cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బ్రహ్మం గారి చరిత్ర
కంకటపాలెం లో బ్రహ్మం గారి నాటకం చాల ప్రసిధ్ధి చెందింది.అందులో ముఖ్యంగా వెర్రిబోయిన శివయ్య కక్కడి పాత్రను అధ్భుతంగా వేసే వారు.ప్రతి ఒక్కరు ఈ నాటకాన్ని చంద వేసి జరిపేవారు.
కథ కంచికి మనం ఇంటికి
thumb కథ కంచికి మనం ఇంటికి 2022లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. యమ్.పి ఆర్ట్స్ బ్యానర్‌పై మోనిష్ పత్తిపాటి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు చాణక్య చిన్న దర్శకత్వం వహించాడు. అరుణ్ అదిత్, పూజిత పొన్నాడ, మహేష్ మంజ్రేకర్, వినోద్ కుమార్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఫస్ట్‌ లుక్‌ పోస్టర్‌ను అరుణ్ అదిత్ పుట్టినరోజు సందర్భంగా జూన్ 10న విడుదల చేసి,  సినిమాను డిసెంబర్ 15న విడుదల చేశారు.
కథ
ప్రేమ్ (అరుణ్ అదిత్) తన పేరులో తప్ప జీవితంలో ప్రేమ లేదని, పెళ్లి కావడం లేదని ఫీలయ్యే యువకుడు. బెట్టింగ్ అంటే చాలు ఎంత రిస్క్ అయినా టేకప్ చేసే అమ్మాయి అమ్మాయి దీక్ష (పూజితా పొన్నాడ). కన్నయ్య ('గెటప్' శీను) దొంగ. నంది ('మిర్చి' హేమంత్) రైటర్. వేర్వేరు కారణాల చేత ఈ నలుగురూ ఓ రాత్రి స్మశానానికి వెళతారు. భయపడుతూ ఒకరికొకరు పరిచయం అవుతారు. తర్వాత స్మశానం పక్కనున్న బంగ్లాలోకి వెళతారు. అక్కడ ఒక అమ్మాయి ఉంటుంది? ఆమెలోకి ఎవరెవరి ఆత్మలో ప్రవేశిస్తూ ఈ నలుగురినీ ముప్పు తిప్పలు పెడతాయి. అసలు, ఆ అమ్మాయి ఎవరు? ఆమెలో ఆత్మలు ఎవరివి? ఆత్మల పగ ఎవరి మీద? ఆ ఆత్మల నుంచి, బంగ్లా నుంచి ఆ నలుగురూ ఎలా బయటపడ్డారు? అనేది మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2022 సినిమాలు
చీమకుర్తి మండలం
జనాభా గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 64,590. అందులో పురుషులు 32,779 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 31,811 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 58.29% - పురుషులు అక్షరాస్యత 69.53% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 46.73%
విక్రమ్ కుమార్
విక్రమ్ కుమార్ ఒక సినీ దర్శకుడు, రచయిత. తమిళ, తెలుగు, హిందీ సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. తెలుగులో విక్రమ్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించి అక్కినేని కుటుంబమంతా కలిసి నటించిన మనం సినిమా మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. నితిన్ ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన ఇష్క్ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు
మానవ్ కౌల్
మానవ్ కౌల్ (జననం 19 డిసెంబర్ 1976) భారతదేశానికి చెందిన రంగస్థల దర్శకుడు, నాటక రచయిత, రచయిత, సినిమా నటుడు, నిర్మాత.
బయటి లింకులు
వర్గం:1976 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు
శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు బస్ స్టేషన్
శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు బస్సు స్టేషన్ భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పాలకొల్లు పట్టణంలో ఉన్న బస్ స్టేషన్. ఈ బస్ స్టేషన్ టెర్మినల్ 1, టెర్మినల్ 2 గా విభజించి ఉంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ నకు చెందినది. పాలకొల్లు పట్టణం విస్తరిస్తున్న నందున పాలకొల్లు పట్టణానికి బస్ డిపో, మరొక కొత్త బస్ టెర్మినల్ ను నిర్మించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇది ప్రధాన బస్సు స్టేషన్లు నందు ఒకటి. ఇక్కడి నుండి గుంటూరు, విజయవాడ, హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం, సత్తెనపల్లి, ఏలూరు, తిరుపతి మొదలైన ప్రాంతాలకు బస్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
దూరము
పాలకొల్లు బస్సు స్టేషన్ నుండి నరసాపురం లోని బస్ స్టేషన్ వరకు మధ్యగల రోడ్డు మార్గం 10 కి.మీ. షుమారుగా ఉంటుంది.
సమీప బస్సు స్టేషన్లు
పాలకొల్లు బస్ స్టేషన్ నుండి మంగళగిరి భీమవరం బస్ స్టేషన్, మారుటేరూ ఎపిఎస్‌ఆర్‌టిసి బస్ స్టేషన్, రాజోలు ఎపిఎస్‌ఆర్‌టిసి బస్సు స్టేషన్లు సమీపంలో ఉన్నాయి. ఎపిఎస్‌ఆర్‌టిసి ప్రధాన నగరాల నుండి అనేక బస్సులను ఇక్కడకు నడుపుతుంది.
బస్ డిపో
పాలకొల్లు పట్టణంలో ఎపిఎస్‌ఆర్‌టిసి వారి డిపో లేనప్పటికీ ఈ పాలకొల్లు పట్టణం మూడు డిపోల మధ్యన ఉండడం వలన అనేక బుస్సులతో నిత్యం రద్దీగా ఉంటుంది. పాలకొల్లు పట్టణం విస్తరిస్తున్న నందున పాలకొల్లు పట్టణానికి బస్ డిపో, మరొక కొత్త బస్ టెర్మినల్ ను నిర్మించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇక్కడ నుండి అనేక ప్రధాన నగరాలకు నేరుగా బస్ సౌకర్యం కలదు.
మూలాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భవనాలు, నిర్మాణాలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రవాణా వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా బస్సు స్టేషన్లు
ఉప్పల్ స్కైవాక్
ప్రతిపాదన
రామంతాపూర్‌-బోడుప్పల్‌ రోడ్డుకు, హబ్సిగూడ-ఎల్బీనగర్ వైపు మార్గాలను అనుసంధానం చేస్తూ పాదచారులు అన్ని వైపులా వెళ్ళేందుకు వీలుగా ఈ స్కైవాక్‌ అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఎలివేటెడ్‌ కారిడార్‌తోపాటు ఎండ, వర్షం పడకుండా నిర్మిస్తున్న ఈ స్కైవాక్ ఉప్పల్‌ మెట్రోస్టేషన్‌ కు అనుసంధానం చేశారు.
నిర్మాణం
2020 సంవత్సరం చివర్లో దీని నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. ప్రాజెక్టులో 90 శాతం వరకు స్ట్రక్చరల్ స్టీల్ (1000 టన్నులు) ఉపయోగించబడింది. వెల్డింగ్ పనులకోసం ఆక్సిజన్ సిలిండర్ లు అవసరమయ్యాయి. అయితే, వరుసగా రెండు సంవత్సరాలు కరోనా పరిస్థితుల కారణంగా నిర్మాణ పనులు ఆలస్యమయ్యాయి.
ప్రారంభం
2023, జూన్ 26న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పురపాలక శాఖామంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ఈ ఉప్పల్ స్కైవాక్ ను ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర కార్మిక శాఖామంత్రి సి.హెచ్. మల్లారెడ్డి, ఉప్పల్ ఎమ్మెల్యే బేతి శుభాష్ రెడ్డి, ఎమ్మెల్సీ నవీన్, నగర మాజీ మేయర్ బొంతు రామ్మోహన్, నగర డిప్యూటీ మేయర్ మోతే శ్రీలత రెడ్డి, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.
విశేషాలు
స్కైవాక్‌ మొత్తం పొడవు 660.0 మీటర్లు, వెడల్పు (వర్టికల్‌ వెడల్పు) 3, 4, 6 మీటర్లు, ఎత్తు 6 మీటర్లుగా ఉంది. దీనికి మొత్తం 37 పిల్లర్లు, 8 లిఫ్టులు, 4 ఎస్కలేటర్స్‌, 6 మెట్ల సౌకర్యం కూడా ఉంటుంది. నాగోల్‌ రోడ్‌ మెట్రోస్టేషన్‌, రామంతాపూర్‌ రోడ్‌, జీహెచ్‌ఎంసీ థీమ్‌ పార్కు, వరంగల్‌ బస్టాప్‌ (జీహెచ్‌ఎంసీ కార్యాలయం వద్ద), ఉప్పల్‌ పోలీస్‌స్టేషన్‌ (ఎమ్మార్వో కార్యాలయం), ఉప్పల్‌ ఎలక్ట్రికల్‌ సబ్‌స్టేషన్‌ వంటి ప్రాంతాలలో ఆరు చోట్ల ఎగ్జిట్‌/ఎంట్రీ పాయింట్స్‌ ఉన్నాయి. బ్యూటీఫికేషన్ లుక్ కోసం పైభాగంలో కేవలం 40 శాతం మేరకు రూఫ్ కవరింగ్ ఏర్పాట్లు చేశారు.
