cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బండతిమ్మాపూర్ (నాంపల్లి మండలం)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ లేదు. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బండతిమ్మాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బండతిమ్మాపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తొర్రగుడిపాడు
తొర్రగుడిపాడు ప్రకాశం జిల్లా, చీమకుర్తి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చీమకుర్తి నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 29 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 329 ఇళ్లతో, 1311 జనాభాతో 352 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 664, ఆడవారి సంఖ్య 647. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 594 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591077 .పిన్ కోడ్: 523226.
మౌలిక వసతులు
గ్రానైట్ యజమాని యద్దనపూడి శ్రీనివాసరావు, తన తల్లిదండ్రులు బంగారయ్య, భారతి ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో, ఈ గ్రామములో ఏర్పాటు చేసిన శుద్ధజల కేంద్రాన్ని, 2016,ఏప్రిల్-3వ తేదీనాడు ప్రారంభించారు.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, యద్దనపూడి అంజమ్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,205. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 618, స్త్రీల సంఖ్య 587, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 259 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 352 హెక్టారులు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చీమకుర్తిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బండ్లమూడిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల బండ్లమూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చీమకుర్తిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఒంగోలులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల చీమకుర్తి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తొర్రగుడిపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తొర్రగుడిపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తొర్రగుడిపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య
పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య పంతులు (1883-1951) కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు. త్యాగరాజ శిష్యపరంపరకు చెందినవారు.
తొర్రగుడిపాడు
ప్రధాన పంటలు
వరి, పొగాకు, కంది
పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య
జీవిత సంగ్రహం
వీరు కృష్ణా జిల్లా శ్రీకాకుళంలో పారుపల్లి శేషాచలం, రంగమ్మ దంపతులకు వ్యయ నామ సంవత్సరం (1883)లో జన్మించారు. సుసర్ల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి గారి వద్ద శిక్షణ పొంది విజయవాడలో స్థిరనివాస మేర్పరచుకొని గురుకుల పద్ధతిలో ఉచితంగా విద్యాబోధన చేశారు.
పంతులుగారు జంత్రగాత్రములతో కచేరి చేసేవారు. సంగీత, సాహిత్య, లక్ష్యలక్షణాలను పోషిస్తూ బాగా పాడేవారు. వర్ణంతో ఆరంభమై, శ్రోతల అభిరుచిని గమనించి, రాగం, స్వరం, నెరవులు మోతాదు మించకుండా ఆద్యంతం కచేరీని రక్తిగా నడిపేవారు. ప్రక్కవాద్యాలను ప్రోత్సహిస్తూ పాడేవారు. కచేరీలో అన్ని అంశాలు ఉండేవి; అనగా తాళముల మార్పు, మధ్యమకాల కీర్తనలు, తక్కువకాల కీర్తనలు, రాగం, తానం, పల్లవి, శ్లోకం, రాగమాలిక, పదం, జావళి, తిల్లాన, మంగళంతో కచేరిని ముగించేవారు.
గురు పరంపర
శాస్త్రిగారి సంగీతానురక్తి ఆయన్ని స్వస్థలమైన కృష్ణా జిల్లా నుండి తమిళనాడు కాలినడక ప్రయాణం చేయించింది. వెంకటసుబ్బయ్య వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్న సుసర్ల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి తిరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్ చేరుకున్నారు. త్యాగరాజు ఒక గొప్ప కర్నాటక సంగీత విద్యాంసుడు. ఆయన తన జీవితంలో చాలాకాలం  తమిళనాడులోని తంజావూరు జిల్లా యందు నివసించి అనేకమంది మహావిద్వాంసులకు సంగీత శిక్షణనిచ్చి 1847 వ సంవత్సరంలో పరమపదించారు. అట్టివారిలో వారి జ్ఞాతి ఆకుమళ్ళ (మనంబుచావడి) వెంకటసుబ్బయ్య కూడా ఒకరు. వెంకటసుబ్బయ్య కూడా తన జీవితకాలంలో అనేక మంది శిష్యులను ఆకర్షించి సంగీతశిక్షణనిచ్చారు. వారిలో సుసర్ల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి (1860-1917) ఒకరు. త్యాగరాజు సంగీత పరంపరను ఆంధ్ర ప్రాంతానికి పరిచయంచేసిన శాస్త్రిగారి వలన చాలామంది విద్యార్థులు లభ్ది పొందారు. వారిలో మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గురువుగా పేరుగాంచిన ప్రముఖ గాత్రవిద్వాంసుడైన పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య (1883-1951) ఒకరు.
సన్మానాలు
ఇతని సంగీత ప్రతిభను చూసి మాంగుడి చిదంబర భాగవతార్, తంజావూరు పంచాపకేశ భాగవతార్ వంటి సంగీతజ్ఞులు ప్రశంసించారు. 1915లో చెన్న రాష్ట్రాధిపతి పెంట్లండు ప్రభువు తెనాలిలో ఇతడిని బంగారు పతకంతో సత్కరించాడు. 1916లో బరోడాలో, బొంబాయిలో ఇతనికి సత్కారాలు జరిగాయి. 1921 నవంబరు 22న మద్రాసు త్యాగరాజగానసభ వారు ఇతడిని ఆహ్వానించి సన్మానం చేశారు. కాకినాడ, మద్రాసు తదితర ప్రాంతాలలో జరిగిన అఖిల భారత గాయక మహాసభలలో ఇతనికి సన్మానం జరిగింది. విజయనగరంలో జరిగిన ప్రథమాంధ్ర సంగీత పరిషత్సభకు ఇతడు అధ్యక్షత వహించాడు. కాకినాడ శ్రీరామ సమాజం వారు ఇతనికి బంగారు గొలుసు, బంగారు పతాకాన్ని సమర్పించి సత్కరించింది. 1931లో నరసరావుపేటలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో పిరాట్ల శంకరశాస్త్రి ఇతనికి గాయక సార్వభౌమ అనే బిరుదును ఇచ్చి సత్కరించాడు.
శిష్యవర్గం
వీరి శిష్యవర్గంలో అనేకులు, దేశవ్యాప్తంగా, అంతర్జాతీయంగా కూడా ఖ్యాతి వహించారు. వారిలో గాత్ర విద్వాంసులు, వాద్య విద్వాంసులు, ఉత్తమ బోధకులు ఉన్నారు. పంతులుగారి శిష్యులలో కొందరు:
మూలాలు
వర్గం:1883 జననాలు వర్గం:1951 మరణాలు వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
జిల్లేడు మందార
అడవి నిమ్మ (Asclepias curassavica, commonly called Mexican Butterfly Weed, Blood-flower, Scarlet Milkweed or, Tropical Milkweed) పుష్పించే మొక్కలలో అపోసైనేసి (Apocynaceae) కుటుంబానికి చెందిన పూల మొక్క.
ఇది సీతాకోకచిలుకల కోసం పెంచే తోటలలో వాటి ఆహార అవసరాలకై తప్పనిసరిగా ఈ మొక్కల్ని పెంచుతారు.
