cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొత్తసాలు (60 మంది కవుల కవిత్వం)
సంపాదకులు - సలహా మండలి
2015 శ్రీ మన్మథ నామ సంవత్సరం ఉగాది (మార్చి 21) రోజున సాయంత్రం రవీంద్ర భారతి ఆరు బయట ప్రాగణంలో తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ 7మంది సాహితీవేత్తలతో కమిటీని వేసి, వారి ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో ఉగాది కవి సమ్మేళనాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఉగాది కవి సమ్మేళనం, ప్రపంచ కవితా దినోత్సవ ప్రత్యేకం, రాష్ట్ర అవతరణ తర్వాత ప్రభుత్వ పరంగా జరిగిన తొలి కవితాగానం వంటి 3 అంశాలకు ప్రతిబింబంగా ఈ కవి సమ్మేళనాన్ని నిర్వహించడం జరిగింది. మామిడి హరికృష్ణ సంపాదకులుగా ఉండగా... డా. నందిని సిధారెడ్డి డా. అమ్మంగి వేణుగోపాల్, డా. మసన చెన్నప్ప, డా. నాళేశ్వరం శంకరం, జూపాక సుభద్ర, యాకుబ్, అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మీ వంటివారు సలహా మండలి కమిటీలో ఉన్నారు.
తెలంగాణలోని వచన కవులు - రచనలు
దాదాపు రెండు వేల ఏళ్ళ తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రలో ఎన్నో ప్రక్రియలు, మరెన్నో ప్రయోగాలు వెలువడ్డాయి. భావ కవిత్వం, అభ్యదయ కవిత్వం, దిగంబర కవిత్వం, చేతనావర్తన కవిత్వం, విప్లవ కవిత్వం, స్త్రీవాద కవిత్వం, దళితవాద కవిత్వంతోపాటు వచన కవిత్వ ప్రక్రియ కూడా ఉంది. 16 శతాబ్దంలోని రాయవాచకం కంటే ముందే 14వ శతాబ్దం పూరార్థంలో మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని సంతూర్కు చెందిన కృష్ణమాచార్యుడు సింహగిరి నరహరి వచనములు రాశాడు. 1955లో కుందుర్తి తెలంగాణ వచన కావ్యానికంటే ముందే 1953లో కవిరాజమూర్తి మహిక అనే వచన కావ్యం రాశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ రచయితలు వర్గం:తెలంగాణ సంస్కృతి
నా స్మృతిపథంలో
నా స్మృతి పథంలో ఆచంట జానకిరాం స్వీయచరిత్ర.
ఇది జానకిరాం స్వీయచరిత్ర మాత్రమే కాదు. కళాహ్రుదయం ఉన్న ప్రతిమనిషి కథ అనిచెప్పవచ్చు సాగుతున్న జీవితయాత్రలో ఏదో సన్నివేశంలో మనలని మనం చూచుకొ గలుగుతాం. జానకిరాం ఆయన తిరిగిన ప్రదేశాల గురించి కాని అయనకు పరిచయమైన వ్యక్తులు గురించి కాని ఎంత విపులంగా రాశాడు. మనం ఆప్రదేశాలలో, ఆవ్యక్తులతో కలసి లీనమైన అనుభూతి కలుగుతుంది ఆయన జీవిత గమనంలో ఎన్నో మజిలిలు ఏక్కడొ ఒక చోట గాని ఏదో ఒక మజిలీలో గాని మనం కూడా కలుస్తాం మరో రకంగా ఈ పుస్తకం ఒక గైడ్ లాంటిది అని చెప్పవచ్చు ఎతొమంది పండీతులు, కవులు, కళాకారులు, గాయకులు ఆయన జీవితం గమనంలో కలసి ప్రయాణిస్తారు వారి అనుభవాలు అన్ని మనకు అనుభూతులుగా మిగిలి పొతాయి
ఈపుస్తకం చదివిన చలం రాసిన కొన్ని మాటలు
''మీ అనుభవాన్ని ఎంతోభద్రంగా ఇన్నేళ్ళు ఆప్టర్ ఈవెంట్స్ వల్ల ఇన్ ప్లూయెన్సూ కాకుండా ఇసొలేట్ చేసి స్టెరిలైజ్ చేసి, దాచిఉంచి ,ఈనాడు ప్రొడ్యూస్ చేయటం ఇన్నేళ్ళ తరువాత , ఇప్పటి జానకీరాం కాక, ఆనాటి జానకిరాం, ఆనాడే వీటిని రాసి పెట్టుకున్నాడా అనిపించింది. ఆ ఒక్క గుణం చాలు, అట్లాంటి రాతల్ని ప్యూర్ అర్ట్ గా మార్చటానికి ''
ఆచంట వారి జీవితాంగణంలో జాలువారిన స్మృ తులలో కొన్నిటిని చూద్దాం
''ఇవిగొ ఇంకా నిద్రలేవని, మంచుతడీఅరని పారిజాతాలు ఈ ధవళిమ నాభావాల స్యచ్చత, ఈ ఎరుపు నా అనురాగపు రక్తిమ ఈ పరిమళము మన స్నేహసౌరభము అందుకొవూనూ వెక్కడున్న నీవద్దకే వస్తాను నేను. భిక్షా పాత్రతొ గాని నవరత్నాలు కూర్చిన కంఠ మాలతొ గానీ'
ఇంద్రియాలవల్లకలిగే ఆనందం క్షణికం హ్రుదయానందం చివరకి దుఖ్ఖాన్నె కలిగిస్తుంది మనస్సు పొందే ఆనందం ఒక్కటే కడసారి కనుమూసేవరకూ వుంటుంది
'జాన్ బొయర్' రచియించిన 'గ్రేట్ హంగర్' నవలకు సంక్షిప్తం కథానాయకుడు మేధావంతుడు, ఆదర్సజీవి జనొపయెగం కోసం అహొరాత్రాలు శ్రమించి ఒక ఆనకట్ట నిర్మిస్తాడు ఆ ఆనకట్ట వల్ల ఎంతో మేలు జరుగు తుందని ఆశిస్తారు కొ న్నికారణాల వల్ల కొందరి కుతంత్రం వల్ల ఆ అనకట్ట బద్దలౌ తుంది బ్రహ్మరధం పట్టవలసిన అతనిని లొకం దూషిస్తుంది, హే లనచేస్తుంది యింతటి ఆశా భంగాన్ని అతడు ఒక్కడు అయితే ఒర్చుకొలేక పొయావాడేమొ ఒక్క మాటా మట్లాడకుండా ఆమే అతనికి కొండంత దైర్యన్ని యిస్తుంది ఉత్తమపత్నిగా తరువాత కొంతకాలానికి దేశంలో కరువువస్తుంది. అందరూ విత్తనాలను బద్రపరచుకుంటారు యితను కూడా తన ఒక్క ఎకరములొకి సరిపొయిన విత్తనములను దాసుకుంటాడు ఆరోజు తన ఎకరం నేలను చక్కగా దున్నుకొని విత్తనములు చల్లుటకు అనువుగా తయారు చేసికొంటాడు అరోజు రాత్రి ఆకాశం నిండా మబ్బులు కమ్ముకుటాయి ఇదె అదను, ఈసారి విత్తనాలు సరిగ్గా నాటుకుంటె మన భూమి బంగారం పండుతుంది అనుకుంటారు భర్యా భర్తలు యింతలో పక్కయింటిలోనుండి మాటలు వినబడతాయి పక్కింటీ అతను తన భార్యతో అంటాడు మంచి అదను కాని మనవద్ద విత్తనాలు లేవు ఈ సవంస్సరం మనం పస్తులు డాలి అని భాధతొ అంటాడు దానికి ఆమే పక్కింటి ఆయనను అడగరాదా అని అంటే దానికతను మండిపడతాడు ' వాడిని ప్రాణం పొయినా అడగను ' అంటూ ఎవేవొ మాటలు అంటాడు ఇవి వింటూ భాధపడతారు యిద్దరు ఆరాత్రి అతనికి నిద్ర పట్టదు 'ఈఏడాదిమనం పస్తులుండాల్చిదే' అన్న ఆ రైతు మాటలే అతనిని భాధిస్తాయి పక్కిటి రైతు అనకట్ట విషయములో అపకారం చేశడని తెలుసు అయినా అతని వేదన కలచివేస్తుంది భర్త అనుభవిస్తున్న బాధ ఆమెకు తెలుసు కాని ఏమీమాట్లాడదు ఒక రాత్రి వేళ అతను తన ఎకరం నేలకోసం దాసుకున్న విత్తనాలను తిసికొనివెల్లి పక్క రైతు పొలములో చల్లి వస్తాడు నక్షత్రపు కాంతిలో లోనికి వచ్చి భార్య పక్కనే పడుకుంటాడు ఆమె అతని చేతిని తన గుండెలపైకి తిసుకుంటుంది ఆమెకు తెలుసు అతను ఎక్కడికి వెల్లాడొ మెల్లగా అతని చేతిని తన చేతితొ రాస్తూ అంటుంది చీకట్లొ ఒక్కరె వెళ్ళారా నన్నుకుడా తిసికు వెల్లపొయారా  మీమాట నేను ఎన్నడైనా కాదంటానా  అంటుంది అతడు వంగి ఆమె నుదుటిపై పెదవుల నుంచుతాడు హ్రుదయపు లోతుల్ని కదలిస్తూ ఈనవల ముగుస్తుంది 2
'వద్దనినేనంటీనిగా' మరొచిన్న కథ భర్తృవియెగం లోనున్న ఒకామె తన ఇదేండ్లకూతురితొ కాలం గడుపుతూ ఉంటుంది ఆపాప ప్రేమతొ తన తండ్రికి ఉత్తరాలు వ్రాసినాన్నకుపంపుతాను అంటూ సమీపంలో నున్న పెద్దసరస్సు వద్దకు వెలతానంటుంది రొజూ వద్దని అంటుంది ఆతల్లి ఒకా నొక రోజు తల్లి ఎదొ పనిమీద నుండగా ఆపాప కొలను వద్దకు వెల్లి ఉత్తరాలతొ పాటు తనూ నీటిలోపడిపొతుంది ' వద్దనినెనంటినిగా ' అంటూ నేలపై వాలిపొతుంది ఆమెకూడా ఆతల్లి గుండెలోనుండి వచ్చిన అకేక ఇప్పటికి సాయంసమయాలలో అలోయలో నడిచే పధికులు వినవచ్చు అంటూ ముగుస్తుంది
అందమైన ప్రతివస్తువూ నిన్నేజ్ఞాపకంజేస్తుంది సున్నితమైనప్రతిభావమూ నిన్నేజ్ఞాపకంజేస్తుంది ప్రాణమిచ్చేప్రతి ఊహలోనూ నీవేస్పురిస్తావు
ఒకానొకసుందరదృశ్యం, ఒకానొకదివ్యమంగళవిగ్రహము, ఒకానొక పిచ్చికల- తరువాతేన్నిసుందరదృశ్యాలుచూచినా, ఎన్నిదివ్యవిగ్రహాలు కనపడ్డా, ఎన్నివింత కలలు కన్నా, ఆమొదటిదృశ్యమే, ఆ మొదటి విగ్రహమే, ఆమొదటి పిచ్చికలే, మరల మరల మనసులో అవతరిస్తూ ఉంటుంది
సముద్రంలో కొట్టుకువస్తున్నరెండుకట్టెలు తడిసి ఒకదానితొనొకటి అంటుకుపొయి జంటగావెల్లుతుంటాయి అలల తాకిడికొ, గాలివిసురుకొ విడివడిపొయి ఓదానికొకటి దూరమై యిక మల్లికలుసుకొవు ఈ లొకంలో మన సం యెగ వియెగాలు ఇలానె ఉంటాయి
'అసంపూర్ణచిత్రపటము '
