cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నందా కర్నాటకి
మరణం
నందా తన 75 ఏళ్ల వయసులో ముంబైలోని వెర్సోవా నివాసంలో 2014 మార్చి 25న గుండెపోటుతో మరణించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:2014 మరణాలు వర్గం:1939 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మరాఠీ సినిమా నటీమణులు
సికర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
సికర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సికార్, జైపూర్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
టోంక్-సవాయి మాధోపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
టోంక్-సవాయి మాధోపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సవై మధోపూర్, టోంక్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
జైపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
జైపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జైపూర్ జిల్లా జిల్లా పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
భరత్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
భరత్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఆల్వార్ జిల్లా, భరత్‌పూర్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
దౌసా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
దౌసా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం దౌస, జైపూర్, ఆల్వార్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
కరౌలి - ధౌల్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
కరౌలి - ధౌల్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ధౌల్‌పూర్, కరౌలి జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
అల్వార్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
అల్వార్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఆల్వార్ జిల్లా జిల్లా పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ భారతదేశంలో ఒక జాతీయ పార్టీ. సమాజంలో హెచ్చు సంఖ్యలో ఉన్నవారికి (వెనుకబడిన కులాలు, హరిజనులు, గిరిజనులు, మత పరంగా మైనారిటీ) ప్రాతినిథ్యం ఇవ్వడానికి ఏర్పడ్డ పార్టీ ఇది. ఈ పార్టీని 1984 లో కాన్షీరామ్ స్థాపించాడు. ఆయన ఈ పార్టీ ఏర్పాటు చేసినపుడు భారతదేశంలో సుమారు 6000 కులాల్లో వర్గీకరించబడిన బహుజనులు మొత్తం జనాభాలో 85% ఉన్నారని అంచనా వేశాడు. ఈ పార్టీ గౌతమ బుద్ధుడు, బి. ఆర్. అంబేద్కర్, జ్యోతిబా ఫూలే, నారాయణ గురు, పెరియార్ రామస్వామి, ఛత్రపతి సాహు మహరాజ్ మొదలైన వారి ఆదర్శాలతో ప్రారంభించినట్లు చెప్పారు. కాన్షీరామ్ 2001 లో మాయావతిని తన వారసురాలిగా ప్రకటించాడు. ఈ పార్టీ ప్రధానంగా ఉత్తరప్రదేశ్ లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. 2019 భారత సాధారణ ఎన్నికల్లో ఆ రాష్ట్రంలో 19.3 శాతం ఓట్లు సాధించి రెండో అతి పెద్ద పార్టీగా ఉన్నది. 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 12.8 శాతం ఓట్లతో మూడో అతిపెద్ద పార్టీగా నిలిచింది. ఈ పార్టీ గుర్తు ఏనుగు. ఇదే గుర్తును అంబేద్కర్ గిరిజన తెగల సమాఖ్య గుర్తుగా వాడేవాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
పి.సి.శ్రీరామ్
పి.సి.శ్రీరామ్‌ (జననం 1956 జనవరి 26) భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్ మరియు చిత్ర దర్శకుడు. అతను డిజిటల్ సినిమా టెక్నాలజీ కంపెనీ అయిన క్యూబ్ సినిమాస్‌కి ప్రెసిడెంట్ కూడా. అతను మద్రాస్ ఫిల్మ్ ఇనిస్టిట్యూట్ పూర్వ విద్యార్థి. సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా పని చేయడంతో పాటు పి.సి.శ్రీరామ్ తన దర్శకత్వం వహించిన కురుతిపునల్‌ కు దేశంలోనే కాక అంతర్జాతీయంగా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. భారతదేశం 1996లో ఈ చిత్రం ఆస్కార్‌ కి అధికారిక ఎంట్రీగా సమర్పించింది. భరతన్, మణిరత్నం, ఆర్ బాల్కీ, విక్రమ్ కుమార్‌ లతో తను మంచి అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. మగన్, మౌన రాగం, నాయకన్, చీనీ కమ్, అగ్ని నక్షత్రం, పా, గీతాంజలి, అలైపాయుతే, నేను, ప్యాడ్మాన్, ఓ కాదల్ కన్మణి, తిరుడా తిరుడా, ఇష్క్, రెమో. తేవర్ వంటి చిత్రాలలో చేసిన పనికి పి.సి.శ్రీరామ్ విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. ఇలా పి.సి.శ్రీరామ్ తమిళం, తెలుగు, మలయాళం, కన్నడ, హిందీ భాషలలో 30 చిత్రాలకు పైగా సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా పనిచేశాడు. మూడు సినిమాలతో పాటు కొన్ని టీవీ వాణిజ్య ప్రకటనలకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ సినిమాటోగ్రాఫర్స్ (ISC) వ్యవస్థాపక సభ్యులలో ఆయన కూడా ఒకరు.
ప్రారంభ జీవితం, కుటుంబం
1956 జనవరి 26న మద్రాసు (ప్రస్తుతం చెన్నై)లో పి.సి.శ్రీరామ్ జన్మించాడు. అక్కడే మైలాపూర్‌లోని విద్యా మందిర్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూల్‌లో చదువుకున్నాడు. తనకు చిన్ననాటి నుంచే సినిమాల పట్ల ఆసక్తి ఎక్కువ. అతను సినిమాటోగ్రఫీలో కోర్సును అభ్యసించడానికి మద్రాస్ ఫిల్మ్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో చేరాడు. కమల్ హాసన్, సి. రుద్రయ్య, సంతాన భారతి, రాధారవి, ఆర్.సి. శక్తి, మణిరత్నం.. మరికొంత మందితో కూడిన సామ్‌కో(Samco) బృందం తరచూ కలుసుకునేవారు.
అవార్డులు
! scope="row" | 1987 ! scope="row" | 1990 ! scope="row" | 2000 ! scope="row" | 2006 ! scope="row" | 2013 ! scope="row" | 2013 ! scope="row" | 2013
మూలాలు
వర్గం:సజీవులు వర్గం:తమిళ భాషా చిత్ర దర్శకులు వర్గం:తమిళ సినిమా సినిమాటోగ్రాఫర్లు వర్గం:మలయాళ సినిమా సినిమాటోగ్రాఫర్లు వర్గం:ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డు విజేతలు వర్గం:1956 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమాటోగ్రాఫర్లు వర్గం:నంది అవార్డు విజేతలు వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకులు వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకులు వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ ఫోటోగ్రాఫర్లు వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ ఫోటోగ్రాఫర్లు
మానవాభివృద్ధి సూచిక
మానవ సామర్థ్యాలపై అమర్త్య సేన్ చేసిన కృషి నుండి ఉత్తేజితుడై మహబూబ్ ఉల్ హక్ అభివృద్ధి చేసిన మానవ అభివృద్ధి విధానంపై ఈ సూచిక ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రజలు జీవితంలో కావాల్సిన విధంగా "ఉండగలరా" కావాల్సిన వాటిని "చేయగలరా" అనే వాటిపై ఆధారపడి దీన్ని రూపొందించారు. ఉదాహరణలు - ఉండగలగటం: మంచి ఆహారం, ఆవాసం, ఆరోగ్యం; చేయగలగడం: పని, విద్య, ఓటింగు, సామాజిక జీవితంలో పాల్గొనడం. ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ప్రధానమైనది - ఆహారం కొనలేని కారణంగా పస్తు ఉండడం లేదా దేశం కరువులో ఉన్నందున పస్తులుండడం అనేది మతపరమైన, తదితర కారణాలతో ఉపవాసం ఉండడం కంటే విభిన్నమైనది.
ఈ సూచిక తలసరి నికర సంపదను గానీ, దేశంలోని వస్తువుల సాపేక్ష నాణ్యత వంటి అనేక అంశాలను గానీ పరిగణనలోకి తీసుకోదు. ఈ పరిస్థితి వలన G7 సభ్యులు, తదితర అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన కొన్ని దేశాలకు ర్యాంకింగ్‌ను తగ్గుతుంది.
అవతరణ
ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP) వారి మానవ అభివృద్ధి నివేదిక కార్యాలయం రూపొందించిన వార్షిక మానవ అభివృద్ధి నివేదికలలో HDI కి మూలాలు ఉన్నాయి. వీటిని 1990లో పాకిస్తానీ ఆర్థికవేత్త మహబూబ్ ఉల్ హక్ రూపొందించాడు. "అభివృద్ధి ఆర్థికాంశాల దృష్టిని జాతీయ ఆదాయ లెక్కల నుండి ప్రజలు కేంద్రంగా ఉండే విధానాలకు మార్చడం" అనే స్పష్టమైన ఉద్దేశం ఇందులో ఉంది. అభివృద్ధిని ఆర్థిక పురోగతి ద్వారా మాత్రమే కాకుండా ప్రజల సంక్షేమంలో మెరుగుదల ద్వారా కూడా అంచనా వేయవచ్చు, అంచనా వేయాలి అని ప్రజలను, విద్యావేత్తలను, రాజకీయ నాయకులనూ ఒప్పించేందుకు మానవాభివృద్ధికి చెందిన సరళమైన సమ్మేళనం ఒకటి అవసరమని హక్ విశ్వసించాడు.
