cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
భవాని దీవి
చరిత్ర
కనక దుర్గా దేవి ఆలయం దుర్గాదేవి యొక్క నివాసం. భవానీ గా ఆమెకు మరో పేరు కూడా ఉంది, అందువల్ల ఈ ద్వీపాన్ని భావాణి ద్వీపం అని పిలుస్తారు. ఈ ద్వీపం ఆలయం సమీపంలో ఉంది.
పర్యాటక పరిణామాలు
thumb|334x334px|భవానీ ద్వీపంలో పర్యాటక ఆకర్షణ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ది సంస్థ ఈ ప్రాంతాన్ని పర్యాటక ప్రదేశంగా అభివృద్ధి చేసేందుకు కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. అందులో ఒకటే శిలాపరం, ఒక కళలు, కళల గ్రామ పథకం. కొండపల్లి బొమ్మల తయారదారులు, చేనేతకారుల వంటి స్థానిక కళాకారులకు కూడా ఇది ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ది సంస్థ పర్యాటకులను ఆకర్షించడానికి భవానీ ద్వీపంలో అనేక అవస్థాపనను అభివృద్ధి చేసింది, ఇందులో క్రీడా కార్యకలాపాలు, రిసార్ట్స్, గ్రామీణ మ్యూజియం, బర్మ్ పార్క్, తాడు-మార్గం మొదలైనవి.
మూలాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
రణరంగం (2019 సినిమా)
కథ
దేవా (శర్వానంద్‌) విశాఖపట్నంలో తన స్నేహితులతో కలిసి బ్లాక్‌ టిక్కెట్లు అమ్ముకుంటూనే లిక్కర్‌ మాఫియాకు కింగ్‌లా మారుతాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మద్యపాన నిషేదం అయిన సమయంలో దేవా లిక్కర్‌ స్మగ్లింగ్‌ చేస్తాడు. ఆ సమయంలో ఎమ్మెల్యే సింహాచలం (మురళీ శర్మ)-దేవాల మధ్య శత్రుత్వం పెరుగతుంది. గీత (కళ్యాణీ ప్రియదర్శిణ్)ను ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్న దేవా, ఓ పాప పుట్టిన తరువాత గొడవలన్నింటిని వదిలేసి స్పెయిన్‌కు వెళ్తాడు. దేవా స్పెయిన్‌కు ఎందుకు ఎళ్ళాడు, గీత పరిస్థితి ఏంటి, డాన్‌గా మారిన దేవాకు అసలు శత్రువు ఎవరు అనేది మిగతా కథ.
మార్కెటింగ్
ఈ చిత్రానికి సంబంధించి శర్వానంద్ ఫోటో ఉన్న ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ 2019, మే నెలలో విడుదల అయింది. మే 25వ తేదీన ఫస్ట్ లుక్ టీజర్ విడుదల చేయబడింది. హారిక అండ్ హసిన్ క్రియేషన్స్ వారిచేత ఆగస్టు 4వ తేదీన చిత్ర ట్రైలర్ యూట్యూబ్ వేదికగా విడుదల అయింది.
విడుదల - రేటింగ్
2019, ఆగస్టు 15న ఈ చిత్రం విడుదల చేయబడింది. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా 3/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:కాజల్ నటించిన చిత్రాలు
సంతమాగులూరు మండలం
సంతమాగులూరు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, బాపట్ల జిల్లా లోని మండలం. ఈ మండలంలో 11 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండలం కోడ్: 05104. ఈ మండలం, బాపట్ల లోకసభ నియోజకవర్గంలోని, అద్దంకి శాసనసభ నియోజకవర్గం కింద నిర్వహించబడుతుంది. ఇది ఒంగోలు రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన 20 మండలాల్లో ఇది ఒకటి
గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం సంతమాగులూరు మండల పరిధిలో మొత్తం జనాభా 59,528. వారిలో 30,355 మంది పురుషులు కాగా, 29,173 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల పరిధిలో మొత్తం 15,344 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మండలం సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 961.
మండలంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6782 ఉన్నారు. ఇది మొత్తం జనాభాలో 11% గా ఉంది. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 3567 మగ పిల్లలు ఉండగా, 3215 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండలం చైల్డ్ సెక్స్ నిష్పత్తి 901 గాఉంది. ఇది సంతమాగులురు మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (961) కన్నా తక్కువ.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 53.88% గా ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 56.35% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 38.79% గా ఉంది.
2001 మొత్తం 	53,608 - పురుషులు 	27,180 - స్త్రీలు 	26,428 అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 	48.87% - పురుషులు 	60.28% - స్త్రీలు 	37.10%
ఎనిమి
ఎనిమి 2021లో తెలుగులో విడుదలైన సినిమా. మినీ స్టూడియోస్‌ బ్యానర్ పై వినోద్‌ కుమార్‌ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఆనంద్‌ శంకర్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. విశాల్, ఆర్య,  ప్రకాష్ రాజ్, మృణాళిని రవి, మ‌మ‌తా మోహ‌న్‌దాస్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ సినిమా 2021 నవంబరు 4న విడుదల కాగా, 2022 ఫిబ్రవరి 18 నుంచి సోనీలివ్‌ ఓటీటీలో విడుదలయింది.
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:విశాల్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు
పశ్చిమ మధ్య రైల్వే
'పశ్చిమ మధ్య రైల్వే' , భారతీయ రైల్వేలు యొక్క 16 మండలాల్లో, 2003 ఏప్రిల్ 1 సం.లో నుండి ఇది ఉనికిలోకి వచ్చింది. దీని ప్రధాన కార్యాలయము జబల్పూర్ వద్ద నెలకొల్పబడింది.
చరిత్ర
2003 ఏప్రిల్ 1 న, పశ్చిమ మధ్య రైల్వే (వెస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వే)కు సెంట్రల్ రైల్వే (సిఆర్) యొక్క జబల్పూర్, భోపాల్ విభాగాల నుండి మరల్చబడ్డాయి. అలాగే పశ్చిమ రైల్వే (వెస్ట్రన్ రైల్వే) లోని కోటా డివిజను కూడా పునర్వ్యవస్తీకరించారు. కొత్తగా ఏర్పడిన పశ్చిమ మధ్య రైల్వే తూర్పు & కేంద్ర మధ్యప్రదేశ్, దక్షిణ ఉత్తర ప్రదేశ్,, ఈశాన్య రాజస్థాన్ రాష్ట్రములలో పనిచేస్తుంది.
మూసలు, వర్గాలు
పశ్చిమ మధ్య రైల్వే జోన్  వర్గం:2003 స్థాపితాలు
భీమిని మండలం
భీమిని మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా లోని మండలం.
2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం ఆదిలాబాదు లో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం బెల్లంపల్లి రెవిన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది ఆసిఫాబాదు డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  21  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో మూడు నిర్జన గ్రామాలు.
గణాంకాలు
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 152 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 14,184. జనాభాలో పురుషులు 7,162 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 7,022. మండలంలో 3,533 గృహాలున్నాయి.
మండలంలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 3 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్
thumb|250x250px|2019 నవంబరు 22 న న్యూ ఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ‘గవర్నర్స్ కాన్ఫరెన్స్ -2019’ సందర్భంగా రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్, యుటిల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, నిర్వాహకులతో తీసిన ఫొటో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్, లెఫ్టినెంట్-గవర్నరు లేదా వైస్ గవర్నర్ అనే పదాలు ఒక ఉన్నత అధికారికి సంబంధించినవి.దీని ఖచ్చితమైన పాత్ర ఆ అధికారి నిర్వహించే పదవి స్థాయి (ర్యాంక్) అధికార పరిధి ప్రకారం మారుతూ ఉంటాయి. ఇది తరచుగా లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్, డిప్యూటీ లేదా లెఫ్టినెంట్ పదాలు గవర్నర్ క్రింద ర్యాంక్ తరువాత వారికి 'డిప్యూటీ గవర్నరు'లాగా వాడతారు. కెనడియన్, డచ్ కరేబియన్ ప్రొవిన్సులలో " సెకండ్ ఇన్ కమాండ్ " లేదా, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ అనేపదాలుతో వ్యవరించేవారు ఆ దేశాల అధికార పరిధిలోని చక్రవర్తి ప్రతినిధులుగా ఉంటారు.
వివరణ
అనేక కామన్వెల్త్ దేశాలు రాష్ట్రాల్లో, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు ఆదేశ రాజు ప్రతినిధిగా,రాజ్యం నామమాత్రపు ముఖ్య కార్యనిర్వాహక అధికారిగా (చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్‌) వ్యవహరిస్తారు. అయినప్పటికీ సమావేశం ద్వారా లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఒక ప్రావిన్సు ప్రధానమంత్రికి అప్పగిస్తాడు.డచ్ రాజకీయ వ్యవస్థలో విదేశీ ఆస్తులను జప్తు అమలు చేసే అధికారం కొంతమంది లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లకు ఉంది. భారతదేశంలో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు ఆ దేశంలో ప్రత్యేక పరిపాలనా విభాగాలకు బాధ్యత వహిస్తారు.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు సాధారణంగా రాష్ట్ర గవర్నర్‌కు రెండవ స్థానంలో ఉంటారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వద్ద ఉన్న అసలు అధికారం రాష్ట్రానికి, రాష్ట్రానికి చాలా తేడా ఉంటుంది. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ తరచుగా గవర్నర్‌షిప్‌కు అనుగుణంగా ఉంటారు. గవర్నర్ రాష్ట్రాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు లేదా సేవ చేయలేకపోయినప్పుడు గవర్నర్‌ భాధ్యతలను.అధికారాలను నిర్వహిస్తారు. అలాగే లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ తరచుగా రాష్ట్ర ఎగువసభ అధ్యక్షుడిగా ఉంటారు.
