cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సినిమా అభిమానులు
కుల నేపథ్యాలు
తెలుగు సినిమా హీరోల కులాలను బట్టి ఆయా కులాలకు చెందినవారు అభిమానులుగా మారడం అన్నది తెలుగు సినిమా రంగంలో దశాబ్దాలుగా ఉన్న ధోరణి. పాత్రికేయురాలు ప్రియాంక రిచి ప్రకారం "ఈ అభిమానులు స్టార్ యొక్క ఇమేజ్‌కు స్వయం ప్రకటిత పరిరక్షకులుగానూ, మరీ ముఖ్యంగా వారి కుల గౌరవానికి సంరక్షకులుగానూ పరిగణించుకుంటారు." 1970లు, 80ల్లోనే పలు కులాలు ఒక్కో సినిమా హీరోను తమ కులానికి ప్రతినిధిగా, కుల గౌరవానికి ప్రతీకగా భావించడం ఉన్నది. క్రమేపీ అది పెరుగుతూనే వచ్చింది. ఈ కుల అభిమానాలు కొన్నిసార్లు పలు కులాల - అభిమాన సంఘాల మధ్య వివాదాలుగానూ పరిణమించాయి.
ఘర్షణలు, యాంటీ ఫ్యాన్స్
ఒకప్పుడు ఎదుటి హీరో పోస్టర్ల మీద ఒక హీరో అభిమానులు పేడ కొట్టేవారు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు దీన్ని ప్రస్తావిస్తూ - తానూ, రామారావు ఇలానే ఒకరి అభిమానులు, మరొకరి పోస్టర్ల మీద పేడ కొడితే ఆ పేడ ఎరువుగా ఎదిగామని చమత్కరించాడు. వేర్వేరు హీరోల అభిమానులు ఘర్షణలు పడడం, కొన్నిసార్లు ఆ ఘర్షణల్లో కొందరు మరణించడం వంటి సంఘటనలు కూడా జరిగాయి. ఈ వివాదాల్లో కుల, రాజకీయ విభేదాలు కూడా కారణం కావడం ఉంది. వివాదాలకు కారణాలుగా ఒక హీరో ఫ్లెక్సీ తీసివేసి మరొక హీరో ఫ్లెక్సీ పెట్టడం, హీరోని వేరే హీరో అభిమానులు తిట్టడం వంటివి ఉన్నాయి. సామాజిక మాధ్యమాల్లో తమ ప్రత్యర్థి హీరోలను దూషించడం, ట్రోల్ చేయడం వంటివి చేస్తూ ఉండడం, తమ హీరోపై ట్రోల్స్ చేసినవారిని తిరిగి ట్రోల్ చేయడం వంటివి జరుగుతుంటాయి.
విమర్శలు
అభిమానుల ధోరణులు, పద్ధతుల పట్ల సమాజంలో చాలా విమర్శలు ఉన్నాయి. కటౌట్లు కట్టేప్పుడు అడ్డుతగిలిన విద్యుత్ వైర్లు షాక్ కొట్టి, టిక్కెట్ల కోసం పోటీపడేప్పుడు తొక్కిసలాటలో పడి ప్రాణాలు కోల్పోయిన అభిమానులు ఎందరో ఉన్నారు. ఈ సందర్భంలో హీరోలు స్పందించి బాధిత కుటుంబాలకు నష్టపరిహారం అందించారు. కొందరు అభిమానులు, అభిమాన సంఘ నాయకులు తమ స్వంత డబ్బును సినిమాల వేడుకల కోసం, అలంకరణల కోసం వెచ్చించి ఆర్థికంగా నష్టపోయి ఇబ్బందుల్లో పడ్డారు. మొదటి రోజే సినిమా చూడకపోతే అవమానకరమనీ, మొదటి షో చూడడం తమకు ప్రతిష్టాత్మకమని భావించే అభిమానుల వల్ల మొదటి రోజు టిక్కెట్ల ఖరీదు విపరీతంగా పెంచడం పరిపాటి అయిపోయింది. హీరోల కటౌట్లకు క్షీరాభిషేకాలు చేయడం వల్ల పాల వంటి ఆహారపదార్థాలు వృధా అవుతున్నాయని దీనిపై చెన్నై హైకోర్టులో వ్యాజ్యం కూడా నడిచింది.
బట్టతల
మానవులలో, కొన్ని జంతువులలో తలపై సహజముగా పెరిగే వెంట్రుకలు ఒక వయస్సు వచ్చిన తర్వాత క్రమంగా రాలిపోయి బట్టతల అనే వ్యాధికి దారితీస్తాయి.
అధ్యయనము
పురుషుల్లో బట్టతల ఆరంభం కావడానికి భూమి ఆకర్షణ శక్తి కూడా కారణం అయ్యే అవకాశముందని, దీనికితోడు టెస్టోస్టిరాన్‌లో మార్పులు కూడా కారణమని అమెరికా పరిశోధకులు తమ అధ్యయనంలో వెల్లడించారు. టెస్టోస్టిరాన్‌లో మార్పుల వల్ల తలపై కొన్ని భాగాల్లో జట్టు ఊడిపోతుందని, హార్మోన్‌లో ఈ మార్పును డిహైడ్రోటెస్టోస్టిరాన్ (డీహెచ్‌టీ) అంటారు. డీహెచ్‌టీ వల్ల తలపై ఉండే చర్మంలో కొవ్వు మోతాదు తగ్గగడం వల్ల ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక జట్టు ఊడిపోతుందన్నది వీరి పరిశోధనలో గుర్తింపు. ఇలా మాడుపై కాకుండా శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో వచ్చే వెంట్రుకల విషయంలో మాత్రం డీహెచ్‌టీ పాత్ర విభిన్నంగా ఉంటుంది. దీనికితోడు ఇతర పురుష హార్మోన్ల వల్ల అక్కడి వెంట్రుకల కింద చర్మం మందంగా తయారవుతుందని అంటున్నారు. అయితే, వయసు పెరిగే కొద్దీ చర్మం, దాని కింది కొవ్వు తగ్గిపోవడంతో వెండ్రుకలు ఊడిపోతాయి. దీనికి పురుషుల్లో టెస్టోస్టిరాన్ కీలక ప్రాత పోషిస్తుందంటున్నారు. అదే మహిళల విషయంలో మాత్రం ఇలా వెండ్రుకలు ఊడిపోకుండా ఈస్ట్రోజన్ హార్మోన్ నివారిస్తుందని, కనీసం మెనోపాజ్ వరకైనా ఈ పరిస్థితి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.
జుట్టు రాలుతున్నట్టు మొదట్లో గమనిస్తే.. ఆహారంలో మార్పులు చేసుకొని అదుపు చేయొచ్చు. ముఖ్యంగా పోషక పదార్థాలు ఎక్కువగా వుండే ఆహారాలను తీసుకుంటే.. జుట్టు రాలే సమస్యను చాలా సులభంగా అరికట్టవచ్చు.
మగ సరళి బట్టతల
ఈ వంశపారంపర్య పరిస్థితి పురుషులలో కనిపిస్తుంది బట్టతల మచ్చతో లేదా వెంట్రుకలతో తగ్గుతుంది.
ఆడ సరళి బట్టతల
ఇది మహిళల్లో కనిపిస్తుంది ఇది వ్యక్తి జన్యు అలంకరణకు కూడా సంబంధించినది. ఇది అరుదుగా పూర్తి బట్టతల వస్తుంది.
అలోపేసియా అరేటా
జుట్టు రాలడం జరుగుతుంది, ఇది బట్టతల మచ్చలకు దారితీస్తుంది. నెత్తిమీద జుట్టు మొత్తం పోతే ఇది అలోపేసియా టోటిలిస్‌కు కూడా పురోగమిస్తుంది.
మచ్చ అలోపేసియా
గాయం, కాలిన గాయాలు, రేడియేషన్ లేదా వ్యాధుల వల్ల (చర్మ వ్యాధులు వంటివి) బట్టతల మచ్చలు అభివృద్ధి చెందితే, ఈ పరిస్థితిని మచ్చల అలోపేసియా అంటారు.
టాక్సిక్ అలోపేసియా
ఈ పరిస్థితి సాధారణంగా తాత్కాలికమైనది తీవ్రమైన అనారోగ్యాలు, అధిక జ్వరాలు లేదా కొన్ని మందుల వల్ల వస్తుంది.
లక్షణాలు, కారణాలు:
చాలా మంది ప్రజలకి నెలలో జుట్టు అరఅంగుళo పెరుగుతుంది, 90% జుట్టు ఏ సమయంలోనైనా చురుకుగా పెరుగుతుంది10, మిగిలిన శాతం నిద్రావస్థలో ఉంటుంది. రెండు లేదా మూడు నెలలు తర్వాత, ఈ నిద్రాణమైన జుట్టు బయటకు వస్తుంది ఇతర ఫోలికల్స్ నిద్రాణ దశలో మొదలవుతున్నప్పుడు దాని గ్రీవము(ఫోలికల్) కొత్త జుట్టు పెరుగుతుంది.
