cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నాథు లా
చరిత్ర
2,000 సంవత్సరాల క్రితం, నాథులా పాస్ దక్షిణ సిల్క్ రోడ్ ప్రధాన మార్గం , ఇది " ప్రాచీన టీ హార్స్ రోడ్ " లో భాగం.18 వ శతాబ్దంలో, భారతదేశంలోని కోల్‌కతా ఒక ముఖ్యమైన అంతర్జాతీయ నౌకాశ్రయంగా మారింది. నైరుతి చైనా, సిక్కిం సరిహద్దులోని నాథూ లా పాస్ కోల్‌కతా, భారతదేశం , టిబెట్‌లోని లాసా నుండి 500 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.ఇది ఇటీవలి శతాబ్దాలలో టిబెట్ నుండి బయటి ప్రపంచానికి సత్వరమార్గంగా మారింది 1815 లో తర్వాత వర్తక విలువ పెరిగింది బ్రిటిష్ తయారు కలుపుకోవడం భూభాగాలు నిజానికి నివాసులు చెందిన సిక్కిం , నేపాల్ భూటాన్. సిక్కిం టిబెట్ మధ్య పర్వతాల వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతపై కమిషనర్ డార్జిలింగ్ ఒక నివేదికను ప్రచురించిన తరువాత 1873 లో నాథు లా సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు. డిసెంబర్ 1893 లో, సిక్కిం చక్రవర్తి టిబెట్ పాలకులు రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని పెంచడానికి ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు  . 1894 లో వాణిజ్యం ప్రారంభమైనప్పుడు ఈ ఒప్పందం పతాక స్థాయికి చేరుకుంది  .
20 వ శతాబ్దం వరకు 19 వ నుండి, టిబెట్, చైనా లో ఇతర రాష్ట్రాలు , ప్రాంతాలు హిమాలయాల నుండి భారతదేశం కు ప్రయాణించారు.1947 లో, స్వాతంత్ర్యం తరువాత, భారతదేశం బ్రిటిష్ వలస అధికారుల స్థానిక హక్కులను వారసత్వంగా పొందింది. జియా సిమా పట్టణంలో భారతదేశం హక్కులను రద్దు చేస్తూ 1954 లో చైనా, భారతదేశం వాణిజ్య , రవాణా ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి 1947 లో, కొత్తగా స్వతంత్ర భారతదేశానికి సిక్కింలో చేరడానికి ఒక ప్రజాదరణ పొందిన ఓటు విఫలమైంది , అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సిక్కింకు భారత రక్షిత హోదా ఇవ్వడానికి అంగీకరించారు. సిక్కిం ప్రజలు ఆధారపడే దేశంగా ఉండటానికి అంగీకరించారు, నాతు లా పాస్ తో సహా సరిహద్దులను నిర్వహించడానికి భారత దళాలను అనుమతించారు. . 1957 లో, నాథూ లా పాస్ వద్ద ఉన్న చైనా-ఇండియన్ వాణిజ్య పరిమాణం 110 మిలియన్ వెండి డాలర్ల గరిష్టానికి చేరుకుంది, ప్రస్తుత దలైలామా, టెన్జిన్ గయాట్సో, గౌతమ బుద్ధుని 2,500 వ పుట్టినరోజు వేడుకలకు భారతదేశానికి ప్రయాణించడానికి ఈ పాస్‌ను ఉపయోగించారు, ఇది నవంబర్ 1956 , ఫిబ్రవరి 1957 మధ్య జరిగింది. [9] తరువాత, సెప్టెంబర్ 1, 1958 న, నెహ్రూ, అతని కుమార్తె ఇందిరా గాంధీ,, పాల్డెన్ తోండప్ నంగ్యాల్ (సిక్కిం చోగ్యల్, తాషి నంగ్యాల్ కుమారుడు , అంతర్గత వ్యవహారాల సలహాదారు) ఈ పాస్‌ను సమీప భూటాన్‌కు వెళ్లడానికి ఉపయోగించారు.ఏదేమైనా, 1962 లో చైనా-ఇండియన్ సరిహద్దు యుద్ధం తరువాత , రెండు దేశాలు అసలు సరిహద్దు వాణిజ్య మార్కెట్ కస్టమ్స్ ఏజెన్సీని రద్దు చేశాయి , నాథులా పాస్ను సైన్యం కాపలాగా ఉంచింది , సరిహద్దు వాణిజ్య మార్గాన్ని ముళ్ల తీగతో వేరు చేసింది. కొంతమంది సిక్కిం, భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు టిబెట్‌తో వ్యాపారం కొనసాగించడానికి ఖాట్మండుకు మళ్లించారు. ఇండియన్ వార్ మెమోరియల్. జూలై 7 నుండి 13, 1967 వరకు, చైనా, భారతదేశం సమీపంలో సైనిక వివాదం జరిగింది, , ఇరుపక్షాలు ప్రాణనష్టానికి గురయ్యాయి.1975 లో, సిక్కిం భారతదేశాలో చేరింది  నాథు లా భారత భూభాగంలో భాగమైంది.
డిసెంబర్ 13, 1991 న, చైనా, భారతదేశం ఒక మెమోరాండంపై సంతకం చేశాయి, ఇది సరిహద్దు వాణిజ్యాన్ని తిరిగి ప్రారంభించాలని ప్రతిపాదించింది. జూలై 1, 1992 న, భారత అధ్యక్షుడు వెంకటరామన్ చైనాను సందర్శించిన తరువాత "బోర్డర్ ట్రేడ్ ఎంట్రీ అండ్ ఎగ్జిట్ రెగ్యులేషన్స్ ఒప్పందం" పై సంతకం చేశారు.
పర్యాటకం
నాథూ లా సున్నితమైన  వాతావరణాన్ని కాపాడటానికి, పాస్ పశ్చిమ వాలుపై భారత ప్రభుత్వం పర్యాటక నియంత్రణ విధానాన్ని అమలు చేసింది. ఈ సైట్ సందర్శించడానికి ప్రత్యేక పర్మిట్ లు అవసరం అవుతాయి రిజిస్టర్డ్ టూర్ ఆపరేటర్ ల ద్వారా మాత్రమే. 2006లో 44 సంవత్సరాల విరామం తరువాత సరిహద్దు వాణిజ్యం కోసం నాథూలా పాస్ తిరిగి తెరవబడింది. ఇక్కడ బాబా హర్భజన్ సింగ్  మందిరం కూడా వున్నది. ఈ పాస్ కు వెళ్లే మార్గం సరస్సుల తో, నీటి ప్రవాహాలతో ,  భూభాగం ఆర్మీ స్థావరాలతో నిండి ఉంటుంది. ఈ పాస్ కు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత ఉంది 1904లో, టిబెట్ కు బ్రిటిష్ కమిషనర్ గా పనిచేసిన మేజర్ ఫ్రాన్సిస్ యంగ్ భర్త, లాసాను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి నాథూ లా ద్వారా ఒక విజయవంతమైన మిషన్ కు నాయకత్వం వహించాడు. దీనిని చైనీయులు భారత సైనికులు రెండు వైపులా కాపలా కాస్తున్నారు ఇక్కడి నుండి చైనా భూబాగాన్ని, సైనికులను చూడవచ్చు. భారతీయ వైపు నుండి, భారతీయ పౌరులు మాత్రమే బుధ, గురు, శని, ఆదివారాల్లో పాస్ వరకు వెళ్ళగలరు దీని కోసం వారు ఒక రోజు ముందు గాంగ్టక్ నుండి అనుమతి తీసుకోవాలి. ప్రసిద్ధ పవిత్రమైన బౌద్ధ మఠాలలో ఒకటైన రుమ్టెక్ ఆశ్రమాన్ని సందర్శించాలనుకునే టిబెటన్ యాత్రికులకు కూడా ఈ పాస్ చాలా ముఖ్యం. హిందువుల కోసం, ఈ పాస్ మనసరోవర్ సరస్సు ప్రయాణ సమయాన్ని పదిహేను రోజుల నుండి రెండు రోజుల కన్నా తక్కువ చేస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:లోయలు
ముద్దనూరు మండలం
ముద్దనూరు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన మండలం.
జె.ఎస్.ఆర్.అన్నమయ్య
అన్నమయ్య జెఎస్ఆర్, స్వస్థలం పల్నాడు జిల్లా ముఖ్య పట్టణం నరసరావుపేట. ఇతను 1995 సెప్టెంబరు 30న నరసరావుపేటలో జన్మించాడు.ఇతని తల్లిదండ్రులు జొన్నలగడ్డ శ్రీరామమూర్తి, లక్ష్మీకాంతమ్మ. తిరుమల ఇంజినీరింగ్ కళాశాల, నరసరావుపేటలో బి.టెక్., (ఎలక్ట్రికల్., ఎలక్ట్రానిక్స్) ఇంజనీరింగు శాఖలో గోల్డ్  మెడల్ సాధించాడు.బి.టెక్. చదివేటప్పడే క్యాంపస్ ఎంపికలో మొదట యాక్సెంచర్ కంపెనీలో 2016 సెప్టెంబరు 9న సాప్ట్వేర్ ఇంజనీరుగా చేరాడు.అ కంపెనీలో 2019 ఫిబ్రవరి 4 వరకు విధులు నిర్వహించాడు.దానినుండి    విప్రోలో క్వాలిటీ టీమ్ లీడరుగా వెంటనే చేరాడు. విప్రోలో 2020 సెప్టెంబరు వరకు పనిచేసాడు.ఇతను సమాజ మంచి కోసం ముఖ్యంగా యువత భవిష్యత్తు, పర్యావరణ హితం, అవాంతర అంటువ్యాదులు నివారణలో ప్రజలను అప్రమత్తం చేయుటలో నిత్యం అలోచించే మంచి యోచనాాపరుడు.
విద్య, వృత్తి
అన్నమయ్య 1 వ తరగతి నుండి 10 వ తరగతి వరకు సెయింట్ ఆన్స్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు, పాఠశాలలో చదివేటప్పుడు జిల్లా స్థాయి విజ్ఞాన ప్రదర్శనలో డీశాలినేషన్ ద్వారా స్వచ్చ జలతయారీ, నిల్వ మీద ప్రదర్శన ద్వారా మొదటి బహుమతి అందుకున్నాడు. ఇంటర్ మీడియట్, భావన జూనియర్ కళాశాల (2011-2012)లో చదివి, తరువాత తిరుమల ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో బి.ఇ., (ఎలక్ట్రికల్, ఎలక్ట్రానిక్ ఇంజనీరింగ్)- 2016 లో పూర్తి చేశాడు. బి.టెకె., ఎలక్ట్రికల్, ఎలక్ట్రానిక్ ఇంజనీరింగ్ శాఖలో గోల్డ్  మెడల్ సాధించాడు. బి.టెక్. చదివేటప్పడే అన్నమయ్య30కి పైగా సౌరశక్తి, సోలార్ ట్రీ  రూపకల్పన అంశంపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రముఖ 30 ఇంజనీరింగు కళాశాలలో  పత్ర సమర్పణ చేసి, చేసిన ప్రతి కళాశాలలో అవార్డులు పొందాడు.ఈ విషయం పై ఈనాడు దినపత్రికలో పూర్వ గుంటూరు జిల్లా ఎడిషన్ 2016 ఫిబ్రవరి 19 నందు "అన్నమయ్య అందిరిందయ్యా "  అనేశీర్షికతో వార్త ప్రచురించారు. క్యాంపస్ ఎంపికలో యాక్సెంచర్ కంపెనీ, హైదరాబాదు నందు 2016 సెప్టెంబరు 9న సాప్ట్వేర్ ఇంజనీరుగా చేరి, స్పెషల్ ప్రొడక్షన్ ఏరియా లీడ్ పదోన్నతి పొంది, అ కంపెనీలో 2019 ఫిబ్రవరి 4 వరకు విధులు నిర్వహించాడు.దానికి రాజీనామా ఇచ్చి, విప్రో కంపెనీ, హైద్రాబాదు నందు  క్వాలిటీ టీమ్ లీడరుగా వెంటనే చేరాడు. విప్రోలో 2020 సెప్టెంబరు వరకు పనిచేసాడు.
