cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
చామలపల్లి (చండూరు మండలం)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చామలపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చామలపల్లిలో .వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా శేషీలేటి వాగు .శ్యామకుంట చెరువు వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తెరా ఖుర్ద్
భౌగోళికము, జనాభా
తెరా ఖుర్ద్ (240) అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 270 ఇళ్లతో మొత్తం 1474 జనాభాతో 281 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నాలా అన్నది 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 768, ఆడవారి సంఖ్య 706గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 715. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37400.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ బాలవాడి, ఒక ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, ఒక ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Jagdev kalan) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Jagdev kalan) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Ajnala) గ్రామానికి 5 నుంచి పది కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాలలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప పాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Ajnala) గ్రామానికి 5 నుంచి పది కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప ఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్‌సర్) గ్రామానికి పది కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో ఒక పశువైద్యశాల ఉంది. ఈ గ్రామానికి ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉన్నాయి. సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, టి.బి వైద్యశాల, అలోపతీ ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
తాగు నీరు, పారిశుధ్యం
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరు, మూత వేయని బావులు నీరు, చేతిపంపుల నీరు, * గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరు గ్రామంలో ఉంది. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో పోస్టాఫీసు, ఇంటర్నెట్, కొరియర్ వంటి సదుపాయాలు లేవు. అవి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి టెలిఫోన్ సౌకర్యం ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి గ్రామంలో ఉంది. గ్రామానికి ప్రైవేటు బస్ సర్వీసు ఉంది. ఈ గ్రామం జాతీయ రహదారితో కాని, రాష్ట్ర్ర హైవేతో కాని అనుసంధానం కాలేదు. గ్రామానికి సమీప రైల్వే స్టేషను 10కి.మీల పరిధిలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఈ గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు గాని, వాణిజ్య బ్యాంకు గాని, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం కాని, స్వయం సహాయక బృందాలు కాని, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ కాని లేవు.ఎ.టి.యం. సదుపాయం కూడా లేదు. ఇవన్నీ గ్రామానికి ఐదు, పది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా గ్రూపు, క్రీడామైదానం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయము ఉన్నాయి.వార్తా పత్రికలు గ్రామంలో లభ్యమౌతాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, రీడింగు రూము వంటి సదుపాయాలు లేవు.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామానికి గృహావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో రోజుకు 12గంటలు, చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో 13 గంటలు విద్యుత్ సరఫరా ఉంటుంది. వ్యవసాయ అవసరాల నిమిత్తం వేసవిలో రోజుకు 8 గంటలు, చలికాలంలో రోజుకు 9 గంటలు, సాధారణ వినియోగదారులకు వేసవిలో రోజుకు 8 గంటలు, చలికాలంలో రోజుకు 14 గంటల విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
పంటలు
తెరా ఖుర్ద్ (240) గ్రామంలో గోధుమలు, డరతీ (Darati), జీరి (Jiri), కహి (Kahi), మొక్కజొన్నలు ప్రధానంగా పండిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
కొమ్మిఫోరా
కొమ్మిఫోరా (లాటిన్ Commphora) పుష్పించే మొక్కలలో బర్సెరసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.
మూలాలు
వర్గం:బర్సెరసి
మోనా సింగ్
మోనా సింగ్ (జననం 8 అక్టోబర్ 1981) భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటి, నర్తకి, మోడల్, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత. ఆమె రెండు ఇండియన్ టెలివిజన్ అకాడమీ అవార్డులను అందుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1981 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రాంపెట
రాంపెట వరంగల్ జిల్లా, హనుమకొండ మండలములోని ఒక గ్రామం
ఎ. వైద్యనాథ అయ్యర్
'''ఎ. వైద్యనాథ అయ్యర్ (16 మే 1890 - 23 ఫిబ్రవరి 1955) ను మదురై వైద్యనాథ అయ్యర్ లేదా అయ్యర్''' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈయన తమిళ బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన భారతీయ కార్యకర్త, రాజకీయవేత్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. దళితుల ఆలయ ప్రవేశ ఉద్యమంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించిన నాయకుడు.
బాల్య జీవితం
వైద్యనాథ అయ్యర్ 1890 మే 16 న అప్పటి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని తంజావూరులోని విష్ణంపేటాయ్ గ్రామంలో ఒక తమిళ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో అరుణాచలం అయ్యర్, లక్ష్మి అమ్మల్ దంపతులకు జన్మించారు. రామనాథన్, కమలాంబ, శంకరన్, వాలాంబ, పార్వతి, సుబ్రమణియన్, శివకామి అతని తోబుట్టువులు. అయ్యర్ మదురై సేతుపతి హైస్కూల్‌లో చదివారు. 1909 లో, అతను తన SSLC పూర్తి చేశాడు. అయ్యర్ మధుర కళాశాలలో FA పొందారు. 1914 లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీ నుండి తన BA పట్టా అందుకున్నారు. అతను తిరుచ్చిలోని బిషప్ హెబెర్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో ఒక సంవత్సరం, మసూలిపట్నం హిందూ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో ఒక సంవత్సరం పాటు టీచర్‌గా పనిచేశాడు. అతను ప్రతిష్ఠాత్మకమైన నీలకండ శాస్త్రి బంగారు పతకంతో పాటు ఫిషర్ బంగారు పతకాన్ని కూడా పొందాడు. 18 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతని FA పరీక్షల తర్వాత, అయ్యర్ కు అకిలాండంతో వివాహం జరిగింది. అతను ప్లీడర్ హోదా పొందడానికి ముందు 1922 కాలంలో భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ప్రవేశించాడు. అతను వేదారణ్యం ఉప్పు సత్యాగ్రహం (1930), 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు.
ఆలయ ప్రవేశ ఉద్యమం
టెంపుల్ ఎంట్రీ ఆథరైజేషన్, నష్టపరిహార చట్టాన్ని 1939లో ప్రభుత్వం ఆమోదించింది, దీని ద్వారా దళితులు హిందూ దేవాలయాల లోకి ప్రవేశించకుండా నిషేధాలు విధించబడ్డాయి. ఈ సమయంలో, వైద్యనాథ అయ్యర్ తమిళనాడు హరిజన సేవా సంఘం అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. ముత్తురామలింగం తేవర్ ఈ సంస్కరణను గట్టిగా సమర్ధించాడు. అయ్యర్ ఒక హెచ్చరిక ప్రకటనను జారీ చేసాడు: "మీనాక్షి ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద నేను ఉంటాను. దళితులు దేవాలయంలోకి ప్రవేశించడాన్ని అడ్డుకునే ధైర్యం ఉన్నవారు అక్కడికి వచ్చి నన్ను కలుసుకోవచ్చు. నేను వారికి సమాధానం ఇస్తాను ". ఈ ప్రకటన తరువాత, దళితుల ఆలయ ప్రవేశాన్ని వ్యతిరేకించడానికి సంశయించారు. ఆ తర్వాత 8 జూలై 1939 న, ఎల్. ఎన్. గోపాలసామి, అతని ఆరుగురు దళిత స్నేహితులు పి. కక్కన్, మురుగనందం, చిన్నయ్య, పూర్ణలింగం, ముత్తుతో కలిసి వైద్యనాథ అయ్యర్ మధురై మీనాక్షి ఆలయంలోకి ప్రవేశించారు.
మరణం
వైద్యనాథ అయ్యర్ 1955, ఫిబ్రవరి 23 న తీవ్ర అనారోగ్యంతో మరణించారు. అతని జ్ఞాపకార్థం భారత ప్రభుత్వం 9 డిసెంబర్ 1999 న ఒక తపాలా బిళ్ళ ను విడుదల చేసింది. తమిళనాడు హరిజన సేవక్ సంఘం అయ్యర్ గౌరవార్థం "హరిజన తంతై అమరార్ వైద్యనాథ అయ్యరిన్ వాజ్‌కై వరలారు (అమర వైద్యనాథ అయ్యర్ జీవిత చరిత్ర, హరిజనులందరికీ)" అనే పేరుతో జీవిత చరిత్రను రాశారు. అయ్యర్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి అంకితమయ్యారు. సామాజికంగా అణగారిన వ్యక్తులతో పాటు తన నియోజకవర్గ ప్రజలకు సహాయం చేశారు. అతను చాలా అనారోగ్యంతో ఉన్నందున 1952లో ఎన్నికల్లో పాల్గొనలేదు. అతని చివరి రోజుల్లో, నాణ్యమైన వైద్య విధానాలు కూడా అతడిని కాపాడలేకపోయాయి. ప్రతి సంవత్సరం, అయ్యర్ వర్ధంతి (ఫిబ్రవరి 23) నాడు, హరిజనులకు సేవ చేయడానికి 1932లో అయ్యర్ ప్రారంభించిన 'మదురై సేవాలయం’ దగ్గర సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వేలు నాచియార్
thumb|260x260px|శివగంగై రాజ్యంలోని చారిత్రాత్మకమైన ఆమెనివాసం వద్ద విగ్రహం. రాణి వేలు నాచియార్ (3 జనవరి 1730 – 25 డిసెంబరు 1796) శివగంగ సంస్థానాన్ని 1780-1790 మధ్యలో పరిపాలించిన రాణి. ఈమె బ్రిటిష్ అధికారానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన మొట్టమొదటి భారతీయ మహారాణి. ఈమె ధైర్యసాహసాలకి గుర్తుగా తమిళులు ఈమెను వీరమంగై ("వీరవనిత") అని పిలుస్తారు.
జీవితం
వేలు నాచియార్ రామనాథపురం ప్రాంతానికి యువరాణి. ఈమె రామనాడు రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన రాజా చెల్లముత్తు విజయరఘునాథ సేతుపతి,  రాణి సాకందిముత్తల్ ల ఏకైక పుత్రిక. నాచియార్ చిన్నతనం నుండే యుద్ధవిద్యలలో ఆరితేరింది. విలువిద్య,  గుర్రపుస్వారీ,  వలరి, సిలంబం(కర్రసాము) వంటి యుద్ధనైపుణ్యాలలో దిట్ట. అంతే కాదు, చాలా భాషలలో పండితురాలు. ఫ్రెంచి, ఆంగ్లము ఇంకా ఊర్దూభాషలు ఆమెకి కరతలామలకం. ఈమెకు శివగంగై రాజైన మన్నార్ ముత్తువడుగనాథ పెరియవ ఉడైతేవర్ తో వివాహంజరిగింది. వీరికి ఒక పుత్రిక కూడా జన్మించింది. ఈమె భర్తను బ్రిటిష్ సైనికులు, ఆర్కాట్ నవాబు కొడుకుకలిసి కైలయార్ కోయిల్ యుద్ధం లో హతమార్చారు. దీంతో నాచియార్ యుద్ధానికిసన్నద్ధమైంది. కానీ సైన్యం లేకపోవడంతో దిండిగల్ వద్ద విరూపాక్షి ప్రాంతంలో పలయకారర్ కొపాల నాయక్కర్ అండలో  తన కుమార్తెతో కలిసి ఎనిమిదేళ్లపాటు తలదాచుకోవలసి వచ్చింది.