కొత్త పద్ధతి (2010 HDI నుండి)
2010 నవంబర్ 4 న ప్రచురించబడిన (2011 జూన్ 10 న తాజాకరించారు), 2010 మానవ అభివృద్ధి నివేదిక మూడు కోణాలను కలిపి HDIని లెక్కించింది:
1. ఆయుర్దాయం అంచనా సూచిక (LEI)
2. విద్యా సూచిక (EI)
3. ఆదాయ సూచిక (II)
చివరగా, HDI అనేది పై మూడు సాధారణ సూచికల రేఖాగణిత సగటు :
LE: పుట్టినప్పుడు ఆయుర్దాయం MYS: సగటు పాఠశాల విద్య సంవత్సరాలు (అంటే 25 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వ్యక్తి అధికారికంగా విద్య నేర్చిన సంవత్సరాలు) EYS: ఆశించిన పాఠశాల విద్య సంవత్సరాలు (అనగా 18 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లల పాఠశాల విద్యా సంవత్సరాల మొత్తం అంచనా) GNIpc: తలసరి కొనుగోలు శక్తి సమానత్వంలో స్థూల జాతీయ ఆదాయం
2021 నాటి మానవాభివృద్ధి సూచిక (2022 నాటి నివేదిక)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Average_annual_HDI_growth_from_2010_to_2021_published_in_2022.png/400px-Average_annual_HDI_growth_from_2010_to_2021_published_in_2022.png|alt=World map|thumb| 2010 నుండి 2021 వరకు సగటు వార్షిక HDI వృద్ధి (2022లో ప్రచురించబడింది) ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం మానవ అభివృద్ధి నివేదిక 2022 ను 2022 సెప్టెంబరు 8 న విడుదల చేసింది. 2021లో సేకరించిన డేటా ఆధారంగా ఈ HDI విలువలను గణించింది.
2021 సంవత్సరంలో 1 నుండి 66 వరకు ర్యాంకు పొందిన క్రింది దేశాలను "బాగా ఉన్నతమైన మానవాభివృద్ధి" సాధించిన దేశాలుగాగా పరిగణిస్తున్నారు.
గత అగ్ర దేశాలు
దిగువ జాబితా మానవ అభివృద్ధి సూచిక యొక్క ప్రతి సంవత్సరం నుండి అగ్రస్థానంలో ఉన్న దేశాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. నార్వే అత్యధికంగా పదహారు సార్లు, కెనడా ఎనిమిది సార్లు, జపాన్, ఐస్‌లాండ్‌లు రెండుసార్లు, స్విట్జర్లాండ్ ఒకసారి ప్రథమ ర్యాంకు పొందాయి.
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2019 (2020): 🇳🇴 norway
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/2021-22_UN_Human_Development_Report.svg/420px-2021-22_UN_Human_Development_Report.svg.png|alt=ప్రపంచ పటం|thumb|మానావాభివృద్ధి వర్గాలను చూపించే ప్రపంచ పటం (2021 డేటాపై ఆధారపడినది) link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Countries_by_Human_Development_Index_%282021%29.svg/420px-Countries_by_Human_Development_Index_%282021%29.svg.png|alt=World map|thumb|మానబ్వాభివృద్ధి సూచిక శ్రేణుల (విలువ ఒక్కో 0.050 చొప్పున పెరుగుతూ) ఆధారంగా ప్రపంచ పటం (2021 డేటాపై ఆధారితం) ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP) వార్షిక మానవ అభివృద్ధి నివేదికలో 191 దేశాల మానవ అభివృద్ధి సూచిక (HDI)ను సంకలనం చేస్తుంది. మానవాభివృద్ధిని కొలవడానికి ఆయా దేశాల్లోని ఆరోగ్యం, విద్య, ఆదాయాలను ఈ సూచిక పరిగణిస్తుంది. దీన్ని వివిధ దేశాల మధ్య అభివృద్ధిలో పోలికకు, వివిధ కాలాల మధ్య దేశం సాధించిన పోలికకూ వాడవచ్చు.
మానవాభివృద్ధి సూచిక
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2017 (2018): 🇳🇴 norway
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
HDI అనేది మానవాభివృద్ధిని కొలిచేందుకు అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే సూచిక. ఇది, ప్రజలు అభివృద్ధి భావనను చూసే విధానాన్ని మార్చింది. అయితే, సూచిక లోని పలు అంశాలు విమర్శలకు గురయ్యాయి. కొంతమంది విద్వాంసులు కారకాలను తూకం వేసే పద్ధతిని విమర్శించారు. ప్రత్యేకించి ఆయుర్దాయంలో ఒక్క సంవత్సరపు పెంపు వివిధ దేశాల మధ్య భిన్నంగా ఎలా అంచనా వేయబడుతుందనే విషయమై విమర్శలు వచ్చాయి. అలాగే, అది పరిగణలోకి తీసుకున్న పరిమితమైన అంశాలు, పంపిణీ లోనూ లింగం లోనూ ఉన్న అసమానత స్థాయిలను విస్మరించడం విమర్శలకు గురయ్యాయి. మొదటి దానికి ప్రతిస్పందనగా UNDP, తన 2010 నివేదికలో అసమానతను సర్దుబాటు చేసిన మానవ అభివృద్ధి సూచిక (IHDI)ని ప్రవేశపెట్టింది. రెండో దానికి ప్రతిస్పందనగా, 1995 నివేదికలో జెండర్ డెవలప్‌మెంట్ ఇండెక్స్ (GDI) ను ప్రవేశపెట్టింది. మరికొందరు, దేశానికి ఒక సంఖ్యను ఉపయోగించడం అనేది అతి సరళీకరణ అని విమర్శించారు. దేశాలలో అభివృద్ధి వ్యత్యాసాలను ప్రతిబింబించడానికి, నెదర్లాండ్స్‌లోని రాడ్‌బౌడ్ విశ్వవిద్యాలయంలో గ్లోబల్ డేటా ల్యాబ్ ద్వారా 1,600 కంటే ఎక్కువ ప్రాంతాలకు సంబంధించిన డేటా ఉన్న సబ్‌నేషనల్ HDI (SHDI) ని 2018లో ప్రవేశపెట్టారు. 2020లో UNDP, గ్రహంపై ఒత్తిడి-సర్దుబాటు చేసిన మానవ అభివృద్ధి సూచిక (PHDI), అనే మరొక సూచికను ప్రవేశపెట్టింది. ఇది అధిక పర్యావరణ పాదముద్ర కలిగిన దేశాల స్కోర్‌లను తగ్గిస్తుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019)
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019), అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన బడ్జెట్. తెలంగాణ శాసనసభ సమావేశాల్లో భాగంగా 2018 మార్చిలో బడ్జెట్ సమావేశాలు జరిగాయి. 2018 మార్చి 15న ఉదయం 11గంటలకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక శాఖామంత్రి ఈటెల రాజేందర్, ఐదవసారి అసెంబ్లీలో బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టాడు. తొలి ప్రభుత్వంలో ఇదే చివరి బడ్జెట్. 1 గంట 22 నిముషాలపాటు బడ్జెట్ ప్రసంగం చదివాడు.
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
కొలతలు, సూచికలు
హెచ్‌డిఐని లెక్కించడానికి ఉపయోగించే డేటా చాలావరకు యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎడ్యుకేషనల్, సైంటిఫిక్ అండ్ కల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్ (యునెస్కో), యునైటెడ్ నేషన్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ అండ్ సోషల్ అఫైర్స్, వరల్డ్ బ్యాంక్, ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్, ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కోఆపరేషన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (OECD) వంటి ఐక్యరాజ్యసమితి ఏజెన్సీలు, అంతర్జాతీయ సంస్థల నుండి వస్తుంది. అరుదుగా, సూచికలలో ఏదైనా ఒకటి లేనప్పుడు, క్రాస్-కంట్రీ రిగ్రెషన్ నమూనాలను ఉపయోగిస్తారు. డేటా లోను, మెథడాలజీ లోను మెరుగుదలలు జరుగుతున్న కారణంగా, వివిధ మానవ అభివృద్ధి నివేదికలలో ఇస్తున్న HDI విలువలు పోల్చదగినవి కావు. అందుచేత ప్రతి నివేదిక లోనూ మునుపటి కొన్ని సంవత్సరాల్లో లెక్కించిన HDIని తిరిగి లెక్కిస్తారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019)
శాఖలవారిగా కేటాయింపులు
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019)లో వివిధ శాఖలకు కేటాయించబడిన నిధుల వివరాలు:
మానవాభివృద్ధి సూచిక
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2015 (2016): 🇳🇴 norway
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
కొలతలు, సూచికలు
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Average_annual_HDI_growth_from_2010_to_2021_published_in_2022.png/420px-Average_annual_HDI_growth_from_2010_to_2021_published_in_2022.png|alt=World map|thumb| 2022లో ప్రచురించబడిన 2010 నుండి 2021 వరకు సగటు వార్షిక HDI వృద్ధి హ్యూమన్ డెవలప్‌మెంట్ రిపోర్ట్‌లో మొత్తం 193 ఐక్యరాజ్యసమితి సభ్యదేశాలు, అలాగే పాలస్తీనా రాజ్యం, హాంకాంగ్ SAR లు ఉన్నాయి. అయితే మానవ అభివృద్ధి సూచిక 4 UN సభ్య దేశాలకు లెక్కించలేదు. అవి DPR కొరియా (ఉత్తర కొరియా), మొనాకో, నౌరు, సోమాలియా. అయితే ఈ దేశాల కోసం ఇండెక్స్‌లోని కొన్ని భాగాలను లెక్కించవచ్చు. మొత్తంగా, 191 దేశాలకు HDI అందుబాటులో ఉంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019)
బడ్జెట్ ఆమోదం
2018 మార్చి 14న ప్రగతి భవన్‌ లో ముఖ్యమంత్రి కే చంద్రశేఖర్‌రావు అధ్యక్షతన తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రివర్గం సమావేశమై శాఖలవారీగా బడ్జెట్‌ ప్రతిపాదనలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించిన అనంతరం ఏకగ్రీంగా ఆమోదించింది.
