cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
క్రైస్తవుల జానపద కళా ప్రదర్శనలు
భజనలు
అని పాడుతూ, అలాగే మరో పాట.. ఏసుక్రీసు శ్రమావరణాల్ని గూర్చి పాడుతూ ఆయనకు జేజేలు పలికే క్రింది భజన కీర్తన కూడా ఈ కోవలో పేర్కొనదగినది. ఏడమ్మా మన ఏసూ - ఏడనున్నాడో జై ఏడనున్నాడో ఆ జాడ తెలియదాయొ..............................||ఏడమ్మా|| నీచిన్ని కాళ్ళల్లొ - శీలలే నాటిరిగ జై కారినా రక్తంబూ కాలువలై పారెను గా...................................... .........||ఏదమ్మా|| ఇలా ఏసు గాథలకు సంబంధించిన భజన పాటలు ఎన్నో ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ఇతర కళారూపాల క్రైస్తవులు జానపద కళా ప్రదర్శనాలను శుభ సమయాలలోనూ, పెండ్లిండ్లు, సమయంలోనూ, పండుగల సమయం లోనూ, మహా మహుల స్మృత్యర్ధం జరిపే జన్మ దినోత్సవాల లోనూ, క్రైస్తవ మహా సభలు జరిగే సమయాల లోనూ, ఈ కళా ప్రదర్శనాలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కళలు హిందూ క్రైస్తవుల సంస్కృతికి దర్పణాలై క్రైస్తవ సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేస్తున్నాయి. క్రైస్తవ సాహిత్యం జానపద కళ లన్నిటిలోనూ ఉండటం గనమించ దగిన విషయం.
యితర లింకులు
వర్గం:క్రైస్తవ సాంప్రదాయాలు వర్గం:క్రైస్తవ మతము వర్గం:జానపద కళారూపాలు
ఐదు వికెట్ల పంట
thumb|260x260px| లార్డ్స్‌లో ఇంగ్లీషు ఐదు లేదా పది వికెట్ల హాల్‌లను గుర్తుచేసే లార్డ్స్ ఆనర్స్ బోర్డు.క్రికెట్‌లో, ఒక బౌలరు ఒకే ఇన్నింగ్స్‌లో ఐదు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వికెట్లు పడగొట్టడాన్ని ఐదు వికెట్ల పంట అంటారు. దీన్ని ఇంగ్లీషులో :ఫైవ్ వికెట్ హాల్" అని "ఫైవ్-ఫర్" లేదా " ఫైఫర్ " అని అంటారు. జరుగుతుంది. విమర్శకులు దీనిని చెప్పుకోదగ్గ విజయంగా పరిగణిస్తారు. ఇది బ్యాటర్ చేసే శతకానికి సమానం.
లార్డ్స్‌లో ఐదు వికెట్లు తీసిన బౌలరుకు లార్డ్స్ ఆనర్స్ బోర్డులో స్థానం లభిస్తుంది.
రికార్డులు
2023 నాటికి, మొత్తం మూడు అంతర్జాతీయ ఫార్మాట్ల లోనూ ( టెస్ట్ క్రికెట్, వన్డే ఇంటర్నేషనల్, ట్వంటీ 20 ఇంటర్నేషనల్ ) ఐదు వికెట్లు పడగొట్టినది పన్నెండు మంది క్రికెటర్లు మాత్రమే. వీరు: శ్రీలంకకు చెందిన అజంతా మెండిస్, లసిత్ మలింగ, భారతదేశానికి చెందిన భువనేశ్వర్ కుమార్, కుల్దీప్ యాదవ్, న్యూజీలాండ్‌కు చెందిన టిమ్ సౌతీ, దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన ఇమ్రాన్ తాహిర్, లుంగి ఎన్‌గిడి, వెస్టిండీస్‌కు చెందిన జాసన్ హోల్డర్, అల్జారీ జోసెఫ్, బంగ్లాదేశ్ షకీబ్ అల్ హసన్, పాకిస్థాన్‌కు చెందిన ఉమర్ గుల్, ఆఫ్ఘన్ రషీద్ ఖాన్.
2018లో, ఆఫ్ఘన్ క్రికెటర్ ముజీబ్ జద్రాన్, 16 ఏళ్ల వయస్సులో, వన్‌డేలో ఐదు వికెట్లు తీసిన అతి పిన్న వయస్కుడైన బౌలర్‌గా నిలిచాడు. 2019లో, 16 ఏళ్ల వయసున్న పాకిస్థాన్ క్రికెటర్ నసీమ్ షా టెస్టు మ్యాచ్‌లో ఐదు వికెట్లు తీసిన అతి పిన్న వయస్కుడైన బౌలరు. ఆఫ్ఘన్ క్రికెటర్ రషీద్ ఖాన్ టి20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లో ఐదు వికెట్లు తీసిన అతి పిన్న వయస్కుడైన బౌలరు. ఆ సమయంలో అతనికి 18 సంవత్సరాలు.
శ్రీలంకకు చెందిన ముత్తయ్య మురళీధరన్ టెస్ట్ మ్యాచ్‌లలో అత్యధికంగా 67 సార్లు ఐదు వికెట్లు పడగొట్టాడు. పాకిస్థానీ వకార్ యూనిస్ వన్‌డే లలో అత్యధికంగా 13 సార్లు ఐదు వికెట్లు తీసుకున్నాడు. టి20I లలో అత్యధికంగా ఐదు వికెట్లు తీసినది రెండు సార్లు. ఇది ఏడుగురు క్రికెటర్లు సాధించారు.
మూలాలు
<references group="" responsive="1">
వర్గం:క్రికెట్ పదజాలం
పీర్ల పండుగలో పేరెన్నికగన్న ధులా
ధులా అనే కళా రూపం, సర్కారు ఆంధ్ర దేశంలో కానీ, రాయలసీమ ప్రాంతంలో కాని ఎక్కడా కనిపించక పోయినా, తెలంగాణా ప్రాంతంలో మాత్రం అధిక ప్రచారంలో ఉంది. ఇది ముఖ్యంగా శ్రమ జీవుల కళా రూపమనీ, అంత కంటే ముఖ్యంగా ముస్లింలు జరుపుకునే పీర్ల పండగకు సంబంధించిందనీ, జయధీర్ తిరుమల రావు గారు ప్రజా కళారూపాలు అనే తమ గ్రంథంలో వివరించారు. ఇది శ్రమ జీవుల కళారూపమైనా శ్రమ జీవులందరూ ఈ కళా రూపంలో పాల్గొన్నట్లు మనకు పెద్ద ఆధారాలు లేవు. ఇది అందరూ కలిసి సామూహిక నృత్యం చేస్తారు. పాటకు, పాటకు సంబంధించిన ఆటకూ సంబంధించిన జానపద కళారూపం. ధులా కళా రూపానికి సంబంధించిన పాటల్లో గానీ, పదాల్లో గానీ అవి అతి చిన్నవిగానూ, అంత కంటే కథా వస్తువు అతి చిన్నది గానూ వుంటుంది. ముఖ్యంగా మొహరం పండుగల్లోజరిగే పీర్ల పండుగల్లో ధులా ఎక్కువ ప్రచారమైనా, ఆ కళారూపాన్ని తెలంగాణా పోరాట సమయంలో సాయుద దళాల్లో వున్న ముస్లిం సహోదరులూ, ఇతర శ్రమ జీవులూ కూడా ఈ కళారూపాన్ని బాగా ఉపయోగించు కున్నారు. దళాలకు సంబంధించిన క్యాంపులలో వున్న వారందరూ వలయాకారంగా నిలబడి, ఒకరు పాటను ప్రారంభించి, ఆ పాటను సామూహికంగా అందరూ అందుకుని ఆ పాటకు తగిన అడుగులను అందరూ ఒకే రీతిగా క్రమశిక్షణతో లయ బద్ధంగా ధులా పాటను పాడుకునే వారు. ధులా కళా రూపంలో పాడుకునే పాటలు అనేకం వున్నా ఈ క్రింది ఉదహరించిన పాట ఎంతో ప్రచారంలో ఉంది.
లంబాడి గన్నె గాడు
వాని పేరు గన్నె గాడు, లంబాడోడు గన్నెగాడు వాడి పల్లె దోచి నాడు, ఓడ పైన ఎక్కి నాడు కొండ పోల్లో కొని నాడు - కొండ లాగ ఎదిగి నాడు మీర్సాలం చూసినాడు - మీసామె దువ్వి నాడు గూడెంలో పేల్చి నాడు - గుండేంతో చేసి నాడు...........|వాన| రామ్మడు గూరేసి నాడూ - రాళ్ళ గుట్ట కెక్కి నాడు పిట్టల్ గూడెం కొట్టి నాడు - పిట్టల్లే ఎగిరి నాడు నల్లగొండ తిరిగి నాడు - నలుగురితో మెలిగినాడు పల్లెల్లో తిరిగి నాదు - ప్రజల బాధ తెలిసినోడు..........|వాని| బుగతాలా చూసినాడు బలుపంతా తీస్తాడాడు బందూకూ పట్టినాడూ - బరిగీసి నిల్చినాడు పోకిళ్ళకు ఓర్చాడాడు - పోలీసోళ్ళ ముంగు తాడు.....|వాని| రైతుల్లో రాజు వాడూ - లలలన్నీ పండిస్తాడు మరుసటేడు వస్తాడాడు - మా యిండ్లకే వస్తాడాడు.....|వాని|
ధులా కళా రూపంలోని పాటలు ఈ విధంగా సాగుతాయి. ప్రజా పోరాటంలో ప్రజా కళా కారులు ఈ పాటలను ప్రజల్లో ప్రచారానికి బాగా ఉపయోగించారు.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:తెలంగాణా జానపద కళారూపాలు వర్గం:ముస్లింల సాంప్రదాయాలు
మరూల నూనె
మరూల నూనెకొవ్వు ఆమ్లాలు కల్గిన శాక నూనె.మరూల నూనెను మరూల గింజల నుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు.మరూల నూనె కొవ్వు ఆమ్లాలతో పాటు యాంటి ఆక్సిడెంట్ లను కల్గి ఉంది. మరూల నూనెలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి.ఒకటి మరూల గింజల మెత్తని పప్పు నుండి ఉత్పత్తి చేసింది. మరొకటి మరూల గింజ యొక్క వెలుపలి పెంకు వంటి పొట్టు భాగం నుండి ఉత్పత్తి చేసింది. మరూల నూనెను వంటలలో,, మాంసాహాన్ని నిలువ వుంచుటకు, తోళ్ళ పరిశ్రమల్లో తోళ్లను పదును పెట్టుటకు ఉపయోగిస్తారు. మరూల నూనెను సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో కాస్మెటిక్స్ (సౌందర్య ద్రవ్యాలు) లలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.
మరూల చెట్టు
మరూల చెట్టు అనకార్డేసి కుటుంబానికి చెందినది.మరూల వృక్షశాస్త్ర పేరు క్లేరోకారియా బిర్రే (Sclerocarya birrea).చెట్టు ఏకకాండం కల్గి పై భాగం కీరిట ఆకారంలో విస్తరించి వుండును.గ్రే రంగు బెరడు వుండును.చెట్టు 18 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగును.సాధారణంగా తక్కువ ఎత్తు వున్న ప్రాంతాలలో, పెరుగును.ఈ చెట్లు ఆఫ్రికా, మెడాగాస్కరు ప్రాంతాలలో వ్యాపించి ఉంది.
మరూల నూనె
నూనె లేత పసుపు రంగులో వుండును.మరూల నూనెలో అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు,, సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.మరూల నూనెలో అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు,, సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.ప్రత్యేకమైన వాసన ఉంది.
నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాలు
మరూల నూనెలో అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఎక్కువశాతంలో,, సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు తక్కువ శాతంలోవున్నవి. నూనెలో ఏక ద్విబంధ అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం ఒలిక్ ఆమ్లం ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉంది. ఒలిక్ ఆమ్లం 70-78% వరకు ఉంది. ద్విబంధమున్న లినోలిక్ ఆమ్లం 4 నుండి 7% వరకు ఉండగా, మూడు ద్విబంధాలున్న ఆల్ఫా లినోలినిక్ ఆమ్లం 0.3-0.7% వరకు ఉంది.నూనెలో పామిటిక్, స్టియరిక్, అరచిడిక్ సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.
===నూనె భౌతిక గుణాలు ===
ఉగాండాలో హిందూమతం
thumb| శ్రీ సనాతన్ ధర్మ మండల దేవాలయం కంపాలా 19వ శతాబ్దం చివరలో, 20వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో వలసవాద బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం తన తూర్పు ఆఫ్రికా కాలనీలకు భారతీయ కార్మికులను తీసుకువచ్చినప్పుడు ఉగాండాలోకి హిందూమతం ప్రవేశించింది. ఉగాండాకు హిందూ వలసదారుల్లో కొంతమంది విద్యావంతులు, నైపుణ్యం ఉన్నవారు. కానీ చాలా మంది పేదవారు. పంజాబ్, గుజరాత్‌లోని కరువు పీడిత ప్రాంతాల నుండి వచ్చినవారు. భూ పరివేష్ఠిత ఉగాండా, కెన్యా ల్లోని ప్రాంతాలను ఓడరేవు నగరమైన మొంబాసాతో కలుపుతూ వేస్తున్న కెన్యా-ఉగాండా రైల్వేలో పని చేయడం కోసం వాళ్ళను తీసుకువచ్చారు. 1972లో జనరల్ ఇడి అమీన్ వారిని బహిష్కరించి, వారి ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడంతో ఉగాండా నుండి హిందువుల అతిపెద్ద నిష్క్రమణ జరిగింది.
ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను నిర్మించడంతో పాటు, బ్రిటిష్ తూర్పు ఆఫ్రికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలకు కార్మికుల ప్రపంచవ్యాప్త తరలింపులో హిందువులు భాగమయ్యారు. బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి సేవలు, రిటైల్ మార్కెట్ల లోను, పరిపాలనలో మద్దతును స్థాపించడంలోనూ సహాయపడే నిమిత్తం ఈ తరలింపులు జరిపింది. స్థానికంగా నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులు అందుబాటులో లేకపోవడంతో బ్రిటిష్ వారు భారతీయ కార్మికులను ఆహ్వానించారు. ఉగాండా-కెన్యాలో మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నప్పుడు, భారతదేశం నుండి 32,000 మందిని తీసుకువచ్చారు. ఈ ప్రాజెక్టుల సమయంలో కష్టమైన, భద్రత లేని పని పరిస్థితుల కారణంగా దాదాపు 2,500 మంది కార్మికులు మరణించారు. ప్రాజెక్టు ముగిసిన తర్వాత, దాదాపు 70% మంది కార్మికులు భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చేయగా, దాదాపు 6,000 మంది అక్కడే రైల్వే, రిటైల్, పరిపాలన వంటి ఇతర బ్రిటిష్ కార్యకలాపాలలో మునిగిపోయారు. అలా మిగిలిపోయిన వారిలో హిందువులు, ముస్లింలు, జైనులు, సిక్కులు ఉన్నారు. ఈ జాతికి చెందిన వారిలో చాలా మంది ఆర్థికంగా విజయం సాధించారు.
జనాభా వివరాలు
ARDA ప్రకారం, 2015లో ఉగాండాలో దాదాపు 3,55,497 (0.93%) మంది హిందువులు ఉన్నారు
ఈదీ అమీన్ హిందువులను, ఇతర ఆసియన్లనూ బహిష్కరించడం
ఎడమ|thumb|204x204px| జనరల్ [[ఈదీ అమీన్|ఇదీ అమీన్ 1972లో హిందువులు, ఇతర ఆసియన్లందరినీ ఉగాండా నుండి బహిష్కరించాడు. ఇరవై సంవత్సరాల తర్వాత, ఉగాండా అప్పటి చట్టాన్ని రద్దు చేసింది.]] వలసపాలన ముగిసిన తర్వాత, ఉగాండాతో సహా తూర్పు ఆఫ్రికాలోని హిందువులు (జైనులు, సిక్కులతో పాటు) వివక్షకు గురయ్యారు. ఇది తూర్పు ఆఫ్రికా లోని వివిధ ప్రభుత్వాల విధానాలలో భాగంగా జరిగింది. ఆఫ్రికనీకరణను ప్రోత్సహించడంలో భాగంగా ఆర్థిక వ్యవస్థలోని వాణిజ్య, వృత్తిపరమైన రంగాలు స్వదేశీ ఆఫ్రికన్ల యాజమాన్యంలోనే ఉండాలని చట్టాలు, విధానాలను రూపొందించారు. ఆఫ్రికన్ నాయకులు ఆసియన్లు, యూరోపియన్లే లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఈ కాలంలో జైనులు, సిక్కులు, యూదులు, ఇతర మత సమూహాలతో పాటు హిందువులు కూడా ప్రభావితమయ్యారు.
ఉగాండాలో ఎన్నుకోబడిన ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టడం ద్వారా జనరల్ ఇడి అమీన్ అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు, అతను ఆసియా మతాల ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా మతపరమైన, జాతి ప్రక్షాళన విధానాన్ని అనుసరించాడు. స్వయంగా ముస్లిమైన అమీన్, తనకు ఒక కల ఉందని ప్రకటించాడు. ఆ కలలో "ఆఫ్రికన్లతో కలిసిపోవడానికి ఇష్టపడని ఆసియన్లు, దోపిడీదారులు దేశాన్ని వీడి వెళ్ళవలసి ఉంటుందని అల్లా అతనికి చెప్పాడు". 1972లో, అతను ఉగాండా నుండి ఇతర ఆసియన్లతో పాటు హిందువులను ఎంచుకుని, దేశం నుండి బహిష్కరించి, వారి ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. బహిష్కరించబడిన వారిలో ఎక్కువ మంది రెండవ లేదా మూడవ తరం హిందువులు. వారిలో చాలా మందికి ఉగాండా బ్రిటిష్ పౌరసత్వాలు రెండూ ఉన్నాయి. అతను భారత మూలాలున్న హిందువులను ఇతర మతాల ప్రజలను బహిష్కరించిన ఇడీ అమీన్, బ్రిటిష్ లేదా ఫ్రెంచ్ మూలాలకు చెందిన క్రైస్తవులను బహిష్కరించలేదు.
ంకాస్టర్ యూనివర్శిటీలో రిలిజియస్ అండ్ సెక్యులర్ స్టడీస్ ప్రొఫెసర్ కిమ్ నాట్ ప్రకారం, 1970లో ఉగాండాలో 65,000 మంది హిందువులు ఉన్నారు. వారందరినీ ఇడి అమీన్ బహిష్కరించాడు. బహిష్కరించబడిన హిందువులు ఈ కాలంలో ఇతర దేశాలకు వలస వెళ్లారు. ముఖ్యంగా యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (28,000 మంది శరణార్థులు ), భారతదేశం (15,000 మంది శరణార్థులు), కెనడా (8,000 మంది శరణార్థులు), యునైటెడ్ స్టేట్స్ (1,500 మంది శరణార్థు) లకు వెళ్ళగా ఆస్ట్రేలియా వంటి ఇతర దేశాలకు తక్కువ సంఖ్యలో వెళ్ళారు. ఈ బహిష్కరణలతో ఉగాండా "పారిశ్రామికవేత్తలు, వ్యాపారులు, కళాకారు,లు పౌర సేవకులను" దేశం నుండి తొలగించిందని క్రిస్టోఫర్ సెనియోంజో పేర్కొన్నాడు. వారి ఆస్తులు ఇడి అమీన్‌కు మద్దతు ఇచ్చే పౌరులకు, ఉగాండా ఆర్మీ అధికారులకూ తిరిగి కేటాయించారు. ఆ తరువాత వైద్యులు, బ్యాంకర్లు, నర్సులు, ఉపాధ్యాయులు వంటి నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణుల కొరతను ఉగాండా ఎదుర్కొంది. ఇది ఆర్థిక సంక్షోభానికీ, సిమెంటు చక్కెర ఉత్పత్తితో సహా వ్యాపారాల పతనానికి దారితీసింది. ఉగాండాలో దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వినాశనానికి కారణమైంది.
ఇదీ అమీన్ అనంతర పరిస్థితులు
ఉగాండా హిందువులు, ఇతర మతస్థులైన భారతీయులను ఇడి అమీన్ బహిష్కరణ చేసిన ఇరవై సంవత్సరాల తర్వాత ఉగాండా, ఆ చట్టాలను మార్చింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ సహకారంతో అందించబడిన ఈ కొత్త విధానం ప్రకారం, ఇడి అమీన్ ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకున్న ఖాళీ, ఉపయోగించని ఫ్యాక్టరీల వంటి ఆస్తులను ఆయా కుటుంబాలకు తిరిగి అప్పగిస్తారు - ఆ కుటుంబీకులు దేశానికి తిరిగి వచ్చి ఉపాధిని సృష్టించినట్లయితే.
మూలాలు
వర్గం:దేశాల వారీగా హిందూమతం వర్గం:ఉగాండా
చంద్ర తాల్ సరస్సు
చంద్ర తాల్ సరస్సు హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని లాహౌల్ స్పితి జిల్లాలో కలదు. చంద్ర తాల్ అంటే చంద్రుని సరస్సు అని అర్ధం. పర్యాటకులు, పర్వతారోహకులకు ఇది ఇష్టమైన ప్రదేశం.
విస్తీర్ణం
చంద్ర తాల్ సరస్సు హిమాలయాలలో సుమారు 4,300 మీటర్ల (14,100 అడుగులు) లోతు కలిగి ఉంది. దీనికి ఒక వైపు స్క్రీ పర్వతాలు మరొక వైపున సిర్క్ పర్వతాలు ఉన్నాయి.
ప్రయాణం
చంద్ర తాల్ పర్వతారోహకులకు ఒక పర్యాటక కేంద్రం. ఇది కున్జుమ్ పాస్ నుండి 8 కిమీ (5.0 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. కున్జుమ్ పాస్ నుండి చంద్ర తాల్ వరకు సుమారు రెండు గంటలు పడుతుంది. దీని నుండి 30 కి.మీ (19 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న సూరజ్ తాల్ నుండి కూడా చంద్ర తాల్ ను చేరుకోవచ్చు.
భౌగోళికం
సరస్సు ఒడ్డున విస్తారమైన పచ్చికభూములు ఉన్నాయి. వసంతకాలంలో ఈ పచ్చికభూములు వందల రకాల అడవి పువ్వులతో విస్తరిస్తాయి. 1871 లో, కుల్లు అసిస్టెంట్ కమిషనర్ హార్కోర్ట్, చంద్ర తాల్ కు ఉత్తరాన మంచి గడ్డి మైదానం ఉందని గుర్తించాడు. అక్కడికి గొర్రెల కాపరులు కాంగ్రా నుండి మేత కోసం పెద్ద మొత్తంలో గొర్రెల మందలను తీసుకువచ్చేవారని, అతిగా గొర్రెలు మేయటం కారణంగా, గడ్డి భూములు ఇప్పుడు కనిపించకుండా పోయాయనీ, అతడు నివేదించాడు.