సిద్ధార్థ్ రాయ్ కపూర్
సిద్ధార్థ్ రాయ్ కపూర్ (జననం 2 ఆగస్ట్ 1974) భారతదేశానికి సినీ నిర్మాత, ప్రొడ్యూసర్స్ గిల్డ్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడు. ఆయన రాయ్ కపూర్ ఫిల్మ్స్ వ్యవస్థాపకుడు, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా,  గతంలో UTV మోషన్ పిక్చర్స్ సిఈఓగా, ది వాల్ట్ డిస్నీ కంపెనీ ఇండియా మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పలు సినిమాలను నిర్మించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నిర్మాతలు
దేహ కుహరం
దేహ కుహరం లేదా సీలోం (ఆంగ్లం: Body cavity or Coelom)  అనేది బహుళ కణ జీవిలో ఏదైనా ద్రవంతో నిండిన ప్రదేశం. అయితే, ఈ పదం సాధారణంగా అంతర్గత అవయవాలు అభివృద్ధి చెందే స్థలాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది చర్మం, గట్ కుహరం యొక్క బయటి పొర మధ్య ఉంటుంది." మానవ శరీర కుహరం" సాధారణంగా వెంట్రల్ బాడీ కుహరాన్ని సూచిస్తుంది. ఎందుకంటే ఇది చాలా పెద్దది. వాల్యూం, రక్త నాళాలు కావిటీస్‌గా పరిగణించబడవు కానీ కావిటీస్‌లో ఉంచబడతాయి. చాలా కావిటీస్ అవయవాలు జీవి యొక్క స్థితిలో మార్పులకు సర్దుబాటు చేయడానికి గదిని అందిస్తాయి. అవి సాధారణంగా రక్షిత పొరలను కలిగి ఉంటాయి మరియు కొన్నిసార్లు అవయవాలను రక్షించే ఎముకలను కలిగి ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
విజయ్ సింగ్లా
విజయ్ సింగ్లా పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన మన్సా శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, 2022లో భగవంత్ మాన్ మంత్రివర్గంలో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ, వైద్యవిద్యా శాఖ మంత్రిగా భాద్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
విజయ్ సింగ్లా 2016లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ లో చేరి ఆప్ ట్రేడ్ యూనియన్ రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2017లో ఎన్నికల్లో పోటీ టికెట్ కోసం ప్రయత్నించగా ఆయనకు టికెట్ దక్కలేదు. విజయ్ సింగ్లా 2022లో జరిగిన ఎన్నికల్లో తిరిగి పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికై  2022 మార్చి 19న భగవంత్ మాన్ మంత్రివర్గంలో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ, వైద్యవిద్యా శాఖ మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు. ఆయనపై అవినీతి ఆరోప‌ణ‌లు రావ‌డంతో 2022 మే 24న కేబినెట్ నుంచి తొలగించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
మొగలరాజపురం
విజయవాడలో మొగాలరాపురం ప్రధాన నివాస, వాణిజ్య శివారు ప్రాంతం. ఇది తక్కువ శ్రేణి కొండల ప్రక్కన విజయవాడ నగర కేంద్రంలో ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:విజయవాడ పరిసర ప్రాంతాలు
మొగ్గలు
తెలుగు సాహిత్యంలో మూడు పాదాల ఆధునిక మినీ వచన కవితా ప్రక్రియ మొగ్గలు. ఈ కవితా ప్రక్రియను మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన డాక్టర్ భీంపల్లి శ్రీకాంత్ ప్రవేశపెట్టారు.
ప్రణాళికబద్దమైన ఏ కవితా ప్రక్రియ అయిన ఎక్కువకాలం సాహిత్యంలో మనుగడ ఉంటుంది. అంతేకాదు సైద్దాంతిక ధృక్పథం ; బలమైన శిల్పం ; వస్తు అనుకూలత ఇలాంటివి ఉండడమే ఏ కవితా ప్రక్రియ మనుగడకైనా అవసరం. అలాంటి మంచి కవితా ప్రక్రియనే భీంపల్లి శ్రీకాంత్ గారు సృష్టించిన " మొగ్గలు " కవితా ప్రక్రియ. మొగ్గలు మరీ కఠిన ప్రక్రియ కాదు.అర్ధం చేసుకొని సులభసాధ్యంలా రాయవచ్చు. కొత్తగా వచ్చే యువకవులకు ఇదీ మంచివేదిక లాంటి ప్రక్రియ అవుతుందనడంలో ఎలాంటి అత్యుక్తి లేదు.
మొగ్గలు ఆవిర్భావ నేపథ్యం
ఈ మొగ్గలు ప్రక్రియ యాదృచ్ఛికంగానే ఆవిర్భవించింది. ఒక ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని చేసిన ప్రయత్నమేమి కాదు. మూడుపాదాలతో రెండు మూడు వచన కవితలను ఆవిష్కరించినపుడు, అందులో కవిత్వం వైవిధ్యంగా ఉండడం, కొత్త అభివ్యక్తితో ఆవిష్కరించడం వంటి లక్షణాలు ఉండడంతో ఒక కవితా ప్రక్రియగా మొగ్గలు తెలుగు సాహిత్యములో విరబూసింది. ఈ మొగ్గలు ఆవిర్భవించడానికి ప్రేరణ తన గురువులు ఆచార్య మసన చెన్నప్ప గారే అంటారు భీంపల్లి. తెలుగు కవితా ప్రక్రియలైన నానీలు, నానోలు, గజళ్ళు,రుబాయిలు రాస్తున్నప్పుడు, అనేక రకాలైన వచనకవితా ప్రక్రియల్లో కవిత్వం రాస్తున్నవాడివి. నీవే ఒక ప్రక్రియ ఎందుకు ప్రారంభించకూడదు అంటూ భీంపల్లికి ఒక చక్కని సూచన చేశారు. కానీ అప్పటికీ తెలుగు సాహిత్యంలో అనేక కవితా ప్రక్రియలు ఉండటం, మళ్ళీ ఒక కొత్త ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తే ఆదరించేవారు ఉంటారా అనే సందేహంతో వారి సూచనను సున్నితంగానే తిరస్కరించారు. అయినా నీకా శక్తి ఉందంటూ భీంపల్లి కవిత్వాన్ని పరామర్శ చేశారు. వారు చెప్పిన ఆర్నెల్లకు గాని ఈ ప్రక్రియ విరబూయలేదు. ఇది కూడా యాదృచ్చికంగా జరిగిన సంఘటన. వారి ఆశీస్సులతోనే ఈ మొగ్గలు విరబూస్తున్నాయి. తెలుగు సాహిత్యాన్ని పరిమళింపజేస్తున్నాయి.మొగ్గలు మరింతగా విరబూయడానికి యువకవి బోల యాదయ్య మరో కారణమంటారు భీంపల్లి. అతని ప్రోత్సాహం, సహకారం వల్లే మొగ్గలు తెలుగు సాహిత్యంలో నిత్యనూతనంగా విరబూస్తూ పరిమళిస్తున్నాయంటారు భీంపల్లి.
మొగ్గలు నామకరణం
పూలు వికసించడానికి ముందు గల రూపం మొగ్గలు. మొగ్గ దశలో ఉన్న పువ్వులాగనే ఆనందాన్నిస్తుంది. పూలు పూసే క్రమంలో మొగ్గలనేవి ఒక దశను సూచిస్తున్నాయి. మొగ్గలు ఎప్పటికీ వాడిపోనివి. ఎప్పుడూ తాజాగా ఉంటాయి. ఈ మొగ్గలు కూడా అంతే. భీంపల్లి శ్రీకాంత్ ఆధునిక కవితా రూపాలకు తానొక స్వీయ కవితా రూపాన్ని అందించి, దానికో పేరు పెట్టడం అతని నూతన కవితా తృష్ణను తెలియజేస్తుంది. మూడు చుక్కలు పెట్టి ముచ్చటగొలిపేవే మొగ్గలు. మొగ్గలు ప్రక్రియను భీంపల్లి శ్రీకాంత్ యాదృచ్ఛికంగానే మొదలుపెట్టారు. మొగ్గలను మొదటగా సెప్టెంబర్ 2017 లో అంకురార్పణ చేసారు. భీంపల్లి వారి మొదటి మొగ్గలు కవిత
మొగ్గల కవితా వికాసం
మొగ్గలు చాలా సులభమైన, అందరు రాయదగిన కవితా ప్రక్రియ. మొదట్లో ఈ ప్రక్రియ సామాజిక మాద్యమాలైన వాట్సాప్, ఫేస్ బుక్, ఇన్స్ ట్రాగ్రామ్ మొదలైన వాటిలో విరివిగా మొగ్గలు విరబూశాయి. అంతేకాకుండా మొగ్గలు పేరిట వాట్సాప్ గ్రూప్, అలాగే ఫేస్ బుక్ లో కూడా మొగ్గలు పేరిట గ్రూప్ ఉంది. వీటి నిర్వాహకులు భీంపల్లి శ్రీకాంత్. మొదట ఈ గ్రూప్లో పోస్ట్ చేసి సరిచూసుకొని ఒకరికొకరు విశ్లేషణ చేసుకొని మొగ్గలు అనే అక్షరాల అభినందనలు తెలుపుకొని ఆ మొగ్గలు పువ్వుల్లా వికసించడానికి గ్రూపుల ద్వారా ఈ ప్రక్రియను పరిపుష్టం చేస్తున్నారు. ఇప్పటి వర్తమాన కవులనుంచి ప్రముఖ కవులదాకా వెయ్యిమందికిపైగా మొగ్గలు నేటికీ ఆవిష్కరిస్తున్నారు.ఇది చినుకులా ప్రారంభమై వరదలా పారుతున్నది. ప్రారంభించిన అనతికాలంలోనే అత్యున్నత వేగంగా ఈ మొగ్గలు విరభూస్తున్నాయి. కవుల ఆదరణతోనే ఈ మొగ్గలు పరిమళిస్తున్నాయి. ఈ మొగ్గలు సులభమైన ప్రక్రియ కావడంతో విరివిగా కవులు వైవిధ్యమైన శైలితో భిన్నమైన వస్తువుతో మొగ్గలు రాస్తున్నారు. ఇప్పుడిప్పుడే విచ్చుకుంటున్న ఈ మొగ్గలు కవితా ప్రక్రియను సహస్రాధిక కవులు రాయడం విశేషం.ప్రతి రోజూ "మొగ్గలు" గ్రూపులో మొగ్గలు ఎవరో ఒకరు రాస్తూనే ఉంటారు. పండుగలు, ప్రముఖుల జయంతులు, ప్రత్యేకమైన దినోత్సవాలను పురస్కరించుకుని ప్రత్యేకంగా మొగ్గలను రాస్తున్నారు.
