cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
యుగోస్లేవియా
1948 యుగస్లేవియా సోవియట్ చీలిక
అన్ని కమ్యూనిస్ట్ యురోపియన్ దేశాల ఘాడ్ స్టాలిన్‌ విధానాలతో విభేదించి 1947 లో మార్షల్ ప్రణాళిక సహాయాన్ని తిరస్కరించాయి. టిటో మొదటిసారి మార్షల్ ప్రణాళికను తిరస్కరించింది. అయినప్పటికీ 1948 లో టిటో ఇతర సమస్యలపై స్టాలిన్‌తో నిర్ణయాత్మకంగా విడివడింది.ఇది యుగోస్లేవియా ఒక స్వతంత్ర కమ్యూనిస్ట్ రాజ్యాన్ని సృష్టించడానికి దారితీసింది. ఇందుకు యుగోస్లేవియా అమెరికన్ సహాయం కోరింది. అమెరికన్ నాయకులు అంతర్గతంగా విభజించబడినప్పటికీ కానీ చివరకు అంగీకరించారు. 1949 లో చిన్న మొత్తాన్ని డబ్బును పంపడం ప్రారంభించారు, భారీ ఎత్తున 1950-53లో. అమెరికన్ సహాయం మార్షల్ ప్రణాళికలో భాగం కాదు. టిటో తూర్పు బ్లాక్, నాటో దేశాలని విమర్శించింది. భారతదేశం, ఇతర దేశాలతో కలిసి 1961 లో నాన్-విలీనెడ్ మూవ్మెంట్‌ను ప్రారంభించింది. ఇది రద్దు చేయబడే వరకు దేశంలోని అధికారిక అనుబంధం కొనసాగింది. 1974 లో వోజువోడినా, కొసావో-మెటోహిజా రెండు రాష్ట్రాల్లో (తరువాతికి ఒక ప్రావిన్సు స్థాయికి అప్గ్రేడ్ అయ్యింది) అలాగే బోస్నియా , హెర్జెగోవినా స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన రిపబ్లిక్ అధికారం మంజూరు చేయబడింది. అల్బేనియా, హంగేరీ జాతీయంగా మైనారిటీ భాషలుగా గుర్తించింది. బోస్నియా, మోంటెనెగ్రో సెర్రో-క్రోట్ స్థానిక ప్రజల సంభాషణలకు ఉపయోగించబడింది. జాగ్రెబ్, బెల్గ్రేడ్ ప్రమాణాల ఆధారంగా కాదు. స్లోవేనియాలో హంగేరియన్లు, ఇటాలియన్లు అల్పసంఖ్యాక ప్రజలుగా గుర్తించబడ్డారు.వొజ్వోడినా , కొసోవొ - మెతోహిజా సెర్బియా రిపబ్లిక్ భుభాగాలు అయ్యాయి. అవి ఫెడరేషన్‌లో భాగం అయ్యాయి.ఇది సెంట్రల్ సెర్బియా రూపొందించడానికి దారితీసింది.దీనికి ప్రత్యేక అసెంబ్లీ లేకపోయినప్పటికీ భూభాగాల ప్రతినిధులు భాగస్వామ్యం వహించే జాయింట్ అసెంబ్లీ ఉంది.
గణాంకాలు
యూగోస్లావియా ఎప్పుడూ విభిన్న జనాభాకు కేంద్రంగా ఉంది. జాతీయ అనుబంధంతోనే కాకుండా మతపరమైన అనుబంధంతో కూడా ఇది ఉంది. ఇస్లాం, రోమన్ కాథలిసిజం, జుడాయిజం, ప్రొటెస్టాంటిజం అలాగే పలు ఈస్ట్రన్ ఆర్థోడాక్స్ విశ్వాసాలు యుగోస్లేవియా దాదాపు 40 మతవిశ్వాసాలు యుగోస్లేవియా మతసంస్కృతిని సుసంపన్నం చేస్తున్నాయి.వీటిలో మొత్తం 40 మంది ఉన్నారు. యుగోస్లేవియా మతపరమైన జనాభా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నాటకీయంగా మారింది. జనాభాలో 99% మంది తమ మతం, అభ్యాసాలతో లోతుగా పాల్గొంటున్నారని 1921 , తరువాత 1948 లో సేకరించిన ఒక జనాభా గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఆధునికీకరణ, పట్టణీకరణ యుద్ధానంతర ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలతో మత విశ్వాసుల శాతం నాటకీయ పతనానికి దారితీసింది. జాతీయ ఐక్యత, రాజ్యాంగంపై యుద్ధం తరువాత కమ్యునిస్ట్ ప్రభుత్వం విధానాలకు మతపరమైన నమ్మకం , జాతీయత మధ్య సంబంధాలు తీవ్రమైన ప్రమాదకరమయ్యాయి. 1964 లో నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో యుగోస్లేవియా మొత్తం జనాభాలో కేవలం 70% పైగా మత విశ్వాసకులుగా భావించారు. అత్యధిక మత సాంద్రత ఉన్న ప్రాంతాలలో కొసావో 91%, బోస్నియా , హెర్జెగోవినాలతో 83.8% ఉన్నారు. స్లోవేకియా 65.4%, 63.7%తో సెర్బియా, 63.6%తో క్రొవేషియా ఉన్నాయి. ఆర్థోడాక్స్ సెర్బ్స్, కేథలిక్ క్రోయాట్స్, ముస్లిం బోస్కియాక్స్, అల్బేనియాల మధ్య మత వైవిధ్యాలు జాతీయవాదం పెరగడంతో 1991 లో యుగోస్లేవియా కూలిపోవటానికి కారణమయ్యాయి.
ప్రభుత్వం
1963 ఏప్రిల్ 7 న యుగోస్లేవియా సోషలిస్ట్ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్‌గా యుగోస్లేవియా అధికారిక నామాన్ని మార్చుకుంది.దేశాధ్యక్షుడుగా జోసిప్ బ్రజ్ టిటో నియమించబడ్డాడు. ఎస్.ఎఫ్.ఆర్.వైలో ప్రతి రిపబ్లిక్, ప్రావిన్స్ స్వంత రాజ్యాంగం, సుప్రీం కోర్టు, పార్లమెంట్, ప్రెసిడెంట్ , ప్రధాని విధానం ఏర్పరచుకున్నాయి.యుగోస్లేవ్ ప్రభుత్వము కూడా అధ్యక్షుడు (టిటో), ఫెడరల్ ప్రధాని, , ఫెడరల్ పార్లమెంటు (1980 లో టిటో మరణం తరువాత ఒక సమష్టి ప్రెసిడెన్సీ ఏర్పడింది)ఏర్పరచుకుంది. ప్రతి రిపబ్లిక్, ప్రావిన్స్, , కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ సెంట్రల్ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శి , కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శులు ఉన్నారు.
దేశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తిగా టిటో తరువాత రిపబ్లికన్, ప్రొవిన్షియల్ ప్రీమియర్లు , అధ్యక్షులు , కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అధ్యక్షులు ఉన్నారు. టిటో రాజకీయాల వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేయడం ప్రారంభించిన తరువాత టిటో సెర్బియా రహస్య పోలీస్ ప్రధాన అధికారి స్లాబోడాన్ పనేజీక్ క్రుక్‌ ఒక సందేహాస్పదమైన ట్రాఫిక్ ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నాడు. రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో టిటోకు ఒక ప్రధాన అసమ్మతి నాయకుడు అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి అలెగ్జాండర్ రాంకోవిక్ టిటోకు వ్యతిరేకంగా అసమ్మతి వెల్లడించిన తరువాత తన టైటిల్స్, హక్కులను కోల్పోయాడు. ఎడ్వర్డ్ కార్డెల్జ్ లేదా స్టానే డోలన్క్ వంటి కొంతమంది మంత్రులు ప్రధానమంత్రి కంటే చాలా ప్రాముఖ్యత వహించారు.