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
కొలతలు, సూచికలు
గ్లోబల్ డేటా ల్యాబ్, సోమాలియా హెచ్‌డిఐపై కూడా డేటాను అందిస్తుంది. 2019 లో ఇది 0.361 వద్ద ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యల్పమైనది. అయితే సిరియా డేటా అందుబాటులో లేదు.
మానవాభివృద్ధి సూచిక
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2014 (2015): 🇳🇴 norway
తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (2018-2019)
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:తెలంగాణ బడ్జెట్
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
కొలతలు, సూచికలు
2021 సంవత్సరంలో 1 నుండి 66 ర్యాంకుల వరకు ఉన్న దేశాలను చాలా ఎక్కువ HDI ఉన్న దేశాలుగా పరిగణించారు. 67 నుండి 115 ర్యాంక్‌లు ఎక్కువ HDI గాను, 116 నుండి 159 ర్యాంక్ మధ్యస్థ HDIగాను, 160 నుండి 191 ర్యాంక్‌లను తక్కువ HDI దేశాలు గానూ పరిగణించారు.
మానవాభివృద్ధి సూచిక
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2013 (2014): 🇳🇴 norway
దేశాల జాబితా - మానవాభివృద్ధి సూచిక క్రమంలో
ప్రాంతాలు, సమూహాలు
మానవాభివృద్ధి నివేదిక వివిధ దేశాల సమూహాలకు కూడా హెచ్‌డిఐని లెక్కించింది. వీటిలో UNDP ప్రాంతీయ వర్గీకరణల ఆధారంగా ప్రాంతీయ సమూహాలు, HDI సమూహాల్లో వివిధ HDI బ్రాకెట్లలో ఉన్న దేశాలు, OECD సభ్యులు, అనేక ఇతర UN సమూహాలూ ఉన్నాయి. సమూహంలో డేటా అందుబాటులో ఉన్న దేశాలకు విడివిడిగా ఎలా లెక్కిస్తారో అదే విధంగా సమూహ HDI విలువలను కూడా లెక్కిస్తారు.
మానవాభివృద్ధి సూచిక
ప్రతి HDIలోని అగ్ర దేశం
• 2012 (2013): 🇳🇴 norway
• 2011 (2011): 🇳🇴 norway
• 2010 (2010): 🇳🇴 norway
• 2007 (2009): 🇳🇴 norway
• 2006 (2008): 🇮🇸 iceland
• 2005 (2007): 🇮🇸 iceland
• 2004 (2006): 🇳🇴 norway
• 2003 (2005): 🇳🇴 norway
• 2002 (2004): 🇳🇴 norway
• 2001 (2003): 🇳🇴 norway
• 2000 (2002): 🇳🇴 norway
• 1999 (2001): 🇳🇴 norway
• 1998 (2000): 🇨🇦 canada
• 1997 (1999): 🇨🇦 canada
• 1995 (1998): 🇨🇦 canada
• 1994 (1997): 🇨🇦 canada
• 1993 (1996): 🇨🇦 canada
• 1992 (1995): 🇨🇦 canada
• ???? (1994): 🇨🇦 canada
• ???? (1993): 🇯🇵 japan
• 1990 (1992): 🇨🇦 canada
• 1990 (1991): 🇯🇵 japan
భౌగోళిక విస్తృతి
హెచ్‌డిఐ దాని భౌగోళిక కవరేజీని విస్తరించింది: యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎకనామిక్ అండ్ సోషల్ కమిషన్ ఫర్ ఆసియా అండ్ పసిఫిక్‌కి చెందిన డేవిడ్ హేస్టింగ్స్, హెచ్‌డిఐని 230 పైచిలుకు ఆర్థిక వ్యవస్థలకు విస్తరింపజేస్తూ ఒక నివేదికను ప్రచురించాడు. 2009కి చెందిన యుఎన్‌డిపి హెచ్‌డిఐ, 182 ఆర్థిక వ్యవస్థలను పరిగణించి లెక్కించింది. 2010 నాటి HDI లో ఈ సంఖ్య 169 దేశాలకు పడిపోయింది.
మూలాలు
వర్గం:అభివృద్ధి సూచికలు
హీరాలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా
సర్ హీరాలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా (1890, నవంబరు 3 - 1951, నవంబరు 6) భారతదేశ మొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి. 1950 నుండి 1951 వరకు భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన కనియా, 1951లో కార్యాలయంలో పనిచేస్తున్న సమయంలోనే మరణించాడు.
జననం, విద్య
కనియా 1890 నవంబరు 3న గుజరాత్ రాష్ట్రం సూరత్‌ లోని మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. కనియా 1910లో సమల్దాస్ కళాశాల నుండి బిఏ పట్టా పొందాడు, ఆ తర్వాత 1912లో బొంబాయి లోని ప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాల నుండి ఎల్.ఎల్.బి., 1913లో ఎల్ఎల్ఎం పట్టాలను పొందాడు. 1915లో బాంబే హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ చేయడం ప్రారంభించాడు.
కుటుంబం
కనియా తాత బ్రిటీష్ ప్రభుత్వంలో గుజరాత్‌లో రెవెన్యూ అధికారిగా పనిచేయగా, తండ్రి జెకిసుందాస్ కనియా సంస్కృత ప్రొఫెసర్ గా, భావ్‌నగర్ రాచరిక రాష్ట్రంలోని సమదాస్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశాడు. అన్న కొడుకు మధుకర్ హీరాలాల్ కనియా 1987లో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా, ఆ తర్వాత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు. బొంబాయి గవర్నర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యుడైన సర్ చునీలాల్ మెహతా కుమార్తె కుసుమ్ మెహతాతో కనియా వివాహం జరిగింది.
న్యాయవాదిగా
కొంతకాలం ఇండియన్ లా రిపోర్ట్స్‌కి యాక్టింగ్ ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు. 1930లో బాంబే హైకోర్టులో తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి, 1931 జూన్ నెలలో అదే కోర్టులో అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై 1933 మార్చి వరకు పనిచేశాడు. 1933 జూన్‌లో అసోసియేట్ జడ్జిగా పదోన్నతి పొందాడు.
మరణం
1951 నవంబరు 6న తన 61వ ఏట అకస్మాత్తుగా గుండెపోటుతో కార్యాలయంలోనే మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1951 మరణాలు వర్గం:1890 జననాలు వర్గం:భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు
షాద్‌నగర్ రెవెన్యూ డివిజను
షాద్‌నగర్ రెవెన్యూ డివిజను, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని రంగారెడ్డి జిల్లాలో ఉన్న ఒక పరిపాలనా విభాగం. రంగారెడ్డి జిల్లాలోని 5 రెవెన్యూ డివిజన్లలో ఇది ఒకటి. దీని పరిపాలనలో 6 మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ డివిజను ప్రధాన కార్యాలయం షాద్‌నగర్ పట్టణంలో ఉంది. 2016, అక్టోబరు 11న రాష్ట్రంలోని జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ ఆధారంగా రెవెన్యూ డివిజను పరిధి సవరించబడింది. ఇది మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని షాద్‌నగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.
వివరాలు
ఐఏఎస్ క్యాడర్‌లో సబ్ కలెక్టర్ లేదా డిప్యూటి కలెక్టర్ హోదాలో ఉన్న రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి ఈ రెవెన్యూ విభాగానికి ఆఫీసర్ గా ఉంటాడు. తహశీల్దార్ కేడర్‌లోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్ పరిపాలనలో సహాయం చేస్తాడు. కలెక్టరేట్‌, మండల రెవెన్యూ విభాగాల మధ్య అనుసంధానంగా ఈ డివిజను పరిపాలనా వ్యవహారాలలో పనిచేస్తుంటుంది.
