cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
హైదరాబాదు రైల్వే స్టేషను
చరిత్ర
మొదట ఈ రైలు మార్గంలో రాకపోకలు తక్కువగా సాగడంతో నిజాం స్టేట్ రైల్వే ఆర్థికంగా తీవ్ర నష్టాలను చవిచూసింది. తదనంతరం రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రదేశాలను కలుపుతూ రైలు మార్గాల ఏర్పాటు పనులు ప్రారంభయ్యాయి. 1930లో నిజాం స్టేట్ రైల్వే సంస్థ ఒక ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి గల సంస్థగా రూపుదిద్దుకొని రైల్వే కార్యకలాపాలు చేపట్టింది. భారత స్వాతంత్ర్యానంతరం భారత ప్రభుత్వంలో విలీనమైంది. క్రమంగా మధ్య రైల్వేలోని వివిధ డివిజన్లను, దక్షిణ రైల్వే పరిధిలోని కొంతభాగాన్ని విభాగించి, దక్షిణ మధ్య రైల్వేను ఏర్పాటుచేశారు.
మూలాలు
వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ వర్గం:హైదరాబాదు రైల్వే స్టేషన్లు
చ.కి.మీ= m²
చదరపు మీటర్ ను వర్గం (స్క్వేర్) చేయగా వచ్చు ఫలితాన్ని చదరపు కిలోమీటరు లేదా స్క్వేర్ కిలోమీటర్ అని అంటారు. దీనిని కిమీ 2 చే సూచిస్తారు.
ఒక చదరపు కిలోమీటర్ కు సమానమైనవి: సుమారు సమానంగా ఉండేవి : విలోమం: కిమీ2 అంటే (కిమీ)2 అని అర్థం, 3కిమీ2 అంటే 3×(1,000మీ)2 = 3,000,000 మీ2కి సమానం.
తాటిబండ - 1
ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 35 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 80 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 8 ఇళ్లతో, 37 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 13, ఆడవారి సంఖ్య 24. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 36. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585372 .పిన్ కోడ్: 531111.
చ.కి.మీ= m²
టోపోగ్రాఫికల్ మ్యాప్
టోపోగ్రాఫికల్ మ్యాప్ గ్రిడ్‌లు మీటర్లలో గుర్తించబడి ఉంటాయి, గ్రిడ్ లైన్‌లు 1,000 మీటర్ల దూరంలో ఉంటాయి. అంటే ఒక చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం ఒక గ్రిడ్ ఆక్రమించి ఉంటుంది.
తాటిబండ - 1
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లంబసింగిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల లంబసింగిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాకవరపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
పంజాబ్ జనాభా వివరాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం పంజాబ్ రాష్ట్రంలో మెుత్తం జనాభా 27.7 మిలియన్లు.పంజాబ్ లో ఎక్కువగా సిక్కుమతాన్నే విశ్వసిస్తారు అలా విశ్వసించేవారి సంఖ్య జనాభాలో మెుత్తం 58% వరకు ఉంటారు.హిందూ మతాన్ని విశ్వసించేవారి సంఖ్య జనాభాలో మెుత్తం 38% వరకు ఉంటారు. అలాగే మిగిలిన జనాభాలో బౌద్ధులు, క్రైస్తవులు, ముస్లింలు, జైనులు ఉంటారు.
తాటిబండ - 1
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
చ.కి.మీ= m²
మధ్యయుగ నగర కేంద్రాలు
అనేక ఐరోపా మధ్యయుగ నగరాల గోడలచే చుట్టబడిన ప్రాంతం దాదాపు ఒక చదరపు కిలోమీటరుగా ఉంటుంది.
పంజాబ్ జనాభా వివరాలు
సిక్కుమత పవిత్ర స్వర్ణ దేవాలయం అమృత్‌సర్ లో ఉంది.ప్రధాన శెలవు దినాలుగా వైశాఖి, హోలా మోహోల్ల, గురుపౌర్ణమి, దీపావళిగా ఉంటాయి.సిక్కుమతానికి సంబంధించిన గుళ్ళు ప్రతి గ్రామంలో ఉంటాయి.గురుముఖి లిపిలో వ్రాసిన పంజాబీ భాష ఇక్కడ అధికారక భాష.ఇక్కడకు ఇతర రాష్ట్రాలు బీహార్, ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి అధిక సంఖ్యలో ముస్లింలు రావడంతో ఇక్కడ ముస్లింలు జనాభా 1.93% నికి పెరిగింది.
తాటిబండ - 1
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
చ.కి.మీ= m²
మూలాలు
వర్గం:గణిత శాస్త్రము వర్గం:కొలతలు
తాటిబండ - 1
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వార్తాపత్రిక, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
తాటిబండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ప్రధాన పంటలు
వరి,
మూలాలు
వర్గం:చింతపల్లి (విశాఖపట్నం) మండలంలోని గ్రామాలు
G
G లేదా g (ఉచ్చారణ: జి) అనేది ఆధునిక ఆంగ్ల వర్ణమాల, ISO ప్రాథమిక లాటిన్ వర్ణమాల యొక్క 7 వ అక్షరం. పలుకునపుడు "జి" అని పలికినప్పటికి వ్రాసేటప్పుడు "G"ను పెద్ద అక్షరంగాను, "g"ను చిన్న అక్షరంగాను సూచిస్తారు.
G కి అర్థం
వర్గం:లాటిన్ అక్షరమాల
పాకిస్థాన్ హిందూ కౌన్సిల్
పాకిస్థాన్ హిందూ కౌన్సిల్ అనేది పాకిస్థాన్ లోని హిందూవులుకు సంభందించిన ఒక వ్యవస్థ.
చరిత్ర
హిందూ మతం పాకిస్థాన్ లో సింధు లోయ నాగరికతకాలం సుమారు 4700BCE నాటి నుండే ప్రాచుర్యంలో ఉంది.పాకిస్థాన్ హిందూ కౌన్సిల్ 2005లో నమోదు అయ్యింది.
పరిపాలనా వ్యవస్థ
ఈ పరిపాలనా వ్యవస్థలో మెుత్తం 15మంది హిందూ సభ్యులతో పాకిస్థాన్ లో పోటిచేసింది.
మైనారిటి హక్కులు
ఈ సంస్ధ మైనారిటి హక్కులకై ముఖ్యంగా హిందూవులపై జరుగుతున్న అరాచకాలు,హిందూ మహిళలను అత్యాచార విషయాలలో, బలవంత మత మార్పిడిపై తీవ్రంగా పోరాడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:పాకిస్తాన్
అక్షా పార్ధసాని
అక్షా పార్ధసాని భారతీయ సినిమా నటి. ఆమె యువత, రైడ్, కందిరీగ వంటి తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. సినీమాల్లోకి రాకముందు మోడల్ గా చేస్తూ కోకోనట్, ప్యారాషూట్ ఆయిల్, క్యాడ్ బరీ వంటి ప్రచార చిత్రాలలో నటించింది. ముంబైలో జన్మించిన అక్షా డిగ్రీ వరకు చదువుకుంది. తెలుగు, మళయాల, తమిళ సినిమాలలో నటించిన అక్షా తొలిసారిగా 2007లో మళయాలంలో వచ్చిన గోల్ సినిమాలో నటించింది.
అక్ష, సింధీ నేపథ్య కుటుంబం వచ్చిన నటి. 5వ తరగతి చదువుతున్న సమయంలోనే మోడలింగ్ చేయడం ప్రారంభించి, సుమారు 75 ప్రకటనలలో నటించింది. మళయాలంలో వచ్చిన గోల్ సినిమాలో అక్షను చూసిన యువత సినిమా దర్శకుడు తన సినిమాలో తన సినిమాలో హీరోయిన్ గా తీసుకున్నారు. 10వ తరగతి సమయంలోనే గోల్ సినిమా పూర్తయింది. బ్యాంగిల్స్ అనే మలయాళ చిత్రంలో ప్రత్యేక పాటలో కనిపించింది.
రెండు సంవత్సరాల విరామం తరువాత బెంగాల్ టైగర్ సినిమాలో అతిథి పాత్రలో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
చాపలమడుగు రామయ్య చౌదరి
చాపలమడుగు రామయ్య చౌదరి, (1912 - 1971) భారత రాజకీయనాయకుడు. తొలి పార్లమెంట్ లో సభ్యులగాను, ఆంధ్ర పదేశ్ శాసన సభ్యులుగాను పనిచేసారు.
జననం
రామయ్య చౌదరి గారు గుంటూరు జిల్లా, చిలకలూరిపేట మండలానికి చెందిన కమ్మవారిపాలెం గ్రామంలో 1912 లో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి దండ్రులు రంగమ్మ,సుబ్బయ్య.అదే గ్రామానికి చెందిన అతని మేనమామ గురవయ్య కుమార్తె వెంకటనరసమ్మను 1936 లో వివాహమాడాడు.వీరికి ఒక కుమారుడు చంద్రశేఖరరావు, ఒక కుమార్తె ప్రభావతి.
విద్య, వృత్తి.
రామయ్య చౌదరి ప్రాధమిక విద్య తను జన్మించిన స్వగ్రామం కమ్మవారిపాలెంలోనే చదివాడు.ఉన్నత పాఠశాల విద్య నరసరావుపేట పురపాలక సంఘం హైస్కూలు నందు చదివాడు.ఆ తరువాత ఎ.సి.కాలేజీ, గుంటూరులో చదివి డిగ్రీ పూర్తిచేసాడు.లా కోర్సు చదవాలనే ఆకాంక్షతో మద్రాసు న్యాయ కళాశాలలో చేరి బి.ఎ.,బి.యల్.పూర్తిచేసి న్యాయ శాస్త్రంలో పట్టా పొందాడు.వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయినందున నరసరావుపేటలో స్థిరనివాసం ఏర్పరుచుకున్నాడు.న్యాయవాది వృత్తిలో 1935 నుండి 1968 వరకు కొనసాగాడు.నరసరావుపేట న్యాయవాదుల సంఘం సభ్యులుగా కొంతకాలం పనిచేసాడు.
రాజకీయ ప్రవేశం
సి.ఆర్. చౌదరి న్యాయవాది వృత్తి చేస్తూనే 1951లో రాజకీయలలో ప్రవేశించాడు. నరసరావుపేట నియోజకవర్గం 1951 లో ఏర్పడింది.1952లో జరిగిన తొలి పార్లమెంటు ఎన్నికలలో రామయ్య చౌదరి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా గెలుపొంది 1957 వరకు తొలి లోక్‌సభలో నరసరావుపేట నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఇదే కాలంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తరుపున ప్రతినిధిగా లోకసభ సభ్యుని హోదాలో చైనాలో పర్యటించాడు.
1962లో కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా నరసరావుపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. వీరు స్వతంత్ర పార్టీ తరుపున ప్రత్యర్థిగా నిలబడిన కొత్తూరి వెంకటేశ్వర్లుపై గెలుపొందాడు.
అయితే 1967లో గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా పోటిచేసి ఓటమి పొందాడు.