గ్యాలరీ
వర్గం:అపోసైనేసి
లేహ్ జిల్లా
లఢక్ ప్రాంతంలోని 2 జిల్లాలలో లేహ్ ఒకటి. రెండవది పశ్చిమ సరిహద్దులో కార్గిల్ జిల్లా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 45,110 చ.కి.మీ. భారతదేశంలో వైశాల్యపరంగా లేహ్ జిల్లా 2వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని కుట్చ్ జిల్లా ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో గంచా జిల్లా (గిల్జిత్- బలిస్థాన్), స్వల్పంగా క్సింజియాంగ్ (వయా కరకోరం పాస్, (చైనా), తూర్పు సరిహద్దులో అక్సాయ్ చిన్, టిబెట్, పశ్చిమ సరిహద్దులో కార్గిల్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో లాహౌల్ స్పితి జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా కేంద్రంగా లేహ్ పట్టణం ఉంది. కార్గిల్ , లఢక్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ జిల్లాలు ఏర్పాటు చేయబడిన సమయంలో 1979 జూలై 1 వరకు లఢక్ ప్రాంతం మొత్తం లేహ్ ఆధీనంలో ఉంది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ఈ జిల్లా జనసాంధ్రతలో 2వ స్థానంలో ఉంది. లేహ్ నగరం ఈ జిల్లాకు పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది
2001 లో గణాంకాలు
2001 గణాంకాలను అనుసరించి బౌద్ధులు 77.3%, ముస్లిములు 13.8%, 8.2%.
పాలనా విభాగాలు
లేహ్ జిల్లాలో 17 బ్లాకులు ఉన్నాయి: నుబ్రా, పనమిక్, ఖల్సిల్ (ఖల్స్తే ), సస్పోల్, లేహ్, చౌచాట్, ఖరు, డర్బక్, న్యోమా, టర్తక్, వన్ల (ఖల్సి), సింగే లాలొక్, చుంతంగ్, హెచ్‌క్యు, రప్షొ, స్క్యుర్బచన్, తిక్సె ప్రతి బ్లాకులో కొన్ని పంచాయితీలు ఉంటాయి.
లేహ్ జిల్లా 6 విభాగాలుగా విభజించబడింది:
రాజకీయాలు
లేహ్ జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: నోబ్రా, లెహ్.
ప్రియతమా
పాట
ప్రియతమా.... ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా.... తగిలిన హృదయమా మల్లెలే తెచ్చి మాలలే గుచ్చే జాబిలమ్మా.. హొయ్ వెన్నెలే పోసి వేణువే పాడే కోకిలమ్మా..హొయ్ ప్రేమే నీవే భామా.. ప్రియతమా... ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా... తగిలిన హృదయమా
చలివేద పాఠం ఒకసారి వల్లెవేయవా గిలిగింత రాగం తొలిసారి నేర్పి చూడవా అది ప్రేమ లాంఛనం మధుమాసమీదినం మరుమల్లె శోభనం స్వరదాన సాధనం తారలన్ని ధారపోసే సోయగాలు నీవిలే వాంఛలన్ని ఆరిపోయే వాయిదాలు వేయకే భ్రమరికా...కమలమా…రారా మేఘశ్యామా
ప్రియతమా...ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా... తగిలిన హృదయమా మల్లెలే తెచ్చి మాలలే గుచ్చే జాబిలమ్మా.. హొయ్ వెన్నెలే పోసి వేణువే పాడే కోకిలమ్మా.. ప్రేమే నీవే భామా ప్రియతమా... ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా... తగిలిన హృదయమా
ప్రియతమా...ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా.... తగిలిన హృదయమా మల్లెలే తెచ్చి మాలలే గుచ్చే జాబిలమ్మా..హొయ్ వెన్నెలే పోసి వేణువే పాడే కోకిలమ్మా..హొయ్ ప్రేమే నీవే భామా... ప్రియతమా... ప్రియతమా ప్రియతమా తనువులా... తగిలిన హృదయమా...
సి.హెచ్.విద్యాసాగర్ రావు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజకీయాలలో భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన నాయకులలో ఒకడైన సి.విద్యాసాగర్ రావు (చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావు) 1942, ఫిబ్రవరి 12న శ్రీనివాసరావు, చంద్రమ్మ దంపతులకు కరీంనగర్ జిల్లాలో జన్మించారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్నత విద్యనభ్యసించి న్యాయవాద వృత్తి చేపట్టిన విద్యాసాగర్ రావు 1980లో తొలిసారిగా కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి ఓడిపోయారు. 1985లో మెట్‌పల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గంలో తొలిసారి గెలుపొంది రాష్ట్ర శాసనసభలో ఆడుగుపెట్టిన విద్యాసాగర్ రావు మొత్తం 3 సార్లు శాసనసభ్యుడిగాను, రెండు సార్లు లోకసభ సభ్యుడిగాను ఎన్నికయ్యారు. అటల్ బిహారీ వాజపేయి నేతృతంలోని ఎన్.డి.ఏ.ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశారు. 1977లో కరీంనగర్ జిల్లా జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగానూ, ఆ తర్వాత భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడుగాను వ్యవహరించారు. స్వశక్తితో ఎదిగి రాజకీయాలలో రాణించిన నాయకుడైన విద్యాసాగర్ రావు 2004లో, 2006 ఉప ఎన్నికలలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ప్రభంజనంతో ఓడిపోయారు. తెరాస సభ్యుల రాజీనామాతో జరిగిన 2008 ఉపఎన్నికలు హాస్యాస్పదమని, అనవసరమనీ ప్రకటించి ఎన్నికల బరిలోకి నిలవలేరు. 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో వేములవాడ నుంచి పోటీచేసిననూ విజయం లభించలేదు. ఈయన పెద్ద సోదరుడు చెనమనేని రాజేశ్వరరావు 6 సార్లు శాసనసభ్యుడిగా విజయం సాధించగా, మరో సొదరుడు చెన్నమనేని హన్మంతరావు జాతీయస్థాయిలో ఆర్థికవేత్తగా పేరుపొందారు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావు రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా లోని నాగారం లో 1942 ఫిబ్రవరి 12 న శ్రీనివాసరావు, చంద్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం స్థానికంగా అక్కడే పూర్తిచేశాడు. అతనికి ముగ్గురు సోదరులు ఉన్నారు. అతను తన పాఠశాల విద్యను వేములవాడ, హైదరాబాదులో పియుసి, బి.ఎస్.సి. మహారాష్ట్రకు చెందిన నాందేడ్‌లో, తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయవిద్యను అభ్యసించి, ఎల్.ఎల్.బి పట్టాలు పొంది న్యాయవాద వృత్తిని స్వీకరించాడు. ఎల్.ఎల్.బి. చేసేటప్పుడే తెలంగాణ ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. ఆ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. అదే సమయంలో రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్.ఎస్.ఎస్.) లో కూడా అతని చురుకైన కార్యకర్త. కళాశాల ఎన్నికలలో పోటీచేసి ప్రెసిడెంటుగా కూడా ఎన్నికైనాడు. ఇదే సమయంలో పెద్ద సోదరుడు రాజేశ్వరరావు కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో ఉండేవాడు. ఆ తరువాత విద్యాసాగర్ రావు రాజకీయాలలో ప్రవేశించి జనసంఘ్ పార్టీలో చేరాడు. 1977లో జనసంఘ్ పార్టీ జనతా పార్టిలో విలీనమైనప్పుడు ఇతను జనతాపార్టీ కరీంనగర్ జిల్లా అధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. 1980లో పాత జనసంఘ్ నేతలు జనతాపార్టీని వీడి, భారతీయ జనతా పార్టీ ఏర్పాటు చేసిన పిదప భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున ముఖ్య నాయకుడిగా ఎదిగారు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
విద్యాసాగర్ రావు తొలిసారిగా 1980లో కరీంనగర్ లోక్ సభ నియోజకవర్గం నుంచి జనతా పార్టీ తరపున పోటీచేసాడు. ఆ ఎన్నికలలో ఓటమి పొందిననూ మునుముందు విజయానికి నాంది పలికింది. 1985లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో మెట్‌పల్లి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున ఎన్నికలలో విజయం సాధించి తొలిసారిగా శాసనసభలో అడుగుపెట్టాడు. ఆ తరువాత 1989, 1994 ఎన్నికలలో కూడా మెట్‌పల్లి నుంచి వరుస విజయాలు సాధించి మొత్తం మూడు పర్యాయాలు శాసనసభ్యుడిగా కొనసాగాడు. 1998లో కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి 12వ లోక్‌సభలో ప్రవేశించాడు. పార్లమెంటుకు చెందిన పబ్లిక్ అక్కౌంట్స్ కమిటీ సభ్యుడిగాను పనిచేసాడు. 1999లో జరిగిన 13వ లోకసభ ఎన్నికలలో కూడా గెలుపొంది కేంద్రంలో వాజపేయి నాయకత్వంలోని ఎన్.డి.ఏ. ప్రభుత్వంలో హోంశాఖ సహాయమంత్రిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత తెలంగాణా రాష్ట్ర సమితి అవతరించుటతో 2004, 2006 ఉపఎన్నికలలో కరీంనగర్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసిన కె.చంద్రశేఖర రావు చేతిలో పరాజయం పొందాడు. తెరాస సభ్యుల రాజీనామాతో జరిగిన 2008 ఉపఎన్నికలు అనవసరం, హాస్యాస్పదం అని ప్రకటించి ఎన్నికల బరిలోకి దిగలేదు. 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో వేములవాడ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి అన్న చెన్నమనేని రాజేశ్వరరావు కుమారుడైన చెన్నమనేని రమేష్ బాబు చేతిలో పరాజయం పొందాడు. అయిననూ రాష్ట్రంలో భారతీయ జనతా పార్టీను బలోపేతం చేయడానికి ముందస్తు వ్యూహాలను సిద్ధం చేసాడు.
