cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఈపూరులంక
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం లేదు. నర్సు గూడా నెలకొకసారి గూడా రాదు. తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురైతే 18 కి.మీ. దూరంలోని కొల్లూరు గ్రామం వెళ్ళవలసినదే.
వీధి దీపాలు
వెలగవు.
గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీకి భవనం లేదు. మండలంలో పంచాయతీకి భవనం లేని గ్రామం ఇదొక్కటే.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా అభివృద్ధి చేయడానికై, కడప జిల్లా రాజంపేట డి.ఎస్.పి. శ్రీ ఓలేటి అరవిందబాబు, ఈ గ్రామాన్ని దత్తత తీసుకున్నారు. [2]
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు వర్గం:కొల్లూరు మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పెద్దపేట
పెద్దపేట పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
ముప్పారం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మెదక్ జిల్లా, ఆళ్ళదుర్గ్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆళ్ళదుర్గ్ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మెదక్ నుండి 44 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యుత్ మోటారు
thumb|right|129x129px|విద్యుత్ మోటార్ విద్యుత్ మోటారు విద్యుచ్ఛక్తిని యాంత్రిక శక్తిగా మార్చగల ఒక సాధనము. ఆధునిక ప్రపంచంలో మోటార్లు విస్తారంగా వాడుతున్నారు. విద్యుత్ మోటారు వెనుక ఉన్న ముఖ్యమైన భాగం విద్యుదయస్కాంతం. మోటార్ అయస్కాంతాన్ని ఉపయోగించి కదలికను సృష్టిస్తుంది. అయస్కాంతం లో సజాతి ధృవాలు వికర్షించుకుంటాయి. విజాతి ధృవాలు ఆకర్షించుకుంటాయి. ఇదే ధర్మాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని మోటార్ వలయాకార కదలికల్ని సృష్టిస్తుంది.
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 342 ఇళ్లతో, 1609 జనాభాతో 612 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 796, ఆడవారి సంఖ్య 813. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 216 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 284. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573222 .పిన్ కోడ్: 502302.
విద్యుత్ మోటారు
విద్యుత్ మోటారు అయస్కాంత శక్తిని ఉపయోగించి భ్రమణం చేస్తుంది. అయస్కాంతాలకు గల మూల సూత్రం ప్రకారం సజాతి ధృవాలు వికర్షించుకుంటాయి. విజాతి ధృవాలు ఆకర్షించుకుంటారి. మోటారులో సహజ అయస్కాంత ధృవాలు, విద్యుత్ ప్రవహిస్తున్న ఆర్మేచర్ కు చుట్టబడిన రాగితీగ ద్వారా యేర్పడిన విద్యుదయస్కాంతానికి గల ధృవాల మధ్య ఆకర్షణ, వికర్షణ బలాల ఆధారంగా అక్షం ఆధారంగా ఆర్మేచర్ భ్రమణం చేస్తుంది.
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి ఆళ్ళదుర్గ్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల బోడిమట్పల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల జోగిపేట్ (ఆందోళ్‌)లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కందిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల సంగారెడ్డిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ మెదక్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కందిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆళ్ళదుర్గ్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ముప్పారంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
విద్యుత్ మోటారు
విద్యుత్ మోటారు పనిచేసే విధానం
ABCD ఒక దీర్ఘ చతురస్రాకార విద్యుత్ బంధక కవచమున్న రాగి తీగ మెత్తటి ఇనుప కడ్డీకి చుట్టబడి ఉంటుంది. తీగచుట్ట, ఇనుప కడ్డీలను కలిపి ఆర్మేచర్ అంటారు. NS ఒక సహజ అయస్కాంతం. తీగచుట్ట ABCD ని పుటాకారంగా ఉన్న అయస్కాంత ధృవాల మధ్య ఒక కడ్డీపైకి సౌష్టవంగా అమరుస్తారు. C1, C2 లు అర్థాంగుళీయ పట్టీలు. ఇవి కామ్యుటేటరుగా పనిచేస్తాయి. C1, C2 లు ఒకదానికొకటి కలవవు. వీటిని మోటారు షాప్టు పైన అమరుస్తారు. కమ్యూటేటరు, షాఫ్ట్ తో పాటు తిరుగుతుంది. బ్యాటరీ నుండి రెండు కార్బన్ బ్రష్ లు B1, B2 ల సహాయంతో, ఎప్పుడు  C1, C2 లను స్పర్శిస్తూ ఉంటాయి.
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ముప్పారంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్ మోటారు
ప్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం
విద్యుత్ మోటారు ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం పై అధారపడి పనిచేస్తుంది. ఎడమచేతి బొటనవేరు, చూపుడు వేలు, మధ్యవేలును పరస్పరం లంబంగా ఉండేటట్లు చాపినపుడు చూపుడు వేలు అయస్కాంత దిశను, మధ్య వేలు విద్యుత్ ప్రవాహ దిశను, బొటన వ్రేలు బల దిశను చూచిస్తాయి.
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
ముప్పారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ముప్పారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
విద్యుత్ మోటారు
మొదటి దశ
మొదట వలయంలో విద్యుత్ DCBA గుండా ప్రయాణించినపుడు తీగచుట్ట పై భాగం దక్షిణ ధృవంగా పనిచేసి, సహజ అయస్కాంత దక్షిణ ధృవంతో వికర్షించబడుతుంది. అదే విధంగా తీగచుట్ట క్రింది భాగం ఉత్తర ధృవంగా పనిచేసి, సహజ అయస్కాంత సహజ అయస్కాంత దక్షిణ ధృవం వైపుకు ఆకర్షించబడుతుంది. ఫ్లెమింగ్ ఎడమ చేతి నియమం ప్రకారం CD భుజం పైకి, AB భుజం క్రిందికి కదులుతుంది. ఈ భుజాలపై పనిచేసే రెండు బలాలు సమానంగా, వ్యతిరేక దిశలో కొంత దూరం వేరుచేయబడి ఉంటాయి. కనుక అవి క్రమయుగ్మాన్ని ఏర్పరచి, టార్క్ ను జనింపజేయును. ఈ టార్క్ తీగ చుట్టను సవ్య దిశలో కలిలేటట్లు చేస్తుంది.
ముప్పారం (ఆళ్ళదుర్గ్)
ఉత్పత్తి
ముప్పారంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, చెరకు
విద్యుత్ మోటారు
రెండవ దశ
తీగ చుట్ట మొదట ఉన్న క్షితిజ సమాంతర దశ నుండి 900 తిరిగితే పటంలో చూపబడినట్లు తీగ చుట్ట అయస్కాంత క్షేత్రానికి నిటారుగా ఉంటుంది. ఈ దశలో బ్రష్ లు B1, B2  లు C1, C2  ల మధ్య ఉన్న ఖాళి స్థానంలోకి వస్తుంది. ఈ స్థితిలో తాత్కాలికంగా తీగచుట్టలో విద్యుత్ ప్రవహించదు. అయినా జడత్వం వలన తీగచుట్ట సవ్య దిశగా కదులుతుంది. ఈ విధంగా 900 కన్నా కొంచెం ఎక్కువగా తిరిగి, మళ్లీ B1, B2    లతో C1, C2  లను స్పర్శిస్తుంది. ఈ సారి AB, CD భుజాలలో విద్యుత్తు ప్రవాహ దిశ యింతకు ముందున్న ప్రవాహ దిశకు వ్యతిరేక దిశలో ఉంటుంది. మళ్లీ క్రమయుగ్మం పనిచేయడం వలన తీగ చుట్ట సవ్య దిశలోనే తిరుగుతూ,క్షితిజ సమాంతర దిశని చేరుకుంటుంది. ఈ విధంగా తీగ చుట్ట మొత్తం 1800 తిరగడం వలన AB, CD  భుజాలపై పనిచేసే బలాలు వరుసగా ఊర్థ్వ, అథో దిశలలో ఉంటాయి. దీనివలన తీగచుట్ట సవ్య దిశలో భ్రమణాన్ని సాగిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
ఎరడికెర
ఎరడికెర, అనంతపురం జిల్లా, బ్రహ్మసముద్రం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన బ్రహ్మసముద్రం నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయదుర్గం నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 519 ఇళ్లతో, 2508 జనాభాతో 2032 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1235, ఆడవారి సంఖ్య 1273. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 766 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594931 .పిన్ కోడ్: 515863.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాయదుర్గంలోనూ ఉన్నాయి. మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, బ్రహ్మసముద్రం లోనూ ఉన్నాయి. ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఎరడికెరలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఎరడికెరలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఎరడికెరలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఎరడికెరలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, శనగ
గిర్నూర్
గిర్నూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బజార్‌హథ్నూర్‌ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బజార్‌హథ్నూర్‌ నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు ప్రముఖ వర్థమాన తెలుగు సాహితీవేత్త.