ఈ కాలంలోనే గోపాల్ నాయకర్, సుల్తాన్ హైదర్ అలీ సహకారంతో సైన్యాన్ని సమకూర్చుకుని, 1780 లో బ్రిటిష్ వారిపై సమరశంఖం పూరించింది నాచియార్. బ్రిటిష్ ఆయుధాగారన్ని తన సేనా నాయికురాలైన కుయిలి ఆత్మాహుతి ద్వారా నాశనం చేసింది  "ఉడైయాల్" అనే స్త్రీసేనను పోరాటంలో మరణించిన తన దత్తపుత్రిక పేరుతో స్థాపించింది. తన సాహసంతో రాజ్యాన్ని తిరిగి కైవశం చేసుకుంది. ఎన్నో కష్టాలకోర్చి చివరికి  తన  రాజ్యాన్ని  తిరిగి సంపాదించిన అతికొద్దిమందిలో నాచియార్ ఒకరు. 1970 లో ఆమె తరువాత ఆమె కుమార్తె వెల్లచ్చి శివగంగసంస్థానానికి రాణి అయింది. హైదర్ ఆలీ సైన్యం సహాయంతో ఆర్కాట్ నవాబును కూడా ఓడించింది. వీరవనిత అనే నామాన్ని సార్ధకపరచుకొంది.
మూలాలు
వర్గం:1730 జననాలు వర్గం:1796 మరణాలు
ఒమిక్రాన్
thumb|ఒమైక్రాన్ వైరస్ దక్షిణాఫ్రికా లో బయట పడ్డ కరోనా కొత్త వేరియంట్ ప్రపంచ దేశాలను వణికిస్తోంది. వేగంగా వ్యాపిస్తున్న బి.1.1.529 వేరియంట్‌ కి ఒమైక్రాన్‌ అని పేరు పెట్టిన డబ్ల్యూహెచ్‌వో, వేరియంట్‌ ఆఫ్‌ కన్సర్న్‌ గా ప్రకటించింది.
కోవిడ్‌ కొత్త వేరియంట్‌ (బి.1.1.529)
కొద్ది రోజులుగా దక్షిణాఫ్రికాలో 200 పైగా కేసులు నమోదవుతున్నాయి.నవంబర్ 25 న 2,465 కేసులు నిర్ధారణ అయ్యాయి.కరోనా ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్న గ్వాటెంగ్‌ ప్రావిన్స్‌ పరిధిలోని రోగుల నుంచి శాంపిళ్లను సేకరించి పరీక్షించగా కొత్త వేరియంట్‌ (బి.1.1.529)ను గుర్తించారు.కేసులు వేగంగా పెరగడానికి కొత్త వేరియంటే ప్రధాన కారణమని ఆరోగ్య మంత్రి జో పాహ్లా వెల్లడించారు.ఇప్పటివరకు దక్షిణాఫ్రికాలో ఈ వేరియంట్‌  కేసులు 100 పైగా బయటపడగా,పొరుగు దేశం బొట్స్వానాలో నలుగురికి సోకింది.దక్షిణాఫ్రికా నుంచి హాంకాంగ్‌ కు వచ్చిన ఇద్దరు పర్యాటకుల్లోనూ గుర్తించారు.మరో ఆఫ్రికా దేశం మలావీ నుంచి  వచ్చిన పౌరుడికి కొత్త వేరియంట్‌ సోకినట్లు నిర్ధారణ అయిందని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రకటించింది.
ఈ నేపథ్యంలో అప్రమత్తమైన భారత్‌, దక్షిణాఫ్రికా, బోట్వ్సానా, హాంకాంగ్‌ నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులకు పకడ్బందీగా స్ర్కీనింగ్‌ చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది. విమానాశ్రయాల్లో పాజిటివ్‌ నిర్ధారణ అయ్యే వారి శాంపిళ్లను జన్యుక్రమ విశ్లేషణ కోసం ఎప్పటికప్పుడు ల్యాబ్‌లకు పంపాలని నిర్దేశిస్తూ రాష్ట్రాలు, యూటీలకు కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ కార్యదర్శి రాజేశ్‌ భూషణ్‌ లేఖ రాశారు.
తొలి మరణం
ఒమిక్రాన్‌ వేరియంట్‌తో తొలి మరణం యూకేలో నమోదైంది. ఈ విషయం బ్రిటన్‌ ప్రధాని బోరిస్‌ జాన్సన్‌ 12 డిసెంబర్ 2021న ధ్రువీకరించారు.
వేరియంట్‌ ఆఫ్‌ కన్సర్న్‌
వ్యాప్తి వేగం ఎక్కువగా ఉండటం, స్పైక్‌ ప్రొటీన్‌లో ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉత్పర్తివర్తనాల దృష్ట్యా బి.1.1.529 వేరియంట్‌, డెల్టా వేరియంట్‌ కంటే ప్రమాదకరమైందనే ప్రచారం జరుగుతోంది. కొత్త వేరియంట్‌పై చర్చించేందుకు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌వో)సాంకేతిక సలహా బృందం అత్యవసరంగా సమావేశమై బి.1.1.529 వేరియంట్‌కు ‘ఒమైక్రాన్‌’ అని పేరుపెట్టింది.దాన్ని ‘వేరియంట్‌ ఆఫ్‌ కన్సర్న్‌’గా ప్రకటించింది.
50 ఉత్పరివర్తనాలు (మ్యుటేషన్లు)
బి.1.1.529’ స్పైక్‌ ప్రొటీన్‌లో అత్యధికంగా 30కిపైగా ఉత్పరివర్తనాలు (మ్యుటేషన్లు) జరిగినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. మరో 20 ఉత్పరివర్తనాలు కూడా 'బి.1.1.529’లో జరిగాయని వెల్లడైంది.ప్రస్తుత వ్యాక్సిన్లన్నీ వైరస్‌ స్పైక్‌ ప్రొటీన్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకొని పనిచేసేవే.ఇప్పటివరకు తాము చూసినవాటిలో ఈ వేరియంట్‌నే ప్రమాదకరమైనదిగా పేర్కొన్న యూకే అత్యవసర పరిశోధనలు చేస్తామని ప్రకటించింది. రోగ నిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్న హెచ్‌ఐవీ రోగిలో ఈ కరోనా వేరియంట్‌ ఉత్పరివర్తనాలకు గురై ఉండవచ్చు అని లండన్‌ లోని యూసీఎల్‌ జెనెటిక్స్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ డైరెక్టర్‌ ఫ్రాంకోయిస్‌ బలౌక్స్‌ అభిప్రాయపడ్డారు.
విమానాల రాకపోకలపై నిషేధం
ఒమైక్రాన్‌ వేరియంట్‌ అత్యంత ఆందోళనకరమైనదని డబ్ల్యూహెచ్‌వో ప్రకటించిన నేపథ్యంలో  18 దేశాలు దక్షిణాఫ్రికాతో సహా, ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి విమానాల రాకపోకలపై నిషేధం విధించాయి.ఇజ్రాయెల్‌ ఓ అడుగు ముందుకేసి విదేశీయులు ఇజ్రాయెల్‌లోకి ప్రవేశించడంపై నిషేధం విధించింది.50 ఆఫ్రికన్‌ దేశాలను రెడ్‌ లిస్టులో పెట్టింది.కొత్త వేరియంట్‌ సోకిన వారి కాంటాక్టులను గుర్తించేందుకు “షిన్‌ బెట్‌ ఇంటర్నల్‌ సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీ”కీ  చెందిన వివాదాస్పద ఫోన్‌ మానిటరింగ్‌ టెక్నాలజీని వినియోగించేందుకూ అనుమతి ఇచ్చింది.ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన హక్కుల సంస్థలు ఈ చర్యను వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అయితే ఇది తాత్కాలిక అవసరమని ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని నెఫ్తాలీ బెన్నెట్‌ చెప్పారు.
లక్షణాలు
ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ గురించి ఎన్నో విషయాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కానీ వాటి పట్ల ఒక నిర్ధిష్ట నిర్ధారణకు రావాలంటే వాటిని శాస్త్రీయ ప్రాతిపదికన పరీక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది '' అని ఢిల్లీ ఎయిమ్స్ ఆసుపత్రి డైరెక్టర్ డాక్టర్ రణ్‌దీప్ గులేరియా అన్నారు.
ఒమిక్రాన్‌లో 30 కంటే ఎక్కువ మ్యుటేషన్లు ఉన్నాయి. వైరస్ స్పైక్ ప్రోటీన్‌లో ఈ మ్యుటేషన్లు ఏర్పడ్డాయి.
వైరస్ స్పైక్ ప్రోటీన్‌లో మ్యుటేషన్ కారణంగా ఈ వేరియంట్ రోగనిరోధక శక్తిని ఎదురించగల సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుంటుంది. టీకాల వల్ల శరీరంలో ఏర్పడిన రోగ నిరోధక శక్తి లేదా మరే ఇతర ఇమ్యూనిటీ కూడా ఈ వైరస్‌ను ప్రభావితం చేయలేవు.
అటువంటి పరిస్థితుల్లో ప్రపంచంలోని అన్ని కోవిడ్ వ్యాక్సీన్లను సమీక్షించాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే చాలా వ్యాక్సీన్లు, వైరస్ స్పైక్ ప్రోటీన్‌కు వ్యతిరేకంగా యాంటీబాడీలను అభివృద్ధి చేస్తాయి. దీని ఆధారంగానే వైరస్ పనిచేస్తుంది '' అని ఆయన చెప్పారు.
ఇప్పుడు ఒమిక్రాన్ ఈ స్పైక్ ప్రోటీన్ ప్రాంతంలోనే మ్యుటేషన్ చెందుతోంది. అంటే దీనిపై వ్యాక్సీన్లు మరీ అంత సమర్థంగా పనిచేయకపోవచ్చు '' అని గులేరియా అభిప్రాయపడ్డారు.
ఒమిక్రాన్‌ ఎక్స్ఈ
వేరియంట్ ఎక్స్ఈ పై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అన్ని దేశాలను అప్రమత్తం చేసింది. కరోనా బీఏ2 ఒమిక్రాన్ తో పోలిస్తే ఒమిక్రాన్ ఎక్స్ఈ సబ్ వేరియంట్ 10 శాతం వృధ్ధిరేటు ఉందని డబ్ల్యూహెచ్ఓ ఎపిడెమియోలాజికల్ నివేదిక పేర్కొంది. ఎక్స్ఈ కరోనా వేరియంట్ మొదటిసారి బ్రిటన్ లో 2022 జనవరి 19న కనుగొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఏ మాత్రం అశ్రద్ధకు తావివ్వకుండా అందరూ కొవిడ్‌ నియమనిబంధనలను తు.చ.తప్పకుండా పాటించాలని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భారత్‌లో ఒమిక్రాన్‌ ఎక్స్‌ఈ కి సంబంధించిన తొలి బాధితురాలు 50 ఏళ్ల కాస్ట్యూమ్‌ డిజైనర్‌ ముంబాయి వాసి. ఆమె 2022 ఫిబ్రవరి 10న దక్షిణాఫ్రికా నుంచి ముంబైకి వచ్చారు.
