cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
రైల్వే స్టేషను
టెర్మినస్
1830 లో ప్రారంభించబడింది ఒక సొరంగం ద్వారా చేరుకుంది, లివర్పూల్ క్రౌన్ స్ట్రీట్ రైల్వే స్టేషన్ మొట్టమొదటి రైల్వే టెర్మినస్. నగర కేంద్రంలో లైమ్ స్ట్రీట్ స్టేషన్ స్థానంలో ఆరు సంవత్సరాల తరువాత ఈ స్టేషన్ కూల్చివేయబడింది. సొరంగం ఇప్పటికీ ఉంది. 1830 లో ప్రారంభమైన మాంచెస్టర్‌లోని లివర్‌పూల్ రోడ్ స్టేషన్ ప్రపంచంలోనే అతి పురాతనమైన రైల్వే టెర్మినస్ భవనం. 1836 లో ప్రారంభించబడిన, లండన్లోని స్పా రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ నగరం మొదటి టెర్మినస్ ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి ఎలివేటెడ్ స్టేషన్ టెర్మినస్. టెర్మినస్ అనేది రైల్వే లైన్ చివరిలో ఉన్న స్టేషన్. అక్కడికి వచ్చే రైళ్లు తమ ప్రయాణాలను ముగించాలి, స్టేషన్ నుండి రివర్స్ అవుట్ చేయాలి. స్టేషన్ లేఅవుట్ మీద ఆధారపడి, ఇది సాధారణంగా ప్రయాణికులు ఎటువంటి ట్రాక్‌లను దాటకుండా అన్ని ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను చేరుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది స్టేషన్‌కు బహిరంగ ప్రవేశం ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల చివరి చివరలో ఉన్న ప్రధాన రిసెప్షన్ సౌకర్యాలు. స్టేషన్‌కు మించి కొద్ది దూరం ట్రాక్ కొనసాగుతుంది, బయలుదేరే రైళ్లను తమ ప్రయాణీకులను జమ చేసిన తరువాత ముందుకు సాగుతుంది, బయలుదేరే ప్రయాణీకులను తీసుకోవటానికి స్టేషన్‌కు వెళ్లడానికి ముందు స్టేషన్‌కు తిరగడానికి ముందు. బోండి జంక్షన్ నార్వేలోని క్రిస్టియన్‌సండ్ స్టేషన్ ఇలా ఉన్నాయి. ఒక టెర్మినస్ తరచుగా ఉంటుంది, కానీ ఎల్లప్పుడూ కాదు, స్టేషన్‌కు వచ్చే రైళ్ల తుది గమ్యం. ముఖ్యంగా ఖండాంతర ఐరోపాలో, ఒక నగరం దాని ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్‌గా టెర్మినస్‌ను కలిగి ఉండవచ్చు అన్ని ప్రధాన మార్గాలు దానిపై కలుస్తాయి. ఇటువంటి సందర్భాల్లో టెర్మినస్‌కు వచ్చే అన్ని రైళ్లు తప్పనిసరిగా వారి రాక నుండి రివర్స్ దిశలో బయలుదేరాలి.
రైలు మరొక చివరన దాన్ని చుట్టూ నడపడానికి మరొక ట్రాక్‌ను ఉపయోగించడం, దానికి తిరిగి జతచేస్తుంది.
నిలుపు
రైల్వే స్టాప్ అనేది రైల్వే లైన్ వెంట, సాధారణంగా స్టేషన్ల మధ్య అరుదుగా ఉపయోగించే స్టేషన్ వద్ద ఉంటుంది, ఇక్కడ ప్రయాణీకులు రైలు ఎక్కవచ్చు నిష్క్రమించవచ్చు. ఒక జంక్షన్ ఇంటర్‌లాకింగ్ సాధారణంగా రెండు అంతకంటే ఎక్కువ పంక్తులు మార్గాలను విభజిస్తుంది. ఒక ప్రయాణంలో స్టేషన్ స్టాప్ అనే పదాన్ని ప్రకటనలలో ఉపయోగించవచ్చు, ఈ సమయంలో ప్రయాణీకులు లోకోమోటివ్ మార్పు వంటి మరొక కారణంతో దిగవచ్చు. అందువల్ల రిమోట్‌గా స్థానికంగా పనిచేసే సంకేతాలను కలిగి ఉంటుంది, స్టేషన్ స్టాప్ ఉండదు. స్టేషన్ స్టాప్‌లో సాధారణంగా ప్రధాన ట్రాక్‌లు కాకుండా వేరే ట్రాక్‌లు ఉండవు స్విచ్‌లు (పాయింట్లు, క్రాస్‌ఓవర్‌లు) కలిగి ఉంటుంది.
ఇవి కూడా చూడండి
హైదరాబాదు మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టు ఆంధ్రప్రదేశ్ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ చిక్‌పేట్ మెట్రో స్టేషను విజయవాడ మెట్రో విశాఖపట్నం మెట్రో బస్ స్టేషన్
మూలాలు
వర్గం:1916 రైల్వే స్టేషన్లు ప్రారంభాలు వర్గం:వాహనాలు వర్గం:రైలు రవాణా వ్యవస్థ వర్గం:వరంగల్ పట్టణ జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు
బలిజేపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)
బలిజేపల్లి - పల్నాడు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
బలిజేపల్లి తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
యాసిన్ భత్కల్
thumb|యాసిన్ భత్కల్ యాసిన్ భట్కల్  అలియాస్ ముహమ్మద్ అహ్మద్ సిద్దిబప్పా  ఒక అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాది. ఉగ్రవాద సంస్థ ఇండియన్ ముజాహిదీన్ వ్యవస్థాపకుడు. భారతదేశంలోని పలు ప్రాంతాలలో ఉగ్రవాద దాడులకు పాల్పడి అనేకమంది అమాయక ప్రజల ఉసురు తీశాడు.