గిర్నూర్
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 299 ఇళ్లతో, 1228 జనాభాతో 543 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 608, ఆడవారి సంఖ్య 620. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 307 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 109. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569664 .పిన్ కోడ్: 504307.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
జననం
శ్రీనివాసరావు స్వగ్రామం వరంగల్ (గ్రామీణ) జిల్లా పరకాల మండలంలోని చలివాగు కనిపర్తి(ప్రస్తుతం రేగొండ మండలంలో ఉంది). అతను పొట్లపల్లి ధరణీశ్వరరావు, రుక్మిణిదేవి దంపతులకు జనవరి 27, 1960లో మొదటి సంతానంగా జన్మించాడు. శ్రీనివాసరావుకు ఒక సోదరుడు, ముగ్గురు సోదరీమణులు ఉన్నారు.
గిర్నూర్
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి బజార్‌హథ్నూర్‌లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పిప్రిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల బజార్‌హథ్నూర్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఇచ్చోడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గిర్నూర్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
బాల్యం-విద్యాభ్యాసం
శ్రీనివాసరావు బాల్యమంతా సొంతూరులోనే గడిచింది. ఐదో తరగతి వరకు గ్రామంలోనే చదువుకున్నాడు. ఆరు, ఏడు తరగతులు కొత్తూరులోని ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలో చదివాడు. ఎనిమిదవ తరగతి నుంచి పదో తరగతి వరకు హన్మకొండలోని మర్కాజీ ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. పాఠశాల విద్యాభ్యాస సమయం నుండే వ్యాసరచన, వక్తృత్వ పోటీల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేవాడు. కాశీమజిలీ కథలు, చందమామ, బాలమిత్ర, అపూర్వ చింతామణి మొదలగు నీతిబోధనా పుస్తకాల పఠనంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టేవాడు. ఇంటర్‌ విద్య వరంగల్‌లోని ఎల్‌.బి. కళాశాలలో, డిగ్రీ విద్య హన్మకొండలోని కాకతీయ యూనివర్సిటీకి అనుబంధ సంస్థైన ఆర్ట్స్‌ అండ్‌ సైన్స్‌ కళాశాలలో పూర్తి చేశారు. అనంతరం కాన్పూర్ యూనివర్సిటీ లో పి.జి. పూర్తి చేశాడు.
గిర్నూర్
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
ఉద్యోగం
ఎమ్మెస్సీ కెమిస్ట్రీ చివరి సంవత్సరంలో ఉన్నప్పుడే జూనియర్‌ అసిస్టెంట్‌గా ఉద్యోగం లభించింది. అనంతరం సీనియర్‌ అసిస్టెంటుగా పనిచేసి, ప్రస్తుతం వరంగల్ లో సబ్‌ రిజిస్ట్రార్‌గా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
వరంగల్‌లోని ఎల్‌.బి. కళాశాలలో ఇంటర్‌ విద్యాభ్యాసం చేస్తున్నప్పుడు (1977లో) కళాశాల బాటనీ లెక్చరర్‌, ఉద్యోగ రీత్యా బదిలీపై వెళ్తున్న సమయంలో “ఎవరు నీ వారు?... ఎవరు నా వారు?... ఎవరికి ఎవరు ఏమైనా కాలచక్రపు గమనంలో కొట్టుకుపోవాల్సిందేనా?” అంటూ లెక్చరర్‌పై ఉన్న అభిమానంతో రాసిన చిన్న వచన కవితే పొట్లపల్లి శ్రీనివాసరావు మొదటి రచన. ఈ రచనను విన్న తోటి విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు విశేషంగా ఆకర్షితులై అభినందించగా, మహాకవి కాళోజీ నారాయణరావు నీలో రచనాశైలి ఉందని అభినందించగా అప్పటి నుంచి కవితా రచన పై మక్కువ పెంచుకున్నాడు. ఆ తర్వాతి నుంచి కవిత్వం రాయడం ప్రారంభించాడు. ఇంటర్‌ విద్యాభ్యాస సమయంలోనే కాలేజీ మ్యాగజైన్‌ కి తెలుగు విభాగం తరపున ఎడిటర్‌గా ఎంపిక కాబడ్డాడు. డిగ్రీ చదువుతున్న సమయంలో ప్రముఖ సాహితీవేత్త పేర్వారం జగన్నాధం అతనిలోని కవి లక్షణాలను గుర్తించి కాలేజీ మ్యాగ్జిన్‌ కోసం సాహిత్యం అందిచమని ప్రోత్సహించాడు. ఈ అనుభవాలు అతనికి సాహిత్య జిజ్ఞాసను మరింత పెంచాయి.
గిర్నూర్
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
జనఘర్ష వారపత్రికలో తొలిసారి శ్రీనివాస్ రచించిన ‘చైతన్య గులాబీలు' అనే చిన్న కవిత  ప్రచురితమైంది.
గిర్నూర్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో పాశ్చత్య పోకడలకు విరుద్ధంగా సంస్కృతి సాంప్రదాయాల రక్షణకు అనేక రచనలు చేశాడు పొట్లపల్లి. 1987లో తన తొలి కవితా సంకలనంగా చైతన్య గులాబీలు అనే పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించాడు. మూడు స్వప్నాలు - ఒక మెలకువ పేరుతో తన రెండవ పుస్తకం వెలువరించాడు. ఆ తర్వాత సమాజంలోని మంచి, చెడులను తెలుపుతూ స్వతహాగా విలువలను తెలుసుకోవడానికి మానవున్ని మానవునిగా గుర్తించేందుకు మూడో కన్ను రచించాడు. అతని నడిచివచ్చిన దారి పుస్తకం మనుషుల్లోని అప్యాయత, అనురాగాలను వ్యక్తపరిచిన రచనగా నిలిచింది. తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో దెబ్బతిన్న బెబ్బులిని రచించగా దానిని మొదటి జె.ఎ.సి. సమావేశంలో స్వామిగౌడ్‌ ఆవిష్కరించారు.
గిర్నూర్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
ఉద్యమ ప్రారంభంలో 2001లో తెలంగాణ రచయితల వేదిక ఫోరం వ్యవస్థాపక సభ్యునిగా, ఉపాధ్యక్షునిగా నందిని సిధారెడ్డి అధ్యక్షతన తెలంగాణ సోయితో రచనలు చేశాడు. కొత్త కవులకు ప్రేరణ కలిగించేందుకు ఓ వేదిక అందించాలనే ఉద్దేశంతో 1980లో సాహితీ సమితి అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేశాడు. సాహితీ సమితి ద్వారా 40 నుంచి 50 వరకు పుస్తకాలు ప్రచురితమయ్యాయి.