మూలాలు
వర్గం:కరోనా వైరస్
మంచిని పెంచాలి (1980 సినిమా)
బయటి లంకెలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు వర్గం:కె.వి.చలం నటించిన సినిమాలు వర్గం:సుజాత నటించిన సినిమాలు
సిన్సినాటి హిందూ దేవాలయం
సిన్సినాటి హిందూ దేవాలయం, అమెరికా లోని ఒహియో రాష్ట్ర రాజధాని సిన్సినాటిలో ఉన్న హిందూ దేవాలయం. సిన్సినాటి మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాలోని హిందువులు ప్రతినిత్యం ఇక్కడికి వస్తుంటారు. హిందూమత, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని సంరక్షించడం, వాటిని ఆచరించటం, పెంపొందించడంతోపాటు దేవాలయ భక్తులు, గ్రేటర్ సిన్సినాటి ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న హిందూ కుటుంబాల మతపరమైన, ఆధ్యాత్మిక అవసరాలను తీర్చడంకోసం ఈ దేవాలయం నిర్మించబడింది. ఇక్కడ ప్రధాన హిందూ పండుగలన్నీ జరుపబడుతాయి.
ప్రతిష్ఠాపన
ఈ దేవాలయంలో పదహారు మంది దేవుళ్ళు కొలువై ఉన్నారు. భారతదేశానికి చెందిన అత్యంత ప్రశంసలు పొందిన శిల్పులచే చెక్కడడిన ఒకే పరిమాణంలో, అత్యున్నత సౌందర్యం కలిగిన పన్నెండు మంది దేవతలు ఒకే వేదికపై ప్రతిష్ఠించబడ్డారు. దేవత ప్రాణ్ ప్రతిష్ట మహోత్సవం చాలా రోజులపాటు వేద మంత్రాలతో, ఏడుగురు పండిత పూజారులు, భక్తులతో జరుపబడింది. దేవాలయ విస్తరణ తరువాత మరో నాలుగురు దేవతలు ప్రతిష్ఠించబడ్డారు. దేవాలయ స్థాపనకు ముందు, భక్తులు 15 సంవత్సరాలకు పైగా ఒక చిన్న ఇంటి నేలమాళిగతో సహా వివిధ ప్రదేశాలలో పూజలు నిర్వహించారు.
సౌకర్యాలు
ఈ దేవాలయంలో సాంస్కృతిక, ఇతర వేడుకల కోసం గ్రౌండ్ ఫ్లోర్ లో ఒక పెద్ద హాలు, పెద్ద ప్రొఫెషనల్ కిచెన్ ఉంది. హిందూ గ్రంథాలయం, టెంపుల్ ఆఫీస్, ఒక చిన్న సమావేశ మందిరం, విశ్రాంతి గదులు ఉన్నాయి. పై అంతస్తులో దేవాలయ గిఫ్ట్స్ షాప్ కూడా ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా వర్గం:1997 స్థాపనలు
పి.గన్నవరం మండలం
ప్రసిద్ధ కాటన్ దొర నిర్మించిన గన్నవరం అక్విడెక్టు చాలా గొప్ప కట్టడం.దీని కాలపరిమితి వంద సంవత్సరాలు ముగిసినందున దీనికి సమాంతరంగా క్రొత బ్రిడ్జి నిర్మించుట జరిగింది.
ఆర్టిమీసియా
ఆర్టిమీసియా (లాటిన్ Artemisia) పుష్పించే మొక్కలలో ఆస్టరేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.
టోక్యో స్కైట్రీ
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:జపాన్ వర్గం:ఎత్తైన శిఖరాలు
గండ్లోపల్లి
గండ్లోపల్లి, ప్రకాశం జిల్లా, వెలిగండ్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
సమీప గ్రామాలు
రామగోపాలపురం 1.8 కి.మీ, ఇమ్మడిచెరువు 2.8 కి.మీ, మరపగుంట 6.8 కి.మీ, వెదుళ్ళచెరువు 7.7 కి.మీ, నాగిరెడ్డిపల్లి 8.6 కి.మీ.
హోమో ఎరెక్టస్
thumb|upright=0.9|right|Forensic reconstruction of an adult female Homo erectus.
thumb|upright=0.9|right|Forensic reconstruction of an adult male Homo erectus.
హోమో ఎరెక్టస్ (అంటే 'నిటారుగా ఉన్న మనిషి') అనేది ప్లైస్టోసీన్ భౌగోళిక ఇపోక్‌లో చాలా కాలం పాటు నివసించిన పురాతన మానవుల జాతి. దీని మొట్టమొదటి శిలాజ ఆధారమైన 18 లక్షల సంవత్సరాల క్రితానికి చెందిన శిలాజాన్ని 1991 లో జార్జియాలోని దమానిసిలో కనుగొన్నారు.
హోమో ఎరెక్టస్ వర్గీకరణ, పూర్వీకులు, సంతతికి సంబంధించిన చర్చ, ముఖ్యంగా హోమో ఎర్గాస్టర్‌తో సంబంధం విషయంలో, ఇంకా కొనసాగుతోంది. ఈ చర్చలో రెండు ప్రధాన దృక్కోణాలున్నాయి:
1) హోమో ఎరెక్టస్ ఆఫ్రికా లోని హోమో ఎర్గాస్టర్ లాంటిదే. ఆఫ్రికా లోని ఈ హోమో ఎర్గాస్టరే తదనంతర కాలంలో హోమో సేపియన్‌గా పరిణామం చెందింది  ;
లేదా
2) వాస్తవానికి ఇవి ఆఫ్రికన్ హోమో ఎర్గాస్టర్‌ కంటే భిన్నమైన ఆసియా జాతి లేదా ఉపజాతి. ఈ ఆసియా హోమో ఎరెక్టస్ తిరిగి ఆఫ్రికాకు వలస వెళ్ళి అక్కడే హోమో సేపియన్ గా పరిణామం చెందింది.
కొంతమంది పాలియోఆంత్రోపాలజిస్టులు హోమో ఎర్గాస్టర్‌ ను హోమో ఎరెక్టస్ యొక్క "ఆఫ్రికా" రకంగా భావిస్తారు. ఆసియా జాతిని "హోమో ఎరెక్టస్ సెన్సు స్ట్రిక్టో" (ఖచ్చితమైన అర్థంలో) (హోమో ఎరెక్టస్ ఎస్.ఎస్) అని, అఫ్రికా జాతిని "హోమో ఎరెక్టస్ సెన్సు లాటో" (విస్తృతార్థంలో) (హోమో ఎరెక్టస్ ఎస్.ఎల్) అనీ సూచిస్తారు.
హోమో ఎరెక్టస్ చివరికి ఆఫ్రికా, ఐరోపా, ఆసియాల్లో అంతరించిపోయింది. కానీ దాని నుండి కొత్త జాతులు, ముఖ్యంగా హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్‌, ఉత్పన్నమయ్యాయి. ఒక క్రోనోస్పీసీస్‌గా అది అంతరించిపోయిన కాలం వివాదాస్పదంగా ఉంది. 1950 లో ఈ పేరును ప్రతిపాదించినపుడు, జావా మ్యాన్‌ను ఈ జాతికి టైప్ స్పెసిమెన్‌గా (జాతికి గుర్తింపుగా వాడే శిలాజం - జాతికి పెట్టే పేరు ఈ శిలాజ లక్షణాల నుండే ఏర్పడుతుంది) స్వీకరించారు. ఈ జావా మనిషిని ప్రస్తుతం హోమో ఎరెక్టస్ ఎరెక్టస్ అని అంటున్నారు. అప్పటి నుండి, హోమో జాతుల ప్రతిపాదనల సంఖ్యను తగ్గించే ధోరణి పాలియో ఆంత్రోపాలజీలో ఉంది. ఎంతలా అంటే, హోమో హ్యాబిలిస్ నుండి ఉద్భవించి, తొలి హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ కంటే విభిన్నంగా ఉన్న ఉన్న హోమో తొలి రూపాలన్నిటినీ (దిగువ పాతరాతియుగపు) హోమో ఎరెక్టస్ (ఆఫ్రికాలో దీనిని హోమో రొడీసియెన్సిస్ అని కూడా పిలుస్తారు) లోనికే చేర్చేంతలా. ఈ విస్తృతార్థంలో 3,00,000 సంవత్సరాల క్రితం హోమో ఎరెక్టస్ స్థానంలో చాలావరకూ హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ స్థిరపడింది. 70,000 సంవత్సరాల క్రితం వరకు జావాలో మనుగడ సాగించిన హోమో ఎరెక్టస్ సోలోయెన్సిస్ బహుశా దీనికి మినహాయింపు.
2013 లో పదనిర్మాణపరంగా విభిన్నమైన " డ్మనిసి పుర్రె 5 " ఆవిష్కరణతో, వేరువేరు పేర్లతో పిలిచిన జాతులను హోమో ఎరెక్టస్ కిందకు మార్చే సిద్ధాంతధోరణిని బలోపేతమైంది. అందువలన హోమో ఎర్గాస్టర్ ఇప్పుడు హోమో ఎరెక్టస్ శరీర నిర్మాణం పరిధిలో ఉంది. హోమో రుడాల్ఫెన్సిస్‌, హోమో హ్యాబిలిస్ లు కూడా హోమో ఎరెక్టస్ యొక్క ప్రారంభ జాతులుగా పరిగణించాలని కూడా సూచించారు.
పరిశోధన
డచ్చి అనాటమిస్టు యూజీన్ డుబోయిస్ డార్విను పరిణామ సిద్ధాంతం మానవాళికి వర్తించడంపై ప్రేరితుడై, మానవ పూర్వీకుడిని కనుగొనటానికి 1886 లో ఆసియా (మానవ మూలం ఆఫ్రికాలోనని డార్విన్ సిద్ధాంతం చెప్పినప్పటికీ) బయలుదేరాడు. 1891-92లో అతని బృందసభ్యులు మొదట డచ్చి ఈస్టు ఇండీస్ (ఇప్పుటి ఇండోనేషియా) లోని జావా ద్వీపంలో ఒక దంతం, తరువాత ఒక పుర్రె పైభాగం చివరికి మానవ శిలాజ ఎముకనూ కనుగొన్నారు. తూర్పు జావాలోని ట్రినిల్ వద్ద సోలో నది ఒడ్డున కనుగొన్న (1893) ఈ శిలాజాన్ని తొలుత చింపాంజీల ప్రజాతి ఆంత్రోపోపిథెకస్ ఎరెక్టస్ లో చేర్చాడు. తరువాతి సంవత్సరం దీన్ని పిథెకాంత్రోపస్ ఎరెక్టస్ (1868 లో ఎర్నెస్టు హేకెలు మానవులు జాతి, శిలాజ కోతుల మధ్య వ్యూహాత్మక సంబంధానికి ఈ పేరు పెట్టాడు) అనే కొత్త జాతిలో (పిథెకోస్ అంటే గ్రీకులో "కోతి"), (ఆంథ్రోపోస్ అంటే "మానవ") చేర్చాడు. దీ తొడ ఎముకను బట్టి చూస్తే ఇది ద్విపాద జీవి అని భావించి ఆ పేరు పెట్టాడు.
