cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
షిలహర
దక్షిణ కొంకణు
సనా-ఫుల్లా కుమారుడు ధమ్మాయిరా పశ్చిమ తీరంలో వల్లిపట్టన వద్ద ఒక కోటను నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది. గోవాలోని చంద్రపురి (చందోరు) లో అయ్యపరాజు విజయం సాధించాడు. మొదటి అవసరా పాలన, ఆయన కుమారుడు ఆదిత్యవర్మను సూర్యుని వంటి శౌర్యం కలవాడని పేరుపొందాడు. ఆయన బొంబాయికి దక్షిణాన 30 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న చంద్రపురి, చెముల్య (ఆధునిక చౌలు) రాజులకు సహాయం అందించాడు. కాబట్టి శిలాహరల ప్రభావం కొంకణు అంతటా వ్యాపించింది. ఈ సమయంలో థానే శాఖ పాలకుడు లఘు కపర్ది కేవలం బాలుడు, చౌలు పాలకుడికి ఇచ్చిన సహాయం ఆయన ఖర్చుతోనే ఉండాలి. రెండవ అవసరా తన తండ్రి విధానాన్ని కొనసాగించాడు. చంద్రోరు చిన్న పాలకుడిని పడగొట్టినందున ఇంద్రరాజు కుమారుడు భీమాను 'రాహువాద్గ్రాస్త చంద్రమండల' అని పిలుస్తారు. ఈ సమయంలో కదంబ పాలకుడు శాస్తదేవ, అతని కుమారుడు చతుర్భుజా రాష్ట్రకుట పాలనను పడగొట్టడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఇది చంద్రపురి లేదా చందోరు పట్ల భీముడి వ్యతిరేకతను వివరిస్తుంది. మూడవ అవసరా నిస్సందేహంగా సమస్యాత్మక కాలంలో పాలించారు. చివరగా రాష్ట్రకూటులకు విధేయుడైన రత్తరాజా తన విధేయతను రెండవ తైలాకు బదిలీ చేయవలసి వచ్చింది.
1008 లో ఫలకాలు జారీ అయిన వెంటనే కొంకణు పాలన తరువాత చాళుక్యులకు చేరింది. (డిపార్ట్మెంటు గెజిటీరు: కొలాబా, 1964, డిపార్ట్మెంటు గెజిటీరు: 2002).
కొల్హాపూరు శాఖ
<mapframe text="Find spots of inscriptions issued during the reign of the Shilaharas of Kolhapur" width="400" height="400" zoom="7" longitude="74.28" latitude="16.66"> {	"type": "FeatureCollection", "features": [ {			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Kolhapur - Mahalakshmi temple and Khāsbāg" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.2229299, 16.6948253] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Kasheli - Kanakaditya temple (Kaśēḷī)" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [73.3190665, 16.7286767] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Jugul (Jugal)" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.6898085, 16.6225433] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Shedbal" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.7583657, 16.6909255] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Miraj fort" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.6532178, 16.819132] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Vhannur - Jain temple (Honnur)" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.2654079, 16.5850789] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Herle" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.3264869, 16.7496199] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Tarale Khurd / Tarle Kasaba (Tāḷale)" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.0153231, 16.4736359] } },		{			"type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "title": "Bamani" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [74.2384748, 16.5366732] } }	] }
కొల్లాపూరులోని శిలాహర కుటుంబం ఈ మూడింటిలో చివరిది రాష్ట్రకూట సామ్రాజ్యం పతనమైన సమయంలో స్థాపించబడింది. వారు దక్షిణ మహారాష్ట్ర ప్రాంతాన్ని పాలించారు; ఆధునిక జిల్లాలైన సతారా, కొల్హాపూరు, బెల్గావు. వారి కుటుంబ దేవత మహాలక్ష్మి దేవత. వారు తమ రాగి ఫలకాల వారిని వారు మహాలక్ష్మీ వరప్రసాదులమని (మహాలక్ష్మి-లబ్ధ-వర-ప్రసాద) పేర్కొన్నారు. కొంకణు ఉత్తర శాఖకు చెందిన వారి బంధువుల మాదిరిగానే, కొల్హాపూరు శిలాహరాలు విద్యాధారా జిముతవాహన వంశానికి చెందినవారని పేర్కొన్నారు. వారు బంగారు గరుడ బ్యానరును మోశారు. శిలహరసు ఉపయోగించిన అనేక బిరుదులలో ఒకటి ఠాగరపుర సార్వభౌమ పాలకుడు టాగరాపురవధీశ్వర.
రెండవ జలీగా పాలనలో షిలాహరల మొదటి రాజధాని కరాడ అని బిల్హానా 'విక్రమంకాదేవచారిత' మీరాజు రాగి ఫలకం ఆధారంగా తెలిసింది. అందువలన కొన్నిసార్లు వారిని 'కరాడు షిలాహరాలు' అని పిలుస్తారు. తరువాత రాజధానిని కొల్హాపూర్‌కు మార్చినప్పటికీ వారి గ్రాంట్లలో కొన్ని వాలావాడ, ప్రణలక లేదా పద్మనల కొండ కోట (పన్హాలా) రాజ నివాస స్థలాలుగా పేర్కొన్నాయి. రాజధానిని కొల్హాపూరుకు మార్చినప్పటికీ, షిలాహరా కాలంలో కర్హాదు దాని ప్రాముఖ్యతను నిలుపుకుంది. ఈ శాఖ రాష్ట్రకూట పాలన తరువాతి భాగంలో అధికారంలోకి వచ్చింది. ఇతర రెండు శాఖల రాజుల మాదిరిగా కాకుండా, ఈ శాఖకు చెందినవారు రాష్ట్రకూటల వంశవృక్షాన్ని కూడా ప్రస్తావించలేదు. తరువాత వారు కొంతకాలం తరువాత చాళుక్యుల ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించారు. వారి శాసనాల ఆధారంగా వారు కన్నడను అధికారిక భాషగా ఉపయోగించారని భావిస్తున్నారు. ఈ శాఖ దక్షిణ మహారాష్ట్రలో సిర్కా 940 – 1220 వరకు పాలన కొనసాగించింది.
ఈ కుటుంబం చివరి పాలకుడు రెండవ భోజాను 1219–20 (సాకా 1131) లో లేదా వెంటనే సింఘానా పడగొట్టాడని సాకా 1160 నాటి సింఘనా శాసనాలలో పేర్కొనబడింది.
స్మారకాలు
ముంబై, కొల్హాపూరు జిల్లాలోని అనేక పురాతన స్మారక చిహ్నాలు ఈ రాజవంశం పరాక్రమానికి నివాళి అర్పించాయి:
వర్లీ చిత్రకళ
thumb|532x532px|ఒక వర్లీ చిత్రలేఖనం. సాధారణంగా ఈ చిత్రలేఖనం వర్లీ తెగలకు చెందిన స్త్రీలచే సందర్భానుసారం చేయబడుతుంది. కానీ జివ్య సోమ మాషె అనే పురుషుడు వీటిని అదే పనిగా వేస్తూ ఉండటంతో 70వ దశకంలో మొట్టమొదటి సారి వీటి గురించి బాహ్యప్రపంచానికి తెలిసి వచ్చింది. ఇక్కడ చూపబడింది అతని చే చేయబడిన చిత్రలేఖనమే. టర్పా అనే సంగీత వాయిద్యాన్ని వాయిస్తున్న ఒక మనిషి చుట్టూ సర్పిల ఆకారంలో నాట్యం చేస్తున్న ఇతరులని ఇందులో చూడవచ్చు. ఈ సర్పిలం జనన మరణ చక్రాన్ని సూచిస్తుంది. వర్లీ తెగలకు మృత్యువు అంతం కాదు, ఒక క్రొత్త ప్రారంభం వర్లీ అనే చిత్రకళ (ఆంగ్లం:Warli painting) మహారాష్ట్ర లోని ఆదివాసీ మహిళలచే సృష్టించబడ్డ ఒక సాంప్రదాయిక చిత్రకళ. ముంబై పట్టణపు ఉత్తర శివార్లలో వర్లి, మల్ఖర్ కోలీ అనే గిరిజన తెగలు ఈ చిత్రలేఖనాన్ని సృష్టించాయి. ప్రధానంగా ఇంటి లోపలి వైపు గోడల పై వర్లీ చిత్రకళ చేయబడేది. అక్షరాస్యత తెలియని ఈ తెగలు, ఈ చిత్రకళ ద్వారానే భావవ్యక్తీకరణ చేసుకొంటాయి. సాంఘిక జీవనం తప్పితే పౌరాణిక పాత్రలు, దృశ్యాలు గానీ, దేవతలను గానీ వర్లీ చిత్రీకరించకపోవటం, మానవ నాగరికత తొలి దశలో చేసిన చిత్రకళకు సామ్యం కలిగి ఉండటం, వర్లీ చిత్రకళకు ఉన్న ప్రత్యేకతలు. సగటు మనిషి, సాధు జంతువులు, దైనందిన జీవితం లోని దృశ్యాలను మాత్రం వర్లీ అశాస్త్రీయంగా చిత్రీకరించినను, ఈ చిత్రీకరణ ఒక లయబద్ధంగా ఉంటుంది. వేట, నాట్యము, వ్యవసాయం వంటి దృశ్యాలను గుహలపై ఆదిమానవులు చిత్రీకరించిన చారిత్రక శైలిలో చాలా అందంగా చిత్రీకరించబడతాయి. 70వ దశకపు ప్రారంభంలో కానీ ఈ చిత్రకళ గురించి బయటి ప్రపంచానికి తెలియలేదు. గోడలపై ఉండే వర్లీ చిత్రకళ వాణిజ్యపరం కావటంతో, కాగితాల పైకి సైతం పాకింది. ఈ చిత్రకళ సరిహద్దులు దాటి పయనించటంతో విశ్వవ్యాప్తంగా ఉన్న కళాప్రేమికులు వీటిని సేకరించారు.
శైలి
thumb|268x268px|చిన్న పిల్లలు సైతం సులభంగా వేయగలిగే వర్లీ చిత్రలేఖనం గోడల పై వేయబడే ఈ చిత్రలేఖనాలు చాలా సరళంగా, ప్రతీకాత్మకంగా ఉంటాయి. ఈ చిత్రలేఖనాలు వర్లీ తెగల జీవన శైలిని ప్రతిబింబిస్తూ ఉంటాయి. ప్రాథమికంగా వృత్తము, త్రిభుజం, చతురస్రం లను ఉపయోగించి ఈ చిత్రలేఖనాలు చేయబడతాయి. వృత్తంతో సూర్యచంద్రులను, త్రికోణంతో కొండలను, చతురస్రంతో పవిత్రమైన ఆవరణ లేదా ప్రదేశాన్ని చిత్రీకరిస్తారు. చతురస్రం లోనే మిగితా అన్ని ఆకారాలను కూర్చి చిత్రలేఖనం చేస్తారు. త్రీకోణాలతో, సరళ రేఖలతో మనుషులను చిత్రీకరిస్తారు. చుక్కలు, అడ్డగీతలతో వీటిని తీర్చిదిద్దుతారు.
