cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కుమారీ శతకము
కొన్ని పద్యాలు
పరపురుషులన్నదమ్ములు వరుడే దైవమ్ము తోడి పడుచులు వదినల్ మరదండ్రు నత్తమామలు దరదల్లియు తండ్రియనుచు తలపు కుమారీ! కుమారీ! మగడు తప్ప పైమగ వారందరూ నీ అన్నదమ్ములుగా ఎంచుకో! నీ భర్త నీకు దేవుడనుకో! భర్త అక్కలూ, చెల్లెళ్ళూ నీ అక్కచెల్లెళ్ళుగా తలచుకో! నీ అత్త మామలను తల్లిదండ్రులుగా భావించి సమయానికి తగినట్లు వారిని సంరక్షణ చేస్తూ ఉండు.
పెనిమిటి వలదని చెప్పిన పనియెన్నడు చేయరాదు బావలకెదుటన్ కనబడగరాదు; కోపము మనసున నిడుకొనక యెపుడు మసలు కుమారీ! కుమారీ! భర్త వద్దన్న పనియెప్పుడూ చెయ్యకూడదు. బావల యందు నిల్చునిగాని, కూర్చుండి గాని, మాటాడడం లాంటి పనులు చెయ్యవద్దు. ఎవరేమన్నా మనసులో కోపానిని చోటివ్వకూడదు. కోపం పాపపు పనులు చేయిస్తుంది. శాంతంగా మసలుతూ ఉండాలి
మూలాలు
వర్గం:శతకాలు
మన్నూరు సుగుణమ్మ
thumb|మన్నూరు సుగుణమ్మ 2015 లో తిరుపతి శాసనసభ నియోజకవర్గానికి జరిగిన శాసనసభ ఉప ఎన్నికలలో మన్నూరు సుగుణమ్మ శాసనసభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది. ఈమె భర్త వెంకటరమణ 2014 లో జరిగిన శాసనసభా నియోజకవర్గ ఎన్నికలలో శాసనసభకు తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున ఎన్నికై తిరుపతి శాసనసభ సభ్యుడుగా ఉంటూ అనారోగ్యం కారణంగా మరణించడంతో జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో సుగుణమ్మ ఆ స్థానంలో తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున నిలచి 1,16,524 ఓట్ల ఆధిక్యంతో గెలుపొందింది. ఈ ఉప ఎన్నికలో మొత్తం ఓట్లు 2,94,781 కాగా 1,47,216 ఓట్లు (49.94 శాతం) పోలయ్యాయి. అయితే తెలుగుదేశం పార్టీ విజ్ఞప్తి మేరకు ప్రధాన ప్రతిపక్షమైన వైయస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఈ ఉప ఎన్నికలో పోటీ పెట్టలేదు.
మూలాలు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన మహిళా శాసన సభ్యులు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భర్త నుండి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చినవారు
శంఖారావం (2004 సినిమా)
శంఖారావం, 2004 ఏప్రిల్ 4న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. పద్మాలయా స్టూడియోస్ బి. భువనేశ్వరరెడ్డి నిర్మాణ సారథ్యంలో ఎ. మోహన గాంధీ దర్శకత్వం వహించిన ఈసినిమాలో అనంత్ నాగ్, శరత్ బాబు, శ్రీనాధ్, రాజీవ్ కనకాల నటించగా, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం సమకూర్చాడు.
కథా సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామాల్లో ఉన్న సమస్యలు, ఆ సమస్యలపై ప్రభుత్వం చూపిన నిర్లక్ష్యంతో నలుగురు నిరుద్యోగ యువకులు (శ్రీనాధ్, రాజీవ్ కనకాల, కృష్ణ భగవాన్, రాజా) బాధపడుతుంటారు. ముఖ్యమంత్రిని కలవడానికి, తమ సమస్యల గురించి చెప్పడానికి వారు హైదరాబాద్ వెలుతారు. కానీ వారు ముఖ్యమంత్రిని కలవడానికి అవకాశం రాలేదు.
ఇదిలావుండగా, ముఖ్యమంత్రి చంద్ర రాయుడు (అనంత్ నాగ్), ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాజేంద్ర రెడ్డి (శరత్ బాబు) ప్రయాణిస్తున్న కారు నల్గొండ నుంచి హైదరాబాద్ వెళ్లేటప్పుడు క్లేమోర్ గనులను ఉపయోగించి పేల్చివేస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ఈ ఇద్దరు ముఖ్యమైన నాయకులు చనిపోయారని ప్రపంచం మొత్తం నమ్ముతున్న సమయంలో, ఈ నలుగురు యువకులు వారిని సజీవంగా బయటికి తీసుకొస్తారు.
మారువేషంలో తమ గ్రామంలో ఉండి గ్రామాల్లో ఏమి జరుగుతుందో గమనించాలని ఇద్దరు నాయకులను నలుగురు యువకులు అభ్యర్థిస్తారు. ఈ రాజకీయ నాయకులు గ్రౌండ్ రియాలిటీలను ఎలా అర్థం చేసుకుంటారు, గ్రామాల సమస్యల పట్ల వారి వైఖరిని ఎలా మార్చుకుంటారు అనేది మిగిలిన కథ.
పాటలు
ఈ సినిమాకు వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించాడు. సుద్దాల అశోక్ తేజ, గోరటి వెంకన్న, నిస్సార్, ఉమామహేశ్వరరావు, విశ్వ పాటలు రాశాడు. వందేమాతరం శ్రీనివాస్, నాగూర్ బాబు, రవివర్మ, విశ్వ, కౌసల్య పాటలు పాడారు.
మూలాలు
వర్గం:వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు వర్గం:పోసాని కృష్ణ మురళి సినిమాలు వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రాజీవ్ కనకాల నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎ.వి.ఎస్. నటించిన చిత్రాలు వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆహుతి ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు
గాలి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు
గాలి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు
ఇవి మశూచకము, పొంగు, ఆటలమ్మ, కోరింత్గ దగ్గు, గవదలు, డెంగ్యూ జ్వరము, న్యూమొనియా మొదలగునవి. ఇందు కొన్ని వ్వాధులను కలిగించు సూక్ష్మ జీవులులను ఇంకను మనము కండ్లతో చూడలేదు. మశూచక రోగి యొక్క పొక్కుల పైనుండు పక్కులలో ఈ సూక్ష్మ జీవులుండి అవి ఎండి ధూళియై గాలిలో కొట్టు కొని పోవుచు చాల దూరము వరకు వ్యాపించునని ఇప్పటి సిద్ధాంతము. అపరి శుభ్రత, జన సమ్మర్దము ఇవి ఈ వ్యాధుల వ్యాపకమునకు మిక్కిలి సహ కారులని జ్ఞప్తియుంచుకొని వానిని రెంటిని చేరనీయ కుండు ప్రయత్నము ఎడతెగక చేయు చుండ వలెను.
మశూచకము.
ఒకరినుండి మరియొకరికి వ్యాపించు వ్వాధులలో మశూచకము మిక్కిలి ఉద్రేకమైనది. దీని యంత త్వరగా వ్యాపించు అంటు వ్వాధి మరొకటి లేదు. ఇతర జ్వరముల వలె దీనినొక జ్వరముగా నెంచ వలయును. కాని ఈ జ్వరములో మూడవ దినము మొదలుకొని రోగి చర్మము అంతయు నొక విధముగా కంది, పొక్కులెక్కి తుదగా పొక్కులలో చీపు పుట్టి పెద్ద పెద్ద కుండలును పుండ్లును ఏర్పడును. ఈ పుండ్ల వలన శాశ్వతముగ నుండు మచ్చలను, ఒకానొకప్పుడు వికార రూపమును గలుగును. ఒక సారి మశూచకము వచ్చిన వారికి తిరిగి రాదు. మన దేశమునందు అనాది నుండి ఈ వ్యాధి యున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఇంగ్లాండు దేశానికి 1241 సంవత్సరము నందును ఈ వ్యాధి ప్రవేశించి నట్లు నిదర్శనములు గలవు.
మశూచకము నంటించు సూక్ష్మ జీవి పొక్కులలోని చీమునందు ఉన్నదని రూఢిగా చెప్పవచ్చును. ఏలయన, ఈ చీమునెత్తి మరొకనికి అంటించిన యడల వారికి మశూచకము వచ్చుటయే ఇందులకు ప్రబల నిదర్శనము. ఇది యితరులకంటు విధమును జూడగా ఈ వ్యాధి ఏదో విధమున అనగా గాలి మూలమున గాని, తట్టలు సానానులు మొదలగు వాని సంపర్కము మూలమున గాని, అంటు చున్నట్లు తెలియ గలదు. రోగి యొక్క ఊపిరి తిత్తులలో నుండియు చర్మము నుండియు, బహుశః ఉమ్మి, మల మూత్రాదులు మొదలగు వాని నుండియు గూడ దీని సంపర్కము ఇతరులకు అంట వచ్చును. కాబట్టి రోగికి ఉపచారము చేయు నౌకరుల మూలమున గాని రోగి నివసించి యుండు ఇంటిలోనికి రోగి యున్నప్పుడు గాని, రోగి విడిచిన తరువాత గాని ఇతరులు ప్రవేశించుట చేతను, ఈ వ్యాధి వ్యాపింప వచ్చును. వ్యాధి ప్రారంభించినది మొదలు, పక్కులన్నియు పూర్ణముగా ఊడిపోయి ఆరోగ్యము కలుగు వరకుఒక రోగి నుండి ఇతరులకు ఈ వ్యాధి అంట వచ్చును. కాని కుండలలో చీము పట్టు దినముల యందు ఈ వ్యాధి మిక్కిలి ఉధృతముగ వ్వాపించ గలదని తెలియు చున్నది. తక్కిన అంటు వ్వాధుల యొక్క మైల కంటే ఈ వ్యాధిని బుట్టించు మైల రోగి నుండి విస్తార దూరము వ్వాపింప గలుగుటచే దీని వ్వాపకమును నిలుపుటకు మిక్కిలి కష్టముగా నున్నది. ఒక గ్రామంన కంతకును అంటించుటకు మరియొక ఊరినుండి ఒక్క మనిషి ఈ వ్యాధిని దీసికొని వచ్చిన చాలు. ఈ విత్తనము పది పదునైదు దినములలోనే చుట్టుపట్ల నున్న ముప్పది నలుబది కుటుంబములకు వ్యాపింప గలదు. ఇది కొంపలంటు కొను నిప్పు కంటే వేగముగ నింటింటికి వ్యాపించు నని చెప్పవచ్చును.