జీవితంపై ప్రభావం చూపిన సన్నివేశం
అన్నమయ్య నిరుపేద పిల్లలకు నాణ్యమైన విద్యను అందించడంతోపాటు వారికి ఉద్యోగాలు కల్పించేందుకు అవసరమైన నైపుణ్యాలను నేర్పించే లక్ష్యంతో యాక్షన్ బిఫోర్ కాన్సెప్ట్ (ఎబిసి) (ABC-Action Before Concep) అనే కొత్త బోధనా సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశాడు. దీని ద్వారా ఉపాధ్యాయులు సాధారణ వస్తువులను ఉపయోగించి మరింత ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలను చేర్చడం ద్వారా విద్యార్థులకు ఆసక్తికరమైన భావనలను అందించవచ్చు. అతని లక్ష్యంలో భాగంగా దృశ్యమానత, రూపకల్పనపై ఆలోచనా భావం కలిగించటానికి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని 500 ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, 100 కళాశాలలను సందర్శించాడు. కెరీర్ డెవలప్‌మెంట్ కు అవసరమైన అంశాలు స్వీయ ప్రేరణ, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, భావన పై 50,000 మంది విద్యార్థులకు ఉచిత శిక్షణా సమావేశాలు నిర్వహించాడు.
అన్నమయ్య నరసరావుపేట స్థానిక కళాశాలలో బీటెక్ పూర్తి చేసి హైదరాబాద్‌లోని విప్రో సంస్థలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్‌గా పనిచేశాడు. స్కిల్ ట్రైనర్‌గా అతని ప్రయాణం బస్సులో ఒక విద్యార్థితో సంభాషణ సమయంలో ప్రారంభమైంది.అనుభవజ్ఞులైన ఉపాధ్యాయులు ఉన్నప్పటికీ ఉద్యోగం పొందటానికి తగిన అవసరాలను తీర్చలేకపోతున్నారని  అ బాలుడు అన్నమయ్యకు వివరించాడు. దానిమీదట అన్నమయ్య కొన్ని స్థానిక పాఠశాలలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, వాటిమీద సరైన ఆలోచనతో పరిశోధన చేసిన తర్వాత, ఇంటర్నెట్ సౌకర్యాలు, డిజిటల్ తరగతి గదులు, లైబ్రరీలు ఉన్నప్పటికీ, చాలా పాఠశాలలు అనుసరిస్తున్న పాత బోధనా పద్ధతుల వల్ల విద్యార్థులు వాటితో మమేకం కాలేకపోతున్నారని గమనించాడు.దీనిని అధిగమించటానికి అన్నమయ్య అభివృద్ధి చేసిన 'ABC-Action Before Concept'  బోధనా సాంకేతికత ద్వారా ఉపాధ్యాయులు సాధారణ వస్తువులను ఉపయోగించి మరింత ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలను చేర్చడం ద్వారా విద్యార్థులకు ఆసక్తికరమైన భావనలను అందించవచ్చు అని కొన్ని శిక్షణా తరగతులు తర్వాత, విశ్లేశించినప్పుడు ఎబిసి కాన్సెప్ట్ ఫలితాలు విద్యార్థులకు, ఉపాధ్యాయులకు మరింత ఫలవంతమయ్యాయి.
చెక్ కొవిడ్ నౌ వెబ్ యాప్ సృష్టి
జె.ఎస్.ఆర్.అన్నమయ్య తన హోదాగా ‘మనిషి’ని ప్రస్తావించినప్పుడు, అతను సాధారణానికి మించిన పనిని చేస్తున్నాడని స్పష్టమవుతుంది. భారతదేశంలో కరోనావైరస్ వ్యాప్తి ప్రారంభదశలో వచ్చిన వార్తలు గురించి అతను విన్న రాత్రి అతను నిద్రలేకుండా అలోచించాడు. కొవిడ్ టెస్టులో  పాజిటివ్ అని నిర్థారణ అయ్యేంతవరకు కొవిడ్-19 తేలికపాటి లక్షణం ఉన్నప్పటికీ ఎవరూ భయపడకూడదని, వారు నిశ్చింతగా ఉండాలని, దీనికి ఏదైనా పరిష్కారమార్గం కనుగొనాలని ఆరాత్రి అతను నిర్ణయించుకున్నాడు.దానికి పరిష్కారమార్గంగా ఒక వెబ్ యాప్‌ను రూపొందించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను తక్షణమే అతని స్నేహితులు విజయ్ పున్నారావు, కృష్ణ కొవ్విడి (సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రొఫెషనల్) లను, తమ సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని సామాజిక ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగించాలని సంప్రదించాడు. ముగ్గురి బృందం “చెక్‌కోవిడ్‌ నౌ” అనే వెబ్ యాప్ ను రూపొందించడంలో సమయాన్ని వృథా చేయలేదు.దాని ద్వారా 30 సెకన్లులలో కొవిడ్ కేసులను గుర్తించడానికి సుళువైన మార్గం ఏర్పండింది.
కొవిడ్ 19లో అన్నమయ్య వెబ్ యాప్ సేవలు
ఇదే కాకుండా, కోవిడ్-19 సమయంలో, అతను మరో ఇద్దరి స్నేహితులతో కలిసి www.checkcovidnow.com అనే వెబ్ అప్లికేషన్‌ను రూపొందించాడు. ఇది నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో పాజిటివ్ కేసులను కనుగొనటంలో ప్రభుత్వాలకు బాగా సహాయపడింది. మొదటి  రెండవ కోవిడ్ తరంగాల సమయంలో అనేక కేసులను కనుగొనడంలో గుంటూరు నగరపాలక సంస్థ అధికారులకు ఈ వెబ్ అప్లికేషన్ బాగా సహాయపడింది. తరువాత, స్థానిక సమస్యలపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి, గ్రౌండ్-లెవల్‌లో సానుకూల మార్పులు తీసుకురావడానికి గుంటూరు నగరపాలక సంస్థ ఏర్పాటు చేసిన ఐఇసి (ఇన్ఫర్మేషన్, ఎడ్యుకేషన్, కమ్యూనికేషన్) ఇన్‌ఛార్జ్‌గా నియమితుడయ్యాడు. కొవిడ్ సమయంలో సమాజానికి అన్నమయ్య చేసిన సేవలను గుర్తించి, జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ 2018-19 సంవత్సరానికి జాతీయ యువజన అవార్డును అందజేసింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పల్నాడు జిల్లా వ్యక్తుల వ్యాసాలు
వాస్తవం (1993 సినిమా)
వాస్తవం 1993 మే 14న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ లక్ష్మీదేవి కంబైన్స్ పతాకం కింద వి.కాంచన్ బాబు, కె.ప్రభాకర్ లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వాల్మీకి దర్శకత్వం వహించాడు. సురేష్, శివరంజని లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ చిత్రానికి కె.చక్రవర్తి సంగీతాన్నందించాడు.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919
భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 అనేది యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ పార్లమెంటు జారీ చేసిన చట్టం. భారత ప్రభుత్వంలో భారతీయుల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు దీన్ని రూపొందించారు. భారతదేశానికి సంబంధించిన సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఎడ్విన్ మోంటాగు, వైస్రాయి చెమ్స్‌ఫోర్డ్ లు తమ నివేదికలో సిఫార్సు చేసిన సంస్కరణలను ఈ చట్టంలో పొందుపరిచారు. ఈ చట్టం 1919 నుండి 1929 వరకు పదేళ్లపాటు వర్తిస్తుంది. దయగల నిరంకుశత్వానికి (అధికారులు తమను తాము మెరుగుపరుచుకునే చర్య) ముగింపు పలికి భారతదేశంలో బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వాన్ని ప్రారంభించడానికి ఈ చట్టం గుర్తు. దీన్ని రూపొందించిన 10 సంవత్సరాల తరువాత దీన్ని సమీక్షించేందుకు సైమన్ కమిషన్ ఏర్పాటు చేసారు.
ఈ చట్టంపై 1919 డిసెంబరు 23 న రాజ ముద్ర పడింది. అదే రోజున చక్రవర్తి భారతదేశానికి సంబంధించిన పార్లమెంటరీ చట్టం ఉద్దేశ్యాన్ని సమీక్షిస్తూ ఒక ప్రకటనను జారీ చేశాడు:
"'1773, 1784 చట్టాలు ఈస్టిండియా కంపెనీ క్రింద ఒక సాధారణ పరిపాలనను, న్యాయ వ్యవస్థనూ స్థాపించడానికి రూపొందించబడ్డాయి. 1833 చట్టం భారతీయులకు ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ఉద్యోగాలకు తలుపులు తెరిచింది. 1858 చట్టం కంపెనీ నుండి పరిపాలనను రాజ్యానికి బదిలీ చేసింది. నేడు భారతదేశంలో ఉన్న ప్రజా జీవితానికి ఇది పునాదులు వేసింది. 1861 చట్టం ప్రాతినిధ్య సంస్థల విత్తనాన్ని నాటింది. 1909 చట్టం ఈ విత్తనానికి జీవం పోసింది. ఇప్పుడు చట్టంగా మారిన ఈ బిల్లు ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన ప్రజాప్రతినిధికి ప్రభుత్వంలో ఖచ్చితమైన వాటాను అప్పగిస్తుంది. ఇకపై పూర్తి బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వానికి మార్గాన్ని చూపుతుంది'"ఈ చట్టం ప్రధాన ప్రావిన్సులకు ద్వంద్వ ప్రభుత్వాన్ని (" డయార్కీ ") అందించింది. అటువంటి ప్రతి ప్రావిన్స్‌లో, ప్రభుత్వ పాలన లోని కొన్ని అంశాల - "బదిలీ చేయబడిన జాబితా" - నియంత్రణను ప్రావిన్షియల్ కౌన్సిల్‌కు జవాబుదారీగా ఉండే మంత్రుల ప్రభుత్వానికి ఇవ్వబడ్డాయి. 'బదిలీ చేయబడిన జాబితా'లో వ్యవసాయం, స్థానిక ప్రభుత్వాల పర్యవేక్షణ, ఆరోగ్యం, విద్య ఉన్నాయి. ప్రావిన్షియల్ కౌన్సిల్‌లను విస్తరించారు.
అదే సమయంలో, ప్రభుత్వంలోని అన్ని ఇతర అంశాలను ('రిజర్వ్‌డ్ లిస్ట్') వైస్రాయి నియంత్రణలోనే ఉంచారు. 'రిజర్వ్ చేయబడిన జాబితాలో' రక్షణ (సైన్యం), విదేశీ వ్యవహారాలు, కమ్యూనికేషన్లూ ఉన్నాయి.
ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ విస్తరించి, సంస్కరించారు. ఇది యావత్ భారతదేశానికి రెండు సభల శాసనసభగా మారింది. దిగువ సభ, 145 మంది సభ్యులతో కూడిన శాసనసభ. అందులో 104 మంది ఎన్నికైన సభ్యులు, 41 మంది నామినేట్ అయినవారూ ఉంటారు. వీరి పదవీకాలం మూడేళ్ళు. ఎగువ సభ అనేది కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్, ఇందులో 34 మంది ఎన్నుకైన వారు, 26 మంది నామినేటెడ్ సభ్యులు ఉంటారు. వీరి పదవీకాలం ఐదేళ్ళు.
చట్టం లోని ముఖ్య లక్షణాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఈ చట్టాన్ని తిరస్కరించింది. అయితే అన్నీ బెసెంట్, GS ఖపర్డే, బిపిన్ చంద్ర పాల్, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, తేజ్ బహదూర్ సప్రూ వంటి కొందరు నాయకులు ఈ చట్టాన్ని ఆమోదించారు. ప్రభుత్వంతో సహకరించడానికి సిద్ధమయ్యారు. వారు కాంగ్రెస్‌ను వీడారు. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, తేజ్ బహదూర్ సప్రూలు ఇండియన్ లిబరల్ ఫెడరేషన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. వారిని "లిబరల్స్" అని పిలుస్తారు. మదన్ మోహన్ మాలవీయ సంస్కరణలకు మద్దతు ఇచ్చాడు. ముహమ్మద్ అలీ జిన్నా భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు రాజీనామా చేశాడు.
సింధు మేనన్
సింధు మేనన్ ఒక దక్షిణ భారత సినీ నటి. తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళ భాషల్లో నటించింది. ఆమె 1994లో రష్మి అనే కన్నడ సినిమా లో బాల నటిగా సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది.
బాల్యం
సింధు బెంగుళూరు లోని ఓ మళయాలీ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమెకు కార్తీక్ అనే ఒక తమ్ముడు ఉన్నాడు. అతను మొదట్లో కన్నడ మ్యూజిక్ చానల్లో వీజేగా పనిచేసి తరువాత నటుడు అయ్యాడు. సింధు తన మాతృభాషయైన మలయాళమే కాక, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, హిందీ, ఆంగ్ల భాషల్లో మాట్లాడగలదు.
నట జీవితం
సింధు చిన్నతనంలోనే భరత నాట్యం లో శిక్షణ తీసుకున్నది. ఒకానొక భరత నాట్యం పోటీలలో న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించిన భాస్కర్ హెగ్డే ఆమెను కన్నడ దర్శకుడు కె.వి. జయరాం కు పరిచయం చేశాడు. అలా ఆమె 1994లో రష్మి అనే కన్నడ సినిమాలో నటించింది. తరువాత ఆమెకు పలు అవకాశాలు వచ్చాయి. 1999లో 13 సంవత్సరాల వయసులో ప్రేమ ప్రేమ ప్రేమ అనే సినిమాలో కథానాయికగా నటించింది. తెలుగులో చందమామ చిత్రంలో హీరోయిన్ గా నటించి మెప్పించిన సింధు మేనన్ వైశాలి, సిద్ధం, త్రినేత్రం, అలాగే మరిన్ని చిత్రాల్లో నటించింది.
తరువాత 15 సంవత్సరాల వయసులో తెలుగు లో భద్రాచలం, తమిళంలో ఉత్తమన్, మలయాళంలో సముత్తిరం, పులిజన్మమ్ అనే సినిమాల్లో నటించింది.
వివాహం
సింధు యూకే లో స్థిరపడ్డ తెలుగు క్రైస్తవ కుటుంబానికి చెందిన డొమినిక్ ప్రభు అనే ఐటీ నిపుణుడిని ఏప్రిల్ 2010న వివాహం చేసుకున్నది. వారికి ఓ కూతురు. పేరు స్వెత్లానా.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
పూసపాటి పరమేశ్వరరాజు
పూసపాటి పరమేశ్వరరాజు ప్రముఖ చిత్రకారుడు. ఆయన కలీగ్రఫీ (నగిషీ చిత్రకళ) లో సుప్రసిద్ధులు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వాండ్రం నందు 1961 లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి ఆర్మీ అధికారి అయినందున అనేక నగరాలలో పూసపాటి పరమేశ్వర రాజు బాల్యం గడిచింది. ఆయన ఔరంగాబాదులోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల, బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయాల నుండి బి.ఎఫ్.ఎ, ఎం.ఎఫ్ ఎ డిగ్రీలను పొందారు. చిత్రకళలో పూర్తి జీవితం ప్రారంభించకపూర్వం ఆయన అడ్వర్టైజింగ్ పరిశ్రమలో కొంతకాలం పనిచేసారు. ఆయన ప్రతిమా శాస్త్రం, ఆధ్యాత్మికత, ఉత్సవాల సంస్కృతిపై అధ్యయనం చేసాక ఆయన నగిషీరాత పదే పదే కనిపిస్తుంది. ఆయన బుద్దిజం, సిక్కిజం, జైనిజం, ఇస్లాం, కొరాస్ట్రియన్, క్రిస్టియన్ ల; యొక్క వివిధ గాథలను సజీవంగా చిత్రించుటకు తక్కువ రంగులలో వివిధ పాళీలు, కలాలతో జీవం పోసేటట్లు చిత్రిస్తారు.
కళా శైలి
ఐదు దళసరి స్ట్రోక్స్ తో ఆధారాన్ని, ఒక సన్నని వక్రరేఖతో కలసి ఒక పడవను గీసారు. ఈ పడవలో రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు గుహుని వద్ద నుండి సరయూనదిలో వెళుతుండేటట్లు చిత్రించారు. రాముడు, లక్ష్మణుడు చిత్రాలను బాణం పట్టుకొనేటట్లు కొంత కోణంలో ఉన్న స్ట్రోక్స్ తోనూ, వారిమధ్య సీత కూర్చున్నట్లు చూపించడానికి ఆమె తలపై చిన్న రొట్టె ఆకారాన్ని చిత్రించారు. ఈ నగిషీ రాతను 37 చిత్రాలలో గల "రామాయణం - ఆనాటి కథనం" అనే శిర్షికతో చిత్రించారు. రాజు చిత్రించిన చిత్రాలన్ని ఎరుపు రంగులో వుంటాయి, ఎందుకంటే అరుణ వర్ణం ఆధ్యాత్మికతకు సంకేతమని కాబట్టి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు వర్గం:1961 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
పులివెందుల మండలం
పులివెందుల మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
పిశుపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
పిశుపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి(1904-1988) బహుగ్రంథకర్త, విద్వాంసుడు, శతావధాని.
విశేషాలు
ఇతడు 1904వ సంవత్సరంలో కనకాంబ, సీతారాములు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని అన్న పిశుపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి వద్ద వ్యాకరణం చదువుకున్నాడు. రాజమహేంద్రవరం గౌతమీ సంస్కృత కళాశాలలో సంస్కృత పండితుడిగా పనిచేశాడు. కొంతకాలం సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటు నిర్మాణంలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు నంద్యాల, నసికల్లు, గుగ్గిళ్ళ మొదలైన ప్రాంతాలలో అష్టావధానాలు నిర్వహించాడు. 1929 ఏప్రిల్ 14న వేములవాడ రాజరాజేశ్వర దేవాలయంలో ఇతనికి పౌరసన్మానం జరిగింది.
అనిష్ప సంఖ్య
పూర్ణ సంఖ్యలు (integers), భిన్న సంఖ్యలు (fractions) తరువాత వచ్చే భావాలు మన అనుభవ పరిధికి కొంచెం అతీతంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకి కొన్ని సంఖ్యలని ఇంగ్లీషులో "ఇర్రేషనల్" (irrational) సంఖ్యలు అంటారు. "రేషనల్" (Rational) కానివి "ఇర్రేషనల్" (irrational). ఇంగ్లీషులో 'రేషనల్" అన్న మాటకి రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి: (1) తర్కబద్ధం, (2) రేష్యో (ratio) అన్న మాటకి విశేషణ రూపం. ఒక నిష్పత్తి (ratio) రూపంలో రాయగలిగే సంఖ్యలు నిష్ప సంఖ్యలు (rational numbers) లేదా భిన్న సంఖ్యలు. మనం ఒక సంఖ్యని నిష్పత్తి రూపంలో రాయలేని పక్షంలో ఆ సంఖ్య అనిష్ప సంఖ్య (irrational number). పూర్ణ సంఖ్యలు జాతికి చెందనివి, నిష్ప సంఖ్యలు జాతికి చెందనివి అయిన సంఖ్యలు కూడా ఉన్నాయనే విషయం యవనులకి అవగతం అయేసరికి వారి ఆశ్చర్యానికి అంతు లేదు.
కొన్ని సాంకేతిక పదాలకి తెలుగు మాటలు
ఇక్కడ వచ్చే క్లిష్టమైన సాంకేతిక పదాలకి వాడిన తెలుగు అనువాదాలు ఈ దిగువ చూడవచ్చు.
నిష్ప సంఖ్యల ఆవిర్భావం
ఒక చతురస్రంలో కర్ణం యొక్క పొడుగుని లెక్క కట్టాలంటే భుజం పొడుగుని ఏ నిష్ప సంఖ్యతో గుణించినా సరి అయిన సమాధానం రాదని పైథోగరోస్ కనుక్కున్నాడు. ఇదే విషయం మరొక విధంగా చెప్పవచ్చు. ఒక చతురస్రంలో కర్ణం పొడుగుకి, భుజం పొడుగుకి మధ్య ఉండే నిష్పత్తిని పూర్ణ సంఖ్యలతో వ్యక్త పరచ లేము. మన చతురస్రం యొక్క భుజం పొడుగు ఒక అంగుళం అనుకుంటే, కర్ణం పొడుగు \sqrt 2 (అంటే 2 యొక్క వర్గమూలం) అంగుళాలు. కనుక \sqrt 2 అనిష్ప సంఖ్యకి ఒక ఉదాహరణ. పైథోగరోస్ కి అనిష్ప సంఖ్యకి మధ్య ఉన్న బాదరాయణ సంబంధాన్ని పురస్కరించుకుని \sqrt 2కి పైథోగరోస్ సంఖ్య అని పేరు పెట్టేరు. అనిష్ప సంఖ్యలు ఉన్నాయనే విషయం మొట్టమొదట పైథోగరోస్ మనోవీధిలోనే మెరిసి ఉండుంటుందని కొందరి వాదం. ఇది నిజమో కాదో ఇదమిత్థంగా మనకే కాదు, ఎవ్వరికీ తెలియదు. ఎందుకంటే బాబిలోనియా లోని మట్టి పలకల మీద చూపిన ఒక లెక్కలో \sqrt 2 యొక్క విలువ 14 దశాంశ స్థానాల వరకు తప్పు లేకుండా కట్టబడి ఉంది. కాని పైథోగరోస్ శిష్యులు తమ కూటమే ఈ ఘన విజయం మొట్టమొదటగా సాధించిందన్న అపోహతో శత వృషభ శిరచ్చేద యాగం చేసేరని ఒక ఐతిహ్యం ఉంది. right|thumb|2 యొక్క వర్గమూలం అనిష్ప సంఖ్య
ఒకొక్క బాహువు పొడుగు ఒకొక్క అంగుళం చొప్పున ఉన్న (సమబాహు) చతురస్రం యొక్క కర్ణం \sqrt 2 అయినట్లే, ఒకొక్క బాహువు పొడుగు ఒకొక్క అంగుళం చొప్పున ఉన్న (సమబాహు) పంచభుజి యొక్క కర్ణం కూడా అనిష్ప సంఖ్యే. దీనిని సువర్ణ నిష్పత్తి (golden ratio) అని పిలుస్తారు. దీని విలువ. ఒక దీర్ఘ చతురస్రం పొడుగు వెడల్పులకి మధ్య ఉండే నిష్పత్తి ఈ సువర్ణ నిష్పత్తికి దగ్గరగా ఉంటే ఆ దీర్ఘ చతురస్రం కంటికి ఎంతో ఇంపుగా కనిపిస్తుందని చిత్రకారులు అంటారు. అందంగా ఉన్న వాళ్ళ ముఖాలు కొంచెం పరిశీలించి చూడండి. అవి గుండ్రంగా చంద్రబింబాన్ని పోలి ఉంటే చలివిడి ముద్దలాగో, బోర్లించిన సిబ్బిలాగో ఉందంటాం. కోలగా పొడుగ్గా ఉంటే గజం బద్దలా ఉందంటాం. ముఖం పొడవు, వెడల్పు మధ్య ఉండే నిష్పత్తి సువర్ణ నిష్పత్తికి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు ఆ ముఖం అందంగా కనిపిస్తుందిట.
