cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సూడాన్
టర్కిషు, మహ్దిస్టు సుడాను (1821–1899)
దేశవ్యాప్తంగా తన పాలనను విస్తరించడానికి ఖలీఫా క్రూరమైన పద్ధతులు ఆచరించిన కారణంగా మహాదేవ కాలంలో చాలా వరకు ప్రాంతీయ సంబంధాలు స్థభించాయి. 1887 లో ఒక 60,000 మంది అన్సారు సైన్యం ఇథియోపియాపై దాడి చేసి గోండారు వరకు చొచ్చుకు పోయింది. 1889 మార్చిలో ఇథియోపియా రాజు 4 వ యోహాన్సు మెటెమా మీద దాడి చేసాడు. అయినప్పటికీ యోహాన్సు యుద్ధంలో పడిన తరువాత ఇథియోపియా బలగాలు వెనక్కి వచ్చాయి. ఖలీఫా జనరలు అబ్దురు రెహమాను (ఒక నజుమి) 1889 లో ఈజిప్టు దండయాత్రకు ప్రయత్నించాడు. కానీ బ్రిటిషు నేతృత్వంలోని ఈజిప్టు దళాలు తుషావాలో అన్సారును ఓడించారు. ఈజిప్టు దండయాత్ర వైఫల్యం అన్సారు అఙాతంలోకి వెళ్ళాడు. బెల్జియన్లు మహాదీయులు మనుషులను జయించకుండా నిరోధించారు. 1893 లో ఇటాలియన్లు అగర్దాతు (ఎరిట్రియాలో) అస్సారు దాడిని తిప్పికొట్టి అన్సారీ ఇథియోపియా నుండి ఉపసంహరించుకోవాలని ఒత్తిడి చేశారు.
1890 వ దశకంలో బ్రిటీషు వారు ఈజిప్టు కైడివు పేరుతో అధికారికంగా సూడానుమీద తమ నియంత్రణను పునరుద్ధరించాలని కోరుకున్నారు. కానీ వాస్తవానికి ఇది ఒక బ్రిటీషు కాలనీగా ఉంది. 1890 ల ఆరంభంలో బ్రిటీషు, ఫ్రెంచి, బెల్జియను నైలు హెడు వాటర్సు మీద ఆధిక్యతను కోరుకున్నాయి. మునుపు ఈజిప్టులో స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఇతర శక్తులు సుడాను అస్థిరత్వాన్ని ఉపయోగిస్తాయని బ్రిటను భయపడింది. ఈ రాజకీయ ఆలోచనలు కాకుండా, బ్రిటను అస్వానులో ప్రణాళికాబద్ధమైన నీటిపారుదల ఆనకట్టను కాపాడటానికి నైలు నది మీద నియంత్రణను ఏర్పాటు చేయాలని కోరుకుంది. 1896 నుండి 1898 వరకు హెర్బర్టు కిచెనరు మహాదిస్టు సూడానుకు వ్యతిరేకంగా సైనికపోరాటానికి నాయకత్వం వహించాడు. కిచెనరు పోరాటాలు 1898 సెప్టెంబరు 2 సెప్టెంబరు 2 న " ఓమ్డూర్మాను యుద్ధం "లో విజయం సాధించాడు.
ఆంగ్లో ఈజిప్టు సుడాను (1899–1956)
డీలిమిటేషన్ పరిధిలో అబిస్సినియాతో ఉన్న సుడాను సరిహద్దు గిరిజనుల బానిసల వ్యాపారుల దాడులతో చట్ట పరిధిని ఉల్లంఘించడంతో సరిహల పోటీ ఏర్పడింది. 1905 లో స్థానిక నాయకుడు సుల్తాన్ యిబియో విముఖత ప్రదర్శిస్తూ బ్రిటీష్ దళాలతో చివరి వరకు పోరాడాడు. కార్డోఫొను ప్రాంతం ఆక్రమించడంతో చట్టవిరుద్ధం ముగిసింది. సుడాను, ఈజిప్టు జాతీయవాద నాయకులతో కలిసి ఈజిప్టు, సుడానుల సమైక్య స్వతంత్ర యూనియనును గుర్తించాలని బ్రిటను మీద వత్తిడి చేయాలని నిశ్చయించి సుడాను నిరంతరంగా కఠినంగా పోరాడింది. 1914 లో ఒట్టోమను పాలనకు అధికారిక ముగింపుతో సర్ రెజినాల్డు వింగాటు డిసెంబరులో సుడానును ఆక్రమించుకోవడానికి కొత్త సైనిక గవర్నరు పంపబడ్డాడు. హుస్సేను కమేలు ఈజిప్టు, సుడాను సుల్తానుగా ప్రకటించబడ్డాడు. అతని సోదరుడు మొదటి ఫాడు వారసుడుగా నిర్ణయించబడ్డాడు. ఈజిప్టు, సుడాను రాజ్యానికి ఈజిప్టు సుల్తాను నియమితుడయ్యాడు.
1924 నుండి 1956 లో స్వతంత్రం వరకు బ్రిటీషు సూడానును రెండు ప్రత్యేకమైన భూభాగాలుగా ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాలుగా పాలించారు. కైరోలో ఖార్టోం గవర్నరు జనరలు హత్యకు గురైయ్యాడు. కొత్తగా వఫ్డు ప్రభుత్వం ఎన్నిక చేయబడింది. ఈజిప్టు సైనికుల మాజీ సైనిక స్థావరానికి బదులుగా కార్టూంలో రెండు బటాలియన్ల శాశ్వత స్థాపనకు ఏర్పాటు చేయబడింది. ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో సుడాను డిఫెన్సు ఫోర్సుగా పేరు మార్చబడింది. లండనులోని ఆస్టను చంబెర్లినులో సర్వతు పాషా వసతి ప్రణాళికను వఫ్దిస్టు పార్లమెంటరీ మెజారిటీతో తిరస్కరించింది. ఇంకా కైరో ధనం అవసరంలో ఉంది. 1928 లో సుడాను ప్రభుత్వం ఆదాయం £ 6.6 మిలియన్ల శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది. తరువాత వఫ్దిస్టు అంతరాయాలను, ఇటలీ సరిహద్దు మీద ఇటలీ సాగించిన దాడులు, గ్రేటు డిప్రెషను సమయంలో లండను ఖర్చులను తగ్గించాలని నిర్ణయించింది. బ్రిటను నుండి దాదాపు ప్రతిదీ దిగుమతి చేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడిన కారణంగా కాటను, గం ఎగుమతులు తీవ్రంగా ప్రభావితం అయ్యాయి. అయినప్పటికీ ఖార్టూంలో చెల్లింపుల లోటును సమతుల్యం చేయబడింది.
1936 జూలైలో ఆంగ్లో-ఈజిప్టు ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడానికి లండన్కు వఫ్దు ప్రతినిధులను తీసుకొనివచ్చే బాధ్యత లిబరలు కాన్స్టిట్యూషనలు నేత మొహమ్మదు మహ్మౌదుకు అప్పగించబడింది. "ఆంగ్లో-ఈజిప్టు సంబంధాలలో నూతన దశ ప్రారంభమైంది ". అని ఆంథోనీ ఈడెన్ రాశారు. కెనాలు జోనును కాపాడటానికి బ్రిటీషు సైన్యం సూడానుకు తిరిగి అనుమతించబడింది. వారు శిక్షణా సదుపాయాలను కనుగొన్నారు. ఆర్.ఎ.ఎఫ్. ఈజిప్టు భూభాగంలో ప్రయాణించటానికి స్వేచ్ఛ ఉండేది. అయితే ఇది సుడాను సమస్యను పరిష్కరించలేదు: సుడాను ఇంటలిజెంట్సు మెట్రోపాలిటను పాలన తిరిగి రావాలని జర్మనీ ఏజెంట్లతో కుట్ర పన్నింది.
సూడాను ప్రభుత్వం ప్రత్యక్షంగా తూర్పు ఆఫ్రికా ఉద్యమంలో సైనికపరంగా పాల్గొంది. 1925 లో స్థాపించబడిన సుడాను డిఫెన్సు ఫోర్సు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో జరిగిన దాడులను చురుకుగా ఎదుర్కొన్నది. ఇటాలీ దళాలు 1940 లో ఇటాలీ సోమాలియాండు నుండి కస్సలా, ఇతర సరిహద్దు ప్రాంతాలను ఆక్రమించాయి. 1942 లో ఎస్.డి.ఎఫ్. కూడా బ్రిటీషు, కామన్వెల్తు దళాలు ఇటాలీ కాలనీ దాడిలో పాల్గొంది. చివరి బ్రిటిషు గవర్నరు-జనరలు రాబర్టు జార్జి హోవె పనిచేసాడు.
1952 లో ఈజిప్టు విప్లవం చివరకు సుడాను స్వాతంత్ర్యం దిశగా అడుగులు వేసేలా చేసింది. 1953 లో ఈజిప్టు నూతన నాయకులైన మొహమ్మదు నాగిబు (ఆయన తల్లి సుడాను పౌరురాలు), తరువాత గామాల్ అబ్దేలు నస్సేరు సుడానులో బ్రిటీషు ఆధిపత్యం ముగియడానికి ఈజిప్టు మీద సార్వభౌమాధికార వాదనలను అధికారికంగా రద్దు చేయడం ఏకైక మార్గం అని భావించారు. అదనంగా ఈజిప్టు స్వతంత్రం తరువాత సుడానును పాలించడం, అభివృద్ధి చేయడం కష్టం అని నాసరు గ్రహించాడు. తెలుసు. మరోవైపు బ్రిటీషు వారు స్వాతంత్ర్యం కోసం ఈజిప్టు ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్న మహాదీయ వారసుడైన అబ్దు అలు రహ్మాను అలు-మహదీకు రాజకీయ, ఆర్థిక మద్దతు కొనసాగించారు. రెహమాను ఈ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ కానీ ఆయన అసమర్థతగా పాలన సాగించాడు. ఇది ఉత్తర, మద్య సుడాను ప్రాంతాలలో భారీ మద్దతును కోల్పోయింది. ఈజిప్టు, బ్రిటను అస్థిరపరిస్థితిని గ్రహించారు. బ్రిటిషు వైతొలగడమా, ఉత్తర, దక్షిణ సుడాను స్వాంతత్రమా ప్రజలు ఏది కోరుకుంటున్నారో తెలుసుకోవడానికి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది.
స్వతంత్రం (1956–ప్రస్తుతం)
ఒక ప్రజాస్వామ్య పార్లమెంటు ఏర్పాటు ఫలితంగా పోలింగు ప్రక్రియ జరిగింది. ఇస్మాయిలు అలు-అజారి మొట్టమొదటి ప్రధాన మంత్రిగా ఎన్నికై మొట్టమొదటి ఆధునిక సుడాను ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించారు. 1956 జనవరి 1 న పీపుల్సు ప్యాలెస్లో జరిపిన ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ఈజిప్టు, బ్రిటీషఉ జెండాలు దింపబడి హరిత వర్ణం, నీలం, పసుపు చారల కూర్పుతో ఉన్న కొత్త సుడాను జెండాను ప్రధాన మంత్రి ఇస్మాయిలు అలు-అజారి ఎగురవేసాడు.