గిర్నూర్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
దివిటి, మా విరసం, రత్నాలవీణ.... మొదలగు పుస్తకాలకు సంపాదకునిగా వ్యవహించారు. కాళోజీ రామేశ్వర రావు సాహిత్యం పై అక్షరార్చన, కోవెల సంపత్కుమారాచార్య సాహిత్యం పై సాహితీ సంపద, పేర్వారం జగన్నాధం సాహిత్యం పై పేర్వారం సాహితీ నీరాజనం అనే విశ్లేషణా పుస్తకాలు వెలువరించారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు కోసం మలిదశ ఉద్యమం జరుగుతున్న సమయంలో ఆత్మబలిదానాలు చేసుకుంటున్న వారిలో ఆత్మస్థైర్యాన్ని నింపేందుకు తన సంపాదకత్వంలో ఊపిరి అనే కవితా సంకలనాన్ని తీసుకొచ్చాడు. నాయిన కవితా సంకలనానికి గౌరవ సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు.
గిర్నూర్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సాహిత్య - సాంస్కృతిక కృషి
అనాథల జీవనశైలి పై మమతల ఊయల, తెలంగాణ పల్లె జీవనం పై మా ఊరు, భ్రూణహత్యలకు వ్యతిరేకంగా అమ్మ, ఉద్యమంలో జిల్లాకు ప్రత్యేక స్థానం కోసం వరంగల్‌ యాది మొదలగు డాక్యుమెంటరీలు రూపొందించాడు. 2014 లో కాకతీయ ఉత్సవాల సందర్భంగా మహిళా మేలుకో అనే నృత్య రూపకాన్ని రచించారు. బ్యాగ్ శీను అనే లఘు చిత్రానికి పర్యవేక్షణ చేశాడు. ఓరుగల్లు పోరుగానం ఆడియో ఆల్బమ్ లో పాటలు రాశారు. ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో మూడు సంవత్సరాల పాటు పలు సాహిత్య అంశాల మీద, వరంగల్ ప్రముఖుల మీద దాదాపు 150 వ్యాసాలు రాశాడు. చాలా సాహిత్య పత్రికలు, దిన పత్రికలు, మాస పత్రికలు, సంకలనాలు, అంతర్జాల పత్రికలలో శ్రీనివాస్ రచించిన పలు కవితలు, పాటలు, వ్యాసాలు ప్రచురితమయ్యాయి, ప్రముఖుల ప్రశంసలందుకున్నాయి. సాహిత్య రంగంలో చేస్తున్న కృషికిగాను అనేక అవార్డులు, సన్మానాలు పొందాడు.
గిర్నూర్
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
సామాజిక సేవ
తెలంగాణ కీర్తి స్థూపానికి నామకరణం చేయడంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. తెలంగాణ భావజ్వాల ప్రాప్తికి నందిని సిద్ధారెడ్డి ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ రచయితల వేదిక, తెలంగాణ రచయితల సంఘం ఏర్పాటుకు ముఖ్యభూమిక పోషించాడు. వికలాంగ, వృద్ధ అనాథ, నిరుపేద ప్రజలకు తగిన చేయూతనిస్తూ వారిలో ఆత్మస్థైర్యం నింపే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. అలాగే ఇంకెన్నో ఇతర సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటూ నిస్వార్ధంగా తన వంతు సేవలు అందిస్తున్నాడు. సామాజిక సేవలకుగాను పురస్కారాలు, సన్మానాలు అందుకున్నాడు.
గిర్నూర్
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
పొట్లపల్లి శ్రీనివాస రావు
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా రచయితలు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా కవులు
గిర్నూర్
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గిర్నూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
గిర్నూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
లాహౌల్ స్పితి జిల్లా
హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 12 జిల్లాలలో లాహౌల్ స్పితి జిల్లా ఒకటి. ఇందులో లాహౌల్, స్పితి అనేవి రెండు వేరువేరు జిల్లాలుగా ఉండేవి.లాహౌల్ జిల్లాకు కేలాంగ్ కేంద్రంగా ఉంది.స్పితి జిల్లాకు ధన్‌కర్ పట్టణం కేంద్రంగా ఉండేది. 1960లో రెంటినీ కలిపి లాహౌల్ స్పితి జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. " కుంజం లా " లేక " కుంజం పాస్ " (సముద్రమట్టానికి 4,551మీ ఎత్తులో ఉంది) లాహౌల్ నుండి స్పితి లోయకు ద్వారంగా ఉంది. ఇది చంద్రతాల్‌కు 21 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ జిల్లా రోహ్‌తాంగ్ కనుమ ద్వారా మనాలితో అనుసంధానితమై ఉంది. స్పితి జిల్లా సరిహద్దులు 24 కి.మీ దూరంలో ఉన్న తబు వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. అక్కడి నుండి రహదారి మార్గం సుర్నాడు నుండి కిన్నౌర్లో ప్రవేశించి జాతీయరహదారి 22 తో కలుస్తుంది. రెండు లోయలు వేటికవే ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. స్పితి లోయ చెట్లేమీ లేకుండా ప్రయాణం కఠిన తరంగా ఉంటుంది. ఈ లోయ సరాసరి ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 4, 270 మీ ఎత్తులో ఉంది. ఈ లోయ స్పితి నది వరకు విస్తరించి ఉంది. ఇక్కడి నుండి స్పితి ఆగ్నేయంగా ప్రవహించి సట్లైజ్ నదితో సంగమిస్తుంది. సరాసరిగా 170 మి.మీ వర్షపాతం కలిగిన ఈ ప్రాంతం పర్వతప్రాంత ఎడారి కోవకు చెందింది. భారతదేశంలోని 640 జిల్లలలో అత్యల్ప జనసాంధ్రత గల వాటిలో లాహౌల్ స్పితి జిల్లా 3 వ స్థానంలో ఉంది.
వృక్షజాలం, జంతుజాలం
లాహౌల్ జిల్లాలో నెలకొని ఉన్న వాతావరణ కారణంగా జిల్లాలో సముద్రమట్టానికి 4,000 మీ ఎత్తువరకు ఉన్న భూభాగంలో చిన్నచిన్న పసరిక భూములు, పొదలతో కూడిన భూములు మాత్రమే ఉన్నాయి. జిల్లాలోని 5,000 మీ ఎత్తులో గ్లాసియర్లు ఏర్పడి ఉన్నాయి. జిల్లాలోని అటవీ ప్రాంతంలో యాక్, డాజ్ వంటి జంతువులు సంచరిస్తుంటాయి. అయితే, అత్యధికంగా వేటాడడం, ఆహార కొరత కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో " టిబెట్ యాంటిలోప్ ", మంచు చిరుతల సంఖ్య తగ్గుముఖం పట్టింది. వీటిని అంతరించిపోతున్న జీవజాలాల జాబితాలోకి చేర్చారు. లాహౌల్ లోయలో ఐబెక్స్, బ్రౌన్ ఎలుగుబంతి, నక్క, మంచు చిరుతలు ఉన్నాయి.
ప్రజలు
లాహౌల్, స్పితిల భాష, సంస్కృతి, ప్రజలు పరస్పరం దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. లాహౌల్ ప్రజలు ఆర్య సంతతికి చెందిన వారని, స్పితి ప్రజలు టిబెట్ సంతతి వారనీ భావిస్తున్నారు. స్పితి భోటియా ప్రజలు ఎక్కువగా టిబెటన్ల వలె ఉంటారు. లాహౌల్ ప్రజలు తెల్లని శరీర వర్ణం, గోధుమ వర్ణం కనుపాపలు కలిగి ఉంటారు.
లాహౌలీలో కుటుంబ వ్యవస్థ
ఈ జిల్లాల భాషలలో ప్రధానమైనవి లాహౌలీ, స్పితి భౌలియా (టిబెటన్ కుటుంబం). సంస్కృతికంగా వీరు లఢక్, టిబెటన్లను పోలిఉంటారు. వీరు గాజ్, లఢక్ రాజ్యాల పాలనలో ఉండే వారు. లాహౌలీలు కుటుంబ సభ్యుల మద్య బలమైన సంబంధాలుంటాయి. ఉమ్మడి కుటుంబాలు వీరిలో సాధారణం. గతంలో వీరికి బహుభతృత్వం ఆచారం ఉండేది. కుటుంబానికి పురుషసభ్యుడు పెద్దగా (యుండ) వ్యవహరిస్తాడు. కుటుంబపెద్ద భార్యను యుండమో అని పిలుస్తారు. లాహౌల మద్య రుహు (తెగ) విధానం కూడా సంఘంలో ప్రధానపాత్ర వహిస్తూ ఉంది.