పండుగలకు, వివాహలకు, లేదా పంట కోతకు వచ్చినప్పుడు వర్లీలు వారి ఇంటి గోడలపై ఈ చిత్రలేఖనాలు వేస్తారు. మట్టితో నిర్మించబడిన గోడలపై (ఆవు పేడ అలికి) దాని పై తెల్లని పెయింటుతో ఈ చిత్రలేఖనాన్ని వేస్తారు. ఇష్టాన్ని బట్టి నలుపు, నశ్యం రంగు, వెండి, ముదురు నీలం, బంగారు రంగులను వినియోగిస్తారు. ఇవి కేవలం సరళమైన రేఖాచిత్రాలు మాత్రమే. వీటిలో చాలా తక్కువ కళాత్మక వివరాలు (artistic details) ఉంటాయి. ఈ చిత్రలేఖనంలో ఉండే మనుషుల బొమ్మలు సరళంగా ఉన్నా, చూడ ముచ్చటగా ఉంటాయి. పైగా చిన్నపిల్లలు కూడా వేయగలిగేంత సులువుగా ఉంటాయి. వీటిలో సారళ్యత, వలన ఈ కళ ఎప్పటికీ అంతరించిపోదు అని చాలా మంది భావిస్తారు.
నాగరికతకు తెలిసిన జానపద, గిరిజన చిత్రలేఖనాలకు; వర్లీ చిత్రలేఖనానికి పలు అంశాల్లో తేడాలు ఉన్నాయి. పౌరాణిక గాథలు తెలిపే, భౌతిక సుఖాలు, శృంగారం ఉట్టిపడే తూర్పు భారత చిత్రలేఖనానికి వర్లీ చిత్రలేఖనం పూర్తిగా భిన్నం.
కేవలం సంతోషకరమైన సన్నివేశాలనే కాక, వర్లీ చిత్రకళలో పేదరికం, కరువు కాటకాలలో/వరదలలో, ఇతర క్లిష్ట పరిస్థితులలో మనుషుల/పశు పక్షాదుల కష్టాలు వంటి విషాదకర సన్నివేశాలు కూడా చిత్రీకరించబడతాయి.
అంశాలు
వివాహ సన్నివేశాలు, పశుపక్షాదులు, స్త్రీ పురుషులు, బాలబాలికలు, పంట కోతల దృశ్యాలు, సంగీత వాయిద్యాన్ని వాయిస్తూ ఉన్న ఒక మనిషి చుట్టూ పలువురు నాట్యం వేస్తున్నటువంటి రమణీయ సన్నివేశాలు వర్లీ చిత్రలేఖనంలో ప్రధానాంశాలు. చెట్లు, మనుషులు, పక్షులు ఒక దానితో మరొకటి స్పందిస్తూ చిత్రాలకు బిగువును చేకూరుస్తూ ఉంటాయి.
తమ దైనందిన జీవితంలోని కార్యకలాపాలను, ప్రకృతి దృశ్యాలను చిత్రీకరించటం ద్వారా వీరి మధ్య అంతర్గత, బాహ్య ప్రపంచంతో భావ వ్యక్తీకరణ చేయాలి అనే వీరి ఉద్దేశం ఈ చిత్రపటాల ద్వారా బయటపడుతూ ఉంటుంది.
లక్షణాలు
వర్లీ చిత్రలకళలో మనుషుల, జంతువుల చిత్రాలను అతి సరళంగా చిత్రీకరించబడతాయి. ముఖాన్ని వృత్తంతో ఛాతీని, నడుము ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయే త్రిభుజాలతో, చేతులు/కాళ్ళను సరళ రేఖలతో సూచించబడతాయి. స్త్రీలకైతే కొప్పును సూచించే మరొక చిన్న వృత్తాన్ని ముఖం ప్రక్కగా వేయబడుతుంది. కేవలం మనుషులే కాక వర్లీ చిత్రకళలో పక్షులు, ఉడుతలు, కోతులు, పాములు కూడా చిత్రీకరించబడతాయి. ఎటువంటి ఆడంబరాలు లేకుండా వర్లీ చిత్రకళ లోతైన భావాన్ని వ్యక్తీకరిస్తుంది.
విధానం
బియ్యపు పిండిలో నీరు, జిగురు కలిపి తెల్లని రంగుని తయారు చేస్తారు. ఒక వైపు పళ్ళతో నమిలిన వెదురు కర్రను కుంచెగా వాడతారు.
ఆధునీకీకరణ
thumb|369x369px|మైసూరులో రోడ్డు ప్రక్కన గోడల పై ఆధునిక శైలిలో వర్లీ చిత్రకళ ప్రకృతి దృశ్యాలు, వర్లీ తెగల దైనందిన జీవితం లోని దృశ్యాలకు మాత్రమే చోటు ఉన్న వర్లీ చిత్రకళ, ఇటీవలి కాలంలో క్రొత్త పుంతలు త్రొక్కింది. కళా ప్రేమికులను ఆకర్షించటానికి, విక్రయాలను పెంచటానికి నగర నేపథ్యం, వాహనాలు, పాఠశాలలు, ఇతర సమకాలీన అంశాలు వర్లీ చిత్రకళలో చొప్పించబడ్డాయి. అయిననూ, సాంప్రదాయిక వర్లీ చిత్రకళ ఇప్పటికీ స్వదేశం లోను, అలాగే పరదేశాలలో ఏ మాత్రం విలువ తగ్గలేదు. కాగితం పై, వస్త్రాలపై వర్లీ చేరినను, ఈ కళ యొక్క నిజమైన అందం ఉండేది గోడల పైనే.
ఆధునీకీకరణతో శాశ్వతత్వానికై, గోడలే కాక కాగితం, కాన్వాసు వంటి పలు ఇతర మాధ్యమాల పై వర్లీ చిత్రకళ చేయవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. ప్రత్యేకించి ప్రదర్శన శాలల ద్వారా కళా ప్రేమికులను ఆకర్షించి, విక్రయాలు పెంచాలనే ఉద్దేశం వర్లీ కళాకారులకు కొత్త సవాళ్ళను తెచ్చి పెట్టింది. పలు డిజైనర్లు సలహాలు సూచనలు ఇస్తూ ఉండటంతో సంప్రదాయాలకు భిన్నంగా వర్లీ చిత్రకళ ప్రయాణించవలసి వస్తోంది.
ఆధ్యాత్మికత
thumb|ఒక ఇంటిలో చేయబడిన వర్లీ చిత్రకళ. సంప్రదాయ పద్ధతులను దాటి ఇందులో కొన్ని సొబగులు అద్దబడినవి. ఈ తెగలు ప్రధానంగా ప్రకృతిని పూజిస్తారు. సూర్యచంద్రులు, ఉరుములు/మెరుపులు, గాలి, వర్షం వంటి ప్రాకృతిక అంశాలే వీరి ఆరాధ్య దైవాలు. ఒక్కొక్క ఋతువులో ఒక్కొక్క దైవం పూజించబడుతుంది. పంట కోతకు వచ్చినపుడు వీరి పండుగలు మొదలు అవుతాయి. అప్పుడు వరుణదేవుడిని పూజిస్తారు. వరుణిన్ని వీరు నారన దేవుడిగా పిలుచుకొంటారు. తర్వాత వచ్చే పండుగలకు వీరు సంతాన దేవి, కుటుంబ శాంతి వంటి వాటిని పూజించుకొంటారు. వీరికి జనన మరణాలు, అంతులేని, నిత్యమైన చక్రాలు. సందర్భం ఏదైనా, జననం అయినా, వివాహం అయినా, మరణం అయినా అమ్మవారిని సూచించే వృత్తాలను మాత్రం కచ్చితంగా చిత్రిస్తారు. మృత్యువును వీరు అంతంగా కాకుండా, ఒక సరిక్రొత్త ప్రారంభంగా పరిగణిస్తారు. బహుశా అందుకే ఆద్యంతాలు లేని చక్రాల చిత్రీకరణే వీరి సంస్కృతిని సూచిస్తుంది.
ప్రకృతి పట్ల గౌరవం
ఈ తెగల వారు ప్రకృతి పట్ల గౌరవం కలిగి ఉంటారు. వీరి ఈ గౌరవం సూక్ష్మ జీవి నుండి విస్తారమైన సృష్టి వరకు వ్యాపించి ఉంది. ఈ గౌరవ భావం వారి చిత్రలేఖనాలలో కనిపిస్తూ ఉంటుంది. ఈ చిత్రలేఖనాలు వారిని కాపాడే దైవశక్తులను జాగృతం చేస్తాయి అని వారి నమ్మకం.
ఆర్థిక స్థితిగతులు
థానే జిల్లా పరిసరాలలో ఎక్కువగా కనబడే ఈ తెగలు ప్రాథమికంగా గిరిజనులైనను కాలానుగుణంగా ఇవి పశుసంవర్థక సంఘాల వైపు నడిచాయి. ఆర్థికంగా కాస్త వెనుకబడిన వర్గాలు అయిననూ వారి సంస్కృతి-సంప్రదాయాలను మాత్రం ఇప్పటికీ పాటిస్తూనే ఉంటారు. ఈ చిత్రకళకు ఇటీవలి కాలంలో ఆదరణ పెరగటంతో చాలా మంది వృద్ధిలోకి రావటంతో జనజీవన స్రవంతిలో కలవటం పెరిగింది. ప్రస్తుత కాలంలో ధనార్జకు ఈ చిత్రలేఖనాలను విక్రయిస్తున్నను, ఈ శైలి యొక్క నేపథ్యాన్ని, మూలాంశాలను మాత్రం ఈ తెగలు యథాతథంగా పాటిస్తున్నారు. వీరి ఇంటి గోడల పై పగుళ్ళు వచ్చిననూ, వాటిని వీరు ఈ చిత్రకళతో నింపేస్తారు.
వివాహం
వీరి వైవాహిక సంప్రదాయాలు కూడా ప్రత్యేకమైనవే! వివాహాలకు ప్రత్యేకంగా చిత్రీకరించే వర్లీ చిత్రపటాలను "లగ్నచా చౌక్" అని అంటారు. లగ్నచా చౌక్ లేనిదే వివాహం జరగదు.
