cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అజయ్ భట్
రాజకీయ జీవితం
అజయ్ భట్ భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా 1980లో రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ స్థాయిల్లో పని చేసి 1996లో రాణిఖేట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన తరువాత 2002లో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మంత్రిగా పని చేశాడు. అజయ్ భట్ 2012లో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభలో ప్రతిపక్షనేతగా పని చేశాడు. ఆయన 2016లో బీజేపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
అజయ్ భట్ 2017లో అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాణిఖేట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో నైనిటాల్ – ఉధంసింగ్ నగర్ నియోజకవర్గం నుండి ఎంపీగా ఎన్నికై నరేంద్ర మోదీ మంత్రివర్గంలో 2021  జులై 7 నుండి కేంద్ర ర‌క్ష‌ణ‌ & పర్యాటక శాఖ సహాయ మంత్రిగా భాద్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1961 జననాలు
సంచారి విజయ్
సంచారి విజయ్‌ భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు. ఆయన కన్నడ, తమిళ్ మరియు తమిళ భాషా చిత్రాల్లో నటించాడు.విజయ్‌ 2011లో వచ్చిన రంగప్ప హోంగ్బిట్నా సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు. ఆయన 2015లో ట్రాన్స్‌జెండర్‌గా నటించిన "నాను అవనల్ల.. అవలు" సినిమా గాను జాతీయ అవార్డు అందుకున్నాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
సంచారి విజయ్‌ 18 జులై 1983లో పంచనహళ్లి గ్రామం,కడూరు తాలూకా, చిక్కమగళూరు జిల్లా,  కర్ణాటక రాష్ట్రంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి బసవరాజయ్య సినీ నటుడు మరియు సంగీత దర్శకుడు, తల్లి గౌరమ్మ నర్స్ మరియు జానపద గాయని. విజయ్ ఇంజినీరింగ్ పూర్తి చేసి సంచారి థియేటర్ తో ఆర్టిస్ట్ గా కోర్స్ పూర్తి చేశాడు.
మరణం
సంచారి విజయ్‌ 12 జూన్ 2021న రేషన్‌ పంపిణి చేసేందుకు తన స్నిహితులతో కలిసి వెళ్లి తిరిగి ఇంటికి వస్తుండగా బెంగళూరు జేపీఎనగర్‌లోని ఎల్‌అండ్‌టీ సౌత్‌సిటీ వద్ద రాత్రి 11.30గంటల సమయంలో వాళ్లు ప్రయాణిస్తున్న ద్వికచక్ర వాహనం అదుపు తప్పి విద్యుత్తు స్తంభాన్ని ఢీకొట్టింది. ప్రమాదంలో విజయ్ తలకు తీవ్ర గాయమైంది, చెన్నైలోని ఓ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ బ్రెయిన్‌ డెడ్‌ అయ్యి 15 జూన్ 2021న మరణించాడు. విజయ్ అంత్యక్రియలు ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో ఆయన స్వగ్రామంలో నిర్వహించారు.
మూలాలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
భారత ఎన్నికల కమిషను 2019 మార్చి 10 న సార్వత్రిక ఎన్నికల ప్రకటనలో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ కు ఎన్నికలు ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన ననుసరించి 2019 ఏప్రిల్ 11 న శాసనసభకు, లోక్‌సభకు రాష్ట్రమంతటా పోలింగు జరిగింది. వోట్ల లెక్కింపు 2019 మే 23 వ తేదీన జరిగింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన జరిగిన తరువాత జరిగిన ఈ తొలి ఎన్నికలలో 25 లోక్‌సభ స్థానాలకు, 175 శాసనసభ స్థానాలకూ ప్రతినిధులను ఎన్నుకున్నారు.
ఈ ఎన్నికలలో ప్రధాన పార్టీలైన తెలుగుదేశం పార్టీ, యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెసు పార్టీ, జనసేన పార్టీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెసు, భారతీయ జనతా పార్టీ, సిపిఐ, సిపిఎమ్లు పోటీ పడగా, బహుజన సమాజ్ పార్టీ, ప్రజాశాంతి పార్టీలు కూడా పోటీ చేసాయి. జనసేన, సిపిఐ, సిపిఎమ్, బహుజన సమాజ్ పార్టీలు పొత్తు కుదుర్చుకుని పోటీ చేసాయి. పార్టీల మేనిఫెస్టోలలో సంక్షేమ పథకాలకు ప్రాధాన్యత నిచ్చారు. ప్రచారం జోరుగా సాగింది. తెలుగు దేశం ప్రభుత్వ అవినీతిని, అసమర్ధతను ప్రధాన లక్ష్యంగా ఇతర పార్టీలు ప్రచారం చెయ్యగా, తాము అమలు చేసిన సంక్షేమ, అభివృద్ధి పథకాలను తెలుగుదేశం ప్రచారాంశం చేసుకుంది. అదేకాక, విభజన చట్టంలో భాగంగా కేంద్రం నుండి రాష్ట్రానికి రావాల్సిన నిధులను భాజాపా ప్రభుత్వం ఇవ్వకపోవడాన్ని, వైకాపా అధ్యక్షుడు జగన్ తెరాసతో కుమ్మక్కయ్యాడనే ఆరోపణలనూ తెలుగుదేశం తన ప్రచారంలో వాడుకుంది. గత ఎన్నికలలో తెదేపా, భాజపా కూటమికి మద్ధతు తెలిపిన జనసేన, ఈసారి నేరుగా పోటీలో దిగింది.
మొత్తం 175 శాసనసభ స్థానాల్లో 2,118 మంది అభ్యర్థులు, 25 లోక్‌సభ స్థానాల్లో 319 మంది అభ్యర్థులూ పోటీ చేసారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రచారం చేసిన నాయకులు నలుగురు: తెదేపా తరపున చంద్రబాబు నాయుడు, వైకాపా తరపున జగన్మోహనరెడ్డి, జనసేన తరపున పవన్ కళ్యాణ్, భాజపా తరపున కన్నా లక్ష్మీనారాయణ. భాజపా తరపున ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఆ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు అమిత్ షా కూడా బహిరంగ సభల్లో పాల్గొన్నారు.
2019 ఏఫ్రిల్ 11 న జరిగిన పోలింగులో 79.86 శాతం పోలింగు జరిగింది. పోలింగు నాడు అనేక చోట్ల పోలింగు యంత్రాలు పనిచెయ్యక పోవడంతో, వోటర్లు వోటు వెయ్యడానికి ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. అర్థరాత్రి దాటాక కూడా కొన్నిచోట్ల పోలింగు జరిపారు. హైదరాబాదు, బెంగళూరు వంటి చోట్ల నివసిస్తున్న వోటర్లు తమ స్వస్థలాలకు చేరుకుని మరీ వోటేసారు. దీంతో పోలింగు ముందు మూడు రోజుల పాటు ఈ రెండు నగరాల నుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు వెళ్ళే రైళ్ళు బస్సులపై తీవ్రమైన వత్తిడి ఏర్పడింది. వోటేసేందుకు ప్రజలు చూపిన ఈ ఉత్సాహాన్ని పత్రికలు కీర్తించాయి.
కొన్నిచోట్ల హింసాత్మక సంఘటనలు జరిగాయి. ఇద్దరు మృతి చెందారు. ఎనికలలో పోటీ చేస్తున్నఅభ్యర్థులపై కూడా కొన్ని చోట్ల దాడులు జరిగాయి. పోలింగు నిర్వహణ తీరుపై ఎన్నికల సంఘం పలు రాజకీయ పార్టీలు, నాయకులు, సామాన్య పౌరుల నుండి విమర్శలు ఎదుర్కొంది. కొన్ని పోలింగ్ బూతులలో రీపోలింగ్ నిర్వహించారు.
23 మే 2019 న ఓట్ల లెక్కింపు జరిగింది. వైఎస్ఆర్ పార్టీ 151 స్థానాలలో, తెలుగుదేశం 23 స్థానాలలో, జనసేన 1 స్థానంలో గెలుపొందాయి. మిగతా పార్టీలేవీ ఖాతా తెరవలేదు.
వోటర్ల జాబితా
2019 మార్చి 24 న ఎన్నికల కమిషను జిల్లా వారీగా వోటర్ల జాబితాను ప్రకటించింది. పురుషుల కంటే మహిళా ఓటర్లే అధికం. పురుషులు: 1,93,82,068 మహిళలు: 1,97,95,423 ఇతరులు: 2,019 మార్చి 26న అనుబంధ జాబితా ప్రచురిస్తుంది. మార్చి 26 న ప్రకటించిన అనుబంధ జాబితాను బట్టి -
రాష్ట్రంలో మొత్తం వోటర్ల సంఖ్య: 3,93,45,717
స్త్రీలు: 1,98,79,421
ఇతరులు: 3,957
పార్టీలు, పొత్తులు
ఈ ఎన్నికల్లో ప్రధానంగా తెలుగుదేశం పార్టీ, యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెసు పార్టీ, జనసేన పార్టీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెసు, భారతీయ జనతా పార్టీలు పోటీ పడ్డాయి. వీటితో పాటు భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు), బహుజన సమాజ్ పార్టీలు కూడా పోటీ చేసాయి. ఉభయ కమ్యూనిస్టు పార్టీలు జనసేన కలిసి ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ముందే ప్రకటించాయి. జనసేన, బహుజన సమాజ్ పార్టీలు ఎన్నికల పొత్తు కుదుర్చుకున్నట్లు జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్, మాయావతి సంయుక్తంగా ప్రకటించారు. 2019 మార్చి 18 న తమ నాలుగు పార్టీలూ కలిసి ఉమ్మడిగా ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ప్రకటించాయి. ప్రజాశాంతి పార్టీ కూడా ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తుందని ఆ పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు కిలారి ఆనంద్ పాల్ ప్రకటించాడు.
"రహస్య" పొత్తులు
వివిధ పార్టీలు రహస్యంగా పొత్తులో ఉన్నాయని ప్రత్యర్థి పార్టీలు పలు ఆరోపణలు చేసుకున్నాయి. వీటికి ఆధారాలేమీ చూపకపోయినా, ఒకరిపై ఒకరు ఆరోపణలు మాత్రం విస్తృతంగా చేసుకున్నాయి.
తెలుగు దేశం పార్టీ ఆరోపణలు: వైకాపా, తెరాస, భాజపా ఈ మూడింటి మధ్య ఒక అప్రకటిత ఒప్పందం ఉందని తెలుగుదేశం ఆరోపించింది. నరేంద్ర మోదీ, కేసీయార్‌ల ఆదేశాలకు అనుగుణంగా జగన్మోహనరెడ్డి పనిచేస్తున్నారని తెలుగుదేశం ప్రచారం చేసింది. ఫ్యాను ఇక్కడ, స్విచ్చి హైదరాబాదులో, కరెంటు ఢిల్లీలో అంటూ చంద్రబాబు నాయుడు విమర్శించాడు.
నినాదాలు
ఈ ఎన్నికల్లో కొన్ని ఆకట్టుకునే నినాదాలతో పార్టీలు ప్రజల ముందుకు వెళ్ళాయి.
ఆస్తులు, నేరస్థులు
ఎన్నికల కమిషను ఆదేశాల ప్రకారం నామినేషనులో ప్రాథమిక సమాచారంతో పాటు సమర్పించే అఫిడవిట్‌లో తమతమ ఆస్తులను, తాము ఎదుర్కొంటున్న నేరారోపణలనూ కూడా రాయాలి.