నివారించు పద్ధలు:
దేశము యొక్క కాలమాన స్థితికిని, మశూచకపు వ్యాపకమునకును ఎదో ఒక సంబంధము కలదని గూడ తోచు చున్నది. ఒకానొక కాలమందు ఇది మిక్కిలి ఎక్కువగా నుండును. మరి యొక కాలమందు తగ్గి యుండును. కాని అనేక చోట్ల ఈ వ్యాపకము మానవుల రాక పోకలను బట్టియే ఉండునని తోచుచున్నది. మశూచకము వచ్చిన వాని చుట్టు అదృష్ట వశమున టీకాలు వేయించు కొనిన వారే యుండి రోగి యొక్క వ్యాధి మశూచకమని మొదటి దినమే తెలిసి యుండి, రోగిని వెంటనే ప్రత్యేక పరచి రోగిని చూచుటకు ఇతరులు ఎవ్వరును పోకుండ నుండిన ఎడల ఆ వాధి అంతటితో దిగిపోయి వుండ వచ్చును. అధికారులు ఈ రోగి విషయమై వెంటనే తెలిసికొని రోగితో సంబంధించిన వారల కందరుకును చుట్టు పట్లనుండు ఇండ్ల వారి కందరుకును వెంటనే టీకాలు వేసి, రోగిని గ్రామం వెలుపల నుండు ప్రత్యేక స్థలమున ఉంచిన యెడల ఇంకను యుక్తము. కాని ఈ విషయములను గూర్చి బొత్తిగ అజ్ఞానములో మునిగి యున్న మన దేశమునందు ఇట్టి స్థితి ఇంతలో వచ్చునని తలచుటకు వీలులేదు. రోగికి వ్యాధి అంటిన మొదటి దినములలో ఏదో కొద్దిగా జ్వరము తగిలినదని తలచి అమ్మవార ని తెలియక పూర్వము, మామూలుగా దిరుగుచు తన పనులు జేసికొను చుండుట వలనను, ఊరంతయు దిరుగు చుండు అద్దె బండ్లలోను, రైలు బండ్లు లోను తిరుగుటచే ఆ బండ్ల మూలమునను, నాటకములకును సభలకును బోవు చుండుట చేతను ఈ వ్యాధి రోగి మూలమున ఎట్లు వ్యాపింప గలదో తెలియగలదు. అమ్మారని తెలిసిన తరువాత, రోగి ఇంటిలో పరుండి యున్న తరువాత గూడ ఆ యింటిలోని పిల్లలు బడికి పోవుట చేతను, పెద్దలు తమతమ పనుల మీద ఊరంతయు దిరుగుట చేతను, తల్లులు ఒక క్షణమున రోగికి ఉపచారములు చేయుచు, మరిక క్షణమున నా బట్టలతోడనే చెరువునకు వెళ్ళి నీరు తెచ్చుట చేతను లేక దుకాణమున కూర్చుండి పండ్లు అమ్ముట చేతను, చాకలి వారు వీధి వెంట రోగి బట్టలను దీసికొని పోవుట చేతను, బంధుగులు రోగిని చూచుటకు వచ్చి పోవుచుండుట చేతను, ఈ వ్యాధి వ్యాపింప గలదు. దీని వ్యాపకమున కిన్ని మార్గములుండుట చేతనే ఒకానొకచో అదృష్ట వశమున ఒక్కనికే వ్యాధి వచ్చి పోవుటయు, మరొకచో ఒక్కని నుండి నూరుగురు వరకు కూడా వ్యాధి వ్యాపించుటయు సంభవించు చున్నది.
ఒకనికి అమ్మవారు సోకినదని అనుమానము కలిగిన వెంటనే ఆయింటి యందు పూచీగల వారెవ్వరో ఒకరు అధికారులకు తెలియ జేయవలయును. ఆ అధికారులు మిక్కిలి నేర్పును జాగరూతకయు గలవారై ఏ ఊరినుండి ఆమనిషి వచ్చినదియు, ఎవరెవరి ఇండ్లకు తిరిగినదియు, ఏ ఊరినుండి ఎవరెవరు ఆ యింటికి వచ్చుచు పోవు చున్నదియు చక్కగ కనిపెట్ట వలయును. వ్యాధి వచ్చిన వెంటనే తెలుపని వానికిని, తెలిసిన సమాచారమును గూడముగ నుంచిన వానికిని, అధికారులడిగపుడు అబద్ధము చెప్పు వానికిని తగిన శిక్ష విధించుటకై శాసములుండవలెను. ఒకచోట మశూచకము ఉన్నదని తెలిసిన వెంటనే అధికారులు రోగిని తగిన వైద్య శాలకు తీసికొని పోవలయును.
బడికి బోవు పిల్లలున్న యెడల తక్షణము వారిని నిలిపి ఆ బడిలోని పిల్లలందరుకును టీకాలు వేయ వలయును. ఆ సమయమున బడికి రాని పిల్లల పట్టీని తయారు చేసి వారి యిండ్లకు పోయి వారలకు ఇదివరకే అమ్మావారంటినదేమో తెలిసికొని వారలకును వారల నంటి యుండు వారలకును, అందరకును తిరిగి టీకాలు వేయ వలయును. ఆ యింటి నుండి మనుష్యులు నౌకరికి గాని, వ్యాపారములకు గాని ఏ ఏ స్థలములకు వెళ్ళుదిరో చక్కగ కనిపెట్టి అచ్చటి వారల కందరకును తెలిపి తిరిగి టీకాలు వేయవలయును. రెండోవ సారి టీకాలు వేసికొనుట నిర్బందము గాదు కనుక, తిరిగి టీకాలు వేసికొనమని ఎవరైనను తిరుగ బడిన ఎడల అట్టి వారలను పదునాలుగు దినముల వరకు నౌకరికి రానీయ కుండ జేచి ప్రజలనుండి ప్రత్యేక పరచవలయును. రోగి యుండు ఇంటిని, రోగి యిండ్లకు వచ్చిన వారి యిండ్లను పదునాలుగు దినముల వరకు అధికారులు ప్రతి దినమును శోధించు చుండవలయును. మరి పదునాలుగు దినముల వరకు అప్పుడప్పుడు శోధించు చుండ వలయును. వ్యాధి వలన చనిపోయిన శవమునుండి ఈ వ్యాధి మిక్కిలి వ్యాపింప వచ్చును గాన అట్టి వానిని వీధుల వెంట దీసుకొని పోవుటకు పూర్వము, సుద్ధి చేయు మందు నీళ్లలో తడిపిన మందు గుడ్డలతో చక్కగ కప్పి తిన్నగ శ్మశానమునకు తీసికొని వెళ్ళి కాల్చవలెను.
మశూచకపు వైద్యశాల:
మశూచకము పైద్య శాలలకును, తక్కిన వైద్యశాలలకును ముఖ్యమైన భేదములు కొన్ని ఉన్నాయి.
వైద్యశాల స్థలము:.....
ఇండ్లకును, రోడ్లకును, ప్రజలు పలుమారు వచ్చుచు పోవు చుండు ఇతర స్థలములకును, ఈ వైద్య శాల మిక్కిలి దూరముగ నుండ వలయును. ఈ వైద్యశాలలు ఇతర అంటు వ్యాధుల వైద్య శాలలతో కూడా సంపర్కము కలిగి యుండ కూడదు. ఇట్టి వైద్య శాల కట్టవలయుననిన మిక్కిలి విశాలమైన స్థలము కావలయును. ఏలయన దీని చుట్టు నాలుగు వందల గజములకు లోపల ఏ యిండ్లును ఉండకూడదు. ఇట్టి వైద్య శాలలో గాలియి, వెలుతురును, మిక్కిలి చక్కగ వచ్చు చుండవలయును. అనుమానము గల మశూచకపు రోగులను మశూచకపు రోగులతో సంబంధముగల ఇతరులును నివసింప జేయుటకై ఆదే ఆవరణములో ప్రత్యేకముగ, వైద్య శాలకు దూరముగ, ఇండ్లు కట్టి యుంచ వలయును.
ఈ వైద్య శాలలో నౌకరీ చేయు వారలందరును ఖాయముగ అక్కడుండు వారైనను సరే లేక పుడపుడు నౌకరికి వచ్చు వారలయినను సరే వారుచేయు నౌకరీ ఎట్టిదైనను వారలకందరకు ఆస్పత్రిలో ప్రవేశించక మునుపే తిరిగి టీకాలు వేయవలయును. ఆస్పత్రిలోనికి ఎప్పుడో మిక్కిలి అవసరము ఉన్నప్పుడు తప్ప చూచు వారలను రానీయకూడదు. మిక్కిలి తప్పని సరిగా ఎవరినైనను పోనీయ వలసిన ఉన్నయెడల అట్టి వారికి తిరిగి టీకాలు వేసి ఆస్పత్రిలోనికి పోక ముందే తడుపుటకు వీలైన ప్రత్యేకపు దుస్తులనిచ్చి వారు తిరిగి వచ్చిన వెంటనే మందు నీళ్లలో స్నానము చేయించి శుద్ధి చేసిన తమ దుస్తులను తొడుకు కొని నీయ వలెను. లేని యెడల చూచుటకు వచ్చు వారలను పదునాలుగు దినముల వరకు అదే ఆవరణములో ప్రత్యేకముగ శోధనలో నుంచి పిమ్మట పంపి వేయవలయును. రోగుల బంధువులకును, స్నేహితులకును కావలసిన సమాచారము లన్నిటిని చెప్పుటకు దూరముగ నొక స్థలమును ఏర్పరచి అక్కడకే వారు వచ్చి పోవు నట్లు ఏర్పాట్లు చేయ వలయును. కాని అయిన వారును, కాని వారును ఆస్పత్రి లోనికి పోకూడదు.
ఆస్పత్రిలో నుండు ఏ విధమైన సామానును బయటికి పోనీయ రాదు. రోగులు వ్రాయు ఉత్తరములను బహుశ్రద్ధగ ఎండబెట్టిగాని కాచి గాని శుద్ధి చేసి బయటికి గాని బయటకు పోనీయ వలెను.
ఆస్పత్రి విషయమై చెప్పిన నిబంధనలన్నియు ఇండ్లలో నుండు రోగుల విషయములో కూడా భహు జాగ్రత్తగా జరుపు చుండిన యడల ఈ వ్యాధి యొక్క వ్యాపకము ఇప్పటి కంటే అనేక రెట్లు తగ్గి పోవునని చెప్పవచ్చును.
తట్టమ్మవారు (పొంగు)
ఇది గొంతు నొప్పి, జలుబు, కొద్ది పాటి దగ్గు, మొదలగు లక్షణములు కలిగి శరీరమంతయు ఒకానొక విధమైన తట్టు వలె నుండు దద్దులతో కూడిన యొక విధమైన జ్వరమని చెప్పవచ్చును. కొందరికి ఈ వ్యాధితో పాటు కండ్ల కలక గూడ రావచ్చును.