పరిపాలన
షాద్‌నగర్ డివిజన్‌లోని మండలాలు:
మూలాలు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా రెవెన్యూ డివిజన్లు
కేంద్రకం
కేంద్రకం పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పేజీలున్నాయి
భారతీయ శిక్షాస్మృతి – సెక్షన్లు 299 - 377
ప్రాణ హాని (హత్య తో కలిసి), కల్పబుల్ హోమిసైడ్ (సెక్షన్లు 299 నుంచి 311)
==== గర్భస్రావం కలిగించటం, పుట్టబోయే (ఇంకా పుట్టని) బిడ్డలకు హాని చేయటం ( గాయ పరచటం), ఎక్స్‌పోజర్ ఆఫ్ ఇన్‌ఫేంట్స్, కన్సీల్‌మెంట్ ఆఫ్ బర్త్స్ (పిల్లల పుట్టుకను వెల్లడించకుండా దాచటం). (సెక్షన్లు 312 నుంచి 318)====
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ వర్గం:భారతదేశపు చట్టాలు వర్గం:భారతీయ శిక్షాస్మృతి
లోహిత్ కుమార్
లోహిత్ కుమార్, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన నటుడు, వ్యాఖ్యాత, మిమిక్రి కళాకారుడు, సామాజిక కార్యకర్త. ప్రధాన పాత్రలతో, క్యారెక్టర్ రోల్స్ తో అనేక టివి సీరియల్స్, సినిమాలలో నటించాడు. "ఫాస్టెస్ట్ మిమిక్రీ" విభాగంలో 1994 మార్చి 15న కేవలం 15 నిముషాల్లో 150 శబ్దాలను సృష్టించి లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం సంపాదించాడు.
జననం, విద్య
లోహిత్ మార్చి 31న ఆకవరం సోమశేఖర్ రెడ్డి - ఉమాదేవి దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, హన్మకొండ లో జన్మించాడు. కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో బిఏ పూర్తిచేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కొంతకాలం ల్యాంకో ఇన్‌ఫ్రాటెక్ లిమిటెడ్‌లో పనిచేశాడు. ఆ ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టి, పూర్తిస్థాయిగా కళారంగంలోకి వచ్చాడు.
మిమిక్రీరంగం
ప్రఖ్యాత మిమిక్రీ కళాకారుడు నేరెళ్ల వేణుమాధవ్ నుండి స్ఫూర్తిని పొందిన లోహిత్, 1982లో తన 13 సంవత్సరాల వయస్సు నుండే వేదికపై మిమిక్రీ చేయడం ప్రారంభించాడు. 1000కంటే ఎక్కువ విభిన్న స్వరాలను అనుకరించగల లోహిత్ మిమిక్రీలో అనేక అవార్డులను పొందడంతోపాటు తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్, లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లలోకి ఎక్కాడు. ఆస్ట్రేలియా, షార్జా, దుబాయ్ మొదలైన వివిధ ప్రదేశాలలో అనేక ప్రదర్శనలు చేసాడు.
టివీరంగం
లోహిత్ వ్యాఖ్యాతగా టివిరంగంలోకి ప్రవేశించాడు. ఏషియన్ గేమ్స్, నేషనల్ గేమ్స్, యూత్ ఫెస్టివల్స్ నిర్వహించిన అనేక కార్యక్రమాలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించాడు. బి.వి. పట్టాభిరామ్ ద్వారా ప్రముఖ దర్శకుడు బాపు కి పరిచయమయ్యాడు. బుడుగు (టివి సీరియల్) లో హీరోగా తొలిసారిగా నటించాడు. దాదాపుగా అన్ని ప్రముఖ ఛానళ్ళలో ప్రసారమైన 20కిపైగా సీరియళ్ళలో, కామెడీ, ఇతర కార్యక్రమాలలో నటించాడు. థడాకా కామెడీ షో, రెడీ, థడకా, భలే ఛాన్స్ లే, కో అంటే కోటి మొదలైన కార్యకమాలలో పాల్గొన్నాడు.
సినిమారంగం
ఆశలపల్లకీ (2004), ఎవడిగోల వాడిది (2005), స్టైల్ (2006), యమదొంగ (2007), చేజ్ (2012), స్నేహగీతం (2012), యముడికి మొగుడు (2012), తెలుగబ్బాయి (2013), కృష్ణమ్మ కలిపింది ఇద్దరినీ (2015), అగ్నిసాక్షిగా (2015), లేడీస్ అండ్ జెంటిల్మెన్ (2015), వియ్యాలవారి కయ్యాలు (2013), ఎగిసే తారాజువ్వలు (2017), పోటుగాడు (2017), మిస్టర్ ఎక్స్ (2017), ప్రెజర్ కుక్కర్ (2018), శుభలేఖలు (2018), దేశంలో దొంగలు పడ్డారు (2018), మనసంతా (2018), స్వయంవధ (2018), ఏజీఎఫ్ (2018), మహర్షి (2019), అక్షరం (2019), కొత్తగ రెక్కలొచ్చేనా, మనసకు నచ్చింది (2018), లైఫ్ ఆఫ్ 3, 14 క్రైమ్ (2021), కర్త కర్మ క్రియ, యద్భావం తద్భవతి (2022), గాడ్సే (2022) వంటి దాదాపు 60 సినిమాలలో నటించాడు. నిర్మాతగా 5 సినిమాలు నిర్మించాడు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:టెలివిజన్ నటులు వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు వర్గం:మిమిక్రీ కళాకారులు వర్గం:హన్మకొండ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సినిమా నటులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా టెలివిజన్ నటులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు
పొరుగు ప్రాంతం
పొరుగు ప్రాంతం, అనేది ప్రజలు నివసించే, ఒకరితో ఒకరు పరస్పరం వ్యవహరించే ప్రాంతం. ఈ పరిసరాలు వారి స్వంత గుర్తింపును కలిగి ఉంటాయి. అక్కడ నివసించే ప్రజలు సమీపంలోని ప్రదేశాల ఆధారంగా "అనుభూతి" కలిగి ఉంటారు. అక్కడ ఉండే నివాసితులు దాదాపుగా ఒకే రకమైన కుటుంబాలు, ఆదాయాలు, విద్యా స్థాయిని కలిగి ఉంటారు.వాటికి పరిసరాల్లో రెస్టారెంట్లు, ఇతర దుకాణాలు, పార్కులు ఉండవచ్చు.
వివరణ
పరిసర ప్రాంతాలు తరచుగా అస్పష్టమైన భౌగోళిక సరిహద్దులను కలిగి ఉంటాయి, కాబట్టి కొన్నిసార్లు అవి ఎక్కడ మొదలై ఎక్కడ ముగుస్తాయో చెప్పడం కష్టం. ప్రధాన వీధులు తరచుగా తార్కిక సరిహద్దులుగా పనిచేస్తాయి, అయితే ప్రజలు సాధారణంగా పొరుగు ప్రాంతాలను దాని లక్షణాల ద్వారా నిర్వచిస్తారు.పొరుగు ప్రాంతాలు సాధారణంగా పెద్ద నగరాల పరంగా ప్రస్తావించబడతాయి, అయితే సబర్బన్ లేదా గ్రామీణ ప్రాంతాలు కూడా పొరుగు ప్రాంతాలను కలిగి ఉంటాయి. సబర్బన్ పరిసరాలు పట్టణ పరిసరాల కంటే పెద్ద గృహాలు, ఎక్కువ కుటుంబాలను కలిగి ఉంటాయి. పరిసర నివాసులు సాధారణంగా ఒకే విధమైన ఆదాయాలను కలిగి ఉంటారు, అలాగే విద్యా స్థాయి, గృహ ప్రాధాన్యత భావం వంటి సారూప్య సామాజిక లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు.కొన్నిసార్లు, పొరుగు ప్రాంతంలోని ఆధిపత్య జాతి దాని పాత్రను నిర్వచిస్తుంది. ప్రజలు, ముఖ్యంగా కొత్త దేశానికి ఇటీవల వలస వచ్చినవారు, అదే సాంస్కృతిక వారసత్వంతో ఇతరుల దగ్గర తరచుగా గుంపులుగా ఉంటారు. ప్రజలు ఈ విధంగా కలిసి ఉన్నప్పుడు, అది వారి సమాజ భావనను బలపరుస్తుంది.వారి సంస్కృతి సంప్రదాయాలను కాపాడుతుంది. నివాసితులు సమీపంలోని బంధువులు, సాధారణ భాష, అలాగే వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా దుకాణాలు, సేవల నుండి ప్రయోజనం పొందుతారు. వారు దేవాలయాలు, చర్చిలు, క్లబ్‌లు వంటి ముఖ్యమైనవాటికి దగ్గరగా ఉంటారు.
