cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నరసింహ శతకము
సీ. కర్ణయుగ్మమున నీ - కథలు సోకినజాలు
పెద్ద పోగుల జోళ్లు - పెట్టినట్లు
చేతు లెత్తుచు బూజ - సేయగల్గినజాలు
తోరంపు కడియాలు - దొడిగినట్లు
మొనసి మస్తకముతో - మ్రొక్క గల్గినజాలు
చెలువమైన తురాయి - చెక్కినట్లు
గళము నొవ్వగ నిన్ను - బలుక గల్గినజాలు
వింతగా గంఠీలు - వేసినట్లు
తే. పూని నిను గొల్చుటే సర్వ - భూషణంబు
030
సీ. భువనరక్షక । నిన్ను - బొగడనేరని నోరు
వ్రజ కగోచరమైన - పాడుబొంద
సురవరార్చిత । నిన్ను - జూడగోరని కనుల్
జలములోపల నెల్లి - సరపుగుండ్లు
శ్రీరమాధిమ । నీకు - సేవజేయని మేను
కూలి కమ్ముడువోని - కొలిమితిత్తి
వేడ్కతో నీకథల్ - వినని కర్ణములైన
గఠినశిలాదుల - గలుగు తొలలు
తే. పద్మలోచన నీమీద - భక్తిలేని
మానవుడు రెండుపాదాల - మహిషమయ్య.
031
సీ. అతివిద్యనేర్చుట - అన్నవస్త్రములకే
పసుల నార్జించుట - పాలకొఱకె
సతిని బెండ్లాడుట - సంసార సుఖముకే
సుతుల బోషించుట - గతులకొఱకె
సైన్యముల్ గూర్చుట - శత్రుజయమునకే
సాము నేర్చుటలెల్ల - చావుకొఱకె
దానమిచ్చుటయు ముం - దటి సంచితమునకే
ఘనముగా జదువుట - కడుపు కొఱకె
తే. యితర కామంబు గోరక - సతతముగను
భక్తి నీయందు నిలుపుట - ముక్తి కొఱకె
032
సీ. ధరణిలో వేయేండ్లు - తనువు నిల్వగబోదు
ధన మెప్పటికి శాశ్వ - తంబు గాదు
దారసుతాదులు - తనవెంట రాలేరు
భ్రుత్యులు మృతిని ద - ప్పింపలేరు
బంధుజాలము తన్ను - బ్రతికించుకోలేరు
బలపరాక్రమ మేమి - పనికి రాదు
ఘనమైన సకల భా - గ్యం బెంత గల్గిన
గోచిమాత్రంబైన - గొనుచుబోడు
తే. వెర్రి కుక్కల భ్రమలన్ని - విడిచి నిన్ను
భజన జేసెడివారికి - బరమసుఖము.
033
సుగుణ మొక్కటిలేదు - చూడ జనిన
నొరుల క్షేమము చూచి - యోర్వలేను
ఇటువంటి దుర్బుద్ధు - లిన్ని నా కున్నవి
నేను జేసెడివన్ని - నీచకృతులు
నావంటి పాపిష్ఠి - నరుని భూలోకాన
బుట్టజేసితి వేల - భోగిశయన ।
తే. అబ్జదళనేత్ర । నాతండ్రి - వైన ఫలము
నేరములు గాచి రక్షింపు - నీవె దిక్కు.
సీ. ధీరత బరుల నిం - దింప నేర్చితి గాని
తిన్నగా నిను బ్రస్తు - తింపనైతి
బొరుగు కామినులందు - బుద్ధి నిల్పితి గాని
నిన్ను సంతతము ధ్యా - నింపనైతి
గౌతుకంబున బాత - కము గడించితిగాని
హెచ్చు పుణ్యము సంగ్ర - హింపనైతి
తే. నవనిలో నేను జన్మించి - నందు కేమి
సార్థకము గానరాదాయె - స్వల్పమైన.
035
దలతునో తలపనో - తలతు నిపుడె
నరసింహ । నరసింహ । - నరసింహ । లక్ష్మీశ ।
దానవాంతక । కోటి - భానుతేజ ।
గోవింద । గోవింద । - గోవింద । సర్వేశ ।
పన్నగాధిపశాయి । - పద్మనాభ ।
మధువైరి । మధువైరి । - మధువైరి । లోకేశ ।
నీలమేఘశరీర । నిగమవినుత ।
తే. ఈ విధంబున నీనామ - మిష్టముగను
భజనసేయుచు నుందు నా - భావమందు.
036
కలుగజేసెడి భార - కర్త వీవె
చదువు లెస్సగ నేర్పి - సభలో గరిష్ఠాధి
కార మొందించెడి - ఘనుడ వీవె
నడక మంచిది పెట్టి - నరులు మెచ్చేడునట్టి
పేరు రప్పించెడి - పెద్ద వీవె
బలువైన వైరాగ్య - భక్తిజ్ఞానములిచ్చి
ముక్తి బొందించెడు - మూర్తి వీవె
తే. అవనిలో మానవుల కన్ని - యాసలిచ్చి
వ్యర్థులను జేసి తెలిపెడి - వాడ వీవె.
037
సీ. కాయ మెంత భయాన - గాపాడిననుగాని
ధాత్రిలో నది చూడ - దక్క బోదు
ఏవేళ నేరోగ - మేమరించునొ? సత్త్వ
మొందంగ జేయు నే - చందమునను
ఔషధంబులు మంచి - వనుభవించిన గాని
కర్మ క్షీణంబైన గాని - విడదు;
కోటివైద్యులు గుంపు - గూడివచ్చిన గాని
మరణ మయ్యెడు వ్యాధి - మాన్పలేరు
తే. జీవుని ప్రయాణకాలంబు - సిద్ధమైన
నిలుచునా దేహ మిందొక్క - నిమిషమైన?
038
సీ. జందె మింపుగ వేసి - సంధ్య వార్చిన నేమి
బ్రహ్మ మందక కాడు - బ్రాహ్మణుండు
తిరుమణి శ్రీచూర్ణ - గురురేఖ లిడినను
విష్ణు నొందక కాడు - వైష్ణవుండు
బూదిని నుదుటను - బూసికొనిన నేమి
శంభు నొందక కాడు - శైవజనుడు
కాషాయ వస్త్రాలు - గట్టి కప్పిన నేమి
యాశ పోవక కాడు - యతివరుండు
తే. ఎన్ని లౌకికవేషాలు - గట్టుకొనిన
గురుని జెందక సన్ముక్తి - దొరకబోదు.
039
సీ. నరసింహ । నే నిన్ను - నమ్మినందుకు జాల
నెనరు నాయందుంచు - నెమ్మనమున
నింకనైన గటాక్ష - మియ్యవయ్య
సంతసంబున నన్ను - స్వర్గమందే యుంచు
భూమియందే యుంచు - భోగశయన ।
నయముగా వైకుంఠ - నగరమందే యుంచు
నరకమందే యుంచు - నళిననాభ ।
తే. ఎచట నన్నుంచిననుగాని - యెపుడు నిన్ను
మఱచి పోకుండ నీనామ - స్మరణనొసగు.