ఇటాలియన్ చిత్రకారుడు బాలుడైన జీసెస్ బొమ్మను చిత్రించాలని కొరికతొ ఒక బాలుని వెదికి అతని రూపం చిత్రిస్తాడు లొకం అంతా మెచ్చుకుంటుంది 'జీసెస్ అంతకరణను ఈచిత్రపటము చూపినట్లు ఇంతవరకు ఏచిత్రపటము చూపలేదు ' అంటారు విమర్శకులు కొన్ని ఏళ్ళకు జిసెస్ ను పట్టియిచ్చిన జూడాస్ బొమ్మ వెయ్యాలని సంకల్పిస్తాడు ఆచిత్రకారుడు మరునాటి ఉదయమే ఉరియ్యబడుతున్న ఒక ఖైదీని ఎన్నుకొని అతని బొమ్మ గీయ్యటానికి ఉపకృమిస్తాడు తెల్లవారితె ఈ ఖైదీకి మరణదండన కనుక రాత్రి అంతా చిత్రింస్తూనె ఉంటాడు దాదాపు చిత్రం పూర్తికావొస్తుంది అప్పుడు ఆ ఖైదీ అడుగుతాడు  కొడికూస్తే ఇంక మీకు కనపడను .ఇప్పుడే ఆఖరిసారి నిదానించి చూడండి  అని నవ్వుతాడు చిత్రకారుడు అతని ముఖంలొకి చూసి నిర్ఘాంత పొతాడు ఆనాడు బాలుడైన జిసెస్ గా తన ఎదుట నిలిచిన వ్య క్తే ఈనాడు జూడాస్ ' నీచేతులలోనే ఇంతగా మారిపొయిన స్వరూపానికి మానవమాతృణ్ణి నేనురూపకల్పన చేయడము సాహసము అంటూ ఆబొమ్మని చించివేస్తాడు 'ది ప్రూట్ కారీస్ వితిన్ ఇట్ ది సాక్రిఫైస్ ఆఫ్ ది ఫ్లవర్ ' 'పుష్పంచేసిన త్యాగసంపదే ఫలమునందు ఇమిడి యున్నది ' రవీంద్రనాద్ ఠాగూర్ జానకీరాం గారి స్మృ తిపధం లోనుండి మరొ కథ ఇది 'ఔరంగజేబు చెల్లెలు అయిన రొషనారా'కిసంబంధించినది -4- రొషనారా మంచి కవయిత్రి సామాన్య్డుడు అయిన ఒక కవిని ప్రెమిస్తుంది అది ఆమె తండ్రి షాజహాన్ కి నచ్చదు అయినా వారిద్దరూ కలసుకుంటూనె ఉంటారు. ఒక రోజు వారిరువురు కలసి మాట్లాడుకొనుచుండగా షాజహాన్ వస్తునంట్లు వార్త వస్తుంది ప్రియుడు ఆ సమయములో తండ్రి కంట పడితే మరణదండనే అని భయపడి చెంతనేఉన్న నీటి కాగులో దా స్తుంది. షాజహాన్ కూతురితో కవితా గోష్ఠి జరుపుతాడు. ఆమె రాసిన గీతాలు వింటూ మధ్యలో ఆమె అలసి పొయింది అంటూ ఆనీల్లకాగుక్రింద వేడినీటికోసం మంట పెట్టిస్తాడు .నీళ్ళుమసలిపోయేవరకు అక్కడే ఉంటాడు పాదుషా వజ్రహౄదయంతో. లోకంలో కొటిమందిలో ఒకరుంటారేమొ అలాంటి ప్రియులు. మారుమాట్లాడకుండా ప్రియురాలి మర్యాద కాపాడుతూ మరణించటానికి అలానే ప్రియుడు అలా నశించి పోతుండగా తండ్రితో కవితా గోష్ఠి జరపటానికి ఆమెకెంత గుండెదిటవు కావాలి ఆలోచించలేని పరిస్థితిలో పాఠ కుడు మిగిలి పోతాడు
మాతృహృదయం
కొడుకు పూర్తిగా ప్రియురాలికివశమైపొతాడు ఆమె ఏది కోరినా తల్లివద్ద తీసుకొని వెళ్ళి అర్పిస్తూ ఉంటాడు ఏవస్తువు అయినా కాదనకుండా యిస్తుంది తల్లి ఒకరోజు నివు నిజంగా నన్ను ప్రెమిస్తె  నీ తల్లి గుండెకాయ తెచ్చి ఇవ్వు - అంటుంది ఈ విషయము తల్లిని అడగటానికి సందేహిస్తుంటె ఆ తల్లి తెలుసుకుని 'నన్నుచంపి నా గుండెకాయ తీసుకువెల్లు, మీరిద్దరు సుఖంగా ఉండండి ' అంటుంది ఆ మాతృహృదయాన్ని మూటకట్టుకొని తొందరగా ప్రియురాలి వద్దకు వెలుతుండగా అతని తల ద్వారానికి తగులుతుంది అతను భాధతొ 'అమ్మా ' అని అనగా మూటలోని ఆ తల్లి హ్రుదయం ' దెబ్బతగిలిందా నాయనా ' అంటు వొదారుస్తుంది
- జానకీరాం గారి 'నాస్మృతిపధంలో' అంగ్లరచియితలు, వారిరచనలు, అలాగే మన రచయితలు, వారి రచనలుగురించి క్లుప్తంగా విశధీకరిస్తారు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
శేషం రామానుజాచార్యులు
250px|right|thumb|శేషం రామానుజాచార్యులు శేషం రామానుజాచార్యులు సుప్రసిద్ధ కవి, పండితుడు, వ్యాఖ్యాత, ఉభయ భాషా ప్రవీణుడు. ఆకాశవాణి కార్యనిర్వహణ అధికారిగా విభిన్న కార్యక్రమాలను ఆయన సమర్థవంగా నిర్వహించారు. ప్రముఖ పత్రికల్లో ఎన్నో వ్యాసాలు రాసారు. ఆముక్తమాల్యద, చింతరామృతం, చైతన్యరేఖలు, సమాలోచన, రంఘనాథ వైభవం మొదలైన రచనలు చేశారు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్రం నల్లగొండ జిల్లా, నకిరేకల్‌కు చెందిన వారు. గీతా విజ్ఞానాంధ్ర కళాశాలలో బీవోఎల్‌ను పూర్తి చేశారు. 1974లో ఉపాధ్యాయ శిక్షణ పూర్తి చేసి, జిల్లా పరిషత్‌ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు పండిట్‌గా కొనసాగారు. 1976 అక్టోబరు 15న ఆకాశవాణిలో చేరి 30ఏళ్లుగా వివిధ హోదాల్లో, శాఖల్లో విధులు నిర్వహించారు. శ్రీ వైష్ణవ సేవా సంఘానికి ఉపాధ్యక్షుడిగా కొనసాగారు. ఆయన ఏప్రిల్ 16 2016 న శ్వాసకోశ వ్యాధితో బాధపడుతూ మరణించారు. ఆయనకు ఒక కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు.
1969లో సాగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో నల్లగొండ జిల్లాలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆకాశవాణిలో ఉన్నతాధికారులతో పోరాడి, తెలంగాణ ఒగ్గు కళాకారులకు అవకాశం కల్పించారు.
రచనలు
ఆశు కవిత్వం, పద్యగద్య రచనల్లోనూ ఆయన అసామాన్యులు. చైతన్యరేఖలు (కవిత్వం), తిరుప్పావై (అనువాదం), అహో! ఆంధ్రభోజ (పద్యకృతి), యా మినీ పూర్ణతిలకం (నాటకం), చింతనామృతం (ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలు) వంటివి రాసారు. ఆయన లలిత గీతాలతో సంకలనం తెచ్చారు. తిరుమల బ్రహ్మోత్స వాలు, యాదగిరీశుని ఉత్సవాలకు వ్యాఖ్యానాన్ని అందించారు. యామినీపూర్ణ తిలకం పేరుతో ఆయన రాసిన రేడియోనాటకం సంచలనం సృష్టించింది. తెలుగు, సంస్కృతం, ఇంగ్లీష్ సాహిత్యంపై ఆయనకు సాధికారిక ప్రజ్ఞ ఉండేది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:2016 మరణాలు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రచయితలు వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి వర్గం:నల్గొండ జిల్లా ఆకాశవాణి ఉద్యోగులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నాటక రచయితలు
జానకంపేట లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవాలయం
చరిత్ర
హిరణ్యకశిపుడిని సంహరించిన తర్వాత దండకారణ్యంలోకి వచ్చిన నరసింహుడు జానకంపేట కొండ ప్రాంతంలో సేదతీరి, ఇక్కడే స్వయంభువుగా వెలిశాడట. నరసింహస్వామి ఉగ్రరూపాన్ని దర్శించడానికి ఋషులకు సాధ్యపడకపోవడంతో, స్వామి ఆజ్ఞమేరకు ఖాట్మండు సమీపంలోని గండకీ నదీ తీరం నుంచి సాలగ్రామ శిలను తీసుకు వచ్చి నాభిలో ప్రాణప్రతిష్ఠ చేయడంతో శాంతమూర్తిగా దర్శనమిచ్చాడని స్థల పురాణం ద్వారా తెలుస్తోంది. నాభిలో సాలగ్రామం ఉండటం వల్ల సాలగ్రామ నరసింహుడిగానూ ప్రసిద్ధిగాంచాడు. ఇక్కడ మూడో శతాబ్దంలో దేవాలయ వెనుకభాగంలో గురుకులం నిర్మించబడినట్టు ఆనవాళ్ళు లభించాయి. తర్వాతి కాలంలో కాకతీయుల పాలనలో గురుకులాన్ని శివాలయంగా మార్చడంతో, ఈ దేవాలయం శివకేశవ క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధిగాంచింది. ఈ దేవాలయానికి ఉమామహేశ్వరుడు క్షేత్రపాలకుడిగా ఉన్నాడు.
నిర్మాణం
మూడవ శతాబ్దంలో ఒక జైనమత ప్రవక్త ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శించి, స్వామి శక్తికి ఆకర్షితులైన జైనులు ఇక్కడ దేవాలయాన్ని నిర్మించారని, గుడి వెనుకభాగంలో ఒక గురుకులాన్ని కూడా స్థాపించారని కూడా తెలుస్తోంది. దేవాలయ ముఖద్వారంపై గజలక్ష్మి దేవి, దేవాలయంలోని ప్రతి స్తంభంపై నాగేంద్ర ప్రతిమలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. పూర్తిగా రాతితోనే నిర్మితమైన ఈ దేవాలయాన్ని కాలక్రమేణ కాకతీయులు కూడా అభివృద్ధి పరిచారు.
అష్టముఖి కోనేరు
ఈ దేవాలయ ప్రాంగణంలో అష్టముఖి కోనేరు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. కలియుగం ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేసుకుంటున్న ఋషులుకు, రాక్షసులు ఆటంకాలు సృష్టించేవారు. ఋషులకు ఎలాంటి ఆటంకం కలుగకుండా, బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో అష్ట దిక్పాలకులు ఎనిమిది దిక్కుల్లో కాపలాగా నిలబడి వారి మధ్యలో నీటిని ఉద్భవించేలా చేశారని అందుకే దీనిని ‘అష్టముఖి’ కోనేరుగా పిలుస్తున్నారని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం.
ఉత్సవాలు
శనివారంతో కూడిన అష్టమీ, అమావాస్య తిథుల్లో స్వామిని దర్శించుకుంటే, శనిదోషాలు పోతాయని భక్తుల నమ్మకం. ప్రతినెలా స్వాతి నక్షత్రం రోజున స్వామి కళ్యాణం, ప్రతిఏటా మాఘశుద్ధ అష్టమి నుంచి మాఘశుద్ధ ప్రతిపద వరకూ వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి.