తెలుగు దిన, వార, పక్ష, మాస, పత్రికల్లో మొగ్గలు
నమస్తే తెలంగాణ, నవ తెలంగాణ, మన తెలంగాణ, మనం పత్రిక, సాక్షి, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్ర భూమి, ఆంధ్ర ప్రభ, సూర్య, వార్త, గణేష్, మొదలైన దినపత్రికల్లో స్వర్ణపుష్పం, సాహితి ప్రస్థానం, విశాలాక్షి, అష్టాక్షరి, మొదలైన మాసపత్రికలో మగ్గాలు ప్రచురితమయ్యాయి. అలాగే అంతర్జాల పత్రికలైన విహంగ, నవ్య మీడియా, భాగ్యనగర్ పోస్ట్, ప్రతిలిపి వంటి వాటిలో కూడా మొగ్గలు పరిమళించాయి. ఏ కవితా ప్రక్రియ అయినా వికసించాలంటే పత్రికా సంపాదకుల సహకారం ఉండాల్సిందే, వారి సహకారం ఉంటేనే, ఏ ప్రక్రియ అయినా రాణించగలదు. ఆయా పత్రికల సంపాదకుల ప్రోత్సాహంతో నేటికీ మొగ్గలు పత్రికల్లో వెలుగు చూస్తున్నాయి.
ఖుర్దా రోడ్డు రైల్వే డివిజను
ప్రధాన రైలు మార్గములు
ఈ విభాగం యొక్క రైలు మార్గములు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
రైల్వే స్టేషన్లు, పట్టణాల జాబితా
ప్రయాణీకులకు స్టేషన్లు మూతబడ్డాయి -
మూలాలు
* వర్గం:ఒడిషా రైలు రవాణా  వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు డివిజన్లు వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు
మృణాళిని రవి
మృణాళిని రవి భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె 2019లో విడుదలైన సూపర్‌ డీలక్స్‌ సినిమా ద్వారా సినీరంగం లోకి అడుగు పెట్టింది.
సినీ జీవితం
మృణాళిని రవి సోషల్ మీడియాలో డ‌బ్‌స్మాష్‌తో వీడియోలు చేస్తూ ఉండేది, ఆ వీడియోలు చూసిన త్యాగరాజన్‌ కుమార్‌ రాజా ఆమెకు సూపర్‌ డీలక్స్‌ సినిమాలో నటించే అవకాశం కల్పించాడు.
మూలాలు
వర్గం:సినిమా నటీమణులు
మసల (బుజుర్గ్)
మసల (బుజుర్గ్) తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బేల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బేల నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 189 ఇళ్లతో, 797 జనాభాతో 640 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 389, ఆడవారి సంఖ్య 408. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 7 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 388. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569105 .పిన్ కోడ్: 504309.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బేలలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల బేలలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
మసల (బుజుర్గ్)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, సోయాబీన్, కంది
2004 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
2004 సంవత్సరంలో జరిగిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసన సభ ఎన్నికలలో రాష్ట్రంలో అంతకు ముందున్న 9 సంవత్సరాలు అధికారంలో ఉన్న తెలుగు దేశం పార్టీ పరాజయాన్ని చవిచూడింది. ఎన్నికల అనంతరం డా. వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి నాయకత్వంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చింది.
ఈ ఎన్నికల పోలింగ్‌ రెండు దశల్లో ఏప్రిల్‌ 20, 26 తేదీల్లో జరిగింది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి, కమ్యూనిస్టులు, మజ్లిస్ పార్టీలు ఎన్నికలలో పొత్తులు పెట్టుకొని ఒక కూటమిగా ఏర్పడ్డారు. తెలుగు దేశం, బి.జె.పి. పార్టీలు ఒక కూటమిగా పోటీ చేశారు.
పార్టీల వారీగా ఫలితాలు
గెలిచినవారిలో ఒకరి "సి.పి.ఐ. ఎమ్-ఎల్., న్యూ డెమోక్రసీ"కి చెందిన అభ్యర్ధి.
ఎన్నికలలో పాల్గొన్న పార్టీలు
ఈ పార్టీల అభ్యర్ధులే కాకుండా అనేక స్వతంత్ర అభ్యర్ధులు ఎన్నికల రంగంలో ఉన్నారు.
మూలాలు
ఎలక్షన్ కమీషన్ సైట్
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
కాశికాపిడి
స్కాలర్ షిప్పులు పొందటానికి కాపులతో పాటు కాశికాపిడి కులాన్ని కూడా ప్రభుత్వం అనుమతించింది. మహారాష్ట్ర ,కర్నాటకల్లో ఇది వెనుకబడిన కులం. ఈ కులస్తులు పాత బట్టలకు స్టీలు సామానులు ఇస్తూ వ్యాపారం చేసుకుంటారు.
మూలాలు
వర్గం:కులాలు
గౌరీ నంద
గౌరీ నంద (జననం 1989 ఆగస్టు 3) భారతీయ నటి. ఆమె మలయాళం, తమిళం సినిమా లతో పాటు తెలుగు చలనచిత్రాల లోనూ నటించింది. 2020లో వచ్చిన అయ్యప్పనుమ్ కోషియుమ్ చిత్రంలో ఆమె నటనకు మంచి గుర్తింపు వచ్చింది.
2015లో సముద్రఖని దర్శకత్వం వహించిన జెండాపై కపిరాజు చిత్రంతో తెలుగులో గౌరీ నంద అరంగేట్రం చేసింది. ఈ చిత్రం ఏకకాలంలో తమిళంలో నిమింధు నిల్ గా రూపొందించారు. ఇది గౌరీ నంద తమిళ మొదటి చిత్రం.
మూలాలు
వర్గం:1989 జననాలు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
హృతిక్ రోషన్
హృతిక్ రోషన్  (జననం 1974 జనవరి 10)   ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటుడు. ఇప్పటివరకు 6 ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలు అందుకున్నారు. మీడియా ఆయనను భారత అత్యంత ఆకర్షణీయమైన నటునిగా పేర్కొంటుంటుంది.
1980వ దశకంలో కొన్ని సినిమాల్లో బాలనటునిగా నటించిన హృతిక్, తండ్రి రాకేష్ రోషన్ దర్శకత్వం వహించిన కహో నా.. ప్యార్ హై (2000) సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేశారు. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు, ఉత్తమ నటుడు డెబ్యూ పురస్కారాలు అందుకున్నారు ఆయన. ఆ తరువాత ఫిజా (2000), మిషన్ కాశ్మీర్ (2000) వంటి సినిమాల్లో నటించిన ఆయన కభీ ఖుషీ కభీ గమ్ (2001) సినిమాతో బ్లాక్ బస్టర్ విజయాన్ని అందుకున్నారు ఆయన. ఆ తరువాత కొంత కాలం విజయాలను అందుకోలేకపోయిన హృతిక్, సైన్స్ ఫిక్షన్ కోయీ.. మిల్ గయా (2003) సినిమాతో తిరిగి విజయాన్ని పొందారు. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు పురస్కారాన్ని కూడా అందుకున్నారు. క్రిష్ (2006) సినిమా ఈ చిత్రానికి సీక్వెల్ గా నిర్మించినదే. ఆయన కెరీర్ లోని మూడవ ఫిలింఫేర్ పురస్కారం ధూమ్2 (2006) సినిమాతో అందుకున్నారు ఆయన. ఈ సినిమాకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు పురస్కారం గెలుచుకున్నారు హృతిక్. చారిత్రక చిత్రం జోధా అక్బర్ (2008) సినిమాతో నాలుగో ఫిలింఫేర్ పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. గుజారిష్ (2010) సినిమాలో అంగవైకల్యం ఉన్నవాడిగా చేసిన ఆయన నటనకు ఎన్నో ప్రశంసలు లభించాయి. జిందగీ నా మిలేగీ దుబారా (2011), అగ్నిపథ్ (2012), క్రిష్ 3 (2013) వంటి విజయవంతమైన చిత్రాల్లో నటించారు ఆయన. అగ్నిపథ్, క్రిష్ 3 సినిమాలు బాలీవుడ్ లో అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన సినిమాల జాబితాలో నిలిచాయి. ఇటువంటి సినిమాలు ఆయనను బాలీవుడ్ లో ప్రముఖ హీరోగా నిలబెట్టాయి.
హృతిక్ స్టేజ్ పర్ఫార్మెన్స్ లు కూడా ఇచ్చారు. చాలా బ్రాండ్లకు, ఉత్పత్తులకు అంబాసిడర్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు హృతిక్. జస్ట్ డాన్స్ అనే డాన్స్ రియాలిటీ షోకు వ్యాఖ్యాతగా కూడా వ్యవహరించారు. ఆయన స్వంత దుస్తుల బ్రాండ్ ను కూడా ఆరంభించారు ఆయన.