పెండింగులో ఉన్న నేరారోపణ కేసులు
చంద్రబాబునాయుడు తన అఫిడవిట్లో తనపై ఒక కేసు ఉన్నట్లు రాసాడు. 2010 లో మహారాష్ట్రలో బాబ్లీ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా ధర్నా చేసిన కారణంగా ఈ కేసు పెట్టినట్లు రాసాడు. వైకాపా నేత వై.ఎస్. జగన్మోహనరెడ్డి సమర్పించిన అఫిడవిట్లో తనపై 31 నేరారోపణ కేసులున్నాయని తెలిపాడు. జనసేన నాయకుడు పవన్ కళ్యాణ్ తనపై కేసులేమీ లేవని అఫిడవిట్లో పేర్కొన్నాడు. నేరం రుజువైన కేసులు ఏమీ లేవని అందరూ తమతమ అఫిడవిట్లలో పేర్కొన్నారు.
వై.ఎస్. జగన్మోహనరెడ్డి సమర్పించిన అఫిడవిట్ తెదేపా విమర్శలకు గురైంది. 48 పేజీల ఈ అఫిడవిట్లో 31 కేసులు ఉన్నాయని, ఇవి జగన్మోహనరెడ్డి నేరచరిత్రకు రుజువులనీ తెదేపా నేత చంద్రబాబునాయుడు అన్నాడు. దేశంలో ఎవరి అఫిడవిట్‌లోనూ ఇన్ని కేసులు ఉండవని ఆయన అన్నాడు.
మ్యానిఫెస్టోలు, వాగ్దానాలు
పార్టీలు అనేక వాగ్దానాలను, జనాకర్షక పథకాలనూ తమ తమ మానిఫెస్టోల్లో ప్రకటించాయి.
తెదేపా
తెలుగు దేశం పార్టీ 2019 ఏప్రిల్ 6, ఉగాది నాడు తన మేనిఫెస్టో విడుదలచేసింది. ప్రధానంగా పంచసూత్ర దార్శనికత (5 పాయింట్స్ విజన్) ప్రకారం ముఖ్యమైనవి.
ఇతర ముఖ్యాంశాలు:
వైకాపా
వైకాపా మ్యానిఫెస్టోను 2019 ఏప్రిల్ 6 ఉగాది నాడు ఆ పార్టీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్మోహనరెడ్డి విడుదల చేసాడు. జనాకర్షక పథకాలలో కొన్ని:
జనసేన
జనసేన తన మ్యానిఫెస్టోను 2019 మార్చి 14 న రాజమండ్రి బహిరంగ సభలో ప్రకటించింది. ఈ మానిఫెస్టోలోని ముఖ్యాంశాలు:
కాంగ్రెసు
కాంగ్రెసు మ్యానిఫెస్టోను 2019 మార్చి 22 న ఆ పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు ఎన్.రఘువీరారెడ్డి ప్రకటించాడు. మానిఫెస్టోలోని ముఖ్యాంశాలు:
భాజపా
భారతీయ జనతా పార్టీ తమ మ్యానిఫెస్టోను 2019 మర్చి 26 న విడుదల చేసింది. దానిలోని ప్రధాన విశేషాలివి:
పై ప్రధానాంశాలతో పాటు అనేక ఇతర అంశాలను కూడా మ్యానిఫెస్టోలో చేర్చారు. వాటిలో కొన్ని:
ప్రచారాంశాలు
ప్రజాకర్షక పథకాలు ప్రచారం లోని ప్రధానమైన అంశాల్లో ఒకటి. వృద్ధాప్య పింఛన్లు, నిరుద్యోగ భృతి, రైతులకు చేసే ప్రయోజనాలు, మొదలైన అనేక ప్రజాకర్షక పథకాలు పార్టీల ప్రచారంలో చోటు చేసుకున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రంపై చూపిస్తున్న పక్షపాతం, అందులో భాగమైన ప్రత్యేక హోదా, అభివృద్ధిలో భాగమైన అమరావతి, పోలవరం ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం, ప్రభుత్వ అవినీతి, ఆశ్రిత పక్షపాతం మొదలైనవి ఇతర ప్రధాన ప్రచారాంశాలు. వైకాపా అధ్యక్షుడు జగన్మోహనరెడ్డి, తెరాస అధ్యక్షుడు కె.చంద్రశేఖరరావు, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ - ఈ ముగ్గురూ కలిసి తనకు వ్యతిరేకంగా కుట్ర చేస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ చంద్రబాబు విస్తృతంగా ప్రచారం చేసాడు. జనసేన అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యాణ్ చంద్రబాబు నాయుడుతో రహస్య ఒప్పందం ఉన్నదనే ఆరోపణ వైకాపా ప్రచారాస్త్రాల్లో ఒకటి.
వీటితో పాటు కొన్ని ఘటనలు కూడా ప్రచారంలో ప్రముఖంగా చోటు చేసుకున్నాయి: జగన్మోహనరెడ్డి బాబాయి వై.ఎస్.వివేకానందరెడ్డి హత్య, డేటా చోరీ వివాదం, మూకుమ్మడిగా వోట్ల తొలగింపు ప్రయత్నం ఆరోపణలు, జగన్మోహనరెడ్డిపై జరిగిన దాడి.
ప్రచార సరళి
తెలుగు దేశం పార్టీ తరపున ఆ పార్టీ అధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ప్రచారంలో పాల్గొన్నాడు. తాను ఆనవాయితీగా చేస్తున్నట్లే, ఈసారి కూడా తిరుమల వేంకటేశ్వరస్వామిని దర్శించుకుని తిరుపతిలో ప్రచారం మొదలుపెట్టాడు. వైకాపా తరపున ఆ పార్టీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్మోహనరెడ్డి రాష్ట్ర వ్యాప్త ప్రచారం చేసాడు. దాదాపు సంవత్సరం పాటు చేసిన పాదయాత్రలో అతడు ఈసరికే రాష్ట్రమంతా ఒకసారి పర్యటించాడు. జనసేన తరపున పవన్ కళ్యాణ్ ప్రచారం చేసాడు.
చంద్రబాబు నాయుడి కనుసన్నల్లోనే జనసేన పనిచేస్తోందని, అతడి ఆదేశంతోటే మాజీ సీబీఐ అధికారి లక్ష్మీనారాయణ జనసేనలో చేరాడని వైకాపా నాయకుడు జగన్మోహనరెడ్డి విమర్శించాడు.
స్వప్న బర్మన్
స్వప్న బర్మన్ (జననం 29 అక్టోబరు 1996) భారతీయ హెప్టాథ్లెట్. ఆమె 2017లో జరిగిన ఆసియన్ అథ్లెటిక్ ఛాంపియన్ షిప్స్ లో హెప్టాథ్లాన్ విభాగంలో మొదటి స్థానం కైవశం చేసుకుంది. ఆమె ‘రాహుల్‌ ద్రావిడ్‌ అథ్లెటిక్స్‌ మెంటార్‌షిప్‌ ప్రోగ్రాం’ కింద గో స్పోర్ట్స్‌ ఫౌండేషన్‌ ద్వారా శిక్షణ పొందుతోంది. ఆమె 2018లో ఇండోనేషియాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో మహిళా హెప్టాథ్లాన్ విభాగంలో బంగారు పతకం పొందించి.
జీవిత విశేషాలు
ఆమె పశ్చిమబెంగాల్ లోని జలపాయ్‌గురి పట్టణ సమీప ఘోసాపార అనే పల్లెటూరు లో 1996లో  జన్మించింది. అసాధారణంగా ఆమె ఒక్కో కాలికి ఆరేసి వేళ్లుంటాయి. తండ్రి పంచానన్‌ బర్మన్‌ రిక్షావాలా. తల్లి బసానా ఇంటింటా పనులు చేయడంతోపాటు తేయాకు తోటలో కూలీగా పని చేస్తోంది. 2013లో తన తండ్రి గుండెనొప్పితో మంచాన పడడంతో ఆమె కుటుంబం పరిస్థితి మరింత దైన్యంగా మారింది. సరైన ఆహారం తీసుకోవడానికోసం కష్టాలు పడింది. ఆమె ఒక్కో కాలికి ఆరేసి వేళ్లుండటం వల్ల వాటికి తగ్గట్టుగా షూ లేకపోవడంతో సాధారణ ఆటగాళ్లు వేసుకొనే బూట్లనే ధరిస్తూ ఆమె ప్రాక్టీస్‌ చేస్తుంటుంది. ఆ బూట్లతో నొప్పిగా ఉన్నా ఆమె దానిని భరిస్తూ వస్తోంది.
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
ప్రచార సరళి
ప్రచారం చివరిరోజుల్లో తెరాస అధినేత కే చంద్రశేఖరరావు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేకహోదాకు పోలవరం ప్రాజెక్టుకు తమ మద్ధతు వుంటుందని ప్రకటించాడు. అలా అయితే ఇప్పటివరకు పోలవరంకు వ్యతిరేకంగా సుప్రీంకోర్టులో వేసిన కేసును విరమించుకోవాలని, ఆంధ్రప్రదేశ్ కు ప్రత్యేకహోదాకు సమ్మతిస్తూ కేంద్రానికి లేఖ రాయాలనీ చంద్రబాబు నాయుడు అడిగాడు.
స్వప్న బర్మన్
జీవిత విశేషాలు
ఆమె గెలుచుకొన్న డబ్బును దారిద్ర్యంలో ఉన్న తన కుటుంబానికి వినియోగిస్తుంది. 2016లో ఆమె అథ్లెటిక్స్ లో 150,000 ఉపకారవేతనాన్ని గెలుచుకుంది. ఆమెప్రస్తుతం కోల్‌కతాలోని స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియాలో శిక్షణ పొందుతుంది. ఏషియన్‌ అథ్లెటిక్స్‌లో తన అత్యుత్తమం 5942 పాయింట్లతో స్వర్ణం నెగ్గిన ఆమె ఆసియా క్రీడల్లో వాటిని మరింత మెరుగుపరుచుకుని ఆరు వేల పాయింట్ల క్లబ్‌లో చేరింది.
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
ఫిర్యాదులు, చర్యలు
ఎన్నికల సమయంలో రాజకీయ పార్టీలు వివిధ సందర్భాల్లో ఎన్నికల కమిషనుకు ఫిర్యాదులు చేసాయి. వాటిపై కమిషను తీసుకున్న చర్యల వివరాలు
స్వప్న బర్మన్
విజయాలు
ఆసియన్ అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్ షిప్ పాటియాలా ఫెడరల్ క్లబ్ ఆసియా క్రీడలు
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
అధికారుల బదిలీలు
2019 మార్చి 25 రాత్రి ఎన్నికల కమిషను ముగ్గురు ఐపీఎస్ అధికారులపై చర్యలు తీసుకుంది. ఇంటెలిజెన్స్ డైరెక్టరు జనరల్ (డీజీ) ఎ బి వెంకటేశ్వరరావు, కడప ఎస్పీ రాహుల్ దేవ్ శర్మ, శ్రీకాకుళం ఎస్పీ అడ్డాల వెంకటరత్నం లను తమతమ బాధ్యతల నుండి తప్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శికి ఆదేశాలిచ్చింది. వారికి ఎన్నికల బాధ్యతలేవీ అప్పగించరాదని తెలిపింది. ఈ ముగ్గురిపై వైకాపా నాయకులు లిచ్చిన ఫిర్యాదుపై కమిషను ఈ చర్య తీసుకుంది. అయితే వెంకతేశ్వరరావు బదిలీని నిలుపు చేస్తూ మార్చి 27 న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మరొక ఆదేశాన్ని జారీ చేసింది. కమిషను ఆదేశాలను రద్దు చేయించాలని కోరుతూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కోర్టుకు వెళ్ళింది. కమిషను ఆదేశాలపై తాము జోక్యం చేసుకోమని, ఇంటిలిజెన్స్ డీజీ బదిలీపై స్టే ఇవ్వలేమనీ మార్చి 29 న కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. తీర్పుకు అనుగుణంగా రాష్ట్రప్రభుత్వం ఇంటిలిజెన్స్ డీజీని బదిలీ చేసింది.