వాస్తవం లో వర్లీ
thumb|వర్లీ చిత్రలేఖనంతో విడుదల చేయబడ్డ తపాలా బిళ్ళ మహారాష్ట్రకు చెందిన పలు పర్యాటకం వెబ్ సైటులు, బస్సులు, కార్యాలయాలు వర్లీ చిత్రకళతో అలంకరించి ఉంటాయి. వర్లీ చిత్రకళ మహారాష్ట్రకు మారు పేరు అయ్యింది. వర్లీ చిత్రకళ అద్దబడిన టి-షర్టులు, ఇతర వస్త్రాలు ఎగ్జిబిషన్ ల ద్వారా, టూరిస్టు ఔట్ లెట్ ల ద్వారా చాలా వేగంగా అమ్ముడు పోతాయి. మహారాష్ట్ర లోని పలు విద్యాలయాలు విద్యార్థులకు వర్లీ చిత్రకళ పై శిక్షణా శిబిరాలను నిర్విహించటం జరుగుతూ ఉంటుంది. మహారాష్ట్రలోని పలు ఫైవ్ స్టార్ హోటళ్ళు సైతం వర్లీ చిత్రకళతో తళుకులీనుతూ ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:చిత్రలేఖనం వర్గం:భారతీయ చిత్రకళ శైలులు
విద్యారణ్య ఉన్నత పాఠశాల, హైదరాబాదు
విద్యారణ్య ఉన్నత పాఠశాల (విద్యారణ్య హైస్కూల్) తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని తెలంగాణ సచివాలయంకు సమీపంలో ఉన్న పాఠశాల. ఇందులో బాలబాలికలకు విద్యాబోధన చేయబడుతోంది.
స్థాపన
1961లో శాంత రామేశ్వర్ రావు ఈ ఉన్నత పాఠశాలను స్థాపించింది. ఇది బిర్లా మందిర్ దిగువ ప్రాంతంలో ఉంది. జిడ్డు కృష్ణమూర్తి బోధనల స్ఫూర్తితో నడపబడుతున్న ఈ పాఠశాలలో "ఉపాధ్యాయులు కూడా పిల్లలలాగే కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవటానికి కూడా సిద్ధంగా ఉంటారు".
ఐసిఎస్‌ఇ సిలబస్‌ ఆధారంగా విద్యాబోధన జరుగుతున్న ఈ పాఠశాలలో ఎనిమిదవ తరగతి వరకు పరీక్షలు ఉండవు. విద్యార్థులకు ప్రత్యేకంగా పాఠశాల యూనిఫాం (డెస్ కోడ్) లేదు, పిల్లలు వారి ఇష్టానికి తగిన దుస్తులు ధరించడం ఈ పాఠశాలలో నేర్పుతారు. ఇది ఆంగ్ల-మాధ్యమ పాఠశాల అయినప్పటికీ, భారతీయ భాషలు, భారతీయ సంగీతం, సంస్కృతితోపాటు ఆంగ్ల సాహిత్యం, భారతదేశ చరిత్ర, సాహిత్యం, పాశ్చాత్య సంగీతం (గానం), ఇతర సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలు, చేతిపనులు, విద్యార్థులకు నాటకాలు, క్రీడల మొదలైనవాటికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఇవ్వబడింది. ప్రశ్నించడం, ఆలోచించడం ద్వారా నేర్చుకోవటానికి, వివిధ రకాలైన ఆటలు ఆడటానికి విద్యార్థులను ప్రోత్సహిస్తుంటారు. ఇవన్నీకూడా పోటీతత్వంతో కాకుండా స్నేహపూర్వకంగా ఉంటాయి.
ప్రవేశాలు
ఈ పాఠశాలలో ప్రవేశం పొందడానికి జరిగే ప్రవేశ ప్రక్రియకు విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు ఇంటర్వ్యూకు హాజరుకావాలి.
పరీక్షలు
ఇందులో ఎనమిదవ తరగతి నుండి మాత్రమే పరీక్షలు నిర్వహించబడతాయి. రెగ్యులర్ అసైన్‌మెంట్‌లతోపాటు అందరూ కలిసి చదువుకోవడం, నేర్చుకోవడం వంటివి ఈ పాఠశాలలో ప్రోత్సహించబడుతాయి. ప్రతి మూడు నెలలకొకసారి (త్రైమాసిక) విద్యార్థులందరికీ నివేదికలు ఇవ్వబడతాయి. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు చర్చించుకోవడంకోసం తల్లిదండ్రుల-ఉపాధ్యాయ సమావేశాలు కూడా జరుగుతాయి.
నంది ఉత్తమ సినీ విమర్శకులు
right|thumb|200px|మామిడి హరికృష్ణ The Nandi Award for Best Film Critic winners:
వర్గం:నంది పురస్కారాలు వర్గం:నంది ఉత్తమ సినీ విమర్శకులు
మారుతి సుజుకి
మారుతి సుజుకి ఇండియా (ఆంగ్లం: Maruti Suzuki India Limited) (హిందీ: मारुति सुज़ूकी इंडिया लिमिटेड) భారతదేశంలో కారులను రూపొందించే ఒక సంస్థ. దక్షిణ ఆసియాలో కారులను రూపొందించే సంస్థలలో ఇదే అతి పెద్దది. జపాన్ దేశపు సుజుకి మోటార్ కార్పొరేషన్ ఈ సంస్థలో అత్యధిక వాటాలు గలది. ఒక మిలియను కార్లని ఒకేసారి రూపొందించే సంస్థలలో ఇదే ఆద్యం. భారతదేశంలో ఆటోమోటివ్ విప్లవానికి ఇది నాంది పలికినది. 17 సెప్టెంబరు 2007న మారుతి ఉద్యోగ్ లిమిటెడ్ మారుతి సుజుకి ఇండియా లిమిటెడ్ గా మార్చారు.
కెనిచి అయుకవా పదవీ కాలం 2022 మార్చి 31తో ముగియనున్న నేపథ్యంలో కొత్త ఎండీ, సీఈవోగా హిసాషి టకూచిని నియమించింది కంపనీ. 2022 ఏప్రిల్ 1 నుంచి ఈ నియామకం అమల్లోకి వస్తుంది. కంపెనీ కార్యకలాపాలు సజావుగా సాగేందుకు ఇకపై కెనిచి అయుకవా పూర్తికాల డైరెక్టరుగా కొనసాగుతారు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ సంస్థలు
మల్లావఝ్ఝల నారాయణ శర్మ
మల్లావఝ్ఝల నారాయణ శర్మ (ఎం.నారాయణ శర్మ) ప్రముఖ కవి, విమర్శకులు. కవి సంగమం రచయితలలో ఒకరు.
నివాసం - ఉద్యోగం
హైదరాబాద్‌లో ఉంటున్నారు. సంస్కృత లెక్చరర్‌గా పనిచేస్తున్నారు.
వివాహం - పిల్లలు
నారాయణ శర్మకు అరుణా నారదభట్ల గారితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఒక కూతురు (భాషిత).
ప్రచురితమైన మొదటికవిత
"ఆశాజ్యోతి" స్కూల్‌లో ఆరవ తరగతిలో ఉన్నప్పుడు స్కూల్ మాగజైన్ "చైతన్య"లో మొదటికవిత ప్రచురితమైంది.
పా (సినిమా)
పా ( అనువాదం. ఫాదర్ ) అనేది 2009 లో విడుదలైన భారతీయ హిందీ భాషా హాస్య-నాటకం చలనచిత్రం ,ఆర్. బాల్కీ దర్శకత్వం వహించారు, ఇందులో అమితాబ్ బచ్చన్, అభిషేక్ బచ్చన్, విద్యాబాలన్ నటించారు. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం ఈ చిత్రం 1996 హాలీవుడ్ చలనచిత్రం జాక్ నుండి ప్రేరణ పొందింది. ప్రొజెరియా అని పిలవబడే అరుదైన జన్యుపరమైన పరిస్థితి ఉన్న బాలుడు అతని తల్లిదండ్రుల సంబంధం ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అమితాబ్ బచ్చన్ ,అభిషేక్ బచ్చన్ ,నిజ జీవితంలో, వరుసగా తండ్రి ఇంకా కొడుకులు, కానీ పాలో , వారు వ్యతిరేక పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 4 డిసెంబర్ 2009న విడుదలైంది. ప్రముఖ స్వరకర్త ఇళయరాజా సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం భారతదేశంలో విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది బాక్సాఫీస్ వద్ద మంచి విజయాన్ని సాధించింది.ఈ చిత్రంలో అమితాబ్ బచ్చన్ పిల్లలలో వృద్ధాప్య ప్రక్రియను త్వరగా వేగవంతం చేసే జన్యుపరమైన రుగ్మత అయిన ప్రొజెరియాతో బాధపడుతున్న పిల్లల పాత్రను పోషించారు .అమితాబ్ నిజ జీవిత కొడుకు అభిషేక్ బచ్చన్ అతని తండ్రి పాత్రను పోషించాడు.తల్లి పాత్రకు విద్యాబాలన్ మాత్రమే ఎంపికైంది. దివంగత కన్నడ నటుడు-దర్శకుడు శంకర్ నాగ్ భార్య అరుంధతి నాగ్ విద్యా తల్లి (బచ్చన్ అమ్మమ్మ) పాత్రలో నటించమని అడిగారు.
మెటాక్రిటిక్ ,రాటెన్ టొమాటోస్ వెబ్‌సైట్‌ల ప్రకారం, ఈ చిత్రం విదేశీ సినీ విమర్శకుల నుండి మిశ్రమ సమీక్షలను అందుకుంది .అమితాబ్ బచ్చన్ తన నటనకు 57వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో ఉత్తమ నటుడిగా తన మూడవ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును అందుకున్నాడు. ఉత్తమ నటుడిగా అతని ఐదవ ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డును అందుకున్నారు విద్యాబాలన్ కు మొదటి పురస్కారం లభించింది.ఉత్తమ నటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు
కథ
ఆరో ( అమితాబ్ బచ్చన్ ) ప్రొజెరియా అనే అత్యంత అరుదైన జన్యుపరమైన రుగ్మత కలిగిన తెలివైన,చమత్కారమైన 12 ఏళ్ల బాలుడు.అతను మానసికంగా చాలా సాధారణమైనవాడు, కానీ శారీరకంగా అతను ఐదు రెట్లు పెద్దవాడు. అతని పరిస్థితి ఇలా ఉన్నప్పటికీ, అరో చాలా సంతోషంగా ఉన్నాడు. అతను గైనకాలజిస్ట్ అయిన తన తల్లి విద్య ( విద్యాబాలన్ )తో నివసిస్తున్నాడు.అమోల్ ఆర్టే ( అభిషేక్ బచ్చన్ ) ఒక యువ, చురుకైన రాజకీయ నాయకుడు. "రాజకీయం" అనేది చెడ్డ పదం కాదని ప్రపంచానికి నిరూపించడానికి అతను బయలుదేరాడు. అతను ఒక మిషన్ ఉన్న వ్యక్తి. ఆరో అమోల్ కొడుకు.