వెంట్రుకలు కత్తిరించడం అనేది వెంట్రుక నష్టానికి భిన్నంగా ఉంటుంది, జుట్టు తగ్గిపోయినప్పుడు తిరిగి పెరుగుతుంది. ఒత్తిడికి సంబంధించిన సంఘటనలలో, తరచుగా ప్రసవ, విచ్ఛిన్నం లేదా దుఃఖం సందర్భాలలో ప్రజలు తరచూ జుట్టును కత్తిరిస్తారు. అలోపేసియా అనేది జుట్టు నష్టంకి వాడే వైద్య పదం, ఇది చర్మంపై మాత్రమే జరుగుతుంది. కొన్ని అనారోగ్యాలు ఔషధాలు మొత్తం శరీరం మీద బట్టతలని ప్రేరేపించగలవు, అయితే చాలా సందర్భాలలో జెనెటిక్స్ వల్ల కూడా యీ బట్టతల ఏర్పడవచ్చు. వంశపారంకాకుండా, గుర్తించదగిన జుట్టు నష్టం అనేక రకాల కారణాలు వల్ల సంభవించవచ్చు:
1. కఠినమైన కేశాలంకరణ లేదా చికిత్సలు:
రబ్బరు బ్యాండ్లు, రోలర్లు లేదా బారెట్లను నిరంతరం ఉపయోగిస్తున్న కేశాలంకరణ, లేదా పొదలు వంటి గట్టి శైలులుగా జుట్టు లాగి కట్టటం వల్ల జుట్టు ఉడిపోయే ప్రమాదం ఎక్కువ. రంగులు, బ్లీచెస్, straighteners లేదా శాశ్వత వేవ్ పరిష్కారాలు వంటి తప్పుగా రసాయన ఉత్పత్తులు ఉపయోగించటం. నష్టం డిగ్రీని బట్టి, ఫలితంగా జుట్టు నష్టం శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
2. హార్మోన్ అసమతౌల్యం:
మహిళల్లో, జనన నియంత్రణ మాత్రలు, గర్భం, శిశుజననం, రుతువిరతి లేదా గర్భాశయ శోథల నుండి హార్మోన్ల మార్పులు, నిద్రావస్థ దశలోకి ప్రవేశించడానికి సాధారణమైన వాటి కంటే ఎక్కువ జుట్టు గ్రీవములను ప్రేరేపిస్తాయి.అప్పుడు జుట్టు నష్టం ఎక్కువుగా వుంటుంది.
కంచమోనిగూడెం
కంచమోనిగూడెం,తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, మొయినాబాద్ మండలంలోని గ్రామం.
బట్టతల
3. అనారోగ్యం లేదా శస్త్రచికిత్స:
అనారోగ్యం లేదా శస్త్రచికిత్స నుండి ఒత్తిడి శరీరానికి తాత్కాలికంగా జుట్టు ఉత్పత్తి వంటి తాత్కాలికoగా నిలిపి వేయబడతాయి. థైరాయిడ్ లోపాలు, సిఫిలిస్, ఇనుము లోపం, లూపస్ లేదా తీవ్రమైన సంక్రమణంతో సహా నిర్దిష్ట పరిస్థితులు కూడా దీనిని ప్రేరేపిస్తాయి. అలోప్సియా ఐరాటా అని పిలిచే ఒక ఆటో ఇమ్యూన్ పరిస్థితి, ఎటువంటి నివారణ లేదు, వేగంగా శరీర-వైడ్ జుట్టు నష్టంకి కారణమవుతుంది.
కంచమోనిగూడెం
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
బట్టతల
4. మందులు విటమిన్లు:
క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ, శరీర చుట్టూ అన్ని వేగంగా పెరుగుతున్న కణాలు చంపడానికి దాని ప్రయత్నంలో జుట్టు గ్రీవము దాడి, జుట్టు నష్టం కోసం ఒక ప్రసిద్ధ కారణం. ఇతర మందుల దుష్ప్రభావాలు వెంట్రుకలు తొలగిస్తాయి, కొన్నింటిని అధిక రక్తపోటు గౌట్ (యూరిక్ ఆమ్లం నిర్మించటం వలన కలిగే బాధాకరమైన ఉమ్మడి స్థితి) వంటివి. విటమిన్ A అధిక స్థాయిలు కూడా దోహదం చేస్తాయి.
5. పోషకాహార లోపాలు:
బులీమియా అనోరెక్సియా వంటి భారీ ఆహారపదార్థాలు తినడం రుగ్మతలు తాత్కాలికంగా స్టఫ్ హిప్ ఫోలికల్స్ వృద్ధిని నిలిపివేస్తాయి. ఇది కూడా తగినంత ప్రోటీన్, విటమిన్ లేదా ఖనిజ ఉపయోజనం నుండి సంభవించవచ్చు.
6. వృద్ధాప్యం:
పెరుగుతున్న వయసు సహజ ప్రభావం జుట్టు పెరుగుదల మందగించటం. మహిళలు సాధారణంగా పూర్తిగా బట్టబయలు చేయరు, కానీ నుదుటపై జుట్టు నష్టపోతారు. పురుషులు తమ నుదుట మీద జుట్టు కోల్పోతారు, మహిళలు పూర్తిగా బట్టతలకి వెళ్ళే పరిస్థితి కంటే ఎక్కువగా ఉంటారు.
7. చికిత్స & మందులు:
జుట్టు నష్టం నివారణలు మందమైన నుండి తీవ్ర వరకు ఖరీదు తక్కువ నుండి ఎక్కువ వ్యయంతో ఉంటాయి. ఎంత ఎక్కువ జుట్టు పోయిందో దాని లేమిని మార్చడం లేదా భర్తీ చేయడం ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నది అనేదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. జుట్టుకి చికిత్సలు ప్రక్రుతిపరమైనవి మందులు ,రసాయనాలు కి సంబంధించిన రాకలు ఉన్నాయి.
ఆడ సరళి బట్టతల నివారించడానికి ఆయుర్వేద చిట్కాలు
1.ఒత్తిడి, ఆందోళనను నిర్వహించడానికి మంచి నిద్ర.
2. చేపలు, గుడ్లు, బీన్స్, ఎండుద్రాక్ష, బీన్స్, మొలకలు, మత్స్య, తాజా కూరగాయలు, మొలకలు, చిక్కుళ్ళు, సోయా, తెలుపు నువ్వులు, పండ్లు, ఆకు కూరగాయలు, పాలు.ఈ ఆహారాన్ని  ఎక్కువగా తీసుకోండి
3.ఉదయం సూర్యరశ్మికి గురైనప్పుడు ధ్యానం, యోగా సాధన చేయండి.
4.ఎక్కువ నీరు త్రాగలి.
5.జంక్ ఫుడ్ నుండి దూరంగా ఉండండి, తక్షణమే వంట చేయడానికి రెడీమేడ్ ఫుడ్ ఉపయోగించవద్దు.
6.కఠినమైన రసాయనాలు మీ జుట్టు కుదుళ్లను దెబ్బతీస్తున్నందున సింథటిక్ జుట్టు సంరక్షణ ఉత్పత్తులను ఉపయోగించవద్దు.
ఈ వ్యాధి బారిన పడిన కొంతమంది ప్రముఖుల చిత్రాలు:
బయటి లంకెలు
వర్గం:చర్మ వ్యాధులు
నీలం చెవుల లోరీ
నీలం చెవుల లోరీ,ఇయోస్ సెమిలార్వాటాలేదా శనగపచ్చ లోరీ,హాఫ్ మాస్క్డ్ లోరీ,సెరమ్ లోరీ అనే ఈ చిలుక ఇండోనేషియా లోని మలుకు ప్రాంతంలోని సెరమ్ దీవిలోఉంటాయి పరిమాణంలో నీలం చెవుల లోరీ చిన్నది.24సెం.మీ.పొడవు ఉంటుంది.దీనికి ఎర్రని శరీరం ఉండి,బుగ్గలు,గడ్డం,చెవులు నీలం రంగులో ఉంటాయి.ముదురు నీలం రంగులో పొట్ట,తోక లోపలి భాగం ఉంటాయి.రెక్కల చివర్లు నలుపు రంగులో ఉంటాయి.పెద్ద వాటికి నారింజ రంగు ముక్కు ఉండి,చిన్న వాటికి లేత గులాబి రంగు ముక్కు ఉంటుంది. సముద్ర మట్టానికి 1600-2000మీ.ఎత్తులో సాధారణంగఅ ఉన్నా అప్పుడప్పుడూ 800మీ.ఎత్తులో కూడా కనిపిస్తుంది.పుష్పాలని చెట్ల చిగుర్లని తిని బతికే ఇవి చిన్న గుంపులుగా తిరుగుతాయి. దానికున్న చిన్న నివాస పరిధిలో ఎక్కువగా కనిపించే ఈ చిలుక ఉనికి గురించి భయపడనవసరం లేని స్థాయిలో ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:లోరీలు
మీకు మాత్రమే చెప్తా
మీకు మాత్రమే చెప్తా 2019, నవంబరు 1న విడుదలైన తెలుగు రొమాంటిక్ కామెడీ సినిమా. కింగ్ ఆఫ్ ది హిల్ ఎంటర్టైన్మెంట్ పతాకంపై విజయ్ దేవరకొండ నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి షమ్మీర్ సుల్తాన్ దర్శకత్వం వహించాడు. తరుణ్ భాస్కర్ దాస్యం, వాణి భోజన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ సినిమాకు శివకుమార్ సంగీతం అందించగా, మ‌ద‌న్ గుణ‌దేవా సినిమాటోగ్రఫీ చేశాడు. నిర్మాతగా విజయ్ కు, దర్శకుడిగా షమ్మీర్ కు ఇది తొలిచిత్రం.
విడుదల
ఈ చిత్ర అధికారిక టీజర్ ఆదిత్యా మ్యూజిక్ ద్వారా 2019, సెప్టెంబరు 6న విడుదల అయింది. 2019, అక్టోబరు 16న ఈ చిత్ర అధికారిక ట్రైలర్ ను మహేష్ బాబు విడుదల చేశాడు.
పాటలు
ఈ చిత్రానికి శివకుమార్ సంగీతం అందించగా రాక్కేండు మౌళి, షమ్మీర్ సుల్తాన్, అసుర పాటలు రాసారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు
కూరాడు (తెలంగాణ కథ 2016)
కూరాడు అనేది సింగిడి (తెలంగాణ రచయితల సంఘం) ప్రచురించిన పుస్తకం. తెలంగాణ కథా సిరీస్ లో భాగంగా ప్రచురించబడిన నాలుగవ పుస్తకం ఇది. 2016లో వెలువడిన కథలలో నుంచి తెలంగాణ రచయితలు రాసిన 13 మంచి కథలతో ఈ సంకలనంగా వెలువడింది.