భౌతిక లక్షణాలు
అమెరికన్ సామాజిక శాస్త్రవేత్త విలియం జూలియస్ విల్సన్ తన "కొత్త పట్టణ పేదల" సిద్ధాంతం ద్వారా మానవ అభివృద్ధిలో పొరుగు ప్రాంతాల పాత్రపై పరిశోధన దృష్టిని కేంద్రీకరించాడు. పేద కుటుంబాలు యువతకు 20వ శతాబ్దం చివరి నుండి చాలా హానికరంగా ఉందని విల్సన్ వాదించాడు, అటువంటి కుటుంబాలు నివసించే పొరుగు ప్రాంతాల నిర్మాణంలో మార్పుల కారణంగా గతంలో కంటే, నేడు, పేదరికం ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది, అందువల్ల పేదలు ఎక్కువగా ఇతర పేద కుటుంబాలతో కూడిన పొరుగు ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. పేదరికం, దానితో పాటుగా ఉన్న పెద్దల నిరుద్యోగం, ఉన్నత విద్య, స్థిరమైన ఉపాధి వంటి విజయానికి ప్రధాన స్రవంతి మార్గాల రోల్ మోడల్‌ల నుండి పేద పిల్లలను సామాజికంగా ఒంటరిగా ఉంచడానికి దారి తీస్తుంది, తరచుగా వైకల్య మార్గాలను మరింత ఆకర్షణీయంగా చేస్తుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:నివాస ప్రాంతాలు
డి.వై. చంద్రచూడ్
ధనంజయ యశ్వంత్ చంద్రచూడ్ (జననం 1959 నవంబరు 11) భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి. గతంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగానూ, బాంబే హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగానూ పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం నేషనల్ లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్‌గా పనిచేస్తున్నాడు. 2022 నవంబరులో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవిని చేపట్టబోతున్నాడు. సుదీర్ఘకాలంపాటు పనిచేసిన ప్రధాన న్యాయమూర్తి వైవీ చంద్రచూడ్ కుమారుడే ఈ డివై చంద్రచూడ్. చంద్రచూడ్ 2022 న‌వంబ‌ర్ 09న సుప్రీంకోర్టు 50వ ప్ర‌ధాన న్యాయ‌మూర్తిగా చేపట్టాడు. ఆయన 2024, న‌వంబ‌ర్ 10వ వ‌ర‌కు సీజేఐగా విధులు నిర్వ‌ర్తించ‌నున్నాడు.
జననం, విద్య
ముంబై లోని కేథడ్రల్ అంద్ జాన్ కానన్ స్కూల్, ఢిల్లీలోని సెయింట్ కొలంబస్ స్కూల్ లలో చదివిన తర్వాత, 1979లో సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కాలేజ్ (ఢిల్లీ) నుండి ఆర్థికశాస్త్రం, గణితంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1982లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ లా నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ లాస్ డిగ్రీని, 1983లో హార్వర్డ్ లా స్కూల్ నుండి మాస్టర్ ఆఫ్ లాస్ డిగ్రీని పొందాడు. విదేశాలలో గ్రాడ్యుయేట్ విద్యను అభ్యసిస్తున్న భారతీయ పౌరులకు అందించే ప్రతిష్టాత్మకమైన ఇన్‌లాక్స్ స్కాలర్‌షిప్‌పై చదువుకున్నాడు. హార్వర్డ్‌ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జోసెఫ్ హెచ్. బీల్ బహుమతిని అందుకున్నాడు. 1986లో హార్వర్డ్‌లో ఉంటూ డాక్టరేట్ ఆఫ్ జురిడికల్ సైన్స్ పూర్తిచేశాడు.
వృత్తిరంగం
2000 మార్చి 29 నుండి అలహాబాద్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యే వరకు బొంబాయి హైకోర్టులో న్యాయమూర్తి పనిచేశాడు. ఈ సమయంలో, మహారాష్ట్ర జ్యుడీషియల్ అకాడమీకి డైరెక్టర్‌గా కూడా ఉన్నాడు. 2013 అక్టోబరు 31 నుండి 2016 మే 13న భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానానికి నియమితులయ్యే వరకు అలహాబాద్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు. 2021 ఏప్రిల్ 24నుండి భారత సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంలో భాగమయ్యాడు, నేషనల్ లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీకి ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్ గా కూడా ఉన్నాడు. భారత 50వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు.
చంద్రచూడ్ ముంబై విశ్వవిద్యాలయం, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఓక్లహోమా కాలేజ్ ఆఫ్ లాలో తులనాత్మక రాజ్యాంగ చట్టం విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా కూడా ఉన్నాడు. ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ, డీకిన్ యూనివర్సిటీ, మెల్బోర్న్ లా స్కూల్, హార్వర్డ్ లా స్కూల్, యేల్ లా స్కూల్, హవాయి విశ్వవిద్యాలయంలోని విలియం S. రిచర్డ్సన్ స్కూల్ ఆఫ్ లా, దక్షిణాఫ్రికాలోని విట్వాటర్‌స్రాండ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపన్యాసాలు అందించాడు.
తీర్పులు
రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలకు సంబంధించిన విషయాలను వినడానికి ఏర్పాటు చేయబడిన అత్యధిక సంఖ్యలో రాజ్యాంగ ధర్మాసనాల్లో (ఐదుగురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది న్యాయమూర్తులు) బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు. సుప్రీంకోర్టులో తన పదవీకాలంలో, భారత రాజ్యాంగ చట్టం, తులనాత్మక రాజ్యాంగ చట్టం, మానవ హక్కులు, లింగ న్యాయం, ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం, వాణిజ్య చట్టం, క్రిమినల్ చట్టాలపై అనేక తీర్పులు ఇచ్చాడు. అయోధ్య భూవివాదం, గోపత్య హక్కు సహా పలు కీలక కేసులపై తీర్పులిచ్చిన ధర్మాసనాల్లో జస్టిస్‌ డీవై చంద్రచూడ్‌ సభ్యులుగా ఉన్నాడు.
ప్రసంగాలు
ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల కోసం ఐక్యరాజ్యసమితి హైకమిషన్, అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ, ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం, ప్రపంచ బ్యాంకు, ఆసియన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ తోసహా ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థలు నిర్వహించిన సమావేశాలలో జస్టిస్ ధనంజయ వక్తగా తన ప్రసంగాలను వినిపించాడు. 2018 జూన్ 6న హవాయి సుప్రీం కోర్టు, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హవాయి నిర్వహించిన "మానవ హక్కులలో అంతర్జాతీయ న్యాయ సంభాషణల యుగంలో గ్లోబల్ కాన్స్టిట్యూషనలిజం" అనే పేరుతో ఒక ఉపన్యాసాన్ని అందించాడు. భారతదేశంలోని ప్రధాన న్యాయ సంస్థలతోపాటు పౌర సమాజం నిర్వహించిన కార్యక్రమాలలో అనేక ప్రసంగాలు చేశాడు. అతని ప్రసంగాలలో కొన్ని:
తండ్రి తీర్పులను తిరగరాసి
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తులుగా పనిచేసిన తండ్రి, కొడుకులుగా జస్టిస్‌ వైవి చంద్రచూడ్‌, జస్టిస్‌ డివై చంద్రచూడ్‌ చరిత్రలో నిలువనున్నారు. వ్యభిచారం, వ్యక్తిగత గోప్యతలపై గతంలో జస్టిస్‌ వైవీ చంద్రచూడ్‌ ఇచ్చిన రెండు తీర్పులను రద్దుచేస్తూ కుమారుడు జస్టిస్‌ డీవై చంద్రచూడ్‌ కొత్త తీర్పులు వెలువరించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1959 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:సుప్రీమ్‌కోర్టు న్యాయమూర్తులు వర్గం:ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు వర్గం:ముంబాయి వ్యక్తులు వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
జైపూర్ గ్రామీణ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
జైపూర్ గ్రామీణ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జైపూర్, ఆల్వార్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
బార్మర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
బార్మర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జైసల్మేర్, బార్మర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
అజ్మీర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
అజ్మీర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జైపూర్, అజ్మీర్ జిల్లాల పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
పాలి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
17పాలి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పాలీ, జోధ్‌పూర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
జలోర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
జలోర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సిరోహి, జలోర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
నాగౌర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
నాగౌర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం నాగౌర్ జిల్లా పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
బన్స్వారా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
బన్‌స్వార లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బన్‌స్వార, దుంగర్‌పూర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఉదయపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఉదయపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఉదయ్‌పూర్, ప్రతాప్‌గఢ్, దుంగర్‌పూర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
భారతీయ శిక్షాస్మృతి – సెక్షన్లు 268 - 298
link=https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:%E0%B0%A6%E0%B0%BF_%E0%B0%87%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B1%8D_%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B2%E0%B1%8D_%E0%B0%95%E0%B1%8B%E0%B0%A1%E0%B1%81.pdf?page=1|page=1|thumb|ది ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ పుస్తక ముఖచిత్రం.
రాజ్‌సమంద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
రాజ్‌సమంద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం అజ్మీర్, పాలీ, నాగౌర్, రాజ్‌సమంద్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
భారతీయ శిక్షాస్మృతి – సెక్షన్లు 268 - 298
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ వర్గం:భారతదేశపు చట్టాలు వర్గం:భారతీయ శిక్షాస్మృతి
చిత్తోర్‌ఘర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
చిత్తోర్‌ఘర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బన్‌స్వార, దుంగర్‌పూర్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఆకాశవాణి ఆదిలాబాద్ కేంద్రం
ఆకాశవాణి ఆదిలాబాద్ కేంద్రం, ఇది ఆలిండియా రేడియో (అధికారికముగా ఆకాశవాణి) (హిందీ: आकाशवाणी) భారతదేశ అధికారిక రేడియో ప్రసార సంస్థ వారి ఒకానొక ప్రసార కేంద్రం.
