cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి
రాజకీయ జీవితం
ఆంద్రప్రదేశ్ లో మూడు రాజ‌ధానుల బిల్లును గ‌వ‌ర్న‌ర్ ఆమోదించిన నేపథ్యంలో అందుకు నిరసనగా తన శాసనమండలి సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేశాడు. ఆయన నవంబర్ 2020లో తెలుగుదేశం పార్టీ రాష్ట్ర అధికార ప్రతినిధిగా నియమితుడయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:1969 జననాలు వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
జీనో
జీనో సోక్రటిస్ పూర్వ కాలానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ గ్రీకు తత్వవేత్త. జీనో అఫ్ ఎలియా గా పిలవబడ్డ ఇతను క్రీ.పూ. 490-430 సంవత్సరాల మధ్య జీవించాడు. దక్షిణ ఇటలీకు చెందిన ఎలియా నగరంలో నివసించేవాడు. స్థితివాది. ప్రసిద్ధ ఎలియా దార్శనికుడు అయిన పార్మెనిడిస్ యొక్క ముఖ్య శిష్యుడు, ప్రధాన సమర్ధకుడు. తన గురువు పార్మెనిడిస్ స్థాపించిన ఎలియా స్కూల్ కు ప్రతినిధి. తర్కశాస్త్రంలో వాదతర్కం (Dialectic) ను తొలిసారిగా ప్రవేశపెట్టినవానిగా జీనోను పరిగణిస్తారు. గణితంలో అనంతం (infinity) భావనను చర్చించిన మొదటి తత్వవేత్త ఇతనే. చలనాన్ని అసాధ్యంగా పేర్కొంటూ, చలనంపై అతను లేవనెత్తిన నాలుగు విషయాలు జీనో విరోధాభాసలు (Paradoxes)గా చరిత్రలో ప్రసిద్ధి పొందాయి. బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ వంటి బ్రిటీష్ తాత్వికుడు ఇతనిని అపారమైన సూక్ష్మ, లోతైన ప్రజ్ఞాశీలిగా అభివర్ణించాడు.
ప్రారంభజీవితం
జీనో జీవిత విశేషాలకు సంబందించిన కొద్ది వివరాలు మాత్రమే మనకు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అతని మరణానంతరం ఒక శతాబ్దకాలం తరువాత అతని జీవిత చరిత్ర వ్రాయబడింది. అందులో పేర్కొన్న అతని జీవిత విశేషాలు, ప్లేటో యొక్క 'పార్మెనిడిస్ ప్రస్తావనల' నుండి గ్రహించబడ్డాయి. అరిస్టాటిల్ యొక్క భౌతిక శాస్త్రంలో కూడా జీనో గురించిన ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి.
జీనో క్రీ.పూ. 490 ప్రాంతంలో దక్షిణ ఇటలీలోని ఎలియా నగరంలో జన్మించాడు. తండ్రి టెలీటగోరస్. ఎలియా నగరంలో ఆనాటి ప్రసిద్ధ గ్రీకు తత్వవేత్త అయిన పార్మెనిడిస్ వద్ద విద్య నభ్యసించాడు. గురువు పార్మెనిడిస్ స్థాపించిన ఎలియా స్కూల్ కు ప్రతినిధిగా, అతని ప్రియ శిష్యుడిగా, స్నేహితుడిగా మెలిగాడు. గురువు బోధించిన ఏకత్వ సిద్ధాంతాన్ని బలంగా సమర్ధించాడు. ఎలినాలో వున్నప్పుడే జీనో కొన్ని రచనలు చేసాడని వాటిలో నలభైకి పైగా విరోధాభాసలను పేర్కొన్నాడని తెలుస్తుంది. ప్లేటో తన పార్మెనిడిస్ సంభాషణలలో భాగంగా ఒకసారి జీనో, పార్మెనిడిస్ ల యొక్క ఏథెన్స్ సందర్శనను వివరించడం జరిగింది. ఆ సమయంలో పార్మెనిడిస్ వయస్సు "సుమారు 65 సంవత్సరాలు", జీనో వయస్సు "దాదాపు 40" కాగా సోక్రటీస్ "నవ యువకుడు"గా వున్నాడని తెలియచేసాడు. అప్పటికి సోక్రటీస్ వయస్సును 20 సంవత్సరాలుగా ఊహించి, సోక్రటీస్ పుట్టిన తేదీని క్రీస్తుపూర్వం 469 గా పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, జీనో పుట్టిన తేదీ సుమారుగా క్రీ.పూ 490 అవుతుంది. యువకుడిగా జీనో మంచి ఒడ్డు, పొడుగుతో, చూడటానికి ఆకర్షణీయంగా ఉండేవాడని, పార్మెనిడిస్ అతన్ని శిష్యుడిగా ఎంతో అభిమానించేవాడని ప్లేటో పేర్కొన్నాడు.
డయోజెనెస్ లార్టియస్ ప్రకారం నియర్చస్ అనే నిరంకుశ పాలకుడిని పడగొట్టడానికి జీనో ఒక కుట్ర పన్నాడని, అది కాస్తా విఫలం కావడంతో బందీయై హింసించబడ్డాడని తెలుస్తుంది. లాటిన్ చరిత్రకారుడు వాలెరియస్ మాగ్జిమస్ ప్రకారం, ఆ కుట్రలో పాల్గొన్న తన సహచరుల వివరాలు రాబట్టడం కోసం తనను హింసిస్తున్నప్పుడు, జీనో వారి పేర్లను వెల్లడించడానికి నిరాకరించాడు. పైగా తనకొక రహస్యం తెలుసని అది వింటే నియర్చస్ కు ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని నమ్మబలికాడు. అది వినడం కోసం నియర్చస్ తన చెవిని ముందుకు వంచడంతో జీనో అతని చెవిని కొరికివేసాడు. ఈ విధంగా జీనో "తన ప్రాణాలు కోల్పోయేవరకు, ఆ నిరంకుశుడి చెవి తెగిపడేవరకూ అతన్ని వదిలిపెట్టలేదు." దీనిని సమర్ధిస్తూ డెమెట్రియస్ అదే పేరున్న వ్యక్తుల వివరాలలో ముక్కు కొరికివేయబడిన ఉదంతం వున్నట్లు పేర్కొన్నాడు.
జీనో తత్త్వం
జీనో తత్వంపై అతని గురువు పార్మెనిడిస్ బోధించిన ఏకత్వ సిద్ధాంతం ప్రభావం గాఢంగా వుంది. తన కాలంలో వ్యాపితమైన అనేక సత్తా సిద్ధాంతాలను, బహుత్వ వాదాలను ఖండిస్తూ, తన గురువు స్థితివాదాన్ని బలంగా సమర్ధించాడు. సృష్టిలో ప్రతీదీ చలనశీలం. నిత్యం మారేది సత్యం కాజాలదు. కాబట్టి చలనశీలమైనదేదీ సత్యం కాజాలదు. విశ్వవ్యాపితమైన చలనశీలతకు అతీతంగా ఈ సృష్టిలో ఎదో ఒక శాశ్వతమైన స్థితి వుండి తీరాలి. అదే సత్యం. అయితే గతి అశాశ్వతమైనది, స్థితి శాశ్వతమైనది కాబట్టి స్థితి అనేది స్థితి నుండే ఉద్భవించాలి. ఈ విధంగా జీనో స్థితివాదిగా లేదా స్థిరతా వాదిగా గురువుకి ప్రధాన సమర్ధకుడిగా ఉండేవాడు. ఇతని దృష్టిలో మనకు కనిపించే ప్రపంచమంతా ఒక భ్రమ. ఈ భ్రమాత్మకమైన ప్రపంచంలో చలనం (Motion), బహుత్వం (Plurality) రెండూ వున్నాయి. అయితే చలనం, బహుత్వం రెండూ భ్రమలే కాబట్టి అవి అవాస్తవాలు. అయితే వాస్తవం ఏమిటి? చలనరహితమైన, బహుత్వరహితమైన ఏకత్వమే వాస్తవం. దీనికి సమర్ధనగా చలనం అనే ఊహాత్మక ప్రతిపాదన (Assumption) రెండు పరస్పర విరుద్ధ భావనలకు దారితీస్తుందని, అందువలన చలనాన్ని ఒక భ్రమగా అవాస్తవంగా పేర్కొన్నాడు. అదేవిధంగా బహుత్వం అనే ప్రతిపాదన కూడా రెండు పరస్పర విరుద్ధ భావనలకు దారితీస్తుంది కాబట్టి బహుత్వాన్ని సైతం ఒక భ్రమగా అవాస్తవంగా పేర్కొన్నాడు. వీటికి రుజువులుగా పారడాక్స్ లను ఉదహరించాడు. ఈ విధంగా చలన, బహుత్వాలను అవాస్తవాలుగా తెలుపుతూ చలనరహితమైన, బహుత్వరహితమైన ఏకత్వమే వాస్తవం అని బోధించాడు. ఏదైనా ఒక ప్రతిపాదన, రెండు పరస్పర విరుద్ధ భావనలకు దారితీసినట్లయితే, అసలు ప్రతిపాదనే లోపభూయిష్టమని జీనో వాదించడం ఇక్కడ గమనార్హం. జీనో ప్రకారం సత్త (Being) అనేది వైరుధ్య రహితం. అందుచేత వైరుధ్య పూరిత సత్త అనేది ఒక అభాసాత్మక (non-existence) సత్త అవుతుంది
రచనలు
జీనో రచనలను, అనేకమంది ప్రాచీన గ్రీకు రచయితలు తమ గ్రంధాలలో ప్రస్తావించినప్పటికీ, ప్రస్తుతం అతని రచనలు అలభ్యం. చలనం గురించిన జీనో వాదనలకు ప్రధాన ఆధారాలు, అరిస్టాటిల్, సిలిసియాకు చెందిన సింప్లిసియస్ రచనల నుండి మాత్రమే మనకు లభ్యం అవుతున్నాయి. దక్షిణ ఇటలీ లోని ఎలీనా నగరవాసి అయిన జీనో తన గురువు పార్మెనిడిస్ తో కలసి ఏథెన్స్ నగరాన్ని సందర్శించిన సందర్భంలోనే అతని రచనలు తొలిసారిగా ఏథెన్స్ నగరానికి పరిచయమయ్యాయని ప్లేటో పేర్కొన్నాడు. "గురువు పార్మెనిడిస్ యొక్క వాదనలను పరిరక్షించడమే తన రచనల ఉద్దేశ్యమని జీనో చెప్పినట్లు ప్లేటో పేర్కొన్నాడు. జీనో యువకుడిగా వున్నప్పుడు ఎలినా నగరంలో వ్రాయబడిన అతని రచనలు, గ్రంథ చౌర్యానికి గురై అతని అనుమతి లేకుండా ప్రచురించబడ్డాయని తెలుస్తుంది.
జీనో రచనలలో తొలి వాదన లోని మొదటి సిద్ధాంత సారాంశాన్ని ప్లేటో ఈ విధంగా తెలియచేసాడు. సత్తా (Being) అనేది బహుత్వంగా ఉంటే, అది ఒకేలా, భిన్నంగా కూడా ఉండాలి. ఇది అసంభవం, ఎందుకంటే ఒకేలా వున్నవి ఎప్పుడూ విభిన్నంగానూ వుండవు. భిన్నమైనవి ఎప్పుడూ ఒకేలాగా కూడా వుండవు కాబట్టి. ("If the being is many, it must be both like and unlike, and this is impossible, for neither can the like be unlike, nor the unlike like.") జీనో ప్రకారం సత్త వైరుధ్య రహితంగా ఉంటుంది. అందుచేత వైరుధ్య పూరిత సత్త అనేది ఒక అభాసాత్మక (non-existence) సత్త అవుతుంది.