వ్వాపకము:
ఇది ప్రపంచకము నందన్ని భాగముల యందును కొద్దిగనో హెచ్చుగనో వ్యాపించి యున్నది. అప్పుడప్పుడు ఈ వ్యాధి వచ్చుచు పోవు చుండును దేశములలో కంటే దీని నెన్న డెరుగని దేశములో నిది ప్రవేశించిన యెడల మిక్కిలి ఉపద్రవము కలుగ చేయును. 1875 సంవత్సరములో ఫీజీ ద్వీపములలో ఇది ప్రవేశించి నపుడు దీని వ్యాపకము తీవ్రమ మూడు నెలలలో దేశమందలి ప్రజలలో నాలుగవ వంతును మ్రింగి వేసింది. మన దేశమునందు ఈ వ్యాధి సర్వ కాలముల యందును ఆశ్రయించి యుండుటచే మనలనంతగా బాధించుట లేదు. ఇది ఏటేట వచ్చుచు పోవు చున్నను మరణములు మాత్రము మిక్కిలి అరుదు. మిక్కిలి ఎండ తీవ్రముగల ప్రదేశములలో ఎట్లో అతి శీతలములగు ప్రదేశములలో కూడా నట్లే ఈ వ్యాధి వ్యాపించు చుండుత చేత దేశముల యొక్క శీతోష్ణ స్థితికీని దీని యొక్క వ్యాపకమునకును సంబంధము లేనట్లు తోచు చున్నది. ఈ వ్యాధి నల్ల వార్లకును, తెల్ల వార్లకును కూడా ఒకటే విధముగ వ్యాపించును. స్త్రీ పురుష వివక్షత గాని పిన్న పెద్దల వివక్షత గాని దీనికి ఉన్నట్లు తోచదు. అయినను మన ఇండ్లలో సాధారణంగా పెద్ద వారల కంటే పిల్లలను ఇది అంటు చున్నట్లు కనబడును. ఎందు చేతననగా ప్రతి దేశమునందు అప్పడప్పుడు ఈ వ్యాధి వచ్చి పోవు చుండుట చేత పెద్దలందరకు ఈ వ్యాధి ఎప్పుడో ఒకప్పుడు సోకి యుండును. అందుచే ఈ వ్యాధి క్రొత్తగ వచ్చినపుడెల్ల అనేకమంది పిల్లలును ఇది వరకు రాక మిగిలి పోయిన కొందరు పెద్ద వార్లును ఈ వ్యాధికి లోబడుదురు. ఆరు మాసములకు లోపు వయసుగల పిల్లలకును నలుపది సంవత్సరముల వయసు మీరిని పెద్దలకును ఈ వ్యాధి అంటుట అరుదు.
ఈ వ్యాధి సామాన్యముగా మరియొక రోగి యొక్క సమీప సంపర్కముచే వచ్చును. ఇది ఒంటి మీద దద్దులు లేవక పూర్వమే ఇతరులకు అంటుకొను స్వభావము గల దగుట చేత ఫలాన వ్యాధి యని తెలియక పోవుట చేత పిల్లలు బడిలో ఒండొరుల తాకుట వలనను ఇది పిల్లలలో మిక్కిలి వ్యాపించును. వ్యాధి వచ్చిన ప్రతి వారిని చక్కగ గాలియు వెలుతురును వచ్చు నట్టియు ఇంటిలో విస్తారము సంబంధము లేనట్టియు ఒక గదిలో రోగిని ప్రత్యేక పరచిన యెడల సామాన్యముగా ఈ వ్వాధి ఎతరులకంటదు. బట్టలు పుస్తకములు, ఆట బొమ్మలు, ఇతర సామానులు ఇవి రోగి నుండి తీసిన వెంటనే ఎండలో నుంచి గాని మరియొక విధముగా గాని శుద్ధి చేసిన యెడల ఎండ చేతను గాలి చేతను దీని సూక్ష్మ జీవి చచ్చునదగుట చేత ఈ వ్యాధి అంతగా వ్యాపింపదు. కాని ఒక్క గదిలో నివసించి నంత మాత్రము చేత ఈ వ్యాధి ఎంత సులభముగ అంటుకొనునో ఈ క్రింది ఉదాహరణము వలన తెలియ గలదు. ఒక బడిలోని ఇరువది ఇద్దరు పిల్లలు విహారార్థమొక ఊరికి పోయి అచ్చట ఒక యింట నొక రాత్రి నిద్రించిరి. మరుసటి వారములో ఆ 22 మంది పిల్లలలో 21 మందికి తట్టమ్మవారు వచ్చెను. కారణము విచారింపగా విహారార్థమై పోయి యున్న రాత్రి వారు పరుండి యున్న ఇంటిలోని పిల్లావాని కొకనికి ఆ తట్టమ్మ వారు సోకి యున్నట్టు తెలిసెను. ఇప్పుడు తట్టమ్మ వచ్చియుండని పిల్లవానికి ఇది వరకే ఒక సారి తట్టమ్మ వచ్చి పోయెననియు తెలిసెను.
నివారించు పద్ధతులు:
1. వైద్యుడును ఇంటి యజమానియు వెంటనే గ్రామాధికారికి ప్రకటన చేయ వలెను.
2.బడి పిల్లలలో తట్టమ్మ వచ్చినపుడు ఉపాధ్యాయుడు వెంటనే అధికార్లకు తెలుప వలెను. ఈ వ్యాధి కల ఇంటిలో నుండు పిల్లల నెవ్వరిని బడికి రానీయ కూడదు. బడిలో అనేక మందికి ఈ వ్యాధి కనుపించిన యెడల వెంటనే బడి మూసి వేయవలెను. సెలవు దినములలో ఇంటికి పోయిన పిల్లలందరును తమ ఇంట అంటు వ్వాధి ఏదియును లేదని వైద్యుని వద్ద నుండి గాని ఇంటి యజమాని వద్ద నుండి గాని సర్టిపికేటు తీసుకొని రావలయును
3. రోగిని, వ్యాధి తెలిసిన వెంటనే ప్రత్యేక పరచుట కూర్చియు రోగి యుండు స్థలమును శుద్ధి జేయుట గూర్చియు 12, 13 ప్రకరణములలో వివరించిన విషయములను గనమింప వలెను. లేదా రోగిని వెంటనే ప్రత్యేకముగ అంటు వ్యాధుల కేర్పరుపబడిన ఆస్పత్రికి పంప వలయును. మన దేశమునందు ప్రజలకు ఈ వ్వాధి యన్న బొత్తిగ భయమేలేదు. పైన చెప్పిన కొద్ది పాటి నిబంధనలను గమనించిన యెడల ఈ వ్యాధి వ్యాపకమును చాల వరకు మాన్ప వచ్చును. రోగుల నుండి వచ్చు కఫము చీమిడి మొదలగు నవి రోగి చర్మము నుండి రాలు పొట్టి కంటే ఈ వ్వాధి యొక్క వ్వాపకమును హెచ్చు చేయునని తోచు చున్నది. తట్టి పోసిన 15 దినములైన తర్వాత గాని రోగిని చక్కగ స్నానము చేయించి తర్వాత గాని ఇతరులతో కలియ నీయ రాదు. అపుడైనను జలుబు గాని దగ్గు గాని ఏమియు నుండకూడదు.
ఆటలమ్మ:
సామాన్యముగా పిల్లలకు ఏ విధమైన బాధయు లేకుండగనే మొదటి రోజునే శరీరము మీద అక్కడక్కడ ఎర్రని పొక్కులు పొక్కి వెంటనే నీటితో నిండి యున్న కుండలుగా మారి పోవునట్టి ఒక అంటు వ్యాధి. ఈ కుండలలోనీ నీరు క్రమక్రమంగా ఎండి పోయి చిన్న చిన్న పక్కు లేర్పడును. సామాన్యముగ జ్వరముండదు. కుండలలో చీము పట్టదు. ఎవ్వరును దీనిచే చావరు. పిల్లలాడుకొను చుండగనే ఈ వ్యాధి వచ్చి పోవును. కావుననే మనవారు దీనికి ఆటలమ్మ  యని పేరు పెట్టిరి.
వ్వాపకము:
రోగిని ఇతరులు తాకుట చేతను బహుశః ఇతర సంపర్కము చేతను గూడ ఇది వ్యాపించును. ఒక రోగి పక్కులలోని రసము నెత్తి ఇతరులకు టీకాలు వేసిన యెడల వార్లకు ఆటలమ్మ రాదని చెప్పుటకు వీలు లేదు.
నివారించు పద్ధతులు:
ఈ వ్వాధి చంపునది కాక పోవుట చేత శానిటరీ అధికార్లకు దీనిని గూర్చి ప్రకటన చేయ నక్కర లేదని కొందరి అభిప్రాయము. ఆటలమ్మకును మశూచకములకును గల భేదము అందరకు సులభముగా తెలియక పోవచ్చును. కాబట్టి ఒకా నొక్కప్పుడు మశూచకపు వ్యాధిని ఆటలమ్మ అని ప్రజలు తలచి అధికార్లకు తెలియ జేయక పోవచ్చును. ఇట్టి యసందర్భములు కలుగ కుంటుటకు గాను ఆటలమ్మను గూడ ప్రకటన చేయు వ్యాధులలో చేర్చిన యెడల అధికారులు వచ్చి చూచుకొని అవసరమైన యెడల రోగిని ప్రత్యేక పరచి తగు జాగ్రత్తను పుచ్చుకొందురు. ఒక ఇంటిలో ఒక పిల్ల వానికి వచ్చిన ఆటలమ్మ ఇతర పిల్లలకు రాకుండ చేసికొన వలయు నన్న యెడల రోగిని ప్రత్యేక పరుచుటకు గూర్చియు శుద్ధి చేయుటను గూర్చియు గత వ్వాసములో నున్న పద్ధతులను గమనింప వలయును.
గవదలు:
సామాన్యముగా పిల్లలకు మెడయొక్క పైభాగమున క్రింద దౌడ ఎముకకు రోతట్టునను చెవి సమీపనునను ఉబ్బి బిళ్ళలు కట్టి నొప్పి ఎత్తు ఒకానొక అంటు వ్వాధికి గవదలని  పేరు. దీనికి గాలి బిళ్ళలనియు చెప్పుదురు. ఒక ఒకటి రెండు రోజులు వ్యత్యాసములో రెండు పైవులను వచ్చు స్వభావముకల దగుట చే వ్యాధిని గుర్తెరుగుట కంతగా కష్టముండదు. సామాన్యముగా గవదలు ఉబ్బక ముందే కొంచెము స్వరము మారుటను, తలనొప్పి మొదలగు లక్షణములు కనిపించును.
నివారించు పద్ధతులు.