నేపధ్యము
సయ్యద్ అహ్మద్ సిద్దిబప్పా అలియాస్ యాసిన్ భత్కల్ కర్ణాటకలోని భట్కల్ పట్టణానికి చెందినవాడు. సూరత్, అహ్మదాబాద్, బెంగళూరు, పుణే, ఢిల్లీ, హైదరాబాద్‌లోని దిల్‌షుక్‌నగర్‌లలో జరిగిన బాంబు పేలుళ్ళకు ప్రధాన సూత్రధారిగా భారత నిఘా వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఈ కేసులకు సంబంధించి పోలీసులు, నిఘా బృందాలు 2008 నుండి భత్కల్ కోసం వెతుకుతున్నాయి. తన సోదరుడు రియాజ్ భత్కల్, అబ్దుల్ సుభాన్ ఖురేషీలతో కలిసి 2008లో ఇండియన్ ముజాహిదీన్ సంస్థను ప్రారంభించాడు. దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో యువకులను యువకులను ఉగ్రవాదం వైపు ఆకర్షించి, అనేక నిద్రాణ కేంద్రాల్లో (స్లీపింగ్ సెల్స్) సభ్యులుగా సంఘటితం చేసినట్లు పోలీసులు భావిస్తున్నారు.
2008 ఢిల్లీలో జరిగిన వరుస బాంబు పేలుళ్ళ ఘటన తర్వాత నుంచి యాసిన్ భత్కల్‌పేరు ప్రముఖంగా వినపడుతోంది. పిల్లలు, మహిళలతో సహా 18 మంది మృతి చెంది, వందలాది మంది క్షతగాత్రులైన దిల్‌షుక్‌నగర్ పేలుళ్ళ ఘటనలో భత్కల్ కీలక సూత్రధారిగా పోలీసులు భావిస్తున్నారు. 2007లో లుంబినీ పార్క్, గోకుల్ ఛాట్‌ల వద్ద జరిగిన జంట పేలుళ్ళ కేసు దర్యాప్తు ఇంకా సాగుతున్నది.
పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఉగ్రవాద సంస్థ 'లష్కరే తొయిబ'కు అనుబంధ విభాగమైన ఐఎమ్ సంస్థ దేశంలో పలు నగరాల్లో వరుస బాంబు పేలుళ్లకు పాల్పడి వందల మంది ప్రజల ప్రాణాలను బలి తీసుకుంది. కాశ్మీర్ విముక్తి పేరుతో లష్కరే తొయిబ ఉగ్రవాద సంస్థ ఉనికిలోకి వచ్చింది. తొలితరం ఉగ్రవాదులుగా పరిగణిస్తున్న దావూద్ ఇబ్రహీం, మసూద్ అజర్‌లు రామజన్మ భూమి వివాదం నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్‌లోని ఉగ్రవాద స్థావరాల సహకారంతో 1993 ముంబయి వరుస పేలుళ్ళకు పాల్పడ్డారని భారత పోలీసు వర్గాలు తెలిపారు.. అయితే 2002 గుజరాత్‌లో ముస్లింల మారణహోమం నేపథ్యంలో దేశీయ ఉగ్రవాదం (ఐఎమ్) తలెత్తిందని కొందరి అభిప్రాయం. దిల్‌సుఖ్ నగర్ బాంబు పేలుళ్ళ కేసులో అరెస్టయిన ఐఎమ్ ఉగ్రవాది మక్బూల్ విచారణలో ఆ సంస్థకు సంబంధించిన కార్యకలాపాల తీరుతెన్నులు బయటపడినట్లు సమాచారం. దేశంలో 2013 దాకా ఐఎమ్ ఉగ్రవాదులు కేవలం 30 మంది మాత్రమే పట్టుబడ్డారు.
ఫిబ్రవరి 21 దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ బాంబు పేలుళ్ల సూత్రధారులు ఇండియన్‌ ముజాహిదిన్‌ ఉగ్రవాదాలు యాసిన్‌ భత్కల్‌, అసదుల్లా అక్తర్‌లను ఆరునెల్ల తర్వాత పట్టుబడ్డారు. ఇండో-నేపాల్‌ సరిహద్దులో బీహార్‌ పోలీసులు ఆగస్టు 28, 2013 న వారిని అదుపులోకి తీసుకొన్నారు. అనంతరం డిల్లీ తరలించిన జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్‌ఐఏ) పలుకోణాల్లో వీరిద్దరిని విచారించింది. భక్తల్‌, అక్తర్‌లు ఇచ్చిన సమాచారంతో బీహార్‌లో పలుచోట్ల ఎన్‌ఐఎ బృందం సోదాలు నిర్వహించింది. దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ జంట బాంబు పేలుళ్లకు తానే వ్యూహం పన్నినట్లు యాసిన్ భత్కల్ అంగీకరించాడు. హైదరాబాద్ నగరంలో బాంబు పేలుళ్లకు వ్యూహ రచన చేసి విధ్వంసానికి కారణమైనట్లు తెలిపాడు. దిల్‌సుఖ్‌నగర్‌ బాంబు పేలుళ్లతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 40 బాంబు పేలుళ్ల కేసులలో భత్కల్ నిందితుడు.