డుబోయిస్ బృందం 1891 లో కనుగొన్న ఈ శిలాజం, పనిగట్టుకుని శిలాజం కోసం వెతికేటపుడు లభించిన మొట్టమొదటి హోమో ప్రజాతికి (హోమినిని లోని ఏ ప్రజాతికి చెందినదైనా సరే) చెందిన శిలాజం. 1856 లో కనుగొన్న తొట్టతొలి మానవ శిలాజం అనుకోకుండా దొరికినదే. ఇండోనేషియాకు చెందిన జావా శిలాజం ప్రజల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. ప్రముఖ పత్రికలు దీనిని జావా మ్యాన్ అని పిలిచాయి; ఈ శిలాజం మానవులకు, వాలిడులకూ మధ్య నున్న పరివర్తన రూపమని, "తప్పిపోయిన లింకు" ఇదేననీ డుబోయిస్ చేసిన వాదనను శాస్త్రవేత్తలు పెద్దగా అంగీకరించలేదు.
thumb|left| Poster of homo georgicus. [[National Archaeological Museum of Spain.]]
హోమో ఎరెక్టస్ యొక్క అద్భుతమైన కనుగోళ్ళు చాలావరకు చైనాలోని జౌకౌడియను ప్రాజెక్టులో జరిగాయి. చైనాలోని జౌకౌడియన్‌లో ప్రస్తుతం పెకింగ్ మ్యాన్ స్థలం అని పిలిచే చోట ఇవి దొరికాయి. ఈ స్థలాన్ని మొట్టమొదట 1921 లో జోహన్ గున్నార్ అండర్సన్ కనుగొన్నాడు. 1921 లో ఇక్కడ తవ్వకాలు జరిపి రెండు మానవ దంతాలను కనుగొన్నారు. దిగువ మోలారు ప్రాంతంలో డేవిడ్సను బ్లాక్ ప్రారంభ వివరణ (1921) (దీనికి ఆయన సినాంట్రోపస్ పెకినెన్సిస్ అని పేరు పెట్టారు)లో సరికొత్త జాతికి శిలాజాలు లభించాయి. ఇది విస్తృతంగా ప్రచారం చేయబడి ఆసక్తిని ప్రేరేపించింది. విస్తృతమైన త్రవ్వకాల తరువాత 40 మందికి పైగా వ్యక్తుల నుండి 200 మానవ శిలాజాలను మొత్తం ఐదు పూర్తి స్థాయి పుర్రెలను కనుగొన్నారు. పాలియోంటోలాజికా సినికా (సిరీస్ డి) పత్రికలో ప్రచురించబడిన అనేక మోనోగ్రాఫ్లలో ఫ్రాంజు వీడెన్‌రిచు ఈ విషయం సంబంధిత వివరణాత్మక వర్ణనను అందించాడు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో భద్రత కోసం చైనా నుండి అక్రమంగా రవాణా చేసే ప్రయత్నంలో దాదాపు అన్ని అసలు నమూనాలు పోయాయి; ఏది ఏమయినప్పటికీ న్యూయార్కు నగరంలోని అమెరికా మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురలు హిస్టరీ, బీజింగ్లోని ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ వెర్టిబ్రేటు పాలియోంటాలజీ అండ్ పాలియో ఆంత్రోపాలజీలో వీడెన్‌రిచి తయారు చేసిన ప్రామాణికమైన నమూనాలు విశ్వసించతగిన సాక్ష్యంగా పరిగణించబడ్డాయి.
జావా మ్యాన్, పెకింగు మ్యాన్ మధ్య సారూప్యతలు 1950 లో ఎర్నస్టు మేయరును హోమో ఎరెక్టస్ రెండింటి పేరు మార్చడానికి దారితీసింది.
20 వ శతాబ్దంలో మానవ శాస్త్రంలో హోమో ఎరెక్టస్ పాత్ర గురించి మానవ శాస్త్రవేత్తలు చర్చించారు. శతాబ్దం ప్రారంభంలో జావా, జౌకౌడియన్లలో కనుగొన్న ఆధునిక మానవులు మొదట ఆసియాలో ఉద్భవించారనే నమ్మకం విస్తృతంగా ఆమోదించబడింది. కొంతమంది ప్రకృతి శాస్త్రవేత్తలు-వారిలో ప్రముఖమైన చార్లెస్ డార్విను-మానవుల తొలి పూర్వీకులు ఆఫ్రికన్ అని సిద్ధాంతీకరించారు: మానవుల దగ్గరి బంధువులైన అభివృద్ధి చెందిన చింపాంజీలు, గొరిల్లాలు ఆఫ్రికాలో మాత్రమే ఉన్నాయని డార్విను అభిప్రాయపడ్డారు.
ఆరంభం
thumb|upright=1.5|Map of the distribution of Middle Pleistocene ([[Acheulean) cleaver finds]]
సుమారు 2 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం హోమో ఎరెక్టస్ ఉద్భవించింది. ఆఫ్రికా, పశ్చిమ ఆసియాలో 1.8 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం నాటి శిలాజాలు కనుగొనబడ్డాయి. కాబట్టి హోమో ఎరెక్టస్ ఆఫ్రికాలో ఉద్భవించిందా లేదా ఆసియాలో ఉద్భవించిందా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది. ఫెర్రింగు అభిప్రాయం ఆధారంగా (2011) ఇది పశ్చిమ ఆసియాకు చేరుకున్న హోమో హ్యాబిలిస్ అని ప్రారంభ హోమో ఎరెక్టస్ అక్కడ అభివృద్ధి చెందిందని సూచిస్తున్నాడు. ప్రారంభ హోమో ఎరెక్టస్ అప్పుడు పశ్చిమ ఆసియా నుండి, తూర్పు ఆసియా (పెకింగు మ్యాన్) ఆగ్నేయాసియా (జావా మ్యాన్), ఆఫ్రికా (హోమో ఎర్గాస్టర్‌), ఐరోపా (టౌటవెల్ మ్యాన్) గా విస్తరించారు.
ఆఫ్రికా
thumb|upright| [[KNM-ER 3733 (1.6 Mya, discovered 1975 at Koobi Fora, Kenya)]] 1950 వ దశకంలో పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు జాన్ టి. రాబిన్సను, రాబర్టు బ్రూం టెలాంత్రోపస్ కాపెన్సిస్ అని పేరు పెట్టారు; రాబిన్సను 1949 లో దక్షిణాఫ్రికాలోని స్వర్టుక్రాంసులో దవడ భాగాన్ని కనుగొన్నారు. తరువాత సిమోనెట్టా దీనిని హోమో ఎరెక్టస్‌కు తిరిగి నియమించాలని ప్రతిపాదించాడు, రాబిన్సను అంగీకరించాడు.
1950 ల నుండి తూర్పు ఆఫ్రికాలో నిర్వహించబడిన అనేక అన్వేషణలు హోమో ఎర్గాస్టర్‌, హోమో హ్యాబిలిస్‌లకు అనేక వందల సహస్రాబ్దాలుగా సహజీవనాన్ని సాగించాయని సూచించాయి. ఇవి సాధారణ పూర్వీకుల నుండి వేర్వేరు వంశాలను సూచిస్తాయని ధృవీకరించడానికి; అనగా వారి మధ్య పూర్వీకుల సంబంధం లేదు. కానీ క్లాడోజెనెటికు ఇది ఇక్కడ సూచిస్తుంది. హోమో హ్యాబిలిస్ ఉప సమూహ జనాభా హోమో లేదా హోమో -గ్రూప్ జనాభా. చివరికి కొత్త జాతులు హోమో ఎర్గాస్టర్ (హోమో ఎరెక్టస్ సెన్సు లాటో) గా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
1961 లో వైవెస్ కాపెన్స్ ఉత్తర చాద్‌లో ఒక పుర్రెను కనుగొన్నాడు. అతను ఉత్తర ఆఫ్రికాలో కనుగొన్న తొలి శిలాజ మానవుడిగా భావించినందుకు త్చాంత్రోపస్ ఉక్సోరిస్ అనే పేరు పెట్టాడు. ఒకప్పుడు హోమో హ్యాబిలిస్ నమూనాగా పరిగణించబడినప్పటికీ, టి. ఉక్సోరిస్ హోమో ఎరెక్టస్‌లోకి తీసుకోబడింది. అయితే ఇది ఇకపై చెల్లుబాటు టాక్సానుగా పరిగణించబడదు. శిలాజం " గాలుల కారణం వేగంగా కదిలే ఇసుకతో చాలా క్షీణించిందని ఇది ఆస్ట్రాలోపితు ఆదిమ రకం హోమినిదు రూపాన్ని అనుకరిస్తుంది" అని నివేదించబడింది. 1973 లోనే మైఖేలు సర్వెంటు పిహెచ్‌డిలో సమర్పించిన స్ట్రాటిగ్రఫీ, పాలియోంటాలజీ, సి 14 డేటింగు ప్రకారం ఇది బహుశా 10,000 సంవత్సరాల వయస్సు మాత్రమే ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
కౌకాససు
thumb|upright|[[Dmanisi skull 3 (fossils skull D2700 and jaw D2735, two of several found in Dmanisi in the Georgian Transcaucasus)]] thumb|upright|Reconstruction of Homo georgicus based on [[Dmanisi skull 3|D2700, by Élisabeth Daynès, Museo de la Evolución Humana, Burgos, Spain.]] జార్జియాలోని దమానిసిలో కనిపించే శిలాజ పుర్రెలు, దవడలకు కేటాయించిన ఉపజాతి పేరు హోమో ఎరెక్టస్ జార్జికసు. ఇది మొదట ప్రత్యేక జాతిగా ప్రతిపాదించబడింది. ఇప్పుడు ఇది హోమో ఎరెక్టస్‌గా వర్గీకరించబడింది. ఈ ప్రాంతాన్ని 1991 లో జార్జియను శాస్త్రవేత్త డేవిడు లార్డ్కిపానిడ్జు కనుగొన్నారు. 2005 నుండి "పూర్తి" పుర్రెతో సహా 1991 నుండి ఐదు పుర్రెలు త్రవ్వబడ్డాయి. దమానిసి వద్ద త్రవ్వకాలలో కత్తిరించడం, కోయడం కొరకు 73 రాతి పనిముట్లు, గుర్తించబడని జంతుజాలానికి 34 ఎముక శకలాలు లభించాయి.