సంగీతం
సౌండ్‌ట్రాక్ (పాటలు నేపథ్య సంగీతం) ప్రముఖ స్వరకర్త ఇళయరాజా స్వరపరిచారు. స్వానంద్ కిర్కిరే సాహిత్యం అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:2009 సినిమాలు వర్గం:భారతీయ సినిమాలు వర్గం:ఇళయరాజా సంగీతం అందించిన చిత్రాలు వర్గం:బెస్ట్ హిందీ ఫీచర్ ఫిల్మ్ నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డ్ విజేతలు
శివలెంక మల్లికార్జున రావు
right|thumb|200px|శివలెంక మల్లికార్జునరావు డాక్టర్ శివలెంక మల్లికార్జున రావు L.C.P&S బెజవాడలో 1916 నుండి 1982 దాకా సుప్రసిధ్ద వైద్యులు. 20 శతాబ్దములో మొదటి నాలుగు దశాబ్దములపాటు గాంధీజీ సత్యాగ్రహోద్యమములో కృషిసలిపిన ఆంధ్రదేశ స్వాతంత్ర్యసమరయోధులలో ఒకరు.
జీవిత విశేషాలు
వీరు తమ మాతామహుల గ్రామమైన యెలకుర్రు గ్రామంలో 1894, జనవరి 13వ తేదీన జన్మించారు. వీరి తండ్రి శివబ్రహ్మం, తల్లి భ్రమరాంబ. కాలమందు బెజవాడలోని వారి PEOPLE'S CLINIC చాల ప్రముఖమైనది. వీరు ఆంధ్రపత్రిక అదిపతి శివలెంక శంభూప్రసాద్ గారి అన్నగారు. వీరు బెజవాడలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించి, బందరులో ఇంటరు పరీక్షను వ్రాసి, హైదరాబాదు వైద్యకళాశాలలోను, కలకత్తా లోని జాతీయ వైద్య కళాశాల (NATIONAL MEDICAL COLLEGE) లోను వైద్య విద్యనభ్యసించిరి. వీరితో పాటు ఆ రోజులలో (1912-1916) వైద్య విద్యార్థులుగా నుండి స్వతంత్ర పోరాటములో సమరయోధులుగా అనేక సార్లు జైలుకెళ్లి చివరకు పోలీసులచేత అతి కృూరముగా దెబ్బలు తిని, కోలుకోలేక 1936లోనే పరమదించిన డాక్టర్ బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం గారు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు డాక్టర్ ఘంటసాల సీతారామ శర్మ వీరికి కలకత్తా వైద్యకళాశాలలో సమకాలీకులు. దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారి అప్రచురిత వ్యాసములు "నా జ్ఞాపకాలు", "Diary and Family History" మరియూ అనేక చేతి వ్రాత ప్రతులుగా నున్న వ్యాసముల లోవీరిని గురించి అక్కడక్కడ వ్రాసియున్నది. వీరు 1930 సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు 2 యేండ్లు కఠిన కారాగారశిక్ష విధించబడి రాయవెల్లూరు జైలుకు పంపబడ్డారు. అప్పుడు అక్కడ వీరి మేనమామ అయిన కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు, టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు మొదలైన వారున్నారు. వీరు బెజవాడ పట్టణ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులుగా ఎన్నికైనారు. 1932 సంవత్సరములో లార్డు వెల్లింగటన్ గవర్నర్ జనరల్ నిరంకుశముగా పరిపాలనజరుగుచున్న రోజులలో గాంధీతో సహా అనేక కాంగ్రెస్స కార్యకర్తలను జైలులో నిర్బందించబడిరి. అప్పటిలో కాంగ్రెస్సు వారు గాంధీ ప్రవేశపెట్టిన సహాయనిరాకరణోద్యమము సాగించుచుండిరి. 1932 జనవరి నెలలో బెజవాడలోను కృష్ణాజిల్లాలో అనేక చోట్ల సెక్షన్144 అమలులోనుండినప్పుడు స్వరాజ్యాందోళనకారులపై పోలీసులు విజృంభించి చేసిన లాఠీచార్జీలతో కృష్ణాజిల్లాలో అనేకమందికి గాయములు తగిలినవి. వారిలో చాలమంది డాక్టరు శివలెంక మల్లికార్జున రావు గారి పీపుల్సు హాస్పిటల్ లో చికత్సపొందేవారు. 1932 సంవత్సరము జనవరి 26 తేదీన స్వరాజ్యదినముగపరిగణంచి చేసిన సత్యాగ్రవేడుకలు, తదుపరి ఏప్రల్ మాసములో 1919వ సంవత్సరపు జలియన్ వాలా బాగ్ స్మృతిచిహ్నముగా చేసిన సత్యాగ్రహ కార్యక్రమములనణచుటకు పోలీసుల నిర్భందచర్యలు లాఠీఛార్జీలు జరిగినవి. ఆకాలమందు జరిగిన Police Excess లవల్ల గాయములు తగిలి చికిత్సపొందిన వారి స్థితిగతుల లెఖలు డాక్టరు మల్లికార్జునరావుగా రి వైద్యశాలవారి తబ్సీళ్ళతో దిగవల్లి శివరావు గారు సంకలనం చేసిన నివేదిక 1932 జూలై 14 వతేదీన మద్రాసులోని శాసనమండలి సభ్యులకు కృష్ణాజిల్లా కాంగ్రెస్సు కార్యాలయమువారు పంపించిరి. మల్లికార్జునరావుగారు 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమములో కూడా పాల్గొన్నారు. వీరి సమాజసేవకు గుర్తింపుగా విజయవాడలో ఒక వీధికి వీరి పేరు మీద "మల్లికార్జునరావు వీధి" అని నామకరణం చేశారు.
మరణం
మల్లికార్జునరావు గారు 1982 సంవత్సరం నవంబరు 12 తారీఖున మరణించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
నిజాం వెంకటేశం
జననం, విద్య
వెంకటేశం 1948, నవంబరు 14వ తేదీన విశ్వనాథం - సత్యమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా లోని సిరిసిల్ల పట్టణంలో జన్మించాడు. ఇద్దరు సంతానంలో వెంకటేశం పెద్దవాడు. ఇతనికి ఒక చెల్లెలు ఉంది. వీరికి సిరిసిల్ల పట్టణంలో జనరల్, కిరాణా షాపు ఉండేది. మూడున్నర సంవత్సరాలకే ఇంటిపక్కనున్న పాఠశాలకు వెళ్ళడం ప్రారంభించాడు. సంవత్సరంన్నరకాలంలోనే మూడు తరగతులు చదవడం పూర్తిచేశాడు. సాహితీవేత్తల పరిచయంతో సాహిత్యంపై ఆసక్తి కలిగింది. హైస్కూలో చదువులోనే అన్ని మాధ్యమాలలో ఫస్ట్ మార్కులతో పాసవ్వడంతోపాటు అన్నీ కవిత్వ, వక్తృత్వ పోటీల్లో చురుకుగా పాల్గొనేవాడు. డాక్టర్ కోర్సు చేయడానికి తమ ఆర్ధిక స్తోమత సరిపోకపోవడంతో పాలిటెక్నీక్ కోర్సులో ఎలెక్ట్రికల్ ఇంజనీర్ డిప్లమా చేసి, చెన్నై లో ఏఎంఐఈ చదివాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
వెంకటేశంకు భార్య, ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు.
ఉద్యోగం
1968లో జగిత్యాల లోని ఎలక్ట్రిసిటీ డిపార్టుమెంటులో ఎన్ఏంఆర్ (తాత్కాకాలిక ఉద్యోగి)గా నెలకు 96/- రూపాయలు వేతనంతో చేరాడు. ఆ తరువాత పర్మినెంట్ పోస్టింగ్ వచ్చింది. అందులో 29 సంవత్సరాలపాటు పనిచేసి అసిస్టెంట్ డివిజినల్ ఇంజనీర్ హోదాలో 1997 సంవత్సరంలో స్వచ్ఛంద పదవీవిరమణ తీసుకుని హైదరాబాదు లోని పద్మరావు నగర్ లో స్థిరపడ్డాడు.
ఎలెక్ట్రికల్ రంగంలో వెంకటేశం అనుభవాన్ని గుర్తించిన ఎలక్ట్రిక్ కంపెనీల ఆహ్వానం మేరకు తెలంగాణ, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో పనిచేశాడు. ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సుల్తాన్ పూర్ లో 320 కోట్ల ప్రాజెక్టులో ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. ఇందులో 22 నెలల్లో 30 వేల ఎలెక్ట్రికల్ పోల్స్ వేసి, 40 వేల కనెక్షన్లు ఇప్పించాడు. ఆ సందర్భంగా రాహుల్ గాంధీ ప్రశంసలు పొందడంతోపాటు 'బిజిలీ కే సాబ్' అని గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు.
సాహిత్యరంగం
చెన్నైలో చదివుతున్నప్పుడు విశ్వవిద్యాలయంలో కవిత్వపోటీలో పాల్గొని రెండవ బహుమతిగా 10 పుస్తకాలను అందుకున్నాడు. అలా సాహిత్యంపై ఏర్పడిన ప్రేమతో మహాత్ముల జీవిత చరిత్రలు, వివిధ రకాల పుస్తకాలు చదివాడు. అలిశెట్టి ప్ర‌భాక‌ర్, సుద్ధాల అశోక్ తేజ వంటి సాహితీవేత్త‌లను ప్రోత్స‌హించాడు. లాయ‌ర్ విద్యాసాగ‌ర్ రెడ్డి రాసిన ప‌లు పుస్త‌కాల‌ను ఇంగ్లీష్ నుంచి తెలుగులోని అనువాదం చేశాడు. ప్ర‌ముఖ ప్ర‌కృతి వ్య‌వ‌సాయదారుడు సుభాష్ పాలేక‌ర్ వ్య‌వ‌సాయంలో అనుస‌రించే ప‌ద్ద‌తుల‌పై కూడా పుస్తకం రాశాడు. 80వ దశకంలో ‘దిక్సూచి’ అనే కవితా పత్రికను ప్రారంభించి ఎంతోమంది కొత్త, పాత కవులకు వేదికగా నిలిచాడు. తెలుగు, ఇంగ్లీష్​ భాషల్లో ఎన్నో కవితా సంకలనాలను, పుస్తకాలను అనువదించాడు. అల్లం రాజయ్య కథల సంకలనం ‘భూమి’ని ముద్రించాడు. పువురి కథలు, కవిత్వాన్ని సంపుటాలుగా తీసుకొచ్చాడు. తన ఇంట్లో 1000 పుస్తకాలతో ఒక గ్రంథాలయాన్ని ఏర్పాటుచేయడంతోపాటు, తార్నాక ప్రాంతంలో ఒక ఫ్లాట్ అద్దెకు తీసుకుని 3.50 లక్షల ఖర్చుపెట్టి ఉచిత గ్రంథాలయాన్ని నడిపాడు.
మరణం
వెంకటేశం సికింద్రాబాదు లోని అపోలో ఆసుపత్రిలో చికిత్సపొందుతూ 2022, సెప్టెంబరు 18న గుండెపోటు తో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1948 జననాలు వర్గం:2022 మరణాలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా అనువాద రచయితలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా కవులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా రచయితలు
1857 భారత తిరుగుబాటు పేర్లు
thumb|ప్రథమ స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో తిరుగుబాటులో పాల్గొన్న రాణి ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి. 1857 భారత తిరుగుబాటు పేర్లు (ఆంగ్లం:Names of the Indian Rebellion of 1857) 1857 భారతీయ తిరుగుబాటును వివిధ రకాలుగా ఆ తిరుగుబాటుకి పేరు పెట్టడంలో వివాదం చేయబడింది.