మూలాలు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా దేవాలయాలు వర్గం:వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రాలు
శాకాలు
శాకా, సాకా, షాకా, సక (పర్షియన్: పాత సాకో, మోడ్. ساکا; సాప్: शक, Śaka; సత్: లాంగ్-గ్రాక్, సాకై; లాటిన్: సాకే; చైనీస్: 塞, పాత * సాక్, మోడ్. సాయ్, ఈజిప్షియన్: / sꜣgskš) ఉత్తర, తూర్పు ఐరోపా సోపానవ్యవసాయక్షేత్రాలు. తారిం బేసిన్లలో చారిత్రాత్మకంగా నివసించే సంచార ఇరానియను ప్రజల సమూహం.
వీరు ఐరోపా సోపానవ్యవసాయక్షేత్రాలు, తారిం నదీముఖద్వారం ప్రాంతాలలో నివసించిన సంచార ఇరానియను ప్రజలు అని భావిస్తున్నారు.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దంలో చాలా మంది శాకాలు యుయెజి తరమబడి సోగ్డియా, బాక్ట్రియాలకు చేరుకుని తరువాత భారత ఉపఖండంలోని వాయవ్య దిశలో నడిపించబడ్డారు. అక్కడ వారు ఇండో-సిథియన్లు అని పిలువబడ్డారు. ఇతర శాకాలు పార్థియా సామ్రాజ్యం మీద దాడి చేసి చివరికి సిస్తానులో స్థిరపడ్డారు. మరికొందరు చైనాలోని యునాన్లోని డయాను రాజ్యానికి వలస వచ్చి ఉండవచ్చు. వాయవ్య చైనాలోని తారిం బేసిను, తక్లమకను ఎడారి ప్రాంతంలో, వారు ఖోటాను, యార్కండు, కష్గరు, ఇతర ప్రదేశాలలో స్థిరపడ్డారు. ఇవి హాను చైనా, టాంగు చైనా వంటి అధిక శక్తులకు వివిధ సమయాలలో స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
పేరు వెనుక చరిత్ర
"శాకా" గుర్తింపు గురించి ఆధునిక చర్చ కొంతవరకు పురాతన, శాకాయేతర అధికారులు ఈ పదాన్ని అస్పష్టంగా ఉపయోగించడం నుండి వచ్చింది. హెరోడోటసు అభిప్రాయం ఆధారంగా పర్షియన్లు "సిథియన్లు" అందరికీ "శాకా" అనే పేరు పెట్టారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ ప్లినీ ది ఎల్డరు (గయసు ప్లినియసు సెకండసు, సా.శ.23-79) పర్షియన్లు వారి సమీపంలో నివసిస్తున్న సిథియను ప్రజలకు శాకై అని నామకరణం చేసారు. అస్సిరియాకు ఉత్తరాన ఉన్న సిథియన్లను పర్షియన్లు శాకా సుని (శాకా లేదా సిథియను కుమారులు) అని కూడా పిలిచేవారు.ఎసరహడ్డన్ల " నియో అస్సిరియను సామ్రాజ్యం " వారు అకాడియన్లు (అషుక్జా, ఇషుజా) అని పిలిచే ప్రజలతో యుద్ధం చేసినట్లు రికార్డు చేయబడింది.
సిమ్మెరియన్లుగా పిలువబడే గిమిర్రాయి (పురాతన గ్రీకులు) ఇతర ప్రజలు సాకాలతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. బైబిలు హీబ్రూలో, అష్కుజు (అష్కెనాజు) గిమిరి (గోమెరు) నుండి ప్రత్యక్ష శాఖగా పరిగణించబడుతుంది.
శాకాను బాబిలోనియన్లు గిమిర్రాయికి పర్యాయపదంగా భావించారు; రెండు పేర్లు త్రిభాషా బెహిస్తును శాసనం మీద ఉపయోగించబడ్డాయి. దీనిని క్రీస్తుపూర్వం 515 లో " డారియసు ది గ్రేట్ " మీద చెక్కారు. అయితే తరువాత మూడు సమూహాలుగా విభజించబడింది: (ఈ ప్రజలు ఉరార్తు (తరువాత ఆర్మేనియాలో భాగం), షాకుసెను (ఉతి ప్రొవింసులో ఉంది) స్థిరపడడానికి ఆసక్తి చూపారు. ) బెహిస్తాను శాసనం శాకాల ప్రవేశం గురించి తెలిపింది. తరువాత వారు మూడు సమూహాలుగా విభజించబడ్డారు:
ఆధునిక విద్యావేత్తలు సాధారణంగా శాకా అనే పదాన్ని ఉత్తర - తూర్పు యురేషియను స్టెప్పే, తారిం బేసిన్లలో నివసించిన ఇరానియను ప్రజలను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఆవిర్భావం
ఇండో-యూరోపియను భాషల ఇరానియను శాఖకు చెందిన భాష మాట్లాడే ఇరానియను ప్రజల సమూహం శాకాలు అనబడ్డారు. రెనే గ్రౌసెటు వ్రాతల ఆధారంగా యురేషియాలోని వాయవ్య పచ్చికమైదానంలో సంచార ఇరానియను ప్రజల నుండి ఉద్భవించిన "స్కిథో-సర్మాటియను కుటుంబం" ఒక ప్రత్యేక శాఖను వారు ఏర్పాటు చేశారని భావిస్తున్నారు. పాంటికు సోపాన వ్యవసాయక్షేత్రాలలోని సిథియన్ల మాదిరిగానే, శాకా జాతిపరంగా యూరోపాయిడు, చివరికి వారి మూలం ఆండ్రోనోవో సంస్కృతికి చెందిందని గుర్తించారు. క్రీస్తుపూర్వం 4 - 3 వ శతాబ్దాలలో యుకోకు పీఠభూమిలో పజిరికు సంస్కృతి పాజిరికు సమాధులు శాఖా అధిపతులకు చెందినదని భావిస్తారు. ఈ సమాధులకు గుముగౌ వద్ద ఉన్న మునుపటి తారిం మమ్మీలకు అద్భుతమైన సారూప్యతలను ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు. ఆగ్నేయ కజఖస్థాను ఇస్సికు కుర్గాను, ఆర్డోసు పీఠభూమి ఆర్డోసు సంస్కృతి కూడా శాకాతో అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. జియాంగును పాలకవర్గం శాకా మూలానికి చెందినదని సూచించబడింది. క్రీస్తుపూర్వం 8 వ శతాబ్దంలో అల్టై మీద శాకా దాడి జౌ చైనా మీద దాడితో 'అనుసంధానించబడి ఉండవచ్చు' అని కొందరు విద్యావేత్తలు వాదించారు.
ఆరంభకాల చరిత్ర
క్రీ.పూ 8 వ శతాబ్దం నాటి చారిత్రక, పురావస్తు రికార్డులలో శాకా ధ్రువీకరించబడింది. మొదటి డారియసు (క్రీ.పూ. 522-486) ​​నాటి పర్సెపోలిసు వద్ద కనుగొనబడిన అచెమెనిదు-యుగానికి చెందిన పాత పర్షియను శాసనాల ఆధారంగా శాకా సోగ్డియా సరిహద్దులకు దాటి నివసించినట్లు భావిస్తున్నారు. అదేవిధంగా మొదటి జెర్క్సెసు (క్రీ.పూ. 486-465) నాటి ఒక శాసనం వీరిని మధ్య ఆసియాలోని దహే ప్రజలతో కలిపి పేర్కొన్నది. ఉంది.
బెహిస్తును శాసనం పేర్కొన్న రెండు శాకా తెగలు: సాకే టిగ్రాక్సాడే ("సాకా పాయింట్‌ టోపీలు (టోపీలు") ) సాకే హౌమవర్గే ("హౌమా-డ్రింకింగ్ సాకా"), కాస్పియను సముద్రానికి తూర్పున ఉండవచ్చు. శాకే హౌమవర్గే శాకా పారా సుగ్దాం కావచ్చునని కొందరు వాదించారు. కనుక శాకే హౌమవర్గే శాకే టిగ్రాక్సాడా కంటే తూర్పున ఉంటుంది. కొందరు పామిర్సు (జిన్జియాంగు) వారి స్థానంగా వాదించారు. అయినప్పటికీ జాక్సార్టెసు వారి పేరు బాక్ట్రియా కంటే "సోగ్డియానాకు దాటి" అని చెప్పేందుకు అవకాశం ఉన్న ప్రదేశంగా పరిగణించబడుతుంది.
సమకాలీన గ్రీకు చరిత్రకారుడు హెరోడోటసు అభిప్రాయం ఆధారంగా అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం "సిథియన్సు" అందరినీ "శాకా" అని పేర్కొన్నదని భావిస్తున్నారు.
గ్రీకు చరిత్రకారులు శాకా, మేడేయుల మధ్య జరిగిన యుద్ధాల గురించి, అలాగే పర్షియను అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం గొప్ప సైరసుకు వ్యతిరేకంగా వారు చేసిన యుద్ధాల గురించి రాశారు. ఇక్కడ శాకా మహిళలు తమ పురుషులతో కలిసి యుద్ధాలలో పోరాడతారని చెప్పబడింది. హెరోడోటసు అభిప్రాయం ఆధారంగా " సైరసు ది గ్రేట్" కాస్పియను సముద్రానికి తూర్పున పోరాటం చేస్తున్నప్పుడు శాకాకు సంబంధించిన మసాగెటే ప్రజలను ఎదుర్కొని క్రీ.పూ 530 లో జరిగిన యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. మొదటి డారియసు తూర్పు శాకాల మీద కూడా యుద్ధాలు చేశాడు. పాలియనసు అభిప్రాయం ఆధారంగా మొదటి డారియసు ముగ్గురు రాజుల నేతృత్వంలోని మూడు సైన్యాలతో పోరాడాడు. క్రీస్తుపూర్వం 520–519లో మొదటి డారియసు సాకే టిగ్రాక్సాడే తెగను ఓడించి వారి రాజు స్కుంఖాను (బెహిస్తునులో కోణాల టోపీ ధరించినట్లు చిత్రీకరించబడింది) పట్టుకున్నాడు. కోరాస్మియాలో భాగంగా శాకా భూభాగాలు అచెమెనిదు సామ్రాజ్యంలో కలిసిపోయాయి. ఇందులో అము దర్యా (ఆక్ససు), సిరు దర్యా (జాక్సార్టెసు) ఉన్నాయి. శాకా అప్పుడు అచెమెనిదు సైన్యానికి పెద్ద సంఖ్యలో పర్వత విలుకాండ్రను సరఫరా చేసింది. మధ్య ఆసియాలో అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ చొరబాట్లను ప్రతిఘటించిన వారిలో కూడా వారు ప్రస్తావించబడ్డారు.
పురాతన చైనీయుల రికార్డులలో శాకాలను సాక్ లేదా సాయి (చైనీస్: 塞) అని పిలుస్తారు. ఈ రికార్డులు వారు మొదట ఆధునిక కిర్గిస్తాను, కజకిస్తాను లలోని ఇలి, చు నదీ లోయలలో నివసించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. బుక్కు ఆఫ్ హానులో ఈ ప్రాంతాన్ని "శాకు భూమి" (అనగా సాకా) అని పేర్కొనబడింది. మధ్య ఆసియాలోని ఇలి, చు నదీలోయలలో సాకాల రాక కచ్చితమైన తేదీ అస్పష్టంగా ఉంది. బహుశా ఇది మొదటి డారియసు పాలనకు ముందే జరిగి ఉండవచ్చు. క్రీస్తుపూర్వం 550–250 మధ్య నాటి టియాను షాను ప్రాంతంలో కుర్గాన్సు (ఖననం దిబ్బలు) రూపంలో సుమారు 30 శాకా సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. శాకా ఉనికి టారిం నదీముఖద్వార ప్రాంతంలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి. బహుశా క్రీస్తుపూర్వం 7 వ శతాబ్దం నాటికి చెందినవై ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దం చివరి నాటికి శాకాలు తారిం బారినులో రాష్ట్రాలను స్థాపించారు.