డొమానిసి కనుగొన్న కొత్త జాతికి వారి ప్రాధమిక అంచనా తరువాత కొంతమంది శాస్త్రవేత్తలు హోమో జార్జికస్ అని పేరు పెట్టడానికి ఒప్పించారు. వారు దీనిని ఆఫ్రికా హోమో హ్యాబిలిస్ వారసుడిగా, ఆసియా హోమో ఎరెక్టస్‌కు పూర్వీకుడిగా పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ ఈ వర్గీకరణకు మద్దతు లభించ లేదు. శిలాజానికి బదులుగా హోమో ఎరెక్టెసుకు చెందిన విభిన్న ఉప సమూహంగా నియమించబడింది. శిలాజ అస్థిపంజరాలు దాని పుర్రె, ఎగువ శరీరంలో ప్రాచీనమైన జాతిని కలిగి ఉంటాయి. కానీ అభివృద్ధి చెందిన వెన్నెముక, తక్కువ అవయవాలతో మునుపటి పాదనిర్మాణ శాస్త్రం కంటే ఎక్కువ చైతన్యాన్ని సూచిస్తాయి. ఇది ఇప్పుడు ప్రత్యేక జాతి కాదని భావించబడింది. కానీ హోమో హ్యాబిలిస్ మధ్య హోమో ఎరెక్టస్‌కు మారిన తరువాత దశను సూచిస్తుంది; ఇది 1.8 మై వద్ద నాటిది. ఈ సమావేశంలో అతిపెద్ద ప్లైస్టోసీన్ హోమో దవడలు (D2600), అతిచిన్న లోయర్ ప్లైస్టోసీన్ దవడలు(డి211) దాదాపు పూర్తి ఉప-వయోజన (డి2735), దంతాలు లేని నమూనా డి3444 / డి3900 ఉన్నాయి.
తూర్పు, ఆగ్నేయ ఆసియా
హోమో ఎరెక్టస్ తూర్పు, ఆగ్నేయాసియాలో సుమారు 0.7 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ధృవీకరించబడింది. ఇది 1 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కంటే ముందు ప్రారంభంలో ఉనికిలో ఉన్నవి అని భావించారు; 2018 లో కనుగొనబడిన షాంగ్చెను నుండి రాతి పనిముట్లు 2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కంటే పాతవిగా పేర్కొనబడ్డాయి.
షేక్ మీరాసాహెబ్
షేక్ మీరాసాహెబ్ క్లారనెట్ కళాకారుడు.
హోమో ఎరెక్టస్
తూర్పు, ఆగ్నేయ ఆసియా
మెగాన్త్రోపసు జావాలో కనుగొనబడిన శిలాజాల సమూహాన్ని సూచిస్తుంది. ఇవి 1.4 - 0.9 మధ్య కాలం నాటివి. ఇవి తాత్కాలికంగా హోమో ఎరెక్టస్ సమూహానికి చెందినవిగా చేయబడ్డాయి. ఈ పదం విస్తార అర్థంలో "ఆఫ్రికా నుండి ఉద్భవించిన ప్రారంభ హోమో హోమో ఎరెక్టస్‌కు చెందినది. అయినప్పటికీ పాత సాహిత్యం ఈ శిలాజాలను హోమో వెలుపల ఉన్నట్లు పేర్కొన్నది.
షేక్ మీరాసాహెబ్
జీవిత విశేషాలు
అతను షేక్ సుబ్బులు, గోవాడ మస్తాను దంపతులకు జన్మించాడు. అతను గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె మండలం కారుమూరు లో భజన కోలాటాల క్లారినెట్ కళాకారునిగా పేరు గాంచాడు. అతను రంగస్థల నటుడు ఏ.వీ.సుబ్బారావు మొదలు  డీ.వీ.సుబ్బారావు మనుమని వరకు రంగస్థలకళాకారులందరికీ  తలలో నాలుకలా వ్యవహరించి క్లారినెట్ వాయించాడు. తిరుపతి, రవీంద్రభారతి, ఇంకా పలు ప్రాంతాలలో అతను కోలాటం చెక్కభజనలలో క్లారినేట్ వాయించి అనేక పురస్కారాలు పొందాడు. కోలాటం చెక్కభజనలలో అతని క్లారినేట్ విన్యాసానికి ప్రేక్షకులు కూడా మైమరచి నాట్యం చేస్తారట. అతని కుమారుడు షేక్ మహబూబ్ సుభాని కూడా నాదస్వర కళాకారుడు.
హోమో ఎరెక్టస్
తూర్పు, ఆగ్నేయ ఆసియా
1891/2 లో జావా ద్వీపంలో కనుగొనబడిన జావా మ్యాన్ (హోమో ఇ. ఎరెక్టస్‌, హోమో ఎరెక్టస్ జాతి నమూనా), 1.0–0.7 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నాటిది. చైనాలోని షాన్క్సీ ప్రొవింసులోని లాంటియను కౌంటీలో 1963 లో కనుగొనబడిన లాంటియను మ్యాన్ (హోమో ఇ. లాంటియెన్సిస్) జావా మ్యాన్‌కు సమకాలీనమైనది.
పెకింగ్ మ్యాన్ (హోమో ఇ. పెకినెన్సిస్) ను, 1923-27లో చైనాలోని బీజింగ్ సమీపంలోని జౌకౌడియను (చౌ కౌ-టియను) వద్ద కనుగొన్నారు. ఇది సుమారు 7.5 లక్షల సంవత్సరాల కిందటి కాలానికి చెందినది. కొత్త 26Al / 10Be డేటింగు పద్ధతి ప్రకారం వారు 6,80,000–7,80,000 సంవత్సరాల కాలానికి చెందినవారని తెలుస్తోంది. 1965 లో చైనాలోని యునాన్లోని యువాన్మౌ కౌంటీలో కనుగొనబడిన యువాన్మౌ మ్యాన్ (హోమో ఇ. యువాన్మౌయెన్సిస్), పెకింగ్ మ్యాన్ మాదిరిగానే ఉండవచ్చు (కాని తేదీలు 1.7 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కాలానికి చెందినదిగా ప్రతిపాదించబడ్డాయి).
షేక్ మీరాసాహెబ్
జీవిత విశేషాలు
అతను 2008 నవంబరు 29 న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:కళాకారులు వర్గం:2008 మరణాలు
హోమో ఎరెక్టస్
తూర్పు, ఆగ్నేయ ఆసియా
1993 లో నాన్జింగు సమీపంలోని టాంగ్షాను కొండల మీద ఉన్న హులు గుహలో నాన్జింగు మ్యాన్ (హోమో ఇ. నాన్కినెన్సిసు) కనుగొనబడింది. ఇది సుమారు 0.6 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కాలానికి చెందినది.
సోలో నది జావాలోని 1931/1933 మధ్య కనుగొనబడిన సోలో మ్యాన్ (హోమో ఇ. సోలోయెన్సిస్) అనిశ్చిత వయస్సు 0.25 - 0.075 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం మధ్య నాటిది (చివరిగా కనుగొనబడిన సోలో మ్యాన్‌ ఎరెక్టస్ లక్షణాలను (ముఖ్యంగా పెద్ద కపాల సామర్థ్యం) ఉన్నప్పటికీ).
ఐరోపా
ఐరోపా పురాతన మానవులను చివరి హోమో ఎరెక్టస్‌తో సమకాలీన హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ అనే ప్రత్యేక జాతుల పేరుతో హోమో నియాండర్తాలెన్సిస్ పూర్వీకుడిగా జాబితా చేయడం సంప్రదాయంగా ఉంది. హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ శిలాజాలు 600 కా(మొదటి మౌర్ మాండబులు) గా నమోదు చేయబడ్డాయి. పురాతన పూర్తి పుర్రెలు "టౌటవెలు మ్యాన్" (హోమో ఎరెక్టస్ టాటావెలెన్సిసు), సి. 450 కా, అటాపుర్కా పుర్రె ("మిగ్యులిను"), సి. 430 కా కాలానికి చెందినవిగా భావించబడుతుంది. ఐరోపాలో స్పెయిన్లోని అటాపుర్కా పర్వతాలు సిమా డెల్ ఎలిఫాంటే ప్రాంతం వద్ద కనుగొనబడిన పురాతన మానవ శిలాజాలు సి. 1.2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కాలానికి చెందినవిగా భావించబడుతుంది. ఇది "బాయ్ ఆఫ్ గ్రాన్ డోలినా" పుర్రె శకలాలు 0.9 మై నాటిదిగా భావించబడుతుంది. ఇది హోమో పూర్వీకుడిగా వర్గీకరించబడింది. జర్మనీలోని తురింగియాలోని బిల్జింగ్సులెబెను ప్రాంతం వద్ద కనిపించిన పుర్రె శకలాలను " హోమో ఇ. బిల్జింగ్సులెబెను " గా వర్గీకరించబడింది.
అయినప్పటికీ 2008 లో ఫ్రాంసులోని లెజిగ్నన్-లా-కోబేలో కనుగొనబడిన 1.6 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కాలానికి చెందిన రాతిపనిముట్లు ఐరోపాలో మానవ ఉనికికి పరోక్ష ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఫ్రాంసు లోని చిల్హాకు, హాటు-లోయిరు మెంటనుకు సమీపంలో ఉన్న గ్రోట్టే డు వల్లోనెటు కనుగొనబడిన రాతి పనిముట్లు కనుగొనబడ్డాయి. గ్రేటు బ్రిటన్లో మొదటి మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం కాలానికి చెందిన రాతి పనిముట్లు మానవ ఉనికిని సూచిస్తున్నాయి. నార్ఫోక్లోని హ్యాపీస్‌బర్గు సమీపంలో శిలాజ పాదముద్రలు కనుగొనబడ్డాయి.
టాక్సోనమీ
పాలియోంత్రోపాలజిస్టులు హోమో ఎరెక్టస్‌, హోమో ఎర్గాస్టర్ ప్రత్యేక జాతులుగా వర్గీకరించడం గురించి చర్చ కొనసాగిస్తున్నారు. ఒక ఆలోచనా విధానం ఆధారంగా కొంతమంది పరిశోధకులు హోమో ఎర్గాస్టర్ ఆఫ్రికా పూర్వీకుడైన హోమో ఎరెక్టస్ ఖచ్ఛితమైన పూర్వీకుడని భావిస్తున్నారు. అదనంగా వారు ఎరెక్టస్ ఆఫ్రికా నుండి వెలుపలకు పయనించి ఆసియా చేరుకుని అనేక ఉపశాఖల ఆవిర్భావానికి మూలంగా మారిందని ప్రతిపాదించారు. హోమో సేపియన్స్ నుండి హోమో ఎరెక్టస్‌ను వేరుచేసే లక్షణాలలో ఒకటి దంతాలలో పరిమాణంలో సంభవించిన వ్యత్యాసం. హోమో ఎరెక్టస్‌కు పెద్ద దంతాలు ఉండగా హోమో సేపియన్లకు చిన్న దంతాలు ఉన్నాయి. హోమో ఎరెక్టస్ పెద్ద దంతాలను కలిగి ఉండటానికి ఒక సిద్ధాంతం ఏమిటంటే హోమో సేపియన్స్ వంటి వండిన మాంసానికి బదులుగా పచ్చి మాంసాన్ని తినడం.