కథల నేపథ్యం
ఒక దర్జీకి, పల్లె పడుచుకు మధ్య జరిగిన సంభాషణల నేపథ్యంలో 'గుండెలో వాన' (పెద్దింటి అశోక్‌కుమార్‌) కథ, లెట్రిన్‌ ట్యాంకులను ఖాళీ చేసే యంత్రాల రాకతో వచ్చిన లాభనష్టాల నేపథ్యంలో సఫాయి (కె.వి.నరేందర్‌) కథ, దళిత స్పృహ నేపథ్యంలో ఊరు మెచ్చిన మనిషి (గుడిపల్లి నిరంజన్‌) కథ, గ్రామాల్లో రియల్‌ ఎస్టేట్‌ దందాకు అద్దం పడుతున్న నేపథ్యంలో పుంజీతం (వెల్దండి శ్రీధర్‌) కథ, దళిత జీవన వ్యధ నేపథ్యంలో అపచారమపచారం (మన్నె ఏలియా) కథ, సింగరేణి జీవితాల నేపథ్యంలో 'అతడు' (రామా చంద్రమౌళి) కథ, దొర కొడుకు చేతిలో దెబ్బ తిన్న దళిత ఆడబిడ్డ నేపథ్యంలో 'పులి అడుగు దెబ్బ' (పసునూరి రవీందర్‌) కథ, విప్లవోద్యమ కుటుంబ నేపథ్యంలో వాళ్ళు (తాయమ్మ కరుణ) కథ, కాశ్మీరీ ముస్లింల బతుకు నేపథ్యంలో 'రంగు రెక్కల వర్ణ పిశాచం' (చందు తులసి) కథ రాయబడ్డాయి.
ఆవిష్కరణ
2017, నవంబరు 11న హైదరాబాదు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ హాల్ (దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ మహిళా సభ) లో ఈ పుస్తకావిష్కరణ జరిగింది. ఈ కార్యక్రమంలో సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్, ఎన్ గోపి, ముదిగంటి సుజాతారెడ్డి, నిజాం వెంకటేశం, ఎకె ప్రభాకర్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:2016 పుస్తకాలు వర్గం:కథా సంకలనాలు వర్గం:తెలంగాణ
నౌపడా
నౌపడా, ఒడిషా రాష్ట్రం పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక పట్టణం. దీన్ని నౌపాడ అని కూడా అంటారు. ఇది నౌపడా జిల్లాకు కేంద్రం. 1993 మార్చి 27 న అవిభక్త కలాహండి జిల్లా నుండి నౌపడా జిల్లా ఏర్పాటైంది. ఇది ఒడిశా పశ్చిమ సరిహద్దులో ఉంది. జిల్లా భాషాపరంగా, సాంస్కృతికంగా ఒడిషాలో భాగం. ఇది భారతదేశంలోని అత్యంత వెనకబడ్డ జిల్లాలలో ఒకటి.
జనాభా
నౌపడా జనాభా 6,10,382. జనాభాలో పురుషుల సంఖ్య 3,01,962, స్త్రీ జనాభా 3,08,420 మంది ఉన్నారు. జనాభాలో అక్షరాస్యుల సంఖ్య 2,99,383 అని అంచనా. అక్షరాస్యత శాతం తక్కువగా ఉందని స్పష్టమైంది.
ఆసక్తికరమైన ప్రదేశాలు
thumb|యోగేశ్వర దేవాలయం, పటోరా నౌపడా నుండి 18 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న పటోరా లోని యోగేశ్వర్ దేవాలయం దాని పురాతన శివలింగానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. కొత్త ఆలయ నిర్మాణానికి గుల్షన్ కుమార్ సహకరించాడు.
మూలాలు
వర్గం:Articles with short description వర్గం:Short description matches Wikidata వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఒడిశా నగరాలు పట్టణాలు వర్గం:ఒడిశా జిల్లాల ముఖ్యపట్టణాలు
బూడిదవర్ణ పాత్రాసంస్కృతి
బూడిదవర్ణ పాత్రాసంస్కృతి (పెయింటెడు గ్రే వేరు కల్చరు (పిజిడబ్ల్యు) ) అనేది పశ్చిమ గంగా మైదానం, భారత ఉపఖండంలోని ఘగ్గరు-హక్రా లోయ భారతీయ ఇనుప యుగం భారతీయ సంస్కృతి. ఇది సుమారుగా క్రీ.పూ 1200 నుండి క్రీ.పూ 600 వరకు ఉంటుంది. ఇది ఈ ప్రాంతంలోని బ్లాకు అండు రెడ్ వేరు కల్చరు (బి.ఆర్.డబల్యూ) తరువాత సంస్కృతిగా భావించబడుతుంది. తూర్పు గంగా మైదానం, మధ్య భారతదేశంలో బి.ఆర్.డబల్యూ సంస్కృతికి సమకాలీనమైనది.
నలుపు రంగులో రేఖాగణిత నమూనాలతో చిత్రీకరించబడిన చక్కటి, బూడిదవర్ణ కుండల శైలిగా వర్గీకరించబడింది. పి.జి.డబల్యూ సంస్కృతి గ్రామ, పట్టణ స్థావరాలు, పెంపుడు గుర్రాలు, దంతపు కళ, ఇనుప లోహసాంకేతికత ఆగమనంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇప్పటివరకు కనుగొనబడిన మొత్తం పి.జి.డబల్యూ ప్రాంతాలల సంఖ్య 1100 కంటే అధికం ఉన్నాయి. చాలా పిజిడబ్ల్యు ప్రాంతాలు చిన్న వ్యవసాయ గ్రామాలు అయినప్పటికీ "అనేక డజన్ల" పిజిడబ్ల్యు ప్రాంతాలు పెద్ద స్థావరాలుగా ఉద్భవించాయి. వీటిని పట్టణాలుగా వర్గీకరించవచ్చు; వీటిలో అతి పెద్దది గుంటలు లేదా కందకాలు, చెక్క పాలిసేడ్లతో పోగు చేసిన భూమితో చేసిన కట్టలు క్రీ.పూ 600 తరువాత పెద్ద నగరాలలో ఉద్భవించిన విస్తృతమైన కోటల కంటే చిన్నవి, సరళమైనవి.
పర్యావలోకనం
పిజిడబ్ల్యు సంస్కృతి వరి, గోధుమలు, చిరుధాన్యాలు, బార్లీ పంటలు పండించడంతో పెంపుడు పశువులు, గొర్రెలు, పందులు, గుర్రాలను పెంచింది. చిన్న గుడిసెల నుండి పెద్ద గదుల వరకు అనేక గదులతో కూడిన ఇళ్ళు వాటిల్-అండ్-డౌబ్, మట్టి లేదా ఇటుకలతో నిర్మించబడ్డాయి. స్పష్టమైన స్థావరాలు ఉన్నాయి. కొన్ని చిన్న పట్టణాల మధ్య కొన్ని కేంద్ర పట్టణాలు ఉన్నాయి. ఉత్తర ప్రదేశులోని జఖేరాతో సహా కొన్ని ప్రాంతాలలో ఈ సంస్కృతి “బొత్తిగా అభివృద్ధి చెందిన, ప్రోటో-అర్బన్ లేదా సెమీ అర్బన్ స్టేజ్”ను ప్రదర్శిస్తాయి. సామాజిక సంస్థ, వాణిజ్యంలో, బంగారం, రాగి, దంతాలు, పాక్షికంగా విలువైన రాళ్ళతో సహా, మిగులు ధాన్యం, రాతి బరువులు, సుగమం చేసిన వీధులు, నీటి మార్గాలు, కాలువల నిర్మాణాలు వంటి పనులు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.
నాగలిని సాగుకు ఉపయోగించారు. సమాజంలో పెరుగుతున్న సంక్లిష్టత 'కులాలు' ఏర్పడిన సూచనలు కూడా ఉన్నాయి. జనాభా పెరగడం, స్థావరాల పరిమాణం, సంఖ్య పెరగడంతో పాత గిరిజన సమూహాలు కనుమరుగై ఉండాలి.
పిజిడబ్ల్యు ప్రజల కళలు, చేతిపనులని ఆభరణాలు (టెర్రకోట, రాయి, సత్తుపాత్రలు, గాజుతో పాత్రలు తయారు చేస్తారు), మానవ, జంతువుల బొమ్మలు (టెర్రకోట నుండి తయారు చేస్తారు) అలాగే "అలంకరించిన అంచులు, రేఖాగణిత మూలాంశాలతో కోసిన టెర్రకోట పళ్ళాలు" ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. "కర్మ అర్ధం" బహుశా దేవతల చిహ్నాలను సూచిస్తుంది. రేఖాగణిత డిజైన్లతో కొన్ని స్టాంపు సీల్సు ఉన్నాయి. కాని శాసనం లేదు ఇది మునుపటి హరప్పా సీల్సు, నార్తరను బ్లాక్ పాలిషు పాత్రల సంస్కృతి తరువాతి బ్రాహ్మి-లిఖిత ముద్రలతో విభేదిస్తుంది.
పి.గి.డబల్యూ కుండలు ప్రామాణికత గొప్ప స్థాయిని చూపుతాయి. ఇది రెండు ఆకారాల గిన్నెలు, నిస్సారమైన ట్రే, లోతైన గిన్నెలతో ఆధిపత్యం చేస్తుంది. తరచుగా గోడలు, బేసు మధ్య పదునైన కోణంతో ఉంటుంది. అలంకరణ పరిధి పరిమితం - నిలువు, వాలుగా లేదా క్రిస్-క్రాస్ లైన్లు, చుక్కల వరుసలు, మురి గొలుసులు, కేంద్రీకృత వృత్తాలు సాధారణం.
హర్యానాలోని కురుక్షేత్ర జిల్లాలోని భగవాన్పురాలో, త్రవ్వకాలలో హరప్పా చిత్రీత బూడిదవర్ణ సంస్కృతుల అతివ్యాప్తి, ఉన్నత నివాసాలుగా ఉండే పెద్ద ఇళ్ళు, వేదకాల యఙయాగాదులలో ఉపయోగించిన ఇటుకలను తొలగించారు.