వలసలు
శాకాప్రజలను ఇల్లి, చు నదీ లోయల నుండి యుయెజిలు నెట్టివేసారు. సిమా కియాను రికార్డ్సు ఆఫ్ ది గ్రాండ్ హిస్టారియనులో ఈ ప్రజల కదలిక గురించి పేర్కొనబడింది. చైనాలోని గన్సుకు చెందిన టాంగ్రి టాగు (టియాను షాను), డన్హువాంగు మధ్య నివసించిన యుహెజ్జి గన్సు హెక్సీ కారిడారు నుండి జియాంగు పాలకుడు మోడు చాన్యు బలగాలు వీరి మీద దాడి చేసి విజయం సాధించిన తరువాత (క్రీ.పూ.177-176) వీరు ఈ ప్రాంతాల నుండి బలవంతంగా పారిపోయారు. సాయి (అనగా శాకా) ను పశ్చిమాన సోగ్డియానాలోకి నెట్టబడడానికి (క్రీస్తుపూర్వం 140 - 130 మధ్య) యుహెజ్జి బాధ్యత వహించారు. తరువాతి వారు సిరు దర్యాను దాటి బాక్టీరియాలోకి ప్రవేశించారు. సాకా దక్షిణ దిశగా పామిర్సు, ఉత్తర భారతదేశం వైపు కదిలింది. అక్కడ వారు కాశ్మీరు, తూర్పు వైపు స్థిరపడి తరువాత తూర్పుగా ప్రయాణించి యాంకి (焉耆, కరాసహరు), క్యూసి (龜茲, కుచా) వంటి తారిం నదీముఖద్వారం ప్రాంతం ఒయాసిస్-స్టేట్సులో కూడా స్థిరపడ్డారు. క్రీస్తుపూర్వం 133-132లో యుసాజి ప్రజలు మరొక సంచార తెగ వుసును ప్రజల నుండి దాడులకు తిరిగి గురై ఇల్లి, చు లోయలకు వెళ్లి, డాక్సియా దేశాన్ని ఆక్రమించారు, (大 夏, "బాక్టీరియా").
పురాతన గ్రీకో-రోమను భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త స్ట్రాబో, గ్రీకు రోమను రచనలలో బాక్ట్రియన్లను తొలగించిన నాలుగు తెగలు: ఆసియోయి, పాసియానోయి, తోఖారోయ, సకరౌలై - వీరు ఇలి, చు నదీ లోయలు ఉన్న సిరు దర్యాకు ఉత్తరాన ఉన్న భూమి నుండి వచ్చారని గుర్తించారు. ఈ నాలుగు తెగల గుర్తింపు మారుతుంది. కాని సకరౌలై ఒక పురాతన శాకా తెగను సూచిస్తుంది. తోఖారోయి బహుశా యుయెజి, ఆసియోయి వుసును (అలాన్సు వంటి సమూహాలుగా) గా ప్రతిపాదించబబడ్డారు.
శాకా వలస గురించి రెనే గ్రౌసెటు ఇలా వ్రాశాడు: "యుకా-చిహ్ [యుయెజి] ఒత్తిడితో శాకాలు సోగ్డియానా చేరుకుని తరువాత బాక్ట్రియాను అధిగమించి, అక్కడ గ్రీకుల స్థానాన్ని ఆక్రమించారు." అప్పుడు "యుహే-చిహ్ వారిని దక్షిణప్రాంతాలకు తిరిగి నెట్టబడ్డారు." శాకా దేశం "సాకాస్తానా (ఆధునిక పర్షియన్ సీస్తా)ను ఆక్రమించింది." యుయెజి నుండి పారిపోతున్న కొంతమంది సాకా పార్థియను సామ్రాజ్యంపై దాడి చేసి వారు రెండవ ఫ్రేట్సు, అర్టబనసు రాజులను చంపారు. ఈ శాకాలను చివరికి రెండవ మిథ్రిడేట్సు సకాస్తాను అని పిచిచారు. హెరాల్డు వాల్టరు బెయిలీ అభిప్రాయం ఆధారంగా డ్రాంగియానా (ఇప్పుడు ఆఫ్ఘనిస్తాను, పాకిస్తాన్లలో) భూభాగం "శాకాల భూమి "గా ప్రసిద్ధి చెందింది. సమకాలీన ఇరాను పర్షియను భాషలో శాకాస్తానా అని పిలువబడింది. అర్మేనియన్లో శాకాస్తాను, పహ్లావిలో గ్రీకు, సోగ్డియను, సిరియాకు, అరబికు, మధ్య పర్షియనులో టర్ఫాన్, జిన్జియాంగ్, చైనాలో వీటికి సమానమైన పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి. ఉత్తర భారతదేశంలోని శాకా రాజ్యానికి చెందిన " మధుర లైన్ కాపిటల్ (ఇండో-సిథియన్ల (క్రీ.పూ.200 - సా.శ.400) ) " మీద కనుగొనబడిన సమకాలీన ఖరోస్టి శాసనంలో ఇది ధ్రువీకరించబడింది. సుమారుగా అదే సమయంలో శాకా ఆక్రమించిన ప్రాంతాన్ని చైనా రికార్డులో జిబిను దేశం (అంటే కాశ్మీరు, ఆధునిక భారతదేశం, పాకిస్తాను) పేర్కొనబడింది.
ఇరోస్లావు లెబెడిన్స్కీ, విక్టర్ హెచ్. మెయిరు దృష్టిలో యుకేజి బహిష్కరించిన తరువాత కొంతమంది శాకాలు దక్షిణ చైనాలోని యునాను ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఉండవచ్చు భావించబడింది. యునాను డయాను కింగ్డం చరిత్రపూర్వ త్రవ్వకాలలో లభించిన కళాఖండాలలో మధ్య ఆసియా దుస్తులలో కాకసాయిడు గుర్రాల వేట దృశ్యాలు బయటపడ్డాయి. ఈ డ్రంసులో చిత్రీకరించిన దృశ్యాలు కొన్నిసార్లు ఈ గుర్రపు సైనికులను వేటలో పాల్గొన్న దృశ్యాలు ఉన్నాయి. ఎద్దుల మీద దాడి చేసే పిల్లి జాతుల జంతువుల దృశ్యాలు కొన్ని సార్లు థీం! కూర్పులో సిథియను కళను గుర్తుకు తెస్తాయి.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ, 1 వ శతాబ్దపు వలసలు సోగ్డియా, బాక్ట్రియాలో ఆనవాళ్లను మిగిల్చాయి. కాని అవి శాకాలకు గట్టిగా ఆపాదించబడవు. అదేవిధంగా ప్రాచీన భారతదేశంలోని సిర్కాపు, తక్షశిల ప్రాంతాలలో లభించినవి కూడా శాకాలకు అపాదించబడవు. ఆఫ్ఘనిస్తానులోని టిలియా టేపే వద్ద ఉన్న గొప్ప సమాధులు సాకా ప్రభావిత జనాభాలో భాగంగా కనిపిస్తాయి.
భారతదేశంలోని శాకాలు శాక్య వంశం (గౌతమ బుద్ధుని వంశం), షాక్యముని అని పిలువబడ్డారని మైఖేలు విట్జెలు మొదటి క్రిస్టోఫరు. బెక్వితు పేర్కొన్నారు. .
ఇండో-సిథియన్లు
ఆధునిక ఆఫ్ఘనిషాను, పాకిస్తాన్లలో శాకాలు సంచరించిన ప్రాంతం "శాకా భూమి" లేదా శాకాస్తాను అని పిలువబడింది. ఉత్తర భారతదేశంలోని ఇండో-సిథియన్ల (క్రీ.పూ.200 - సా.శ. 400) శాకా రాజ్యానికి చెందిన " " మధుర లైన్ కాపిటల్ " కనుగొనబడిన సమకాలీన ఖరోస్టి శాసనంలో ఇది ధృవీకరించబడింది, సుమారుగా అదే సమయంలో శాకా ఆక్రమించిన చైనా రికార్డు, జిబిను దేశం 罽賓 (అంటే కాశ్మీర్, ఆధునిక భారతదేశం, పాకిస్తాను)లో స్థిరపడ్డారు. సమకాలీన ఇరాను పర్షియను భాషలో, డ్రాంగియానా భూభాగాన్ని శాకాస్తానా అని పిలుస్తారు. అర్మేనియనులో శాకాస్తాను అని పిలుస్తారు, పహ్లావి, గ్రీకు, సోగ్డియను, సిరియాకు, అరేబియా, మధ్య పర్షియను భాషలలో టర్ఫాను, చైనాలో జిన్జియాంగు అని ఉపయోగించారు. శాకాలు గాంధార, తక్షశిలను కూడా స్వాధీనం చేసుకుని ఉత్తర భారతదేశానికి వలస వచ్చారు. అత్యంత ప్రసిద్ధ ఇండో-సిథియను రాజు మౌసెసు. మధుర (క్రీ.పూ. 200 - సా.శ. 400) లో ఇండో-సిథియన్సు రాజ్యం స్థాపించబడింది. భారతీయ భాషా శాస్త్రవేత్త " వీరు రాజేంద్ర రిషి " భారతీయ, మధ్య ఆసియా భాషల మధ్య భాషా సంబంధాలను గుర్తించాడు. ఇది ఉత్తర భారతదేశంలో చారిత్రక శాకా ప్రభావం చూపారన్న భావానికి మరింత విశ్వసనీయతను ఇస్తుంది. చరిత్రకారుడు మైఖేలు మిట్చినరు అభిప్రాయం ఆధారంగా అభిరా తెగ శాకా ప్రజలు సా.శ. 181 నాటి పశ్చిమ సాత్రపీ మొదటి రుద్రాసింహ గుండా శాసనంలో ఉదహరించబడింది.
ఖోతను రాజ్యం
ఖోతాను రాజ్యం తారిం బేసిను దక్షిణ అంచున ఉన్న శాకా నగర రాష్ట్రం. క్రీస్తుపూర్వం 133 నుండి సా.శ. 89 వరకు విస్తరించిన హాను-జియాంగును యుద్ధం పర్యవసానంగా ఖోటాను, కష్గర్తులతో చేర్చిన తారిం బేసిను (ప్రస్తుతం వాయవ్య చైనాలోని జిన్జియాంగు) హాను చైనా ప్రభావానికి (హాను చక్రవర్తి (r క్రీ.పూ.141-87 ) ) లోనయ్యింది.