040
సీ. దేహ మున్నవఱకు - మోహసాగరమందు
మునుగుచుందురు శుద్ధ - మూఢజనులు
షడ్భ్రమలను మాన - జాల రెవరు
సర్వకాలము మాయ - సంసార బద్ధులై
గురుని కారుణ్యంబు గోరుకొనరు
జ్ఞాన భక్తి విరక్తు - లైన పెద్దల జూచి
నిన్ను గనలేరు మొదటికే - నీరజాక్ష.
041
సీ. ఇలలోన నే జన్మ - మెత్తినప్పటినుండి
బహు గడించితినయ్య - పాతకములు
తెలిసి చేసితి గొన్ని - తెలియజాలక చేసి
బాధ నొందితి నయ్య - పద్మనాభ
అనుభవించెడు నప్పు - దతి ప్రయాసంబంచు
బ్రజలు చెప్పగ జాల - భయము గలిగె
నెగిరి పోవుటకునై - యే యుపాయంబైన
తే. సూర్యశశినేత్ర । నీచాటు - జొచ్చి నాను
కలుషములు ద్రుంచి నన్నేలు - కష్టమనక.
042
సీ. తాపసార్చిత । నేను - పాపకర్ముడనంచు
నాకు వంకలబెట్ట - బోకుచుమ్మి
నాటికి శిక్షలు - నన్ను చేయుటకంటె
నేడు సేయుము నీవు - నేస్తమనక
అతిభయంకరులైన - యమదూతలకు నన్ను
నీ దాసులను బట్టి - నీవు దండింపంగ
వద్దు వద్దన రెంత - పెద్దలైన
తే. దండ్రివై నీవు పరపీడ - దగులజేయ
043
సీ. ధరణిలోపల నేను - తల్లిగర్భమునందు
బుట్టినప్పటినుండి - పుణ్యమెఱుగ
నేకాదశీవ్రతం - బెన్న డుండుగ లేదు
తీర్థయాత్రలకైన - దిరుగలేదు
పారమార్థికమైన - పనులు చేయగలేదు
భిక్ష మొక్కనికైన - బెట్టలేదు
జ్ఞానవంతులకైన - బూని మ్రొక్కగలేదు
ఇతర దానములైన - నియ్యలేదు
తే. నళినదళనేత్ర । నిన్ను నే - నమ్మినాను
జేరి రక్షింపవే నన్ను - శీఘ్రముగను.
పటేల్‌గూడెం
పటేల్ గూడ తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, ఆలేరు మండలంలోని గ్రామం.
నరసింహ శతకము
044
సీ. అడవిపక్షుల కెవ్వ - డాహార మిచ్చెను
మృగజాతి కెవ్వడు - మేతబెట్టె
వనచరాదులకు భో - జన మెవ్వ డిప్పించె
జెట్ల కెవ్వడు నీళ్ళు - చేదిపోసె
స్త్రీలగర్భంబున - శిశువు నెవ్వడు పెంచె
సాహిబాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
సాహిబాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఘాజియాబాద్ జిల్లా, ఘజియాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
నరసింహ శతకము
ఫణుల కెవ్వడు పోసె - బరగ బాలు
మధుపాళి కెవ్వడు - మకరంద మొనరించె
బసుల మెవ్వ డొసంగె - బచ్చిపూరి
తే. జీవకోట్లను బోషింప - నీవెకాని
సాహిబాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
పటేల్‌గూడెం
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆలేరు నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జనగాం నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.ఈ గ్రామం అలేరు నుండి 5 కి.మీ. దూరములో పాత అంతర్జాతీయ రహదారిలో ఊంది.
నరసింహ శతకము
వేఱె యొక దాత లేడయ్య - వెదకిచూడ.
045
సీ. దనుజారి । నావంటి - దాసజాలము నీకు
కోటి సంఖ్య గలారు - కొదువ లేదు
బంట్లసందడివల్ల - బహుపరాకై నన్ను
దండిగా భ్రుత్యులు - దగిలి నీకుండంగ
వీధి భాగోతం
ఆంధ్ర దేశంలో ఆంధ్రులకే తెలియని "అరె" జాతి వారనే ఒక ప్రత్యేకమైన తెగకు సంబంధించిన వారు, అనేక మంది తెలంగాణా జిల్లాలలో వున్నారనే విషయం చాలా మందికి తెలియదనటం అతిశయోక్తి కాదు. వీరు ముఖ్యంగా కరీంనగర్, వరంగల్, నల్లగొండ జిల్లాలలో ఎక్కువ మంది నివసిస్తున్నారు. గోధలీలు తెలుగు దేశానికి ఎప్పుడు ఎలా వచ్చి స్థిరపడ్డారో చెప్పడానికి సరియైన చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. కాని ఆరె వాళ్ళు వసస వచ్చిన తరువాతనో, లేక వారిని అనుసరిస్తూనో వినోద ప్రదర్శనాలు ఇవ్వడం కోసం వచ్చి, తెలంగాణాలో స్థిరపడి వుంటారని ఊహించ వచ్చంటారు. ఏది ఏమైనా ఈ గొంధళీలు కూడా మధ్య తెలంగాణా లోని ఆరె వాళ్ళ మాదిరి గానే, రాయలసీమ లోని సురభి వాళ్ళకన్న, ఆఅరె మరాఠీల కన్న ఆతి ప్రాచీనులని చెప్పవచ్చునని, డా. పేర్వారం జగన్నాథంగారు, వారు పరిశోధించిన ఆరె జానపద సాహిత్యం తెలుగు ప్రభావం అన్న గ్రంథం షష్ఠమ తరంగంలో వివరించారు.
నరసింహ శతకము
బక్కబం టేపాటి - పనికి నగును?
నీవు మెచ్చెడి పనుల్ - నేను జేయగలేక
యింత వృథాజన్మ - మెత్తినాను
తే. భూజనులలోన నే నప్ర - యోజకుడను
గనుక నీ సత్కటాక్షంబు - గలుగజేయు.
046
సీ. కమలలోచన । నన్ను - గన్నతండ్రివిగాన
యుదరపోషణకునై - యొకరి నే నాశింప
నేర నా కన్నంబు - నీవు నడపు
పెట్టలే నంటివా - పిన్న పెద్దలలోన
దగవు కిప్పుడు దీయ - దలచినాను
ధనము భారంబైన - దలకిరీటము నమ్ము
కుండలంబులు పైడి - గొలుసు లమ్ము
వీధి భాగోతం
కుండలాకార నృత్యం
కుందలాకార నృత్య విశేషంగా చెప్పబడుతున్న గొండిలి, గొండ్లి, తోలు బొమ్మలాటల్లోని గాంధోళిగాడు గొంధళి, అనే పోదాలన్నీ ఒకే కుదురు నుంచి పుట్టి వుండవచ్చు నంటారు జగన్నాథంగారు. బుర్ర కథ, తోలు బొమ్మలాటల వంటి కళా రూపాలు కూడా మహారాష్ట్ర నుండి తెలుగు దేశానికి వచ్చాయన్న ప్రతీతి కూడా ఉంది. ఆరె వాళ్ళు మహారాష్ట్ర నుండి తెలుగు దేశానికి వలస వచ్చి కొన్ని శతాబ్దాల క్రితమే స్థిర పడి పోయారు. తెలుగు ప్రజల జీవితాలతో వారు పెన వేసుకు పోయినా ఇప్పటికీ వారి భాషా సంస్కృతుల్నీ అచార వ్వవహారాల్నీ నిలుపుకొంటూ వస్తున్నారు. వీరిని ఆరె వాళ్ళని, ఆరుకాపులనీ, అరె మరాఠీలని అర్య క్షత్రియులనీ, వివిధ పేర్లతో పిలుస్తున్నారు. వీరు ప్రాచీన కాలం నుంచీ ఆయుధోపజీవులుగా వున్నట్లు కనిపిస్తున్నారనీ, శాంతి సమయంలో నాగలి పట్టి నేల దున్నటం, యుద్ధ సమయంలో కత్తిబట్టి కదనరంగంలో క్షాత్ర తేజస్సును ప్రదర్శించడం వీళ్ళకు అనువంశిక సంప్రదాయ మైనట్లు కనిపిస్తున్నదనీ వివరిస్తున్నారు.