1968 లో బెల్గ్రేడ్, అనేక ఇతర నగరాల్లో విద్యార్థులు సంఘటితమై ప్రపంచవ్యాప్త నిరసనలలో చేరినసమయంలో గట్టిగా నిర్వహించబడే వ్యవస్థలో మొట్టమొదటి పగుళ్లు ఏర్పడ్డాయి. అధ్యక్షుడు జోసిప్ బ్రోజ్ టిటో క్రమంగా కొంతమంది విద్యార్థుల డిమాండ్లను నెరవేర్చి టెలివిజన్‌లో "విద్యార్థులు చేసినది సరైనదే " అని సమర్ధించిన కారణంగా నిరసనలు అణిచివేయబడ్డాయి. తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఆయన నిరసనలకు నాయకత్వం వహించిన విద్యార్థుల నుండి యూనివర్సిటీ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ పోస్టుల నుండి తొలగించాడు.
క్రొయేషియన్ స్ప్రింగ్ ఆఫ్ 1970-1971 లో ఇది అవిధేయతకు మరింత తీవ్రమైన సంకేతం అని చెప్పబడింది. జాగ్రెబ్ విద్యార్థులు అధికమైన పౌర స్వేచ్ఛలు, ఎక్కువ క్రొయేషియన్ స్వయంప్రతిపత్తి కోసం ప్రదర్శనలను నిర్వహించారు. తర్వాత క్రొయేషియా అంతటా సామూహిక వ్యక్తీకరణలు జరిగాయి. పాలన ప్రజా నిరసనను అణిచివేసింది, నాయకులను ఖైదు చేసింది. కానీ పార్టీలో కీలకమైన అనేకమంది క్రొయేషియన్ ప్రతినిధులు నిశ్శబ్దంగా ఈ కారణాన్ని సమర్ధించారు. దేశం పునర్వ్యవస్థీకరణ కోసం పార్టీ శ్రేణులలో లాబీయింగ్ చేశారు. దీని ఫలితంగా 1974 లో నూతన రాజ్యాంగం ఆమోదించబడింది. ఇది యుగోస్లేవియా, సెర్బియాలో ప్రోవింస్‌లోని ప్రత్యేక రిపబ్లిక్లక్‌కు మరింత హక్కులను ఇచ్చింది.
సంప్రదాయ ఘర్షణలు, ఆర్ధిక సంక్షోభం
యుగోస్లేవ్ సమాఖ్య ద్విపార్శ్వత నేపథ్యంలో నిర్మించబడింది. యుగోస్లేవియాలో సంభవించిన అంతర్యుద్ధం మీద ఇది సెర్బియా పాలక వర్గంలో ఆధిపత్యం వహించింది. యుద్ధసమయంలో ఫాసిస్ట్ ఇటలీ, నాజి జర్మనీ దేశాన్ని విడిచిపెట్టి యుస్టాసే అని పిలవబడే ఒక తీవ్రమైన క్రొయేషియన్ జాతీయవాద వర్గాన్ని ఆమోదిస్తూ దేశంలో విభజన జరిగింది. బోస్కియాక్ జాతీయవాదుల ఒక చిన్న వర్గం యాక్సిస్ దళాలలో చేరి సెర్బ్‌ మీద దాడి చేసింది. తీవ్ర సెర్బ్ జాతీయవాదులు బోస్నియాకులు, క్రోయాట్స్‌మీద దాడుల్లో నిమగ్నమయ్యారు.
క్రోటాట్, సెర్బ్స్ రెండింటినీ శాంతింపజేయడానికి ఒక పద్ధతిలో స్పందించిన టిటో స్వదేశీ క్రొయేషియా దేశం స్థిరత్వంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. అదే సమయంలో వారి డిమాండ్లను కొందరు అంగీకరిస్తూ క్రోయాట్ నిరసనకారులను అరెస్టు చేయాలని ఆదేశించారు. 1974 లో అల్బేనియా ప్రజలు అధికంగా కలిగిన కొసావో, మిశ్రమ జనాభా కలిగిన వోజ్వోడినాలో స్వతంత్ర ప్రాంతాలు సృష్టించబడినందున దేశంలో సెర్బియా ప్రభావం గణనీయంగా తగ్గింది.
ఈ స్వయంప్రతిపత్త రాష్ట్రాలు రిపబ్లిక్స్‌గా అదే ఓటింగ్ శక్తిని కలిగి ఉన్నాయి. కానీ రిపబ్లిక్‌లా కాకుండా వారు యుగోస్లేవియా నుండి చట్టబద్ధంగా వేరుచేయలేకపోయారు. ఈ రాయితీ క్రొయేషియా, స్లోవేనియాతో సంతృప్తి చెందింది. కానీ సెర్బియా, కొసావో నూతన స్వతంత్ర ప్రావిన్స్ స్పందన భిన్నంగా ఉంది. సెర్బ్స్ కొత్త రాజ్యాంగాన్ని క్రోయాట్లు, సంప్రదాయ అల్బేనియన్ జాతీయవాదులు చేస్తున్నట్లుగా భావించారు. కొసావోలో జాతిపరమైన అల్బేనియన్లు స్వతంత్ర ప్రావిన్సును సృష్టించడంలో తగినంత కృషి జరగలేదని అసంతృప్తి చెంది యుగోస్లేవియా నుండి కొసావోను వేరు చేసి పూర్తిస్థాయి రిపబ్లిక్‌గా మార్చాలని నిర్భంధించారు. ఈ విధమైన ఉద్రిక్తతలు కమ్యూనిస్ట్ నాయకత్వంలో సృష్టించబడ్డాయి. 1974 రాజ్యాంగం కమ్యూనిస్ట్ అధికారులలో సెర్బియా ప్రభావాన్ని బలహీనపరిచింది, రిపబ్లిక్లను విడివిడిగా అనుమతించడం ద్వారా దేశంలోని ఐక్యత అపాయంలో పడింది.
అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం 1950 నుండి 1980 వరకు యుగోస్లేవియా అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.అద్భుతమైన అభివృద్ధి సాధించిన దక్షిణ కొరియా, ఇతర దేశాలలో నివేదించబడిన పరిధులను సమీపించింది. ఇతర సోషలిస్టు దేశాలలో కర్మాగారాలు ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్నట్లు యుగోస్లేవియాలో కర్మాగారాలకు కర్మికులు యజమానులుగా ఉండి స్వయం నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం కలిగి ఇలాంటి విధానాలను కలిగి ఉన్న ఏకైక సోషలిస్టు దేశంగా యుగోస్లేవియా గుర్తించబడింది. ఈ విధానం బలమైన అభివృద్ధికి దారితీసింది. అయితే అధికారిక గణాంకాలు సూచించిన విధంగా వృద్ధిరేటు సంపూర్ణ విలువ ఎక్కువగా లేనప్పటికీ 1950 లలో సోవియట్ యూనియన్, యుగోస్లేవియా రెండింటి ఆదాయాభివృద్ధి , విద్యాభివృద్ధి ఆశ్చర్యకరంగా అధిక వృద్ధిరేటులను కలిగి ఉన్నాయి.
1970 లలో చమురు ధరల షాక్ తర్వాత యూరోపియన్ వృద్ధి కాలం ముగిసింది. యుగోస్లేవియాలో ఆర్థిక సంక్షోభం మొదలయ్యింది. యుగోస్లావ్ ప్రభుత్వాలు ఎగుమతుల ద్వారా నిధులు అభివృద్ధి చేయడానికి పాశ్చాత్య దేశాల నుండి అధిక మొత్తంలో రుణాలు తీసుకోవడం ఆరంభించింది. అదే సమయంలో పాశ్చాత్య ఆర్థికరంగం మాంద్యాలుగా మారాయి. యుగోస్లేవియన్ ఎగుమతుల కోసం డిమాండ్ తగ్గి పెద్ద రుణ సమస్యను సృష్టించింది.