నవ్య ప్లేటోవాదకుడైన ప్రోక్లస్, "ప్లేటో యొక్క పార్మెనిడిస్‌" పై చేసిన వ్యాఖ్యానం ప్రకారం జీనో నలభైకి పైగా "వైరుధ్యాలను లేవనెత్తే వాదనలు" చేసాడని తెలుస్తుంది. అయితే వీటిలో ఇప్పుడు కేవలం తొమ్మిది వాదనలు మాత్రమే మనకు లభ్యం అవుతున్నాయి.
తర్కశాస్త్రంలో జీనో చేసిన వాదనలు, 'అసంబద్ద సూక్ష్మీకరణం’ (Reductio ad absurdum) అనే తార్కిక రుజువు పద్ధతికి సంబందించిన తొలి ఉదాహరణలు కావచ్చు. ఈ రకమైన తార్కిక పద్దతిని మొదటిసారిగా ప్రవేశపెట్టినవాడు పార్మెనిడిస్. తరువాత కాలంలో ఈ పధ్ధతి ఎపిచైరెమా (Epicheirema) అని పిలువబడింది. అరిస్టాటిల్ తన VII వ పుస్తకంలో, ఎపిచెరోమాను ఒక "ద్వంద న్యాయ వాక్యం" (డైలెక్టీక్ సిలజిజం) గా అభివర్ణించాడు. ఇది పరోక్ష పద్దతిలో చేసే వాదన. దీని ప్రకారం వాదనలో తాను నిరూపించాల్సిన అసలు విషయానికి సరిగ్గా ఒక వ్యతిరిక్తమైన (opposite) భావాన్ని ముందుగా మనసులో ఊహించుకొని, వాదనలో ఆ ‘వ్యతిరేక భావం’ ఒక తప్పుడు ముగింపు (False conclusion) కు దారి తీస్తుందని తేల్చివేయడం ద్వారా అసలు విషయమే సరైనదని నిరూపించడం జరుగుతుంది. కొన్ని శతాబ్దాల అనంతరం సెనెకా ది యంగర్ అనే తాత్వికుడు ఈ రకమైన తార్కిక వాదనను ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు: "నేను పార్మెనిడిస్‌ తో ఏకీభవిస్తే, ఒకటి తప్ప ఏదీ మిగలలేదు; నేను జీనోతో ఏకీభవిస్తే కనీసం ఒక్కటి కూడా మిగలలేదు."
ఇప్పటివరకు లభించిన చారిత్రిక ఆధారాలు ప్రకారం గణితంలో అనంతం (infinity) యొక్క భావనను చర్చించిన మొదటి తత్వవేత్తగా జీనో పరిగణించబడుతున్నాడు.
చలనానికి సంబందించిన జీనో విరోధాభాసలు
దేశ కాలాలు (space and time) రెండూ అవిచ్ఛన్నంగా (continuous) ఉన్నాయనుకొంటే, ఆ సంభావనతో చలనం అసాధ్యం అని పేర్కొంటూ దానికి రుజువుగా జీనో క్రింది రెండు పారడాక్స్ లను ఉదాహరణగా చూపుతాడు.
దేశ కాలాలు (space and time) రెండూ అవిచ్ఛన్నంగా కాకుండా విచ్చిన్నంగా (discrete) ఉన్నాయనుకొంటే, ఆ సంభావనతో కూడా చలనం అసాధ్యం అని పేర్కొంటూ దానికి రుజువుగా జీనో క్రింది రెండు పారడాక్స్ లను ఉదాహరణగా చూపుతాడు.
మొగావో గుహలు
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ఈ గుహలను సాధారణంగా చైనీస్ భాషలో థౌజండ్ బుద్ధ గుహలు (చైనీస్: 千佛洞; పిన్యిన్: qiānfó dòng) అని పిలుస్తారు, ఈ పేరు కొంతమంది పండితులు దీనిని స్థాపించిన పురాణం నుండి వచ్చినట్లు ఊహించారు, అయితే ఈ పేరు స్థలంలో ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో బుద్ధ బొమ్మల నుండి లేదా ఈ గుహల గోడలపై చిత్రించిన సూక్ష్మ బొమ్మల నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే ఈ బొమ్మలను వాడుకలో "వెయ్యి బుద్ధులు" అంటారు. మొగావో గుహలు (చైనీస్: 莫高窟; పిన్యిన్: Mògāo kū) అనే పేరు టాంగ్ రాజవంశంలో ఉపయోగించబడింది, ఇక్కడ 'మొగావో' అనేది టాంగ్ రాజవంశం సమయంలో ఈ ప్రదేశంలో ఒక పరిపాలనా జిల్లాను సూచిస్తుంది. మొగావో అంటే "పియర్‌లెస్" (అక్షరాలా "ఎక్కువ కాదు", ఇక్కడ "మో" అంటే "ఏమీ కాదు", "గావో" అంటే "ఎక్కువ"). ప్రత్యామ్నాయ పఠనం "ఎడారి లో ఎక్కువ" అయితే "మో" అనేది "ఎడారి"కి సంబంధించిన చైనీస్ పదం రూపాంతరంగా చదవబడుతుంది. మొగావో అనేది డన్‌హువాంగ్ నగరంచే నిర్వహించబడే ఆధునిక పట్టణం పేరుగా కూడా ఉపయోగించబడుతుంది: మొగావో టౌన్ (莫高镇). మొగావో గుహలను సమీప నగరం డన్‌హువాంగ్ తర్వాత తరచుగా డున్‌హువాంగ్ గుహలు అని కూడా పిలుస్తారు, దీని అర్థం "జ్వలించే బెకన్", సంచార తెగల దాడుల గురించి హెచ్చరించడానికి సరిహద్దు అవుట్‌పోస్ట్ వద్ద బీకాన్‌లను ఉపయోగించారు. డున్‌హువాంగ్ గుహలు అనే పదాన్ని డున్‌హువాంగ్ ప్రాంతంలో లేదా చుట్టుపక్కల ఉన్న అన్ని గుహలకు సమిష్టి పదంగా విస్తృత అర్థంలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.
గుహలు
గుహలు దాదాపు రెండు కిలోమీటర్ల పొడవున ఉన్న ఒక కొండపైన ఉన్నాయి. దాని ఎత్తులో, టాంగ్ రాజవంశం సమయంలో, వెయ్యి కంటే ఎక్కువ గుహలు ఉన్నాయి, కానీ కాలక్రమేణా చాలా గుహలు కోల్పోయాయి. ప్రస్తుతం మొగావోలో 735 గుహలు ఉన్నాయి; కొండపై దక్షిణ భాగంలో ఉన్న 487 గుహలు తీర్థయాత్ర, ప్రార్థనా స్థలాలు. ఉత్తరాన 248 గుహలు కూడా కనుగొనబడ్డాయి, అవి సన్యాసుల నివాస స్థలాలు, ధ్యాన గదులు, శ్మశానవాటికలుగా ఉన్నాయి. దక్షిణ భాగంలోని గుహలు అలంకరించబడి ఉండగా, ఉత్తర భాగంలో ఉన్నవి చాలావరకు సాదాగా ఉంటాయి.
జీనో
డైకోటమి పారడాక్స్
ఉదాహరణకు అట్లాంటా అనే స్త్రీ ఒకానొక మార్గంలో చివర వరకు నడవాలని కోరుకుంటున్నది అనుకుందాం. ఆమె అక్కడికి చేరుకోకముందే, ఆమె అక్కడకు సగం దూరం వెళ్ళాలి. ఆమె అక్కడకు సగం దూరం వెళ్ళడానికి ముందు, ఆమె అక్కడకు పావువంతు దూరం వెళ్ళాలి. పావువంతు దూరం ప్రయాణించడానికి ముందు, ఆమె ఎనిమిదవ వంతు దూరం ప్రయాణించాలి; ఎనిమిదవ వంతు దూరానికి ముందు, పదహారవ వంతు; ఈ విధంగా .... అనంతంగా సాగుతుంది.
మొగావో గుహలు
గుహలు
గుహలు వాటి యుగానికి అనుగుణంగా ఒకదానితో ఒకటి సమూహంగా ఉన్నాయి, కొత్త రాజవంశం నుండి కొత్త గుహలు కొండపై వివిధ భాగాలలో నిర్మించబడ్డాయి. గుహలలో లభించిన కుడ్యచిత్రాలు, శిల్పాలు, ఇతర వస్తువుల నుండి, సుమారు ఐదు వందల గుహల తేదీలు నిర్ణయించబడ్డాయి. 1980లలో సంకలనం చేయబడిన యుగం వారీగా గుహల జాబితా తయారు చేయబడింది:
జీనో
డైకోటమి పారడాక్స్
ఈ సీక్వెన్సీ రెండవ సమస్యను కూడా రేకెత్తిస్తుంది,ఎందుకంటే ఆమె నడవడానికి మొదటి దూరం (first distance) అంటూ ఏమీ లేదు, దీనికి కారణం ఏదైనా (పరిమితమైన) మొదటి దూరాన్ని సగానికి విభజించవచ్చు కాబట్టి అది అన్నింటికంటే మొదటిది కాదు. అందువల్ల, ఆమె ప్రయాణం కూడా ప్రారంభించలేదు. దీనికి విరుద్ధమైన ముగింపు (paradoxical conclusion) ఏమిటంటే, ఏదైనా పరిమిత దూరానికి ప్రయాణాన్ని ఎప్పటికీ పూర్తి చేయలేము సరికదా లేదా ప్రారంభించనూ లేము, కాబట్టి అన్ని చలనాలు ఒక భ్రమగా ఉండాలి.
ఇలా దూరాన్ని రెండు భాగాలుగా పదే పదే విభజిస్తూ వుండటం వల్ల ఈ వాదనను "డైకోటమి" అని పిలుస్తారు. దీనినే "రేస్ కోర్సు పారడాక్స్ " అని కూడా అంటారు.
మొగావో గుహలు
మూలాలు
వర్గం:చైనా వర్గం:గుహలు
జీనో
డైకోటమి పారడాక్స్
స్థలం (space) అనంతంగా విభజితం కాబట్టి ఈ ప్రక్రియను నిరవధికంగా కొనసాగవచ్చు. కనుక జీనో ప్రకారం మనం ఏదైనా దూరం (అది ఎంత అతి చిన్న దూరమైనప్పటికీ) ప్రయాణించాలంటే, దానికంటే ముందుగా అనంతమైన ప్రయాణాలను పూర్తి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని అనిపిస్తుంది. జీనో వాదనను అంశాలవారీగా క్రింది విధంగా చెప్పవచ్చు.
అకిలెస్-తాబేలు పారడాక్స్
జీనో ప్రకారం ఒక రేసులో, అతివేగంగా పరిగెత్తేవాడు తనకంటే ముందుగా అతి నెమ్మదిగా వెళ్ళేవాడిని ఎప్పుటికీ అధిగమించలేడు, ఎందుకంటే వెంబడించే వ్యక్తి, నెమ్మదిగా వెళుతున్న వ్యక్తి యొక్క ప్రారంభ స్థానానికి (starting point) మొదట చేరుకోవాలి కనుక, తద్వారా నెమ్మదిగా వెళ్ళేవాడు ఎల్లప్పుడూ ఆధిక్యతలోనే ఉంటాడు.