ఈ వ్యాధి నుండి సామాన్యంగా చావరు గనుక ప్రజలను శానిటరీ అధికారులును గూడ దీని విషయమై అంతగా లెక్క చేయరు. అయినను బడి పిల్లలలో ఈ వ్యాధి కనుపించిన యెడల వారలను వ్యాధి సోకిన దినము మొదలు ఇరువది నాలుగు దినముల వరకు బడికి రానీయ కూడదు. కోడి పిల్లలను నులిమినట్లు నులిమి వేయుచు కో అను దీర్ఘస్వరముతో వచ్చు దగ్గుతో దీనిని అందరు సులభముగ గుర్తింప వచ్చును. గాలితో గాని ఋతువుతో గాని ఈ వ్వాధికి సంబంధమున్నట్టు కానరాదు. ఈ వ్యాధిని వ్యాపింప జేయు సూక్ష్మ జీవికి మానవ శరీరము గాక వేరెక్కడను నివాస స్థానము ఉన్నట్టును తెలియదు. ఇది ప్రపంచమునందన్ని భాగముల యందును ఒక్కటే రీతిని చిరకాలమునుండి వ్యాపించుయున్నట్లు తోచు చున్నది. ఈ వ్యాధి యొక్క వ్యాపకమునకు అన్ని కాలములు సమానమైనప్పటికిన్ని ఇది వర్షకాలము నందును చలికాలము నందును రోగులను ఎక్కువగా బాధించును. మగ పిల్లలలో కంటే ఆడపిల్లలలో ఈ వ్యాధి హెచ్చుగ వ్య్పించునని తోచు చున్నది. ఎక్కడనో వయసు వచ్చిన వార్లకు కూడా వచ్చినను దీని వ్యాపకము పిల్లలోనే తరుచు, పెద్ద పిల్లలో కంటే పాలు గ్రాగు పిల్లలకు తక్కువగా ఉండునని చెప్పుదురు. రెండు మొదలు అయిదు సంవత్సరముల వయస్సు వచ్చు వరకు దీని వ్వాపకము హెచ్చుగ నుండును. తల్లి కడుపులో నున్నపుడే తల్లి నుండి పిండము ఈ వ్యాధిని సంపాదించుకొని పుట్టిన కొద్ది గంటలలో ఈ యొక్క లక్షణములన్నియు చూపుచు వ్యాధినొందిన బిడ్డలలో నిదర్శనములు గలవు. పిల్లలలో వలెనే పెద్ద వార్లలో గూడ మగ వాండ్లలో కంటే ఆడ వాండ్రలో ఈ వ్యాధి హెచ్చు. అందు ముఖ్యముగా గర్భిణీ స్త్రీలనిది హెచ్చుగ అంటు చున్నట్టు కనబడు చున్నది. పొంగు, ఆటలమ్మ, మొదలగు అంటు వ్యాధులున్న సమయముల లోనే కోరింత దగ్గు కూడా తరచు వ్యాపించు చుండుటకు కారణమింత వరకు తెలియలేదు.
ఈ వ్యాధిని కలిగించు సూక్ష్మ జీవి ఇంతవరకు నిశ్చయముగా తెలియ లేదు. ఇతర అంటు వ్యాధులందు వలెనే కొంత దగ్గు గలవారిని కూడా ప్రత్యేక పరచి వ్యాధి గ్రస్తులుండు స్థలమును శుద్ధి చేయ వలయును. బడి పిల్లలలో ఈ వ్యాధి వచ్చిన యెడల వ్యాధి పూర్ణముగ నయమగు వరకు బడికి రానీయ కూడదు.ట్రాంబడ్ల లోనికిని, రైలు బండ్లలోనికిని, సభల లోనికిని వ్యాధి గ్రస్తులను రానీయ కూడదు. ఇంటి వారలును వైద్యులును వ్యాధిని అధికారులకు ప్రకటన చేయునట్లు చట్టము లేర్పడ వలెను. ఈ వ్యాధి అంటుటకు సమీప సంపర్కము అవశ్యముగ తోచు చున్నది గాన ఇరుగు పొరుగు ఇండ్ల పిల్లలను కోరింత దగ్గు గల పిల్లలతో ఆట్లాడ నీయ రాదు. కోరింత దగ్గు గల పిల్లలతో సంపర్కము గల పిల్లలను బడులలో చేర్చుకొనక పూర్వము పదునైదు దినముల వరకు శోధనలో వుంచ వలెను.
డెంగ్యూ జ్వరము:
అకస్మాత్తుగ కీళ్లలోను, కండలలోను అమితమగు నొప్పితోను శరీర మంతయు ఒక విధమైన ఎర్రని దద్దుర్లతోను గూడిన మూడు నాలుగు నాళ్ళ జ్వరమునకు డెంగ్యూ జరమని పేరు. ఇది రోగిని బాధ పెట్టును గాని చంపదు. ఇది కొన్ని దేశములలో అప్పుడప్పుడు వచ్చు చుండును. కాని 1877 వ సంవత్సరము మొదలుకొని మూడు సారులు ఇది ప్రపంచమంతయు వ్వాపించింది. ఇన్ ప్లూయింజా జ్వరము తప్ప ఇంత వేగముగను ఒక్కొక్క ప్రదేశములో ఇంతమందికి ఒకటే సారి వ్యాపించు నట్టి జ్వరము మరొకటి లేదు. ఇది సామాన్యముగా ఉష్ణ ప్రదేశములలో వేసవి ప్రాంత మందు అధికముగ వ్యాపించును. చలి కాలము రాగానే తగ్గి పోవును. సముద్ర ప్రాంతములందును, పల్లపు భూముల యందును ఈ వ్యాధి మిట్ట ప్రదేసములలో కంటే హెచ్చుగ నుండును. మురికి వీధులును, జన సంఘములు గల పెద్ద పట్టణంలలో ఇది మొట్టమొదట పుట్టి రహ దారీల వెంట అప్పుడప్పుడు పల్లెలకు చేరు చుండును. అన్ని వయసుల వారును స్త్రీలును, పురుషులును కూడా ఈ వ్యాధికి సమానులే. ఈ వ్యాధిని గలిగించు సూక్ష్మ జీవి ఇంకను నిశ్చయముగ తెలియ లేదు.
నివారించు పద్ధతులు:
సాధ్యమైనను కాకున్నను, రోగిని ప్రత్యేక పరచుట, రోగి యుండు గదులను శుభ్రముగను వెచ్చగను చక్కని గాలి ప్రసరించునట్లు జేయుట, రోగి యుపయోగించిన బట్టలను వస్తువులను వెనుక ప్రకరణములలో చెప్పిన ప్రకారము శుద్ధి చేయుటకు ఇవియేఈ వ్యాధిని వ్యాపింప జేయకుండుటకు ముఖ్య సాధనములు.
న్యూమోనియా:
ఊపిరి తిత్తులు కఫ సంబంధమైన పదార్థములతో నిండి పోయి అకస్మాత్తుగ జ్వరము, ఊపిరాడక పోవుట మొదలగు లక్షణములతో సామాన్యముగ తొమ్మిది దినములుండు జ్వరమునకు న్యూమోనియా జ్వరమని పేరు. ఈ వ్యాధి జంటచుక్కల వలె నుండు న్యూమో కాకస్ అను నొక విధమైన సూక్ష్మ జీవులచే కలుగు చున్నది. అధికమైన చలిగాలో గాని రాత్రులయందు మంచులో గాని వానలో గాని తిరిగిన వారికి వెంటనే ఇది అంటు కొనును. ఈ సూక్ష్మ జీవి ఆరోగ్యముగా నుండు వాని యుమ్మిలో గూడ సాధారణంగా కనబడుచుండును. ఏ కారణము చేతనైనను శరీరము యొక్క రక్షణ శక్తి తగ్గినపుడు ఈ సూక్ష్మ జీవి ఊపిరి తుత్తులలో ప్రవేశించి వ్యాధిని పుట్టించును. న్యూమోకాకస్ ఇన్ ప్లూయంజా, ప్లేగు టైఫాయిడ్ సూక్ష్మ జీవులు కూడా ఒకానొకప్పుడు ఒక విధమైన న్యూమొనియాను కలిగింప వచ్చును.
అప్పుడు ఊపిరి తిత్తులలో ఆయా సూక్ష్మ జీవులు ప్రత్యేకముగ గాని, న్యూమో కాకస్ తో చేరిగాని ఉండును. పల్లెటూరి వారికన్న పట్టణ వాసులు రెండింతలు అధికముగా బాధ పడుదురు. పట్టణ వాసులకు న్యూమోనియా భయము పల్లెలలో వారి కంటే హెచ్చుగ నుండును. అన్ని వయసుల వారికిని సామాన్యముగ ఒకటే విధముగా నంటును. కాని బిడ్డలకు అంటి నపుడు మరణములు హెచ్చుగ నుండును. ఇంటిలో నుండు ఆడవారి కంటే బయట వెళ్ళి వ్యవహరించు మగవారికి ఈ వ్యాధి హెచ్చుగ అంటును. అధికాయాసములు, వీధులలోని దుమ్ము, చలిగాలి, తడి, ఇవన్నియు ఈ వ్యాధి యొక్క వ్యాపకములకు సహకారులగు చున్నవి. ఇది వ్యాపించు విధము కొంతవరకు మనకు తెలిసి యున్నది. కనుక ఆ మార్గములలో పడకుండ ప్రయత్నించుటయే గాక దీనిని నివారించు ముఖ్య పద్ధతి .... నివసించు ఇండ్లు శుభ్రముగ నుంచుట, పట్టణం శుభ్రముగ నుంచు కొనుట, శరీరమును శుభ్రముగ నుంచు కొనుట, న్యూమోనియా రోగుల కఫము నెప్పటి కప్పుడు శుద్ధి చేసి కొనుట, ఇవియే నివారించు పద్ధతులు. గాలి మూలమున వ్యాపించు వ్యాధుల కన్నిటిని అవలంబించ వలయును. న్యూమోనియా రాకుండ నివారించుటకు టీకా రసమును ఇప్పడిప్పుడు కనిపెట్టుచున్నారు. వీని యుపయోగమును గూర్చి ఇంకను నిశ్చయముగ జెప్పుటకు వీలు లేదు.
ఇన్ ప్లూయంజా:
మనకు తెలిసిన అంటు వ్యాధులలో ప్రపంచ మంతయు ఒక్కసారి ముట్టించునది ఇన్ ప్లూయింజా జ్వరమని చెప్పవచ్చును. ఈ జ్వరము తనంతట తాను మనుష్యులను చంపదు. కాని తన వలన కలిగిన బలహీత స్థితి యందు ఇతర వ్యాధులను గలిగించి రోగిని లొంగదీయును. ఇదియును డెంగ్యూ జ్వరము వలెనే అకస్మాత్తుగ వచ్చును కాని జ్వరము దానంత తీవ్రముగా నుండదు. ఇన్ ప్ల్యూయింజా యందు దగ్గు, పడిశము, చలి, ఈ లక్షణము అధికముగా నుండును. డెంగ్యూ జ్వరము లోనున్న దద్దు ఇన్ ప్లూయింజాలో నుండదు. ఒక వేళ చెమట వలన కలిగిన పొక్కులుండినను అది దద్దుమాదిరి నుండదు.