అసంతృప్తి అధిరోహణలో 1969 మే 25 న తిరుగుబాటు మొదలైంది. తిరుగుబాటు నాయకుడు కల్నలు గాఫరు నామీరై ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు. నూతన పాలన పార్లమెంటును రద్దు చేసి అన్ని రాజకీయ పార్టీలను చట్టవిరుద్ధం చేసింది. పాలక సైనిక సంకీర్ణం మార్క్సువాదం, మార్క్సువాదరహిత అంశాల మధ్య వివాదాలు సుడాను కమ్యూనిస్టు పార్టీ నేతృత్వంలో 1971 జూలైలో క్లుప్తంగా విజయవంతమైన తిరుగుబాటుకు దారితీశాయి. అనేక రోజుల తరువాత కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక సైనికాధికారులు నిమియరీ అధికారాన్ని పునరుద్ధరించారు. 1972 లో అడ్డిసు అబాబా ఒప్పందంతో ఉత్తరం-దక్షిణ పౌర యుద్ధం విరమణ, స్వీయ పాలనకు దారితీసింది. ఇది పది సంవత్సరాల పౌర యుద్ధంలో విరామానికి దారితీసింది. అయితే జోంగ్లీ కెనాల్ ప్రాజెక్టులో అమెరికా పెట్టుబడికి ముగింపుకు ఇది కారణంగా మారింది. ఎగువ నైలు ప్రాంతంలో సాగునీరు, పర్యావరణ విపత్తు, స్థానిక గిరిజన ప్రాంతాలలో (ప్రధానంగా దినుకా) విస్తృతమైన కరువును నివారించడానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనదిగా భావించబడింది. అంతర్యుద్ధంలో దినుకా ప్రజల దోపిడీ చేయబడి, దోపిడీ చేయబడి, దహనం చేశారు. ఇరవై సంవత్సరాలు కొనసాగిన పౌర యుద్ధంలో తెగకు చెందిన చాలామందిని హత్య చేశారు.
1970 ల ప్రారంభం వరకు సుడాను వ్యవసాయ ఉత్పత్తి ఎక్కువగా అంతర్గత వినియోగం కోసం అంకితం చేయబడింది. 1972 లో సుడాను ప్రభుత్వం మరింత పాశ్చాత్య అనుకూలమైనదిగా మారింది. ఆహారం, నగదు పంటలను ఎగుమతి చేయడానికి ప్రణాళికలు చేసింది. ఏదేమైనా 1970 లలో సుడాను ఆర్థిక సమస్యలవల్ల వస్తువుల ధరలు తగ్గాయి. అదే సమయంలో రుణ సేవల ఖర్చులు, వ్యవసాయం యంత్రాంగం వ్యయం అధికరించింది. 1978 లో ఐ.ఎం.ఎఫ్ ప్రభుత్వంతో ఒక స్ట్రక్చరలు అడ్జస్ట్మెంటు ప్రోగ్రాం కొరకు సంప్రదించింది. ఇది యాంత్రిక ఎగుమతి వ్యవసాయ రంగాన్ని ప్రోత్సహించింది. ఇది సుడాను పాస్టోలిస్టులకి చాలా కష్టాలను తెచ్చిపెట్టింది (చూడండి ఎన్యుబా ప్రజలను). 1976 లో అన్సర్సు నిర్వహించిన ఒక రక్తపాతరహిత తిరుగుబాటు ప్రయత్నం విఫలం అయింది. 1977 జూలైలో అధ్యక్షుడు నిమేరీ అన్సారు నాయకుడు సాదికు అలు-మహదీని కలుసుకున్నాడు. సాధ్యమైన సయోధ్య కోసం మార్గం తెరవబడింది. వందల రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేశారు ఆగస్టులో ప్రతిపక్షవాదులందరికీ క్షమాభిక్ష ప్రకటించబడింది.
1989–2000s
1989 జూన్ 30 న కల్నలు ఒమరు అలు-బషీరు రక్తపాత రహిత సైనిక తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడు. నూతన సైనిక ప్రభుత్వం రాజకీయ పార్టీలను సస్పెండు చేసి జాతీయ స్థాయిలో ఒక ఇస్లామికు న్యాయ కోడును ప్రవేశపెట్టింది. తరువాత అలు-బషీరు సైనికుల ఉన్నత పదవులలో ప్రక్షాళనలు, మరణశిక్షలను నిర్వహించారు. సంఘాలు, రాజకీయ పార్టీలు, స్వతంత్ర వార్తాపత్రికలు నిషేధించబడ్డాయి. ప్రముఖ రాజకీయ వ్యక్తులు, పాత్రికేయుల జైలు శిక్ష విధించబడింది. 1993 అక్టోబరు 16 న అలు బషీరు సుడాను అధ్యక్షుడుగా నియమించబడ్డాడు. తరువాత ఆయన రివల్యూషనరీ కమాండు కౌన్సిల్ను రద్దు చేశాడు. కౌన్సిలు కార్యనిర్వాహక, చట్టబద్దమైన అధికారాలను అలు బషీర్ తీసుకున్నారు.
1996 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఎన్నికలలో ఆయన మాత్రమే ఏకైక అభ్యర్థిగా పోటీచేయాలన్నది చట్టబద్ధం చేయబడింది. సూడాను నేషనలు కాంగ్రెసు పార్టీ (ఎన్సీపీ) ఆధ్వర్యంలో ఒక పార్టీ ప్రభుత్వంగా అవతరించింది. 1990 వ దశకంలో నేషనలు అసెంబ్లీ స్పీకరు అయిన హసను అలు-టబబీ ఇస్లామికు ఫండమెంటలిస్టు గ్రూపులకు చేరుకున్నాడు. ఒసామా బిను లాడెనును దేశానికి ఆహ్వానించాడు. తరువాత అది యునైటెడు స్టేట్సు ఉగ్రవాదానికి మార్గదర్శిగా సుడానును జాబితా చేసింది. కెన్యా, టాంజానియాలోని యు.ఎస్.. రాయబార కార్యాలయాల మీద అలు ఖైదా బాంబు దాడి తరువాత యు.ఎస్. ఆపరేషను ఇన్ఫినిటు రీచ్ను ప్రారంభించింది. అలు-షిఫా ఔషధ కర్మాగారాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఇది తీవ్రవాద గ్రూపు కోసం రసాయన ఆయుధాలను ఉత్పత్తి చేస్తుందని యు.ఎస్. ప్రభుత్వం పొరబాటుగా విశ్వసించిందని భావించబడింది. అలు-తురబి ప్రభావం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. ఇతరులు సుడాను అంతర్జాతీయ ఒంటరితనాన్ని మార్చడానికి మరింత కార్యసాధక నాయకత్వం కొరకు ప్రయత్నించారు. ఈజిప్షియను ఇస్లామికు జిహాదు సభ్యులను బహిష్కరించడం బిను లాడెనును విడిచిపెట్టడం దేశం దాని విమర్శకులను శాంతింపజేయడానికి పనిచేసింది.
2000 అధ్యక్ష ఎన్నికల ముందు అలు-తురబి రాష్ట్రపతి అధికారాలను తగ్గించడానికి బిల్లును ప్రవేశపెట్టాడు. అలు-బషీరుని రద్దు చేయమని, అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించమని సూచించాడు. సూడాను పీపుల్సు లిబరేషను ఆర్మీతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుని అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచార కార్యక్రమాన్ని అలు-టారుబీ బహిష్కరించాడు. అలు-బషీరు ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయాలని అనుకుంటున్నారని అనుమానించాడు. అదే సంవత్సరం హస్సను అలు-తురబికి జైలు శిక్ష విధించారు.
2003 ఫిబ్రవరిలో సుడాను లిబరేషను మూవ్మెంటు ఆర్మీ, జస్టిసు, సమానత్వం ఉద్యమం సమూహసభ్యులు సుడానీసు ప్రభుత్వాన్ని నిందిస్తూ డార్ఫూరులో ఆయుధాలను తీసుకున్నారు. సుడాను ప్రభుత్వం సుడాను అరబ్బులకు మద్దతుగా అరబ్బులు కాని ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుందని ఉద్యమకారులు ఆరోపించారు. ఈ సంఘర్షణ తరువాత ఒక జాతి విధ్వంసంగా వర్ణించబడింది. ది హేగు లోని ఇంటర్నేషనలు క్రిమినలు కోర్టు అలు-బషీరు కోసం రెండు అరెస్టు వారెంట్లు జారీ చేసింది. అనేక అమానుష నేరారోపణలను ఆరోపించిన అరబ్ భాష మాట్లాడే నామమాత్ర సైనికులు జాజ్వవిద్ స్టాండ్ అని పిలుస్తారు.
2005 జనవరి 9 న ప్రభుత్వం సుడాను పీపుల్సు లిబరేషను మూవ్మెంటుతో నైరోబి సమగ్ర శాంతి ఒప్పందాన్ని సంతకం చేయడంతో రెండవ సుడానీసు పౌర యుద్ధం ముగింపుకు వచ్చింది. ఐక్యరాజ్యసమితి మిషను ఆధ్వర్యంలో " సూడాను ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి 1590 " స్థాపించి అమలు చేయడానికి మద్దతునిచ్చింది. 2011 ప్రజాభిప్రాయానికి శాంతి ఒప్పందం సహకరించింది. ఫలితంగా దక్షిణ సుడాను విడిపోవడానికి అనుకూలంగా ఒక ఏకగ్రీవ ఓటు లభించింది. అబీయి ప్రాంతం భవిష్యత్తులో తన సొంత ప్రజాభిప్రాయ సేకరణాధికారం కలిగి ఉంటుంది.
సూడాను పీపుల్సు లిబరేషను ఆర్మీ తూర్పు ఫ్రంటు ప్రధాన సభ్యదేశంగా ఉంది. ఇది తూర్పు సూడానులో పనిచేసే తిరుగుబాటు సంఘాల సంకీర్ణంగా ఉంది. శాంతి ఒప్పందం తరువాత లార్జరు హౌసా, బీజా కాంగ్రెసులు చిన్న చిన్న రషీదా ఫ్రీ లయంసుతో విలీనం చేసిన తరువాత 2004 ఫిబ్రవరిలో వారి స్థానం తీసుకొనబడింది. 2006 అక్టోబరు 14 న అస్మరాలో సూడాను ప్రభుత్వం తూర్పు ఫ్రంటు మధ్య శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. 2006 మే 5 న మూడు సంవత్సరాల పోరాటం ముగించే ఉద్దేశంతో డార్ఫరు శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. చాదు యుద్ధ ప్రకటనను తరువాత చాదు-సుడాను యుద్ధం (2005-2007) మొదలైంది. 2007 మే 3 న సౌదీ అరేబియాలో తమ దేశాల 1,000 కిలోమీటర్ల (600 మైళ్ళు) సరిహద్దుల వివాదం కారణంగా ఏర్పడనున్న పోరాటాన్ని నిషేధించటానికి జరిగిన ఒప్పందం మీద సూడాను, చాదు నాయకులు సంతకం చేశారు.
2007 జూలైలో దేశం వినాశకరమైన వరదల కారణంగా దెబ్బతింది. 4,00,000 మంది ప్రత్యక్షంగా బాధించబడ్డారు. 2009 నుండి సూడాను, దక్షిణ సుడానులలో ప్రత్యర్థి జాతుల మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు పెద్ద సంఖ్యలో పౌర మరణాలకు కారణమయ్యాయి.