నిర్యాణం
రామయ్య చౌదరి గారు 1971 వ సంవత్సరం సెప్టెంబరు నెల 3 న అంతిమశ్వాస విడిచారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:రాజకీయ నాయకులు వర్గం:న్యాయవాదులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1962) వర్గం:గుంటూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా
జీవిత చరిత్ర
కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అజంగఢ్ జిల్లాలోని మరియాద్‌పూర్ (ప్రస్తుతం మౌలో ఉంది) బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి రోజున జన్మించాడని కన్హయ్య లాల్ అని నామకరణం చేసారు అతని తల్లిదండ్రులు. అజంగఢ్ బార్‌లో సివిల్, క్రిమినల్ లాయర్ అయిన బైద్నాథ్ మిశ్రా సంతానం.. ఒక కుమార్తె, నలుగురు కుమారులలో పెద్ద వాడు. బైద్నాథ్ మిశ్రా సుదీర్ఘకాలం ఎం.ఎల్.సిగా కూడా సేవలు అందించాడు.
కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా రెండు వివాహాలు చేసుకున్నాడు. అతని మొదటి వివాహం సావిత్రి దేవితో జరిగింది, ఆమెకు ఇద్దరు పిల్లలు శాంతి (కుమార్తె), విజయ్ ప్రకాష్ (కొడుకు) ఉన్నారు. సావిత్రీ దేవి మరణం తరువాత, అతను గాయత్రీ దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమెకు రవీంద్ర ప్రకాష్ (కొడుకు), జస్టిస్ అజయ్ ప్రకాష్ (కొడుకు), జ్యోతి (కుమార్తె), ప్రీతి (కుమార్తె), రంజన్ (కొడుకు), మునీంద్ర (కొడుకు) సంతానం. గాయత్రీ దేవి 1969 ఏప్రిల్ 29న మరణించింది.
అడ్వకేట్ జనరల్ యు.పి. (భారతదేశం)
1937లో భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 ప్రకారం ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ ద్వారా ప్రావిన్స్‌లో మొదటి బాధ్యతాయుతమైన ప్రతినిధి ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అప్పటినుంచి ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ముగ్గురి పదవి కాలం ముగిసిన తరువాత కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా నాల్గవ అడ్వకేట్ జనరల్ గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 1952 నుండి 1969 వరకు.. సుదీర్ఘంగా 17 సంవత్సరాల పాటు అతను ఈ పదవిలో ఉన్నారు. ఈ కాలంలో ఎన్ని రాజకీయ పార్టీలు ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసినా అతనే కొనసాగడం 2015 అక్టోబరు నాటి వరకు ఒక రికార్డు. ఆయన 1969లో అడ్వకేట్ జనరల్ పదవికి రాజీనామా చేశారు. ఇదే సంవత్సరం అతని భార్య మరణించింది.
పండిట్ కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా కంటే ముందు ఉత్తరప్రదేశ్ అడ్వకేట్ జనరల్ గా వ్యవహరించిన వారు వరుసగా.. 1937లో డాక్టర్ నారాయణ్ ప్రసాద్ ఆస్థాన, 1942లో మహమ్మద్ వాసిం (1947లో పాకిస్తాన్ మొదటి అడ్వకేట్ జనరల్), 1947లో సర్ పీరీ లాల్ బెనర్జీ.
కాలచక్రం
కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా బనారస్ (వారణాసి) లో థియోసాఫికల్ స్కూల్‌లో డాక్టర్ శ్రీమతి అనీ బిసెంట్ దగ్గర చదువుకున్నాడు.
1925 - ఆర్థిక శాస్త్రంలో ఆనర్స్‌తో పట్టభద్రుడయ్యాడు.
1926 - ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసెస్ ఎగ్జామినేషన్‌కు హాజరై, ఇంగ్లీష్ పేపర్‌లో 150/150 సాధించి తిరుగులేని రికార్డు సాధించారు. కానీ
విద్యార్థి దినోత్సవం నాటి స్వాతంత్ర్య ప్రసంగాలు, గాంధేయవాదం కారణంగా అతను ఎంపిక చేయబడలేదు.
1927 - న్యాయ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించి జిల్లా బార్‌లో చేరారు.
1930 - అక్టోబరులో అలహాబాద్ హైకోర్టుకు బదిలీపై వెళ్లాడు. అతనికి హిందీ, ఇంగ్లీషు, ఉర్దూ భాషలపై అసాధారణమైన పట్టు ఉంది.
1942 - భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో నైని సెంట్రల్ జైలులో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి, పి.డి.టాండన్.. ఇతరులతో సహా కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా ఖైదు చేయబడ్డాడు.
1951 - న్యాయమూర్తి పదవికి అవకాశమున్నా అయిష్టం చూపారు. అయినా న్యాయవాద రంగంలో ఖ్యాతిని గడించారు.
1955 - సుప్రీం కోర్ట్ జడ్జిషిప్ అవకాశాన్ని వదులుకుని అతను ప్రజా జీవితంలో ఉండాలని, వారికి పెద్ద ఎత్తున సేవ చేయాలని కోరుకున్నాడు.
1969 - యు.పి. అడ్వకేట్ జనరల్ గా రాజీనామా చేశారు.
నయాగరా జలపాతం
నయాగరా జలపాతం (Niagara Falls) అమెరికా రాష్ట్రమైన న్యూయార్క్, కెనడా నగరాల మధ్య నయాగరా నది పై ఉన్న అతిపెద్ద జలపాతం. నయాగరా జలపాతం అంటే మూడు జలపాతాల మొత్తానికి ఉన్న సామూహిక నామము. అమెరికా లోని న్యూయార్క్ రాష్ట్రం, కెనడాలోని ఒంటారియా రాష్ట్రం సరిహద్దుల మధ్య అటూ ఇటూ ఉన్న జలపాతమిది. ఈ జలపాతం నయాగర జార్జ్ దక్షిణ తీరంలో ఉంది. పెద్ద మరుయి చిన్నది వరకు ఈ జపపాతం గుర్రపునాడా ఆకారంలో ఉంది. మెరికన్ ఫాల్స్, బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ అమెరికన్ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ది హార్స్ షూ ఫాల్స్ కెనడా ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అమెరికన్ ఫాల్స్ అమెరికా వైపు గోటు ఐలాడ్ (గోట్ ద్వీపం)ద్వారా విభజించబడి ఉంటాయి. చిన్నదైన బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ కూడా అమెరికన్ ప్రాంతంలో ల్యూనా ఐలాండ్ (ల్యూనా ద్వీపం) విభజింపబడి ఉన్నాయి. హార్స్ షూ ఫాల్స్ గుండా అంతర్జాతీయ సరిహద్దు 1892 లో చేయబడింది. సహజ భూఊచకోత వలన ఈ సరిహద్దులు తరచూ వివాదాస్పదం అవుతుంటాయి.
ఎరీ సరసు నుండి ఒంటారియా సరసు లోకి ప్రవహిస్తున్న నయాగరా నది జలం యొక్క జలపాత సమూహం నుండి పడుతున్న జలం ప్రపంచంలోని మిగిలిన జలపాతాల కంటే అత్యధిక మని భావిస్తున్నారు. నిలువుగా పడుతున్న జలపాతం ఎత్తు 165 అడుగులు. ఉత్తర అమెరికాలోనే హార్స్ షూ జపాతం ఎత్తు, జలం పరిమాణంలోకి తీసుకుంటే అత్యంత శక్తి వంతమైనదిగా భావించబడుతుంది. ఈ జలపాతం బఫెల్లో నగరానికి 27 మైళ్ళ దూరంలో ఉంది, న్యూయార్క్, ఆగ్నేయ టొరంటోల నుండి 75 మైళ్ళ దూరంలో రెండు నగరాల మధ్యగా ఉంది. దీనిని నయాగరా ఒంటారియో, నయాగరా న్యూయార్క్ అని వ్యవహరిస్తుంటారు.
విస్కాంసిన్ మంచుదిబ్బల చివరి నుండి అవి కరుగుతున్న కారణంగా (హిమయుగాంతం నుండి)ఈ జలపాతాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. అలాగే కొత్తగా ఏర్పడిన బృహత్తర సరసులు తమకు తామే తొలుచుకుని నయాగరా ఏస్ఖేప్మెంట్ ద్వారా ఒక మార్గం ఏర్పరచుకుని పసిఫిక్ సముద్రాన్ని చేరుకుంటాయి. ఇవి ప్రత్యేకంగా అత్యంత ఎత్తు లేకున్నా అత్యంత వెడల్పైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి. 6 మిలియన్ల ఘనపు అడుగుల జలం ఈ జలపాతం నుండు అత్యంత శక్తితో కిందకు పడుతూ ఉంటుంది. అయినప్పటికీ సరాసరి ప్రవాహ పరిమాణం 4,000 ఘనపు అడుగులు. నయాగరా జలపాతం ఏక సమయంలో సౌందర్యానికి అలాగే జలవిద్యుత్తు ఉపయోగానికి పేరు పొందింది. 19వ శతాబ్దం నుండి జలపాత అధికారులకు వినోదం, వాణిజ్యం, పారిశ్రామిక ప్రయోజనాల మధ్య సమతూకం కాపాడడానికి ఒక సవాలుగా మారింది.
నామ చరిత్ర
దీనికాపేరు ఎలా వచ్చిందన్న దానికి వివిధ సిద్ధాంతాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. బ్రూస్ ట్రిగ్గర్ అనే ఇరాకీ శాస్త్రజ్ఞుడు అభిప్రాయాల ప్రకారం, 17వ శతాబ్దానికి చెందిన ఫ్రెంచి మ్యాప్ లో చూపించినట్లుగా ఈ ప్రాంతంలో నయాగరేగా అనే జాతికి చెందిన ప్రజలు నివసించేవారనీ, దాన్నుంచి ఈ జలపాతానికి ఈ పేరు వచ్చిఉండవచ్చునని అతడి భావన.
పరిశ్రమలు, వాణిజ్యంపై దీని ప్రభావం
దీనివల్ల ఉత్పన్నమయ్యే అపారమైన శక్తిని విద్యుచ్చక్తిని ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చునని ఏనాడో గుర్తించడం జరిగింది. 1759లో మొట్టమొదటి సారిగా అటువంటి ప్రయత్నాలు ప్రారంభమయ్యాయి. డేనియల్ జాన్‌కైర్ తన సామిల్ అవసరాలకోసం దీనిపై ఒక కాలువను నిర్మించాడు.
లక్షణాలు
thumb|రాత్రి వేళలో నయాగరా సౌందర్యం నయాగరా జలపాతం రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది.ఒకటి హార్స్‌షూ ఫాల్స్  రెండవది అమెరికన్ ఫాల్స్ .హార్స్ షూఫాల్స్ ఎత్తు 173 అడుగులు.అమెరికన్ ఫాల్స్ ఎత్తు 70-100 అడుగులు.హార్స్ షూ ఫాల్స్ వెడల్పు 2,600 అడుగులు,అమెరికన్ షూ ఫాల్స్ వెడల్పు 1,060 అడుగులు. అమెరికన్ సరిహద్దు తీరం, కెనడా సరిహద్దు తీరం మధ్య దూరం 3,409 అడుగులు.