సదుపాయాలు
స్కై వాక్ మీద నియంత్రణ నిఘా కోసం సీసీ కెమెరాలు కూడా ఏర్పాట్లు చేయబడ్డాయి. స్కై వాక్‌ బ్రిడ్జి మీదే పాదచారుల కోసం మరుగుదొడ్ల సౌకర్యంతోపాటు ఇరువైపులా రక్షణ కోసం రెయిలింగ్ సెట్ చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ నిర్మాణాలు వర్గం:హైదరాబాదు రవాణా వర్గం:హైదరాబాదులోని ఫ్లైఓవర్లు వర్గం:2023 స్థాపితాలు వర్గం:వంతెనలు
అంతర్జాతీయ బీరు దినోత్సవం
అంతర్జాతీయ బీరు దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు మొదటి శుక్రవారం రోజున నిర్వహించబడుతుంది. బీరు తయారు చేసేవారిని అభినందించడానికి, స్నేహితులందరు కలిసి బీరును తాగడానికి గుర్తుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న మందుప్రియులు ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
ప్రారంభం
20017లో అమెరికా కాలిఫోర్నియాలోని శాంతా క్రూజ్ లో మొదటిసారిగా ఈ బీరు దినోత్సవం జరుపబడింది. అప్పటినుండి 2012 వరకు ఆగస్టు 5వ తేదీన జరుపుకున్న ఈ దినోత్సవంను 2013 నుండి ఆగస్టు నెల మొదటి శుక్రవారం నాడు జరుపుకోవడం ప్రారంభించారు. చిన్న కార్యక్రమంగా ప్రారంభమై, కొద్దికాలంలోనే అంతర్జాతీయ స్థాయి వేడుకగా మారిన బీరు దినోత్సవం 6 ఖండాలలోని 80 దేశాలకు చెందిన దాదాపు 207 నగరాల్లోని బీరు ప్రియులు ఉత్సవాలు చేసుకుంటున్నారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
బసవరాజు అప్పారావు
ఇదే పేరు గల ఇతర వ్యక్తుల కొరకు అయోమయనివృత్తి పేజీ అప్పారావు చూడండి.
బసవరాజు వెంకట అప్పారావు (1894 - 1933) కవి. భావకవితాయుగంలోని కవుల్లో ఒకనిగా ఆయన తెలుగు సాహిత్యంలో ముఖ్య స్థానాన్ని పొందారు.
జీవిత విశేషాలు
బసవరాజు అప్పారావు  (1894-1933) విజయవాడ సమీపంలోని పటమట గ్రామంలో, 13 - 12 - 1894 న జన్మించాడు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో బి.ఏ. పాసైనాడు. 1916లో రాజ్యలక్ష్మమ్మని వివాహం చేసుకొన్నాడు. గాంధీ ఉద్యమంతో సంబంధం పెట్టుకొని, జాతీయ గీతాలు వ్రాశాడు. 1921 ప్రాంతంలో ఆంధ్రపత్రిక, భారతికి సహాయ సంపాదకుడుగా పనిచేశాడు.
రచన రంగం
బసవరాజు అప్పారావు, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, నండూరి సుబ్బారావులు "భావకవులు" అనబడేవారు ఆ కాలంలో. అప్పారావు సరళ శైలిలో గీతాలు వ్రాస్తే, నండూరి జానపద శైలిలో గేయాలు వ్రాసేవాడు. అందుకే దేవులపల్లి ఇలా అన్నాడు."సుబ్బారావు పాట నిభృత సుందరం, అప్పారావు పాట నిసర్గ మనోహరం" అని.
ప్రాచుర్యం
అప్పారావు వ్రాసిన పాటలను గూడవల్లి రామబ్రహ్మం తన సినిమా మాలపిల్లలో (1938) పరిచయం చేశాడు.సూరిబాబు పాడిన "కొల్లాయి గట్టితేనేమి? మా గాంధి మాలడై తిరిగితేనేమి?" అప్పట్లో ప్రతి గొంతుకలో మారుమ్రోగింది. కాంచనమాల సుందరమ్మలు పాడిన "నల్లవాడే గొల్లపిల్లవాడే" చాలా ప్రాచుర్యం పొందిన పాట. "గుత్తొంకాయ్ కూరోయ్ బావా, కూరి వండినానోయ్ బావా" అనే పాటను బందా కనకలింగేశ్వరరావు పాడాడు. తాజ్‌మహల్ను దర్శించినప్పుడే, "మామిడి చెట్టును అల్లుకొన్నదీ మాధవీలతొకటి" అనే పాటను రాశాడు. ఆయన వ్రాసిన లలితగీతాలను టంగుటూరి సూర్యకుమారి, బాలమురళీకృష్ణ, రావు బాలసరస్వతీ దేవి మధురంగా పాడారు. అప్పారావు 1933 లోమరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:1894 జననాలు వర్గం:1933 మరణాలు వర్గం:తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు వర్గం:భావకవులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పాత్రికేయులు
శ్రీ కోనసీమ భానోజీ రామర్స్ కళాశాల
కళాశాల చిహ్నం
కళాశాల చిహ్నం ఉన్నతమైన ఆదర్శాలు, ఆకాంక్షలు, వేదాంతం కార్యక్రమాలు, ప్రతిష్టాత్మక సంస్థ లక్ష్యాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.ఇది గుమ్మిదాదాల సుబ్బారావు చేత  రూపొందించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:కళాశాలలు
జనతాబార్
జనతాబార్ 2022లో రూపొందుతున్న తెలుగు సినిమా. సన్ షైన్ ఆర్ట్స్ అశ్వర్థనారాయణ సమర్పణలో రోచి శ్రీమూవీస్‌ బ్యానర్‌పై రమణ మొగిలి స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించిన ఈ సినిమాలో లక్ష్మీ రాయ్, శక్తి కపూర్‌, ప్రదీప్ రావత్, సురేశ్‌, అనూష్‌ సోని, అమన్‌ ప్రీత్‌, భూపాల్‌రాజ్‌, విజయభాస్కర్‌, దీక్షాపంత్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టైటిల్‌ లోగోని, ఫస్ట్‌లుక్‌ను లక్ష్మీ రాయ్ పుట్టినరోజు సందర్భంగా మే 5న విడుదల చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2022 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా
జి. వి. జి. కృష్ణమూర్తి
గాలి వెంకట గోపాల కృష్ణమూర్తి (జీవీజీ కృష్ణమూర్తి) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన సీనియర్ న్యాయవాది. ఆయన కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం మాజీ కమిషనర్. జీవీజీ 1993 అక్టోబరు 1 నుంచి 1996 సెప్టెంబరు 6 వరకు ఎన్నికల కమిషనర్‌గా వ్యవహరించాడు.
జీవిత విషయాలు
జీవీజీ కృష్ణమూర్తి 1935 నవంబరు 19లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లా చీరాలలో జన్మించాడు. ఆయన చీరాలలోని ఎన్‌ఆర్‌పీఎం పాఠశాలలో చదివాడు. జీవీజీ గుంటూరు ఏసీ కళాశాలలో డిగ్రీ చదివాడు, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీలో న్యాయశాస్త్రం పూర్తి చేసి గోల్డ్‌ మెడల్ అందుకున్నాడు. ఆనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆయన ఢిల్లీలోని స్వగృహంలో 2021, ఏప్రిల్ 14న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా న్యాయవాదులు వర్గం:1935 జననాలు వర్గం:2021 మరణాలు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
దొమ్మల దిన్నె(కౌతాలం)
దొమ్మల దిన్నె ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కౌతాలం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 155 ఇళ్లతో, 694 జనాభాతో 614 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 329, ఆడవారి సంఖ్య 365. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 187 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593792.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు , సమీప జూనియర్ కళాశాల కౌతాలం లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల,  కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
దొమ్మల దిన్నెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దొమ్మల దిన్నెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, జొన్నలు
అమ్జద్ హైదరాబాదీ
అమ్జద్ హైదరాబాదీ (అమ్జద్ హుస్సేన్, 1 జనవరి 1888- 31 జనవరి 1961), తెలంగాణకు చెందిన ఉర్దూ, పర్షియన్ రుబాయి కవి. ఉర్దూ కవిత్వంలో అతడిని హకీమ్-అల్-షువారా అని కూడా అంటారు. ఇతని కలంపేరు అమ్జద్ హైదరాబాదీ.
జననం
అమ్జద్ హైదరాబాదీ 1888, జనవరి 1న తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు దక్కన్‌లో ని ఒక చిన్న కుటుంబంలో జన్మించాడు.
రచనా ప్రస్థానం
హైదరాబాదు నిజాం పాలనకాలంలో 1908, సెప్టెంబరు 28న మూసీ నది కి వరదలు వచ్చాయి. చింతచెట్టు కొమ్మలకు వేలాడుతూ ప్రాణాలు దక్కించుకున్న 150 మందిలో అమ్జద్ ఒకడు. 1908లో మూసీ నది వరదలో తన కుటుంబం (అమ్జద్ తల్లి, భార్య, కుమార్తె) కొట్టుకుపోగా, అతని కుటుంబంలో అతను మాత్రమే ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. తరువాత తన బాధను అనుభవాన్ని వివరిస్తూ "ఖయామత్-ఎ-సోఘ్రా" (ది మైనర్ డూమ్స్‌డే) అనే పద్యం రాశాడు. అమ్జద్ రాసిన రుబాయిలో ఎక్కువభాగం అతని కుటుంబాన్ని కోల్పోయిన నిరాశ ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆ విషాద సంఘటన 100వ వార్షికోత్సవం జ్ఞాపకార్థంగా, సత్యనారాయణ డానిష్ ఆ పద్యాన్ని చదివాడు.
అమ్జద్ రాసిన కవితలను వివిధ దేశాలలోని జరిగిన ఖవ్వాలీ కార్యక్రమాలలో వార్సీ బ్రదర్స్ కు చెందిన భారతీయ ఖవ్వాలి సంగీత బృందం క్రమం తప్పకుండా పఠించేవారు.