విభజన
దక్షిణ సుడాను స్వాతంత్ర్యానికి దారితీసిన కొన్ని నెలల కాలంలో సుడాను సైన్యం, సుడాను రివల్యూషనరీ ఫ్రంటు మధ్య సుసంపన్నమైన అబేయి చమురు ప్రాంతం మీద ఆధీనత విషయంలో వివాదం ఏర్పడాడానికి దారితీసింది. 2010 లో దక్షిణ కార్డోఫోను, బ్లూ నైలులోని సుడాను వివాదం నామమాత్రంగా పరిష్కరించబడడంతో డార్ఫూరులో సంభవించిన పౌర యుద్ధానికి దీనికి సంబంధం ఉంది. ఈ సంఘటనలను తర్వాత సుడాను ఇంతిఫడా అని పిలువబడింది. 2013 లో అలు-బషీరు 2015 లో తిరిగి ఎన్నిక చేయనని వాగ్దానం చేసిన తరువాత ఇది ముగింపుకు వచ్చింది. తరువాత అతను తన వాగ్దానాన్ని విరమించుకుని 2015 లో తిరిగి ఎన్నికలో పాల్గొనాలని కోరుకున్నాడు. ఎన్నికలు స్వేచ్ఛాయుతమైనవి, న్యాయమైనవి కాదని ప్రతిపక్షం భావించింది. వోటర్ల సంఖ్య 46% కంటే తక్కువగా ఉంది.
2017 జనవరి 13 న యు.ఎస్. అధ్యక్షుడు బరాకు ఒబామా ఒక ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు మీద సంతకం చేశాడు. ఇది సుడానుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న అనేక ఆంక్షలతో విదేశాలలో నిర్వహించిన తన ఆస్తుల మీద ఉన్న అంక్షలను ఎత్తివేసింది. 2017 అక్టోబరు 6 న యు.ఎస్. అధ్యక్షుడు డోనాల్డు ట్రంపు సుడాను పెట్రోలియం, ఎగుమతి-దిగుమతి, పరిశ్రమలకు వ్యతిరేకంగా మిగిలి ఉన్న ఇతర ఆంక్షలను ఎత్తివేసింది.
భౌగోళికం
సుడాను ఉత్తర ఆఫ్రికాలో ఉంది. ఇది ఎర్ర సముద్రం సరిహద్దులో 853 కిలోమీటర్లు (530 మైళ్ళు) తీరాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది ఈజిప్ట్, ఎరిట్రియా, ఇథియోపియా, దక్షిణ సుడాన్, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, చాడ్, లిబియాలతో భూ సరిహద్దులను కలిగి ఉంది. 18,86,068 చ.కి.మీ (7,28,215 చ.మై.) విస్తీర్ణంతో ఇది ఖండంలోని మూడవ అతిపెద్ద దేశం (అల్జీరియా, కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ తరువాత), ప్రపంచంలో 16 వ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది.
సుడాను 8 ° నుండి 23 ° ఉత్తర అక్షాంశం మధ్య ఉంటుంది. భూభాగం సాధారణంగా చదునైన మైదానాలు, అనేక పర్వత శ్రేణులతో విచ్ఛిన్నమై ఉంటుంది. పశ్చిమాన మరాహ పర్వతాలలో ఉన్న డెరిబా కాల్డెరా ఎత్తు 3,042 మీ. (9,980 అడుగులు) ఉంటుంది. ఇది సుడానులో ఎత్తైన ప్రదేశంగా ఉంది. తూర్పున రెడ్ సీ కొండలు ఉన్నాయి.
బ్లూ, వైటు నైలు నదులు ఖార్టూంలో సంగమిస్తాయి. ఇవి ఈజిప్టు గుండా మధ్యధరా సముద్రం వైపు ప్రవహిస్తున్నాయి. సూడాను గుండా బ్లూ నైలు ప్రవాహం దాదాపు 800 కి.మీ. (497 మైళ్ళు) పొడవు ఉంది. సన్దరు, ఖార్టూం మధ్య దిండరు, రాహదు నదులు సంగమిస్తుంటాయి. సుడానులోని వైటు నైలుకు ముఖ్యమైన ఉపనదులు లేవు.
సుడాను క్రోమైటు, కోబాల్టు, రాగి, బంగారం, గ్రానైటు, జిప్సం, ఇనుము, చైనోలిను, ప్రధాన, మాంగనీసు, మైకా, సహజ వాయువు, నికెలు, పెట్రోలియం, వెండి, టిన్, యురేనియం, జింకు మొదలైన సుసంపన్నమైన ఖనిజ సంపద కలిగి ఉంది.
వాతావరణం
దక్షిణప్రాంతంలో వర్షపాతం పెరుగుతుంది. కేంద్ర, ఉత్తర ప్రాంతాలలో, ఈశాన్యం వైపున న్యూబియా ఎడారి, తూర్పు ప్రాంతంలో ఉన్న బేయుడా ఎడారి వంటి పొడి ఎడారి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దక్షిణప్రాంతాలలో చిత్తడి నేలలు, వర్షారణ్యాలు ఉన్నాయి. సుడాను వర్షాకాలం ఉత్తరప్రాంతాలలో సుమారు మూడు నెలలు (జూలై నుండి సెప్టెంబరు వరకు), దక్షిణప్రాంతాలలో ఆరు నెలల వరకు (జూన్ నుండి నవంబరు వరకు) ఉంటుంది.
పొడి ప్రాంతాలు ఇసుక తుఫానులను ప్రభావితం ఔతుంటాయి. వీటిని హబూబు అని పిలుస్తారు. ఇవి పూర్తిగా సూర్యుని అడ్డుకుంటాయి. ఉత్తర, పశ్చిమ ప్రాంతాలలో పాక్షిక ఎడారి ప్రాంతాలలో తక్కువ వర్షపాతం కారణంగా ప్రజలకు వ్యవసాయ అవకాశాలు తక్కువగా ఉంటాయి. చాలామంది ప్రజలు ఇక్కడ సంచారజాతులుగా జీవిస్తూ ఉన్నారు. వీరు తమ గొర్రెల మందలు, ఒంటెల మందలు ప్రయాణించేవారు. నైలు నది నీరరు, నగదు పంటల పెంపకం అవకాశం ఉండే సాగునీటి అందుబాటు ఉన్న పొలాలు ఉన్నాయి. సూర్యరశ్మి వ్యవధి దేశవ్యాప్తంగా చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ ముఖ్యంగా ఎడారులలో ఇది సంవత్సరానికి 4,000 కు పైగా పెరిగింది.
పర్యావరణ వివాదాలు
సుడానులో ఎడారీకరణ తీవ్రమైన సమస్యగా ఉంది. నేల కోత విషయంలో ఆందోళన కూడా ఉంది. పబ్లికు, ప్రైవేటు వ్యవసాయ విస్తరణ, పరిరక్షణ చర్యలు లేకుండా కొనసాగింది. ఈ పరిణామాలు అటవీ నిర్మూలన, నేల దెబ్బతినడం, భూసారం క్షీణత, వాటరు టేబుల్సు తగ్గించడం వంటి పర్యావరణ సమస్యలు ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తున్నాయి. దేశం వన్యప్రాణి ఆక్రమణ బెదిరింపుకు గురైంది. 2001 నాటికి ఇరవై ఒక్క క్షీరజాతులు, తొమ్మిది పక్షి జాతులు అంతరించిపోతాయి. అలాగే రెండు రకాల మొక్కలు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. ప్రమాదకరమైన అంతరించిపోతున్న జాతులు: వాల్డ్రాపు, ఉత్తర తెల్లని ఖడ్గమృగం, టోరా హార్ట్బీస్టు, సన్నని-కొమ్ముల గజలు, హాక్స్బిలు తాబేలు ఉన్నాయి. వన్యప్రాంతాలలో సహారా ఒరిక్సు అంతరించిపోయింది.
ఆర్ధికం
దక్షిణ సుడాను విడిపోవడానికి ముందు చమురు లాభాలు ఉన్నప్పటికీ, సుడాను చాలా భయంకరమైన ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంది, దాని పెరుగుదల తలసరి ఉత్పత్తిలో చాలా తక్కువ స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. 2000 వ దశాబ్దంలో సుడాను ఆర్థిక వ్యవస్థ క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక ప్రకారం 2009 తో పోలిస్తే 5.2% ఉండగా 2010 లో జి.డి.పి. వృద్ధిశాతం 4.2%కి తగ్గింది. ఈ పెరుగుదల డార్ఫూరు యుద్ధం, దక్షిణ సుడాను స్వాతంత్రానికి పూర్వ కాలం వరకు కూడా కొనసాగింది. దక్షిణ సుడాను 2011 జూలైలో స్వతంత్రం పొందటానికి కొన్ని సంవత్సరాల ముందు (2000) పెట్రోలియం సుడాను ప్రధాన ఎగుమతిగా ఉంది. 2007 లో చమురు ఆదాయాలు పెరగడంతో సుడాను ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి చెందింది. 2007 లో వృద్ధి రేటు 9% పెరిగింది. అయితే సుడాను ప్రభుత్వం ప్రత్యక్ష నియంత్రణ చమురు ఉత్పత్తిలో చాలా చమురు క్షేత్రాలతో చమురు సంపన్నమైన దక్షిణ సుడాను స్వాతంత్రం పొందేకాలానికి 4,50,000 బారెల్లు (72,000 ఘన.మీ) ఉండే ఆయిలు ఉత్పత్తి తరువాత 60,000 బారెల్లకు (9,500 చ.మీ). 2014-15 సంవత్సరానికి రోజుకు 2,50,000 బారెలు (40,000 ఘ.మీ) ఉత్పత్తికి చేరింది.
భూబంధిత దేశం అయిన దక్షిణ సుడాను ఆయిలు ఎగుమతి కొరకు ఎర్ర సముద్రం తీరంలో సుడానుకు చెందిన " పోర్టు సుడాను " పైపులైను మీద ఆధారపడుతుంది. అలాగే సుడానులో ఉన్న చమురు శుద్ధి సౌకర్యాల మీద కూడా ఆధారపడుతుంది. 2012 ఆగస్టులో దక్షిణ సూడాను సూడాను పైపులైను ద్వారా దక్షిణ సుడాను ఆయిలును సుడానుకు రవాణా చేయటానికి ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.
పీపుల్సు రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనా సుడాను అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వాములలో ఒకటిగా ఉంది. గ్రేటరు నైలు పెట్రోలియం ఆపరేటింగు కంపెనీలో చైనాకు 40% వాటా ఉంది. ఈ దేశం సుడాను చిన్న ఆయుధాలను విక్రయిస్తుంది. ఇవి డారుఫరు, సౌత్ కోర్దొఫను లోనిని వివాదాల వంటి సైనిక కార్యకలాపాలలో ఉపయోగించబడ్డాయి.
చారిత్రాత్మకంగా వ్యవసాయం ఆదాయం, ఉపాధి ప్రధాన వనరుగా మిగిలిపోయింది. వ్యవసాయరంగం సుడాను ప్రజలలో 80% మందికి ఉపాధిని కల్పిస్తుంది. ఆర్థిక రంగంలో మూడింట ఒక వంతు వ్యవసాయరంగం నుండి లభిస్తుంది. చమురు ఉత్పత్తి చాలా వరకు సుడాను 2000 తరువాత ఆయిలు ఉత్పత్తి సుడాను అభి వృద్ధిని నడిపిస్తుంది. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి స్థూల ఆర్థిక విధానాలను అమలు చేయడానికి ఖార్టూం ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తుంది. ఐ.ఎం.ఎఫ్. ప్రపంచ బ్యాంకుతో రుణం అధికరించడంతో సుడానుతో ఐ.ఎం.ఎఫ్. సంబంధాలు నిలిపివేయడంతో 1980 లలో ఇది కల్లోలం సంభవించింది. 1990 ల ప్రారంభంలో ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. ఎక్స్ఛేంజు రేటు, విదేశీ మారక ద్రవ్యం రిజర్వు పునరుద్ధరించబడింది. 1997 నుండి సూడాన్ ఇంటర్నేషనలు మానిటరీ ఫండు చేత సిఫారసు చేసిన స్థూల ఆర్థిక సంస్కరణలను అమలు చేస్తోంది.