పురావస్తు శాస్త్రవేత్త వినయ కుమారు గుప్తా చేసిన తాజా సర్వేలు మధురలో 375 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో అతిపెద్ద పిజిడబ్ల్యు ప్రాంతం ఉందని అని సూచిస్తున్నాయి. అతిపెద్ద ప్రదేశాలలో ఇటీవల తవ్వకాలు జరిపించిన అహిచత్రా కూడా ఉంది. పిజిడబ్ల్యు సమయాలలో కనీసం 40 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంతో పాటు పిజిడబ్ల్యు స్థాయిలకు తిరిగి వెళ్ళే కోట ప్రారంభ నిర్మాణానికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఇటీవల అహిచత్రా త్రవ్వకాలలో పిజిడబ్ల్యు రెండు కాలాలు గుర్తించబడ్డాయి. ఇందులో మొదటిది క్రీ.పూ 1500 నుండి 800 వరకు, చివరిది క్రీ.పూ 800 నుండి 400 వరకు ఉనికిలో ఉందని భావిస్తున్నారు. ఈ కాలం ముగిసే సమయానికి అనేక పి.గి.డబల్యూ స్థావరాలు నార్తర్ను బ్లాకు పాలిషు పాత్రల కాలంలో పెద్ద పట్టణాలు, నగరాలుగా పెరిగాయి.
అన్వయించుట
1950 వ దశకంలో పురావస్తు శాస్త్రవేత్త బి.బి.లాలు హస్తినాపుర, మధుర, అహిచత్ర, కంపిల్య, బర్నవ, కురుక్షేత్ర పిజిడబ్ల్యు సంస్కృతి ఇతర ప్రదేశాలను మహాభారత కాలంతో అనుసంధించారు. ఇంకా మహాభారతం వరద గురించి ప్రస్తావించిందని హస్తినాపురంలో వరద శిథిలాల పొర కనుగొనబడిందని ఆయన ఎత్తి చూపారు. అయినప్పటికీ బి.బి.లాల్ తన సిద్ధాంతాలను తాత్కాలికమైనదిగా, పరిమితమైన సాక్ష్యాల మీద ఆధారపడినట్లు భావించాడు. తరువాత ఆయన ఈ సంస్కృతి స్వభావం మీద తన ప్రకటనలను పునః పరిశీలించాడు (కెన్నెతు కెన్నెడీ 1995). ద్రౌపది ట్రస్టు నిర్వహించిన మహాభారతం మీద అంతర్జాతీయ సెమినారులో ఇటీవల 2012 ప్రదర్శనలో మహాభారతం పిజిడబ్ల్యు ప్రదేశాలతో సంబంధం కలిగి ఉందని బి.బి.లాలు ధ్రువీకరించారు. సి.క్రీ.పూ 900 యుద్ధం మహాభారతంలో వివరించబడింది.
సా.శ. 2013, కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయం, బనారసు హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఢిల్లీకి సమీపంలో ఉన్న అలంగీర్పూరు వద్ద తవ్వకాలు జరిపారు. అక్కడ వారు హరప్పా దశ తరువాతి భాగం ("నాణ్యతలో నెమ్మదిగా క్షీణత" తో), ప్రారంభ పిజిడబ్ల్యు స్థాయిల మధ్య వ్యాప్తి చెందారు; నమూనా ఆక్సా -21882 క్రీస్తుపూర్వం 2136 నుండి 1948 వరకు క్రమాంకనం చేసిన రేడియోకార్బనును చూపించింది. అయితే డేటింగు కోసం సమర్పించిన అతివ్యాప్తి దశ నుండి ఏడు ఇతర నమూనాలు ఫలితాన్ని ఇవ్వడంలో విఫలమయ్యాయి. ఆర్కియాలజికలు సర్వే ఆఫ్ ఇండియా బృందం బి.ఆర్. మణి, వినయ కుమారు గుప్తా యమునా నది మీదుగా మధురకు 6 కిలోమీటర్ల తూర్పున ఉన్న గోస్నా నుండి బొగ్గు నమూనాలను సేకరించారు. ఇక్కడ పిజిడబ్ల్యు డిపాజిట్ నుండి రెండు రేడియోకార్బను తేదీలు క్రీ.పూ. 2160 - క్రీ.పూ. 2170 గా వచ్చాయి. కాని వారు "అక్కడ ఉన్నారు సాంస్కృతిక హోరిజోను ఇప్పుడు పిజిడబ్ల్యు కాలానికి చెందినదిగా పరిగణించబడే సాదా బూడిదరంగు సామాను కలిగిన కాలానికి చెందినదిగా మారుతుంది. " అని తీర్మానించారు. అయితే తరువాత కాంపిలులో ప్రారంభ పిజిడబ్ల్యు హోరిజోనును నిర్ధారించే ఇతర రెండు డేటింగులు తవ్వకాలు క్రీ.పూ 2310 - 120, క్రీ.పూ 1360 - 90 గా ఉన్నట్లు పురావస్తు శాస్త్రవేత్త డి.పి. తివారీ పేర్కొన్నాడు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:Iron Age cultures of South Asia వర్గం:Prehistoric Pakistan వర్గం:Prehistoric India వర్గం:Iron Age cultures of Asia వర్గం:13th-century BC establishments in India వర్గం:6th-century BC disestablishments in India వర్గం:Archaeological cultures in India
కాలింగ్ బెల్
కాలింగ్‌ బెల్‌ 2015లో తెలుగులో విడుదలైన హర్రర్ థ్రిల్లర్ సినిమా. గోల్డెన్ టైమ్ పిక్చర్స్ బ్యాన‌ర్ పై అనూద్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు పన్నా రాయల్ దర్శకత్వం వహించాడు. రవివర్మ, కిషోర్, మమతా రహుత్, కిషోర్, సంకీర్త్, వ్రితి ఖన్నా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఆడియోను 16 మార్చి, 2015న విడుదల చేసి, సినిమా 20 మార్చి 2015న విడుదలైంది.
కథ
కార్తీక్ (రవివర్మ), వైశాలి(మమత రహుత్) కొత్తగా పెళ్ళయిన జంట. ఒకర్ని విడిచి మరొకరు వుండలేనంత ప్రేమగా వారిద్దరూ లైఫ్ ని ఎంజాయ్ చేస్తూ వుంటారు. కార్తీక్ కి ఓరోజు ఓ స్వామీజీ (సమ్మెట గాంధీ) తారసపడి నువ్వు ఒక పిశాచితో కాపురం చేస్తున్నావని, ఆమె వల్ల నీ చావు తప్పదని కార్తీక్ ని హెచ్చరిస్తాడు. దాన్ని కార్తీక్ నమ్మక పోవడంతో అతను ఇంట్లో లేని సమయంలో అతని భార్య ఎలా ప్రవర్తిస్తుందో ప్రత్యక్షంగా చూపిస్తాడు. అదే రాత్రి వైశాలి తన భయానక చేష్టలతో కార్తీక్ ని చంపే ప్రయత్నం చేస్తుంది. ఆ సమయంలో స్వామీజీ వచ్చి అడ్డుకుంటాడు. కార్తీక్, స్వామీజీ కలిసి వైశాలిని చంపి ఆ ఇంటి ఆవరణలో పాతి పెడతారు. ఇక ఆ ఇంట్లో ఎవరూ వుండొద్దని స్వామీజీ చెప్పడంతో కార్తీక్ ఆ ఇంటికి తాళం వేసి హైదరాబాద్ వచ్చేస్తాడు. కార్తీక్ తమ్ముడైన విశాల్ (నరేష్) అన్నయ్యకు తెలియకుండా తన స్నేహితులు అమర్ (సంకీర్త్), హర్ష (వంశీ), నిషా (లక్కీ), రియా (వితి ఖన్నా)లతో కలిసి ఆ ఇంటికి ఎంజాయ్ చేసేందుకు వెళ్లిన వారికీ అక్కడ ఎలాంటి సంఘటనలు ఎదురయ్యాయి ? వాటిని వాళ్ళు ఎలా ఎదురుకున్నారు? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు
శంషాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
శంషాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం విదిశ జిల్లా, సాగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
పంజంషాజామాల్ బౌలీ
పంజంషాజమాల్ బౌలి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, గండిపేట్ మండలంలోని గ్రామం.
ఐతరేయ బ్రాహ్మణం
ఐతరేయ బ్రాహ్మణం (సంస్కృతం: ऐतरेय ब्राह्मण) బ్రాహ్మణాలలో ఒకటి. ఇది ఋగ్వేద శాఖకి చెందినది. ఈ బ్రాహ్మణం సంప్రదాయం ప్రకారం మహీదాస ఐతరేయుడు నకు సంబంధించినది.
పంజంషాజామాల్ బౌలీ
ఇది మండల కేంద్రమైన రాజేంద్రనగర్ నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన హైదరాబాదు నుండి 14 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
ఐతరేయ బ్రాహ్మణం
మూలాలు
వర్గం:వేదాలు * వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు
హమీర్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
మూలాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
పంజంషాజామాల్ బౌలీ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మణికొండ జాగీర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గచ్చిబౌలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పంజాషాజమాల్ బౌలిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పంజాషాజమాల్ బౌలిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
పంజాషాజమాల్ బౌలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పంజాషాజమాల్ బౌలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పంజాషాజమాల్ బౌలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
నాగ్దా
నాగ్దా మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, చంబల్ నది బేసిన్లో ఉన్న పారిశ్రామిక పట్టణం. 2020 మార్చిలో నాగ్దా ముఖ్యపట్టణంగా నాగ్దా జిల్లా ను ఏర్పాటు చేసారు. ఇది పశ్చిమ మధ్యప్రదేశ్ లోని మాళ్వా ప్రాంతంలో, చంబల్ నది ఒడ్డున ఉంది.
జనాభా
భారత జనగణన లెక్కల ప్రకారం, 2011 లో నాగ్డా జనాభా 1,00,039. వీరిలో పురుషులు 51,373, స్త్రీలు 48,666 ఉన్నారు.