తారిం బేసిన్లోని ఖోటాను, ఇతర ప్రాంతాలలో లభించిన పురావస్తు ఆధారాలు, పత్రాలు శాకా మాట్లాడే భాష గురించిన సమాచారాన్ని అందించాయి. ఖోతాను అధికారిక భాష మొదట్లో ఖరోస్టిలో రాసిన " గాంధారి ప్రాకృత " 1 వ శతాబ్దానికి చెందిన ఖొటాను నుండి వచ్చిన నాణేలు చైనా, గాంధారి ప్రాకృత భాషలలో ద్వంద్వ శాసనాలు కలిగి ఉన్నాయి. ఇది ఖోటానుకు భారతదేశం, చైనా రెండింటితో ఉన్న సంబంధాలను సూచిస్తుంది. ఉనికిలో ఉన్న పత్రాలు ఇరానియను భాషను చాలాకాలం రాజ్య ప్రజలు ఉపయోగించారని సూచిస్తున్నాయి. షాంషాను సమీపంలో లభించిన ప్రాకృతం భాషలో లిఖించబడిన మూడవ శతాబ్దపు పత్రాలు సమీపంలోని ఖోటాను రాజుకు హినాజా (అనగా "జనరలిసిమో") అని పిలువబడ్డాడని పేర్కొన్నాయి. ఇది ప్రత్యేకంగా సంస్కృత శీర్షిక సెనాపతికి సమానమైన ఇరానియను పదం. ఇది ఖోటానీభాషలో శాకా హనీసాతో సమానంగా ఉంటుందని ఖోటనీ పత్రాలలో ధ్రువీకరించబడింది. ఇరానియను స్టడీసు ప్రొఫెసరు రోనాల్డు ఇ. ఎమెరికు అభిప్రాయం ఆధారంగా రాజు నమోదు చేసిన ప్రాంతీయ కాలాలను ఖోటానీ కౌనాగా పేర్కొన్నాడు. ఇది "ఇరానియను నివాసులు, రాజ శక్తి మధ్య స్థిర సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది". 10 వ శతాబ్దానికి చెందిన ఖోటనీస్-శాకా-భాషా రాజ్య కాపీలు ఆధారంగా "ఖోటాను పాలకుడు ఇరానియను మాట్లాడేవాడు కావచ్చని" ఆయన వాదించారు. అంతేకాకుండా ఖోటాను పేరు ప్రారంభ రూపం " హ్వతన " అనే పేరుతో అర్థవంతంగా శాకా పదంతో అనుసంధానించబడి ఉంది.
ఈ ప్రాంతాన్ని జయించడానికి టాంగు చక్రవర్తి తైజాంగు (r. సా.శ.626-649) చేసిన పోరాటంతో ఈ ప్రాంతం మరోసారి చైనీయుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. 8 వ శతాబ్దం చివరి నుండి 9 వ శతాబ్దం వరకు ఈ ప్రాంతం ప్రత్యర్థిరాజ్యాలైన టాంగు, టిబెటను సామ్రాజ్యాల మధ్య చేతులు మారింది. అయినప్పటికీ 11 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంతాన్ని కారా-ఖానిదు ఖానటే ప్రజలు (ముస్లిం టర్కికు) స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఇది ఈ ప్రాంతం టర్కియిజ ప్రాంతంగా మార్చబడి బౌద్ధమతం నుండి ఇస్లాం మతంలోకి మారడానికి దారితీసింది.
తరువాత ఖోటనీ-శాకా భాషా పత్రాలు, వైద్య గ్రంథాలు, బౌద్ధ సాహిత్యం ఖోటాను తుమ్షుకు (కష్గరు ఈశాన్య) లో కనుగొనబడ్డాయి. ఖోటానీ-శాకా భాషలో 10 వ శతాబ్దానికి చెందిన ఇలాంటి పత్రాలు డన్హువాంగు వ్రాతప్రతులలో కనుగొనబడ్డాయి.
పురాతన చైనీయులు ఖోటాన్ యుటియను (于闐) అని పిలిచినప్పటికీ అప్పుడప్పుడు ఉపయోగించే మరో స్థానిక ఇరానియను పేరు జుసాధన్న (瞿 薩 旦 那) అనే పేరు ఇండో-ఇరానియను " గోస్తాను (గోస్తానా) " నుండి ఉద్భవించింది. వరుసగా ఉన్న సమీప పట్టణ ప్రాంతం పేర్లు.
షులే రాజ్యం
ఖోటాను రాజ్యం పొరుగు ప్రజల మాదిరిగానే షులే రాజధాని కష్గరు ప్రజలు తూర్పు ఇరానియను భాషలలో ఒకటైన శాకా మాట్లాడారు. బుక్ ఆఫ్ హాను ఆధారంగా శాకా విడిపోయి ఈ ప్రాంతంలో అనేక రాజ్యాలను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ శాకా రాజ్యాలలో కష్గరు వాయవ్య దిశలో రెండు రాజ్యాలు ఉన్నాయి; దాని ఈశాన్యానంలో తుమ్షుకు, దక్షిణ ప్రాంతంలోని పామిర్సులో తుష్కుర్గాను ఉన్నాయి. హాషు రాజవంశం పాలనలో కష్గరు యార్కండు, కుచా వంటి ఇతర రాజ్యాలను కూడా జయించాడు. కాని దాని తరువాతి చరిత్రలో కష్గరును టాంగు, చైనాతో సహా వివిధ సామ్రాజ్యాలు నియంత్రించాయి. ఇది తుర్కికు కారా (10 వ శతాబ్దంలో), ఖనిదు ఖానటే (11 వ శతాబ్దంలో) ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించాయి. " మహమూదు అలు-కష్గారి " అభిప్రాయం ఆధారంగా ఇప్పటికీ కష్గరు పరిసరాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కాంచరు, సోగ్డియను వంటి కొన్ని టర్కీయేతర భాషలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి. , కాంచకి సాకా భాషా సమూహానికి చెందినవని భావిస్తున్నారు. 11 వ శతాబ్దం ముగిసేలోపు తారిం నదీముఖద్వారంలో భాషాపరంగా టర్కీయిజం చేయబడిందని భావిస్తున్నారు.
చారిత్రక అధ్యయనం
పర్షియన్లు ఉత్తర సంచార జాతులను అన్నింటిని శాకాలు అని పిలుస్తారు. హెరోడోటసు (IV.64) వారిని సిథియన్లుగా అభివర్ణించినప్పటికీ వారు వేరే పేరుతో ఉన్నారు:
"శాకే (స్కితులు) ప్యాంటు ధరించి, వారి తల మీద పొడవైన గట్టి టోపీలు ఒక కోణంగా ఒకే బిందువులో కేంద్రీకృతం అయ్యాయి. వారు తమ దేశం విల్లు, బాకును మోశారు; వీటితో పాటు వారు యుద్ధం-గొడ్డలిని (సాగరీలు)ను తీసుకువెళ్లారు. వారు వాస్తవంగా అమిర్జియను (పాశ్చాత్య) సిథియన్లు అయినప్పటికీ పర్షియన్లు వారిని శాకే అని పిలిచారు. ఎందుకంటే వారు సిథియన్లందరినీ ఇచ్చిన పేరుతో పిలిచారు. ఇది."
స్ట్రాబో
క్రీస్తుపూర్వం 1 వ శతాబ్దంలో గ్రీకు-రోమను భూగోళ శాస్త్రవేత్త స్ట్రాబో తూర్పు సోపానపచ్చిక మైదానాల ప్రజల గురించి విస్తృతమైన వివరణ ఇచ్చారు. ఆయన వారు మధ్య ఆసియాలోని బాక్ట్రియా, సోగ్డియానా దాటి ఉన్నారని వివరించాడు.
స్ట్రాబో "సిథియను" అని నమ్ముతున్న వివిధ తెగల పేర్లను జాబితా చేశాడు. అలా చేయడం వల్ల తూర్పు మధ్య ఆసియాలో సంబంధం లేని తెగలతో వారిని కలుపిన తెగలో శాకాలు ఉన్నారు.
"ప్రస్తుతం కాస్పియను సముద్రతీరప్రాంతం నుండి ప్రారంభమయ్యే సిథియన్లలో ఎక్కువ భాగాన్ని డాయే అని పిలుస్తారు, అయితే వీటి కంటే తూర్పున ఉన్నవారికి మాసాగేటే, శాకే అని పేరు పెట్టారు. మిగిలిన వారందరికీ సిథియన్లన్న సాధారణ పేరు ఇవ్వబడింది. అయితే వీరిలో ఒక్కొక సమూహానిక్ చెందిన ప్రజలకు ఒక్కొక ప్రత్యేక పేరు ఇవ్వబడుతుంది. అవన్నీ చాలావరకు సంచార జాతులు. కానీ సంచార జాతులలో బాగా తెలిసిన వారు గ్రీకుల నుండి బాక్టీరియాను తీసుకెళ్లినవారు. నా ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే ఆసి, పాసియాని, తోచారి, సకరౌలి, మొదట ఇక్సారెటు నదికి అవతలి తీరానికి చెందిన వారు. శాకే ప్రక్కనే ఉన్న ఇక్సార్టెసు నదీ ప్రాంతం సోగ్డియాని సాకే ఆక్రమించారు. డియా విషయానికొస్తే వారిలో కొంతమందిని అపర్ణి, మరి కొంతమందిని స్కాందీ, ఇంకొతమందిని పిసురి అని పిలుస్తారు. ఇప్పుడు వీరిలో అపర్ణీలు హిర్కానియాకు దగ్గరగా ఉన్నారు. దాని సరిహద్దుగా ఉన్న సముద్రం భాగం, కానీ మిగిలినవి అరియాకు సమాంతరంగా ఉన్న దేశం వరకు కూడా విస్తరించి ఉన్నారు.
వారి అరియన్ల వరకు విస్తరించి గొప్ప జలరహిత ఎడారిని వారు సుదీర్ఘ కాలం ప్రయాణించి తరువాత హిర్కానియా, నెసియా, పార్థియన్ల మైదానాలను అధిగమించారు. ఈ ప్రజలు కప్పణ్ అర్పించడానికి అంగీకరించారు. కప్పంగా కొన్ని నిర్ణీత సమయాలలో ఆక్రమణదారులు దేశాన్ని ఆక్రమించి, కొల్లగొట్టడానికి అనుమతించబడుతుంది. కానీ ఆక్రమణదారులు తమ దేశాన్ని ఒప్పందం కంటే ఎక్కువ ఆక్రమించిన సమయంలో యుద్ధం జరిగింది. వారి మద్య తగాదాలు ఏర్పడి కొత్త యుద్ధాలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇతర సంచార జాతుల జీవితం అలాంటిది కాదు. వారు ఎప్పుడూ తమ పొరుగువారి మీద దాడి చేసి తరువాత వారి విభేదాలను పరిష్కరిస్తారు."
(స్ట్రాబో, జియోగ్రఫీ, 11.8.1; ట్రాన్స్. 1903 హెచ్. సి. హామిల్టన్ & డబ్ల్యూ. ఫాల్కనర్.)
భారతీయ మూలాలు
భారతీయ రచనలలో శాకాలు పలుమార్లు పేర్కొనబడ్డారు. పురాణాలు, మనుస్మృతి, రామాయణం, మహాభారతం, పతంజలి మహాభాష్యం వంటి భారతీయ పురాతన పురాణ సాహిత్యాలలో శాకాల ప్రస్తావన చోటు చేసుకుంది.
భాష
శాకా భాష శక్ష్యాధారాలు ఇది తూర్పు ఇరానియను భాష అని చూపిస్తుంది. శాకా భాష కేంద్రీకృతం అయిన భూభాగం ఖోటాను రాజ్యం. ఇది రెండు రకాల మాండలికాలను కలిగి ఉంది. ఇది ఖోటాను (ప్రస్తుత హోటాను), తుమ్షుకు (ప్రస్తుత తుమ్సుక్) లోని ప్రధాన స్థావరాలకి అనుగుణంగా ఉంది. తుకాషుకీసు ఖొటానీసు మాండలికాలు శాకా మధ్య ఇండో-ఆర్యను ప్రాకృత నుండి అనేక పదాలను స్వీకరించింది. కానీ ఆధునిక వాఖి, పాష్టోలతో కొన్న అంశాలన పంచుకుంటాయి.
ఇసికు కుర్గాను (ఆధునిక కజాఖస్థాను) లో దొరికిన ఇస్సికు శిలాశాసనం వెండి కప్పు మీద ఒక చిన్న భాగం శాకాకు ఒక ప్రారంభ ఉదాహరణగా నమ్ముతారు. ఇది ఆ భాష అతికొద్ది ఆటోచోనసు ఎపిగ్రాఫికు జాడలలో ఒకటి. శాసనం ఖరోస్టి శాసనానికంటే భిన్నమైనది. హర్మట్టా మాండలికం ఖొటానీసు శాకాగా భావించబడుతుంది. దీని తాత్కాలికంగా అనువదం: "ఈ నౌక ద్రాక్ష ద్రాక్షారసాన్ని కలిగి ఉండాలి, వండిన ఆహారాన్ని జోడించాలి, మర్త్యానికి, తరువాత ఉడికించిన తాజా వెన్నను జోడించాలి".