జలప్రవాహం శిఖరాగ్రంలో ఉండే సమయంలో నయాగర జలపాతం నుండి ఒక సెకండుకు 2,02,000 ఘనపు అడుగుల జలం పడుతుంది. ఈ జలపాతం కెనడాలోని లేక్ ఎర్రీ  సరసు నిండి పొర్లి ప్రవహించే నీటి వలన ఏర్పడింది.ఈ జలం నయాగరా జలపాతంగా పడి నయాగరా నదిగా ప్రవహించి ఒంటారియా సరసు చేరుకుంటుంది. ఇది వసంతకాలం చివరి భాగం లేక ఎండా కాలం ఆరంభంలో అత్యధికగా ప్రవహిస్తుంది. వేసవి కాలంలో 90% నీటిని హార్స్ షూ ఫాల్స్ లో వదిలి 10% నీటిని జలవినియోగానికి వాడుకుంటారు. హార్స్ షూ ఫాల్స్ పైభాగంలో లాకులను ఉపయోగించి నీటిని క్రమబద్దీకరిస్తారు. పగటి పూట 1,00,000 ఘనపు అడుగుల నీటిని రాత్రి, చలికాలంలో 50,000 ఘనపు అడుగుల నీటిని జలపాతానికి వదిలివేస్తారు. నయాగరా బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అధ్వర్యంలో 1950లో జరిగిన ఒప్పందాన్ని అనుసరించి నీటిని క్రమబద్దీకరిస్తుంటారు.
లేత ఆకుపచ్చ రంగులో భూమిని కోసుకుంటూ ప్రవహిస్తున్న ఈ జలపాత జలాలు ఒక నిమిషానికి 60 టన్నుల కరిగిన ఉప్ప, రాతిపిండిని తీసుకుని వచ్చి నయాగరా నదిలో పడవేస్తుంది. ప్రస్తుత నయాగరా పూడిక ఎత్తు సంవత్సరానికి ఒక అడుగు. చారిత్రక పూడిక ఎత్తు సరాసరి 3 అడుగులు. ఈ భూమి ఊచకోత కారణంగా ఎర్రి సరసు లోతు తగ్గి పోవడం కారణంగా ఇప్పటి నుండి 50,000 సంవత్సరాల తరువాత నయాగరా సరసు ఉనికిని కోల్పోతుందని భావిస్తున్నారు.
అమెరికన్ వైపునుండి కొంచం ప్రక్కకు తిరిగినట్లు కనిపించే ఈ జపాతం కెనడా నుండి చక్కగా ఎదురుగా కనిపిస్తుంది.ఈ జలపాతం టొరంటో నుండి రెండు గంటల వాహన ప్రయాణ దూరంలో ఉంది.
నయాగరా జలపాతం  విస్‌కాన్‌సిన్ గ్లాసియర్స్  కరగటం కారణంగా 10,000 సంవత్సరాల పూర్వం నుండి ఏర్పడింది.ఉత్తర అమెరికాలోని గ్రేట్ లేక్స్  ఈ కారణంగా ఏర్పడ్డాయని అభిప్రాయ పడుతున్నారు.మొత్తం చేరి బృహత్తర హిమ ఖండం ఏర్పడటంతో అవి కరిగినప్పుడు ఏర్పడే నీటిని క్రమ పరచడానికి నదీజలాల కాలువలను వెడల్ప చేసి సరసులు ఏర్పరచి ఆనకట్టలు నిర్మించారని శాస్త్రజ్ఞులు విశ్వసిస్తున్నారు.గ్లాసియర్ డ్రిఫ్ట్ క్రింద ఒక లోయ మునిగిపోయినట్లు శాస్త్రజ్ఞుల విశ్వాసం.
భౌగోళిక స్వరూపం
బృహత్తర సరసుల నుండి మంచుగడ్డలు కరిగి జలప్రవాహాన్ని నయాగరా నదిలోకి ఒంపేసి నయాగరా ఏటవాలు వద్ద తిరిగి ఆకృతి దాలుస్తుంది. కొన్ని సమయాలలో ఈ నది ఉత్తరంగా ఉన్న కొండలను చీల్చుకుంటూ ప్రవహస్తుంది. ఈ జలప్రవాహపు ఒరిపిడికి ఇక్కడ ఉన్న ప్రధానమైన మూడు కొండలలో మూడు సమానంగా కరిగి పోలేదు. ఎత్తైన కొండలు ఒరిపిడిని నిరోధించగలిగిన సున్నపురాయి, లాక్ పోర్ట్ డోలోస్టోన్ (మధ్య సిల్యూరియన్) లతో తయారైనది. ఈ కఠినమైన రాతి పొరలు కింద ఉన్న ఖనిజపు పొరలకంటే తక్కువగా అలాగే నిదానంగా ఒరిపిడికి గురి ఔతాయి. కుడి పక్కన ఉన్న ఆకాశ చిత్రం కఠినమైన కేప్ రాక్ (మధ్య సిల్యూరియన్) ను చూపిస్తుంది.
కఠినశిలకు తరువాత మూడింట రెండు వంతులు కొండ కొంత బలహీనంగా, మెత్తగా, ఏటవాలుగా రోచెస్టర్ నిర్మాణం (దిగువ సిల్యూరియాన్ ) ఉంటుంది. ఈ కొండ చాలా తేలికగా పలుచని సున్నపు రాళ్ళ పొరలను కలిగి ఉంటుంది. ఇందులో పురాతన శిలాజాలు కూడా ఉంటాయి. నది మెత్తటి భాగాలను కరిగించినప్పుడు దానికి బలంగా ఉన్న కఠిన శిలలు నూతన రూపాలను సంతరించుకుంటాయి. ఇది నిరంతరంగా జరుగుతున్న కారణంగా తుదకు వంపైన వెడల్పైన జలపాతం రూపుదిద్దుకుంది.
గవ్వలు, ఇసుకరాళ్ళతో ఏర్పడిన క్వీన్ స్టన్ పొరల (ఎగువ ఓర్డోవిషియన్)వద్ద దిగువ లోయలలో నదీ సంగమం చూపులకు కొంచెం మరుగుగా ఉంటుంది. ఈ శిలారూపాలన్నీ ఒక పురాతన సముధ్రాంతర్గత భూమిలో ఉన్నాయి. సముద్రంలోని పరిస్థితిలో జరిగిన మార్పుల కారణంగా ఈ శిలారూపాలు ఏర్పడ్డాయి.
10,090 సంవత్సరాల ముందు నయాగరా జలపాతాలు ప్రస్తుత క్వీన్ స్టన్, ఒంటారియో, ల్యూస్టన్, న్యూయార్క్ మధ్య ఉండేది. కాని భూమి ఊచకోతకు గురి అయిన కారణంగా జలపాతాలు సుమారు దక్షిణదిశగా 6.8 మైళ్ళకు తమ మార్గాన్ని మార్చుకున్నాయి. 2,600 అడుగుల వెడల్పున్న హార్స్ షూ జలపాతం కూడా ఈ భూఊచకోత కారణంగా తన రూపాన్ని మార్చుకుంది. ఫలితంగా చిన్నదిగా ఉన్న ఆర్చ్ పెద్దగిగా బృహత్తరమైన గుర్రపు నాడా ఆకారంగా మారింది. అమెరికన్ ప్రాంతానికి పడమటి దిశగా కెనిడియన్ హార్స్ షూ జలపాతాలు తూర్పుగా అమెరికన్ బ్రిడల్ వెయిల్ జలపాతాలు ఉన్నాయి. జలపాతానికి కొంచెం ఎగువన ఉన్న ప్రవాహాన్ని గోట్ ఐలాడ్ వేరు చేస్తూ ఉంటుంది. ఇంజనీరింగ్ యుక్తి భూఉచకోతను, మంద్యాన్ని తగ్గిస్తూ ఉంది.
చరిత్ర
నయాగరాకు ఈ పేరు రావటంలో భిన్నాప్రాయాలు ఉన్నాయి.ఇరోక్వియన్ స్కాలర్ బ్రూస్ ట్రిగ్గర్పరిశోధన అనుసరించి ఈ ప్రాంతంలో నివసించిన న్యూట్రల్ ఫెడరసీకి చెందిన ఉత్తర అమెరికా ఆదివాసులచే ఈ ప్రాంతం నయాగగరిగాగా వర్ణించ బడినట్లు 17శతాబ్ధపు చివరికాలా నికి చెందిన ఫ్రెంచి భౌగోళికచిత్రాలు ఆధారంగా తెలుస్తుంది.నయాగగరిగా పేరు నుండి నయాగరా  వచ్చినట్లు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
1604లో ఫ్రెంచ్‌దేశస్థుడైనశామ్యుఏల్ డీ చాప్లెయిన్ కెనాడా పరిశోధనలో భాగంగా ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించినట్లు అతని వ్రాతలలో వర్ణించబడింది. మొదటిగా అతని సమూహంలోని సభ్యుల ద్వారా ఈ ప్రాంతంలోని జలపాతసౌందర్యం విని దానిని సందర్శించినట్లు వ్రాసుకున్నాడు.ఫిన్నిష్ స్వీడిష్ ప్రకృతి ఆరాధకుడు పెర్ కామ్  17 వశతాబ్ధపు ఆరంభంలో ఈ ప్రదేశాన్ని చేరుకున్నట్లు అతను వ్రాసిన అనుభవాలు చెప్తున్నాయి.1677లో బెల్జియన్ ఫాదర్ లూయిస్ హెన్నెపిన్  ఈ ప్రదేశాన్ని పరిశీలించి దానిని గురించి వ్రాసుకున్నాడు.తరువాతి కాలంలో ఇక్కడకు చేరిన రెనె రాబర్ట్ కేవ్‌లియర్,సియూర్ డీ లాసెల్లె ల వలన ఈ జలపాతాలు యురోపియన్ల దృష్ట్ని ఆకర్షించాయి.హెన్నెపిన్ కంటే 35 సంవత్సరాల మునుపే ఫ్రెంచ్ జీసూట్ రివరెండ్ పౌల్ రాగ్యున్యూ కెనడాలోని హురాన్ ఫస్ట్ నేషన్  కోసం పనిచేస్తున్న సమయంలో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించినట్లు విశ్వసనీయమైన ఆధారాలు చెప్తున్నాయి. న్యూట్రల్ నేషన్లో కొంతకాలం నివసించిన జీన్ బ్రీబ్యూఫ్ ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించినట్లు ఆధారాలూ చెప్తున్నాయి. 18వ శతాబ్దంలో పర్యాటకం ప్రబలం కాసాగింది శతాబ్ధపు మధ్యకాలంనాటికి అది ఇక్కడి ముఖ్య పరిశ్రమగా మారింది.19వ శతాబ్ధపు ఆరంభ కాలంలో నెపోలియన్ బొనాపార్ట్స్  సోదరుడు తన వివాహానంతరం సరికొత్త దంపతులుగా ఇక్కడకు వచ్చినట్లు అభిప్రాయపడుతున్నారు.1837 ది కెరోలి అఫైర్  సమయంలో తిరుగుబాటుదారులకు సరుకు చేరవేస్తున్న కెరోలిన్ ఓడను కాల్చి ఈ జలపాతంలో పడివేయబడింది.నయాగరాను దాటటానికి వంతన అవసరాన్ని గుర్తించి 1848లో ఒక వంతెనను నిర్మించి దానికి చార్ల్స్ ఎల్లెట్స్ నయాగరా బ్రిడ్జ్గా నామకరణం చేశారు.1855లో ఈ వంతన స్థానంలో జర్మన్ పూర్వీకంగా కలిగిన జాన్ అగస్టస్ రోయ్‌బ్లింగ్స్చే  నయాగరా ఫాల్ల్స్ సస్పెన్‌షన్ బ్రిడ్జ్పునర్నిర్మించబడింది.అమెరికన్ సివిల్ వార్ తరువాత న్యూయార్క్ సెంట్రల్ రైల్ రోడ్  నయాగరా జలపాతం ఉల్లాస యాత్రకు, నూతనదంపతులకు విహారయాత్రకు అనువైనదిగా ప్రకటించి ప్రజాదరణ కలిగించారు.రైల్ ప్రయాణీకుల రద్దీ పెరిగిన తరువాత 1866లో రోయ్‌బ్లింగ్స్ కొయ్య, రాళ్ళతో నిర్మించిన వంతెన స్థానంలో ప్రస్తుతం రైళ్ళును సహితం దాటిస్తున్న స్టీల్ వంతెన లెఫర్ట్ బక్‌చే  నిర్మించబడింది.జలపాతం సమీపంలోని మొదటి స్టీల్ ఆర్చ్‌వే బ్రిడ్జ్  నిర్మాణం 1897లో పూర్తి అయింది.అమెరికా కెనడాదేశాలను కలిపే ఈ వంతెన పేరు వైర్ల్ పూల్ రాపిడ్ బ్రిడ్జ్ .ఈ వంతెనపై రైళ్ళు, వాహనాలు, పాదచారులు ప్రయాణం చేయవచ్చు.ఇది కెనడా సరిహద్దు దళాల అధికారపరిమితిలో ఉంటుంది.నయాగరా జలపాతానికి అతి సమీపంలో మూడవ వంతెన రెయిన్ బో బ్రిడ్జ్ 1941 నయాగరా జలపాతం బ్రిడ్జ్ కమిషన్‌చే నిర్మాణం నిర్మించబడింది.ఈ వంతెనద్వారా ఇరుదేశాలప్రజలు అమెరికా, కెనడాల సరిహద్దు పరిశోధనతో ప్రయాణిస్తూ ఉంటారు.మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానంతరం ఆటోమొబైల్స్ రంగంలో వచ్చిన విప్లవాత్మకమైన మార్పుతో ఇక్కడి పర్యాటకరంగం గణనీయమైన అభివృద్ధిని సాధంచింది.