స్వప్న బర్మన్
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారిణులు వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
అధికారుల బదిలీలు
ఇదిలా ఉండగా ఎస్పీ లిద్దరూ తమ బదిలీల పట్ల ఆందోళన, అభ్యంతరం తెలియజేస్తూ రాష్ట్ర ఎన్నికల అధికారికి లేఖలు రాసారు. వెంకటరత్నం తనపై ఫిర్యాదు చేసిన వారిపై సివిలు క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకుంటానని తెలిపాడు.
ఐపిఎస్ అధికారుల బదీలల ఉత్తర్వులు రద్దుజేసి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హైకోర్టుకు వెళ్లిన నేపధ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి అనిల్‌ చంద్ర పునేఠాను విచారించిన తరువాత, ఏప్రిల్ 6 న ఎన్నికల కమీషన్ ఆయనను బదిలీ చేసింది. అతడి స్థానంలో కొత్త సీఎస్‌గా ఎల్వీ సుబ్రహ్మణ్యంను నియమిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. పునేఠాను ఎన్నికల విధులకు దూరం పెట్టింది.
పార్టీ మార్పిళ్ళు
ఎన్నికల ముందు నాయకులు యథేచ్ఛగా పార్టీలు మారారు. తామున్న పార్టీలో టిక్కెట్లు అసలు దొరక్కపోవడం, ఒకవేళ దొరికినా అశించిన స్థానానికి దొరక్కపోవడం వంటి కారణాల వలన కూడా పార్టీలు మారారు. అయితే, హైదరాబాదులో తమ పార్టీ నాయకులకు ఉన్న ఆస్తుల విషయంలో ఇబ్బందులు పెడతామని భయపెట్టి, వారిని తెలుగు దేశం పార్టీ నుండి మారేలా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ ఒత్తిడి చేస్తున్నదని చంద్రబాబు నాయుడు అరోపించాడు.
కొత్తగా ప్రత్యక్ష రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశం
ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి ప్రత్యక్ష రాజకీయాల్లోకి అడుగు పెట్టిన సిబిఐ మాజీ జాయింట్ డైరెక్టరు లక్ష్మీనారాయణ ఏ పార్టీలో చేరుతారనే విషయమై పలు వార్తలు వచ్చాయి. 2018 నవంబరులో లోక్‌సత్తా పార్టీలో చేరమని ఆ పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు జయప్రకాష్ నారాయణ ఆహ్వానించగా పరిశీలిస్తానని లక్ష్మీనారాయణ చెప్పాడు. లోక్‌సత్తాలో చేరే ఆలోచన వద్దనుకుని, సొంతంగా ఒక కొత్త పార్టీ పెట్టనున్నాడని ఆ తరువాత పత్రికల్లో ఊహాగానాలు వచ్చాయి. పార్టీ పేరు జనధ్వని అని కూడా అవి రాసాయి. ఆ తరువాత 2019 మార్చి 12 న, తెలుగుదేశంలో చేరనున్నాడా? అని ప్రశ్నిస్తూ పత్రికల్లో వార్తలు వచ్చాయి. చివరగా 2019 మార్చి 17 న అతడు జనసేన పార్టీలో చేరాడు. తాను తెదేపాలో చేరుతున్నట్లు వచ్చిన వార్తలు మీడియా సృష్టించినవేనని అతడు చెప్పాడు. చంద్రబాబు ఆదేశాల మేరకే లక్ష్మీనారాయణ జనసేన పార్టీలో చేరాడని వైకాపా విమర్శించింది.
2014 ఎన్నికల్లో వివిధ పార్టీలు గెలిచిన స్థానాలు
2014 ఎన్నికలు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన నిర్ణయం అమలు జరగడానికి ముందు జరిగాయి. ఈ ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ, భాజపాలు ఎన్నికల పొత్తు పెట్టుకుని పోటీ చేసాయి. జనసేన ప్రత్యక్షంగా పోటీ చెయ్యలేదు గానీ, ఆ పార్టీ అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యాణ్ తెదేపా, భాజపాలకు మద్దతుగా ప్రచారం చేసాడు.
పోలింగు
పోలింగు 2019 ఏప్రిల్ 11 న జరిగింది. అన్ని నియోజకవర్గాల్లోను ఒకే విడతలో పోలింగు జరిగింది. రాష్ట్ర శాసనసభతో పాటు లోక్‌సభకు కూడా ఒకేసారి పోలింగు జరిగింది. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 11 వ తేదీ అర్థరాత్రి వరకు జరిగిన పోలింగు ప్రకారం 13 జిల్లాల్లో సగటున 76.69 శాతం పోలింగ్‌ జరిగిందని ఎన్నికల కమిషను తెలిపింది. కొన్ని కేంద్రాల్లో పోలింగు ఆ తరువాత కూడా కొనసాగింది. అంతిమంగా పోలింగు శాతం 79.64 అని ఎన్నికల సంఘం ఏప్రిల్ 12 న అధికారికంగా ప్రకటించింది. 2014 ఎన్నికల్లో ఈ శాతం 78.41 గా ఉంది. ప్రస్తుత ఎన్నికల్లో మొత్తం 3.93 కోట్ల మంది ఓటర్లకుగాను 3.13 కోట్ల మంది ఓటేశారు. 2014 ఎన్నికల కంటే ఇది 26 లక్షలు ఎక్కువ.
ఎలక్ట్రానిక్ వోటింగు మిషన్లు సరిగ్గా పని చెయ్యకపోవడం, పోలింగు బాగా నెమ్మదిగా జరగడం, అర్థరాత్రి దాటాక కూడా కొన్ని కేంద్రాల్లో పోలింగు జరుగుతూనే ఉండటం, అనేక చోట్ల హింస జరగడం, రెండు చోట్ల అభ్యర్థులపై దాడి, పోలింగు యంత్రాలను ధ్వంసం చెయ్యడం, పోలింగు స్టేషన్ల వద్ద వోటర్లకు సరైన సౌకర్యాలు కలగజేయక పోవడం వంటి అనేక సంఘటనలు పోలింగు రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. పోలింగు నాటి ఘటనల గురించి ఎన్నికల కమిషను తెలియజేసిన వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: 25 హింసాత్మక ఘటనలు జరిగగా, వాటిలో ఇద్దరు మృతి చెందారు. మరికొందరికి గాయాలయ్యాయి. 7 చోట్ల ఈవీఎంలను ధ్వంసం చేశారు. అక్కడ కొత్త ఈవీఎంలతో పోలింగ్‌ కొనసాగించారు. ఆరు చోట్ల మాక్‌ పోలింగ్‌ సందర్భంగా వేసిన ఓట్లను తొలగించడంలో పోలింగ్‌ అధికారులు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించారు. తాము కోరినన్ని బలగాలు కేంద్రం నుంచి రాలేదని అన్నారు. సాయంత్రం ఆరు గంటలకు వరుసలో ఉన్న వారందరికీ పోలింగ్‌ అవకాశం కల్పించారు.
ఉదయం 7 గంటలకు పోలింగు మొదలైంది. అనేక చోట్ల వోటింగు యంత్రాలు పనిచెయ్యక పోవడంతో వెనక్కి వెళ్ళిన వోటర్లు కొంతమంది మళ్ళీ తిరిగి వచ్చి వోటేసారు. పోలింగు నిదానంగా జరిగిన చోట్ల, గంటల తరబడి లైనులో నిరీక్షించి మరీ వోటేసారు. ఆరు గంటలకు పోలింగు సమయం ముగిసినప్పటికీ, ఆ సమయానికి లైనులో నిలబడ్డ వోటర్లందరికీ వోటేసే అవకాశం కల్పించారు. అలా నిలబడ్డ వాళ్ళు వోటు వెయడం కొన్ని చోట్ల అర్థరాత్రి వరకూ సాగింది. కొన్ని చోట్ల అర్థరాత్రి దాటిన తరువాత కూడా కొనసాగింది. హైదరాబాదు, బెంగళూరు వంటి చోట్ల నివసిస్తున్న వోటర్లు తమ స్వస్థలాలకు చేరుకుని మరీ వోటేసారు. దీంతో పోలింగు ముందు మూడు రోజుల పాటు ఈ రెండు నగరాల నుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు వెళ్ళే రైళ్ళు, బస్సులపై తీవ్రమైన వత్తిడి ఏర్పడింది. వందలాది అదనపు బస్సు సర్వీసులను నడిపారు. దక్షిణ మధ్య రైల్వే కూడా అదనపు రైళ్ళను నడిపింది. హైదరాబాదు విజయవాడ రహదారిలో పంతంగి రహదారి సుంకం వసూలు కేంద్రం గుండా మామూలుగా రోజుకు 19 వేల వాహనాలు ప్రయాణం చేస్తూండగా, ఏప్రిల్ 10 వ తేదీ ఒక్క రోజునే 37 వేల వాహనాలు వెళ్ళాయి. ఎన్ని అవాంతరాలు ఎదురైనా వోటు వేసి తీరాలనే ప్రజల ఆకాంక్షలను పత్రికలు ముక్తకంఠంతో కీర్తించాయి. "ఓటెత్తిన రాష్ట్రం" అని ప్రజాశక్తి రాయగా, "ఓటెత్తిన ఆంధ్ర" అని సాక్షి రాసింది. "ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి నిలిచింది, ప్రజలు గెలిచారు" అని ఈనాడు వర్ణించింది. "వెల్లువెత్తిన మహిళాలోకం" అని ఆంధ్రజ్యోతి రాసింది. "ఓట్ల వెల్లువ" అనే శీర్షిక కింద రాసిన వార్తలో విశాలాంధ్ర పత్రిక, ఓటు యంత్రాలు మొరాయించినా విసుగు చెందక గంటల తరబడి క్యూలలోనే ఉండి ఓట్లు వేసారని పేర్కొంది.