గణితశాస్త్ర పరంగా
గణితశాస్త్రంలో, అనిష్ప సంఖ్య అనేది భిన్నం రూపంలో - అనగా గా - వ్యక్తీకరించడానికి వీలుపడనిది. ఇక్కడ p, qలు పూర్ణాంకాలు. అనిష్ప సంఖ్యని సాధారణ భిన్నం రూపంలో వ్యక్తీకరించలేమని దీని అర్థం. గణిత శాస్త్రజ్ఞులు దీన్ని నిర్వచనంగా తీసుకోనప్పటికీ, అనిష్ప సంఖ్యలు పునరావృతమవుతున్న దశాంశ భిన్నాలుగా వ్యక్తీకరించబడలేవు. వాస్తవ సంఖ్యలు (real numbers) అగణ్యాలని (uncountable) (, నిష్ప సంఖ్యలు గణ్యాలు (countable) అని చెప్పిన కేంటర్ (Cantor) నిరూపణ ఫలితంగా, దాదాపు అన్ని వాస్తవ సంఖ్యలు అనిష్ప సంఖ్యలు అని చెప్పబడుతున్నాయి. బహుశా, అనిష్ప సంఖ్యలకు చక్కటి నిదర్శనం π, e, √2.
చరిత్ర
అనిష్ప సంఖ్య అనే భావనను క్రీస్తు పూర్వం 7వ శతాబ్ది కాలం నుంచే భారతీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు పరిపూర్ణంగా ఆమోదించారు, ఉదాహరణకు మానవ (c. 750–690 BC) \sqrt 2, \sqrt 61 వంటి వర్గ మూలాలని కచ్చితంగా నిర్ణయించలేమని భావించాడు.
అనిష్ప సంఖ్యల ఉనికికి సంబంధించిన తొలి నిరూపణ పైథాగరీయ వ్యక్తికి (బహుశా మెటాపోంటమ్ నగరానికి చెందిన హిప్పాసస్‌ కి) అనువర్తించబడుతోంది. పంచకోణ నక్షత్రం (pentagram) పార్శ్వాల పొడుగులని నిర్ణయిస్తూన్నప్పుడు బహుశా ఈ ఫలితాన్ని కనుగొని ఉంటారు.
సా. శ. పూ. 5వ శతాబ్ది నాటి హిప్పాసస్ ఒక సమద్విబాహు లంబకోణ త్రిభుజం యొక్క కర్ణం పొడుగు ఆసన్న భుజాల పొడుగులతో నిష్ప సంఖ్యల ద్వారా సాధించలేమని ఈ దిగువ చూపిన మాదిరి తర్కంతో ఋజువు చేసేడు.
ఇలా కొలతకు లొంగని నిష్పత్తికి గ్రీకు గణిత శాస్త్రజ్ఞులు అలోగోస్ (అనగా, వ్యక్తీకరించలేని "పరిమేయత" (magnitude)) అని పేరు పెట్టేరు. అంతేకాని హిప్పాసస్ చేసిన ఆవిష్కరణని ఎవ్వరూ మెచ్చుకోలేదు: ఒక కథనం ప్రకారం, హిప్పాసస్ తన ఆవిష్కరణను సముద్ర ప్రయాణం చేస్తూ ఉండగా కనుగొన్నాడట. “విశ్వంలోని సమస్త దృగంశాలని పూర్ణ సంఖ్యల స్థాయికి కాని, వాటి నిష్పత్తుల స్థాయికి కాని కుదించవచ్చని చెప్పిన పైథాగరోస్ సిద్ధాంతాన్ని పూర్వపక్షం చేస్తున్న సరికొత్త అంశాన్ని ప్రపంచానికి అందించినందుకు గాను” అంటూ అతని తోటి "పైధాగరన్ సహచరులు" హిప్పాసస్ ని ఓడ నుంచి తోసివేశారట. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను హిప్పాసస్‌ను దేశబహిష్కారం చేసేరని మరొక కథనం చెబుతోంది. హిప్పాసస్‌కు ఏ గతి పట్టినప్పటికీ, అతడి ఆవిష్కరణ మాత్రం పైథాగరన్ గణిత శాస్త్రానికి పెను సమస్యను తీసుకుని వచ్చింది. సంఖ్య (number), జ్యామితి (geometry) అనే రెండు భావాలు విడదీయరానివని వారు అంతవరకు ప్రతిపాదిస్తూ వచ్చిన భావనను అది పెకిలించివేసింది.
"సంఖ్య" (number) అనే భావం "పరిమేయత" (magnitude) అనే భావం - ఈ రెండు భావాలు ఒకటి కాదనే స్పృహ వచ్చిన తరువాత జ్యామితి ఒక్కటే అనిష్ప భావాలని పరిగణనలోకి తీసుకోడానికి సావకాశాన్ని ఇచ్చింది. పరిమేయత అనేది సంఖ్య కాదు; పరిమేయత అనేది, ఒక గీత ఎంత పొడుగుందో, ఒక అంశం ఎంత బరువుందో, ఒక పని చెయ్యడానికి ఎంత సేపు పడుతుందో, వగైరాలని పోల్చి చెప్పడానికి వాడే కొలమానం. పొడుగు అనేది 1 సెంటీమీటరు ఉండొచ్చు, అంతకంటే కాసింత ఎక్కువ ఉండొచ్చు. ఒక బంగారపు నగ 10 గ్రాములు ఉండొచ్చు లేదా 9 కంటే ఎక్కువ, 10 కంటే తక్కువ ఉండొచ్చు. ఒక పని చెయ్యడానికి గంట పట్టవచ్చు, నిమిషం పట్టవచ్చు, సెకండు పట్టవచ్చు, లిప్త కాలం పట్టవచ్చు. "సంఖ్య అనగానే 1, 2, 3, ... వంటి పూర్ణాంకాలకో 1/2, 1/3, 1/4, ..., వంటి భిన్నాలకో పరిమితం అయిపోవాలి. మధ్యేమార్గానికి తావు లేదు. సంఖ్య ఒక వివిక్త (discrte) భావానికి ప్రతీక. పరిమేయత అనేది అవిరళ (continuous) భావానికి ప్రతీక. ఇలా ఆలోచిస్తే అనిష్ప సంఖ్యలు వివిక్తమైన సంఖ్యలకి ప్రతీకలు కాజాలవు, అవి అవిరళ భావానికి దగ్గర" అని స్నైడస్ కి చెందిన ఎక్సోడస్ ఆలోచించడం మొదలు పెట్టేడు.
ఈ సందర్భంలోనే బీజగణిత భావాలని జ్యామితి అనే పట్టకం ద్వారా చూడడం ఆరంభం అయిందని చెప్పుకోవచ్చు. "పరిమేయత" అనేది పంక్తి విభాగాలు, కోణాలు, ప్రాంతాలు, నిరంతరం మారుతూ ఉండే కాలం, వంటి అంశాలను సూచిస్తుంది. “యుడోక్సస్ సిద్ధాంతం, కొలువలేని నిష్పత్తులకు సంబంధించి తార్కిక పునాదిని అందించడం ద్వారా గ్రీకు గణిత శాస్త్రజ్ఞులు జ్యామితి శాస్త్రంలో అద్భుతమైన ప్రగతిని సాధించడానికి చక్కగా ఉపకరించింది." యూక్లిడ్' రచించిన ఎలిమెంట్స్ బుక్ 10 అనిష్ప పరిమాణాల వర్గీకరణకు అంకితమైంది.
సైరీన్‌ పట్టణానికి చెందిన థియోడొరస్ 1 నుండి 17 వరకు ఉన్న కొన్ని పూర్ణ సంఖ్యల యొక్క వర్గమూలాలు అనిష్పాలు అని నిరూపించాడు కాని, అతడు ఉపయోగించిన బీజగణితం \sqrt{17}కి అనువర్తించలేకపోయినందున అతడు అక్కడే ఆగిపోయాడు. నిష్ప, అనిష్ప సంఖ్యల నిష్పత్తులు రెండింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకున్న అనురూప సూత్రాన్ని యుడోక్సస్ వృద్ధి చేసినంత వరకు అనిష్ప సంఖ్యలకు సంబంధించి దృఢమైన గణితశాస్త్ర పునాది రూపుదిద్ధుకోలేదు.
మధ్యయుగం
మధ్య యుగాలలో, అరబ్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుల ద్వారా వృద్ధి చేయబడిన బీజగణితం అనిష్ప సంఖ్యలను "బీజగణిత అంశాలు"గా పరిగణించడానికి అనుమతించింది. అరబ్ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు "సంఖ్య", "పరిమేయత" అనే భావనలను వాస్తవ సంఖ్యలకు సంబంధించిన సాధారణ భావనలలో కలిపివేశారు. యూక్లిడ్ నిష్పత్తుల భావనను వీరు విమర్శించి, మిశ్రమ నిష్పత్తుల సిద్ధాంతాన్ని వృద్ధి చేశారు. అంతేకాక, సంఖ్యా భావనను నిరంతర పరిమేయ నిష్పత్తులకు పొడిగించారు. యూకిలిడ్ ఎలిమెంట్స్, 10 వ పుస్తకంపై పారశీక గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు అల్-మహాని (d. 874/884) చేసిన వ్యాఖ్యలో, వర్గ అనిష్పాలని, ఘన అనిష్పాలను (cubic irrationals) పరిశీలించి, వర్గీకరించాడు. ఇతడు నిష్ప, అనిష్ప పరిమేయతలకి నిర్వచనాలను ఇచ్చి, వీటిని అనిష్ప సంఖ్యలుగా గుర్తించాడు. ఇతడు వీటిని స్వేచ్ఛగా పరిశీలించాడు కాని, కింద ఉదహరించిన విధంగా వాటిని జ్యామితీ నియమాలతో వివరించాడు:
""It will be a rational (magnitude) when we, for instance, say 10, 12, 3%, 6%, etc., because its value is pronounced and expressed quantitatively. What is not rational is irrational and it is impossible to pronounce and represent its value quantitatively. For example the roots of numbers such as 10, 15, 20 which are not squares, the sides of numbers which are not cubes etc.""