ఎగురుతున్న బాణం పారడాక్స్
దేశ కాలాలు (space and time) రెండూ విచ్ఛన్నంగా ఉన్నాయనుకొన్నప్పుడు కూడా చలనం అసాధ్యం అని పేర్కొంటూ దానికి రుజువుగా జీనో ఎగురుతున్న బాణం పారడాక్స్ ను ఉదహరిస్తాడు.
జీనో వాదనను అంశాలవారీగా క్రింది విధంగా తెలపవచ్చు. ఒక ఎగురుతున్న బాణం (flying arrow), I అనే కాల వ్యవధిలో చలనంలో వుంది అనుకొంటే
మొదటి రెండు పారడాక్స్ లు స్పేస్ ని విభాగాలుగా విభజిస్తే, ఈ పారడాక్స్ మాత్రం కాలాన్ని బిందువులు (points) గా విభజించడం ద్వారా మొదలవుతుంది.
స్టేడియం పారడాక్స్
స్టేడియంలోని మూడు సమాంతర వరుసలలో, సహపంక్తిలో వున్న సమాన పొడవు గల వస్తువులను పరిగణించడం ద్వారా జెనో ఈ పారడాక్స్ ను సృష్టించాడు. ఒక ట్రాక్ లో A వస్తువులు (మూడు A-వస్తువులు క్రింద చూపబడ్డాయి), మరొక ట్రాక్ లో B వస్తువులు, మూడవ ట్రాక్ లో C వస్తువులు ఉన్నాయి. ప్రతి వస్తువు దాని ట్రాక్ వెంబడి వున్న పొరుగుదాని నుండి సమ దూరంలో వుంది. A వస్తువులు స్థిరంగా ఉంటాయి. B లు కుడి వైపుకు కదులుతున్నాయి,, C లు అదే వేగంతో ఎడమ వైపుకు కదులుతున్నాయి. అవి కదలక ముందు, కదిలిన తరువాత వున్న పరిస్థితులకు సంబంధించి రెండు స్నాప్‌షాట్‌లు ఇక్కడ ఉన్నాయి. అవి ఒక క్షణం విడివిడిగా వున్నప్పుడు తీయబడ్డాయి. B లు, C లు ఒకే వేగంతో కదులుతున్నాయి కాబట్టి, అవి A తో సహపంక్తి లోకి ఒకేసారి చేరుకొంటాయి.
రెండు స్నాప్‌షాట్‌లు మధ్య గల సమయంలో ఎడమవైపున గల C, రెండు B లను దాటింది. అంతేగాక అదే సమయంలోనే ఒక A ను కూడా దాటింది. అంటే C, ఒక A దాటడానికి ఎంత సమయం తీసుకొంటుందో, అంతే సమయంలో రెండు B లను దాటుతుంది అని తెలుస్తున్నది. C, ఒక A కంటే రెండు B లను దాటడానికి ఇంకా ఎక్కువ కాలం తీసుకోవాలి అనే సాధారణ ప్రతిపాదనకు ఇది విరుద్ధంగా వుంది.
దీనిని ఖండిస్తూ అరిస్టాటిల్ మనం ఒక వస్తువును దాటడానికి పట్టే కాలం, ఆ వస్తువు యొక్క వేగంపై ఆధారపడుతుందని నిర్ధారించాడు. ఉదాహరణకు ఒక వస్తువు మన వైపుకు వస్తున్నట్లయితే మనం దానిని తక్కువ సమయంలోనే దాటవచ్చు. అదే ఆ వస్తువు స్థిరంగా ఉంటే మనం దానిని దాటడానికి కొద్దిగ ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. సాపేక్ష వేగాన్ని పరిగణనలో తీసుకొన్న నేటి విశ్లేషకులు అరిస్టాటిల్ నిర్ధారణతో అంగీకరిస్తున్నారు. చారిత్రాత్మకంగా ఈ చలన పారడాక్స్ పైన పేర్కొన్న మూడు పారడాక్స్ లకంటే బలహీనంగా ఉంది. ఈ పారడాక్స్ ను " స్టేడియం" (Stadium) పారడాక్స్ లేదా "కదులుతున్న వరుసల" (Moving rows) పారడాక్స్ అని పిలుస్తారు.
ప్రాచీన తత్వవేత్తలపై జీనో ప్రభావం
జీనోకు ముందు, తత్వవేత్తలు వారి తత్వాన్ని కవిత్వ రూపంలో వ్యక్తీకరించేవారు. గద్య రూపంలో తన వాదనలను అభివ్యక్తీకరించిన మొదటి తత్వవేత్త జీనో. జీనో ప్రవేశపెట్టిన ఈ నూతన పద్ధతి తరువాత కాలంలో స్థిరపడి, దాదాపుగా అన్ని తత్వ, గణిత, విజ్ఞాన శాస్త్రాలు గద్య రూపంలోనే రూపొందించబడ్డాయి.
వాస్తవానికి ప్రపంచం ఎలా ఉందో? ఎలా లేదో? అనే ఆలోచనపై జీనో నూతన దృష్టిని ఏర్పరిచాడు. మనకు కనిపించే విధానంలో ప్రపంచం ఎంత అవాస్తవికంగా ఉందనే ఆలోచనలను ఆనాటి తాత్వికులలో రేకెత్తించాడు.
అణువులను అంగీకరించడంలో గ్రీకు అణువాదులను (atomists) జీనో ప్రభావితం చేసి ఉండవచ్చు.
జీనో యొక్క పారడాక్స్ మొదట క్రీ.పూ. 450 లో తత్వవేత్తలను అప్రమత్తం చేసాయి. అకిలెస్ వంటి వేగవంతమైన రన్నర్‌కు నెమ్మదిగా వెళుతున్న రన్నర్‌ను వెంబడించేటప్పుడు చేరుకోవడానికి అనంతమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయని జీనో వాదించినప్పటినుండి, అనంతం (Infinity) భావనను పొందికైన పద్ధతిలో ఎలా ఉపయోగించాలో అర్థం చేసుకోవడానికి తత్వ, భౌతిక, గణిత శాస్త్ర రంగాలు చాలా సతమతమయ్యాయి. జీనో వలన ప్రభావితం కావడం వలననే, అరిస్టాటిల్ జీనో పారడాక్స్ ల నుండి బయటపడటం కోసం 'వాస్తవిక అనంతం' (actual infinity), 'సంభావ్య అనంతం' (potential infinity) మధ్యగల వ్యత్యాసాన్ని తొలిసారిగా ఉపయోగించాడు. అప్పటి నుండి ఈ వ్యత్యాసంపై గణిత శాస్త్రజ్ఞులు కూడా జాగ్రత్తగా దృష్టి పెట్టడం ప్రారంభించారు. ఉదాహరణకు, యూక్లిడ్స్ ఎలిమెంట్స్ లోని రుజువులు 'సంభావ్య అనంతం' పద్ధతులను మాత్రమే ఉపయోగించాయి.
జీనో విరోధాభాసల గురించి అవగాహన అయిన తరువాతనే, గ్రీకు, పాశ్చాత్య మేధావులు అనంతం (infinity), అవిచ్ఛన్నత (continuity), దేశకాలాల (space and time) నిర్మాణం గురించి ఆలోచించేటప్పుడు పొరపాట్లు చేయవచ్చనే వాస్తవం గుర్తించారు. తత్ఫలితంగా వివిక్త భాగాల (discrete parts) తో కూడిన అవిచ్ఛన్న పరిమాణమనే (continuous magnitude) భావన పట్ల వారు మరింత జాగరూకతతో మెలిగారు. "అనంతం, దేశకాలాలకు సంబంధించి, ఆ నాటి నుండి నేటివరకు వెలువడిన దాదాపు అన్ని సిద్ధాంతాల యొక్క ప్రాధమిక రూపాలకు  జీనో యొక్క వాదనలే కారణమయ్యాయి." అని ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ పేర్కొన్నాడు.
జీనో పారడాక్స్ ల యొక్క ప్రస్తుత ప్రాముఖ్యత
జీనో యొక్క పారడాక్స్ లు తరువాతి శతాబ్దాలలో పండితుల దృష్టిని ఆకర్షించాయి. 17 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పియరీ గ్యాస్సెండి ప్రపంచ అణువులను అనంతంగా విభజించరాదని చెప్పడానికి జీనో యొక్క పారడాక్స్ లను ప్రస్తావించాడు. 1696 లో పియరీ బేలే తన వ్యాసంలో జీనో పేర్కొన్న కారణాల వల్ల, స్పేస్ యొక్క భావన విరుద్ధమైనదని ఒక సందేహాస్పదమైన నిర్ణయానికి వచ్చాడు. 19 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జర్మన్ తత్వవేత్త హెగెల్, వాస్తవికత (reality) సహజంగానే విరుద్ధమైనదననే తన అభిప్రాయానికి మద్దతుగా జీనో యొక్క పారడాక్స్ లను ఉదహరించాడు.
జీనో యొక్క పారడాక్స్ లు అనంతం (infinity) భావనపై అపనమ్మకాన్ని కలిగిస్తాయి. ఈ అపనమ్మకం నిర్మాణాత్మకత (constructivism), ఫినిటిజం (finitism), అప్రామాణిక విశ్లేషణల మీద జరుగుతున్న సమకాలీన అధ్యయనాలను ప్రభావితం చేసింది. ఇవన్నీ జీనో పారడాక్స్ లను పరిశీలించే ఆలోచనా ధోరణిపై ప్రభావం చూపాయి. 19 వ శతాబ్దం చివరి వరకు గణితంలో అనంతమైన ప్రక్రియలు (Infinite processes) సిద్ధాంతరీత్యా సమస్యాత్మకంగా ఉన్నాయి. వీర్‌స్ట్రాస్, కౌచీ లకు చెందిన ఎప్సిలాన్-డెల్టా వెర్షన్ మోడల్, తర్క-కలనగణితాల ప్రమేయంతో కఠినమైన సూత్రీకరణలను అభివృద్ధి చేయడంతో అనంతమైన ప్రక్రియలతో కూడిన గణిత సమస్యలు పరిష్కరించబడ్డాయి. 20 వ శతాబ్దంలో "సూపర్ టాస్క్‌లు‌ (Supertasks)" అనే నూతన ఆలోచనతో, ఒక పనిని పూర్తి చేయడం అంటే ఏమిటో అర్థం చేసుకోవడానికి ఆసక్తికరమైన తాత్విక పరిశోధన జరిగింది. తత్వశాస్త్రంలో, సూపర్ టాస్క్ అనేది ఒక పరిమిత వ్యవధిలో వరుసగా జరిగే లెక్కించదగిన (countably) అనంతమైన కార్యకలాపాల క్రమం.