వివాదాలు
thumb|రాణి ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి. ఈ తిరుగుబాటుకి ఏ పేరు ఉపయోగించాలి. 1947 లో దేశ స్వాతంత్య్రానికి దారితీసిన భారతీయ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో భాగంగా భావించే అనేక మంది భారతీయ రచయితలు దీనిని "మొదటి స్వాతంత్ర యుద్ధం", "గొప్ప విప్లవం", "గొప్ప తిరుగుబాటు",, "భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం". దీనిని సైనిక విఘాతంగా భావించే అనేక మంది బ్రిటిష్ రచయితలు దీనిని "సిపాయిల తిరుగుబాటు", "సిపాయి యుద్ధం", "భారతీయుల తిరుగుబాటు", "గొప్ప తిరుగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు. 19 వ శతాబ్దం నుండి బ్రిటిష్ రచయితలలో ఒక వర్గం సంఘటనలను వివరించడానికి "తిరుగుబాటు" అనే పదాన్ని ఎంచుకోవడాన్ని సవాలు చేసింది.
బ్రిటిష్ నామకరణం
బ్రిటిష్, వలస పత్రికలలో యూరోపియన్లతో పాటు, తిరుగుబాటుకి పేరు పెట్టడంలో వివాదం ప్రస్తావించాయి, అత్యంత సాధారణమైనవిగా సిపాయ్ తిరుగుబాటు, భారతీయ తిరుగుబాటు. సమకాలీన సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకులు ఆ పదాలను ప్రచారంగా భావించారు.
తిరుగుబాటును కేవలం చేసింది, స్థానిక చిన్న చిన్న రాజ్యాల రాజుల వద్ద పనిచేస్తున్న సిపాయిలు చేసిన సాధారణ తిరుగుబాటుగా వర్గీకరించారు. ఆ సమయంలో బ్రిటిష్, వలస పత్రికలలో ‌భారతీయ తిరుగుబాటు అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు. 1857 నాటి సంఘటనలను "జాతీయ తిరుగుబాటు" అని పిలిచిన మొదటి పాశ్చాత్య పండితుడు కార్ల్ మార్క్స్ అయితే వాటిని వివరించడానికి అతను సిపాయి తిరుగుబాటు అనే పదాన్ని ఉపయోగించాడు.
భారత ప్రభుత్వం
భారతదేశ మొదటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ , ఈ తిరుగుబాటును సూచించడానికి ప్రథమ స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనే పదాన్ని ఉపయోగించాలని పట్టుబట్టారు, ఈ పరిభాషను భారత ప్రభుత్వం స్వీకరించింది. 1857 తిరుగుబాటును వివరించడానికి ప్రభుత్వం మొదటి స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనే పదాన్ని ఉపయోగించడాన్ని కొందరు దక్షిణ భారత చరిత్రకారులు వ్యతిరేకించారు, ఈ సమస్యను విఫలమై కోర్టుకు వెళ్లారు. ఈ చరిత్రకారులు దక్షిణ భారతదేశంలో అనేక ఇతర బ్రిటిష్ వ్యతిరేక తిరుగుబాట్లు, 1806 లో వెల్లూర్ తిరుగుబాటు 1857 తిరుగుబాటుకు ముందు ఉన్నాయని, దీనిని భారత స్వాతంత్ర్య మొదటి యుద్ధం అని పిలవాలని పట్టుబట్టారు. 2006 లో, 1806 వేలూరు తిరుగుబాటు జ్ఞాపకార్థం భారతీయ పోస్టల్ శాఖ పోస్టల్ స్టాంప్ జారీ చేసినప్పుడు, తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎం. కరుణానిధి, ఈ చర్య భారతదేశ "మొదటి స్వాతంత్ర్య యుద్ధానికి" తగిన గుర్తింపునిచ్చిందని చెప్పారు.
సిక్కులు
కొన్ని సిక్కు సమూహాలు కూడా ఈ పదాన్ని ఉపయోగించడాన్ని వ్యతిరేకించాయి. మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం, మొదటి ఆంగ్లో-మైసూర్ వంటి బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఇతర స్థానికీకరించిన యుద్ధాలు జరిగినప్పటికీ, మొదటి ఆంగ్లో-సిక్కు యుద్ధం (1845-46) ను మొదటి స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అని పిలవాలని వారు పట్టుబట్టారు.
కొంతమంది భారతీయ రచయితలు కూడా 1857 తిరుగుబాటుతో సహా భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన సాయుధ తిరుగుబాట్లను "స్వతంత్ర యుద్ధం" అని పిలవకూడదని మరికొందరు వాదించారు, ఎందుకంటే వారు మైనారిటీ ప్రజలు లేదా సైనికులు వారు మాత్రమే ఇందులో పాల్గొన్నారు. జాతీయ స్వభావం కలిగి ఉండరు, లేదా ప్రధానంగా జాతీయవాదతో కాదు అని వీరి భావన.
మూలాలు
వర్గం:సంఘటనలు వర్గం:చరిత్ర వర్గం:భారతీయ సమాజం
జాగో (2017)
జాగో 2017 లో విడుదల అయిన తెలుగు సినిమా. 24AM స్టూడియోస్ బ్యానర్ పై ఆర్.డి. రాజు నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి మోహన్ రాజా దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో శివ కార్తికేయన్, నయన తార నటించారు. ఇది తమిళ సినిమా "వేలైక్కారన్" కి అనువాదం.
కథ
ఒక మురికివాడ నుండి వచ్చిన జ్ఞానం రేడియో ఛానెల్‌ని ప్రారంభిచాలనుకుంటాడు. కానీ అతను తన కుటుంబం ఆర్థికంగా బాగుండడం కోసం మొదట ఏదైనా ఉద్యోగం చేయాలనుకుంటాడు. హైదరాబాద్ వచ్చి ఉద్యోగం కోసం ప్రయత్నిస్తాడు. అతనికి ఒక సేల్స్ మెన్ ఉద్యోగం వస్తుంది. కానీ అతను పనిచేస్తున్న పరిశ్రమలో కల్తీ జరుగుతుంది అని తెలుసుకుంటాడు. జ్ఞానం ఫుడ్ కార్పొరేషన్‌ల వెనుక ఉన్న రహస్యాన్ని ఎలా బయటపెట్టాడన్నది మిగతా కథ.
మూలాలు
వర్గం:స్నేహ నటించిన సినిమాలు వర్గం:నయనతార నటించిన చిత్రాలు వర్గం:శివ కార్తికేయన్ నటించిన సినిమాలు
చండిపుట్టుగ
చండిపుట్టుగ శ్రీకాకుళం జిల్లా, కవిటి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కవిటి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఇచ్ఛాపురం నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 93 ఇళ్లతో, 370 జనాభాతో 156 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 174, ఆడవారి సంఖ్య 196. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580481 .పిన్ కోడ్: 532322.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చండిపుట్టుగలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
చండిపుట్టుగలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, కొబ్బరి, జీడి
మల్లెపూల నూనె
మల్లెపూల నూనె  లేదా మల్లెల నూనె  ఒక ఆవశ్యక నూనె.ఆంగ్లంలో జాస్మిన్ ఆయిల్ అంటారు.పూల నుండి ఉత్పత్తి చెయ్యడం వలన మల్లెపూల నూనె లేదా మల్లెల నూనె అంటారు. మల్లెపూల సుగంధ తైలం అనికూడా అంటారు. మల్లె పూలను పులదండల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు, దేవతార్చనకు ఉపయోగిస్తారు. ముఖ్యంగా భారత దేశంలో మహిళలు మల్లె పూల దండలను సిగలో మక్కువగా ధరిస్తారు. మల్లెపూల నూనె ఆరోగ్యపరంగా పలు ప్రయోజనాలు వున్నవి. సౌందర్య సాధనాలు, ద్రవ్యాలు(కాస్మోటిక్సు)లలో విరివిగా వాడతారు. సబ్బులతయారిలో ఉపయోగిస్తారు.మల్లెమొక్కగుబురుగా పొడలా పెరుగును.మల్లె మొక్కలో పలు రకాలు వున్నవి. మల్లె పువ్వుల్లో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. గుండు మల్లె, జాజి మల్లె, దొండు మల్లె, తీగ మల్లి, గుబురు మల్లెలు లాంటివి మంచి సువాసన వెదజల్లుతాయి.
మల్లె మొక్క
మల్లె మొక్క ఓలేసియే(ఆలివ్) కుటుంబానికిచెందిన మొక్క. మల్లె వృక్షశాస్త్ర పేరు జాస్మినం లాటినం. జాస్మినమ్ గ్రాడిఫ్లోరా (జాస్మినమ్ ఒఫ్ఫిసినెల్ అనికూడా అంటారు) నుండి ఎక్కువగా మల్లె నూనె తీస్తారు.మల్లెమొక్కలో 12 రకాలు వున్నవి మల్లె సతత హరిత మొక్క,ఎగబాకే పొద,ముదురు ఆకుపచ్చిని ఆకులను కలిగి దాదాపు 10 మీటర్ల ఎత్తువరకు పెరుగును. పూలు నక్షత్రం ఆకారంలో పూలరెమ్మలను/రెక్కలను కల్గి, పూలను సాధారణంగా రాత్రి పూట సేకరిస్తారు. సాధారణంగా మల్లె మొక్కలను నాటిన 6 నెలల తర్వాత పూత ప్రారంభ మయ్యి, మొక్క పెరిగే కొద్ది పూత కూడా ఎక్కువై దిగుబడులు కూడా పెరుగుతాయి. ఎర్ర గరప నేలలు ఎంచుకుని మొక్కలు నాటుకోవాలి. నల్ల బంక నేలల్లో శాఖీయ పెరుగుదల బాగానే ఉంటుంది. కానీ పూల దిగుబడి అంతగా రాదు. చౌడు నేలలు, నీరు ఎక్కువగా నిల్వ ఉండే నేలలు మల్లె సాగుకు పనికిరావు. మల్లె సాగును జూన్ - డిసెంబర్ వరకు ఎప్పుడైనా మనం చేపట్టవచ్చు. నాటేటప్పుడు చల్లని వాతావరణం ఉండేలాగా అనగా సాయంత్రం పూట నాటడం వలన మొక్క బాగా అతుక్కుని నిలదొక్కుకుంటాయి. వరుసల మధ్య, మొక్కల మధ్య 1.25-2.00 మీటర్ల దూరం ఉండేలాగా అంటు మొక్కలను నాటుకుంటే అధిక దిగుబడులు పొందవచ్చు.