1998, 1999 ఎన్నికలు
విద్యాసాగర్ రావు 1998లో జరిగిన 12వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో కరీంనగర్ నియోజకవర్గం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పోటీచేసి కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన ఆనందరావును 19,360 ఓట్లతేడాతో ఓడించాడు. 1999లో జరిగిన ఎన్నికలలో అదే స్థానం నుంచి సమీప తెలుగుదేశం పార్టీ ప్రత్యర్థి రమణపై 95, 997 ఓట్ల మెజారిటీ సాధించారు.
వ్యక్తిగత జీవితం, బంధుత్వం
విద్యాసాగర్ రావు 1972లో వినోదను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ముగ్గురు సంతానం. ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కూతురు. రాజకీయనేత చెన్నమనేని రాజేశ్వరరావు, జాతీయస్థాయి ఆర్థికవేత్తగా పేరుపొందిన చెన్నమనేని హన్మంతరావు ఇతని సోదరులు. వేములవాడ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న చెన్నమనేని రమేష్ బాబు ఇతని అన్న రాజేశ్వరరావు కుమారుడు. రాజేశ్వరరావు చిన్న కుమారుడు చెన్నమనేని వికాస్ వైద్యరంగంలో రేడియాలజిస్ట్‌గా పేరుపొందారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1942 జననాలు వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు వర్గం:మహారాష్ట్ర గవర్నర్లు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాకు చెందిన గవర్నర్లు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
దక్షిణోత్తర గోగ్రహణములు
దక్షిణోత్తర గోగ్రహణములు ఒక తెలుగు నాటకం. దీనిని గూడూరు వెంకట శివకవి రచించారు. thumb మహాభారతంలోని 'విరాట పర్వం'లో జరిగిన పాండవుల అజ్ఞాతవాస గాథ ఈ నాటకానికి ఇతివృత్తం. జూదంలోని షరతుల ప్రకారం రాజ్యభ్రష్టులైన పాండవులు 12 ఏళ్ళు అరణ్యవాసం ముగించుకొన్న తరువాత ఒక సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం చేయవలసిన సమయం ఆసన్నమైంది. అజ్ఞాతవాసం మధ్యలో భంగపడితే వనవాసం పునరావృతమౌతుంది. శ్రీకృష్ణుని సలహా ప్రకారం పాండవులు గొప్ప గోసంపద గల విరాటరాజు కొలువులో తలదాచుకొంటారు. పాండవుల అజ్ఞాతవాసాన్ని ఎలాగైనా భంగం చేయాలని కౌరవులు చారులను పంపి ప్రయత్నాలు సాగిస్తారు.పాండవులు ఈ విధంగా అజ్ఞాత వాసం వెలుబుచ్చుండగా ఒకరోజు విరాటరాజు బావ మహా బలవంతుడు అయిన కీచకుని కన్ను ద్రౌపదిపై పడుతుంది. కీచకుని రాత్రివేళ నర్తనశాలకు పిలిపించి భీముడు, అతడిని హతం చేస్తాడు. కీచకుని మరణంతో అక్కడ పాండవులుండవచ్చునని అనుమానించిన కౌరవులు, వారి ఉనికిని బయట పెట్టేందుకు సుశర్మ సాయంతో దక్షిణ గోగణాలను బలవంతంగా తీసుకుపోతారు. వారిని ఎదుర్కోవడానికి విరాటుడు సకల సైన్యాలతో యుద్ధానికి వెళతాడు. కౌరవులు, భీష్మ, ద్రోణ, కర్ణాది మహావీరులతో ఉత్తరగోగణాలను తోలుకుపోవడానికి వస్తారు. కౌరవ సేనను వీరోచితంగా జయిస్తానని పలికి విరాటుని కొడుకు ఉత్తర కుమారుడు యుద్ధానికి బయలుదేరుతాడు. అతనికి సారథిగా బృహన్నల వెళతాడు. కాని కౌరవసేనను చూచి ఉత్తరునికి వణుకు మొదలై పారిపోజూస్తాడు. బృహన్నల అతనికి నచ్చచెప్పి, తన నిజ రూపం తెలిపి అర్జునుడుగా యుద్ధానికి వెళ్ళి, కౌరవసేనను సమ్మోహనాస్త్రంతో జయించి, గోవులను మళ్ళించుకు వస్తాడు. శుభప్రదంగా పాండవుల అజ్ఞాతవాసం ముగుస్తుంది. ఇది ఇతివృత్తం.
నాంది
ఉ. శ్రీకరకంజమున్‌ దనవ-శ్రీకరమంతలో జేయజాలు శో భాకరమైన చక్షుల ని-శాకరకాంతి జెలంగుదృష్టి ర త్నాకర రాజపుత్రిని ప్ర-భాకరవక్షతలంబు నందు ధ ర్మాకరుడై ధరించిన ద-యాకరుడెప్డు శుభం బొసంగుతన్‌.