గొంధలే వీధి భాగోతాలు
ఆరె వాళ్ళు గ్రామాలలో ఆఅరె భాషలో వీధి భాగోతాలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ ప్రదర్శనలను "ఆరె" వారితో పాటు, తెలుగు వారు కూడా ఆదరిస్తున్నారు. ఆరెవారిలో అంబీర, ఇంగ్లే, గుండే కారి, గుగై, దూదాటి షేక, నారా, సింధే అనే ఇంటి పేర్లు గల గొంధళీ కుటుంబాలు సుమారు రెండు వందలదాకా తెలంగాణా జిల్లాలలో వున్నట్లు జగన్నాథం గారు తెలియజేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వీరంతా మహామలింగంపల్లె, వరి కోలు, వేములపల్లి, కోయలాయ, వెంకటాపురం అలాగే కరీంనగర్ జిల్లాలలోని గోపాలపురం జోజూనూరు పల్లి మొదలైన గ్రామాలలో ఉన్నారు. రంగస్థల కళాకారులైన వారు ఎక్కువగా మహాలింగం పల్లెలో వుంటున్నారు. ఈ గ్రామానికి సోమదేవర పల్లి అని కూడా మరో పేరు ఉంది.
నరసింహ శతకము
తే. కొసకు నీ శంఖ చక్రముల్ - కుదువబెట్టి
తమరడ
తమరడ, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, పెదబయలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెదబయలు నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 120 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
నరసింహ శతకము
047
తమరడ
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 39 ఇళ్లతో, 147 జనాభాతో 106 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 68, ఆడవారి సంఖ్య 79. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 143. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583633 .పిన్ కోడ్: 531040.
వీధి భాగోతం
వీథి భాగోతాలు
అయితే గోధళీల భాగోత ప్రదర్శనల కిప్పుడు ప్రజాదరణ తగ్గి పోతూ ఉంది. అందువల్ల గోధళీలలో చాల మంది వ్వవసాయాన్ని వృత్తిగా స్వీకరిస్తున్నారు. మరి కొంతమంది, వేరే వృత్తిలో జీవిస్తున్నారు. క్రమ క్రమంగా ఈ కళ క్షీణించి పోయేదశకు చేరుకుంది. ఇటీవల ఔత్సాహికులైన గోంధళీ కళాకారులు ఈ కళను కాపాడుకోవడం కోసం మహాలింగంపల్లి కేంద్రంగా గొంధళే నాటక మందలిని స్థాపించు కున్నారు.
తమరడ
గణాంకాలు
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 	18 - పురుషుల సంఖ్య 	9 - స్త్రీల సంఖ్య 	9 - గృహాల సంఖ్య 	4
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
వారు ప్రదర్శిచే ప్రదర్శనాలలో బాల వంతి కథ ఒకటి. బాలవంతి కథలో రాజుకు సంతానం కలగదు. సంతాన ప్రాప్తికోసం తపస్సు చేసి ఈశ్వరుని వల్ల వరం పొంది రావలసిందిగా రాణి రాజును ప్రోత్సహిస్తుంది. మొదట రాజు అంగీకరించడు. ఐనా రాణి బలవంతం చేస్తుంది. రాజు తన రాజ్య భారాన్ని లింబోజీ ప్రధానికి అప్పగించి తపస్సు కోసం అరణ్యానికి వెళ్ళడానికి సిద్ధపడాతాడు. ఆ సందర్భంలో వారిరువురి మధ్యా ఇలా సంవాదం జరుగుతుంది.
నరసింహ శతకము
జీత మెందుకు ముట్ట - జెప్పవైతి
మంచిమాటలచేత - గొంచెమియ్యగలేవు
కలహమౌ నిక జుమ్మి - ఖండితముగ
తమరడ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పెదబయలులో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదబయలులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
పటేల్‌గూడెం
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఆలేరులో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆలేరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జనగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ యాదగిరిగుట్టలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల జనగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆలేరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
బాలవంతి: ......... వారి ఆరె  భాషలో ఇలా వుంటుంది.
పటేల్‌గూడెం
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
ఐకుమి రాజా మీతోటి సంగిత కానిదారు ఐకుమి రాజా అంచనామయూ అంచనామగాదు సంగిత మీ అంచనామయూ వరదనుదదాలా తేరపరచదనుదదాల బోలుధడావో వరదనుదదాలా వింబోజిదదాలా అతేవింబోజిదదాల బోలుధడావే వింబోజిదదాలా
ఈ విధంగా సాగే వారి సంవాదం తెలుగులో ఇలా వుంటుంది.
ఓ రాజా... నేనోమాట చెబుతాను చెవున బెట్టవలసింది మన పేరూ మన ఊరు పేరు చెబుతాను మనకీ రాజరికం వుండి లాభమేమి మక కీ ధనద్వ్రాలు కూడా వుండి ఏమి లాభం లేదు. వేముల వాడ దేవుడుండీ కూడ లాభం లేకుండా వున్నది వినవయ్యా ఓ రాజా.... నేనో మాట చెబుతాను ఇటు చెవి బెట్టివిను.
పటేల్‌గూడెం
భూమి వినియోగం
పటేల్ గూడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పటేల్ గూడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పటేల్ గూడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
ఓ నారీ? అదేమి సంగతో చెప్పు వింటాను.
బాలవంతి:..........
పటేల్‌గూడెం
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
మనకు కొడుకులూ కూతుళ్ళూ లేరు నిన్ను నాన్నా అని పిలిచే కొడికులు లేరు నన్ను అమ్మా అని పిలిచే కూతుర్లు లేరు తండ్రి చెప్పులు తొడిగే కుమారుడు లేడు తల్లి రవికెలు తొడిగే కూతురు లేదు ఓ రాజా నీవిప్పుడు ధౌలగిరి (ధవళాగిరి)కి వెళ్ళాలి నీవు కొడుకూ కూతుర్ల దానం పొందాలి.
అవర్ సింగ్:.....
నరసింహ శతకము
చనవుచే నిన్నాళ్లు - జరుపవలసె
తమరడ
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నరసింహ శతకము
నిక నే సహింప నీ - విపుడు నన్నేమైన
తమరడ
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
నరసింహ శతకము
శిక్ష చేసిన జేయు - సిద్ధమయితి
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
ఓ నా రాణీ... నేను కూడ ఓ మాట చెబుతాను ఓ నారీ దేవు డివ్వందే కూతుర్లెట్టా కలుగుతారు ఓ నారీ దేవు డివ్వందే కొడుకులెట్టా కలుగుతారు సంతానం కోసం నేనెక్కడికీ వెళ్ళను నాతో నీవున్నూ ఇట్లా చావ వలసిందే తప్ప నేను సంతానం కోసం ఎటూ వెళ్ళను సుమా..