స్పితిలో కుటుంబ వ్యవస్థ
స్పితి ప్రజల కుటుంబ వ్యవస్థ టిబెటియన్లను పోలి ఉంటుంది. తండ్రి మరణం తరువాత ఇంటికి పెద్దకుమారునికి మాత్రమే వారసత్వంగా కుటుంబ సంపద మీద హక్కు సంక్రమిస్తుంది. పెద్ద కుమార్తెకు తల్లి ఆభరణాలు సంక్రమిస్తాయి. చిన్న వారికి వారసత్వంగా ఏమీ సంక్రమించదు. హిమాలయన్ గొంపాలలో పురుషులు సాంఘిక రక్షణ బాధ్యత వహిస్తారు.
జీవనసరళి
లాహౌలీ, స్పితి ప్రజలు సంస్కృతి ఒకటిగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ లాహౌల్ ప్రజలలో బహు భతృత్వం ఉండేది కానీ ప్రస్తుతం ఇది తగ్గుతూ వచ్చింది. స్పితి ప్రలలో బహు భతృత్వం లేనప్పటికీ ప్రత్యేక సందర్భాలలో ఏకాంత ప్రదేశాలలో ఇందుకు అనుమతి లభిస్తూ ఉండేది. గ్రామపెద్దల సమక్షంలో వివాహరద్దు నిరాడంబంరంగా నిర్వహించబడుతుంది. వివాహరద్దును దంపతులలో ఇద్దరికీ సమానంగా ఉంటుంది. భర్త భార్యకు వివాహరద్దు తరువాత భరణం ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. భార్య పునర్వివాహం చేసుకోవడం ఆచారంగా లేదు. లాహౌలీలలో సాధారణంగా వివాహరద్దు లేదు. ఇక్కడి ప్రజల ప్రధాన జీవనాధారం వ్యవసాయం. సాధారణంగా ఉర్లగడ్డలు పండించబడుతుంటాయి.ఇతర వృత్తులలో జతువుల పెంపకం, ప్రభుత్వకార్యక్రమాలు, ప్రభుత్వ సర్వీసులలో పనిచేయడం, ఇతర వ్యాపారాలు, నేత వంటి హస్థకళలు జీవనోపాధికి సహకరిస్తున్నాయి. లాహౌలీ, స్పితిలో నివాసగృహాలు టిబెటన్ శైలిలో నిర్మించబడుతుంటాయి. ఈ ప్రాంతంలో భూకంపం సభవించే అవకాశాలు అధికం.
ఆలయాలు
లాహైలీ ప్రజలలో అత్యధికులు టిబెటన్ బుద్ధిజం, హిందూయిజం కలిసిన ద్రుక్పా కగ్యూను ఆచరిస్తుండగా, స్పితి ప్రజలు మాత్రం టిబెట్ బుద్ధిజానికి చెందిన జెలుగ్పాను ఆచరిస్తున్నారు. లాహౌల్‌లో స్పితి సమీపప్రాంతంలో టోధ్/గర్ మతం బుద్ధిజం ప్రభావం అధికంగా ఉంది. లాహౌల్‌లో శివుడు ప్రధానదైవంగా త్రిలోకనాథ్ ఆలయం, అవలోకేశ్వర్ ఆలయం ఉంది. అవలోకేశ్వరాలయంలో బుద్ధుడు కూర్చున్న స్థితిలో ఉంటుంది. హిందువులు దీనిని నృత్యభంగిమలో కూర్చున్న శివుడిగా భావిస్తారు. ఈ శిల్పం 16వ శతాబ్ధపు శిల్పకళాకారులు చెక్కి ఉంటారని భావించబడుతుంది. కళావిధ్వశకుల చేత పురాతన నల్లరాతి శిల్పం విధ్వంసానికి గురికాగా తరువాత ఆస్థానంలో పాలరాతి శిల్పం స్థాపించబడింది. విధ్వంసానికి గురి అయిన పురాతన శిల్పం ఆలయ పునాదులలో ఉంచబడిందని భావిస్తున్నారు. ఇది 12వ శతాబ్దంలో కాశ్మీర్ భూభాగంలో రూపొందించబడింది.నిర్లక్ష్యానికి గురైన దూరప్రాంతపు గొంపా ఆలయాలు, ఇతర ఆలయాలను గురిచేసుకుని 12వ శతాబ్దంలో అత్యధికంగా కళాఖండాలు తస్కరణకు గురైయ్యాయి.
లంగ్ పీ చోయీ
టిబెటియన్ తరవాడ, హినూయిజం వ్యాపించక మునుపు ఈ ప్రాంతంలోని ప్రజలు టిబెటన్ మతం బాన్ మతానికి సమీపంలో ఉన్న లంగ్ పీ చోయీ (బలహీనమైన మతాలలో ఒకటి) ఆచరణలో ఉంది. ఈ మతం అనుయాయులు ఇహ దైవానికి జంతువులను, మనుష్యులను బలి ఇవ్వడం ఆచారంగా ఉండేది. ఇహ అంటే దయ్యాలని, అవి పెన్సిల్- సెడార్ వృక్షాలు, శిలలు, గుహలను ఆశ్రయించి ఉంటాయనీ, అవి బలికోరుతుంటాయనీ, వాటికి బలి ఇచ్చి సంతృప్తి పరచాలనీ ప్రజలు విశ్వసించేవారు. లంగ్ పీ చోయీ మత ఆచారాలు లామాల ఆచారాలను పోలి ఉంటాయి. లామాలు ఇలాంటి అతీంద్రియ శక్తులను విశ్వసిస్తారు.
లోసర్
జిల్లాలో జనవరి-ఫిబ్రవరి మాసాలలో లోసర్ ఉత్సవం జరుగుతుంది. ఉత్సవ సమయాన్ని లామాలు నిర్ణయిస్తారు. దీపావళి పండుగను తలపించే ఈ ఉత్సవం టిబెటన్ శైలిలో జరుపుకుంటారు. ఈ ఉత్సవంలో ప్రతికుంటుంబం నుండి 3 మంది సభ్యులు చేతితో దివీటీలను పట్టుకుని వచ్చి " బోన్ ఫైర్ "లో వెయ్యాలి. తరువాత భక్తులు సంపదలిచ్చే దేవిని ప్రార్థనలతో (సిస్కర్ అపా) సంతృప్తి పరుస్తారు.
మతం
లాహౌల్ జిల్లాలో పఠాన్ బెల్ట్‌లో అత్యధికంగా హిందువులున్నారు. వీరిలో 14% ప్రజలను స్వంగల్స్ అంటారు. ఫిబ్రవరి- మార్చి మాసాలలో ఫగ్లి ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. దీనిని దాదాపు లోయ అంతటా జరుపుకుంటారు. చైనా, టిబెట్ క్యాండర్ ఆధారంగా జరిగే ఈ పండుగ కొత్తసంవత్సర ఆరంభపండుగ. పఠాన్ ప్రజలు ఈ లోయలో ఆలస్యంగా (క్రీ.శ1500 ) వచ్చి స్థిరపడిన వారని భావిస్తున్నారు. వీరి భాష ఆసియన్, చంబా, పంగి, పాష్టోంస్, ఉఘరస్ భాషలను పోలి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఈ బెల్ట్ వద్ద చంద్రా, భాగా నదులు సంగమించి చీనాబ్ నది ఆవిర్భవుస్తుంది. లాహౌల్ జిల్లాలో కిన్నౌర్ లోయ (కొక్సర్- డలాంగ్), పఠాన్ లోయ (మూలింగ్-ఉదయపూర్ భూభాగం), పునాన్ లేక తోడ్/గర్ (కేలాంగ్- జంస్కర్) ఉన్నాయి. పఠాన్ లోయ ప్రజలు అత్యధికంగా హిందువులు. ఒక్కో గ్రామానికి ఒక్కో గ్రామదేవత ఉంది. తినన్ లోయలోని ప్రజల్ల్ హిందువులు, బౌద్ధులూ ఉన్నారు. పునాన్ (తోడ్-గర్) లోయ ప్రజలు అధికంగా బౌద్ధులు.