మూలాలు
వర్గం:1950 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:పౌరాణిక నాటకాలు
హజ్ర్ ఎ అస్వద్
హజ్ర్-ఎ-అస్వద్ : ఈ పదానికి మూలం అరబ్బీ భాష పదాలు ; హజ్ర్ = రాయి ; అస్వద్ = నల్లని; నల్లని రాయి. ఈ రాయి ఒక "ఉల్క రాయి". ఇబ్రాహీం ప్రవక్తకు అల్లాహ్ ఈ రాయి గురించి చెప్పాడు. కావున ఈ రాయి గౌరవం పొందింది. ఈ రాయి నేడు కాబా గోడలో అమర్చ బడి యున్నది. ముహమ్మదు గారు ఈ నల్లని రాయిని హజ్ యాత్రలోభాగంగాముద్దుపెట్టుకున్నారు. దీనిని పరలోకం నుండి వచ్చిన రాయి (భూమికి సంబంధించినది గాదు, అనగా స్వర్గసీమ "ఆకాశం" లేదా జన్నత్ నుండి రాలినది, గా భావించి ముస్లిములుకూడా అలాగే ముద్దు పెట్టుకుంటారు. ఉమ్రా చేసే ప్రతి వ్యక్తీ ఆ నల్ల రాయిని తాకే వరకు తల్బియా బిగ్గరగా చెబుతూ ఉండాలి అన్నారు దైవ ప్రవక్త. (అబూ దావూద్ : 734) మక్కాను జయించిన ఏడాది దైవ ప్రవక్తకు కొంత విశ్రాంతి దొరికింది. అప్పుడాయన ఒక ఒంటె మీద ప్రదక్షిణలు చేసి మూలనున్న నల్ల రాయిని తన చేతిలోని వంకె కర్రతో తాకారు. (అబూ దావూద్:752) ప్రవక్త నల్లారాయిని తాకి తక్బీర్ "అల్లా అతిగొప్పవాడు" (అల్లాహు అక్బర్) అని నినదిస్తూ 3 ప్రదక్షిణలు చేశారు. (అబూ దావూద్ : 757). ఉమర్ ఆ నల్ల రాయి వద్దకొచ్చి దాన్నిముద్దు పెట్టుకొని " ఏ మాత్రం అనుమానం లేదు, నీవు ఒక రాయివి మాత్రమే! నీవు ఎవరికీ అపకారం చేయలేవు, మేలుకూడా చేయలేవు. దైవ ప్రవక్త గనుక నిన్ను ముద్దు పెట్టుకోకపోతే నేనూ నిన్ను ముద్దు పెట్టుకునే వాడిని కాదు " అన్నారు. (బుఖారీ 2:667)
ఇవీ చూడండి
వర్గం:కాబా వర్గం:ముస్లింల సాంప్రదాయాలు
గోవా
గోవా (गोवा, Goa ) భారతదేశంలో పశ్చిమతీరాన అరేబియా సముద్రం అంచున ఉంది. ఈ ప్రాంతాన్ని కొంకణ తీరమని కూడా అంటారు. గోవాకు ఉత్తరాన మహారాష్ట్ర, తూర్పు, దక్షిణాన కర్ణాటక రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. ఇది దేశంలో వైశాల్యపరంగా రెండవ అతిచిన్న రాష్ట్రం. జనాభా పరంగా నాలుగవ అతిచిన్న రాష్ట్రం. సిక్కిం, మిజోరామ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లు గోవా కంటే తక్కువ జనాభా కలిగి ఉన్నాయి.
గోవా రాజధాని పనజీ. 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు వర్తకులు గోవాలో స్థావరం ఏర్పరచుకొన్నారు. కొద్దికాలంలోనే అధికారాన్ని బలవంతంగా హస్తగతం చేసుకొన్నారు. 450 ఏండ్ల తరువాత, 1961లో భారత ప్రభుత్వం సైనికచర్య ద్వారా గోవాను తన అధీనంలోకి తీసుకొన్నది.
చక్కని బీచ్ లు, ప్రత్యేకమైన కట్టడాలు, విశిష్టమైన వన సంపద, అగ్వాడ కోట - ఇవన్నీ కలిపి గోవా మంచి పర్యాటక కేంద్రంగా కావడానికి తోడ్పడ్డాయి.
గోవా పేరు
గోవా లేదా గోమాంటక్ అని పిలిచే ఈ రాష్ట్రానికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చిందనే విషయంపై స్పషష్టమైన ఆధారాలు లేవు. ఈ ప్రాంతానికి మహాభారతంలోనూ, ఇతర ప్రాచీన గ్రంథాలలోనూ గోపరాష్ట్రం, గోవరాష్ట్రం, గోపకపురి, గోపక పట్టణం, గోమంచాల, గోవపురి వంటి పేర్లు వాడబడినాయి. ఆప్రాంత అనే పేరు కూడా వాడబడింది.
చరిత్ర
thumb|250px| గోవాలో హిందూ దేవాలయాలు రంగులు విరబోసుకొని ఉంటాయి. స్థానిక సాంప్రదాయిక నిర్మాణ శైలి వీటిలో కనిపిస్తుంది thumb|250px| అందమైన సముద్ర తీరాలకు గోవా ప్రసిద్ధం
గోవా ప్రాంతాన్ని చరిత్రలో మౌర్యులు, శాతవాహనులు, బాదామి చాళుక్యులు, సిల్హార వంశస్థులు, దక్కన్ నవాబులు పాలించారు. 1312 లో ఇది ఢిల్లీ సుల్తానుల వశమైనది. 1370లో విజయనగరరాజు మొదటి హరిహర రాయలు గోవాను జయించాడు. 1469లో బహమనీ సుల్తానులు దీనిని కైవసం చేసుకొన్నారు. అనంతరం బీజాపూర్ నవాబు ఆదిల్‌షా తన రెండవ రాజధానిగా చేసుకొన్నాడు.
1498లో క్రొత్త సముద్రమార్గాన్ని కనుక్కొన్న మొదటి ఐరోపా వర్తకుడు వాస్కో డ గామా కేరళలో కోజికోడ్లో అడుగుపెట్టాడు. తరువాత అతడు గోవా చేరాడు. సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారమే పోర్చుగీసు వారి అప్పటి లక్ష్యము. కాని 1501 లో తిమ్మయ్య అనే స్థానిక రాజు తరపున పోరాడి అల్ఫోంసో డి అల్బుకర్క్ (Afonso de Albuquerque) అనే పోర్చుగీసు అడ్మిరల్ బహమనీ రాజులనోడించాడు. గోవాను తమ నావలకు స్థావరంగా చేయాలనేది వారి అభిమతం.
thumb|250px| ఉత్తర గోవాలో [[అగూడా కోట(Fort Aguada) శిథిలాలు. ఫోర్చుగీసువారు తమ రక్షణ కోసం నిర్మించిన స్థావరాలలో ఒకటి.]]
1560-1812 మధ్య గోవా ఇంక్విజిషన్ క్రింద స్థానికులు బలవంతంగా క్రైస్తవ మతానికి మార్చబడ్డారు. ఈ నిర్బంధంనుండి తప్పుకోవడానికి వేలాదిగా ప్రజలు ఇరుగుపొరుగు ప్రాంతాలకు తరలిపోయారు. బ్రిటిష్‌వారు వచ్చిన తరువాత పోర్చుగీసు అధికారం గోవాకు, మరి కొద్ది స్థలాలకు పరిమితమైనది. పోర్చుగీసు వారికి గోవా విలువైన విదేశీ స్థావరమైనది. పోర్చుగీసు నుండి వచ్చినవారు ఇక్కడ స్థిరపడడం, స్థానికులను పెండ్లాడడం జరిగింది. 1843లో రాజధాని పాత గోవా నుండి పనజీకి మార్చారు.
1947లో భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత కూడా గోవాను వదులుకోవడానికి పోర్చుగీసువారు ఒప్పుకొనలేదు. ప్రపంచ సంస్థలు భారతదేశానికి అనుకూలంగా తీర్పు చెప్పినా ప్రయోజనం లేకపోయింది. 1961 డిసెంబరు 12న భారత సైన్యం గోవాలో ప్రవేశించి, గోవాను ఆక్రమించింది. కొద్దిపాటి ఘర్షణ తరువాత డామన్, డయ్యులు కూడా భారతదేశం అధీనంలోకి వచ్చాయి. కాని 1974 వరకు పోర్చుగీసు ప్రభుత్వం గోవాను భారతదేశంలో అంతర్భాగంగా అంగీకరించలేదు. 1987 మే 30న గోవాను కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా కాక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పరచారు. ఇది భారతదేశంలో 25వ రాష్ట్రం అయ్యింది.
భౌగోళికం, వాతావరణం
thumb|250px| గోవాకు పొడవైన సముద్ర తీరం ఉంది. అక్కడి బీచిలు అందమైనవి.