గణితం, భౌతిక శాస్త్రం, తత్వశాస్త్ర రంగాలలో జీనో విరోధాభాసల యొక్క పరిష్కార పద్ధతులపై విస్తృతమైన చర్చ జరిగింది. ముఖ్యంగా తత్వశాస్త్రంలో అవిచ్ఛన్న పరిమాణం (continuous magnitude) అనేది వివిక్త పరిమాణాలతో (discrete magnitudes) తో కూడి ఉండాలా అనగా ఒక రేఖ, బిందువులతో కూడి ఉండాలా అనే దానిపై చర్చ కొనసాగింది. జీనో యొక్క పారడాక్స్ లకు ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారాలు ఉంటే, అప్పుడు వాటికి ఒక పరిష్కారమే ఉంటుందా లేదా బహుళ పరిష్కారాలుంటాయా లేదా ఒక ఉత్తమ పరిష్కారం ఉంటుందా అనే సమస్య రేకెత్తుతుంది. జీనో పారడాక్స్ ల యొక్క ప్రామాణిక పరిష్కారం సరైనదా, కాదా, అనేది భవిష్యత్తులో క్వాంటం మెకానిక్స్, సాధారణ సాపేక్షత సిద్ధాంతాలను ఏకీకృతం చేసే ఉత్తమ భౌతిక ప్రమాణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
జీనో విశిష్టత
తత్వశాస్త్రంలో జీనో తాత్వికత కన్నా అతని పారడాక్స్ లే అతనికి ఎనలేని గుర్తింపు తెచ్చాయి. రెండువేల సంవత్సరాలకు పైగా అవి, చింతనాపరులను, గణిత, భౌతిక శాస్త్రవేత్తలను విశేషంగా ఆకర్షించాయి. ఆలోచింపచేశాయి. ముఖ్యంగా ఇవి వాస్తవ ప్రపంచానికి సంబందించిన గణిత శాస్త్రజ్ఞుల యొక్క అభిప్రాయాలను శతాబ్దాలుగా సవాలు చేశాయి.
చలనాన్ని ఒక భ్రమగా, ఆసాధ్యంగా చూపిస్తూ చలనంపై అతను లేవనెత్తిన నాలుగు వాదనలు జీనో విరోధాభాసలుగా చరిత్రలో ప్రసిద్ధి పొందాయి. అయితే జీనో చలనం యొక్క వైరుధ్య పూరిత స్వభావాన్ని సరిగానే అర్ధం చేసుకున్నప్పటికీ, దాని వైరుధ్య పూరిత లక్షణాల ఐక్యతను అర్ధం చేసుకోలేదు. ఆధునిక గణిత శాస్త్రం, ముఖ్యంగా కలన గణితం వీటిని పరిష్కరించింది. జీనో యొక్క పారడాక్స్ ల యొక్క పరిష్కారం కార్యరూపం దాల్చడానికి రెండు వేల సంవత్సరాలు పట్టినప్పటికీ, తరచుగా ఈ జీనో పారడాక్స్ లను ఒక తాత్విక సమస్య ఎలా పరిష్కరించబడుతుందనే అంశంపై కేస్ స్టడీగా సూచిస్తారు.
జీనో తొలుత ఏకత్వవాదిగా ఉన్నప్పటికీ క్రమేణా సంశయవాదిగా లేదా శూన్యవాదిగా మారాడని గొంపెర్జి అభిప్రాయపడ్డాడు. వాదతర్కం (Dialectic) ను తొలిసారిగా ప్రవేశపెట్టిన జీనో, తార్కికులలో తొలివాడుగా, హేతువాదులు, సోక్రటీస్ లకు దారి ఏర్పరిచినవాడుగానే కాక, ప్లేటో తార్కిక విధానానికి మార్గదర్శకుడుగా నిలిచాడని చెప్పవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:తత్వవేత్తలు వర్గం:గ్రీకు తత్వవేత్తలు వర్గం:క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దపు తత్వవేత్తలు
అనూరాధా మిశ్రా
అనూరాధా మిశ్రా భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
జీవిత సంగ్రహం
ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఒక పెద్ద బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టి పెరిగిన అనూరాధ అన్నలతో సమానంగా శాస్త్రాల అధ్యయనం మీద దృష్టిపెట్టింది. ఆమె తండ్రి వైద్యుడి, తల్లి గృహిణి. కుటుంబసభ్యుల సమ్మతితో చదువు కోసం ప్రభుత్వ బాలికల కళాశాలలో చేరింది. అక్కడి ఉపాధ్యాయని శ్రీమతి విచిత్రతారా శ్రీవాత్సవ ప్రోత్సాహంతొ కృషిచేసి జియోమెట్రీలో మంచి ప్రావీణ్యత సంపాదించింది. తర్వాత ఉన్నత విద్యాభ్యాసం కొరకు అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయంలో బి.యస్.సి. భౌతికశాస్త్రం, గణితం, గణాంకంలతొ 2 సంవత్సరాలలో పూర్తిచేసింది. మేరీ క్యూరీ, రామానుజన్ ల స్ఫూర్తిగా పరిశోధనల వైపుగా ఆలోచించి ఐ.ఐ.టి. కాన్పూర్లో పి.హెచ్.డి.లో చేరింది. ప్రొ. ఎస్.డి. జోగ్లేకర్ నాయకత్వంలో ఆమె Renormalization Theory గురించి పరిశోధన చేసి ఫలితాలను జర్నల్ లో ప్రచురించారు.
ఈమె 1989లో తన సహాధ్యాయి రాఘవను వివాహం చేసుకున్నారు. అతడి టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రిసెర్చ్ లో చేరాడు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
ఎల్. లలిత కుమారి
'''ఎల్. లలిత కుమారి''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు, శాసనసభ్యురాలు.
జీవిత విశేషాలు
ఆమె 2004లో పలమనేరు నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచింది. తర్వాత 2009లో పూతలపట్టు ఎస్సీ నియోజకవర్గం కావడంతో   అక్కడి నుంచి తెలుగుదేశం పార్టీ  అభ్యర్థిగా పోటీచేసి ఓడిపోయింది. తర్వాత 2014, 2019 ఎన్నికల్లో కూడా తెలుగుదేశం పార్టీ  నుంచి బరిలోకి దిగినా విజయం దక్కలేదు. తనకు పార్టీలో సరైన ప్రాధాన్యత కల్పించలేదనే కారణంతో ఆమె తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004) వర్గం:1970 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
డి. రవీంద్ర నాయక్
ధరావత్ రవీందర్ నాయక్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా, 2004లో వరంగల్‌ ఎంపీగా పని చేశాడు.
పట్నం సుబ్బయ్య
పట్నం సుబ్బయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన పలమనేరు నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మంత్రిగా పని చేశాడు.
డి. రవీంద్ర నాయక్
జననం, విద్యాభాస్యం
రవీందర్ నాయక్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, వరంగల్ జిల్లా, కొడకండ్ల మండలం, మొండ్రాయి గ్రామంలో డి.టి.నాయక్, జానకి బాయి దంపతులకు 15 ఆగష్టు 1952లో జన్మించాడు. ఆయన ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ నుండి బిఏ పూర్తి చేశాడు. రవీందర్ నాయక్ 30 జులై 1978న నందా నాయక్ ను వివాహమాడాడు, వారికీ ఇద్దరు కుమార్తెలున్నారు.
అభిషేక్ ఛటర్జీ
అభిషేక్ ఛటర్జీ (1964 ఏప్రిల్ 30 - 2022 మార్చి 24) బెంగాలీ సినిమా నటుడు. తరుణ్ మజుందార్ దర్శకత్వం వహించిన పాథ్భోలా (1986) చిత్రంతో సంధ్యా రాయ్, ప్రోసెంజిత్ ఛటర్జీ, తపస్ పాల్, ఉత్పల్ దత్ వంటి అనుభవజ్ఞులతో కలిసి అభిషేక్ ఛటర్జీ మొదటిసారిగా సినిమాకు పరిచయమయ్యాడు. వందకు పైగా సినిమాల్లో నటించిన ఆయన సీరియల్స్ లో కూడా పనిచేసారు.
57 సంవత్సరాల వయస్సులో 2022 మార్చి 24న ఆయన గుండెపోటులో బారానగర్ లో మరణించాడు. చివరి రోజుల్లో అభిషేక్ ఛటర్జీ అనారోగ్యంతో బాధపడ్డాడు.
డి. రవీంద్ర నాయక్
రాజకీయ జీవితం
రవీందర్ నాయక్ కొంతకాలం క్రియాశీలక రాజకీయలకు దూరంగా  ఉంది తెలంగాణ మలిదశ ఉద్యమంలో నూతనంగా ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరి 2004లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి వరంగల్ లోకసభ నియోజకవర్గం పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీడీపీ అభ్యర్థి బోడకుంటి వెంకటేశ్వర్లు పై గెలిచి తొలిసారి ఎంపీగా ఎన్నికయ్యాడు. రవీంద్ర నాయక్ కొన్ని కారణాలు వల్ల టిఆర్ఎస్ పార్టీని విడి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి టీపీసీసీ అధికార ప్రతినిధిగా పని చేశాడు. ఆయన 4 సెప్టెంబర్ 2019న కాంగ్రెస్ పార్టీని విడి భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1978) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983)
పట్నం సుబ్బయ్య
జీవిత విశేషాలు
వైద్య వృత్తి నిర్వహిస్తున్న అతను 1985లో ఎన్.టి.రామారావు పిలుపు మేరకు తెలుగు దేశం పార్టీలోకి చేరాడు. అతను 1985లో పలమనేరు ఎస్.సి నియోజక వర్గం నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి ఎన్.షణ్ముగం పై విజయం సాధించాడు. 1989లో అదే నియోజకవర్గం నుండి తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా మరల పోటీచేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పి.ఆర్.మునస్వామి పై విజయం సాధించాడు. 1994లో అదే నియోజకవర్గం నుండి తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా మరల పోటీచేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ఎం. తిప్పెస్వామి పై విజయం సాధించాడు అతను ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో  పౌరసరఫరాల శాఖ, ఆరోగ్య శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. అతమి మధ్యప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్‌సింగ్ చౌహాన్ సమక్షంలో  భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు. 2014లో బీజేపీలో చేరిన‌  అనంతరం 2019 ఎన్నికల్లో అతను  మళ్ళీ చంద్రబాబు నాయుడు  సమక్షంలో తెలుగుదేశం పార్టీలోకి చేరాడు. ఆ ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం ఒడిపోవడంతో అతను తిరిగి మళ్ళీ బీజేపీ లోకి చేరాడు. రెండు సార్లు మంత్రి గా పనిచేసిన ఆయన చనిపోయేవరకు కూడా సాధారణ జీవితం గడిపాడు.
అతను 2021 జనవరి 15న చిత్తూరు జిల్లా ఐరాల మండలం కొత్తపల్లె గ్రామంలో గుండెపోటుతో మృతి చెందాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994) వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు వర్గం:2021 మరణాలు
మాలకాకి
మాలకాకి (Jungle Crow) శాస్త్రీయ నామం Corvus macrorhynchos. ఇవి ఆసియా ఖండంలో విస్తరించిన కాకులు. ఇవి ఎలాంటి శీతోష్ణ పరిస్థితుల్లోనైనా జీవనం సాగించగలవు. వీటికి పొడవైన ముక్కు ఉండటం వలన వీటిని పొడవు ముక్కు కాకులు (Large-billed Crow or Thick-billed Crow) గా వ్యవహరిస్తారు. మాలకాకులలో 11 ఉపజాతులు ఉన్నాయి. ఉదాహరణలు:
మాలకాకు లపై తెలుగులో ఉన్న ఒక సామెత : నన్ను ముట్టుకోకు నా మాలకాకి
మూలాలు
వర్గం:కనీసం ఆందోళనకర జాతులు ఎర్ర జాబితా వర్గం:కాకులు
ధన్ సింగ్ గుర్జర్
ధున్నా సింగ్ అని కూడా పిలువబడే ధన్ సింగ్ గుర్జర్ మీరట్ భారతీయ కొత్వాల్ (పోలీసు చీఫ్), అతను 1857 తిరుగుబాటు లో పాల్గొన్నాడు, మీరట్ లోని బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా నాయకత్వం వహించాడు. 1857 విప్లవానికి మూలకర్తగా పేరుగాంచారు.