ఇవీ చూడండి
వర్గం:1983 జననాలు వర్గం:తీవ్రవాదులు వర్గం:ముస్లిం తీవ్రవాదులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గ్రాడ్యుయేట్
గ్రాడ్యుయేట్, 2011 జనవరి 7న విడుదలైన తెలుగు రొమాంటిక్ సినిమా. స్క్రిప్ట్ టెక్నాలజీస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ బ్యానరులో అత్తలూరి శివాజీ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ప్రసాద్ రాయల దర్శకత్వం వహించాడు. తషు కౌశిక్, అక్షయ్, రితికా సూద్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించగా సందీప్ సంగీతం సమకూర్చాడు.
కథా సారాశం
ఈ సినిమా పూర్తిగా యూత్ సెంట్రిక్ నేపథ్యంలో ఉంటుంది. చక్రవర్తి (అక్షయ్) వైజాగ్ లోని గీతం కాలేజీ నుండి చదువు పూర్తిచేశాడు. మనీషా (తాషు కౌశిక్) అనే అమ్మాయిని ప్రేమిస్తుంటాడు. విదేశాల నుండి తిరిగి వచ్చిన పావని (రితికా సూద్) కూడా చక్రీని ప్రేమిస్తుంది. ఆ తరువాత ఏం జరిగిందనేది మిగతా కథ.
పాటలు
ఈ సినిమాకి సందీప్ సంగీతం సమకూర్చాడు.
మూలాలు
వర్గం:2011 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవస్థానం, సుందిళ్ళ
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవస్థానం తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లా, రామగిరి మండలం సుందిళ్ళ గ్రామంలో ఉన్న దేవాలయం. సా.శ 13వ శతాబ్దంలో కాకతీయులచే నిర్మించిన ఈ దేవాలయంలో స్వామివారు యోగ నరసింహస్వామిగా దర్శనమిస్తాడు.
స్థల విశిష్టత
అనేక ప్రాంతాల్లో ఉగ్రమూర్తి ఉన్న నరసింహస్వామి ఇక్కడ శాంతమూర్తి కొలువుదీరాడు. ఇతర ప్రాంతాల్లో కొండలు, గుట్టల్లో వెలిసిన స్వామి సుందిళ్ళ అందమైన దేవాలయంలో వెలిసాడు. ఇక్కడి ప్రాంతం తన తపస్సుకు సరైనదిగా భావించన స్వామి శాంతమూర్తిగా మారి ఇక్కడే యోగముద్రలో కూర్చున్నడు ఆ స్వామి ఒళ్లంతా పుట్టలు మొలిచాయి.
స్థల పురాణం
చాలా ఏళ్ళకిందట ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు జనగాంలో ఉంటూ, సుందిళ్ళలో ఉన్న తన పొలాలకు వచ్చి వెళ్ళేవాడు. అది అడవి ప్రాంతం కావడంతో ఆ వృద్ధుడు తన పదేళ్ళ మనుమని వెంట బెట్టుకొని అక్కడికి వచ్చేవాడు. ఒకరోజు బ్రాహ్మణుడు ఒక్కడేవెళ్ళి పొలంలో తిరిగి అలసిపోయి దారితప్పి దిక్కుతోచని స్థితిలో భగవంతుని స్మరించుకోగా, ఆ క్షణమే ఒక బాలుడు అతని దగ్గరకు వచ్చి తాతా! దారి తప్పావా? సరైన త్రోవ నేను చూపిస్తాను రా! అని తీసుకొనిపోతాడు. పక్కనేవున్న వున్న ఒక రాత్రి ఈ మంటపం చూపించి, ఈ రాత్రి ఇక్కడే పడుకోమని చెప్పి, స్వామి ప్రసాదం. కొబ్బరి, బెల్లం ఇచ్చి పడుకున్నాడు. బ్రాహ్మణుడు వాటిని తిని పడుకున్నాడు. కొంతసేపటి తరువాత బ్రాహ్మణుని కలలో విష్ణుమూర్తి నరసింహ రూపంలో దర్శనమిచ్చి, పక్కనేవున్న పుట్టను తవ్వి చూడమన్నాడు. పుట్టను తవ్వగా సూర్యకిరణాల వెలుగులో పీఠం పెట్టుకొని, చేతులు యోగముద్రతోవుండి ఛాతి ఒకవైపు నలుపు, మరో వైపు ఎరుపు కలిగిన ఇసుకరాతి విగ్రహంతో స్వామి దక్షిణాభి ముఖంగా దర్శనమిచ్చాడు. దక్షిణ ద్వారం (దిక్కు) యమధర్మరాజుది అవడంవల్ల ఈ వైపున్న దేవాలయాల్లోకి ప్రవేశిస్తే యమబాధలుండవని భక్తుల నమ్మకం.
దేవాలయ నిర్మాణం
సా.శ 13వ శతాబ్దంలో కాకతీయ రాజ వంశస్థులు ఈ దేవాలయం నిర్మించినట్లు సమీపంలోని ఓ శిలాశాసనం ద్వారా తెలుస్తున్నది. దేవాలయానికి ఈశాన్య భాగంలో 200 గజాల దూరాన పురాతన దేవాలయం ఉండినట్లు ఆలయ శిథిలాలు నేటికీ దర్శనమిస్తాయి. అయితే, నైరుతి దిశలోని కోనేరును కూడ్పించి, ఆ స్థలంలో స్వామివారి భక్తుల సౌకర్యార్థం పెద్ద హాలును దాతలు నిర్మించారు.