పడమటి కనుమలులోని కొంకణ తీరాన ఉన్న గోవాకు 101 కి.మీ. సముద్ర తీరము ఉంది. మాండవి, జువారి, తెరెఖోల్, ఛపోరా, బేతుల్అనేవి గోవాలోని నదులు. జువారి నది ముఖద్వారాన ఉన్న మార్ముగోవా నౌకాశ్రయం మంచి సహజ నౌకాశ్రయం. జువారి, మాండవి నదులు, అంతటా విస్తరించిన వాటి ఉపనదులు గోవాలో మంచి నీటి వసతి, రవాణా వసతి కలిగించాయి. ఇంకా కదంబ రాజులు తవ్వించిన 300పైగా పాతకాలపు చెరువులు, 100 పైగా ఔషధిగుణాలున్న ఊటలు ఉన్నాయి.
గోవా నేల ఎక్కువ భాగం ఖనిజలవణాలుగల ఎర్రనేల. లోపలి నదీతీరాలలో నల్లరేగడి నేల ఉంది. గోవా, కర్ణాటక సరిహద్దులలో మోలెమ్, అన్‌మోడ్ల మధ్యనున్న శిలలు భారత ఉపఖండంలోన అత్యంత పురాతనమైనవాటిలోకి వస్తాయి. కొన్ని శిలలు 3,600 మిలియన్ సంవత్సరాల పురాతనమైనవని గుర్తించారు. ఉష్ణవాతావరణ మండలంలో, అరేబియా సముద్రతీరాన ఉన్నందున గోవా వాతావరణం వేడిగాను, తేమగాను ఉంటుంది. వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 35 డిగ్రీలు సెంటీగ్రేడ్ వరకు వెళతాయి. వర్షాకాలం (జూన్ - సెప్టెంబరు) పుష్కలంగా వర్షాలు కురుస్తాయి. డిసెంబరు - ఫిబ్రవరి కాలం చలికాలం. ఉష్ణోగ్రత 20 డిగ్రీలు సెంటీగ్రేడు వరకు జారుతుంది.
ఆర్ధిక రంగం
thumb|250px|[[ఓడలపై రవాణా గోవాలో ఒక ముఖ్యమైన జీవనోపాధి.]] thumb|250px|చపోరా నదిపై చేపలు పట్టడం
ప్రజల తలసరి సగటు ఆదాయం తక్కిన భారతదేశంలో కంటే గోవాలో ఒకటిన్నర రెట్లు ఎక్కువ. గోవా ఆర్థికరంగం వృద్ధికూడా 1990-2000 కాలంలో 8.23% సాదింపబడింది. పర్యాటక రంగం గోవా ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక. భారతదేశానికి వచ్చే మొత్తం విదేశీయాత్రికులలో 12% మంది గోవాను సందర్శిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా తీరప్రాంతంలో యాత్రికులు ఎక్కువ. ఇక్కడ ఆరంబల్ బీచ్ చాల ప్రసిద్ధి చెందిన బీచ్.
లోపలి భాగంలో మంచి ఖనిజ సంపద ఉంది. ముడి ఇనుము, బాక్సైటు, మాంగనీసు, సిలికా వంటి ఖనుజాలు బాగా లభిస్తున్నాయి.
వ్యవసాయం కూడా చాలామందికి జీవనోపాధి. వరి, జీడిమామిడి, పోక, కొబ్బరి ప్రధానమైన వ్యవసాయోత్పత్తులు. చాల మందికి వ్యవసాయం రెండవ ఆదాయపు వనరుగా ఉంటున్నది. 40 వేలవరకూ జనాభా మత్స్య పరిశ్రమ ఆధారంగా జీవిస్తున్నారు.
పురుగు మందులు, ఎరువులు, టైరులు, ట్యూబులు, చెప్పులు, రసాయనములు, మందులు వంటి మధ్య తరహా పరిశ్రమలున్నాయి. ఇంకా చేపలు, జీడిమామిడి, కొబ్బరి వంటి ఉత్పత్తులపై ఆధారపడిన వ్యసాయిక పరిశ్రమలున్నాయి. ఆల్కహాలుపై తక్కువ పన్ను ఉన్నందున గోవాలో మద్యం ఖరీదు తక్కువ.
విదేశాలలో పనిచేసే కార్మికులు స్వదేశంలో తమ కుటుంబాలకు పంపే ధనం కూడా గోవా ఆదాయంలో ముఖ్యమైనది.
ప్రభుత్వం, రాజకీయాలు
మండవి నది ఎడమ ఒడ్డున ఉన్న పనజి లేదా పంజిమ్‌లో గోవా అధికార కార్యాలయాలున్నాయ. మాండవి నది అవతలి ఒడ్డున ఉన్న పోర్వీరిమ్లో గోవా శాసన సభ ఉంది. న్యాయ విషయాలకొస్తే గోవా ముంబై, (బొంబాయి) హైకోర్టు పరిధిలోకి వస్తుంది. పనజిలో ఒక హైకోర్టు బెంచి ఉంది. జాతీయ స్థాయి పార్లమెంటులో గోవానుండి రెండు లోక్‌సభ స్థానాలు, ఒకరాజ్యసభ స్థానము ఉన్నాయి. గోవా అసెంబ్లీలో 40 మంది సభ్యులున్నారు. అన్ని రాష్ట్రాలలాగానే గవర్నరు, ముఖ్యమంత్రి, మంత్రి మండలి, శాసన సభ్యులుతో కూడిన పాలనా వ్యవస్థ ఉంది.
1990 వరకు నిలకడగా ఉన్న గోవా ప్రభుత్వాలు తరువాత వడివడిగా మారడం మొదలయ్యింది. 1990-2005 మధ్యకాలంలో 15 సంవత్సరాలలో 14 ప్రభుత్వాలు మారాయి .2022 గోవా శాసనసభ ఎన్నికలు 2022 ఫిబ్రవరి 14న జరిగాయి.
గోవాలో ముఖ్యమైన రాజకీయ పార్టీలు:
మిగిలిన రాష్ట్రాలలో బ్రిటిష్ పద్ధతిలో మతం ప్రకారం పౌర చట్టాలు(civil laws) అమలులో ఉన్నాయి. కాని గోవాలో పోర్చుగీసు వారి పద్ధతి ప్రకారం యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ అమలులో ఉంది.
రాష్ట్ర గణాంకాలు
వైశాల్యము.3,702 చ.కి.
జన విస్తరణ
thumb|250px| గోవాలో హిందూ దేవాలయాలు రంగులు విరబోసుకొని ఉంటాయి. స్థానిక సాంప్రదాయిక నిర్మాణ శైలి వీటిలో కనిపిస్తుంది
గోవా నివాసిని ఆంగ్లంలో గోవన్ అని, కొంకణిలో గోయెంకర్ అని, మరాఠీలో గోవేకర్ అని, పోర్చుగీసు భాషలో మగవారిని గోయెస్ Goês అని, ఆడువారిని గోయెసా Goesa అని అంటారు.
ఇప్పుడు గోవా జనాభా 13,47,668 - ఇందులో 6,87,248 మంది పురుషులు, 6,60,420 స్త్రీలు. మిగిలిన వివరాలు
జిల్లాలు
thumb|250px| గోవా తాలూకాలు. ఉత్తర, దక్షిణ గోవాల తాలూకాలు వేర్వేరు రంగులలో చూపబడ్డాయి.
గోవాను రెండు జిల్లాలుగా విభాజించారు. ఈ రెండు జిల్లాలను మొత్తం 11 తాలూకాలుగా విభజించారు. ఉత్తర గోవాలో బార్డేజ్, బికోలిం, పెర్నెం, పోండ, సతారి, తిస్వాది తాలూకాలు ఉంటే దక్షిణ గోవాలో కనకోన, మోర్ముగోవ, క్వేపెం, సాల్సెటె, సాంగ్వెం.