ప్రారంభ జీవితం
ధన్ సింగ్ మీరట్ జిల్లాలోని పంచలి లేదా పాంచాలి గ్రామంలో   జన్మించాడు. మీరట్ లోని గుర్జార్లు సాంప్రదాయకంగా శక్తివంతమైన సమాజంగా ఉన్నారు, వీరు ఈ ప్రాంతంలో భూమి ,పశువుల వ్యాపారాన్ని నియంత్రించారు. అయితే కంపెనీ పాలనలో వారు తమ పశువులను మేపడానికి ఆధారపడ్డ భూమిలో ఎక్కువ భాగం జాట్స్ వంటి ఇతర సమూహాలకు వేలం వేయబడింది. బ్రిటిష్ అధికారులు గుర్జార్లను క్రిమినల్ తెగల చట్టం క్రింద నేరస్థులుగా ముద్రవేసినారు.
1857 తిరుగుబాటులో పాత్ర
1857 మే 10న మీరట్ లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు జరిగింది. నగరం కొత్వాల్ గా ధన్ సింగ్ పని నగరాన్ని రక్షించడం. అయితే తిరుగుబాటులో చేరడానికి లేదా తిరుగుబాటుదారుల కోపం నుండి తప్పించుకోవడానికి అతని అధికారులు ఆ రోజు అతని  విడిచిపెట్టారు. నగరంలో పెద్ద ఎత్తున అల్లర్లు, దోపిడీలు, హత్యలు జరిగాయి. గుర్రాలను దొంగిలించినందుకు అతని చౌకీదార్లు (గార్డులు) ఇద్దరు గుర్జార్ వ్యక్తులను పట్టుకున్నప్పుడు, తిరుగుబాటుదారుల నుండి ప్రతీకార చర్యలకు భయపడి అరెస్టులు చేయవద్దని అతను వారిని కోరాడు. అర్ధరాత్రి సమయంలో, అతన్ని ఒక బెంగాలీ వ్యక్తి ఇంటికి పిలిచారు, సాయుధ గుర్జార్ల భారీ సమూహం అతన్ని దోచుకుంది. ధన్ సింగ్ చౌకీదార్లు దోపిడీచేసిన ఇద్దరిని అరెస్టు చేశారు, కాని సింగ్ గుర్జార్లకు వ్యతిరేకంగా బలప్రయోగం చేయకుండా వారిని నిరోధించాడు. ఆ తర్వాత అతను ఆ ఇద్దరిని విడుదల చేశాడు.
ధన్ సింగ్, పలువురు ఇతర పోలీసులు తరువాత పోలీసు దళాన్ని (కొత్వాలీ) విడిచిపెట్టారు. మీరట్ జిల్లా నలుమూలల నుండి వేలాది మంది గ్రామస్థులను నగర జైలుకు నడిపించాడని భావిస్తున్నారు. అధికారిక రికార్డుల ప్రకారం తిరుగుబాటుదారులు 839 మంది ఖైదీలను జైలు నుంచి విడుదల చేశారు. ఢిల్లీ ముట్టడిలో పాల్గొన్న తిరుగుబాటుదారులలో ఈ ఖైదీలు కూడా ఉన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:1820 జననాలు వర్గం:1857 మరణాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:భారతీయులు వర్గం:1857 మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో పాల్గొన్న యోధులు
కొత్తగూడెం(గన్నవరం)
"కొత్తగూడెం(గన్నవరం)" కృష్ణా జిల్లా గన్నవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు
సమీప గ్రామాలు
తెంపల్లి 2 కి.మీ, గొల్లనపల్లి 2 కి.మీ, వీరపనేనిగూడెం 3 కి.మీ, కొండపావులూరు 3 కి.మీ గన్నవరం 4 కి.మీ
సమీప మండలాలు
గిరిపల్లి, ఉంగుటూరు, పెనమలూరు, బాపులపాడు
గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల. కేర్ & షేర్ హైస్కూల్, బుద్దవరం
గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలు
దేశవ్యాప్తంగా ఇఫ్కో సంస్థ రు. 10కోట్ల వ్యయంతో బయో మరుగుదొడ్లను ఏర్పాటు చేస్తోంది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, ఆ సంస్థ, ఈ గ్రామములో, 2.2 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో ఏర్పాటుచేసిన బయో మరుగుదొడ్డిని, 2015,జులై-25న ప్రారంభించారు. [3]
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామం నుండి చిక్కవరం, బీబీగూడెం, గన్నవరం మీదుగా విజయవాడలోని కాళేశ్వరరావు మార్కెట్ వరకు, ఆర్.టి.సి.వారు, ఒక సిటీ బస్సును, 2014,జూన్-4 బుధవారం నాడు ప్రారంభించారు. [1] రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 24 కి.మీ
గ్రామ పంచాయతీ
2013-జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కోండ్రు ఝాన్సీ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]
మూలాలు
[1] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,జూన్-5, 5వపేజీ. [2] ఈనాడు కృష్ణా; 2015,మే-8; 2వపేజీ. [3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జులై-26; 5వపేజీ.
బొమ్మ (అయోమయ నివృత్తి)
బొమ్మ అనేది ఒక మానవ నిర్మిత నమూనా
లక్ష్మీకాంత్ రాథోడ్
లక్ష్మీకాంత్‌ రాథోడ్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రొఫెసర్‌. ఆయన 2021, మే 23న మహబూబ్‌నగర్‌ లోని పాలమూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్‌చాన్సలర్‌గా నియమితుడయ్యాడు.ఆయన ఈ పదవిలో మూడేండ్ల పాటు కొనసాగనున్నాడు.
వృత్తి జీవితం
లక్ష్మీకాంత్‌ రాథోడ్‌ మహబూబ్ నగర్​ కేంద్రంలోని మార్కెట్‌లైన్‌ ప్రభుత్వ పాఠశాలలో పీఈటీగా, ఎస్‌ఎల్‌డీసీలో ఫిజికల్‌ డైరెక్టర్‌గా పని చేశాడు. ఆయన హైదరాబాద్ లోని ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ఫిజికల్‌ డైరెక్టర్‌ డీన్‌గా, నిజాం కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా పని చేశాడు. ఆయన నిజాం కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌గా ఉన్న భాద్యతలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలోనే పాలమూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్‌చాన్సలర్‌గా నియమితుడయ్యాడు.
వైస్‌చాన్సలర్‌గా భాద్యతలు
లక్ష్మీకాంత్ రాథోడ్ 2021, మే 24న పాలమూరు విశ్వవిద్యాలయం నూతన వైస్ చాన్సలర్‌గా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.
మూలాలు
వర్గం:నారాయణపేట జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:1965 జననాలు
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఆర్కిటెక్చర్, ఫైన్ ఆర్ట్స్ విశ్వవిద్యాలయం
చరిత్ర
1940లో హైదరాబాద్ రాష్ట్రం లోని కళలు, స్థానిక హస్తకళలను ప్రోత్సహించడానికి స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ క్రాఫ్ట్స్ కళాశాలగా స్థాపించబడింది. 1972 అక్టోబరులో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ టెక్నలాజికల్ యూనివర్శిటీ స్థాపించడంతో ఈ కళాశాల విశ్వవిద్యాలయంతో విలీనం చేయబడింది. ఆ విశ్వవిద్యాలయ రాజ్యాంగ కళాశాలగా మారింది. 2014 తరువాత తెలంగాణ ప్రభుత్వ సాంకేతిక విద్యా శాఖ ఆధ్వర్యంలో "గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్"గా అభివృద్ధి చెందింది.
కోర్సులు
స్కూల్ ఆఫ్ ప్లానింగ్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్‌లో ఆర్కిటెక్చర్, డిజైన్ & ప్లానింగ్ కోసం డిజిటల్ టెక్నిక్స్, ఫెసిలిటీస్ అండ్ సర్వీసెస్ ప్లానింగ్, ఇంటీరియర్ డిజైనింగ్, ప్లానింగ్ మొదలైన కోర్సులను అందిస్తోంది. కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో చిత్రకళ, అప్లైడ్ ఆర్ట్స్, ఫోటోగ్రఫీ, యానిమేషన్, శిల్పకళ మొదలైన కోర్సులు అందించబడుతున్నాయి.
అనుబంధ సంస్థలు
కింది విద్యా సంస్థలు జేఎన్‌ఏఎఫ్‌ఏయూకి అనుబంధంగా ఉన్నాయి:
మూలాలు
వర్గం:విశ్వవిద్యాలయాలు వర్గం:తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయాలు వర్గం:హైదరాబాదు
తెలుగు పక్షుల పేర్లు
తెలుగు పక్షుల పేర్లు, వాటి వ్యవహారిక నామములు.
External links
వర్గం:పక్షులు
Z8 GND 5296
ఆవిష్కరణ
2013 అక్టోబరు 24 న హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ నుండి పరారుణ చిత్రాలు, దృశ్య చిత్రాల ఆధారంగా ఈ గాలక్సీని కనుగొన్నారు. ఈ గాలక్సీ విషయాలను నేచుర్ అనే జర్నల్ లో ప్రచురించారు. స్టీవెన్ ఫింకెస్‌స్టీన్ అధ్వర్యంలో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్సాస్ నుండి ఒక ఖగోశ శాస్త్రవేత్తల బృందం నేచర్ అనే పత్రికలో వారి పరిశీలనలను ప్రచురించడం జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:నక్షత్ర మండలాలు వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
బూచేపల్లి సుబ్బారెడ్డి
బూచేపల్లి సుబ్బారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన గ్రానైట్‌ పారిశ్రామికవేత్త. శాసనసభ్యుడు.
జీవిత విశేషాలు
అతని తండ్రి కోటిరెడ్డి. అతను 1968-71 లో ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎ డిగ్రీని పొందాడు. అతను  2004 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనభ ఎన్నికలలో  దర్శి నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి కదిరి బాబూరావు పై విజయం సాధించాడు. వైఎస్‌ రాజశేఖరరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంలోఅతను కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి అసోసియేట్‌ సభ్యుడిగా కొనసాగుతూ వచ్చాడు. 2009లో అతను రాజకీయాల నుంచి వైదొలగి రాజశేఖరరెడ్డి సూచనల మేరకు రెండో కుమారుడు బూచేపల్లి శివప్రసాదరెడ్డి ని దర్శి నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేయించాడు.
సుబ్బారెడ్డి తో పాటు అతని భార్య వెంకాయమ్మ కూడా ప్రకాశం జిల్లాలో అనేక సాంఘిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం వలన ప్రజలకు సుపరిచితులైనారు. వారు 2008లో చీమకుర్తిలో బి.వి.ఎస్.ఆర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలను నెలకొల్పారు.