వ్యాపించు విధము:
బెర్లిన్ పట్టణ వాస్తవ్యుడగు షేపర్ అను నతడు ఇన్ ప్లూయింజా జ్వరమును కలిగించు సూక్ష్మ జీవిని కనిపెట్టెను. ఈ సూక్ష్మ జీవి యెండవలన అయిదు నిముషములలో చచ్చి పోవును. ఈ జ్వరము వచ్చినపుడు సామాన్యముగా ఇంటిలో ఒక్కని కూడా విడువదు. పిల్లలు, పెద్దలు అందరును దీనికి సమానమే. 1891 వ. సంవత్సరమున ఈ వ్యాధి చీనా దేశమున బుట్టి, పసిఫిక్ సముద్రము మీదుగా అమెరికాకు పోయి, అచ్చటనుండి ఐరోపాకు వ్యాపించెను. ఇట్లు ప్రపంచమునందంటను వ్యాపించిన దీని వ్యాపకమును గూర్చి మూడు సిద్ధాంతలులు ఉన్నాయి. గాలిలో నుండు దుమ్ము నాశ్రయించి తుపానులును పెద్దగాలియు వచ్చి నపుడు ఈ జ్వరమును బుట్టించు సూక్ష్మ జీవులు ఒక దేశము నుండి మరియొక దేశానికి వెళ్ళునని కొందరును, వ్యాధికి కారణముగాని సూక్ష్మ జీవులు కావని మరి కొందరును, మశూచికము పొంగు మొదలగు వ్యాధుల వలే ఒక రోగినుండి మరియొక రోగికి ఏదో ఒక విధమైన సంపర్కము మూలముననే వచ్చునని మరి కొందరును చెప్పుచున్నారు. సామాన్యముగా ఒక మనిషి నుండి మరియొక మనిషికి సమీప సంపర్కమున్నపుడే ఇది హెచ్చుగ వ్యాపించు చున్నట్లు తోచు చున్నది. కాని ఒక మనిషి తానీ వ్యాధిని బొందకుండగనే ఒక రోగి నుండి మరియొకనికి అంటించ గలిగి నట్లు నిదర్శనములు గలవు. ఓడలలోని సామానుల మూలమున ఈ వ్యాధి యొక దేశమునుండి మరియొక దేసమునకు వ్వాపింప గలిగినట్లును నిదర్శనములు గలవు. ఋతువుగాని దేశము యొక్క సీతోష్ణస్థితి గాని నమ సమ్మర్థము గాని గాలి వెల్తురు మొదలగునవి కాని ఈ వ్యాధి యొక్క వ్యాపకముతో అంతా సంబంధము గలిగి యునట్లు తోచదు. క్రిక్కిరిసి యుండు పట్టణం లందెట్లో విశాలముగ నుండు నారామములయందట్లే ఈ జ్వరము వ్యాపించు చున్నది. మశూచకము, ఆటలమ్మ మొదలగు వ్యాధుల వ్యాపకమునకును దీని వ్యాపకమునకును గల భేదములలో ఇది ముఖ్యమైనది.
నివారించు పద్ధతులు.
ఒక సారి వచ్చిన వానికి ఈ వ్యాధి తిరిగరాదని లేదు. బహుశః ఒక సారి దీని పాలనన బడిన వాడు అనేక సారులు బడునని తోచు చున్నది.
(1) ఇంటిలో నొకనికి వ్యాధి వచ్చిన వెంటనే రోగిని ప్రత్యేక పరచి రోగితో ఇతరుల సంపర్కము తగ్గించ వలెను.
(2) ఉమ్మి, చీమిడి, తెమడ మొదలగునవి ఇండ్లలో గాని పని యేయు స్థలములో గాని గోడల మీదను గుడ్డల మీదగాని పడి ఎండి పోనీయరాదు. సాధ్యమైనంత వరకు కాగితములలో గాని శుభ్రమైన పాత గుడ్డలలో గాని వీనిని చేర్చి తగుల బెట్టవలెను. లేని యెడల రోగి సంపర్కముగల ప్రతి పదార్థమును పండ్రెండు పదమూడు ప్రకరణములలో చూపిన ప్రకారము శుద్ధి చేయ వలెను. వ్వాధి తగిలిన వారలు పది దినములవరకు జన సంఘములతో కూడా రాదు. వ్యాధి బలమధికముగ నున్న యెడల ఒక్కొకచో మూడు వారముల వరకు రోగి ఇతరులతో కూడరాదు.
(3) ఈ వ్యాధి వ్యాపించి యుండు దినములలో ఇండ్లను ఫ్యాక్టరీలను మిక్కిలి శుభ్రముగ వుంచుకొన వలెను. తలుపు లన్నియు తెరచి గాలియు వెలుతురును చక్కగ ప్రసరించు నట్లు చూచుకొన వలెను.
మూలాలు
అంటువ్యాధులు రచయిత 	ఆచంట లక్ష్మీపతి అను గ్రంథమునుండి గ్రహింప బడినది
వర్గం:వ్యాధులు
తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్
తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్, (ఆంగ్లం: Telangana State Information Commission) అనేది తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రజలకు సమాచారం హక్కును పటిష్టంగా అమలుచేయడంకోసం అధికారిక గెజిట్‌లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా తెలంగాణ ప్రభుత్వం చే ఏర్పాటు చేసిన కమిషన్. దాఖలు చేసిన ఫిర్యాదులు, అప్పీళ్లతో పాక్షిక న్యాయవ్యవస్థగా ఈ కమిషన్ వ్యవహరిస్తుంది. ఈ కమిషన్‌లో రాష్ట్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్, 5మంది రాష్ట్ర సమాచార కమిషనర్లు గవర్నర్‌చే నియమించబడతారు. ముఖ్యమంత్రి చైర్‌పర్సన్‌గా, రాష్ట్ర క్యాబినెట్ మంత్రి, ప్రతిపక్ష నేతగా సభ్యులుగా ఉన్న ఒక కమిటీ సిఫార్సుపై కమిషనర్ల ఎంపిక జరుగుతుంది.
ఏర్పాటు
సమాచార హక్కు చట్టం, 2005 ప్రకారం, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2017 సెప్టెంబరు 13న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. కమిషన్ సభ్యుల ఎంపిక కోసం త్రిసభ్యకమిటీ ఏర్పాటు చేస్తూ 2017 సెప్టెంబరు 14న తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు చైర్‌పర్సన్‌గా ఏర్పాటైన ఈ కమిటీలో డిప్యూటీ సీఎం మహమూద్ అలీ,  ప్రతిపక్ష నేత కుందూరు జానారెడ్డి లను సభ్యులుగా నియమించబడ్డారు. 2017 సెప్టెంబరు 25న కమిషన్ తన కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.
కమిషన్ సభ్యులు
ప్రగతిభవన్‌ వేదికగా సమావేశమైన త్రిసభ్యకమిటీ సభ్యుల ఎంపికపై సుదీర్ఘ చర్చలు జరిపి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్‌ ప్రధాన కమిషనర్‌గా డాక్టర్‌ ఎస్‌. రాజా సదారాం, కమిషనర్‌గా బుద్దా మురళి లను ఎంపికచేయగా 2017 సెప్టెంబరు 15న రాష్ట్ర గవర్నర్ ఈ.ఎస్.ఎల్.నరసింహన్ ఆమోదించి సభ్యులకు నియామక ఉత్తర్వులు జారీచేశాడు. 2020 ఫిబ్రవరిలో సీనియర్‌ జర్నలిస్టులు కట్టా శేఖర్‌రెడ్డి, మైదా నారాయణరెడ్డి, గిరిజన విద్యార్థి నేత గుగులోతు శంకర్‌నాయక్, న్యాయవాదులు సయ్యద్‌ ఖలీలుల్లా, మహ్మద్‌ అమీర్‌ హుస్సేన్‌ కమిషనర్లుగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టిన నాటినుంచి మూడేళ్లపాటు (వారికి 65 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకు) ఈ పదవిలో కొనసాగుతారు. రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్‌లోని ఏదైనా ఖాళీని ఖాళీ అయిన తేదీ నుండి ఆరు నెలలలోపు భర్తీ చేయాలి. ప్రధాన సమాచార కమిషనర్, సమాచార కమిషనర్, రాష్ట్ర సమాచార కమిషనర్ల జీతాలు, అలవెన్సులు, ఇతర సేవా నిబంధనలు, షరతులు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి సమానంగా ఉంటాయి.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ సంస్థలు
జై శ్రీనివాస్
జై శ్రీనివాస్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సినీ గాయకుడు. ఆయన సినిమా, దేశభక్తి, జానపద, భక్తి పాటలు పాడారు.
జననం, విద్యాభాస్యం
నేరడికొమ్మ శ్రీనివాస్‌ తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా , మందమర్రి లో నేరేడుకొమ్మ రామాచారి, సీతామణి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన మందమర్రిలోని సింగరేణి హైస్కూల్‌లో 1993లో పదో తరగతి పూర్తి చేశాడు.
మరణం
జై శ్రీనివాస్ కరోనా సోకడంతో సికింద్రాబాద్‌లోని ఓ ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో చికిత్య పొందుతూ  21 మే 2021న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు వర్గం:మంచిర్యాల జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
M (అక్షరం)
M లేదా m (ఉచ్ఛారణ: ఎమ్‌) అనేది ఆధునిక ఆంగ్ల వర్ణమాలలో 13 వ అక్షరం. ISO ప్రాథమిక లాటిన్ వర్ణమాలలో కూడా 13 వ అక్షరం. M ని బహువచనంగా పలుకునప్పుడు ఆంగ్లంలో ఎమ్స్ (M's) అని, తెలుగులో "ఎమ్‌" లు అని పలుకుతారు. ఇది L అక్షరం తరువాత, N అక్షరానికి ముందూ వస్తుంది (L M N).
M యొక్క ప్రింటింగ్ అక్షరాలు
M - పెద్ద అక్షరం (క్యాపిటల్ లెటర్) m - చిన్న అక్షరం (లోవర్ కేస్ లెటర్)
మూలాలు
వర్గం:లాటిన్ అక్షరమాల
ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి
నూతన కాల్వ అమర్‌నాథ్‌ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2017 నుండి 2019 వరకు రాష్ట్ర పరిశ్రమలు, ఆహార శుద్ధి, అగ్రి బిజినెస్‌, కామర్స్‌, పబ్లిక్‌ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌ శాఖల మంత్రిగా పని చేశాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
ఎన్‌. అమర్‌నాథ్‌ రెడ్డి 2 జులై 1960లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దపంజాణి మండలం, వీరపల్లె గ్రామంలో ఎన్ రామకృష్ణారెడ్డి, తాయారమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 1980లో బికాం పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి తన తండ్రి నూతన కాల్వ రామకృష్ణ రెడ్డి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన వీరప్పల్లె గ్రామా సర్పంచ్‌గా రెండుసార్లు పని చేసి 1996లో పుంగనూరు నియోజకవర్గంకి జరిగిన ఉప ఎన్నికలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1999లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓటమిపాలై, 2004లో జరిగిన ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన డీసీసీబీ ఛైర్మన్‌గా, టీడీపీ పార్టీలో తెలుగుయువత రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా, చిత్తూరు జిల్లా టీడీపీ అధ్యక్షుడిగా పని చేశారు.
ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పలమనేరు నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.ఆయన రాష్ట్ర విభజన అనంతరం 2012లో టీడీపీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి 17 జూన్ 2016లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీని విడి టీడీపీలో చేరాడు. ఆయన 2017లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌ మంత్రివర్గ విస్తరణలో భాగంగా 2 ఏప్రిల్ 2017న పరిశ్రమలు, ఆహార శుద్ధి, అగ్రి బిజినెస్‌, కామర్స్‌, పబ్లిక్‌ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌ శాఖల మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన ఎన్నికల్లో టీడీపీ అభ్యర్దిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి ఎన్. వెంకట గౌడ చేతిలో ఓడిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
దీనబాంధవ
జీవిత విషయాలు
దీనబాంధవ 1983, జూలై 20న వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా నెక్కొండలో జన్మించాడు. 2000లో హైదరాబాద్ వచ్చిన దీనబాంధవ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృతంలో ఎం.ఏ., తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో రంగస్థల కళలశాఖలో ఎంపిఏ పూర్తిచేసాడు.
భాస్కర్ అనే మిత్రుడి సహాయంతో సొంతంగా పాటలు రాసి, స్వరకల్పన చేసి, పాడుతూ దాదాపు 30 ప్రైవేట్ ఆల్బమ్స్ రూపొందించాడు. దీనబాంధవ రూపొందించిన జంగిట్యూన్ అనే ఆల్బమ్ ను అప్పటి గవర్నర్ సుర్జీత్ సింగ్ బర్నాల చేతుల మీదుగా విడుదల చేశాడు. సర్వశిక్షా అభియాన్ నిర్వహించిన నేషనల్ ఆడియో, వీడియో ఫెస్టివల్ లో పాల్గొని జాతీయ అవార్డును అందుకున్నాడు.
నాటకరంగం
నాటకరంగంలో పరిశోధన చేస్తున్న దీనబాంధవ, చిన్నపిల్లలతో నాటకాలు వేయిస్తూ సాంస్కృతి, సంప్రదాయాలను, పురాణాలను, స్ఫూర్తి ప్రదాతల జీవిత చరిత్రలను నాటకాలుగా మలిచి నేటి తరానికి చైతన్యం కలిగిస్తున్నాడు. 2015, ఫిబ్రవరి 23న 250మంది చిన్నారులతో 12 గంటలపాటు రవీంద్రభారతిలో 'శ్రీ ఆంజనేయం' నాటకాన్ని ప్రదర్శించాడు.
నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా ఆధ్వర్యంలో సూరజ్ ఖుండ్ లో 15రోజుల పాటు జరిగిన 'థియేటర్ ఇన్ ఎడ్యుకేషన్' శిక్షణ శిబిరంలో పాల్గొని, నాటక కళ బడి పిల్లలకు ఎలా ఉపయోగపడుతుందనే అంశంపై శిక్షణ పొందాడు.
దర్శకత్వం చేసినవి
నటించినవి
రచనలు
వాట్సాప్ వేదికగా 'శ్రీ రమణి'అనే సీరియల్ కథను రాసాడు. ఈ సీరియల్ ప్రజాదరణ పొంది, ముద్రణకు సిద్ధంగా ఉంది.
భద్రకాళి ఆలయం (పోఖారా)
భద్రకాళి ఆలయం (నేపాలీ :भद्रकाली मन्दिर) కుందహార్‌లోని పోఖరా తూర్పున ఒక చిన్న కొండపై ఉన్న దేవాలయం. ఇది కాళికా దేవి ఆలయం. 1817 సంవత్సరంలో ఈ భద్రకాళి (దుర్గ) ఆలయాన్ని స్థాపించారు. ఇది 135 రోపానీల విస్తీర్ణంలో ఉంది. కొండ పైకి చేరుకోవడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. తూర్పు మార్గంలో ఆలయానికి చేరుకోవడానికి 292 మెట్లు ఉండగా, దక్షిణం వైపు నుండి వెళ్తే, 265 మెట్లే ఉంటాయి. ఈ ఆలయాన్ని గతంలో "ముదులే తుంప్కో" అని పిలిచేవారు. ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి 230 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. చుట్టూ పచ్చదనంతో ఇది "ప్రశాంత వాతావరణంలో" ఉంటుంది.
దీనబాంధవ
మూలాలు
వర్గం:1983 జననాలు వర్గం:వరంగల్ జిల్లా కళాకారులు వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:తెలంగాణ ఆకాశవాణి కళాకారులు వర్గం:తెలంగాణ ఆకాశవాణి ప్రయోక్తలు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
భద్రకాళి ఆలయం (పోఖారా)
"భద్రకాళి" దేవత, పూజారిని కొండను త్రవ్వమని చెప్పినప్పుడు ఈ ఆలయం బయల్పడింది. అక్కడ ఈ దేవత విగ్రహం బయల్పడింది. అప్పటి నుండి దీనిని "భద్రకాళి"గా పూజిస్తారు.
పండుగలు
సంవత్సరం పొడవునా అనేక పండుగలు ఉన్నాయి, వేలాది మంది ఈ గొప్ప వేడుకలకు హాజరవుతారు. వాటిలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలను దశయిన్ అని పిలుస్తారు, ఇది సాధారణంగా సెప్టెంబర్ లేదా అక్టోబర్ లో జరుగుతుంది (సాంప్రదాయ హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం).
రవాణా
భద్రకాళి ఆలయానికి స్థానిక ప్రభుత్వ బస్సులు మహేంద్రపుల్, ఖౌఖోలా నుండి అందుబాటులో ఉన్నాయి. స్థానిక టాక్సీలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు
జోగు రామన్న
జోగు రామన్న తెలంగాణ రాష్ట్రంకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున ఆదిలాబాదు శాసనసభ నియోజకవర్గం శాసనసభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కెసీఆర్ తొలి మంత్రివర్గంలో అడవులు, పర్యావరణ, బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిత్వశాఖల మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు.
వివాహం - పిల్లలు
రామన్నకు రమతో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు (ప్రేమేందర్, మహేందర్).
రాజకీయరంగం
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత 2014లో జరిగిన తెలంగాణ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి టికెట్ పై పోటీ చేసి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి పాయల్ శంకర్ పై 14711 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. 2014, జూన్ 2వ తేదీన కెసీఆర్ తొలి మంత్రివర్గంలో అడవులు, పర్యావరణ, బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిత్వశాఖల మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించి, తెలంగాణకు హరితహారం కార్యక్రమంలో తనవంతు కృషిచేశాడు. 2018లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికలలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ టికెట్ పై పోటీ చేసి సమీప భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి పాయల్ శంకర్ పై 25,279 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. జోగు రామన్న 26 జనవరి 2022న టిఆర్ఎస్ పార్టీ, ఆదిలాబాదు జిల్లా అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు.
ఇతర వివరాలు
మెక్సికో, దక్షిణ కొరియా దేశాలు సందర్శించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:1961 జననాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018)
పారాచూట్
పారాచూట్ అనగా సాధారణంగా గొడుగు వంటి ఆకారం కలిగిన పరికరం, దీనితో ప్రజలు లేదా వస్తువులు నెమ్మదిగా, సురక్షితంగా గాలిలో తేలుతున్నట్లుగా చాలా ఎత్తుల నుండి, విమానం వంటి వాటి నుండి క్రిందకు దిగుతూ నేలకు చేరుకోవచ్చు. ఈ పారాచూట్ పదం ఫ్రెంచ్ పదాలైన పారర్, చూటీ పదాల నుండి వచ్చింది, పారర్ అర్థం రక్షించడం, చూటీ అర్థం సురక్షితంగా, జాగ్రత్తగా పై నుంచి క్రిందికి జారుతూ పిల్లలు ఆడుకునే జారుడు బల్ల. పారాచూట్స్ పార్‌చూటింగ్ అనే క్రీడలో ఉపయోగిస్తున్నారు. దీని సృష్టికర్త లియోనార్డో డా విన్సీ ఒక రోజున మానవులు ఎగురగలరని నమ్మాడు.
పారాచూట్ అనునది తేలికైన గట్టిగా ఉన్న వస్త్రంతో తాయారుచేస్తారు. అనగా ఆ వస్త్రం వాస్తవానికి సిల్కుతో తయారు చెయబడినా ప్రస్తుతం సాధారణంగా నైలాన్ను వాడుతున్నారు. పరిస్థితులను బట్టి పారాచూట్ ప్రజలు, ఆహారం, పరికరాలు, స్పేస్ క్యాప్సూల్లు, బాంబులు. వంటి వివిధ వస్తువులను పై నుండి వాతావరణం గుండా నెమ్మదిగా క్రిందికి దించుటకు వాడుతారు.
డ్రోగ్ పారాచూట్లు నేలకు సమాంతాంగా పోవు వాహనాలకు ఋణ త్వరణం కల్గించి వాటి వేగాన్ని తగ్గించుటకు లేదా వాహనాలకు స్థిరత్వం అందించుటకు వాడుతారు .దీనిని స్పేస్ షటిల్ భూమిపైకి దిగినపుడు దాని వేగాన్ని క్రమంగా తగ్గించుటకు కూడా వాడుతారు. పారాచూట్ అను పదం ఫ్రెంచ్ పదం అయిన "పారాసెట్" నుండి వచ్చింది. వాస్తవానికి గ్రీకు భాషనుండి దీని అర్థము తీసుకుంటే "ప్రజెక్ట్ అగనిస్ట్" (వ్యతిరేక దిశలో ప్రక్షిప్తం చేయుట), "చూట్" అనునది ఫ్రెంచ్ పదము దీని అర్థము "ఫాల్" (స్వేచ్ఛా పతనం). వాస్తవానికి పాచాచూట్ అనునది హైబ్రిడ్ (సంకర) పదం. ప్రెంచి వైమానికుడు ఫ్రాంకోయిస్ బ్లాంచర్డ్ (1753–1809) 1785 లో తెలిపిన ప్రకారం దీని అర్థం భాషా పరంగా "పతనానికి వ్యతిరేకంగా ప్రక్షిప్తం చేయుట".