పోలింగు జరిగిన విధానంపై ఎన్నికల సంఘం అనేక విమర్శలకు గురైంది. వోటర్లకు పోలింగు స్లిప్పులు సరిగా అందకపోవడం, ఈవీయెమ్‌లు పనిచెయ్యకపోవడం, నిదానంగా జరిగిన వోటింగు, వోటర్లకు పోలింగు కేంద్రాల వద్ద సరైన సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చెయ్యక పోవడం వంటి అనేక ఇబ్బందులను వోటర్లు ఎదుర్కొన్నారు. "వోటర్ల స్ఫూర్తికి ఈసీ తూట్లు" అని ఈనాడు విమర్శించింది. ఈసీ విశ్వసనీయతకు తూట్లు అంటూ సంపాదకీయం రాసింది. "ఈసీ ఛీఛీ" అని రాస్తూ, ఆంధ్రజ్యోతి, "పోలింగ్ నిర్వహణలో ఫ్లాప్" అని రాసింది. ఎన్నికల నిర్వహణలో ఎన్నికల సంఘం విఫలమైందని పలు రాజకీయ పార్టీలు, నాయకులు విమర్శించారు. విజయవాడ ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్‌ కేంద్రంలో తాగునీటి సౌకర్యాల లేమి, తగినన్ని షామియానాలు ఏర్పాటు చేయకపోవడం, స్లిప్పుల పంపిణీలో అలసత్వం మొదలైన అంశాలపై అక్కడికి ఓటు వేసేందుకు వచ్చిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి ఎల్వీ సుబ్రహ్మణ్యంను వోటర్లు నిలదీశారు.
జిల్లా వారీగా పోలింగు శాతాలు
ఎన్నికల కమిషను ప్రకటించిన జిల్లావారీ పోలింగు శాతాలు ఇలా ఉన్నాయి.
నియోజకవర్గం వారీగా పోలింగు శాతాలు
thumb| ఆంధ్రప్రదేశ్ 2019 ఎన్నికలు  పోలింగ్ శాతంలో మార్పు (2014 ఆధారం) నియోజక వర్గం వారీగా పోలింగు వివరాలను ఎన్నికల ప్రధానాధికారి ప్రకటించాడు. రాష్ట్రం మొత్తంగా నమోదయిన పోలింగ్ శాతం 79.64. ఇది 2014 లో నమోదయిన పోలింగ్ శాతం 77.96 కంటే 1.68 ఎక్కువ. విశాఖపట్నం పశ్చిమ లో పోలింగ్ అత్యల్పంగా 	58.19 శాతం నమోదు కాగా, అద్దంకి లో అత్యధికంగా 89.82 శాతం నమోదైంది. పోలింగ్ 2014 తో పోల్చితే విశాఖపట్టణం దక్షిణం లో గతంలో కంటే 4.36 శాతం తగ్గగా, నందికొట్కూరు లో 8.67 శాతం పెరిగింది.
ఈవీఎమ్‌ల పనితీరు
పోలింగులో ఎలక్ట్రానిక్ వోటింగు యంత్రాలు సక్రమంగా పనిచేయకపోవడంతో పలు విమర్శలు వచ్చాయి. అనేక పోలింగు స్టేషన్లలో ఈవీఎమ్‌లు పని చెయ్యలేదు. వాటిని రిపేరు చేసి, లేదా కొత్తవాటిని నియోగించి పోలింగు మొదలుపెట్టారు. పోలింగు మొదలు పెట్టాక కూడా కొన్ని ఈవీఎమ్‌లు మధ్యలో చెడిపోయాయి. కొన్నిచోట్ల పోలింగు మొదలు పెట్టేందుకు మూడు నాలుగు గంటలకు పైగా సమయం పట్టింది. మొత్తం 384 ఈవీఎమ్‌లు పనిచెయ్యలేదని, వాటిని రిపేరు చెయ్యడం లేదా కొన్నిటిని పూర్తిగా తీసివేసి, వేరే ఈవీఎమ్‌లను నియోగించడం గానీ చేసామని ఎన్నికల ప్రధానాధికారి గోపాలకృష్ణ ద్వివేది చెప్పాడు. స్వయంగా ద్వివేది వోటేసేందుకు వెళ్ళిన చోట కూడా యంత్రం పని చెయ్యలేదు. వెనక్కి వెళ్ళిపోయి, మళ్ళీ మధ్యాహ్నం వెళ్ళి ఆయన వోటేసాడు. అయితే, 30% పైగా ఈవీఎమ్‌లు పనిచెయ్యలేదని, రీపోలింగు నిర్వహించాలనీ తెలుగు దేశం పార్టీ అధ్యక్షుడు చంద్రబాబు నాయుడు ఆరోపించాడు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 10% ఈవీఎమ్‌లు పనిచెయ్యలేదని పవన్ కళ్యాణ్ ఆందోళన వ్యక్తపరచాడు.
సమయం ముగిసిన తరువాత కూడా పోలింగు కొనసాగిన పోలింగు కేంద్రాల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
హింస
పోలింగ్ రోజున ఎన్నికల్లో పలు హింసాత్మక సంఘటనలు జరిగాయి. ఈ ఎన్నికలను రెండు ప్రధాన పార్టీలూ ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకోవడంతో వారి కార్యకర్తల మధ్య పలు చోట్ల ఘర్షణలు జరిగాయి. రాయలసీమ లోను, గుంటూరు జిల్లా పల్నాడు ప్రాంతంలోనూ వర్గ రాజకీయ కక్షలు బహిర్గతమయ్యాయి. అనంతపురం జిల్లాలో ఇద్దరు మృతి చెందారు. సత్తెనపల్లి నియోజకవర్గ తెదేపా అభ్యర్థి, కోడెల శివప్రసాదరావుపై ఇనిమెట్ల గ్రామంలో వైకాపా కార్యకర్తలు దాడి చేసారు. అతడి చొక్కాను చింపేసారు. గన్ మెన్లపై రాళ్లతో దాడి చేశారు. ఈ దాడిలో కోడెలకు స్వల్ప గాయాలయ్యాయి. చిత్తూరు జిల్లా పూతలపట్టు నియోజకవర్గం కలకడ కట్టకిందపల్లె గ్రామంలో వైకాపా అభ్యర్థి ఎమ్మెస్ బాబుపై దాడి జరిగింది. అతడి వాహనం ధ్వంసమైంది. ఈ దాడి టీడీపీ కార్యకర్తలే చేశారని వైసీపీ నేతలు ఆరోపించారు. కురుపాం నియోజకవర్గ వైకాపా అభ్యర్థి, ప్రస్తుత ఎమ్మెల్యే పుష్ప శ్రీవాణిపై జీఎంవలస మండలం చినకుదమ గ్రామంలో తెదేపా కార్యకర్తలు దాడి చేసారు. నరసరావుపేట నియోజక వర్గంలో తెదేపా అభ్యర్థి డాక్టరు అరవిందరావుపై వైకాపా కార్యకర్తలు దాడి చెయ్యగా, తెదేపా కార్యకర్తలు వైకాపా అభ్యర్థి గోపిరెడ్డి శ్రీనివాసరెడ్డిపై దాడి చేసారు. గుత్తి నియోజకవర్గం జనసేన అభ్యర్థి మధుసూదన గుప్తా ఒక పోలింగు కేంద్రంలోని వోటింగు యంత్రాన్ని నేలకేసి కొట్టాడు. అతణ్ణి పోలీసులు అరెస్టు చేసారు.
ఫలితాలు
వోట్ల లెక్కింపు 23 మే, 2019 న ప్రారంభంకాగా, పూర్తి ఫలితాలు 24 మే, 2019 నాటికి విడుదలయ్యాయి. వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ రికార్డు స్థాయి ఆధిక్యతతో అనగా 175 సీట్లలో  151 గెలిచి విజయం సాధించింది. కడప, కర్నూలు, నెల్లూరు, విజయనగరం జిల్లాలో పూర్తిగా గెలిచింది. రాయలసీమ లో మూడు సీట్లు తప్ప (కుప్పం, హిందూపూర్, ఉరవకొండ) అన్నీ గెలిచింది. తెలుగు దేశం పార్టీ 23 సీట్లకు చరిత్రలో అత్యంత తక్కువ స్థానాలకు పరిమితమైంది. మంత్రివర్గంలో చంద్రబాబు నాయుడు, నిమ్మకాయల చినరాజప్ప, గంటా శ్రీనివాసరావు, కింజరపు అచ్చనాయుడు మాత్రమే గెలుపొందారు. జనసేన కూటమి రాజోలు స్థానం మాత్రమే గెలుచుకోగలిగింది. జనసేన నాయకుడు పవన్ కళ్యాణ్ పోటీ చేసిన గాజువాక, భీమవరం స్థానాలు రెంటిలో ఓటమి చవిచూచాడు. జాతీయ పార్టీలైన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, భారతీయ జనతా పార్టీ లకు ఒక్క సీటుకూడా సాధించలేక పోయాయి.
ఎన్నికల విశ్లేషణ
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలలో జాతీయ పార్టీలు ఒక్క స్థానం కూడా గెలవకపోవడంతో ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రాముఖ్యం పెరిగింది. జనసేన కూటమి ప్రత్యక్షంగా పోటీ చేయడం, బిజేపీకూడా నేరుగా పోటీ చేయడంతో చాలా చోట్ల బహుకోణపు పోటీలైనా, ప్రధాన పోటీ టీడిపి, వైసిపీ మధ్యనే నడిచింది. జనసేన కూటమి కాపు వర్గపు వోట్లను చీల్చడంతో పాటు, టీడిపీకి వ్యతిరేక ప్రచారం, వైసిపీకి కలిసొచ్చింది.
డబ్బు పంపిణి
ఓట్ల కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అత్యంత భారీగా డబ్బు వెచ్చించారని సెంటర్ ఫర్ మీడియా స్టడీస్ (సీఎంఎస్) విశ్లేషణ నివేదిక పేర్కొంది. ఓటుకు 1000 నుండి 2000 వరకు సగం పైగా ఓటర్లకు డబ్బు పంపిణీ చేశారని తెలిపింది.
ఎన్నికైన ఎమ్మెల్యేల నేపథ్యం, ఆస్తులు,విద్య
174 ఎన్నికైన ఎమ్మెల్యేల వివరాలను పరిశీలించితే 96 మందిపై క్రిమినల్ కేసులున్నాయని అసోసియేషన్ ఫర్ డెమోక్రాటిక్ రిఫార్మ్స్ (ఏడీఆర్) సంస్థ తన నివేదికలో వెల్లడించింది. ఎన్నికైన ఎమ్మెల్యేలలో 163 మంది (94 శాతం) కోటీశ్వరులున్నారు. సగటున ఒక్కో ఎమ్మెల్యే రూ.27. 87 కోట్ల విలువైన ఆస్తులు కలిగి ఉన్నారు. అధికంగా ఆస్తులు గల మొదటి మూడు స్థానాలలో చంద్రబాబు, (ఆస్తుల విలువ రూ.668 కోట్లు), వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి (ఆస్తుల విలువ రూ. 510 కోట్లు),  నందమూరి బాలకృష్ణ (ఆస్తుల విలువ రూ. 274 కోట్లు) నిలిచారు. అతితక్కువ ఆస్తులు తూర్పు గోదావరి జిల్లా రంపచోడవరం ఎమ్మెల్యే నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి కి (6 లక్షల 75 వేల రూపాయల విలువైన ఆస్తులు) వున్నాయి. 2014లో గెలిచి, 2019లో మళ్లీ ఎన్నికైన 55 మంది ఎమ్మెల్యేల ఆస్తుల విలువ సగటున 60 శాతం పెరిగినట్లు ఏడీఆర్ విశ్లేషణలో వెల్లడైంది. ఆదాయపు పన్ను నివేదికల ప్రకారం అత్యధిక వార్షిక ఆదాయం కలిగిన 2017- 18 ఆర్థిక సంవత్సరంలోరూ.25 కోట్లు ఆదాయంతో వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి మొదటి స్థానంలో వున్నారు. చంద్రబాబు నాయుడు 2017-18 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి తన వార్షిక ఆదాయం రూ.64.7 లక్షలుగా వుందని తెలిపాడు. 59 మంది ఎమ్మెల్యేలు తమ విద్యార్హతలను 5 నుంచి 12 తరగతి వరకు ఉండగా, 112 మంది తాము డిగ్రీ, అంతకంటే ఎక్కువ చదివారు. ఒక ఎమ్మెల్యే నిరక్షరాస్యుడనని ప్రకటించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
దామోదర్ గౌతమ్ సవాంగ్
దామోదర్ గౌతమ్‌ సవాంగ్‌ 1986 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐపీఎస్‌ అధికారి. ఆయన 2019 మే నుండి 2022 ఫిబ్రవరి 15 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ అఫ్ పోలీస్ (డీజీపీ)గా విధులు నిర్వహించాడు. గౌతమ్‌ సవాంగ్‌ ది బెటర్ ఇండియా సంస్థ నిర్వహించిన సర్వేలో 2021 సంవత్సరానికి దేశంలోనే అత్యుత్తమ డీజీపీగా నిలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
గౌతమ్ సవాంగ్‌ 10 జులై 1963న జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి ఉద్యోగ రీత్యా దేశంలో వివిధ ప్రాంతాల్లో పని చేత్యడం వల్ల గౌతమ్ సవాంగ్‌ అరుణాచల్ ప్రదేశ్, కేరళ, మేఘాలయ, లక్షద్వీప్, త్రిపుర, ఢిల్లీలో ఆయన ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేసి చెన్నై లయోలా కాలేజీలో డిగ్రీ, ఢిల్లీ యూనివర్సిటీలో పీజీ పట్టా అందుకున్నాడు.