1989 లో అధికారిక ఆధారాల ప్రకారం 248 సంస్థలు దివాళా తీయబడడం లేదా విక్రయించబడడం సంభవించింది. 89,400 మంది కార్మికులు తొలగించబడ్డారు. 1990 తొలి తొమ్మిది నెలల కాలంలో ఐ.ఎం.ఎఫ్. కార్యక్రమాలను స్వీకరించిన తరువాత మరో 889 సంస్థలు 5,25,000 కార్మికులతో కలిసి పనిచేశాయి. మరో మాటలో చెప్పాలంటే రెండు సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ కాలంలో "ట్రిగ్గర్ యంత్రాంగం" (ఫైనాన్షియల్ ఆపరేషన్స్ చట్టం క్రింద) 2.7 మిలియన్ల నుండి పారిశ్రామిక శక్తి నుండి శ్రామిక సంస్థలు దాదాపు 6,00,000 కంటే ఎక్కువ మంది కార్మికులు విధుల నుండి తొలగించబడ్డారు. 1990 వ దశక తొలి మాసాల్లో కార్మికుల అదనపు 20% లేదా 50 లక్షల మంది వేతనాలు చెల్లించలేదు. ఎందుకంటే సంస్థలు దివాలా నివారించడానికి ప్రయత్నించాయి. దివాలా తీసిన సంస్థలు, లే-ఆఫ్స్ అధికంగా ఉన్న దేశాలలో సెర్బియా, బోస్నియా , హెర్జెగోవినా, మాసిడోనియా , కొసావో దేశాలు ఉన్నాయి. రియల్ ఆదాయాలు పతనం, సామాజిక కార్యక్రమాలు పతనం అయ్యాయి. జనాభాలో సామాజికంగా నిరాశ, నిరాశాజనక వాతావరణం సృష్టించడం. ఈ సంఘటనలలో ఇది ఒక క్లిష్టమైన మలుపుగా మారింది.
విడిపోవడం
1974 రాజ్యాంగం ఫెడరల్ ప్రభుత్వ అధికారాన్ని తగ్గించినప్పటికీ టిటో అధికారం ఈ బలహీనతను అనుకూలంగా మార్చుకుని ఆయన మరణించే వరకు కొనసాగింది.
1980 మే 4 న టిటో మరణించిన తరువాత యుగోస్లేవియాలో జాతి ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. 1974 రాజ్యాంగం వారసత్వం నిర్ణయాత్మక వ్యవస్థను త్రోసిపుచ్చడానికి ఉపయోగించబడింది. అభిరుచుల సంఘర్షణ అసమర్థమైనదిగా మారింది కనుక ప్రజలను నిరాశకు గురి చేసింది. కొసావోలో 1981 లో జరిగిన నిరసనలలో కొస్సోవో అల్బేనియన్ మెజారిటీ గణతంత్ర హోదాను కోరింది. సెర్బియా అధికారులు ఈ సెంటిమెంట్‌ను అణిచివేసారు. ప్రావిన్స్ స్వయంప్రతిపత్తిని తగ్గించేందుకు ముందుకు వచ్చారు.
1986 లో సెర్బియా అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ అండ్ ఆర్ట్స్ యుగోస్లేవియాలోని సెర్బ్స్ ఆధిక్యస్థానం గురించి కొందరు వేడెక్కుతున్న సమస్యల గురించి ఒక ముసాయిదాను రూపొందించారు. భూభాగంలో, జనాభాలో అతిపెద్ద యుగోస్లావ్ గణతంత్రం కాసావో , వోజ్వోడిన ప్రాంతాలపై సెర్బియా ప్రభావం 1974 రాజ్యాంగం ద్వారా తగ్గించబడింది. ఎందుకంటే రెండు స్వతంత్ర రాష్ట్రాలు పూర్తిస్థాయిలో ఉన్న రిపబ్లిక్కుల వాస్తవిక అధికారాలను కలిగి ఉన్నాయి. సెర్బియా తన చేతులు ముడిపడినట్లు గుర్తించింది. ఎందుకంటే రిపబ్లికన్ ప్రభుత్వం ప్రొవిన్సులకు దరఖాస్తు చేసుకునే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, నిర్వహించడం. ఫెడరల్ ప్రెసిడెన్సి కౌన్సిల్ (ఆరు రిపబ్లిక్స్, రెండు స్వతంత్ర రాష్ట్రాల ప్రతినిధులతో కూడిన ఎనిమిది మంది సభ్యుల మండలి) లో ఓటు వేయడం వలన వారు కొన్నిసార్లు ఇతర రిపబ్లిక్లతో సంకీర్ణంలోకి ప్రవేశించారు. అందువలన సెర్బియాను అధిగమించారు.
సెర్బియా కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు " స్లబోడాన్ మిలోసోవిక్ " పూర్వ-1974 సెర్బియా సార్వభౌమత్వాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నించాడు. టిటో మరణించిన తరువాత మిలోసొవిక్ సెర్బియాకు తదుపరి ఉన్నతాధికారి, రాజకీయ అధికారిగా మారడానికి మార్గాన్ని చేసాడు. ఇతర రిపబ్లిక్లు, ముఖ్యంగా స్లోవేనియా, క్రొయేషియా ఈ చర్యను ఎక్కువ సెర్బియా పెత్తనం పునరుద్ధరణగా వ్యతిరేకించారు. "వ్యతిరేక బ్యూరోక్రటిక్ విప్లవం" అని పిలవబడే వరుస కదలికల ద్వారా వోజ్వోడినా, కొసావో , మెటోహిజా స్వతంత్రతను తగ్గించడంలో మిలోసోవిక్ విజయం సాధించాడు. కానీ రెండు సంస్థలు యుగోస్లేవ్ ప్రెసిడెన్సీ కౌన్సిల్లో ఓటును నిలుపుకున్నాయి. ముందుగా సెర్బియా ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి ఉపయోగించిన పరికరాన్ని ఇప్పుడు పెంచడానికి ఉపయోగించారు. ఎనిమిది మంది సభ్యుల మండలిలో సెర్బియాకు మద్దతుగా ప్రస్తుతం కనీసం నాలుగు వోట్లపైగా ఉన్నాయి; సెర్బియా ప్రాపర్, అప్పటి-నమ్మకమైన మోంటెనెగ్రో, వొజ్వోడినా,, కొసావో.
ఈ సంఘటనల ఫలితంగా కొసావోలో జాతి అల్బేనియన్ మైనర్లు 1989 లో కొసావో ఖైదీల సమ్మెను నిర్వహించారు. ఇది అల్బేనియన్లు, అల్బేనియన్లు కాని రాష్ట్రాల మధ్య జాతి వివాదానికి దారితీసింది. 1980 లలో కొసావో జనాభాలో దాదాపు 80% మంది జాతి-అల్బేనియన్లు మెజారిటీగా ఉన్నారు. 1989 లో కొసొవోపై మాలియోవిక్ నియంత్రణ సాధించడంతో ఈ ప్రాంతంలో మిగిలివున్న కొద్దిమంది సెర్బియాలను మాత్రమే వదిలివేసింది. కొసావోలో (ప్రధానంగా సెర్బ్స్) స్లావ్ల సంఖ్య అనేక కారణాల వలన త్వరితంగా తగ్గిపోయింది.ఎప్పటికప్పుడు పెరుగుతున్న జాతి ఉద్రిక్తతలు, ఆ ప్రాంతం నుండి వచ్చే వలసలు ఇందుకు కారణంగా ఉన్నాయి. 1999 నాటికి కొసావోలో మొత్తం జనాభాలో స్లావ్లు కేవలం 10% మాత్రమే ఉన్నారు.