ప్రారంభ పునరుజ్జీవన రూపాలు
మొట్టమొదటి సారి పారాచూట్ యొక్క ఆధారం పునరుజ్జీవన కాలంలో లభించింది. ప్రాచీన పారాచూట్ యొక్క రూపం 1470 లలో ఇటలీ పునరుజ్జీవన కాలంలోని అనామక వ్రాతప్రతుల నుండి లభించాయి. ఈ అనామక రచయితలు చేసిన చిత్రణలో స్వేచ్ఛగా వ్రేలాడుతున్న వ్యక్తి ఒక శంఖు ఆకారపు పైకప్పు జత ఒక క్రాస్ బార్ ఫ్రేమ్ పట్టుకొని వ్రేలాడుతున్నట్లు ఉన్నవి. భద్రతా పరంగా నాలుగు పట్టీలు నాలుగు లోహపు కడ్డీలనుండి వచ్చి వాటిని నడుము బెల్టుకు అతికించబడినవి. పారాచూట్ యొక్క విస్తారమైన మెరుగుదల గూర్చి వేరొక గ్రంథంలో కూడా వివరించబడింది. ఈ డిజైన్ ప్రకారం వ్యక్తి తన చేతులతో రెండు బార్లు పట్టుకొని వాటికి పెద్ద వస్త్రం స్ట్రీమర్ల ద్వారా శక్తిని విభజించి తన వేగాన్ని తగ్గించుకొనే చిత్రం కూడా లభించింది. అదేవిధంగా పారాచూట్ యొక్క ఉపరితల వైశాల్యం బాగా తగ్గించుట ద్వారా గాలి యొక్క ఘర్షణ వలన కలిగిన నిరోధమును తగ్గించుట, చెక్కతో చేసిన ఆధారంతో నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుటకు రూపకల్పన స్పష్టంగా ఉంది
కొంత కాలం తర్వాత లియొనార్డో డావిన్సీ 1485 లో వ్రాసిన గ్రంథం "కోడెక్స్ అట్లాంటికస్" (గ్రంథం-381వి) లో పారాచూట్ యొక్క చిత్రణ కలదు. ఈ చిత్రంలో వ్యక్తి యొక్క బరువుకు సరైన అనుపాతంలో పారాచూట్ రూపొందినట్లు ఉంది. లియోనార్డో చిత్రణ ప్రకారం చెక్కతో చేసిన ప్రేంతో కూడి శంకువు ఆకారం నుండి పిరమిడల్ ఆకారలో పారాచూట్ రూపొందించబడినట్లున్నది. ఇది ఇటాలియన్ సృష్టికర్త ప్రారంభ రూపకల్పన ప్రభావితం లేదో తెలియదు కానీ కానీ అతను పునరుజ్జీవన సాంకేతిక మధ్య విస్తృత మౌఖిక సమాచార మార్పిడి ద్వారా భావన గురించి తెలుసుకున్నారు. లియోనార్డో యొక్క పిరమిడ్ డిజైన్ యొక్క సాధ్యతను విజయవంతంగా 2000 లో బ్రిటన్ దేశస్తుడు ఆండ్రియన్ నికోలాస్ పరీక్షించారు. మరల 2008 లో వేరొక స్కై డ్రైవర్ కూడా పరీక్షించారు. సాంకేతిక చరిత్రకారుడు లిన్ వైట్ ప్రకారం ఈ శంక్వాకార, పిరమిడ్ నమూనాలు, ఆసియాలో మరింత విస్తృతమైన ప్రారంభ కళాత్మక హెచ్చుతగ్గుల కంటే దృఢమైనవి. క్రొయేటియన్ ఆవిష్కర్త "ఫాస్టో వెరాంజియో" (1551–1617) కావిన్సీ యొక్క చిత్రాన్ని పరిశీలించి స్వంతంగా క్రొత్త రూపాన్ని అమలు చేశాడు. ఆయన చతురస్రాకార చట్రాన్ని ఉంచాడు కానీ పైకప్పును కొద్దిగా మార్చాడు. ఆయన పైకప్పును మరింత సమర్థవంతంగా ఋణ త్వరనం కలిగించుటకు తెరచాపలాంటి వస్త్రాన్ని ఉపయోగించి స్వేచ్ఛా పతనంలో అది ఉబ్బేటట్లు చేసాడు. ప్రసిద్ధ చారిత్రాత్మక ఆధారం వెనిస్ లోని సెయింట్ మార్క్స్ కాంపనైల్ లో లభించింది. దీనిలో "హోమో వోలాంస్" (ఎగిరే వ్యక్తి) అని చూచించబడింది. ఈ ఆధారం "మషీనే నోవే" (1615 లేదా 1616) అనే గ్రంథంలో విశదీకరింపబడింది. ఈ గ్రంథంలో అనేక యంత్రాలకు సంబంధించి సాంకేతిక భావనలు కలవు. 1617 లో వ్రాన్సిస్ తన 65 వ సంవత్సరంలో తీవ్రంగా జబ్బునపడినపుడు తాను రూపొందించిన పారాచూట్ ను పరీక్షించుటకు సెయింట్ కాంపనైల్ లో ఒక బ్రిడ్డి నుండి దూకినట్లు విస్తృతంగా నమ్మబడుతోంది.
మరికొన్ని చారిత్రాత్మక ఆధారాల ప్రకారం 30 సంవత్సరముల తర్వాత లండన్ లోని రాయల్ సొసైటి సెక్రెటరీ "జాన్ వికిన్స్" 1648 లో వ్రాసిన పుస్తకం "మేధమెటికల్ మేజిక్స్"లో ఎగిరే వ్యక్తుల గురించి వ్రాయబడినవి. ఆయన వ్రాసిన గ్రంథంలో ఎగురుట గురించి వ్రాయబడినది కానీ పారాచూట్ గూర్చి వ్రాయబడలేదు. ఆయన "ఫాస్ట్ వ్రాన్సిస్" గూర్చిగానీ, పారాచూట్ జంప్ గూర్చి గానీ, 1617 లో జరిగే ఏ సంఘటనను గూర్చి వ్రాయలేదు. ఆయన గాలిలో ఎగురుట గూర్చి వ్రాత ప్రతులేవీ లభించలేవనీ సందేహాన్ని వెలిబుచ్చాడు
ఇతర ప్రచురణలు ప్రకారం 1100 లలో చైనా దేశంలో పాచాచూట్ వినియోగం గురించి ఉంది. 1797 లో ఫ్రాన్స్ దేశస్తుడైన జాక్వెస్ గార్నెరిన్ మొదటి నవీన స్కైడైవింగ్ ప్రారంభింనినట్లు తన ప్రయోగాలు, ప్రజా ప్రదర్శనలు తెలుస్తుంది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:క్రీడా పరికరాలు
లవంగ్‌త్లై
లవంగ్‌త్లై, మిజోరాం రాష్ట్రంలోని లవంగ్‌త్లై జిల్లా ముఖ్య పట్టణం.
చరిత్ర
1880లో హైహ్ముంగా హ్లాన్చెయు అనే వ్యక్తి ఈ లవంగ్‌త్లై గ్రామాన్ని స్థాపించాడు. లవంగ్ అంటే పడవ అని, త్లై అంటే స్వాధీనం అని అర్థం
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో 20,830 జనాభా ఉంది. ఇందులో పురుషులు 10,659 మంది, స్త్రీలు 10,171 మంది ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 3,122 (14.99%) మంది 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. పట్టణ అక్షరాస్యత రేటు 95.66% కాగా, ఇది రాష్ట్ర సగటు 91.33% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 96.97% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 94.28%గా ఉంది.
రవాణా
ఇక్కడ పవన్ హన్స్ (హెలికాప్టర్ సర్వీస్ సంస్థ) ఆధ్వర్యంలో హెలికాప్టర్ సేవలు ప్రారంభించబడ్డాయి. 54వ జాతీయ రహదారి ద్వారా లవంగ్‌త్లై పట్టణం, ఐజాల్ నగరంతో కలుపబడుతోంది. లవంగ్‌త్లై, ఐజాల్ మధ్య 296 కి.మీ.ల దూరం ఉంది. వీటి మధ్య బస్సు, జీపులతో రవాణా సౌకర్యం ఉంది. ఈ పట్టణం వరకు రైల్వేను విస్తరించాలని మిజోరాం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది.
చదువు
ఈ పట్టణంలో మిజోరం విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలోని లవంగ్‌త్లై కళాశాల, అనేక ప్రభుత్వ ప్రైవేట్ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
మీడియా
లవంగ్‌త్లై పట్టణంలోని ప్రధాన వార్తాపత్రికలు:
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మిజోరాం నగరాలు, పట్టణాలు
కావనల్ కొండ
ఓక్లహోమాలోని పోటేయు సమీపంలో ఉన్న కావనల్ హిల్ ను స్థానిక ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ "ప్రపంచంలోని ఎత్తైన కొండ"గా పేర్కొంది. ఎందుకంటే దాని శిఖరం ఎత్తు 609 మీటర్లు. అసలు శిఖరం ఎత్తు సముద్ర మట్టం నుండి 727 మీటర్లుంటుంది. శిఖరానికీ, 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో నున్న పోటేయు నదికీ మధ్య ఎత్తులో తేడా 600 మీటర్లు.
పేరు వ్యుత్పత్తి
ఈ పేరు "గుహ" అనే అర్థం వచ్చే ఫ్రెంచ్ పదం కావెర్నె నుండి ఉద్భవించిందని ఒక మూలం పేర్కొంటోంది: ఓక్లహోమా చరిత్రకారుడు మురియెల్ హెచ్. రైట్, కావనోల్ అనేది ఫ్రెంచ్ పదం caverneux యొక్క విరూపం అని అన్నాడు. దీనికి "గుహలాగా" అని అర్థం.
చరిత్ర
18 వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో పర్యటించిన ఫ్రెంచ్ అన్వేషకులకు కావనాల్ హిల్ ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. వాళ్ళే దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు. 1700 ల చివరలో, ఫ్రెంచ్ ఉన్ని సేకర్తలు కావనాల్ బేస్ వద్ద ఒక శిబిరాన్ని స్థాపించారు. దీనికి పోటేయు (స్థావరం) అని పేరు పెట్టారు. థామస్ నుట్టాల్ 1819 లో ఇక్కడ మొక్కల జీవితాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. స్థానిక ఫ్రెంచ్ సేకర్తల నుండి, ఇక్కడ నివసిస్తున్న భారతీయుల నుండి ఇతర సహజ అద్భుతాల గురించి తెలుసుకున్నాడు.
కావనల్ హిల్ ఎక్కే మార్గంలో సగం దూరాన జార్జ్ విట్టే, విట్టేవిల్లే పట్టణాన్ని స్థాపించాడు. ఇది బొగ్గు మైనింగ్ కంపెనీ పట్టణం. గనులు పట్టణానికి మూడు మైళ్ళ తూర్పున ఉన్నాయి. విట్టేవిల్లే ఇప్పటికీ కొన్ని పటాలలో గుర్తించబడి ఉంది. కావనల్ హిల్ పైభాగానికి దారితీసే "Y" వద్ద దీన్ని చూడవచ్చు. కొండపైకి వెళ్లే రహదారిలో ఎక్కువ భాగం విట్టేవిల్లెకు దారితీసిన అసలు రైలుమార్గంలో భాగం.
1960 లలో, సెనేటర్ రాబర్ట్ ఎస్. కెర్ కావనల్ హిల్ శిఖరం వద్ద వేసవి విడిది ఏర్పాటు చేశాడు. వాల్టర్ బియర్డ్ తన ఆరోగ్య రిసార్ట్ను మొదట స్థాపించిన స్థలంలోనే ఈ సమ్మర్ హౌస్ ఉంది.