మరణం
ఇతడు 1961, జనవరి 31న హైదరాబాదులో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1961 మరణాలు వర్గం:1888 జననాలు వర్గం:ఉర్దూ కవులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా కవులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు
సాంబారు
సాంబార్ పుట్టుపూర్వోత్తరాలు
సంభారము అనే సంస్కృతపదం ఉన్నది. పదార్ధ సంచయము అనే అర్ధము ఉన్నది. సంబారము సంభారుకి వికృతము (ఒత్తులేని పదము). సంభారము యొక్క రూపాంతరము సంబారు. సంబారము అనే మాటకే ఉప్పు చింతపండు లోనుగ వంటదినుసులు అనే అర్ధము కాక, వండిన సాదకము (కూర) అనే అర్ధంలో శ్రీనాధుడు వాడినాడు: శాక పాకములలో సంబారములతోడ, పరిపక్వమగు పెసరపప్పుతోడ (భీమేశ్వరపురాణము 1-61), ఇక్కడ సంబారము వంటవస్తువులుగాక సాంబారు వంటి కూరలు(పులుసు) అని అర్ధం వస్తుంది. సంబారమునకు రూపాంతరమైన సాంబారుకు పప్పుపులుసు అనే అర్ధం రూఢమవుతుంది. సంభారము- ప్రకృతి సంబారము-వికృతి సంబారు- రూపాంతరము సాంబార్, సాంబారు- ప్రస్తుతపు వాడుకరూపాలు. ఎడమ|thumb|క్యారట్, ముల్లంగి, ములక్కాడ ముక్కలు
సాంబార్ చేసే విధానం
సాంబార్ ఎలా చేయాలీ అంటే సాంబారులో ముల్లంగి, ఎర్రగడ్డ, కరివేపాకు, కొత్తమల్లి తరుగి వేస్తారు. చింతపండు నానబెట్టి నీళ్ళు పిండి తీసిపెట్టుకోవాలి. ముందుగా కందిపప్పు ఉడికించి పెట్టుకోవాలి. బాణలి పొయ్యిమీద పెట్టి దానిలో కొద్దిగా నూనె వేసుకుని తిరగమాత (పోపు) పెట్టుకోవాలి. సాంబారు పోపులో మినపప్పు, ఆవాలు, జీలకర్ర, కరివేపాకు, మెంతులు ఎండుమిరపకాయలువేసి వేగించి రెండు తెల్లపాయలు చిదిమి వేసి వాటిని కూడా వేగనిచ్చి తరిగిన కూరగాయలు వేసుకోవాలి. తరువాత కూరగాయలను కొంచం సమయం వాడ్చి తగినన్ని నీరు పోసి కొంచెం సమయం ఉడకనివ్వాలి. తరువాత చింతపండు నీరు పోసి మరికొంత సమయం ఉడకనిచ్చి తరువాత ఉడికించిన పప్పును మెత్తగా ఎనిపి చేర్చాలి. తరువాత ఉప్పు కారం సాంబారు పొడి కలిపి చిటికెడు పసుపు వేసి కొంత సమయం చిక్కపడే వరకు ఉడకనిచ్చి దింపుకోవాలి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:శాకాహార వంటలు
మారిటానియా
అధికారికంగా ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ అఫ్ మౌరిటానియ అని పిలువబడే మౌరిటానియ موريتانيا (సోనిన్కే:మురుటానే ; పులార్: మొరిటని మౌరిటానె) ఉత్తర ఆఫ్రికాలో ఒక దేశం. ఈ దేశ పశ్చిమసరిహద్దులో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, ఉత్తరసరిహద్దులో పశ్చిమ సహారా ఎడారి, ఈశాన్యంలో అల్జీరియ దేశం తూర్పు, ఆగ్నేయంలో మాలి దేశం, నైరుతిలో సెనెగల్ దేశం ఆనుకొని ఉన్నాయి. ఈ దేశానీ పేరును రోమన్ తాలూకా అయిన మౌరెటనియా గుర్తుగా పెట్టారు. ప్రస్తుతం ఈ దేశం పాత రోమన్ తాలూకా కంటే ఎన్నోరెట్లు విశాలమైనది. ఈ దేశ రాజధాని, పెద్ద పట్టణం నౌక్చోటు అట్లాంటిక్ తీరంలో ఉంది.
2008 ఆగస్టు 6 న జనరల్ మొహమదు ఔల్ద్ అబ్దేల్ అజీజ్ నేతృత్వంలో సైన్యం తిరుగుబాటు చేసి ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టింది. 2009 ఏప్రిల్ 16న జనరల్ అజీజ్ సైన్యం నుంచి రాజీనామా చేసి దేశ అధ్యక్షుడి పదవి కోసం జూలై 19 ఎన్నికలలో పోటి చేసి గెలిచాడు. మౌరిటానియలో 20 % మంది ప్రజల ఆదాయం రోజుకు 1.25 డల్లర్లు కన్నా తక్కువ.
పురాతన చరిత్ర
వారిని అనుసరించి పశ్చిమ అఫ్రికాకి వలస వచ్చినవారిలో మధ్య సహారా వారే కాకుండా చాలా మంది ఉన్నారు. అయినప్పటికీ 1076లో ఇస్లాం మతం యుద్ధ సన్యాసులు (మురాబిటున్) దాడి చేసి పురాతన ఘనా సామ్రాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు. తరువాతి 500 సంవత్సరాలు అరబ్బులు స్థానిక ప్రజల (బెర్బెర్లు, బెర్బెర్లు కాని వారు) నించి ఎదురైన తీవ్ర వ్యతిరేకతను తట్టుకుని మౌరిటానియలో ఆధిపత్యం చెలాయించారు. బెని హసన్ జాతి యెమన్ మక్యిలు అరబ్బు ఆక్రమణదారుల మీద జరిపిన మౌరిటనియా 30 సంవత్సరాల యుద్ధం సత్ఫలితాలను ఇవ్వక వారు ఓడిపోయారు.
బెని హసన్ యోధుల వారసులు ఇస్లాం సమాజంలో ఆధిక్యత కలిగిన జాతిగా పరిగణించబడ్డారు. ఇస్లాం సంప్రదాయాన్ని రక్షించి, బోధించే మరబౌట్లను అధిక సంఖ్యలో ఉత్పత్తి చెయ్యటం ద్వారా బెర్బర్లు తమ ప్రభావాన్ని నిలుపుకున్నారు. చాలా మటుకు బెర్బెర్ తెగ వారు ఎమిని (కొన్నిసార్లు అరబ్) వారమని పేర్కొన్నప్పటికీ: దీనిని బలపరచడానికి చారిత్రిక ఆధారాలు తక్కువ, కొన్ని పరిశోధనలు రెండింటి మధ్య సంబంధం ఉందని పేర్కొన్నాయి. బెర్బెర్ ప్రభావం ఉన్న అరబిక్ భాష హస్సనియా, దీని పేరు బెని హసన్ పేరు నుంచి వచ్చింది, ఈ భాష అధిక శాతం దేశ దిమ్మర జనాభాతో వాడుకలోకి వచ్చింది.
ఆధునిక చరిత్ర
19వ శతాబ్దం ప్రథమార్దంలో ఫ్రాన్సు రాజ్యం మెల్లగా సెనెగల్ నదీ ప్రాంతం నుంచి పైకి ప్రస్తుత మౌరిటానియలో చాలా ప్రాంతాలను తమ అధీనంలోకి తీసుకుంది. 1901లో, జేవియర్ కొప్పోలని రాచకార్యానికి నేతృత్వం వహించాడు. జావియ తెగ వారితో వ్యూహాత్మక సంధి ద్వారా, సైనిక ఒత్తిడితో హస్సనే యోధులను వశపరుచుకున్నాడు. ఫ్రెంచ్ పాలనను మౌరిటానియ సామంత రాజ్యాల పైన త్వరగా వ్యాప్తి చేయగలిగాడు.తరర్జా, బ్రాక్న, తాగంట్ సామంతులు సంధుల ద్వారా వెంటనే పరదేశ పాలనకు తలోగ్గారు (1903-04), కాని ఉత్తర ప్రాంత సామంత రాజ్యం అయిన అద్రార్ పరదేశ పాలనకు విరుద్దంగా పోరాటం (జిహాద్) చేస్తున్న శాయఖ్మా అల్-అయినిన్ సహకారంతో చాలా కాలం విరోధించారు. అది కూడా 1912 సైనిక చర్యతో ఓడిన తరువాత మౌరిటానియ రాజ్యంలో చేర్చబడింది, 1904లో సరిహద్దులను గీసారు. తద్ఫలితంగా మౌరిటానియ ఫ్రెంచ్ పాలనలో ఉన్న పశ్చిమ ఆఫ్రికా భాగంలో 1920న చేరింది.
ఫ్రెంచ్ పాలనలో బానిసత్వం పైన ఆంక్షలు విధించబడ్డాయి, అంతే కాకుండా తెగల మధ్య యుద్ధాలు ముగిసాయి. పరదేశి పాలనలో చాలా మటుకు జనాభా దేశ దిమ్మరులుగానే ఉన్నారు, కానీ పుర్వంలో వెలి వేయబడ్డవారు, మెల్లిగా మౌరిటానియకు వెనక్కి వచ్చారు. 1960లో ఆ దేశం స్వతంత్రం అయినప్పటికి, ఇప్పటి రాజధాని అయిన నౌఖ్చోట్ ను ఒక చిన్న పల్లె అయిన కాసర్ దగ్గర స్థాపించారు, అప్పటికి అక్కడి 90% జనాభా దేశ దిమ్మరిలుగానే ఉన్నారు.