ఇదిలా ఉండగా మిలన్ కుచన్ అధ్యక్ష పదవిలో స్లొవేనియా,, క్రొయేషియా అల్బేనియన్ అల్పసంఖ్యాకులు అధికారిక గుర్తింపు కోసం వారి పోరాటానికి మద్దతు ఇచ్చాయి. ప్రారంభమైన సమ్మెలు కొసావోన్ రిపబ్లిక్‌ను కోరుతూ విస్తృతమైన ప్రదర్శనలుగా మారాయి. ఇది సెర్బియా నాయకత్వాన్ని ఆగ్రహానికి గురిచేసి పోలీసు బలగాన్ని ఉపయోగించింది. యుగోస్లావ్ ప్రెసిడెన్సీ కౌన్సిల్‌ సెర్బియా ఆధిక్యతతో ఫెడరల్ ఆర్మీని ప్రొవింస్లోకి పంపబడింది.
1990 జనవరిలో యుగోస్లేవియా కమ్యూనిస్టు లీగ్ అసాధారణంగా 14 వ సమావేశం ఏర్పాటు చేయబడింది. చాలాకాలం వరకు స్లోవేనియన్, సెర్బియన్ ప్రతినిధులు లీగ్ ఆఫ్ కమ్యునిస్టులు , యుగోస్లేవియా భవిష్యత్తుపై వాదించారు. మిలోసెవిక్ నాయకత్వంలోని సెర్బియన్ ప్రతినిధి బృందం "ఒక వ్యక్తి, ఒక ఓటు" విధానాన్ని నొక్కి చెప్పింది. ప్రతిగా క్రొయేట్స్ మద్దతు ఇచ్చిన స్లోవేనేలు, యూగోస్లావియాను మరింత రిపబ్లిక్కులకు మరింత శక్తిని పంపిణీ చేయడం ద్వారా సంస్కరించాలని కోరుకున్నారు. ఫలితంగా, స్లోవేనియన్, క్రొయేషియన్ ప్రతినిధులు కాంగ్రెస్ను విడిచిపెట్టి యుగోస్లావ్ కమ్యూనిస్టు పార్టీని రద్దు చేశారు.
అన్ని రిపబ్లిక్కులలో జాతీయవాద పురోగతి ఫలితంగా అనివార్యంగా రాజ్యాంగ సంక్షోభం: ఫెడరేషన్లో విఫలమైన సంబంధాల కోసం స్లోవేనియా, క్రొయేషియా డిమాండ్లను ప్రకటించాయి.
తూర్పు ఐరోపాలో మిగిలిన కమ్యూనిస్టుల పతనం తరువాత. 1990 లో రిపబ్లిక్కులు అన్నింటిలో బహుళ పార్టీ ఎన్నికలు జరిగాయి. స్లొవేనియా, క్రొయేషియా ఏప్రిల్లో ఎన్నికలు నిర్వహించాయి, ఎందుకంటే వారి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలు శాంతిదాయకంగా అధికారాన్ని ఇవ్వటానికి ఎంచుకున్నారు. ఇతర యుగోస్లావ్ రిపబ్లిక్లు-ముఖ్యంగా సెర్బియా-రిపబ్లిక్స్లో రెండు ప్రజాస్వామ్యవాదంతో ఎక్కువ అసంతృప్తి చెందాయి. రెండింటికి వ్యతిరేకంగా వేర్వేరు ఆంక్షలు (ఉదా. స్లోవేనియన్ ఉత్పత్తుల కోసం సెర్బియా "కస్టమ్స్ పన్ను") ప్రతిపాదించాయి. కానీ సంవత్సరం గడచిన తరువాత ఇతర గణతంత్ర కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలు ప్రజాస్వామీకరణ ప్రక్రియ అనివార్యతను గ్రహించాయి. డిసెంబరులో సమాఖ్య చివరి సభ్యదేశంగా సెర్బియా పార్లమెంటరీ ఎన్నికలను నిర్వహించింది. ఇది ఈ గణతంత్రంలో మాజీ కమ్యూనిస్ట్ల పాలనను నిర్ధారించింది.
పరిష్కారం కాని సమస్యలు మాత్రం మిగిలిపోయాయి. ప్రత్యేకంగా స్లోవేనియా, క్రొయేషియా రిపబ్లిక్ల అధిక స్వయంప్రతిపత్తి వైపుగా ప్రభుత్వాలను ఎన్నుకున్నాయి. (మిలన్ కుకాన్, ఫ్రాన్జో టుట్మాన్, వరుసగా) దీని వలన సెర్బియా ఆధిపత్యం ప్రయత్నాలు , వివిధ స్థాయిల ప్రజాస్వామ్య ప్రమాణాలు మరింత అనుకూలంగా లేవు. సెర్బియా, మాంటెనెగ్రో యుగోస్లేవ్ ఐక్యతకు అనుగుణంగా ఉన్న అభ్యర్థులను ఎన్నుకున్నారు.
క్రొయేట్ స్వాతంత్ర్యం కోసం క్రొయేషియా లోపల పెద్ద సెర్బ్ కమ్యూనిటీలు ఏర్పడడానికి దారితీసింది. క్రోమాట్ రిపబ్లిక్ నుండి విడిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. యుగోస్లేవియా మొత్తం రాజ్యాంగ దేశం స్థాయి నుండి వారు తొలగించబడిన కారణంగా క్రొయేషియాలోని సెర్బ్స్ సార్వజనీన క్రొయేషియాలో ఒక జాతీయ మైనారిటీ హోదాను ఆమోదించలేదు.
యుగస్లోవ్ యుద్ధాలు
నూతన సామ్రాజ్యం యుగోస్లేవ్ సివిలియన్, సైనిక దళాలను వేర్పాటువాద దళాలతో భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు యుద్ధం మొదలయింది. 1990 ఆగస్టులో సెర్బియాలో పోలీస్డ్ క్రోయాట్ క్రాజినాలో పోలీసులను భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు యూగోస్లేవియన్ సైన్యం శిబిరాలలో ఆశ్రయం కోసం మొట్టమొదటిసారిగా ప్రజలను చూశారు. అయితే సైన్యం నిష్క్రియంగా ఉండిపోయింది. పౌరులు అప్పుడు సాయుధ ప్రతిఘటన నిర్వహించారు. క్రొయేషియన్ సాయుధ దళాల ("పోలీస్"), పౌరుల మధ్య ఉన్న ఈ సాయుధ పోరాటాలు యుగోస్లేవ్ యుధ్ధం ఆరంభమయ్యాయి. అదేవిధంగా స్లోవేనియన్ పోలీస్ దళాలచే యుగోస్లేవ్ సరిహద్దు పోలీస్ స్థానాలను భర్తీ చేయడం ప్రాంతీయ సాయుధ పోరాటాలను రెచ్చగొట్టింది ఇది తక్కువ సంఖ్యలో ప్రజలను బాధించడంతో ముగిసింది.
బోస్నియా, హెర్జెగోవినాలో ఇదే ప్రయత్నం మూడు సంవత్సరాలకు పైగా కొనసాగిన యుద్ధానికి దారితీసింది (క్రింద చూడండి). ఈ వైరుధ్యాల ఫలితాలన్నీ మూడు ప్రాంతాల నుండి సెర్బ్స్ పూర్తి వలసలు బోస్నియా, హెర్జెగోవినాలో జనాభా భారీ స్థానమార్పిడి , మూడు కొత్త స్వతంత్ర రాష్ట్రాలను స్థాపించడం సంభవించాయి. మాసిడోనియా విభజన శాంతియుతంగా ఉండేది. అయితే యుగోస్లేవ్ సైన్యం మాసిడోనియన్ మట్టిపై స్ట్రాజ పర్వతం శిఖరాన్ని ఆక్రమించింది.