పసల అంజలక్ష్మి
బాల్యం
1904లో అత్తిలి సమీపంలోని దాసుళ్ళ కుముదవల్లిలో దాసం వెంకటరామయ్య, వెంకమ్మలకు జన్మించారు. 2వ తరగతి వరకూ మాత్రమే ఆమె చదివారు. 12వ ఏట తాడేపల్లిగూడెం సమీపంలోని వెస్ట్ విప్పర్రుకు చెందిన భూస్వామి పసల కృష్ణమూర్తితో వివాహమైంది. 1921 మా ర్చిలో గాంధీజీ విజయవాడ వచ్చినప్పుడు అంజలక్ష్మి భర్త కృష్ణమూర్తితో వెళ్లి కాంగ్రెస్ సభ్యత్వాన్ని స్వీకరించారు. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొని, తాడేపల్లిగూడెం తాలూకా అంతటా గాంధీజీ ఆశయాలను ప్రచారం చేశారు. అంజలక్ష్మి ఎప్పుడూ స్వయంగా నేసిన ఖద్దరు వస్ర్తాలనే ధరించారు.
హృతిక్ రోషన్
తొలినాళ్ళ నటనా జీవితం
దర్శక నిర్మాత, హృతిక్ తాత (తల్లికి తండ్రి) అయిన జే. ఓం ప్రకాష్ ఆయనను మొదట బాలనటునిగా సినిమాలో పరిచయం చేశారు. 6వ ఏట ఆశా (1980) సినిమాలో ఒక డ్యాన్స్ సన్నివేశాన్ని హృతిక్ కు తెలీకుండా, కనపడకుండా కెమెరాలు ఉంచి చిత్రించారు. హృతిక్ ను చిన్నప్పుడు అదృష్టంగా భావించేవారు ఆయన కుటుంబంవారు. అందుకే సినిమాలు హిట్ అయ్యేందుకు డైలాగులు కూడా లేని చిన్న పాత్రలో అయినా నటించమనేవారట. అలా ఎన్నో సినిమాల్లో చెప్పుకోవడానికి కూడా లేనంత చిన్న పాత్రలు చేశారట. రాకేష్ రోషన్ నిర్మించిన ఆప్ కే దీవానే (1980) సినిమాలో రాం కరే అల్లా కరే పాటలోనూ, ఓం ప్రకాశ్ నిర్మించిన ఆస్ పాస్ (1981) సినిమాలో షేహర్ మే చర్చీ హై పాటలో ధర్మేంద్ర, హేమ మాలినీల మధ్య ప్రేమలేఖలు అందించే కుర్రాడిగా కనిపించారు ఆయన. ఆయన 11 ఏళ్ల వయసులో జే. ఓం ప్రకాశ్ దర్శకత్వం వహించిన బగవాన్ దాదా (1986) లో మొదటిసారి డైలాగు ఉన్న పాత్రలో నటించారు హృతిక్.
పసల అంజలక్ష్మి
సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో
సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో మద్యం షాపుల వద్ద, విదేశీ వస్త్ర దుకాణాల వద్ద పికెటింగ్ చేశారు. ఖద్దరు వస్ర్తాలను గ్రామ వీధుల్లో అమ్ముతూ ఇంటింటా రాట్నం తిరిగేలా ప్రచారం చేశారు. 1929లో గాంధీజీ చాగల్లులోని ఆనందనికేతన్ ఆశ్రమానికి వచ్చినప్పుడు అంజలక్ష్మి దంపతులు ఆయనను కలుసుకున్నారు. అంజలక్ష్మి బంగారంపై మోజు వీడి తన వంటిపై ఉన్న ఆభరణాలన్నింటినీ ‘ఖద్దరు నిధి’కి సమర్పించి గాంధీజీ అశీస్సులు పొందారు. ఆమె ఐదేళ్ల కుమార్తె సత్యవతి బంగారు మురుగులు, గొలుసు గాంధీజీకి సమర్పించారు. గాంధీజీ కోర్కె మేరకు ఇకపై బంగారు నగలు ధరించబోమని ప్రమాణం చేసి జీవితాంతం మాట నిలుపుకున్న మహిళా శిరోమణి అంజలక్ష్మి. నాటి నుంచి అన్నదానాలు చేస్తూ.. వితంతు వివాహా ల్ని పోత్సహిస్తూ, అస్పృశ్యతా నివారణ ప్రచారమే కాకుండా ఇద్దరు దళిత బాలికలను చేరదీసి విద్యాబుద్ధులు చెప్పించారు.
హృతిక్ రోషన్
తొలినాళ్ళ నటనా జీవితం
స్కూల్, కాలేజీ చదువు అయిపోయిన తరువాత అమెరికాకు మాస్టర్స్ డీగ్రీ చదివేందుకు వెళ్లి వచ్చారు హృతిక్. సినీ నిర్మాణంలో అన్ని అంశాలనూ నేర్చుకునేందుకు కింది పనుల నుంచీ అన్ని చేశారు ఆయన. నేల ఊడ్వడం దగ్గర నుంచీ మొదలుపెట్టి కథా చర్చలు, కెమెరా పని, దర్శకత్వం, ఎడిటింగ్ వంటి విభాగాల్లో పనిచేశారు. తండ్రి రాకేష్ రోషన్ దర్శకత్వం వహించిన ఖేల్ (1992), కోయ్లా (1997) సినిమాలకు అసిస్టెంటుగా పనిచేశారు హృతిక్.
పసల అంజలక్ష్మి
కారాగారవాసం
1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో భీమవరంలో విదేశీ వస్త్ర దుకాణాల వద్ద పికెటింగు చేస్తున్న అంజలక్ష్మిని పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. 1931 జనవరి 20న ఆరు నెలల కారాగార శిక్ష విధించి మదరాసు, వెల్లూరు జైళ్ళకు తరలించారు. గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం వల్ల శిక్షాకాలం ముగియకుండానే 1931 మార్చి 7న విడుదలయ్యారు. 1932 జూన్ 27న ప్రభుత్వశాసనాల్ని ఉల్లంఘిస్తూ భీమవరం తాలూకా కాంగ్రెస్ సమావేశాన్ని పసల కృష్ణమూర్తి అధ్యక్షతన జరపాలని నిర్ణయించారు. ప్రభుత్వం ఈ సమావేశం జరగకుండా భీమవరంతోపాటు, మార్గాలలో కూడా పోలీసు బలగాల్ని మోహరిం చింది. కాంగ్రెస్ సత్యాగ్రహులు, అంజలక్ష్మి తది తరులు చేల గట్ల వెంట రహస్యంగా సమావేశానికి హాజరయ్యారు. సమావేశం అనంతరం భర్త కృష్ణమూర్తితో కలిసి తాలూకా ఆఫీసు భవనం పెకైక్కి కాంగ్రెస్ త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేశా రు. ఆరు నెలల గర్భిణిగా ఉన్న అంజలక్ష్మి ఈ సాహసోపేత కార్యక్రమంలో పాల్గొనటం జిల్లా కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల్ని సంబ్రమాశ్చర్యంలో ముం చెత్తింది. ఆంగ్ల పతాకాన్ని తొలగించి కాంగ్రెస్ త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేసిన ఘనత ఆంధ్రదేశంలో ప్రప్రథమంగా అంజలక్ష్మి దంపతులకే దక్కింది. ఇంతలో పోలీసులు లాఠీచార్జి జరిపి, వారిని అరెస్టు చేసి భీమవరం స్పెషల్ మెజిస్ట్ట్రేటు కోర్టులో హాజరుపర్చారు. 1931 జూన్ 27 నుంచి పది నెలల కారాగార శిక్ష విధించారు. ఐదేళ్ల కుమారుడు ఆదినారాయణతోపాటు ఆరు నెలల గర్భిణిగా ఉన్న అంజలక్ష్మి వెల్లూరు, కన్ననూరు కారాగారాల్లో శిక్ష అనుభవించారు.
1931 అక్టోబరు 29న వెల్లూరు జైల్లో అంజలక్ష్మి కుమార్తెను ప్రసవించింది. ‘కృష్ణుడి వలే జైలులో జన్మించడం వల్ల కృష్ణ అని, భరతమాత దాస్యవిముక్తి పోరాటంలో జన్మించడం వల్ల భారతి అని కలిసేలా కృష్ణభారతిగా నామకరణం చేసిన దేశభక్తురాలు అంజలక్ష్మి. ఆరు నెలల బిడ్డతో 1933 ఏప్రిల్ 26న అంజలక్ష్మి కన్ననూరు జైలు నుంచి విడుదలయ్యారు. ఆంధ్రదేశంలోని స్ర్తీలోకం అంజలక్ష్మికి నీరాజనాలు పట్టింది. అప్పటి నుంచి అంజలక్ష్మి మాంసాహారాన్ని విసర్జించి, జీవితాంతం శాకాహారిగానే జీవించారు.
హృతిక్ రోషన్
2000: మొదటి సినిమా
2000 జనవరి 14లో కహో... నా ప్యార్ హై సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేశారు హృతిక్. నటి అమేషా పటేల్ తో కలసి నటించిన ఈ సినిమాకు తండ్రి రాకేష్ రోషన్ దర్శకత్వం వహించారు. ఈ సినిమాలో హృతిక్ ద్విపాత్రాభినయం చేశారు. 620 మిలయన్ వసూళ్ళు సాధించిన ఈ చిత్రం భారీ హిట్ నమోదు చేసింది. ఈ సినిమా 2000 సంవత్సరానికిగానూ అతి ఎక్కువ వసూళ్ళు సాధించిన సినిమాగా నిలిచింది. ఈ చిత్రం ఎన్నో అవార్డులు అందుకుంది. హృతిక్ నటనకు కూడా విమర్శకుల, ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు లభించాయి. ఎన్నో పత్రికలు హృతిక్ నటనను ప్రశంసిస్తూ వార్తలు వెలువరించాయి. 2001లో ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడు డెబ్యూ, ఉత్తమ నటుడు పురస్కారాలను అందుకున్నారు హృతిక్.