పై సిద్ధాంతం పరీక్షించడానికి " ఎర్నెస్టు మేయరు " జీవ జాతుల నిర్వచనం ఉపయోగపడదని కొందరు పట్టుబట్టారు-అంటే రెండు జాతులు ఒకే విధంగా పరిగణించబడవచ్చు. ప్రత్యామ్నాయంగా హోమో ఎరెక్టస్‌, హోమో ఎర్గాస్టర్ నమూనాల మధ్య కపాల స్వరూపశాస్త్రం వైవిధ్యం పరిమాణాన్ని జీవన ప్రైమేట్ల జనాభాలో (అంటే, ఇలాంటి భౌగోళిక పంపిణీ లేదా దగ్గరి పరిణామ సంబంధాలలో ఒకటి) ఒకే వైవిధ్యంతో పోల్చవచ్చు. అంటే: ఎంచుకున్న జనాభాలో హోమో ఎరెక్టస్‌, హోమో ఎర్గాస్టర్ మధ్య వ్యత్యాసం ఎక్కువగా ఉంటే: ఉదాహరణకు మకాక్స్ అభిప్రాయం ఆధారంగా హోమో ఎరెక్టస్‌, హోమో ఎర్గాస్టర్ జాతులను రెండు వేర్వేరు జాతులుగా పరిగణించవచ్చు.
హోమో ఎరెక్టస్ శిలాజాలు హోమో హ్యాబిలిస్ కంటే కపాల సామర్థ్యాన్ని అధికంగా చూపుతాయి (డ్మనిసి నమూనాలు విలక్షణంగా చిన్న కపాలాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ): తొలి శిలాజాలు 850 సెం.మీ.ల కపాల సామర్థ్యాన్ని చూపుతాయి. తరువాత జావాను నమూనాలు 1100 సెం.మీ. హోమో సేపియన్స్ .; ఫ్రంటలు ఎముక తక్కువ వాలుగా ఉంటుంది. దంత ఆర్కేడు ఆస్ట్రాలోపిథెసిన్సు కంటే చిన్నది; ఆస్ట్రోలోపిథెసిన్సు లేదా హోమో హ్యాబిలిస్ కంటే ముఖం ఎక్కువ ఆర్థోగ్నాటికు (తక్కువ ప్రోట్రూసివు), పెద్ద నుదురు-చీలికలు, తక్కువ ప్రముఖ జైగోమాటా (చెంప ఎముకలు). ప్రారంభ హోమినిన్లు సుమారు 1.79 మీ (5 అడుగులు 10 అంగుళాలు) — ఆధునిక పురుషులలో కేవలం 17% పొడవుగా ఉంది. — అసాధారణంగా సన్నగా ఉండే పొడవాటి చేతులు, కాళ్ళతో ఉన్నారు.
thumb|ఆధునిక మానవ భుజం ఎముకల రేఖాచిత్రం
విసరడం హోమో జాతిలో ప్రారంభ వేట - రక్షణ కోసం అలవర్చుకున్న ఒక ముఖ్యమైన పనితీరు ఉండవచ్చు. హోమో పరిణామ సమయంలో ఈ జాతిలో విసిరే పనితీరు గత శరీరంలోని అనేక శరీరనిర్మాణ మార్పులతో ముడిపడి ఉంది. వివిధ శిలాజాలు, అస్థిపంజర కొలతలు పూర్వం ఉన్న భుజం ఆకృతీకరణలో సంభవించిన మార్పులు ఆధునిక మానవుల భుజనిర్మాణ ధోరణి ఏర్పాటుకు సాధ్యమవుతాయి. ప్రారంభ హోమో జాతుల విసిరే సామర్థ్యం, వేట ప్రవర్తన ఈ రెండు వేర్వేరు ధోరణులు. ఏదేమైనా క్లావికిలు పొడవు (క్లావిక్యులోహమరలు రేషియో) కొరకు సాధారణంగా ఉపయోగించే కొలపరిమాణం మొండెం మీద భుజం స్థానాన్ని ఖచ్చితంగా అంచనా వేయదని కనుగొనబడింది. అలాగే క్లావికిలు పొడవు, విసిరే పనితీరు మధ్య ఎటువంటి సంబంధం కనుగొనబడలేదు. ఈ కొత్త సాక్ష్యం హోమో ఎరెక్టస్ శిలాజ క్లావికిల్సు ఆధునిక మానవ వైవిధ్యాలకు సమానమైనవని నిర్ధారిస్తుంది. ఇది హోమో ఎరెక్టస్ భుజం నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. అతివేగంగా విసిరే సామర్థ్యం దాదాపు రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం నాటిదని ఇది సూచిస్తుంది.
హోమో ఎరెక్టస్ లోని లైంగిక డైమోర్ఫిజం-మగవారు ఆడవారి కంటే 25% పెద్దగా ఉంటారు. హోమో సేపియన్లలో చూసిన దానికంటే కొంచెం ఎక్కువ. కానీ అంతకుముందు ఆస్ట్రలోపిథెకస్ జాతి కంటే తక్కువ. మానవ శరీరధర్మశాస్త్రం పరిణామానికి సంబంధించి 1984 లో రిచర్డు లీకీ, కమోయా కిమెయు కెన్యాలోని తుర్కానా సరస్సు సమీపంలో "తుర్కనా బాయ్" (హోమో ఎర్గాస్టర్‌) అస్థిపంజరం కనుగొనబడింది-ఇది ఇప్పటివరకు కనుగొనబడిన పూర్తి హోమినిదు అస్థిపంజరాలలో ఇది ఒకటి అనడానికి చాలా దోహదపడింది.
స్ట్రింగరు (2003, 2012), రీడ్, (2004) ఇతరులు హోమో ఎరెక్టస్ (హోమో ఎర్గాస్టర్‌) సహా మునుపటి జాతుల హోమో జాతుల నుండి హోమో సేపియన్ల పరిణామాన్ని వివరించడానికి స్కీమాటికు గ్రాఫ్-మోడళ్లను తయారు చేశారు. కుడివైపు గ్రాఫ్‌లు చూడండి. నీలం ప్రాంతాలు ఒక నిర్దిష్ట సమయం, ప్రదేశంలో (అంటే ప్రాంతం) ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హోమినిదు జాతుల ఉనికిని సూచిస్తాయి. ఇతర వివరణలు జాతుల వర్గీకరణ, భౌగోళిక పంపిణీలో విభిన్నంగా ఉంటాయి.
స్ట్రింగరు (ఎగువ గ్రాఫ్-మోడల్ చూడండి) హోమో ఎరెక్టస్ ఉనికిని మానవ పరిణామం తాత్కాలిక, భౌగోళిక అభివృద్ధిలో ఆధిపత్యం చేస్తుందని వివరించాడు. వీరు ఆఫ్రికా, యురేషియా అంతటా దాదాపు 2 మిలియన్ల సంవత్సరాలు విస్తృతంగా సంచరించినట్లు భావించారు. చివరికి హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ (హోమో రోడెసియెన్సిసు)గా పరిణామం చెందింది. తరువాత ఇది హోమో సేపియన్లుగా పరిణామం చెందింది. రీడ్ వివరణ హోమో ఎర్గాస్టర్‌ను హోమో ఎరెక్టస్ పూర్వీకుడిగా చూపిస్తుంది; అది ఎర్గాస్టర్‌, లేదా వైవిద్యమైన ఎర్గాస్టర్‌, లేదా ఎర్గాస్టర్‌, ఎరెక్టస్ సంకరజాతి అని ఇది ప్రాచీన, తరువాత ఆధునిక మానవులుగా పరిణామం చెంది తరువాత ఆఫ్రికా నుండి ఉద్భవించిన జాతులుగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
రెండు నమూనాలు ఆసియా రకపు హోమో ఎరెక్టస్ ఇటీవల అంతరించిపోతున్నట్లు చూపిస్తున్నాయి. రెండు నమూనాలు జాతుల సమ్మేళనాన్ని సూచిస్తాయి: ప్రారంభ ఆధునిక మానవులు ఆఫ్రికా నుండి ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో వ్యాపించి, హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ (హోమో రోడెసియెన్సిసు) నియాండర్తలు, డెనిసోవాన్సు, అలాగే తెలియని పురాతన ఆఫ్రికా హోమినిదులతో కలిసి అనేక సంకరజాతులును సృష్టించారు. నియాండర్తలు ఉమిశ్రమ సిద్ధాంతాన్ని చూడండి.
నివాస ప్రాంతం
There has been evidence of H. erectus inhabiting a cave in Zhoukoudian, China. This evidence consisted of remains, stones, charred animal bones, collections of seeds, and possibly ancient hearths and charcoal. Although this does not prove that H. erectus lived in caves, it does show that H. erectus spent periods of time in caves of Zhoukoudian. Remains of H. erectus have more consistently been found in lake beds and in stream sediments. This suggest that H. erectus also lived in open encampments near streams and lakes.
ఉపకరణాల ఉపయోగం
thumb|ఎరెక్టస్ ఓల్డోవాను సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వారసత్వంగా పొంది 1.7 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభించి అచ్యులియను పరిశ్రమలో దాన్నిని ఉపయోగించి కనిపిస్తోంది. thumb|" హోమో ఎరెక్టస్ " తో సంబంధం కలిగి అకోయులియనులో సాధారణంగా కనిపించే కార్డిఫార్ము బైఫేసు " హోమో హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్ " వంటి జాతుల నుండి ఆవిర్భవించింది
చరిత్రపూర్వ పాలియోలిథికు యుగం (పాత రాతి యుగం) మానవ చరిత్ర 2.6 మిలియన్లు - 10,000 సంవత్సరాల క్రితం మద్యకాలం నాటిది; అందువలన ఇది భౌగోళిక సమయం ప్లైస్టోసీన్ యుగానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఇది 2.58 మిలియన్ల నుండి 11,700 సంవత్సరాల క్రితం. ప్రారంభ మానవ పరిణామం ప్రారంభం ఆదిమ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, సాధన సంస్కృతి ప్రారంభ ఆవిష్కరణలకు చేరుకుంటుంది. హోమో ఎరెక్టస్ మొట్టమొదటిసారిగా ఉడికించటానికి అగ్నిని, రాతితో చేతి గొడ్డలిని తయారు చేసి ఉపయోగించారు.
