cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
విజయవాడ పర్యాటక ఆకర్షణల జాబితా
రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం - యనమలకుదురు
స్వామి వారి దేవస్ధానం కృష్ణావది ఒడ్డువే ఉన్న పర్వతం పైన ఉంది. బెంజి సర్కిల్ నుండి మూడు కిలోమీటర్ల దూరములో ఉందీ విజయవాడలో పేరుగాంచిన దేవాలయము.శీవిరాత్రి పర్వదినాన ఘనంగా స్వామి వారి ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. శివరాత్రి రోజు జరిగే ఉత్సవాలులో ఉ౦డే ప్రభలు చుడడానికి చుట్టుపక్కల గ్రామాల ను౦చే గాక రాష్ర్ట౦ నలుమూలల ను౦చి జన౦ వస్తారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:విజయవాడ వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిత్రక స్థలాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కోటలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్గం:జాబితాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:విజయవాడ పర్యాటకం
జిరిబం
జిరిబం, మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని జిరిబం జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం. ఇది మున్సిపల్ కౌన్సిల్ గా కూడా ఏర్పడింది. మణిపూర్‌లో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పట్టణాల్లో ఇదీ ఒకటి. అస్సాంలోని కచార్ జిల్లా జిల్లాకు పక్కన మణిపూర్ రాష్ట్ర పశ్చిమ సరిహద్దులో ఈ పట్టణం ఉంది. దీనిని మణిపూర్ రాష్ట్ర పశ్చిమ ద్వారం అని కూడా పిలుస్తారు. జిరిబం పట్టణంలో మీటీలు, బెంగాలీలు, రోంగ్మీలు, హమరులు, పైట్ మొదలైన తెగలు నివసిస్తున్నాయి. జిరిబంలో మైటీ ప్రజలు ఎక్కువ మంది ఉన్నారు.
చరిత్ర
బ్రిటిష్ వలసరాజ్యాల కాలంలో జిరిబం చరిత్రను నమోదు చేయడం ప్రారంభమైంది. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అనేక తెగలు, సమూహాలు జిరి నది వెంబడి ఉన్న ఈ ప్రాంతానికి వలస వచ్చాయి. ఆ కాలంలో జిరిబం ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. 1891 నుండి 1941 వరకు ఈ ప్రాంతాన్ని మీడింగు చురాచంద్ అనే మహారాజు పాలించాడు. రాజ్య సింహాసనాన్ని అధిరోహించిన సమయంలో మైనర్ అయిన రాజుకు, పరిపాలనలో సహాయం చేయడానికి 1907లో మణిపూర్ రాష్ట్ర దర్బార్ స్థాపించబడింది. తరువాత 1941 నుండి 1955 వరకు చురాచంద్ కుమారుడు మహారాజా బోధ్‌చంద్ర సింగ్ ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించాడు.
భౌగోళికం
జిరిబం పట్టణం 24.8°N, 93.12°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది.
వాతావరణం
జిరిబం పట్టణంలో తేమతో కూడిన ఉప ఉష్ణమండలం వాతావరణం ఉంటుంది. శీతాకాలం, దీర్ఘకాల వేసవికాలంలో భారీ వర్షపాతం కలిగి ఉంటుంది. శీతాకాలంలో కొన్ని ప్రాంతాలలో హిమపాతం కూడా వస్తుంది. భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాల మాదిరిగా, జిరిబం శక్తివంతమైన వర్షాకాలానికి లోబడి ఉంటుంది.
నైరుతి రుతుపవనాల ప్రత్యక్ష ప్రభావం ఉండడం వల్ల రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రదేశాలతో పోలిస్తే ఇక్కడ వర్షపాతం సమృద్ధిగా ఉంటుంది. వార్షిక వర్షపాతంలో 20-30 శాతం మే నెలలో వర్షాకాలం ముందు కురుస్తుంది. జూన్ రెండవ వారం నుండి సెప్టెంబరు వరకు 60-70 శాతం వర్షపాతం ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో సగటు వర్షపాతం 1,000 నుండి 1,600 మి.మీ. (39.4 నుండి 63.0 అంగుళాలు) ఉంటుంది.
ఇక్కడ మితమైన వేడి ఉష్ణోగ్రతతో తేమగా ఉంటుంది. మే, జూన్ నెలల్లో వేడిగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మే నెలలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు 40°C (104°F) వద్ద నమోదయ్యాయి. సెప్టెంబరు నుండి నవంబరు వరకు వచ్చే శరదృతువులో ఇక్కడి ఉష్ణోగ్రత చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. డిసెంబరు రెండవవారం నుండి జనవరి రెండవవారం సగం వరకు ఉష్ణోగ్రతలు 2.78°C (37.00°F) కన్నా తక్కువగా ఉంటాయి.
జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిరిబం పట్టణంలో 6,426 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 49 శాతం మంది పురుషులు, 51 శాతం మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత 73 శాతం కాగా, ఇది జాతీయ సగటు 59.5 శాతం కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 80 శాతం కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 66 శాతం ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 13 శాతం మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.
రాజకీయాలు
జిరిబం పట్టణం, ఔటర్ మణిపూర్ లోకసభ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉంది.
ఈ ప్రాంతంలో, చుట్టుపక్కల వైద్య, విద్యా, వాణిజ్య సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. 2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 80 శాతం మంది వ్యవసాయేతర పనులు చేస్తున్నారు. జనాభాలో 20 శాతం మంది ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు ఉన్నారు. ఇది ఇతర రంగాల కంటే ఎక్కువ ఆదాయాన్ని అందిస్తోంది.
రవాణా
జిరిబం పట్టణంలోని రైల్వే స్టేషను మణిపూర్ రాష్ట్రంలో ఏర్పాటుచేయబడిన మొదటి రైల్వే స్టేషను. ఈ స్టేషను నుండి సిల్చార్ పట్టణానికి రైలు సౌకర్యం ఉంది. 111 కిలోమీటర్లు ఉన్న జిరిబం-తుపుల్-ఇంఫాల్ రైల్వే లైన్ ద్వారా జిరిబం పట్టణం, ఇంఫాల్ నగరానికి కలుపబడింది. రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ వంటి ముఖ్యమైన రైళ్ళను ప్రారంభించిన తరువాత, ఈ మార్గం గుండా సూపర్ ఫాస్ట్ రైళ్ళు కూడా వెళుతున్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మణిపూర్ నగరాలు, పట్టణాలు
అవంతిక (2017 సినిమా)
అవంతిక 2017, జూన్ 16న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. భీమవరం టాకీస్ బ్యానరులో తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి శ్రీరాజ్ బళ్ళ దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో పూర్ణ, షాయాజీ షిండే, శ్రీరాజ్ బళ్ళ, అజయ్ ఘోష్, గీతాంజలి తదితరులు నటించగా, రవిరాజ్ బళ్ళ సంగీతం అందించాడు.
పాటలు
ఈ సినిమాకు రవిరాజ్ బళ్ళ సంగీతం అందించాడు. భారతిబాబు, శ్రీరామ్ పాటలు రాసారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు భయానక చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు వర్గం:సాయాజీ షిండే నటించిన చిత్రాలు
అశ్వారావుపాలెం
అశ్వారావుపాలెం, కృష్ణా జిల్లా, అవనిగడ్డ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అవనిగడ్డ నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రేపల్లె నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 664 ఇళ్లతో, 2187 జనాభాతో 825 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1189, ఆడవారి సంఖ్య 998. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 142 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 84. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589776 .పిన్ కోడ్: 521121. సముద్రమట్టానికి 6 మీ.ఎత్తు
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో మోదుమూడి, అవనిగడ్డ, వెకనూరు, మాచవరం, మోపిదేవిలంక, చిరువోలులంక ఉత్తరం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
సమీప మండలాలు
మోపిదేవి, నాగాయలంక, రేపల్లె, చల్లపల్లి
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అవనిగడ్డలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అవనిగడ్డలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చల్లపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చల్లపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మచిలీపట్నంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు, ముగ్గురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అశ్వారావుపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
అశ్వారావుపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
1.62 ఎకరాల విస్తీర్ణం కలిగిన ఈ చెరువు, ఈ గ్రామానికి నీటి అవసరాలను తీర్చుచున్నది. ఈ చెరువును, ఇటీవల, నీరు-చెట్టు కార్యక్రమంలో భాగంగా, 70 వేలరూపాయలతో, గట్లను పటిష్ఠపరచి, చెత్తచెదారం, ముళ్ళకంపలను తొలగించి, శుభ్రపరచి, అభివృద్ధిచేసారు. అనంతరం, పంటకాలువలకు త్రాగునీరు విడుదల చేయటంతో, ఈ చెరువు స్వచ్ఛంగా, నిండుగా, నీటితో కళకళలాడుచున్నది.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కొండవీటి మస్తాన్ రావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2303. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1181, స్త్రీల సంఖ్య 1122, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 626 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 825 హెక్టారులు.
వెలుపలి లంకెలు
[9] ఈనాడు అమరావతి; 2015, నవంబరు-7; 44వపేజీ.
వర్గం:అవనిగడ్డ మండలంలోని గ్రామాలు
వీరేంద్ర సెహ్వాగ్
వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ (జ.1978 అక్టోబరు 20) భారత క్రికెట్ ఆటగాడు. అతడిని వీరూ అని కూడా పిలుస్తారు. 1999 నుంచి వన్డే పోటీల్లోను, 2001 నుంచి టెస్టుల లోనూ భారత జట్టు తరపున ఆడుతున్నాడు. కుడిచేతి వాటం గల ఈ బ్యాట్స్‌మెన్, బౌలింగ్ కూడా చేయగలడు. సెహ్వాగ్, భారత జట్టు తరఫున టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు (319) సాధించిన బ్యాట్స్‌మన్. 2005 అక్టోబరులో రాహుల్ ద్రవిడ్ నేతృత్వంలోని భారత జట్టుకు ఇతను ఉప సారథిగా నియమితుడయ్యాడు. 2006 డిసెంబరులో అతడిని తొలగించి వి.వి.యెస్.లక్ష్మణ్ ను నియమించారు. 2007 జనవరిలో భాతర వన్డే జట్టు నుంచి ఇతని పేరు తొలిగించారు. 2007-08 ఆస్ట్రేలియా పర్యటనకై మళ్ళీ ఎంపికై అడిలైడ్ టెస్ట్ రెండో ఇన్నింగ్సు‌లో శతకాన్ని నమోదుచేసాడు. ఆ తరువాత దక్షిణాఫ్రికా జట్టుపై చెన్నైలోని చేపాక్ స్టేడియంలో మరో ట్రిపుల్ సెంచరీని సాధించి రెండు ట్రిపుల్ఈ సెంచరీలు చేసిన ఘనత సాధించిన మూడో బ్యాట్స్‌మెన్‌గా అవతరించాడు. డాన్ బ్రాడ్‌మెన్, బ్రియాన్ లారాలు మాత్రమే ఇది వరకు రెండేసి ట్రిపుల్ సెంచరీలు నమోదు చేశారు.