1970వ దశకంలో అతి పెద్ద సాహేల్ కరువు మౌరిటానియకు పెద్ద సమస్యలు తెచ్చిపెట్టింది. స్వతంత్రం రావడంతో అనాదిగా ఉన్న సహారా-ఆఫ్రికా ప్రజలు (హాల్పులార్, సోనిన్కే,, వలోఫ్) మౌరిటానియలో సెనెగల్ నది ఉత్తర ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. వీరి విద్యాభ్యాసం ఫ్రెంచ్ భాషలో జరిగింది. ఫ్రెంచ్ ఆచార వ్యవహారాలను అనుకరించి వీరు కొత్త దేశంలో సైనికులు, గుమాస్తాలు, పెభుత్వ నిర్వాహక వ్యవస్థలో ఉద్యోగాలు పొందారు. ఫ్రెంచ్ సైన్యం ఉత్తరాన చిత్తడి నేలలలో మొండిగా ఉన్న మూరిష్ కి చెందిన హస్సనే తెగలను అణిచి వేయడంతో ఇది సాధ్యపడింది, దక్షిణ జనాభాలు, మూరల మధ్య తగాదాలను సృష్టించారు. ఉత్తర దక్షిణ ప్రాంతాల తెగల మధ్య హరాటిన్ తెగ ఉండేది, వీరి జనాభాలో దాదాపుగా అందరూ అరబ్ బానిసలు, వీరు ఆఫ్రికా నల్ల జాతీయులు, వీరు చిత్తడి నేల ప్రాంతంలో జీవించేవారు.వీరిని నిమ్న కులంగా పరిగణించేవారు. ఆధునిక సమాజ బానిసత్వం ఈ దేశంలో ఒక మాములు వ్యవహారం. కొన్ని గణాంకాల ప్రకారం దాదాపు 600,600 లేదా 20% మంది మౌరిటానియ ప్రజలు ఇంకా బానిసత్వంలో మగ్గుతున్నారు. ఈ సామజిక అసమానత్వం ముఖ్యంగా దేశ ఉత్తర ప్రాంతనికి చెందిన "బ్లాక్ మూర్స్" (హరాటిన్) తెగలలో కనిపిస్తుంది.ఈ ప్రాంతంలో "వైట్ మూర్స్" పెత్తనం చెలాయిస్తారు. కానీ దక్షిణ ప్రాంత నిమ్న జాతులకు చెందిన ఆఫ్రికన్ నల్ల వారి జీవన శైలిని ఇటువంటి సామజిక రుగ్మతలు ప్రభావితం చేసాయి.
thumb|నౌఖోత్ట్ రాజధాని, మౌరిటానియలో పెద్ద పట్టణం.సహారా ప్రాంతంలో పెద్ద పట్టణాలలో ఇది కూడా ఒకటి.
ఈ మార్పునకు మూరులు స్పందించారు, మౌరిటానియని అరబ్ జీవన శైలికి మార్చాలన్న అరబ్ జాతీయుల ఒత్తిడి కూడా పనిచేసింది. అరబ్ జాతీయులు తమ చట్టాలను, భాషను వీరి పైన రుద్దారు. దీని వల్ల దేశంలో ఒక రకమైన అసమానత్వం పెరిగింది, మూర్లు మౌరిటానియని ఒక అరబ్ దేశంగా భావించారు, వారి అధికార వాంఛ వల్ల ఇబ్బందులు ఎదురు అయ్యాయి, దేశం యొక్క భిన్న ఆచార, సంస్కృతులనూ, సాంఘిక అసమానతలను తొలగించడానికి వివిధ పధకాలు ప్రేవేశపెట్టినప్పటికీ అవి సత్ఫలితాలను ఇవ్వలేదు.
ఏప్రిల్ 1989 (ది "1989 ఇవెంట్స్", "మౌరిటానియ-సెనెగల్ బోర్డర్ వార్") లో జరిగిన మత ఘర్షణల వల్ల మతాల మధ్య అగాధం ప్రస్ఫుటంగా కనిపించింది, ఇవి ప్రస్తుతం తగ్గాయి. 1980 దశకం చివరిలో దాదాపు 70,000 మంది మౌరిటానియకి చెందిన ఆఫ్రికా నల్ల జాతీయులను వెలివేసారు. మతాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు, పాత సమస్య అయినప్పటికీ ప్రస్తుతము కొనసాగుతున్న బానిసత్వం ప్రస్తుత రాజకీయవాదులకు ఒక ఆసరా. అయినా, అన్ని వర్గాల నుంచి చెప్పుకోదగ్గ ప్రజలు భిన్నమైన సామజిక ఐక్య దేశం కోరుకుంటున్నారు.
ప్రభుత్వ పాలనా యంత్రాంగం సాంప్రదాయ పాలన, ప్రత్యేక సంస్థలు,, ప్రభుత్వ-వ్యక్తిగత సంస్థల మిశ్రమం. దేశ ఆంతరంగిక శాఖ ప్రాంతాల పాలనను పర్యవేక్షిస్తుంది, ఫ్రెంచ్ పాలనా విధానాన్ని సవ్యంగా అమలుపరిచే విధంగా కృషి చేస్తుంది. ఈ వ్యవస్థ కింద, రాజధాని జిల్లా అయిన నౌక్చొట్ తో కలిపి మౌరిటానియను పదమూడు ప్రాంతాలుగా (విలాయ ) విభజించారు. దేశ పాలన మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖ పైన ఆధారపడి ఉంటుంది, కానీ 1992 నుంచి జాతీయ, పురపాలక ఎన్నికలు జరపడం వల్ల కొద్ది మేర అధికార వికేంద్రికరణంకుఅవకాశం కుదిరింది.
1976లో మౌరిటానియ, మొరాకో కలిపి పశ్చిమ సహారాను పంచుకున్నాయి. పూర్వ సామ్రాజ్య శక్తి అయిన స్పెయిన్ కోరిన మీదట మౌరిటానియ సహారా ప్రాంతంలో మూడింట ఒక వంతు ప్రదేశాన్ని తీసుకున్నారు. అల్గిరియా సైన్య, ఆయుధ సహకారం,, మొరాకో వ్యతిరేకి అయిన స్థానిక హెగెమొన్ సహకారం ఉన్నప్పటికీ పోలిసారియోలో పెద్ద సంఖ్యలో సైనిక నష్టాల తరువాత మౌరిటానియ 1979లో ఆ ప్రాంతం నుంచి వెనుతిరిగింది. ఆ ప్రాంతాన్ని మొరాకో కైవసం చేసుకుంది. బలహీనమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ కారణంగా మౌరిటానియ ఆ ప్రాంతంలో ప్రాభవం కోల్పోయింది. సరిహద్దు వివాదాలను సైనిక చర్యతో కాకుండా పరస్పర అంగీకారంతో పరిష్కరించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తుంది. చాలా మటుకు పశ్చిమ సహారా ప్రాంతాము మొరాకో అధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రాంత ప్రజలు తమ మనోభావలను స్వేచ్ఛగా వ్యక్త పరచాలాని ఐక్యరాజ్యసమితి కోరుతుంది: తోందరలో ఒక ప్రజా అభిప్రాయ సేకరణ చెయ్యాలని యోచిస్తోంది. పురాతన సహ్రవిలు వేరుగా ఏర్పరిచిన సహ్రవి అరబ్ డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్లో ఉండటానికి ఇష్టపడతారా లేక మొరాకో వైపు మొగ్గచుపుతరా అని నిర్ధారణ కావలసి ఉంది. మొరాకో ప్రభుత్వం ఈ ప్రజా అభిప్రాయ సేకరణని జరపనివ్వలేదు.
సి.ఎం.ఆర్.ఎన్., సి.ఎం.ఎస్.ఎన్ సైనిక ప్రభుత్వాలు (1978-84)
1948లో కర్నలు మాఔయ ఔల్ద్ సిద్'అహ్మదు తాయా ఆయనను పదవి నుండి తొలగించాడు. ఈయన సైనిక నియంత్రణ తగ్గించకుండా రాజకీయ ఉద్రిక్త వాతావరణాన్ని కొంత చల్లబరిచాడు. 1980 దశకం చివరిలో అల్జీరియాతో సానుకులతను తగ్గించి మొరాకోతో సంబంధాలను బలపరిచాడు. 1990 దశకం చివరిలో 21 శతాబ్దం ప్రారంభంలో మొరాకోతో సంబంధాలు బలపడ్డాయి. పాశ్చాత్య దేశాలు, పాశ్చాత్య దేశాలతో సంబంధాలు ఉన్న అరబ్ రాజ్యాల సమర్దనను పొందడానికి మౌరిటానియ ప్రయత్నం సత్ఫలితాలను ఇచ్చింది. అయినప్పటికీ పశ్చిమ సహారా పోలిసారియో నుంచి వెలివేయబడ్డ ప్రభుత్వంగా వచ్చిన గుర్తింపు తోలగిపోలేదు. అయినప్పటికీ అల్జీరియాతో సత్సంబంధాలు కొనసాగిస్తుంది. ఇది పశ్చిమ సహారా వివాదంలో (1980 నుండి) తటస్థత పాటిస్తుంది.
ఔల్దు తాయా పరిపాలన (1984-2005)
గతంలో మాఔయ ఔల్ద్ సిద్'అహ్మదు తాయా పూర్వం నేతృత్వం వహించిన ది పార్టి రిపబ్లికైన్ డెమోక్రటిక్ ఎట్ సోషల్ (పి.ఆర్.డి.ఎస్) పార్టీ మౌరిటానియ రాజకీయాలని ప్రభవితం చేసింది. ఇది దేశంలో నిర్వహించబడిన మొదటి బహుళ పార్టీ రాజకీయ 1992 ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది. 1991 జూలైలో జరిపిన ప్రజా అభిప్రాయ సేకరణలో ప్రజలు రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించారు. రక్తపాత రహిత సైనిక తిరుగుబాటు ద్వారా అధికారంలోకి వచ్చిన తయా 1984 డిసెంబరు 12న మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు. ఈయన 1992, 1997 ఎన్నికలలో గెలుపొందాడు. సైనిక చర్య తరువాత మౌరిటానియను పరిపాలించిన సైనిక అధికారుల కమిటికి 1978 జూలై - 1992 వరకు నాయకత్వం వహించాడు.
సైనిక పరిపాలనలో రాజకీయపార్టీలను చట్టవిరుద్ధంగా భావించారు. 1991 నుంచి రాజకీయపార్టీలకు చట్టబద్ధత కల్పించారు. 1992 ఏప్రెలు నాటికి ప్రజాపాలనను పునరుద్ధరించి 16 పెద్ద రాజకీయపార్టీలకు గుర్తింపు ఇచ్చారు. 2004 నాటికి 12 రాజకీయపార్టీలు క్రియాశీలకంగా ఉన్నాయి. 1992 నాటి మొదటి ఎన్నికలను ప్రతిపక్షాలు భాహిష్కరించాయి. దాదాపు దశాబ్దం కాలం విధాన సభలో పి.ఆర్.డి.ఎస్. అధికారంలో ఉంది. 1994 జనవరి-ఫిబ్రవరి పురపాలక ఎన్నికలలో ప్రతిపక్షాలు పాల్గొని తరువాత దేశ అధ్యక్ష ఎన్నికలలో పాల్గొన్నాయి. 2004 ఏప్రెలులో ప్రాంతీయపార్టీలు విధానసభలో మూడు స్థానాలతో ప్రాతినిధ్యం పొందారు.