నాగ్డాలో అక్షరాస్యుల సంఖ్య 71,472. వీరిలో 40,073 మంది పురుషులు, 31,399 మంది మహిళలు ఉన్నారు. పట్టణంలో అక్షరాస్యత రేటు 80.71%. ఇది జాతీయ సగటు 74.04% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 88.43% కాగా స్త్రీల అక్షరాస్యత 72.62%. నాగ్డా జనాభాలో 11.48% మంది అరేళ్ళ లోపు పిల్లలు.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నాగ్డా నగరంలో హిందూ మతస్థులు 81.68%. ఇస్లాం రెండవ అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన మతం. సుమారు 14.58% మంది దీనిని అనుసరిస్తున్నారు. పట్టణంలో క్రైస్తవ మతాన్ని 0.81%, జైన మతాన్ని 2.09%, సిక్కు మతాన్ని 0.53%, బౌద్ధమతాన్ని 0.53% మంది పాటిస్తున్నారు. సుమారు 0.00% మంది ఇతర మతావలంబికులు. సుమారు 0.29% మంది 'ప్రత్యేకంగా మతమంటూ లేదు' అని పేర్కొన్నారు.
విమానసేవలు
సమీప విమానాశ్రయం ఇండోర్‌ లోని దేవి అహిల్యా బాయి హోల్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, 110 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
రోడ్డు
నాగ్డాకు జావోరా ద్వారా జాతీయ రహదారి 79 తో కనెక్టివిటీ ఉంది.
మూలా నారాయణస్వామి
150px|right|మూలా నారాయణస్వామి మూలా నారాయణస్వామి  ప్రముఖ సినిమా నిర్మాత. వీరు సినీ నిర్మాణ సంస్థ వాహినీ పిక్చర్స్లో ప్రధాన భాగస్వామి. ఆసియాలో కెల్లా అతి పెద్దదైన వాహినీ స్టుడియో సముదాయాన్ని 1940 దశాబ్దంలో నిర్మించారు. వీరి స్వస్థలం అనంతపురం జిల్లాలోని తాడిపత్రి గ్రామం. వీరి తండ్రి గారి కల్లు వ్యాపారాన్ని చిన్నతనంలోనే ధనవంతులై తర్వాత కాలంలో రాయలసీమ టెక్స్ టైల్స్, నూనె మిల్లులు, పాల సరఫరా కేంద్రాలు మొదలైనవి స్థాపించి వ్యాపారల్ని విస్తరించారు.
నారాయణస్వామి, బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి (బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డి అన్నయ్య) తో కలిసి ఉమ్మడి వ్యాపారం చేసి రంగూన్ కి ఉల్లిపాయలు ఎగుమతి చేసేవారు. తర్వాత ఇద్దరూ హెచ్.ఎం.రెడ్డి గారి రోహిణీ పిక్చర్స్లో భాగస్వాములుగా చేసి గృహలక్ష్మి వంటి కొన్ని సినిమాలు నిర్మించారు. విభేదాల మూలంగా విడిపోయి స్నేహితులిద్దరూ వారి స్వంత నిర్మాణ సంస్థ 'వాహినీ పిక్చర్స్' స్థాపించారు. దీనిలో ముఖ్యమైన వాటా నారాయణస్వామిదే. ఈ సంస్థ ద్వారా వందేమాతరం, సుమంగళి, దేవత స్వర్గసీమ వంటి మంచి సినిమాలు నిర్మించారు. స్వర్గసీమ నిర్మాణం సమయంలో మద్రాసు న్యూటోన్ స్టుడియోలో వారు ఎన్నో ఇబ్బందులు పడవలసి వచ్చి స్వంతంగా స్టుడియో నిర్మాణం చేపట్టారు.
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
మేకతోటి సుచరిత
మేకతోటి సుచరిత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ కి చెందిన నాయకురాలు. ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలోని వై.యస్.జగన్మోహనరెడ్డి మంత్రి వర్గంలో హోం వ్యవహారాలు, విపత్తు నిర్వహణా శాఖల మంత్రిణిగా ఉంది.
రాజకీయ జీవితం
ఆమె 2009లో మొదటి సారి ప్రత్తిపాడు నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యురాలిగా కాంగ్రెస్ పార్టీ టికెట్టుతో గెలుపొందింది. 2003 లో వై.ఎస్.రాజశేఖర రెడ్డి చారిత్రిక పాదయాత్ర సందర్భంలో ఆమె కాంగ్రెస్ పార్టీలోకి చేరింది. అవిభక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ కు వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో రాజశేఖర రెడ్డి  చేత రాజకీయాభివృద్ధి చెందింది. ఆమె 2006లో గుంటూరు జిల్లాలోని ఫిరంగిపురం నుండి జడ్.పి.టి.సి సభ్యురాలిగా కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి విజయం సాధించి, ఆ పదవిలో రెండేళ్ళు కొనసాగింది.
2009 లో గుంటూరు జిల్లా ప్రత్తిపాడు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీ చేసి గెలుపొందింది. 2009 సెప్టెంబరులో రాజశేఖర రెడ్డి మరణం తరువాత ఆమె వై.ఎస్.జగన్మోహర రెడ్డి విధేయురాలిగా ఉంది. 2011 మార్చిలో జగన్మోహనరెడ్డి వై.యస్.ఆర్.కాంగ్రెస్ పార్టీ స్థాపించినపుడు ఆమె కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి ఆ పార్టీలో చేరింది. 2012 మే లో జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో ఆమె వై.యస్.ఆర్.కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీ చేసి అదే స్థానంలో మరలా గెలుపొందింది.
2014 లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆమెకు సీటును ఇచ్చేందుకు అంగీకరించినప్పటికీ, ఆమె వైఎస్ఆర్ కుటుంబానికి  విధేయతతో ఉంది. జగన్ మళ్లీ 2019 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆమెకు వైయస్ఆర్సిపి టికెట్ కేటాయించారు. ఆమె ముఖ్యమైన ఇద్దరు నేతలను ఓడించింది. తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు డి.మాణిక్య వరప్రసాద్, జనసేన పార్టీలో చేరిన రావెల కిషోర్ బాబు లను ఓడించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె గుంటూరు జిల్లా ఫిరంగిపురం వాస్తవ్యురాలు. ఆమె భర్త ఎం.దయాసాగర్ ఐ.ఆర్.ఎస్. అధికారి. అతను ప్రస్తుతం ముంబైలో ఇన్‌కం టాక్సు లో కమీషనరుగా పనిచేస్తున్నాడు. ఆమె తండ్రి ఎన్.అక్కారావు ప్రభుత్వ వైద్యశాలలో వైద్యుడు. ఆతను తరువాత ఫిరంగిపురంలో వైద్యశాలను నడిపాడు. ఆమె 1990లో రాజనీతిశాస్త్రంలో బి.ఎ. పూర్తి చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009)
శ్రీ వేంకటేశ్వర జాతీయ ఉద్యానవనం
శ్రీ వేంకటేశ్వర జాతీయ ఉద్యానవనం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లాలోని తిరుపతి నగరానికి చేరువలో ఉంది.
చరిత్ర
ఈ ఉద్యానవనాన్ని 1989 లో జాతీయ ఉద్యనవనంగా ప్రకటించారు. ఇది 353 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉంది. ఈ ప్రాంతం తిరుపతి నగరానికి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న శేషాచలం అటవీ ప్రాంతంలో ఉంది.
జంతు, వృక్ష సంపద
ఈ ఉద్యానవనంలో నక్కలు, హైనాలు, చిరుతలు, పాంథర్‌లు, ఎలుగు బంట్లు, అడవి కుక్కలు, అడవి పిల్లులు, ఎగిరే బల్లులు వంటి ఎన్నో రకాల వన్యప్రాణులకు ఆవాసంగా ఉంది. ఇందులో తేమతో కూడిన ఆకురాల్చే అడవులు, పొడి ఆకురాల్చే అడవులు ఉన్నాయి. ఇందులో ఎర్ర సాండర్స్, షోరియా తాలూరా, షోరియా థంబుర్గ్గియా, టెర్మినాలియా పల్లిడా, గంధపు చెక్క, సైకాస్ బెడ్‌డోమీ, సిజిజియం ఆల్టర్నిఫోలియం, సైలోటం నుడమ్ వంటి అరుదైన స్థానిక మొక్కల జాతులు ఈ ప్రాంతంలో పెరుగుతాయి
మరిన్ని విశేషాలు
ఈ ఉద్యానవనంలో తలకోన, గుండలకోన, గుంజనా వంటి జలపాతాలు ఉంటాయి. భారత ప్రభుత్వం 2010 లో శేషాచలం కొండలను భారతదేశ జీవగోళ నిల్వలలో ఒకటిగా ప్రకటించడంతో, ఈ జాతీయ ఉద్యానవనం దానిలో భాగమైంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశ ఉద్యానవనాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ అభయారణ్యాలు
ఇగువాజు జలపాతం
ఇగువాజు జలపాతం (Iguazu Falls) అనేది అర్జెంటీనాలో 80%, బ్రెజిల్లో 20% ఉన్న భారీ జలపాతాల వరుస. ఇగువాజు నది పరానా పీఠభూమి నుండి దూకేటపుడు ఇగువాజు జలపాతం ఏర్పడింది. ఇక్కడి నుండి 23 కి.మీ. దూరంలో ఇది పరనా నదిలో కలుస్తుంది. ఇది దాదాపు 275 పాయలు కలిగిన జలపాతాల వరుస. ఇవి 82 మీటర్లు, 64 మీటర్ల మధ్య ఎత్తుతో ఉంటాయి. ఈ జలపాతం ఇగువాజు నదిని ఎగువ, దిగువ భాగాలుగా విభజించింది.