ఉత్సవాలు
ఇక్కడ ప్రతి ఏడాది ధనుర్మాసంలో భజన సప్తాహం జరుగుతుంది. కుందారం, సెట్టిపెల్లి, శివ్వారం చుట్టు పక్కల గ్రామాల నుండి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొంటారు. ఈ సందర్భంగా ప్రతిరోజు నిత్యాన్నదానం చేస్తారు. అలాగే, ప్రతి ఏడూ ఫాల్గుణ మాసంలో స్వామివారి కల్యాణ బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి. అంతేగాక, ప్రతినెలలో ఏకాహం (24గంటల భజన) ఉంటుంది.
పుష్కరాలు
ఇక్కడ గోదావరి నది పుష్కరము జరుగుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:శ్రీ లక్ష్మినరసింహ స్వామి పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు
సమాజం
సమాజం (Society) అంటే మానవులు కలిసిమెలసి పరస్పర సహకారమందించుకొంటూ సమిష్టిగా జీవిస్తుండే నిర్దిష్ట సమూహాం.సమాజం ఒకటి కంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తుల సంఘాలతో కూడిన నిర్దిష్ట సమూహాన్ని, అలాగే వారు సభ్యులుగా ఉన్న విస్తృత సమాజాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. విడిగా సాధ్యమయ్యే దానికంటే సమూహంగా ఎక్కువ ప్రయోజనాలను పొందడానికి ప్రజలు సమాజాలను ఏర్పరుస్తారు. దీనిలో అందరు వ్యక్తులు మానవ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తారు. మానవ కార్యకలాపాలలో ప్రవర్తన, సామాజిక భద్రత, జీవనాధార చర్యలు ఉంటాయి. సమాజం అంటే తమలో తాము ఉన్నవారి కంటే ఇతర సమూహాలతో చాలా తక్కువ పరస్పర చర్య చేసే వ్యక్తుల సమూహం. ఒక సమాజం నుండి వచ్చే ప్రజలు ఒకరికొకరు పరస్పర అనురాగం, అప్యాయతలను కలిగి ఉంటారు. సమాజ అధ్యయన శాస్త్రాన్ని సామాజిక శాస్త్రం అంటారు. సమాజం తరచుగా పౌరసత్వం, హక్కులు, బాధ్యతలు, నీతి పరంగా పరిగణించబడుతుంది. ఏదైనా సమాజంలోని సభ్యులు ఒకరికొకరు సహాయపడటానికి ఇష్టపడటం, బలం, ఐక్యతలను సామాజిక మూలధనం అంటారు. ఒక సామాజిక ఒప్పందం ఈ రకమైన సహకారం కోసం నియమాలు, పాత్రలను నిర్దేశిస్తుంది. రాజ్యాంగం అనేది ఒక రకమైన సామాజిక ఒప్పందం - ఇది ఆ దేశంలో సమాజం ఎలా ఉంటుందో కొంతవరకు వివరిస్తుంది. ప్రపంచంలోని అన్ని సమాజాలు వేర్వేరు సంస్కృతులను, ఆచారాలను అనుసరిస్తాయి, వారి స్వంత గుర్తింపును సృష్టిస్తాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:సమాజం
సెయింట్ మేరీస్ చర్చి
సెయింట్ మేరీస్ చర్చిగా పిలువబడే బసిలికా ఆఫ్ అవర్ లేడీ ఆఫ్ ది అస్సంప్షన్ సికిందరాబాదులో నెలకొన్న క్రైస్తవ ప్రార్థనామందిరం. ఈ చర్చి 2008 నవంబరు 7వ తేదీన బసిలికా స్థాయిని పొందింది. ఈ చర్చి సికిందరాబాదు సరోజినీదేవి రోడ్డులో ఉంది. 1850లో ఈ చర్చి నిర్మాణం పూర్తి అయ్యింది. మొదట ఈ చర్చిని కాథడ్రల్ ఆఫ్ ఆర్కిడయోసిస్ ఆఫ్ హైదరాబాద్ అని పిలిచేవారు. హైదరాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (హుడా)చే వారసత్వ కట్టడం గా గుర్తించబడింది.
చరిత్ర
ఈ చర్చిని బ్రిటిష్ ఆర్మీలోని ఐరిష్ కాథలిక్కుల కోసం ఫాదర్ డేనియల్ మర్ఫీ ప్రారంభించాడు. అతడు 1839లో భారతదేశానికి వచ్చి ఈ చర్చిని 1840లో నిర్మించడం ఆరంభించాడు. ఈ చర్చి నిర్మాణం 1850లో పూర్తి అయింది. మేరీ మాతకు అంకితం చేయబడిన ఈ చర్చి హైదరాబాద్ స్టేట్ లో ఆ సమయంలో అతి పెద్దదిగా పేరుగడించింది. ఇది 1886 వరకు కాథడ్రల్ చర్చిగా ఉన్నది. 1871లో ఇటలీ దేశపు టురిన్ పట్టణం నుండి వచ్చిన క్రైస్తవ సన్యాసినులు ఇక్కడ ఈ చర్చికి అనుబంధంగా సెయింట్ ఆన్స్ హైస్కూలును ప్రారంభించారు. ఈ చర్చి 2008 నవంబరు 7వ తేదీన 'బసిలికా' గుర్తింపు పొందింది.