నరసింహ శతకము
048
సీ. హరి । నీకు బర్యంక - మైన శేషుడు చాల
బవనము భక్షించి - బ్రతుకుచుండు
ననువుగా నీకు వా - హనమైన ఖగరాజు
గొప్పపామును నోట - గొఱుకుచుండు
అదిగాక నీ భార్య - యైన లక్ష్మీదేవి
దినము పేరంటంబు - దిరుగుచుండు
నిన్ను భక్తులు పిల్చి - నిత్యపూజలు చేసి
ప్రేమ బక్వాన్నముల్ - పెట్టుచుండ్రు
తే. స్వస్థముగ నీకు గ్రాసము - జరుగుచుండు
గాసు నీ చేతి దొకటైన - గాదు వ్యయము.
049
సీ. పుండరీకాక్ష । నా - రెండు కన్నుల నిండ
నిన్ను జూచెడి భాగ్య - మెన్నడయ్య
వాసిగా నా మనో - వాంఛ దీరెడునట్లు
సొగసుగా నీరూపు - చూపవయ్య
పాపకర్ముని కంట - బడకపోవుదమంచు
బరుషమైన ప్రతిజ్ఞ - బట్టినావె?
వసుధలో బతిత పా - వనుడ వీ వంచు నే
బుణ్యవంతులనోట - బొగడ వింటి
తే. నేమిటికి విస్తరించె నీ - కింత కీర్తి
ద్రోహినైనను నా కీవు - దొరకరాదె?
050
సీ. పచ్చి చర్మపు దిత్తి - పసలేదు దేహంబు
లోపల నంతట - రోయ రోత
నరములు శల్యముల్ - నవరంధ్రములు రక్త
మాంసంబు కండలు - మైల తిత్తి
బలువైన యెండ వా - నల కోర్వ దింతైన
దాళలే దాకలి - దాహములకు
సకల రోగములకు - సంస్థానమె యుండు
నిలువ దస్థిరమైన - నీటిబుగ్గ
తే. బొందిలో నుండు ప్రాణముల్ - పోయినంత
గాటికే గాని కొఱగాదు - గవ్వకైన.
051
వలపు మందులు నాకు - వలదు వలదు
చెలిమి సేయుచు నీకు - సేవ జేసెద గాన
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
గాగిల్లాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, బెజ్జంకి మండలంలోని గ్రామం.
నరసింహ శతకము
గ్రహభయంబునకు జ - క్రము దలచెదగాని
ఘోరరక్షలు గట్ట - గోరనయ్య
పాముకాటుకు నిన్ను - భజన జేసెదగాని
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
ఇది మండల కేంద్రమైన బెజ్జంకి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కరీంనగర్ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
నరసింహ శతకము
దాని మంత్రము నేను - తలపనయ్య
తే. దొరికితివి నాకు దండి వై - ద్యుడవు నీవు
వేయికష్టాలు వచ్చినన్ - వెఱవనయ్య.
052
సీ. కూటికోసరము నే - గొఱగాని జనులచే
బలుగద్దరింపులు - పడగవలసె?
దార సుత భ్రమ - దగిలియుండగగదా
బెను దరిద్రత పైని - బెనగియుండగగదా
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
నరసింహ శతకము
చేరి నీచులసేవ - చేయవలసె?
నభిమానములు మది - నంటియుండగగదా
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
బాలవంతి:....
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 468 ఇళ్లతో, 1799 జనాభాతో 656 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 914, ఆడవారి సంఖ్య 885. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 479 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 26. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572510 .పిన్ కోడ్: 505528.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
వినవయ్య ఓ రాజా.. నేనో మాట చెబుతాను కొడుకు కూతుర్ల వరం పొందడం కోసం నీవు తప్పక వెళ్ళాలి
ఓ రాజా... నేనోమాట చెబుతాను చెవున బెట్టవలసింది మన పేరూ మన ఊరు పేరు చెబుతాను మనకీ రాజరికం వుండి లాభమేమి మక కీ ధనద్రవ్వాలు కూడా వుండి ఏమి లాభం లేదు. వేముల వాడ దేవుడుండీ కూడ లాభం లేకుండా వున్నది వినవయ్యా ఓ రాజా.... నేనో మాట చెబుతాను ఇటు చెవి బెట్టివిను.
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల బెజ్జంకిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గున్కుల్ కొండాపూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కరీంనగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కరీంనగర్లో ఉన్నాయి.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
అవర్సింగ్:.....
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గాగిల్లాపూర్లో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
నరసింహ శతకము
తే. నిటుల సంసారవారిధి - నీదలేక
వేయివిధముల నిన్ను నే - వేడుకొంటి.
053
సీ. సాధు సజ్జనులతో - జగడమాడిన గీడు
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
వినవయ్య ఓ రాజా.. నేనో మాట చెబుతాను కొడుకు కూతుర్ల వరం పొందడం కోసం నీవు తప్పక వెళ్ళాలి ఇట్లా బాలావంతి చెప్పడం ప్రారంభించింది.
నరసింహ శతకము
పరమ దీనుల జిక్క - బట్టి కొట్టిన గీడు
భిక్షగాండ్రను దుఃఖ - పెట్ట గీడు
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
అవర్ సింగ్:..........
మంకవతిని వెంటనే రప్పించాలి సోదరుడు లింబోజీని కూడ పిలిపించాలి ఆ లింబోజి అన్నకు ఈ రాజ్యం అప్పాగించాలి పెద్ద చిన్న లంతా కూర్చున్నా రీ సభలో కోమట్లూ బామండ్లూ కూడ కూర్చున్నా రిక్కడ ఓ నారాణీ? నేనీ రాజ్యాన్ని ఎవరి కిచ్చేది? అక్కడ అరెండు పైసల్ని ముడి వేయాలి ఒక్క పైసను మాత్రం నేను ఒడిలో కట్టుకుంటాను.
నరసింహ శతకము
నిరుపేదలను జూచి - నిందజేసిన గీడు
పుణ్యవంతుల దిట్ట - బొసగు గీడు
సద్భక్తులను దిర - స్కారమాడిన గీడు
గురుని ద్రవ్యము దోచు - కొనిన గీడు
తే. దుష్టకార్యము లొనరించు - దుర్జనులకు
ఘనతరంబైన నరకంబు - గట్టిముల్లె.
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో8 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు, నలుగురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.
తమరడ
భూమి వినియోగం
తమరాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నరసింహ శతకము
054
సీ. పరులద్రవ్యముమీద - భ్రాంతి నొందినవాడు
పరకాంతల నపేక్ష - పడెడువాడు
అర్థుల విత్తంబు - లపహరించెడువాడు
సభలలోపల నిల్చి - చాడిచెప్పెడివాడు
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
నరసింహ శతకము
విష్ణుదాసుల జూచి - వెక్కిరించెడివాడు
ధర్మసాధుల దిట్ట - దలచువాడు
తే. ప్రజల జంతుల హింసించు - పాతకుండు
కాలకింకర గదలచే - గష్టమొందు.