పక్షులు
రడ్డీ షెల్డక్ వంటి మొదలైన పక్షి జాతులకు ఈ సరస్సు నివాస ప్రాంతం.
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:నీటి వనరులు వర్గం:హర్యానా
వై.ఎస్. రాజారెడ్డి స్టేడియం
'''వై.ఎస్. రాజా రెడ్డి క్రికెట్ స్టేడియం''' ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని కడపలో ఉన్న ఒక క్రికెట్ స్టేడియం. ఈ స్టేడియం  కడప నగరం నడిబొడ్డు నుండి 10 కి.మీ. దూరంలోని పుట్లంపల్లి గ్రామమ్లో ఉంది. ఇది రూ.8 కోట్ల వ్యయంతో  10.50 ఎకరాల స్థలంలో 15,000 మంది కూర్చునే సామర్థ్యంతో నిర్మించబడినది.
ఈ మైదానంలో ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు నిర్వహించడానికి అన్ని సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ మైదానం 85-గజాల బౌండరీని కలిగి ఉంది. వై.ఎస్. రాజా రెడ్డి- ఆంధ్రా క్రికెట్ అసోసియేషన్ స్టేడియం మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి చొరవతో నిర్మించబడినది. ఈ స్టేడియం కోసం రూ.50 లక్షలు విరాళంగా ఇచ్చారు. వివిధ సౌకర్యాలతో ఆంధ్రా క్రికెట్ అసోసియేషన్ యొక్క రెసిడెన్షియల్ అకాడమీ కూడా ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని క్రికెట్ మైదానాలు
చాందీపూర్
thumb|చాందీపూర్ బీచిలో సూర్యాస్తమయం చాందీపూర్ ను చాందీపూర్-ఆన్-సీ అని కూడా అంటారు. ఒరిస్సా (ఒడిషా), బాలేశ్వర్ (బాలెసోర్) జిల్లాలోని ఓ చిన్న సముద్ర తీర రిసార్టు. బాలేశ్వర్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి 16 కిమీ దూరంలో ఉంటుంది.
చాందీపూర్‌కు ఒక విశిష్టత ఉంది - భారత్ తయారుచేసిన క్షిపణులు దాదాపుగా అన్నిటినీ పరీక్షించేది ఇక్కడే.
చాందీపూర్‌కు మరో విశిష్టత ఉంది - ఆటూ పోట్ల సమయాల్లో సముద్రం వెనక్కు వెళ్ళి మళ్ళీ ముందుకు వస్తూ ఉంటుంది. ఆటు/పాటు సమయంలో సముద్రం 5 కి.మీ. వెనక్కి వెళ్తుంది. మళ్ళీ పోటు సమయంలో మామూలుగా వస్తుంది. అంటే, చూస్తూండగానే రోజుకు ఒకసారి సముద్రం అదృశ్యమై మళ్ళీ ప్రత్యక్షమౌతుందన్నమాట. దీనివల్ల ఈ బీచి జీవవైవిధ్యానికి ఆలవాలమైంది. బీచి దగ్గరలో మిర్జాపూర్ వద్ద బుద్ధ బలంగా నది సంగమం వద్ద గుర్రపునాడా పీత దొరుకుతుంది. ఇదొక చక్కని పిక్నిక్ స్థలం. ఒరిస్సా పర్యాటక సంస్థ వారి పాంథనివాస్ ఒకటి ఇక్కడ ఉంది. thumb|ఆటు/పాటు సమయంలో చాందీపూర్ బీచి
భౌగోళికం
చాందీపూర్ 21.47°N, 87.02°W. వద్ద ఉంది. సముద్రమట్టం నుండి దాని సగటు ఎత్తు 3 మీ. గ్రామ వైశాల్యం 51.33 ఎకరాలు.
సాధారణ భారతీయ వాతావరణం
వేసవిలో ఉష్ణోగ్రత 25-40 సెల్సియస్ డిగ్రీల దాకా ఉంటుంది. చాందీపూర్ సందర్శనకు నవంబరు-మార్చి సరైన సమయం.
సైన్యం
భారత సైన్యపు సమీకృత పరీక్షా శ్రేణి -Integrated Test Range (ITR) ను చాందీపూర్‌కు దక్షిణంగా 70 కిమీ దూరంలో ఉన్న అబ్దుల్ కలాం ద్వీపం వద్ద (గతంలో దీన్ని వీలర్ ఐలాండ్ అనేవారు)  ITR ను స్థాపించారు. అనేక క్షిపణులను -ఆకాశ్, శౌర్య లతో సహా -ఇక్కడే పరీక్షించారు,  అగ్ని, పృథ్వి బాలిస్టిక్  క్షిపణులు, బరాక్-8 క్షిపణి కూడా ఇక్కడే  పరీక్షించారు. .
రవాణా సౌకర్యం
బాలేశ్వర్ దాకా రైల్లో వెళ్ళి, అక్కడి నుండి బస్సు, ఆటో లేదా ట్యాక్సీ ద్వారా చాందీపూర్ చేరుకోవచ్చు. బాలేశ్వర్ నేషనల్ హైవే 5 పై ఉంది.
ఇక్కడ ప్రధానంగా చూడదగ్గ స్థలాలు: దేవ్‌కుండ్ జలపాతం, పంచలింగేశ్వర్, క్షీరచోర గోపీనాథ దేవాలయం, చాందీపూర్ బీచి, నీలగిరి జగన్నాథ దేవాలయం.
ఆహారం
అనేక రకాల సముద్రాహారం ఇక్కడ దొరుకుతుంది. చేప ఇక్కడ బాగా చవక. ఒరియా బెంగాలీ వంటకాలు బాగా దొరుకుతాయి.
మూలాలు వనరులు
వర్గం:భారతీయ క్షిపణులు
ఖలీల్ జిబ్రాన్
ఖలీల్ జిబ్రాన్ (పూర్తి అరబిక్ పేరు జిబ్రాన్ ఖలీల్ జిబ్రాన్ (జుబ్రాన్ ఖలీల్ జుబ్రాన్ అనీ పలకవచ్చు) (جبران خليل جبران / Jubrān Khalīl Jubrān or Jibrān Khalīl Jibrān) (1883 జనవరి 6 – 1931 ఏప్రిల్ 10) లెబనీస్-అమెరికన్ రచయిత, కవి, చిత్రకారుడు.
జిబ్రాన్ ఒట్టోమాన్ సామ్రాజ్యంలోని లెబనాన్ ముతసర్రిఫేట్ పర్వత ప్రాంతం (ప్రస్తుతం లెబనాన్‌లో భాగం) బ్షార్రీ పట్టణంలో ఖలీల్ జిబ్రాన్, కమిలా జిబ్రాన్ (రహ్మెహ్) దంపతులకు జన్మించాడు. చిన్నవయసులోనే జిబ్రాన్ తన కుటుంబంతో పాటు అమెరికా వలసవెళ్ళి అక్కడ కళను అభ్యసించి, ఆంగ్ల, అరబిక్ భాషల్లో సాహిత్య రచన ప్రారంభించారు. అరబ్ ప్రపంచంలో, జిబ్రాన్ సాహిత్యంలోనూ, రాజకీయంలోనూ తిరుగుబాటుదారునిగా పేరొందాడు. అతని కాల్పనికవాద శైలి ఆధునిక అరబిక్ సాహిత్య పునరుజ్జీవనంలో కేంద్ర స్థానం పొందింది. అప్పటివరకూ ఉన్న సంప్రదాయ శైలి నుంచి ఖలీల్ జిబ్రాన్ శైలి విడిపోయి ప్రత్యేక మార్గాన్ని ఏర్పరిచింది. లెబనాన్‌లో ఆయనను ఇప్పటికీ సాహిత్యంలో హీరోగా భావిస్తారు.
1923లో వెలువడ్డ ఖలీల్ జిబ్రాన్ రచన ద ప్రాఫెట్ (అనువాదం: ప్రవక్త) అతనికి ఆంగ్ల-భాషా ప్రపంచంలో ప్రఖ్యాతి తెచ్చిపెట్టింది. ద ప్రాఫెట్ పుస్తకం ఆంగ్ల సాహిత్యంలో స్ఫూర్తిదాయకమైన కల్పనాత్మక రచనలకు తొలినాళ్ళ ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. దీనితోపాటుగా కవితాత్మకమైన ఆంగ్ల వచనంలో అతను రాసిన తాత్త్విక వ్యాసాలు ప్రాచుర్యం పొందాయి. విమర్శకులు పుస్తకం పట్ల పెద్దగా ఆసక్తి కనబరచకపోయినా మంచి పాఠకాదరణ పొందింది. 1930ల్లోనూ, తిరిగి 1960ల నాటి కౌంటర్ కల్చర్‌లోనూ ద ప్రాఫెట్ బాగా ఆదరణ పొందింది. షేక్స్‌పియర్, లోజీల తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా అతిఎక్కువగా అమ్ముడైన పుస్తకాలు రాసిన కవుల్లో జిబ్రాన్‌ది మూడోస్థానం.
తొలినాళ్ళ జీవితం
జిబ్రాన్ అప్పటికి ఒట్టోమాన్ సామ్రాజ్యంలోని పాక్షిక స్వయంపాలిత ప్రాంతమైన ఉత్తర మౌంట్ లెబనాన్ ప్రాంతంలో చారిత్రక పట్టణమైన బ్షార్రీలో మారోనైట్ కేథలిక్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తల్లి కమిలా ఒక మతాచార్యుడి కూతురు, జిబ్రాన్ జన్మించేనాటికి ఆమెకు ముప్పై సంవత్సరాలు. జిబ్రాన్ తండ్రి ఖలీల్ ఆమెకు మూడవ భర్త. కుటుంబం పేదరికంతో కునారిల్లుతూండడంతో లెబనాన్‌లో గడిపిన రోజుల్లో ఖలీల్ పాఠశాలకు వెళ్ళి చదువుకోలేదు. ఐతే మతాచార్యులు తరచుగా అతని వద్దకు వచ్చి బైబిల్, అరబిక్ భాష నేర్పుతూ ఉండేవారు.
ఎడమ|thumb|బ్షార్రీలో ఖలీల్ ఇల్లు
జిబ్రాన్ తండ్రి మొదట్లో ఔషధాలు తయారుచేసే అపోతెకారీగా పనిచేసేవాడు, కానీ జూదం వల్ల చేసిన అప్పులు తీర్చలేక, స్థానిక ఒట్టోమాన్ ప్రభుత్వ అధికారి వద్ద ఉద్యోగంలో చేరాడు. 1891లో ఆ అధికారి పనితీరుకు ఆగ్రహించిన ప్రజల ఫిర్యాదుల వల్ల అధికారిని తొలగించి, అతని ఉద్యోగులపై విచారణ చేపట్టారు. జిబ్రాన్ తండ్రిని అక్రమాస్తులు కూడబెట్టాడన్న ఆరోపణపై ఖైదుచేశారు, అతని కుటుంబ ఆస్తులను అధికారులు జప్తుచేశారు. కమిలా జిబ్రాన్ సోదరుడు అమెరికా వెళ్తూండడంతో అతన్ని అనుసరించాలని నిర్ణయించుకుంది. కమిలా తన కొడుకు ఖలీల్, పీటర్ (అరబిక్‌లో బత్రస్, ఇతను ఖలీల్ సవతి అన్న) కూతుళ్ళు మారియానా, సుల్తానాలతో పాటు 1895 జూన్ 25న న్యూయార్క్ బయలుదేరింది. ఖలీల్ తండ్రి 1894లోనే జైలు నుంచి విడుదలైనా కమిలా అమెరికాకు తన భర్త నుంచి విడిపోయి వెళ్ళాలనే నిశ్చయించుకుంది. కుడి|thumb|1898 నాటి ఖలీల్ జిబ్రాన్, ఫ్రెడ్ హాలండ్ డే తీసిన ఫోటోగ్రాఫ్.