""their sums or differences, or results of their addition to a rational magnitude, or results of subtracting a magnitude of this kind from an irrational one, or of a rational magnitude from it.""
ఈజిప్ట్‌కి చెందిన గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు అబు కమాల్ షూజా ఇబిన్ అస్లామ్ (c. 850–930) అనిష్ప సంఖ్యలను వర్గ సమీకరణలకు పరిష్కారాలుగా లేదా సమీకరణలో గుణకాలుగా ఆమోదించిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి. ఇవి తరచుగా వర్గమూలాల రూపంలో, ఘన మూలాల రూపాల్లో,, చతుర్థ మూలాల రూపంలో ఉంటాయి. 10వ శతాబ్దంలో, ఇరాకీ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు అల్ హషిమి అనిష్ప సంఖ్యలకు సాధారణ పరిమేయతలు (జ్యామితీయ పరిమేయతలకు కాకుండా) అందించాడు. ఎందుకంటే ఇతడు గుణకారం, భాగహారం, మొదలైన ఇతర అంకగణిత చర్యలను గుర్తించాడు. అబు జాఫర్ అల్-ఖాజిన్ (900–971) నిర్దిష్టమైన పరిమాణంగా ప్రతిపాదిస్తూ నిష్ప, అనిష్ప పరిమేయతులకు నిర్వచనం అందించాడు:
""contained in a certain given magnitude once or many times, then this (given) magnitude corresponds to a rational number. . . . Each time when this (latter) magnitude comprises a half, or a third, or a quarter of the given magnitude (of the unit), or, compared with (the unit), comprises three, five, or three fifths, it is a rational magnitude. And, in general, each magnitude that corresponds to this magnitude (i.e. to the unit), as one number to another, is rational. If, however, a magnitude cannot be represented as a multiple, a part (l/n), or parts (m/n) of a given magnitude, it is irrational, i.e. it cannot be expressed other than by means of roots.""
భారతదేశంలో
భారతదేశంలో, వేదకాలం నుండీ, అనిష్ప సంఖ్యల ఉనికి పై అవగాహన ఉన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. సంహితాలలోనూ, బ్రాహ్మణాలలోనూ, సుల్భ సూత్రాలలోనూ (సా. శ. పూ. 800) వర్గమూలాల వంటి భావనలు ఉన్నాయనడానికి ఆధారాలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఆర్యభట (సా. శ. 5 శతాబ్దం) π విలువని 5 దశాంశ స్థానాల వరకు కట్టినప్పుడు "ఆసన్న" అనే మాటని ప్రయోగించేడు కనుక ఆ పై విలువ కేవలం ఉరమర లెక్క అన్న అర్థమే కాకుండా, π విలువ కచ్చితంగా తేల్చలేమనే భావం కూడా స్పురిస్తోంది కనుక అనిష్ప సంఖ్యలు ఉన్నాయేమోనన్న భావం ఆర్యభట మెదడులో మెదిలిందేమోనన్న వాదం కూడా లేకపోలేదు. తదుపరి కాలంలో భారతీయ గణిత వేత్తలు వర్గ, ఘనమూలాలని విలువ కట్టడంలో కృషి చేసిన దాఖలాలు ఉన్నాయి.
సా. శ. 14 - 16 శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో కేరళ లోని గణిత-జ్యోతిష విద్యాపీఠానికి చెందిన సంగమాగ్రమ మాధవ π విలువని లక్కకట్టడానికి అనంత శ్రేణులని ఆవిష్కరించిన వారిలో ఆద్యుడన్నది నిర్వివాదాంశం. జ్యేష్ఠదేవ ఈ అనంత శ్రేణుల ఋజువులని యుక్తిభాష లో పొందుపరచాడు.
అధునిక కాలం
ఆధునిక కాలంలో, 17వ శతాబ్దిలో అబ్రహామ్ డే మోవ్రె, ప్రత్యేకించి లియొన్‌హార్డ్ ఆయిలర్ల చేతులలో ఇమేజినరీ సంఖ్యలు శక్తివంతమైన సాధనాలుగా మారాయి. పందొమ్మిదో శతాబ్దిలో సంక్లిష్ట సంఖ్యల (en:complex numbers) విద్య పరాకాష్ఠ అందుకోవడంతో అనిష్ప సంఖ్యలని బీజగణిత (en:algebraic), బీజాతీత (en:transcendental) సంఖ్యలుగా విడదీసి గుర్తించడం జరిగింది.
సా. శ. 1872లో కార్ల్ వైయర్‌స్ట్రాస్ సూత్రాలను (అతడి శిష్యులు కొసాక్), హైనే (క్రెలె, 74), జార్గ్ కాంటర్ (అన్నాలెన్, 5),, రిచ్చర్డ్ డెడికిండ్ ప్రచురించారు. హైనే వదిలిపెట్టిన అంశాన్నే 1869లో మెరే స్వీకరించాడు కాని, ఈ సూత్రం సాధారణంగా 1872 సంవత్సరంలోనే వెలుగులోకి వచ్చినట్లుగా ప్రస్తావించబడింది. వైవర్‌స్ట్రాస్ పద్ధతిని 1880లో సాల్వటోర్ పించెర్లే పూర్తిగా ముందుకు తీసుకు వచ్చాడు, రచయిత తదుపరి రచన (1888) ద్వారా దానికి (1894) లో పాల్ టాన్నెరీ చేసిన సమ్మతి పత్రం ద్వారా డెడెకిండ్ అదనపు ప్రాధాన్యతను పొందాడు. వైయర్‌స్ట్రాస్, కాంటర్, హైనే అపరిమిత శ్రేణులపై ఆధారపడి తమ వాదాలని రూపొందించగా, డెడికిండ్ వాస్తవ సంఖ్యల వ్యవస్థలో కోత (కట్) అనే భావనపై తన వాదనని రూపొందించాడు. ఇతడు అన్ని నిష్ప సంఖ్యలను నిర్దిష్ట లక్షణాలు కలిగిన రెండు గుంపులుగా విభజించాడు. ఈ అంశానికి వైయర్‌స్ట్రాస్, క్రొనెకెర్ (క్రెల్లె, 101),, మెరే చేతుల్లో తదుపరి మెరుగులు పొందింది.
నిరంతరాయ భిన్నాలు, అనిష్ప సంఖ్యలకు సన్నిహితంగా ఉంటాయి కాబట్టి ఇవి ఆయిలర్ చేతుల్లో మరింత మెరుగు దిద్దుకున్నాయి. పైగా, పందొమ్మదవ శతాబ్ది ప్రారంభంలో లాగ్రాంజ్ రచనల ద్వారా ఇవి ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. ఈ పఠనాంశానికి డిరిక్లే తోపాటు పలువురు శాస్త్రజ్ఞులు తమవైన అనువర్తనాలని జోడించారు కూడా.
సా. శ. 1761 లో π నిష్పం కాజాలదని లాంబెర్ట్ నిరూపించాడు. అంటే కాకుండా ఒక సంఖ్య n నిష్పం కాకపోతే (n = 0 కానట్లయితే) e n అనిష్పంగా ఉంటుంది అని నిరూపించాడు. లాంబెర్ట్ ఇచ్చిన ఋజువు అసంపూర్ణం అని కొందరు ఆక్షేపించినా, ఆధునిక మదింపు దీన్ని సంతృప్తికరంగానే ఉందని బలపరుస్తోంది. వాస్తవానికి దాని కాలంలో ఇది అసాధారణంగా దిట్టమైన ఋజువు. ఆడ్రెయిన్-మేరీ లెజాండర్ 1794 లో బెస్సెల్–క్లిఫర్డ్ ప్రమేయం (ఫంక్షన్‌)ని ప్రవేశపెట్టి, π2ని అనిష్పమైనదని చూపించడంతో π కూడా అనిష్పమే అని ౠజువైపోయింది. బీజాతీత సంఖ్యల ఉన్నాయని మొదటి సారిగా లియువిల్ (1844, 1851) ౠజువు చేసేడు. తరువాత, జార్జ్ కాంటర్ 1873 లో, మరొక భిన్నమైన పద్ధతిలో, వీటి ఉనికిని ఋజువు చేసేడు. నిజ రేఖ మీద ప్రతి విరామంలో కూడా బీజాతీత సంఖ్యలను కలిగి ఉంటుందని ఇది చూపించింది. చార్లెస్ హెర్మైట్ (1873) మొదటగా e బీజాతీత సంఖ్య అని నిరూపించాడు. ఫెర్డినాండ్ వాన్ లిండెమాన్ (1882), హెర్మైట్ నిర్ధారణల నుంచి మొదలుపెట్టి π కూడా బీజాతీతమే అని నిరూపించాడు. లిండెమాన్ నిరూపణను వైయర్‌స్ట్రాస్ (1885) మరింతగా సులభతరం చేశాడు, దీన్ని డేవిడ్ హిల్బర్ట్ (en:Hilbert) (1893), మరింత మెరుగుపరచగా, చివరగా అడోల్ఫ్ హుర్విజ్, పాల్ ఆల్బర్ట్ గోర్డాన్ ప్రాథమిక సూత్రంగా రూపొందించారు.
వర్గమూలాలు
2 యొక్క వర్గమూలం అనిష్పం అని ఋజువు చెయ్యడానికి అనిష్టాపత్తి (reductio ad absurdum) అనే పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. తర్కశాస్త్రంలో ఒక ప్రవచనాన్ని ఋజువు చెయ్యవలసి వచ్చినప్పుడు, సదరు ప్రవచనానికి విరుద్ధమైన ప్రవచనంతో మొదలుపెట్టి, దానిని మర్ధించి, మర్ధించి చివరికి ఆ విరుద్ధ ప్రవచనం అసాధ్యం అని ఋజువు చెయ్యడం; తార్కిక గణితంలో ఈ ఋజువు పద్ధతి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న పద్ధతులలో ఒకటి.
సంవర్గమానాలు
అనిష్పాలు అని అతి సులభంగా నిరూపించడానికి వీలయిన సంఖ్యలు కొంతవరకు సంవర్గమానాల రూపంలో ఉంటాయి. ఇక్కడ అనిష్ఠాపత్తి ఉపయోగించి నిరూపణ చెయ్యవచ్చు. ఉదాహరణకి \log_2 3 అనిష్పం అని దిగువ ఋజువు చేద్దాం. ఈ \log_2 3 ≈ 1.58 > 0 అని గుర్తించండి.
ముందు \log_2 3 నిష్పమని అనుకుందాం. ఇప్పుడు m, n పూర్ణాంకాలు అయితే, ఈ దిగువ పావంచాల మీదుగా ౠజువుని నడిపించవచ్చు:
ఇప్పుడు 2 ని ఏ ధన సంఖ్యతో ఘాతించినా తప్పనిసరిగా సరి సంఖ్య సమాధానంగా వస్తుంది. (ఎందుకంటే, ఇది 2 చేత విభజించబడుతుంది కనుక.) ఇదే విధంగా 3 ని ఏ ధన సంఖ్యతో ఘాతించినా తప్పనిసరిగా బేసి సంఖ్య సమాధానంగా వస్తుంది. (ఎందుకంటే, దాని ప్రధాన కారణాంకాలలో 2 ఉండదు కనుక.)ఒక పూర్ణాంకం ఒకే సమయంలో సరి సంఖ్యగానూ, బేసి సంఖ్యగానూ ఉండలేదు కనుక ఇక్కడ ఒక వైరుధ్యం వచ్చింది. మనం మొదట్లో అనుకున్న ఏకైక ప్రతిపాదన ఏదంటే, \log_2 3 నిష్పం అని (అనగా, పూర్ణాంకాల లబ్ధంతో m /n, n ≠ 0 లా వ్యక్తీకరించబడుతుంది అని). వైరుధ్యం వచ్చింది కనుక మన ప్రతిపాదన భావన తప్పు అని అర్థం.