మొక్క ఆవాసం
మల్లె జన్మ స్థానం ఉత్తర భారతదేశము, చైనా.అక్కడి నుండి మొదట అరబ్బులు/ఒకరకమైన తురకలు వలన స్పెయిన్ తీసుకోపోబడినది.అక్కడి నుండి ఫ్రాన్స్,ఇటలీ,మొరాకో,ఈజిప్టు,జపాన్,టర్కీ దేశాలకు విస్తరించి,ప్రస్తుతం పైన పేర్కోన్న దేశాలలో విస్తారంగా సాగులో వున్నది. మల్లెను ఆంగ్లంలో జాస్మిన్ అంటారు.జాస్మిన్ అనే మాట పెరిసియన్ భాష యాస్మిన్ పదంనుండి పుట్టినది. భారతీయులు,చైనా వారు, మల్లెను వైద్యపరంగా వాడారు. ముఖ్యంగా వీర్యవర్ధనిగా (శృంగార కోరికలు పెంచే) ఓషధిగా ఉపయోగించారు.టర్కీలో మల్లె కాండాన్ని తాళ్ళుగా పేనేవారు.చైనాలో జాస్మిమమ్ సంబక్ అనే రకపు మల్లెల నుండి చేసే టీ అందరికి ఇష్టమైన టీ. ఇండోనేషియాలో మల్లెను అలంకరణకు ఉపయోగిస్తారు.
నూనె సంగ్రహణ
మల్లెపూల నూనె సంగ్రహణ మిగతా ఆవశ్యక నూనెల సంగ్రహణ కన్న కాస్త భిన్నమైన క్లిష్టమైనది.మిగతా నూనెలను హైడ్రో డిస్టిలేసన్(నీటిని నేరుగా కలిపి వేడి చేయడం ద్వరా) లేదా స్టీము డిస్టిలేసను(నీటిఆవిరి స్వెదనక్రియ)లేదా సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను పద్ధతిలో నేరుగా ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.మల్లెపూల నూనె ను సాల్వెంట్ పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేసినప్పటికి ఒకే దఫా కాకుందా రెండు మూడు అంచెలలో ఉత్పత్తి చేస్తారు. మొదట సాల్వెంట్ సంగ్రహణ పద్ధతిలో పూలనుండి కాంక్రీట్ అనే పదార్థాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తారు.ఈ కాంక్రీట్ నుండి ఆల్కహాల్ నుపయోగించి అబ్సొలుట్  (absolute)ను వేరు చేస్తారు.అబ్సొలుట్ లోని ఆల్కహాల్ ను వేరుచేసి మల్లెపూల నూనెను చివరిగా తయారు చేస్తారు. మల్లె ఆవశ్యక నూనెలో దాదాపు 100 వరకు ఆరోమాటిక్ రసాయన సమ్మేళనాలు ఉన్నప్పటికి వాటిలో ప్రధానమైనవి బెంజైల్ ఆసిటేట్,లినలూల్,బెంజైల్ ఆల్కహాల్,ఇండోల్,బెంజైల్ బెమ్జోయేట్,సీస్-జాస్మోన్, జెరానియోల్,మైథైల్ అంత్రానీలేట్ వుండగా స్వల్ప ప్రమాణంలో పి.క్రెసోల్,ఫార్నెసోల్,సీస్-3-హెక్సెనైల్, బెంజోయేట్,యూజెనోల్,నేరోల్, ,బెమ్జోయిక్ ఆమ్లం,బేంజాల్డిహైడ్,y-టెర్పినోల్,నేరోలిడోల్,ఐసోహైటొల్,పైటోల్ తదితరాలు ఉన్నవి.
మల్లెపూల నూనె
మల్లెపూల నూనె మంచి మోహనకరమైన సువాసన కల్గి వుండును.
మల్లెపూల నూనె బౌతిక గుణాల పట్టిక
నూనెలోని సమ్మేళన పదార్థాలు
నూనెలో కీటోన్లు,టెర్పీనోల్,ఆల్కహాల్ లు.ఈస్టరులు, పెనోల్స్,అల్కలాయిడులు, ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాలు వున్నవి.నూనెలో దాదాపు 100 రసాయన సమ్మేళనాలు వున్నవి.ఆల్కహాల్లు:లినలూల్,నెరోల్,టెర్పీనోల్,కీటోన్లు:జాస్మోన్(3-4%),ట్రాన్స్ మిథైల్ జాస్మోనేట్,జాస్మిక్ ఆసిడ్,జాస్మోల్ ఆక్టోన్,మిథైల్ డైహైడ్రోజాస్మోనేట్.సిస్, ట్రాన్స్ ఇథైల్ జాస్మోనెట్.ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాలు:యూజెనోల్,యూజెనైల్ ఆసిటేట్.ఇతర ఆల్కహాల్ ఈస్టరు కీటోనులు:బెంజైల్ అసిటేట్(4.5-25%),బెంజైల్ ఆల్కహాల్,పినైల్ అసిటిక్ ఆసిడ్,మైథైల్ హెప్టనోన్.పెనోల్స్:పి-క్రెసోల్.అల్కలాయిడులు:ఇండోల్(2.5-5%),మిథైల్ అంథ్రానిలెట్లు వున్నవి.
వున్నం చెంచయ్య
వున్నం చెంచయ్య కవి, సాహితీ కారుడు. విరసం సభ్యుడు.
జీవిత విశేషాలు
వున్నం చెంచయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లాలోని కొండాపురం మండలానికి చెందిన సాయిపేట గ్రామంలో సాయమ్మ, రోశయ్య దంపతులకు 1950 జూలై 10న జన్మించాడు. శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు అంశంపై ఎం ఏ చదివి, 1974 లో కావలి జవహర్ భారతి కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకుడుగా చేరి, 2008 లో పదవీవిరమణ చేశాడు.
రచనా ప్రస్థానం
కవిగా రచనాజీవితం ఆరంభించినా, సాహిత్య విమర్శకుడుగా పేరుతెచ్చుకొన్నాడు. 1975 లో అనంతపురంలో జరిగిన విప్లవ రచయితల సంఘం (విరసం) సభలలో విరసం సభ్యత్వం తీసుకొన్నాడు. 1988 జనవరిలో ఒంగోలులో జరిగిన విరసం సభలలో ఆ సంస్థ కార్యదర్శి అయి, అరుణతార సాంస్కృతిక సాహిత్య పత్రిక సంపాదక బాధ్యత తీసుకొని ,1994 విరసం కార్యదర్శి బాధ్యతలనుంచి వైదొలగినా, అరుణతార సంపాదకుడుగా 1998 జనవరి వరకు కొనసాగాడు. మరల 2006 నుంచి 2008 వరకు విరసం కార్యదర్శి బాధ్యత నిర్వర్తించాడు. ఇప్పుడు కూడా విరసం సభ్యడుగా కొనసాగుతున్నాడు.
అరెస్టు
చెంచయ్యను ఔరంగాబాదులో 2005 జూన్ 30వ తారీకున మరి ముగ్గురు విరసం సభ్యలతో పాటుగా పోలీసులు అరెస్టు చేసి నిజామాబడి జైల్లో 20రోజులు ఉంచిన తర్వాత బెయిల్ మీద విడుదలైయ్యాడు. పోలీసులు పెట్టిన కుట్రకేసు అయిదు సంవత్సరాలు కొనసాగినతర్వాత న్యాయాధిపతి కేసు కొట్టివేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:1950 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:విప్లవ రచయితల సంఘ సభ్యులు
తస్లీమా నస్రీన్
జీవితం
1962, ఆగష్టు 25 న బంగ్లాదేశ్ లోని మైమెన్‌సింగ్ లో జన్మించింది. ముస్లిం కుటుంబంలో పుట్టి, ముస్లింగా పెరిగినప్పటికీ చదువు, వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఆమె హేతువాదిగా, నాస్తకురాలిగా మారింది. 1994 వరకు ప్రభుత్వ వైద్యురాలిగా పనిచేసింది. 1990 నుండి తన అభ్యుదయవాద రచనలతో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందింది. 1994లో స్వేచ్ఛా అభిప్రాయాలకు గాను యూరోపియన్ పార్లమెంటు నుంచి సఖరోవ్ బహుమతిని, 1996లో మానవతా అవార్డు పొందింది. ముస్లిం మహిళలకు జరుగుతున్న అన్యాయాలను ఎత్తిచూపినందుకు ఇస్లాం లేఖనాలను విమర్శించినందుకు 1993 నుంచి ఇస్లాం ఛాందసవాదులు ఆమెను చంపాలని చూస్తున్నారు. 2007లో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని హైదరాబాదులో ఒక రచయితల సదస్సులో పాల్గొనడానికి వచ్చిన సందర్భంలో మజ్లిస్ పార్టీకి చెందిన ఇస్లాం చాందసవాదులు ఆమెపై దాడిచేశారు. సెప్టెంబర్ 2007 లో పశ్చిమ బెంగాల్లో ఆమెను భారతదేశం నుంచి బహిష్కరించాలని ప్రదర్శనలు చేశారు. ఆమెకు భారత పౌరసత్వం ఇవ్వొద్దని ఇలాంటి వర్గాలే కోరుతున్నాయి. 1992లో బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేతకు ప్రతిస్పందింస్తూ బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువులపై ముస్లింలు జరిపిన దాడులకు వ్యతిరేకంగా వ్రాసిన లజ్జా అనే నవల కూడా చాలా వివాదాస్పదమయ్యింది.
పల్నాడు జిల్లా
పల్నాడు జిల్లా, 2022 ఏప్రిల్ 4న నరసరావుపేట కేంద్రంగా ఏర్పడింది. ఇది గతంలో గుంటూరు జిల్లాలో భాగంగా వుండేది. పల్నాడు ప్రాంతమంతా చాలవరకు దీనిలో ఉంది. జిల్లాలో నాగార్జునసాగర్ ఆనకట్ట, అమరావతి స్తూపం, కోటప్ప కొండ, ఎత్తిపోతల జలపాతం, కపోతేశ్వరస్వామి దేవాలయం (చేజర్ల), కొండవీడు కోట ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణలు.
కొండలు
నల్లమలై, వెంకటాయపాలెం శ్రేణులు, కొండవీడు కొండలు
పల్నాడు చుట్టూ కర్నూలు జిల్లాలోని నల్లమలై కొండలున్నాయి. మాచర్ల, యర్రగొండపాలెం శ్రేణిలో స్వామికొండ లేక వామికొండ (605 మీ) ఎత్తులో గలదు. కైరాలకొండ (590 మీ) తరువాత ఎత్తైన కొండ. వాయవ్య అంచున గల కొండలు మల్లవరం దగ్గర కృష్ణానదిలో కలిసేవరకు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యంగా పలకరాయి, క్వార్ట్‌జైట్ రాయి లభిస్తుంది. మాచర్లకు పది కి.మీ. దూరంలో ఎత్తిపోతల జలపాతం నల్లమల కొండలపై చంద్రవంక నదిపై ఉంది. దీనిలో 21 మీ. ఎత్తునుండి నీరు పారుతుంది.