రవాణా సౌకర్యాలు
ప్రైవేటు ఆపరేటర్లు నడిపే బస్సులు గోవాలో ప్రధానమైన రవాణా సౌకర్యం. ప్రభుత్వ రంగంలో ఉన్న కదంబ ట్రాన్స్‌పోర్టు కార్పొరేషను ముఖ్యమైన రూట్లలోను, కొన్ని గ్రామీణ ప్రాంతాలలోను బస్సులు నడుపుతుంది. కాని ఎక్కువ మంది ప్రయాణాలకు తమ స్వంత వాహనాలనే వినియోగిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా ద్విచక్రవాహనాల వినియోగం ఎక్కువ.
ఇంకా టాక్సీలు, ఆటో రిక్షాలు ప్రజల ప్రయాణాలకు అద్దెకు దొరికే వాహనాలు. మోటారు సైకిలు టాక్సీ అనేది గోవాకు ప్రత్యేకమైన అద్దె టాక్సీ - ఇవి పసుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉండే మోటారు సైకిళ్ళు. వీటిని నడిపేవారిని "పైలట్లు" అంటారు. ప్రయాణీకుడు వెనుక సీటులో కూర్చుంటాడు. ఇవ్వాల్సిన కిరాయి ముందుగానే బేరమాడుకుంటారు.
కొన్ని చోట్ల నదులు దాటడానికి ఫెర్రీలు వాడతారు. గోవాలో రెండు రైల్వే లైనులున్నాయి - ఒకటి స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం నిర్మించిన వాస్కో డ గామా - హుబ్లీ మార్గం. మరొకటి 1990 దశకంలో నిర్మించిన కొంకణ్ రైల్వే మార్గం.
ఎక్కువగా మిలిటరీ అవసరాలకు వాడే దబోలిమ్ ఎయిర్‌పోర్టు మాత్రమే గోవాలో ఉన్న ఎయిర్‌పోర్టు. మార్ముగోవా నౌకాశ్రయం ఎక్కువగా గోవాలో లభించే ఖనిజ సంపద రవాణాకు ఉపయోగపడుతుంది. పనజి పోర్టునుండి ముంబైకి ప్రయాణీకులను చేరవేసే స్టీమర్లు బయలుదేరతాయి.
సంస్కృతి
thumb|250px| గోవా సాంప్రదాయిక నిర్మాణానికి ఒక ఉదాహరణ
సాంప్రదాయిక కొంకణి జానపద గీతాలు, సాంప్రదాయిక "మందో" సంగీతం, పాశ్చాత్య సంగీతం, గోవా ట్రాన్స్ సంగీతం (గోవా ట్రాన్స్ సంగీతం) - వీటన్నింటికీ గోవాలో మంచి ప్రజాదరణ ఉంది.
వరి అన్నము, చేపల కూరా - ఇవి గోవా వాసుల ప్రధాన దైనిక ఆహారము. కొబ్బరి, మసాలా దినుసులు, జీడిమామిడి, మిర్చి వంటి ద్రవ్యాలు వాడి తయారుచేసే ఎన్నో రుచికరమైన వంటలు గోవా ప్రత్యేకం. జీడి మామిడి పండునుంచి, కొబ్బరి కల్లునుంచి తయారు చేసే ఫెని అనే మద్యం గోవాలో అత్యంత సామాన్యం.
గోవాలో రెండు ప్రపంచ వారసత్వ స్థలాలు (వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్స్) ఉన్నాయి. బామ్ జీసస్ బసిలికా (Bom Jesus Basilica). ఇక్కడ సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ జేవియర్ దేహమును భద్ర పరచారు. ప్రతి పదేళ్ళకూ ఒకసారి ఈ శరీరాన్ని పూజకై వెలికి తీసి ప్రజలు చూసేందుకు అనుమతిస్తారు. 2004లో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది.
భారత-పోర్చుగీసు శైలిలో నిర్మించిన పాతకాలపు ప్రాసాదాలు గోవాలో మరొక ఆకర్షణ. కాని ఇవి ప్రస్తుతం చాలావరకు శిథిలమయ్యే పరిస్థితిలో ఉన్నాయి. పాంజిమ్‌లోని ఫౌంటెన్‌హాస్ (Fontainhas) అనే ప్రాంతం సాంస్కృతిక ప్రాంతంగా గుర్తింపబడింది. గోవా జీవనాన్నీ, నిర్మాణాలనూ ప్రతిబింబించే పేట అని దీనిని చెప్పవచ్చును. కొన్ని హిందూ దేవాలయాలలో (ఉదాహరణ - మంగ్వేషి మందిరం) కూడా ఈ శైలి కనిపిస్తుంది.
క్రీడా రంగం
గోవాలో ఫుట్‌బాల్ బాగా జనాదరణ ఉన్న ఆట. మైదానాల్లోనూ, పొలాల్లోనూ వర్షాలు లేనపుడు ఫుట్‌బాల్ ఆట బాగా ఆడుతారు. గోవాలో చాలా ఫుట్‌బాల్ క్లబ్బులున్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో క్రికెట్ పట్ల జనాకర్షణ బాగా పెరుగుతున్నది. మార్‌గావ్ లోని 'ఫటోరా స్టేడియమ్' ఈ ఆటల పోటీలకు ఉన్న మంచి వసతి. హాకీ మూడవ ప్రజాదరణ గల ఆట.
వృక్ష సంపద
thumb|200px| చపోరా నది ఒడ్డున సలీంఆలీ రక్షిత పక్షి ఆవాసం (Salim Ali Bird sanctuary)
గోవా అంతటా కొబ్బరి చెట్లు, తోటలు సర్వ సాధారణం. ఇంకా జీడి మామిడి, టేకు, మామిడి, పనస, పైనాపిల్, నేరేడు, బ్రెడ్ ఫ్రూట్ వంటి చెట్లుకూడా అడవులలో గాని, తోటలలో గాని బాగా ఉన్నాయి.
గోవా అడవులలో నక్కలు, అడవి పందులు, వలస పక్షులు, కింగ్ఫిషర్ పక్షులు, మైనాలు, చిలుకలు వంటి జంతు సంపద ఎక్కువ. వివిధ రకాలైన చేపలు, సరోవర జీవులు, సముద్ర జీవులు ఉన్నాయి. గోవాలో పాములు కూడా ఎక్కువే. ఇవి ఎలుకల సంఖ్యను అదుపులో ఉంచుతాయి.
గోవాలో పెక్కు జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి కొన్ని
వార్తా సాధనాలు
అన్ని ప్రాంతాలలాగానే ఆల్ ఇండియా రేడియో సర్వీసు, ప్రధాన టెలివిజన్ సర్వీసులు ఉన్నాయి. అన్ని ముఖ్యమైన మొబైల్ సెల్‌ఫోను సర్వీసులు ఉన్నాయి.
ముఖ్యమైన వార్తా పత్రికలు: ఆంగ్లంలో హెరాల్డ్ (ఇది గోవాలో బాగా పాత పత్రిక. 1983 వరకు ఓ హెరాల్డో అనే పోర్చుగీసు పత్రిక) ), గోమంతక్ టైమ్స్, నవహింద్ టైమ్స్. ఇవి కాక జాతీయ వార్తా పత్రికలు చదువుతారు.
విద్యా రంగం
ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, ప్రైవేటు పాఠశాలలు కూడా విద్యా సదుపాయాలను అందిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలలో ఎక్కువగా మరాఠీ, కొంకణి మాధ్యమాలున్నాయి. దేశమంతటావలెనే ఇంగ్లీషు మీడియం చదువుకు జనాదరణ పెరుగుతున్నది.