వ్యవసాయ రంగం సుడాను అత్యంత ముఖ్యమైనద్గా ఉంది. ఇది పనివారిలో 80% మందికి ఉపాధి కల్పిస్తుంది. జి.డి.పి.లో 39%కి భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. కానీ చాలా పొలాలు వరదలకు, కరువుకు గురవుతాయి. అస్థిరత ప్రతికూల వాతావరణం, బలహీనమైన ప్రపంచ వ్యవసాయ ధరలు వార్షికంగా జనాభాలో ఎక్కువ భాగం దారిద్య్రరేఖకు దిగువన ఉన్నారని నిర్ధారిస్తుంది.
మెరోవ్ మల్టీ-పర్పసు హైడ్రో ప్రాజెక్ట్ లేదా హమ్దాబు డ్యాం అని కూడా పిలువబడే మెర్వౌ ఆనకట్ట ఉత్తర సుడానులో పెద్ద నిర్మాణంగా ఉంది. ఇది రాజధాని కార్టూంకు సుమారు 350 కిలోమీటర్లు (220 మైళ్ళు) దూరంలో నది నైలు మీద నిర్మించబడి ఉంది. 4 వ క్యాటరాక్టు దగ్గరగా ఉంది, ఇక్కడ నది అనేక చిన్న చిన్న శాఖలుగా విభజించబడి ఉంది. ఆనకట్ట నిర్మాణ సైటు నుండి 40 కిలోమీటర్ల (25 మైళ్ళు) దిగువ మెరొవె నగరం ఉంది.
ఆనకట్ట ప్రధాన ప్రయోజనం విద్యుత్తు ఉత్పాదన. దీని పరిమాణాలు ఆఫ్రికాలో అతిపెద్ద సమకాలీన జలవిద్యుత్తు ప్రాజెక్టుగా చేసాయొ. ఆనకట్ట నిర్మాణం 2008 డిసెంబరులో పూర్తి అయ్యింది. జనాభాలో 90% కంటే ఎక్కువ మందిక్ విద్యుత్తు సరఫరా అందుతుంది. ఇతర గ్యాసు-శక్తితో ఉత్పత్తి చేసే స్టేషన్లు కార్టూం రాష్ట్రం, ఇతర రాష్ట్రాలలో పనిచేస్తున్నాయి.
" కరప్షన్సు & పర్సెప్షను ఇండెక్సు " ఆధారంగా సుడాను ప్రపంచంలో అత్యంత అవినీతి దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. 2013 నాటి గ్లోబలు హంగరు ఇండెక్సు ఆధారంగా సూడాను జిహెచ్ఐ సూచిక విలువ 27.0 ఉంది. ఇది దేశం 'నిరుత్సాహకరమైన ఆకలి పరిస్థితిని' కలిగి ఉందని, ప్రపంచంలోని 5 వ ఆకలి దేశంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. 2015 మానవ అభివృద్ధి సూచిక ప్రకారం సుడాను మానవ అభివృద్ధిలో 167 వ స్థానంలో ఉంది. సుడాను ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోని అత్యల్ప మానవ అభివృద్ధిలో ఒకటిగా ఉంది. సూడాను జనాభాలో సుమారు ఐదో వంతు మంది అంతర్జాతీయ దారిద్ర్యరేఖకు దిగువన జీవిస్తున్నారు. అనగా రోజుకు $ 1.25 అమెరికా డాలర్ల కంటే తక్కువగా జీవిస్తున్నారు.
గణాంకాలు
2008 సుడాను జనాభా గణాంకాలలో ఉత్తర, పశ్చిమ, తూర్పు సూడాను జనసంఖ్య 30 మిలియన్ల కంటే అధికంగా నమోదయింది. దక్షిణ సూడాను విభజన తరువాత 30 మిలియన్ల మంది కంటే స్వల్పంగా అధికంగా ఉన్నారు. గత రెండు దశాబ్దాలలో సుడాను జనసంఖ్య గణనీయంగా అధికరించింది. 1983 నాటి జనాభా గణాంకాల ఆధారంగా ప్రస్తుత దక్షిణ సూడానుతో సహా జనసంఖ్య 21.6 మిలియన్లు. గ్రేటరు ఖార్టూం (కార్టూం, ఓండుర్మను, కార్టౌం నార్తులతో సహా) జనాభా వేగంగా అభివృద్ధి చెంది 5.2 మిలియన్లుగా నమోదు చేయబడింది.
ఒక శరణార్థ-ఉత్పత్తి దేశం అయినప్పటికీ సుడాను కూడా ఒక శరణార్థ జనాభాను కలిగి ఉంది. 2007 లో ప్రపంచ శరణార్థులు, వలసదారులు సంయుక్త కమిటీ ప్రచురించిన ప్రపంచ రెఫ్యూజీ సర్వే ప్రకారం 2007 లో 3,10,500 శరణార్థులు సుడానులో నివసించారు. ఈ జనాభాలో ఎరిట్రియా (2,40,400 మంది), చాదు (45,000), ఇథియోపియా (49,300) ), సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ (2,500). 2007 లో ఐక్యరాజ్యసమితి హై కమీషనరు సూడాను బలవంతంగా కనీసం 1,500 మంది శరణార్థులను, శరణు కోరిన ప్రజలను వెలుపలకు పంపిందని తెలియజేసింది. శరణార్థుల స్థితికి సంబంధించి 1951 సదస్సులో సూడాను పాల్గొన్నది.
సంప్రదాయ సమూహాలు
అరబు ఉనికి సుడానీయ జనాభాలో 70% ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. ఇతరులు న్యూబియన్లు, జాగావ, కాప్టులు ఉన్నారు.
సూడానులో 400 వేర్వేరు భాషలు, మాండలికాలు మాట్లాడే 597 సమూహాలు ఉన్నాయి. సుడానీస్ అరబ్బులు సూడానులోని చాలా పెద్ద జాతి సమూహాలుగా గుర్తించబడుతున్నారు. వారు దాదాపు పూర్తిగా ముస్లింలు. ఎక్కువమంది సుడానీ ప్రజలు అరబిక్కు మాట్లాడతారు. కొన్ని ఇతర అరబ్బు తెగలలో అజాడియా, అరబిక్కు మాట్లాడే అవాడియా, ఫాడినియా తెగలు, బాని అరాకు తెగల వివిధ అరబిక్కు మాండలికాలను మాట్లాడతారు. రెఫా, బెని హస్సను, అలు-అష్రాఫు, కినానా, రషీదా హేజాజీ అరబిక్కు మాట్లాడేవారు. అదనంగా, పశ్చిమ ప్రాంతం అనేక జాతుల సమూహాలను కలిగి ఉంది. ఉత్తర రిజిగాటు కొంతమంది అరబు బెడుయిను ప్రజలు, అరబికు మాట్లాడే ఇతర సుడాను ప్రజలు అరబు అదే సంస్కృతి, నేపథ్యాలు కలిగి ఉన్నారు.
ఉత్తర, తూర్పు భాగాలలోని సుడాను అరబ్బులు ప్రధానంగా అరేబియా ద్వీపకల్పం నుండి, వలసరాజ్యాల నుండి వచ్చారు. ఇంతకుముందు ఉన్న సూడాను దేశీయ జనాభాతో (ప్రత్యేకించి న్యూబియా ప్రజలు), ఈజిప్టుతో ఒక సాధారణ చరిత్రను కూడా పంచుకుంటున్నారు. అంతేకాకుండా సుడానులో పశ్చిమ అరేబియా నుండి ఈ ప్రాంతంలోకి వచ్చిన పూర్వ ఇస్లామికు వలసప్రజలు ఉన్నారు. అయితే 12 వ శతాబ్దం తర్వాత జరిగిన వలసల నుండి చాలా మంది అరబ్బులు ముట్టడి చేయబడ్డారు.
12 వ శతాబ్దంలో అత్యధిక సంఖ్యలో అరబ్బు తెగలు సుడాన్లోకి వలసవచ్చారు. ఇది దేశవాళీ న్యూబియా, ఇతర ఆఫ్రికా జనాభాతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకుని ఇస్లాంను ప్రవేశపెట్టింది.
సూడానులో అరబికు-కాని అనేక ఇతర సమూహాలు ఉన్నాయి. వీటిలో మసాలిటు, జాగావా, ఫులని, నార్డిను న్యూబియన్లు, నూబా, బీజా ప్రజలు ఉన్నారు.
భాషలు
సుడానుకు చెందిన సుమారు 70 భాషలు ఉన్నాయి.
సుడాను అరబికు విస్తృతంగా మాట్లాడే భాషగా ఉంది. ఇది సుడాను అంతటా మాట్లాడే ఆఫ్రోయాటికు సెమిటికు శాఖకు చెందిన వైవిధ్యమైన అరబికు భాషగా గుర్తించబడుతుంది. స్థానిక నీలో-సహారా భాషలు (నోబిను, ఫరు, జాఘావా, మాబాంగు) నుండి చాలా పదజాలం స్వీకరించింది. ఇది సూడానుకు ప్రత్యేకమైనది. ఇది దేశంలోని నిలోటికు, అరబ్బు, పశ్చిమ సంస్కృతులచే ప్రభావితమైంది. సూడానులో కొన్ని సంచారప్రజలు ఇప్పటికీ సౌదీ అరేబియాలోని అరబు మాండలికం వాడుక భాషగా ఉపయోగిస్తుంటారు. ఇతర ముఖ్యమైన భాషలలో బేజ (బెడవి) భాషా వాడుకరులు ఎర్ర సముద్రతీర ప్రాంతాలలో 2 మిలియన్ల మంది ఉన్నారు. భూభాగంలో ఆఫ్రోయాసిటికు భాషాకుటుంబానికి చెందిన కుషిటికు శాఖకు చెందిన ఒకేఒక భాషగా ఇది ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది.
సూడానులో బహుళ ప్రాంతీయ సంకేత భాషలు ఉన్నాయి. ఇవి పరస్పరం అర్థమయ్యేవి కావు. 2009 లో ఒక ఏకీకృత సుడానీసు సంకేత భాషకు ప్రతిపాదనలు రూపొందించబడ్డాయి. కానీ విస్తృతంగా వాడుకలో లేదు.
2005 కు ముందు అరబికు ఏకైక దేశ అధికారిక భాషగా ఉంది. 2005 రాజ్యాంగంలో అరబికు, ఆంగ్ల భాషలు సుడాను అధికారిక భాషలుగా మారాయి.