పర్యాటకం
సహజ సౌందర్యం ,కీ గోంపా, ధంకర్ గోంపా, షషుర్, గురు ఘంతల్, కుంగ్రీ స్థూపం, బౌద్ధ స్థూపాలు కోమిక్‌లో సక్య సెక్టర్ వద్ద ఉన్న తన్యుద్ గోంపా, పిన్ లోయ, లాహ్లంగ్ షెర్ఖాంగ్ గోంపా (ఇది తబో స్థూపం కంటే పురాతనమైనదిగా భావించబడుతుంది), 550 సంవత్సరాల నాటి బౌద్ధ సన్యాసి ఘ్యూన్ మమ్మీ (ఏకైక బుద్ధిస్ట్ మమ్మీ), చంద్రతాల్ మొదలైనవి ప్రబల పర్యాటక ఆకర్షణలుగా ఉన్నాయి.
తబో స్థూపం
కాజో; హిమాచల్ ప్రదేశ్‌కు 45 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఆసక్తికరమైన తబో స్థూపం ఆసక్తికరమైన హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రదేశాలలోఒకటి. 1960లో ఈ స్థూపం తన వెయ్యిసంవత్సరాల ఉత్సవం తీసుకున్న సమయంలో ఇది చాలా ప్రాబల్యం సంతరించుకుంది. ఇందులో బౌద్ధశిల్పాలు, బౌద్ధ శిలాఫలకాలు, తంగ్కాలు ఉన్నాయి. మట్టి పూత పూయబడిన పురాతనకాల గోంపా, పలు వ్రాతప్రతులు , దస్తావేజులు బధ్రపరచబడి ఉన్నాయి. పర్యాటకులకు ఇక్కడ భోజనశాలతో కూడిన ఆధునిక అతిథి గృహం అందుబాటులో ఉంది.
కర్డాంగ్ స్థూపం
సముద్రమట్టానికి 3,500 మీ ఎత్తులో ఉన్న " కర్ధాంగ్ స్థూపం " కెలాంగ్‌కు 8 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కర్ధాంగ్ తండి వంతెన ద్వారా రహదారితో 14 కి.మీ దూరంలో ఉన్న కెలాంగ్‌తో అనుసంధానమై ఉంది. 12వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన ఈ స్థూపంలో పెద్ద ఎత్తున బౌద్ధ గ్రంథాలు (కంగ్యూర్, తంగ్యూర్ వంటి అపురూప గ్రంథాలు) ఉన్నాయి.
పర్యాటకులు
అత్యంత కఠినమైన వాతావరణం కారణంగా లాహౌల్, స్పితిలో పర్యటించడానికి జూన్ - అక్టోబర్ మాసం వరకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఈ కాలంలో రహదార్లు హిమరహితంగా ఉంటాయి. ఎత్తైన పాసెస్ (రోతాంగ్ లా, కుంజుం లా ) స్పష్టంగా కనిపిస్తుంటాయి. స్పితి నుండి కిన్నౌర్ వరకు సంవత్సరమంతా ప్రయాణం చేయడానికి వీలుగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ ఒక్కోసారి కొండచరియలు విరిగిపడడం, హిమపాతం వలన రహదార్లు మూసివేయబడతాయి.
స్పితిలో భౌద్ధ స్థూపాలు
హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రముఖ భౌద్ధ కృంద్రాలలో స్పితి ఒకటి. ఇది ప్రముఖంగా " లామాల భూమిగా " వర్ణించబడుతుంది. ఈ లోయ అనేక బౌద్ధ స్తూపాలు, గోంపాలకు నిలయమై లామాలకు అభిమాన ప్రదేశంగా ఉంది. ప్రపంచ పసిద్ధి చెందిన స్పితి దలైలామాకు అభిమాన ప్రదేశంగా ఉంది.
కే స్థూపం
స్పితిలోని కే స్థూపం భరతదేశంలో బుద్ధిస్టులకు ప్రధాన పరిశోధనా కేంద్రంగా ఉంది. ఇక్కడ 300 మంది లామాలు మతసంబంధిత శిక్షణ తీసుకున్నారు. స్పితిలో ఉన్న అతిపురాతన, అతిపెద్ద స్థూపంగా ఇది గుర్తించబడుతుంది. ఇక్కడ బుద్ధ, ఇతర దేవుళ్ళు , దేవతల అరుదైన చిత్రాలు , సుందర శిలాకాలు ఉన్నాయి. అంతే కాక అరుదైన తంగ్క చిత్రాలు, పురాతన సంగీత సాధనాలు (ఢంకా, సింబాల్స్ , డ్రంస్) ఉన్నాయి.
స్పితిలోని వృక్షజాలం, జంతుజాలం
స్పితి జిల్లాలో మంచు చిరుతలు, ఐబెక్స్, హిమాలయ గోధుమవర్ణ ఎలుగుబంటి, మస్క్ జింక, హిమాలయ నీలి గొర్రె మొదలైన జంతువులు అధికంగా ఉన్నాయి. జంతుప్రేమికులకు ఇది అభిమాన ప్రదేశమని చెప్పవచ్చు. జిల్లాలో " పిన్ వ్యాలీ నేషనల్ పార్క్, కిబ్బర్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం " అనే 2 అభయారణ్యంలు ఉన్నాయి. వీటిలో మంచు చిరుతలు వాటి ఆహార జంతువులు ఉన్నాయి. ఆశ్చర్యకరమైన మతవిశ్వాసాల కారణంగా స్పితి ప్రజలు జంతులను వేటాడరు.
అద్భుతమైన వన్యమృగాలతో స్పితి లోయలో వృజాలం, అడవి పుష్పాలకు కూడా నిలయంగా ఉంది. సాధారణంగా కనిపించని అరుదైన కాదినియా తాంసోనీ, సెసిలి ట్రిల్‌బం, క్రెపిస్ ఫ్లెక్సూస, కరగన బ్రెవిఫోలియ, క్రస్చెనినికొవియా సెరెటాయిడ్స్ వంటి మొక్కలు ఉన్నాయి. అంటే కాక ఈ ప్రాంతంలో 62 ఔషధ మొక్కలు ఉన్నాయి.
సాహస కృత్యాలు
స్పితిలోని " టు డూ ట్రైల్స్ (పర్వతారోహణ) " పర్వతచోదకులకు సవాలుచేసే పర్వతారోహణ కార్యక్రమాలను అందిస్తూ చోదకులకు సరికొత్త హిమాలయ శిఖరాలను అధిరోహించే అవకాశం ఇస్తుంది. పర్వతారోహకులు పర్యాటకులను శిలాసదృశ్యమైన గ్రామాలు, పురాతన గోంపాలు, సుందర అరణ్యాలను దర్శింపజేస్తారు. ఈ ప్రాంతంలో కాజా-లగ్జ-హికిం-కోమిక్- కాజా, కజా-కీ - కిబ్బర్-గెటె- కాజా, కాజా-లోసర్-కుంజం లా, కాజా-తబో-సుంబో-నాకో వంటి పర్వతారోహణా మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటిలో అత్యంత ఎత్తైన పరంగలా పాస్ ( లడక్‌ను స్పితితో కలుపుతుంది), పిన్ పార్వతి పాస్, బాబా పాస్, హంప్త పాస్ వంటి పర్వతారోహణా మార్గాలు ఉన్నాయి. స్పితి పర్వతారోహణ కొరకు పర్వతారోహకులు టెంట్లు, స్లీపింగ్ బ్యాగులు, వంట సామగ్రి, ఉన్ని వస్త్రాలు, సన్‌స్క్రీన్, సన్‌గ్లాసులు తప్పక తూసుకువెళ్ళాలి.