సత్తెనపల్లి దగ్గరలోని వెంకటాయపాలెం పేరు కలిగిన పలకరాయి, క్వార్ట్జైట్లు గల కొండలే ఇవి. 40 కిమీ పొడవుతో ఈశాన్య - నైరుతీ దిక్కున వుంటాయి. వీటిలో వజ్రాలు కనుగొన్నారట. దీనిలో ఎత్తైనది మైదర్సాల్ (447 మీ). నరసరావుపేట దగ్గర పల్నాడు, వినుకొండ, సత్తెనపల్లి సరిహద్దులు కలిసేచోట కృష్ణానదివైపుకు ఎత్తుతగ్గుతూ వుండే కొండలు ఉన్నాయి.
ఇవి నరసరావుపేట దగ్గర 19 కిమీ విస్తరించి, 523మీ ఎత్తువరకు వున్న కొండలు. వీటిలో గ్రానైట్ రాయి నిక్షేపాలున్నాయి. దీనికి పశ్చిమంగా వేరుగా వున్న యల్లమంద లేక కోటప్పకొండ అని పిలవబడే 489 మీ. ఎత్తులో ఉంది. దానికి దక్షిణంగా అద్దంకి వైపు కొన్ని కొండలున్నాయి.
ఖనిజసంపద
సిమెంట్ తయారీలో వాడే సున్నపురాయి, ఇనుప ఖనిజం, రాగి, సీసం ప్రధాన ఖనిజాలు
వ్యవసాయం
వ్యవసాయ మార్కెట్ యార్డులు చిలకలూరిపేట, నరసరావుపేట,సత్తెనపల్లి, పిడుగురాళ్ల, వినుకొండ, మాచెర్ల, క్రోసూరు లలో ఉన్నాయి.
పరిశ్రమలు
పారిశ్రామిక వాడలు సత్తెనపల్లి, నరసరావుపేట, నడికుడి లలో. సున్నపు రాయి, గ్రానైట్, ఇసుక ఆధారంగా పనిచేసే భారీ, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.ది దక్కన్ సిమెంట్స్ లిమిటెడ్, శ్రీ చక్ర సిమెంట్స్, కెసిపి సిమెంట్స్ ప్రధాన పరిశ్రమలు.
గంటల పంచాంగం
తిథి, వారం, నక్షత్రం, కరణం, యోగం - ఈ ఐదు భాగముల కలయికే పంచాంగం ("పంచ"-"అంగం"). పంచాంగం దుర్ముహూర్తములు, శుభముహూర్తములు తెలుపుతుంది. పంచాంగంలు రెండు రకములు. చాంద్రమాన పంచాంగం (చంద్రుని సంచరణతో అనుసంధానమైనది), సూర్యమాన పంచాంగం (సూర్యుని సంచరణతో అనుసంధానమైనది). అందులో తెలుగువారికి చాలా పాచీన్యంలో ఉన్న పంచాంగాలలో పిడపర్తి వంశం వారు వ్రాసిన గంటల పంచాంగం ముఖ్యమైనది, ప్రామాణికమైనది.
పల్నాడు జిల్లా
జనాభా గణాంకాలు
2011 నాటి జనాభా గణాంకాల ప్రకారం, జిల్లా మొత్తం జనాభా 20,41,723. దీనిలో షెడ్యూలు కులాలు 3,75,554 (18.39%) షెడ్యూలు తెగల జనాభా 1,42,944 (7.00%).
2011 నాటి జనాభా గణాంకాల ప్రకారం, 87.12% జనాభా తెలుగు, 9.90% ఉర్దూ, 2.41% లంబాడీ మాతృభాషగా పేర్కొన్నారు.
గంటల పంచాంగం
పిడపర్తి వారి వైశిష్ఠ్యం
పూర్వము విజయనగరమును పాలించిన శ్రీ పూసపాటి నారాయణరాజు గారు సంవత్సరాంతమున లెక్కలు సరిచేయుటకు జమలు బందు చెయ్య వలసినిదిగా ఆజ్ఞఇచ్చి కోటిపల్లి ఠాణాకు జమా బందీకి ప్రయాణం సాగించారు రాజుగారు.
పల్నాడు జిల్లా
పరిపాలనా విభాగాలు
జిల్లా పరిధిలో 7 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు, 3 రెవెన్యూ డివిజన్లు, 28 మండలాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని 3 రెవెన్యూ డివిజన్లులో నరసరావుపేట రెవెన్యూ డివిజను, గురజాల రెవెన్యూ డివిజను గతంలో ఏర్పడిన రెవెన్యూ డివిజన్లుకాగా, సత్తెనపల్లి రెవెన్యూ డివిజను కొత్తగా ఏర్పడింది. మొత్తం 28 మండలాలు, 527 గ్రామపంచాయితీలు, 2 నగర పంచాయితీలు, 6 పురపాలక సంస్థలున్నాయి.
పట్టణాలు
జిల్లాలో పట్టణాలు: చిలకలూరిపేట, నరసరావుపేట, పిడుగురాళ్ళ, మాచర్ల, వినుకొండ, సత్తెనపల్లి, గురజాల, దాచేపల్లి
గంటల పంచాంగం
పిడపర్తి వారి వైశిష్ఠ్యం
అదేమి చిత్రమో కాని ఎప్పుడు పల్లకీ ఎక్కినా రాజుగారు తల్లిడిల్లి పోయి చిన్న పిల్లవానివలె అల్లరిచేస్తూ ఉండేవారట. పల్లకీ ఎక్కడం మానుట రాజ లాంచనానికి విరుద్ధం. అందుచేత తాత్కాలిక ఉపశమనం కోశం వైద్యులు, భూతవైద్యులు అనుపానాలిస్తూ మంత్రాక్షతలు జల్లుతూ అనుసరిస్తూ ఉండేవారు. వీరిని పల్లకీపౌజా అనేవారట.
పల్నాడు జిల్లా
నియోజకవర్గాలు
నరసరావుపేట లోకసభ నియోజకవర్గం వ్యాసంలోని విభాగం ఇమడ్చబడింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాలు వర్గం:2022 స్థాపితాలు వర్గం:పల్నాడు జిల్లా
గంటల పంచాంగం
పిడపర్తి వారి వైశిష్ఠ్యం
జమాబందీ జరుగుతోంది. హైరాణా తీర్చుకోవడానికి పైకివచ్చి తిరిగి వెళ్ళుచుండగా ఒక ఆహితాగ్ని ఎదురై " ప్రభూ! నేను జ్యోతి శాస్త్రమును క్షుణ్ణముగా చదువుకున్నాను. ప్రశ్నాభాగం అమోఘంగా చెప్తాను" అని విన్న వించగా వినోదంగా కొంతసేపు విశ్రాంతి తీసుకోవాలనే తలంపుతో "ఇక్కడున్న వారంతా ఆశ్చర్యపడేటట్టు యేదైనా చెప్పండి" అని ఆనతియ్యగా వెంటనే ఆ వచ్చిన బ్రాహ్మణుడు తన ఇష్ట దైవమును ప్రార్థించి అంతర్ముఖుడై అంతా స్తంభించేటట్లు " పల్లకీ బొంగులో వుల్లిపాము ఉన్నది" అని నోటివెంట మాట సూటిగా అనేసరికి అంతా నిర్ఘాంత పోయారు.
ప్రభ్వుకు పట్టరాని కోపం వచ్చింది. కాని ముందుగా మాట ఇచ్చినందున జబదాటుట మర్యాదకాదని వజ్ర వైఢూర్య స్థగిత మైన సదరు పల్లకీ నుంచి బొంగు విడదీసి పగుల గొట్టించగా పాము పైకి వచ్చింది. ఎక్కడివారు అక్కడ కొయ్యలవలె అయిపోయారు.
తమకు ఇన్నాళ్ళు గ్రహమై వక్రించిన పామును నిగ్రహించి నందులకు అనుగ్రహించిన వారై గ్రామమొకటి దానపట్టావ్రాసి ఇచ్చిరి. ఇదే నేటి బూరాడ పేట అగ్రహారం. ఆ కుటుంబీకులే నేడు ప్రసిద్ధిలో నున్న పిడపర్తివారు. వీరి పంచాంగములు ప్రామాణికములు.
దిండోరి శాసనసభ నియోజకవర్గం (మధ్యప్రదేశ్)
దిండోరి శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం దిండోరీ జిల్లా, మాండ్లా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
గరిక
గరిక, ఒక చిన్న గడ్డి మొక్క .దీని వృక్షశాస్త్ర నామం సైనోడాన్ డాక్టిలాన్ (కుటుంబం: Poaceae) చెందింది అన్ని గడ్డి సైనోడాన్ లేదా గరిక కాదు. ఇది దర్భ/ ఇంపీరిటా లేదా కొన్ని సార్లు టైఫా ద్వారా భర్తీ చేయబడుతుంది.అవి తేలికపాటి అలర్జీని కలిగిస్తాయి.దీనిని సంస్కృతంలో దూర్వ అని పిలుస్తారు.
గరిక పోచలు ఆకుపచ్చని రంగులో పొట్టిగా ఉండి 2-15 సెం.మీ. పొడవుండి అంచులు గరుకుగా ఉంటాయి. ఒక్కొక్క కొమ్మ సుమారు 1-30 సెం.మీ. పొడుగ్గా పెరుగుతాయి. వీటి కాండం చదునుగా ఉంటుంది. కాండం చివర విత్తనాలు 2–6 గుత్తులుగా ఉంటాయి.వీటికి లోతైన వేర్లు ఉంటాయి, కరువు పరిస్థితులలో 2 మీటర్ల లోతుకు పోయి ఒక చాపలాగా తయారుచేస్తాయి. ఇవి విత్తనాల ద్వారా వ్యాప్తిచెందుతుంది.
వైద్యరీత్యా ఉపయోగం
దీని వేళ్లు కొన్ని రుగ్మతలకు నివారణగా వాడతారు.వేళ్లను శుబ్రపరచి ఎండబెట్టిన తరవాత పొడిగా చేసి గ్రీన్ టీ లాగా వాడితే అయాసం, మూత్రపిండాల వ్యాధితో భాధపడుతున్నవారికి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది.దీనిని వినాయక పూజలో నాలుగవ పత్రిగా ఉపయోగిస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:పోయేసి వర్గం:వినాయక చవితి పత్ర పూజ పత్రి
రాఘవయ్య (నటుడు)
రాఘవయ్య తెలుగు సినిమా నటుడు. 50 ఏళ్ళకుపైగా సినిమా నటుడిగా కొనసాగాడు. ఈయన కుమారుడు బెనర్జీ కూడా తెలుగు సినీ పరిశ్రమలో గుర్తింపు పొందిన నటుడు.