వినోదం
కావనల్ హిల్ ఇప్పుడు మౌంటెన్ బైక్ రేసులకు, కావనల్ హిల్ కిల్లర్ 5-మైల్ వాక్‌కూ కేంద్రం. ఒక 7.2 కి.మీ. తారురోడ్డు శిఖరాగ్రం వరకూ ఉంది. ఇక్కడి నుండి పోటేయు రివర్ వ్యాలీ యొక్క సుందరమైన దృశ్యాలను చూడవచ్చు. ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్న రోజున, ఇక్కడ నుండి అర్కాన్సాస్‌లోని మౌంట్ మ్యాగజైన్‌ను చూడవచ్చు.
శ్రీ కృష్ణ లీలలు (1958 సినిమా)
శ్రీ కృష్ణ లీలలు నవంబర్ 28, 1958 న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. గీతా ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై కంటిపూడి వెంకటరత్నం, సూరపనేని సత్యనారాయణ, కాట్రగడ్డ లక్ష్మీ నరసింహారావులు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కుందన్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. లిని జయవంత్, రాజ్‌కుమార్ ప్రధాన తారాగనంగా  నటించిన ఈ సినిమాకు ఎస్.ఎల్.మర్చంట్, ఎం.ఎస్.శ్రీరాం లు సంగీతాన్నందించారు.
మూలాలు
వర్గం:1958 తెలుగు సినిమాలు
సైదెల్లిపురం
thumb|నుతన గ్రామ పంచాయతీ సైదెల్లిపురం
ఈ సైదెల్లిపురం గ్రామం ఖమ్మం జిల్లాలోని,మధిర మండలంలోని ఒక గ్రామం ఈ గ్రామం 2018 సంవత్సరానికి ముందు ఇదే మండలంలోని మాటూర్ గ్రామంలో కలిసి ఉండేవి. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత సిఎం కేసీఆర్ 2018 సంవత్సరం లో కొత్త పంచాయితీలు ఏర్పాటు చేసే క్రమంలో ఈ గ్రామాన్ని కూడా గ్రామ పంచాయతీ గా ఏర్పాటు చేశారు.. ఇక్కడ మొదటి సారిగా 2019వ సంవత్సరం లో పంచాయతీ ఎన్నికలు జరిగాయి. గ్రామంలో సుమారు 120 గడపలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే అన్ని వర్గాల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
వట్టియూర్కావు శాసనసభ నియోజకవర్గం
వట్టియూర్కావు శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం తిరువనంతపురం జిల్లా, తిరువనంతపురం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
ఎన్నికైన సభ్యులు
త్రివేండ్రం-II నియోజకవర్గం
శివాజీ జయంతి
శివ జయంతి లేదా శివాజీ జయంతి భారత దేశంలో మహారాష్ట్రలో ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 19 న మరాఠా చక్రవర్తి ఛత్రపతి శివాజీ జయంతి జరుపుకుంటారు.
నిర్వహణ
శివాజీ జయంతి రోజున మహారాష్ట్రలో  అన్ని పాఠశాలలు, కళాశాలలు, కార్యాలయాలు సెలవు ప్రకటించారు. భారీగా ఉరేగింపులు జరుగుతాయి. ఇది మహారాష్ట్ర ప్రజలకు గౌరవ దినంగా భావిస్తారు. మహారాష్ట్ర కాకుండా, శివాజీ జయంతి గోవా, కర్ణాటకలో కూడా జరుపుకుంటారు.శివాజీ జయంతి రోజున శివాజీ జీవితాన్ని వివరించే నాటకాలు ప్రదర్శిస్తారు.
ఉద్దేశ్యం
శివాజీ మహారాజ్ ఆలోచనలను సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ వ్యాప్తి చేయడానికి శివాజీ జయంతిని జరుపుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:పండుగలు
రాగ్నర్ ఫ్రిష్
రాగ్నర్ ఆంటోన్ కిటిల్ ఫ్రిష్ (1895 మార్చి 3 - 1973 జనవరి 31) 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆర్థిక శాస్త్రాన్ని పరిమాణాత్మకంగా,  గణాంకపరంగా సమాచారం అందించిన శాస్త్రంగా స్థాపించడంలో ప్రధాన సహాయకులలో ఒకరిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రభావవంతమైన నార్వేజియన్ ఆర్థికవేత్త. ఆర్థిక వ్యవస్థలను వివరించడానికి గణాంక పద్ధతులను ఉపయోగించడం కోసం అతను 1926లో ఎకనామెట్రిక్స్ అనే పదాన్ని, అలాగే వ్యక్తిగత, సమగ్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలను వివరించడానికి 1933లో మైక్రో ఎకనామిక్స్,  మాక్రో ఎకనామిక్స్ అనే పదాలను రూపొందించాడు. 1933లో గణాంక సమాచారంతో కూడిన వ్యాపార చక్రాల నమూనాను అభివృద్ధి చేసిన మొదటి వ్యక్తి అతను. తర్వాత జాన్ టిన్‌బెర్గెన్‌తో కలిసి మోడల్‌పై చేసిన కృషికి 1969లో ఆర్థిక శాస్త్రాలలో మొదటి నోబెల్ మెమోరియల్ బహుమతిని గెలుచుకున్నారు.
అతను ఉఓస్లో విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యనభ్యసించాడు. 1930 లలో ఆర్థిక సమస్యల సాధనకై గణాంక శాస్త్ర ఆధారిత ఫార్మూలాను ఉపయోగించే ఎకనామెట్రిక్స్ (Econometrics) శాస్త్రానికి అంకురార్పణ చేసాడు. 1955 లో ఎకనమెట్రికా అనే జర్నల్ కు ఎడిటర్ గా పనిచేసాడు. అర్థశాస్త్రంలో ఇతను చేసిన పైశోధనలకు గాను 1969 లో అర్థశాస్త్రపు మొట్టమొదటి నోబెల్ బహుమతి జాన్ టింబర్జెన్ తో కల్సి పంచుకున్నాడు. ఇతను జనవరి 31, 1973 న మరణించాడు.
హంపి నిర్మాణ సమూహాలు
చరిత్ర, విశేషాలు
హంపి విజయనగరంలోని చారిత్రక నిర్మాణాలు చాలా ప్రాధాన్యత కలిగినవి. తెలుగు వారి గుండెల్లో సుస్థిర స్థానాన్ని ఏర్పరచుకున్న శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు పరిపాలించిన విజయనగర సామ్రాజ్యానికి ఇది ముఖ్యపట్టణం. సుమారు నాలుగు వందల సంవత్సరాల కాలం దక్షిణాపథమంతా వ్యాపించి సుపరిపాలనను అందించిన ఆ సామ్రాజ్యం 16 వ శతాబ్దాంలో ముష్కరుల చేతిలో సర్వనాశనమై పోయింది. ఆ శిథిలాలే ఇప్పుడు ఇక్కడ మిగిలి ఉన్నాయి. సుమారు 20 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యంలో వ్యాపించి ఉన్నాయి. విద్యారణ్యస్వామి, హరిహర రాయులు, బుక్క రాయులు, రామ రాయలు, శ్రీకృష్ణ దేవరాయులు, అచ్యుత రాయలు, తిమ్మరుసు, అష్టదిగ్గజ కవులు, మొదలైన ప్రముఖులతో పెనవేసుకున్న చరిత్ర ఆనవాళ్ళు ఇక్కడ నిక్షిప్తం అయి ఉన్నాయి. భువన విజయ సాహిత్య చర్చల స్థావరాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. రత్నాలను రాసులగా పోసి, బజార్లలో అమ్మిన ప్రదేశాలు, విజయనగర శిల్ప కళా రీతులు ఉన్నత శిఖరాల నధిరోహించిన జాడలు, ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ముష్కర మూకచే దండయాత్రలో సర్వ నాశనమై కేవలం ఆనవాళ్ళు మాత్రమే మిగిలిన ఈ ప్రాంతాన్ని చూస్తే కకావికల మైన మనస్సుతో, దీనమైన వదనంతో ఉన్న శిల్పాలు మనకు కన్నీళ్లను తెప్పిస్తాయి. ఇంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఈ హంపి-విజయనగరాన్ని ప్రపంచపు వారసత్వ ప్రదేశాల్లో చేర్చి దీని ఘనతను ప్రపంచానికి చాటారు.
హంపి విజయనగరం ఎక్కడ ఉన్నది ?
"హంపి.... విజయనగరం " కర్ణాటక రాష్ట్రం లోని బళ్ళారి జిల్లా హోస్పేట్కు సమీపంలో ఉంది. ఇక్కడికి వివిధ ప్రాంతాల నుండి, రైలు, బస్సు సౌకర్యాలు బాగా ఉన్నాయి. హోస్పేట్ నుండి విరివిగా బస్సులు, ఆటోలు ఉంటాయి. హోస్పేట్ నుండి హంపి సుమారు 12 కిలోమీటర్ల దూరం. హోస్పేట్ నుండి హంపికి రెండు దార్లున్నాయి. ఒకటి కమలాపుర మీదుగా, రెండోది ఖడీరాంపురం మీదుగా. మొదటి దారిలో నుండి వెళ్లితే కమలాపురలో దిగి అక్కడి నుండి వరుసగా అన్ని ప్రదేశాలను చూసుకుంటూ హంపి వరకు వెళ్లి, అక్కడ చూడ వలసినవి చూసి అక్కడినుండే తిరుగు ప్రయాణం కావచ్చు. లేదా రెండో మార్గంలో ఖడీ రాంపురం మీదుగా నేరుగా హంపి వెళ్లి, అక్కడున్నవన్ని చూసి, తిరుగు ప్రయాణంలో కమలా పురం దారిలో అన్నీ చూసుకుంటూ కమలాపురం వరకు వచ్చి, అక్కడ నుండి తిరుగు ప్రయాణం కావచ్చు. కమలాపురం నుండే చూడవలసిన వన్నీ ఉన్నాయి. ఎవరి అనుకూలతను బట్టి వారు మార్గం నిర్దేశించు కోవచ్చు. స్వంత వాహనాలు కాకుండా బస్సులో వెళ్ళేవారు, ముందుగా కమాలాపురం మీదుగా వెళ్లితే అనుకూలంగా ఉంటుంది.
చరిత్ర
విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపనకు ఒక శతాబ్దము మునుపు దక్షిణ భారతదేశము లోని రాజ్యములను ముస్లింలు జయించారు. 1309 లో మాలిక్ కాఫర్ ఓరుగల్లును ఆక్రమించి మలబార్ రాజ్యములపై దాడి చేశాడు. ఆ సమయమున హరహర, బుక్క అను సోదరులిద్దరు ప్రతాపరుద్రుని ఆస్థానములో కోశాధికారులుగా ఉన్నారు. ఈ ఇరువురిని ఢిల్లీకి తరలించి, ఇస్లాము మతమునకు మార్చారు. హోయసాల రాజు తిరుగుబాటు అణచి వేయుటకు, సుల్తాను వీరిద్దరినీ ద్వారసముద్రము పంపుతాడు. సోదరులు తమకిచ్చిన కార్యము నెరవేర్చారు గాని శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి ప్రభావముతో తిరిగి హిందూ మతము స్వీకరించి విజయనగర రాజ్యమును స్థాపించారు.