క్రీడా జీవితం
1999 ఏప్రిల్లో పాకిస్తాన్ పై వన్డే క్రికెట్‌ ద్వారా అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అడుగుపెట్టిన వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ తొలిరోజుల్లో ఆశించినంతగా రాణించలేదు. తొలి వన్డేలో ఒక్క పరుగుకే ఔట్ అయి, బౌలింగ్‌లో కూడా 3 ఓవర్లలో 35 పరుగులు ఇచ్చేశాడు. 2000 డిసెంబర్లో జింబాబ్వేతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో సెహ్వాగ్‌కు మరో అవకాశం లభించింది. కాని 2001 మార్చిలో ఆడిన తన నాలుగవ మ్యాచ్ వరకు తన ప్రతిభను చూపలేక పోయాడు. ఆ మ్యాచ్‌లో ఆస్ట్రేలియాపై బెంగుళూరులో 54 బంతుల్లో 58 పరుగులు సాధించాడు. 3 వికెట్లకు పాట్నర్‌షిప్ పరుగులు సాధించి భారత విజయానికి దోహదపడి తొలి సారిగా మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు పొందినాడు. ఆ తరువాత జరిగిన జింబాబ్వే పర్యటనలో అంతగా రాణించలేదు. 2001 ఆగస్టులో శ్రీలంక, న్యూజీలాండ్లతో జరిగిన ముక్కోణపు పోటీలలో సచిన్ టెండుల్కర్ గాయపడడంతో అతడి స్థానంలో సెహ్వాగ్ ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా ఆడాడు.. అదే సీరీస్‌లో న్యూజీలాండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కేవలం 69 బంతులోనే సెంచరీ సాధించి అందరినీ ఆకట్టుకున్నాడు. అదే అతని తొలి వన్‌డే సెంచరీ కావడం గమనార్హం. అప్పటికి ఆ సెంచరీ భారత్ తరఫున రెండో వేగవంతమైన సెంచరీగా నమోదైంది. ఆ మ్యాచ్‌లో అతనికి మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు లభించింది. ఆ తరువాత భారత జట్టులో రెగ్యులర్ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా చెలామణి అయ్యాడు.
2002లో కెన్యాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కేవలం 22 బంతుల్లోనే అర్థసెంచరీ సాధించి భారత్ తరఫున రెండో వేగవంతమైన అర్థసెంచరీ సాధించిన బ్యాట్స్‌మెన్‌గా అవతరించాడు. 2002 జనవరిలో సౌరవ్ గంగూలీ గాయపడడంతో ఇంగ్లాండ్తో కాన్పూర్లో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా రంగప్రవేశం చేసి 64 బంతుల్లో 82 పరుగులు సాధించాడు. ఆ మ్యాచ్‌లో భారత్ 8 వికెట్ల తేడాతో గెలిచింది. అప్పటి నుంచి సచిన్ టెండుల్కర్‌ను మిడిల్ ఆర్డర్ పంపించి సెహ్వాగ్‌చే ఓపెనింగ్ బ్యాటింగ్ చేయించారు. ఆ తరువాత ఇంగ్లాండ్, దక్షిణాఫ్రికా సీరీస్ లలో చెలరేగి ఆడి 4 అర్థ సెంచరీలతో 42.6 సగటుతో 426 పరుగులు సాధించాడు. 2002లో శ్రీలంకలో జరిగిన ఐ.సి.సి.చాంపియన్ ట్రోఫీలో 90.33 సగటుతో 271 పరుగులు సాధించాడు. అందులో రెండు పర్యాయాలు మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు పొందినాడు. ఆ సీరీస్‌లో గంగూలీతో జతగా సాధించిన 192 పార్ట్నర్‌షిప్ సెంచరీ, వ్యక్తిగతంగా 104 బంతులలో సాధించిన 126 పరుగులు కూడా ఉన్నాయి. ఆ మ్యాచ్‌లో భారత్ 8 వికెట్లతో నెగ్గింది. ఆ తరువాత దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో 54 బంతుల్లో 58 పరుగులు చేయడమే కాకుండా బౌలింగ్‌లో కూడా రాణించి 25 పరుగులకే 3 వికెట్లు పడగొట్టి భారత్‌కు 10 పరుగుల విజయాన్ని అందించి భారత్ ఫైనల్లోకి ప్రవేశించడానికి దోహదపడ్డాడు.
2002 చివరిలో రాజ్‌కోట్లో వెస్ట్‌ఇండీస్తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో 82 బంతుల్లో 114 పరుగులు సాధించడమే కాకుండా గంగూలీతో కలిసి 196 పరుగుల భాగస్వామ్య పరుగులు జతచేసి ఆ మ్యాచ్‌లో భారత్‌కు 9 వికెట్లతో విజయాన్నిఅందించాడు. న్యూజీలాండ్తో జరిగిన 7 మ్యాచ్‌ల సీరీస్‌లో సెంచరీ సాధించిన ఏకైక బ్యాట్స్‌మెన్‌గా సెహ్వాగ్ అవతరించాడు. అందులో మొదటిది నేపియర్లో 108 పరుగులతో సెంచరీ చేయగా రెండో సారి ఆక్లాండ్లో 112 పరుగులు సాధించాడు.
2003లో జరిగిన ప్రపంచ కప్ క్రికెట్‌లో సెహ్వాగ్ 27 సగటుతో 299 పరుగులు సాధించాడు. అందులో అత్యధిక స్కోరు ఫైనల్లో ఆస్ట్రేలియాపై సాధించిన 82 పరుగులు. ప్రపంచ కప్ తరువాత హైదరాబాదులో న్యూజీలాండ్తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో 130 పరుగులు చేయడమే కాకుండా సచిన్ టెండుల్కర్తో జతగా 182 పరుగుల భాగస్వామ్యం జతచేసి భారత్ 145 పరుగులతో విజయం సాధించడానికి పునాది వేశాడు. ఇది అతనికి నాలుగవ సెంచరీ కాగా ఆ మ్యాచ్‌లో అతనికి మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు లభించింది. ఆ తరువాత పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, జింబాబ్వేలతో జరిగిన 22 మ్యాచ్‌లలో కేవలం ఒకే ఒక సెంచరీ సాధించాడు.
2008లో ఆస్ట్రేలియా పర్యటనకై ఎంపికై అడిలైడ్ టెస్ట్ రెండో ఇన్నింగ్సులో శతకాన్ని సాధించాడు. ఆ తరువాత దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన చెన్నై టెస్టులో 41 ఫోర్లు, 5 సిక్సర్లతో రెండో ట్రిపుల్ సెంచరీని సాధించాడు. భారత్ తరఫున నమోదై ఉన్న రెండు ట్రిపుల్ సెంచరీలు కూడా ఇతని పేరిటే ఉండటం గమనార్హం. టెస్ట్ క్రికెట్‌లో రెండు ట్రిపుల్ సెంచరీలు సాధించిన వారిలో సెహ్వాగ్ మూడోవాడు. ఇదివరకు డాన్ బ్రాడ్‌మెన్, బ్రియాన్ లారాలు మాత్రమే ఈ అరుదైన ఘనతను సాధించిన వారిలో ఉన్నారు.
2009 న్యూజీలాండ్ పర్యటనలో చక్కటి బ్యాటింగ్ ప్రదర్శించాడు. హామిల్టన్‌లో జరిగిన నాలుగవ వన్డేలో కేవలం 60 బంతుల్లోనే సెంచరీ పూర్తిచేసి సరికొత్త భారత రికార్డును సృష్టించాడు. న్యూజీలాండ్ మాజీ క్రికెటర్ మార్టిన్ క్రో, అతడిని అత్యంత విధ్వంసకరమైన బ్యాట్స్‌మెన్‌గా ప్రశంసించాడు.
టెస్ట్ మ్యాచ్ అవార్డులు
మ్యాన్ ఆఫ్ ది సీరీస్ అవార్డులు
మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డులు
మూలాలు
వర్గం:1978 జననాలు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ కెప్టెన్లు వర్గం:ఢిల్లీ క్రీడాకారులు వర్గం:ఢిల్లీ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:టెస్ట్ క్రికెట్‌లో ట్రిపుల్ సెంచరీ వీరులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మరో ధర్మరాజు
మరో ధర్మరాజు 1982, జనవరి 29న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. ఎస్. ఎ. కన్నన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శివాజీ గణేశన్, కమల్ హాసన్,దేవిక, జయచిత్ర, మంజుల నటించగా, కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్రంలో కమల్ హాసన్, శివాజీ గణేషన్ తమ్ముడిగా నటించాడు. విధి అనే నాటకం ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:కమల్ హాసన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:దేవిక నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు వర్గం:1982 తెలుగు సినిమాలు
అంతర్జాల తటస్థత
అంతర్జాల తటస్థత (నెట్ న్యూట్రాలిటీ)  అనేది ప్రతీ ఒక్క వినియోగదారుడికి అంతర్జాలం ఒకేలా అందేలా చూడడం. అంతర్జాల సేవలందించేవారు, ప్రభుత్వమూ కూడా అతర్జాలంలో లభించే సమాచారాన్నంతటినీ ఒకేలా చూడాలి. కొన్ని సర్వీసులకు ఎక్కువగాను, కొన్నిటికి తక్కువగాను వినియోగం అందేలా హెచ్చుతగ్గులు చూపించ కూడదు. ఇలా చేయడం వలన కొన్ని కొన్ని సమాచార సాంకేతిక సంస్థలు వారి స్వలాభాల కోసం అంతర్జాల సర్వీస్ ప్రొవైడర్స్, ప్రభుత్వాలు మొదలైనవారితో కలిసి గుత్తాధిపత్యం వహించడానికి వీలుగా అంతర్జాలాన్ని మార్చుకుంటున్నారు. ఈ పరిస్థితి వలన కొత్తగా వెలువడుతున్న సంస్థలు, వారి ప్రచార నిమిత్తం గానీ, ఇతర విషయాల కోసం గానీ గుత్తాదిపత్యం వహిస్తున్న సంస్థలతో చేతులు కలపాల్సి వస్తుంది. అలాగే విలువైన సమాచారాన్ని వాళ్లు ప్రజలకు అందకుండా చేసే అవకాశం ఉంది
హిజ్రాల పండగ
స్త్రీ, పురుష లక్షణాలున్న మిశ్రమ జాతిని నపుంసకులు లేదా హిజ్రాలు అని అంటారు. సభ్యసమాజం అనాదరణకు గురైన వీరు బిక్షాట మొదలైన వృత్తులలో జీవనం సాగిస్తుంటారు. ఆడ మగ పెళ్ళి చేసుకున్నట్లు వీరుకూడ ఉత్తిత్తి పెళ్ళి చేసుకుంటారు. ఆ వేడుక వీరికెంతో ఆనందాన్నిస్తుంది. ఆ కథా కమామీషే ఈ వ్యాసం.