1969లో యు.ఎస్ ఆర్మీ క్రాప్ ఆఫ్ ఇంజనీర్ల బృందానికి నయగార జలపాతం మూలంలో ఉన్న రాళ్ళను తొలగించాలని ఆడేశాలుజారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఏటవాలు రాళ్ళు అమెరికన్ వైపు జలపాతానికి గుట్టలుగా అడ్డుపదుతున్న కారణంగా ఈ ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఇంజనీర్ల బృందం ఈ రాళ్ళను తొలగించి అమెరికన్ వైపు జలపాతానికి ఒరిపిడిని తొలగించడానికి కావలసిన మరమ్మత్తు పనులు చేసారు. జలప్రవాహాన్ని కెనడావైపు మరల్చడానికి 30,000 టన్నుల రాళ్ళను ఉపయోగించి 600 అడుగుల ఎత్తు వరకు ఒక తాత్కాలిక ఆనకట్ట నిర్మించబడింది. ఇంజనీర్లు శిథిలమైన రాళ్ళను తొలగించి సంరక్షా విధానాలను పరీక్షించి ఈ ప్రణాళికను అదే సంవత్సరం నవంబరు నాటికి పూర్తి చేసారు. తాత్కాలిక వంతెన నీటిని నిలువ చేయడానికి సిద్ధం చేయబడింది. 20వ శతాబ్దం చివరి భాగానికి ముందుగా ఉత్తర ప్రవాహం హార్స్ షూ జలపాతం అమెరికన్ వైపు వరుస వంతెనలతో గోట్ ఐలాడ్ తో అనుసంధానించబడి ఉన్న టెర్రియన్ రాక్స్ (తాబేలు రాళ్ళు) చుట్టూ ప్రవహిస్తూ ఉండేది. 1955 నాటికి రాక్స్, గోట్ ఐలాడ్ మధ్య ప్రదేశం నిండి పోయి అక్కడ మంచినీటి తాబేలు కేంద్రం ఏర్పడింది. 1980 ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆర్మీ క్రాప్ ఆఫ్ ఇంజనీర్ల బృందం మరి కొంత భూమిని నింపి మళ్ళింపు ఆనకట్టను నిర్మించి టెర్రియన్ పాయింట్ లో ప్రవాహపు జలం ప్రవేశించకుండా చేయడానికి బలమైన గోడలను నిర్మించారు. కెనెడియన్ వైపున్న 100 అడుగుల హార్స్ షూ జలపాతంతో సహా మొత్తం 400 అడుగుల జలప్రవాహం తీసివేయబడింది.
వాణిజ్యమూ పరిశ్రమలు
నయాగరా జలపాతం యొక్క అపారశక్తి దీర్ఘకాలం నూడి ప్రముఖ విద్య్దుత్పత్తి వనరుగా గుర్తించబడింది.మొట్టమొదట 1759లో జాన్ కైరీ చిన్న కాలువను నిర్మించి అతని సామిల్  నడపటానికి కావలసిన విద్యుదుత్పత్తి చేయడం ప్రారంభించాడు.ఆ తరువాత 1805లో అగస్టస్ పీటర్ అండ్ పోర్టర్ న్యూయార్క్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి జలపాత ప్రాంతాలను కొన్న తరువాత ఇక్కడి కాలువను వెడల్పు చేసి తమ పరిశ్రమకు కావలసిన విద్య్త్‌ను ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభించారు.1853లో కాగితాలపై రూపుదిద్దుకున్న జలౌత్పత్తి, గనుల పరిశ్రమ ఎట్టకేకలకు 1881 నాటికి జాకబ్ స్కోల్‌కోఫ్  నాయకత్వంలో నిర్మాణపు పనులను పూర్తి చేసుకుని విద్యుదుత్పత్తి ప్రారంబించింది.ఈ ప్రాజెక్ట్ నుండి జలపాతాన్ని, సమీపంలోని ఊరిని ప్రకాశవంతం చేయడానికి కావలసినంత విద్యుత్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి కాసాగింది.
నికోలా టెల్సా త్రీ ఫేస్ కరెంట్ పద్ధతిని కనిపెట్టి ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులలో విద్యుతుత్పత్తిని సాధించడంవలన సుదూరతీరాలకు కూడా విద్యుత్తును సరఫరా చేయడం సాధ్యమైంది.న్యూయార్క్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నయాగరా జలపాతం సమీపంలో నికోలా టెల్సాకు జ్ఞాపక చిహ్న నిర్మాణాన్ని కావించింది.స్కోల్‌కోఫ్ సంస్థకు చెందిన ఉద్యోగి ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులలో విద్యుదుత్పత్తి చేయడానికి రూపకల్పనకు అనుకూలంగా జార్జ్ వెస్టింగ్ హౌస్‌ ను బాడుగకు తీసుకోవడం వెస్టింగ్ హౌస్‌ ఆధ్వర్యంలో ప్రపంచపు తొలి ఎసి విద్యుత్ ఉత్పత్తి వినియోగం చేయడానికి పునాది వేసింది.టెల్సా, ఎలెల్ నన్ శక్తివంతంగా 5% కంటే తక్కువ నష్టంతో రెండు మైళ్ళ దూరం వరకూ ఎసి విద్యుత్ సరఫరా చేయవచ్చని నురూపించారు.1896లో నాలుగు సంవత్సరాల అనంతరం జెపీమోర్గన్,జాన్ జాకబ్ అస్టర్ ఐవి, వాడర్ బుల్ట్స్ ఆర్థిక సహాయంతో వారు భూఅంతర్భాగ 1,00,000 అశ్వశక్తి (హార్స్ పవర్)విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం చేశారు.ఈ ప్రాజెక్ట్ సాయంతో విద్యుత్తును 20 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న బఫెల్లో సిటీ వరకు విద్యుత్ సరఫరా చేసే శక్తిని సాధించారు.స్విజ్ సంస్థ ఫీచ్ అండ్ పిక్కర్డ్ ఈ ప్రాజెక్ట్కు కావలసిన సాంకేతిక సహాయం చేసింది.
కెనడా దేశానికి చెందిన ప్రైవేట్ రంగ సంస్థలూ నయాగరా జలపాతం నుండి జలవిద్యుదుత్పత్తిని చేయడం ప్రారంభించాయి.చివరికి 1906లో కెనడా ప్రభుత్వం ప్రాజెక్టును కొనుగోలు చేసి ప్రభుత్వం స్వాధీనంలోకి తీసుకువచ్చి వివిధ పరిసర ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సరఫరా చేయసాగింది. 50%నుండి 75% నయాగరా నదీ ప్రవాహం టన్నెల్స్ (భూ సొరంగం)ద్వారా ప్రవహింపచేసి జలవిద్యుదుత్పత్తి చేసి అమెరికా, కెనడా దేశాల పరిసర ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
1961 లో నయాగరా జలవిద్యుత్తు కేంద్రం ఉత్పత్తి ప్రాంరంభం చేసిన తరువాత పడమటిదేశాలలో బృహత్తర జలవిదుత్తు కేంద్రంగా గుర్తించబడింది. ప్రస్తుతం నయాగరా 2.4 గిగాబైట్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తూ న్యూయార్క్ రాష్ట్రంలో ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. సెకనుకు 375, 000 యు.ఎస్ గ్యాలన్ (1,420 ఘనపు మీటర్లు) జలాన్ని నయాగరా నది నుండి నయాగరా జలపాత నగరం కింద నుండి పైపుల ద్వారా ల్యూవిస్టన్, రాబర్ట్ మోసెస్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలకు మళ్ళిస్తున్నారు. తరువాత ఊఈ జలం హైడ్రాలిక్ టర్బైన్ల ద్వారా ప్రవహింపజేసి తయారు చేస్తున్న విద్యుత్తును సమీపము లోని కెనడా, అమెరికా లోని ప్రాంతాలకు సరఫరాజేస్తున్నారు. ఈ జలవిద్యుత్తు ఉత్పత్తి టర్బైన్లు యంత్రశక్తిని విద్యుత్తు శక్తిగా మార్చుతున్నాయి. ఎప్పుడైతే విద్యుత్తు ఉత్పత్తి అవసరం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ల్యూవిస్టిన్ కేంద్రాలు పైపులుగా మారి దిగువకు ప్రవహింపజేసి జలాన్ని ప్లాంటు రిజర్వాయరుకు చేరుస్తారు. ఈ జలాన్ని తిరిగి అత్యధికంగా విద్యుత్తును ఉపయోగించే పగటి వేళాలలో ప్లాంటుకు పంపిస్తారు. విద్యుత్తు అవసరం శిఖరాగ్రానికి చేరుకునే పగటి సమయంలో ఇదే ల్యూవిస్టన్ పపులు వెనుకకు తిప్పి తిరిగి మోసెస్ ప్లాంతు మాదిరిగా విద్యుత్తు ఉత్పత్తి కేంద్రంగా పని చేయిస్తారు.