స్కీయింగ్
గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా భారతదేశంలో ప్రాబల్యం సంతరించుకున్న స్కీయింగ్ చేసే అవకాశం స్పితిలో కూడా లభిస్తుంది. మచుదుప్పటి కప్పుకున్న పర్వతసానువులు మంచు స్కీయింగ్ చేయడానికి అనువుగా ఉంటుంది. ఇక్కడ స్కీయింగ్ చేసి ఆనందించడానికి ప్రపంచం నలుమూలల నుండి పర్యాటకులు వస్తూ ఉంటారు.
వసతి గృహాలు
కజా మద్యలో పలు విలాసవంతమైన వసతి గృహాలు ఉన్నాయి. వాటిలో హెవెన్ ఇన్ స్పితి, డేలిక్ హౌస్, స్పితి హోటెల్ ముఖ్యమైనవి
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:1960 స్థాపితాలు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ జిల్లాలు
1928
'1927 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.
మూలాలు
*
కుర్సి శాసనసభ నియోజకవర్గం
కుర్సి శాసనసభ నియోజకవర్గం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం బారాబంకీ జిల్లా, బారాబంకి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
భరత్ రెడ్డి (క్రికెటర్)
భరత్ రెడ్డి (జననం 1954 నవంబరు 12) మాజీ భారత అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు. 1954 నవంబరు 12న చెన్నైలో జన్మించిన భరత్ రెడ్డి, 4 టెస్టులు, 3 వన్‌డేలలో భారత క్రికెట్ జట్టులో వికెట్ కీపర్‌గా ఆడాడు.
ఇంగ్లాండ్ పర్యటన
రెడ్డి 1973 జూలై, ఆగస్టు లలో ఇండియన్ స్కూల్స్ XIతో కలిసి ఇంగ్లండ్‌లో పర్యటించాడు. మిడ్‌ల్యాండ్ కౌంటీస్ స్కూల్స్ జట్టుపై సెంచరీ చేశాడు. కొన్ని వారాల తర్వాత 18 సంవత్సరాల వయస్సులో వజీర్ సుల్తాన్ టొబాకో కోల్ట్స్ XI జట్టులో తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ ఆడాడు. మరో తొమ్మిది మంది తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ ఆటగాళ్ళున్న జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. 1973 ముగిసేలోపు అతను ఇరానీ కప్‌లో రెస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా తరపున, దులీప్ ట్రోఫీలో సౌత్ జోన్ తరఫున, తమిళనాడు తరపున రంజీ ట్రోఫీలో ఆడాడు. 1973-74 సీజన్ ముగిసే ముందు అతను రెస్ట్ ఆఫ్ ఇండియాతో ఇండియన్ XI కోసం రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు కూడా ఆడాడు. పోచయ్య కృష్ణమూర్తికి రిజర్వ్ వికెట్ కీపర్‌గా భారత జట్టుతో శ్రీలంకలో ఒక చిన్న పర్యటన చేసాడు. శ్రీలంక బోర్డు ప్రెసిడెంట్స్ XIతో మ్యాచ్ ఆడాడు.
ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికే ఫరోఖ్ ఇంజనీర్ టెస్ట్ క్రికెట్‌ నుండి రిటైర్ అయినప్పుడు రెడ్డి గాని, కృష్ణమూర్తి గానీ జట్టు లోకి రాలేదు. సెలెక్టర్లు సయ్యద్ కిర్మాణిని తీసుకున్నారు. రెడ్డి 1975-76లో శ్రీలంకతో భారత్ ఆడిన మూడు మ్యాచ్‌లలో ఒకదానిలో కీపరుగా ఆడాడు. కిర్మాణికి డిప్యూటీగా అతను 1977-78లో ఆస్ట్రేలియా, 1978-79లో పాకిస్థాన్‌లో పర్యటించాడు. కిర్మాణిని తొలగించినప్పుడు అతనికి టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అవకాశం లభించింది. 1979లో మొదటి ఎంపిక వికెట్-కీపర్‌గా రెడ్డి ఇంగ్లాండ్‌లో పర్యటించాడు. భారత్‌ 1-0 తో ఓడిపోయిన సిరీస్‌లో అతను నాలుగు టెస్టుల్లోనూ ఆడాడు గానీ ఆకట్టుకోలేకపోయాడు. రెడ్డి 1980–81లో కిర్మాణికి డిప్యూటీగా ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌లలో పర్యటించాడు గానీ అక్కడ టెస్టులు ఆడలేదు.
అంతర్జాతీయ కెరీర్
అతను 1978, 1981 మధ్య పాకిస్తాన్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌లపై మూడు వన్డే ఇంటర్నేషనల్స్ ఆడాడు.
బ్యాట్‌తో అతని అత్యుత్తమ సీజన్ 1981–82. అతను మూడు అర్ధసెంచరీలతో 32.60 సగటుతో 326 పరుగులు చేశాడు. కేరళపై అతని కెరీర్‌లో అత్యధిక స్కోరు 88 కూడా అప్పుడే చేసాడు.
అతను 1982-83 నుండి 1985-86 వరకు తమిళనాడుకు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. 1982-83లో కేరళకు వ్యతిరేకంగా అతను రెండో ఇన్నింగ్స్‌లో ఆరు క్యాచ్‌లు, మ్యాచ్‌లో మొత్తం ఎనిమిది క్యాచ్‌లు తీసుకున్నాడు.
క్రికెట్ తర్వాత
క్రికెట్ నుండి రిటైర్ అయిన తర్వాత, రెడ్డి కెంప్లాస్ట్‌లో పనిచేశాడు. అతను చెన్నైలో క్రికెట్ శిక్షణా శిబిరాలను నిర్వహించడంలో తోడ్పడ్డాడు. అక్కడ అతను భారత టెస్ట్ ఆటగాళ్లు దినేష్ కార్తీక్, లక్ష్మీపతి బాలాజీలకు శిక్షణ ఇచ్చాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన కుమార్తె శ్రీయా రెడ్డి దక్షిణ భారత చలనచిత్రాలలో నటి.
మూలాలు
<references group="" responsive="1"> వర్గం:వికెట్ కీపర్లు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1954 జననాలు వర్గం:తమిళనాడు క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:Articles with hAudio microformats వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ కోచ్‌లు
కీసర (కీసర మండలం)
కీసర, కీసరగుట్ట లేదా కేసరిగిరి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మేడ్చల్ జిల్లా, కీసర మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 25 కి.మీ దూరంలో ఉంది.కీసర ఇక్కడ ఉన్న అతి పురాతన కీసరగుట్ట శివాలయానికి ప్రసిద్ధి. "మహాశివరాత్రి" పండుగ రోజు ఆలయాన్ని దర్శించుటకు రాష్ట్రం నలుమూలలనుండి భక్తులు విచ్చేస్తారు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2318 ఇళ్లతో, 10087 జనాభాతో 2918 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5152, ఆడవారి సంఖ్య 4935. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1442 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 240. గ్రామం జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574142
స్థలపురాణము
త్రేతాయుగంలో అయోధ్యా నగరాన్ని పాలించిన శ్రీరాముడు సీతాదేవి, హనుమంతులతో వనవిహారమునకై వచ్చి, ఇక్కడి ప్రకృతి సౌందర్యానికి ఆనందభరితుడై ఇక్కడ ఒక శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించడానికి నిశ్చయించారు. ఈ విషయమై అరణ్య ప్రాంతములోని మహర్షులను సంప్రదించగా వారు సంతోషించి శివలింగ ప్రతిష్ఠాపన కోసం సుముహూర్తాన్ని నిర్ణయించారు.