వృత్తి జీవితం
గౌతమ్ సవాంగ్‌ 1986 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐపీఎస్‌ అధికారి. ఆయన చిత్తూరు జిల్లా మదనపల్లె ఏఎస్పీగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించి చిత్తూరు, వరంగల్‌ జిల్లాల్లో ఎస్పీగా పని చేశాడు. గౌతమ్ సవాంగ్‌ 2001 నుండి  2003 వరకు వరంగల్‌ రేంజి డీఐజీగా, 2003 నుండి 2004 వరకు ఎస్‌ఐబీ డీఐజీగా,  2004 నుండి 2005 వరకు ఏపీఎస్పీ పటాలం డీఐజీగా బాధ్యతలు నిర్వహించి అనంతరం కేంద్ర సర్వీసులకు డిప్యూటేషన్‌పై వెళ్లి 2005 - 2008 వరకు సీఆర్‌పీఎఫ్‌ డీఐజీగా పని చేశాడు.
గౌతమ్ సవాంగ్‌ ఫిబ్రవరి 17న ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (ఏపీపీఎస్సీ) చైర్మన్‌గా నియమిస్తూ ఏపీ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:ఐ.పి.ఎస్.ఆఫీసర్లు
సాత్రపాలు
thumb|The [[Herakleia head, probable portrait of an Achaemenid Empire Satrap of Asia Minor, end of 6th century BCE, probably under Darius I. ]]
సాత్రాపాలు (/ æsætrp /) పురాతన మధ్యస్థ, అచెమెనిదు సామ్రాజ్యాల ప్రావిన్సులకు సాసానియను సామ్రాజ్యం, హెలెనిస్టికు సామ్రాజ్యాలలో రాజప్రతినిధులుగా నియమించబడిన రాజవంశ వారసులు. గణనీయమైన స్వయంప్రతిపత్తి ఉన్నప్పటికీ సాత్రపలు రాజుకు ప్రతినిధిగా పనిచేశారు; ఈ పదం హోదా లేదా ప్రవర్తనా వైభవాన్ని సూచించడానికి కూడా వచ్చింది.
"సత్రాపాలు" అనే పదాన్ని ఆధునిక సాహిత్యంలో తరచూ ఉపమానంగా ఉపయోగిస్తారు. ప్రపంచ నాయకులను లేదా పెద్ద ప్రపంచ సూపరు పవర్సు లేదా ఆధిపత్యాలతో ప్రభావితంచేసే రాజప్రతినిధులను సూచించడానికి, వారి సామతులుగా వ్యవహరించడానికి.
పేరు వెనుక చరిత్ర
సత్రాపాలు అనే పదం లాటిను సాత్రపాల ద్వారా గ్రీకు సాత్రపాలు (σατράπης) పదం ఉద్భవించింది. ఇది పాత ఇరాను " xšaθra-pā / ă - నుండి తీసుకోబడింది. అచెమెనిదుల మాతృభాష అయిన పురాతన పర్షియనులో ఇది క్సాకాపవను (𐎧𐏁𐏂𐎱𐎠𐎺𐎠, అక్షరాలా "ప్రావిన్సు రక్షకుడు") గా నమోదు చేయబడింది. మధ్యస్థ రూపం " క్సరాపవను - గా పునర్నిర్మించబడింది. ఇది సంస్కృత క్షాత్రపాల (क्षत्रपम्)గా మూలంగా భావిస్తున్నారు.
పార్థియను (అర్సాసిదు సామ్రాజ్యం భాష), మధ్య పర్షియా (సస్సానియను సామ్రాజ్యం భాష) లో ఇది వరుసగా సహ్రబు, ససాబు రూపాలలో నమోదు చేయబడింది.
ఆధునిక పర్షియను భాషలో క్సరపవను వారసత్వం కలిగిన షార్బను (شهربان) కానీ భాగాలు అర్థ మార్పుకు గురయ్యాయి. కాబట్టి ఈ పదానికి ఇప్పుడు "టౌను కీపరు" (షహరు [شهر] అంటే "పట్టణం" + బాను [بان] అంటే "కీపరు" ) అని అర్ధాలు ఉన్నాయి.
మెడో- పర్షియా సాత్రపాలు
thumb|అచమినిదు శైలిలో " ఆసియా మైనరు " హోదా కలిగిన కరంబురను సమాధి (సిర్కా 475;ఎల్మలి, లిషియా) క్రీస్తుపూర్వం 530 నుండి ప్రారంభమైన " సైరసు ది గ్రేటు " ఆధ్వర్యంలోని అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం ఆరంభం నుండి సాత్రపాలు లేదా ప్రావిన్సుల మొట్టమొదటి ప్రతినిధులుగా ఉన్నారు. ప్రాంతీయ సంస్థ వాస్తవానికి మధ్యస్థ కాలంలో (క్రీస్తుపూర్వం 648 నుండి) ఉద్భవించింది.
సైరసు ది గ్రేటు మీడియాను స్వాధీనం చేసుకునే సమయం వరకు చక్రవర్తుల సామంతరాజుల ద్వారా స్వాధీనం చేసుకున్న భూములను రాజప్రతినిధులు పరిపాలించారు. ప్రధాన వ్యత్యాసం ఏమిటంటే పర్షియా సంస్కృతిలో రాజ్య భావన దైవత్వం నుండి విడదీయరానిది: దైవిక అధికారం రాజుల దైవిక హక్కును ధ్రువీకరించింది. సైరసు స్థాపించిన ఇరవై ఆరు సాత్రపాలు ఎప్పుడూ రాజులు కాలేరు. కానీ రాజు పేరు మీద పాలించే రాజప్రతినిధులుగా ఉన్నారు. రాజకీయ వాస్తవికతలో చాలామంది తమను తాము స్వతంత్ర శక్తి స్థావరంగా స్థాపించుకునే అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకున్నారు. డారియసు ది గ్రేటు ఈ సామంతులకు ఒక కచ్చితమైన వ్యవస్థారూపం ఇచ్చి వారి సంఖ్యను ముప్పై ఆరుకు అధికరించి, వారి వార్షిక నివాళిని (బెహిస్తును శాసనం) నిర్ణయించాడు.
thumb|left|సిర్కా క్రూ.పూ 465-459 లో అచమెనిదు సామ్రాజ్యం సాత్రపీగా నియమించిన మునుపటి అథెనియను సైనికాధికారి ఆయన పరిపాలనాధికారిగా కలిగి ఉన్న భూమికి సత్రాపాలు బాధ్యత వహించారు. ఆయన రాజాస్థానంలో వారి మద్య పరివేష్టితుదై ఉన్నాడు; అతను పన్నులు వసూలు చేశాడు. స్థానిక అధికారులను, గిరిజన ప్రజలను, నగరాలను నియంత్రించాడు. ప్రతి "సివిలు, క్రిమినలు కేసును తీసుకువచ్చే ఈ ప్రావిన్సులకు ఆయన సుప్రీం న్యాయమూర్తిగా ఉన్నాడు. రహదారుల భద్రతకు (cf. జెనోఫోను) ఆయన బాధ్యత వహించాడు. దోపిడీదారులను, తిరుగుబాటుదారులను అణచివేయవలసి వచ్చింది.
ఆయనకు పర్షియన్ల కౌన్సిలు సహాయపడింది. దీనికి ప్రావిన్షియల్సు కూడా ప్రవేశం పొందారు. దీనిని రాజుకార్యదర్శి, రాజు రాయబారులు, ముఖ్యంగా "రాజు పర్యవేక్షణ" చేత నియంత్రించారు. వారు వార్షిక తనిఖీలు నిర్వహించి శాశ్వత నియంత్రణను కలిగి ఉన్నారు.
thumb|తిరిబాజోసు నాణేలు అచెమెనిదు లిడియా సత్రపాలు క్రీ.పూ 388-380
ప్రతి సత్రపా శక్తి మీద మరిన్ని తనిఖీలు జరిగాయి: ఆయన కార్యదర్శి లేఖరితో పాటు ఆయన ప్రధాన ఆర్థిక అధికారి (పురాతన పర్షియా గంజబారా), ఆయన ప్రావిన్సు, కోటల సాధారణ సైన్యం బాధ్యత కలిగిన సైనికాధికారి ఆయన నుండి స్వతంత్రంగా ఉన్నారు. క్రమానుగతంగా నేరుగా " షా "కు వ్యక్తిగతంగా నివేదించారు. తన సొంత సేవకు దళాలను కలిగి ఉండటానికి సత్రాప అనుమతించబడ్డాడు.
thumb|అతిథులను సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్న అచమెనిదు సాత్రపీ ఆటోఫ్రాడేట్సు ప్రావిన్సులు వరుస విజయాల ఫలితంగా (మాతృభూమికి ప్రత్యేక హోదా ఉంది. ప్రాంతీయ నివాళి నుండి వీరికి మినహాయింపు ఇవ్వబడింది), ప్రాథమిక, ఉప-ఉపగ్రహాలు రెండూ తరచుగా పూర్వ రాష్ట్రాలు, / లేదా జాతి-మత గుర్తింపు ద్వారా నిర్వచించబడ్డాయి. అచెమెనిదు విజయానికి కీలకమైన వాటిలో (చాలా కాలం పాటు ఉన్న గొప్ప సామ్రాజ్యాల మాదిరిగా) జయించిన ప్రజల సంస్కృతి, మతం పట్ల వారి బహిరంగ వైఖరి ఒకటి. కాబట్టి గ్రేటు కింగు అన్నిటి నుండి అంశాలను విలీనం చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు కొత్త సామ్రాజ్య శైలిలో ముఖ్యంగా అతని రాజధాని పెర్సెపోలిసు వద్ద పర్షియా సంస్కృతి ఎక్కువగా ప్రభావితమైంది.
thumb|left|క్రీ.పూ. 4 వ శతాబ్దంలో సిడాన్ లోని "సర్కోఫాగసు ఆఫ్ ది సాత్రపా" పై సత్రాప బాంకెటు దృశ్యం
సామ్రాజ్యంలో కేంద్ర అధికారం బలహీనపడినప్పుడల్లా, సత్రాపాలు తరచూ ఆచరణాత్మక స్వాతంత్ర్యాన్ని అనుభవిస్తారు. ప్రత్యేకించి అసలు నియమానికి విరుద్ధంగా ఆయనను కూడా ఆర్మీ జిల్లా జనరల్-ఇన్-చీఫ్గా నియమించడం ఆచారం. "ఆయన కార్యాలయం వంశపారంపర్యంగా మారినప్పుడు, కేంద్ర అధికారానికి ముప్పును విస్మరించలేము" (ఓల్ముస్టెడు). 5 వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి సాట్రాపాల తిరుగుబాట్లు తరచుగా జరిగాయి. మొదటి డారియసు సాత్రలాలలో విస్తృతమైన తిరుగుబాటుదారులతో పోరాడాడు. రెండవ అర్టాక్సెర్కులు కింద అప్పుడప్పుడు ఆసియా మైనరు, సిరియా ఎక్కువ భాగాలు బహిరంగ తిరుగుబాటులో ఉన్నాయి (తిరుగుబాటు సత్రాపాలు).