జీవిత విశేషాలు
రాఘవయ్య దాదాపు 50 ఏళ్లుగా ప‌రిశ్ర‌మ‌లో న‌టుడిగా కొనసాగాడు. మ‌ద్రాసులో వేళ్లూనుకున్న తెలుగు సినిమా, అట్నుంచి హైద‌రాబాద్ షిఫ్ట్ అయిన క్ర‌మంలోనూ సినీరంగంలో న‌టుడిగా కొన‌సాగాడు. బ్ర‌హ్మ‌చారి అనే సినిమాతో కెరీర్ ప్రారంభించిన ఆయ‌న‌ వంద‌లాది చిత్రాల్లో న‌టించారు.
టాలీవుడ్‌లో ప‌లువురు సీనియ‌ర్ న‌టులతో ప‌నిచేసిన రాఘ‌వ‌య్య వీరాంజ‌నేయ‌, క‌థానాయ‌కుడు, య‌మ గోల చిత్రాల్లో న‌టించారు. ఈనెల 2018, ఏప్రిల్ 20న మ‌హేష్ బాబు కథానాయకునిగా విడుదలవనున్న భ‌ర‌త్ అనే నేను చిత్రంలోనూ ఆయ‌న ఓ పాత్ర‌లో న‌టించారు. టాలీవుడ్‌లో ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్ వంటి పలువురు సీనియర్ నటులతో కలిసి పనిచేసిన రాఘవయ్య క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా మంచి గుర్తింపు సంపాదించుకున్నారు.
ఆయనకు ఓ కొడుకు, కుమార్తె. న‌ట‌వార‌సుడు బెన‌ర్జీ టాలీవుడ్‌లో ద‌శాబ్ధాలుగా కెరీర్‌ని సాగిస్తున్నాడు. కుమార్తె ప్ర‌స్తుతం చెన్న‌య్‌లోనే స్థిర‌ప‌డింది. బెన‌ర్జీ ప్ర‌స్తుతం "మా" అసోసియేష‌న్‌లో వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా బాధ్య‌త‌లు నిర్వ‌హిస్తున్నారు.
అతడు 2018, ఏప్రిల్ 15 ఉదయం హైదరాబాద్ ఫిలిం నగర్ లోని ఆయన కొడుకు బెనర్జీ నివాసంలో తుదిశ్వాస విడిచారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:2018 మరణాలు వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
కేడీ నంబర్ 1
'''కేడి. నెం. 1''' 1978, డిసెంబర్ 15న విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం. మనోజ్ కుమార్ నటించిన హిందీ చిత్రం 'దస్ నంబరీ' అధారంగా తెలుగులో నిర్మింపబడింది. దేవి ఫిల్మ్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై కె.దేవీవరప్రసాద్ నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్నందించాడు.
మూలాలు
<references group="" responsive="1">
కాంతానగర్ దేవాలయం (బంగ్లాదేశ్)
కాంతానగర్ దేవాలయంను సాధారణంగా కాంతాజీ టెంపుల్ లేదా కాంటాజెవ్ టెంపుల్ అని పిలుస్తారు (బెంగాలీ: কান্তজীর মন্দির) కాంతానగర్, బంగ్లాదేశ్‌ లోని దినాజ్‌పూర్‌లో చివరి-మధ్యయుగ హిందూ దేవాలయం. కాంటాజీవ్ ఆలయం 18వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక మతపరమైన భవనం. ఈ దేవాలయం శ్రీ కృష్ణుడికి చెందినది. ఇది బెంగాల్‌లోని రాధా-కృష్ణ ఆరాధన (చిరస్మరణీయ ప్రేమ కలయిక)లో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ ఆలయం కృష్ణుడు, అతని భార్య రుక్మిణికి అంకితం చేయబడింది. ఇది మహారాజా ప్రాణ్ నాథ్ చేత నిర్మించబడింది, దీని నిర్మాణం 1704 CEలో ప్రారంభమైంది. 1722 CEలో అతని కుమారుడు రాజా రామ్‌నాథ్ పాలనలో ముగిసింది. ఇది బంగ్లాదేశ్‌లోని టెర్రకోట ఆర్కిటెక్చర్‌కు ఒక ఉదాహరణ, ఒకప్పుడు తొమ్మిది స్పైర్లు ఉండేవి, అయితే 1897లో సంభవించిన భూకంపం కారణంగా అన్నీ నాశనమయ్యాయి.
కెంబూరి రామ్మోహన్ రావు
కెంబూరి రామమోహనరావు భారతదేశ 9వ లోక్ సభ సభ్యుడు. 1985 నుండి 1989 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ్యునిగా పనిచేసాడు.
జీవిత విశేషాలు
కెంబూరి రామ్మోహనరావు శ్రీకాకుళం జిల్లా  రేగిడి ఆమదాలవలస మండలం లోని     పుర్లి గ్రామంలో 1949 అక్టోబర్ 12 వ తేదీన జన్మించాడు. విశాఖపట్నం ఆంధ్ర యూనివర్సిటీ లో ఎంఏ పట్టాను పొందాడు.
రాజకీయ జీవితం
అతను 1985 సంవత్సరంలో తెలుగుదేశం పార్టీ నుండి చీపురుపల్లి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యుని గా గెలుపొందాడు. 1989లో తొమ్మిదవ లోక్ సభ సాధారణ ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ నుండిబొబ్బిలి పార్లమెంటు నియోజకవర్గం నుండి ఎంపీ గా గెలుపొందాడు. అహర్నిశలు పేద వర్గాల అభివృద్ధి కోసం శ్రమించాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
అతను 1974లో రుషిని వివాహం చేసుకున్నాడు. అతనికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985) వర్గం:1949 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
రాకమచర్ల వేంకటదాసు
thumb|రాకమచర్ల వేంకటదాసు రాకమచర్ల వేంకట దాసు తెలంగాణ ప్రాంత వాగ్గేయకారుడు. పూర్వం ముచుకుంద మహర్షి అంశ. ఎన్నో భక్తి కీర్తనలను రచించి ప్రచారం చేసాడు. ఈయన రంగారెడ్డి జిల్లా వికారాబాద్ సమీపాన గల రాకమచర్ల కేంద్రంగ ఆశ్రమాన్ని స్థాపించి భక్తి ప్రచారం చేసిన మహానుభావుడు. భక్తి ఉద్యమ కర్త తెలంగాణ తాత్వికుడు, దాదాపూ లక్ష కీర్తనలు రాసినట్లుగా ప్రతీతి.
వీరు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని అచ్చంపేట తాలూకాలోని పెద్దాపురం గ్రామంలో 1808 సంవత్సరంలో జన్మించారు. ఇతని తల్లి అనంతమ్మ, తండ్రి మల్లయ్య. ఇతడు పెద్ద ఉమ్మెంతాల గ్రామానికి సమీపంలో ముచుకుందా క్షేత్రమని ప్రసిద్ధిగాంచిన రాకమాద్రి చేరి అక్కడ అర్చారూపమున వెలసియున్న శ్రీ లక్ష్మీ యోగానంద నరసింహ స్వామి వారిని దర్శించి శ్రీహరి కటాక్షముచేత అనేక భక్తిరస ప్రధానమైన కీర్తనలచే దేవదేవున్ని స్తుతించిరి. వీరు దాదాపు లక్ష కీర్తనలు రచించిరని వినికిడి ఉన్నా మనకు సుమారు 500 మాత్రమే లభ్యమయ్యాయి. ఈ కీర్తనలు పండితులకే గాక పామరులకు కూడా సులభముగా అర్ధమగుటచేత విన్నవారికి భక్తిభావము ఉప్పొంగుతుంది.
లభ్యమైన దాసుగారి కీర్తనల పుస్తకములో అనేక తప్పులతో ఉన్నందుకు చింతించి ప్రస్తుతం పీఠాన్ని అలంకరించిన గోవిందయ్య గారు చాలా ఆవేదన చెంది సుమారు 800 సంవత్సరాల క్రిందట ముద్రించబడిన పురాతన గ్రంథము లభించినందువలన భక్తుల సహాయ సహకారములతో పునర్ముద్రించిరి.
రాకమచర్ల కీర్తనలు
వేంకటదాసు గారు శాలివాహన శకమున 1781 (సా.శ.1859)కి సరియైన సిధ్ధార్థి నామ సంవత్సరము మార్గశిర శుద్ధ త్రయోదశి రోజున భౌతిక దేహాన్ని విడిచి దైవసన్నిధి చేరారు. దాసుగారి సమాధి ఉమ్మెంతల గ్రామంలో ఉంది. వీరి సమాధిపై చిన్న ఆలయము నిర్మింపబడి శిథిలావస్థలో యుండగా గోవిందయ్య గారు అనేక వ్యయప్రయాసలకు లోనై అనేక గ్రామాలు సంచరించి విరాళాలు సేకరించి ఆలయం చుట్టూ 1000 మంది భక్తులు కూర్చొని సంకీర్తన చేయడానికి సరిపడే మండపం నిర్మించారు.
మూలాలు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు వర్గం:పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
బ్రహ్మ ప్రకాష్ (రాజకీయ నాయకుడు)
చౌధరి బ్రహ్మ ప్రకాష్ యాదవ్ (1918-1993) ఢిల్లీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, ఢిల్లీ '''మొదటి ముఖ్యమంత్రి. అతనికి షేర్-ఎ-ఢిల్లీ''' అని పేరు. 1940 లోమహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. అతను నైరుతి ఢిల్లీలోని షకుర్పూర్ అనే గ్రామానికి చెందినవాడు.
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ సమయంలో ఢిల్లీలో ప్రచ్ఛన్న కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్న నాయకులలో అతనొకడు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అనేక సార్లు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
స్వాతంత్ర్యానంతరం, ప్రకాష్ 34 సంవత్సరాల వయస్సులో ప్రణాళికాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా పనిచేసాడు. ఢిల్లీకి మొదటి ముఖ్యమంత్రి గా పనిచేసాడు. 1952-55లో భారతదేశంలో అత్యంత పిన్న వయస్కులైన ముఖ్యమంత్రుల్లో అతను రెండవవాడు. పార్లమెంటులో రెండుసార్లు అతను చేసిన కృషికి గాను, సమర్థుడైన పార్లమెంటేరియన్‌గా ప్రశంసలు లభించాయి. అతను కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఉన్నప్పుడు, 1957 లో ఢిల్లీ సదర్ నియోజకవర్గం నుండి, 1962, 1967 ల్లో ఔటర్ ఢిల్లీ నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. తర్వాత జనతా పార్టీలో చేరాడు. 1977 లో మళ్ళీ ఔటర్ ఢిల్లీ నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1979 లో జనతాపార్టీ చీలిపోయినప్పుడు, అతను చరణ్ సింగ్ వర్గంలో చేరాడు. కొన్ని నెలల పాటు చరణ్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో మంత్రి అయ్యాడు. ఆహారం, వ్యవసాయం, నీటిపారుదల, సహకార శాఖలకు క్యాబినెట్ మంత్రిగా పనిచేసాడు.