055
సీ. నరసింహ । నా తండ్రి - నన్నేలు నన్నేలు
కామితార్థము లిచ్చి - కావు కావు
దైత్యసంహార । చాల - దయయుంచు దయయుంచు
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
నరసింహ శతకము
దీనపోషక । నీవె - దిక్కు దిక్కు
మారకోటిసురూప । - మన్నించు మన్నించు
పద్మలోచన । చేయి - పట్టు పట్టు
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గాగిల్లాపూర్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వీధి భాగోతం
బాలవంతి కథా ప్రదర్శనం
ఇలా వారి సంవాదం జరుగుతుంది. ఈ ప్రదర్శనాలను ఈ నాటికి వారు ఆంధ్ర దేశంలో ప్రదర్శిస్తున్నారు. మన జానపద కళారూపాలు ఎలా శిథిలమై పోతున్నాయో గోంధళే వీధి భాగోతాలు కూడా నశిస్తున్నాయి. అవీ మన కళారూపాలతో పాటు పెరిగాయి గాబట్టి వాటిని సంరక్షించాల్చిన బాధ్యత ఉంది. ఈ గొంధళే వీధి భాగోతాలను పరిశోధించిన పేర్వారం జగన్నాథంగారికి కృతజ్ఞతలు.
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
వీధి భాగోతం
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:తెలంగాణా జానపద కళారూపాలు
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
నరసింహ శతకము
తే. సురవినుత । నేను నీచాటు - జొచ్చినాను
నా మొఱాలించి కడతేర్చు - నాగశయన ।
056
సీ. నీ భక్తులను గనుల్ - నిండ జూచియు రెండు
చేతుల జోహారు - సేయువాడు
నేర్పుతో నెవరైన - నీ కథల్ చెప్పంగ
వినయమందుచు జాల - వినెడువాడు
తన గృహంబునకు నీ - దాసులు రా జూచి
పీటపై గూర్చుండ - బెట్టువాడు
నీసేవకుల జాతి - నీతు లెన్నక చాల
దాసోహ మని చేర - దలచువాడు
తే. పరమభక్తుండు ధన్యుండు - భానుతేజ ।
వాని గనుగొన్న బుణ్యంబు - వసుధలోన.
057
సీ. పక్షివాహన । నేను - బ్రతికినన్నిదినాలు
కొండెగాండ్రను గూడి - కుమతినైతి
నన్నవస్త్రము లిచ్చి - యాదరింపుము నన్ను
గన్నతండ్రివి నీవె - కమలనాభ ।
మరణ మయ్యెడినాడు - మమతతో నీయొద్ది
బంట్ల దోలుము ముందు - బ్రహ్మజనక ।
ఇనజభటావళి - యీడిచికొనిపోక
కరుణతో నాయొద్ద - గావ లుంచు
తే. కొసకు నీ సన్నిధికి బిల్చు - కొనియు నీకు
సేవకుని జేసికొనవయ్య - శేషశయన ।
058
సీ. నిగమాదిశాస్త్రముల్ - నేర్చిన ద్విజుడైన
యజ్ఞకర్తగు సోమ - యాజియైన
ధరణిలోపల బ్రభా - త స్నానపరుడైన
నిత్యసత్కర్మాది - నిరతుడైన
నుపవాస నియమంబు - లొందు సజ్జనుడైన
గావివస్త్రముగట్టు - ఘనుడునైన
దండిషోడశమహా - దానపరుండైన
సకల యాత్రలు సల్పు - సరసుడైన
తే. గర్వమున గష్టపడి నిన్ను - గానకున్న
మోక్షసామ్రాజ్య మొందడు - మోహనాంగ ।
059
సీ. పంజరంబున గాకి - బట్టి యుంచిన లెస్స
పలుకునే వింతైన - చిలుకవలెను?
గార్దభంబును దెచ్చి - కళ్లెమింపుగవేయ
దిరుగునే గుర్రంబు - తీరుగాను?
ఎనుపపోతును మావ - టీ డు శిక్షించిన
నడచునే మదవార - ణంబువలెను?
పెద్దపిట్టను మేత - బెట్టి పెంచిన గ్రొవ్వి
సాగునే వేటాడు - డేగవలెను?
తే. కుజనులను దెచ్చి నీ సేవ - కొఱకు బెట్ట
వాంఛతో జేతురే భక్త - వరులవలెను?
060
సీ. నీకు దాసుడ నంటి - నిన్ను నమ్ముకయుంటి
గాన నాపై నేడు - కరుణజూడు
దోసిలొగ్గితి నీకు - ద్రోహ మెన్నగబోకు
పద్మలోచన । నేను - పరుడగాను
భక్తి నీపై నుంచి - భజన జేసెద గాని
పరుల వేడను జుమ్మి - వరము లిమ్ము
దండిదాతవు నీవు - తడవుసేయక కావు
ఘోరపాతకరాశి - గొట్టివైచి
తే. శీఘ్రముగ గోర్కు లీడేర్చు - చింత దీర్చు
నిరతముగ నన్ను బోషించు - నెనరు నుంచు.
సీ. విద్య నేర్చితి నంచు - విర్రవీగగలేదు
భాగ్యవంతుడ నంచు - బలుకలేదు
ద్రవ్యవంతుడ నంచు - దఱచు నిక్కగలేదు
నిరతదానములైన - నెఱపలేదు
పుత్రవంతుడ నంచు - బొగడుచుండగలేదు
భ్రుత్యవంతుడ నంచు - బొగడలేదు
శౌర్యవంతుడ నంచు - సంతసింపగలేదు
కార్యవంతుడ నంచు - గడపలేదు
తే. నలుగురికి మెప్పుగానైన - నడువలేదు
నళినదళనేత్ర । నిన్ను నే - నమ్మినాను.
గాగిళ్ళపూర్ (బెజ్జంకి)
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గాగిల్లాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గాగిల్లాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మొక్కజొన్న, వరి,అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
నరసింహ శతకము
తనద్రవ్య మొకరింట - దాచ రోత
గుణహీను డగువాని - కొలువు గొల్చుట రోత
యొరుల పంచలక్రింద - నుండ రోత
భాగ్యవంతునితోడ - బంతమాడుట రోత
గుఱిలేని బంధుల - గూడ రోత
ఆదాయములు లేక - యప్పుదీయుట రోత
జార చోరుల గూడి - చనుట రోత
తే. యాదిలక్ష్మీశ । నీబంట - నైతినయ్య ।
యింక నెడబాసి జన్మంబు - లెత్త రోత.
063
సీ. వెర్రివానికి నేల - వేదాక్షరంబులు?
మోటువానికి మంచి - పాట లేల?
పసులకాపరి కేల - పరతత్త్వబోధలు?
విటకాని కేటికో - విష్ణుకథలు?
వదరు శుంఠల కేల - వ్రాత పుస్తకములు?
ద్రవ్యలోభికి నేల - ధాతృత్వ గుణములు?
దొంగబంటుకు మంచి - సంగ తేల?
తే. క్రూరజనులకు నీమీద - గోరి కేల?
ద్రోహి పాపాత్మునకు దయా - దుఃఖ మేల?
064
సీ. నా తండ్రి నాదాత - నాయిష్టదైవమా
నన్ను మన్ననసేయు - నారసింహ ।
దయయుంచు నామీద - దప్పులన్ని క్షమించు
నిగమగోచర । నాకు - నీవె దిక్కు
నే దురాత్ముడ నంచు - నీమనంబున గోప
గింపబోకుము స్వామి । - కేవలముగ
గరుణించి రక్షించు - కమలనాభ ।
నేడు ప్రత్యక్షమై నన్ను - నిర్వహింపు.