1990 ఆగస్టులో డాల్మాటియన్ తీరప్రాంతం నుండి దారితీసే రోడ్లను అడ్డుకోవడం ద్వారా క్రోయేషియాలో సెర్బియా తిరుగుబాటులు క్రొయేషియన్ నాయకత్వం స్వతంత్రం దిశగా అడుగులు వేయడం దాదాపు ఏడాది ముందుగా ప్రారంభమైంది. ఈ తిరుగుబాట్లను సెర్బ్ ఫెడరల్ సైన్యం (జెఎన్ఎ) చాలా తక్కువగా వివేచనతో ఎదుర్కొన్నది. క్రొయేషియా లోని సెర్బ్స్ "సెర్బ్ స్వతంత్ర ప్రాంతాలు"గా ప్రకటించి తరువాత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సెర్బ్ కజిననాలో ఐక్యమైంది. 1990 లో స్లోవేనియన్ ప్రాదేశిక రక్షణ దళాలను నిరాకరించేందుకు ఫెడరల్ సైన్యం ప్రయత్నించింది. (హోమ్ గార్డ్ మాదిరిగా రిపబ్లిక్లో స్థానిక రక్షణ దళాలు ఉన్నాయి) కానీ పూర్తిగా విజయం సాధించలేదు. ఇప్పటికీ స్లోవేనియా తన సైనిక దళాలను భర్తీ చేయడానికి ఆయుధాల దిగుమతిని ప్రారంభించింది.
క్రొయేషియా కూడా ప్రధానంగా హంగరీ నుంచి ఆయుధాలను అక్రమంగా దిగుమతి చేసుకుంది (ఫెడరల్ సైన్యం రిపబ్లిక్స్ 'సైనిక దళాల నిరాయుధీకరణను అనుసరించి),, క్రోయేషియా డిఫెన్స్ మంత్రి మార్టిన్ స్కగ్గేజ్ మధ్య ఒక రహస్య సమావేశం వీడియోని నిరంతరం పర్యవేక్షణలో ఉంచింది. దీనిని ఇద్దరు పురుషులు యుగోస్లేవ్ కౌంటర్-ఇంటలిజెన్స్ (కావోస్, కొంట్రా-ఓబ్లాజెచ్ట్జ్బ్లబ్బా) చిత్రీకరించారు. స్కెగెల్జ్ తాము సైన్యంతో యుద్ధంలో ఉన్నారని ప్రకటించారు. ఆయుధాల అక్రమ రవాణా గురించి సూచనలను, క్రొయేషియన్ నగరాల్లో ఉన్న యుగోస్లేవ్ సైన్యం అధికారులతో వ్యవహరించే పద్ధతులను ఇచ్చారు. సెర్బియా, జె.ఎన్.ఎ ప్రచార ప్రయోజనాల కోసం క్రొయేషియన్ పునర్నిర్మాణం కొరకు ఈ ఆవిష్కరణను ఉపయోగించాయి.
అదే నెలలో సైనిక నాయకులు యుగోస్లేవియా ప్రెసిడెన్సీని కలిసి అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించటానికి ప్రయత్నించారు. ఇది సైన్యాలను దేశ నియంత్రణలోకి తీసుకురావడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఆ సమయంలో అంతా సెర్బియా సైన్యం వలె కనిపించింది. తద్వారా ఇతర రిపబ్లిక్లు యూనియన్ మొత్తం సెర్బియన్ ఆధిపత్యమేనని భావించారు. సెర్బియా, మోంటెనెగ్రో, కొసావో, వోజ్వోడిన ప్రతినిధులు ఈ నిర్ణయానికి ఓటు వేశారు. మిగిలిన అన్ని రిపబ్లిక్లు, క్రొవేషియా, స్లోవేనియా, మాసిడోనియా, బోస్నియా , హెర్జెగోవినా వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు. టై ఘర్షణల తీవ్రతను ఆలస్యం చేసింది. కానీ దీర్ఘకాలం కాదు.
1990 శరత్కాలంలో మొట్టమొదటి బహుళ-పార్టీ ఎన్నికల ఫలితాల తర్వాత స్లోవేనియా, క్రొయేషియా రిపబ్లిక్లు యుగోస్లేవియాని ఆరు రిపబ్లిక్ల సమాఖ్యగా మార్చేందుకు ప్రతిపాదించాయి. ఈ ప్రతిపాదన ద్వారా, రిపబ్లిక్స్ స్వీయ-నిర్ణయానికి హక్కు ఉంటుంది. అయినప్పటికీ మిలోసోవిక్ ప్రతిపాదనలను అన్నింటినీ తిరస్కరించాడు. స్లోవేనేలు, క్రోయాట్స్ వంటి సెర్బ్స్ (క్రొయేషియన్ సెర్బ్స్లో మనస్సులో ఉన్నవారు) స్వీయ-నిర్ణయానికి హక్కు కలిగి ఉంటారని వాదించారు.
1991 మార్చి 9 న బెల్గ్రేడ్లోని స్లోబోడాన్ మిలోసోవిక్కి వ్యతిరేకంగా ప్రదర్శనలు జరిగాయి. కానీ పోలీసులు, సైన్యం పునరుద్దరించటానికి వీధులలో నియమించారు. ఈ సంఘటనలో ఇద్దరు వ్యక్తులు చంపబడ్డారు. 1991 మార్చి చివరలో ప్లిట్విస్ లేక్స్ సంఘటన క్రొయేషియాలో బహిరంగ యుద్ధానికి సంబంధించిన మొదటి సూచనలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. యూగోస్లావ్ పీపుల్స్ ఆర్మీ (జెఎన్ఎఎ) ప్రధానంగా సెర్బియా జాతికి చెందిన ఉన్నత అధికారులు తటస్థంగా ఉన్నారు. సమయం గడిచేకొద్దీ వారు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో మరింత ఎక్కువగా పాల్గొన్నారు.
1991 జూన్ 25 న స్లోవేనియా, క్రొయేషియా యుగోస్లేవియా నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించిన మొట్టమొదటి రిపబ్లిక్లుగా మారింది. ఇటలీ, ఆస్ట్రియా, హంగరీలతో సరిహద్దు దాటిన స్లోవేనియాలోని ఫెడరల్ కస్టమ్స్ అధికారులు ప్రధానంగా స్థానిక స్లోవేనేలుగా ఉన్న కారణంగా యూనిఫారాలను మార్చారు. తరువాతి రోజు (26 జూన్) ఫెడరల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ "అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన సరిహద్దులను" నిర్ణయించడానికి సైన్యాన్ని నియంత్రణలోకి తీసుకోవడం పది రోజుల యుద్ధానికి దారితీసింది. స్లొవేనియా, క్రొయేషియా స్వాతంత్ర్యం వైపు పోరాడుతూ ఉండగా సెర్బియా , క్రొయేషియన్ దళాలు హింసాత్మక , ప్రతీకారంతో అపాయకరమైన చర్యలు సాగించడంలో మునిగిపోయాయి.
స్లోవేనియా, క్రొయేషియాలో బారకాస్‌లో మకాం వేసి యుగోస్లావ్ పీపుల్స్ ఆర్మీ దళాలు తదుపరి 48 గంటల్లో పనిని చేయటానికి ప్రయత్నించాయి. ఏదేమైనా యుగోస్లేవ్ సైన్యానికి ఇచ్చిన తప్పు సమాచారం కారణంగా ఫెడరేషన్ విదేశీ దళాల దాడికి గురైంది, వారిలో ఎక్కువమంది తమ సైనిక దళంలో పనిచేసే యుద్ధంలో పాల్గొనడానికి ఇష్టపడటం లేదు. స్లొవేన్ ప్రాదేశిక రక్షణ దళాలు రెండు వైపులా ప్రాణనష్టం తక్కువగా కోల్పోవడంతో కొద్ది రోజుల్లో చాలా పోస్ట్లను తిరిగి పొందారు.
ఆస్ట్రియన్ ఒ.ఆర్.ఎఫ్. టి.వి. నెట్వర్క్ మూడు యుగోస్లావ్ ఆర్మీ సైనికుల కాల్పుల వినికిడికి ముందు దళాలు పడటం కనిపించటంతో, ఒక యుద్ధ నేరం అనుమానిత సంఘటన జరిగింది. అయితే ఈ సంఘటనలో ఎవరూ చంపబడలేదు.యుగస్లావ్ పీపుల్స్ ఆర్మీ సాగించిన పౌరుల ఆస్తి నష్టం, పౌరసంబంధమైన జీవిత సమస్యల సంబధిత అనేక కేసులు ఉన్నాయి. ధ్వంసం చేయబడిన వాటిలో నివాసగృహాలు, చర్చి ఉన్నాయి. హ్యాంగర్ లోపల విమానంతో పాటు ఒక పౌర విమానాశ్రయము మీద బాంబు దాడి జరిగింది; ల్జుబ్లాజానా నుంచి జాగ్రెబ్, ఆస్ట్రియన్ జర్నలిస్టుల నుండి ల్జుబ్లాజానా విమానాశ్రయం వద్ద రోడ్డు మీద ట్రక్ డ్రైవర్ చంపబడ్డారు.