చివరి గొప్ప తిరుగుబాట్లను మూడవ అర్టాక్సెర్క్సెసు అణిచివేసాడు.
హెలెనిస్టికు సాత్రపాలు
thumb|right|అలెగ్జాండరు ది గ్రేటు తన పోరాటకాలంలో నియమించిన సాత్రపాలు thumb|left|మొదటి " బగాదాటెసు " (క్రీ.పూ.290-280లో ముద్రించబడింది) సెల్యూసిదు సామ్రాజ్యం నియమించిన స్థానిక సాత్రపీ అచెమెనిదు సామ్రాజ్యాన్ని జయించిన అలెగ్జాండరు ది గ్రేటు " ఆయన వారసులను డియాడోచి (వారి రాజవంశాలు) ఎదుర్కొన్న సెలూసిదు సామ్రాజ్యంలోని సాత్రపీలు " గ్రీకో-మాసిడోనియను ఇంకంబెంట్సు " అని బిరుదును సాధించారు. సాత్రపీలు సాధారణంగా  సైనికాధికారులుగా  నియమించబడ్డారు; కానీ వారి ప్రావిన్సులు పర్షియన్ల కంటే చాలా చిన్నవి. చివరికి వారు ముఖ్యంగా పార్థియన్లను జయించడం ద్వారా విశాలమైన ఇతర ప్రాంతాలకు భర్తీ చేయబడతారు.
భారతీయ సాత్రపాలు
thumb|పశ్చిమ సాత్రపీ " నహాపనా " (సిర్కా 120) నాణ్యం భారత ఉపఖండంలోని పశ్చిమ సత్రాపాలు లేదా క్షత్రపాలు (సా.శ.. 35-405) పాకిస్తాన్లోని సింధు ప్రాంతంలోని పశ్చిమ, మధ్య భాగంలో సాకా పాలకులు, పశ్చిమ భారతదేశంలోని సౌరాష్ట్ర, మాల్వా ప్రాంతాలను పాలించారు. పెషావరు ప్రాంతం నుండి ఉపఖండంలోని ఉత్తర భాగాన్ని పరిపాలించిన కుషాన్లకు వారు సమకాలీనంగా ఉన్నారు. బహుశా వారు అధిపతులుగా మధ్య భారతదేశంలో వారి దక్షిణ, తూర్పున పరిపాలించిన శాతవాహన (ఆంధ్ర), పశ్చిమాన కుషను రాష్ట్రం వారి పాలన సాగించారు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:Positions of subnational authority వర్గం:Achaemenid Empire వర్గం:Types of country subdivisions వర్గం:Gubernatorial titles
కక్ష్యా క్షీణత
thumb|అదుపు లేని రీఎంట్రీ జరిగిన చివరి సంవత్సరంలో టియాంగాంగ్ -1 ఎత్తును చూపించే గ్రాఫు. కక్ష్యలో పరిభ్రమిస్తున్న రెండు ఖగోళ వస్తువుల పెరియాప్సిస్ (పరిభ్రమణ కేంద్రం నుండి కక్ష్యలో అత్యంత సమీపంలో ఉండే బిందువు) దూరం క్రమేణా తగ్గిపోతూ ఉండడాన్ని కక్ష్యా క్షీణత అంటారు. దీన్ని కక్ష్యా క్షయం అని కూడా అంటారు. కక్ష్యలో ఉన్న రెండు వస్తువులు ఏవైనా కావచ్చు -గ్రహం, దాని ఉపగ్రహం కావచ్చు, నక్షత్రం, దాని చుట్టూ పరిభ్రమించే వస్తువు కావచ్చు, లేదా జంటతార లోని రెండు నక్షత్రాలు కావచ్చు. కక్ష్యలో చలిస్తూ ఉండగా రాపిడి (ఘర్షణ) వంటి మెకానిజం వలన ఈ కక్ష్యా క్షీణత కలుగుతుంది. అటువంటిది లేకపోతే కక్ష్యలు క్షీణించవు. ఈ మెకానిజం యాంత్రిక, గురుత్వాకర్షణ, విద్యుదయస్కాంత ప్రభావాలలో ఏదైనా కావచ్చు. భూ నిమ్న కక్ష్యలో భ్రమించే వస్తువులపై అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రభావం చూపేది భూ వాతావరణం కలగజేసే గుంజుబాటు.
ఈ కక్ష్యా క్షయాన్ని పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తే, చివరికి పరిభ్రమించే చిన్న వస్తువు, తాను ఏ వస్తువు చుట్టూనైతే పరిభ్రమిస్తోందో ఆ పెద్దవస్తువు పైనే పడి గుద్దుకుంటుంది. ఆ పెద్ద వస్తువుపై వాతావరణం ఉంటే చిన్న వస్తువు ఆ వాతావరణంలో పడి మండిపోవడమో, పేలిపోవడమో లేదా ఛిన్నమైపోవడమో జరుగుతుంది. పెద్ద వస్తువు నక్షత్రమైతే, చిన్న వస్తువు (తోకచుక్కల వంటివి) ఆ నక్షత్రపు రేడియేషనుకు గురై, భస్మమై పోతుంది.
నక్షత్ర-స్థాయి ద్రవ్యరాశి గల వస్తువులు గుద్దుకున్నపుడు గామా-రే పేలుళ్ల వంటి విపత్కర ప్రభావాలను కలగ చేస్తాయి.
భూమి చుట్టూ తిరిగే వస్తువు ఏ ప్రొపల్షనూ లేకుండా, వాతావరణ గుంజుబాటు కారణంగా భూమిపై పడిపోకుండా, కనీసం ఒక పరిభ్రమణమైనా పూర్తి చెయ్యాలంటే అది కనీసం 150 కి.మీ. ఎత్తున్న వృత్తాకార కక్ష్యలో పరిభ్రమించాల్సి ఉంటుంది. అదే దీర్ఘ వృత్తాకార కక్ష్య అయితే దాని పెరిజీ కనీసం 90 కి.మీ. ఉండాలి.
వాతావరణ గుంజుబాటు
కక్ష్యలు ఉండే ఎత్తులో ఉపగ్రహంతో గ్యాస్ అణువులు తరచుగా గుద్దుకోవటం వలన వాతావరణ గుంజుబాటు సంభవిస్తుంది. భూ నిమ్న కక్ష్యలో ఉన్న ఉపగ్రహాల కక్ష్యా క్షీణతకు ఇది ప్రధాన కారణం. దీని కారణంగా ఉపగ్రహపు కక్ష్య యొక్క ఎత్తు తగ్గుతుంది. భూమి విషయంలో, ఉపగ్రహ పునఃప్రవేశానికి దారితీసే వాతావరణ గుంజుబాటును క్రింది క్రమంలో వివరించవచ్చు:
కక్ష్యా క్షయానికి సానుకూల ఫీడ్‌బ్యాక్ ప్రభావం ఉంటుంది. కక్ష్య క్షీణించే కొద్దీ, ఎత్తు పడిపోతుంది. ఎత్తు తగ్గే కొద్దీ క్షయ వేగం పెరుగుతుంది. కక్ష్యా క్షయం అంతరిక్ష వాతావరణం యొక్క బాహ్య కారకాలైన సౌర కార్యకలాపాల వంటి వాటివలన కూడా ప్రభావితమౌతుంది. ఈ కార్యకలాపాలు అంతగా ఊహకందేవి కావు. సోలార్ మాగ్జిమా సమయంలో భూ వాతావరణపు గుంజుబాటు సోలార్ మినిమా సమయంలో కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అంతరిక్ష కేంద్రాలు, స్పేస్ షటిళ్ళు, ఇతర మానవ సహిత అంతరిక్ష నౌకలు, హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ వంటి ఎక్కువ ఎత్తుల్లో ఉండే భూ నిమ్న కక్ష్యలలో పరిభ్రమించే ఉపగ్రహాలపై వాతావరణ గుంజుబాటు గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. కక్ష్యా క్షయాన్ని ఎదుర్కోవటానికి అంతరిక్ష కేంద్రాల ఎత్తును పెంచుతూ ఉండడం అవసరం (కక్ష్యా స్టేషన్-కీపింగ్ కూడా చూడండి). అదుపు లేని కక్ష్యా క్షయం వలన స్కైలాబ్ అంతరిక్ష కేంద్రం భూమిపైకి కూలిపోయింది. మిర్ అంతరిక్ష కేంద్రపు కక్ష్యా క్షయాన్ని కొంతవరకూ అదుపు చేసి దాన్ని కక్ష్య నుండి తప్పించగలిగారు.
హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ చాల ఎక్కువ ఎత్తున ఉండడం వలన, రీబూస్ట్‌లు తక్కువ తరచుగా జరుపుతారు. అయితే, నిర్వహణ పనుల కోసం హబుల్ వద్దకు వెళ్ళకుండా ఉండే సమయాన్ని కక్ష్యా క్షయమే ప్రభావితం చేస్తుంది. కిందటి సారి హబుల్ నిర్వహణ చేపట్టినది 2009 లో STS-125 స్పేస్ షటిల్ అట్లాంటిస్ యాత్రలో. క్రొత్తగా పంపిస్తున్న అంతరిక్ష టెలిస్కోపులు చాలా ఎత్తైన కక్ష్యల్లో ఉన్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో అవి సౌర కక్ష్యలో ఉంటాయి, కాబట్టి కక్ష్య పెంచుతూ ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
టైడల్ ప్రభావాలు
కక్ష్యలో ఉన్న వస్తువు పరిమాణం గణనీయమైన స్థాయిలో ఉన్నపుడు అది కలిగించే ప్రతికూల టైడల్ త్వరణం వలన కూడా కక్ష్య క్షీణిస్తుంది. ఇది రెట్రోగ్రేడ్ కక్ష్యలో గానీ, భూసమన్వయ కక్ష్యకు దిగువన గానీ ఉంటుంది. ఇది కక్ష్యలో ఉన్న వస్తువు ద్రవ్యవేగాన్ని తగ్గించి, దాన్ని ప్రాధమిక వస్తువు భ్రమణానికి బదిలీ చేస్తుంది. కక్ష్య ఎత్తును తగ్గిస్తుంది.