065
సీ. వేమాఱు నీకథల్ - వినుచు నుండెడివాడు
పరుల ముచ్చటమీద - భ్రాంతి పడడు
అగణితంబుగ నిన్ను - బొగడ నేర్చినవాడు
చెడ్డమాటలు నోట - జెప్పబోడు
ఆసక్తిచేత ని - న్ననుసరించెడివాడు
ధనమదాంధులవెంట - దగుల బోడు
సంతసంబున నిన్ను - స్మరణజేసెడివాడు
చెలగి నీచులపేరు - దలపబోడు
తే. నిన్ను నమ్మిన భక్తుండు - నిశ్చయముగ
గోరి చిల్లర వేల్పుల - గొల్వబోడు.
066
పలుమాఱు పిలిచిన - బలుక వేమి?
పలికిన నీ కున్న - పద వేమిబోవు? నీ
మోమైన బొడచూప - వేమి నాకు?
శరణు జొచ్చినవాని - సవరింపవలె గాక
పరిహరించుట నీకు - బిరుదు గాదు
బరు లెవ్వ రగుదురు - పంకజాక్ష ।
తే. దాత దైవంబు తల్లియు - దండ్రి వీవె
నమ్మియున్నాను నీపాద - నళినములను.
067
సీ. వేదముల్ చదివెడు - విప్రవర్యుండైన
రణము సాధించెడు - రాజెయైన
వర్తకకృషికుడౌ - వైశ్యముఖ్యుండైన
బరిచగించెడు శూద్ర - వర్యుడయిన
మెచ్చుఖడ్గము బట్టి - మెఱయు మ్లేచ్ఛుండైన
బ్రజల కక్కఱపడు - రజకుడైన
చర్మ మమ్మెడి హీన - చండాలనరుడైన
నీ మహీతలమందు - నెవ్వడైన
తే. నిన్ను గొనియాడుచుండెనా - నిశ్చయముగ
వాడు మోక్షాధికారి యీ - వసుధలోన.
068
సీ. సకలవిద్యలు నేర్చి - సభ జయింపగవచ్చు
శూరుడై రణమందు - బోరవచ్చు
రాజరాజై పుట్టి - రాజ్య మేలగవచ్చు
హేమ గోదానంబు - లియ్యవచ్చు
గగనమం దున్న చు - క్కల నెంచగావచ్చు
జీవరాసుల పేళ్లు - చెప్పవచ్చు
మేక రీతిగ నాకు - మెసవవచ్చు
నిన్ను వర్ణింప దరమౌనె - నీరజాక్ష ।
069
సీ. నరసింహ । నీవంటి - దొరను సంపాదించి
కుమతి మానవుల నే - గొల్వజాల
నెక్కు వైశ్వర్యంబు - లియ్యలేకున్నను
బొట్టకుమాత్రము - పోయరాదె?
ఘనముగా దిది నీకు - కరవున బోషింప
గష్ట మెంతటి స్వల్ప - కార్యమయ్య?
పెట్టజాలక యేల - భిక్షమెత్తించెదు
నన్ను బీదను జేసి - నా వదేమి?
తే. అమల । కమలాక్ష । నే నిట్లు - శ్రమపడంగ
గన్నులకు బండువై నీకు - గానబడునె?
070
సీ. వనరుహనాభ । నీ - వంక జేరితి నేను
గట్టిగా నను గావు - కావు మనుచు
లేవబోయిన నిన్ను - లేవనియ్య
గూర్చుండబెట్టి నీ - కొంగు గట్టిగ బట్టి
పుచ్చుకొందును జూడు - భోగిశయన ।
యీవేళ నీ కడ్డ - మెవరు వచ్చినగాని
వారికైనను లొంగి - వడకబోను
తే. గోపగాడను నీవు నా - గుణము తెలిసి
యిప్పుడే నన్ను రక్షించి - యేలుకొమ్ము.
071
సీ. ప్రహ్లాదు డేపాటి - పైడి కానుక లిచ్చె?
మదగజం బెన్నిచ్చె - మౌక్తికములు?
నారదుం డెన్నిచ్చె - నగలు రత్నంబు? ల
హల్య నీ కే యగ్ర - హార మిచ్చె?
ఉడుత నీ కేపాటి - యూడిగంబులు చేసె?
ఘనవిభీషణు డేమి - కట్న మిచ్చె?
పంచపాండవు లేమి - లంచ మిచ్చిరి నీకు?
తే. నీకు వీరంద ఱయినట్లు - నేను గాన?
యెందు కని నన్ను రక్షింప - విందువదన ।
072
సీ. వాంఛతో బలిచక్ర - వర్తిదగ్గర జేరి
యడవిలో శబరి ది - య్యని ఫలా లందియ్య
జేతులొగ్గితి వేల - సిగ్గుపడక?
వేడ్కతో వేవేగ - విదురునింటికి నేగి
విందుగొంటి వదేమి - వెలితిపడక?
అడుకు లల్పము కుచే - లుడు గడించుక తేర
బొక్కసాగితి వేల - లెక్కగొనక?
తే. భక్తులకు నీవు పెట్టుట - భాగ్యమౌను
సీ. స్తంభమం దుదయించి - దానవేంద్రుని ద్రుంచి
మకరిచే జిక్కి సా - మజము దుఃఖించంగ
గృపయుంచి వేగ ర - క్షించినావు
శరణంచు నా విభీ - షణుడు నీ చాటున
వచ్చినప్పుడె లంక - నిచ్చినావు
ఆ కుచేలుడు చేరె - డటుకు లర్పించిన
బహుసంపదల నిచ్చి - పంపినావు
తే. వారివలె నన్ను బోషింప - వశముగాదె?
యంత వలపక్ష మేల శ్రీ - కాంత । నీకు?
074
సీ. వ్యాసు డే కులమందు - వాసిగా జన్మించె?
విదురు డే కులమందు - వృద్ధి బొందె?
గర్ణు డేకులమందు - ఘనముగా వర్ధిల్లె?
నా వసిష్ఠుం డెందు - నవతరించె?
నింపుగా వాల్మీకి - యే కులంబున బుట్టె?
గుహు డను పుణ్యు డే - కులమువాడు?
శ్రీశుకు డెక్కట - జెలగి జన్మించెను?
శబరి యేకులమందు - జన్మమొందె?
తే. నే కులంబున వీ రింద - ఱెచ్చినారు?
నీకృపాపాత్రులకు జాతి - నీతు లేల?
075
సీ. వసుధాస్థలంబున - వర్ణహీనుడు గాని
తడసి కాసియ్యని - ధర్మశూన్యుడు గాని
చదువనేరని మూఢ - జనుడు గాని
సకలమానవులు మె - చ్చని కృతఘ్నుడు గాని
చూడ సొంపును లేని - శుంఠ గాని
అప్రతిష్ఠలకు లో - నైన దీనుడు గాని
మొదటి కే మెఱుగని - మోటు గాని
వాని కే వంక లేదయ్య - వచ్చు ముక్తి.