మతం
2011 లో దక్షిణ సుడాను విడిపోయిన తరువాత మిగిలి ఉన్న సూడాను వ్భాగంలో 97% మంది ప్రజలు ఇస్లాం మతానికి కట్టుబడి ఉన్నారు. చాలామంది ముస్లింలు రెండు వర్గాలుగా విభజించబడ్డాయి: సుఫీ, సలాఫి (అన్సారు అలు సున్నా) ముస్లింలు. సూఫిజం అన్సారు, ఖట్మియా రెండు ప్రముఖ విభాగాలు వరుసగా ప్రతిపక్ష ఉమ్మ, డెమోక్రాటికు యూనియా పార్టీలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలలో సాధారణంగా డార్ఫూరు ప్రాంతం సూఫీ సోదరుల బారిన పడినది. రోమను కాథలిక్కులు జనాభాలో 3.2%, ప్రొటెస్టంట్లు 5% (ప్రధానంగా దక్షిణాన) ఉన్నారు. ఖార్టూం, ఇతర ఉత్తర ప్రాంత నగరాలలో కోప్టికు ఆర్థోడాక్సు, గ్రీకు ఆర్థోడాక్సు క్రైస్తవులు గుర్తించతగిన సంఖ్యలో దీర్ఘ-కాల సమూహాలుగా ఉన్నారు. కార్టూం, తూర్పు సుడానులో ఇథియోపియా, ఎరిట్రియా ఆర్థోడాక్సు కమ్యూనిటీలు కూడా ఉన్నాయి. గత కొన్ని దశాబ్దాలలో ఎక్కువగా శరణార్థులు, వలసదారులు ఉన్నారు. పశ్చిమ క్రైస్తవ వర్గాలతో అనుబంధంగా ఉన్న అతిపెద్ద సమూహాలు రోమను కాథలికు, ఆంగ్లికన్లు ఉన్నారు. దేశంలో చిన్న సంఖ్యలో క్రైస్తవ సమూహాలు ఆఫ్రికా ఇన్లాండు చర్చి, అర్మేనియా అపోస్టోలికు చర్చి, సుడాను చర్చి ఆఫ్ క్రైస్టు, సూడాను ఇంటీరియరు చర్చి, యెహోవా సాక్షులు, సుడాను పెంతెకోస్టలు చర్చి, సుడాను ఎవాంజెలికలు ప్రెస్బిటేరియను చర్చి (ఉత్తర ప్రాంతంలో) ఉన్నాయి.
మతపరమైన గుర్తింపు దేశం రాజకీయ విభాగాలలో పాత్ర పోషిస్తుంది. ఉత్తర, పశ్చిమ ప్రాంతాలకు చెందిన ముస్లింలు స్వతంత్రం నుండి దేశం రాజకీయ, ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆధిపత్యం చేశాయి. ఉత్తర అమెరికాలోని ఇస్లాంవాదులు, సలాఫిలు, వాహ్హబీలు, ఇతర సాంప్రదాయిక అరబ్బు ముస్లింల నుండి ఎంసిపికి మద్దతు లభిస్తుంది. ఉమ్మా పార్టీ సాంప్రదాయకంగా సుఫీసిజం అన్సారు సెక్టరుకు చెందిన అరబ్బు అనుచరులు మద్దతు ఇస్తున్నారు. అలాగే ఉమ్మా పార్టీకి డార్ఫూరు, కోర్దొఫను ప్రాంతాలలో ఉన్న అరబు కాని ముస్లింలు మద్దతు ఇస్తున్నారు. డెమొక్రాటికు యూనియనిస్టు పార్టీ (డి.యు.పి) ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాలలో అరబ్బు, అరబు-కాని ముస్లింలు, ప్రత్యేకించి ఖాట్మియా సుఫీ సెక్టరులో మద్దతు ఇస్తున్నారు.
సంస్కృతి
సూడాను సంస్కృతి ఉష్ణమండల అటవీ ప్రాంతాలు, ఎడారి ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న ప్రజల 145 వేర్వేరు భాషా వాడుకరులతో, సుమారు 578 జాతుల సమూహాల ప్రవర్తనలు, అభ్యాసాలు, విశ్వాసాలు మిశ్రితమై సూక్ష్మరూప ఆఫ్రికా సంస్కృతిలా ఉంటుంది. దేశంలోని చాలామంది పౌరులు సుడాను, వారి మతాన్ని బలంగా గుర్తించారు. ఫలితంగా అరబు, ఆఫ్రికా జాతీయ గుర్తింపులు మరింతగా ధ్రువీకరించడం జరిగింది.
సంగీతం
సూడాను ఆధునిక చరిత్రలో దీర్ఘకాలిక అస్థిరత్వం, అణచివేత కారణంగా సంపన్నమైన, సంగీత సంస్కృతి ఉంది. 1989 లో కఠినమైన సలాఫి వివరణతో షరియా చట్టం అమలు చేయటంతో దేశంలోని మహాజౌబు షరీఫు వంటి అత్యంత ప్రముఖ కవులు ఖైదు చేయబడ్డారు. ఇతరులలో మొహమ్మదు ఎల్ అమీను (1990 ల మధ్యకాలంలో సుడాను తిరిగి వచ్చాడు), మొహమ్మదు వార్డి (2003 లో సుడానుకు తిరిగి వచ్చాడు) కైరోకి పారిపోయారు. సాంప్రదాయ జారు కార్యక్రమాలకు అంతరాయం కలిగించి, డ్రమ్సు స్వాధీనం చేసుకోవడంతో సాంప్రదాయిక సంగీతం చాలా బాధపడింది. . అదే సమయంలో ఐరోపా సైన్యం కొత్త సాధన, శైలులను పరిచయం చేయడం సుడాను సంగీతం అభివృద్ధికి దోహదపడింది. సైనిక బ్యాండ్లు, ముఖ్యంగా స్కాటిషు బ్యాగుపైప్సు ప్రసిద్ధిచెందాయి. సైనిక కవాతుకు సాంప్రదాయ సంగీతం అందించబడింది. మార్చి షుల్కావి 1, షిల్లకు స్వరాలకు ఒక ఉదాహరణ. ఉత్తర సూడానులో వివిధ సంగీతం (అల్డైబ్బ్) పిలవబడే ఒక సంగీతానికి (తంబూర్) అని పిలవబడే ఒక సంగీత పరికరాన్ని ఉపయోగించారు. చేతితో తయారు చేసిన ఐదు తీగలను కలిగి ఉంటుంది. మానవ ప్రశంసలు, సంగీత కళాకారులు ఒక పరిపూర్ణ సమ్మేళనం ఉత్తర ప్రాంతంలో ప్రత్యేక పాత్ర ఇస్తుంది.
క్రీడలు
సూడానులో అత్యంత ప్రసిద్ధ క్రీడలలో అథ్లెటిక్సు (ట్రాకు అండు ఫీల్డు), ఫుట్ బాలు ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. తరువాత స్థానంలో బాస్కెట్బాలు, హ్యాండు బాలు, వాలీబాలు వంటి క్రీడలు ఫుట్ బాలు క్రీడలా విజయం సాధించనప్పటికీ సుడానులో ప్రాచుర్యం పొందాయి. 1960 లు - 1970 లలో జాతీయ బాస్కెటు బాలు జట్టు ఖండం అగ్రశ్రేణి జట్టుగా గుర్తించబడింది. ప్రస్తుతం ఇది ఒక చిన్న శక్తిగా మాత్రమే ఉంది.
సుడాను ఫుట్బాలుకు సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది. ఫుట్ బాలుకు ప్రసిద్ధి చెందిన నాలుగు ఆఫ్రికా దేశాలలో సుడాను ఒకటి - ఇతర దేశాలు ఈజిప్టు, ఇథియోపియా, దక్షిణాఫ్రికా - దీనిని ఆఫ్రికా ఫుట్బాల్ ఏర్పాటు చేసింది. 1956 లో మొదటి " ఆఫ్రికన్ కప్ నేతృత్వం " సూడాను ఫుట్ బాలు క్రీడలకు ఆతిథ్యమిచ్చింది. 1970 లో ఒకసారి ఆఫ్రికన్ కప్ ఆఫ్ నేషంసును గెలుచుకుంది. రెండు సంవత్సరాల తరువాత సుడాను నేషనలు ఫుట్బాలు టీం మ్యూనిచులో 1972 ఒలింపికు క్రీడలలో పాల్గొంది. దేశం రాజధాని కార్టూం లీగుకు నివాసంగా ఉంది. ఇది ఆఫ్రికాలో అత్యంత పురాతనమైన ఫుట్బాలు లీగుగా పరిగణించబడుతుంది.
అల్-హిలాలు, అల్-మెర్రిఖు, అబ్దేల్గడిరు ఒస్మాను వంటి సుడానీసు ఫుట్బాలు జట్లు దేశంలోని బలమైన జట్లుగా ఉన్నాయి. ఖార్టూం, ఎల్-నీల్, అల్-నీడలు ఎల్-నహూదు, హే-అల్ అరబు వంటి ఇతర జట్లు కూడా జనాదరణ పొందడం ప్రారంభించాయి.
వస్త్రధారణ
సుడాను ప్రజలు అధికంగా సంప్రదాయ వస్త్రాలు, పశ్చిమ వస్త్రధారణ చేస్తుంటారు. సూడానులో విస్తృతంగా ధరించే ఒక సాంప్రదాయక వస్త్రం జలాబియా చాలా వదులైన, పొడవైన చేతులు, చీలమండలం వరకు ఉండే అంగీ వస్త్రం. మహిళల ధరించే జలాబియా పెద్ద దుపట్టాతో కలిసి ఉంటుంది. వస్త్రం తెల్లటి, రంగులో, చారలగా ఉంటుంది. సంవత్సరంలో సీజను అనుసరించి వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతలను బట్టి, వేర్వేరు మందంతో ఉంటుంది.
సుడానులో సాధారణంకే ధరించే వస్త్రాన్ని తోబే (త్వబు) అని సుడానీస్ మాండలికంలో ఉచ్ఛరిస్తారు. పొడవైన ఒక ముక్క వస్త్రం వారి లోపలి వస్త్రాలు చుట్టూ చుట్టుకుంటారు. "త్వాబు" అనే పదానికి అరబికులో "వస్త్రం" అని అర్థం.
మూలాలు
వర్గం:ఆఫ్రికా వర్గం:ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ఇస్లామిక్ కాన్ఫరెన్స్
శ్రీ చరణ్ పాకాల
మూలాలు
వర్గం:సంగీత దర్శకులు
సత్తెనపల్లి ఫీరోజీ మహర్షి
ఫీరోజీ మహర్షి (1829-1889) గుంటూరు జిల్లా సత్తెనపల్లిలో ప్ర‌తి ఏటా ఫిబ్ర‌వ‌రిలో 'ఫీరోజీ ఆరాధ‌నోత్స‌వాలు' పేరుతో ఒక పెద్ద ఉత్స‌వం జ‌రుగుతుంది. మ‌హారాష్ట్రులు పూజించే ఒక సాధ‌కుడు ఫీరోజీ పేరున ఊర్లో ఒక పెద్ద ఆల‌యం ఉంది.అచ‌ల త‌త్వాన్ని బోధించిన ఉత్త‌ర భార‌త త‌త్వ‌వేత్త‌ల్లో ఆయ‌నొక‌రుగా భావిస్తారు. స‌త్తెన‌ప‌ల్లిలో మ‌హారాష్ట్రుల జ‌నాభా గ‌ణ‌నీయంగా ఉంది. మ‌హారాష్ట్ర వీధి (అర‌కాలీ బ‌జార్‌) పేరుతో వారికో వీధి కూడా ఉంది. పేరుకు ఉత్స‌వం మ‌హారాష్ట్రుల‌దే అయినా ఊరంతా ఇందులో పాలుపంచుకుంటుంది. నిజానికి వూర్లో ఇదొక్క‌టే పెద్ద తిరునాళ్ల‌.
ఫీరోజీ కుటుంబ నేపథ్యం
ఫీరోజీ పూర్వికులు మహారాష్ట్రకు చెందిన క్షత్రియులు. ఫీరోజీ తాత పాపాజీగారూ ఛత్రపతి శివాజీ మనవడైన షాహూజీకి సమకాలికులు. షాహూజీ పంపడం వలననే వీరి తాతగారు హైదరాబాదుకు వచ్చారట. వారి రాజ్యం ముగిసిన తర్వాత సత్తెనపల్లి ప్రాంతానికి వచ్చి స్థిరపడ్డారట. ఫీరోజి గారి తండ్రి నర్సోజీ సత్తెనపల్లి జమిందారు రాజా మానూరు వెంకట గోపాల రాయని గారి దగ్గర సుబేదారుగా పనిచేసారట.