నయాగరా అందాలను సంరక్షించే విధంగా అమెరికా, కెనడాలు 1950 లో ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసాయి. ఈ ఒప్పదం వేసవి రాత్రులలో పర్యాటకులు తక్కువగా ఉండే సమయంలో అలాగే పర్యాటకులు అతి తక్కువగా ఉండే శీతాకాలం జలాన్ని మళ్ళించడానికి అనుమతిస్తుంది. ఈ ఒప్పదం జలపాతంలో నిరంతర జలతెరను (అన్ బ్రోకెన్ కర్టెన్ ఆఫ్ వాటర్) కల్పిస్తూ జలం ప్రవహించే నమ్మకం కలిగించేలా రూపొందించబడింది. పర్యాటకులు అధికంగా ఉండే పగటి వేళలలో జలపాతం నుండి ఒక సెకనుకు 100,000 ఘనపు అడుగుల (2,800 ఘనపు మీటర్లు)నీరు ప్రవహిస్తుంది. అలాగే రాత్రి వేళలో ఒక సెకనుకు 50,000 ఘనపు అడుగుల (1,400 ఘనపు మీటర్ల) నీరు ప్రహించబడుతుంది. ఈ ఒప్పందాన్ని అంతర్జాతీయ నయాగరా కంట్రో బోర్డ్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. శీతాకాలంలో పవర్ అధారిటీ ఆఫ్ న్యూయార్క్ ఒంటారియా పవర్ జనరేషన్ తో కలిసి పనిచేసి నయాగరా నది మీద మంచు గడ్డకుండా ఆపే ప్రయత్నాలు చేస్తారు. ఇందువలన విద్యుత్తు ఉత్పత్తికి అంతరాయం కలగడం, సముద్రతీర ఆస్తులు వరదలో మునగడం వంటి ఇబ్బందులు కలగకుండా నిరోధించబడుతుంది. వారి ఉమ్మడి ప్రయత్నాల వలన 8,800-అడుగుల (2,700 మీటర్ల) దీర్ఘకాల హిమపాతం సమయంలో మంచుగడ్డకట్టుకుని దిగువ ప్రాంతంలోని విద్యుత్తు కేంద్రాలకు నీటి ఫరఫరా ఆగకుండా కాపాడింది.
నయగరా నది పై ఉన్న అత్యంత శక్తివంతమైన జలవిద్యుత్ కేంద్రం కెనడా దేశంలోని సర్ ఆడమ్ బెక్ 1 అండ్ 2, రాబర్ట్ మోసెస్ నయగరా పవర్ ప్లాంట్, అమెరికా వైపున్న లెవిస్టన్ పంప్ జనరేటింగ్ ప్లాంట్. నయాగరా విద్యుదుత్పత్తి శక్తి మొత్తం 4.4 ఉంటుంది. ఇందుకు సాంకేతిక సహాయం అందించిన ఘనత ఎడ్వర్డ్ డీన్ ఆడమ్స్‌కు చెందుతుంది .2005 ఆగస్టులో సర్ ఆడమ్ బెక్ సంస్థల బాధ్యతలు స్వీకరించిన ఒంటారియా పవర్ జెనరేషన్ ప్లాంట్6.5 మైళ్ళ సొరంగనిర్మాణాన్ని విద్యుతుత్పత్తి కోసం నిర్మించనున్నట్లు ప్రకటించింది.ఇది 2009 నాటికి నిర్మాణపు పనులను పూర్తి చేసుకుని సర్ ఆడమ్ బెక్ విద్యుదుత్పత్తి శక్తిని 182 మెగా వాట్స్‌కు పెంచవచ్చని భావిస్తున్నారు.
రవాణా సౌకర్యాలు
1950 నుండి నయాగరా జలపాతం నుండి నౌకలను ఉపమార్గంలో నడిపించడానికి వెల్‍లాండ్ కలువను డ్భివృద్ధి చేసి సెయింట్ లారెంస్ సముద్ర మార్గంలోకి విలీనం చేయబడింది. బఫెల్లో టౌన్ నుండి దారి మళ్ళించబడిన సముద్రమార్గం సమీపంలోని ఉక్కు, ధాన్యపు మిల్లులు ఇతర నయాగరా నది వలన ఉత్పత్తి చేయబడుతున్న విద్యుత్తుతో సుసంపన్నమైన పరిశ్రమల కాలుష్యంతో మరణావస్తకు చేరుకుంది. ఏదిఏమైనప్పటికీ 1970 నుండి ఈ ప్రదేశం ఆర్థికంగా క్షీణదశలో పయనిస్తుంది.
నయాగరా జలపాత నగరాలైన ఒంటారియో, కెనడా, నయాగరా జలపాతం, న్యూయార్క్ రెండు అంతర్జాతీయ వంతెనలద్వారా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. ది రెయిన్ బో బ్రిడ్జ్ జలపాతం నుండి సమీపంలోని దిగువ నదీపై నిర్మించబడి ఉంది. జలపాతాన్ని సమీపదూరం నుండి చూడడానికి వీలుగా ఉన్న ఈ వంతెన వాణిజ్య ప్రయోజనం లేని వాహనాలను, పాదచారులను అనుమతిస్తుంది. ది వైర్ల్ పూల్ రాపిడ్స్ బ్రిడ్జ్ ది రెయిన్ బో బ్రిడ్జ్ కు ఉత్తరదిశలో ఒక మైలు దూరంలో ఉంది. ఇది నయాగరానది మీద నిర్మించబడిన పురాతన వంతెనగా భావిస్తున్నారు. సమీపంలో ఉన్న నయాగరా జలపాతం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, బఫెల్లో నయాగరా జలపాతం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలకు జలపాతం పేరును స్థిరీకరించారు. అలాగే నయాగరా విశ్వవిద్యాలయం, లెక్కించ శక్యం కాని వ్యాపారాలు, ఒక ఆస్ట్రాయిడ్ లు కూడా ఈ పేరుతో వ్యవహరించబడుతున్నాయి.
సంరక్షణా ప్రయత్నాలు
20 వ శతాబ్దం వరకూ సంరక్షణా విధానాలు కొనసాగాయి. జె. హోరేస్ మెక్ఫార్లాండ్, సియెర్ర క్లబ్, అప్పలచియన్ పర్వత క్లబ్ నయాగరా నదీ జలాల మళ్ళింపును 1906లో యునైటెడ్ నేషన్స్ కాంగ్రెస్ ను క్రమబద్ధీకరించి నయాగరా జలపాతాన్ని సంరక్షించే చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి ఒప్పించారు. ఈ చట్టం నయాగరా నదీజలాల క్రమబద్ధీకరణకు కెనిడియన్ ప్రభుత్వ సహకారాన్ని కోరింది. ఫలితంగా 1909లో కుదిరిన ఒప్పందం కారణంగా జలపాతం నుండి రెండు దేశాలకు మొత్తం ఒక సెకనుకు 56,000 ఘనపు అడుగుల జలాలను మళ్ళించడానికి అనుమతి లభించింది. ఈ పరిమితి 1950 వరకు శక్తి వంతంగా కొనసాగింది.
భూ ఊచకోతా ప్రయత్నాలు కూడా ఎప్పుడూ అత్యంత ముఖ్యత్వం సంతరించుకున్నాయి. దిగువజలాల ఆనకట్టలు ప్రస్తుతం చాలా దీనావస్థలో ఉన్నాయి. జలపాతం ఎగువ తీరాలు కూడా బలపరచవలసిన అవసరం ఉంది. 1969 జూన్ మాసం నుండి కొన్ని నెలపాటు నయాగరా నదీజలాలను అమెరికన్ వైపు జలపాతం ప్రవహించకుండా పూర్తిగా మళ్ళించారు. అప్పుడు రాళ్ళు, మట్టితో కలిపిన ఆనకట్ట నిర్మాణపు పనులను చేపట్టారు. హార్స్ షూ జలపాతం మరింత జలాన్ని గ్రహిస్తున్న సమయంలో యు.ఎస్ ఆర్మీ క్రాప్ నదీ ప్రవాహిత ప్రదేశాన్ని పరిశీలిస్తూ ప్రవాహాలకు యాంత్రికంగా అడ్డుకట్ట వేసి అంతముకు ముందు సరిదిద్దబడని లోపాలను కనిపెట్టి లోపాలను త్వరిత గతిని సరిదిద్దారు. 1954లో ఏర్పడి అప్పటి వరకు ఖర్చుకు వెరసి విసర్జించిన అతిపెద్ద రాతిశిథిలాల గుట్టను ఎత్తి వేయడానికి ప్రణాళికను రూపొందించారు. 1969లో తత్కాలిక ఆనకట్టను డైనమైట్ల సాయంతో తొలగించి అమెరికన్ జలపాతంలోకి తిరిగి నీటిని వదిలారు. ప్రధాన జలపాతం, బ్రైడల్ జలపాతం మధ్య ఉన్న చిన్న ద్వీపమైన ల్యూనా ఐలాడ్ లో అది బలహీనంగా ఉందని నీటిలో మునిగి పోయే ప్రమాదం ఉందని భయపడి సాధారణ ప్రజలకు ప్రవేశ అనుమతిని నిలిపివేసారు.
రాష్ట్రీయ ఉద్యానవనం పరిసర ప్రాంతాలలో వ్యాపారపరమైన ఆసక్తితో ఆక్రమణలు కొనసాగాయి. కెనడా వైపు నిర్మించబడిన ఆకాశసౌధాలు వాటిలో కొన్ని. అవి చాలా వరకు పర్యాటకుల కొరకు నిర్మించిన వసతి గృహాలే. గ్యూల్ఫ్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు స్చ్కేల్ మోడలును ఉపయోగించి కెనడా వైపు నిర్మించిన ఆకాశ సఒధాలనుండి మరలిన గాలులు దక్షిణ తీరాన ఉన్న భవనాలనుండి జలపాతం వైపు మళ్ళుతున్న కారణంగా జలపాతం నుండి ఎగసిపడుతున్న నీటి తుంపరలు అధికమై పొగమంచు కురిసే దినాల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగిందని వివరించారు. 1996లో 26గా నమోదైన పొగమంచు కురిసే రోజులు 2003 నాటికి 68 చేరుకోవడం ఈ వాదనకు బలం చేకూర్చినా మరొక పరిశోధన మాత్రం ఈ వాదనను బలహీనపరుస్తూ గాలి, నీటిలో సంభవించే ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులే ఇందుకు కారణమని వాదించాయి. ఏది ఏమైనప్పటికీ ఈ వాదనలు పొగమంచు కురిసే రోజులు ఎందుకు అధికమైయ్యాయో సరిగా నిర్ధారించ లేక పోయాయి.
జలపాతం గురించిన విషయాలు
1829 అక్టోబరు ది యాంకీ లీప్స్టర్ అని తనకు తానే పిలుచుకునే శాం పాచ్ జలపాతం పైభాగాన్నుండి కిందకు దూకి ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. అప్పటి నుండి సాహసవీరులు ఈ జలపాతం నుండి కిందకు దూకే సాహసం ఒక సంప్రదాయంగా మారింది.