ఈ కేంద్రం ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని ఆదిలాబాద్ పట్టణంలో ఉన్నది.
చరిత్ర
ఆకాశవాణి ఆదిలాబాద్ కేంద్రం 1986 అక్టోబరు 12న ప్రారంభించబడినది. ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో హైదరాబాద్ కేంద్రం 1933లో, విజయవాడ కేంద్రం 1948లో, కడప ఆకాశవాణి కేంద్రం 1963లో జూన్ 17న, విశాఖపట్నం కేంద్రం అదే సంవత్సరం ఆగస్టు నాలుగున ప్రారంభమైనాయి.
ప్రసార సామర్థ్యం
ప్రస్తుతం 3 కిలో వాట్ల సామర్థ్యం గల ఎఫ్ఎం టవర్ ని ఉపయోగిస్తూ 50 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్న ప్రదేశాలకు ఈ కేంద్రం నుండి వెలువడే ప్రసారాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అయితే కరోనా కాలానికి ముందే మంజూరు అయిన 10 కిలో వాట్ల టవర్ అందుబాటులోకి వస్తే ఈ కేంద్రం నుండి వెలువడే ప్రసారాలు 100 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా వ్యాప్తంగా అందుబాటులోకి రానున్నాయి.
విశిష్టతలు
ఈ కేంద్రం నుండి ప్రసారమయ్యే విషయాలు పూర్తిగా ఉత్తర తెలంగాణా భాషా మాండలికాలపై దృష్టి సారిస్తూ ఉంటాయి. అంతే కాకుండా ఆదిలాబాద్ పరిసర ప్రాంతాలలో మాట్లాడే ఆదివాసీ భాషలైన గోండి, కొలామి, బంజారా లలో కూడా ప్రసారాలను అందిస్తున్నారు. మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతం కావడం వలన ఇక్కడి ప్రజలు మరాఠి భాషలో కూడా అంశాలను వినడం దృష్ట్యా ఆయా అంతర్రాష్ట్ర భాషలలో కూడా ఆదిలాబాద్ ఆకాశవాణి కేంద్రం వారు ప్రసారాలు చేపడతారు.
ఏటా ఫిబ్రవరి 15 వ తారీఖున ఈ రేడియో వారు జరిపే కిసాన్ దినోత్సవం నాడు, వినూత్న విధానాలలో వ్యవసాయం చేస్తున్న రైతులని ఆహ్వానించి వారిని సన్మానిస్తారు. అలాగే ఆరోజున పాత కాలం నాటి రేడియోలని కూడా ప్రదర్శనలో ఉంచుతారు.
మూలాలు
వర్గం:రేడియో స్టేషన్లు
ఎం. పతంజలి శాస్త్రి
మందకొలత్తూరు పతంజలి శాస్త్రి (1889, జనవరి 4 - 1963, మార్చి 16) భారతదేశ రెండవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. 1951 నవంబరు 7 నుండి 1954 జనవరి 3 వరకు ఆ పదవిలో పనిచేశాడు.
జననం, విద్య
పతంజలి శాస్త్రి 1889, జనవరి 4న తమిళనాడు రాష్ట్రం, మద్రాసు సమీపంలోని మందకొలత్తూరులో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి పండిట్ కృష్ణ శాస్త్రి, మద్రాసులోని పచ్చయ్యప్ప కళాశాల సీనియర్ సంస్కృత పండితుడిగా పనిచేశాడు. పతంజలి శాస్త్రి మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1910లో ఎల్‌.ఎల్‌.బి పూర్తిచేసి, 1912లో న్యాయవాదిగా మారాడు.
న్యాయవాదిగా
శాస్త్రి 1914లో మద్రాసు హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించి, కొంతకాలం ప్రాక్టీస్ చేశాడు. పన్ను చట్టంలో ప్రత్యేకించి చెట్టియార్ క్లయింట్‌ల వద్ద ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన వ్యక్తిగా పేరు పొందాడు. 1922లో ఆదాయపు పన్ను కమిషనర్‌కు స్టాండింగ్ కౌన్సెల్‌గా నియమించబడ్డాడు. 1939 మార్చి 15న బెంచ్‌కి ఎదిగాడు. ఈ సమయంలో సర్ సిడ్నీ వాడ్స్‌వర్త్‌తో కలిసి మద్రాసు వ్యవసాయదారుల రుణ ఉపశమన చట్టం ఆమోదించిన తర్వాత సంక్లిష్టమైన కేసులను విచారించాడు. ఫెడరల్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఇండియాకు నియమించబడిన తన సన్నిహిత మిత్రుడు సర్ శ్రీనివాస వరదాచారియర్ స్థానంలో ఉన్నాడు.
1947 డిసెంబరు 6న, మద్రాసు హైకోర్టులో సీనియారిటీలో అప్పటికి మూడవ స్థానంలో, ఫెడరల్ కోర్టుకు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డాడు, అది తరువాత సుప్రీంకోర్టుగా మారింది. 1951 నవంబరు 6న సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, సర్ హరిలాల్ కనియా, ఆకస్మిక మరణంతో, అత్యంత సీనియర్-అసోసియేట్ జస్టిస్‌గా శాస్త్రి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై, 1954 జనవరి 3న పదవీ విరమణ వయస్సు వచ్చేవరకు పనిచేశాడు.
1953లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం ప్రో-ఛాన్సలర్‌గా నియమితుడై, 1956 వరకు ఆ హోదాలో పనిచేశాడు. పదవీ విరమణ సమయంలో, శాస్త్రి ఇంటర్నేషనల్ లా అసోసియేషన్ ఢిల్లీ శాఖలో చురుకుగా కొనసాగాడు. భారత విమానయాన సంస్థల జాతీయీకరణను పర్యవేక్షించే ఎయిర్‌లైన్స్ కాంపెన్సేషన్ కమిషన్‌కు నాయకత్వం కూడా వహించాడు. ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా డైరెక్టర్ల బోర్డు సభ్యునిగా కూడా పనిచేశాడు. 1958 జూలై నుండి 1962 ఏప్రిల్ వరకు మద్రాసు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో పనిచేశాడు. 1959 నుండి కేంద్ర సంస్కృత బోర్డుకు, తిరుపతి లోని కేంద్రీయ సంస్కృత విద్యాపీఠానికి అధ్యక్షత వహించాడు.
మరణం
పతంజలి శాస్త్రి 1963, మార్చి 16న గుండెపోటుతో ఢిల్లీలోని తన అల్లుడు నివాసంలో మరణించాడు. లాస్ ఏంజిల్స్‌లోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో విశిష్ట ప్రొఫెసర్ అవనిధర్ సుబ్రహ్మణ్యం, బెంగళూరులోని వైదేహి ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ఆంకాలజీ విభాగాధిపతి డాక్టర్ మందకులుటూరు సుబ్రహ్మణ్య గణేష్ అతని ముని మనవలు.
మూలాలు
వర్గం:1889 జననాలు వర్గం:భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు వర్గం:1963 మరణాలు వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:తమిళనాడు న్యాయమూర్తులు వర్గం:తమిళనాడుకు చెందిన సుప్రీమ్‌కోర్టు న్యాయమూర్తులు
కౌసల్యా సుప్రజా రామ
thumb|రామ లక్ష్మణుల గురువైన విశ్వామిత్రుడు నిద్రిస్తున్న శిష్యులను "కౌశల్యా సుప్రజారామ" శ్లోకంతో మేల్కొలుపుతాడు. "కౌసల్యా సుప్రజారామ" అనే శ్లోకం శ్రీరామాయణం లో బాలకాండ లోనిది. రామ లక్ష్మణుల గురువైన విశ్వామిత్రుడు నిద్రిస్తున్న శిష్యులను ఈ శ్లోకంతో మేల్కొలుపుతాడు.
ఈ శ్లోకం శ్రీ వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం లో వేంకటేశ్వరుడిని మేల్కొలపడానికి కూడా ఆలపిస్తారు. ఇది తిరుమల లో బంగారు వాకిలి వద్ద ప్రతీ రోజూ ఉదయం దేవాలయ తలుపులను తెరిచే సందర్భంలో మొట్టమొదటగా ఆలపిస్తున్న శ్లోకం.