రచనలు
ఫీరోజీ సంస్కృతంలోనూ, తెలుగులోనూ రచనలు చేసారు
ఇవే కాక అనేక పద్యములు కీర్తనలనూ చెప్పారు. వాటిలో కొన్నింటిని వారి ముఖ్య శిష్యులు వనమా సుబ్బారాయుడు గారు సంగ్రహించి నాలుగు బాగములుగా విభజించి ‘‘పరమానంద సుధాలహరి’’ అనే పేరుతో గ్రంథస్ధం చేసారు.
అంత్యదశ
ఫీరోజి సరిగా అరవై సంవత్సరాలు జీవించారు. ఫీరోజీ గారి ధర్మపత్ని వీరాబాయమ్మ గారు భర్తగారి అనంతరం ముప్పది సంవత్సరముల పై కాలము జీవించి వృద్ధాప్యం వలన సిద్ధార్ధ సంవత్సర మార్గశిర శుద్ధ తదియ మంగళవారము (1919 నవంబరు 25వతేదీ) న పరమపదించారు.
బయటిలింకులు
వర్గం:1829 జననాలు వర్గం:1889 మరణాలు వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు వర్గం:ఆంధ్ర యోగులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ లో స్థిరపడ్డ ఇతర రాష్ట్రాల వ్యక్తులు
ఇంకొల్లు మండలం
ఇంకొల్లు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం బాపట్ల జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. ఈ మండలంలో 9 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. ఇంకొల్లు మండలం బాపట్ల లోక‌సభ నియోజకవర్గంలోని, పర్చూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం క్రింద నిర్వహించబడుతుంది. ఇది చీరాల రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన మండలాల్లో ఇది ఒకటి.
మండల జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా మొత్తం 4,935 ఇళ్లలో 17,581 మంది నివసిస్తున్నారు. మొత్తం వైశాల్యం 3365 హెక్టార్లు.
2001 భారత  జనగణన గణాంకాల  ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 48,565.అందులో పురుషులు 24,542 మందికాగా, స్త్రీలు 24,023. మొత్తం అక్షరాస్యత 69.16% పురుషులు అక్షరాస్యత 80.08%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 58.10%.
రవాణా వసతి
ఇంకొల్లు మండలానికి రవాణాకు ప్రధాన వనరు రోడ్డు రవాణా. ప్రజలు ఎక్కువగా ఎపిఎస్‌ఆర్‌టిసి బస్సులను ఉపయోగించటానికి మొగ్గుచూపుతారు.ఇంకొల్లు నుండి 40 కి.మీ. దూరంలో ఒంగోలు, చీరాల, అద్దంకి, పర్చూరు, మార్టూరు పట్టాణాలు ఉన్నాయి. సమీప రైల్వే స్టేషన్లు వేటపాలెం, చీరాల 23 కి. మీ. దూరంలో ఒంగోలు 45 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్య
ప్రాథమిక, మాధ్యమిక పాఠశాల విద్యను అందించే ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.అవిగాక ప్రైవేటు  పాఠశాలల్లో ఉన్నాయి. విద్యను బోధించే భాషలు ఆంగ్లం, తెలుగు.
మాధురీ దీక్షిత్ సినిమాల జాబితా
alt=Madhuri Dixit is seen looking away from the camera.|thumb|దేధ్ ఇష్కియా ఆడియో విడుదల కార్యక్రమంలో మాధురీ మాధురీ దీక్షిత్ ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి. 1984లో అబోధ్ సినిమాతో  తెరంగేట్రం చేశారు ఆమె. ఆ తరువాత ఆవారా బాప్(1985), స్వాతి(1986) వంటి సినిమాల్లో ఆమె నటించినా, వీటి వల్ల ఆమెకు పెద్దగా గుర్తింపు రాలేదు. 1988లో ఎన్.చంద్ర దర్శకత్వంలో వచ్చిన తెజాబ్ సినిమాతో ఆమెకు మొదటి హిట్ లభించింది. ఆ సంవత్సరానికిగానూ అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన సినిమాగా నిలిచింది. ఈ సినిమాలో ఆమె డ్యాన్స్ చేసిన "ఎక్ దో తీన్" పాట పెద్ద హిట్ అయింది. ఇప్పటికీ చాలామందికి ఈ పాట, మాధురీ డ్యాన్స్ మర్చిపోరు. ఆ తరువాత ఆమె నటించిన రామ్ లఖన్(1989), త్రిదేవ్(1989), కిషన్ కన్హయ్యా(1990) వంటి సినిమాలు భారీ విజయాలు సాధించాయి. 1990లో ఆమె నటించిన దిల్ సినిమాతో మొదటి ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి పురస్కారం అందుకున్నారు మాధురీ. ఆ తరువాతి ఏడాది సాజన్, బేటా సినిమాల్లో నటించారు మాధురీ. బేటా సినిమాకు కూడా ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి పురస్కారం గెలుచుకోవడం విశేషం.
References
వర్గం:నటీమణుల సినిమా జాబితాలు
రోజులు మారాయి (2016 సినిమా)
రోజులు మారాయి 2016లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దిల్ రాజు సమర్పణలో మారుతి టాకీస్, శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్, గుడ్ సినిమా గ్రూప్ బ్యానర్స్‌పై జి.శ్రీనివాసరావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు మురళీ కృష్ణ ముడిదాని దర్శకత్వం వహించాడు. చేతన్ మద్దినేని, పార్వతీశం, కృతిక, తేజస్వి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఆడియోను జూన్ 11న విడుదల చేసి, సినిమాను జూలై 1న విడుదల చేశారు.
కథ
ఆధ్య(కృతిక), రంభ(తేజస్వి) అనే ఇద్దరూ స్నేహితులు. పీటర్(పార్వతీశం), అశ్వద్ (చేతన్)అనే ఇద్దరబ్బాయిలను ప్రేమ పేరుతో ట్రాప్ చేసి వారి సొంత అవసరాలు తీర్చుకునేందుకు వారిని వాడుకుంటూ వేరొకరితో ప్రేమ వ్యవహారం నడుపుతూ వివాహం చేసుకోవాలని ప్లాన్ చేసుకుంటారు. ఈ క్రమమంలో ఓ బాబాను కలిస్తే ఆధ్య(కృతిక), రంభ(తేజస్వి) ను పెళ్లాడే వారు పది రోజుల్లోనే చనిపోతారని తెలుసుకున్న ఈ ఇద్దరు తమ జీవితం బావుండాలంటే మొదట ఎవరినైనా పెళ్లి చేసుకుని బలి చేయాలని ప్లాన్ చేసుకొని ఆద్య.. అశ్వద్ ను, రంభ..పీటర్ ను పెళ్ళాడి కొన్ని కారణాల వల్ల ఇద్దరూ అశ్వద్, పీటర్ లను చంపేస్తారు. అశ్వద్, పీటర్ చనిపోయారా? వీరి మరణం తర్వాత ఏమి జరిగిందనేదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2016 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:తేజస్వి మదివాడ నటించిన సినిమాలు
ఆజా ఖానా ఎ జెహ్రా
ఆజా ఖానా ఎ జెహ్రా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్ నగరంలోని దారులుషిఫా ప్రాంతంలో సాలర్ జంగ్ మ్యూజియం దగర్లో ఉంటుంది."
చరిత్ర
ఈ కట్టడాన్ని 1930 లో హైదరాబాద్ నగరానికి చివరి నిజాం రాజు అయినటువంటి మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ తన తల్లి జెహ్రా బేగం జ్ఞాపకార్థం కట్టించాడు. ఈ కట్టడాన్నికి ఆర్కిటెక్చర్ జైన్ యార్ జంగ్ డిజైన్ చేశాడు. ఇందులో ఒకేసారి 25,000 మంది ఒకేసారి కూర్చునే విధంగా నిర్మించారు.
ప్రత్యేకతలు
ఈ కట్టడం పై కప్పు 45 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది. హైదరాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (హుడా)చే వారసత్వ కట్టడం గా గుర్తించబడింది. దీనికి 1999లో హుడా ఇంటాచ్ హెరిటేజ్ పురస్కారం గెలుచుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు పర్యాటక ప్రదేశాలు
కంప్యూట్ గ్రీన్
ఉపోద్ఘాతం
గ్రీన్ కంప్యూటింగ్ ఉద్య‌మం ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తంగా వేగం పుంజుకుంటోంది. కంప్యూటింగ్ ఈరోజు సాధార‌ణ పౌరుడికి కూడా క‌నీసావ‌స‌రంగా మారిపోయింది. అయితే కంప్యూట‌ర్ల ధ‌ర‌లు కానీ, ఆప‌రేటింగ్ సిస్ట‌మ్‌, సాఫ్ట్‌వేర్ల ధ‌ర‌లు కానీ సామాన్య‌పౌరుల‌కు అందుబాటులో లేవు. ఇవ్వాళ్టికీ ఒక మధ్య‌స్థాయి కంప్యూట‌ర్ కొనాలంటే క‌నీసం 25 వేల రూపాయ‌ల ఖ‌ర్చుపెట్టాల్సివ‌స్తోంది. ఆపైన ఒరిజిన‌ల్‌ ఆప‌రేటింగ్ సిస్ట‌మ్‌, ఆఫీస్ సాఫ్ట్‌వేర్ల కోసం ఇంకో 20వేల రూపాయ‌ల ఖ‌ర్చుంటుంది. యాంటీవైర‌స్ కోసం ఏటా మ‌రో అయిదారు వంద‌ల రూపాయ‌ల అద‌న‌పు ఖ‌ర్చు. అంటే ఒక కంప్యూట‌ర్ కొన‌డానికి 45 వేల రూపాయ‌ల క‌నీస ఖ‌ర్చుంటోంది. మ‌ధ్య‌త‌ర‌గ‌తి, దిగువ మ‌ధ్య‌త‌ర‌గ‌తి ప్ర‌జ‌లు ఈ ధ‌ర‌ల్లో కంప్యూట‌ర్ల‌ను కొన‌గ‌ల‌గ‌డం అసాధ్యం. ఈ స‌మ‌స్య‌కు ప‌రిష్కారం చూపించ‌గ‌లిగేది గ్రీన్ కంప్యూటింగ్ పద్ధతి. thumb|ఎనర్జీ స్టార్ లోగో
వ్యర్ధాల నివారణ
మ‌రోవైపు ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తంగా కంప్యూట‌ర్ వ్య‌ర్ధాలు విప‌రీతంగా పేరుకుపోతున్నాయి. అవ‌స‌రం వున్నా, లేకున్నా ప్ర‌తి మూడేళ్ల‌కీ ఒక‌సారి కంప్యూట‌ర్ సీపీయూను అప్‌డేట్ చేస్తుండ‌డం వ‌ల్ల పాత కంప్యూట‌ర్ల‌న్నీ ప‌నిచేసే స్థితిలో వున్న‌ప్ప‌టికీ ఈ-వేస్ట్‌గా మారిపోతున్నాయి. వీటిని స‌మ‌ర్థ‌వంతంగా ఉప‌యోగించుకోగ‌లిగితే ఎల‌క్ట్రానిక్ కాలుష్యాన్ని చాలావ‌ర‌కూ త‌గ్గించ‌వ‌చ్చు. దీనికి కూడా గ్రీన్‌కంప్యూటింగ్ మాత్ర‌మే ప‌రిష్కారం.