ఈ మూడు నెలల కాలంలో యుగోస్లేవివ్ సైన్యం స్లొవేనియా నుండి తొలగించబడింది. కానీ 1991 లో శరదృతువులో క్రొయేషియాలో రక్తపాత యుద్ధం మొదలయ్యింది. తమ సొంత రాష్ట్రం సెర్బియా కెరానా రిపబ్లిక్‌ను సృష్టించారు. సెర్బ్-రిపబ్లిక్ ప్రాంతాలలో క్రొయేషియా రిపబ్లిక్ పోలీసు దళాలను ప్రతిఘటించింది. అవి విడివిడిగా క్రొయేషియన్ అధికార పరిధిలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించాయి. కొన్ని వ్యూహాత్మక ప్రదేశాల్లో యుగోస్లేవ్ సైన్యం బఫర్ జోన్గా వ్యవహరించింది; చాలామంది ఇతరులు సెర్బ్స్ ను వనరులను రక్షించుకున్నారు, క్రొత్త క్రొయేషియన్ సైన్యం , వారి పోలీస్ దళాలను ఎదుర్కొనడానికి ఘర్షణలో మానవశక్తిగా ఉన్నారు.
ఈ సంఘర్షణ ఫలితంగా ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి ఏకగ్రీవంగా 1991 నవంబరు 27 న ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి రిసొల్యూషన్ 721 దత్తత తీసుకుంది. ఇది యుగోస్లేవియాలో శాంతి పరిరక్షక కార్యకలాపాల స్థాపనకు దారితీసింది.
1991 నవంబరులో బోస్నియా, హెర్జెగోవినాలో బోస్నియా సెర్బ్స్ ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ నిర్వహించారు. ఫలితంగా ప్రజాభిప్రాయం బోస్నియా, హెర్జెగోవినా సరిహద్దుల్లో సెర్బియన్ రిపబ్లిక్‌ను ఏర్పరచుకోవడానికి అనుకూలంగా ఉంది. సెర్బియా, మాంటెనెగ్రోలు ఒక సాధారణ స్థితిలో ఉండిపోయిఅయి.1992 జనవరి 9 న స్వీయ-ప్రకటిత బోస్నియన్ సెర్బ్ అసెంబ్లీ ప్రత్యేకమైన "బోస్నియా , హెర్జెగోవినా సెర్బ్ ప్రజల రిపబ్లిక్"ను ప్రకటించింది. ఎస్.ఎ.ఆర్.ల ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ, బోస్నియా , హెర్జెగోవినా ప్రభుత్వాలచే రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా, చట్టవిరుద్ధమైనవి , చెల్లనివిగా ప్రకటించబడ్డాయి. ఏదేమైనా ఫిబ్రవరి-మార్చి 1992 లో యుగోస్లేవియా నుండి బోస్నియా స్వాతంత్ర్యంపై ప్రభుత్వం ఒక జాతీయ ప్రజాభిప్రాయాన్ని నిర్వహించింది. ఆ ప్రజాభిప్రాయం బించ్, ఫెడరల్ రాజ్యాంగం ఫెడరల్ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం బెల్గ్రేడ్ , నూతనంగా స్థాపించబడిన బోస్నియా సెర్బ్ ప్రభుత్వానికి విరుద్ధంగా ప్రకటించబడింది.
ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను ఎక్కువగా బోస్నియా సెర్బ్స్ బహిష్కరించారు. బోస్క్రెద్ సమాఖ్య న్యాయస్థానం బోస్నియన్ సెర్బ్స్ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ విషయం నిర్ణయించలేదు. 64-67% మంది పాల్గొన్న ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో 98% ఓటర్లు స్వాతంత్ర్యానికి అనుకూలంగా ఓటు వేసారు.ఇది మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ అవసరాన్ని వాస్తవానికి అర్థం చేసుకున్నది, ఇది సంతృప్తి చెందినదా అని స్పష్టంగా తెలియలేదు. రిపబ్లిక్ ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 5 న దాని స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించింది. సెర్బ్స్ తరువాత రిపబ్లిక్ సిపెస్కా స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించారు. త్వరలోనే బోస్నియాలో యుద్ధం జరిగింది.
కాలవివరణ
వివిధ తేదీలు యుగోస్లేవియా యొక్క సోషలిస్ట్ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ముగింపుగా పరిగణిస్తారు:
కొత్త రాష్ట్రాలు
The successor states to the former Yugoslavia are the following:
తరువాత వారసుడు 1992–2003
యుగోస్లావ్ యుద్ధాలు క్రోయేషియా, బోస్నియా, సెర్బియా సాగాయి. మోంటెనెగ్రో దేశాలతో పోరాడడంతో యుద్ధంలో బాధింపబడలేదు. 1992 లో ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగోస్లేవియా (ఎఫ్.ఆర్.వై)గా పిలువబడే ఒక స్థిరమైన రాష్ట్రం ఏర్పడింది. యుగోస్లేవియా సోషలిస్ట్ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్కు " ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగోస్లేవియా " చట్టపరమైన వారసత్వ దేశంగా ఉంది. కానీ ఈ వాదనలను ఇతర మాజీ రిపబ్లిక్‌లు వ్యతిరేకించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి కూడా మాజీ రాష్ట్ర సభ్యత్వాన్ని స్వయంచాలకంగా కొనసాగించాలనే అభ్యర్ధనను తిరస్కరించింది.
2000 లో మసోస్విక్ సెర్బియా, యుగోస్లేవియా యుద్ధంలో తన పది సంవత్సరాల పాలనలో జరిగిన దాడులకు బాధ్యులైన వారికి శిక్ష విధించిందిం. చివరికి, 2000 లో సమాఖ్య అధ్యక్షుడిగా స్లోబోడాన్ మిలోసోవిక్ అధికారం నుండి పతనం అయిన తరువాత దేశం ఆకాంక్షలను తొలగించింది. బాడీన్టర్ ఆర్బిట్రేషన్ కమిటీ అభిప్రాయాన్ని భాగస్వామ్య వారసత్వం గురించి అంగీకరించింది. , 2000 నవంబరు 2 నవంబరు 2 న యు.ఎన్. సభ్యత్వాన్ని పొందింది (1992 నుండి 2000 వరకు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో సహా కొన్ని దేశాలు సెర్బియా, మోంటెనెగ్రో లాగా FRY ను సూచించాయి. ) ఏప్రిల్ 2001 ఏప్రిల్‌లో రూపొందించిన ఒప్పందాల మీద ఆ సమయంలో మనుగడలో ఉన్న ఐదు వారసత్వ రాష్ట్రాలు జూన్ 30 న సంతకం చేసాయి. దాని చరిత్రలో ముఖ్యమైన పరివర్తనను గుర్తించి ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగోస్లేవియా అధికారికంగా 2003 లో సెర్బియా, మోంటెనెగ్రోగా పేరు మార్చబడింది.