ఎగురుట, మునుగుట
1901 అక్టోబరు 24 న 63 సంవత్సరాల మిచిగాన్ స్కూల్ లో పనిచేసిన టీచర్ అన్నీ ఎడ్సన్ టైలర్ తన ప్రకటనా యుద్ధంలో ఒక భాగంగా ఒక పీపాలో నుండి ఈ జలపాతం నుండి కిందకు దూకింది. ఆమె కొంత రక్త స్రావంతో కూడిన గాయాలతో ప్రాణాలతో బయట పడింది అయినప్పటికీ ఎలాంటి తీవ్రమైన హాని జరగలేదు. పీపా నుండి వెలుపలికి రాగానే ఆమె " ఎవరూ తిరిగి ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేయలేరూ" అని చెప్పింది. టైలర్ ప్రయత్నానికి ముందు అక్టోబరు 19న లగారా అనే పెంపుడు పిల్లిని హార్ష్ షూ జలపాతం మీదుగా దాని శక్తిని పరీక్షించడానికి పీపాలో ఉంచి కిందికి పంపారు. ఆ సమయంలో ఆ మునక నుండి ఆ పిల్లి బ్రతికి భయపడిందనడంలో వివాదస్పదమైన పుకార్లు తలిత్తినా తరువాత ఆ పిల్లి టైలర్ తో చాయాచిత్రాలలో నిలిచింది. టైలర్ చారిత్రాత్మక ప్రదర్శన తరువాత అంతర్జాతీయంగా 14 మంది ప్రజలు ఈ విధంగానూ ఇతర ఉపాయాలను ఉపయోగించి జలపాతం నుండి కిందికి దూకారు. కొందరు హాని లేకుండా బయట పడినా కొందరు మునిగి పోయారు మరి కొందరు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. ఈ సాహసకృత్యాల నుండి ప్రాణాలతో బయట పడిన వారు తరువాత ఆరోపణలను, జరిమానా విధింపులను ఎదుర్కొన్నారు. వాస్తవంగా రెండు వైపులా జలపాతం నుండి కిందకు దూకే ప్రయత్నాలు చేయడం చట్ట విరోధమైనది.
పీటర్ డీబర్నడి ఈ సాహస కృత్యం చేయడానికి ముందుగా వేరొకరిని ఎంచుకున్నాడు. కాని ఆయన దీని నుండి తప్పుకొన్న తరువాత పీటర్ వేరొకరిని ఎంచుకొనవలసిన అవసరం ఏర్పడిన కారణంగా జఫరీ జేంస్ పెట్కోవిచ్ చేర్చుకుని ఈ సాహసకార్యం చేసాడు. ఈ సాహస కృత్యం చేయడానికి ఆయన 30,000 అమెరికన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసాడు. ఈ పీపాను స్టీలు, ఫైబర్ గ్లాసుతో తయారు చేసి దానికి తొడుగులు తయారు చేసి వాటిని స్టీలు బెల్టులతో బంధించాడు. ఈ పీపాలో వెలుపలికి చూడడానికి కేంద్రాలు, సంగీతం కోసం రేడియో, వార్తా నివేదికలు, పీపా కిందకు పడుతున్న సమయంలో సహకరించే మార్గదర్శకాలు, ఆక్సిజన్, అలాగే ఈ కార్యక్రమం చిత్రీకరించడానికి సురక్షితమైన వీడియో కెమేరాలు ఉన్నాయి. వారు కిందకు దూకిన వెంటనే స్వల్ప గాయాలతో వెలుపలికి వచ్చారు. అయినప్పటికీ తగిన అనుమతి లేకుండా ఈ సాహసం చేసినందుకు నయాగరా చట్టం కింద ఆరోపణలను ఎదుర్కొన్నారు.
నడక
ఈ టైట్ రోప్ వాకర్లు వారి సాహసం చేసే సమయంలో సాక్ష్యంగా అత్యధిక మైన జనసందోహాన్ని ఆకర్షిస్తున్నారు. వారి తీగలు గోర్జ్ కు అడ్డంగా ప్రస్తుత రైంబో బ్రిడ్జ్ సమీపంలో ఉంటాయి. ఉంటాయి. ఇలాంటి సాహస వీరులు అనేక మందిలో తనకు తానే ది గ్రేట్ ఫరిని చెప్పుకునే విలియం హంట్ బ్లాండిన్ తో పోటీ పెట్టుకుని తీవ్రమైన సాహసాలు చేసాడు. మూడు ప్రత్యేక సందర్భాలలో బ్లాండిన్ తన మేనేజర్ హర్రీ కలర్ ను తన వీపు మీద కూర్చోబెట్టుకుని చివరిసారిగా ప్రింస్ ఆఫ్ వేల్స్ వీక్షిస్తుండగా ఈ విన్యాసం చేసాడు.
1876 లో ఇటలీకి చెందిన మరియా స్పెల్టర్నీ అనే మహిళ టటి రోప్ మీద ఈ విన్యాసం చేసింది. ఆమె ఈ విన్యాసం చేసిన మొదటి మహిళగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె ఇక్కడ 18 రోజులలో నాలుగు మార్లు ఈ విన్యాసం ప్రదర్శించింది. జూలై 12న కాళ్ళకు పీచ్ బాస్కెట్లను పెట్టుకుని, జూలై 19న కళ్ళకు గంతలు కట్టుకుని, జూలై22 చీలమండలం, పిడికిళ్ళు ఉపయోగించి అలాగే చివరిగా జూలై 26న ఈ విన్యాసం చేసింది. ఆమె తిరిగి నయాగరాలో ఎప్పడూ చేయలేదు. ఆమె వ్యక్తిగత జీవితం మర్మమైనదిగా ఉండేది. అలాగే ఆమె మరణించి న తేదీ, ప్రదేశం తెలియకుండా ఉండి పోయింది. జేంస్ హార్డ్లీ ఈ విన్యాసం ప్రదర్శించిన తరువాత 1896 నుండి టైట్ రోప్ దాటే విన్యాసం చట్టపరంగా నిషేధించబడింది.
2012 జూన్ 15 హై వై కళాకారుడు నిక్ వాలెండా 116 సంవత్సరాల తరువాత రెండు ప్రభుత్వాల నుండి అనుమతి తీసుకుని ఈ విన్యాసం ద్వారా జలపాతం దాటిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఆయన టైట్ రోప్ పొడవు మొత్తం 1,800 అడుగులు. వాలెండా బ్రింక్ సమీపంలో హార్స్ షూ జలపాతం వద్ద ఈ విన్యాసం ప్రదర్శించాడు.
చలన చిత్రాలు
ఇప్పటికే అనేకమంది పర్యాటకులను ఆకర్షణ, హనీమూన్ దంపతులకు అభిమాన ప్రదేశం అయిన నయాగరా జలపాతం పర్యాటకులు 1953లో మార్లిన్ మన్రో, జోసెఫ్ కాట్టన్ నటించిన నయాగరా చలనచిత్రం విడుదల అయినప్పటి నుండి మరింత పెరిగింది. తరువాత 20వ శతాబ్దంలో 1980 చిత్రమైన సూపర్మాన్ II లో నయాగరా దృశ్యాలు చోటుచేసుకున్నాయి అలాగే అది ఐమాక్స్ చిత్రంగా కూడా ప్రజాదరణ పొందింది. నయాగరా అపోహలు, మంత్రజాలం కూడా ప్రజాదరణ పొందాయి. 1987 నాటి టీనేజ్ ముటాంట్ నింజా తాబేళ్లు కార్టూన్ సీరియల్ సాంకేతిక సమాహారం నయాగరా జలపాతం, హైడ్రో ఎలెక్ట్రిక్ ప్లాంట్ వద్ద చిత్రీకరించబడింది. 1990లో భ్రమనిపుణుడు (ఇల్యూషనిస్ట్) డేవిడ్ కాపర్ ఫీల్డ్ తాను హార్స్ షూ జలపాతం మీద ప్రయాణం చేస్తున్నట్లు భ్రమకలిగించేలా ఒక యుక్తిని ప్రదర్శించాడు. 2004లో జలపాతానికి సమీపంలో ఉన్న పర్యాటక కాంప్లెక్స్ కొంతకాలం ఇక్కడ వండర్ ఫాల్స్ అనే టెలివిజన్ షో ప్రదఋసనకు ఏర్పాటు చేసారు. 2006లో అతి సమీపకాలంలో జలపాద పాదం వద్ద వరల్డ్స్ ఎండ్ అనే చిత్రం చిత్రీకరించబడింది.
సంగీతం
1960లో నయాగరా జలపాతం విద్యుదుత్పత్తి ప్రణాళిక వారు వారి హైడ్రో ఎలెక్ట్రిక్ పని మొదటి స్థాయి పని పూర్తి అయిన సందర్భాన్ని గౌరవిస్తూ సంగీతదర్శకుడు ఫెర్డే గ్రోఫ్ ను నయాగరా ఫాల్స్ సూట్ సంగీత కూర్పు కొరకు నియమించారు. వాటిని జలపాతానికి గ్రేటర్ బఫెల్లో చరిత్రకు అంకితమిచ్చారు.
సాహిత్యం
హెచ్ గి వెల్స్ నవల వార్ ఇన్ ది ఎయిర్ చిత్రంలో జర్మన్ ఏరియల్ దాడిలో నయాగరా బేస్ కేంపుగా వర్ణించబడింది.
జలపాత మంత్రముగ్ధతకు మైమరచిన అనేక మంది కవులు జలపాతం గురించి వర్ణించి తమ కవిత్వంలో వ్రాసారు. వారిలో గుర్తించతగిన వారు క్యూబన్ కవి హెరెడియా, ఆయన ప్రముఖ ఓడే నయాగరాలో ఈ వర్ణన హృద్యంగా సాగింది. ఆయనను గౌరవిస్తూ కెనెడియన్, అమెరికన్ వైపులా స్మారక ఫలకాలను స్థాపించారు.
పర్యాటక రంగం
వేసవి సమయంలో పర్యాటకుల సంఖ్య శిఖ్రాగ్రం చేరుకుంటుంది. అప్పుడు నయాగరా జలపాతం వద్ద పగటి వేళ అలాగే రాత్రివేళ కూడా ఆకర్షణలు ఉంటాయి. చీకటి పడిన తరువాత కెనడియన్ వైపు నుండి ఫ్లడ్ లైట్లను రెండు వైపులా జలపాతనికి ఫోకస్ చేసి కొన్ని గంటల సమయం ప్రసారం చేస్తారు. 2007 నాటికి 20 మిలియన్ల పర్యాటకులు విచ్చేస్తారని అప్పుడు అంచనా వేసారు. అలాగే 2009 నాటికి 28 మిలియన్ల పర్యాటకులు రాగలరని అంచనా వేసారు.
నయాగరా జలపాతం వద్ద చాలా కాలం నుండి ఉన్నది గుర్తించతగిన పర్యాటక ఆకర్షణ మైడ్ ఆఫ్ మిస్ట్ బోట్ క్రూసీ. ఒంజియారా ఇండియన్ల పౌరాణిక పాత్ర పేరును ఈ ఆక్ర్షణకు పెట్టారు. ఈ బోట్లు 1846 నుండి పర్యాటకులను దూసుకు పోతున్న జలపాతం కిందకు తీసుకు పోతున్నాయి. క్రూసీ బోట్లు రెండు వైపులా బోట్ రేవుల నుండి బయలుదేరుతుంటాయి.