భారత్‌లో గ్రీన్ కంప్యూటింగ్
భార‌త‌దేశంలో ఇప్పుడిప్పుడే గ్రీన్‌ కంప్యూటింగ్ కార్య‌కలాపాలు నిర్వ‌హిస్తున్న కంపెనీలు, ఎన్‌జీవోలు పెరుగుతున్నాయి. కంప్యూటింగ్ అవ‌స‌రాల‌ను క‌స్ట‌మైజ్ చేయ‌డం ద్వారా ఆయా స్థాయిల ప్ర‌జ‌ల‌కు కంప్యూటింగ్‌ను అతి త‌క్కువ ధ‌ర‌కు అందుబాటులోకి తీసుకురావ‌డానికి ఈ ఏజ‌న్సీలు కృషిచేస్తున్నాయి. హైద‌రాబాద్ కేంద్రంగా ప‌నిచేస్తున్న కంప్యూట్‌గ్రీన్ ఒక పూర్తిస్థాయి గ్రీన్ కంప్యూటింగ్ ఏజెన్సీగా రూపుదిద్దుకుంటోంది.
గ్రీన్ కంప్యూటింగ్ ప్రధాన ల‌క్ష్యాలు
కంప్యూట్‌గ్రీన్ కంపెనీ ప్ర‌ధాన ల‌క్ష్యాలు
గ్రీన్‌ కంప్యూటింగ్ ల‌క్ష్యంతో ప‌నిచేస్తున్న అన్నిత‌ర‌హాల సంస్థ‌ల‌తో క‌లిసి ప‌నిచేయ‌డం, ఉమ్మ‌డి ల‌క్ష్యాల‌ను సాధించ‌డం కోసం కంప్యూట్‌గ్రీన్ చొర‌వ తీసుకుంటోంది. కంప్యూట్‌గ్రీన్ హైద‌రాబాదులో ప్రధానకేంద్రంగా ఉంది. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అన్ని ప్ర‌ధాన న‌గ‌రాలు, ప‌ట్ట‌ణాల‌కు విస్త‌రించేందుకు ప్ర‌య‌త్నిస్తోంది.
ఆర్కి శాసనసభ నియోజకవర్గం
ఆర్కి శాసనసభ నియోజకవర్గం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సోలన్ జిల్లా, సిమ్లా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ప్రజక్తా మాలి
ప్రజక్తా మాలి (జననం 1989 ఆగస్టు 8) మహారాష్ట్రకు చెందిన టెలివిజన్‌, సినిమా నటి. 2011లో స్టార్ ప్రవాలో వచ్చిన సువాసిని సీరియల్ తో తన నటనాజీవితాన్ని ప్రారంభించింది. తర్వాత, 2013లో జీ మరాఠీలో వచ్చిన జులున్ యేతీ రేషిమ్‌గతిలో నటించింది. సోనీ మరాఠీలో వచ్చిన మహారాష్ట్రచి హాస్యజాత్ర కార్యక్రమాన్ని హోస్ట్ చేసింది.
జననం, విద్య
ప్రజక్తా 1989 ఆగస్టు 8న మహారాష్ట్ర, షోలాపూర్ జిల్లాలోని పండర్‌పూర్‌ లో జన్మించింది. పూణే నగరంలో పెరిగింది. పూణే విశ్వవిద్యాలయంలోని లలితకళా కేంద్రంలో "భరత్నాట్యం"లో (పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్‌లో) బిఏ, ఎంఏ చదివింది. భరతనాట్యంలో ఉన్నత చదువుల కోసం సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ నుండి స్కాలర్‌షిప్‌ను కూడా అందుకుంది.
నటనారంగం
2013 సంవత్సరంలో కేదార్ షిండే తీసిన ఖో-ఖో అనే మరాఠీ పినిమాలో కూడా నటించింది. 2014లో రాజేష్ శృంగారపురే నటించిన సంఘర్ష్‌ అనే మరాఠీ సినిమాలో బిజిలీ పాత్రను పోషించింది. తర్వాత, 2017లో సోనాలీ కులకర్ణితో కలిసి హంపి సినిమాలో గిరిజగా, పార్టీ సినిమాలో సువ్రత్ జోషికి జోడీగా నటించింది. 2018 నుండి 2020 వరకు సోనీ మరాఠీ కోసం మహారాష్ట్రచి హాస్య జాత్రా మరాఠీ టెలివిజన్ షోలను, 2020 సంవత్సరంలో జీ మరాఠీ కోసం మస్త్ మహారాష్ట్ర ట్రావెల్ షోను నిర్వహించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1989 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:మహారాష్ట్ర సినిమా నటీమణులు వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళలు వర్గం:మరాఠీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
విష్ యూ హ్యాపీ బ్రేకప్
కథ
నరేష్ (ఉదయ్ కిరణ్) సినీ దర్శకుడవ్వాలని కలలు కంటూ కెరీర్‌పైన పూర్తిగా శ్రద్ధ లేదని, ఇలా ఉంటే తనకు నచ్చరని చెప్పి నరేష్ ప్రేయసి నిత్యా అతడిని కాదని వెళ్ళిపోతుంది. ఆ తర్వాత నరేష్ జీవితంలో ఏమి జరిగింది? బ్రేకప్ వల్ల అతడికి ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురయ్యాయి? ఈ బ్రేకప్ నుంచి బయటకొచ్చి తన కెరీర్‍ వైపు ఎలా అడుగులు వేశాడన్నదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2016 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:తేజస్వి మదివాడ నటించిన సినిమాలు
ఉలవపాడు మండలం
మండల గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉలవపాడు మండలం మొత్తం జనాభా 53,918. వీరిలో 26,972 మంది పురుషులు కాగా, 26,946 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 లో ఉలవపాడు మండలంలో మొత్తం 14,240 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉలవపాడు మండలం జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 57.1%, లింగ నిష్పత్తి 999. మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 5935. ఇది మొత్తం జనాభాలో 11%. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 3034 మంది మగ పిల్లలు, 2901 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. ఈ విధంగా 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉలవపాడు మండలం పిల్లల సెక్స్ రేషియో 956, ఇది మండల సగటు సెక్స్ రేషియో 999 కన్నా తక్కువ.మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 57.08%. పురుష అక్షరాస్యత రేటు 57.3%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 44.28%.
2001 భారత  జనగణన గణాంకాల  ప్రకారం జనాభా మొత్తం - మొత్తం 50,375 - పురుషుల సంఖ్య 25,556 -స్త్రీల సంఖ్య 	24,819.అక్షరాస్యత - మొత్తం 51.70% - పురుషుల సంఖ్య 61.05% -స్త్రీల సంఖ్య 42.11%
మామిడి పంటకు ప్రసిద్ధి
ఈ మండలంలోని పలుగ్రామాలలో మామిడి పంటను ఎక్కువుగా పండిస్తారు.ఈ ప్రాంతంలో పండిన వివిధ రకాల మామిడి కాయలు బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్‌, పుణె, బిలాస్‌పూర్‌, ఢిల్లీ, బాంబే, విజయవాడ లాంటి నగరాలకు ఎగుమతి అవుతాయి.దీంతో పాటు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలలోని ప్రధాన పట్టణాలకు  పెద్ద ఎత్తున ఎగుమతి అవుతాయి. ఉలవపాడు మామిడి అంటేనే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రత్వేకంగా పేరు ఉంది. ఇక్కడ పండించిన బంగినపలి మామిడికాయలు విదేశాలకు ఎగుమతి అవుతుంటాయి. 16 వ నెంబరు జాతీయరహదారి పై ఒంగోలు – కావలి పట్టణానికి మధ్యలో ఈ ప్రాంతం ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో షుమారు 15 వేల ఎకరాలలో మామిడి సాగు జరుగుతుంది. ఇక్కడ బంగినపల్లి, పెద్దరసాలు, చిన్నరసాలు, బెంగుళూరు, నీలం, కొబ్బరిమామిడి, పునారస్, హిమామ్‌పసంద్‌ అనే రకాలు సాగు చేస్తారు.
మాధవరం రామచంద్ర రావు
మాధవరం రామచంద్ర రావు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఎన్టీఆర్ మంత్రివర్గంలో కార్మిక శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు
బ్రమ్మిగాడి కథ
బ్రమ్మిగాడి కథ 2011లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మల్టీ డైమెన్షన్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్స్ ప్రై.లిమిటెడ్ బ్యానర్ పై రజత్ పార్థసారధి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వి.ఈశ్వర్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. రమేశ్ చెప్పాల రచన చేశారు. వరుణ్ సందేశ్, అస్మితా సూద్, పూనమ్ కౌర్, బ్రహ్మానందం, కృష్ణుడు, జయప్రకాష్ రెడ్డి, చలపతి రావు, ఆలీ, నాగినీడు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 1 జులై 2011న విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2011 తెలుగు సినిమాలు
సింహాచలం రైల్వే స్టేషను
సింహచలం రైల్వే స్టేషను  (స్టేషన్ కోడ్: SCM) భారతదేశం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్,విశాఖపట్నం జిల్లాలోని సింహాచలంలో వుంది. ఇది హౌరా-చెన్నై ప్రధాన రైలు మార్గము లోని విశాఖపట్నం-విజయవాడ రైలు మార్గములో ఉంది. ఇది దేశంలో 627వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.
చరిత్ర
విజయవాడ జంక్షన్ నుండి కటక్ వరకు ఉన్న 1,288 కిమీ (800 మైళ్ళు) మొత్తం తీరం వెంబడి సాగిన రైలు మార్గములు (రైల్వే ట్రాక్లు) ను 1893 సం. - 1896 సం. మధ్య కాలం సమయంలో, ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వే నిర్మించింది, ట్రాఫిక్‌కు కూడా తెరిచింది. 1898-99 సం.లో బెంగాల్ నాగ్‌పూర్ రైల్వే దక్షిణ భారతదేశం రైలు మార్గములు (లైన్ల) కు కలుపబడింది. .
విశాఖపట్నం స్టీల్ ప్లాంట్ 1980 లలో స్థాపించబడింది, 1989 లో మొట్టమొదటి కోక్ ఓవెన్ బ్యాటరీని 1989 కమిషన్ చేసారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:విశాఖపట్నం రైల్వే డివిజను వర్గం:తూర్పు తీర రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:విశాఖపట్నం రవాణా వర్గం:విశాఖపట్నం రైల్వే డివిజను రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైల్వే స్టేషన్లు
తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం
తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సికింద్రాబాదులో ఉన్న దేవాలయం. ఇక్కడి ఆంజనేయస్వామి స్వయంభువుడని ప్రతీతి. మొగలులు - రాజపుత్రులు - కుతుబ్ షాహీలు మొదలైనవారు ఈ ఆలయాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.
ఆలయ చరిత్ర
త్రేతాయుగంలో జాబాలి మహర్షి తపస్సుకు మెచ్చిన ఆంజనేయుడు ఇక్కడ స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించినట్టు చెబుతారు. 19 శతాబ్దం తొలినాళ్లలో ఓ భక్తుడికి ఆంజనేయుడు కలలో కనిపించి తన జాడను తెలియజేయడంతో, అప్పుడా భక్తుడు ఈ ప్రాంతవాసుల సహాయసహకారాలతో, నూతన ఆలయంలో స్వామికి పునఃప్రతిష్ఠ జరిపాడు. ఆనాటి నుంచి స్వామికి నిత్యపూజలు జరుగుతూ వస్తున్నాయి.