ఉన్నత విద్యకు కాలేజీలున్నాయి. గోవా విశ్వ విద్యాలయం అనేది గోవాలో ఒకే ఒక విశ్వ విద్యాలయం. రెండు ఇంజినీరింగ్ కాలేజీలు, ఒక మెడికల్ కాలేజి ఉన్నాయి. మెరైన్ ఇంజినీరింగ్, హోటల్ మానేజిమెంట్, టూరిజమ్ వంటి కోర్సులకు గోవా ప్రసిద్ధం.
కొన్ని స్కూళ్ళలో పోర్చుగీసు భాష మూడవ భాషగా బోధిస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
నందిగామ (రంగారెడ్డి జిల్లా)
నందిగామ,తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా,నందిగామ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది జూలై 2011లో హైదరాబాదు మెట్రోపాలిటన్ అథారిటీలో భాగమైంది. ఇది షాద్‌నగర్, కొత్తూరు మధ్యలో జాతీయ రహదారికి సమీపంలో ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని కొత్తూరు మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన నందిగామ మండలంలోకి చేర్చారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 11, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.2 ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రాలు ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల షాద్ నగర్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్ లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నందిగంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నందిగంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నందిగంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నందిగామలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మొక్కజొన్న, వరి, ప్రత్తి
రాజకీయాలు
2013 జూలైలో జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో సర్పంచిగా కొమ్మ కృష్ణ ఎన్నికయ్యాడు.
నార్త్
నార్త్ (North) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో ఉత్తరం అని అర్ధం.
తెనుగు కవుల చరిత్ర
తెనుగు కవుల చరిత్ర (ప్రాచీనకాలమునుండి సా.శ 1250 వరకు) అనే పేరు పెట్టినా నిజానికి ఇది తెలుగు సాహిత్యంలోని వివిధాంశాలను కలిపి రచించారు. ప్రాౙ్నన్నయ యుగం నాటె తెలుగు శాసనాల్లోని సాహిత్యం నుంచి మొదలుపెట్టి తెలుగు కవుల, సాహిత్యాంశాల, ఛందస్సుల పరిణామ క్రమం, చరిత్ర వంటివి ఆధారసహితంగా వివరించారు. ఈ గ్రంథ రచయిత నిడదవోలు వెంకటరావు నాటీ మద్రాసులోని ప్రాచ్య పరిశోధన సంస్థకు అధిపతిగా వ్యవహరించారు. ఈ గ్రంథాన్ని మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం వారు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయాంధ్ర గ్రంథమాలలో భాగంగా 1953లో ప్రచురించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1953 పుస్తకాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ సంస్థ
thumb|NCERT, Andhra Pradesh ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణా సంస్థ (AP State Council for Education Research and Training, (APSCERT) ) 27-07-1967 న, అప్పటికే వున్న రాష్ట్ర విద్యాసంస్థ, రాష్ట్ర విద్యా, వృత్తిపర సలహా బ్యూరో, రాష్ట్ర వైజ్ఞానిక విద్య సమితి, రాష్ట్ర మూల్యాంకన సమితులను కలగలిపి ఏర్పడినది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సంస్థలు
తక్బీర్
thumb|273x273px|అల్లాహు అక్బర్ చిత్రం అల్లాహు అక్బర్ : అల్లాహ్ అనగా దేవుడు 'అక్బర్' అనగా గొప్పవాడు అని అర్ధం. 'అక్బర్' అనునది అరబ్బీ పదజాలము. 'అక్బర్' అనే పదానికి మూలం 'కిబ్ర్', అనగా 'గొప్ప'. ఈ మూలంతో పుట్టిన పదాలు 'కబీర్', 'అక్బర్', 'కుబ్రా', వీటన్నిటికీ అర్థం 'గొప్ప' లేదా 'ఘనమైన'. అల్లాహ్ విశేషణాత్మక 99 నామాలలో 'అక్బర్' ఒకటి. 'అల్లాహు అక్బర్' లేదా 'అల్లాహ్-ఒ-అక్బర్' అనునది ఒక తక్బీర్. తక్బీర్ అనగా ఒక 'స్తుతి'. ఈ తక్బీర్ అల్లాహ్ స్తుతి, లేదా అల్లాహ్ ను స్తుతించడం. తరచుగా ముస్లింలు 'నారయే తక్బీర్' అంటే 'అల్లాహు అక్బర్' అని జవాబిస్తారు. 'నారా' అంటే నినాదమని అర్థం, నారయే-తక్బీర్ అనగా కీర్తి-నాదం. మూలంగా చెప్పాలంటే 'అల్లాహ్ ను స్తుతిస్తూ కీర్తి నాదం చేయుట'.
మసీదులలో మైకుల ద్వారా అల్లాహు అక్బర్ అంటూ నమాజుకు రండని రోజూ అయిదుసార్లు పిలుస్తారు. ఇలా పిలవటాన్ని అజాన్ అంటారు. సాయిబులు అక్బర్ చక్రవర్తిని తలుచుకొని ఇలా కేకలు పెడుతున్నారని కొంతమంది అపార్థం చేసుకుంటారు. కానీ అది దైవ స్తోత్రం. మొఘల్ రాజైన అక్బర్ కూ ఈ అజాన్ కూ ఏ సంబంధం లేదు.
ఇవీ చూడండి
వర్గం:అరబ్బీ పదజాలము
రాజా మహమ్మద్
సినిమారంగం
తన కెరీర్ ప్రారంభంలో రాజా మహ్మద్ మలయాళ సినిమాలకు ఎడిటింగ్ చేశాడు. 2003లో కమల్ హాసన్ నిర్మించిన నల దమయంతి సినిమా ద్వారా తమిళ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. 2007లో పరుత్తివీరన్ సినిమాకు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. దాంతో తమిళ సినిమారంగంలో మరిన్ని అవకాశాలు వచ్చాయి. 2008లో ఎం. శశికుమార్ దర్శకత్వం వహించిన తొలి పీరియాడికల్ సినిమా సుబ్రమణ్యపురం సినిమాకి ఉత్తమ ఎడిటర్‌గా విజయ్ అవార్డును కూడా గెలుచుకున్నాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు వర్గం:భారతీయ సినిమా ఎడిటర్లు వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు
కొల్లుపల్లె
కొల్లుపల్లె. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, రామకుప్పం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రామకుప్పం నుండి 10 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలమనేరు నుండి 45 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 224 ఇళ్లతో, 1037 జనాభాతో 280 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 486, ఆడవారి సంఖ్య 551. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 162 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596975.
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. బాలబడి, అనియత విద్యా కేంద్రం ఈ రెండు ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్న రామకుప్పంలో ఉన్నాయి. మాధ్యమిక పాఠశాల కొంగనపల్లె లను, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల చల్దిగానిపల్లె లోను, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల వెంకటగిరికోట లోను, ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప పాలీటెక్నిక్ మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, వైద్య కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, ఇవి కుప్పంలో వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శాంతిపురంల ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, సంచార వైద్య శాల, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, టి.బి వైద్యశాల, అలోపతీ ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సమీప పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.
త్రాగు నీరు
గ్రామంలో రక్షిత మంచి నీరు ఉంది. గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి నీటిపారుదల వసతి ఉంది. చెరువు నీటి సౌకర్యం ఉంది.