కువాగం గ్రామం
thumb|375x375px|తమిళనాడులోని విల్లుపురం జిల్లా, కవాగం గ్రామంలో చైత్రమాస పౌర్ణమి రోజున పలు ప్రాంతాలనుండి హిజ్రాలు వేలాదిగా వచ్చి కతాండవర్ (అరవన్) దేవత జాతరలో పాల్గొంటారు. (దేవత దృశ్య చిత్రం) తమిళనాడులోని విల్లుపురం జిల్లాలోని కువాగం ఒక చిన్న గ్రామం. కాని చైత్రమాస పౌర్ణమి రోజున ఆ గ్రామంలో అతి పెద్ద ఉత్సవం జరుగుతుంది. పలు ప్రాంతాలనుండి హిజ్రాలు వేలాదిగా ఈ గ్రామం వస్తారు. కుతాండవర్ అనే ఆలయం ఈ గ్రామంలోనే ఉంది. కుతాండవర్ అనగా అర్జునుని కొడుకు ఐరావంతుడు.
పురాణ గాద
హిజ్రాల కథనం ప్రకారం:మహాభారత యుద్ధం పాండవులు గెలవాలంటే ఒక మహా వీరుని బలిదానం ఇవ్వాలట. అలాంటి వీరులు పాండవులలో వున్నారు గానీ, వారిని బలి ఇవ్వడం శ్రీకృష్ణునకు ఇష్టం లేదు. అలాంటి వీరుడు అర్జునునికి నాగకన్యకు జన్మించిన ఐరావంతుడు గుర్తుకు వస్తాడు శ్రీకృష్ణునకు. ఈ విషయాన్ని ఐరావంతునకు చెప్పి అతన్ని ఒప్పిస్తాడు శ్రీ కృష్ణుడు. కాని ఐరావంతుడు ఒక షరతు పెడతాడు. అదేంటంటే బలికి ముందు తనకు వివాహం జరగాలని. బలికాబోయేవానికి పిల్లనెవరిస్తారని ఆలోచించిన శ్రీకృష్ణుడు తానే మోహినీ అవతారమెత్తి ఐరావంతున్ని పెండ్లాడతాడు. అలా మోహినీ అవతార అంశతోనే తాము పుట్టామని హిజ్రాల నమ్మిక. అందుకే ఐరావంతుణ్ణి తమ దేవునిగా కొలుస్తారు. ఆ దేవుడినే పెండ్లాడుతారు. ఆ సందర్భంగా జరిగే జాతరే కుతాండవర్ ఆలయ ఉత్సవం.
అంతలోనే వైదవ్యం
అలా తాళికట్టించుకున్న హిజ్రాలు ఆ రాత్రంతా ఆలయంలోనే ఆడుతూ పాడుతూ సంతోషంగా గడుపుతారు. చెక్కలతో చేసిన ఐరావంతుని విగ్రహాన్ని ఊరంతా ఊరేగిస్తారు. తెల్లవార జామున ఐరావంతుని బలికి సూచనగా విగ్రహం తలను తీసేస్తారు. అంతవరకు ఆనందోత్సవాలతో ఆడిపాడిన హిజ్రాలందరూ ఐరావంతుడు బలైనాడని గుండెలు బాదుకొంటూ జుట్టు విరబోసుకొని హాహాకారాలు చేస్తూ తమ విచారాన్ని వెలుబుచ్చుతారు. ఆ తరువాత తాళిని తెంపేసి, గాజులను పగులగొట్టి స్నానంచేసి వైవిధ్యానికి చూచికగా తెల్లని చీర కట్టుకొని ఆ ఊరు విడిచి తమ తమ స్వగ్రామాలకు చేరుకుంటారు. ఆ విధంగా ఆ ఉత్సవం ముగుస్తుంది. ప్రతియేడు చైత్ర పౌర్ణమి నాడు ఈ వుత్సవం జరుగుతుంది. ఆ వుత్సవం కొరకు హిజ్రాలందరూ ఎదురుచూస్తుంటారు. హిజ్రాలకు ఇదే అతి పెద్ద పండగ.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పండుగలు
క్రిష్టడెల్ఫియన్
క్రిస్తాదేల్ఫియన్లు­ అనగా గ్రీకు భాషలో క్రీస్తు లో బ్రదర్స్, సిస్టర్స్.ఇది ఒక ప్రొటెస్టంట్ చర్చి. దీనిలో 60,000 సభ్యులు ఉన్నారు. ఈ సంస్థ బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియాలో తమ కార్యకలపాలను కొనసాగిస్తుంది.
సూచనలు.
వర్గం:క్రైస్తవ మతము
రోగ నిర్ధారణ పరీక్ష
thumb|ర్యాపిడ్ పాయింట్ ఆఫ్ కేర్ సిఫీలిస్ టెస్ట్ అనారోగ్యం లేదా గాయలు జరిగినపుడు వైద్యుడిని సంప్రదిస్తే,వైద్యుడు  ఆరోగ్య చూడటానికి వ్యాధిగ్రస్తుని ఏవైనా  రోగనిర్ధారణ పరీక్ష చేయించుకోవాలని సూచిస్తాడు. ఈ విధంగా   వైద్య రోగనిర్ధారణ పరీక్షలలో రోగులలో అనారోగ్యం / వ్యాధి ఉనికిని లేదా లేకపోవడాన్ని నిర్ధారించడానికి వైద్యులు అనేక రకాల శారీరక పరీక్షలు - ఇన్వాసివ్, నాన్ ఇన్వాసివ్ రెండూ ఉంటాయ.ఈ రోగ నిర్ధారణ పరీక్షలు రోగుల ఆరోగ్య  సమస్యల నుంచి  వీలైనంత త్వరగా కోలుకోవడానికి అనుమతించే సమర్థవంతమైన చికిత్సా ప్రణాళికలను రూపొందించడానికి వైద్యులకు ఖచ్చితమైన, సమర్థవంతమైన రోగనిర్ధారణ విధానాలు అతి  కీలకం గా భావించవచ్చును. . ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్ఓ) నిర్వచించినట్లుగా ప్రస్తుతం 113 ముఖ్యమైన రోగనిర్ధారణ పరీక్షలు ఉన్నాయి, ఈ పరీక్షలు  రోగనిర్ధారణ పరీక్షలు, చికిత్సఫలితాలతో ను రోగుల ఆరోగ్యాలను  మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయని వైద్యులు ఆశిస్తున్నారు.
తెలంగాణ రాష్టం
తెలంగాణ డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌లో 57రకాల ఉచిత పరీక్షలు చేస్తున్నారు. ఒక్కో సెంటర్‌లో నిత్యం 250మందికి ఉచితంగా రోగనిర్ధారణ పరీక్షలు చేస్తున్నారు. ప్రభుత్వ దవాఖాన ఆవరణలోని తెలంగాణ డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌లో రెండు గంటల్లో రక్తపరీక్షల రిపోర్టు ఆన్‌లైన్‌లో రోగులకు అందిస్తున్నారు. థైరాయిడ్‌, హెమటాలజీ, బయాకెమిస్ట్రీ అనలైజర్‌, మూత్ర పరీక్షలు, మైక్రో బయోలాజికల్‌, లివర్‌ ఫంక్షనింగ్‌, డెంగ్యూ, చికెన్‌ గున్యా, లిపిడ్‌ ప్రొఫెల్‌ (గుండె సంబంధిత) కిడ్నీ, కంప్లీట్‌ బ్లడ్‌ ఫిక్చర్‌(సీబీపీ) బ్యాక్టీరియా అన్ని రకాలకు సంబందించిన పరీక్షలు ఇక్కడ చేయడం జరుగుతుంది.
డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌లో ప్రభుత్వ వైద్యులు రోగికి పరీక్షలు రోగ నిర్ధారణకు కావాలని  చెప్పినపుడు మాత్రమే డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌లో పరీక్షలు  చేస్తారు. ఇక్కడ నేరుగా ఎవరికీ రక్త పరీక్షలు చేయడం ఉండదు. మండల పరిధిలోని ప్రభుత్వ దవాఖానల నుంచి వచ్చే శాంపిల్‌ను పరీక్ష చేసి ఆన్‌లైన్‌ ద్వారా రిపోర్టు పంపిస్తారు. వివిధ రకాల జబ్బులతో బాధపడే వారు వైద్యుల సలహా మేరకు రక్త పరీక్షలు అవసరం ఉన్న వారు స్థానిక ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలలో ( పీహెచ్‌సీ), 30 పడకల దవాఖాన, పట్టణ ప్రాంత ఆరోగ్య కేంద్రం (అర్బన్‌ పీహెచ్‌సీ) కు  వెళ్లి శాంపిల్‌ ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. జిల్లా ప్రధాన దవాఖానల్లో అందుబాటులో లేని పరీక్షలను మాత్రమే డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌లో చేస్తారు. క్లస్టర్‌ పరిధిలోని పీహెచ్‌సీల నుంచి రక్త నమూనాలను ఇక్కడకు ప్రత్యేక వాహనంలో తరలించి పరీక్ష చేస్తారు. రక్త పరీక్షల నిర్ధారణ అయిన వెంటనే ఆన్‌లైన్‌లో రిపోర్టు అందిస్తారు. ఫలితాల వివరాలు సంబంధిత ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం కు చేరవేయడం, బాధితుల సెల్‌ఫోన్‌కు సమాచారం పరీక్షల సమాచారం  ఇవ్వడం  జరుగుతుంది,  అవసరమైతే బాధితుల సెల్‌ద్వారా ఫలితాల రిపోర్టు ప్రింట్‌ తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
డ్రోన్ ల వాడకం
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం  రాష్ట్రము లోని ప్రజల ముందుస్తు రోగ నిర్ధారణ పరీక్షల నిమితం డ్రోన్ ల ద్వారా గ్రామీణ ప్రజలకు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నది. గ్రామీణ   ప్రాంతాలలో రక్తపరీక్షలు చేసిన తర్వాత అవి  డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌  కు తీసుకరావడానికి ఆలస్యం కావడంతో రోగికి సంబంధించిన ఫలితాలను  తెల్సుకోవడానికి ఆలస్యం అవుతుంది,ఈ జాప్య నివారణకు డ్రోన్ లను వినియోగించుకుని వాటి ద్వారా నమూనాలు  డయాగ్నొస్టిక్‌ సెంటర్‌  కు చేరవేస్తే ,పరీక్షల ఫలితాలు తొందరగా తెలుసుకోవడం సులభం అవుతుందని భావిస్తూ ఈ సేవలను వినియోగం చేయాలని నిర్ణయించారు. తెలంగాణ డయాగ్నోస్టిక్స్ ఏర్పాటుతో ఉచిత వైద్య పరీక్షలను నిర్వహిస్తూ ప్రజారోగ్యం పట్ల ప్రభుత్వం చిత్త శుద్ధిగా అమలు అయితే ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం సామెత నిజం అవుతుంది, ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు పెరుగుతాయి.