వాస్తు శైలి
భారతీయ గోతిక్ వాస్తు శైలికి ఒక ఉదాహరణగా ఈ చర్చి భవనం నిలుస్తుంది. వొంపైన కమానులతో, మొనదీరిన అంటుగోడలతో ఈ చర్చి చూపరులను ఆకర్షిస్తుంది. మిగిలిన కాథలిక్ రోమన్ చర్చిలవలె ఈ చర్చి కూడా అనేక సెయింట్‌ల పేరు మీద దైవపీఠాలు ఉన్నాయి.
గంటలు
ఈ చర్చిలో 1901లో ఇటలీ దేశం నుండి తెప్పించబడిన నాలుగు గంటలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక గంటకు పగుళ్లు వచ్చాయి.
ప్రార్థనా సమావేశాలు
ప్రతి దినము సమావేశం ఇంగ్లీషులో ఉదయం 6.గం. సాయంత్రం 6. గం. ఆదివారం సమావేశాలు:
మూలాలు
వర్గం:క్రైస్తవ మతము వర్గం:హైదరాబాదు దేవాలయాలు వర్గం:తెలంగాణ చర్చీలు వర్గం:హైదరాబాదు చర్చీలు వర్గం:హైదరాబాదు పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:చర్చిలు వర్గం:భారతదేశంలోని రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చిలు
భాద్రపద శుద్ధ పంచమి
బాధ్రపద శుద్ధ పంచమి అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పంచమి తిథి కలిగిన రోజు.
మరణాలు
2007
మూలాలు
వర్గం:భాద్రపదమాసము
99టీవీ
99టీవీ ఒక తెలుగు వార్త ఛానల్. ఇందులో 24 గంటలు తెలుగు వార్తలు ప్రసారం అవుతాయి.న్యూ వేవ్స్ మీడియా అనే సంస్థ ద్వారా ఈ ఛానల్ నిర్వహించబడుతుంది. ఈ ఛానెల్ జూలై  11, 2018 నుండి తన ప్రసారాలను ప్రారంభించింది. ఆ ఛానల్ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్ లో ఉంది. 99 టివి 2014 లో స్థాపించబడింది, ప్రస్తుతం తోటా చంద్రశేఖర్ నేతృత్వంలోని న్యూ వేవ్స్ మీడియా యాజమాన్యంలో ఉంది.
ఉపగ్రహం INSAT-4A (C-BAND) డౌన్‌లింక్ పౌనపున్యం- 3921 MHZ, symbol rate- 13000, System DVB-S2/QPSK/MPEG-4.
చరిత్ర
99 టీవీని దర్శకుడు తమ్మారెడ్డి భరద్వాజా 20 జూలై 2014 న హైదరాబాద్‌లో స్థాపించారు. ఈ కార్యక్రమంలో దాసరి నారాయణరావు, డి.రామానాయుడు, అప్పటి ఏపీ శాసనసభ స్పీకర్ కోడెల శివప్రసాద్ రావు, రామకృష్ణ, వివిధ మీడియా సభలకు చెందిన ప్రముఖులు పాల్గొన్నారు.తరువాత 99TV పూర్తిగా భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (CPI) చే స్వాధీనం చేయబడింది, ఇది తరువాత నష్టాల్లో నడిచింది, వీక్షకుల కొరతను ఎదుర్కొంది.
ఈ ఛానల్ ను న్యూ వేవ్స్ డిజిటల్ మీడియా ద్వారా 11 జూలై 2018న చేపట్టారు, ఈ ఛానల్ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం గా ఉన్న హైదరాబాద్ కొండాపూర్ లో న్యూ వేవ్స్ మీడియా ప్రధాన కార్యాలయం నుండి ప్రసారం ప్రారంభమైంది.
ప్రోగ్రామింగ్
సీరియస్ రిపోర్టింగ్ తో ఈ ఛానల్ రాజకీయ, కరెంట్ అఫైర్స్ ను ప్రసారం చేస్తుంది, ఛానల్ లో వ్యాపారం, టాక్ షో, సినిమా, క్రీడలు వంటి కార్యక్రమాలు కూడా ఉన్నాయి. దీనికి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో నెట్ వర్క్ ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు టీవీ ఛానళ్ళు వర్గం:భారతీయ టెలివిజన్ ఛానెళ్ళు వర్గం:టెలివిజన్ ఛానెళ్ళు
సుర్భి జ్యోతి
సుర్భి జ్యోతి,  పంజాబీ టెలివిజన్, సినిమా నటి. ఖుబూల్ హై అనే జీటివి ఛానల్ లో వచ్చిన పాపులర్ షోలో జోయా ఫారూఖీ పాత్రలో నటించింది. స్టార్ ప్లస్ లో వచ్చిన కోయి లౌట్ కే ఆయా హై సీరియల్ లో గీతాంజలి పాత్రను, కలర్స్ టివి అతీంద్రియ ఫ్రాంచైజీ నాగిన్ 3లో బేలా సెహగల్ పాత్రను పోషించింది.