పసల అంజలక్ష్మి
సంఘ సంస్కరణ
ఆదర్శ వివాహాలను, వితంతు వివాహాలను దగ్గరుండి జరిపించి, ఆ జంట మనుగడకై కొంత ధనాన్ని సహాయంగా ఇచ్చారు. ఆస్తినంతా దాన ధర్మాలకు సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమాలకు ఆనందంగా ఖర్చు చేశారు.
హృతిక్ రోషన్
వ్యక్తిగత జీవితం
కుడి|thumb|197x197px|న్యూయార్క్ లో మాజీ భార్య సుస్సెన్నే ఖాన్ తో హృతిక్. హృతిక్ ముంబైలో పంజాబీ హిందూ కుటుంబానికి చెందిన బాలీవుడ్   నటుడు రాకేష్ రోషన్, పింకీ దంపతులకు 1974 జనవరి 10న జన్మించారు. ఒక తాత (తండ్రికి తండ్రి) రోషన్ లాల్ బాలీవుడ్  సంగీత దర్శకుడు కాగా, మరో తాత (తల్లికి తండ్రి) ఓం ప్రకాశ్ దర్శక  నిర్మాత. హృతిక్ అక్క సునయన. ఆయన పినతండ్రి రాజేష్ రోషన్ కూడా సంగీత దర్శకుడే. బాంబే స్కాటిష్ స్కూల్ లో చదువుకున్నారు హృతిక్. ఆ తరువాత సిడెన్హం కళాశాల నుండి కామర్స్ లో డిగ్రీ పట్టా అందుకున్నారు ఆయన.
పసల అంజలక్ష్మి
వైద్య సేవలు
1929లో వెస్ట్‌విప్పర్రులోని ఒక ధర్మాసుపత్రిని తన ఇంటిలోనే ఏర్పాటు చేసి ఒక డాక్టరును నియమించారు. అందులో అంజలక్ష్మి నర్సుగా, కృష్ణమూర్తి కాంపౌండరుగా పనిచేస్తూ ఎందరో పేదలకు వైద్య సేవలను అందించారు. స్వరాజ్యం లభించినప్పుడు ఈ దంపతుల సంతోషానికి అవధులు లేవు. రాజకీయరంగంలో ప్రవేశించిన అశ్రీతపక్షపాతం, అవినీతి, స్వార్ధచింతన చూసి ఏవగించుకున్న అంజలక్ష్మి రాజకీయాలకు దూరంగా ఉండిపోయారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో వెనుకవరసలో ఉన్న శక్తులు ముందుకు వచ్చి ఇదంతా తమ త్యాగఫలమే అని ప్రగల్భాలకు పోతుండటంతో విస్మయంతో ఉండిపోయింది.
హృతిక్ రోషన్
వ్యక్తిగత జీవితం
ఒక ఇంటర్వ్యూలో హృతిక్ మాట్లాడుతూ తనకు చిన్నప్పుడు నత్తి సమస్య ఉండేదనీ, స్కూల్లో మౌఖిక పరీక్షలకు హాజరుకావడానికి ఇబ్బంది అయి చేయి విరగ్గొట్టుకోవడం, దెబ్బలు తగిలించుకోవడం,  ఒంట్లో బాగోలేదు అని చెప్పడం వంటివి చేసి స్కూలు మానేసేవాణ్ణని వివరించారు. ఆ తరువాత ప్రతీరోజూ సాధన చేసి ఆ సమస్య నుంచీ బయటపడగలిగానని కూడా తెలిపారు.
పసల అంజలక్ష్మి
సత్కారాలు
భారత ప్రభుత్వం అంజలక్ష్మి సేవలను ప్రస్తుతిస్తూ 1972, ఆగస్టు 15 న రజతోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని తామ్రపత్రంతో సత్కరించింది. 1995 అక్టోబరు 2న మహాత్ముని 125 జయంతి సందర్భంగా హైదరాబాద్‌లోని ఆంధ్ర మహిళా సభ ప్రత్యేకంగా అంజలక్ష్మిని ఘనంగా సత్కరించింది. 1998లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవంలో అంజలక్ష్మి దేశసేవను కొనియాడుతూ త్యాగమయిగా కీర్తించారు.
హృతిక్ రోషన్
వ్యక్తిగత జీవితం
20 డిసెంబరు 2000న నటుడూ సంజయ్ ఖాన్ కుమార్తె సుస్సెన్నే ఖాన్ ను వివాహం చేసుకున్నారు హృతిక్. ఆయన 12వ ఏట నుంచే సుస్సెన్నెతో పరిచయం ఉంది. వారి స్నేహితుల సర్కిల్ కూడా ఒకటే. కలసి పెరిగిన హృతిక్ సుస్సెన్నెపై ప్రేమను సిగ్గు వల్ల ఎప్పుడూ బయటకు చెప్పేవారు కాదట. కానీ వారి పెళ్ళికి 4 ఏళ్ళ ముందు నుంచి వారిద్దరూ ప్రేమికులయ్యారు. వీరికి హ్రీహాన్ (జననం 2006), హ్రిధాన్ (జననం 2008) అని ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.
పసల అంజలక్ష్మి
అస్తమయం
జీవితాంతం ఖద్దరునే ధరిస్తూ.. గాంధీజీనే స్మరిస్తూ సమాజసేవకై పరితపిస్తూ మనుగడ సాగించిన అంజలక్ష్మి 1998, డిసెంబరు 3 న తన 94వ ఏట దైవసాన్నిధ్యం చేరారు.
హృతిక్ రోషన్
వ్యక్తిగత జీవితం
హృతిక్ కుడి చేతికి రెండు బొటన వేళ్ళు ఉంటాయి. ఆ వేలును సినిమాల్లో కనపడకుండా తీస్తారు కానీ కోయీ... మిల్ గయా సినిమాలో అది కీలకమైన విషయంగా ఉపయోగించుకున్నారు కాబట్టీ ఆ ఒక్క సినిమాలోనే చూపించారు.
పసల అంజలక్ష్మి
అస్తమయం
వర్గం:1904 జననాలు వర్గం:1998 మరణాలు వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:తెలుగువారిలో సంఘసంస్కర్తలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సంఘ సంస్కర్తలు
హృతిక్ రోషన్
వ్యక్తిగత జీవితం
13 డిసెంబరు 2013న తమ 17ఏళ్ళ కాపురాన్ని ముగిస్తూ తానూ, తన భార్య సుస్సెన్నే విడాకులు తీసుకోబోతున్నట్టు ప్రకటించారు హృతిక్. ముంబై లోని బాంద్రా కోర్టు 2014 నవంబరు 1న వారికి విడాకులు మంజూరు చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
భారతదేశంలో కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్
2020 జనవరి 30 న కేరళ రాష్ట్రంలో వుహాన్ నుండి వచ్చిన విద్యార్థికి కరోనావైరస్ సోకినట్లు భారత ప్రభుత్వం ధృవీకరించింది. కోవిడ్-19 కేసుల సంఖ్య 500 పెరగడంతో 2020 మార్చి 19 న ప్రధానమంత్రి మోడీ మార్చి 22 ఆదివారం 'జనతా కర్ఫ్యూ' పాటించాలని పౌరులందరినీ కోరారు. తరువాత మార్చి 24 న ప్రధానమంత్రి మోదీ రెండవసారి ప్రసంగిస్తూ 21 రోజుల(2020 మార్చి 25 నుండి - 2020 ఏప్రిల్ 14)పాటు దేశవ్యాప్తంగా లాక్డౌన్ ప్రకటించారు. కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని నియంత్రించడానికి ఏకైక పరిష్కారం సామాజిక దూరం ద్వారా వైరస్ ని అరికట్టవచ్చని అన్నారు. జనతా కర్ఫ్యూ కంటే లాక్డౌన్ మరింత కఠినంగా అమలు చేయబడుతుందని తెలిపారు.
జనతా కర్ఫ్యూ
భారతదేశంలో కరోనావైరస్ వ్యాప్తి చెందుతున్న నేపథ్యంలో, వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ జనతా కర్ఫ్యూను ప్రతిపాదించారు. 2020 మార్చి 22న, భారత దేశ ప్రజలంతా ఉదయం 7 గంటల నుంచి రాత్రి 9 గంటల వరకు ఇళ్ళ నుండి బయటికి రాకుండా, స్వచ్ఛందంగా కర్ఫ్యూ పాటించాలని పిలుపునిచ్చారు.
నిషేధాలు
లాక్ డౌన్ సమయంలో ప్రజలు తమ ఇళ్ళ నుండి బయటపడకుండా ఇంటి వద్దనే ఉండేలా పరిమితం చేశారు. అత్యవసర సేవలు అగ్నిమాపక, పోలీసు,అత్యవసర రవాణా చేయడానికి మినహాయింపు ఇచ్చారు. మిగిలిన అన్ని రవాణా,వాయు,రైలు సేవలను పూర్తిగా రద్దు చేశారు. విద్యా సంస్థలు, పారిశ్రామిక సంస్థలు కూడా నిలిపివేయబడ్డాయి. బ్యాంకులు,ఎటిఎంలు, పెట్రోల్, ఇతర నిత్యావసరాలు సేవలకు మినహాయింపు ఇచ్చారు. ఈ ఆంక్షలను ఎవరైనా ఉల్లంఘిస్తే సంవత్సరం వరకు జైలుశిక్ష పడుతుందని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.
సడలింపులు
2020 మే 4 నుండి హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కొన్ని మార్గదర్శకాలు విడుదల చేశారు. దీని ప్రకారం కోవిడ్-19 లేని ప్రాంతాల్లో ఆంక్షలు సడలించారు.