ఇవి కూడా చదవండి
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ
మూలాలు
వర్గం:వైద్యము
ఆర్. సుదర్శనం
thumb|సుదర్శనం - సంగీత దర్శకుడు '''ఆర్. సుదర్శనం''' మొదటితరానికి చెందిన తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు.
జీవిత విశేషాలు
అతను 1914 ఏప్రిల్ 26న  జన్మించాడు. అతను ఎ.వి.ఎమ్ ప్రొడక్షన్స్ చేత నియమించబడిన ఏకైక సంగీత దర్శకుడు. అతను సబబతి, నాం ఇరువార్, పెన్న్, కులదైవం, పరాశక్తి, పూంపుగర్, కలతుర్ కన్నమ వంటి చిత్రాలకు సంగీతాన్నందించాడు.
ఆర్. పరశక్తి, కలతూర్ కన్నమ వరుసగా శివాజీ గణేషన్, కమల్ హాసన్ తొలి చిత్రాలు అని గమనించాలి. శివాజీ గణేషన్, కమలహాసన్ ల మొదటి చిత్రాలైన పరాశక్తి, కలతూర్ కన్నమ చిత్రాలకు కూడా సంగీతాన్నందించాడు.
సినిమా జీవితం
ఇతడు కొన్ని సినిమాలకు ఆర్. గోవర్ధనంతో కలిసి సుదర్శనం-గోవర్ధనం పేరుతో జంటగా సంగీతాన్ని అందించారు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మొట్టమొదటి తమిళ సినిమా  ఎవిఎం వారి "ఓర్ ఇరవు" కు సంగీత దర్శకునిగా పనిచేసాడు. టంగుటూరి సూర్యకుమారి అందించిన శంకరంబాడి సుందరాచారి ప్రార్థన పాట ‘మా తెలుగు తల్లి కీ మల్లెపూదండ’ చిత్రానికి సుదర్శనం సంగీతాన్నందించాడు.
అతను 1992లో మరణించాడు.
ఐ.ఎన్.ఎస్. విక్రాంత్ (2013)
'''ఐ.ఎన్.ఎస్. విక్రాంత్ '''భారత్‌ దేశీయంగా నిర్మిస్తున్న తొట్ట తొలి విమాన వాహక నౌక. విక్రాంత్ వాహక నౌకల తరగతికి చెందిన తొలినౌక ఇది. కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ ఈ నౌకను నిర్మిస్తోంది. ఈ నౌక జయమ్ సమ్ యుద్ధి స్పర్ధః  అనే ఋగ్వేద శ్లోకాన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకుంది. నన్ను ఎదుర్కొనేవారిని ఓడిస్తాను అని దీనర్థం.
1999 లో నౌక డిజైను మొదలైంది. 2009 ఫిబ్రవరి 28 న నౌక వెన్నుగాడి వేసారు. 2011 డిసెంబరు 29 న నౌక డ్రైడాక్ నుండి  బయటికి నడిచింది. 2015 లో నౌకను లాంచ్ చేసారు. ప్రస్తుతం నౌకలో అంతర్భాగాలు, యంత్ర సామాగ్రి మొదలైన వాటిని అమరుస్తున్నారు. ఇది 2023 నాటికి పూర్తయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే నౌకాదళం మాత్రం 2018 నాటికి నౌకను పాక్షికంగా కమిషను చెయ్యవచ్చని భావిస్తోంది. నౌక నిర్మాణ ఖర్చు పెరిగి 2014 నాటికి రూ.19,341 కోట్లకు చేరింది.
ఇదే తరగతిలో రెండో నౌకను నిర్మించేందుకు కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డు ప్రతిపాదించినప్పటికీ, నౌకాదళం మాత్రం దీనికంటే పెద్దదైన అణుచోదిత వాహక నౌక నిర్మాణానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకుంది.
డిజైను
thumb|300x300px|INS Vikrant during its launch in August 2013 thumb|300x300px|INS Vikrant during its undocking in June 2015 ఐ.ఎన్.ఎస్ విక్రాంత్  262 మీ. పొడవు, 60 మీ. వెడల్పుతో 40,000 టన్నుల బరువుంటుంది. దీనిలో స్కీ జంప్‌తో పాటు, షార్ట్ టేకాఫ్ బట్ అరెస్టెడ్ రికవరీ (STOBAR) వ్యవస్థ ఉంటుంది. మిగ్-29K విమానాలు ఎగరగలిగేలా దీని డెక్ ఉంటుంది. 30 విమానాలను  మోసుకెళ్ళగలదు. వీటిలో 24–26 వరకు విమానాలు. (ప్రధానంగా మిగ్-29K) కాగా, 10 వరకు కమోవ్  Ka-31 గానీ, వెస్ట్‌లాండ్ సీకింగ్ గానీ హెలికాప్టర్లుంటాయి. తేజస్ మార్క్-2 నౌకాదళ రూపాన్ని మితిమీరిన బరువు కారణంగా 2016 డిసెంబరు 2 న నౌకాదళం తిరస్కరించింది. Ka-31 ఆకాశ నిఘాను నిర్వహించగలదు. సీకింగులు జలాంతర్గామి ఛేదక శక్తిని సమకూర్చుతాయి. thumb|300x300px|A schematic diagram of INS Vikrant విక్రాంత్‌లో 80 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కల జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ వారి నాలుగు LM2500+ గ్యాస్ టర్బైన్లుంటాయి. ఇవి రెండు షాఫ్టులను తిప్పుతాయి. గేరుబాక్సులను ఎలెకాన్ ఇంజనీరింగువారు సరఫరా చేసారు.
నిర్మాణం
విక్రాంత్ డిజైన్ను నేవల్ డిజైను డైరెక్టొరేట్ చెయ్యగా, నిర్మాణంలో అనేక ప్రైవేటు సంస్థలు పాలుపంచుకుంటున్నాయి. రష్యా AB/A రకం స్టీలును సరఫరా చెయ్యాల్సి ఉండగా, అది సమస్యల్లో పడింది. ఇందుకు ప్రత్యామ్నాయంగా డిఫెంస్ మెటలర్జికల్ లాబొరేటరీస్ లిమిటెడ్ (DMRL), స్టీల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియాతో కలిసి ఆ స్టీలును భారత్‌లోనే తయారు చేసారు. భిలాయ్, రూర్కెలాల్లోని కర్మాగారాల్లో నౌకకు అవసరమైన మూడు రకాల స్టీలును తయారుచేసారు. ఈవిధంగా విక్రాంత్ పూర్తిగా  దేశీయంగా  తయారైన స్టీలుతో నిర్మించిన తొలినౌకగా నిలిచింది.
ప్రధాన స్విచ్ బోర్డు, స్టీరింగు గేరు, నీరు చొరరాని తలుపులను లార్సెన్ & టూబ్రో నిర్మించింది. అధిక సామర్థ్యం కల ఎయిర్ కండిషనింగు,  రిఫ్రిజిరేషను  వ్యవస్థలను కిర్లోస్కర్ సంస్థ తయారుచేసింది. బెస్ట్ & క్రాంప్టన్ సంస్థ పంపులను ఇచ్చింది. ప్లాట్‌ఫార్ం నిర్వహణ వ్యవస్థను భెల్ తయారుచెయ్యగా, ఇటలీ సంస్థ ఏవియో అమర్చుతోంది. ఎలక్ట్రికల్ కేబుళ్ళను నిక్కో సంస్థ సరఫరా చేసింది.
నౌకను మాడ్యూళ్ళుగా తయారుచేసారు. నౌక దేహం 874 వివిధ బ్లాకుల కూర్పు. వెన్నుగాడి వేసేనాటికే, 8,000 టన్నుల బరువైన 423 బ్లాకులు  సిద్ధమైపోయాయి. నిర్మాణ ప్రణాళిక ప్రకారం 2010 నాటికి నౌకను లాంచి చెయ్యాలి. అప్పటికి నౌక బరువు 20,000 టన్నులుంటుంది. అంతకంటే  బరువును తయారీ బే మొయ్యలేదు. రీఫిట్ బేలో మరో సంవత్సరపు నిర్మాణం తరువాత, నౌకను సర్వ చోదక వ్యవస్థలతో సహా లాంచి చెయ్యవచ్చని  తలచారు. ఆయుధ వ్యవస్థలు, సంబంధిత వ్యవస్థలను ఆ తరువాత బిగిస్తారు. 2013 లో సముద్ర పరిఅక్షలను మొదలు పెట్టి, 2014 లో నౌకను  కమిషను చెయ్యాలనేది తొలి సంకల్పం.
2012 మార్చిలో ఎలికాన్ గేరు బాక్సులను సరఫరా చెయ్యడంలో జాప్యం జరిగింది. పొడవాటి ప్రొపెల్లరు షాఫ్టుల కారణంగా గేరుబాక్సుల డిజైనులో మార్పులు చెయ్యాల్సివచ్చిందని సంస్థ తెలిపింది. ఓ డీజిలు జనరేటరులో జరిగిన ప్రమాదం వలనా, దాని ఎలైన్‌మెంటుతో తలెత్తిన ఇబ్బందుల వలనా కూడా  ఆలస్యం జరిగింది. 75% నౌక నిర్మాణం పూర్తైందని, 2011 డిసెంబరులో లాంచి చేస్తామనీ 2011 ఆగస్టులో రక్షణ శాఖ లోక్‌సభకు తెలిపింది. 2011 డిసెంబరు 29 న 14,000 టన్నుల బరువున్న నౌక దేహాన్ని డ్రైడాక్ నుండి బయటికి తీసుకువచ్చారు. 2012 మధ్య వరకు అంతర్గత పనులు చేసి, తిరిగి డ్రైడాక్‌లో నిలిపి ప్రప్ల్షన్‌కు సంబంధించిన పనులు చేస్తారు.
2012 జూలైలో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలోను, నవంబరులో NDTV లోనూ వచ్చిన కథనాల ప్రకారం, నౌక నిర్మాణం ఆలస్యమవడంతో 2018 లోగానీ అది నౌకాదళంలోకి చేరదని తెలిసింది.