అతను మూత్రపిండాల వ్యాధితో బాధపడుతూ 2019 మే 12న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004) వర్గం:2019 మరణాలు
సుంకర లక్ష్మి
సుంకర లక్ష్మి ఒక దక్షిణ భారతీయ సినిమా నటి. తెలుగు సినిమాలలో సహాయపాత్రలలో నటించింది. ఈమె 1968-1981 మధ్యకాలంలో సుమారు పాతిక సినిమాలలో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
గుత్తి కేశవపిళ్లె
దీవాన్ బహదూర్ పట్టు కేశవ పిళ్ళై (అక్టోబరు 8, 1860 - మార్చి 28, 1933) భారతీయ పాత్రికేయుడు, రాజకీయవేత్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
ఆరంభ జీవితం
పట్టు కేశవపిళ్లే తమిళనాడులోని ఉత్తర ఆర్కాటు జిల్లాలో వెల్లలార్ కులానికి చెందిన వేంకటాచలం, సుబ్బమ్మ దంపతులకు 1860, అక్టోబరు 8వ తేదీన జన్మించాడు. మద్రాసులో ఇతని విద్యాభ్యాసం జరిగింది. ఇతడు హిందూ పత్రికలో విలేఖరిగా తన వృత్తిని ఆరంభించాడు. అనంతపురం జిల్లా, గుత్తిలో కరెస్పాండెంటుగా ఇతడు 1883లో తన 22వ యేట నియమించబడ్డాడు. గుత్తిలో స్థిరపడటం వలన పట్టు కేశవపిళ్లెను ప్రజలు గుత్తి కేశవపిళ్లెగా పిలువసాగారు.
హంపన్న వృత్తాంతం
1893, అక్టోబర్ 4వ తేదీన బ్రిటిష్ సైనికుల అత్యాచారం నుండి యిద్దరు హిందూ మహిళలను రక్షించే క్రమంలో, గుత్తిలోని రైలుగేటు కీపర్ గూళిపాలెం హంపన్న ప్రాణాలొడ్డాడు. ఈ సంఘటనలో బ్రిటిష్ సైనికులు హంపన్నను కాల్చిచంపారు. ఈ సంఘటన గురించి గుత్తి కేశవపిళ్లే హిందూ పత్రికకు వార్త పంపగా అది ప్రముఖంగా ప్రచురింపబడింది. ఈ వృత్తాంతమంతా హిందూ పత్రికలో రావడంతో ఇంగ్లీషువారు ఆంగ్లేయులకు ఏర్పరిచిన ప్రత్యేకమైన ప్రతిపత్తులతో కూడిన కోర్టులో విచారణ జరిపించారు.అప్పట్లో కేశవపిళ్లే గుత్తిలో సెకెండ్ గ్రేడ్ ప్లీడర్‌గా ప్రాక్టీసు చేసేవాడు. ఈ సంఘటన గురించి బ్రిటిష్ సైనికులకు వ్యతిరేకంగా వాదించాడు. అక్కడ ఉన్న జ్యూరీవారిలో అధికభాగం ఆంగ్లేయులు, మిగిలిన కొందరు వారిపై జీవనము ఆధారపడిన దుబాసీలు. కోర్టులో ఆ స్త్రీలు వ్యభిచారులని, హంపన్న వ్యభిచరింపజేసే వ్యాపారియని వ్యభిచారం విషయంలో డబ్బు ఎక్కువ తక్కువల్లో తమను కొట్టవచ్చాడని, ఆత్మరక్షణార్థం తాము కాల్చామని వాదించారు. వాదనలు నడుస్తూండగానే ఈ కేసుకు వ్యతిరేకంగా హిందూ పత్రికలో చాలా వార్తలు, అభిప్రాయాలు వచ్చాయి. చివరకు ఈ కేసులో వ్యభిచార వ్యవహారంలో తేడా రావడంతోనే ఈ ఘటన జరిగిందని, హంపన్న అమాయకుడేమీ కాదన్న వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ఈ నేపథ్యంలో ఆంగ్ల సైనికుల దోషం ఏమీ లేదని తేల్చి, నిర్దోషులుగా విడిచిపెట్టాయి. ఇది జాత్యహంకారానికి ఉదాహరణ అంటూ హిందూ దినపత్రిక తీవ్రంగా ఖండించింది. స్థానికులు వీరుడైన హంపన్నపై ఇటువంటి ఘోరారోపణ చేయడాన్ని సహించలేక ఓ స్మారక చిహ్నం నిర్మించేందుకు ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టారు. దీనికి హిందూ పత్రిక సహకరించి, తమ పత్రిక ద్వారా విరాళాల కోసం ప్రయత్నాలు సాగించింది. గ్రామస్థులు, హిందూపత్రికవారూ విరాళాలిచ్చిన దాతల సహకారంతో హంపన్న స్మారక చిహ్నాన్ని నిర్మించారు. thumb|right|175px|హంపన్న స్మృతి స్మారక సంఘం వారు స్మారక చిహ్నం నిర్మాణానికి తొమ్మిది చదరపుటడుగుల స్థలాన్ని కొనుగోలు చేసి, దానిపై ఏడడుగుల ఎత్తుగల రాతిస్తంభం నిలబెట్టి, దానికి ఓ స్మారక ఫలకాన్ని వ్రాయించి పెట్టారు. చుట్టూ ఆవరణ గోడ కూడా కట్టించారు. ఆ శిలాఫలకంపై ఆంగ్లంలో ఈ క్రింది విధంగా చెక్కారు. "Here lie the remains of Goolapalien Hampanna, the Gatekeeper, who while defending two Hindu women against a party of European soldiers near the Guntakkal rest camp was shot by one of them on October 4, 1893. He died here on October5. Raised by European and Indian admirers” స్మారకచిహ్నం ఏర్పాటు తమకు అవమానకరమని కొందరు బ్రిటీష్ అధికారులకు తోచి స్థల విక్రయం రద్దుచేయాలని ప్రయత్నించారు. కాని వ్రాయించిన దస్తావేజు విస్పష్టముగా నుండడం, దానిలో కూడా స్థలం కొనుగోలు స్మారక చిహ్నం నెలకొల్పేందుకేనన్న సంగతి వ్రాసివుండడం కారణాలతో ఏమీ చేయలేకపోయారు. డిప్యూటీ పోలీస్ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ సూపరింటెండెంట్ అయిన లెగ్గట్ ఈ స్మారక చిహ్నాన్ని చూసి చాలా ఆగ్రహించారు. దీనిని ఎలాగైనా తొలగించాలని సిఫారసు చేస్తూ చెన్నపట్టణ ప్రభుత్వం వారికి వ్రాశారు. గుత్తి విలేఖరియైన కేశవపిళ్లెపై రాజద్రోహ నేరం కింద కేసు నమోదుచేయాలని ప్రయత్నాలు చేశారు. ఐతే ఇవేవీ జరగలేదు. మద్రాసు గవర్నర్ వెన్లక్ ప్రభుత్వం హంపన్న స్మారక చిహ్నం ఏమీ చేయరాదన్న ఉత్తర్వు చేసింది. ఈ సంఘటనతో హంపన్నతో పాటుగా గుత్తి కేశవపిళ్లే కూడా ప్రజల మనసుల్లో స్థానం సంపాదించాడు.
ప్రజా జీవితం
హంపన్న వృత్తాంతంతో ఇతడిని స్థానిక ప్రభుత్వం గుర్తించి అనంతపురం, కర్నూలు, బళ్ళారి జిల్లాలకు జిల్లా బోర్డు సభ్యుణ్ణి చేసింది. 1916-17లో ఇతడు కాంగ్రెస్ సభ్యునిగా చురుగ్గా పనిచేశాడు. మద్రాసు శాసనమండలి సభ్యునిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. ఇతడు గుత్తి తాలూకా బోర్డు ఉపాధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేశాడు. మద్రాసు ఫారెస్ట్ సభ్యుడిగా సేవలను అందించాడు. శ్రీలంకలోని భారతీయ వర్తకుల కోరిక మేరకు అక్కడికి వెళ్లి అక్కడి పరిస్థితులను పరిశీలించి ఒక నివేదికను సమర్పించాడు. 1885లో బొంబాయిలో జరిగిన స్వాతంత్ర్యోద్యమ ప్రథమ మహాసభకు ఇతడు హాజరయ్యాడు.
ప్రజాజీవితం
కేశవ పిళ్ళై గుత్తి నగరపాలికకు ఎన్నికై, నగరపాలిక సభ్యుడుగా పనిచేశాడు. చివరకు ఈయన నగరపాలికలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి మద్రాసు శాసనమండలికి ఎన్నికయ్యాడు.
రాజకీయాలు
కేశవ పిళ్ళై తన తొలినాటి నుండి రాజకీయాల్లో ఆసక్తి చూపాడు. 1885, డిసెంబరు 28న బొంబాయిలో జరిగిన తొలి భారత జాతీయ కాంగ్రేసు సమావేశంలో, గుత్తి పట్టణ ప్రతినిధిగా పాల్గొన్నాడు. ఆ తర్వాత మరింత తీవ్రవాద పద్ధతులను అవలంబించి కొన్నిసార్లు జైలుకు కూడా వెళ్ళాడు. ఈయన జస్టిస్ పార్టీని, ద్రవిడ ఉద్యమాన్ని గట్టిగా వ్యతిరేకించాడు.
పురస్కారాలు
ఇతడి సేవాదృక్పథాన్ని గుర్తించి అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఇతడిని దివాన్ బహదూర్ బిరుదుతో సత్కరించింది.
మూలాలు
వర్గం:1860 జననాలు వర్గం:1933 మరణాలు వర్గం:పత్రికా విలేఖరులు వర్గం:ప్రముఖ న్యాయవాదులు
ద్రోణంరాజు కృష్ణారావు
ద్రోణంరాజు కృష్ణారావు (జననం 1937 జనవరి 14) భారత దేశంలో జన్మించిన జన్యు, హౌస్టన్, టెక్సాస్ లో జన్యు రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షుడు. అతను భారతదేశం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, పిఠాపురంలో జన్మించాడు. తన పనిలో ఒకటి JBS హాల్డేన్ యొక్క పరిశోధన పై దృష్టి పెట్టారు.
విద్య
ద్రోణంరాజు విజయనగరం ఆంధ్రా యూనివర్సిటీలో MR కాలేజ్ వెళ్లి బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీలో వృక్షశాస్త్రం పై అధ్యయనం1955 లో అధ్యయణం చేసారు. అతను 1957 లో ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్టర్స్ పట్టా పొందారు. అతను వృక్ష, జన్యుశాస్త్రం అధ్యయనం చేసారు.
బాహ్యా లంకెలు
వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:నాయుడమ్మ అవార్డు గ్రహీతలు
స్వాతిచినుకులు (ధారావాహిక)
స్వాతిచినుకులు 2013, సెప్టెంబరు 9న ఈటీవీలో ప్రారంభమైన ధారావాహిక. సోమవారం నుండి శనివారం వరకు రాత్రి 8 గంటలకు ప్రసారం చేయబడిన ఈ ధారావాహిక 2116 భాగాలతో 2020, సెప్టెంబరు 19న పూర్తయింది.