శ్లోకం:
కౌసల్యా సుప్రజారామ
పూర్వా సంధ్యా ప్రవర్తతే
Nm కర్తవ్యం దైవమాహ్నికం
మూలాలు
వర్గం:రామాయణం
కోటా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
కోటా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కోట, బుంది పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
భిల్వారా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
భిల్వారా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం భిల్వార, బుంది పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
జాతీయ విద్యా విధానం (NPE)
చరిత్ర
1947లో దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి, భారత ప్రభుత్వం గ్రామీణ, పట్టణ భారతదేశంలోని నిరక్షరాస్యత సమస్యలను పరిష్కరించడానికి అనేక రకాల కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేసింది. భారతదేశం మొదటి విద్యా మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్, దేశం అంతటా విద్యపై బలమైన కేంద్ర ప్రభుత్వ నియంత్రణను, ఏకరీతి విద్యా విధానంతో రూపొందించారు. యూనివర్శిటీ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్ (1948-1949), సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్ (1952-1953), యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్, కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను ఆధునీకరించడానికి ప్రతిపాదనలను అభివృద్ధి చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. భారతదేశ మొదటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రభుత్వం శాస్త్రీయ విధానంపై తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. నెహ్రూ ప్రభుత్వం ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ వంటి అధిక-నాణ్యత శాస్త్రీయ విద్యా సంస్థల అభివృద్ధికి స్పాన్సర్ చేసింది. 1961లో, కేంద్ర ప్రభుత్వం నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (NCERT)ని ఒక స్వయంప్రతిపత్త సంస్థగా ఏర్పాటు చేసింది, ఇది విద్యా విధానాలను రూపొందించడం, అమలు చేయడంపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇస్తుంది.
1968
కొఠారీ కమిషన్ (1964–1966) సిఫార్సుల ఆధారంగా, ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం 1968లో మొదటి జాతీయ విద్యా విధానాన్ని ప్రకటించింది, ఇది "రాడికల్ పునర్నిర్మాణం" కోసం పిలుపునిచ్చింది. ఇది సమాన విద్యావకాశాలను ప్రతిపాదించింది. 14 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు పిల్లలందరికీ నిర్బంధ విద్యను అందించాలని ఈ విధానం పిలుపునిచ్చింది. ఈ విధానం మాధ్యమిక విద్యలో అమలు చేయాల్సిన "త్రిభాషా సూత్రం"ను వివరిస్తూ ప్రాంతీయ భాషల అభ్యాసంపై దృష్టి పెట్టాలని కోరింది - ఆంగ్ల భాష, పాఠశాల ఆధారిత రాష్ట్ర అధికార భాష, హిందీ బోధన. ఈ విధానం ప్రాచీన సంస్కృత భాష బోధనను ప్రోత్సహించింది, ఇది భారతదేశ సంస్కృతి, వారసత్వంలో ముఖ్యమైన భాగంగా పరిగణించబడుతుంది. 1968 నాటి NPE విద్యా వ్యయం జాతీయ ఆదాయంలో ఆరు శాతానికి పెంచాలని పిలుపునిచ్చింది.
1986
1986లో రాజీవ్ గాంధీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం కొత్త జాతీయ విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ కొత్త విధానం "అసమానతలను తొలగించడం, విద్యా అవకాశాలను సమానంగా అందించడం"పై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలని కోరింది, ముఖ్యంగా భారతీయ మహిళలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు (ST), షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC) వర్గాల విద్యా అభివృద్ధి పై దృష్టి సారించింది. సామాజిక ఏకీకరణను సాధించడానికి, ఈ విధానం స్కాలర్‌షిప్‌లను విస్తరించడం, వయోజన విద్య, SCల నుండి ఎక్కువ ఉపాధ్యాయులను నియమించడం, పేద కుటుంబాలకు వారి పిల్లలను క్రమం తప్పకుండా పాఠశాలకు పంపడానికి ప్రోత్సాహకాలు, కొత్త సంస్థల అభివృద్ధి, గృహాలు, సేవలను అందించడం వంటి వాటికి పిలుపునిచ్చింది. NPE ప్రాథమిక విద్యలో "పిల్లల-కేంద్రీకృత విధానం" కోసం పిలుపునిచ్చింది. దేశవ్యాప్తంగా ప్రాథమిక పాఠశాలలను మెరుగుపరచడానికి "ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్"ను ప్రారంభించింది. ఈ విధానం 1985లో స్థాపించబడిన ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ ఓపెన్ యూనివర్శిటీతో ఓపెన్ యూనివర్సిటీ వ్యవస్థను విస్తరించింది. గ్రామీణ భారతదేశంలో అట్టడుగు స్థాయిలో ఆర్థిక, సామాజిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి మహాత్మా గాంధీ తత్వశాస్త్రం ఆధారంగా "గ్రామీణ విశ్వవిద్యాలయం" నమూనాను రూపొందించాలని కూడా ఈ విధానం పిలుపునిచ్చింది. 1986 విద్యా విధానం GDPలో 6% విద్యపై ఖర్చు చేయాలని పిలుపునిచ్చింది.
1992
1986 జాతీయ విద్యా విధానం 1992లో P. V. నరసింహారావు ప్రభుత్వంచే సవరించబడింది. 2005లో, మాజీ ప్రధాన మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ తన యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ (UPA) ప్రభుత్వం "కామన్ మినిమమ్ ప్రోగ్రామ్" ఆధారంగా ఒక కొత్త విధానాన్ని అనుసరించారు. ప్రోగ్రామ్ ఆఫ్ యాక్షన్ (PoA) 1992, నేషనల్ పాలసీ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్ (NPE), 1986 ప్రకారం దేశంలో ప్రొఫెషనల్, టెక్నికల్ ప్రోగ్రామ్‌లలో అడ్మిషన్ కోసం ఆల్ ఇండియా ప్రాతిపదికన ఉమ్మడి ప్రవేశ పరీక్షను నిర్వహించాలని భావించారు. ఇది అనేక ప్రవేశ పరీక్షల కారణంగా విద్యార్థులు, వారి తల్లిదండ్రులపై శారీరక, మానసిక మరియు ఆర్థిక భారాన్ని ఈ సవరణ తగ్గిస్తుందని భావించారు.
2020
ప్రధాన వ్యాసం: జాతీయ విద్యా విధానం 2020 2019లో నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వంలోని, మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ముసాయిదా కొత్త విద్యా విధానం 2019ని విడుదల చేసింది, దాని తర్వాత అనేక ప్రజా సంప్రదింపులు జరిగాయి. అవసరమైన అభ్యాసం, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, మరింత సమగ్రమైన అనుభవపూర్వక, చర్చ-ఆధారిత, విశ్లేషణ-ఆధారిత అభ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి పాఠ్యాంశాలను తగ్గించడం గురించి ఇది చర్చించింది. పిల్లల అభిజ్ఞా వికాసం ఆధారంగా విద్యార్థుల కోసం అభ్యాసాన్ని ఆప్టిమైజ్ చేసే ప్రయత్నంలో 10+2 సిస్టమ్ నుండి 5+3+3+4 సిస్టమ్ డిజైన్‌కి పాఠ్యాంశాలు, బోధనా నిర్మాణాన్ని సవరించింది. గ్రాడ్యుయేషన్ కోర్సు చివరి సంవత్సరంలో రీసెర్చ్ మెథడాలజీ జోడించబడింది, విద్యార్థి మధ్యలో కోర్సును విడిచిపెట్టినా, దాని ప్రకారం సర్టిఫికేట్/డిగ్రీని స్వీకరించడానికి అవకాశం కల్పించింది.
29 జూలై 2020న, ప్రస్తుత భారతీయ విద్యా వ్యవస్థకు అనేక మార్పులను ప్రవేశపెట్టే లక్ష్యంతో కొత్త జాతీయ విద్యా విధానాన్ని మంత్రివర్గం ఆమోదించింది. ఇది 2026 వరకు భారతదేశంలో ప్రవేశపెట్టబడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:విద్య వర్గం:విద్యా సంస్థలు
కబీర్ బేడీ
కబీర్ బేడీ (జననం 1946 జనవరి 16) ఒక భారతీయ నటుడు. చలనచిత్రం, టెలివిజన్ మరియు థియేటర్ మాధ్యమాలలో ఆయన భారతదేశంతో పాటు యునైటెడ్ స్టేట్స్, అలాగే ఇటలీ ఇతర యూరోపియన్ దేశాలలో కూడా పనిచేస్తాడు. ఆయన తాజ్ మహల్: యాన్ ఎటర్నల్ లవ్ స్టోరీ లో షాజహాన్ చక్రవర్తి పాత్రలో, 1980లలో బ్లాక్ బస్టర్ ఖూన్ భరీ మాంగ్ లో విలన్ సంజయ్ వర్మ పాత్రకు ప్రసిద్ది చెందాడు. పాపులర్ ఇటాలియన్ టీవీ మినిసిరీస్‌లో పైరేట్ సాండోకన్ పాత్రను పోషించినందుకు, 1983 జేమ్స్ బాండ్ చిత్రం ఆక్టోపస్సీ లో విలన్ గోబిందా పాత్రకు అతను ఇటలీ మరియు ఐరోపాలో బాగా పేరు పొందాడు. కబీర్ బేడీ దేశంలోని ముంబై లో నివసిస్తున్నారు.
బాల్యం, విద్య
కబీర్ సింగ్ బేడీ బ్రిటీష్ ఇండియా లోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లోని లాహోర్‌ లో (ప్రస్తుతం పంజాబ్, పాకిస్తాన్‌ లో ఉంది) 1946 జనవరి 16న బేడీ వంశానికి చెందిన పంజాబీ ఖత్రీ సిక్కు కుటుంబంలో జన్మించాడు. వీరి కుటుంబం బ్రిటిష్ వలస పాలన నుండి భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాటానికి అంకితం చేయబడింది. ఆయన ముగ్గురు పిల్లలలో ఒకడు. అతని తండ్రి, బాబా ప్యారే లాల్ సింగ్ బేడీ, రచయిత మరియు తత్వవేత్త. అతని తల్లి, ఫ్రెడా బేడీ, ఇంగ్లాండ్‌ లోని డెర్బీలో జన్మించిన బ్రిటీష్ మహిళ, ఆమె టిబెటన్ బౌద్ధమతంలో సన్యాసాన్ని స్వీకరించిన మొదటి పాశ్చాత్య మహిళగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆయన ఉత్తరాఖండ్‌ లోని నైనిటాల్‌లోని షేర్‌వుడ్ కాలేజీ, ఢిల్లీ లోని సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కబీర్ బేడీకి నాలుగు సార్లు వివాహం జరిగింది. పూజ, సిద్ధార్థ్ (మరణించాడు), ఆడమ్ అనే ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు. అతను ఒడిస్సీ నృత్యకారిణి అయిన ప్రొతిమా బేడి ని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి కుమార్తె పూజా బేడీ మ్యాగజైన్/వార్తాపత్రిక కాలమిస్ట్ మరియు మాజీ నటి. వారి కుమారుడు సిద్ధార్థ్ కార్నెగీ మెల్లన్ యూనివర్సిటీలో చదువుతున్న రోజుల్లో స్కిజోఫ్రెనియాతో బాధపడుతూ 1997లో 26 ఏళ్ల వయసులో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.
ప్రొతిమాతో వివాహబంధం తెగాక ఆయన పర్వీన్ బాబీ తో సంబంధాన్ని ప్రారంభించాడు. వారు పెళ్లి చేసుకోలేదు. ఆ తరువాత బ్రిటిష్ లో జన్మించిన ఫ్యాషన్ డిజైనర్ సుసాన్ హంఫ్రీస్‌ని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి కుమారుడు ఆడమ్ బేడీ అంతర్జాతీయ మోడల్, హలో? కౌన్ హై! అనే థ్రిల్లర్‌ సినిమాతో హిందీ చలనచిత్ర రంగ ప్రవేశం చేసాడు. సుసాన్ హంఫ్రీస్‌, కబీర్ బేడీల వివాహం కూడా విడాకులతో ముగిసింది.
1990ల ప్రారంభంలో కబీర్ బేడీ టీవీ మరియు రేడియో ప్రెజెంటర్ నిక్కీ బేడీ ని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి పిల్లలు లేరు. అయుతే 2005లో వారు విడాకులు తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత, కబీర్ బేడీ బ్రిటీష్ లో జన్మించిన పర్వీన్ దుసాంజ్‌తో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, ఆమెను తన 70వ పుట్టినరోజుకు ఒకరోజు ముందు కబీర్ బేడి వివాహం చేసుకున్నాడు.
కబీర్ బేడీ మయన్మార్‌లో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక పోరాటానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. బర్మా క్యాంపెయిన్ యూకే అధికారిక రాయబారి. ఆయన రోటరీ ఇంటర్నేషనల్ సౌత్ ఆసియాకు వారి టీచ్ ప్రోగ్రామ్, భారతదేశం మరియు దక్షిణాసియాలోని టోటల్ లిటరసీ మిషన్‌కు బ్రాండ్ అంబాసిడర్.
గుర్తింపు
కబీర్ బేడీ యూరప్ మరియు భారతదేశం అంతటా అనేక చలనచిత్రాలు, ప్రకటనల ద్వారా ఎన్నో ప్రజాదరణ పొందిన అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:భారతీయ సిక్కులు వర్గం:భారత సినీ నటులు వర్గం:ఇటలీలోని భారతీయ ప్రవాసులు వర్గం:ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ విద్యార్థులు వర్గం:ఇంగ్లీష్ సంతతికి చెందిన భారతీయ ప్రజలు వర్గం:లాహోర్ నటులు
భాగమతి (హైదర్ మహల్)
భాగమతి సుల్తాన్ ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా రాణి, ఆమె గౌరవార్థం హైదరాబాద్‌కు పేరు పెట్టబడింది. ఆమెను భాగ్యవతి అనే పేరుతో కూడా పిలుస్తారు.
పబ్లిక్ గార్డెన్స్‌ లోని స్టేట్ మ్యూజియం లో 1750ల నాటి ఆమె చిత్రపటం ఉంది.
చరిత్ర
మహమద్ కులీ కుతుబ్‌షా భాగమతి అనే బంజారా స్త్రీని ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. ఆ తరువాత ఆవిడ పేరు మీదనే భాగ్ నగర్ అని పేరు పెడతాడు. పెళ్ళయిన తరువాత భాగమతి ఇస్లాం మతం స్వీకరించి, హైదర్ మహల్ అని పేరు మార్చుకుంటుంది. దానిని అనుసరించి నగరం పేరు హైదరాబాదు గా రూపాంతరం చెందింది.
జనాదరణ పొందిన కథనం ఆధారంగా భాగమతి హిందూ కుటుంబం 'చిచ్లం' లో జన్మించింది; ఆమె స్థానిక నాచ్-గర్ల్. కుతుబ్ షా ఆమెను స్వారీ చేస్తున్నప్పుడు కలిశాడు, ఆమెను క్రమం తప్పకుండా కలవడానికి పురానపూల్ ని నిర్మించేంత వరకు ప్రేమలో పడ్డాడు. ఆ తరువాత వివాహం చేసుకున్నాడు. సుల్తాన్ ఆమె జన్మస్థలం చుట్టూ ఒక నగరాన్ని స్థాపించాడు, ఆమె గౌరవార్థం దానికి "భాగనగర్" లేదా "భాగ్యనగర్" అని పేరు పెట్టాడు. ఆమె ఇస్లాం మతంలోకి మారి హైదర్ మహల్ అనే బిరుదును స్వీకరించిన తర్వాత, ఈ నగరానికి హైదరాబాద్ అని పేరు పెట్టారు.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాద్ ప్రజలు వర్గం:కుతుబ్ షాహీ రాజవంశం వర్గం:తెలుగు ప్రజలు వర్గం:16వ శతాబ్దపు భారతీయ మహిళలు వర్గం:16వ శతాబ్దపు భారతీయ ప్రజలు
సిక్కిం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
సిక్కిం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, సిక్కిం రాష్ట్రంలోని ఏకైక లోక్‌సభ నియోజకవర్గం. ఈ నియోజకవర్గం 32 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:సిక్కిం వర్గం:ఈశాన్య రాష్ట్రాల లోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ధర్మపురి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ధర్మపురి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ధర్మపురి, సేలం జిల్లాల పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఝలావర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఝలావర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఝలావర్, బరన్ పరిధిలో 8 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
జాతీయ విద్యా విధానం 2020
భారత జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020)ను, భారత కేంద్ర మంత్రివర్గం 29 జూలై 2020న ఆమోదించింది. ఇది భారతదేశ నూతన విద్యా వ్యవస్థ దృక్పథాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ విధానం ప్రాథమిక విద్య నుండి ఉన్నత విద్య వరకు అలాగే గ్రామీణ, పట్టణ భారతదేశం లోని వృత్తిపరమైన శిక్షణకు సంబంధించిన సమగ్ర నివేదిక. ఈ విధానం 2030 నాటికి భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
దీని అమలుపై రాష్ట్రాలు, సంస్థలు, పాఠశాలలు నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. భారతదేశంలో విద్య అనేది ఉమ్మడి జాబితా ఉంది కాబట్టి దీని అమలుపై ర్రాష్ట్రాలు కూడా బాధ్యత వహిస్తాయి.
నేపథ్యం
జనవరి 2015లో, మాజీ క్యాబినెట్ కార్యదర్శి T. S. R. సుబ్రమణియన్ ఆధ్వర్యంలోని కమిటీ కొత్త విద్యా విధానం కోసం సంప్రదింపుల ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. కమిటీ నివేదిక ఆధారంగా, జూన్ 2017లో, ముసాయిదా NEPని 2019లో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) మాజీ చీఫ్ కృష్ణస్వామి కస్తూరిరంగన్ నేతృత్వంలో ప్యానెల్ సమర్పించింది. ముసాయిదా నూతన విద్యా విధానం (DNEP) 2019, తరువాత మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా అనేక ప్రజా సంప్రదింపులు విడుదల చేయబడ్డాయి. ముసాయిదా విధానాన్ని రూపొందించడంలో మంత్రిత్వ శాఖ కఠినమైన సంప్రదింపుల ప్రక్రియను చేపట్టింది: "2.5 లక్షల గ్రామ పంచాయతీలు, 6,600 బ్లాక్‌లు, 6,000 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు (ULBలు), 676 జిల్లాల నుండి రెండు లక్షలకు పైగా సూచనలు వచ్చాయి."
నిబంధనలు
NEP 2020 భారతదేశ విద్యా విధానంలో అనేక మార్పులు చేసింది. విద్యపై రాష్ట్ర వ్యయాన్ని వీలైనంత త్వరగా GDPలో 3% నుండి 6%కి పెంచడం దీని లక్ష్యం.