ఖలీల్ కుటుంబం బోస్టన్ రాష్ట్రపు దక్షిణాదిన స్థిరపడింది, ఆ ప్రాంతంలో ఆ కాలాన రెండవ అతిపెద్ద సిరియన్-లెబనీస్-అమెరికన్ సమాజం స్థిరపడింది. స్కూల్లో ఒక పొరపాటు వల్ల అతని పేరు "ఖహ్లీల్ జిబ్రాన్"గా నమోదయ్యింది. అతని తల్లి కుట్టుపనిచేస్తూ లేసులు, లెనిన్‌లు ఇంటింటికి తిరిగి అమ్మే చిల్లర వ్యాపారిగా పనిచేసేది. జిబ్రాన్ 1895 సెప్టెంబరు 30న బోస్టన్‌లో స్కూలులో చేరాడు. స్కూలు వాళ్ళు విదేశాల నుంచి వలస వచ్చిన పిల్లలకు ఆంగ్లం బోధించే ప్రత్యేక తరగతిలో చేర్చారు. జిబ్రాన్ దగ్గరలోని డెనిసన్ హౌస్‌ అనే కళల పాఠశాలలోనూ చేరాడు. దాని ద్వారా వినూత్న శైలికి చెందిన బోస్టన్ కళాకారుడు, ఫోటోగ్రాఫర్, ప్రచురణకర్త ఫ్రెడ్ హాలండ్ డే పరిచయం అయ్యాడు. జిబ్రాన్‌ను సృజనాత్మక కృషి సాగించడానికి హాలండ్ ప్రోత్సహించాడు. 1898లో ఒక ప్రచురణకర్త జిబ్రాన్ వేసిన బొమ్మలను ముఖపత్రానికి వాడాడు.
జిబ్రాన్ ఒకపక్క పాశ్చాత్య కళలకు, పాశ్చాత్య రససిద్ధాంతానికి ఆకర్షితుడవుతూండగా, దానితో పాటుగా అతడు, అతని అన్న పీటర్‌లు వారి లెబనాన్ సంస్కృతిని కూడా గ్రహించాలని అతని తల్లి ఆశిస్తూండేది. దాంతో అతను 15 ఏళ్ళ వయసులో లెబనాన్ తిరిగివచ్చి బెయిరుట్‌లో మారొనైట్ చర్చి ఆధ్వర్యంలో నడిచే ఆరంభ, ఉన్నత పాఠశాల అయిన "అల్-హిక్మా" (జ్ఞానం అని అర్థం)లో చేరాడు. తన తోటి విద్యార్థితో కలిసి ఒక కళాశాల పత్రిక నడిపాడు, "కళాశాల కవి"గా ఎన్నికయ్యాడు. అక్కడ నాలుగేళ్ళు చదువుకుని అమెరికా బయలుదేరి 1902 మే 10 నాటికి బోస్టన్‌ చేరాడు. అతను రావడానికి రెండు వారాల ముందు చెల్లెలు సుల్తానా 15 ఏళ్ళ వయసులో క్షయ వ్యాధి కారణంగా మరణించింది. తర్వాతి ఏడాది అదే వ్యాధితో అన్న పీటర్, క్యాన్సర్ కారణంగా తల్లి మరణించారు. ఇల్లు నడపడానికి అతని సోదరి మారియానా బట్టలు కుట్టే దుకాణంలో పనిచేసేది.
వృత్తి జీవితం ప్రారంభం, వ్యక్తిగత జీవితం
జిబ్రాన్ నిష్ణాతుడైన చిత్రకారుడు, ప్రత్యేకించి డ్రాయింగ్, నీటిరంగుల్లో ప్రత్యేకత సాధించాడు. 1908 నుంచి 1910 వరకూ ప్యారిస్‌లోని అకాడెమీ జూలియన్‌లో ప్రతీకాత్మకత, కాల్పనిక శైలులు అభ్యసించాడు. జిబ్రాన్ తన తొలి ఆర్ట్ ఎగ్జిబిషన్‌ను 1903లో బోస్టన్‌లోని డే స్టూడియోలో ఏర్పాటుచేశాడు. ఆ ఎగ్జిబిషన్‌లో జిబ్రాన్ మేరీ ఎలిజిబెత్ హాస్కెల్‌ను కలిశాడు. ఆమె ఖలీల్ కన్నా పదేళ్ళు పెద్దది, వృత్తిరీత్యా ప్రధానోపాధ్యాయురాలు. వారిద్దరి మధ్యా స్నేహం ఏర్పడి అది జిబ్రాన్ జీవితకాలం అంతా కొనసాగింది. జిబ్రాన్‌కు సాయం చేసేందుకు హాస్కెల్ భారీ మొత్తాలు ఖర్చుచేసింది, సంపాదక బాధ్యతలు వహించి అతని ఆంగ్ల రచనలన్నిటినీ విస్తృతంగా పరిష్కరించింది. ద ప్రాఫెట్ సహా అనేక ఖలీల్ రచనలకు హాస్కెల్ చేసిన కృషి ఎంతటిదంటే, ప్రస్తుత ప్రమాణాల ప్రకారం అయితే ఆమెను సహ రచయితగా గౌరవించాల్సివచ్చేది.
వారిద్దరి అనుబంధం ఎటువంటిదన్న విషయం అస్పష్టంగానే మిగులుతోంది; కొందరు జీవితచరిత్రకారులు వారిద్దరూ ప్రేమికులనీ, హాస్కెల్ కుటుంబం అంగీకరించకపోవడం వల్లనే ఎన్నడూ వివాహం చేసుకోలేదనీ నిర్ధారిస్తున్నారు, ఐతే ఇతర ఆధారాలు వారిద్దరిదీ శారీరక సంబంధం కాదని సూచిస్తున్నాయి. జిబ్రాన్, హాస్కెల్ వివాహం నిశ్చయం చేసుకున్న కొద్దికాలానికే నిశ్చితార్థాన్ని జిబ్రాన్ విరమించుకున్నాడు. అతనికి వేరే స్త్రీలతో సంబంధాలుండడంతో జిబ్రాన్ హాస్కెల్‌ని పెళ్ళిచేసుకోవాలనుకోలేదు. హాస్కెల్ మరొక అతన్ని పెళ్ళాడింది, ఐతే ఆమె జిబ్రాన్‌కి ఆర్థికంగా సాయం చేయడం, అతని కెరీర్ వృద్ధిచెందడానికి తన పలుకుబడి ఉపయోగించడం కొనసాగించింది. ఆమె జిబ్రాన్‌కి సంపాదకురాలిగా పనిచేసింది, అతనిని చార్లెట్ టెల్లర్ అనే జర్నలిస్టుకీ, ఎమిలీ మిషెల్ అనే ఫ్రెంచి బోధకురాలికీ పరిచయం చేసింది. వారు అతని చిత్రకళాభ్యాసానికి మోడల్స్‌గా సహకరించి, తర్వాతికాలంలో జిబ్రాన్ సన్నిహిత మిత్రులయ్యారు. 1908లో, జిబ్రాన్ రెండేళ్ళ పాటు ప్యారిస్‌లో కళ అభ్యసించేందుకు వెళ్ళాడు. అక్కడే అతను కళాధ్యయనంలో భాగస్వామి, జీవితకాలం స్నేహితుడు అయిన యూసఫ్ హాయెక్‌ని కలుసుకున్నాడు. మొదట్లో జిబ్రాన్ రచనలు చాలావరకూ అరబిక్‌లోనే ఉన్నా, 1918 తర్వాత ప్రచురితమైన అతని రచనలు చాలావరకూ ఆంగ్లంలో ఉన్నాయి. ఆల్ఫ్రెడ్ ఎ. నాఫ్ ప్రచురణ సంస్థకు ఖలీల్ ఇచ్చినవాటిలో మొదటి పుస్తకం ద మాడ్‌మేన్ 1918లో ప్రచురించారు. అది బైబిల్ శైలిలోని అఫోరిజమ్స్ (జీవిత సత్యాల వంటివి), పారాబుల్స్ (నీతికథలు)తో వచనానికి, కవిత్వానికి మధ్య ఎక్కడో ఉండేలా రాశాడు. అరబ్ సాహిత్యాన్ని సుషుప్తావస్థలోంచి బయటకు తెచ్చి, నూతన జవజీవాలు ఇవ్వాలని, కొత్త తరం అరబ్ రచయితలను ప్రోత్సహించాలనీ న్యూయార్క్ పెన్ లీగ్ అన్న అరబ్-అమెరికన్ రచయితల సంస్థను 1920లో జిబ్రాన్ పున:ప్రారంభించాడు (1915-16లో ఒకమారు ప్రారంభమై మూతబడింది). అల్-మహ్‌జర్ (వలసవచ్చిన కవులు) అన్న మరో పేరు కూడా కలిగిన ఈ సంస్థలో అమీన్ రిహానీ, ఎలియా అబు మాడి, మిఖైల్ నైమి వంటి ముఖ్యమైన లెబనీస్-అమెరికన్ రచయితలు కూడా ఉండేవారు. వీరిలో అరబ్ సాహిత్య ప్రముఖుడైన మిఖైల్ నైమితో వ్యక్తిగత అనుబంధం ఉండేది, అతని వారసులను తనకు కుమారుల వంటివారనీ, అతని మేనల్లుడు సమీర్‌ని గాడ్‌సన్ అనీ జిబ్రాన్ పేర్కొన్నాడు.
మరణం
1931 ఏప్రిల్ 10న జిబ్రాన్ న్యూయార్క్ నగరంలో 48 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు. అతిగా మద్యపానం చేయడం వల్ల కాలేయం దెబ్బతినడం (లివర్ సిరోసిస్), క్షయవ్యాధి వల్ల చనిపోయాడు. జిబ్రాన్ ద ప్రాఫెట్ ప్రచురణ అనంతరం మద్యపానానికి బానిస అయిపోయాడు. అతని మరణానికి కొన్నేళ్ళ ముందు ఎవరూ తనను కలిసే అవకాశం ఇవ్వకుండా తన అపార్ట్‌మెంటులో తాళం వేసుకుని, రోజంతా తాగుతూ ఉండిపోయేవాడు. జిబ్రాన్ తనను లెబనాన్ మట్టిలోనే ఖననం చేయాలని కోరుకున్నాడు. ఆ కోరిక, 1932లో మేరీ హాస్కెల్, జిబ్రాన్ చెల్లెలు మారియానా లెబనాన్‌లోని మార్ సర్కిస్ మాన్‌స్ట్రీని కొనుగోలు చేసి, అతని అవశేషాలను అక్కడ ఖననం చేశాకా తీరింది. అప్పటి నుంచీ ఆ ప్రదేశం జిబ్రాన్ మ్యూజియంగా మారింది. జిబ్రాన్ సమాధిపైన అతని ఈ వాక్యాలు రాశారు: "నా సమాధి మీద చూడాలనుకుంటున్నపదాలు: నేను మీలానే జీవించివున్నాను, నేను మీ పక్కనే ఉన్నాను. మీ కళ్ళు మూసుకుని చుట్టూ చూడండి. మీ ఎదురుగా మీరు నన్ను చూడవచ్చు"
జిబ్రాన్ తన స్టూడియోలోని సామాగ్రి మేరీ హాస్కెల్‌కి చెందాలని కోరుకున్నాడు. 23 సంవత్సరాలుగా అతనికి ఆమె రాసిన ఉత్తరాలు ఆమెకు అక్కడ దొరికాయి. వారిద్దరి సాన్నిహిత్యాన్ని, వ్యక్తిగత అంశాలు ఆ ఉత్తరాల్లో ఉన్నాయన్న కారణంగా మేరీ వాటిని తగలబెట్టాలని మొదట అనుకున్నా, వాటి చారిత్రక విలువను అర్థం చేసుకుని దాచింది. 1964లో ఆమె మరణానికి ముందు, వాటిని, అతను ఆమెకి రాసిన ఉత్తరాలతో కలిపి నార్త్ కరోలినా విశ్వవిద్యాలయానికి అందజేసింది. దాదాపు 600 ఉత్తరాల్లోని భాగాలను 1972లో "బిలవ్‌డ్ ప్రాఫెట్" (ప్రియమైన ప్రవక్త) అన్న పేరుతో ప్రచురించారు.