మొదటి దశ లాక్ డౌన్
మొదటి రోజు 2020 మార్చి 25 న, దాదాపు అన్ని సేవలు కర్మాగారాలు నిలిపివేయబడ్డాయి. లాక్ డౌన్ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందుకు కొన్ని రాష్ట్రాలలో అరెస్టులు జరిగాయి. లాక్ డౌన్ కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా అవసరమైన వస్తువుల సజావుగా సరఫరా అయ్యేలా ప్రభుత్వం ఇ-కామర్స్ కు అనుమతి ఇచ్చింది. అనేక రాష్ట్రాలు పేద ప్రజలకు సహాయ నిధులను ప్రకటించాయి.
లాక్ డౌన్ బాధిత వారికి సహాయపడటానికి మార్చి 26 న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మల సీతారామన్ 170,000 కోట్ల ఉద్దీపన ప్యాకేజీని ప్రకటించారు. ఈ ప్యాకేజీ పేదకు ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ, ఉచిత తృణధాన్యాలు, వంట గ్యాస్ మూడు నెలల ఉచితంగా ఇచ్చారు. వైద్య సిబ్బందికి భీమా సౌకర్యం కల్పించారు.
దేశవ్యాప్తంగా లాక్డౌన్ ప్రకటించడానికి ముందు, మార్చి 22 న, భారత రైల్వే మార్చి 31 వరకు ప్రయాణీకుల కార్యకలాపాలను నిలిపివేస్తుందని ప్రకటించింది. 31 మార్చి 29 న, భారతీయ రైల్వేలు సాధారణ సరుకు రవాణా సేవతో పాటు, అవసరమైన వస్తువులను రవాణా చేయడానికి ప్రత్యేక పార్శిల్ రైళ్లకు సేవలను ప్రారంభిస్తామని ప్రకటించాయి. కోవిడ్-19 రోగులకు కోచ్‌లను ఐసోలేషన్ వార్డులుగా మార్చే ఈ విధంగా ప్రణాళికను ఏర్పాటు చేశారు.
మొదటి దశ లాక్ డౌన్ కాల సమయం ముగియడంతో అనేక రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ లాక్ డౌన్ ఏప్రిల్ చివరి వరకు పొడిగించాలి వాటిలో ఒడిశా,పంజాబ్, మహారాష్ట్ర, కర్నాటక, పశ్చిమ బెంగాల్, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలు పొడిగించారు.
రెండవ దశ లాక్ డౌన్
ఏప్రిల్ 20 నుండి కొన్ని సడలింపులను ఇచ్చారు.పాడి, ఆక్వాకల్చర్,వ్యవసాయ రంగానికి ఈ లాక్ డౌన్ నుండి సడలింపు ఇచ్చారు.వ్యవసాయ చేయడానికి ఉపయోగించే సామాగ్రిని విక్రయించే దుకాణాలను తెరవడానికి అనుమతులు ఇచ్చారు.
ఏప్రిల్ 25 న, సగం మంది సిబ్బందితో చిన్న రిటైల్ దుకాణాలను తెరవడానికి అనుమతించారు. సామాజిక దూర నిబంధనలను పాటించాలి అని సూచించారు.
మూడవ దశ లాక్ డౌన్
2020 మే 4 నుండి 2020 మే 17 వరకు లాక్ డౌన్ పొడిగించారు.భారతదేశం లో 3 జోన్లుగా విభజించారు. రెడ్ జోన్ (130 జిల్లాలు), ఆరెంజ్ జోన్ (284 జిల్లాలు) గ్రీన్ జోన్లు (319 జిల్లాలు). గా విభజించారు.
నాల్గవ దశ లాక్ డౌన్
2020 మే 18 నుండి 2020 మే 31 వరకు పొడిగించారు. కొన్ని వ్యాపార సంస్థలకు, చిన్న చిన్న పరిశ్రమలకు అనుమతి ఇచ్చారు.
ఐదవ దశ లాక్ డౌన్
లాక్‌డౌన్ జూన్ 30వ తేదీ వరకూ పొడిగిస్తూనట్లు కేంద్ర ప్రకటించింది. ఇందుకు సంబంధించిన హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఇందుకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది.
మొదటి దశ సడలింపులు: 2020 జూన్ 8వ తేదీ నుంచి ఈ కింది వాటికి అనుమతి ఇచ్చారు. ఈ ప్రాంతాల్లో కోవిడ్-19 వ్యాప్తిని నివారించటానికి సామాజిక దూరం పాటించేలా చూడటానికి కేంద్ర సూచించారు.
రెండో దశ సడలింపులు: స్కూళ్లు, కళాశాలలు విద్యా, శిక్షణ సంస్థలు తెరవడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు, చర్చించి జూలైలో నిర్ణయం తీసుకోవటం అని వెల్లడించారు.
మూడో దశ సడలింపులు: కోవిడ్ 19 ప్రభావం తగ్గితే అంతర్జాతీయ విమాన ప్రయాణాలు,మెట్రో రైలు ప్రయాణాలు ,సినిమా హాళ్లు, జిమ్‌లు, స్విమ్మింగ్ పూల్స్, ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ పార్కులు, బార్లు, ఆడిటోరియంలు, సమావేశ మందిరాలు వంటి ప్రదేశాలు,సామాజిక, రాజకీయ, క్రీడా, వినోద, విద్యా, సాంస్కృతిక, మత సమావేశాలు, ఇతర పెద్ద సమావేశాలకు అనుమతి ఇస్తారు.
ప్రభావం
ఈ లాక్ డౌన్ దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ మీద ప్రభావం చూపించడం మొదలు పెట్టింది. వైరస్ వ్యాప్తికి హాట్ స్పాట్ లుగా గుర్తించిన చాలా ప్రాంతాలు దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థకి అధిక మొత్తంలో ఆదాయాన్ని చేకూర్చేవి. దీని వలన ఆదాయం కోల్పోయింది. వలస కార్మికులకి పని కల్పించే నిర్మాణ రంగం కూడా ఇప్పట్లో పనులు మొదలు మొదలు పెట్టడానికి ఎక్కువ సమయమే పడుతుంది.లాక్ డౌన్ తర్వాత నిరుద్యోగ శాతం 20 పైనే పెరిగిందని సెంటర్ ఫర్ మానిటరింగ్ ఇండియన్ ఎకానమీ ఒక నివేదికలో తెలిపింది. పరిశ్రమలు అన్నీ మూసివేయడంతో లక్షలాది మంది వలస కార్మికులు ఉపాధి కోల్పోయారు.వారిలో చాలా ఆకలితో ఉన్నారు.లాక్డౌన్ కారణంగా పేదలకు అదనపు రేషన్లు లభిస్తాయని ప్రభుత్వ పథకాలు నిర్ధారించినప్పటికీ, పంపిణీ వ్యవస్థ ప్రభావవంతంగా లేదు. పని డబ్బు లేక వేలాది మంది వలస కార్మికులు తమ సొంత గ్రామాలకు తిరిగి వెళ్లడానికి వందల కిలోమీటర్లు నడిచి వాళ్ల స్వగ్రామాలకు చేరుకోవాలని ప్రయత్నించారు.వారిలో కొందరు అలసటతో మరణించారు. కొందరు రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించారు. మే 1 న, వివిధ రాష్ట్రాలలో చిక్కుకుపోయిన వలస కార్మికుల కోసం ప్రత్యేక రైళ్లను ఏర్పాటు చేశారు.
పర్యావరణంపై ప్రభావం
లాక్ డౌన్ కారణంగా పరిశ్రమలు మూసివేయబడటంతో నదులు శుభ్రంగా మారాయి. లాక్ డౌన్ సమయంలో గాలి నాణ్యత గణనీయంగా మెరుగుపడింది.
బట్టమేక పిట్ట
బట్టమేక పిట్ట ప్రధాన స్థావరం నంద్యాల జిల్లాలోని రోళ్ళపాడు వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం. ఈరకం పక్షులు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సుమారు 150 మాత్రమే ఉన్నాయి. గతంలో ఈ సంఖ్యగా అధికంగా వుండేదని, అయితే వేటగాళ్ల ఉచ్చులకు బలై వాటిసంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ వస్తోందని అటవీశాఖాధికారులు చెబుతున్నారు. 1979లో బాంబేరిసెర్చ్ వారు పరిశోధించి బట్టమేక పక్షి ప్రాధాన్యతను గుర్తించారు. ప్రముఖ పక్షి శాస్తవ్రేత్త, నోబుల్ అవార్డు గ్రహిత సలీంఅలీ 1980లో రోళ్లపాడు వద్ద బట్టమేక పక్షిని సంరక్షించేందుకు చర్యలు తీసుకున్నారు. 1988లో ఈ ప్రాంతాన్ని వన్యప్రాణి అభయారణ్యంగా ప్రకటించి 600 హెక్టారుల భూమిని దీని కొరకు ఏర్పాటు చేశారు. అదేవిధంగా అలగనూరు గ్రామంవద్ద ఉన్న సుంకేసుల సమీపంలో 800 ఎకరాల భూమిని కేటాయించి వాటి సంరక్షణకు సిబ్బందిని నియమించారు.
లక్షణాలు
బట్టమేకపిట్ట పక్షి ఒక మీటరు పొడవు, సుమారు 15 నుండి 20 కిలోల బరువు ఉండి, పొడవాటి మెడకలిగి వుంటుంది. వీటిసంతతి చాలా అరుదుగా వృద్ధిచెందుతూ కేవలం ఏడాదికి ఒక గుడ్డు మాత్రమేపెట్టి దట్టమైన పొదల్లో 27 రోజుల పొదుగు తుంది. బట్టమేకపిట్ట మనుషుల పొలుపులేని ఏకాంత వ్యవసాయయోగ్యమైన పొలాల్లో, బీళ్ళల్లో నివాసం ఉంటుంది. దీని జీవితకాలం షుమారు 12 సంవత్సరాలు. బట్టమేకపిట్ట పక్షులు రైతులకు ఉపయోగకరంగా వుంటు పంటలను నాశనం చేసే క్రిమి కీటకాలను తిని, పంటలను సంరక్షిస్తుంటాయి. ఒంటరి పక్షులు బీళ్ళల్లో, కొన్నిసార్లు చెల్లాచెదురుగా అక్కడక్కడా 20లేదా 30పక్షుల గుంపు మేస్తూ కనిపిస్తాయి. ధాన్యపుగింజలు, వివిధ పంటలకోత తర్వాత మిగిలిన మోములు, వేళ్ళు, పొలాల్లో మిడతలు, పురుగులు, జెర్రులు, బల్లులు, తొండలువగైరా వీటి ఆహారం. ఈ పక్షులు చాలా హుందాగా పరిగెత్తి గాలిలోకిలేచి, స్థిమితంగా, లయబద్ధంగా విశాలమైన రెక్కలు కదుల్చుతూ గగనవిహారం చేస్తాయి.