భాషా, భౌతిక మానవ శాస్త్ర ఆధారాలు వాఖిప్రజలు సాకా వారసులు అని సూచిస్తుంది. ఇండో-యూరోపియను మార్టిను కమ్మెలు అభిప్రాయం ఆధారంగా వాఖీని పాశ్చాత్య సాకా మాండలికంగా వర్గీకరించవచ్చు. ఖొటానీ, తుమ్షుకీ వంటి ఇతర ధ్రువీకరించబడిన శాకా మాండలికాలు తూర్పు సాకా మాండలికాలుగా భావించబడుతున్నాయి. 6 వ శతాబ్దం నుండి ప్రారంభమైన టర్కీ విస్తరణ సమయంలో శాకా కేంద్ర భూభాగం క్రమంగా జయించబడింది. ఈ ప్రాంతం క్రమంగా ఉయ్ఘర్ల ఆధ్వర్యంలో భాషాపరంగా తుర్కియిజం చేయబడింది.
తూర్పు సమూహాలలో మిగిలిన కొంత మంది మధ్య ఆసియాలో ఆధునిక పాష్టో, పమిరి భాషలుగా ఉనికిలో ఉన్నాయి.
జన్యుక్రమం
ఎం.టి.డి.ఎన్.ఎ. విభాగాలను మాత్రమే విశ్లేషించగల మొట్టమొదటి అధ్యయనాలు ఆధునిక పశ్చిమ యురేషియా, తూర్పు యురేషియా జనాభాతో విస్తృత సంబంధాలు మాత్రమే ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు 2002 అధ్యయనంలో కజాకస్థానులోని బెరలు ప్రాంతం వద్ద " కుర్గానులో లభించిన శాకా కాలం మగ, ఆడ అస్థిపంజర అవశేషాలను విశ్లేషించారు. ఇద్దరు వ్యక్తులకు దగ్గరి సంబంధం లేదని తేలింది. మగవారి HV1 మైటోకాన్డ్రియల్ సీక్వెన్స్ అండర్సన్ సీక్వెన్స్ మాదిరిగానే ఉంటుంది. ఇది యూరోపియన్ జనాభాలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఆడవారి హెచ్.వి.ఐ. క్రమం ఆసియా మూలం ఉండవచ్చు అన్న భావన బలపడింది.
ఇటీవలి అధ్యయనాలు నిర్దిష్ట ఎం.టి. డి.ఎన్.ఎ. వంశాల విశ్లేషణ కొరకు మాత్రమే రూపొందించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు అల్టాయి రిపబ్లిక్‌కులోని కిజిలు ప్రాంతంలో మగ "స్కిథో-సైబీరియను" నుండి పొందిన హెచ్.వి.ఐ క్రమాన్ని 2004 అధ్యయనం పరిశీలించింది. ఇది భౌగోళికంగా పశ్చిమ యురేషియను వంశానికి చెందిన ఎన్.ఎల్.ఎ. ప్రసూతి వంశానికి చెందినది. అదే బృందం చేసిన మరో అధ్యయనం. ఆల్టై రిపబ్లిక్కులో కనుగొనబడిన రెండు స్కిథో-సైబీరియను అస్థిపంజరాల నుండి ఎం.టి. డి.ఎన్.ఎ. గురించి వారు "మిశ్రమ యూరో-మంగోలాయిడు మూలం" సాధారణ పురుషుడని తేలింది. వ్యక్తులలో ఒకరు ఎఫ్.2.ఎ. ప్రసూతి వంశాన్ని కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. మరొకటి డి వంశం. ఈ రెండూ తూర్పు యురేషియా జనాభా లక్షణంగా భావించబడుతుంది.
ఈ ప్రారంభ అధ్యయనాలు రష్యను విద్యావేత్తల అధ్యయనాల ద్వారా వివరించబడ్డాయి. తీర్మానాలు (i) కంచుయుగంలో పశ్చిమ, తూర్పు యురేషియను వమ్శాల కలయిక సంభవించిందని భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ వంశాలు తూర్పున చాలా దూరం విస్తరించి ఉన్నాయి. కానీ దీనికి విరుద్ధంగా సంభవించలేదు; (ii) దీనికి విరుద్ధంగా ఇనుపయుగంలో తూర్పు యురేషియన్లు అత్యధికంగా పశ్చిమ సోపాన పచ్చిక మైదానంలోకి ప్రవేశించారు. (iii) దక్షిణ బాల్కనో-డానుబియను, ఇరానియను ప్రాంతాల నుండి సోపానక్రమంలో ఉన్న పచ్చిక మైదానాలకు వలస వెళ్ళారు.
బాహ్యరూపం
ప్రారంభ భౌతిక విశ్లేషణలు శాకాలు తూర్పున (ఉదా. పాజిరిక్ ప్రాంతం) కూడా ప్రధానంగా "యూరోపిడు" లక్షణాలను కలిగి ఉన్నారని ఏకగ్రీవంగా తేల్చాయి. అయినప్పటికీ మిశ్రమ 'యూరో-మంగోలాయిడు "సమలక్షణాలు కూడా ప్రాంతం, కాలాన్ని బట్టి జరుగుతాయి.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దం హాను చైనీసు రాయబారి జింగు కియాను సాయి (సాకా) ను పసుపు (బహుశా హాజెలు (ఆకుపచ్చ) అని అర్ధం), నీలి కళ్ళు కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించాడు. సహజ చరిత్రలో సా.శ. 1 వ శతాబ్దం రోమను రచయిత ప్లినీ ది ఎల్డరు సెరెసును కొన్నిసార్లు సాలా లేదా తోచారియన్లుగా గుర్తించారు. ఎర్రటి వెంట్రుకలు, నీలి దృష్టిగలవారుగా వర్ణించబడ్డారు.
పురాతత్వ పరిశోధన
అర్జాను, తువాలోని అద్భుతమైన సమాధి-వస్తువులు క్రీ.పూ 900 నుండి నాటివని అంచనా. ఇవి శాకాతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. ఆల్టే పర్వతాలలో పాజిరికు వద్ద ఉన్న సమాధులలో "పాజిరికు సంస్కృతి" (శాకాల) అద్భుతంగా సంరక్షించబడిన సమాధులు ఉన్నాయి. వీటిలో క్రీస్తుపూర్వం 5 వ శతాబ్దానికి చెందిన ఐస్ మైడెను సమాధి కూడా ఉంది.
పజిరికు సంస్కృతి
ఆధునిక పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు డాక్యుమెంటు చేసిన శాకా సమాధులు అల్టై రిపబ్లిక్కులోని ఉలాగాను (ఎరుపు) జిల్లాలోని పాజిరికు సమీపంలోని కుర్గాను ప్రాంతం, దక్షిణ సైబీరియాలోని అల్టాయి పర్వతాలలో (మంగోలియా సమీపంలో) నోవోసిబిర్సుకు దక్షిణాన ఉన్నాయి. పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఈ పరిశోధనల నుండి పాజిరికు సంస్కృతిని బహిష్కరించారు: 1925 - 1949 మధ్య ఐదు పెద్ద సమాధి దిబ్బలు, అనేక చిన్న సమాధులు ఉన్నాయి. వీటిలో ఒకటి 1947 లో రష్యను పురావస్తు శాస్త్రవేత్త సెర్గీ రుడెంకో చేత ప్రారంభించబడింది. సమాధి దిబ్బలలో పెద్ద కైర్ను బండరాళ్లు, రాళ్ళతో కప్పబడిన లార్చి-లాగ్ల గదులను దాచబడి ఉన్నాయి.
క్రీ.పూ 7 - 3 వ శతాబ్దాల మధ్య శాకేతో సంబంధం ఉన్న ప్రాంతంలో పాజిరికు సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందింది.
సాధారణ పజిరికు సమాధులలో సాధారణ పాత్రలు మాత్రమే ఉన్నాయి. కానీ ఒకదానిలో పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ప్రసిద్ధ పజిరికు కార్పెటును కనుగొన్నారు. ఇది మనుగడలో ఉన్న పురాతన ఉన్ని-పైల్ ఓరియంటలు రగ్గు. చక్కగా సంరక్షించబడిన 3 మీటర్ల ఎత్తైన నాలుగు-చక్రాల అంత్యక్రియల రథం ( క్రీ.పూ 5 - 4 వ శతాబ్దానికి చెందినది) కనుగొనబడింది.
టల్లియా తెపె ఖజానా
1968 లో షెబెర్గాను సమీపంలోని ఉత్తర ఆఫ్ఘనిస్తాను (మాజీ బాక్ట్రియా) లోని టిలియా టేపే (అక్షరాలా "బంగారు కొండ") లో ఒక ప్రాంతంలో ఐదుగురు మహిళల సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. వీరిలో ఒక వ్యక్తి అత్యంత గొప్ప ఆభరణాలతో ఉంది. ఇవి క్రీస్తుపూర్వం 1 వ శతాబ్దం నాటివని భావిస్తున్నారు. బహుశా ఇవి శాకా తెగలకు సంబంధించినదని వీరు సాధారణంగా ఉత్తరాన స్వల్పంగా నివసించారని భావిస్తున్నారు. మొత్తంగా సమాధులు అనేక వేల చక్కటి ఆభరణాలను ఇచ్చాయి. ఇవి సాధారణంగా బంగారం, మణి, లాపిసు-లాజులి కలయికతో తయారు చేస్తారు.
ఏది ఏమైనప్పటికీ, సాంస్కృతిక సమైక్యత అధిక స్థాయిలో కనుగొనబడింది. హెలెనిస్టికు సాంస్కృతిక, కళాత్మక ప్రభావాలు మానవ వర్ణనలు అనేక రూపాలలో కనిపిస్తాయి (అమోరినిలో ఎథీనా వర్ణనతో ఉన్న రింగులలో ఆమె పేరు గ్రీకులో చెక్కబడి ఉంది). అదే ప్రాంతంలో క్రీ.పూ 140 లో సెలూసిదు సామ్రాజ్యం, గ్రీకో-బాక్ట్రియను రాజ్యం ఉనికికి ఇది సాక్ష్యం అని చెప్పవచ్చు. వాయవ్య భారత ఉపఖండంలో ఇండో-గ్రీకు రాజ్యం ఉనికి సా.శ. ప్రారంభం వరకూ కొనసాగి ఉండవచ్చు. ఆ సమయంలో బాక్టీరియా ప్రాంతంలో సాంస్కృతిక ప్రభావాల గొప్పతనాన్ని ఇది రుజువు చేస్తుంది.
కళలు
శాకా కళ ఇతర ఇరానియను సోపాన వ్యవసాయక్షేత్రాల ప్రజల మాదిరిగానే ఉంటుంది. దీనిని సమష్టిగా సిథియను కళగా సూచిస్తారు. 2001 లో శిథిలం కాని సిథియను రాజకుటుంబ సమాధులు-బారో కనుగొనబడిన గ్రీకు శైలులతో ప్రత్యక్ష ప్రభావితం కాని సిథియను జంతు-శైలి బంగారం దీనిని వివరించింది. సైబీరియను రిపబ్లిక్కు తువా రాజధాని కైజిలు సమీపంలో కనుగొనబడిన ఈ రాజకుటుంబ సమాధిలో నలభై నాలుగు పౌండ్ల బరువు ఉన్న బంగారం వేయబడింది.