మేరీ హాస్కెల్ తాను దాచుకున్న వందలాది ఖలీల్ జిబ్రాన్ గీసిన చిత్రాలు, బొమ్మలను 1950లో జార్జియాలోని సవన్నాలో ఉన్న టెల్‌ఫెయిర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్‌కు దానమిచ్చింది. హాస్కెల్ టెల్‌ఫెయిర్ మ్యూజియంకు ఇచ్చిన ఈ బహుమానం వల్ల ఆ మ్యూజియం ఖలీల్ జిబ్రాన్ వేసిన చిత్రాలు అతిఎక్కువగా ఉన్న మ్యూజియంగా నిలిచింది. వీటిలో 5 ఆయిల్ పెయింటింగ్స్, అసంఖ్యాకమైన పేపర్ డ్రాయింగ్స్ ఉన్నాయి. ఇవి జిబ్రాన్ లలితమైన శైలిని, అతనిపై ప్రతీకవాదం ప్రభావాన్ని పట్టియిస్తాయి. అతని పుస్తకాలపై భవిష్యత్తులో రానున్న అమెరికన్ రాయల్టీలు అతని జన్మస్థలమైన బ్షార్రీ పట్టణానికి చెందేలా, ఆ సొమ్ము అక్కడ మంచి పనులు చేపట్టేందుకు వినియోగించేలా వీలునామా రాశారు.
నోట్స్
<references group="నోట్స్"/>
మూలాలు
వర్గం:ఆంగ్ల కవులు
గంటె భాగవతులు
శాస్త్రీయంగా యక్షగానాలను ప్రదర్శించే కూచిపూడి వారు వేరు. జీవనోపాధిగా మిగిలిన ఈ కళను నమ్ముకొని జీవ యాత్ర కొనసాగిస్తున్న ఈ సంచార తెగ వేరు. వీరు తెలగ దాసరులు. తెలంగాణా లోని నల్లగొండ, ఖమ్మం, వరంగల్, హైదరాబాదు జిల్లాలలో ఎక్కువగా నివసిస్తున్నారు.
గంటె భాగవతులు
వీరిని గంటే భాగవతులని కూడా పిలుస్తారు. పెట్రో మాక్సు లైట్ల, ఎలక్ట్రిక్ లైట్లు లేని ఆ రోజుల్లో పెద్ద పెద్ద గరిటెల్లో ఆముదం పోసి అందులో వత్తుల్ని నానబెట్టి వెలిగించి ఆ వెలుగులో వీధి నాటకాలను ప్రదర్శించే వారట. అందుకే వీరికి గంటే భాగవతులనే పేరు కూడా వచ్చింది. నాగరికత పెరిగిన తరువాత అనేక కళలు ఎలా కాలగర్భంలో కలిసి పొయ్యాయో ఈ కళ కూడా నానాటికి నశించి పోతూ ఉంది. ప్రయాణ సౌకర్యాలు సరిగా లేని ఆ రోజుల్లో ఈ ప్రదర్శనాలను చూడటానికి పల్లెల ప్రాంతాల నుండి ప్రజలు తండోప తండాలుగా వచ్చి ఈ ప్రదర్శనం చూసి ఆనందించే వాళ్ళు. అయినా ఈ కళ ఏ ఆదరణా నోచుకోక పోయినా ఇంకా కొన వూపిరితో కొట్టుకుంటూ ఉంది.
వారి ప్రదర్శనలు
గంటే భాగవతులు, రామనాటకం. సావిత్రి, సారంగ ధర, గయోపాఖ్యానం, లక్షణ భరణీయం, శశి రేఖా పరిణయం, గరుడాచలం, ప్రహ్లద, జయంత, సయపాల, సిరియాళ, గజగౌరి, అదృష్ట బాల చంద్ర మొదలైన పౌరాణిక జానపద యక్ష గానాలను ప్రదర్శిస్తారు. సంక్రాంతి మొదలు ఉగాది వరకూ రోజు విడిచి రోజు ప్రదర్శనాలు జరుగుతాయి. పల్లెల్లో వున్న మోతుబరి ఆసాములు ఇరవై ముప్పై రూపాయలిచ్చి, ప్రద్రర్శనాలను ఏర్పాటు చేస్తారు. గ్రామ ప్రజలందరూ ఉచితంగానే ఈ ప్రదర్శనాలను చూచి ఆనందిస్తారు. పర్వదినాలలో కూలీలు కూడా వీరి చేత నాటకాలు వేయిస్తారు.
నేపథ్యంలో,ఉపోద్ఘాతం
వీరి ప్రదర్శనాల్లో ఒక పాత్ర రంగ ప్రవేశం చేసే ముందు, తెర లోనే చాల సేపటి వరకూ వుండి ఉపోధ్ఘాతం వినిపించటం వీరి సాంప్రదాయం. రంగం మీదనున్న పాత్ర ధారి ఆలపించే కీర్తనలను పునరుక్తిగా తక్కిన కళాకారులు సామూహింగా గానం చేస్తారు. కీర్తనలలోని సాహిత్యానికి అనుగుణంగా అభినయిస్తూ, ప్రేక్షకులను మంత్ర ముద్ఘుల్ని చేస్తారు. పురుషులే స్త్రీ పాత్రలను ధరిస్తారు. వీరి ప్రదర్శనాల్లో పాఅత్రలు ధరించిన ముని వంపుల గ్రామానికి చెందిన రావుల కోదండం, బసవ బోయిన సవారి రాజు నాయక పాత్రల్లోనూ, మాదగాని పాపయ్య స్త్రీ పాత్రలోనూ ప్రసిద్దులని గర్వంగా చెప్పుకుంటారు. వీరి స్త్రీలు తట్ట నెత్తిన పెట్టుకుని, అద్దాలు, దువ్వెనలు, సబ్బులు, గాజులు, రిబ్బన్లు, పౌదర్లు, పిన్నులు మొదలైన స్త్రీలకు కావలసిన వస్తువుల్ని అమ్ముకుంటూ, కుటుంబ పోషణ భారాన్ని పంచు కుంటారు. పూర్వం ఈ భాగవతులకు భూస్వాములు, జమీందారులు మడి మాన్యాలిచ్చి ప్రోత్స హించేవారు. ఈ నాడు ఆ మాన్యాల నన్నిటినీ పోగొట్టుకుని నూన్య హస్తాలతో దుర్బరమైన పేదరికాన్ని అనుభవిస్తున్నారని ఒక వ్వసంలో దిలావర్ గారు ఉదహరించారు.
దాసర్లు
తెలంగాణా లోని దాసర్లు సర్కాంధ్రలో దాసర్లు కారు. సర్కారాంధ్రలో బిక్షమెత్తె హరి దాసుళ్ళు, వైద్యం చేసే హరిజన దాసర్లూ (దాసుళ్ళు) ఉన్నారు. తెలంగాణాలోని వారు హరిజనులకు గురువులు. వీరిని మిత్తుల అయ్య వార్లు అంటారు. సర్కారాంధ్రలో వైష్ణవ గురువులకు ఎంత గౌరవం వుండేదో, ఈ మిత్తుల అయ్యవార్లకు తెలంగాణా హరి దాసుల్లో అంత గౌరవం ఉంది. వీరు కేవలం గురువులే కాక, వీరిలో చాలమంది కళాకారులు కూడా. వీరు వీధి నాటకాలు ఆడతారు. వీరి ముఖ్య నాటకం గరుడాచలం. వీరి వద్ద ఒక విధమైన తంబురా వుంటుంది. దాన్నిసన్నని గజ్జెలతో వాయిస్తారు. దాని నుండి తంబురా ధ్వనే కాకుండా, మృదంగ ద్వని కూడా వస్తుంది. వీరిలో కొంత మంది సాంప్రదాయక యక్ష గానాన్ని కూడా ప్రదర్శిస్తారు.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:తెలంగాణా జానపద కళారూపాలు
నిషా దేశాయ్ బిస్వాల్
300px|right|thumb|నిషా దేశాయ్ బిస్వాల్ నిషా దేశాయ్ బిస్వాల్‌  భారత సంతతికి చెందిన అమెరికన్ మహిళ. 2013 లో అధ్యక్షుడు బారక్ ఒబామా ఈమెను దక్షిణాసియా వ్యవహారాల విభాగం అసిస్టెంట్ సెక్రటరీగా నామినేట్ చేయడంతో వార్తలలోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం అమెరికా అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి సంస్థ (యూఎస్‌ఏఐడీ) లో ఆసియా విభాగానికి అసిస్టెంట్ అడ్మినిస్ట్రేటర్‌గా ఉన్న బిస్వాల్... రాబర్ట్ బ్లేక్ స్థానంలో పగ్గాలు చేపట్టనున్నారు. దీంతో భారత సంతతి వ్యక్తి దక్షిణాసియా వ్యవహారాలకు సారథ్యం వహించనుండటం ఇదే తొలిసారి అవుతుంది. బిస్వాల్‌తోపాటు ఏడుగురు సీనియర్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ స్థాయి పదవులకు నియామకాలు చేపడుతూ ఒబామా 2013, ఆగస్టు 8న ఉత్తర్వులు జారీచేశారు.
అంకితభావంతో పనిచేస్తున్న వీరు అమెరికా ప్రజలకు మరిన్ని సేవలందించాలని ఒబామా ఒక ప్రకటనలో కాంక్షించారు. బిస్వాల్ భారత్, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్, అఫ్ఘానిస్థాన్, శ్రీలంక, నేపాల్, మాల్దీవులు, భూటాన్‌లలో అమెరికా వ్యవహారాలను పర్యవేక్షిస్తారు. ఈ నియామకంపై బిస్వాల్ హర్షం వ్యక్తంచేశారు. గ్రామీణ భారతం నుంచి వచ్చిన తన తల్లిదండ్రులు పిల్లల ఉజ్వల భవిష్యత్తు కోసం అమెరికాకు వచ్చి స్థిరపడ్డారని, తన కోసం వారు ఎన్నో త్యాగాలు చేశారని కొనియాడారు.
నేపధ్యము
వర్జీనియా వర్సిటీ నుంచి బీఏ డిగ్రీ పొందిన బిస్వాల్ యూఎస్‌ఏఐడీలో 2010 నుంచి అసిస్టెంట్ అడ్మినిస్ట్రేటర్‌గా ఉన్నారు. 2005- 2010 వరకు అమెరికా ప్రతినిధుల సభకు చెందిన విదేశీ వ్యవహారాల సబ్‌కమిటీలో మెజారిటీ క్లర్క్‌గా పనిచేశారు. 2002-05 వరకు ఇంటరాక్షన్‌లో విధాన, సలహా డెరైక్టర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 1999-2002 వరకు ప్రతినిధుల సభలో అంతర్జాతీయ సంబంధాల కమిటీలో, 1995-99 వరకు యూఎస్‌ఎఐడీలో పలు హోదాల్లో, 1993-95 వరకు అమెరికన్ రెడ్‌క్రాస్‌లో పనిచేశారు.