బీజాతీత, బీజగణిత అనిష్పాలు
గణ్యమైన నిజ బీజగణిత సంఖ్యలలో అనిష్ప సంఖ్యలను కనుగొనే పద్ధతి మరొకటి ఉంది. (గణ్యమైన నిజ బీజగణిత సంఖ్యలు అంటే పూర్ణాంకాలు గుణకాలుగా కల బహుపద సమాసాల నిజ మూలాలు.) ఉదా. పూర్ణాంక గుణకాలతో కూడిన బహుపద గణిత సమాసం:
ఇక్కడ గుణకాలు a_iలు పూర్ణాంకాలు. a_n {\ne 0} ఉన్న చోట బహుపద సమీకరణం ప్రారంభమవుతుంది. ఈ బహుపద సమీకరణానికి నిష్పమైన మూలం అంటూ ఉన్నట్లయితే, అది r/s అయితే, అప్పుడు r అనేది a 0 యొక్క విభాజకంగానూ, s అనేది a n యొక్క విభాజకంగాను ఉంటుంది.
దశాంశ విస్తరణలు
ఇక్కడ పునరావృతం అవుతూన్న అంశం 162. ఇప్పుడు మనం దశాంశ బిందువుని పునరావృతం అవుతూన్న అంశం (అనగా, 162) ముందుకి వచ్చేటట్లు జరపాలి. అందుకని మనం A ని 10 చేత గుణించేము.
ఇప్పుడు పై సమీకరణాన్ని 10r చేత గుణించాలి. ఇక్కడ r పునరావృతం అవుతూన్న అంశం (అనగా, 162) పొడుగు.
అందుకని A ని మనం 103తో హెచ్చించాము:
ఇప్పుడు 10A కి 10,000 A కి - రెండింటికి - కుడి వైపు దశాంశ బిందువు తరువాత 0.162 162 162.... వస్తోంది కదా.
లేదా
ఇది ఒక నిష్ప సంఖ్య.
అనిష్ప ఘాతాలు
ఇక్కడ కొన్ని చిత్రమైన ఫలితాలు:
a=√2√2
శేష ప్రశ్నలు
π + e (లేదా π − e) అనిష్ప సంఖ్యా కాదా అనేది తెలియడం లేదు. ఆమాటకొస్తే, (m \pi + n e) అనేది అనిష్ప సంఖ్యా? కాదా? అన్నది ఇంకా తేలలేదు (ఈ సందర్భంలో ) అనేవి పూర్ణాంకాల జంటలు).
అన్ని నిష్పల సంఖ్యల యొక్క సమితి
యథార్థాలు అగణ్య సమితిగా ఏర్పడినందువల్ల, నిష్ప సంఖ్యలు గణ్య ఉపసమితిగా ఉంటాయి, అనిష్ప సంఖ్యల కాంప్లిమెంటరీ సెట్ గణించదగనిది.
సాధారణ (యూక్లిడీన్) దూర పంక్షన్ d (x, y ) = |x − y | కింద, యథార్థ సంఖ్యలు మెట్రిక్ స్పేస్, అందుచేత స్థల వర్ణణాత్మక స్పేస్‌ కూడా. యూక్లిడియన్ డిస్టెన్స్ ఫంక్షన్‌ని నిరోధించడం అనేది అనిష్ప సంఖ్యలకు మెట్రిక్ స్పేస్ రూపం ఇస్తుంది. అనిష్ప సంఖ్యల సబ్‌స్పేస్ మూయబడనందున, పొందుపర్చబడిన మెట్రిక్ పూర్తి కాలేదు. అయితే, G-డెల్టా సెట్‌—i.e.గా ఉన్నందున, ఒక కంప్లీట్ మెట్రిక్ స్పేస్ లోని బహిరంగ సబ్ సెట్‌ల గణించదగిన ఖండనరేఖ, అనిష్ప సంఖ్యల స్పేస్ అనేది స్థల వర్ణనాత్మక సంపూర్తిగా ఉంటుంది: అంటే, ఏ అనిష్పసంఖ్యలు పూర్తవుతాయనే దానికి అనుగుణంగాయూక్లిడియన్ మెట్రిక్ యొక్క నిరోధంగా అదే స్థల వర్ణనశాస్రంతో పాటు అనిష్పసంఖ్యలలో మెట్రిక్ ఉంది. G-డెల్టా సెట్‌ల గురించి పైన చెప్పబడిన సత్యం గురించి తెలుసుకోకుండానే ఎవరైనా దీన్ని చూడవచ్చు: ఒక అనిష్ప సంఖ్య యొక్క కొనసాగించబడిన భిన్నం విస్తరణ అనేది, అనిష్ప సంఖ్యల స్పేస్ నుంచి అన్ని సానుకూల పూర్ణాంకాల వరుసల వరకు హోమియోమోర్ఫిజంని నిర్ణయిస్తుంది, దీన్ని పూర్తి మెట్రైజబుల్‌గా చూడవచ్చు.
పైగా, అన్ని అనిష్ప సంఖ్యల సెట్ ఒక డిస్‌కనెక్ట్ చేయబడిన మెట్రైజబుల్ స్పేస్‌. వాస్తవానికి, అనిష్పసంఖ్యలనేవి క్లోపెన్ సెట్లకు ప్రాతిపదికను కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి స్పేస్ ఒక జీరో-డైమెన్షనల్.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:అనిష్ప సంఖ్యలు వర్గం:ప్రమాణాలు గల కథనాలు
శాసనోల్లంఘన భావన
thumb|300x300px|[[మహాత్మా గాంధీ శాసనోల్లంఘనను భారత జాతీయోద్యమ కాలంలో పలుమార్లు అమలు చేశారు.]] క్రియాశీలకంగా, బాహాటంగా ప్రభుత్వాలు కానీ, ఆక్రమించుకునే అంతర్జాతీయ శక్తులు కానీ చేసే కొన్ని చట్టాలు, డిమాండులు, ఆదేశాలను తలొగ్గడానికి నిరాకరిస్తూ ఉల్లంఘించడాన్ని శాసనోల్లంఘన అంటారు. శాసనోల్లంఘన అన్నది మొత్తంగా వ్యవస్థనే నిరాకరించడం కాక తమ నిరసన వ్యక్తం చేయడానికి చట్టాన్ని సంకేతాత్మకంగా ఉల్లంఘించే విధానం. అన్నిసార్లూ కాకున్నా, కొన్నిసార్లు శాసనోల్లంఘనను అహింసాత్మక ప్రతిఘటనగా వ్యవహరిస్తారు.
అన్యాయమైన చట్టాలుగా ప్రజలు భావించినవాటిపై చేసిన తిరుగుబాట్లలో శాసనోల్లంఘన ఒక పద్ధతి. బ్రిటీష్ ఆక్రమణను వ్యతిరేకిస్తూ ఈజిప్షియన్లు చేసిన 1919 ఈజిప్షియన్ విప్లవంలో శాసనోల్లంఘన ప్రయోగించడం భారీ స్థాయిలో ప్రయోగించిన తొలినాళ్ళ ఉద్యమాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. భారతదేశంలో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం నుంచి స్వాతంత్ర్యాన్ని సాధించేందుకు మహాత్మా గాంధీ నడిపిన పలు అహింసాత్మక ప్రతిఘటనల్లోనూ, చెకోస్లోవేకియాలో జరిగిన వెల్వెట్ విప్లవంలోనూ, తూర్పు జర్మనీలో  కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వాలను వెళ్ళగొట్టేందుకు, దక్షిణాఫ్రికాలో జాతివివక్షపై పోరాటానికి, అమెరికన్ పౌరహక్కుల ఉద్యమంలోనూ, బాల్టిక్ దేశాలను సోవియట్ యూనియన్ నుంచి స్వాతంత్రం చేసేందుకు సింగింగ్ విప్లవంలోనూ, 21వ శతాబ్దిలో 2003లో జార్జియాలోని రోజ్ విప్లవంలో, 2004లో ఉక్రెయిన్లోని ఆరెంజ్ విప్లవంలోనూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇతరేతర పలు దేశాల్లో, పలు విప్లవాలు, ఉద్యమాల్లో శాసనోల్లంఘనను ప్రయోగించారు.
1819లో 1919 పీటర్లూ నరమేధం తర్వాత పెర్సీ షెల్లీ ద మాస్క్ ఆఫ్ అనార్కీ అన్న రాజకీయ కవిత రాశారు, ఆ కవిత ప్రారంభంలోనే ఆయన కాలం నాటి అన్యాయమైన ప్రభుత్వం గురించి చిత్రాలు చూపిస్తారు—ఆ తర్వాత కొత్త విధానమైన సాంఘిక చర్యను ఊహిస్తారు. అహింసాత్మక నిరసన సిద్ధాంతం గురించిన ఆధునిక యుగంలో తొలి ప్రతిపాదన. హెన్రీ డేవిడ్ థోరో రాసిన సివిల్ డిస్‌ఒబీడియన్స్ (శాసనోల్లంఘన) వ్యాసంలో ఈ అంశాన్ని స్వీకరించి రాయగా, తర్వాతి కాలంలో గాంధీ తన సత్యాగ్రహ సిద్ధాంతంలోనూ ప్రతిపాదించారు. గాంధీ సత్యాగ్రహ పాక్షికంగా అహింసాత్మక నిరసన, రాజకీయ చర్యల నుంచి స్ఫూర్తి పొందారు. మరీ సుస్పష్టంగా భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో తన విస్తృతమైన శ్రోతల ముందు పలు సందర్భాల్లో, తరచుగా షెల్లీ ద మాస్క్ ఆఫ్ అనార్కీలోని పాదాలు ఉటంకించేవారు.