అమెరుకా వైపు
యు.ఎస్ వైపు అమెరికన్ జలపాతాలు ప్రాస్పెక్ట్ పాయింట్ పార్క్ కాలిబాట వెంట నడుస్తూ వీక్షించవచ్చు. ఈ పార్కులో ప్రాస్పెక్ట్ పాయింట్ పార్క్ అబ్జర్వేషన్ టవర్, మెయిడ్ ఆఫ్ ది మిస్ట్ కొరకు పడవ రేవు కూడా ఉంది. గోట్ ఐలాండ్ అధికమైన వీక్షణలను అందిస్తుంది. వీటిలో కాలిబాట వెంట నడుస్తూ వీక్షించడం, ఆటోమొబైల్ ద్వారా ప్రయాణం చేస్తూ అమెరికన్ వంతెన వరకు వెళ్ళి వీక్షించడం ఉన్నాయి. గోట్ ఐలాడ్ నుండి కేవ్ ఆఫ్ ది విండ్ ఏలివేటర్ ద్వారా బ్రిడల్ జలపాతానికి మెట్ల దారిలో వెళ్ళి వీక్షించ వచ్చు. గోట్ ఐలాండ్ లో త్రీసిస్టర్ ఐలాండ్, పవర్ పోర్టల్ నుండి వెళ్ళి పెద్ద నికోలస్ టెల్సా శిల్పం చూడ వచ్చు. అలాగే కాలిబాట వెంట నడుస్తూ దూసుకుంటూ ప్రవహిస్తున్న నయాగరా నది, హార్స్ షూ జలపాతం అలాగే మిగిలిన అన్ని జలపాతాలను దర్శించవచ్చు. ఈ ఆకర్షణలలో అధిక భాగం నయాగరా రాష్ట్రీయ ఉద్యానవనంలో (నయాగరా స్టేట్ పార్క్)ఉన్నాయి.
కెనడా వైపు
కెనెడియన్ వైపు క్వీన్ విక్టోరియా పార్క్ కృత్రిమ ఉద్యానవనం ఉంది. అలాగే కమనీయమైన అమెరికన్, కెనిడియన్ జలపాతాలను, భూఅంర్గత మార్గాల ద్వారా ప్రయాణించి పరిశీలనా గదులను చేరుకుని జలపాతదృశ్యం చూడడానికి కావలసిన ఏర్పాట్లను చేసారు. ఈ దృశ్యాలను వీక్షించే సమయంలో జలపాతం మధ్యలో ఉన్న అనుభూతి కలుగుతుంది. స్కైలాన్ టవర్ వద్ద ఉన్న అబ్జర్వేషన్ టవర్ పైనుండి కింద ఉన్న జలపాత దృశ్యం వీక్షించే వీలు కలిగిస్తుంది. ఈ టవర్ ఎదురు దిశలో దూరంలో ఉన్న టొరంటో దృశ్యాలను చూడవచ్చు. కెనడ్ వైపు జలపాత దృశ్యాలను చూడడానికి ఉన్న మరొక టవర్ మినోల్టా. దీనిని ముందుగా సియాగ్రాంస్ టవర్, కోనికా మినోల్టా టవర్ అని పిలుస్తూవచ్చారు. ఇప్పుడు దీనిని టవర్ హోటెల్ అని కూడా పిలిస్తున్నారు.
నయాగరా నది పక్కన నయాగరా రిక్రియేషనల్ ట్రైల్ (వినోద యాత్ర) ఫోర్ట్ ఎర్రీ నుండి ఫోర్ట్ గోర్జ్ వరకు 35 కిలోమీటర్లు దూరం ఏర్పాటు చేయబడి ఉంది. ఈ దారిలో 1882 లో జరిగిన రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ దృశ్యాలకు చెందిన చారిత్రాత్మక దృశ్యాలను చూడ వచ్చు.
1996లో స్పానిష్ ఇంజనీర్ లియోనార్డో టర్రెస్ వై క్యువిడో రూపకల్పనలో ది వైర్ల్ పూల్ ఎయిరో కార్ కేబుల్ కార్ నిర్మించబడింది. అది కెనడా వైపు పర్యాటకులను నయాగరా సుడిగుండం మీదుగా తీసుకు పోతుంది. ది జర్నీ బిహైండ్ ది ఫాల్స్ కెనెడియన్ వైపు నయాగరా హార్స్ షూ జలపాతం సమీపం వరకు వరుస సొరంగ మార్గాల ద్వారా జలపాతాన్ని వీక్షించే అవకాశం లభిస్తుంది. కెనెడియన్ వైపు రెండు రెండు కాసినోలు (జూదగృహాలు) ఉన్నాయి. ది ఫాల్స్ వ్యూ టూరిస్ట్ ఏరియాలో అనేక ప్రాంతీయ హోట్ళ్ళ మధ్య ఉన్న ది నయాగరా వ్యూ కాసినో రిసార్ట్, ఫాల్స్ హిల్ వద్ద ఉన్న కాసినో నయాగరా.
మూలాలు
వర్గం:జలపాతాలు వర్గం:ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాలు
పుల్లయ్య బంజర
పుల్లయ్య బంజర, ఖమ్మం జిల్లా, కల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. .
ఈ గ్రామం కల్లూరులోనే అతిపురాతనగ్రామం. దీనికి ఎంతో చారిత్రాత్మకత ఉంది. కాశ్మీర మహాదేవ క్షేత్రం అనే శివుని దేవాలయం ఉంది. ఈ దేవాలయంలో శివరాత్రి ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ గ్రామంనకు ఇరు ప్రక్కల వాగు ఉంది.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
అథిరాజేంద్ర చోళుడు
చోళుడు, తూర్పి చాళుక్య సమాఖ్య
రాజరాజు చోళుడి తన కుమార్తె కుందవైను తూర్పు చాళుక్యుడు విమలాదిత్యకు ఇచ్చి వివాహం చేయడం, అనేక వివాహాల ఫలితంగా చోళ వంశం, చాళుక్య రాజవంశం వెంగీశాఖ చాలా దగ్గరగా మారాయి. వెంగీరాజులు హృదయపూర్వకంగా చోళులుగా మారారు.
వేంగీ రాజవంశం సంఘర్షణలు
వేంగీరాజ్య రాజవంశ పోరాటాలలో చోళులు కూడా పాల్గొన్నారు. తమ అభిమాన యువరాజుకు మద్దతుగా ప్రత్యర్థిమీద అడపాదడపా పోరాడారు. ఈ ప్రత్యర్థులకు పశ్చిమ చాళుక్యులు మద్దతు ఇవ్వలేదు. అందువలన తూర్పు చాళుక్యరాజ్యం తరతరాలుగా చోళులు, పశ్చిమ చాళుక్యుల మధ్య యుద్ధానికి వేదికగా ఉంది.
1061 లో తన తల్లి కుందవై ద్వారా చోళ వంశానికి దగ్గరి సంబంధం ఉన్న వెంగీరాజు రాజరాజ నరేంద్ర సా.శ. 1061 లో మరణించిన తరువాత వేంగీరాజ్య వారసత్వ వివాదాలలో వీరరాజేంద్ర చోళుడు జోక్యం చేసుకున్నాడు. వెంగీ సింహాసనం రాజభవనంలో జరిగిన తిరుగుబాటు కారణంగా సింహాసనం రెండవ శక్తివర్మను వశం అయింది. చోళులు చోళ ప్రభావాన్ని వెంగీలో తిరిగి స్థాపించాలని కోరుకున్నారు. రెండవ శక్తివర్మను చంపబడ్డాడు. కాని శక్తివర్మను తండ్రి విజయాదిత్య సింహాసనాన్ని స్వీకరించి ఆయనను తొలగించడానికి చోళులు చేసిన ప్రయత్నాలను తిప్పికొట్టాడు. అయినప్పటికీ విజయాదిత్య చోళ సామంతుడిగా పనిచేయడానికి అంగీకరించాడు.
వెంగీ మీద పూర్తి నియంత్రణ సాధించే ఈ ప్రయత్నం విఫలమైనప్పటికీ వీరరాజేంద్రచోళుడు తన కుమార్తెను విక్రమాదిత్యుడికి ఇచ్చి వివాహం చేయడం ద్వారా మరో చాళుక్యమిత్రుడిని కనుగొన్నాడు.
ఈ కుట్రలు జరుగుతుండగా రాజరాజ నరేంద్ర కుమారుడు యువరాజు రాజేంద్ర చాళుక్య (భవిష్యత్తు మొదటి కులోత్తుంగ చోళుడు) విజయాదిత్య తన సింహాసనాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు భావించి వెంగీ రాజు కావాలని కోరుకున్నాడు. ఆయన ప్రయత్నాలలో చోళులు బహుశా ఆయనకు సహాయం చేసి ఉండవచ్చు. తన మామ విజయాదిత్య సింహాసం స్వాధీనం చేసుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నాలలో విఫలమైన రాజేంద్ర చాళుక్య ఛత్తీసుగఢు రాష్ట్రంలోని బస్తరు జిల్లా సమీపంలో ఒక చిన్న ఆధిపత్యాన్ని సాధించడానికి ఆయన సమయాన్ని వెచ్చించాడు. వీరరాజేంద్ర మరణాన్ని అవకాశంగా చేసుకుని చోళ సింహాసనాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రాజేంద్ర చాళుక్య వేగంగా పనిచేశారు.
అథిరాజేద్ర చోళుడిమరణం
చాళుక్య రచయిత బిల్హణుడు తన " విక్రమాంకదేవ చరిత "లో అథిరాజేంద్ర కష్టాలకు నేపథ్యం సంస్కరణను ఇచ్చారు. తన కుమార్తెను రెండవ విక్రమాదిత్య చాళుక్యుడికి ఇచ్చి వివాహం చేసుకున్న వెంటనే వీరరాజేంద్ర చోళుడు మరణించాడు. చక్రవర్తి మరణం తరువాత చోళ దేశంలో ఇబ్బంది, తిరుగుబాటు వార్తలను విన్న విక్రమాదిత్య వెంటనే అక్కడి ఇబ్బందులను అరికట్టడానికి కాంచీపురానికి వెళ్లారు. అప్పుడు ఆయన గంగైకొండ చోళపురం వెళ్లి ‘శత్రువుల శక్తులను నాశనం చేసి యువరాజు (అథిరాజేంద్ర) ను సింహాసనంపై ఉంచాడు’. చోళ రాజధానిలో ఒక నెల గడిపిన తరువాత శాంతి పునరుద్ధరించబడిందని రెండవ విక్రమాదిత్య సంతృప్తి చెంది తిరిగి తన దేశానికి వచ్చాడు.
ఆయన తిరిగి వచ్చిన కొద్ది రోజులలోనే తాజా తిరుగుబాటులో అథిరాజేంద్ర మరణం గురించి వార్తలు అతనికి చేరాయి. రాజేంద్ర చాళుక్యుడు చోళ సింహాసనాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని కులోతుంగ చోళుడు అనే బిరుదును స్వీకరించాడని కూడా వార్త అతనికి తెలిపింది. విక్రమాదిత్య వెంటనే కులోతుంగచోళుడికి వ్యతిరేకంగా సైన్యాలను నడిపించాడు. పశ్చిమ చాళుక్య రాజు రెండవ సోమేశ్వర కూడా అతనితో చేరాడు.