వ్యక్తిగత జీవితము
ఈమె భర్త సుబ్రత్, ఇద్దరు కుమార్తెలు సఫ్యా, కయా.
జీత్ ఉపేంద్ర
జీత్ ఉపేంద్ర భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటుడు. ఆయన 1980 దశకంలో సినీరంగంలో అడుగుపెట్టి, ఆదిత్య పంచోలి హీరోగా నటించిన అభిషేక్, స్కాండల్, డాన్ 2 సినిమాల్లో నటించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1964 జననాలు
షహదర శాసనసభ నియోజకవర్గం
షహదర శాసనసభ నియోజకవర్గం ఢిల్లీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం షహదారా జిల్లా, ఈస్ట్ ఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని పది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
శ్రీ పార్వతీ జడల రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం (చెర్వుగట్టు)
శ్రీ పార్వతీ జడల రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం, ఇది నల్గొండ జిల్లాలో అతిపురాతనమైన ఆలయాల్లో ఒకటిగా పేరుగాంచిన ఆలయం. ఇది నార్కట్ పల్లి మండలం చెర్వుగట్టు గ్రామంలో ఉంది. ఇక్కడ ప్రధాన దైవం శివుడు. జడల రామలింగేశ్వరస్వామి వారి ఆలయం. పరశురాముడు ఈ శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించినట్లు ప్రతీతి. క్షత్రియ సంహారానంతరం, తన పాప ప్రక్షాళన కోసం పరశురాముడు 108 శివలింగాలను ప్రతిష్టించాడనీ, అతను ప్రతిష్టించిన 108 శివలింగాలలో చివరి లింగం జడల రామలింగేశ్వర స్వామిదని స్థలపురాణం.
భౌగోళికం
నల్గొండ జిల్లా నార్కట్ మండల కేంద్రానికి ఆరు కిలో మీటర్ల దూరంలో చెర్వుగట్టు గ్రామంలో ఈ ఆలయం వెలసింది. ఆ గ్రామానికి తూర్పు వైపున ఒక చెరువు, ఆ చెరువు గట్టున పార్వతీ సమేత మల్లికార్జునస్వామి దేవాలయం ఉంది. ఆ దేవాలయానికి పశ్చిమాన గల కొండపై శ్రీ జడల రామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోంది. ఈ క్షేత్రం నల్గొండకు 14 కిలో మీటర్ల దూరంలో, అద్దంకి నార్కట్ పల్లి ప్రధాన రహదారికి ఒక కిలో మీటరు దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి శివలింగంపై జడల మాదిరిగా రేఖలు ఉండటం వలన ఈ శివలింగాన్ని పరశురాముడు ప్రతిష్ఠించడం వలన, కొండ దిగువున పార్వతీదేవి కొలువైవున్న కారణంగా ఈ స్వామిని పార్వతీ జడల రామలింగేశ్వరుడిగా పిలుస్తూ వుంటారు.
ఆలయ విశేషాలు
నాటి నుంచి నేటి వరకూ ఒక సర్పం స్వామివారికి ప్రదక్షిణలు చేసి వెళుతుండటం ఇక్కడి విశేషం. కొండ పై భాగాన 'మూడు గుండ్లు' గా పిలవబడే రాతి బండల మధ్యలోని మరొక శివలింగాన్ని కూడా భక్తులు దర్శించుకుంటూ వుంటారు. ఈ క్షేత్రానికి హనుమంతుడు క్షేత్ర పాలకుడిగా వ్యవహరిస్తుంటాడు. ప్రతియేటా ఈ స్వామిచెంత మండల దీక్ష తీసుకునే వారి సంఖ్య ఎక్కువగా వుంటుంది. ఇక భూత ప్రేత పిశాచ బాధలతో సతమతమైపోతోన్న వారికి స్వామివారి పాదుకలను తాకించడం ఆనవాయతీగా వస్తోంది. ఏడాదికి ఒకసారి జరిగే గ్రామోత్సవంలో పాల్గొనడానికి వివిధ ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు వేల సంఖ్యలో ఇక్కడికి చేరుకుంటారు. స్వామివారిని దర్శించి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుని మొక్కుబడులు చెల్లించుకుంటారు. ఇక్కడి స్వామివారిని దర్శించుకోవడం వలన మానసిక పరమైన, శారీరక పరమైన వ్యాధులు తొలగి పోతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తుంటారు.
స్థలపురాణం
పూర్వం హైహయ వంశ మూలపురుషుడు, కార్త వీర్జార్జున చక్రవర్తి సపరివారంగా వేటకోసం దండకారణ్యానికి బయలుదేరాడు. అవిశ్రాంతంగా వేటాడిన పిదప బడలికకు గురైన చక్రవర్తి, సపరివారంగా సమీపంలోని జమదగ్ని ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు. అప్పుడు జమదగ్ని మహర్షి తన దగ్గరున్న ధేనువు సాయంతో క్షణాలతో వేలాది సంఖ్యలలో ఉన్న రాజ పరివారానికి షడ్రసోపేతమైన విందు భోజనాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు. ఆ ధేనువు మహత్తును మహర్షి దగ్గర అడిగి తెలుసుకున్న కార్తవీర్యార్జునుడు తనకు ఆ ధేనువు కావాలని అడుగుతాడు.అందుకు మహర్షి తిరస్కరించడంతో కుపితుడైన కార్తవీర్యార్జునుడు, జమదగ్నిని సంహరించి ధేనువును తీసుకుని వెళతాడు. ఆ సమయంలో పరశురాముడు బయటకు వెళ్లి, తిరిగి పరశువుతో (దొడ్డలి) కార్త వీర్యార్జుని సంహరించి, ఇరవై ఒక్కసార్లు భూ ప్రదక్షిణం చేసి క్షత్రియ సంహారం చేస్తాడు.
క్షత్రియ వధానంతరం, తాను చేసిన పాప పరిహారార్థం దేశం నలుమూలలా 108 శివలింగాలను ప్రతిష్టించి, ఒక్కొక్క లింగం చెంత వేలాది సంవత్సరాలు తపస్సు చేసి, ఆ తపోఫలాన్ని, ఆ క్షేత్రానికి ధారపోసి, మానవ కళ్యాణానికి పాటుబడ్డాడు. అలా ప్రతిష్టించిన శివలింగాలలో చిట్టచివరిదైన 108వ శివలింగం ఈ చెర్వుగట్టు క్షేత్రంలోని జడల రామలింగేశ్వరుడు చివరదని పురాణ కథనం.ఈ ప్రదేశంలో పరశురాముడు శివుని వేడుతూ ఎంతకాలం తపస్సు చేసినప్పటికీ శివుడు ప్రత్యక్షం కాకపోవడంతో, కోపగించుకున్న పరశురాముడు తన గడ్డలితో శివలింగం ఊర్ధ్వభాగంపై ఒక దెబ్బ వేశాడు. అప్పుడు శివుడు ప్రత్యక్షమై, ఇంత కాలం నువ్వు తపస్సు చేసిన ప్రాంతం, ప్రముఖ శైవ క్షేత్రముగా వెలుగొందుతుందని, కలియుగాంతం వరకు తానిక్కడే ఉండి భక్తులకు అనుగ్రహిస్తుంటానని చెప్పాడు.
అనంతరం పరశురాముడు కూడ ఇక్కడే లింగాకృతిని పొంది శివసాయుజ్యాన్ని పొందాడట. పరశురాముని ఆత్మలింగం జడల రామలింగేశ్వరాలయానికి దరిదాపుల్లో వేరొక గుహలో ఉంది. రామలింగేశ్వరుని ఊర్ధ్వభాగాన పరశురాముడు గండ్ర గొడ్డలితో దెబ్బవేసిన చోట జడల వంటి నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. అందుకనే స్వామిని జడలరామలింగేశ్వర స్వామి అని అంటారు. కొండపై గుహలోగల జడల రామలింగేశ్వరునికి 12వ శతాబ్ధానికి చెందిన కాకతీయ గణపతిదేవ చక్రవర్తి గుహాలయాన్ని నిర్మించాడు. ఈ ఆలయంలో తొలి ఏకాదశినాడు, కార్తీక సోమవారాల్లో, పౌర్ణమి, మహాశివరాత్రి పర్వదినాలలో కడువైభవంగా ఉత్సవాలు జరుగుతుంటాయి. అలాగే ప్రతీయేటా వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి.
నాయుడుపేట పురపాలక సంఘం
నాయుడుపేట పురపాలక సంఘం,  ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లా లోని పురపాలక సంఘం. ఈ పురపాలక సంఘం తిరుపతి లోకసభ నియోజకవర్గం, సూళ్ళూరుపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధికి చెందింది. పురపాలక సంఘ ప్రధాన కార్యాలయం నాయుడుపేట పట్టణంలో ఉంది.
చరిత్ర
ఈ పురపాలక సంఘం 2012 లో ఏర్పాటు చేశారు.25 వార్డులు ఉన్నాయి. దీనికి పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ ఎన్నికలు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు జరుగుతాయి.
భౌగోళికం
నాయుడుపేట పురపాలక సంఘం 13.9°N, 79.9°W అక్షాంశాలు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతి 347 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. నెల్లూరు నగరానికి 57 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, చెన్నై నుండి 108 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభాలో 51.3% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు .0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 7979, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%.ఇందులో 4055 మగ పిల్లలు 4055 ఉండగా ఆడ పిల్లలు 3924 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత శాతం 72.77% అందులో పురుషులు 70.93% మంది అక్షరాస్యులు ఉండగా, స్త్రీలు 60.07% మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
అరకు రైల్వే స్టేషను
అరకు రైల్వే స్టేషన్ (స్టేషన్ కోడ్: ARK) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని అరకు సమీపంలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్. విజయవాడ రైల్వే డివిజను పరిధిలోని దక్షిణ తీర రైల్వే జోన్‌కు చెందిన ఈ రైల్వే స్టేషన్ 935 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:విజయవాడ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు
షట్కాల గోవింద మరార్
గోవింద మరార్ (సా.శ. 1798-1843) కేరళకు చెందిన సుప్రసిద్ధ కర్ణాటక సంగీతవేత్త. సాధువు. సంగీత విద్వాంసులు త్యాగరాజు, స్వాతి తిరునాళ్‌ల సమకాలికుడు. తిరువనంతపురం మహారాజు శ్రీ స్వాతి తిరునాళ్ ఆస్థానంలో అష్ట సంగీత విద్వాంసులలో ఒకనిగా కీర్తించబడ్డాడు. సంగీత ప్రపంచంలో షట్కాలాలు అవలీలగా పాడగల ముగ్గురు త్రిమూర్తులలో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందాడు. తన సన్నిధిలో గోవింద మరార్ పాడిన రాగం వినడం పూర్తిచేసిన తరువాతనే త్యాగరాజు తన సుప్రసిద్ధ కృతి ‘ఎందరో మహానుభావులు’ను తొలిసారిగా పాడారని ఇతిహాసంగా పేర్కొంటారు. గోవింద మరార్ చెండ (Chenda), ఎడక్క (Edakka), తిమిల (Thimila) వంటి దక్షిణ భారతదేశ సంగీత వాయిద్యాలను ఉపయోగించడంలో దిట్ట. ఇతని తంబూరాకు ఏడు తీగలు వుండేవని జనశృతిగా చెప్పబడుతుంది.