మగపక్షి ఆడపక్షి జతకట్టి సంచరించడం వంటివి లేవు. మొగది దొరికిన ఆడపక్షితో కలుస్తుంది. భూమిలో కాస్త గుంటగా ఉన్న చోట ఆడపక్షి గుడ్డుపెట్టి ఒంటరిగానే పొదుగుతుంది. సాధారణంగా మార్చి సెప్టెంబరు మధ్యకాలంలో గుడ్డు పెడుతుంది, ఒకే అండం, అరుదుగా రెండు గుడ్లు పెట్టవచ్చు.
విస్తరణ
బట్టమేక పక్షిజాతి అంతరించి పోతున్నదని గ్రహించక మాంసంకోసం వేటగాళ్ళు వలలుపన్ని సులభంగా వేటాడి నిర్మూలించడంవల్ల, ఈ పక్షులు ఎగిరే దారుల్లో విద్యుత్ టవర్లు, తీగలు, గాలిమరలు, అంతటా విస్తరించడంవల్ల, వీటి నివాస ప్రదేశాలను అడవులు, బీడుభూములు వ్వవసాయ క్షేత్రాలుగా మార్చడం వంటి కారణాలవల్ల గత 50 ఏళ్లలో వీటి సంఖ్య గణనీయంగా క్షీణించి, ఇప్పుడు దేశంలోని అభయక్షేత్రాలలో 150 పక్షులు మాత్రమే మిగిలాయి.
ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ బర్డ్ ప్రిసర్వేషన్ సంస్థ 1960 లో, టోకియోలో జరిపిన సమావేశంలో ప్రతిదేశం ఒక జాతీయ పక్షిని ఎంపిక చేసుకోవాలని చేసిన సూచనకు సలీమ్అలి మనదేశ పక్షిగా బట్టమేక పిట్టపేరు ప్రతిపాదించారు. బస్టర్డ్ ను బేస్టర్డ్ గా పలుకుతారని, మరేవో కుంటిసాకులను చూపి నెమలిని మన జాతీయ పక్షిగా ఎంపిక చేశారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పక్షులు
మైల్‌స్వామి అన్నాదురై
మైల్‌స్వామి అన్నాదురై (జననం: జులై 2, 1958) ఈయన భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఈయన పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత. మూన్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియాగా ప్రసిద్ధి చెందిన మైల్‌స్వామి అన్నాదురై, తమిళనాడు స్టేట్ కౌన్సిల్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (TNSCST)కి వైస్ ప్రెసిడెంట్‌గా పనిచేస్తున్న భారతీయ శాస్త్రవేత్త, ఛైర్మన్, బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్, నేషనల్ డిజైన్ అండ్ రీసెర్చ్ ఫోరం అతను భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కోయంబత్తూరు జిల్లాలోని పొల్లాచ్చి సమీపంలోని కొతావాడి అనే గ్రామంలో 2 జూలై 1958న జన్మించాడు ). ఈ అసైన్‌మెంట్ తీసుకోవడానికి ముందు అతను ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్‌లో ఉన్నాడు మరియు బెంగుళూరులోని ISRO శాటిలైట్ సెంటర్ (ISAC) డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు . ఇస్రోలో తన 36 సంవత్సరాల సేవలో, అతను ISRO రెండు ప్రధాన మిషన్లు చంద్రయాన్-1 మరియు మంగళయాన్‌తో సహా కొన్ని ప్రధాన సహకారాలను కలిగి ఉన్నాడు . అన్నాదురై 2014లో 100 మంది గ్లోబల్ థింకర్స్‌లో జాబితా చేయబడ్డారు  ఆవిష్కర్తల జాబితాలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు.అతని రచనలు తమిళనాడు బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ పాఠ్యపుస్తకాలలో పేర్కొనబడ్డాయి
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈయన 1958, జూలై 2, 1958 న తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కోయంబత్తూరు జిల్లాలోని పొల్లాచి సమీపంలోని కొఠావాడి అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఈయన తన ప్రాథమిక విద్యను కొడవాడిలో పూర్తిచేసాడు. ఈయన 1980 లో తమిళనాడులోని కోయంబత్తూరు ప్రభుత్వ కళాశాల నుండి తన బ్యాచిలర్ డిగ్రీని ఇంజనీరింగ్ (ఎలక్ట్రానిక్స్, కమ్యూనికేషన్) విభాగం నుంచి పొందారు. ఈయన 1982 లో పిఎస్జి కాలేజ్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుంచి ఇంజనీరింగ్ లో మాస్టర్ డిగ్రీని, కోయంబత్తూరులోని అన్నా యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుంచి పి. హెచ్. డి పట్టాను పొందాడు. ఈయన 1982 లో ఇస్రోలో ఇన్సాట్ మిషన్ల మిషన్ డైరెక్టర్ గా ఉన్నాడు.
కెరీర్
ఈయన చంద్రయాన్ -1, చంద్రయాన్-2, ఆస్ట్రోసాట్, ఆదిత్య-ఎల్1, మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్, అనేక భారతీయ రిమోట్ సెన్సింగ్ మిషన్లను కలిగి ఉన్న ఐఆర్ఎస్ & ఎస్ఎస్ఎస్ (ఇండియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ & స్మాల్, సైన్స్ అండ్ స్టూడెంట్ శాటిలైట్స్) లకు ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్ గా పనిచేస్తున్నాడు. భారతదేశ జాతీయ కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహ (ఇన్‌సాట్) మిషన్లకు మిషన్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. అంగారక గ్రహానికి భారతదేశపు మొదటి యాత్ర మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్ లేదా మంగళయాన్, 24 సెప్టెంబర్ 2014న దాని 300 రోజుల ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేస్తూ గ్రహాన్ని చేరుకుంది. ISRO అనేక సంవత్సరాలుగా మార్స్ మిషన్ కోసం పరిశోధన చేస్తున్నప్పుడు, ప్రాజెక్ట్ ఆగస్టు 2012లో ప్రభుత్వంచే ఆమోదించబడింది. ISRO అంతరిక్ష నౌకపై పని చేయడానికి, ప్రాజెక్ట్ అమలు దశకు తీసుకురావడానికి ఒక సంవత్సరం సమయం పట్టింది. మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్ 5 నవంబర్ 2013న దేశం తూర్పు తీరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి ప్రారంభించబడింది. 670 మిలియన్ కిలోమీటర్లు ప్రయాణించిన తర్వాత, మంగళయాన్ ఇప్పుడు గ్రహం మీద వాతావరణం, భూగర్భ శాస్త్రం, మూలం, పరిణామం జీవన స్థిరత్వాన్ని బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపరితల లక్షణాలు, పదనిర్మాణం, ఖనిజశాస్త్రం మరియు మార్టిన్ వాతావరణాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది. భారతదేశానికి దాదాపు $74 మిలియన్లు ఖర్చయ్యే ఇతర దేశాల ద్వారా గ్రహంపైకి పంపిన అన్ని మిషన్లలో ఇది అత్యంత ప్రభావవంతమైనది
మూలాలు
వర్గం:1958 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
కళానిధి నారాయణన్
కళానిధి నారాయణన్ (1928 – 2016) ఒక భరతనాట్యకళాకారిణి.
ఆరంభజీవితం
ఈమె తన 12వ యేట మద్రాసులోని సెనేట్ హౌస్‌లో తన మొట్టమొదటి నృత్య ప్రదర్శన ఇచ్చింది. 1930-40 దశకాలలో దేవదాసి కాని ఒక బాలిక రంగస్థలంపై నాట్యం చేయడం చాలా అరుదు. ఈమె తన బాల్యంలోనే ధనమాణిక్యం, కె.గణేశన్ వంటి కళాకారులతో కలిసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది.
వృత్తి
ఈమె 1940లలో స్వల్పకాలం మాత్రమే నృత్యప్రదర్శనలు చేసింది. తల్లి మరణం తరువాత వివాహం చేసుకుని నాట్యానికి కొంత కాలం దూరమయ్యింది. ఈమె బాల్యంలో చేసిన నృత్యాలను గమనించిన కళాప్రియుడు వై.జి.దొరైస్వామి 1973లో నర్తకి అలర్మెల్ వల్లికి అభినయం నేర్పమని కోరడంతో, ఈమె తన సంతానం ప్రోద్బలంతో, తన 48యేళ్ళ వయసులో 30 సంవత్సరాల విరామం తరువాత, మళ్ళీ నాట్యప్రపంచంలోనికి అడుగిడింది. మళ్ళీ ఈమె పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం వద్ద భరతనాట్యం థియరీ నేర్చుకుంది. క్రమంగా ఈమె అభినయంలో మంచి గురువుగా పేరు సంపాదించింది.
2003, డిసెంబరు 7వ తేదీన ఈమె శిష్యులు, అనేక మంది నాట్యాచార్యులు కలిసి ఈమె 75వ జన్మదిన వేడుకలను చెన్నైలోని లజ్ కమ్యూనిటీ హాలులో నిర్వహించారు. ఆ సందర్భంగా అభినయంపై రెండురోజుల సెమినార్ నిర్వహించారు.