పాయలన్నీ కలిపితే, ఈ ఇగువాజు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద జలపాతం అవుతుంది. ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధ జలపాతాల్లో ఒకటి. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాదిగా సందర్శకులను ఆకర్షిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:జలపాతాలు
గుణశేఖర్
గుణశేఖర్ ఒక ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు. 1997 లో గుణశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన బాల రామాయణం జాతీయ ఉత్తమ బాలల చిత్రంగా పురస్కారాన్ని అందుకోవడమే కాక రాష్ట్ర స్థాయిలో కూడా పలు నంది పురస్కారాలను అందుకుంది. అంతర్జాతీయ బాలల చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది.
2003 లో అతను దర్శకత్వం వహించిన ఒక్కడు సినిమా 8 నంది అవార్డులనూ, ఉత్తమ దర్శకుడి పురస్కారంతో పాటు నాలుగు ఫిలింఫేర్ అవార్డులను గెలుచుకుంది. 2003 సంవత్సరానికి గాను అత్యధిక వసూళ్ళు రాబట్టింది. వివిధ భాషల్లోకి డబ్బింగ్ చేయబడింది. 2015 లో విడుదలైన చారిత్రాత్మక సినిమా రుద్రమదేవి సినిమా కూడా విమర్శకుల ప్రశంసలు పొంది చెప్పుకోదగ్గ విజయాన్ని సాధించింది.
జీవిత విశేషాలు
గుణశేఖర్ 1963 జూన్ 2 న ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రస్తుతం అనకాపల్లె జిల్లాలోని నర్శీపట్నంలో జన్మించాడు. ఆయన భార్య పేరు రాగిణి. ఈమె తిరుపతి వాస్తవ్యురాలు. వీరికి నీలిమ, యుక్త అనే ఇద్దరు కుమార్తెలున్నారు. నీలిమ మాస్ కమ్యూనికేషన్స్ లో డిగ్రీ చేసింది.
కెరీర్
గుణశేఖర్ తొలినాళ్ళలో డి. వి. నరసరాజు, క్రాంతి కుమార్, రాం గోపాల్ వర్మ మొదలైన వారి దగ్గర అసోసియేట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేశాడు. ఆయన మొదటి సినిమా 1992 లో వచ్చిన లాఠీ అనే సాంఘిక రాజకీయ చిత్రం. ఈ చిత్రానికి గాను ఉత్తమ నూతన దర్శకుడిగా నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు. 1995 లో అతను దర్శకత్వం వహించిన సొగసు చూడతరమా ఉత్తమ చిత్రంగా నంది పురస్కారం అందుకుంది. 1998 లో చిరంజీవి కథానాయకుడిగా వచ్చిన చూడాలని ఉంది సినిమా వ్యాపారాత్మకంగా మంచి విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రంతోనే తొలిసారి తెలుగు తెరపైన డిటిఎస్ సాంకేతికత పరిచయం అయింది. 2000 సంవత్సరంలో వచ్చిన మనోహరం సినిమాకు గాను ఉత్తమ కథారచయితగా నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు. 2004 లో మహేష్ బాబు కథానాయకుడిగా వచ్చిన అర్జున్ సినిమా ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా లో మెయిన్ స్ట్రీం విభాగంలో ప్రదర్శించబడింది. 2001 లో చిరంజీవి కథానాయకుడిగా వచ్చిన మృగరాజు ప్రేక్షకులను అంతగా ఆకట్టులేక బాక్సాఫీసు వద్ద పరాజయం పాలైంది. 2015 లో వచ్చిన రుద్రమదేవి చిత్రానికి తానే దర్శక నిర్మాతగా వ్యవహరించాడు. ఇది 3డి లో తీశారు. ఈ చిత్రం తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన కాకతీయ రాజుల చరిత్రను చూపించడం వల్ల ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు దీనికి పన్ను మినహాయింపు ఇచ్చారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా వ్యక్తులు
అభి సుబేది
అభి సుబేది (జ: 30 జూన్ 1945) ఒక నేపాలీ విమర్శకుడు, భాషావేత్త, నాటక రచయిత, అనువాదకుడు, కవి.
ప్రారంభ జీవితం
అభి సుబేది జూన్ 30, 1945 న, టెహ్రతుమ్ జిల్లా సబ్లేమ్ భెల్లో జన్మించాడు. కొంత కాలానికి అతని తండ్రి చనిపోయాడు. ఉన్నత విద్యను అభ్యసించిన తర్వాత రీడింగ్ సబ్‌లమేహీ ఫుల్ కేర్ కాలేజీ లో కళాశాల విద్యను లెల్ ధరన్ ఝరాల్ను పూర్తి చేశాడు.
విద్య
సుబేది త్రిభువన్ విశ్వవిద్యాలయం, నేపాల్లో ఎం ఏ. ఇంగ్లీష్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి భాషాశాస్త్రంలో M.A. Ess. అలాగే, డాక్టరేట్ డిగ్రీలను పొందాడు.
ఉద్యోగ జీవితం
అభి సుబేది త్రిభువన్ యూనివర్సిటీలో సుమారు నలభై ఏళ్లుగా రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్ గా పని చేశాడు.
పుస్తకాలు
సుబేది వివిధ విషయాలపై రెండు డజన్ల పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. అతని అనేక నాటకాలను నేపాల్, విదేశాలలో ప్రసిద్ధ థియేటర్ గ్రూపులుగా ప్రదర్శించబడ్డాయి.
మూలాలు
వర్గం:1945 జననాలు వర్గం:నేపాలీ రచయితలు
హైదర్‌షాకోట్
హైదర్‌షాకోట్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, గండిపేట్ మండలంలోని గ్రామం.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని రాజేంద్రనగర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన గండిపేట్ మండలంలోకి చేర్చారు.
కాసింబౌలి
కాసింబౌలి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, మొయినాబాద్ మండలంలోని గ్రామం.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
జమీల్యా (నవల)
జమీల్యా చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్ రచనలలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన నవల. సాంప్రదాయిక బంధనాలు నుండి స్త్రీ స్వేచ్చను కాంక్షిస్తూ రాయబడిన ఈ నవలలో స్త్రీ స్వేచ్చకు ప్రతీకగా జమీల్యా అనే అజరామరమైన పాత్ర సృష్టించబడింది. సంప్రదాయ, పురుషాధిక్య ముస్లిం కిర్గిజ్ సమాజంలో పుట్టిన జమీల్యా మరో పురుషుడికోసం, తన భర్తను విడిచి వెళ్లిపోవడం ఈ నవలలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో సోవియట్ యూనియన్ నాటి సమిష్టి వ్యవసాయ సంస్కృతి (collective farming culture) నేపథ్యంలో సమకాలీన గిరిజన సంస్కృతి జీవితాలను ప్రతిబింబించే ఒక మనోహరమైన ప్రేమ కథ ఇది. ఫ్రెంచ్ రచయిత లూయిస్ అరగోన్ ఈ నవలని "ప్రపంచంలోని అత్యంత అందమైన ప్రేమకథ" గా ప్రశంసించారు. 1958 లో కిర్గిజ్ భాషలోనూ, రష్యన్ భాష లోను, వెలువడిన ఈ చిన్న నవల ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి పొంది, పలు భాషలలోకి అనువదించబడింది. జమీల్యా నవలా రచనతో చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్ ప్రపంచ సాహితీ జగత్తులో సుస్థిరమైన స్థానం పొందాడు.
రచయిత విశేషాలు
చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్ 1928 లో కిర్గిజిస్తాన్ లో ముస్లిం గిరిజన సంచార జాతుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు ఇరువురూ ఉపాధ్యాయులు. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ కార్యకర్తలు. చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్‌కు తొమ్మిదేళ్ల ప్రాయంలో అతని తండ్రి తొరెకూల్ ఐత్‌మాతొవ్‌ని స్టాలినిస్ట్ ప్రక్షాళనలో భాగంగా అరెస్ట్ చేసి నిర్దాక్షిణ్యంగా చంపివేసారు. ఆ విషాద ఘటన ఒక పీడకలగా ఇతని జీవితమంతా వెంటాడి వేధించింది. ఆ విషాదంలో నుండి వెలువడిన రచయితగా ఐత్‌మాతొవ్ సోవియట్ వాస్తవికతలోని చీకటి కోణాలను నిష్కర్షగానే అయినప్పటికీ ఆలోచనాత్మకంగా ప్రతిబింబించాడు.
నిజానికి జమీల్యా అతని మొదటి కథా రచన కాదు. ఇతని మునుపటి కథలు స్థానిక కిర్గిజ్ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. అయితే సోవియట్‌లో అతనికి అత్యంత గుర్తింపు తెచ్చిన తొలి రచన జమీల్యా. 1958 లో ప్రచురించబడిన జమీల్యా నవల, రచయితగా చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్‌కు ఎనలేని కీర్తిని, అనేక పురస్కారాలను సాధించిపెట్టింది. దీని ఫ్రెంచ్ అనువాదంతో ఐత్‌మాతొవ్ ప్రతిభను యావత్ ప్రపంచం గుర్తించింది.
నవలా నేపధ్యం
ఈ నవలలోని కథ సుమారుగా 1940-45 మధ్య కాలంలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కొనసాగుతున్న కాలంలో కిర్గిజిస్థాన్‌లో జరిగింది. కథలోని ఆధారాలను బట్టి ఇది వాయువ్య కిర్గిజిస్థాన్ ప్రాంతంలో కుర్కురోవ్ గ్రామంలొ  జరిగివుండవచ్చు.