జననం, విద్య
సుర్భి 1988, మే 9న పంజాబ్‌లోని జలంధర్‌లో జన్మించింది. శివజ్యోతి పబ్లిక్ స్కూల్ లో పాఠశాల విద్యను, హన్స్ రాజ్ మహిళా మహా విద్యాలయం నుండి మాధ్యమిక విద్యను పూర్తిచేసింది. హన్స్ రాజ్ మహిళా మహా విద్యాలయ విద్యార్థిగా డిబేట్లలో పాల్గొని సన్మానాలు అందుకున్నది. అపీజయ్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ నుండి ఆంగ్లంలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని అందుకుంది.
వృత్తిరంగం
సుర్భి ప్రాంతీయ నాటకరంగంలోనూ, సినిమారంగంలోనూ తన నటనను ప్రారంభించింది. రేడియో జాకీగా కూడా పనిచేసింది. ఇక్ కుడి పంజాబ్ ది, రౌలా పై గయా, ముండే పాటియాలా దే మొదలైన పంజాబీ సినిమాలలో, అకియాన్ టు డోర్ జాయెన్ నా, కచ్ దియాన్ వంగా పంజాబీ టెలివిజన్ ధారావాహికలలో నటించింది.
2018 జూన్ లో, కలర్స్ టీవీలో ప్రసారమైన బాలాజీ టెలిఫిల్మ్స్ వారి నాగిన్-3 సీరియల్ లో బేలా సెహగల్‌ను ప్రధాన పాత్రను పోషించింది. 2020లో యే జాదూ హై జిన్ కాలో నటించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1988 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
థార్ ఎడారి
thumb|థార్ ఎడారి చూపిస్తున్న [[నాసా వారి ఉపగ్రహ చిత్రము - ఈ చిత్రములో భారత పాకిస్తాన్ సరిహద్దులు మిళితం అయి ఉన్నాయి. ఎడమ మధ్య భాగములో ఉన్నది ఎడారి. సింధూ నది దాని ఉపనదులు ఎడమ వైపు ఉన్నాయి. ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉన్నది ఆరావళి పర్వత శ్రేణులు]] థార్ ఎడారి (హిందీ: थार मरुस्थल) భారత దేశానికి వాయువ్య దిశలో భారత పాకిస్తాన్ సరిహద్దులలో ఉంది. ఈ ఎడారిని గ్రేట్ ఇండియన్ డెసర్ట్ అని పిలుస్తారు. . ఈ ఎడారి ప్రధానంగా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో, కొంత భాగము హర్యానా, పంజాబ్, గుజరాత్ రాష్ట్రాలలో, కొద్ది భాగము పాకిస్తాన్ దేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రములో విస్తరించి ఉంది. పాకిస్తాన్లో విస్తరించి ఉన్న ఎడారిని ఖలిస్తాన్ ఎడారి అని పిలుస్తారు. థార్ ఎడారి భౌగోళిక సరిహద్దులు వాయువ్యాన సట్లెజ్ నది, తూర్పున ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు, దక్షిణాన రాణ్ ఆఫ్ కచ్ సాల్ట్ మార్ష్ (ఉప్పుకయ్య), పశ్చిమాన సింధూ నది. ఉత్తరాన థార్ ఎడారికి, విశాలమైన ముళ్ళపొదల భూములకు ఉన్న సరిహద్దు కచ్చితంగా నిర్వచించబడలేదు. అందువళ్ళ ఏ ప్రాంతాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారో, తీసుకోలేదో అన్న విషయముపై థార్ ఎడారి పరిమాణము యొక్క అంచనాలు గణనీయంగా మారుతుంటాయి.
విస్తీర్ణం
వర్డల్ వైడ్ ఫండ్ వారి నిర్వచనం ప్రకారం, ఎడారి ప్రాంతం 92,200 చదరపు మైళ్ళు (238,700 చ.కి.మీ). ఇతర ఆధారాల ప్రకారం 805 కి.మీ పొడవు (500 మైళ్ళు) 485 కి.మీ (300 మైళ్ళు) వెడల్పుతో 446,000 చదరపు కి.మీల వైశాల్యములో ఉంది. భారత దేశ భూభాగములో ఉన్న ఈ ఎడారి 61% రాజస్థాన్లో 20% గుజరాత్లో 9% పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉంది.
థార్ ఎడారి పుట్టుక
ఈ ఏడారి పుట్టుక మీద భిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. కొందరి ప్రకారం ఈ ఎడారి 4,000-10,000 సంవత్సరాలు మాత్రమే పురాతనమైనది. క్రీ.పూ. 2000-1500 సంవత్సరాల ప్రకారం ఇక్కడ ప్రవహించే ఘగ్గర్ నది ఇంకి పోవడం వల్ల ఈ ఎడారి ఏర్పడిందని భావిస్తారు. ప్రస్తుతం ఎడారిగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు మొహంజోదారో కేంద్రంగా ఉంటూ సింధు లోయ నాగరికత ప్రజలకు ప్రధాన నీటి వనరుగా ఉండేది. చతుర్ధ కల్పంలో జరిగిన భౌగోళిక మార్పుల కారణంగా ఈ ప్రాంతం నదీప్రవాహాలలో పెనుమార్పులు సంభవించాయని భావిస్తున్నారు. పలు శోధనలు మాత్రం సరస్వతీ నదీకాలువలు ఘగ్గర్ నదిలో సంగమించాయి అన్న అభిప్రాయాలతో ఏకీభవించడంలేదు. ఘగ్గర్ నదికి ప్రధాన ఉపనది అయిన సట్లైజ్ నది ఇక్కడి నదీమైదానంలో ప్రవహించినట్లు విశ్వసిస్తున్నారు. కాలప్రవాహంలో సంభవించిన భౌగోళిక పెనుమార్పుల కారణంగా సట్లైజ్ నది పడమటి దిక్కుగా యమునా నది తూర్పు దిశగా ప్రవహిస్తూ ఘగ్గర్ నది-హక్రా లలో సంగమిస్తున్నాయి.