అప్పుడు శ్రీరామచంద్రుడు హనుమంతుని కాశీ క్షేత్రమునకు వెళ్ళి గొప్ప శివలింగమును తీసుకొని రావలసినదని ఆజ్ఞాపిస్తారు. ఆంజనేయుడు ఆకాశమార్గాన కాశీక్షేత్రానికి వెళ్ళగా, ఈశ్వరుడు నూటొక్క శివలింగముల రూపములో దర్శనమిచ్చాడు. అతడు పరమేశ్వరుని ప్రార్థించి నూటొక్క శివలింగములను తీసుకొని బయలుదేరాడు.
ఇక్కడ మహర్షులు నిర్ణయించిన సుముహూర్తము సమీపిస్తుండగా శ్రీరాముడి పరమేశ్వరుని ప్రార్థింపగా ముహూర్త సమయమునకు ఈశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై శివలింగ రూపమును ధరించాడు. శ్రీసీతారామచంద్రులు ఆ శివలింగమును ప్రతిష్ఠించి అభిషేకించారు. అందువలన ఈ స్వామికి "శ్రీరామలింగేశ్వరస్వామి" అని పేరు వచ్చింది.
చరిత్ర
చారిత్రక పరిశోధకుల అభిప్రాయం ప్రకారం సా.శ. 4వ శతాబ్దం ఉత్తరార్ధం నుండి 7వ శతాబ్దం పూర్వార్థం వరకు ఆంధ్రదేశాన్ని ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యంగా పరిపాలించిన విష్ణుకుండిన రాజవంశమునకు కీసరగుట్టతో సన్నిహిత సంబంధం ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. అతని రాజముద్రిక లంఘించు సింహం (కేసరి).
ఈ ప్రదేశంలో రాజ వంశానికి చెందిన రెండవ మాధవ వర్మ 11 అశ్వమేధ యాగాలు,ఇంకా 1000 ఇతర యాగాలు నిర్వహించి నర్మదా తీరం వరకు తన రాజ్యాన్ని విస్తరించిన గొప్ప రాజు.
విష్ణుకుండినులు మొదట ఇంద్రపురిని (నేటి నల్గొండ జిల్లా రామన్నపేట మండలంలోని తుమ్మలగూడెం) రాజధానిగా చేసుకొని ప్రజారంజకంగా పరిపాలన చేశారు. కీసరగుట్ట ప్రాంతం వారి సైనిక స్థావరం. ఈ ప్రాంతంలో పురావస్తు శాఖవారి త్రవ్వకపు పరిశోధనలలో 3 చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్న ఒక శిథిలమైన కోట, భవనాలు, ఆభరణాలు, అలంకార వస్తువులు, నాణెములు, మట్టి పాత్రలు, యజ్ఞ కుండాలు వెలుగుచూశాయి. ఈ వంశంలోని మొదటి గోవింద వర్మ బలపరాక్రమ సంపన్నుడై అనేక రాజ్యాలను జయించి బౌద్ధారామ విహారాలను, చైత్యములను, దేవాలయములను నిర్మించి ప్రసిద్ధిచెందినట్లుగా ఇంద్రపురి (ఇంద్రపాల నగరం) లో లభించిన తామ్రశాసనం ద్వారా తెలుస్తోంది. విష్ణుకుండినులు తెలుగుబాషను అధికార భాషగా మొట్టమొదట గుర్తించినట్లు ఇక్కడ లభించిన శాసనాల ద్వారా తెలుస్తున్నది.
ఈ వంశీయులు అపురూపమైన దేవాలయాలను, గుహాలయాలను నిర్మించారు. నల్గొండ జిల్లాలోని చెరువుగట్టు జడల రామలింగేశ్వర ఆలయం, తుమ్మలగూడెం లోని రామేశ్వర, అమరేశ్వర, మల్లికార్జున ఆలయాలు, రంగారెడ్డి జిల్లా షాద్‌నగర్ (ఫరూఖ్‌నగర్) సమీపంలోని ఉత్తరరాజ రామలింగేశ్వరాలయం, కందూరు రామలింగేశ్వరాలయం, గుంటూరు జిల్లా వేల్పూరు రామలింగేశ్వరాలయం వీటిలో కొన్ని దేవాలయాలు.
సా.శ. 17వ శతాబ్దంలో గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ వంశంలోని అబ్దుల్ హసన్ తానీషా నవాబు వద్ద మహా మంత్రులుగా ఉన్న అక్కన్న, మాదన్నలు కేసరిగిరి శ్రీరామలింగేశ్వరస్వామిని దర్శించి, ఈ క్షేత్రాన్ని హరిహర క్షేత్రముగా అభివృద్ధి చేయదలచి హిందూ మహమ్మదీయ సమ్మిళిత సంప్రదాయం ఉట్టిపడేలా ఒక దేవాలయాన్ని నిర్మించారు. దానిలో శ్రీ లక్ష్మీనృశింహస్వామి వారి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. ఈ దేవాలయం వెనుక ఒక ఏకశిలా విజయస్థూపం ఉంది. ఈ స్తంభంపై మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, గణపతి, ఆంజనేయ విగ్రహాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.కీసరగుట్టలో ఉన్న పురాతన విగ్రహలు ఉన్నాయి.
స్థలపురాణం
శ్రీ రాముడు రావణ వధ తర్వాత ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించాడు, రావణ వధ తర్వాత బ్రహ్మ హత్యా పాతకం తొలగి పోవడానికి ఇక్కడ శివ లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించాలనుకున్నారు, హనుమంతున్నీ వారణాసికి వెళ్లి శివ లింగాన్ని తీసుకురమ్మని పంపించాడు, అయితే హనుమంతుడు ఆలస్యం చెయ్యడంతో రాముడు శివున్ని ప్రార్ధిస్తాడు, అప్పుడు ప్రత్యక్షం ఐన శివుడు లింగరూపంలో ఇక్కడ వెలిసాడు, ఇక్కడ వెలిసిన లింగం స్వయంభు: లింగం, ఆ లింగాన్ని రాముడు పూజించాడు, ఆలస్యంగా చేరుకున్న ఆంజనేయుడు రాముడు వేరే లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించడంతో తాను వెంట తెచ్చిన 101 లింగాలని ఆ ప్రాంతంలో విసిరి పారేసాడు, అందుకే ఈ గుట్టపై అనేక శివలింగాలు దర్శనమిస్తాయి. కేసరి సుతుడైన ఆంజనేయుడి పేరు మీదిగా కేసరి గుట్ట అనే పేరు వచ్చింది, కేసరి గుట్టె నేడు కీసర గుట్టగా పిలవబడుతుంది.
ఇక్కడ ఆలయంలో కొలువైన స్వామిని రాముడు ప్రతిష్ఠించాడు కావున రామలింగేశ్వర స్వామిగా పిలుస్తారు, భవాన్ని అమ్మవారు, శివ దుర్గా అమ్మవార్లు ఇక్కడ కొలువై భక్తుల కోర్కెలను తీరుస్తున్నారు, ఈ దేవాలయంలో లక్ష్మి నరసింహ స్వామి, శ్రీ సీతారాముల ఆలయాలు కూడా కొలువై ఉన్నాయి. శివ రాత్రి రోజు ఇక్కడ నిర్వహించే ప్రత్యేక పూజలలో వేలాదిగా భక్తజనం పాల్గొంటారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. 4 ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, 4 ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు మేనేజిమెంటు కళాశాలలు ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కాప్రాలోను, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ హైదరాబాదులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
వసతులు
తిరుమల... తిరుపతి దేవస్థానం వారు నిర్మించిన 26 గదుల ధర్మశాల ఉంది. ఆలయ కార్యాలయంలో సంప్రదించి అద్దెకు తీసుకోవచ్చు. పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ వారు నిర్మించిన హరిత హోటల్ ఉంది. ఇందులో భోజనం, వసతి సదుపాయం ఉంది. జిల్లా పరిషత్ వారు, ఆర్ అండ్ బి వారు నిర్మించిన గదులు కూడా ఉన్నాయి. ఆర్య వైశ్య నిత్యాన్నదాన సత్రం ఉంది. బ్రాహ్మణులకు నిత్యాన్నదాన పథకం ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కీసరలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కీసర (రంగారెడ్డి జిల్లా)లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఈక్షేత్రం జంట నగరాలకు అతి సమీపంలో ఉంది. జంట నగరాలలోని సికింద్రాబాద్, ఇ.సి.ఐ.ఎల్., అఫ్జల్ గంజ్ నుండి బస్సులు వెంట, వెంటనే ఉన్నాయి. ప్రవేటు వాహనాలు కూడా ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కీసర (రంగారెడ్డి జిల్లా)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కీసర (రంగారెడ్డి జిల్లా)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
గణితం
thumb|288x288px|పూణేలో [[ఆర్యభట్టు విగ్రహం]] గణిత శాస్త్రం  (గ్రీకు: μάθημα máthēma, "జ్ఞానం, అధ్యయనం, నేర్చుకొను") - దీన్ని గణితం అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. అనగా పరిమాణములు, సంఖ్యలు, నిర్మాణాలు, స్థలాలు, మార్పుల యొక్క నైరూప్య అధ్యయనము. దానికి సాధారణంగా అంగీకరింపబడిన నిర్వచనము లేదు.