తులనాత్మకంగా ఆదిమ సాధనాలను ఉపయోగించిన ప్రారంభ హోమో ఎరెక్టస్ కంటే హోమో ఎర్గాస్టర్ విభిన్నమైన అధునాతన రాతి ఉపకరణాలను ఉపయోగించారు. దీనికి కారణం హోమో ఎర్గాస్టర్ ఓల్డోవాన్ టెక్నాలజీని ముందుగా రూపొందించి ఉపయోగించాడు. తరువాత సాంకేతికతను అచెయులియనుగా అభివృద్ధి చేశాడు. అక్యూలియను సాధనాల వాడకం ca. 1.8 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభం అయింది. హోమో ఎరెక్టస్ వంశావళి 200,000 సంవత్సరాల ముందు ఆఫ్రికాలో అకీయులియను పరిశ్రమ ఆవిష్కరణ చేయబడింది. అప్పుడు హోమో ఎరెక్టస్ ఆసియా వలస వారసులు అచెయులియను సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించలేదని భావించవచ్చు. మహాసముద్రాలతో సహా జలాశయాలను ప్రయాణించడానికి తెప్పలను ఉపయోగించిన మొట్టమొదటి మానవుడు ఆసియా హోమో ఎరెక్టస్ అని సూచించబడింది. టర్కీలో కనుగొనబడిన పురాతన రాతి ఉపకరణం సుమారు 1.2 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం పశ్చిమ ఆసియా నుండి ఐరోపాకు అనాటోలియను గేట్వే గుండా హోమినిదులు వెళ్ళాయని వెల్లడించింది-ఇంతకుముందు అనుకున్నదానికంటే చాలా ముందుగానే.
అగ్ని ఉపయోగం
తూర్పు ఆఫ్రికా ప్రాంతాలలో బారింగో సరసు సమీపంలో ఉన్న చెసోవాంజా, కూబి ఫోరా, కెన్యాలోని ఒలోర్జెసైలీ, ప్రారంభ మానవులు అగ్నిని ఉపయోగించిన ఆధారాలను చూపుతాయి. చెసోవాంజా వద్ద పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు 1.42 M.Y.A నాటి అగ్నితో-గట్టిపడిన బంకమట్టి శకలాలు కనుగొన్నారు. విశ్లేషణ ఆధారంగా దానిని గట్టిపరచడానికి బంకమట్టిని 400 ° సెం (752 ° ఫా) కు వేడి చేయాలి. కూబి ఫోరాలో రెండు ప్రాంతాలు హోమో ఎరెక్టస్‌లు 1.5 M.Y.A. వద్ద అగ్నిని నియంత్రించినట్లు ఆధారాలు చూపిస్తాయి. అవక్షేపం ఎర్రబడటానికి పదార్థాన్ని 200-400 డిగ్రీల సెల్సియసు (392-752 డిగ్రీల ఫారెన్‌హీట్) కు వేడి చేయడం అవసరం. కెన్యాలోని ఒలోర్జెసిలీలోని ఒక ప్రాంతం వద్ద "పొయ్యి లాంటి కొలిమ్" వద్ద కొన్ని సూక్ష్మమైన బొగ్గులు కనుగొనబడ్డాయి. కాని అది సహజ బ్రష్ మంటల వల్ల సంభవించవచ్చు.
ఇథియోపియాలోని గడేబులో కాలిపోయిన వెల్డెడు టఫ్ శకలాలు కనిపించాయి. హోమో ఎరెక్టస్‌-సృష్టించిన అచెయులియను కళాఖండాలతో పాటు; స్థానిక అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు రాళ్ళను తిరిగి కాల్చడం జరిగి ఉండవచ్చు. మిడిలు ఆవాష్ నదీలోయలలో ఎర్రటి బంకమట్టి కోను ఆకారపు మాంద్యం కనుగొనబడింది. ఇవి 200 ° సెం (392 ° ఫా) లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల ద్వారా మాత్రమే సృష్టించబడతాయి. ఈ లక్షణాలు చెట్టు స్టంపులు కాలిపోతాయని భావిస్తారు. అంటే అగ్ని నివాస స్థలం నుండి దూరంగా ఉంటుంది. ఆవాష్ లోయలో కాలిన రాళ్ళు కనిపిస్తాయి. కాని సహజంగా కాలిపోయిన (అగ్నిపర్వత) వెల్డెడు టఫ్ కూడా ఈ ప్రాంతంలో కనిపిస్తుంది.
ఇజ్రాయెల్‌లోని నాట్ యాకోవు వంతెన వద్ద ఉన్న ఒక ప్రాంతం 7,90,000 - 690,000 సంవత్సరాల క్రితం హోమో ఎరెక్టస్ లేదా హోమో ఎర్గాస్టర్ నిప్పుపై పట్టు సాధించినట్లు ఆధారాలున్నట్లు చెప్పారు; ఇప్పటి వరకు ఈ వాదనను విస్తృతంగా ఆమోదించారు. హోమో ఎరెక్టస్ 2,50,000 సంవత్సరాల కిందట అగ్నిని నియంత్రించినట్లు కొన్ని ఆధారాలు కనుగొన్నారు. హోమో ఎరెక్టస్ 5,00,000 సంవత్సరాల క్రితం ఆహారాన్ని వండుకున్నట్లు ఆధారాలు కూడా ఉన్నాయి. దక్షిణాఫ్రికాలోని వండరు వర్కు గుహ నుండి కాలిపోయిన ఎముక శకలాలు, మొక్కల బూడిద పునఃవిశ్లేషణ 1 M.Y.A తరువాత అక్కడ అగ్నిని మానవ నియంత్రణ చేసారన్న సిద్ధాంతానికి మద్దతుగా పేర్కొంది.
హోమో ఎరెక్టస్ వారి ఆహారాన్ని వండినట్లు పురావస్తు ఆధారాలు ఉన్నాయి.
పురాతత్వ త్రవ్వకాలు, మతం
thumb|upright=2|[[Homo Erectus shell with geometric incisions, circa 500,000 BP, has been claimed as the first known work of art. From Trinil, Java. Now in the Naturalis Biodiversity Center, Netherlands. ]]
త్రవ్వడం ఆధునిక జ్ఞానం, ప్రవర్తనను సూచిస్తుందని గతంలో భావించారు. 1891 లో యూజీను డుబోయిస్ కనుగొన్న డుబోయిస్ సేకరణలో రేఖాగణిత చెక్కడం కలిగిన షెల్ కనుగొనబడింది. షెల్ చెక్కడం గరిష్ట వయస్సు 0.5460 ± .10 మిలియన్ల సంవత్సరాలు, కనిష్ట వయస్సు 0.4360 ± .05 మిలియన్ల సంవత్సరాల ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఇది హోమో ఎరెక్టస్ ఉన్న సమయంలోనే తయారు చేయబడింది. ఇది పురాతన రేఖాగణిత చెక్కడం. చెక్కిన నమూనాలు ఆసియా హోమో ఎరెక్టస్ జ్ఞానం న్యూరోమోటరు నియంత్రణలో ఒక భాగమని ఇది చూపిస్తుంది.
హోమో ఎరెక్టస్ మధ్య మతం గురించి చాలా తక్కువ ఆధారాలు ఉన్నప్పటికీ వీరికి మతంతో సంబంధం ఉండడానికి అవకాశం ఉంది. కాల వ్యవధి కారణంగా చాలా మతపరమైన కళాఖండాలు మనుగడలో ఉండవు; ఏది ఏమయినప్పటికీ వారి వారసులు, హోమో నలేడి, హోమో నియాండర్తాలెన్సిస్ (సేపియన్లు) మతపరమైన లేదా మతానికి పూర్వం ప్రవర్తన కలిగి ఉన్నందున ఈ జాతికి కూడా ఇది సాధ్యమే.
సంఘం
రిచర్డ్ లీకీ వంటి మానవ శాస్త్రవేత్తలు హోమో ఎరెక్టస్‌ను బహుశా వేట-సేకరణ సమాజంలో నివసించిన మొదటి హోమినిదు. ఆస్ట్రలోపిథెకస్ లాంటి జాతుల కంటే అధికంగా ఎరెక్టస్ ఆధునిక మానవుల మాదిరిగా సామాజికంగా జీవనం సాగించారని నమ్ముతారు. అదేవిధంగా అభివృద్ధి చెందిన కపాల సామర్థ్యం ఉన్న కారణంగా శిలాజాలతో అప్పుడప్పుడు మరింత అధునాతన సాధనాలు లభిస్తూ ఉంటుంది.
1984 లో తుర్కనా బాలుడు శిలాజానికి (హోమో ఎర్గాస్టర్) కనుగొనబడిన హోమో సేపియన్స్ లాంటి శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం ఉన్నప్పటికీ, ఎర్గాస్టర్ ఆధునిక మానవ సంషించడానికి అవసరమైన శబ్దాలను ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం కలిగి ఉండకపోవచ్చు. ఆధునిక మానవ భాష పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రోటో-భాష రూపొందించి వీరు సంభాషించబడవచ్చు కాని వీరు చింపాంజీలు ఉపయోగించే అశాబ్దిక సమాచార మార్పిడి కంటే భాషాభివృద్ధి చెంది ఉన్నారు. జార్జియాలో లభించిన డామింసి హోమో ఎర్గాస్టర్ (ఎరెక్టస్‌) శభ్దాక్షరాలు (తుర్కానా బాలుని కంటే దాదాపు 1,50,000 సంవత్సరాల పూర్వీకుడు)ఉపయోగ సామర్ధ్యత ఈ సిద్ధాంతాన్ని సవాలు చేస్తుంది. మెదడు పరిమాణం చిత్రసంకేత భాషను ఉపయోగించారని భావిస్తున్నారు.
ఆధునిక వేట-సేకరణ పరస్పర అనుబంధ-సమాజాల మాదిరిగానే చిన్న సుపరిచితమైన పరస్పర అనుబంధ-సమాజాలలో నివసించిన మొదటి హోమినిదు హోమో ఎరెక్టస్‌. సమన్వయ సమూహాలలో వేటాడే సంక్లిష్టమైన సాధనాలను ఉపయోగించిన మొదటి హోమినిదు జాతులుగా వీరిని భావిస్తారు. వారు బలహీనమైన సహచరులను సంరక్షణ చేసారని భావిస్తున్నారు. బట్టలు ధరించి, గిన్నెలు, పాత్రలు వంటి సాధనాలను కలిగి ఉన్నారా అనేది స్పష్టంగా తెలియదు. అయినప్పటికీ వారు ఆసియా, ఐరోపాలోని శీతల ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళినప్పుడు వారితో ఉపకరణాలు, ఆహారం, నీటిని తీసుకువెళ్ళాల్సిన అవసరం ఉంది.
సంబంధిత జాతులు
అనేక ఆర్చియాక్ మానవులు, హోమో ఎరెక్టస్ లేక హోమో సపియన్లు వంటి మానవ ఉపజాతులుగా గుర్తించినట్లు ఖచ్ఛితమైన సాక్ష్యాధారాలు లేవు.
