గౌడ_చరిత్ర
alt=గౌడ రాజ్య పటం|thumb|గౌడ రాజ్యం. ఋగ్వేదమున ఐతరేయాఅరణ్యములో భారతదేశం వంగదేశము, పుండ్రసుమహా తామ్రలిప్తి, దేశములున్నవని వ్రాయబడింది. స్టెయిన్సు అను అతడు వ్రాసిన రాజతరంగిణి 1-163 లో బంగళా భాగంలో పంచగౌడ దేశములు చెప్పబడ్డాయి. అవి 1. పుండ్ర వర్ధనము 2. రాడ దేశము 3. మగధ దేశము 4. తిరుభుక్త దేశము 5. వరేంద్ర లేక బరేంద్ర దేశము. పుండ్ర దేశానికి తూర్పు భాగానికి నివృత్త దేశమనే మరొక పేరుంది. త్రికాండ శేషమనే గ్రంథంలో గౌడ పురమునకు నివృత్తియని చెప్పబడింది. ఇప్పుడది గౌర్ అని పిలవబడుతున్నది. వంగదేశమునక తూర్పుభాగానికి హరి కేళమనే పేరుండేదని హేమచంద్రుడు రాసిన అభిదాన చింతామణి నే గ్రంథం లో ఉంది. అంతకు ముందు పుండ్ర వర్ధన దేశమని పులవబడుతూ గౌడుల రాజ్యపాలనకు లోబడియున్న వంగదేశము క్రీ.పూ. 648 లో స్వతంత్ర రాజ్యమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఈ దేశమున చెప్పబడిన అజయా నది ఇప్పటి కట్వా పట్టణం దగ్గర గంగానది లో కలుస్తుంది. దీన్ని గురించిన ప్రశంస గాలవ తంత్రంలో ఉంది. థియో పారాశి శిలా శాసనము : ఎఫిగ్రాఫికా ఇండికా 1,3 లో వివరించబడిన దనిని అనుసరించి, గౌడేశ్వరుడైన సామంత సేనుని కుమారుడు హేమంత సేనుడని, అతని కుమారుడు విజయ సేనుడని, యీతని కుమారుడు బల్లాలసేనుడని, యితని కుమారుడు లక్ష్మణ సేనుడని ఈ లక్ష్మణ సేనుని మనుమడు రెండవ లక్ష్మణ సేనుడని యితనికి అశోకుడనే నామాంతరం ఉండేదని రాజపరంపరలో చెప్పబడింది. అధిశూర నృపాలుని కాలంలో కర్ణ సువర్ణపురము గౌడులకు రాజధాని అని చెప్పబడింది. అది రాను రాను కాన్యోరాయై ఇప్పుడు రంగమతి అని పిలవబడుతుంది. ఇప్పటి ముర్షాదా బాదు జిల్లాలోని బరంపురానికి ఆరు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఈ పురాన్ని సంబంధించిన వివరణ కుబ్జికా తంత్రం 7వ అధ్యాయంలో ఉంది. ఈ అధిశూరుడే క్రీ.పూ.732లో వంగదేశాన్ని జయించి గౌడపుర సింహాసనం ఎక్కెనని మరొక చోట రాయబడింది. ఈ రాజుకు సంతానం లేక తన మిత్రుడైన కమాజి రాజైన వీరసింహగౌడుని అర్ధించి అచటి నుండి ఐదుగురు మంత్రవేత్తలైన వింద్వాంసులను రప్పించి వారిచేత పుత్రకామేష్ఠి యాగం జరిపించి తత్ప్రభావం వలన ఒక కుమారుని పొంది, అ కుమారుడు పుట్టిన శుభసమయంలో వారికి ఐదు గ్రామములు అగ్రహారాలుగా ఇచ్చెనట! ఈ విషయం గౌడపుర దుర్గమందు కల ఒక శిలాశాసనంలో వ్రాయబడింది. తిరిగి క్రీ.పూ. 1072లో హేమంత సేనుని కుమారుడు విజయసేనుడు అధిశూరుని. వాని సంతతిని సంహరించి గౌడపుర సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఇతని తరువాత యితని పెద్ద కుమారుడు, తరువాత క్రీ.పూ. 1119లో రెండవ వాడైన బల్లాల సేనుడు రాజ్యాధిపతులయ్యారు. ఈ బల్లాలసేనుడే గౌడపుర సింహాసనమెక్కిన వారిలో ప్రసిద్ధుడు. ఈతని పట్టణంలో వున్న విరోధియైన ఒక మహంతి కుట్రపన్ని మాయాయుద్ధం కల్పించి యెన్నెన్నో ప్రమాదాల్ని కల్పించగా అవి సహించలేక అభిమాన ధనులైన ఆ గౌడేశ్వరుని కుటుంబము అగ్నికి ఆహుతి అయ్యెను యుద్ధంలో ఘనవిజయం సాధించిన స్వార్ధపరుడైన ఒకని కుతంత్రం మూలంగా తన కుటుంబాన్ని కోల్పోయిన బల్లాల సేనుడా గౌడపురాన్ని విడిచి విక్రమ పురమనే మరొక రాజధానిని నిర్మించుకుని దానిలో నివసించాడు. అది రాను రాను బల్లాలబాదిగా మారింది. ఇప్పుడా పట్టణం ఢక్కా జిల్లాలోని ముంన్షిగంజి పట్టణానికి నాలుగుమైళ్ళ దూరంలో విక్రమపూర్ అని పిలువ బడుచున్నది. జనరల్ కాన్నింగ్హమ్ అనే పండితుడు – పూర్వం అధిశూరుని రాజధాని రామపాల పురమని అతడే యీ గౌడపురానికి రాజధానిని మర్చాడని వ్రాశాడు. ఈ గౌడ పురము కలకత్తా నుండి 194 మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఇప్పుడది పాడుపడి పల్లెటూరుగా మారిపొయింది. ఉత్తర బంగాళమున వున్న మాల్డాపట్టణం నుండి తూర్పుగా 14 మైళ్ళు అక్కడ వున్న ఇంగ్లీషు బజారనే చోటు నుండి రెండు మార్గాలున్నాయి. ఆ రెండు పియాజ బరి మీదుగా పోవును. ఇది 900 సంవత్సరాలు హిందువులైన గౌడుల కాలంలోను, మహమ్మదీయుల కాలంలో కూడా ప్రధాన ప్రభుత్వ స్థానపు దశను అనుభవించింది. క్రీ.పూ. 8వ శతాబ్దంలో పాలవంశపు రాజైన ధర్మపాల గౌడు మహారాజు 12వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో దీనిని తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. ఇప్పుడీ స్థలం బల్లాల్ బారి అనే దిబ్బలక్రింద పిలువబడుచున్నది. 1345 లో షంషుద్ధీన్ లియాన్ షా అను అతడు గౌడదేశాన్ని ఆక్రమించి పాండువా అనే స్థానానికి రాజధానిని మార్చి దానికి ఫిరోజా బాద అని పేరు పెట్టాడు. అప్పటి నుండి 1445 వరకు ఇది బంగాళామునకు రాజధాని. 1446 లో తిరిగి గౌడ పురానికే ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు మార్చబడి 1550 వరకు రాజధాని గౌరవాన్ని పొందింది.