పురాతన సాహిత్యంలో థార్ ఎడారి
భారతీయ కావ్యాలు ఈ ప్రదేశాన్ని లవణసాగరంగా (ఉప్పుసముద్రం) వర్ణించాయి. రామాయణంలో రాముడు లంక మీద దండెత్తడానికి అడ్డుగా ఉన్న ద్రుమాకహల్య సముద్రాన్ని ఎండించడానికి ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని సంధించిన సమయంలో దానికి ఉత్తరంగా మారుకాంతరుని చేత ఏర్పడిన మంచినీటి సరసు లవణసాగరం ఉన్నట్లు ప్రస్తావన చేయబడింది. విశ్వావిర్భావం గురించి వివరించే జైన గ్రంథాలు మధ్యలోకానికి కేంద్రంగా జంబుద్వీపం ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. అంటే విశ్వానికి కేంద్రంగా జంబుద్వీపం ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. అక్కడ మానవులు నివసిస్తున్నట్లు వర్ణించబడింది. జంబుద్వీపాన్ని గురించిన జంబుద్వీప ప్రజ్ఞాపతి అనే గ్రంథంలో జంబూకవృక్షాలు అధికంగా ఉన్న ప్రదేశమైన జంబుద్వీపం లవణ సముద్రంతో ఆవరించబడి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. ప్రథమ జైన తీర్ధంకరుడైన ఋషభుడు, భరతమహారాజు జీవిత చరిత్రలలో జంబుద్వీపం లవణోదక సముద్రం చేత ఆవరించబడి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది.
హిందూపురాణాలలో వర్ణించబడిన ఋగ్వేదకాల నది సరస్వతి. ఋగ్వేదంలో నదీస్థుతిలో తూర్పున యమున, పడమట సట్లైజ్ నదుల మధ్య సరస్వతీ నది ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. తరువాత తంద్య, జైమినీయ బ్రాహ్మణుల వేద నిర్వచనంలో అలాగే మహాభారతంలో సరస్వతీ నది ఎడారిలో ఇంకి పోయినట్లు వర్ణించబడింది.
పలుపరిశోధకులు ఋగ్వేదంలో వర్ణించబడిన సరస్వతీ నదే ఘగ్గర్ - హక్రా అని భావిస్తున్నారు. కొందరు ఋగ్వేదంలో వర్ణించబడిన నది హెల్మాండ్ నది భాస్తున్నారు. హెల్మాండ్ నదియే ఘగ్గర్ - హక్రా అని భావించే వారు కూడా ఉన్నారు. ఏది ఏమైనప్పటికీ ఈ విషయంలో అభిప్రాయభేధాలు ఉన్నాయి.
ర్యాగింగ్
thumb|ఎల్.డి.ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విద్యార్థుల విభాగం బ్లాక్ లో "ర్యాగింగ్ నిషేధ" బోర్డు. ర్యాగింగ్ అనగా కళాశాలల్లో సీనియర్ విద్యార్థులు కొత్తగా వచ్చిన విద్యార్థులకు మనస్థాపం కలిగించే రీతిలో ప్రవర్తించడం. ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్ , శ్రీలంక , భారతదేశం మొదలైన దేశాల్లో ఇది ఎక్కువగా ఉంది.
స్లాకర్ (సినిమా)
ఇతర లంకెలు
వర్గం:అమెరికన్ చలనచిత్రాలు వర్గం:సినిమాలు వర్గం:ఆంగ్ల భాషా చలనచిత్రాలు
థార్ ఎడారి
పురాతన సాహిత్యంలో థార్ ఎడారి
ఇప్పటికీ అతి సవ్లపంగా ఉన్న సరస్వతీ జలాలు ఘగ్గర్ - హక్రా నదిలో కలుస్తున్నాయి.
ర్యాగింగ్
చట్టాలు
డిసెంబరు 17, 1998: అస్సాం ప్రభుత్వం, పాఠశాలలో 'ర్యాగింగ్' ను నేరంగా పరిగణిస్తూ చట్టం చేసింది. న్యాయమూర్తులు మార్కండేయ ఖట్జూ, ఏకే గంగూలీ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ చట్టం చేసింది. 'అందరూ ఒకే విధమైన మనస్తత్వంతో ఉండరు. కొందరు అత్యంత సున్నిత మనస్కులై చిన్నపాటి విషయాలకే ఉద్రేకానికి గురవుతుంటారు' అని ధర్మాసనం పేర్కొంది. సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ర్యాగింగ్ నిరోధానికి సీబీఐ మాజీ డైరెక్టర్ రాఘవన్ నేతృత్వంలోని కమిటీ చేసిన సూచనల మేరకు కచ్చితమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సిందిగా అన్ని యూనివర్సిటీలకు ఆదేశాలిచ్చినట్లు సొలిసిటర్ జనరల్ గోపాల్ సుబ్రహ్మణ్యం బెంచ్ దృష్టికి తెచ్చారు.