శిలాజాలు
కొత్త ఆధారాలు హోమో ఎరెక్టస్‌కు ఇంతకుముందు అనుకున్నట్లుగా ప్రత్యేకంగా మందపాటి ఎముకలు లేవని చూపించాయి. ఆసియా లేదా ఆఫ్రికా హోమో ఎరెక్టస్‌కు ప్రత్యేకంగా పెద్ద ఎముకలు లేవని పరీక్షలో తేలింది. thumb|హోమో ఎరెక్టస్ కె.ఎన్.ఎం. ఇ.ఆర్. 3733 పుర్రె
ప్రత్యేక శిలాజాలు
కొన్ని "హోమో ఎరెక్టస్" శిలాజాలు:
External links
వర్గం:Prehistoric Spain వర్గం:మానవ పరిణామం వర్గం:మానవ పూర్వీకులు
మంచి కుటుంబం (1989 సినిమా)
మంచి కుటుంబం 1989 ఫిబ్రవరి 2 న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. జి. రామ్మోహనరావు దర్శకత్వంలో SR ఫిల్మ్స్ పతాకంపై ఎస్ రామచంద్రరావు నిర్మించాడు. కృష్ణ, రాధ, శారద ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రానికి రాజ్-కోటి ద్వయం సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద ఆశ్చర్యకరమైన హిట్ గా నిలిచింది.
కొత్తగూడెం విమానాశ్రయం
కొత్తగూడెం విమానాశ్రయం, తెలంగాణ రాష్ట్రం భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా లోని కొత్తగూడెంలో ప్రతిపాదించబడిన గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయం. ఈ విమానాశ్రయం కోసం తెలంగాణా ప్రభుత్వం కొత్తగూడెం మండలంలోని పునుకుదుచెల్క గ్రామంలో 1,600 ఎకరాల భూమిని గుర్తించింది. స్టీరింగ్ కమిటీ ప్రతిపాదిత ఏరోడ్రోమ్ కోసం గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయాలపై సైట్ క్లియరెన్స్ ఇచ్చింది. హైదరాబాద్ విమానాశ్రయం తర్వాత రాష్ట్రంలో రెండవ గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయం ఇది.
మంచి కుటుంబం (1989 సినిమా)
మూలాలు
వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు
కొత్తగూడెం విమానాశ్రయం
చరిత్ర
2008లో కర్నూలులో విమానాశ్రయంతోపాటు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఎనిమిది చిన్న విమానాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించి, ప్రతి విమానాశ్రయానికి ₹ 50 కోట్లు ఖర్చు అవుతుందని అంచనా వేసింది. 500 - 600 acre విస్తీర్ణంలో 6000 ft రన్‌వే పొడవుతో విమానాశ్రయం ఉండాలని పేర్కొంది. అయితే, విమానాశ్రయం నిర్మాణానికి తగినంత భూమి అందుబాటులో లేనందున భారత విమానాశ్రయాల ప్రాధికార సంస్థ ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించింది.
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత మెట్రోపాలిటన్ నగరాల నుండి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయాలకు ఎయిర్ కనెక్టివిటీని విస్తరించడంలో భాగంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం, విమానాశ్రయం నిర్మించడానికి కావలసిన భూమి సేకరణ ప్రారంభించింది. కొత్తగూడెం పట్టణానికి సమీపంలో గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అధికారులు సైట్‌ను ప్రతిపాదించగా 2021 జనవరి 6న విమానాశ్రయ అధికారులు ప్రతిపాదిత భూమిని సందర్శించి పరిశీలించారు.
నుపూర్ సనన్
నుపూర్‌ సనన్‌ (జననం 1995 డిసెంబరు 15) భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీ కి చెందిన సంగీత కళాకారిణి, నటి. ఆమె టైగర్ నాగేశ్వరరావు, నూరానీ చెహ్రా, బి ప్రాక్: ఫిల్హాల్ (2019) చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె సినీనటి కృతి సనన్ సోదరి.
2005లో యూట్యూబ్‌లో తన మొదటి పాట బేకరర్ కర్కే(Bekarar Karke).. తో ఆమె ఔత్సాహిక గాయనిగా అనేక మంది ప్రేక్షకుల హృదయాలను గెలుచుకుంది. ఆ తర్వాత ఆమె పాడిన తేరి గాలియాన్.. యూట్యూబ్‌లో భారీ విజయాన్ని సాధించింది. ఆమె దిల్‌వాలే చిత్రంలోని జనం జనం పాటను కూడా పాడింది.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
ఆమె న్యూఢిల్లీ లో 1995 డిసెంబరు 15న రాహుల్ సనన్, గీతా సనన్ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తండ్రి చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ కాగా తల్లి ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ లో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్. ఆమె అక్క కృతి సనన్ ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి. నుపూర్ సనన్ ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్ లో తన పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి తన డిగ్రీని పొందింది.
కెరీర్
నుపూర్ సనన్ బాలీవుడ్ సూపర్ స్టార్ అక్షయ్ కుమార్ సరసన బి ప్రాక్ మ్యూజిక్ వీడియో ఫిల్హాల్‌తో తెరపైకి అడుగుపెట్టింది. ఫిల్హాల్-2 అనే మ్యూజిక్ వీడియోలో కూడా ఆమె నటించింది.
కర్నూలు విమానాశ్రయం
కర్నూలు విమానాశ్రయం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని  ఓర్వకల్ వద్ద ఉన్న విమానాశ్రయం. ఇది జాతీయ రహదారి 40 (కర్నూలు-నంద్యాల్ హైవే) తూర్పు వైపున, కర్నూలు నుండి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ విమానాశ్రయాల అభివృద్ధి కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (గతంలో భోగాపురం ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ కంపెనీ లిమిటెడ్), నిర్మించింది.
నుపూర్ సనన్
మూలాలు
వర్గం:1995 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
ఆయోధ్యపురం
ఆయొద్యపురం వరంగల్ జిల్లా, హనుమకొండ మండలములోని ఒక గ్రామం
కర్నూలు విమానాశ్రయం
మారుమూల ప్రాంతాల సంపర్కాలను మెరుగుపరిచేందుకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన విమానాశ్రయాల అభివృద్ధి కోసం 2013 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన 50 స్థానాల్లో కర్నూలు ఒకటి. విమానాశ్రయం 639 ఎకరాలకు పైగా విస్తరించి ఉంది. 456 ఎకరాలు పుడిచెర్లా కింద, ఓర్వకల్‌లో 115 ఎకరాలు, కన్నమడకాలలో 67 ఎకరాలు ఉన్నాయి. భారత పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ ఫిబ్రవరి 2016 లో ఓర్వకల్ స్థలాన్ని ఆమోదించింది. ఫిబ్రవరి 2017 లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భూకేటాయింపులను ఆమోదించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జూన్ 2017 లో శంకుస్థాపన చేయగా, విమానాశ్రయం పనులు 18 నెలల్లో పూర్తయ్యాయి, రన్వే ప్రయోగాత్మక ఉపయోగం 2018 డిసెంబరులో విజయవంతంగా జరిగింది. ఈ విమానాశ్రయాన్ని 2019 జనవరి 8 న అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు ప్రారంభించాడు.
2021 మార్చి 28 న ఇండిగో కర్నూలు నుండి బెంగళూరు, విశాఖపట్నం, చెన్నై నగరాలకు విమాన సేవలు ప్రారంభించనుంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశంలో విమానాశ్రయాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ విమానాశ్రయాలు వర్గం:Coordinates on Wikidata
మిన్నసోటా హిందూ దేవాలయం
మిన్నసోటా హిందూ దేవాలయం, అమెరికా లోని మిన్నసోటా రాష్ట్ర రాజధాని మిన్నియాపాలిస్ మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాలో ఉన్న హిందూ దేవాలయం. 43,000 చదరపు అడుగుల స్థలాన్ని కలిగి ఈ దేవాలయం యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని అతిపెద్ద హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.
చరిత్ర
1979లో అరుణ్ షిరోల్ ఆధ్వర్యంలో నిర్మాణం జరిగింది. 1983లో డా. కుముద్ & శశికాంత్ సానే ఆధ్వర్యంలో స్థాపించబడింది. ఆ తరువాతి సంవత్సరాలలో విరాళాల రూపంలో దేవతామూర్తుల విగ్రహాలు ఇవ్వబడ్డాయి.
21 చిన్న గుడులు నిర్మించడంకోసం హిందూ దేవాలయం కూల్చివేయబడింది. ప్రస్తుతం, దేవాలయం ప్రక్కనే ఉన్న 60 ఎకరాల వ్యవసాయ భూమిని కమ్యూనిటీ ఉపయోగం కోసం సీనియర్ హౌసింగ్, కాండోస్, స్టాఫ్ క్వార్టర్స్, స్కూల్ సోలార్ ఎనర్జీ ఫామ్, యోగా రిట్రీట్ సెంటర్ వంటి వాటిని అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
ఇతర వివరాలు
ఇక్కడున్న 40,000 మంది హిందువులకు ఆధ్యాత్మిక కేంద్రగా ఉన్న ఈ దేవాలయం, ఒకేసారి 5,000 మంది వ్యక్తులకు వసతి కల్పించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఇక్కడ ప్రధాన హిందూ పండుగలన్నీ జరుపబడుతాయి.
మూలాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా వర్గం:1983 స్థాపితాలు
భారతదేశంలో కంపెనీ పాలన
భారతదేశంలో కంపెనీ పాలన  (కొన్నిసార్లు, కంపెనీ రాజ్ లేక కుంఫిణీ పాలన, "రాజ్", అంటే హిందీలో పాలన ) అన్నది భారత ఉపఖండంలోని భాగాలపై బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పరిపాలన లేక ఆధిపత్యం గురించినది. ప్లాసీ యుద్ధంలో బెంగాల్ నవాబు సిరాజుద్దౌలా కంపెనీకి తన అధీనంలోని ప్రాంతాన్ని లొంగుబాటు చేసిన తర్వాత 1757లో ప్రారంభమైందని కొందరు చరిత్రకారులు, 1765లో బెంగాల్, బీహార్ ప్రాంతాల్లో దివానీ అని పేర్కొనే పన్ను వసూలు చేసుకునే అవకాశం కంపెనీకి దక్కాక ప్రారంభమైందని మరికొందరు, 1773లో కంపెనీ కలకత్తాలో రాజధానిని ఏర్పరిచి వారన్ హేస్టింగ్స్ గవర్నర్ జనరల్ గా పరిపాలన ప్రారంభించాకా మొదలైందిన ఇంకొందరు, 1818లో మరాఠాలు ఓడిపోయి పీష్వాకు పింఛను ప్రారంభించి, అతని భూభాగాలను బ్రిటీష్ అధీనంలోకి తీసుకున్నాకా పూర్తి బ్రిటీష్ ఆధిపత్యం ప్రారంభమయ్యాకా మొదలైందని మరికొందరు లెక్కిస్తారు.