కిర్గిజిస్థాన్ మధ్యఆసియాలోని ఒక దేశం. ఇక్కడి ప్రజలు కిర్గిజ్ జాతికి చెందిన గిరిజన ముస్లింలు. ఈ సంచార జాతుల సమాజంలో మొదటి నుంచి సనాతన సంప్రదాయాలతో పాటు, పితృస్వామ్య భావజాలాలు ప్రబలంగా ఉండేవి. అయితే 1924 లో కిర్గిజిస్థాన్ ప్రాంతం సోవియట్ యూనియన్ లో ఒక రిపబ్లిక్‌గా మారిపోయినపుడు ఆ సమాజంలో సమూల మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. కొత్తగా ఏర్పడిన సోవియట్ యూనియన్ ప్రభుత్వం, కిర్గిజ్ ప్రాంతంలో స్త్రీ విద్యను ప్రోత్సహించడమే కాక, ఆ రిపబ్లిక్‌లో సమిష్టి వ్యవసాయ క్షేత్రాల అభివృద్ధిని చేపట్టింది. పారిశ్రామికీకరణను వేగంగా అమలుచేసింది. ఫలితంగా కిర్గిజ్ ప్రజలు ముఖ్యంగా అప్పటివరకు సనాతన కుటుంబ సంస్కృతులతో పెనవేసుకున్న గిరిజన ప్రజలు, కొత్తగా ప్రవేశపెట్టబడిన సాంఘిక వ్యవస్థలకు అలవాటుపడటమే కాకుండా, ఆధునిక మార్పులకు అనివార్యంగా లోనవడం జరిగింది. కిర్గిజ్ ప్రజలు, దానితో అప్పటివరకు అనుసరించిన సంప్రదాయ విశ్వాసాలకు, సోషలిజం యొక్క కొత్త భావజాలానికి మధ్య వారు మానసిక సంఘర్షణతో నలిగిపొయారు. ముఖ్యంగా కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన స్త్రీ విద్య, సనాతన సంప్రదాయాలలో మగ్గిపోయిన కిర్గిజ్ మహిళలకు సంప్రదాయ సంకెళ్లను ఛేదించుకొని బయటపడటానికి, వారికి నచ్చిన జీవితంలో కొత్త దారులలో పయనించడానికి సహకరించింది. ఇటువంటి నేపథ్యంలో నాటి సనాతన కుటుంబంలో నుండి వచ్చిన నిజాయితీ, ధైర్యంగల జమీల్యా అనే స్త్రీ తనకు దక్కిన వైవాహిక జీవితాన్ని కాదని, నచ్చిన కొత్త జీవితాన్ని అందుకోవడానికి ముందడుగు వేయడం ప్రధానంగా చిత్రించబడింది.
నవల ఇతివృత్తం
ఐత్‌మాతొవ్ ఈ నవలలో ఒక చిన్న పిల్లవాడి స్వరం ద్వారా కథను ఆసాంతం నడిపిస్తాడు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో భాగంగా రష్యా-జర్మనీల మధ్య యుద్ధం (ది గ్రేట్ పేట్రియాటిక్ వార్) ముమ్మరంగా కొనసాగుతున్న కాలం అది. దేశ రక్షణకై నిర్బంధంగా సైన్యంలోకి తరలించబడిన రష్యన్ యువకులలో, కిర్గిజ్ ప్రాంతానికి చెందిన సాదిక్ ఒకడు. సైన్యంలో చేరాల్సిందిగా పిలుపు రావడంతో పెళ్ళైన నాలుగు నెలలకే సాదిక్ అనివార్యంగా యుద్ధరంగానికి పోవలసి వస్తుంది. అలా పోతూ తన భార్య జమీల్యాను కుర్కురోవ్ గ్రామంలో వున్న తన ఉమ్మడికుటుంబంలో వదిలి వెళ్ళిపోతాడు. సనాతన సంప్రదాయాలను కట్టుబాట్లను తూచా తప్పకుండా పాటించే ఆ గ్రామీణ ఉమ్మడి కుటుంబంలో వున్న సభ్యులందరు అహర్నిశం కష్టపడుతూ సమిష్టి వ్యవసాయ క్షేత్రంలో గోధుమలు పండిస్తుంటారు. ఒకవైపు పంటను పండించడం, అలా పండిన ధాన్యాన్ని సైన్యానికి సరఫరా చేయడం కోసం సమీప పట్టణంలోని రైల్వే స్టేషన్ యార్డ్‌కు తోలుకెళుతూ గడపడంలోనే వారికి కాలం గడచిపోతూ ఉంటుంది.
ఇది ఇలా ఉండగా యుద్ధంలో కాలుకి గాయమవడంతో సైన్యం నుండి తిరిగి వచ్చేసిన ధనియార్ ఒక అనాథగా తన స్వగ్రామానికి చేరుకొంటాడు. సహజంగానే మితభాషి అయిన ధనియార్ ఆ గ్రామంలోని ప్రజలతో అంతగా కలివిడిగా వుండలేడు. కానీ పని పట్ల అంకితభావం వున్నవాడు. సమిష్టిక్షేత్రంలో పండించిన గోధుమ ధాన్యాన్ని సమీప పట్టణం లోని రైల్వే స్టేషన్‌కు తరలించే పని జమీల్యా, మాజీ సైనికుడు ధనియార్, మరిది సీట్ లకి అప్పగించబడుతుంది. ఈ పనిలో నిమగ్నమైన జమీల్యా-ధనియార్‌ల మధ్య చిన్నగా పరిచయం ఏర్పడుతుంది. స్పర్ధతో మొదలైన వీరి పరిచయం, వేళాకోళాలతో ఆటపట్టించడంగా సాగి, క్రమంగా ఒకరి పట్ల ఒకరికి అభిమానం ఏర్పడి, చివరకు ప్రేమగా మారుతుంది. నీలి పర్వత సానువులలో, విశాల స్టెప్పీ మైదానాలలో, మెరిసే నక్షత్రపు రాత్రుళ్లలో, పోప్లార్ చెట్ల సాక్షిగా ప్రకృతిలో మమేకం అవుతూ గుర్రపు బగ్గీలు తోలుకుంటూ కాలం గడుపుతారు. స్టెప్పీ మైదానాలలో వెన్నెల రాత్రుల్లో దనియార్ పాడిన శ్రావ్యమైన పాటలు జమీల్యా మనస్సును మైమరపిస్తాయి. అతని మధుర కంఠస్వరంలో ప్రతిఫలించిన ప్రేమకు, ఎనలేని మమకారానికి, ఆర్తికి జమీల్యా హృదయం పరవశించిపోతుంది.
అతని సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వంతో, గానమాధుర్యంతో, ఆ ప్రేమ మహోజ్వలమై చివరకు ఆమె తన భర్తను, సమాజాన్ని విడిచి అతని వెంట పోవడానికి దారితీస్తుంది. అతని ఆత్మీయ సాహచర్యంతో, తనకు కావాలినదేమిటో ఆమెకు విస్పష్టమైన తరువాత ఆమె ఇక వెనక్కి చూడడానికి ఇష్టపడదు. భర్త సాదిక్ త్వరలోనే గ్రామానికి రానున్నాడని తెలిసినప్పటికీ ఆ వైవాహిక జీవితాన్ని కాదనుకొని, అప్పటి సామాజిక ఆచారాలను, కుటుంబ కట్టుబాట్లను, ధిక్కరించి మరీ జమీల్యా తన మనస్సుకి నచ్చిన ధనియార్‌తో సహజీవనం కొనసాగించడానికి స్వేచ్ఛగా, ధైర్యంగా అడుగులు వేస్తుంది. చివరకు ఒక వర్షం రాత్రి వేళ జమీల్యా తన భర్తను, ఇంటినీ, గ్రామాన్ని విడిచిపెట్టి తన జీవగర్ర అయిన ధనియార్ వెంట తనకు నచ్చిన కొత్త జీవితంలోకి సాగిపోతుంది.
ఆమె చిట్టి మరిది సీట్, వదినగా ఆమెను మూగగా ఆరాధిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ ఆమె వెన్నంటి తిరుగుతూ ఉంటాడు. జమీల్యా-ధనియార్‌ల పరిచయం ఒక ఉత్తేజకరమైన ప్రేమగా మారడాన్ని మొదటి నుంచీ ఆశ్చర్యంతో గమనిస్తుంటాడు. ఒకరికోసమే ఒకరు అన్నట్లు అపూర్వానందంతో ఓలాడుతున్న వారి స్వచ్ఛమైన ప్రేమను, వారి ఆనందాన్ని అర్ధం చేసుకొన్న సీట్ ఖండించలేడు సరికదా వారి జీవన మార్గాన్ని మనస్ఫూర్తిగా ఆమోదిస్తాడు. పైగా దాని నుండి కళాత్మకమైన స్ఫూర్తిని పొందడమే కాకుండా తన జీవితంలో కూడా ఒక స్పష్టమైన గమ్యాన్ని నిర్దేశించుకొని తదనంతర కాలంలో చిత్రకళాకారుడిగా ఎదుగుతాడు. ఇదీ స్థూలంగా కథ.
ప్రధాన పాత్రలు
జమీల్యా : కథానాయకి. స్వేచ్ఛాయుత జీవి. సాంప్రదాయిక బంధనాలు నుండి స్వేచ్ఛను కోరుకొంటూ తనకు నచ్చిన కొత్త జీవితంలోకి ధనియార్ వెంట నడిచిన పాత్ర. ధనియార్: కథానాయకుడు. కుంటికాలితో సైన్యం నుండి తిరిగి వచ్చి గ్రామంలో స్థిరపడిన అనాథ. ఆత్మికంగా సంపన్నుడు. మధుర గాయకుడు. చివరకి జమీల్యా ప్రేమను చూరగొంటాడు. సీట్: జమీల్యా మరిది. సాదిక్ తమ్ముడు. అన్నలు యుద్దభూమికి వెళ్ళినపుడు, వదిన జమీల్యాకు చేదోడు వాదోడుగా ఉంటూ ఆమె పట్ల అంతులేని అభిమానంతో వుండే పాత్ర. కథ యావత్తూ ఇతని కోణం నుంచి చెప్పబడుతుంది. సాదిక్: జమీల్యా భర్త. యుద్ధరంగంలో ఉంటాడు. సాంప్రదాయిక సమాజానికి, పితృస్వామిక భావజాలానికి ప్రతినిధి. ఒస్మాన్: ఉమ్మడి కుటుంబానికి దూరపు బంధువు. పోకిరీ. జమీల్యాను అల్లరి చేష్టలతో విసిగిస్తుంటాడు. ఒరోజ్మాత్: సమిష్టి వ్యవసాయ క్షేత్రానికి దళ నాయకుడు. సైన్యానికి ధాన్యం తోలే పనులను పర్యవేక్షిస్తుంటాడు
కథా నిర్మాణం-శైలి-చిత్రణ
జమీల్యా ప్రేమ కథను కౌమారప్రాయంలో అడుగుపెడుతున్న ఒక కథకుని కోణంలో చెప్పడం కనిపిస్తుంది. అంటే ఈ నవలలో సీట్ అనే కల్పిత చిత్రకళాకారుడు (జమీల్యా మరిది) తన బాల్య స్మృతులను నెమరు వేసుకొంటూ, 15 ఏళ్ల ప్రాయంలో తన ఇంట్లో జరిగిన సంఘటనలను అందమైన ప్రేమ కథగా మలిచి తన తన కోణం నుంచి ఈ కథను చెపుతాడు.