గణిత శాస్త్రవేత్తలు క్రమాలను అన్వేషించి, వాటితో కొత్త ప్రతిపాదనలను రూపొందించుతారు. వారు ఆ ప్రతిపాదన సత్యాన్ని, అసత్యాన్ని గణితశాస్త్ర ఆధారాలతో నిర్ధారిస్థారు. ఎప్పుడైతే గణిత నిర్మాణములు వాస్తవానికి మంచి నమూనాలు అవుతాయో, అప్పుడు గణిత తార్కికం ప్రకృతి అంతర్దృష్టి, అంచనాలు అందించగలుతుంది. నైరూప్యత, తర్కం వాడుకతో గణిత శాస్త్రం లెక్కించుట, గననము, కొలత, భౌతిక వస్తువుల ఆకారకదలికల క్రమబద్ధమైన అధ్యాయనం నుంచి అభివృద్ధి చెందినది. ఆచరణాత్మక గణితము లిఖిత రుజువులు ఉన్నప్పట్టి నుంచి మానవ కార్యకలాపముగా ఉనికిలో ఉంది. కొన్ని కఠిన గణిత సమస్యలు పరిష్కరించడానికి కావల్సిన పరిశోధన కోసం కొన్నిసంవత్సరాలే కాదు శతాబ్దాలు కుడా పట్టువదలని విచారణ అవసరం అవుతుంది.
గ్రీకు గణిత శాస్తాలలో మొట్టమొదటిగా కఠినమైన వాదప్రతివాదనలు కనిపిస్తాయి, ముఖ్యంగా యూక్లిడ్ ఎలిమెంట్స్లో. జుసెప్పే పెయానో (కి.శ. 1858 - కి.శ. 1932), డేవిడ్ హిల్బెర్ట్ (కి.శ. 1862 - కి.శ. 1943), గత 19వ శతాబ్దంలో సిద్ధాంతాలతో కూడిన వ్యవస్థలపై మార్గదర్శకత్వం వహించినప్పటి కాలం నుంచి, తగినట్టుగా ఎంచుకున్న సిద్ధాంతాలు, నిర్వచనాలు నుంచి కఠినమైన మినహాయింపులతో[డిడక్షన్స్] స్థాపించిన సత్యాలుగా గణిత పరిశోధనని చూడడం ఆచారం అయింది. పునరుజ్జీవన కాలము వరకు గణిత శాస్త్రం అభివృద్ధి సాపేక్షంగా నెమ్మదిగా సాగినా, సరికొత్త శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలతో సంకర్షణ గణిత ఆవిష్కరణలు వేగంగా పెరగడానికి దారి తీసాయి. అది ప్రస్తుత కాలం వరకు కుడా సాగుతోంది.
గెలీలియో గెలీలి (కి.శ. 1564 - కి.శ. 1642) - "ఈ విశ్వం భాషని నెర్చుకొని అందులోని గుణాలతో పరిచయాన్ని పెంచుకోమో, అప్పటి వరకు మనం దాన్ని చదవలేము. ఈ విశ్వం గణిత బాషలో రచించబడినది, దాని అక్షరాలు త్రిభుజాలు, వృత్తాలు, ఇతర రేఖాగణిత రూపాలు. గణితము లేనియడల ఈ విశ్వాన్ని అర్ధం చేసుకొనుట మానవ సాధ్యము కాదు. ఇవి లేకుంటే, ఒక చీకటి చిక్కుల దారిలో తిరుగుతున్నట్టే.." అని అన్నారు. కార్ల్ ఫ్రెడ్రిక్ గాస్ (కి.శ. 1777 - కి.శ. 1855) గణిత శాస్త్రాన్ని "విజ్ఞానాలలో కెల్లా రాణి" అన్నారు. బెంజమిన్ పెయర్స్ (కి.శ. 1809 - కి.శ. 1880) గణిత శాస్త్రం గూర్చి "అవసరమైన పరిష్కారాలకి అవసరమైన విజ్ఞానము" అని అన్నారు. డేవిడ్ హిల్బెర్ట్ గణిత శాస్త్రం గురించి "మనం యాదృచ్చికాల గురించి కాదు మాట్లాడేది. గణితం అసలు యాదృచ్చికంగా నిర్దేశించుకున్న నియమాలతో నిర్ణయించబడేది కాదు. అది, ఒక అంతర్గత అవసరాన్ని కలిగియున్న సంభావిత వ్యవస్థే తప్ప ఇంకో రకంగా చుడలేము" అని అన్నారు. ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ (కి.శ. 1879 - కి.శ. 1955) "గణిత నియమాల వాస్తవికత వరకు వస్తే, అవి ఖచ్చితం కావు; వాటి ఖచ్చితత్వానికి వస్తే, ఆవీ వాస్తవాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోవు" అని వ్యాఖ్యానించారు.
గణిత శాస్త్రం అనేక రంగాలలో ముఖ్యమైనది. అందులో ప్రకృతి శాస్త్రాలు, ఇంజనీరింగు, వైద్యం, ఆర్థిక, ద్రవ్య, సామాజిక.. మొదలైన శాస్త్రాలు మిళితమై ఉంటాయి. అనువర్తిత గణిత శాస్త్రం సరికొత్త గణిత విభాగాలకి దారి తీసింది, అందులో గణాంకాలు[స్టాటిస్టిక్స్], ఆట సిద్దాంతము[గేం థియరి] లాంటివి ఉన్నాయి. గణిత శాస్త్రవేత్తలు స్వచ్ఛ గణితంలో[ప్యూర్ మ్యాథెమాటిక్స్] కుడా పరిశోధన చేస్తారు. అందులో గణితాన్ని దాని కోసం చెయ్యడం తప్ప వేరే అనువర్తిత ఆలోచన ఉండదు. అనువర్తిత గణితానికి, స్వచ్ఛ గణితానికి నిశ్చితమైన విశదీకరణం లేదు. తరచూ స్వచ్ఛ గణితానికి ఆచరణాత్మక ఉపయోగాలు కనుగొనబడతాయి.
చరిత్ర
గణితం వేద కాలము నుండి భారతీయ సంప్రదాయంలో భాగమేనని మన వేద గణితం ద్వారా మనకు తెలియుచున్నది. గణితం ప్రాచీన భారతదేశంతో పాటు ప్రాచీన ఈజిప్టు, మెసపుటేమియా, ప్రాచీన చైనా, ప్రాచీన గ్రీకు నాగరికతలలో ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందినది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా గణితము అభివృద్ధిలో భారతీయుల పాత్ర ఎంతో ఉంది. సంఖ్యామానానికి పట్టుకొమ్మ అయిన సున్నా భారతీయుల ఆవిష్కరణే.
కొన్ని ప్రాచీన భారతీయ గణిత గ్రంథాలు: