్యవస్థను చారిత్రాత్మకంగా వ్యవసాయం ఆధిపత్యం చేస్తుంది. వలసరాజ్య సమయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పంటగా ఇండోగో ప్లాంట్ (స్పెయిన్ లో అనీల్) తో ప్రారంభమైంది. 20వ శతాబ్ధం నాటికి అభివృద్ధి చేయబడిన కాఫీ పంటలో 90% ఎగుమతి చేయబడింది. ఎల్ సాల్వడార్ కాఫీ మీద ఆధారపడడం తగ్గించి ఆర్ధికాభివృద్ధి కొరకు వాణిజ్యం, ఫైనాంషియల్ సంబంధాలను అభివృద్ధి చేయడం, పారిశ్రామిక రంగం మీద దృష్టిసారించింది. 1892 నుండి చెలామణిలో ఉన్న ఎల్ సాల్వడార్ అధికార నాణ్యం " సాల్వడారన్ కోలాన్ " స్థానంలో 2001 నుండి యు.ఎస్.డాలర్ చెలామణిలోకి వచ్చింది. , హ్యూమన్ డెవెలెప్మెంట్ జాబితా ఆధారంగా ఎల్ సాల్వడార్ లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో 12వ స్థానంలో ఉంది. అలాగే మద్య అమెరికా దేశాలలో 4వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి మూడుస్థానాలలో పనామా,కోస్టారీకా, బెలిజ్ ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ దేశం నిరంతరంగా అసమానత, దారిద్యం, అధికమౌతున్న నేరాలు వంటి సమస్యలతో బాధపడుతుంది.
పేరువెనుక చరిత్ర
అన్వేషకుడు " పెడ్రో అల్వరాడో " తాను కనుగొన్న సరికొత్త ద్వీపానికి క్రీస్తును స్పురించేలా " ఎల్ సాల్వేడర్ " (రక్షకుడు) అని నామకరణం చేసాడు. పూర్తిపేరు (రక్షకుడైన జీసెస్ క్రీస్తు భూమి) అది క్రమంగా (ది సేవియర్) గా మారింది.
చరిత్రకాలానికి పూర్వం
అపోఫా మున్సిపాలిటీలో టొమేయెట్ అపోహా నదీతీరంలో ఒడ్డున ఉన్న ఒక పాలియాలాజికల్ (శిలాజసహిత)ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతంలో సమృద్ధిగా ప్లైస్టోసీన్ యుగంకు చెందినది సాల్వడోర్ మెగాఫౌనా శిలాజాలు ఉన్నాయి.పాలిటియోలాజికల్ (శిలాజసహిత)ప్రాంతం 2000 లో అప్రయత్నంగా కనుగొనబడింది, తరువాతి సంవత్సరంలో ఎల్ సాల్వడోర్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఎల్ సాల్వడోర్ ఈప్రాంతంలో నిర్వహించిన త్రవ్వకాలలో పలు కువొరోనియస్ అవశేషాలు మాత్రమే కాక అనేక సకశేరుకాల (ఉభయచరాలు) శిలాజాలు కూడా లభించాయి. టొమేయెట్ ప్రాంతంలో రాక్షస తాబేళ్ళు, మెగాథెరియం, గ్లిప్తోడన్, టొక్డోడాన్, అంతరించిపోతున్న జాతికి చెందిన గుర్రాలు, పాలియో-లాలాస్, ప్రధానంగా ప్రోబేస్సిస్ జెనస్ కువెయోరోనియస్ అస్థిపంజర అవశేషాలతో మొత్తం 19జాతుల శిలాజాలు లభించాయి. టొయాటాట్ ప్రాంతం మద్య అమెరికన్ ప్లైస్టోసీన్ నిక్షేపాల కంటే ప్రత్యేకమైన పాలియాలాజికల్ (శిలాజసహిత)ప్రాంతంగా గుర్తించబడింది.ఇక్కడ లభిస్తున్న అతి పురాతన, సుసంపన్నమైన శిలాజాలు " గ్రేట్ అమెరికన్ ఇంటర్ చేంజ్ " (అమెరికాలో సంభవించిన జీవసంబంధిత మార్పులు) సంబంధిత విలువైన సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. ఇందులో మద్య అమెరికన్ ఇస్తమస్ ల్యాండ్బ్రిడ్జ్(భూవంతెన) ప్రధానపాత్ర వహించింది. అదే సమయంలో, ఇది సెంట్రల్ అమెరికాలో అత్యంత ధృడమైన సకశేరుక(ఉభయచరాలు) పాలిటియోలాజికల్ ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈప్రాంతం అమెరికాలలో ప్రోపోసిసిడా (బృహత్తర క్షీరదాలు) అహ్యంత అధికసంఖ్యలో సంచరించిన ప్రాంతాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.
కొలంబియన్ కాలానికి ముందు
ఎల్ సాల్వడోర్లో అధునాతన నాగరికత దేశీయ స్థానికజాతికి లెంకా ప్రజలు స్థావరంగా ప్రసొద్ధి చెందింది.వీరిది ఎల్ సాల్వడోర్లో స్థిరపడిన మొట్టమొదటి, ప్రాచీన దేశీయ నాగరికతగా గుర్తించబడింది .లెంకా ప్రజల తరువాత ఈప్రాంతంలో ఒల్మేక్‌లు స్థావరాలు ఏర్పరచుకుని నివసించారు.చివరికి వీరు కూడా కనుమరుగైపోయినప్పటికీ వీరు వదిలి వెళ్ళిన స్మారక చిహ్నాలు ఎల్ సాల్వడోర్లో ఇప్పటికీ పిరమిడ్ల రూపంలో ఉన్నాయి. ఒల్మేక్స్ స్థానంలో మాయాలు స్థిరపడ్డారు.కానీ ఎల్ సాల్వడార్లో ఉన్న టీ పెద్ద ఇలోపాంగో (అలోపాంగో) అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం కారణంగా వారి సంఖ్య భారీగా క్షీణించింది. శతాబ్ధాల కాలం తరువత మాయాప్రజల స్థానాన్ని నతుయాన్ భాష మాట్లాడే పిపిల్ ప్రజలు భర్తీచేసారు. యురేపియన్లు ఈప్రాంతాన్ని జయించడానికి కొన్న శతాబ్ధాలకు ముందుగా వీరు మెక్సికో నుండి ఈప్రాంతానికి వలస వచ్చారు.వీరు మద్య మద్య అమెరికా, పశ్చిమప్రాంతాలను ఆక్రమించుకున్నారు.పిపిల్ ప్రజలు ఎల్ సాల్వడార్‌లో నివసించిన చివరి స్థానికజాతి ప్రజలుగా భావించబడుతున్నారు. వారు వారి ప్రాంతాన్ని " కుష్కతాన్ " (ఇది ఒక పిల్పిల్ పదం) అని పిలిచారు. ఈ పదానికి " విలువైన ఆభరణాలు " అని అర్ధం. హిస్పానిక్‌భాషలో ఇది  కొజ్కతాన్ ,  కుజ్కాట్లాన్  గా అనువదించబడింది. ఎల్ సాల్వడోర్ ప్రజలను ప్రస్తుతం సాల్వడోరియన్ అని పిలువబడుతున్నారు. కుజ్కత్లెకొ అనే పదం సాల్వడోరియన్ వారసత్వానికి చెందిన సంతతితిని సూచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.కొలంబియన్ కాలంలో ఈప్రాంతంలో లెంకా ప్రజలతో ఇతర దేశీయజాతులకు చెందిన ప్రజలు కూడా నివసించారు. హిస్పానిక్ ప్రజలు తూర్పుప్రాంతంలోని పర్వతప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు. ఈప్రాంతంలో స్పానిష్‌లు విజయం సాధించే వరకు కస్కట్టాన్ రాజ్యం అతిపెద్ద రాజ్యంగా ఉంది. ఎల్ సాల్వడార్ తూర్పుతీరంలో మాయనగరికతకు చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నందున ఎల్ సాల్వడోర్ యొక్క శిధిలాల మూలాలు వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ లేక్ గుజ్యా (లాగో డి గుయిజా), సిహుటాన్ చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాలు బహుశా మాయాప్రజలు ఆక్రమించిందని విస్తృతంగా విశ్వసిస్తున్నారు. టాజుమల్, జోయా డి సెరెన్, శాన్ ఆండ్రెస్, ఎల్ సాల్వడార్ వంటి ఇతర శిధిలాలను పిపిల్ లేదా మయ లేదా రెండుతెగలకు చెందిన ప్రజలు నిర్మించి ఉంటారని భావిస్తున్నారు.
యురేపియన్లు (1522)
1521 నాటికి స్థానిక తెగలకు చెందిన మెసొమెరికన్ ప్రజల సంఖ్య ఈప్రాంతం అంతటా వ్యాపించిన స్మాల్ ఫాక్స్ అంటువ్యాధి కారణంగా గణనీయంగా క్షీణించింది.అయినప్పటికీ ఇది కుజ్కాట్లాన్ ప్రజలను ఆందోళనచెందవలసినంత బాధించలేదు. మద్య అమెరికాలో జైత్రయాత్ర సాగించిన స్పానిష్ అడ్మైరల్ " ఆండ్రెస్ నినో " నాయకత్వంలో ప్రస్తుత ఎల్ సాల్వడోర్ భూభాగంలో మొదటి యురేపియన్లుగా స్పెయిన్ వారు ప్రవేశించారు. 1522 మే 31న ఆయన " గల్ఫ్ ఆఫ్ ఫాంసెకా " లోని మీంగుయారా ద్వీపం (మీంగుయారా డెల్ గొల్ఫొ) ప్రవేశించి ఆప్రాంతానికి " పెట్రోనిలా " అని నామకరణం చేసారు. తరువాత లెంపానదీ ముఖద్వారంలోని " జిక్విలిస్కో బే " చేరుకుని అక్కడ తూర్పు సాల్వడోర్‌కు చెందిన లెంకా స్థానిక తెగకు చెందిన ప్రజలను కలుసుకున్నారు.