1848లో థోరో రాసిన సివిల్ డిస్‌ఒబీడియన్స్, తొలుత రెసిస్టెన్స్ టు సివిల్ గవర్నమెంట్ (పౌర ప్రభుత్వం పట్ల ప్రతిఘటన) అన్న పేరుగల వ్యాసం తర్వాతి కాలంలో శాసనోల్లంఘన నాయకులపై విస్తృతమైన ప్రభావం చూపింది. పౌరులు దురాక్రమణదారులకు ఇచ్చే మద్దతుకు, చట్టం దాన్ని ఆదేశిస్తున్నా సరే, నైతికంగా బాధ్యులవుతారు అన్నది వ్యాసంలో ప్రధానమైన ఆలోచన. ఈ వ్యాసంలో బానిసత్వానికి నిరసనగా, మెక్సికన్-అమెరికన్ యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా పన్నుల చెల్లించడానికి నిరాకరిస్తున్న చర్య వెనుక గల కారణాన్ని థోరో వివరించారు. వ్యాసంలో ఆయన ఇలా రాస్తారు, నన్ను నేను ఇతర ఆసక్తులకు, ఉద్దేశాలకు అంకితం చేసుకుంటే, మొట్టమొదట దాన్ని వేరెవరి భుజాల మీదో కూర్చుని చేయకుండా ఉండేట్లు చూసుకోవాలి. అతని మీంచి నేను మొదట దిగాలి, తద్వారా అతను తన ఆసక్తులు, ఉద్దేశాలు సాధించే అవకాశం ఉంటుంది. ఏ స్థూల అస్థిరత సహిస్తున్నామో చూసుకోవాలి. మా ఊరివాళ్ళు, "వాళ్ళు నన్ను బానిసల తిరుగుబాటును అణచివేయడానికో, మెక్సికోకు కవాతు చేసేందుకు నన్ను ఆదేశించాలని, నేను వెళ్ళగలనేమోనని ఆశిస్తున్నాను" అనడం విన్నాను. ఐతే అప్పటికే ఈ మనుషులు తమ విధేయత ద్వారా నేరుగానూ, డబ్బు ద్వారా పరోక్షంగానూ తమకు ఓ ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించేవున్నారు. 1850ల నాటికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో పలు విధాల మైనారిటీలైన నల్లవారు, యూదులు, సెవెంత్ డే బాప్టిస్టులు, క్యాథలిక్కులు, యాంటీ-ప్రొహిబిషనిస్టులు, జాతి సమానత్వ వాదులు, మరి ఇతరులు తమ వరకూ జాతి, మతపరమైన వివక్షలను పెంచే వివిధ చట్టాలు, బహిరంగ పద్ధతులను వ్యతిరేకిస్తూ ఓ స్థాయిలో శాసనోల్లంఘనను ప్రయోగించడం ప్రారంభించారు. 20వ శతాబ్దిలో ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలతో పాటుగా అమెరికాలోని మైనారిటీ-హక్కుల రాజకీయాల్లో బహిరంగ, ప్రత్యేకించి శాంతియుతమైన ప్రభుత్వ అధికార ప్రతిఘటన ఓ సమగ్ర వ్యూహంగా, ఎత్తుగడగా నిలిచింది.
20వ శతాబ్ది తొలినాళ్ళలో దక్షిణాఫ్రికాలోని భారతీయులపై జాతి వివక్షాపూరితమైన చట్టాలను తొలగించేలా ఒత్తిడి చేస్తూ మహాత్మా గాంధీ విస్తృత స్థాయిలో, ప్రభావశీలంగా భారీ శాసనోల్లంఘనను ప్రయోగించారు. శాంతియుతంగా ప్రయోగించడం, ప్రత్యేకించి కొన్ని అన్యాయపూరితమైన చట్టాలను ఎంచుకున్న సమయంలో, ఎంచుకున్న ప్రజలతో ఉల్లంఘించడం, అత్యవసర సమయాల్లో నిలిపివేస్తూ ప్రభుత్వాన్ని అరాచకత్వంలో పడదోయకుండా సహకరించడం వంటి ఎత్తుగడల వల్ల ఆయన దక్షిణాఫ్రికాలో తన పోరాటానికి భారతదేశంలోని వలస ప్రభుత్వం, లండన్లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వాల నుంచి సానుభూతినే కాక అటు భారతీయులు, ఇటు తెల్లవారి నుంచి భారీ మద్దతు సాధించి విజయం పొందారు. 1919-20 నుంచి మొదలు పెట్టి భారతదేశంలో భారత జాతీయోద్యమంలో భాగంగా అహింసాత్మకమైన శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం లో వివిధ పద్ధతులు, ప్రయోగాలు చేసి విజయవంతమైన నమూనాను రాజకీయ ప్రపంచానికి అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:శాసనోల్లంఘన వర్గం:అహింస వర్గం:రాజకీయ ఉద్యమాలు వర్గం:ప్రజా ఉద్యమాలు
ఫైలేరియా
ఫైలేరియా బోదకాలు వ్యాధిని కలిగించే సూక్ష్మజీవి పేరు.
లక్షణాలు
ఇది పెద్దగా, దారం లాగా ఉండే పురుగు. ఇందులో ఆడవి 10 సెం.మీ పొడవు, 0.2 మి.మీ వెడల్పు ఉంటాయి. మగవి మాత్రం 4 సెం.మీ పొడవు కలిగి ఉంటాయి. ఇవి రోజుకు 50 000 మైక్రోఫిలేరియాను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మైక్రోఫిలేరియా 250-300 µm (మైక్రోమీటరు) పొడవు, 8 సెం.మీ వెడల్పు ఉండి, పరిధీయ రక్తంలో తిరుగుతుంది. ఇవి మైక్రోఫిలేరియాగా 12 నెలల వరకు జీవించవచ్చు. ఇందులో మగ ఫురుగులు పెరగడానికి 6 నుండి 12 నెలల సమయం పడుతుంది, 4 నుంచి 6 సంవత్సరాలు జీవించగలవు.
ఫైలేరియా దోమ వ్యాప్తి
ఉష్ణమండల ఆఫ్రికా, దక్షిణ అమెరికాలోని భాగాలతో పాటు, ఆగ్నేయ ఆసియాలో, బ్రూజియా మలాయి, దక్షిణ, ఆగ్నేయ ఆసియాలో విస్తరిస్తున్న ఫైలేరియా ( వుచెరెరియా బాన్‌క్రాఫ్టి) అలాగే బ్రూగియా తిమోరి (తైమూర్ ద్వీపంలో కనిపిస్తుంది ) శోషరస ఫైలేరియోసెస్ యొక్క కారకాలు. స్థానిక ప్రాంతాలలో ఫైలేరియోసెస్ యొక్క ప్రాబల్యం ఎక్కువగా ఉంది, రెండవ దశాబ్దంలో స్థానిక జనాభాలో 50% వరకు వరకు చేరుకుంటుంది. మైక్రోఫిలేరియా దోమ కాటు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. దీని ప్రభావం ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 1997 లో శోషరస ఫైలేరియల్ పరాన్నజీవి వుచెరెరియా బాన్‌క్రాఫ్టి ఒక నెమటోడ్ పరాన్నజీవితో మానవ సంక్రమణ అని చెప్పింది. ఎలిఫాంటియాసిస్‌కు కారణమయ్యే దోమల ద్వారా,మగ జననేంద్రియాల వికృతీకరణ,ఉష్ణమండలంలో తీవ్రమైన అడెనోలిమ్ఫాంగిటిస్,ఉపఉష్ణమండల ఆఫ్రికా, దక్షిణ ఆసియా, పసిఫిక్, లాటిన్ అమెరికా దేశాలలో నిర్ములించవచ్చని, దీనికి అందుబాటులో ఉన్న ప్రజారోగ్య సౌకర్యాలను వాడుకోవడం, ఈ తీర్మానానికి ప్రతిస్పందనగా వీటి నిర్మూలనకు ప్రపంచం ఆరోగ్య సంస్థ 2000 సంవత్సర ములో పిలుపును ఇచ్చింది. ఈ వ్యాధికి ప్రస్తుతం మూడు యాంటెల్‌మింటిక్ మందులను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సిఫార్సు చేసింది. శోషరస ఫైలేరియాసిస్‌ను తొలగించడానికి: డైథైల్కార్బమాజైన్, ఐవర్‌మెక్టిన్, అల్బెండజోల్. ఈ మందులు సరసమైనవి, డైథైల్కార్బమాజైన్ మోతాదుకు 1 శాతం కన్నా తక్కువ ఖర్చు అవుతుంది, ఈ మందుల తయారీ కి ఐవర్‌మెక్టిన్, అల్బెండజోల్‌ను, మెర్క్, గ్లాక్సో స్మిత్‌క్లైన్ విరాళములను ఇస్తారని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది.
మూలాలు
వర్గం:వ్యాధులు
యర్రగుంట్ల మండలం
యర్రగుంట్ల మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.ఈ మండలంలో 16 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండలం కోడ్: 05223. యర్రగుంట్ల మండలం, కడప లోకసభ నియోజకవర్గంలోని, జమ్మలమడుగు శాసనసభ నియోజకవర్గం కింద నిర్వహించబడుతుంది.ఇది కడప  రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన 18 మండలాల్లో ఇది ఒకటి.
మండల గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం యర్రగుంట్ల మండలంలో మొత్తం జనాభా 77,072. వీరిలో 38,948 మంది పురుషులు కాగా, 38,124 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మండల పరిధిలో మొత్తం 19,190 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మొత్తం జనాభాలో, 42.3% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 57.7% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత 70.6% కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 69.3% గా ఉంది. పట్టణ ప్రాంతాల సెక్స్ నిష్పత్తి 967 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల సంఖ్య 987 గా ఉంది.మండలం పరిధిలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 8854 మంది ఉన్నారు. ఇది మొత్తం మండల జనాభాలో 11% గా ఉంది. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 4631 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 4223 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండల బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 912, ఇది యర్రగుంట్ల మండలం సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (979) కన్నా తక్కువ.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 69.86% గా ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 70,52%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 52,95% గా ఉంది.
గులాం అహ్మద్
గులాం అహ్మద్ (4 జూలై 1922 - 28 అక్టోబర్ 1998) హైదరాబాదుకు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఆఫ్ స్పిన్ బౌలరైన అహ్మద్, టెస్ట్ క్రికెట్‌లో భారత్‌కు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించాడు. పదవీ విరమణ తరువాత చాలా సంవత్సరాలు బిసిసిఐ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
జననం
అహ్మద్ 1922, జూలై 4న తెలంగాణలోని హైదరాబాదులో జన్మించాడు.
క్రీడారంగం
1939-40 నుండి 1958-59 వరకు హైదరాబాదు జట్టు తరఫున ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్, 1948-49 నుండి 1958-59 వరకు భారతదేశం తరపున 22 టెస్టులు ఆడాడు. 1952లో ఇంగ్లాండ్, 1954-55లో పాకిస్తాన్ దేశాలలో మ్యాచ్ లు ఆడాడు. 1955-56లో న్యూజిలాండ్‌ తో జరిగిన ఒక టెస్టులో, 1958-59లో వెస్టిండీస్‌తో జరిగిన రెండు టెస్టుల్లో భారత్‌కు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించాడు. ఈ రెండూ మ్యాచ్ లో భారత్ ఓడిపోయంది.
1952 పర్యటనలో ముఖ్య బౌలర్‌గా నిలిచాడు, ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో 21.92 యావరేజ్ తో 80 వికెట్లు, నాలుగు టెస్టుల్లో 24.73 యావరేజ్ తో 15 వికెట్లు తీశాడు. తొలి టెస్టు తొలి ఇన్నింగ్స్‌లో 63 ఓవర్లు బౌలింగ్ చేసి 100 పరుగులకు వికెట్లు తీశాడు. ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంతో జరిగిన మ్యాచ్ లో 84 పరుగులకు 8 వికెట్లు, 66 పరుగులకు 5 వికెట్లు తీశాడు.
1952-53లో పాకిస్థాన్‌తో జరిగిన తొలి టెస్టులో 5 వికెట్లు పడగొట్టి, 11వ స్థానంలో 50 పరుగులు చేశాడు, హేము అధికారితో కలిసి పదవ వికెట్‌కు 109 పరుగులు చేశాడు.
1956-57లో కలకత్తాలో ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన మూడవ టెస్టులో అతను 49 పరుగులకు 7 వికెట్లు, 81 పరుగులకు 3 వికెట్లు తీశాడు.
మద్రాస్ జరిగిన రంజీ ట్రోఫీ 1947-48లో 28 పరుగులకు 5 వికెట్లు, 53 పరుగులకు 9 వికెట్లు తీసుకున్నాడు. 1950-51లో హైదరాబాద్‌పై హోల్కర్ 757 పరుగులు చేసినప్పుడు అహ్మద్ బౌలింగ్ గణాంకాలు 92.3-21-245-4 గా ఉన్నాయి.
1967-68లో ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌లో పర్యటించిన భారత జట్టును నాయకత్వం వహించాడు.
అహ్మద్ పాకిస్తాన్ మాజీ కెప్టెన్ ఆసిఫ్ ఇక్బాల్ కు, భారత టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి సానియా మీర్జా కు మామ అవుతాడు.
మరణం
1998, అక్టోబరు 28న హైదరాబాదులో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1922 జననాలు వర్గం:1998 మరణాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా క్రీడాకారులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:తెలంగాణ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
డిసి టు డిసి కన్వర్టర్
డిసి టు డిసి కన్వర్టర్ (DC-to-DC converter) అనేది ఒక వోల్టేజ్ స్థాయి నుంచి మరొక వోల్టేజ్ స్థాయికి డైరెక్ట్ కరెంట్ (DC) యొక్క మూలమును మార్పిడి చేసే ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్ లేదా ఎలక్ట్రోమెకానికల్ పరికరం. ఇది ఒక రకమైన విద్యుత్ శక్తి కన్వర్టర్. విద్యుత్ స్థాయిలు చాలా తక్కువ (చిన్న బ్యాటరీలు) నుండి చాలా ఎక్కువ (అధిక-వోల్టేజ్ విద్యుత్ ప్రసారం) వరకు ఉంటాయి.
ఉపయోగాలు
DC-to-DC కన్వర్టర్లు పోర్టబుల్ ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలైన సెల్యులార్ ఫోన్‌లు మరియు ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్లలో ఉపయోగించబడతాయి, ఇవి ప్రధానంగా బ్యాటరీల నుండి విద్యుత్ సరఫరా చేయబడతాయి. ఇటువంటి ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు తరచుగా అనేక ఉప-సర్క్యూట్‌లను కలిగి ఉంటాయి, వీటిలో ప్రతి దాని స్వంత వోల్టేజ్ స్థాయి అవసరం బ్యాటరీ లేదా బాహ్య సరఫరా (కొన్నిసార్లు సరఫరా వోల్టేజ్ కంటే ఎక్కువ లేదా తక్కువ) ద్వారా సరఫరా చేయబడిన వాటికి భిన్నంగా ఉంటుంది. అదనంగా, బ్యాటరీ వోల్టేజ్ నిల్వ చేయబడిన శక్తి హరించడంతో తగ్గుతుంది. డిసి నుండి డిసి కన్వర్టర్‌లకు మారిన పాక్షికంగా తగ్గిన బ్యాటరీ వోల్టేజ్ నుండి వోల్టేజ్‌ను పెంచే పద్ధతిని అందిస్తాయి, తద్వారా ఒకే పనిని సాధించడానికి బహుళ బ్యాటరీలను ఉపయోగించకుండా బదులుగా స్థలాన్ని ఆదా చేస్తుంది. చాలా DC-to-DC కన్వర్టర్ సర్క్యూట్‌లు అవుట్‌పుట్ వోల్టేజ్‌ని కూడా నియంత్రిస్తాయి. కొన్ని మినహాయింపులలో అధిక సామర్థ్యం గల LED విద్యుత్ వనరులు ఉన్నాయి, ఇవి LED ల ద్వారా కరెంట్‌ను నియంత్రించే ఒక రకమైన DC టు DC కన్వర్టర్‌లు మరియు అవుట్‌పుట్ వోల్టేజ్‌ను రెట్టింపు లేదా మూడు రెట్లు పెంచే సాధారణ ఛార్జ్ పంపులు. కాంతివిపీడన వ్యవస్థలు మరియు గాలి టర్బైన్‌ల కోసం శక్తి వృద్ధిని పెంచడానికి రూపొందించబడిన DC-to-DC కన్వర్టర్‌లను పవర్ ఆప్టిమైజర్లు అంటారు.
వర్గం:విద్యుత్తు
జోగులాంబ జిల్లా గ్రామాల జాబితా
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత, ప్రభుత్వం 2016 లో జిల్లాలను, మండలాలను పునర్వ్యవస్థీకరించింది. అందులో భాగంగా పూర్వపు 10 జిల్లాలలో హైదరాబాదు జిల్లా మినహా, ఆదిలాబాదు, కరీంనగర్, నిజామాబాదు, వరంగల్, ఖమ్మం, మెదక్, మహబూబ్​నగర్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి జిల్లాలను 31 జిల్లాలు, 68 (వరంగల్ గ్రామీణ రెవెన్యూ డివిజను తరువాత ఉనికిలో లేదు) రెవెన్యూ డివిజన్లు, 584 మండలాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించి 2016 అక్టోబరు 11 నుండి దసరా పండగ సందర్భంగా ఆనాటినుండి అమలులోకి తెస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇందులో భాగంగా పూర్వపు మహబూబ్​నగర్​ జిల్లా లోని మండలాలను విడదీసి, మహబూబ్​నగర్​, వనపర్తి, నాగర్‌కర్నూలు, జోగులాంబ అనే నాలుగు జిల్లాలను కొత్తగా ఏర్పాటు చేసారు.ఈ గ్రామాలు పూర్వపు మహబూబ్​నగర్​ జిల్లా నుండి, కొత్తగా ఏర్పడిన జోగులాంబ జిల్లాలో చేరిన వివిధ గ్రామాల జాబితాను కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.
గ్రామాల జాబితా
వర్గం:తెలంగాణ గ్రామాలు
పరువు ప్రతిష్ఠ (1993 సినిమా)
పరువు ప్రతిష్ఠ 1993 లో వి.సి. గుహనాథన్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో సుమన్, సురేష్, మాలాశ్రీ ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై డి. రామానాయుడు నిర్మించాడు. ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు మాటలు రాశాడు. రాజ్ - కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించారు. సి. నారాయణ రెడ్డి, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, భువనచంద్ర, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి పాటలు రాశారు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర పాటలు పాడారు.
సంగీతం
ఈ చిత్రానికి రాజ్ - కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించారు. సి. నారాయణ రెడ్డి, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, భువనచంద్ర, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి పాటలు రాశారు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర పాటలు పాడారు.
మూలాలు
వర్గం:రామానాయుడు నిర్మించిన సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
రఘూత్తమ తీర్థ
రఘూత్తమ తీర్థ (c. 1548 - c. 1596) ఒక భారతీయ తత్వవేత్త, పండితుడు, వేదాంతవేత్త, సాధువు. అతన్ని భవబోధాచార్య అని కూడా పిలుస్తారు. అతని విభిన్న రచనలలో మధ్వ, జయతీర్థల రచనలపై వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. అతను 1557-1595 వరకు మధ్వాచార్య పీఠం - ఉత్తరాది మఠానికి పద్నాలుగో పీఠాధిపతిగా పనిచేశాడు, ద్వైత ఆలోచనల చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన దర్శకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. తిరుకోయిలూర్‌లోని అతని మందిరం ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది సందర్శకులను ఆకర్షిస్తుంది.
రఘూత్తమ తీర్థ ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు, రఘువర్య తీర్థ ఆధ్వర్యంలో మఠంలో పెరిగారు. అతను 11 రచనలను రచించాడు, ఇందులో మధ్వ, జయతీర్థ, వ్యాసతీర్థ ద్వైత ఆలోచనలను వివరించే భవబోధల రూపంలో వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి.
జీవితం
రఘూత్తమ తీర్థ 1548లో సుబ్బ భట్ట, గంగాబాయి దంపతులకు దేశస్థ మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో రామచంద్ర భట్టగా జన్మించాడు. హాజియోగ్రఫీల ప్రకారం, అతని తండ్రి జమీందార్. ఆయన జన్మస్థలం కర్ణాటకలోని బీజాపూర్ జిల్లా మన్నూరు. గురుచార్య ప్రకారం, అతను తన ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో ఉపనయనం చేసాడు, ఉపనయనం చేసిన వెంటనే సన్యాసుడిగా నియమితుడయ్యాడు. రఘుత్తమ తీర్థ కొన్నాళ్లపాటు రఘువర్య తీర్థ ఆధ్వర్యంలో మనూరుకు చెందిన పండిత ఆద్య వరదరాజాచార్యుల వద్ద చదువుకున్నట్లు చెబుతారు. రఘుత్తమ తీర్థ 1596లో మరణించే వరకు ముప్పై తొమ్మిదేళ్లపాటు విశేషమైన విశిష్టతతో పోంటిఫికేట్‌ను ఆక్రమించారు. 1596లో అతని మరణానంతరం, తిరుకోయిలూర్‌లోని మఠంలో రఘుత్తమ సమాధి స్థితిలోకి ప్రవేశించినందున తన చుట్టూ తన సమాధిని (బృందావనం) నిర్మించమని కోరినట్లు సాంప్రదాయ కథనాలు నివేదించాయి. అతని తరువాత అతని శిష్యుడు వేదవ్యాస తీర్థుడు వచ్చాడు.
రచనలు
రఘూత్తమ తీర్థ రచించిన, గుర్తింపు పొందిన 10 రచనలు ఉన్నాయి, వాటిలో 9 మధ్వాచార్య, పద్మనాభ తీర్థ, జయతీర్థల రచనలకు వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఐదు మాత్రమే ఇప్పటివరకు ప్రచురించబడ్డాయి. అతని రచన బృహదారణ్యక భవబోధ మధ్వ బృహదారణ్యక ఉపనిషద్ భాష్యానికి వ్యాఖ్యానం, ఇది అతని గొప్ప పనిగా పరిగణించబడుతుంది. అతని రచన తత్త్వప్రకాశిక భవబోధ జయతీర్థ తత్త్వప్రకాశికపై చక్కటి వ్యాఖ్యానం. దీనిని జగన్నాథ తీర్థ తన భాష్యదీపికలో మూడు నాలుగు సార్లు, రాఘవేంద్ర తీర్థ తన తాత్పర్య చంద్రికా ప్రకాశంలో ఒకసారి ఉటంకించి విమర్శించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు వర్గం:ద్వైతం
ఎండమావి
ఎండమావి (బహువచనం: ఎండమావులు) (ఆంగ్లం Mirage) అంటే ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడే ఒక కాంతి ధర్మం. కాంతి కిరణాలు వంగి ప్రయాణించడం వలన దూరంగా ఉన్న వస్తువులు స్పష్టంగా కాక కదలాడుతున్నట్లు భ్రమ కలిగిస్తాయి. ఎడారిలో దూరం నుంచి చూస్తే నీరున్నట్లు కనిపించడం కూడా దీని ప్రభావమే.
ఎండ సమయంలో తారు రోడ్డు మీద మనం నిలబడినపుడు కొంత దూరంలో రోడ్డు మీద నీటి మడుగు ఉన్నట్టు కన్పిస్తుంది. కాని అక్కడ నీరు ఉండదు ఈ విధంగా భ్రమ కలిగించే మాయా నీటి మావులను ఎండమావులు అంటారు. కాంతి కిరణాలు ఒక వస్తువు లోపల సంపూర్ణంగా పరావర్తనం చెందడాన్ని సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం అంటారు. తారు రోడ్డు మీద నీరు ఉన్నట్టుగా భ్రమ పడడానికి కూడా కారణం సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం.
కారణాలు
right|thumb|200px|వక్రీభవనం