పారిశుధ్యం
తెరిచిన డ్రైనేజీ గ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం వస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, ఉన్నాయి.టాక్సీ సౌకర్యం ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉంది.పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప ప్రధాన జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. . గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీప ఇతర జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఈ గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, ఉన్నాయి.వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, వారం వారీ సంత, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప ఏటియం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో ఉంది. ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 18
తయారీ
ఈ గ్రామం ఈ కింది వస్తువులను ఉత్పత్తి చేస్తోంది:
వేరుశనగ, వరి, చెరకు
బెండగింజల నూనె
బెండకాయ మొక్క మాల్వేలిస్ వర్గము, మాల్వేసి కుటుంబానికి చెందినది. బెండ వృక్షశాస్త్రనామము 'Abelmoschus esculentus'.ఇది ఏకవార్షిక మొక్క.0.9-2.0మీటర్ల ఎత్తువరకు పెరుగుతుంది. బెండకాయలను వంటకూరలలో వినియోగిస్తారు.బెండయొక్క జన్మస్థానం గురించి వివాదముంది. కొందరు దక్షిణ ఆసియా అనిభావించగా, కొందరు యుథోఫియా, ఉత్తర ఆఫ్రికా అని ఆధారాలు చూపిస్తున్నారు. అక్కడినుండి మధ్యధరాప్రాంతంద్వారా అరబ్బిదేశాలు అక్కడినుండి భారతదేశంకు వ్యాప్తి చెందినది.
బెండగింజలు
బెండగింజల నూనె భౌతిక లక్షణాల పట్టిక
బెండగింజ నూనెలోని కొవ్వు, ఆమ్లాల శాతం
మూలాలు/ఉల్లేఖనం
వర్గం:నూనెలు వర్గం:వంట నూనెలు వర్గం:జీవ ఇంధనం
దబ్బగెడ్డ
దబ్బగెడ్డ, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 36 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 160 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 85 ఇళ్లతో, 286 జనాభాతో 180 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 139, ఆడవారి సంఖ్య 147. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 186. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585424 .పిన్ కోడ్: 531105.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి సీలేరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల యెనుగుబయలులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దారకొండలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల సీలేరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
దబ్బగెడ్డలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దబ్బగెడ్డలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
దబ్బగెడ్డలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
ఆంధ్ర క్రికెట్ జట్టు
ఆంధ్ర క్రికెట్ జట్టు దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న భారత దేశీయ క్రికెట్ జట్టు. జట్టుకి చెందిన ప్రధాన హోమ్ మైదానం విశాఖపట్నంలోని ACA-VDCA అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం, కొన్ని హోమ్ మ్యాచ్‌లు అనంతపురం, కడపలో కూడా ఆడబడతాయి. ఈ జట్టుకు తొలి కెప్టెన్‌గా సీకే నాయుడు వ్యవహరించారు.
అవలోకనం
ఆంధ్ర జట్టు 1953–54 సీజన్‌లో తొలిసారిగా రంజీ ట్రోఫీలో పాల్గొంది. ఆ మ్యాచ్‌లో కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించిన నాయుడు జట్టుకు  తొలి అర్ధశతకం సాధించాడు. ఆంధ్ర జట్టు 1961–62 మినహా ప్రతి రంజీ ట్రోఫీ సీజన్‌లో పోటీ చేసింది. ఇది భారతదేశంలో సౌత్ జోన్ క్రికెట్ జట్టు జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
2019-20 సీజన్ తర్వాత ఆంధ్ర జట్టు 326 ఫస్ట్ క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడింది, ఇందులో 50 విజయాలు, 132 ఓటములు, 144 డ్రాలు ఉన్నాయి. A క్రికెట్‌ జాబితాలో, ఆంధ్ర జట్టు 148 మ్యాచ్‌లు ఆడగా అందులో 49 విజయాలు, 97 ఓటములు ఉండగా,  రెంటిలో ఫలితాలు రాలేదు.
ఆంధ్ర జట్టు ఎప్పుడూ రంజీ ట్రోఫీ ఫైనల్‌లో పాల్గొనలేదు అందువలన ఇరానీ ట్రోఫీలో పాల్గొనే అవకాశం ఎప్పుడూ రాలేదు. 2007-08 సీజన్‌లో, MSK ప్రసాద్ సారథ్యంలోని ఆంధ్ర జట్టు, రంజీ ట్రోఫీ ఎలైట్ గ్రూప్‌లో ఆరింటిలో రెండు విజయాలు సాధించి, సెమీ-ఫైనల్‌కు దూరమైంది. . ఫిబ్రవరి 2018లో, వారు 2017–18 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో సెమీ-ఫైనల్‌కు చేరుకున్నారు. విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో ఆంధ్ర జట్టు ఆ దశకు చేరుకోవడం ఇదే తొలిసారి. 2019-20లో ఆంధ్ర జట్టు రంజీ ట్రోఫీ క్వార్టర్-ఫైనల్‌కు చేరుకుంది, సౌరాష్ట్ర చేతిలో ఓడిపోయి, ట్రోఫీని గెలుచుకోలేకపోయింది.
ప్రముఖ ఆటగాళ్లు
టెస్ట్ అరంగేట్రం చేసి మొదటిసారి ఆడిన సంవత్సరంతో పాటు భారతదేశం తరపున టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆటగాళ్ళు:
ODI అరంగేట్రం చేసిన సంవత్సరంతో పాటు భారతదేశం తరపున ODI లలో ఆడినా కానీ టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆటగాళ్ళు :
తల్బినా
తల్బినా బార్లీ పిండికి పాలు, తేనె కలిపి చేసే అరబ్బీ వంటకం. ఇస్లామీయ సాంప్రదాయంలో మహమ్మద్ ప్రవక్తచే ప్రాముఖ్యం పొందింది. రోగి విచారాన్ని పోగొట్టే ఒక వంటకం. అయిషా (ప్రవక్త గారి భార్య ) బంధువుల్లో ఎవరైనా చనిపోతే స్త్రీలు చూడటానికి వచ్చితిరిగి ఎవరి ఇళ్ళకు వారు వెళ్ళిపోయేవారు. ఆమె దగ్గరి బంధువులు,స్నేహితులు మాత్రమే ఉండిపోయేవారు.అప్పుడామె ఒక కుండడు తల్బినా వండించేవారు.గోధుమలు మాంసంతో తయారుచేసిన తరీద్ ను తల్బినా పై పోసేవారు."ఇక తినండి.తల్బినా రోగి విచారాన్ని పోగొడుతుంది మనసును ప్రశాంతపరుస్తుందని దైవప్రవక్త చెప్పేవారని అయిషా చెప్పారు.(బుఖారీ 7:328) శవం దగ్గర రోదిస్తూ శోషిల్లిన వారు ,రోగులూ తల్బినా తినాలని అయిషా చెప్పేవారు. తల్బినా రోగి హృదయానికి విశ్రాంతి నిచ్చి దాన్ని చైతన్యవంతంగా చేస్తుందని ,దుఖాన్ని విచారాన్ని పోగొడుతుందనీ దైవ ప్రవక్త చెప్పేవారని అయిషా చెప్పారు.(బుఖారీ 7:593) "తల్బినా తినండి" అని అయిషా ప్రోత్సహించేవారు."రోగికి ఇష్టముండదు గానీ భలే మేలుచేస్తుంది" అనేవారు అయిషా.(బుఖారీ 7:594)
వర్గం:ఇస్లాం
మాల్యం
మాల్యం, అనంతపురం జిల్లా, కణేకల్లు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కనేకల్ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయదుర్గం నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 671 ఇళ్లతో, 3212 జనాభాతో 2438 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1629, ఆడవారి సంఖ్య 1583. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 719 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594687 .పిన్ కోడ్: 515871.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల   కనేకల్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల కనేకల్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉరవకొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల అనంతపురంలోను, పాలీటెక్నిక్ రాయదుర్గంలోనూ ఉన్నాయి.అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.