పూజలు
ప్రతి మంగళ - శని వారాల్లో అనేకమంది భక్తులు స్వామి దర్శనానికి వస్తారు. ఇక్కడ హనుమజ్జయంతి, శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
నూతక్కి రాఘవేంద్రరావు
thumb|నూతక్కి రాఘవేంద్రరావు నూతక్కి రాఘవేంద్రరావు తెలుగు కవి, రచయిత. అతను లఘురూప కవితా ప్రక్రియలలో తనకంటూ స్థానం సంపాదించుకున్నాడు. నానో లఘుకవితా ప్రక్రియలో నానో బ్రహ్మశ్రీ ఈగ హనుమాన్ గారి ప్రోత్సాహంతో 16000   పైబడి తెలుగులో నానోలు (తేనెబొట్లు పేరుతొ) వ్రాసి ప్రపంచంలో తోలి అగ్రశ్రేణి నానో కవిగా గుర్తింపు పొందాడు. అతను  "ఉల్కలు" కవితాసంకలనం  రచించి ప్రచురించాడు. 1962లో తన పదహారవ ఏటనే చైనాదురాక్రమణ (బుర్రకథ), సామాజిక సమస్యలపై సంఘం నాటకం, నౌకర్ల విజయం నాటిక, వ్రాసి ప్రదర్శించి 1963 లో ప్రచురించాడు. 2007 నుండి బ్లాగులలోనూ, 2009 నుండి ముఖపుస్తకం (పేస్ బుక్) లోను నిరంతర సాహిత్య సేద్యం వీరి ప్రవృత్తిగా మారింది. వృత్తిరీత్యా సాంకేతిక నిపుణునిగా ఉన్న అతను ప్రస్తుతం విశ్రాంత ఉద్యోగిగా ఉన్నాడు. అతను లఘురూప కవితావేదిక ,తెలంగాణ విభాగమునకు అధ్యక్షునిగా ఉన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
శ్రీ త్యాగరాజ ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల
శ్రీ త్యాగరాజ ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల హైదరాబాదులోని ప్రసిద్ధిచెందిన సంగీత, నృత్య కళాశాల. ఇది రాంకోఠీ ప్రాంతంలో కలదు. మొదట్లో ఈ కళాశాల సాంకేతిక విద్యాశాఖ నియంత్రణలో పనిచేసేది. ప్రస్తుతం భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నియంత్రణలో ఉంది. ఇది పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది.
కోర్సులు
ఈ కళాశాలలో నాలుగు సంవత్సరాల సర్టిఫికెట్ కోర్సు, రెండు సంవత్సరాల డిప్లొమా కోర్సు ఈ క్రింది విభాగాలలో ప్రవేశ పెట్టారు.
సర్టిఫికెట్ కోర్సులో ప్రవేశానికి అభ్యర్థికి కనీసం 10 సంవత్సరాల వయసు నిండి ఉండాలి. డిప్లొమా కోర్సులో చేరడానికి ఆ విభాగంలో సర్టిఫికెట్ కోర్సు ఉత్తీర్ణుడై ఉండాలి.
పూర్వ విద్యార్థులు
ఈ కళాశాలలో చదువుకొన్న కొందరు కళాకారులు.
పూర్వ అధ్యాపకులు
ఈ కళాశాలలో పనిచేసిన కొందరు కళాకారులు.
మూలాలు
వర్గం:విద్యాలయాలు వర్గం:1952 స్థాపితాలు వర్గం:ప్రభుత్వ సంస్థలు వర్గం:నృత్యం వర్గం:సంగీతం వర్గం:కళాశాలలు వర్గం:హైదరాబాదు విద్యాసంస్థలు
జుబ్బల్-కోట్‌ఖాయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
జుబ్బల్-కోట్‌ఖాయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సిమ్లా జిల్లా, సిమ్లా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
కారంచేడు మండలం
మండల గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం బాపట్ల జిల్లా కారంచేడు మండలం మొత్తం జనాభా 38,916. వీరిలో 19,422 మంది పురుషులు కాగా, 19,494 మంది మహిళలు ఉన్నారు.11,322 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ప్రకారం, కారంచేడు మండల జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత 67.6%, కారంచేడు మండలం యొక్క లింగ నిష్పత్తి 1,004.
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 39,356 -అందులో పురుషుల సంఖ్య 19,702 -స్త్రీల సంఖ్య 19,654. అక్షరాస్యత మొత్తం 65.60% - పురుషుల సంఖ్య 75.23% -స్త్రీల సంఖ్య 56.04%
మెకాంగ్ నది
మెకాంగ్ నది (Mekong River) అనేది ఆసియా ఖండం యొక్క ఆగ్నేయ భాగంలో ఉన్న ఒక నది. ఇది చైనా, బర్మా, థాయిలాండ్, లావోస్, కంబోడియా, చివరగా వియత్నాం దేశాల గుండా ప్రవహిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:నదులు
కొనకనమిట్ల మండలం
కొనకనమిట్ల ప్రకాశం జిల్లా, లో ఉన్న మండలం
గణాంకాలు
2001 జనగణన ప్రకారం మొత్తం జనాభా 47,426, అక్షరాస్యత,47.28%.
కృష్ణ అండ్ హిజ్ లీలా
కృష్ణ అండ్ హిజ్ లీల తెలుగులో వచ్చిన రొమాంటిక్ కామెడీ సినిమా. ఈ చిత్రాన్ని రవికాంత్ పేరేపు దర్శకత్వం వహించగా సురేశ్ ప్రొడక్షన్స్, వయాకామ్ 18 స్టూడియోస్, సంజయ్ రెడ్డి సంయుక్తంగా నిర్మించారు. సిద్ధు జొన్నలగడ్డ, శ్రద్దా శ్రీనాథ్, షాలిని వడ్నికట్టి, వైవా హర్ష ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. రవికాంత్ పేరేపు క్షణం తరువాతం దర్శకత్వం వహించిన సినిమా ఇది. ఈ చిత్రానికి శ్రీ చరణ్ పాకాల సంగీతం అందించాడు. ఈ సినిమా కరోనా కార‌ణంగా లాక్ డౌన్ ప్ర‌కటించ‌డంతో ‘ఆహా' ఓటీటీ‌లో 2020, జూలై 4న విడులైంది.
మూలాలు
వర్గం:2020 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ సినిమాలు
జతకలిసే
జతకలిసే 2015లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. వారాహి చలనచిత్రం సమర్పణలో యుక్త క్రియేషన్స్‌, ఓక్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌ బ్యానర్‌పై నరేష్ రావూరి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాకేష్ శశి దర్శకత్వం వహించాడు. అశ్విన్, తేజస్వి మదివాడ, స్నిగ్ధ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాను డిసెంబర్ 25న విడుదల చేశారు.
కథ
రిషి (అశ్విన్) యుఎస్‌లో ఒక సాఫ్ట్‌వేర్‌ కంపెనీకి సీఈఓ. తన మిత్రుడి పెళ్ళికి వైజాగ్ వస్తాడు,  అతడి ఫ్రెండ్స్‌తో చేసే ఓ గొడవ వల్ల పెళ్ళి ఆగిపోతుంది. ఆ తర్వాత తిరిగి అమెరికా వెళ్ళేందుకు బయలుదేరిన అశ్విన్‌ హైద్రాబాద్‌లో జరిగే సివిల్స్ ఇంటర్వ్యూకు వెళ్ళాల్సిన తేజస్వి (తేజస్వి) తో కలిసి వైజాగ్‌ నుంచి హైదరాబాద్‌కి క్యాబ్‌ షేర్‌ చేసుకోవాల్సి వస్తుంది. వైజాగ్ నుంచి హైద్రాబాద్ వరకు జరిగే ఈ ప్రయాణంలో రిషి, తేజస్విలకు ఏమేం అనుభవాలు ఎదురయ్యాయి? వారిద్దరి మధ్య ప్రేమ ఎలా చిగురించింది? ఓ తండ్రి ఇరవై ఏళ్ళ కలను కూతురు ఎలా నెరవేర్చింది? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2015 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:తేజస్వి మదివాడ నటించిన సినిమాలు
కావూరి పూర్ణచంద్రరావు
thumb|కావూరి పూర్ణచంద్రరావు కావూరి పూర్ణచంద్రరావు ఆశుకవి, అవధాని, రచయిత, విమర్శకుడు.
విశేషాలు
ఇతడు 1924, సెప్టెంబరు 3వ తేదీ వినాయకచవితి నాడు (రక్తాక్షి నామ సంవత్సర భాద్రపద శుద్ధ చవితి) కృష్ణా జిల్లా, గుడివాడ పట్టణంలో బగళాదేవి, సూర్యప్రకాశరావు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని స్వగ్రామము చింతలపూడి అగ్రహారం.
ఇతడు ఒకటవ క్లాసు నుండి అయిదవ క్లాసు వరకు గుడివాడ వీధిబడిలో చదువుకున్నాడు. పిదప గుడివాడ బోర్డు హైస్కూలులో థర్డు ఫారం నుండి ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదివి 1943లో స్కూలు ఫైనల్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. తరువాత ఇతడు ఉద్యోగంలో చేరి ఉద్యోగం చేసుకుంటూ ఫ్రైవేటుగా ఇంటర్మీడియెట్, బి.ఎ., భాషా ప్రవీణ ప్రిలిమినరీ, బి.ఓ.ఎల్., ఎం.ఎ. పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. ఇతని ప్రధాన విద్యాగురువు, అవధాన గురువు భమిడిపాటి అప్పయ్యశాస్త్రి.
ఇతడు మొదట విజయా కమర్షియల్ బ్యాంకులో స్టెనోగా ఉద్యోగంలో ప్రవేశించి, క్రమక్రమంగా విజయవాడలో ఎ.పి.వర్క్స్ సంస్థలో అకౌంట్స్ గుమాస్తాగా కొంతకాలం, భారత్ పిక్చర్స్‌లో టైపిస్టుగా కొంతకాలం, రేషనింగ్ ఆఫీసులో క్లర్క్‌గా కొంతకాలం, ఏషియన్ అష్యూరెన్స్ కంపెనీలో క్లర్క్‌గా మరికొంతకాలం పనిచేసి విజయవాడ ఆంధ్ర లయోలా కళాశాలలో తెలుగు ట్యూటర్‌గా చేరాడు. 1968లో తెలుగు ఉపన్యాసకుడిగా పదోన్నతి పొంది 1984లో పదవీ విరమణ చేశాడు.
అవధానాలు
ఇతని అవధానాలలో కొన్ని పూరణలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.
పూరణ: కంటి శుక్లంబులును, పుప్పిపంటి నొప్పి శక్తి హీనత, భార్యకు భక్తిలేమి సుతుల నిర్లక్ష్యవైఖరి మతి చెఱుప; వి రక్తి మించి సంసారి బైరాగి యయ్యె
పూరణ: ధరణిని రావణాసురుని దర్పమడంపగ నెంచి ధాత ఈ శ్వర పరరూపమట్లు ప్రభవం బొనరించెను రామమూర్తిను ర్వర బహుధాన్యవంతము పురంబగునట్టి అయోధ్య లోపలన్ పరమ ప్రమాదియై అసురభంజకుడయ్యె నతండు మెత్తురే
రచనలు
ఇతడు ఈ క్రింది రచనలను చేశాడు.
సాహిత్య రూపకాలు
ఇతడు భువన విజయం, బ్రహ్మసభ, ఇందిరా మందిరం మొదలైన సాహిత్యరూపకాలలో మహాకవుల పాత్రలను పోషించి ప్రేక్షకుల మెప్పును పొందాడు.
బిరుదులు
ఇతడికి అవధాన సరస్వతి,అవధాని శిరోమణి అనే బిరుదులు ఉన్నాయి.