2003 జూన్ 8న పూర్వ, ప్రస్తుత సైనిక అధికారులు కలిసి అధికారం హస్తగతం చేసుకోవడానికి చేసిన రక్తపాతంతో కూడిన ప్రయత్నం ఫలించలేదు. తిరుగుబాటు ప్రయత్నం చేసిన నాయకులను ఇప్పటికీ బంధించలేదు.
2003 నవంబరు 7న జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నిక 1992లో మౌరిటానియ ప్రజాస్వామ్యం మూడు మార్లు ఎన్నికలు నిర్వహించారు. ఎన్నికలలో ఆరుగురు అభ్యర్థులు పోటి చేసారు. వారిలో మొట్టమొదటి మహిళా, మొదటి హరటిన్ (పూర్వ బానిస కుటుంబం) అభ్యర్థులు పోటీచేసారు. పదవిలో ఉన్న ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు మాఔయ ఔల్ద్'సిదు అహ్మదు తయా ఎన్నికలలో అధికారిక గణాంకాల ఆధారంగా 67.02% ఆధిఖ్యతతో తిరిగి ఎన్నోక చేయబడ్డారు. ఈ ఎన్నికలలో మహమ్మదు ఖౌన ఔల్దు హైదల్ల ఓడిపోయాడు.
1980 చివరిలో ఔల్ద్ తయా ఇరాకుతో సత్సంబంధాలు నెలకొల్పి అరబ్బు జాతీయ విధానాన్ని అవలంబించాడు. ఆ సమయలో 1989 సెనెగల్ తో తీవ్రమైన సంఘర్షణలు మొదలయ్యాయి. రెండు దేశాలు వివిధ అల్పసంఖ్యాక మతాలవారిని వెలివేయడంతో సమస్య మొదలయ్యాయి. 1991 గల్ఫ్ యుద్ద సమయంలో ఇరాక్కు అనుకూలంగా వ్యవహరించడంతో పాశ్చాత్య దేశాలతో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకున్నాయి. మౌరిటానియ ప్రపంచ దేశాలలో ఏకాకి అయ్యింది. 1990 మధ్య కాలంలో తన విదేశాంగ విధానాన్ని అమెరికా, ఐరోపాలకు అనుకూలంగా మార్చడంతో ఆ దేశం పైన ఆంక్షలు తొలగించి సహాయక కార్యక్రమాలతో పాశ్యాత్య దేశాలు సహకరించాయి.
1999 అక్టోబరు 28న మౌరిటానియ విదేశాంగ మంత్రి అహ్మదు సిద్'అహ్మదు ఇజ్రాయెలుతో సంపూర్ణ దౌత్య సంబంధాలు స్థాపిస్తూ ఇజ్రాయెలు మంత్రి డేవిడు లెవితో వాషింగ్టన్ డి.సి (అమెరికాలో) ఒప్పందం మీద సంతకం చేసారు. అమెరికా రాష్ట్ర విభాగంలో ఆ దేశ కార్యదర్శి మడెలిన్ అల్బ్రయటు సమక్షంలో ఒప్పంద పత్రాల మీద సంతకాలు జరిగాయి. అరబ్బు దేశాల సమూహంలో ఈజిప్ట్, పాలస్తీనా, జోర్డాన్ మాత్రమే ఇజ్రాయిల్ ని అధికారికంగా గుర్తించాయి. తరువాత వాటి సరసన మౌరిటానియ కూడా చేరింది. ఔల్ద్ తయా ఉగ్రవాద వైవిధ్యమైన కార్యక్రమాలలో అమెరికాకి సహకరించడం మొదలుపెట్టారు. ఈ చర్యలు మనవ హక్కుల సంఘాలకు ఆగ్రహం తెప్పించాయి. ఈ చర్యల కారణంగా ఆ ప్రాంతంలో ఉగ్రవాదం అధికరిస్తిందవి వారు భావించడమే ఇందుకు కారణం. (మౌరిటానియ విదేశీ సంబంధాలు కూడా చూడండి)
ఆగష్టు 2005 సైనిక తిరుగుబాటు
2005 ఆగస్టు 3న కర్నల్.ఎలి ఔల్దు మొహమ్మదు వళ్ నేతృత్వంలో జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటు మాఔయ ఔల్ద్ సిద్'అహ్మదు తయా ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల పరిపాలనకు తెరదించింది.
ఆగస్టు 3న మౌరిటానియ సైన్యం అధ్యక్షుడు అంగరక్షకులతో కలిపి రాజధాని నౌ అక్చోటు లోని కీలక ప్రాంతాలను తమ అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అధ్యక్షుడు తయా సౌదీ అరేబియా రాజు ఫహదు అంత్యక్రియలకు హాజరు అవ్వడానికి వెళ్లినప్పుడు సైన్యం తిరుగుబాటు చేసింది. ఈ చర్యలో ప్రాణనష్టం జరగలేదు. కొంత మంది అధికారులు తాము న్యాయానికి, ప్రజాతంత్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే మిలటరీ పరిషత్తు అని చెప్పుకుంటూ ఒక ప్రకటన చేసారు:
ఆ సైనిక పరిషత్తు తరువాత కర్నలు వళ్‌ను అధ్యక్షుడుగా, జాతీయ పోలీస్ దళం, సురేటె నేషనల్కి సంచాలాకునిగా ఎన్నుకున్నట్టు ప్రకటించారు. మిగతా పదహారు అధికారులను సభ్యులుగా నమోదు చేసారు. కర్నల్ వళ్ ఒకప్పుడు పదవీచ్యుతుడు అయిన అనుచరుడిగా వ్యవహరించినట్లు భావించేవారు. ఈయన గత అధ్యక్షుడు పదవిలోకి రావడానికి కారణమైన తిరుగుబాటులో ఆయనకి సహాయకుడిగా ఉన్నాడు. తరువాత అధ్యక్షుడి భద్రతా దళానికి నేతృత్వం వహించారు.
మౌరిటానియ ప్రజలు ఈ పాలనను స్వాగతించారు. కానీ అంతర్జాతీయ దేశాలు ఈ పరిస్థితులను జాగ్రత్తగా పరిశీలించారు. ఈ తిరుగుబాటుకు తరువాతి కాలంలో ఆమోదం లభించింది. సైనిక ప్రభుత్వం మాట ఇచ్చినట్టుగానే రెండు సంవత్సరాలలో ఎన్నికలు నిర్వహించింది. 2006 జూన్ 26న జరిపిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో మౌరిటానియ ప్రజలు అత్యధికంగా (97%) ఓటుతో రాష్ట్రపతి పదవి కాలాన్ని తగ్గిస్తూ తయారు చేసిన కొత్త రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించారు. సైనిక ప్రభుత్వంకు నేతృత్వం వహిస్తున్న కర్నల్ వళ్ ప్రజాభిప్రాయానికి కట్టుబడి ఉంటాను. అని పదవిని శాంతియుతంగా వేరొకరికి అప్పుచెపుతానని మాట ఇచ్చారు. ఇజ్రాయిలును గుర్తించిన మూడు అరబ్ దేశాలలో మౌరిటానియ ఒకటి. కొత్త ప్రభుత్వం కూడా ఇజ్రాయిలుతో సత్సంబంధాలు కొనసాగించింది. ఈ చర్య విమర్శలకు తావు ఇచ్చింది. తయా పాలన పశ్చిమదేశాల అనుగ్రహం పొందడానికి చేసిన ప్రయత్నం వలె ఉందని వారు వాదించారు.
2006 నవంబరు 16 డిసెంబరు 3లో విధాన సభ, పురపాలక ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి.
2007 రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు
1960 తరువాత మొదటిసారిగా 2007 మార్చి 11లో పూర్తి ప్రజాతంత్ర పద్ధతిలో అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరిగాయి. ఈ ఎన్నిక ద్వారా 2005లో మౌరిటానియ పరిపాలనా అధికారం సైనికపాలన నుండి ప్రజపాలనకు బదిలీచేయబడింది. స్వతంత్ర దేశ చరిత్రలో మొట్టమొదటి సారిగా అధ్యక్షుడిని బహుళ అభ్యర్థి ఎన్నికల ద్వారా ఎన్నుకున్నారు.
సిది ఔల్ద్ చేఖ్ అబ్దల్లహి, తన సమీప అభ్యర్థి అహ్మద్ ఔల్ద్ దద్దః మీద రెండో రౌండులో విజయంసాధించింది.
2008 సైనిక తిరుగుబాటు
thumb|right|upright|సిది ఔల్ద్ చేఖ్ అబ్దల్లహి. రాష్ట్రపతి అంగరక్షకులు రాష్ట్రపతి భవనాన్ని తమ స్వాధీనంలోకి తీసుకున్నారు. 2008 ఆగస్టు 6లో రాజధాని నౌక్చోత్టు లోని ముఖ్యమైన ప్రభుత్వ కార్యాలయాలను సైనిక పటాలాలు చుట్టిముట్టాయి. ఆ రోజున అధికారపక్షానికి చెందిన 40 మంది మంది విధాన సభ సభ్యులు రాజీనామా చేసారు. అధ్యక్షుడు తన రక్షణ అధికారి, ఇంకొకరిని పదవి నుంచి తొలిగించాడు. అప్పుడు సైన్యం ప్రభుత్వ టెలివిజను భవనాన్ని అదుపులోకి తీసుకుంది. అధ్యక్షుడు, ప్రధాన మంత్రి, అంతరంగిక వ్యవహారాల శాఖ మంత్రిని నిర్బందించారు.