కథా సారాంశం
మైథిలి, నీలవేని ఇద్దరు యువతులు. వారు ప్రపంచంలోని వ్యతిరేక చివరలలో చాలా భిన్నమైన జీవితాలను గడుపుతారు, వివిధ పోరాటాల ద్వారా వెళతారు. మిథిలి ఎ జాయ్స్ యువతి ఉద్యోగం కోసం యూరప్‌కు వలస వచ్చింది. ఆమె బాస్ పానిగ్రాహితో అతని శక్తివంతమైన అనుభవాలు, అతని మార్గం ఆమెతో ప్రేమలో పడ్డాయి. నీలవేని తన ప్రేమ అనుభూతితో పోరాడుతున్న సెంటిమెంట్ సంబంధాల మధ్య పుట్టి పెరిగిన గ్రామ అమ్మాయి. ఈ ఇద్దరు మహిళల అనుభవాలు, జీవితాల గురించి కథ వివరిస్తుంది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు ధారావాహికలు
వాట్ ఇంతారావిహాన్
వాట్ ఇంతారావిహాన్ లేదా వాట్ ఇంతరవిహాన్ (థాయ్: วัดอินทรวิหาร, థాయ్ ఉచ్చారణ: [wát intʰaráwíhǎːn]) అనేది థాయిలాండ్ లో గల థాయ్‌క్లాంగ్, టెంప్లె వాట్ (టెంప్లే ల్యాండ్)లో ఉన్న ఒక బుద్ధుడి విగ్రహం. ఇది 32 మీటర్ల (105 అడుగులు) ఎత్తైన నిలువెత్తు బుద్ధుని విగ్రహానికి ప్రసిద్ధి చెందింది, దీనిని లుయాంగ్ ఫోటో లేదా "ఫ్రా సి అరియమెట్రై" అని పిలుస్తారు, ఇది అత్యంత గౌరవనీయమైన మఠాధిపతి సోమ్‌దేజ్ టో ​​స్ఫూర్తితో నిర్మించబడింది.
స్థానం
వాట్ బ్యాంకాక్‌ లోని ఫ్రా నాఖోన్‌లోని బంగ్లాంఫు ప్రాంతానికి ఉత్తర అంచున ఉంది. థానిన్ విసుట్ కసత్‌కు దగ్గరగా ఉన్న చావో ప్రయా నది వెంట పడవ ద్వారా ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు. రోడ్డు యాక్సెస్ స్థానిక రవాణా ద్వారా జరుగుతుంది. ఎలివేటెడ్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేకి దిగువన దాగి ఉన్న ఈ వాట్‌కు ఉత్తరం వైపున ఉన్న సామ్‌సెన్ రోడ్డు దారి తీస్తుంది. ఇతన్ని చివరి అయుతయ రాజ్యానికి చెందిన వాట్ ఇన్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది ఉన్న శివారు ప్రాంతం పేరు కోసం దీనిని వాట్ బ్యాంగ్ ఖున్‌ఫ్రోమ్ నోక్ అని పిలుస్తారు.
చరిత్ర
వాట్ అనేది క్లాస్ III గా వర్గీకరించబడిన ఒక రాజ దేవాలయం, ఇది అయుతయ రాజ్యం ప్రారంభంలో నిర్మించబడింది. దీనిని మొదట వాట్ రాయ్ ఫ్రిక్ "వెజిటబుల్ ఫీల్డ్స్ వాట్" అని పిలిచేవారు. చుట్టూ కూరగాయల తోటలు ఉండడం వల్ల దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆలయం ఉన్న భూమిని రామ - I ఖైదీలకు వసతి కల్పించడానికి అందించాడు. వజీరవుద్ రాజు పాలనలో ఇది చావో ఇంతావాంగ్చే గా పునరుద్ధరించబడింది, ఆ తర్వాత దీనిని వాట్ ఇంతరవిహాన్ అని పిలిచేవారు. చావో ఇంతావాంగ్ కూడా వియంటియాన్ నుండి ఒక పూజారిని ఆలయ మఠాధిపతిగా నియమించాడు.
లుయాంగ్ ఫో నుండి బుద్ధుని విగ్రహం
వాట్ ప్రధాన నిర్మాణ వర్ణన 32 మీటర్ల (105 అడుగులు) ఎత్తు, 10 మీటర్లు (33 అడుగులు) వెడల్పు ఉన్న నిలువెత్తు విగ్రహం లుయాంగ్ ఫో టో లేదా "ఫ్రా సి అరియమెట్రై" (మైత్రేయ). బుద్ధ విగ్రహాన్ని నిర్మించడం 1867లో ప్రారంభించబడింది, 1927లో దీనిని పూర్తి చేయడానికి అరవై సంవత్సరాలు పట్టింది. ఈ చిత్రం ఇటుక, గారతో తయారు చేయబడింది. అప్పటి ఆలయ మఠాధిపతి సోమ్‌దేజ్ తోహ్ దీనిని నిర్మించడానికి ప్రేరణగా నిలిచాడు. అతను 1871లో చిత్రాన్ని నిర్మిస్తున్నప్పుడు విగ్రహం పాదాల వద్ద మరణించాడు. ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఈ మఠాధిపతి బంగారు పూత పూయబడింది. బుద్ధుని విగ్రహం మెట్ల వైపులా విగ్రహం వెనుక వెనుక వైపులా భక్తులకు విగ్రహంపై బంగారు ఆకులను అతికించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. 1982లో బ్యాంకాక్ నగరం స్థాపించబడిన 200వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా చిత్రం పునరుద్ధరించబడింది, ఇటాలియన్ గోల్డెన్ మొజాయిక్ టైల్‌తో అమర్చబడింది. గాజు మొజాయిక్ టైల్స్‌తో అలంకరించబడిన ఈ విగ్రహం 24 క్యారెట్ల బంగారంతో పూత పూయబడింది. బుద్ధ విగ్రహం ఉష్నిషా అని పిలువబడే టాప్ నాట్, శ్రీలంక ప్రభుత్వంచే బహుమతిగా ఇవ్వబడిన గౌతమ బుద్ధుని అవశేషాలను కలిగి ఉంది. ఉష్నిషాలో శేషాన్ని ప్రతిష్ఠించడం అనేది ప్రిన్స్ వజిరాలాంగ్‌కార్న్ చేత చేయబడింది.
ఆలయం
ఆలయంలో ఉబోసోట్ (ప్రార్థన మందిరం) అని పిలువబడే ఆర్డినేషన్ హాల్ ఉంది, దీనిని భాషాపరంగా బోడ్ అని కూడా పిలుస్తారు. దీని వాస్తుశిల్పం అయుతయ రాజ్యంలో అనుసరించిన శైలిని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది 1982లో పునర్నిర్మించబడింది. హాల్ దిగువ భాగాన్ని అలంకరించేందుకు ఇటాలియన్ పాలరాయిని ఉపయోగించారు, గోడలను సంప్రదాయ చిత్రాలతో అలంకరించారు. ఉభసూట్ పరిమితులను గుర్తించే సెమా సరిహద్దు పోస్ట్‌లు చిన్న నాగా చిత్రాలపై అమర్చబడి ఉంటాయి. గోడలపై కుడ్యచిత్రాలు రోజువారీ జీవితంలో ఇతివృత్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ వేదిక వద్ద తాయెత్తులు తయారు చేసి విక్రయించే పద్ధతి కూడా ఉంది.
ఆలయంలో మఠాధిపతిగా ఉన్న ఫ్రా పుట్టహచన్ చిత్రం ఆలయంలో కొత్తగా నిర్మించిన ప్రత్యేక గదిలో ప్రతిష్టించబడింది. చిత్రం మైనముతో తయారు చేయబడింది, నీటి బుగ్గపై ఉంచబడింది. థాయ్‌లాండ్‌లోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి సేకరించిన నీటిని చాంబర్‌లోని అల్మారాల్లో ఉంచిన కంటైనర్‌లలో భద్రపరుస్తారు. మైనపు చిత్రాన్ని భద్రపరచడానికి ఎయిర్ కండిషనింగ్ అందించబడింది. అదే మసక వెలుతురులో ఉంటుంది, ప్రత్యేక వాతావరణం ఉన్నందున భక్తులు ఇక్కడ ధ్యానం చేస్తారు.
ఆరాధన
ఆరాధన కోసం ఆలయాన్ని సందర్శించే భక్తులు మాకేరెల్, ఉడికించిన గుడ్డు, పూల దండను బుద్ధుని విగ్రహ పాదాల వద్ద భక్తితో ఉంచుతారు.
మూలాలు
వర్గం:బుద్ధులు
సాయి కిరణ్
సాయి కిరణ్ ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. సాయికిరణ్ ప్రముఖ తెలుగు నేపథ్య గాయకుడైన రామకృష్ణ కుమారుడు. నువ్వే కావాలి సినిమాతో తెలుగు సినీపరిశ్రమలో ప్రవేశించాడు. ఈటీవీలో ప్రసారమైన శివలీలలు ధారావాహికలో విష్ణువుగా నటించాడు. తరువాత మరికొన్ని ఆధ్యాత్మిక ధారావాహికల్లో కృష్ణుడిగా, వేంకటేశ్వరుడిగా కూడా కనిపించాడు.
సాయికిరణ్ నటనా వృత్తిలోనే కాక హైదరాబాద్ బ్లూక్రాస్ సంస్థలో చేరి జంతు సంరక్షణ బాధ్యతలు కూడా నిర్వహిస్తున్నాడు. ఇంకా కొన్ని ఆధ్యాత్మిక సంస్థలలో కూడా సభ్యుడు. శివుడిపై శ్రీవత్సన్ అనే ఆల్బమ్ ను కూడా రూపొందించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
జగన్నాథ్ పహాడియా
మరణం
జగన్నాథ్ పహాడియా కరోనా బారినపడిన ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 2021 మే 19న ఆరోగ్యం విషమించి చనిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:1932 జననాలు వర్గం:2021 మరణాలు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:బీహార్ గవర్నర్లు వర్గం:రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:రాజస్థాన్ వ్యక్తులు
ఔను వాళ్ళిద్దరూ ఇష్టపడ్డారు
ఔను వాళ్ళిద్దరూ ఇష్టపడ్డారు వంశీ దర్శకత్వంలో 2002 లో విడుదలైన సినిమా. ఈ సినిమా నంది పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. చక్రి సంగీతం సమకూర్చిన ఈ చిత్రగీతాలు ప్రజాదరణ పొందాయి.
కథ
ఆ కాలనీ నిండా వంశీ మార్కు హాస్యనటులకో నిండి ఉంటుంది. సత్యానందం బావమరిది (కృష్ణ భగవాన్) తన వింత ప్రవర్తనతో ఆ కాలనీ వాళ్ళకు ఇబ్బందులు తెచ్చిపెడుతూ ఉంటాడు. బట్టలు ఉతికి ఇస్త్రీ చేసే మల్లికార్జునరావు కాలనీలో అందరికీ ఐడియాలు అమ్ముతూ ఉంటాడు. పొట్టిరాజు (కొండవలస లక్ష్మణరావు) భార్య దగ్గర మెప్పు పొందాలని రకరకాల వ్యాపారాలు చేసి ఏవీ కుదరక భార్య చేత చీవాట్లు తింటుంటాడు.