లాంచి
2013 ఆగస్టు 12 న అప్పటి రక్షణ మంత్రి భార్య, ఎలిజబెత్ ఆంటోనీ నౌకను లాంచి చేసింది. దీంతో నౌక నిర్మాణపు మొదటి దశ పూర్తైంది.
లాంచి సమయానికి 83% ఫ్యాబ్రికేషను పని 75% నిర్మాణపు పనీ పూర్తైందని అడ్మిరల్ రాబిన్ ధోవన్ చెప్పాడు. 90% దేహము, of the 50% ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ, 30% ఆయుధ వ్యవస్థ దేశీయంగా డైజైను చేసి తయారుచేసామని కూడా ఆయ్న చెప్పాడు. నౌకను తిరిగి డ్క్‌లో చేర్చి, రెండవ దశ నిర్మాణం మొదలుపెట్టారు. ఈ దశలో వివిధ ఆయుధాలు, సెన్సర్లు, ప్రొపల్షను వ్యవస్థలనూ అమర్చుతారు. ప్లైట్ డెక్ ను విమాన కేంద్రంతో అనుసంధానం చేస్తారు. విక్రాంత్‌ను 2018 లో కమిషను చేస్తారని 2014 డిసెంబరులో  వార్తలు వెలువడ్డాయి.
డాకు నుండి మళ్ళీ బయటికి
దేహ నిర్మాణ పనులు పూర్తయ్యాక, 2015 జూన్‌లో విక్రాంత్‌ను డాక్ నుండి బయటికి తెచ్చారు, కేబుళ్ళు, పైపులైనులు, వెంటిలేషను  మొదలైన పనులు 2017 నాటికి పూర్తౌతాయి. ఆ తరువాత సముద్ర పరీక్షలు మొదలౌతాయి. 2015 అక్టోబరు నాటికి ఫ్లైట్ డెక్ పనులు జరుగుతున్నాయి. 2016 జనవరి నాటికి యంతర్ సామాగ్రి, పైపులైన్లు, ప్రొపెల్లరు షాఫ్టుల స్థాపన జరుగుతోంది. నౌక ఏవియేషను వ్యవస్థలోని యంత్ర భాగాలను సరఫరా చెయ్యడంలో రష్యావైపున జాప్యం జరుగుతోందని తెలియవచ్చింది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ యుద్ధనౌకలు వర్గం:విమాన వాహక నౌకలు
ముజఫర్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ముజఫర్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలోకి ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాలు వస్తాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
రఘుపతి సూర్యప్రకాష్
జీవిత విశేషాలు
సూర్యప్రకాష్ వెపేరీలోని మిషనరీ పాఠశాలలో చదివాడు. సినిమా నిర్మాణం నేర్చుకునేందుకు దేశాంతరం వెళ్ళాడు. 1918లో లండన్ వెళ్ళి ఈలింగ్ లోని బార్కర్స్ మోషన్ ఫోటోగ్రఫీ లో చేరాడు. తరువాత జర్మనీ వెళ్లాడు. తరువాత హాలీవుడ్ కు వెళ్లాడు. అతను అనేక యూరోపియన్ దేశాలను సందర్శించాడు. అతను 1920లో 36 mm కెమేరాను తీసుకు వచ్చాడు. లోపభూయిష్ట కెమెరా అతని మొదటి సినిమా మీనాక్షి కళ్యాణం ను నాశనం చేసింది. అతను "స్టార్ ఆఫ్ ద ఈస్ట్" స్టుడియోను (గ్లాస్ స్టుడియోగా సుపరిచితం) ను 1921లో పురసవల్కంలో ప్రారంభించాడు. ఇది తన తండ్రి వెంకయ్య స్వంత సంస్థ. ఆ సినిమా బ్యానర్ పై 1921 లో అతను భీష్మ ప్రతిజ్ఞ సినిమాను నిర్మించాడు. ఆ స్టుడియోలో అతని వద్ద ఎ.నారాయణన్, సి.పుల్లయ్య వంటి మహామహులు పనిచేసారు. ఈ చిత్రాలు భారత ఉపఖండం అంతటా వివిధ భాషలలో అంతర్గత టైటిల్స్ తో పంపిణీ చేయబడ్డాయి. పాండిచ్చేరి లోని పారిస్ ఫారిన్ మిషన్ సొసైటీకి నిధులు అందించే వ్యక్తి అయిన బ్రూస్ గోర్డాన్‌తో కలిసి ఐరిష్ పూజారి థామస్ గావిన్ డఫీ నిర్మించిన,  వ్రాసిన కాథలిక్ ప్రచార చిత్రం ది కాటేచిస్ట్ ఆఫ్ కిల్-ఆర్ని కి బహుశా దర్శకత్వం వహించాడు. డిస్ట్రిబ్యూటర్ (1924-25) గా పనిచేస్తూ అతను 1926 లో వ్యాపారవేత్త-భూస్వామి మోతీ నారాయణరావు మద్దతుతో  గ్యారంటి పిక్స్ ను స్థాపించాడు. కానీ అది కూడా దివాళా తీసింది. జనరల్ పిక్స్ (అతను "లీలా ద స్టార్ ఆఫ్ మంగ్రిలియా" అనే హిట్ సినిమా నిర్మించాడు ), శ్రీనివాస సినెటోన్ స్టూడియో (1928-39) లను ఏర్పాటు చేయడానికి నారాయణన్ సహాయం చేసాడు. అతను 1930లో లేబొరేటరీని ప్రారంభించాడు. 1930లలో నారాయణన్ తో వేరుపడి సుందరం సౌండ్ స్టూడియోలో చేరాడు. గోవర్ధన్ ఫిల్మ్ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌తో కలిసి పనిచేశారు, మద్రాసులో 3 సినిమాలను సొంతం చేసుకున్నాడు. అతని ప్రారంభ చిత్రాలన్నింటినీ చిత్రీకరించి, అభివృద్ధి చేశాచి, సవరించాడు. తెలివైన టెక్నీషియన్‌గా పేరుపొందాడు: ద్రౌపది వస్త్రపహారణంలో ఆప్టికల్ ఎఫెక్ట్‌లను ఆశ్రయించకుండా, ఒక చిత్రం సన్నివేశంలో 5 చోట్ల ఒక నటుడిని కనిపించగలిగేలా చేయగలిగాడు. 1930ల మధ్య భాగంలో ఫ్రీలాన్స్ డైరక్టరుగా ఉన్నాడు. అతను నిర్మించిన గజేంద్ర మోక్షంలో నటించిన వై.వి.రావుకు ప్రభావితుడైనాడు. అతను ఎక్కువగా పౌరాణికాలతో సంబంధం కలిగి ఉండేవాడు. తరచుగా మద్రాసు సమీపంలోని జింగీ కోట వద్ద చిత్రీకరించేవాడు. అతను సంస్కరణ వాదిగా నిర్మించిన అనాథై పెన్ రెండవ ప్రపంచయుద్ధానికి ముందు జాతీయవాద ప్రచారానికి ప్రారంభ ఉదాహరణ. ప్రకాష్ ప్రారంభ తమిళ ధ్వని చిత్రాల గురించి విరుద్ధమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి, కొన్నింటి మూలాలు ప్రకాష్‌కు,  మరికొన్ని అతని సహకారి అయిన నారాయణన్‌కు ఆపాదించాయి; ఉదా. ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం, కృష్ణ అర్జున, ఇంద్రసభ, రాజశేఖరన్.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:1956 మరణాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు
పూరి (ఒరిస్సా)
పురాతన కాలం నుండి పూరీని అనేక పేర్లతో పిలుస్తూ ఉన్నారు. స్థానికంగా "శ్రీ క్షేత్రం" అని, జగన్నాథ దేవాలయాన్ని "బడదేవలా" అనీ పిలుస్తారు. క్రీ.శ. 7వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దపు ఆరంభం వరకు ఆలయ సంపదను దోచుకోవాలనే లక్ష్యంతో పూరీని, జగన్నాథ దేవాలయాన్నీ ముస్లిం పాలకులు 18 సార్లు ఆక్రమించారు. 1803 నుండి ఆగస్టు 1947లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందే వరకు పూరీ, బ్రిటిష్ ఇండియాలో భాగంగా ఉండేది. సంస్థానాలు ఇప్పుడు లేనప్పటికీ, గజపతి వంశీకులే ఇప్పటికీ ఆలయ విధులను నిర్వహిస్తున్నారు. పట్టణంలో అనేక హిందూ మఠాలు ఉన్నాయి.
భారత ప్రభుత్వం, హెరిటేజ్ సిటీ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఆగ్మెంటేషన్ యోజన పథకం కింద పూరీని వారసత్వ నగరాల్లో ఒకటిగా ఎంపిక చేసింది. 2017 మార్చి చివరి నాటికి 27 నెలలలోపు అమలు చేయడానికి "సంపూర్ణ అభివృద్ధిపై దృష్టి" పెట్టిన 12 వారసత్వ నగరాల్లో ఒకటిగా దీన్ని ఎంపిక చేసారు.
చరిత్రలో పేర్లు
శ్రీక్షేత్రం అని కూడా ప్రసిద్ధి చెందిన జగన్నాథుని పవిత్ర క్షేత్రం ఇది. ఋగ్వేదం, మత్స్య పురాణం, బ్రహ్మ పురాణం, నారద పురాణం, పద్మ పురాణం, స్కంద పురాణం, కపిల పురాణం, నీలాద్రిమహోదయ వంటి పురాణాల్లో దీనికి అనేక పురాతన పేర్లున్నాయి. ఋగ్వేదంలో, ఇది పురుషమందామ-గ్రామ అని పిలువబడే ప్రదేశంగా పేర్కొనబడింది, కాలక్రమేణా ఆ పేరు పురుషోత్తమ పురిగా మారి, మరింతగా కుదించుకుపోయి, పూరీ అయింది. పురుషుడే జగన్నాథుడయ్యాడు. భృగువు, అత్రి, మార్కండేయుడు వంటి మహర్షుల ఆశ్రమాలు ఈ ప్రదేశానికి సమీపంలోనే ఉండేవి. జగన్నాథుడి పేరు మీదుగా ఈ పయ్ట్టణానికి శ్రీక్షేత్రం, పురుషోత్తమ ధామము, పురుషోత్తమ క్షేత్రం, పురుషోత్తమ పురి, జగన్నాథ పురి అని పేర్లు వచ్చాయి. ప్రస్తుతం పూరి అనే పేరు ప్రముఖంగా వాడుకలో ఉంది. శంఖక్షేత్ర (పట్టణం శంఖాకారంలో ఉంది) అని, నీలాచల ("నీలి పర్వతం") అనీ, నీలాచక్షేత్రం, నీలాద్రి అనీ కూడా దీనికి పేర్లున్నాయి. సంస్కృతంలో, "పురి" అనే పదానికి పట్టణం లేదా నగరం అని అర్థం, ఈ పేరు గ్రీకు భాషలో పోలిస్‌ అనే పేరుకు సంబంధం ఉంటుంది.