ప్రస్తుత పాలన, 2006–
మాంటెనెగ్రో మే 2006 మే ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఫలితాల తరువాత 2006 జూన్‌లో స్వతంత్ర దేశంగా అవతరించింది. అందుచే సెర్బియా, మాంటెనెగ్రో ఇకపై ఉనికిలో లేదు. మోంటెనెగ్రో స్వాతంత్ర్యం తరువాత సెర్బియా, మోంటెనెగ్రో చట్టపరమైన వారసత్వ దేశంగా మారింది. మాంటెనెగ్రో అంతర్జాతీయ సంస్థల సభ్యత్వానికి తిరిగి-దరఖాస్తు చేశారు. ఫిబ్రవరి 2008 లో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొసావో సెర్బియా నుండి స్వతంత్రాన్ని ప్రకటించింది. అది కొసావో చట్టపరంగా గుర్తించబడిన రాష్ట్రం కాదా అనే దానిపై కొనసాగుతున్న వివాదానికి దారితీసింది. కొసావో ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యదేశం కాదు. కానీ యునైటెడ్ స్టేట్స్, యూరోపియన్ యూనియన్ వివిధ సభ్యదేశాలతో సహా 115 దేశాలు కొసావోను స్వతంత్ర దేశంగా గుర్తించాయి.
యుగోస్ఫేర్
2009 లో " ది ఎకనామిస్ట్ " ప్రస్తుత యుగోస్లేవియా భౌతికరూపం, సంస్కృతి, ప్రభావం వర్ణించడానికి యుగోస్ఫేర్ అనే పదాన్ని ఉపయోగించింది. కొత్త రాష్ట్రాల్లోని వ్యక్తిగత రాష్ట్ర విధానాలు ప్రత్యేకించి భాషల సారూప్యత, సాధారణ జీవితం సుదీర్ఘ చరిత్ర కొత్త రాష్ట్రాల ప్రజలు అనేక సంబంధాలను వదిలివేసాయి. ఇతర భాషల (స్లోవేనియా, మాసిడోనియా) ఆధిపత్యం వహించినందున భాషలో అనేక సాహిత్య, మాండలికాల రూపాంతరాలు ఉన్నాయి. బోస్నియన్, క్రొయేషియన్, మోంటెనెగ్రిన్, సెర్బియా భాషల కోసం ఇప్పుడు ప్రత్యేక సామాజిక శాస్త్ర ప్రమాణాలు ఉన్నాయి.
ఉమ్మడి రాజ్యం, దాని సానుకూల గుణాల జ్ఞాపకాలను యుగోనాస్టల్గియా అని పిలుస్తారు. యుగోనాస్టల్గియా అనేక అంశాలు సోషలిస్టు వ్యవస్థను, సామాజిక భద్రత భావాన్ని సూచించాయి. మాజీ యుగోస్లేవియా నుండి ప్రజలు ఇప్పటికీ యుగోస్లేవ్‌గా గుర్తించేవారు; నేటి స్వతంత్ర రాష్ట్రాల్లో జాతి సంబంధించి జనాభా గుర్తించడంలో ఈ గుర్తింపును సాధారణంగా చూడవచ్చు.
ప్రముఖులు
భారతదేశంలో కుష్టు వ్యాధిగ్రస్తులకు విశేష సేవలు చేసి నోబెల్ శాంతి బహుమతి పొందిన మదర్ థెరీసా యుగోస్లేవియా దేశానికి చెందినది.
మూలాలు
వర్గం:ప్రపంచ దేశాలు
పంజావేమవరం
పంజావేమవరం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, వీరవాసరము మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన వీరవాసరం నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 439 ఇళ్లతో, 1561 జనాభాతో 244 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 779, ఆడవారి సంఖ్య 782. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 353 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588718.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, వీరవాసరం లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, భీమవరం లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పాలకొల్లు లోనూ ఉన్నాయి. దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పంజవేమవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పంజవేమవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పంజవేమవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పంజవేమవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పొట్టిపాడు (వజ్రకరూర్)
పొట్టిపాడు, అనంతపురం జిల్లా, వజ్రకరూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన వజ్రకరూరు నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుంతకల్లు నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం	889 - పురుషుల	451 - స్త్రీల	438 - గృహాల సంఖ్య	197
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల చాబలలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వజ్రకరూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు, బాలబడి గుంతకల్లులోను, ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జల వనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పొట్టిపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
పొట్టిపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జొన్న, శనగ, పొద్దుతిరుగుడు
మంజుగుడ
మంజుగుడ, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అరకులోయ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అరకులోయ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 123 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 65 ఇళ్లతో, 284 జనాభాతో 87 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 143, ఆడవారి సంఖ్య 141. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 281. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584046 .పిన్ కోడ్: 531149.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అరకులోయలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గుగ్గుడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అరకులోయలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
మంజుగూడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మంజుగూడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కల్కి (1996 సినిమా)
కల్కి 1996లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. తమిళ భాషలో అదే పేరుతో వెలువడిన సినిమా దీనికి మూలం.
నిడిగొండ
నిడిగొండ, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జనగామ జిల్లా, రఘునాథపల్లి మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన రఘునాథపల్లి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జనగామ నుండి 6 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 821 ఇళ్లతో, 3206 జనాభాతో 1432 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1551, ఆడవారి సంఖ్య 1655. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1038 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 68. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578211 .పిన్ కోడ్: 506244.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల రఘునాథపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు జనగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల జనగామలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు వరంగల్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల జనగామలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు వరంగల్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నిడిగొండలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నిడిగొండలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నిడిగొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నిడిగొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నిడిగొండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సారాంశం
ఈ పాటను చంద్రబోస్, ఆంధ్రియాతో కలిసి వ్రాయగా, దేవిశ్రీప్రసాద్ స్వరపరచారు. ఆండ్రియా, రంజిత్ నేపథ్య గానం అందించగా సిద్దార్ధ్ పై చిత్రీకరించారు. చిత్రంలో సిద్ధు అనే వ్యక్తికీ, అతని స్నేహితులకీ మధ్య జరిగే సంభాషణగా ఈ పాట సాగుతుంది. సిద్ధుకి కావాల్సిన పర్ఫెక్ట్ స్నేహితురాలి కోసం జరిగే అన్వేషణకు సాహిత్య రూపమే ఈ పాట.
కుతుబ్ మీనార్
right|thumb|72.5 మీటర్ల కుతుబ్ మీనార్, ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన ఇటుకల నిర్మాణం.
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సాహిత్యం
ఈ పాట సాహిత్యం కొంత తెలుగులో, కొంత ఆంగ్లంలో ఉంటుంది. we have a romeo we need a Juliet yo yo yo we have a romeo all that we need is a juliet
హేయ్ పదహారణాల తెలుగు జూలియట్ ఎక్కడ వుందో వెతుకుదాం… పదరా మనవాడి చిలిపి లైఫునే ఎక్కడ వున్నా కలుపుదాం కులమేదైనా ఫికర్ లేదు కళవుంటే సరే మతమేదైనా దిగుల్లేదు మనసుంటే సరే సరే సినీ తారో టెన్నిస్ స్టారో నచ్చేదిక నీకెవరో….
కుతుబ్ మీనార్
కుతుబ్ మీనార్ (ఆంగ్లం: Qutub Minar హిందీ: क़ुतुब मीनार ఉర్దూ: قطب منار), ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన ఇటుకల మీనార్,, ఇండో-ఇస్లామీయ నిర్మాణాలకు ఒక అపురూపమైన ఉదాహరణ. ఇది ఢిల్లీ లోని మెహ్రౌలీ వద్ద గల కుతుబ్ కాంప్లెక్స్లో గలదు. యునెస్కో వారు ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో 'కుతుబ్ మీనార్'ను నమోదు చేశారు.
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సాహిత్యం
We have a romeo….. Yo yo yo………..