స్వాతి ఆఫీసులో పనిచేసే ఆనంద్ ఆమెను చూసి ఇష్టపడి పెళ్ళి సంబంధం కోసమని తన వాళ్ళను స్వాతి పెంపుడు తల్లిదండ్రుల దగ్గరకు పంపిస్తాడు. స్వాతి తల్లిదండ్రులు ఆమెకు పెళ్ళి చేస్తా తమ కష్టాలు తీరతాయని భావించి ఆ సంబంధానికి అంగీకరిస్తారు. స్వాతి తండ్రి కోరికను కాదనలేక, అనిల్ ను వదులుకోలేక సతమతమౌతుంది. ఆమె కుమార్ ను సలహా అడుగుతుంది. అనిల్ ఆమె కుటుంబ పరిస్థితిని గమనించి తండ్రి చెప్పిన సంబంధమే చేసుకోమంటాడు. తన ప్రేమను త్యాగం చేయడం కోసం తాను ఓ ధనవంతుల అమ్మాయిని ఇష్టపడుతున్నాననీ స్వాతిని వదిలేస్తున్నాననీ ఒక లేఖ కూడా రాస్తాడు. దాంతో స్వాతి అయిష్టంగానే పెళ్ళికి ఒప్పుకుంటుంది. చివరికి అనిల్ స్నేహితుడి ద్వారా నిజం తెలుసుకుని ఇద్దరూ కలుసుకోవడంతో కథ సుఖాంతమవుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
దాల్చా
దాల్చా అనేది పప్పు ఆధారిత హైదరాబాదీ వంటకం. తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లో దీనిని ప్రత్యేకంగా తయారుచేస్తారు. ఇందులో ప్రాథమిక పదార్థాలు కాయధాన్యాలు కాగా, శనగపప్పు లేదా కందిపప్పు కావచ్చు. దీనిని మాంసాహారంతో కలిపి కూడా వండవచ్చు. మటన్ కలిపితే దానిని మటన్ దాల్చా అంటారు. దాల్చాలో సొరకాయ మరొక ముఖ్య కూరగాయ. దీనిని అన్నం లేదా రోటీతో తినవచ్చు, అవేవి లేకుండా కూడా తినవచ్చు.
చరిత్ర
హైదరాబాద్‌లో నిజాం కాలం నుంచి వస్తున్న అత్యంత సాధారణ వంటకం ఇది. భారతీయ సంస్కృతికి చెందిన వంటకం అయినప్పటికీ దీనిని మలేషియా, సింగపూర్‌లలో జరిగే చాలా మలేయ్ వివాహాలలో తప్పనిసరిగా వడ్డిస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:హైదరాబాదీ వంటకం
హరిద్వార్
హరిద్వార్ ఒక పవిత్ర హిందూ పుణ్యక్షేత్రం. ఇది ప్రస్తుతం ఉత్తర భారతదేశంలోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలో ఉంది. హిందువుల పుణ్యక్షేత్రం. ద్వారం అంటే లోపలకు ప్రవేశించే దారి. హరి అంటే విష్ణువు హరిద్వార్ అంటే హరిని చేరే దారి. ఇది హరిద్వార్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక మున్సిపాలిటీ. సా.శ.1888 డిసెంబర్ 28 హరిద్వార్‌కు జిల్లా స్థాయి ఇవ్వబడింది. సా.శ.2000 సెప్టెంబరు 9 హరిద్వార్ ఉత్తరఖాండ్ లో ఒక భాగమైంది. ఉత్తరాఖండ్ ఇండియన్ రిపబ్లిక్‌లో 27వ రాష్ట్రం. ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం నేపథ్యంలోనే ఇది ప్రస్తుతం రాష్ట్ర పారిశ్రామిక కేంద్రంగా కూడా అభివృద్ధి పథంలో ఉంది. హరిద్వార్ అమృతం చిందిన నాలుగు క్షేత్రాలలో ఒకటి. మిగిలిన మూడు అలహాబాద్ లోని ప్రయాగ, ఉజ్జయిని, గోదావరి జన్మ స్థలమైన నాసిక్. సాగరమథనం తరువాత గరుత్మంతుడు అమృతభాండాన్ని తీసుకొని వచ్చే సమయంలో అమృతం నాలుగు ప్రదేశాలలో చిందినట్లు పురాణ కథనం. ప్రస్తుతం ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలుగా మారాయి.
కుంభమేళా
12 సంవత్సరాల కాలానికి ఒక సారి ఈ క్షేత్రాలలో కుంభమేళా జరుగుతుంది. 3 సంవత్సరముల వ్యవధిలో ఒక్కొక్క క్షేత్రంలో కుంభమేళా జరపడం ఆనవాయితీ. ప్రయాగలో జరిగే మహాకుంభమేళాకు భక్తులు, యాత్రీకులు ప్రపంచం నలుమూలల నుండి ఇక్కడ కూడి వేడుక జరపడం ఆనవాయితీ. ఈ సమయంలో భక్తులు గంగా తీరంలో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరిస్తుంటారు. కుంభమేళా సందర్భంగా హరిద్వార్‌ సమీపంలోని జ్వాలాపూర్‌లో జరిగే భారీ ఊరేగింపులో పాల్గొనేందుకు విచ్చేసిన హిందూ మత నాయకులూ, సాధు, సంత్‌లకు సంప్రదాయం ప్రకారం అంజుమన్‌ కామ్‌ గంధన్‌ పంచాయత్‌కు చెందిన ముస్లిం పెద్దలు సాదర స్వాగతం పలుకుతారు. హిందూ స్వాములకు ముస్లిం పెద్దలు భక్తి పూర్వకంగా దక్షిణలు సమర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందుతారు. అందుకు ప్రతిగా హిందూ స్వాములు ముస్లిం పెద్దలను ఆలింగనం చేసుకుని వారిని ఆశీర్వదిస్తారు. ముస్లింలకు ప్రసాదాలు అందజేస్తారు. కుంభమేళాలో పెష్వాయ్‌ సందర్భంగా హిందూ మత నాయకులను ఇలా సత్కరించడం, అలాగే, ముస్లింల ఉత్సవాలకూ, పండుగలకూ ఇక్కడి హిందూ నాయకులు శుభాకాంక్షలు తెలపడం, సత్కరించడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. తరతరాలుగా ఈ ప్రాంతంలో మత సామరస్యం వెల్లివిరుస్తోంది.
పురాణ కాలం నుండి ప్రస్తుత కాలం వరకు హరిద్వార్
హరిద్వార్ ప్రకృతి ఆరాధకుల స్వర్గసీమ. హరిద్వార్ భారతీయ సంప్రదాయానికి, నాగరికతకు ప్రతి బింబం. పురాణాలలో ఇది కపిస్థాన్ గానూ, మాయాపురి, గంగాపురిగా వర్ణించబడింది. ఉత్తరఖాండ్‌లో ఉన్న ఈ నగరం చార్ ధామ్ అని పిలవబడే గంగోత్రి, యమునోత్రి, కేదారినాథ్, బదరీనాథ్ లకు ప్రవేశ ద్వారం. శైవులు దీనిని హరద్వార్ గానూ వైష్ణవులు దీనిని హరిద్వార్ గానూ పిలుస్తుంటారు. హరి అంటే విష్ణువు, హర అంటే శివుడు అని అర్ధం. క్రీ.పూ 1700 నుండి 1300 మధ్య జీవించిన ప్రజలు టెర్రాకోట్టా (బంకమన్నుతో తయారుచేసిన వస్తువులను భట్టీలలో కాల్చి ఉపయోగించే) సంస్కృతి (అనగా, సిరామిక్ వస్తువులను ఉపయోగించేవారు) కలిగివున్నారని పూరాతత్వ పరిశోధనలు ఋజువుచేస్తున్నాయి. సా.శ. 629లో భారత దేశంలో పర్యటించిన చైనా హ్యూయన్ త్సాంగ్ రచనల్లో దీని వర్ణన ఉండటం వ్రాత పూర్వకంగా మొదటి సాక్ష్యంగా గుర్తించ బడింది. హ్యూయన్ త్సాంగ్ పర్యటించిన కాలం మహారాజు హర్షవర్ధనుడి (590-647) పరిపాలనా కాలంగానూ హ్యూయ త్సాంగ్ చే ఇది మొ-యు-లోగా సూచించ బడింది. మొ-యు-లో అంటే మాయాపురి సరిహద్దు అని హరిద్వార్ దక్షిణ భాగమని ఊహిస్తున్నారు. మొ-యు-లో ఉత్తర భాగంలో గంగాద్వార్ (గంగా ముఖద్వారం) కోవెల ఉన్నట్లు అతనిచే సూచింపబడింది. 16వ శతాబ్దంలో అక్బర్ పరిపాలనలో అబుల్ ఫజల్ చే వ్రాయబడిన ఆయిన-ఎ-అక్బరీ గ్రంథంలో హరిద్వార్ మాయాపురిగా సూచింపబడింది. జహంగీర్ చక్రవర్తి (1596-1627) పరిపాలనా కాలంలో ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించిన ఆంగ్లేయ యాత్రికుడు థోమస్ కోర్యాట్ హరిద్వార్‌ని 'హరద్వారా' శివుని రాజధానిగా సూచించాడు.
కపిల ముని ఇక్కడ ఆశ్రమం నిర్మించుకుని నివసించడం వలన ఇది కపిస్థాన్ గా కూడా పిలువబడినట్లు పురాణ కథనం. సత్య యుగంలో శ్రీ రామచంద్రుని పూర్వీకుడూ సూర్య వంశరాజు అయిన సరుని కుమారులలో ఒకడైన భగీరథుడు కపిల ముని శాపగ్రస్తులైన తన పితృదేవతలకు 60,000 మందికి ముక్తిని ప్రసాదించగోరి స్వర్గంనుండి గంగా దేవిని ఇక్కడకు రప్పించినట్లు హిందూ పురాణాల వర్ణన. ఈ కారణంగా హిందువులు మరణించిన తమ పితరుల ముక్తి కోసం వారి చితాభస్మం ఇక్కడకు తీసుకు వచ్చి గంగానదిలో కలపడం ఆనవాయితీ. విష్ణుమూర్తి తన పాదముద్రలను ఇక్కడ హరికి పురిలో వదిలి వెళుతున్నానని చెప్పినట్లు పురాణ కథనం. సదా ఈ పాదముద్రలు గంగానదిచే తడపబడటం విశేషం.
1399 జనవరి 13 న టర్కీ రాజు 'తిమూర్‌ లాంగ్' (1336-1405) దండయాత్రలో హరిద్వార్ తిమూర్ లాంగ్ వశమైంది. సిక్కు గురువు 'గురునానక్' (1469-1539) హరిద్వార్ లోని 'కుష్వన్ ఘాట్' లో స్నానం చేసిన సందర్భం వార మతగ్రంథాలైన 'జన్మసఖి'లో చోటుచేసుకుంది. హరిద్వార్ పురాతన సంస్కృతికి, సంప్రదాయాలతో సుసంపన్న మైన ఆధ్యాత్మిక నగరం. ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం కలిగిన హరిద్వార్‌లో ఇప్పటికీ చాలా హవేలీలు, మఠాలు పురాతన చిత్రాలు, శిల్ప సంపదతో విలసిల్లుతున్నాయి.
హరిద్వార్ పురాణ కాలంనుండి ప్రస్తుత కాలం వరకు తన పుతారన్త్వాన్ని, ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని నిలుపుకుంటూ అభివృద్ధి పధంలో పయనిస్తున్న భారతీయ నగరాలలో ఒకటి.హరిద్వార్ బౌద్ధుల కాలందాటి, ఆగ్లేయుల పరిపాలన చవిచూసి ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో కూడా భక్తులను ఆధ్యాత్మికంగా ఆకర్షిస్తూ కొనసాగుతున్న ప్రముఖ హిందూ పుణ్య క్షేత్రాలలో ఒకటి.