పురస్కారాలు
ఈమెకు భారత ప్రభుత్వం మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని 1985లో ప్రకటించింది. 1990లో ఈమెకు సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. ఇంకా ఈమెకు 1998లో కాళిదాస్ సమ్మాన్ పురస్కారం, 2011లో సంగీత అకాడమీ వారి టాగూర్ రత్న అవార్డు (ఫెలోషిప్) లభించాయి.
శిష్యులు
ఈమె శిష్యులలో రమ్య హరిశంకర్, ఎ.లక్ష్మణస్వామి, బ్రఘ బెస్సెల్, హేమ రాజగోపాలన్, శుభశ్రీ నారాయణ్, మినాల్ ప్రభు, ప్రియా గోవింద్, షర్మిలా బిశ్వాస్, జమునా కృష్ణన్, మీనాక్షి చిత్తరంజన్, మిలానా సెవెర్స్కయ ,ప్రతిభా ప్రహ్లాద్, విఏకే రంగారావు మొదలైనవారు ఎన్నదగినవారు.
మరణం
ఈమె 2016, ఫిబ్రవరి 21న చెన్నైలో తన 87వయేట మరణించింది
బయటి లింకులు
వర్గం:భరతనాట్య కళాకారులు వర్గం:1928 జననాలు వర్గం:2016 మరణాలు వర్గం:నాట్యాచార్యులు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:మహిళా కళాకారులు వర్గం:కాళిదాస్ సమ్మాన్ గ్రహీతలు
తమలపాకు
తమలపాకు లేదా నాగవల్లి భారతదేశంలో విరివిగా ఉపయోగించే తాంబూలంలో ముఖ్యమైన భాగం. ఈ ఎగబ్రాకే మొక్కను తేమగల వేడి ప్రదేశాలలో పెంచుతారు. ఇది పైపరేసి కుటుంబానికి చెందింది. దీని ఔషథ ధర్మాల మూలంగా కొద్దిగా ఉద్దీపనలు కలిగించేదిగా ముఖ్యమైంది. thumb|right|250px|తమల పాకులు/పాకాల సంతలో తీసిన చిత్రం
వ్యుత్పత్తి
బీటిల్, అనే పదం తమిళ పదమైన వెట్టిల నుండి వచ్చింది. ఈ పదం పోర్చుగీసు ద్వారా వచ్చింది. దీనిని పానా ఆకులని ఉత్తర భారతదేశంలో పిలుస్తారు.
సాగుచేయు విధానం
తమలపాకు దక్షిణ, అగ్నేయ ఆసియాలోనూ, పాకిస్తాన్ నుండి న్యూగినియా వరకూ విస్తృతంగా పండిస్తారు. బంగ్లాదేశ్ లో రైతులు దీనిని "బరుయి" అని పిలుస్తారు. ఈ తమలపాకులు పండించే క్షేత్రాన్ని "బరౌజ్" అని పిలుస్తారు. ఈ "బరౌజ్" వెదురు కర్రలతోనూ, కొబ్బరి ఆకులతోనూ కంచె కడతారు.
తమలపాకు సంవత్సర వర్షపాతం 750-1500 మి.మీ. కలిగి, 10-40 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత గలిగిన ప్రాంతాలు అనువైనవి. నీరు ఇంకే సారవంతమైన లేటరైట్, ఎర్ర గరప నేలలు వీటి సాగుకు అనువైనవి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఎక్కువగా ఆధిక దిగుబడిని ఇచ్చే కపూరి రకాలను పండిస్తున్నారు.
మే-జూన్ నెలలలో భూమిని బాగా దున్ని చదునుచేసి ఎకరాకు 16-20 కిలోల అవిశ విత్తనాలను సాలుకు మీటరు దూరంలో ఉంచి వత్తుగా విత్తాలి. ఈ అవిశ విత్తనాలను ఉత్తరం, దక్షిణం దిక్కులకు మాత్రమే విత్తుకోవాలి.
తీగలు నాటిన మొదటి ముడు రోజుల వరకు రెండు పూటలా నీరు కట్టాలి. తర్వాత రోజూ ఒక పూట (సాయంత్రం) మాత్రమే కట్టాలి. ఆ తర్వాత రోజు మార్చి రోజు 3 సార్లు సాయంత్రం వేళ నీరు కట్టాలి. తర్వాత 10 రోజుల కొకసారి ఒక తడి చొప్పున నీరు పెట్టాలి. వేసవి కాలంలో 2-3 రోజులకొకసారి తడి ఇవ్వాలి.
చిగురించిన తీగలను, పెరగడానికి మొదలైన 15 రోజులకు జమ్ముతో అవిశ మొక్కలను కట్టి ప్రాకించాలి. ఈ పనిని 15-20 రోజుల కొకసారి చేయాలి. వేగంగా వీచే గాలులకు అవిశ మొక్కలు వంగే ప్రమాదమం ఉండడం వలన వీటిని ఒకదానికొకటి తాడుతో కట్టి, సాలు చివర నాటిన వెదురు గడలకు కట్టాలి. సరిపడేటంత వెలుతురు, నీడ ఉండేలా అవిశ కొమ్మలను కత్తిరించుకోవాలి. తెగులు సోకిన ఆకులను, తీగలను ఎప్పటికప్పుడు ఏరి కాల్చివేయాలి. రెండు సంవత్సరాల కొకసారి మొక్కజొన్నతో పంట మార్పిడి చేయాలి.
తీగ నాటే ముందు దుక్కిలో ఎకరాకు 40 కిలోల సూపర్ ఫాస్ఫేట్ రూపంలో భాస్వరం, 40 కిలోల పొటాష్ వేయాలి. తీగ నాటిన 2 నెలల నుండి నత్రజనిని ఎకరాకు 80 కిలోలు, వేపపిండి + యూరియా 1:1 నిష్పత్తిలో సంవత్సరానికి 4 నుండి 6 దఫాలుగా వాడాలి. ఎకరాకు ఒక టన్ను చొప్పున జిప్సం వేసుకోవాలి.
నాటిన 2 నెలలకు ఆకులు కోతకు వస్తాయి. తర్వాత ప్రతి నెల ఆకులకు ఇనుప గోరు సహాయంతో కోయాలి. మొదటి సంవత్సరంలో తోట నుండి ఎకరాలు 30,000 నుండి 40,000 పంతాలు (పంతం అంటే 100 ఆకులు), రెండవ సంవత్సరంలో 40,000 పంతాల దిగుబడి వస్తుంది.
తుని తమలపాకు
ఆంధ్ర దేశంలో తుని తమలపాకు సుప్రసిద్ధం. తునికి సమీపంలో ఉన్న సత్యవరంలో ఎన్నో తమలపాకు తోటలు ఉండేవి. ఈ సత్యవరం ఆకులు చిన్నగా, లేతగా (కవటాకులు) మృదువుగా, కొద్దిగా కారంగా ఉండి ఎంతో ప్రాముఖ్యం పొందాయి. కాకినాడ నూర్జహాన్ కిళ్లీలో తుని తమలపాకు లేకపోతే అది నూర్జహాన్ కిళ్లీ కానేకాదు. విజయనగరం ఆకులు కొంచెం పెద్దగా, దళసరిగా, మృదుత్వం తక్కువ కలిగి ఉంటాయి.
హిందూ మతంలో తమలపాకులు
ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన మతం హైందవ మతం. హిందూ సంస్కృతి ఏదో రూపంలో ప్రకృతిని పూజించటం. ఆరాధించటానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. మనకు సంబంధించిన ఏ పండుగ తీసుకున్నా అందులో ప్రకృతి ఆరాధన మిళితమై వుంటుంది. ఉగాది పండుగకు వేపచెట్టు, సంక్రాంతి పండుగకు ధాన్యరాశులు, పశు సంతతి పట్ల ప్రేమ చూపటం... అలాగే వినాయక చవితి అంటే నానావిధ ఫల.పత్ర, పుష్పాలతో స్వామిని అర్చించటం వుంటుంది. ఇలాంటి విశిష్ట సంస్కృతి మరి ఏ ఇతర మతంలోనూ కనబడదు. ఇక ప్రతి పండుగలో, ప్రతి శుభ సందర్భంలో తాంబూలానికి అగ్రస్థానం ఉంటుంది. హిందూ సంస్కృతిలో తాంబూలానికి - అంటే తమలపాకులకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. కొందరు దేవుళ్ళకి నిర్ణీత సంఖ్యలో తమలపాకులతో పూజలు చేస్తారు. తమలపాకుల తాంబూలం కూడా మన సంస్కృతిలో విశిష్ట స్థానం ఆక్రమించింది. ఇలా ఆయర్వేదం కూడా ఆరోగ్యానికి తమలపాకు సేవనాన్ని సూచిస్తుంది. అందరు దేవుళ్లకి తమలపాకులతో పూజలు చేయటం ఉన్నప్పటికి. ఆంజనేయస్వామికి ఆకు పూజ అత్యంత ప్రీతికరమైనది అని చెబుతారు. శత పత్ర పూజ చేస్తే వివిధ దోషాలకు పరిహారం చెల్లించినట్టే అని ఒక నమ్మకం ఉంది. వివిధ నోములు, వ్రతాలు, శుభ కార్యాలు జరిగినప్పుడు అరటిపళ్ళు. వస్త్రంతో పాటు రెండు తమలపాకులు కూడా ఇస్తారు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:పైపరేసి వర్గం:ఎగబ్రాకే మొక్కలు వర్గం:ఆకులు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
బోపరాయ్ కలాన్
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 బాలల ప్రభుత్వ బడి ఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రామంలో 1 అలోపతీ ఆసుపత్రిఉంది సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 పశు వైద్యశాలలుఉంది సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉన్నాయి
గ్రామంలో 1 మందుల దుకాణాలుఉంది
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు. స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.