చదువుల సుందరి అదిగోరా నడిచే లైబ్రరి ఎందుకురా సెల్ ఫొన్ సొగసరి ఇదిగోరా, ఎపుడూ ఎంగేజేరా టీవీ ఆంకర్ ధేఖోరా, ఆ వంకర భాషకు దండం రా టాటా గారి బేటీ రా, అది రూపీ రూపం రా
కుతుబ్ మీనార్
వర్ణన
కుతుబ్ అనగా ధృవం, మీనార్ అనగా స్తంభం, కుతుబ్ మీనార్ అనగా "ధృవపుస్తంభం".ఐనను దానిని కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ నిర్మించాడు గనక అతని పేరు మీదుగానూ దీనికి కుతుబ్ మీనార్ అనే పేరొచ్చిందని ప్రతీతి. కుతుబ్ మీనార్ ఎత్తు 72.5 మీటర్లు లేదా 237.8 అడుగులు. దీనిలో 399 మెట్లు పైవరకూ గలవు. పునాది వద్ద దీని వ్యాసం 14.3 మీటర్లు, పైన దీని వ్యాసం 2.75 మీ. ఇది మొత్తం ఐదు అంతస్తుల నిర్మాణం. దీనిని 1193 లో నిర్మించారు. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ దీని నిర్మాణం ప్రారంభించగా, ఇల్ టుట్ మిష్ పూర్తికావించాడు.దీని ప్రాంగణంలో ఢిల్లీ ఇనుప స్థంబం, ఖువ్వతుల్ ఇస్లాం మస్జిద్.
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సాహిత్యం
ఎం కావాలో… ఓ…తనలో quality..ఓ… ఇంకా నీలో..ఓ… లేదోయ్ clarity..ఓ… తేల్చేలోగా వయసౌతుంది కనీసం నూటొకటీ
కుతుబ్ మీనార్
ఇంజనీరింగ్ ప్రతిభ
మన దేశంలో ప్రాచీన నిర్మాణ శాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్ ప్రతిభను సాక్షాత్కరింపజేసే చారిత్రాత్మక కట్టడమే కుతుబ్ మీనార్. ఢిల్లీలోని మెహ్రోలీ వద్ద ఉంది. ప్రతి ఏడాది జూన్ నెలలో 22 వ తేదీన భూమి మీద దీని నీడ పడదు. అత్యద్భుతమైన భౌగోళీక శాస్త్ర నిగూఢతను తెలిపే ఈ కట్టడం 28.5 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మీద ఉంది. ఈ కట్టడం 5 డిగ్రీలు వంపు కలిగి వుండటం వలన భూమధ్య రేఖకు అటు ఇటుగా సూర్యుడి చలనం వలన దీని నీడ ఆ ప్రత్యేక రోజున భూమి మీద పడటం లేదు. right|కుతుబ్ మీనార్ ప్రక్కన వున్న కట్టడము
బయటి లింకులు
వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:ఆసియా, ఆస్ట్రలేషియా లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:ఇస్లామీయ నిర్మాణాలు వర్గం:ఢిల్లీ వర్గం:మీనార్లు వర్గం:ఢిల్లీ పర్యాటక ప్రదేశాలు
ఊర్వశివో రాక్షసివో
ఊర్వశివో రాక్షసివో 2022లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జీఏ2 పిక్చర్స్‌ బ్యానర్‌పై అల్లు అరవింద్ సమర్పణలో శ్రీ తిరుమల ప్రొడక్షన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ బ్యానర్‌పై ధీరజ్ మొగిలినేని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాకేశ్ శశి దర్శకత్వం వహించాడు. అల్లు శిరీష్, అను ఇమాన్యుయెల్‌, సునీల్, వెన్నెల కిశోర్, ఆమని ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టీజర్‌ను సెప్టెంబర్ 29న, ట్రైలర్‌ను అక్టోబర్ 31న విడుదల చేసారు. సినిమా నవంబర్ 4న విడుదలైంది.
చద్దన్నం
రాత్రికి తినడానికి వండుకున్న అన్నం తినగా మిగిలిన దానిలో నీరు లేక మజ్జిగను పోసి నానబెడతారు. దీనిని ఉదయాన తినేందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధంగా రాత్రంతా నానబెట్టిన అన్నంను చద్దన్నం అంటారు.వండుకున్న అన్నం తినగా మిగిలిపోయిన అన్నం అయిదారు గంటల్లో చల్లబడి బ్యాక్టీరియా చేరి చద్ది అన్నం అవుతుంది.మరీ ఎక్కువ గంటలు అలానే ఉంచితే పాచి పట్టి పాడై పోతుంది. ప్రో బ్యాక్టీరియా చేరినా పాడై పోని తినదగిన చల్లటి మేలైన అన్నమే చద్దన్నం.ఇది వంటికి చలువ చేస్తుందని అంటారు.రైతులు పొద్దున్నే చద్దన్నంలో పెరుగు కలుపుకొని (పెరుగన్నం) తిని పొలం పనులకు వెళతారు.ఆకలి కాకుండా కష్ట జీవులను కొన్ని గంటలు ఆదుకునేది చద్దన్నం.కడుపులో అల్సర్లు రాకుండా చద్దన్నం కొంతవరకు అడ్డుకొంటుంది.
ఊర్వశివో రాక్షసివో
కథ
శ్రీకుమార్ (అల్లు శిరీష్) ఓ సాఫ్ట్ వేర్ కంపెనీలో ఉద్యోగం చేస్తుంటాడు. ఆఫీసులో కొత్తగా చేరిన సింధూజ (అనూ ఇమ్మాన్యుయేల్) తో ప్రేమలో పడతాడు. శ్రీకుమార్ పెళ్లి చేసుకుందామని అంటే కొన్నాళ్లు సహజీవనం చేద్దామని అంటుంది. దింతో తన ఇంటికి దగ్గరలోనే ఇద్దరు ఇళ్లు తీసుకొని సహజీవనం ప్రారంభిస్తారు. శ్రీకుమార్ తల్లి (ఆమని) అతనికి పెళ్ళి చేయడమే లక్ష్యంగా బతుకుతుంది. తల్లి కోసం శ్రీ పెళ్లి చేసుకున్నాడా? సింధూజతో సహ జీవనం చేశాడా? లేదా అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
చద్దన్నం
చద్ది
రాత్రి వండుకున్న అన్నంలో పాలను పోసి దానిలో చేమురు అనగా కొద్దిగా మజ్జిగ లేక పెరుగును పాలు తోడుకునేందుకు అనగా గడ్డ కట్టుకునేందుకు వేస్తారు. ఈ విధంగా పాలు పోయడం ద్వారా గడ్డ కట్టుకున్న పెరుగన్నంను చద్ది అంటారు. ఈ చద్దికి తిరగమాతవేస్తే దానిని దద్ధోజనం అంటారు.
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సాహిత్యం
I can give you a visa to stay if you can see at me your life your dreams realized don’t walk away can’t you see what you are leaving behind ...O.....
ఊర్వశివో రాక్షసివో
బయటి లింకులు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2022 సినిమాలు
చద్దన్నం
సామెతలు
పెద్దల మాట చద్దన్నం మూట
వి హేవ్ ఎ రోమియో
సాహిత్యం
అందరు గమనిస్తూ వుంటే..ఏమండీ అని పిలవాలి ఎవ్వరు పక్కన లేకుంటే ఏరా..? అనాలి అల్లరి వేషం వేస్తుంటే..తలపై ఒక్కటి ఇవ్వాలి అలసట గా నే వస్తుంటే తలనే నిమరాలి కొంచం కోపం..ఓ..కొంచం జాలి..ఓ..కొంచం స్వార్ధం కలిసుండాలి... నన్నేనాకు కొత్తగ చూపే యువరాణే కావాలీ..
We have a romeo………
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
చద్దన్నం
ఇవి కూడా చూడండి
దద్దోజనం
బయటి లింకులు
వర్గం:వంటలు
గౌతాపూర్ (ఆళ్ళదుర్గ్)
గౌతాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, వట్‌పల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వట్‌పల్లి నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సంగారెడ్డి నుండి 45 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 94 ఇళ్లతో, 528 జనాభాతో 370 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 275, ఆడవారి సంఖ్య 253. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 142 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573232 .పిన్ కోడ్: 502270.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల వట్‌పల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మర్వెల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల మర్వెల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల జోగిపేట్ (ఆందోళ్‌)లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కందిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కందిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు సంగారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆళ్ళదుర్గ్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.