క్రీస్తుపూర్వం 8 వ శతాబ్దం నుండి చైనా సరిహద్దు భూభాగాల నుండి సంచార సమూహాలకు చెందిన ప్రజలు పశ్చిమ, వాయవ్య మెట్రోపాలిటను చైనాలో ప్రవేశించిన తరువాత చైనాలో మధ్య ఆసియా ప్రాచీన ప్రభావాలు గుర్తించబడ్డాయి. చైనీయులు సిథియను-శైలి జంతు కళను (పోరాటంలో స్వీధీనపరచుకున్న జంతువులు) ముఖ్యంగా బంగారు లేదా కాంస్యంతో చేసిన దీర్ఘచతురస్రాకార బెల్టు-ఫలకాలను స్వీకరించారు. జాడే, స్టీటిట్లలో వారి స్వంత కళాఖండాలు సృష్టించారు.
యుయెజి వారి బహిష్కరణ తరువాత, కొంతమంది శాకాకు దక్షిణ చైనాలోని యునాను ప్రాంతానికి కూడా వలస వచ్చి ఉండవచ్చు. శాకా యోధులు ప్రాచీన చైనాలోని వివిధ రాజ్యాలకు కిరాయి సైనికులుగా కూడా పనిచేశారు. యునాను డయాను నాగరికత చరిత్రపూర్వ త్రవ్వకాలలో మధ్య ఆసియా దుస్తులలో కాకసాయిడు గుర్రాల వేట దృశ్యాల కళాఖండాలు బయటపడ్డాయి.
కొరియా, జపాను వరకు శాకా ప్రభావాలను గుర్తించారు. సిల్లా రాజ్యం రాజ కిరీటాలు వంటి వివిధ కొరియన్ కళాఖండాలు "సిథియను" రూపకల్పనకు చెందినవి. ఖండంతో పరిచయాల ద్వారా తీసుకువచ్చిన ఇలాంటి కిరీటాలను కోఫును శకానికి చెందినవి జపాననులో కూడా చూడవచ్చు.
సంఘం
శాకాలో బహుసోదర వివాహ విధానం. ఒక సాధారణ ఆచారం. ఈ వివాహ విధానంలో సోదరులందరికీ ఒక భార్య ఉమ్మడిగా ఉంటుంది. పిల్లలు పెద్ద సోదరుడికి చెందినవారని భావించారు.
దుస్తులు
పెర్సెపోలిసు వద్ద అపాడనా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఇతర తూర్పు ఇరానియను ప్రజల మాదిరిగానే శాకాలు పొడవైన ప్యాంటు ధరించినట్లు చిత్రీకరించబడింది. ఇవి వారి బూట్ల పైభాగాన్ని కప్పి ఉంచాయి. వారి భుజాల మీద వారు ఒక రకమైన పొడవైన మాంటిల్ను ధరిస్తారు. వెనుకకు ఒక వికర్ణ అంచు ఉంటుంది. శాకాల ఒక ప్రత్యేక తెగ (శాకా టిగ్రాక్సాడు) కోణాల టోపీలను ధరించారు. పర్షిషియను సైన్యం గురించి హెరోడోటసు తన వివరణలో శాకాలు ప్యాంటు, పొడవైన కోణాల టోపీలు ధరించినట్లు పేర్కొన్నాడు.
హెరోడోటసు శాకాలు "ఒక కేంద్రం వరకు కేద్రీకృతం అయ్యే టోపీలను కలిగి ఉన్నారు. గట్టిగా నిటారుగా ఉన్నారు" అని చెప్పాడు. ఆసియా శాకా శిరస్త్రాణం పెర్సెపోలిసు అపనానా మెట్ల మీద స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది - చెవుల మీద ఫ్లాపులు, మెడతో అధిక కోణాల టోపీ. చైనా నుండి డానుబే డెల్టా వరకు, పురుషులు రకరకాల మృదువైన తలపాగా ధరించినట్లు అనిపించింది - హెరోడోటసు వర్ణించినట్లుగా శంఖాకారంగా లేదా గుండ్రని, ఫ్రిజియను టోపీ లాగా ఉంటుంది.
సాకా మహిళలు పురుషుల మాదిరిగానే దుస్తులు ధరిస్తారు. 1990 లలో కనుగొనబడిన ఒక పాజిరికు సమాధిలో ఒక పురుషుడు, స్త్రీ అస్థిపంజరాలు ఉన్నాయి. ఒక్కొక్కటి ఆయుధాలు, బాణాల తలలు, గొడ్డలితో ఉన్నాయి. శాకాలు " ఎత్తైన టోపీలు, ప్యాంటు ధరించారు" అని హెరోడోటసు పేర్కొన్నాడు. దుస్తులు సాదా-నేత ఉన్ని, జనపనార వస్త్రం, పట్టు వస్త్రాలు, తోలు వస్త్రాలు ధరించారు.
పజిరికు పరిశోధనలు సిథియను (శాకా ప్రజలు) ధరించే దాదాపు పూర్తిగా సంరక్షించబడిన వస్త్రాలు, దుస్తులను ధరించారని తెలుపుతున్నాయి పురాతన పర్షియను బాసు-కొండచరియలు, అపనానా, బెహిస్తును ప్రాంతాలలో లభించిన శాసనాలు, పురావస్తు పరిశోధనలు ఈ వస్త్రాల దృశ్యమాన ప్రాతినిధ్యాలను ఇస్తాయి.
పజిరికు ఫలితాల ఆధారంగా (దక్షిణ సైబీరియను, యురేలికు, కజాఖస్తాను కుడ్యచిత్రాలలో కూడా చూడవచ్చు) కొన్ని టోపీలు జూమోర్ఫికు చెక్క శిల్పాలతో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. ఇవి టోపీకి గట్టిగా జతచేయబడి హెడ్‌గేరులో అంతర్భాగంగా ఏర్పడ్డాయి. సజీవంగా ఉన్న నోమాడు హెల్మెట్ల మాదిరిగానే ఉత్తర చైనాలో పురుషులు, యోధులైన స్త్రీలు ట్యూనిక్సు ధరించారు. తరచూ ఎంబ్రాయిడరీ చేయబడి అప్లికు వర్కు లేదా మెటలు (బంగారు) ఫలకాలతో అలంకరించారు.
పెర్సెపోలిస్ అపదానా మళ్ళీ శాకాల ట్యూనిక్సు ధారణకు ప్రారంభ స్థానం అని భావిస్తున్నారు. అవి కుట్టిన పొడవాటి చేతులు కలిగిన వస్త్రంగా కనిపిస్తాయి. ఇవి మోకాళ్ల వరకు విస్తరించి బెల్టుతో బిగువుగా కట్టడానికి వసతి చేయబడతాయి. అయితే యజమాని ఆయుధాలు బెల్టుకు (కత్తి లేదా బాకు, గోరిటోసు, యుద్ధం-గొడ్డలి, వీట్‌స్టోను మొదలైనవి) కట్టుబడి ఉంటాయి. అనేక పురావస్తు పరిశోధనల ఆధారంగా పురుషులు, యోధులు పొడవాటిచేతులున్న ట్యూనికులను ధరించారు. ఇవి ఎల్లప్పుడూ బెల్టు చేయబడతాయి. తరచుగా అలంకరించబడిన బెల్టులతో ఉంటాయి. కజకస్తాను శాకాలు (ఉదా. ఇసికు గోల్డెను మ్యాన్ ( మైడెను) ) పొంటికు స్టెప్పీ సిథియన్ల కంటే తక్కువ ట్యూనిక్సు మరింత దగ్గరగా ఉండే ట్యూనిక్సు ధరించారు. కొన్ని పాజిరికు సంస్కృతి శాకాలు షార్టు బెల్టెడు ట్యూనిక్‌ను కుడి వైపున లాపెలుతో, నిటారుగా ఉన్న కాలరు, మణికట్టు వద్ద ఇరుకైన 'పఫ్డ్' స్లీవ్‌లు ధరించారు. మిగిలిన ట్యూనికులకు భిన్నమైన రంగు ఇరుకైన కప్సుతో కట్టుబడి ఉంది.
పురుషులు, మహిళలు కోట్లు ధరించారు. ఉదా. పజిరికు సాకాలో బొచ్చుతో అనేక రకాలు ఉన్నాయి. వారు స్వారీ కోటు ధరించిచి ఉండవచ్చు. తరువాత దీనిని మధ్యస్థ వస్త్రాన్ని లేదా కాంటసు అని పిలుస్తారు. పొడవైన చేతులు, ఓపెన్, పెర్సెపోలిసు అపాడనా స్కుడ్రియను ప్రతినిధి బృందంలో బహుశా అలాంటి కోటు ధరించి ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది.
ఆగంతకుడు (2006 సినిమా)
అగంతకుడు 2006 ఆగస్టు 31న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. చిత్రధ్వని క్రియేషన్స్ పతాకంపై నందమూరి బెనర్జీ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అనిల్ కిషోర్ దర్శకత్వం వహించాడు. శివబాలాజీ, నికిత ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు టి.వి.ఎస్.రాజు సంగీతాన్నందించాడు.
అడవి బిడ్డలు (2006 సినిమా)
అడవి బిడ్డలు 2006 సెప్టెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. స్నేహ చిత్ర పిక్చర్స్ పతాకంపై ఈ సినిమాను ఆర్.నారాయణ మూర్తి స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించాడు. ఆర్. నారాయణమూర్తి ఈ సినిమాలో నటించడమే కాక సంగీతాన్నందించాడు.
కథ
నడుస్తున్న చరిత్రకు అద్దం పట్టే చిత్రం ఇది. సాగునీటి ప్రాజెక్టులు కట్టడం వల్ల నిర్వాసితులయ్యే వారి సమస్యలను ఇందులో చర్చించారు. అటవీ ప్రాంతంలో రంప ప్రాజెక్టు కట్టడం వల్ల భూమిని, భుక్తినీ, సంస్కృతినీ కోల్పోయే ఆదివాసీలు ప్రభుత్వంపై తిరుగుబాటు బావుటా ఎగరేయడమనేది కథా సూత్రం.
నంది ఉత్తమ సంభాషణల రచయితలు
thumb|ఎల్. బి. శ్రీరామ్, నంది ఉత్తమ సంభాషణల రచయితలు అవార్డు గ్రహీత
నంది ఉత్తమ సంభాషణల రచయితలు అవార్డు గ్రహీతల జాబితా
వైతాళికులు
కవులు ప్రపంచంలో నీతిని ప్రచ్చన్నం గా తీర్చి దిద్దే శాసనాధికారులు " అన్నాడు ఆంగ్లకవి షెల్లీ  . ఏ కవి రచనలోనైనా తన దేశ, కాల,పరిస్థితులు ప్రతిబింబించక మానవు. నిజమైన కవి వీటిని రద్దుచేసుకొని జీవించనూ లేడు . తాను జీవించినకాలానికి, తనదేశానికి సన్నిహితం కాని ఏ రచన అయినా ఎక్కువ కాలం నిలువలేదు. వివిధ కవుల కవిత్వాన్ని సకలనం చేసే సాంప్రదాయం ప్రాచీన కాలం నుండి ఉంది. హాలుడి గాధాసప్తశతి'' మనకు దొరుకుతున్న అతి ప్రాచీన సంకలనం. తెలుగులో కూడా ప్రభందరత్నాకరం, ప్రభందమణిభూషణం, లాంటి కొన్ని సంకలనాలు ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది వివేకానందుడు, అరవిందుడు, రవీంద్రుడు, శరత్, గురజాడ అప్పారావు, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి మొదలగు కవులు వారి సందేశాలు కావ్యాలు ఒక దేశానికి, ఒక సంఘానికి కాక సర్వమానవ కుటుంబానికి అన్నట్లుగాఉంటాయి. వైతాళికులు అనేకవితా సంకలనం పైన ఉదహరించిన కవులందరి కవితలు లేకపొయినా ఆకోవకు చెందినవారి కవితలు కొన్ని మనకు కనిపిస్తాయి. ఈ కవితా సంకలనంలోని కవులు, వారి వారి కావ్యాలు, కొన్ని ఉదాహరణలు
ఏదేశమేగినా, ఎందుకాలిడినా, ఏపీఠమెక్కినా, ఎవ్వరేమనినా
పొగడరా నీతల్లి భూమిభారతిని, నిలుపరా నీజాతినిండుగౌరవము
అవమానమేలరా, అనుమానమెల, భరతపుత్రుండనంచు భక్తి తొబలుక.