ఈ తిరుగుబాటుకు జనరలు మొహమ్మదు ఔల్దు అబ్దేలు అజీజు నేతృత్వం వహించారు. ఈయన మౌరిటానియ మాజీ సైనిక అధ్యక్షుని రక్షకదళాధ్యక్షుడుగా ప్రస్తుతం అధ్యక్షుడు ఈయన్ని పదవి నుంచి తొలగించాడు. అధ్యక్షుడు సిది ఔల్ద్ చేఖ్ అబ్దల్లహి, ప్రధాన మంత్రి యహ్య ఔల్ద్ అహ్మద్ వాఘ్ఫ్, అంతరంగిక మంత్రులను ద్రోహులైన సైనిక అధికారులు నిర్బంధించారు అని ఒక ప్రకటనలో మౌరిటానియ అధికార ప్రతినిధి అయిన అబ్దౌలయే మమదౌబ పేర్కొన్నారు. వారందరూ రాజధాని నౌక్చోత్టు లోని రాష్ట్రపతి భవనంలో గృహ నిర్బంధంలో ఉంచబడ్డారు. విజయం సాధించిన ఈ అనూహ్య విప్లవంలో, బి.ఎ.ఎస్.పి. (రాష్ట్రపతి రక్షక దళం) కు చెందిన రక్షణ ప్రతినిధులు మా ఇంటికి వచ్చి నాన్నగారిని తీసుకుని వెళ్లారు అని అబ్దల్లహి కుమార్తె అమల్ మింట్ చేఖ్ అబ్దల్లహి చెప్పింది. కొద్దిసేపటి తరువాత రాష్ట్రపతి శాసనం చేసి కుట్రదారులు అందరిని పదవుల నుంచి తొలగించారు. వారిలో జనరల్ ముహమ్మద్ ఔల్ద్ అబ్ద్ అల్-అజీజ్, జనరల్ ముహమ్మద్ ఔల్ద్ అల్-ఘాజ్వని, జనరల్ ఫిలిప్ స్విక్రి,, బ్రిగేడియర్ జనరల్ (అకిద్) అహ్మద్ ఔల్ద్ బాక్రి ముఖ్యులు ఉన్నారు.
తిరుగుబాటు తరువాత
"దేశంలో చాలా మంది ప్రజలు తిరుగుబాటు ప్రయత్నంను సమర్ధిస్తున్నారు, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం "అధికారవాంఛా ప్రభుత్వం", అధ్యక్షుడు చట్ట సభలో బలవంతంగా ఆధిక్యతను సాధించారు"అని మౌరిటానియ చట్టసభ సభ్యుడు అయిన మొహమ్మదు అల్ ముఖ్తరు ప్రకటించాడు. ఈ తిరుగుబాటుకు 2007 ఎన్నికలలో అబ్దల్లహి విరోధి అయిన అహ్మదు ఔల్దు దద్దః మద్దతు కూడా ఉంది. అయినప్పటికీ ఔల్ద్ అబ్ద్ అల్-అజీజ్ ప్రభుత్వాన్ని ప్రపంచ దేశాలు ఏకాకిని చేసాయి. అంతే కాకుండా దౌత్య సంబంధాల పైన ఆంక్షలు విధించి సహాయక కార్యక్రమాలు కూడా నిలిపివేసాయి. అల్జీరియా, అమెరికా, ఫ్రాన్సు వంటి ఇతర ఐరోపా దేశాలు తిరుగుబాటుని ఖండించి, అబ్దేల్లహిని అధ్యక్షుడిగా గుర్తిస్తున్నాయి. అయితే తిరుగుబాటుదారులకు మొరాకో, లిబియా, ఇరాన్ దేశాల మద్దతు లభించింది. కొన్ని పక్షాలు అబ్దేల్లహికి మద్దత్తుగా కలిసి తిరుగుబాటుదారుల మీద ఆందోళన లేవనెత్తారు. సైనికప్రభుత్వం నిరసన ప్రదర్శనలును రద్దు చేసి ప్రతిపక్షానికి చెందిన వారి మీద దాడులు చేసింది. దేశీయ అంతర్జాతీయ ఒత్తిడులు పనిచేసాయి. తన స్వగ్రామంలో గృహ నిర్బంధంలో ఉన్న అబ్దేల్లహిని విడుదల చేసారు. ఇజ్రాయిల్ ప్రభుత్వాన్ని 1999లో గుర్తించిన మౌరిటానియ కొత్తప్రభుత్వం (2008 /2009) గాజా దండయాత్రలో ఇజ్రాయిలుతో సంబంధాలను తెంచుకుంది. ఈ చర్య వల్ల అరబ్బు దేశాలలో కొద్దిగా గుర్తింపు అధికరించింది. ఇరాన్, లిబియాలు సహాయం చేస్తామని మాట ఇచ్చాయి. 2009 తోలినాళ్ళలో అబ్ద్ అల్-అజీజ్ ప్రభుత్వం బలహీనంగా, ఏకాకిగా కనిపించింది. 2010 మార్చిలో మౌరిటానియ మహిళా విదేశాంగ మంత్రి నహ హమ్ది ఔల్దు మౌక్నాస్ మౌరిటానియ ఇజ్రాయిలుతో సంబంధాలు పూర్తిగా తెంచుకున్నట్టు ప్రకటించింది.
ఎన్నికలు జరపడానికి అబ్ద్ అల్-అజీజ్ ప్రయత్నించినప్పటికీ జాతీయ అంతర్జాతీయ ఒత్తిడుల కారణంగా వాయిదా వేస్తున్నారు. 2009లో ప్రతిపక్షాలకు చెందిన వ్యక్తులు, అంతర్జాతీయ పక్షాలతో సైనికప్రభుత్వం చర్చలు జరిపింది. దానివలన పరిస్థితులలో అనూహ్య మార్పులు సంభవించాయి. అబ్దల్లాహి రాజీనామా చేసాడు. కానీ ప్రతిపక్షాలు ఆయనను దూరంగా పెట్టాయి. ఫ్రాన్సు, అల్జీరియాలు అబ్ద్ అల్-అజీజుకు మద్దత్తుగా నిలిచాయి. అమెరికా తిరుగుబాటును ఖండించినప్పటికీ ఎన్నికలకు విరుద్దంగా ఏమీ అనలేదు. అబ్దేల్లహి రాజీనామా, సైన్యం బలపరిచిన మహమ్మదు ఔల్ద్ అబ్ద్ అల్-అజీజ్ని ప్రజాతంత్ర ఎన్నికల్లో అధ్యక్షుడు అవ్వడానికి మార్గం సుగమం చేసింది. ఈ ఎన్నికలలో ఆయన జూలై 18న 52% ఆధిక్యతతో నెగ్గారు. అబ్దల్లహి పూర్వ సమర్ధకులు దీన్ని ఒక రాజకీయ కుట్రగా అభివర్ణించి, ఈ ఫలితాలను గుర్తించమని చెప్పారు. సైనికప్రభుత్వం ఎన్నికలను ప్రభావితం చేసింది. అంతర్జాతీయ దేశాలు ప్రతిపక్షాలను మోసం చేసాయి అని ఫిర్యాదు చేసారు. చిన్న చిన్న అభ్యంతరాల మినహా ఎన్నికలను పాశ్చత్య, అరబ్, ఆఫ్రికా దేశాలు గుర్తించాయి.ఆ దేశం పైన విధించిన ఆంక్షలను తొలగించి మౌరిటానియతో సహకరించడం కొనసాగించాయి. వేసవికాలం చివరికల్లా అబ్ద్ అల్-అజీజ్ జాతీయ, అంతర్జాతీయ మద్దతుతో తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకున్నారు. అయినప్పటికీ ప్రభావ వంతమైన పక్షాలు రాజకీయవేత్తలు, ప్రత్యేకంగా చట్టసభాపతి అయిన మేసౌదు ఔల్ద్ బౌల్ఖేర్ అబ్ద్ అల్-అజీజ్ రాజీనామా చేయాలని కోరారు.
ప్రాంతాలు, విభాగాలు
thumb|చిన్గెట్టి మసీదు
మౌరిటానియ పన్నెండు ప్రాంతాలుగా (రీజియన్స్ ) విభజింపబడింది. వీటిని విలాయ అంటారు, రాజధాని జిల్లా నౌక్చోత్ట్, వీటిని మరలా 44 విభాగాలుగా (మౌఘతా ) విభజించారు. ఆ ప్రాంతాలు, రాజధాని జిల్లా (అక్షర క్రమంలో) వాటి రాజధానులు ఈ విధంగా ఉన్నాయి:
భౌగోళిక అంశాలు
270px|thumb|right thumb|left|అద్రార్ ప్రాంతంలో కొండలు:మౌరిటానియ భూమి ఫై ఎడారి ప్రభావం. 10,30,631 చ.కి.మీ 3,97,929 మై వైశాల్యంతో మౌరిటానియ ప్రపంచంలో 29వ అత్యంత పెద్ద వైశాల్యం కల దేశంగా (బొలీవియా తరువాత) ఉంది. మారిటానియా వైశాల్యం దాదాపు ఈజిప్టు వైశాల్యనికి సమానంగా ఉంటుంది.