కథ-కూర్పు నిర్మాణంలో మాత్రమే కాకుండా, కథ యొక్క ప్రధాన సైద్ధాంతిక, కళాత్మక స్వభావాన్ని నిర్ణయించడంలో కూడా శ్రావ్యత ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. ఈ ప్రేమ కథలో సంగీతం యొక్క ప్రభావం ఎంత మహత్తరంగా ఉందంటే రచయిత మొదట్లో తన రచనను 'ఓబోన్' (కిర్గిజ్ లో ఓబోన్ అంటే శ్రావ్యత) అని పిలవడం జరిగింది. చివరకు రష్యన్ అనువాదకుని కారణంగా జమీల్యా అనే పేరు స్థిరపడింది.
కథ యొక్క లిరికల్-రొమాంటిక్ స్వభావం కారణంగా, ఈ కథను తరచుగా "గద్యంలో కవిత్వం" అని పిలుస్తారు. వాస్తవానికి ఈ రచన యొక్క ప్రధాన ఇతివృత్తం ప్రేమ. అయితే ఇందులో వ్యక్తీకరించబడిన ప్రేమ, ఇద్దరు ప్రేమికుల (జమీల్యా-ధనియార్) మధ్య ఏర్పడినది మాత్రమే కాదు. అది భూమి, సంగీతం, కళ, అన్నిటికీ మించి ప్రకృతికి కూడా స్ఫూర్తినిచ్చే విశ్వ జనీనమైన ప్రేమ. అలాగే జీవితం పట్ల అంతులేని ప్రేమ, ప్రజల పట్ల మమకారం, జన్మ భూమి పట్ల అఖండ ప్రేమ మొదలైన అంశాలను ఈ ప్రేమ కథకు సాన్నిహితైక్య అంశాలుగా పరిగణిస్తారు.
అనువాదాలు
కిర్గిజ్‌లో "ఒబాన్" పేరుతో ప్రచురితమైన ఈ నవల 1958 లో రష్యన్‌ భాషలో న్యూ వరల్డ్ మాగజైన్‌లో "జమీల్యా" పేరుతో ప్రచురించబడింది. ఈ పేరుతోనే ప్రపంచ భాషలలో ప్రసిద్ది చెందింది. తొలుత సోవియట్ యూనియన్ లో విశిష్టమైన గుర్తింపు పొందిన దీనిని కవి లూయీ అర^గొవ్ ఫ్రెంచ్ భాషలో అనువదించడంతో, దీని గొప్పతనం ప్రపంచానికి వెల్లడైంది. నేటివరకు జమీల్యా నవల నూట యాభైకి పైగా ప్రపంచ భాషలలో ప్రచురించబడింది. భారతదేశంలోను దాదాపు అన్ని ప్రాంతీయ భాషలలో ఇది అనువదించబడింది. తెలుగులో ఉప్పల లక్ష్మణరావు చేసిన అనువాదాన్ని 1971 లో ప్రగతి ప్రచురణాలయం ప్రచురించింది. తరువాత 2008 లో హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్టు ప్రచురించింది.
చలన చిత్రీకరణలు
1968 లో ఇరినా పోప్లావాస్కయా, సెర్గీ యుట్కెవిచ్ దర్శకత్వంలో ఈ నవల రష్యన్ భాషలో జమీల్యా (రష్యన్ Джамиля) సినిమాగా విడుదలైంది. కథానాయకి జమీల్యా పాత్రలో నటల్యా అరిన్‌బసరోవా, ధనియార్ పాత్రలో సుయ్మెన్కుల్ చోక్మరోవ్ నటించారు. ఈ క్లాసిక్ చిత్రానికి రచయిత 'చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్' స్వయంగా కథ వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు.
ఉద్వేగభరితమైన జమీల్యా ప్రేమకథతో ప్రేరణ పొందిన ఫ్రెంచ్ దర్శకుడు మేరీ-జౌల్ డి పోంచెవిల్లే 2008 లో కిర్గిజిస్థాన్‌లో "టెంగ్రి: బ్లూ ప్యారడైజ్" చిత్రంను రూపొందించాడు. కిర్గిజిస్థాన్ స్టెప్పీ గడ్డి మైదానాల్లో పూర్తిగా చిత్రించబడిన మొదటి ఫ్రెంచి చలన చిత్రం ఇది.
పురస్కారాలు-గుర్తింపులు
"జమీలా" నవల సాహిత్య లోకంలో అప్పటివరకూ ఎవరికీ అంతగా పరిచితంగాని ఒక మధ్య ఆసియా రచయితను సోవియట్‌కు మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచ సాహిత్యలోకానికి తొలిసారిగా పరిచయం చేసింది. "జమీల్యా", "ఫస్ట్ టీచర్", "ఫేర్‌వెల్ గుల్సరీ" లతో కూడిన సంకలనం "టేల్స్ ఆఫ్ ది మౌంటైన్స్ అండ్ స్టెప్పీస్" నకు 1963 లో చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్‌కు సోవియట్ యూనియన్‌లో లెనిన్ ప్రైజ్ లభించింది. జమీల్యా రచనకు స్వర్ణోత్సవం నిండిన సందర్భంలో స్మారక చిహ్నంగా కిర్గిజిస్థాన్ ప్రభుత్వం 2009 లో పోస్టల్ స్టాంపు విడుదల చేసింది. ఈ తపాలా బిళ్ళలో జమీల్యా, ధనియార్ లతో పాటు వారు ప్రతిరోజూ స్టేషన్‌కు తీసుకువెళ్ళే బండి ఉన్నాయి. అదేవిధంగా జమీల్యా-ధనియార్ లు కలసి వున్న దృశ్యంతో ఒక స్మారక నాణెంను 2009 లో విడుదల చేసింది.
సాహిత్యంలో నవల స్థానం–అంచనా
తాను పుట్టి పెరిగిన సమాజంలో మహిళల ఎదుర్కొంటున్న సామాజిక, సాంస్కృతిక బంధనాల పట్ల సానుభూతితో, నిబద్దతతో స్పందించిన రచయితగా చింగిజ్ ఐత్‌మాతొవ్ ఒక సామాజిక మార్పుకు నాంది పలుకుతూ స్త్రీ స్వేచ్ఛా పరిణతికి ప్రతీకగా జమీల్యాను సృష్టించాడు. ఇది ఒక మనోహరమైన ప్రేమకథగా ప్రశంసించబడినప్పటికీ, అంతకు మించి సోవియట్ ప్రగతిశీలక సాహిత్య చరిత్రలో వచ్చిన గొప్ప రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది. ప్రపంచ సాహిత్యరంగంలో స్త్రీ స్వేచ్ఛను ప్రతిబింబించిన ఉదాత్తమైన రచనగా నిలిచింది. పితృస్వామిక సమాజంలో నలిగిపోతున్న స్త్రీల స్వేచ్ఛాయుత ప్రేమ జీవనాన్ని కాంక్షిస్తూ, నిజమైన జీవితానంద విలువలను పునర్నిర్వచిస్తూ వచ్చిన ప్రామాణిక నవల ఇది.
నవల యొక్క సైద్ధాంతిక, కళాత్మక స్వభావం కారణంగా, ఇది కిర్గిజ్ కథాకౌశలాన్ని కొత్త స్థాయికి తీసుకెళ్లడమే కాక, మధ్య ఆసియా ప్రజల సృజనాత్మక కథాకౌశలానికి ప్రపంచ స్థాయిలో ఒక గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.
ఈ చిన్న నవలలో చిత్రితమైన ఉదాత్త పాత్రలు, కళాత్మకత, జీవిత వాస్తవికత, సార్వజనీన మానవీయత, స్త్రీ స్వేచ్ఛ, ప్రేమ, నిజమైన జీవితానంద విలువలు, అభ్యుదయ దర్శనాలు వంటి అంశాలు, తరాలు మారినా, అలనాటి పరిస్థితులు కనుమరుగైనా పాఠకుల ఆలోచనలను సంఘర్షింపచేసి తద్వారా మానవ సమాజాలను ప్రగతి పథంలో మరింత ముందుకు నడిపించడానికి దోహదం చేస్తాయి. ఈ లక్షణాలే జమీల్యా కథను ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఉత్తమ క్లాసిక్ నవలలలో ఒకటిగా నిలబెట్టాయి.
మూలాలు
వర్గం:1958 పుస్తకాలు
కంటకాపల్లి
కంటకాపల్లి , ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, కొత్తవలస మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొత్తవలస నుండి 8 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 30 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 400 ఇళ్లతో, 1547 జనాభాతో 261 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 761, ఆడవారి సంఖ్య 786. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 468 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583059 .పిన్ కోడ్: 535183.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మల్లివీడులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గంగుబుడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కొత్తవలసలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నరపాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ విశాఖపట్నంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కొత్తవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కొత్తవలసలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఉత్తరాపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఇద్దరు ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఉత్తరాపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
ఉత్తరాపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఉత్తరాపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.