ప్రారంభ జీవితం
గోవింద మరార్ సా.శ. 1798 లో కేరళలోని ఎర్నాకులం జిల్లాలోని మువ్వత్తపురం తాలూకా లోని రామమంగళం గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతను మరార్ (Marar) కులానికి చెందినవాడు. మారర్ అనగా నాదబ్రాహ్మణ సంగీత విద్వాంసులు. మరార్ కులస్తులు కేరళలోని ఆలయాలలో సాంప్రదాయికంగా పాటలు పాడేవారు. అనువంశికంగా బాల్యం నుంచే పాటలు ఆలపించడం నేర్చుకొన్నాడు. హరిపాద రామస్వామి భాగవతార్ వద్ద సంగీతపాఠాలు అభ్యసించాడు. ఇతను సంగీత వాయిద్యం ఎడక్క (ఢమరుకం వంటిది) ను వాయించడంలో మంచి నిపుణుడు. చిన్నతనంలో బహుమతిగా అందుకొన్న తంబురాను చూసి ముగ్ధుడైన అతడు దానిని ప్రయోగాత్మకంగా ఏడు తీగల వాయిద్యంగా మార్చాడు. అక్కడినుండి తంబురా అతని జీవితంలో ఒక భాగమైంది. క్రమేణా తన గాత్ర సంపదతో తంబురా మీటుతూ అఖండ లయసంపద విభూతుడిగా పేరుగాంచాడు.
21 సంవత్సరాల వయసులో ఇతను ఇల్లు విడిచి దేశ సంచారం చేసాడు. కేరళలోని అనేక ప్రముఖ ఆలయాలలో తన తంబురాను మీటుతూ గాత్ర కచేరీలు చేసాడు. తిరువనంతపురం మహారాజు, సంగీత విద్వాంసుడు, పోషకుడు అయిన స్వాతి తిరునాళ్ళను దర్శించి అతనిచే గౌరవించబడ్డాడు. మహారాజు శ్రీ స్వాతి తిరునాళ్ యొక్క అష్ట సంగీత విద్వాంసులలో ఒకనిగా పేరుగాంచాడు. త్యాగరాజును తిరువనంతపురానికి రప్పించగోరిన శ్రీ స్వాతి తిరునాళ్ళ ప్రభువు అందుకోసమై వడివేలును, గోవింద మరార్‌ను తిరువయ్యూర్ (Thiruviyur) నకు పంపించాడు. తిరువయ్యూర్‌లో త్యాగరాజు ఇంట జరిగిన ఒక భజన కార్యక్రమంలో పాల్గొని తన తంబురాతో జయదేవుని అష్టపది ‘చందన చర్చిత’ను షట్కాలాలలో అపూర్వంగా పాడి ఆహతులను సమ్మోహితులను చేయడంతో పాటు త్యాగరాజుచే కొనియాడబడ్డాడు.
విశిష్టత
గోవింద మరార్ తంబురాకు సాధారణంగా వుండే నాలుగు తీగలకు బదులుగా ఏడు తీగలు ఉండేవి. అవి. 2 పంచామాలు, 2 సారణి, 2 అనుసారణి, 1 మంద్రం. ఈ తంబురాతో గోవింద మరార్ ఒక రాగాన్ని అతి విలంబిత స్థాయి నుంచి అతిధృతి స్థాయిలోనికి అవలీలగా పాడగలిగేవాడు.
గోవింద మరార్‌లో ఒక విశిష్ట లక్షణం కనిపిస్తుంది. షట్కాలాలలో పల్లవిని అద్భుతంగా పాడగల సామర్ధ్యం ఇతనికి మెండుగా ఉంది. ఆతి విలంబిత కాలం, విలంబిత కాలం, విలంబిత, మధ్యమ కాలం, ధృతకాలం, అతిధృత కాలం – ఈ ఆరింటినీ షట్కాలాలంటారు. గోవింద మరార్ ఒక రాగాన్ని ఆరంభంలో ఆతి విలంబిత కాలం (వేగం యొక్క మొదటి స్థాయి) లో పాడటం మొదలుపెడతాడు. అతను అంత తక్కువ స్థాయిలో నెమ్మదిగా ఎందుకు ఆరంభించాడోనని ప్రజలు ఆశ్చర్యపడేలోపులో క్రమేణా వేగం అవధిని పెంచుతూ పోయేవాడు. ఆ తరువాత విలంబిత కాలం (ద్వితీయ స్థాయి), విలంబిత (మూడవ స్థాయి), మధ్యమ కాలం (నాలుగవ స్థాయి), ధృతకాలం (ఐదవ స్థాయి), అతిధృత కాలం (ఆరవ స్థాయి) లో పాడేవాడు. అతను ఐదవ స్థాయి వేగంతో చేరుకున్నప్పుడు, మొత్తం ప్రేక్షకులు మంత్రముగ్ధులయ్యేవారు. ఇటువంటి సామర్ధ్యం ఆరితేరిన సంగీతకారులకే సాధ్యమవుతుంది. అందుకే ఆరు కాలాలలోనూ అద్వితీయంగా పాడగల గోవింద మరార్‌కి 'షట్కాల' బిరుదు సార్థక నామదేయం అయ్యింది. ఈ విధంగా షట్కాలాలు అవలీలగా పాడగల సంగీతత్రయంలో ఒకనిగా గోవింద మరార్ గుర్తించబడ్డాడు. మిగిలిన ఇరువురు వీణ వెంకట రమణదాసు, శీలం నరసయ్యలుగా సంగీత రసజ్ఞులు పేర్కొంటారు.
ఒకసారి త్యాగరాజు సన్నిధిలో గోవింద మరార్ నీలాంబరి రాగాన్ని ఒక గంట సేపు అపూర్వంగా పాడటం తటస్థించింది. అంత చిన్న రాగాన్ని షట్కాలాలలో అంత విపులంగా పాడటం పూర్తయిన వెంటనే త్యాగరాజు ముగ్ధుడై నిజంగా నీవు మహానుభావుడవని గోవింద మరార్‌ను ప్రశంసించి వెనువెంటనే 'ఎందరో మహానుభావులు' అనే సుప్రసిద్ధ కృతిని తొలిసారిగా పాడాడని ప్రతీతి.
మరణం
చిరకాలం దేశ సంచారం చేస్తూ, ఆలయాలలో కచేరీలు చేస్తూ గోవింద మరార్ చివరకు పండరిపురం (మహారాష్ట్ర) లోని పాండురంగ విఠలాలయాన్ని చేరుకొన్నాడు. అక్కడ పరమహంస గోవిందదాసుగా కీర్తించచబడ్డాడు. సా.శ. 1843 లో పండరీపురంలో నిర్యాణం పొందాడని ఆలయ రికార్డులను బట్టి తెలుస్తుంది.
షట్కాల గోవింద మరార్ స్మారక కళాసమితి
ప్రసిద్ధ మలయాళ కవి ఉళ్ళూర్ ఎస్. పరమేశ్వర అయ్యర్ ప్రసంగం ద్వారా గోవింద మరార్ ప్రతిభను తెలుసుకొన్న సర్వోదయ నాయకుడు ఎం. పి. మన్మథన్ 1980 లో అతని జన్మస్థలమైన రామమంగళంలో “ షట్కాల గోవింద మరార్ స్మారక కళాసమితి ”ని ఏర్పాటుచేశారు. ప్రస్తుతం ఈ కళాసమితి సాంప్రదాయిక సంగీతం, దక్షిణ భారతదేశంలోని ఆలయ కళల అభ్యాసాన్ని పెంపొందింపచేసే అధ్యయనకేంద్రాలను స్థాపిస్తూ సంబందిత కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నది. కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారాలతో గోవింద మరార్ స్మారక భవనాన్ని, ఆడిటోరియం లను నిర్మించారు.
షట్కాల గోవింద మరార్ సంగీతోత్సవం
1980 లో మువ్వత్తుపూజ (Muvattupuzha) లో మృదంగ విద్వాంసుడు పనంగద్ చంద్రన్ సహకారంతో నారాయణ రామదాస్ అయ్యర్, ప్రదీప్ దియో అనే ఇద్దరు సంగీత ప్రేమికులచే షట్కాల సంగీత సభ ప్రారంభించబడింది. ప్రారంభ సంగీత విభావరిలో మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ నాలుగు గంటల పైగా సుదీర్ఘ కచేరీ చేసారు. 1992 నుండి కేరళ సంగీత నాటక అకాడమి తోడ్పాటుతో గోవింద మరార్ స్మారకార్ధం ప్రతీ సంవత్సరం రామమంగళంలో గొప్ప సంగీత ఉత్సవం నిర్వహించబడుతున్నది.
మానసి గిరిశ్చంద్ర జోషి
మానసి గిరిశ్చంద్ర జోషి 2019లో స్విట్జర్లాండ్‌లోని బసెల్‌లో జరిగిన పారా బ్యాడ్మింటన్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ గెలుచుకున్న భారతీయ పారా-బ్యాడ్మింటన్ అథ్లెట్. తన తోటి భారతీయ క్రీడాకారిణి పరుల్ పర్మార్‌ను ఓడించి బంగారు పతకం సాధించింది.
వృత్తి రీత్యా సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ అయిన ఆమె దురదృష్టవశాత్తు 2011లో జరిగిన కారు ప్రమాదంలో ఒక కాలును కోల్పోయింది. ఆ సమయంలో ఆమె కోలుకునేందుకు బ్యాడ్మింటన్ ఒక సాధనంగా మారింది. చివరికి అది మరో ఆశయం సాధించేందుకు నాంది అయింది.
వ్యక్తిగత జీవితం, నేపథ్యం
ఆమె తన ఆరేళ్ళ వయసులో బాబా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (BARC) లో పని చేసి పదవీ విరమణ పొందిన శాస్త్రవేత్త అయిన తన తండ్రితో బ్యాడ్మింటన్ ఆడటం ప్రారంభించింది. చిన్నతనం నుంచే అన్ని రకాల ఆట పాటల్లో ఆమె చురుగ్గా ఉండేది. తనకు ఇష్టమైన బ్యాడ్మింటన్‌లో ఆమెకు మొదటి కోచ్ ఆమె తండ్రే. అన్ని రంగాల్లోనూ ప్రతిభ చూపిస్తున్నప్పటికీ ఇంట్లో వాళ్లు మాత్రం తమ బిడ్డపై పూర్తిగా చదువుపైనే దృష్టి పెట్టాలని భావించేవారు. ఉన్నత చదువులు చదవాలన్నది ఆమె తండ్రి కోరిక. జోషి కంప్యూటర్ సైన్స్‌లో పట్టా సాధించి సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ అయింది. 2010లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలో ఉన్న కె.జె. సౌమ్య ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజనీరింగ్‌లో పట్టా పొందిన ఆమె వెంటనే ఉద్యోగంలో చేరింది.