మౌరిటానియ ఉపరితలం సాధారణంగా మైదానంలాగా ఉంటుంది.397929 మై (10,30,631)విశాల శుష్క మైదానాలు ఉంటాయి. అక్కడక్కడ చిన్న చిన్న కొండలు భూమి పైకి పొడుచుకుని ఉంటాయి. విశాల మైదానలని ఆగ్నేయంలో ఉన్న క్రమంలో కొండల వరుస విడదీస్తాయి. ఈ కొండచరియలు ఇసుకరాయి పీట భూములను వేరు చేస్తున్నాయి. వీటిలో పెద్దది అద్రారు పీటభూమి ఎత్తు 1640 అ (500 మీ). కొన్ని కొండల దిగువభాగాన స్ప్రింగ్-ఫెడ్ ఎండమావులు ఉన్నాయి. కొన్ని శిఖరాలలో సహజ వనరులు పుష్కలంగా ఉండవచ్చని అంచనా. ఇవి పీట భూమి పైన అక్కడక్కడ ఉంటాయి. చిన్న శిఖరాలను గుఎల్బు, పెద్దవాటిని కేదియాలు అంటారు. ఏకే కేంద్రక గుఎల్బు ఎర్ రిచాటు (దీనిని రిచాటు నిర్మాణము అనికూడా అంటారు) ఉత్తర-మధ్య ప్రాంతంలో ఇది ఒక గొప్ప ఆకర్షణగా ఉంది. జౌరిరాటు పట్టణం దగ్గర ఉన్నకేడియటు ఏజ్ జిల్ అత్యంత ఎత్తు అయినది. దీని పొడవు 3281 అ(1000 మీ). thumb|left|మౌరిటానియ నైరుతిలో బరెఇన ఒక గ్రామం మౌరిటానియలో దాదాపు మూడొంతులు ఎడారి ఉంది. తీవ్ర కరువు వల్ల 1960 మధ్యకాలం నుంచి ఎడారి అధికరిస్తుంది. పడమర వైపు, సముద్రం, పీట భూముల మధ్యలో బంక నేలలు (రేగ్స్), ఇసుక తిన్నెలు (ఏర్గ్స్) ఉన్నాయి. గట్టి గాలుల కారణంగా ఇవి కదులుతూ ఉంటాయి. ఉత్తర దిశగా ఇసుక తిన్నెల పరిమాణం, కదలిక పెరుగుతూ ఉంటుంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
మౌరిటానియలో సహజ వనరులు పుష్కలంగా ఉన్నప్పటికీ ఆఫ్రికాదేశాలు అన్నిటిలోకి అత్యల్ప వార్షిక ఆదాయం కలిగిన దేశంగా ఉంది. 1970 1980ల కరువుల మూలంగా సంచారజాతులు, వ్యవసాయదారులు పట్టణాలకి వలస పోయినప్పటికీ, చాలా మంది ప్రజలు వ్యవసాయం, పశువుల పెంపకం మీదే ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. మౌరిటానియలో ఇనుప ఖనిజ నిక్షేపాలు అపారంగా ఉన్నాయి. దేశ ఎగుమతులలో 50కి ఇనుము భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. అంతర్జాతీయంగా లోహం, బంగారం, రాగి ధరలు పెరగడంతో సంస్థలు మారుమూల ప్రాంతాలలో కూడా గనులు తవ్వుతున్నాయి. దేశంలోని సముద్రతీర ప్రాంతం ప్రపంచంలో మత్స్యసంపద అధికంగా ఉన్న ప్రాంతంగా ఉంది. అయినప్పటికీ విదేశీయులు పరిమితికి మించి వేట ఆడడం వల్ల దేశానికీ కీలకమైన ఆర్థిక వనరును కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. దేశంలోని సముద్రం మధ్యలో ఉన్న నౌకాశ్రయంని మొదటగా నౌక్చోత్టు సమీపంలో నిర్మించారు. ఈ మధ్య కాలంలో కరువులు, అస్తవ్యస్త ఆర్థిక విధానాల వల్ల విదేశీ ఋణం అధికరించింది. 1999 మార్చిలో మౌరిటానియ ప్రభుత్వం ప్రపంచ బ్యాంకు-ఐ.ఎం.ఎఫ్.తో సంయుక్తంగా 54 మిల్లియన్ల డాలర్ల ఎన్హన్సుడు స్టక్చర్లు అడ్జెస్ట్మెంటు ఫెసిలిటీ (ఇ.ఎస్.ఎ.ఎఫ్) 1999-2002లకు ఆర్థికగమ్యాలు తయారు చేసారు. ప్రైవేటీకరణ ఒక కీలకాంశంగా ఉంది. ఇ.ఎఫ్.ఎఫ్ వార్షిక ఆదాయ వృద్ది గమ్యాలు 4%-5% సాధించే అవకాశం ఉంది.
2001 సముద్ర గర్భంలో చమురునిల్వలను గుర్తించారు. చమురు మౌరిటానియ ఆర్థిక రంగానికి తోడ్పడే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఇది దేశానికీ ఎంత వరకు ఉపయోగపడుతుందో వేచూడాలని భావిస్తున్నారు. మౌరిటానియ "పేదరిక దేశం, అరబ్, ఆఫ్రికన్ దేశాల ముంగిట సహాయం కోసం చేతులు చాస్తుంది, ఆఫ్రికాలో కొత్తగా , చిన్న పరిమాణంలో చమురు ఉత్పత్తి చేస్తోన్న దేశం" అని అభివర్ణించబడింది. ఇంకా చమురు నిల్వలు తౌదెనినదీ పరివాహిక ప్రాంతంలో ఉండే అవకాశం ఉంది. కానీ అక్కడి భయంకర పరిసరాల కారణంగా వెలికి తీయడం ఖర్చుతో కూడుకున్న పని.
ప్రభుత్వానికి ముందున్న ప్రధానసమస్య ఆర్థిక రంగాన్ని ప్రైవేటీకరించటం.
జనాభా మార్పులు, పరిశీలన
thumb|మౌరిటానియలో బడి పిల్లలు
వాడుకలో ఉన్న మిగతా భాషలు పులారు, సోనిన్కే, ఇమర్గ్యును భాష, వలోఫు, ఫ్రెంచి భాష (మీడియా, విద్యాధిక సమాజంలో, ఆఫ్రికా ఫ్రెంచి ఆధిఖ్యతలో ఉంది).
ఆరోగ్యం
2008 అంచనా ప్రకారం మనిషి జీవన ఆయుర్దాయం 53.91 సంవత్సరాలు. 2004లో ఆరోగ్యం ఫై తలసరి కర్చు 43 యు.ఎస్ డాలర్లు (PPP). 2004లో ప్రజా సంక్షేమానికి చేసిన ఖర్చు వార్షిక ఆదాయంలో 2%, ప్రైవేటు రంగంలో 0.9%. 21 శతాబ్దం ఆరంభంలో దేశంలో ప్రతి 100,100 మంది ప్రజలకు 11 డాక్టర్లు ఉండేవారు. శిశు మరణాలు పుట్టిన పిల్లల్లో 7,8% ఉండేది.
మౌరిటానియ ప్రజల దృష్టిలో అందం అంటే లావుగా ఉండడం, సన్నగా ఉన్న వాళ్ళని జబ్బు మనుషులు కింద జమ కడతారు. అందువల్ల మౌరిటానియలో ఉబకాయ ఆడవారు చాలా ఎక్కువ.
సంస్కృతి
thumb|చిన్గెట్టి పుస్తక సంగ్రహణశాలలో ఖురాన్ సేకరణ.
దేశ పేరు లాటిన్ పదం మౌరేతనియ నుంచి వచ్చింది. దీని అర్ధం మౌరి యొక్క భూమి.
మౌర్ మత పెద్దల సహకరంతో ఫ్రెంచ్ వారు మౌరిటానియను 1860లో ఆక్రమించుకున్నారు. రాజ్యాలైన ఫౌత తోరో వాలో, అరబ్-బెర్బెర్ సంస్థానాలు తరర్జా, బ్రాక్న, తాగనేట్,, అద్రార్ సంస్థానాల వినాశనం తరువాత మౌరిటానియ దేశంగా ఏర్పడ్డది. దీని వల్ల దేశంలో రెండు ప్రధానమైన మత సమూహాలు ఉన్నాయి:నల్ల ఆఫ్రికన్ జాతి వారు, అరబ్ బెర్బెర్లు. నల్ల ఆఫ్రికన్ సమూహంలో ఫులని, సోనిన్కే,, బంబార తెగలు ఉన్నారు. మౌరుల్లో అరబ్-బెర్బెర్లు (బెయ్దన్), హారతిన్ అని కూడా పిలువబడే నల్ల మౌర్లు ఉన్నారు. హరతిన్లు నల్ల ఆఫ్రికన్లు వీరిని శ్వేత మౌర్లు బానిసలను చేసుకున్నారు. శ్వేత, నల్ల మౌర్లు తమని తాము అరబ్ వారి మని చెప్పుకుంటున్నారు. అరబ్ మౌర్లు కాని వారు ఆఫ్రికన్లు అని చెప్పుకుంటారు. అన్నింటి కన్నా ముఖ్యమైన సార్వజనికంగా ఉండేది సున్ని ఇస్లాం.
విద్య
1999 నుంచి ప్రాథమిక విద్య అంతా అరబిక్ లో చెపుతారు, ఫ్రెంచ్ ని రెండో సంవత్సరంలో నేర్పుతారు,, అన్ని విజ్ఞాన శాస్త్రాలని అందరికి ఫ్రెంచ్ లో నేర్పిస్తారు. ఇంగ్లీష్, వేల్దియ భాషల వాడకం పెరుగుతుంది. ఈ దేశంలో నౌక్చోత్ట్ విశ్వవిద్యాలయం, ఇతర ఉన్నత విద్యా సంస్థలు ఉన్నాయి. 2000-2007 ప్రభుత్వ ఖర్చులో విద్యపైన 10.7% ఖర్చుచేసారు.
భాలైపూర్
భౌగోళికం, జనాభా
భాలైపూర్ (Bhalaipur) (72) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన Baba Bakala తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 389 ఇళ్లతో మొత్తం 2082 జనాభాతో 416 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Rayya అన్నది 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1086, ఆడవారి సంఖ్య 996గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 887 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37801.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీపబాలబడులు (Baba bakala) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Sudhar rajputan)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Mehta)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Baba bakala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Baba bakala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Jalandhar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 పశు వైద్యశాలలుఉంది సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉంది
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీపమట్టి రోడ్డుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
విద్యుత్తు
విద్యుత్ సరఫరాగ్రామంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
భాలైపూర్ (Bhalaipur) (72) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ
భాలైపూర్ (Bhalaipur) (72) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): Wheat,Rice,Maize
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
గోల్‌పారా
గోల్‌పారా,  అస్సాం రాష్ట్రంలోని గోల్‌పారా జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం. ఈ పట్టణం పశ్చిమ గువహాటి కి 134 కి.మీ. (83మైళ్ళ) ల దూరంలో ఉంది.