-రాయప్రొలు సుబ్బరావు
దేశమంటే మట్టికాదోయ్, దేశమంటే మనుషులోయ్
మతం వేరైతేను యేమొయి, మనసులొకటై మనుషులుంటే
జాత యన్నది లేచి పెరిగి లొకమున రాణించునొయి
-గురజాడ అప్పారావు
ఏపల్లవ నృపాలుడెత్తిన బావుటా, చాళుక్యనృపుల రాజ్జంబునందు
ఏ దేసికవిత పాలించిన కవిరాజు నన్నయ్య వ్యాకరణంబునందు
ఎన్నిజన్మమ్ములుగాగ నీతనువునన్ బ్రవహించునొ యాంద్రరక్తముల్
సెనగ పూరైక దొడిగిన చిన్నదాన చిలుకయెక్కటివ్రాలె నామలుపునందు
మిరపలీ యేడు మీకు సమృద్ధి, వంగ చెట్టు లిప్పుడిప్పుడే పూతపట్టుచుండె
బంతిపూవులు మ్రుగ్గుల పండువునకు నక్కరకు వచ్చు
కొసి యుంచితి రమ్ము నికొరకు నేను సెనగ పూరైక దొడిగిన చిన్నదాన
పింగళి--కాటూరి
ఉన్మత్తకొకిల గానము సల్పెడినుద్యానవాటికి మధురముగాపొడవాటి లోద్దుగకొమ్మల నూగెడి
బున్నమచందురుడుయ్యెలలు ఆమని మత్తునచైతన్యలొకము ఆనందపరవశమైసొగియు
సరి చేయు మౌ సఖి భగ్నవిపంచికన్
దువ్వూరి రామిరెడ్డి
నా విరులతోటలో బెంచికొన్నాడ నొక్క పవడపు గులాబిమొక్క
నా ప్రణయ జీవనమ్ము వర్ష మ్ముగా నానయనమ్ము కురిసి
కృష్ణ శాస్త్రి
యెలుతురంతామేసి యేరునెమరేసింది కలవరపు నా బ్రతుకు కలతనిదురయ్యింది
యెన్నెలలసొగసంతా యేటిపాలేనటర ఒక్కతెను నాకేలవొపజాలని సుఖము
నండూరిసుబ్బారావు
నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధ నొక్కటి ఆహుతిచ్చాను
నేనుసైతం విశ్వవృష్టికి ఆశ్రు వొక్కటి ధార పొశాను
నేనుసైతం భువన ఘోషకు వెర్రి గొంతుక విచ్చి మ్రొ శాను -శ్రీ శ్రీ
మొదలగు ఎందరో కవులగీతాలను సమీకరించి సంకలనపరచిన కావ్యమే ఈ వైతాళికులు.
ఈ వైతాళికులను పుస్తకరూపంలో తేవటానికి ఎంతో శ్రమించితేగాని ప్రచురణకు నోచుకోదు. ఈ పుస్తకం పది సారులకు పైగా ప్రచురించారు.
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
చింతలపాలెం (జలదంకి)
చింతలపాలెం, నెల్లూరు జిల్లా జలదంకి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం గ్రామం.ఈ ఊరిని గట్టుపల్లి చింతలపాలెం, చింతపాళెం అని కూడా పిలుస్తారు.
దిపన్ కుమార్ ఘోష్
దిపన్ ఘోష్ ఒక భారతీయ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
విద్య
ఘోష్ "అయస్కాంత హమిల్టన్ స్టడీ " అనే థీసిస్ పై, ప్రొఫెసర్ CK మజుందార్ యొక్క మార్గదర్శకత్వంలో, టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్, ముంబై నుండి తన PhD చేశాడు.
ప్రచురణలు
The M-G Hamiltonian—A Pedagogic Review, Ind. J. Phys. 80, 577 (2006)
బాహ్యా లంకెలు
వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
కొండముది శ్రీరామచంద్రమూర్తి
మరణం
ఇతడు మానస సరోవర యాత్రకు వెళ్లి నేపాల్ దేశంలోని ఖాట్మండులో 2008, సెప్టెంబరు 22వ తేదీన గుండెపోటుతో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:2008 మరణాలు వర్గం:నంది ఉత్తమ కథా రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
మాల
ఈ పుటలో "మాల" అనే పదం కలిగిన అనేక వ్యాసాలున్నాయి.
ఉప్పరిగూడ
ఉప్పరిగూడ, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఇబ్రహీంపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామం. తెలంగాణ రాష్ట్రము.
సమీప గ్రామాలు
కప్పపహాడ్ 6 కి.మీ. మంగల పల్లి. 6 కి.మీ. ఇబ్రహీం పట్నం. 6 కి., మీ బొంగ్లూర్ 6 కి.మీ. మాధపుర్ 7 కి., మీ దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప మండలాలు
హయత్ నగర్, యాచారం, కందుకూరు మందలాలున్నవి.
రవాణా సౌకర్యములు
ఇక్కడ మంచి రోడ్డు సౌకర్యముండి అన్ని ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యము ఉంది. ఇక్కడికి 10 కి.మీ లోపు రైలు వసతి లేదు. కాని హైదరాబాద్ రైల్వేస్టేషను ఇక్కడికి 29 కి.మీ. దూరములో ఉంది.
బుద్ధవరపు
బుద్ధవరపు తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
సురేష్ అంగడి
సురేష్ చన్నబసప్ప అంగడి (1 జూన్ 1955 – 23 సెప్టెంబరు 2020) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2004 నుండి 2019 వరకు వరుసగా నాలుగు సార్లు బెలగావి నియోజకవర్గంకు ఎంపీగా ఎన్నికై నరేంద్ర మోదీ మంత్రివర్గంలో కేంద్ర రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రిగా పని చేశాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
సురేష్ అంగడి 1 జూన్ 1955న కర్ణాటక రాష్ట్రం, బెల్గాం సమీపంలోని కన్వి కర్వినకొప్ప గ్రామంలో చనబసప్ప, సోమవ్వ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన బెలగావిలోని ఎస్.ఎస్.ఎస్ సమితి కాలేజ్ ఆఫ్ కామర్స్ నుండి కామర్స్‌లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ, ఆ తర్వాత బెలగావిలోని రాజా లఖమగౌడ న్యాయ కళాశాల నుండి న్యాయ పట్టా అందుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
సురేష్ అంగడి భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1996 నుండి 1999 వరకు బీజేపీ బెల్గాం జిల్లా ఉపాధ్యక్షుడిగా, 2000 నుండి 2004 వరకు బెల్గాం ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ సభ్యుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2004లో బెలగావి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి తొలిసారి లోక్‌సభకు ఎంపీగా ఎన్నికయ్యాడు. సురేష్ ఆ తర్వాత వరుసగా 2009, 2014, 2019 ఎన్నికల్లో వరుసగా ఎంపీగా ఎన్నికై 30 మే 2019న నరేంద్ర మోదీ మంత్రివర్గంలో కేంద్ర రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు.
మరణం
సురేష్ అంగడి 2020 సెప్టెంబర్ 11న కరోనా బారిన పడి ఎయిమ్స్‌లో చికిత్స పొందుతూ ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించి 2020 సెప్టెంబర్ 23న మరణించాడు. ఆయనకు భార్య మంగల్‌, ఇద్దరు కుమార్తెలు స్ఫూర్తి, శారద ఉన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:1955 జననాలు వర్గం:2020 మరణాలు
1674
1674 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.
పురస్కారాలు
*
రాజువారిపల్లె
రాజువారిపల్లె  ఆంధ్రప్రదేశ్, అన్నమయ్య జిల్లా, కలికిరి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
పాడిపంటలు
ఇచ్చట ఎక్కువగా టమాటో, వరి, వేరుశెనగ పండిస్తారు.
వృత్తులు
ఎక్కువగా వ్యవసాయదారులు ఉన్నారు. కొద్దిమంది ఉన్నత చదువులు చదివి సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగాలు కూడా చేస్తున్నారు.
గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్
గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ తెలుగు రచయిత, ఉపాధ్యాయుడు.
జీవిత విశేషాలు
గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ 27-6-1940 న కృష్ణా జిల్లా ఉయ్యూరులో గబ్బిట భవానమ్మ, మృత్యుంజయ శాస్త్రి దంపతులకు జన్మించాడు. ఎం ఏ (తెలుగు), బి.ఎస్ సి. బి.ఎడ్ చదివాడు .కృష్ణా జిల్లాపరిషత్తులో 1963 నుండి 1998 వరకు ఫిజికల్ సైన్స్ టీచరుగా, పదానోపాధ్యాయుడుగా పనిచేసాడు. పదవీవిరమణ అనంతరం సరసభారతి సంస్థను స్థాపించాడు. భార్య ప్రభావతి. అతనికి నలుగురు కొడుకులు, ఒక కూతురు ఉన్నారు.
సాహిత్య వ్యాసంగం
–  అధ్యకుడు-సరభారతి సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ-ఉయ్యూరు
- జిల్లాలోని ప్రముఖులతో కవిసమ్మేళనం నిర్వహించటం, పుస్తకావిష్కరణలు.
-- ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలా౦జ నేయ దేవాలయ వంశ పారంపర్య ధర్మకర్త
--ఆలిండియా రేడియో విజయవాడ లో సాహిత్య, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక అంశాలపై ప్రసంగం
-- విహంగ మహిళా వెబ్ మాసపత్రికు 2012 నుంచి ఇప్పటివరకు ప్రతినెలా వివిధరంగాలలో ప్రసిద్ధులైన మహిళ పై ధారావాహికంగా సుమారు 90 మంది మహిళా మాణిక్యాలపై వ్యాసాలు
రచనలు
ముద్రిత రచనలు
శ్రీ ప్లవ 2021-22 ఉగాది వేడుకలలో వెలువడిన పుస్తకాలు
అంకాత్మక (డిజిటల్) పుస్తకాలు
వనరులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి
మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి (బీటెక్‌ రవి) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2017లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికల్లో కడప స్థానిక సంస్థల స్థానం నుండి ఎమ్మెల్సీగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి 1970 ఫిబ్రవరి 10న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం,  కడప జిల్లా, సింహాద్రిపురం మండలం,  కసనూరు గ్రామంలో మారెడ్డి కృష్ణా రెడ్డి, సరస్వతమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 1992లో కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ధార్వాడ్ యూనివర్సిటీ నుండి బీటెక్‌ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన 2011లో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో పులివెందుల నియోజకవర్గం టీడీపీ నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2017లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికల్లో కడప స్థానిక సంస్థల స్థానం నుండి ఎమ్మెల్సీగా దివంగత ముఖ్యమంత్రి ys రాజశేఖరరెడ్డి గారి సోదరుడు మాజీమంత్రి ys వివేకానంద రెడ్డి గారి మీద ఎమ్మెల్సీ గా గెలుపొందాడు. మొట్టమొదటి సారిగా 40 ఏళ్ల సుదీర్ఘ రాజకీయ అనుభవం ఓటమి ఎరుగని వైస్సార్ కుటుంబం మీదే ఎమ్మెల్సీ గా గెలిచి రాష్ట్ర స్థాయిలో చరిత్ర సృష్టించడం జరిగింది