076
సీ. ఇభకుంభములమీది - కెగిరెడి సింగంబు
నవచూతపత్రముల్ - నమలుచున్న పికంబు
గొఱుకునే జిల్లేడు - కొనలు నోట?
అరవిందమకరంద - మనుభవించెడి తేటి
పోవునే పల్లేరు - పూలకడకు?
లలిత మైన రసాల - ఫలము గోరెడి చిల్క
తే. నిలను నీకీర్తనలు పాడ - నేర్చినతడు
పరులకీర్తన బాడునే - యరసి చూడ?
077
జిత్త ముంపగలేను - జెదరకుండ
నీవైన దయయుంచి - నిలిచి యుండెడునట్లు
వనజలోచన । నేను - వట్టి మూర్ఖుడ జుమ్మి
తన కుమారున కుగ్గు - తల్లి వోసినయట్లు
భక్తిమార్గం బను - పాలు పోసి
తే. ప్రేమతో నన్ను బోషించి - పెంచుకొనుము
ఘనత కెక్కించు నీదాస - గణములోన.
078
కమలారి యతికళం - కమును బడసె
సొగసైన నీ నేత్ర - యుగముతో సరిరాక
నళినబృందము నీళ్ల - నడుమ జేరె
గరిరాజవరద । నీ - గళముతో సరిరాక
పెద్దశంఖము బొబ్బ - పెట్ట బొడగె
శ్రీపతి । నీదివ్య - రూపుతో సరి రాక
పుష్పబాణుడు నీకు - బుత్రు డయ్యె
నీకు బట్టమహిషి యయ్యె - నిశ్చయముగ.
079
సీ. హరిదాసులను నింద - లాడకుండిన జాలు
భిక్ష మియ్యంగ ద - ప్పింపకుండిన జాలు
జేముట్టి దానంబు - చేసినట్లు
మించి సజ్జనుల వం - చించకుండిన జాలు
నింపుగా బహుమాన - మిచ్చినట్లు
దేవాగ్రహారముల్ - దీయకుండిన జాలు
గనకకంబపు గుళ్లు - గట్టినట్లు
తే. ఒకరి వర్శాశనము ముంచ - కున్న జాలు
బేరుకీర్తిగ సత్రముల్ - పెట్టినట్లు.
080
దేహ మెప్పటికి దా - స్థిరత నొంద
దాయుష్య మున్న ప - ర్యంతంబు పటుతయు
నొక్కతీరున నుండ - దుర్విలోన
బాల్యయువత్వదు - ర్బలవార్ధకము లను
భ్రాంతితో దీని గా - పాడుద మనుమొన్న
గాలమృత్యువుచేత - గోలుపోవు
జన్మ మిక నొల్ల న న్నేలు - జలజనాభ ।
081
సీ. వదనంబు నీనామ - భజన గోరుచునుండు
జిహ్వ నీకీర్తనల్ - సేయ గోరు
హస్తయుగ్మంబు ని - న్నర్చింప గోరును
గర్ణముల్ నీ మీది - కథలు గోరు
తనువు నీసేవయే - ఘనముగా గోరును
నయనముల్ నీదర్శ - నంబు గోరు
మూర్ధమ్ము నీపద - మ్ముల మ్రొక్కగా గోరు
నాత్మ నీదై యుండు - నరసి చూడ
తే. స్వప్నమున నైన నేవేళ - సంతతమును
బుద్ధి నీ పాదములయందు - బూనియుండు.
082
సీ. పద్మాక్ష । మమతచే - బరము నందెద మంచు
విర్రవీగుదుమయ్య - వెర్రిపట్టి
మాస్వతంత్రంబైన - మదము గండ్లకు గప్పి
మొగము పట్టదు కామ - మోహమునను
బ్రహ్మదేవుండైన - బైడిదేహము గల్గ
జేసివేయక మమ్ము - జెఱిచె నతడు
తుచ్ఛమైనటువంటి - తో లెమ్ముకలతోడి
ముఱికి చెత్తలు చేర్చి - మూట కట్టె
తే. నీ శరీరాలు పడిపోవు - టెఱుగ కేము
కాముకుల మైతి మిక మిమ్ము - గానలేము.
083
రవికోటితేజ । సా - రంగవదన ।
మణిగణాన్విత । హేమ - మకుటాభరణ । చారు
మకరకుండల । లస - న్మందహాస ।
కాంచనాంబర । రత్న - కాంచివిభూషిత ।
సురవరార్చిత । చంద్ర - సూర్యనయన ।
కమలనాభ । ముకుంద । - గంగాధరస్తుత ।
రాక్షసాంతక । నాగ - రాజశయన ।
తే. పతితపావన । లక్షీశ । - బ్రహ్మజనక ।
భక్తవత్సల । సర్వేశ । - పరమపురుష ।
సీ. పలుమాఱు దశరూప - ములు దరించితి వేల?
యేకరూపము బొంద - వేల నీవు?
నయమున క్షీరాబ్ధి - నడుమ జేరితి వేల?
రత్నకాంచన మంది - రములు లేవె?
పన్నగేంద్రునిమీద - బవ్వళించితి వేల?
జలతారుపట్టెమం - చములు లేవె?
ఱెక్కలు గలపక్షి - నెక్కసాగితి వేల?
గజతురంగాందోళి - కములు లేవె?
తే. వనజలోచన । యిటువంటి - వైభవములు
సొగసుగా నీకు దోచెనో - సుందరాంగ?
085
సీ. తిరుపతి స్థలమందు - దిన్నగా నే నున్న
వేంకటేశుడు మేత - వేయలేడొ?
పురుషోత్తమమున కే - బోయనజాలు జ
గన్నాథు డన్నంబు - గడపలేడొ?
శ్రీరంగమునకు నే - జేర బోయిన జాలు
స్వామి గ్రాసము బెట్టి - సాకలేడొ?
కాంచీపురములోన - గదిసి నే గొలువున్న
తే. యెందు బోవక నేను నీ - మందిరమున
నిలిచితిని నీకు నామీద - నెనరు లేదు.
సీ. తార్క్ష్యవాహన । నీవు - దండిదాత వటంచు
గోరి వేడుక నిన్ను - గొల్వవచ్చి
యర్థిమార్గమును నే - ననుసరించితినయ్య
లావైన బదునాల్గు - లక్ష లైన
జూపసాగితి నీకు - సుందరాంగ ।
యానంద మైన నే - నడుగ వచ్చిన దిచ్చి
వాంఛ దీర్పుము - నీలవర్ణ । వేగ
తే. నీకు నావిద్య హర్షంబు - గాక యున్న
తేపతేపకు వేషముల్ - దేను సుమ్మి.
087
సీ. అమరేంద్రవినుత । నే - నతిదురాత్ముడ నంచు
గలలోన నైనను - గనుల బడవు
దొడ్డగా నొక యుక్తి - దొరకెనయ్య ।
గట్టికొయ్యను దెచ్చి - ఘనముగా ఖండించి
నీస్వరూపము చేసి - నిలుపుకొంచు
ధూప దీపము లిచ్చి - తులసితో బూజించి
నిత్యనైవేద్యముల్ - నేమముగను
తే. నడుపుచును నిన్ను గొలిచెద - నమ్మి బుద్ధి
నీ ప్రపంచంబు గలుగు నా - కింతె చాలు.