అథిరాజేంద్ర చోళుడు (వీరరాజేంద్ర చోళుడి కుమారుడు) మరణంతో విజయాలయ చోళుడు పాలన చాళుక్య లేదా కులోతుంగ చోళుడి పాలన ద్వారా అణచివేయబడింది. కాని వారి వారసులు ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు (మొదటి రాజధీరాజ చోళుడి అనేక మంది కొడుకుల నుండి వచ్చిన రెండు వేర్వేరు శాఖలకు చెందిన రెండవ రాజేంద్ర చోళుడి ఆరుగురు కుమారులు) రాబోయే అనేక శతాబ్దాలు కొనసాగారు.
కులోత్తుంగ జోక్యం
అథిరాజేంద్ర మరణంలో కులోత్తుంగ పాత్ర గురించి సమాధానం లేని ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. అథిరాజేంద్ర ఆరోహణ జరిగిన వెంటనే ఇది విక్రమాదిత్య జోక్యం చేసుకొనవలసిన అవసరం కలిగించిన కాంచీపురంలో తలెత్తిన ఇబ్బందులకు ఎవరు బాధ్యత వహించారు. అథిరాజేంద్ర తన సింహాసనంలో ఉండగానే సింహాసనానికి అబధ్రత కలిగించిన వారెవరు. విక్రమాదిత్య అణచివేసిన కాంచీపురం, గంగైకొండ చోళపురం కలవరానికి కారణమైంస్ ‘దుష్ట ప్రజలు’ ఎవరు? అథిరాజేంద్ర చోళదేశం నుండి తిరిగి వచ్చిన కొద్ది రోజుల తరువాత తిరుగుబాటు స్వభావం ఏమిటి?
మతసంఘర్షణలు
చోళ రాజ్యంలో ఈ అంతర్గత అవాంతరాలను చోళుల చేతిలో రామానుజుడు అనుభవించిన హింస కథతో అనుసంధానించడానికి కూడా ప్రయత్నాలు జరిగాయి. రామానుజుడు ఆయన అనుచరులను హింసకు గురిచేసిన చోళ చక్రవర్తి అథిరాజేంద్ర లేదా ఆయన తండ్రి వీరరాజేంద్ర అని రామానుజుడి ప్రారంభ జీవితచరిత్ర రచనల ఆధారంగా ఒక ఊహ ప్రచారంలో ఉంది. నీలకాంత శాస్త్రి, క్రిమికాంత చోళుడి రచనల ఆధారంగా రామానుజుడిని హింసించినవాడు అధిరాజేంద్ర స్థానిక వైష్ణవుల తిరుగుబాటులో మరణించాడు. ఈ గుర్తింపు దివ్యసూరిచరితం లోని అంశాలకు విశ్వసనీయతను ఇస్తుంది. దీని ప్రకారం రాజు అసహనం ఫలితంగా శపించడడంతో చోళ రాజవంశపాలన ముగిసింది.
వనరులు
వర్గం:చోళ రాజులు వర్గం:1070 మరణాలు వర్గం:Year of birth unknown వర్గం:11th-century Indian monarchs
గుణాడ్యుడు
గుణాడ్యుడుతెలంగాణ మొదటి లిఖిత కవి.
జీవిత విశేషాలు
శాతవాహన రాజు తన రాణి జలక్రీడలాడుతున్నప్పుడు ఆమె తనపై నీటిని చల్లవద్దని చెప్పటానికి సంస్కృతంలో 'మా ఉదకైరితిం' అంటే నీటిని నిషేధించడం అనే వాక్యాన్ని మొదకై అన్న పదప్రయొగంతో చేసింది. అది విన్న రాజు రాణికి మొదకాలు తెప్పించగా, ఆమె అది చూసినవ్వి ఆతనికి సంస్కృతవాక్యార్ధాన్ని వివరిస్తుంది. అది తెలుసుకొన్న రాజు సిగ్గుపడి తన ఆస్థాన పండితులకు తాను సంస్కృతం చదవాలనే ఆసక్తిని వ్యక్తం చేస్తాడు.సద్గుణ సంపన్నుడైన ఆయనకు ఆరేళ్లలో సంస్కృతం నేర్పడం సాధ్యమవుతుందని తన ఆస్థాన పండితులు తెలుపగా అక్కడే ఉన్న కాతంత్ర వ్యాకరణానికి ఆద్యుడైన శర్వవర్మ కేవలం ఆరు నెలల్లో రాజుని సంస్కృతంలో పండితుడిగా చేస్తానని వాగ్దానం చేస్తాడు. అది తెలుసుకొన్న గుణాడ్యుడు అది అసంభవం అని, అలా చేసినట్లయితే అప్పటి నుండి నేను సంస్కృతం మరియు ప్రాకృతం వంటి ప్రసిద్ధ భాషలను ఉపయోగించను అని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. శర్వవర్మ రాజుకోసం కొత్త వ్యాకరణ గ్రంధాలను రచించి రాజుని పండితుడిగా ఆరు నెలలుగా తీర్చిదిద్దుతాడు. ఇది తెలుసుకున్న గుణాడ్యుడు తన పరాభవానికి గాను పైశాచిక భాషలో ఏడు లక్షల శ్లోకాలతో కూడిన పెద్ద కథను రచించాడు.శిష్యులు రాజు వద్దకు ఈ గొప్ప పుస్తకాన్ని తీసుకువస్తారు, కాని రాజు దానిని అంగీకరించడానికి నిరాకరిస్తాడు. అది తెలుసుకున్న గుణాడ్యుడు రాజు తంకు చేసిన అగౌవరానికి గాను అసహనంతో, సద్గురువు తన పుస్తకాన్ని అరణ్యవాసులకు చదివి ఒక్కొక్కటిగా చదివి వినిపించి మంటల్లోకి విసిరేయడం ప్రారంభిస్తాడు. అటుపై దాని విశేషాలను విన్న రాజు లక్ష శ్లోకాలతో కూడిన పుస్తకంలో ఏడవ భాగాన్ని ఎంతో శ్రమించి భద్రపరచగలిగాడు. అదే గొప్ప కథల పుస్తకం. ఇదే గుణాడ్యుడు రచించిన బృహత్కథ కు మూలం.
నేపాల్‌కు చెందిన బుద్ధస్వామి అనేకవి మరియు బౌద్ధ సన్యాసి, గుణాడ్యుడు మథురలో నివసించి, అవంతి రాజు మరియు మదన రాజు వద్ద ఆశ్రయం పొందిన సద్గురువుగా వర్ణించాడు. ఈ రెండు అభిప్రాయాల పట్ల కాశ్మీరీ అభిప్రాయం సరైనదే. బుద్ధస్వామి, అయితే, నేపాల్ యొక్క ధర్మబద్ధమైన పొరుగుప్రాంతాన్ని సాధించాలనే తన పట్టుదలను వ్యక్తం చేశాడు.
గుణాఢ్యుడు పైశాచిక భాషలో లక్షల శ్లోకాలతో కూడిన బృహత్కథ అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు అని ఇది స్థాపకుడైన శాతవాహనుడి సభలో జరిగింది అని ఈ శాతవాహనుడు క్రీ.శ మొదటి శతాబ్దానికి చెందినవాడని సోమదేవుడు రాసిన కథాసరిత్సాగర పీఠికలో కూడా ప్రస్తావించబడింది.
అలానే ఆయన రచించిన 'బృహత్కథ' గ్రంథానికి సంస్కృత అనువాదం క్షేమేంద్రుడు 'బృహత్కథామంజరి' పేరుతో చేశారు.
రచనలు
తెలుగు భాష మొదట ‘దేశి’ అని పిలువబడేది. శాతవాహనులు ‘దేశి’ ఒక భాష కాదని దీనిని చాలా చులకనగా చూసినారు. గుణాడ్యుడు ‘దేశి’ భాషలో భృహత్కథ అను గొప్ప గ్రంథరాజమును వ్రాసినాడు. ఇందులో ఏడు వేల శ్లోకాలతో ఏడు కథలను వివరించాడు. శాతవాహనులు దీనిని పైశాచిక భాష పుస్తకం అని అవమానించారు. (క్రిష్టియన్ మిషనరీస్ వాళ్లకి మొదటినుచి వున్న అలవాటు ప్రకారం ఏ దేశం అయినా అక్కడి వారితోనే వాళ్ళ సంస్కృతి మీద విషం చిమ్మించడం వారి విధానం . దానిలో భాగంగానే కొత్తగా తెలుగు భాషని పూర్వపు రాజులు అవమానించారు అని కొత్త విషం నింపడానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయి, జరుగుతున్నాయి. ఇది పూర్తిగా నిరాధారం )శాతవాహనుల రాజభాష ప్రాకృతం అయినందున పైశాచి భాషలో ఉన్న ఈ గ్రంథం రాజు ఆదరణకు నోచుకోలేదు. అది భరించలేక గుణాడ్యుడు బృహత్కథను కాల్చి వేసినాడు. పక్కన ఉన్నవారు ఆయనను ఊరటపరచి కొంత భాగాన్ని కాపాడిరి. ఆ మిగిలిన పత్రాలే బృహత్కథ గ్రంథం. అందలి పదకొండవ అధ్యాయానికి 'పంచవిశంతి' అని పేరు. ఇందులో త్రివిక్రమసేనునికి భేతాలుడు చెప్పిన 25 అద్భుత కథలున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ కవులు
గాయత్రి చక్రవర్తి స్పివాక్
జీవిత విశేషాలు
గాయత్రీ చక్రవర్తి స్పివాక్ యొక్క తల్లిదండ్రులు శివానీ చక్రవర్తి, పారెస్ చంద్ర లు. ఆమె భారతదేశములో కలకత్తా నగరంలో 1942 ఫిబ్రవరి 24 న జన్మించారు. సెయింట్ జాన్ డియోసెసన్ గర్ల్స్ హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాల యందు విద్యను పూర్తి చేసిన తరువాత 1959 లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల యందు ఆంగ్లం పై డిగ్రీని పొందారు.ఆమెకు గ్రాడ్యుయేషన్ లో ఆంగ్ల, బెంగాలీ సాహిత్యంలో మొదటి శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణులై బంగారు పతకాలను గెలుచుకుంది. ఆ తరువాత ఆమె కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయంలో హజరై ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఎం.ఎ, "కంపేరటివ్ లిటరేచర్"లో పి.హెచ్.డిని కూడా పొందింది.
ఆమె విలియం బట్లర్ యీట్స్ వ్యాసాలపై అధ్యయనం చేసింది. ఆమె "టెల్లూరైడ్ అసోసియేషన్"లో ఎన్నికైన రెండవ మహిళ. ఆమె 1960 లో "టాల్‌బోట్ స్పివాక్"ను వివాహమాడింది. "టాల్‌బోట్ స్పివాక్" వ్రాసిన స్వీయ చరిత్రా నవల "ది బ్రైడ్ వోర్ ది ట్రడిషనల్ గోల్డ్"లో వారి వివాహ విషయాలను ప్రస్తావించారు.