టైడల్ కక్ష్యా క్షీణతకు గురైన ఉపగ్రహాలకు ఉదాహరణలు అంగారకుడి ఉపగ్రహం ఫోబోస్, నెప్ట్యూన్ ఉపగ్రహం ట్రైటన్, ఎక్స్‌ట్రాసోలార్ గ్రహం ట్రెస్ -3 బి.
కాంతి, ఉష్ణ వికిరణం
అసమాన రేడియేషన్ పీడనం ద్వారా ఏర్పడే శక్తుల కారణంగా కూడా సౌర వ్యవస్థలోని చిన్న వస్తువులు కక్ష్యా క్షయానికి లోనౌతాయి. ఆదర్శవంతమైన పరిస్థితుల్లో, ఓ వస్తువు గ్రహించిన శక్తి, విడుదలయ్యే బ్లాక్‌బాడీ శక్తికి సమానంగా ఉంటుంది. తత్ఫలితంగా నికర శక్తి ఉండదు. అయితే, యార్కోవ్స్కీ ప్రభావం ప్రకారం, ఉష్ణ శోషణం, ఉష్ణ వికిరణం రెండూ ఏకకాలంలో జరగవు. శాశ్వతంగా ఓవైపు సూర్యుడికి అభిముఖంగా ఉండని వస్తువులు సూర్యుడికి అభిముఖంగా ఉన్న ఉపరితలాలపై సూర్యరశ్మిని గ్రహిస్తాయి. కాని ఆ ఉపరితలాలు ఆ శక్తిలో సింహభాగాన్ని, వస్తువు ఆత్మభ్రమణం జరిగిన తరువాత గానీ విడుదల చేయవు. తద్వారా ఉద్గారం వస్తువు యొక్క కక్ష్యకు సమాంతరంగా ఉంటుంది. ఇది కక్ష్యా మార్గానికి సమాంతరంగా చాలా చిన్న త్వరణానికి దారితీస్తుంది. మిలియన్ల సంవత్సరాల కాలావధుల్లో చిన్నపాటి వస్తువులకు ఇది గణనీయమైనదే. ఓ వస్తువుపై కాంతి అసమానంగా పడడం వలన కలిగే శక్తి వస్తువు వేగానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది. ఇదే పోయింటింగ్-రాబర్ట్‌సన్ ప్రభావం. ప్రోగ్రేడ్ భ్రమణంతో ఉన్న వస్తువుపై, ఈ రెండు ప్రభావాలు వ్యతిరేకమైన, కానీ సాధారణంగా అసమానమైన శక్తులుగా పనిచేస్తాయి.
గురుత్వాకర్షక వికిరణం
గురుత్వాకర్షక వికిరణం వలన కూడా కక్ష్యా క్షయం జరుగుతుంది. గ్రహాల, ఉపగ్రహాల కక్ష్యలపై ఇది చాలా తక్కువ (శతాబ్దాలు, దశాబ్దాలు, అంతకంటే తక్కువ కాలావధుల్లో పరిశీలిస్తున్నప్పుడు). కానీ న్యూట్రాన్ స్టార్ వంటి కాంపాక్ట్ వస్తువుల వ్యవస్థల విషయంలో ఇది గుర్తించదగిన స్థాయిలో ఉంటుంది. కక్ష్యల్లో ఉన్న వస్తువులన్నీ గురుత్వాకర్షణ శక్తిని ప్రసరిస్తాయి. అందువల్ల ఏ కక్ష్యకు కూడా శాశ్వత స్థిరత్వం ఉండదు.
విద్యుదయస్కాంత గుంజుబాటు
కొన్ని ఉపగ్రహాలు ఎలెక్ట్రోడైనమిక్ తాడును ఉపయోగించి, భూ అయస్కాంత క్షేత్రం గుండా కదులుతూ, గుంజుబాటును సృష్టిస్తాయి. అది చివరికి ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్య నుండి వేరు చేస్తుంది.
నక్షత్ర తాకిడి
రెండు బైనరీ నక్షత్రాలు శక్తిని కోల్పోయి ఒకదానికొకటి దగ్గరౌతూ కలిసి పోవడాన్ని నక్షత్ర తాకిడి అంటారు. శక్తిని కోల్పోవడానికి టైడల్ శక్తులు, ద్రవ్య బదిలీ, గురుత్వాకర్షణ వికిరణంతో సహా అనేక విషయాలు కారణమౌతాయి. నక్షత్రాలు ఒకదానికొకటి సమీపించేటప్పుడు సర్పిలాకార మార్గాన్ని అనుసరిస్తాయి. దీనివలన కొన్నిసార్లు రెండు నక్షత్రాల విలీనం జరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు బ్లాక్ హోల్ ఏర్పడుతుంది. బ్లాక్ హోల్ ఏర్పడిన సందర్భంలోనైతే, చివరి కొద్ది పరిభ్రమణాలకు పట్టే సమయం కొద్ది సెకండ్లే ఉంటుంది.
ద్రవ్య సాంద్రత
కక్ష్యా క్షయానికి ప్రత్యక్ష కారణం కానప్పటికీ, కక్ష్యలో ఉన్న వస్తువులో ద్రవ్యరాశి పంపిణీ అసమానంగా ఉన్నపుడు కాలక్రమేణా కక్ష్యలు చెదురుతూంటాయి. అసమానతలు విపరీతంగా ఉంటే కక్ష్యలు చాలా అస్థిరంగా ఉంటాయి. ఫలితంగా ఈ అస్థిర కక్ష్య మారిపోతుంది. అక్కడ కక్ష్యా క్షయానికి కారణమయ్యే ప్రభావాలకు లోనౌతుంది.
నోట్స్
<references group="lower-alpha" />
జలోర్
జలోర్, పశ్చిమ భారత రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్ లోని ఒక నగరం.దీనిని గ్రానైట్ సిటీ అని అంటారు. ఇది జలోర్ జిల్లాకు ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం.
జలోర్ లో జవాయి నది ఉంది.లూనీ ఉపనది సుక్రీకి దక్షిణంగా జలోర్ ఉంది.జవాయి నది దాని గుండా వెళుతుంది.జలోర్ నగరం జోధ్పూర్‌కు దక్షిణాన సుమారు 140 కి.మీ. (87 మైళ్లు), రాజధాని జైపూర్ నుండి 439 కి.మీ. (304 మైళ్లు) దూరంలో ఉంది.రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాల పరంగా జలోర్ అంతగా ఎదగలేదు.నగరంలో యాక్సిస్ బ్యాంక్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, యుకో బ్యాంక్, బిర్లా సన్ లైఫ్ ఇన్సూరెన్సు లిమిటెడ్, శ్రీరామ్ ట్రాన్సుపోర్ట్ ఫైనాన్సు కంపెనీ వంటి ఇతర కార్పొరేట్ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి. ఐఐటి-జెఇఇ 2002 ఎఐఆర్ మొదటి ర్యాంకు పొందిన దుంగారా రామ్ చౌదరి ఈ కుగ్రామానికి చెందినవాడు.
చరిత్ర
10 వ శతాబ్దంలో, జలోర్‌ను పర్మాస్ పాలించారు.1181 లో, నాడోల్  చాహమానా పాలకుడు అల్హానా చిన్న కుమారుడు కీర్తిపాల నుండి జలోర్ను స్వాధీనం చేసుకుని చౌహాన్లో జలోర్ ను స్థాపించాడు. అతని కుమారుడు సమరసింహ 1182 లో అతని తరువాత వచ్చాడు. సమరసింహ తరువాత ఉదయసింహ, తుర్కుల నుండి నాడోల్, మాండోర్లను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు.ఉదయసింహ పాలనలో, జలోర్ ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ఉపరాజ్యంగా ఉంది. ఉదయసింహ తరువాత చాచిగదేవ, సమంతసింహ పాలించారు. సమంతసింహ తరువాత అతని కుమారుడు కన్హాదదేవ వచ్చాడు.
కన్హాదదేవ పాలనలో, జలోర్‌ను 1311 లో ఢిల్లీకి చెందిన తుర్కిక్ సుల్తాన్ అలావుద్దీన్ ఖల్జీ దాడి చేసి ఆక్రమించుకున్నాడు.కన్లదాదేవ, అతని కుమారుడు విరామదేవ జలోర్ ను సమర్థిస్తూ మరణించారు.
జలూర్ మహారాణా ప్రతాప్ (1572–1597) తల్లి జైవంతా బాయి స్వస్థలం.ఆమె అఖే రాజ్ సోంగారా కుమార్తె. రత్లం రాథోడ్ పాలకులు తమ నిధిని భద్రంగా ఉంచడానికి జలోర్ కోటను ఉపయోగించారు.
దాదాపు 1690 ఆ మధ్యసమయంలో రాయల్ ఫ్యామిలీ ఆఫ్ జలోర్ యాదు చంద్రవంశీ భాజ రాజ్‌పుత్ జైసల్మేర్, జలూర్ వచ్చి వారి రాజ్యాన్ని తయారు చేసుకున్నాడు. ఉమ్మెదాబాద్ స్థానిక ప్రజలు వాటిని నాథ్జీ, ఠాకారో అని కూడా పిలుస్తారు. జలోర్ వాటిలో రెండవ రాజధాని, మొదటి రాజధాని జలోపూర్ పూర్వీకుల రాజకుటుంబానికి చెందిన భాతి సర్దార్ జత్రిపూర్ ఇప్పటికీ ఉంది.మొఘలుల తరువాత వారు ఉమ్మెదాబాద్ మాత్రమే కలిగిఉన్న కాలంలో వారు జలోపూర్, జోధ్పూర్ మొత్తం పాలించారు.
గుజరాత్ లోని పాలన్పూర్ రాష్ట్రం తుర్కిక్ పాలకులు 16 వ శతాబ్దంలో కొద్దికాలం జలోర్ ను పరిపాలించారు.ఇది మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో అప్పుడు భాగమైంది. ఇది 1704 లో జోథపూర్కు పునరుద్ధరించబడింది.ఇది 1947 లో భారత స్వాతంత్ర్యం పొందిన కొద్ది కాలం వరకు జోథపూర్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది.
సందర్శకుల ఆకర్షణలు
thumb|శ్రీ మునిసువ్రత-నేమి- పార్శ్వ జినాలయ, సంతు, జలూర్ కోటలు, రాజ భవనాలు
పట్టణంలోని ముఖ్యమైన నిర్మాణాలలో ఒకటి తోపెఖానా లేదా "ఫిరంగి ఫౌండ్రీ".ఈ భవనం ఇప్పుడు ఉత్తమమైన పరిస్థితుల్లో లేదు.కానీ దాని నిర్మాణం పాత రోజుల్లో అద్భుతంగా ఉండేదని సూచిస్తుంది.దీనిని "ఉజ్జయిని రాజు" విక్రమాదిత్య తన ప్రజలకు విద్య కోసం "సంస్కృత మార్గం" భవనంగా నిర్మించాడు.కానీ ముస్లిం చక్రవర్తి అలావుద్దీన్ ఖల్జీ దీనిని ముస్లిం స్మారక చిహ్నంగా మార్చాడు.ఈ నిర్మాణం విశాలమైన నాలుగు ఫోర్టికోలతో క్లిష్టమైన ముఖభాగాన్ని కలిగి ఉంది.కొలోనేడ్ పైకప్పు చూపురులకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించేటట్లుగా చిత్రాలు చెక్కబడ్డాయి.