భారత పురావస్తు శాఖకు చెందిన జనరల్ అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హామ్‌ గుర్తించిన మరొక పురాతన పేరు, చరిత. దీనిని చైనీస్ యాత్రికుడు హ్యూయెన్ త్సాంగ్ చే-లి-టా-లో అని ఉచ్చరించాడు. క్రీ.శ. 11, 12 శతాబ్దాలలో తూర్పు గంగ రాజు అనంతవర్మ చోడగంగ ప్రస్తుత ఆలయాన్ని నిర్మించినప్పుడు, దీనిని పురుషోత్తమక్షేత్రంగా పిలిచేవారు. అయితే, మొఘలులు, మరాఠాలు, ప్రారంభ బ్రిటిష్ పాలకులు దీనిని పురుషోత్తమ-ఛతర్ లేదా కేవలం ఛతర్ అని పిలిచారు. ఐన్-ఇ-అక్బరీ లోను, తదుపరి ముస్లిం చారిత్రక రికార్డులలోనూ దీనిని పురుషోత్తమ అని అన్నారు. సా.శ. 8వ శతాబ్దంలో మురారి మిశ్ర అనే నాటక రచయిత రచించిన సంస్కృత నాటకం అనర్ఘ రాఘవ నాటకంలో కూడా దీనిని పురుషోత్తమ అని పేర్కొన్నాడు. క్రీ.శ. 12వ శతాబ్దం తర్వాత మాత్రమే ఈ నగరాన్ని జగన్నాథ పురికి సంక్షిప్త రూపమైన పూరితో పిలవడం మొదలైంది. భారతదేశంలో కృష్ణునితో పాటు రాధ, లక్ష్మి, సరస్వతి, దుర్గ, భూదేవి, సతీ, పార్వతి, శక్తి లు నెలకొన్న ఏకైక పుణ్యక్షేత్రం ఇది.
ప్రాచీన కాలం
కుడి|thumb| క్రీ.శ. 318లో అసలు పూరీ జగన్నాథ ఆలయాన్ని నిర్మించిన ఘనత [[ఉజ్జయిని|ఉజ్జయని రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడు .]] మదాల పంజీ చరిత్ర ప్రకారం, క్రీ.శ. 318లో, రాష్ట్రకూట రాజు రాకటావహు కోపం నుండి తప్పించుకోవడానికి ఆలయ పూజారులు, సేవకులు విగ్రహాలను దూరంగా ఉంచారు. బ్రహ్మ పురాణం, స్కంద పురాణాలలో ఈ ఆలయాన్ని ఇంద్రద్యుమ్నుడు, ఉజ్జయని అనే రాజు నిర్మించాడని పేర్కొన్నట్లుగా ఆలయ చారిత్రక రికార్డులలో ఉంది.
SN సదాశివన్ అనే చరిత్రకారుడు తన పుస్తకం ఎ సోషల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇండియాలో హిందూ మైథాలజీ, వేద అండ్ పురానిక్ పుస్తక రచయిత విలియం జోసెఫ్ విల్కిన్స్‌ను ఉటంకిస్తూ పూరీలో బౌద్ధమతం ఒకప్పుడు బాగా వ్యాప్రిలో ఉండేదని పేర్కొన్నాడు. అయితే తరువాత బౌద్ధం స్థానంలో బ్రాహ్మణ మతం వచ్చింది. బుద్ధ దేవతనే ఇప్పుడు హిందువులు జగన్నాథగా పూజిస్తారు. జగన్నాథ విగ్రహం లోపల బుద్ధుని యొక్క కొన్ని అవశేషాలు ఉన్నాయని విల్కిన్సన్ చెబుతాడు. బ్రాహ్మణులు వీటిని కృష్ణుడి ఎముకలని చెబుతారు. క్రీస్తుపూర్వం 240లో మౌర్య రాజు అశోకుడి పాలనలో కూడా కళింగ, బౌద్ధ కేంద్రంగా ఉండేది. లోహబాహు అనే తెగ వారు (ఒడిశా వెలుపలి అనాగరికులు) బౌద్ధమతంలోకి మారారు. ఇప్పుడు జగన్నాథగా పూజించబడుతున్న బుద్ధుని విగ్రహంతో ఆలయాన్ని నిర్మించారు. లోహబాహులు కొన్ని బుద్ధ అవశేషాలను ఆలయ ప్రాంగణంలో నిక్షిప్తం చేశారని విల్కిన్సన్ చెప్పాడు.
ప్రస్తుత జగన్నాథ ఆలయ నిర్మాణం 1136 లో ప్రారంభమై, 12వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో పూర్తయింది. తూర్పు గంగా రాజు అనంగభీమ III తన రాజ్యాన్ని అప్పుడు పురుషోత్తమ-జగన్నాథ అనే జగన్నాథ భగవానుడికి అంకితం చేసాడు. అప్పటి నుండి అతను, అతని వారసులూ "జగన్నాథ కుమారులు, వారసులుగా" పరిపాలించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో సంస్థానాలు లేనప్పటికీ, నేటికీ పూరీ ఎస్టేట్ వారసులే ఇప్పటికీ ఆలయ ఆచార విధులను నిర్వహిస్తారు; రథయాత్ర ప్రారంభానికి ముందు రాజు అధికారికంగా రథాల ముందు రహదారిని ఊడుస్తాడు. ఈ ఆచారాన్ని చెర్రా పహన్రా అంటారు.
మధ్యయుగ, తొలి ఆధునిక కాలాలు
ఆలయ సంపదను దోచుకోవడానికి చరిత్రలో 18 సార్లు ఆక్రమణకు గురైన పూరీ జగన్నాథ దేవాలయ చరిత్రకే పట్టణ చరిత్ర కూడా ముడిపడి ఉంది. మొదటి దండయాత్ర 8వ శతాబ్దం ADలో రాష్ట్రకూట రాజు గోవింద III (క్రీ.శ. 798-814) చేసాడు. చివరిది 1881 లో జగన్నాథ ఆరాధనను గుర్తించని అలెఖ్ ( మహిమ ధర్మ ) కు చెందిన ఏకేశ్వరవాద అనుచరులు చేసారు. 1205 నుండి యవనులు లేదా విదేశీయులుగా పిలువబడే ఆఫ్ఘన్, మొఘల్ సంతతికి చెందిన ముస్లింలు నగరం పైన, ఆలయంపైనా అనేక దండయాత్రలు చేశారు. ఈ దండయాత్రల సమయాల్లో విగ్రహాలను ఆలయ పూజారులు, సేవకులు సురక్షిత ప్రదేశాలకు తరలించేవారు. ఈ ప్రాంత రాజులు సకాలంలో ప్రతిఘటించడం వలన గానీ, లొంగిపోవడం వల్ల గానీ ఆలయ విధ్వంసం జరక్కుండా ఆగింది. అయితే ఆలయ సంపదను మాత్రం పదే పదే దోచుకెళ్లారు. మొత్తం 18 దండయాత్రల్లో, ప్రతి దండయాత్ర తరువాత జగన్నాథ, బలభద్ర, సుభద్ర ల విగ్రహాల స్థితిని కింది పట్టికలో చూడవచ్చు. సా.శ. 810 లో పూరీ సందర్శనలో ఆదిశంకరాచార్య పూరీలో గోవర్ధన మఠాన్ని స్థాపించాడు. అప్పటి నుండి ఇది హిందువులకు ముఖ్యమైన ధామ్ (దైవ కేంద్రం)గా మారింది; మిగిలినవి శృంగేరి, ద్వారక, జ్యోతిర్మఠం. మఠం జగద్గురు శంకరాచార్య నేతృత్వంలో ఉంది. మహావిష్ణువు పూరీలో విందు చేసి, రామేశ్వరంలో స్నానమాచరించి, ద్వారకలో రాత్రి గడిపి, బద్రీనాథ్‌లో తపస్సు చేస్తాడని స్థానికుల నమ్మకం.
16వ శతాబ్దంలో, బెంగాల్‌కు చెందిన చైతన్య మహాప్రభు భారతదేశంలో భక్తి ఉద్యమాన్ని స్థాపించాడు. దీనినే ఇప్పుడు హరే కృష్ణ ఉద్యమం అని పిలుస్తారు. అతను పూరీలో జగన్నాథ భక్తుడిగా చాలా సంవత్సరాలు గడిపాడు. అతను దేవతలో ఐక్యమైపోయాడని విశ్వసిస్తారు. ఇక్కడ రాధాకాంత మఠం అనే పేరున్న చైతన్య మహాప్రభు మఠం కూడా ఉంది.
17వ శతాబ్దంలో, భారతదేశంలోని తూర్పు తీరంలో ప్రయాణించే నావికులకు, ఈ ఆలయం ఒక మైలురాయిగా పనిచేసేది. దీనిని వారు "తెల్ల పగోడా" అని పిలిచేవారు, పూరికి తూర్పున 60 కి.మీ. దూరాన ఉన్న కోణార్క సూర్య దేవాలయాన్ని, "నల్ల పగోడా" అనేవారు.
జగన్నాథ దేవాలయంలోని విగ్రహాలను ఉత్తర ఒడిషాకు చెందిన సబరల (గిరిజన సమూహాలు) చేసిన పూజల నుండి తీసుకున్న రూపాలు అని విశ్వసిస్తారు. కలప కాలక్రమేణా క్షీణిస్తుంది కాబట్టి, ఈ విగ్రహాలను ఎప్పటి కప్పుడూ మారుస్తూ ఉంటారు. ఈ పునఃస్థాపన అనేది వడ్రంగుల ప్రత్యేక బృందం ఆచారబద్ధంగా నిర్వహించే ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమం. thumb|గోవర్ధన మఠం ప్రధాన ద్వారం నగరంలో అనేక ఇతర మఠాలు కూడా ఉన్నాయి. 12వ శతాబ్దంలో తమిళ వైష్ణవ సన్యాసి రామానుజాచార్యులు ఎమ్మార్ మఠాన్ని స్థాపించారు. ప్రస్తుతం జగన్నాథ ఆలయానికి తూర్పు మూలలో సింహద్వారానికి ఎదురుగా ఉన్న ఈ మఠం 16వ శతాబ్దంలో సూర్యవంశీ గజపతి రాజుల కాలంలో నిర్మించబడింది. 2011 ఫిబ్రవరి 25 న మఠంలో ఒక మూసివున్న గది నుండి 522 వెండి పలకలు బయట పడినపుడు ఈ మఠం వార్తలకెక్కింది.
బ్రిటిషు వారు 1803లో ఒరిస్సాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రాష్ట్ర ప్రజల జీవితంలో జగన్నాథ దేవాలయానికి ఉన్న ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి, వారు మొదట ఆలయ వ్యవహారాలను చూసేందుకు ఒక అధికారిని నియమించారు. తరువాత ఆలయాన్ని జిల్లాలో భాగంగా ప్రకటించారు. thumb|HH జగద్గురు స్వామి నిశ్చలానంద సరస్వతి, పూరీ శంకరాచార్య 1906లో క్రియా యోగ విద్వాంసుడు, పూరీ నివాసి అయిన శ్రీ యుక్తేశ్వర్, పూరీలో " కరారాశ్రమం " అనే పేరుతో ఒక ఆధ్యాత్మిక శిక్షణా కేంద్రాన్ని స్థాపించాడు. అతను 1936 మార్చి 9 న మరణించాడు. అతని మృతదేహాన్ని ఆశ్రమంలోని తోటలో ఖననం చేశారు.
ఈ నగరం 1913-14లో గవర్నర్ల కాలంలో నిర్మించబడిన బ్రిటిష్ రాజ్ యొక్క పూర్వ వేసవి నివాసం, రాజ్ భవన్ యొక్క ప్రదేశం.
1990 జూన్ 14న జగన్నాథ దేవాలయం లోని అమలక భాగంలో పాక్షికంగా కూలిపోయింది. ప్రజలు దీన్ని ఒడిశాకు చెడ్డ శకునంగా భావించారు. 1991 ఫిబ్రవరి 28 న పడిపోయిన రాయి స్థానంలో అదే పరిమాణం, బరువు (7.7 టన్నులు) ఉన్న రాతితో తిరిగి నిర్మించారు.
శీతోష్ణస్థితి
కొప్పెన్-గీగర్ శీతోష్ణస్థితి వర్గీకరణ వ్యవస్థ ప్రకారం పూరీ శీతోష్ణస్థితిని Aw (ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణం)గా వర్గీకరించారు. నగరంల్ఫో మధ్యస్థ ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి ఉంటుంది. ఏడాది పొడవునా తేమ చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. వేసవిలో ఉష్ణోగ్రత గరిష్టంగా 36 C కి చేరుకుంటుంది. శీతాకాలంలో ఇది 17 C. సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1337 mm, సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 26.9 C. క్రింది పట్టికలో శీతోష్ణస్థితి డేటా చూడవచ్చు.
పరిపాలన
పూరి మునిసిపాలిటీ, పూరీ కోణార్క్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ, పబ్లిక్ హెల్త్ ఇంజినీరింగ్ ఆర్గనైజేషన్, ఒరిస్సా వాటర్ సప్లై సీవరేజ్ బోర్డ్ వంటి కొన్ని ప్రధాన సంస్థలు నీటి సరఫరా, మురుగునీటి పారుదల, వ్యర్థాల నిర్వహణ, వీధి దీపాలు, రోడ్లు వంటి పౌర సౌకర్యాలను అందిస్తున్నాయి. ఈ సంస్థలపై గరిష్ట ఒత్తిడిని కలిగించే ప్రధాన కార్యకలాపం జూన్-జూలైలో జరిగే రథయాత్ర. పూరీ మున్సిపాలిటీ ప్రకారం, ఈ కార్యక్రమానికి పది లక్షల కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలు హాజరవుతారు. అందువల్ల, భద్రతతో పాటు, యాత్రికులకు మౌలిక సదుపాయాలు, సౌకర్యాలు వంటి అభివృద్ధి కార్యకలాపాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
టాటా పవర్ సెంట్రల్ ఒడిషా డిస్ట్రిబ్యూషన్ లిమిటెడ్ నగరంతో పాటు, మొత్తం జిల్లాలో విద్యుత్తును అందిస్తోంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
పూరీ ఆర్థిక వ్యవస్థ దాదాపు 80 శాతం వరకు పర్యాటకంపై ఆధారపడి ఉంది. ఈ దేవాలయం నగరానికి కేంద్ర బిందువుగా ఉండి పట్టణ ప్రజలకు ఉపాధిని కల్పిస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలోని బియ్యం, నెయ్యి, కూరగాయలు మొదలైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు ఆలయ అవసరాలను తీరుస్తుంది. పట్టణం చుట్టూ ఉన్న అనేక స్థావరాలు ప్రత్యేకంగా ఆలయ అవసరాలను తీరుస్తాయి. ఆచారాలను నిర్వహించడానికి ఆలయ పరిపాలనా యంత్రాంగం 6,000 మందిని నియమించింది. ఈ దేవాలయం 20,000 మందికి ఉపాధి కలిగిస్తోంది. ఆహారం, ప్రయాణంపై రచయిత్రి కొలీన్ టేలర్ సేన్ భారతదేశ ఆహార సంస్కృతిపై వ్రాసిన ప్రకారం, ఆలయ వంటగదిలో 400 మంది వంటవారు 1,00,000 మందికి ఆహారం అందిస్తారు. ఇండ్ బరత్ పవర్ ఇన్‌ఫ్రా లిమిటెడ్ (IBPIL) డైరెక్టర్ J మోహపాత్ర ప్రకారం, ఇక్కడీ వంటగది "ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద వంటగది".
పూరిలో రథయాత్ర
thumb| ఆధునిక కాలంలో [[రథోత్సవం|పూరీలోని రథయాత్ర నేపథ్యంలో ఆలయంతో దేవతల మూడు రథాలను చూపుతోంది.]] జగన్నాథ ఆలయ త్రయాన్ని సాధారణంగా పూరీలోని ఆలయ గర్భగుడిలో పూజిస్తారు, అయితే ఆషాఢ మాసంలో (ఒరిస్సా వర్షాకాలం, సాధారణంగా జూన్ లేదా జూలైలో) వాటిని బడా దండ (పూరీ ప్రధాన వీధి)లో బయటకు తీసుకువస్తారు. గుండిచా ఆలయానికి భారీ రథాలలో ( రథ ), ప్రజలు దర్శనం చేసుకుంటారు. ఈ పండుగను రథ యాత్ర అని పిలుస్తారు. యాత్ర ప్రతి సంవత్సరం హిందూ పంచాంగం ప్రకారం ఆషాఢ శుక్ల ద్వితీయ రోజున ప్రారంభమవుతుంది.
చారిత్రికంగా, పాలక గంగా రాజవంశం దాదాపు 1150 లో జగన్నాథ దేవాలయం పూర్తయిన తర్వాత రథయాత్రను ప్రారంభించింది. పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి చాలా ముందుగానే తెలిసిన హిందూ పండుగలలో ఇది ఒకటి. ఫ్రియర్ ఒడోరిక్, 1321లో రాసిన గ్రంథంలో, ప్రజలు రథాలపై "విగ్రహాలను" ఎలా ఉంచారో రాసాడు. రాజు, రాణి, ప్రజలందరూ వాటిని పాటలతో సంగీతంతో "చర్చి" నుండి ఎలా తీసారో రాసాడు.
రథాలు పెద్ద చక్రాలతో అందించబడిన భారీ చెక్క నిర్మాణాలు, వీటిని ప్రతి సంవత్సరం కొత్తగా నిర్మిస్తారు. దీన్ని భక్తులే లాగుతారు. జగన్నాథుని రథం దాదాపు 45 ft ఎత్తు ఉంటుంది. దాని నిర్మాణానికి సుమారు 2 నెలలు పడుతుంది. రథం 16 చక్రాలతో, ఒక్కొక్కటి 7 ft వ్యాసంతో ఉంటాయి. రథం ముందు భాగంలో మారుతి లాగే నాలుగు చెక్క గుర్రాలు ఉన్నాయి. దాని ఇతర మూడు ముఖాలపై, రాముడు, సూర్యుడు, విష్ణువు చెక్కతో ఉంటాయి. ఈ రథాన్ని నంది ఘోష అంటారు. రథం పైకప్పును పసుపు, ఎరుపు రంగుల వస్త్రంతో కప్పుతారు. బలభద్రుని రథం 44 ft ఎత్తులో 14 చక్రాలు అమర్చబడి ఉంటాయి. సాత్యకి రథసారధిగా చెక్కబడిన రథం, పైకప్పు ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల వస్త్రంతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ రథాన్ని తాళధ్వజ అని పిలుస్తారు. ఈ రథంపై చెక్కిన శిల్పాలలో జగన్నాథుని సహచరులుగా నరసింహ, రుద్ర విగ్రహాలు ఉంటాయి. తదుపరి రథం సుభద్రది. ఇది 43 ft ఎత్తున, 12 చక్రాలు, నలుపు ఎరుపు రంగు వస్త్రంతో కప్పబడిన పైకప్పుతో ఉంటుంది. ఈ రథాన్ని దర్ప దలాన్ అని పిలుస్తారు. దీని రథసారథి అర్జునుడు. రథంపై చెక్కబడిన ఇతర విగ్రహాలు వన దుర్గ, తారా దేవి, చండీ దేవి. పూరీలోని కళాకారులు. చిత్రకారులు రథాలను అలంకరిస్తారు. చక్రాలపై పూల రేకులు, ఇతర డిజైన్‌లు, చెక్కలో చెక్కబడిన రథసారథి, గుర్రాలు, సింహాసనం వెనుక గోడపై తిరగబడిన తామర ఆకారాలను చిత్రించారు. ఈ జగన్నాథుని రథాలే ఇంగ్లీషు పదం జగ్గర్నాట్ కు శబ్దవ్యుత్పత్తి మూలం. రథ యాత్రను శ్రీ గుండిచా యాత్ర అని, ఘోషయాత్ర అని కూడా పిలుస్తారు
రవాణా
ఆధునిక రహదార్లు లేనప్పుడు, ప్రజలు పూరీకి చేరుకోవడానికి బళ్ళ బాటల వెంట ఎడ్ల బళ్ళపై లేదా కాలినడకన లేదా ప్రయాణించేవారు. కలకత్తా నుండి గంగానది పై పడవ ప్రయాణం, ఆపై కాలినడకన లేదా క్యారేజీల ద్వారా ప్రయాణం చేసేవారు. 1790లో మరాఠా పాలనలో ఉండగా జగన్నాథ్ సడక్ (రోడ్డు) నిర్మించారు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కలకత్తా నుండి పూరీ వరకు రైలు మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దీన్ని 1898లో ప్రారంభించారు. ప్రస్తుతం పూరీకి రైలు, రోడ్డు, విమాన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. సౌత్ ఈస్టర్న్ రైల్వే యొక్క బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గం పూరీని కలకత్తాతో కలుపుతుంది. ఖుర్దా ఈ మార్గంలో ఒక ముఖ్యమైన రైల్వే జంక్షన్. కలకత్తా నుండి రైలు మార్గం దూరం దాదాపు 499 km, విశాఖపట్నం నుండి 468 km. జాతీయ రహదారి NH 203 పట్టణాన్ని రాష్ట్ర రాజధాని భువనేశ్వర్‌తో కలుపుతుంది. NH 203 B బ్రహ్మగిరి మీదుగా నగరాన్ని శతపదతో కలుపుతుంది. NH 203 Aలో భాగమైన మెరైన్ డ్రైవ్, పూరీని కోణార్కతో కలుపుతుంది. సమీప విమానాశ్రయం భువనేశ్వర్‌లోని బిజు పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. పూరీ రైల్వే స్టేషన్ భారతీయ రైల్వేలలో అత్యధికంగా టిక్కెట్లు అమ్ముడయ్యే మొదటి వంద స్టేషన్లలో ఒకటి.