పద వివరణ
ఇది "గ్వాల్టిప్పికా" అనే పదం నుండి ఉద్భవించిందని చెబుతారు. గోల్‌పారా అంటే గువాలి గ్రామం లేదా పాల పురుషుల గ్రామం అని అర్ధం. స్థానిక మాండలికంలో, "పారా" అంటే గ్రామం అని అర్థం
భౌగోళికం
గోల్‌పారా పట్ణం బ్రహ్మపుత్రా నది ఒడ్డున ఉంది. సముద్రమట్టానికి 35 మీటర్లు (114 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. బ్రహ్మపుత్ర నది ఒడ్డున గోల్‌పారా నడిబొడ్డున ఉన్న హులుకాండ కొండ, పట్టణంలోని ప్రకృతి దృశ్యాలలో ఒకటి. ఇక్కడ వివిధ రకాల జలపాతాలు, కోతులు ఉన్నాయి. అక్టోబరు-మార్చిలో ఉర్పాడ్ బీల్ వలస పక్షుల కేంద్రంగా మారుతుంది.
గోల్‌పారా జిల్లాలో 8 బ్లాక్‌లు ఉన్నాయి:
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో మొత్తం జనాభా 53,430 ఉండగా వీరిలో 26,970 మంది పురుషులు, 26,460 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఈ మొత్తం జనాభాలో 6,125 మంది 0 నుండి 6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. గోల్‌పారాలో 39,627 (జనాభాలో 74.2% మంది) అక్షరాస్యులు ఉండగా పురుషుల అక్షరాస్యత 77.1% గా, స్త్రీ అక్షరాస్యత 71.2%గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాలవారు 6,158 మంది, షెడ్యూల్డ్ తెగలవారు 1,702 మంది ఉన్నారు. 2011 లెక్కల ప్రకారం ఈ పట్టణంలో 11,617 గృహాలు ఉన్నాయి.
మతం
ఈ పట్టణంలోని జనాభాలో 53.65% మంది ముస్లింలు, 44.99% మంది హిందువులు, 1.36% మంది ఇతరులు ఉన్నారు.
ఆరోగ్యం
గోల్‌పారా జిల్లాలోని భలుకుడిలో 200 పడకల ప్రభుత్వ సివిల్ హాస్పిటల్ ఉంది. ఇందులో అత్యాధునిక పరికరాలు, వివిధ ఓ.టి.లు ఉన్నాయి. గోల్‌పారా జిల్లాలో బ్లాక్ పిహెచ్‌సి, మినీ పిహెచ్‌సి, ఎస్‌హెచ్‌సి, స్టేట్ డిస్పెన్సరీలు, సబ్ సెంటర్లతో సహా మొత్తం 181 ఆస్పత్రులు ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ఒకరసాయన సంయోగ పదార్థం. ఇది అకర్బన సంయోగ పదార్థం. క్లోరిన్, ఆక్సిజన్ పరమాణు సంయోగం వలన ఏర్పడిన సమ్మేళన పదార్థం. క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ యొక్క రసాయనిక ఫార్ములా ClO2.పసుపు/పచ్చని ఈ వాయువు −59 °C వద్ద ప్రకాశవంతమైన ఆరెంజి స్పటికాలుగా ఏర్పడును. ఇది బలమైన ఆక్సీకరణ కారకం, విరంజన పదార్థం.
భౌతిక ధర్మాలు
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ పసుపు వర్ణపు వాయువు.కొన్ని సార్లు ఎరుపు రంగులో కూడా ఉండును.క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువు ఘాటైన వాసన కల్గి ఉంది.క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ యొక్క అణుభారం 67.45 గ్రాము లు/మోల్−1 .సాథారణ ఉష్ణోగ్రత స్థితివద్ద ( 25 °C) క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ సాంద్రత 2.757 గ్రాములు/dm−3 (1.64ద్రాములు/మి.లీ, ద్రవస్థితి). క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువు ద్రవీభవన స్థానం −59 °C (−74 °F; 214 K). క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువు బాష్పీభవన స్థానం 11 °C (52 °F; 284K).నీటిలో క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువు కరుగును. నీటిలో ద్రావణీయత 8 g dm−3 (20°Cవద్ద).క్షారయుత ద్రావణాలలో, సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో కరుగును. క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువు బాష్పవత్తిడి >1 atm.
ఆవిష్కరణ
సా.శ.1814 లో మొదటిగా సర్ హంప్రి డెవి క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువునును కనుగొన్నాడు.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని పొటాషియం క్లోరేట్ (KClO3) పై ఫోసి క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువును, తరువాత హైపోక్లోరస్ ఆమ్లం (HOCl) ద్వారా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తొలగించాడు. 1944 లో మొదటగా క్లోరిన్ డయాక్సైడ్‌ను త్రాగునీటి క్రిమి సంహరిణీగా, రుచి, వాసన నియంత్రిణిగా అమెరికాలోని నయాగార జలపాతంలో ఉపయోగించారు.
ప్రయోగ శాలలో ఉత్పత్తి కావించడం
ప్రయోగ శాలల్లో సోడియం క్లోరేట్ను ఆక్సీకరించడం ద్వారా క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. అలాగే పొటాషియం క్లోరేట్ ను ఆక్సాలిక్ ఆమ్లంతో రసాయన చర్య జరిపించడం వలన కూడా క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు.
పారిశ్రామిక స్థాయిలో ఉత్పత్తి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉత్పత్తి అవుచున్న క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ లో 95%ను కాగితపు పరిశ్రమల కండ/గిజురు/గుజ్జు (pulp) ను విరజనంచేయుటకు వాడుచున్నారు.కాగితపు పరిశ్రమలలో ఉపయోగించు క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను సోడియం క్లోరేట్ నుండి ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.
సోడియం క్లోరేట్ ను బలమైన ఆమ్ల ద్రావణంలో మిథనాల్, హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం లేదా సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వంటి తగిన క్షయికరనకారకంతో క్షయికరిచడ ద్వారా క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ఉత్పత్తి చేయుదురు.నేడు ఆధునిక సాంకేతిక ఉత్పత్తి పద్ధతులల్లో మిథనాల్ లేదా హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ లను ఉపయోగిస్తున్నారు. వీటి వినియోగం ఆర్థికంగా ప్రయోజన కరం,, మూలక క్లోరిన్ ఉపఉత్పత్తిగా ఏర్పడదు.మొత్తం రసాయన ప్రక్రియను ఈ దిగువ విధంగా వ్రాయవచ్చును. రియాక్టరులో (రసాయన చర్య జరుగు ఉపకరణ౦) సోడియం క్లోరేట్, హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం లమధ్య రసాయనిక ప్రతి క్రియ ఈ దిగువ సూచించిన క్రమంలో జరుగునని విశ్వసిస్తారు. పై రసాయనచర్యలను ప్రక్రియలను క్రింది విధంగా సమీకరణం చేయవచ్చును.
ఇతర ఉత్పత్తి విధానాలు
సంప్రాదాయకంగా రోగక్రిమినాశనిగా ఉపయోగించు క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను మూడు పద్ధతులలోఎదో ఒక ప్రక్రియ విధానంలో సోడియం క్లోరైట్ ఉపయోగించి లేదా సోడియం క్లోరైట్-హైపోక్లోరేట్ ను ఉపయోగించి తయారు చేసెదరు. లేదా సోడియం క్లోరైట్-హైపోక్లోరేట్ విధానం:
అతి శుద్ధమైన క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను క్లోరైట్ ద్రావణాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ కావించడం వలన ఉత్పత్తి చేయుదురు. ఉత్తమస్థాయి శుద్ధ క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ వాయువును వాయువు-ఘన విధానంలో ఉత్పత్తి కావించెదరు.ఈ విధానంలో సజల (dilute) (తక్కువ గాఢత) క్లోరిన్ వాయువు ఘన సోడియం క్లోరేట్ తో చర్య వలన ఏర్పడును.
రసాయన చర్యాశీలత
వాయు స్థితిలో ప్రామాణిక /స్థిర ఉష్ణోగ్రత, వత్తిడి వద్ద (STP ) (మరింత నిక్కచ్చిగా చెప్పాలంటే 10 kPa వత్తిడివద్ద) గాలిలో క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ 30% మించి ఏర్పడిన/ఉన్నక్లోరిన్ డయాక్సైడ్ విస్పోటకంగా (explosively) క్లోరిన్, ఆక్సిజన్గా వియోగం/విఘటన చెందును.ఈ విస్పోటక ఉభయ వియోగం కాంతి వలన, వేడి ఉత్పాదికాలవలన (hot spots, రసాయనచర్య వలన లేదా ఆకస్మిక వత్తిడి ఘాతకం (pressure shock) వలన జరుగ వచ్చును.
అందువలన అధిక గాఢత కల్గిన క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను ఉపయోగించరాదు. ఎల్లపుడు నీటిలో 0.5 నుండి 10 గ్రాములు లీటరు నీటిలో కరిగించిన క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను మాత్రమే వాడాలి.తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ద్రావణీయత పెరుగుతుంది. అందువలన లీటరు నీటిలో 5 గ్రాములకుమించి క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ నిల్వ ఉంచవలసిన క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను శీతలనీటిలో (5 °C, లేదా41 °F) కరగించుట సాధారణం.అమెరికా దేశంలో ఎటువంటి గాఢతలోనైనను రవాణాకు అనుమతించరు.ఉపయోగించు ప్రాంతంలోనే క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయవలెను.
ఉపయోగాలు
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను కలప గుజ్జును విరంజనం చేయుటకు, నగర పాలిక సంస్థల నీటిశుద్ధీకరణ వ్యవస్థలో క్రిమిసంహరనిగా (ఈఈ ప్రక్రియను క్లోరినేసన్ అంటారు). క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ క్రియాశీల తత్త్వం వలన అతితక్కువ గాఢతలో కుడా ఇది క్రిమినాశినిగా ప్రభావ వంతంగా పనిచేయును.