ఆమె 2011 డిసెంబర్‌లో తన మోటారు బైకు పై  ఆఫీసుకు వెళుతుండగా  రాంగ్ రూట్లో వస్తున్న లారీ ఆమెను  ఢీకొట్టి కాలుపై నుంచి వెళ్లింది. అంబులెన్స్ రావడానికి గంటలు పట్టింది, స్టెచర్‌పై నైనా తనను ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలని పోలీసులను బలవంతం చేయాల్సి వచ్చింది. ప్రమాదం జరిగిన తొమ్మిది గంటల తరువాత మాత్రమే ఆమెకు సరైన వైద్యం లభించింది. ఆమె కాలును తొలగించకుండా ఉండేందుకు వైద్యులు శతవిథాల ప్రయత్నించడంతో సమారు 45 రోజుల పాటు ఆస్పత్రిలో ఉండాల్సి వచ్చింది. ప్రతి ఐదు నుంచి పది రోజులకు శస్త్ర చికిత్స చేయించుకోక తప్పేది కాదు. కానీ ఆ యుద్ధంలో ఆమె ఓడిపోక తప్పలేదు. చివరకు కాలును తీసేయాల్సి వచ్చింది. ఆమె కోలుకోవడానికి చాలా కాలం పట్టింది. మొదట కృత్రిమ కాలు సాయంతో నడవటం ప్రారంభించింది. కోలుకోవడంలో భాగంగా ఆమె తిరిగి బ్యాడ్మింటన్ ప్రారంభించింది. అలా పారా బ్యాడ్మింటన్ విషయంలో కఠోర శిక్షణ తీసుకొంది. చివరకు భారత జట్టులో సభ్యురాలయింది.
వృత్తిపరమైన విజయాలు
2014లో ప్రొఫెషనల్ బ్యాడ్మింటన్‌లో అడుగుపెట్టినప్పటి నుంచీ ఎన్నో జాతీయ, అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్లలో విజయం సాధించింది. ఆమె కెరియర్లో 2015 సంవత్సరం అత్యంత కీలకమని చెప్పవచ్చు. పారా బ్యాడ్మింటన్ ప్రపంచ ఛాంపియన్ షిప్‌లోని మిక్సడ్ డబుల్స్ విభాగంలో ఆమె రజత పతకం సాధించింది. ఆపై 2017 సింగిల్స్‌ విభాగంలో కాంస్య పతకం కైవసం చేసుకుంది. 2016లో జరిగిన ఆసియా పారా బ్యాడ్మింటన్  షిప్‌లో మహిళల సింగిల్స్, డబుల్స్ విభాగాలలో కాంస్యం సాధించింది. 2017లో జరిగిన పారా బ్యాడ్మింటన్ వరల్డ్ ఛాంపియన్ షిప్‌లో కూడా ఆమె కాంస్య పతకం పొందింది. 2018లో థాయ్‌లాండ్‌లో జరిగిన ఏసియన్ పారా గేమ్స్‌లో కాంస్యం సాధించింది. అదే ఏడాది ప్రముఖ బ్యాడ్మింటన్ కోచ్ పుల్లెల గోపిచంద్ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న అకాడమీలో శిక్షణలో చేరింది. అతని ప్రోత్సాహంతో తన జీవితం కొత్త మలుపు తిరిగిందని ఆమె అంటుంది. ఆ తర్వాత స్విట్జర్లాండ్‌లోని బసెల్‌లో జరిగిన పారా బ్యాడ్మింటన్ వరల్డ్ ఛాంపియన్ షిప్‌లో ఆమె స్వర్ణం సాధించింది. 2020 నవంబర్‌ 23న బీబీసీ విడుదల చేసిన ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్ఫూర్తిదాయకంగా, ప్రభావవంతంగా నిలిచిన 100 మంది మహిళల జాబితాలో మానసి ఒకరుగా నిలిచింది. అంతకు ముందు ఇదే ఏడాదిలో స్పోర్ట్స్ వుమెన్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌కు నామినేట్ అయిన ఐదుగురులో ఆమె కూడా ఒకరు. అంతర్జాతీయ బాలికల దినోత్సవం సందర్భంగా 2020 అక్టోబర్ 11న మానసి గౌరవార్థం ఆమెను పోలి ఉండే బార్బీ బొమ్మను విడుదల చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:1989 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారిణులు వర్గం:100 బి.బి.సి మహిళలు
డెంగ్యూ జ్వరం
డెంగ్యూ జ్వరం డెంగ్యూ వైరస్ వల్ల వచ్చే దోమల వల్ల కలిగే వ్యాధి. లక్షణాలు సాధారణంగా సంక్రమణ తర్వాత మూడు నుండి పద్నాలుగు రోజుల తరువాత ప్రారంభమవుతాయి. ఇందులో అధిక జ్వరం, తలనొప్పి, వాంతులు, కండరాలు, కీళ్ల నొప్పులు, చర్మపు దద్దుర్లు ఉంటాయి. ఆరోగ్యం మెరుగుపడటానికి సాధారణంగా రెండు నుండి ఏడు రోజులు పడుతుంది. తక్కువ సంఖ్య కేసులలో, ఈ వ్యాధి తీవ్రమైన డెంగ్యూగా అభివృద్ధి చెందుతుంది, దీనిని డెంగ్యూ హెమరేజిక్ జ్వరం అని కూడా పిలుస్తారు, దీని ఫలితంగా రక్తస్రావం, తక్కువ స్థాయి బ్లడ్ ప్లేట్‌లెట్స్, బ్లడ్ ప్లాస్మా లీకేజ్ లేదా డెంగ్యూ షాక్ సిండ్రోమ్‌గా మారుతుంది.
ఇక్కడ ప్రమాదకరమైన తక్కువ రక్తపోటు సంభవిస్తుంది.
డెంగ్యూ ఈడెస్ రకానికి చెందిన అనేక జాతుల ఆడ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది, ప్రధానంగా ''ఎ. ఈజిప్టి''. వైరస్ ఐదు రకాలను కలిగి ఉంది; ఒక రకంతో సంక్రమణ సాధారణంగా ఆ రకానికి జీవితకాల రోగనిరోధక శక్తిని ఇస్తుంది, అయితే ఇతరులకు స్వల్పకాలిక రోగనిరోధక శక్తి మాత్రమే ఇస్తుంది. వేరే రకంతో సంక్రమణ, తీవ్రమైన సమస్యల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. వైరస్ లేదా దాని RNA కు ప్రతిరోధకాలను గుర్తించడంతో సహా రోగ నిర్ధారణను నిర్ధారించడానికి అనేక పరీక్షలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
డెంగ్యూ జ్వరం కోసం టీకా ఆమోదించబడింది. ఈ టీకా వాణిజ్యపరంగా అనేక దేశాలలో అందుబాటులో ఉంది. అయితే, టీకా గతంలో సోకిన వారిలో మాత్రమే సిఫార్సు చేయబడింది. నివారణ యొక్క ఇతర పద్ధతులు దోమల నివాసాలను తగ్గించడం, కాటుకు గురికావడాన్ని పరిమితం చేయడం. వదిలించుకోవటం లేదా నిలబడి ఉన్న నీటిని కప్పడం, శరీరంలో ఎక్కువ భాగం కప్పే దుస్తులు ధరించడం ద్వారా ఇది చేయవచ్చు. తీవ్రమైన డెంగ్యూ చికిత్స సహాయకారిగా ఉంటుంది, తేలికపాటి లేదా మితమైన వ్యాధికి నోటి ద్వారా లేదా ఇంట్రావీనస్‌గా ద్రవాన్ని ఇవ్వడం ఉంటుంది. మరింత తీవ్రమైన కేసులకు, రక్త మార్పిడి అవసరం కావచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం అర మిలియన్ మందికి ఆసుపత్రి ప్రవేశం అవసరం. NSAID వాడకం నుండి రక్తస్రావం పెరిగే ప్రమాదం ఉన్నందున జ్వరం తగ్గింపు, డెంగ్యూలో నొప్పి నివారణ కోసం నాన్‌స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డ్రగ్స్ (ఎన్‌ఎస్‌ఎఐడి) కు బదులుగా పారాసెటమాల్ (అసిటమినోఫెన్) సిఫార్సు చేయబడింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నుండి డెంగ్యూ ప్రపంచ సమస్యగా మారింది, 110 కి పైగా దేశాలలో, ప్రధానంగా ఆసియా, దక్షిణ అమెరికాలో సాధారణం. ప్రతి సంవత్సరం 50, 528 మధ్య  మిలియన్ల మంది వ్యాధి బారిన పడ్డారు, సుమారు 10,000 నుండి 20,000 మంది మరణిస్తున్నారు. 1779 నుండి వ్యాప్తి చెందిన తేదీ యొక్క ప్రారంభ వివరణలు. దీని వైరల్ కారణం, వ్యాప్తి 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అర్థం చేసుకోబడింది. దోమలను తొలగించడమే కాకుండా, వైరస్‌ను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకునే మందుల కోసం పని కొనసాగుతోంది. ఇది నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఉష్ణమండల వ్యాధిగా వర్గీకరించబడింది.
డయాగ్నోసిస్
నివేదించబడిన లక్షణాలు, శారీరక పరీక్షల ఆధారంగా డెంగ్యూ నిర్ధారణ సాధారణంగా వైద్యపరంగా చేయబడుతుంది; ఇది ముఖ్యంగా స్థానిక ప్రాంతాలలో వర్తిస్తుంది. అయినప్పటికీ, ప్రారంభ వ్యాధి ఇతర వైరస్‌ సంబంధి అంటువ్యాధి నుండి వేరు చేయడం కష్టం. సంభవనీయ రోగనిర్థారణ జ్వరం పరిశోధనలను ఆధారంగా, క్రింది రెండిటి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది: వికారం, వాంతులు, దద్దుర్లు, సాధారణమైన నొప్పులు, తక్కువ తెల్ల రక్త కణ సంఖ్య, అనుకూల దమనిని అదిమి గాయం నుండి రక్తస్రావం కలగకుండా ఆపే కట్టు పరీక్ష, లేదా ఏదైనా హెచ్చరిక చిహ్నము (పట్టిక చూడండి) ఎవరైనా ఒక లో నివసించే స్థానీయ ప్రాంతం. తీవ్రమైన డెంగ్యూ ప్రారంభానికి ముందు హెచ్చరిక సంకేతాలు సంభవిస్తాయి. ప్రయోగశాల పరిశోధనలు సులువుగా లభించని అమరికలలో ముఖ్యంగా ఉపయోగపడే టోర్నికేట్ పరీక్ష, డయాస్టొలిక్, సిస్టోలిక్ పీడనం మధ్య ఐదు నిమిషాల పాటు రక్తపోటు కఫ్ యొక్క అనువర్తనాన్ని కలిగి ఉంటుంది, తరువాత ఏదైనా పెటిచియల్ రక్తస్రావం లెక్కించబడుతుంది; అధిక సంఖ్య డెంగ్యూ నిర్ధారణకు 1 కి 10 నుండి 20 కన్నా ఎక్కువ ఉండటాన్ని చేస్తుంది  అంగుళం 2 (6.25   cm 2 ).
ఉష్ణమండల లేదా ఉపఉష్ణమండలంలో ఉన్న రెండు వారాల్లో జ్వరం వచ్చిన వారిలో రోగ నిర్ధారణను పరిగణించాలి. డెంగ్యూ జ్వరం, చికున్‌గున్యా అనే వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్‌ను గుర్తించడం చాలా కష్టం, ఇది అనేక లక్షణాలను పంచుకుంటుంది, ప్రపంచంలోని ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో డెంగ్యూకి సంభవిస్తుంది. మలేరియా, లెప్టోస్పిరోసిస్, వైరల్ హెమరేజిక్ జ్వరం, టైఫాయిడ్ జ్వరం, మెనింగోకాకల్ డిసీజ్, మీజిల్స్, ఇన్ఫ్లుఎంజా వంటి ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులను మినహాయించడానికి తరచుగా పరిశోధనలు జరుగుతాయి. జికా జ్వరం కూడా డెంగ్యూ లాంటి లక్షణాలను కలిగి ఉంది.