పాముల
మూలాలు ఇంటి పేర్లు
వర్గం:కులాలు
పూరి (ఒరిస్సా)
మూలాలు
వర్గం:Articles with hAudio microformats వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఒడిశా నగరాలు పట్టణాలు వర్గం:ఒడిశా జిల్లాల ముఖ్యపట్టణాలు వర్గం:ఒడిశా పుణ్యక్షేత్రాలు
బనావలీ
బనావలీ (దేవనాగరి: बनावली) భారతదేశంలోని హర్యానాలోని ఫతేహాబాదు జిల్లాలో సింధు లోయ నాగరికత కాలానికి చెందిన పురావస్తు ప్రదేశం. ఇది కాలిబంగనుకు ఈశాన్యంగా 120 కిలోమీటర్ల దూరంలో, ఫతేహాబాదు నుండి 16 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇంతకు ముందు వనవాలి అని పిలువబడే బనావాలి ఎండిపోయిన సరస్వతి నది ఎడమ ఒడ్డున ఉంది. ఎండిపోయిన సరస్వతి నది దిగువ మధ్య లోయలో స్థాపించబడిన పట్టణం కలిబంగనుతో పోల్చినప్పుడు బనావలీ సరస్వతి నది ఎగువ మధ్య లోయ మీద నిర్మించబడింది.
త్రవ్వకాలు
ఈ ప్రదేశంలో ఆర్.ఎస్. బిష్టు (ఎ.ఎస్.ఐ) నిర్వహించిన త్రవ్వకాలలో ఈ క్రింది సంస్కృతుల క్రమం వెల్లడైంది:
మొదటి కాలం (c.క్రీ.పూ. 2500-2300)
ఈ కాలం ప్రణాళికా బద్ధంగా అచ్చుద్వారా తయారు చేసిన ఇటుకలతో నిర్మించిన నివాసగృహాలు, వాజు, కూజాలతో కూడిన మృణ్మయ పాత్రలు రూపకల్పన ఆధారంగా రెండు గ్రూపులుగా విభజించబడింది. కుండల నమూనాలు మొదటి కాళిబాంగు మాదిరిగానే ఉంటుంది.
ద్వితీయ కాలం (c.క్రీ.పూ. 2300-1700)
ఈ స్థలంలో 105 మీ కంటే అధికమైన పొడవు, 4.5 మీ ఎత్తు, 6 మీ వెడల్పు ఉన్న రక్షణ ప్రాకారం కనుగొనబడింది. బాగా ప్రణాళికాబద్ధమైన హరప్పా శైలి చదరంగక్రీడ బల్ల ఆకారంలో నిర్మించబడిన శక్తివంతమైన పట్టణం, ఈ కాలంలో 200 మీ x 500 మీ వైశాల్యం కలిగిన పట్టణం ఈ కాలంలో స్థాపించబడింది. ఈ శక్తివంతమైన ప్రాంతం రెండు ప్రక్కనే కొన్ని ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. ఒకటి పాలకవర్గానికి మరొకటి సాధారణ ప్రజలకు. సామాన్య ప్రజల కోసం ఉద్దేశించిన ప్రాంతంలో ఉత్తర-దక్షిణ రహదారులతో కూడిన నివాసగృహ వాటిక లంబ కోణాలలో కత్తిరించబడతాయి. ఇవి తూర్పు-పడమర దారుల ద్వారా మరింత అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. వీధుల పట్టణ స్వభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. దారులకు ఇరువైపులా నిర్మించిన ఇళ్లలో ఎర్త్ ఫ్లోర్, మట్టి ప్లాస్టర్ గోడలు, గదులు, వంటగది, టాయిలెట్ ఉన్నాయి. ఇళ్ళు స్టో కలిగి ఉన్నాయి.
మూడవ కాలం (c.క్రీ.పూ. 1700-1500/1450)
ఈ కాలం " బారా సంస్కృతి " కి ప్రాధాన్యత వహిస్తుంది. ఇది చివరి హరప్పా, హరప్పా తరువాత సంస్కృతిగా రూపాంతరం చెందింది.
వాస్తుకళ
" పురావస్తు సర్వే ఆఫ్ ఇండియా" ఈ ప్రదేశంలో తవ్వకం చేసి హరప్పా కాలానికి చెందిన బాగా నిర్మించిన కోట పట్టణం, హరప్పా కాలానికి చెందిన విస్తృతమైన ప్రోటో-అర్బను సెటిల్మెంటును వెల్లడించింది. 4.5 మీటర్ల ఎత్తు, 6 మీటర్ల మందంతో నిర్మించబడిన ఒక రక్షణ గోడ కనుగొనబడింది. ఇది 105 మీటర్ల దూరం వరకు విస్తరించినట్లు కనుగొనబడింది. మట్టిగోడలతో అంతస్తులతో నిర్మించబడిన నివాసగృహాలు, గదులు, మరుగుదొడ్లతో చక్కగా ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్మించబడ్డాయి. వీధులు, సందులకు ఇరువైపులా ఇళ్ళు నిర్మించబడ్డాయి.
కోట సమీపంలో ఆగ్నేయ ప్రాంతాల 'దిగువ పట్టణం' నుండి అక్రోపోలిసు వరకు దశలవారీగా పెరుగుతోంది. ఎ.ఎస్.ఐ. దీనిని ముఖ్యమైన నిర్మాణంగా భావిస్తుంది. 'దిగువ పట్టణం' మెట్ల నిర్మాణం సమీపంలో ఒక బురుజు నిర్మించబడింది.
నివాస గృహాలు
వంటగది, మరుగుదొడ్డి ఉన్న బహుళ గదుల ఇంట్లో. అనేక ముద్రలు, బరువులు కనుగొనబడ్డాయి. ఇది ఇంటి యజమాని ఒక వ్యాపారి అయి ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది. ఒక పెద్ద ఇల్లు పెద్ద సంఖ్యలో బంగారు పూసలు, లాపిసు లాజులి, కార్నెలియను, చిన్న బరువులు, బంగారు గీతలతో కూడిన 'టచి స్టోను '(గీటురాయి) వంటి రాయిని వెల్లడించింది. ఈ ఇల్లు ఆభరణాల లేదా ఆభరణాల తయారీదారుడికి చెందినదని సూచిస్తుంది. బనావాలిలోని అనేక గృహాలు యఙకుండాలు సాక్ష్యాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి కర్మ ప్రయోజనాలను సూచించే పురోహితుల నిర్మాణాలతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
చేపట్టబడిన కళాఖండాలు
ఎస్-ఆకారపు జాడి, వంట పాత్రలు, ఓవెన్లు, తాండూర్లు, రంగులద్దిన మట్టి కుండలు మొదలైనవి కనుగినబడ్డాయి. పులి, ఖడ్గమృగం, అడవి మేక, ఐబెక్సు, యునికార్ను, మిశ్రమ జంతువు చిత్రాలను మోస్తున్న హరప్పను సీల్సు, బంగారం, రాగి, కంచు ముక్కలు, బంగారు పూసలు, రాగి, లాపిసు లాజులి, పెంకుల గాజులు మొదలైనవి. దొరికిన కుండలు హరప్పా కుండలతో చక్కగా పోల్చవచ్చు. కుండల సమ్మేళనం కలిబంగని సమ్మేళనానికి చాలా పోలిక ఉంటుంది.
ప్రాముఖ్యత
1987-88లో రెండు ముఖ్యమైన అన్వేషణలలో
పతనం
బనావలీ, కలిబంగను పట్టణ జీవితం హటాత్తుగా అదృశ్యం ఉంది.
ఇతర పరిశోధనలు
బనావలీలో అంతకుముందు ఇటుకలు కలిబంగను నిష్పత్తి 3: 2: 1 గా ఉన్నాయి. కాని తరువాత ఇటుకలకు 4: 2: 1 నిష్పత్తి ఉంది. 87.855 గ్రాముల బరువు, 100 రెట్లు 0.857 గ్రాములు (హరప్పాలో మరింత సాధారణ బరువు) ఉన్నట్లు ఒక బరువు కనుగొనబడింది. ఈ ప్రదేశం చుట్టూ ఉన్న గోడ సరస్వతి నది వరదలను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. జలప్రవాహ ఉధృతి కారణంగా గోడ కూలిపోయింది. బనావలీ వద్ద, హరిప్పా, కాలిబంగను వద్ద సముద్రపు షెల్సు ఉన్నాయి. ఇవి సముద్ర తీరానికి దూరంగా ఉన్నాయి. అందువలన సింధు కాలం ప్రారంభంలో ప్రాంతాల మధ్య అంతర్గత వాణిజ్యాన్ని సూచిస్తాయి. సీల్సు దిగువ పట్టణంలో మాత్రమే కనుగొనబడ్డాయి. సిటాడెలులో కాదు; అనేక చిన్న రాతి బరువులు, టెర్రకోట నాగలి నమూనా కూడా కనుగొనబడ్డాయి. ఈ ప్రదేశంలో, హరప్పాలోని మొహెంజదారో వద్ద పెద్ద సంఖ్యలో ఆడ బొమ్మలు కనిపిస్తాయి. బంగారు గీతలు కలిగిన గీటురాయి కనుగొనబడింది. ఇది బంగారం స్వచ్ఛతను పరీక్షించడానికి ఉపయోగించబడింది. (ఈ ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ ఉపయోగించబడుతున్న సాంకేతికత).
కనుగొన్నవి పునర్నిర్మించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ హరప్పా శకం బావి బాగా సంరక్షించబడింది. గ్రామం, ప్రాచీనతకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:భారతదేశ ప్రాచీన నగరాలు
అగస్త్యేశ్వరస్వామి ఆలయం
అగస్త్యేశ్వర స్వామి ఆలయం తూర్పుగోదావరి జిల్లా, రాజమహేంద్రవరం, ధవళేశ్వరం వెలిసారు.