దుర్గ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
దుర్గ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని 11 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఎనిమిది అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
ఆజ్ కా గూండారాజ్
తెలుగు సినిమా గ్యాంగ్ లీడర్ కి ఇది హిందీ పునర్నిర్మాణం. ఈ సినిమా 1992 లో విడుదలైంది. చిరంజీవి, మీనాక్షి శేషాద్రి ప్రదహన తారాగణంగా నిర్మించబడిన ఈ సినిమా చిరంజీవి హిందీలో నటించిన రెండవ చిత్రం. ఈ చిత్రంలోని పాటలు ఎంతో ప్రజాదరణ పొందినవి.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:హిందీ సినిమా వర్గం:చిరంజీవి నటించిన సినిమాలు
మృగరాజు (సినిమా)
ఈ చిత్రం అడవి నేపథ్యంలో చిత్రీకరించబడ్డది. ఎన్నో భారీ అంచనాల మధ్య, భారీ బడ్జెట్ తో వచ్చిన ఈ సినిమా బాక్స్ ఆఫీస్ దగ్గర విఫలమైంది.
కథ
ఒక అడవిలో, మనిషి రుచిమరిగిన సింహం నివసిస్తోంది. రైలు వంతెనను నిర్మిస్తున్న చీఫ్ ఇంజనీరు ఆ సింహానికి తాజాగా బలైన మనిషి. అతడి స్థానంలో ఐశ్వర్య ( సిమ్రాన్ ) ను వంతెన నిర్మాణానికి వెళ్ళమని రైల్వే విభాగం అడుగుతుంది. ఐశ్వర్య నిర్మాణాన్ని తిరిగి ప్రారంభించిన తరువాత కూడా, సింహం నిర్మాణ బృందంలోని సిబ్బందిని భయపెట్టడం కొనసాగిస్తుంది. అడవిపల్లిలో ఉన్న మహా గురికాడు మహా వేటగాడు రాజు (చిరంజీవి) కు సింహాన్ని వేటాడే పనిని అప్పగించారు.
మొదటి సగంలో మిగిలిన భాగమంతా రాజు సింహాన్ని బంధించడం, అప్పన్న దొర ( నాగేంద్ర బాబు) ను కోల్పోయి దాన్ని చంపెయ్యడంతో గడుస్తుంది. కానీ అడవిలోని ఇతర సింహం తన సహచరుడిని చంపినందుకు రాజుపై కోపంగా ఉంటుంది. ఫారెస్ట్ రేంజరు (సూర్య), స్థానిక స్మగ్లర్ల ( రామిరెడ్డి ) రూపంలో వంతెన ప్రాజెక్టుకు మరో ఇబ్బంది పొంచి ఉంది. రాజు విరామం లోపు ఈ ఇద్దరు గూండాలను కూడా వదిలించుకుంటాడు.
అప్పుడు ఐశ్వర్య రాజు భార్య అని ప్రేక్షకులకు తెలుస్తుంది. రెండవ భాగంలో, ఫ్లాష్‌బ్యాక్ తెలుస్తుంది. తన మూలికలను అడవి నుండి అమ్మేందుకు క్రాఫ్ట్స్ ఫెయిర్‌లో పాల్గొనడానికి రాజు నగరానికి వస్తాడు. అక్కడ, అతను తన కాబోయే భర్త విక్కీ ( రాజా రవీంద్ర ) తో కలిసి ఒక సరదా దుకాణాన్ని సందర్శించడానికి వచ్చిన ఐశ్వర్యను కలుస్తాడు. ఐశ్వర్య బెలూన్ షూటింగ్ వద్ద షూట్ చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, ఆమె చేయలేదని చెప్పి విక్కీ ఆమెను నిరాశపరుస్తాడు. అది చూసిన రాజు ముందుకు వచ్చి ఆమెకు విశ్వాసం కలిగించి, షూట్ చేయడానికి చిట్కాలు ఇస్తాడు. అప్పుడు ఐశ్వర్య బుల్లెట్ సరిగ్గా బుల్స్ ఐలో తగులుతుంది. రాజు చేసిన సహాయం పట్ల సంతోషించిన ఆమె, అతడిని తన నిశ్చితార్థం పార్టీకి రమ్మని ఆహ్వానిస్తుంది.
పార్టీలో, విక్కీ మరొక అమ్మాయితో సరసాలాడుతూండడం రాజు గమనిస్తాడు. అతడికి మంచి మనిషిగా జీవించడం లోని ప్రాముఖ్యత గురించి చెబుతాడు. ఐశ్వర్య ఈ మొత్తం వ్యవహారాన్ని వెనుక నుండి చూస్తుంది. స్త్రీలోలుడైన విక్కీతో పోలిస్తే రాజే నమ్మకమైన వ్యక్తి, తనకు తగునవాడని ఆమె నిర్ణయిస్తుంది. రాజు కావాలని కోరుకుంటుంది. వారు పెళ్ళి చేసుకుంటారు. ఐశ్వర్య తండ్రి అపార్థాలను సృష్టించి చాకచక్యంగా దంపతులను విడదీస్తాడు. మిగిలిన చిత్రం రాజు, ఐశ్వర్య తమ వ్యవహారాలను ఎలా చక్కబెట్టుకుంటారు, వంతెన నిర్మాణాన్ని ఎలా పూర్తి చేస్తారు అనేది చూపిస్తుంది.
షర్రాఫ్ అమృతదాసు
జీవిత విశేషాలు
అమృతదాసు 1897లో పండరినాథ్ రావు, లక్ష్మీబాయమ్మ దంపతులకు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, రాజాపూర్ మండలం, కుచ్చెర్కల్ గ్రామంలో జన్మించాడు. నిజాం పరిపాలనలో మునసబుదారుగా నియమించబడ్డాడు.
రచనా ప్రస్థానం
చిన్నతనం నుండి సంగీత సాహిత్యంపై ఆసక్తి పెంచుకున్న అమృతదాసు వాటిల్లో ప్రావీణ్యత, వివిధ భాషల్లో పాండిత్యం సంపాదించాడు. గుంటూరు జిల్లా, పల్నాడు తాలుక, దైదా గ్రామవాసి ఘటము సత్యనారాయణ శర్మ ద్వారా అబ్దుల్ ఆజీం దఢాఖ పరిచయం జరిగింది. ఈయన ఆజీంతో కలిసి శ్రీహరి హర భజనామృత గాన తరంగిణి అనే అజీం అఖండమాలలో 124 కీర్తనలు, 4 మంగళ హారతులు రాసి, శిష్యులకు నేర్పించాడు.
మరణం
అమృతదాసు 1959లో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు వర్గం:1897 జననాలు వర్గం:1959 మరణాలు
మంచిర్యాల జిల్లా
మంచిర్యాల జిల్లా, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాలలో ఒకటి.ఇది 2016 అక్టోబరు 11 న కొత్తగా అవతరించింది.
పరిపాలనా విభాగాలు, నియోజక వర్గాలు
thumb|250x250px|మంచిర్యాల జిల్లా రెవెన్యూ డివిజన్లు రేఖా చిత్రం|ఎడమ
ఈ జిల్లాలో మొత్తం 2 రెవెన్యూ డివిజన్లు, (మంచిర్యాల, బెల్లంపల్లి) 18 రెవెన్యూ మండలాలు, నిర్జన గ్రామాలు 18తో కలుపుకొని 362 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని అన్ని మండలాలు పూర్వపు ఆదిలాబాద్ జిల్లాకు చెందినవి. జిల్లాలో కొత్తగా ఏర్పడిన మండలాలు నాలుగు. 3 అసెంబ్లీ నియోజక వర్గాలు. మంచిర్యాల నియోజక వర్గం, చెన్నూర్ నియోజక వర్గం, బెల్లంపల్లి నియోజక వర్గం
స్వయం స్వపరిపాలన
thumb|333x333px|alt=|మంచిర్యాల పట్టణంలో కరీంనగర్ - చంద్రపూర్ (ఎన్ఎచ్ 16) జంక్షన్ వద్ద హనుమాన్ విగ్రహం. జిల్లాలో ఏర్పడిన కొత్త పంచాయితీలుతో కలుపుకొని 311 గ్రామ పంచాయితీలు ఉన్నాయి.
భౌగోళికం, సరిహద్దులు
భౌగోళికంగా ఈ జిల్లా ఉత్తర తెలంగాణలో భాగంగా ఉంది. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దు గుండా గోదావరి నది ప్రవహిస్తుంది. జిల్లాకు తూర్పున మహారాష్ట్ర, ఉత్తరాన కొమరంభీం జిల్లా, దక్షిణాన పెద్దపల్లి జిల్లా, ఆగ్నేయాన జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, పశ్చిమాన నిర్మల్ జిల్లా, నైరుతిన జగిత్యాల జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలోని మండలాలు
గమనిక:* పునర్య్వస్థీకరణలో భాగంగా కొత్తగా ఏర్పడిన మండలాలు.(4)
ప్రాజెక్టులు
● గొల్లవాగు ప్రాజెక్టు
● నిల్వాయి ప్రాజెక్టు
● రాలి వాగు ప్రాజెక్టు
నదులు
● గోదావరి
● రాలి వాగు
● గొల్ల వాగు
● పెద్ద వాగు
జలపాతం
● గుండాల జలపాతం
అభయారణ్యాలు
● మొసళ్ళ అభయారణ్యo-జైపూర్, మండలం
● కృష్ణ జింకలు అభయారణ్యo- కోటపల్లి
● ప్రాణహిత శివ్వారం-వన్య ప్రాణిసంరక్షణ కేంద్రం
● గాంధారి ఖిలా,గాంధారి వనం-మందమర్రి
జాతరలు
● వేలాల జాతర-చెన్నూరు,వేలాల
● గాంధారి జాతర
దేవాలయాలు
● సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం- గూడెం గుట్ట
●పెద్దయ్య, చిన్నయ్య గుహలు - దండేపల్లి
●బుగ్గ రాజేశ్వరుడి దేవాలయం -బెల్లంపల్లి
● శివాలయం వేమనపల్లి.
●శ్రీ ఎల్లమ్మ దేవాలయం రాజారాం, వేమనపల్లి
●శ్రీ అగస్త్యేశ్వర ఆలయం చెన్నూరు.
●శ్రీ మధనపోచమ్మ దేవాలయం చెన్నూరు.
●శ్రీ మల్లన్న ఆలయం కత్తెరశాల, చెన్నూరు
●శ్రీ గట్టు మల్లన్న దేవాలయం వేలాల, జైపూర్
●పోచమ్మ ఆలయం ఎల్లారం, కన్నెపల్లి
●మాంతమ్మ, లక్ష్మి దేవర,కన్నె పల్లి
●మధనపోచమ్మ ఆలయం లింగాల, కన్నెపల్లి
పరిశ్రమలు
● ఎంసీసీ సిమెంట్ కంపెనీ- మంచిర్యాల
● సిరామిక్ పైప్ పరిశ్రమ
ప్రముఖ వ్యక్తులు
● ముద్దసాని కోదండరాం-మంచిర్యాల
● ప్రొపెసర్, విద్యావేత్త, రాజకీయ కార్యకర్త ప్రసిద్ధి.
● తెలంగాణ రాష్ట్రోదయం పుస్తకాన్ని రచించారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ జిల్లాలు వర్గం:మంచిర్యాల జిల్లా