088
సీ. భువనేశ । గోవింద । - రవికోటిసంకాశ ।
యంభోజభవ రుద్ర - జంభారిసన్నుత ।
సామగానవిలోల । - సారసాక్ష ।
వనధిగంభీర । శ్రీ - వత్సకౌస్తుభవక్ష ।
శంఖచక్రగదాసి - శార్జ్ఞహస్త ।
దీనరక్షక । వాసు - దేవ । దైత్యవినాశ ।
నారదార్చిత । దివ్య - నాగశయన ।
తే. చారు నవరత్నకుండల - శ్రవణయుగళ ।
విబుధవందిత పాదబ్జ । - విశ్వరూప ।
సీ. నాగేంద్రశయన । నీ - నామమాధుర్యంబు
మూడుకన్నుల సాంబ - మూర్తి కెఱుక
పంకజాతాక్ష । నీ - బలపరాక్రమ మెల్ల
భారతీపతి యైన - బ్రహ్మ కెఱుక
వసుధలో బలిచక్ర - వర్తి కెఱుక
పరమాత్మ । నీ దగు - పక్షపాతిత్వంబు
దశశతాక్షుల పురం - దరుని కెఱుక
తే. వీరి కెఱుకగు నీకథల్ - వింత లెల్ల
నరుల కెఱు కన్న నెవరైన - నవ్విపోరె?
సీ. అర్థు లేమైన ని - న్నడుగవచ్చెద రంచు
క్షీరసాగరమందు - జేరినావు
నీచుట్టు సేవకుల్ - నిలువకుండుటకునై
భయదసర్పముమీద - బండినావు
భక్తబృందము వెంట - బడి చరించెద రంచు
నెగసి పోయెడిపక్షి - నెక్కినావు
దాసులు నీద్వార - మాసింపకుంటకు
మంచి యోధుల కావ - లుంచినావు
తే. లావు గలవాడ వైతి వే - లాగు నేను
నిన్ను జూతును నాతండ్రి । - నీరజాక్ష ।
091
సీ. నీకథల్ చెవులలో - సోకుట మొదలుగా
బులకాంకురము మెన - బుట్టువాడు
నయమైన నీ దివ్య - నామకీర్తనలోన
ఫాలంబుతో నీదు - పాదయుగ్మమునకు
బ్రేమతో దండ మ - ర్పించువాడు
హా పుండరీకాక్ష । - హా రామ । హరి । యంచు
వేడ్కతో గేకలు - వేయువాడు
తే. చిత్తకమలంబునను నిన్ను - జేర్చువాడు
నీదులోకంబునం దుండు - నీరజాక్ష ।
092
సీ. నిగమగోచర । నేను - నీకు మెప్పగునట్లు
లెస్సగా బూజింప - లేను సుమ్మి
నాకు దోచిన భూష - ణములు పెట్టెద నన్న
గౌస్తుభమణి నీకు - గలదు ముందె
భక్ష్యభోజ్యముల న - ర్పణము జేసెద నన్న
గలిమికొద్దిగ గాను - కల నొసంగెద నన్న
భార్గవీదేవి నీ - భార్య యయ్యె
నీకు సొమ్ములు పెట్ట నే - నెంతవాడ ।
093
దాతవు నీ వంచు - ధైర్యపడితి
నా మనంబున నిన్ను - నమ్మినందుకు దండ్రి ।
మేలు నా కొనరింపు - నీలదేహ ।
భళిభళీ । నీ యంత - ప్రభువు నెక్కడ జూడ
బుడమిలో నీ పేరు - పొగడవచ్చు
ముందు జేసిన పాప - మును నశింపగ జేసి
నిర్వహింపుము నన్ను - నేర్పుతోడ
తే. బరమసంతోష మాయె నా - ప్రాణములకు
నీ​ఋణము దీర్చుకొన నేర - నీరజాక్ష ।
094
పులుల గుంపున జేర - బోయినట్లు
మకరివర్గం బున్న - మడుగు జొచ్చినయట్లు
చెదలభూమిని జాప - చేర బఱచినయట్లు
వెర్రివానికి బహు - విత్త మిచ్చినయట్లు
కమ్మగుడిసె మందు - గాల్చినట్లు
జెలిమి జేసినయ ట్లైన - జేటు వచ్చు.
095
సీ. దనుజసంహార । చక్ర - ధర । నీకు దండంబు
లిందిరాధిప । నీకు - వందనంబు
పతితపావన । నీకు - బహునమస్కారముల్
నీరజాతదళాక్ష । - నీకు శరణు
వాసవార్చిత । మేఘ - వర్ణ । నీకు శుభంబు
మందరధర । నీకు - మంగళంబు
కంబుకంధర । శార్జ్గ - కర । నీకు భద్రంబు
దీనరక్షక । నీకు - దిగ్విజయము
తే. సకలవైభవములు నీకు - సార్వభౌమ ।
నిత్యకల్యాణములు నగు - నీకు నెపుడు.
096
సీ. మత్స్యావతార మై - మడుగులోపల జొచ్చి
సోమకాసురు ద్రుంచి - చోద్యముగను
దెచ్చి వేదము లెల్ల - మెచ్చ దేవతలెల్ల
బ్రహ్మ కిచ్చితి వీవు - భళి । యనంగ
నా వేదముల నియ్య - నాచారనిష్ఠల
సకలపాపంబులు - సమసిపోవు నటంచు
మనుజు లందఱు నీదు - మహిమ దెలిసి
తే. యుందు రరవిందనయన । నీ - యునికి దెలియు
వారలకు వేగ మోక్షంబు - వచ్చు ననఘ ।
097
సీ. కూర్మావతారమై - కుధరంబుక్రిందను
గోర్కితో నుండవా - కొమరు మిగుల?
వరహావతారమై - వనభూములను జొచ్చి
శిక్షింపవా హిర - ణ్యాక్షు నపుడు?
కశిపుని ద్రుంపవా - కాంతి మీఱ?
వామనరూపమై - వసుధలో బలిచక్ర
వర్తి నఱంపవా - వైర ముడిగి?
తే. యిట్టి పను లెల్ల జేయగా - నెవరికేని
తగునె నరసింహ । నీకిది - దగును గాక ।
సీ. లక్ష్మీశ । నీదివ్య - లక్షణగుణముల
నా వెర్రిగుణములు - నయముగా ఖండించి
నన్ను రక్షింపు మో - నళిననేత్ర ।
నిన్ను నే నమ్మితి - నితరదైవముల నే
నమ్మలే దెప్పుడు - నాగశయన ।
కాపాడినను నీవె - కష్టపెట్టిన నీవె
నీపాదకమలముల్ - నిరత మేను
తే. నమ్మియున్నాను నీపాద - నళినభక్తి
వేగ దయచేసి రక్షింపు - వేదవిద్య ।
సీ. అమరేంద్రవినుత । ని - న్ననుసరించినవారు
ముక్తి బొందిరి వేగ - ముదముతోను
నీపాదపద్మముల్ - నెఱ నమ్మియున్నాను
నాకు మోక్షం బిమ్ము - నళిననేత్ర ।
కాచి రక్షించు నన్ - గడతేర్చు వేగమే
నీ సేవకుని జేయు - నిశ్చలముగ
గాపాడినను నీకు - గైంకర్యపరుడ నై
చెలగి నీపనులను - జేయువాడ
తే. ననుచు బలుమాఱు వేడెద - నబ్జనాభ ।