థార్ ఎడారి
పురాతన సాహిత్యంలో థార్ ఎడారి
మహాభారతంలో వర్ణిచబడిన కామ్యకవనం కురుసామ్రాజ్యానికి పడమటి భాగంలో సరస్వతీ నదీతీరంలో ఉంది. కురుక్షేత్రానికి ఇది పడమటి భాగాన ఉంది. కామ్యకవనంలో ఉన్న ఈ సరసును కామ్యక సరసు అని పిలిచే వారు. కామ్యక వనం థార్ ఎడారి ముందుభాగాన త్రిణవిందు సరసు సమీపంలో ఉంది. పాండవులు తమ అరణ్యవాస కాలంలో అరణ్యంలో ప్రయాణిస్తూ గంగాతీరం చేరి కురుక్షేత్రం దాటి అక్కడి నుండి పడమట దిశగా ప్రయాణణిస్తూ యమున, ద్రిషద్వతీ నదులను దాటి చివరిగా సరస్వతీ నదీ తీరానికి చేరారని పురాణ కథనం వివరిస్తుంది. అక్కడ వారు కామ్యక వనాన్ని చూసారు. వారు సరస్వతీ నదీ మైదానాలలోని అరణ్యంలో సంచరిస్తున్న మహర్షులను పలువురిని దర్శించి వారి ఆశీర్వాదాలు పొంది శక్తివంతులు అయ్యారు. అక్కడ విస్తారమైన పక్షులు జింకలు ఉన్నట్లు వర్ణించ బడింది. ఇక్కడ పాండవులు ఆశ్రమవాసం చేసారు. పాండవులు తమ రథముల మీద హస్థినాపురం నుండి ఈ ప్రదేశానికి ముడు రాజులలో వచ్చి చేరారు.
ఋగ్వేదంలో ప్రస్తావించబడిన అశ్వన్వతి, ద్విషన్వతి నదులను కొందరు పరిశోధకులు సరస్వతి, అశ్వన్వతి నదులని భావిస్తారు. ద్విషన్వతి, సరస్వతి తీరంలో మానవ నివాసాలు తరువాత మహాభారతకాలానికి ముందే తూర్పు, దక్షిణ ప్రాంతాలకు తరలించబడ్డాయి. ప్రస్తుత బికానర్, జోద్ పుర్ ప్రాంతాలు కురుజంగల, మద్రజంగల ప్రాంతాలు అని భావించబడుతున్నాయి.
ర్యాగింగ్
మూలాలు
వర్గం:మానవ ప్రవర్తన వర్గం:పదజాలం
థార్ ఎడారి
పురాతన సాహిత్యంలో థార్ ఎడారి
ఎడారి జాతీయ ఉద్యానవనం జైసల్మేర్ లో 180 మిలియన్ సంవత్సరాల జంతువులు, వృక్షాల శిలాజాలు లభ్యం అయ్యాయి.
వృక్షజాల వైవిధ్యం
విస్తరించిన ఇసుక భూములు, మిట్టలు గులకరాళ్ళ మైదానాలు. వైవిధ్యమైన పర్యావరణ పరిస్థితుల కారణంగా వృక్షాలు, మానవ సంస్కృతి, జంతుజాలం ఈ నిర్జల వాతావరణంలో ప్రపంచంలోని ఇతర ఎడారుల కంటే ఇక్కడ పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఈ ప్రదేశంలో23 జాతుల పాకే జంతువులు, 25 జాతుల సర్పాలు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. వీటిలో పలు జాతులు కేవలం ఇక్కడ మాత్రమే కనిపిస్తాయి.
కొన్ని అడవి జంతువులు త్వరగా ఇక్కడి నుండి పూర్తిగా లుబ్ధమై భారతదేశం లోని ఇతర ప్రాంతాలకు చేరాయి. కృష్ణజింక, చింకారా, అడవి గాడిద మొదలైనవి నివసిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అవి ప్రత్యేక ఉపాయాలు అలవరచుకున్నాయి. ఇతర వాతావరణాలలో నివసించే జంతువుల కంటే ఇక్కడ నివిసించే అవే జంతువులు ఇక్కడి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తమ శరీరాలను తక్కువ పరిమాణంలో మార్చుకున్నాయి. అవి ప్రత్యేకంగా రాత్రివేళలో సంచరిస్తాయి. ఇక్కడ జలం అత్యల్పంగా లభ్యమౌతున్న కారణంగా ఇక్కడి పచ్చికబయళ్ళు పంటభూములుగా మారిన కారణంగా ఈ జంతువులు ఇక్కడి ప్రజల చేత కాపాడబడుతున్నాయి. ఇక్కడ నివిస్తున్న ఇతర జంతువులు ఎర్ర నక్కలు, తోడేళ్ళు వంటివి ఉన్నాయి.
ఈ ప్రాంతం వలస పక్షులు ప్రాంతీయ పక్షులు కలిసి 141 జాతుల వరకు ఉన్నాయి. ఇక్కడ గ్రద్దలు, రాబందులు, హర్రియర్లు, ఫాల్కన్లు, బుజ్జార్డులు, కెస్ట్రల వంటి పక్షులు కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ పలు పాకే జంతువులు ఉన్నాయి. ప్రత్యేకంగా ఈ ప్రాంతంలో భారతీయ నెమళ్ళు పిల్లను కని పోషిస్తూ వృద్ధి చెందుతుంటాయి. నెమలి భారతీయ జాతీయపక్షి. అలాగే ప్జాబు రాష్ట్రీయపక్షి. ఇవి ఇక్కడి గ్రామసీమలలో ఖెజరీ లేక పైపల్ చెట్ల మీద ఉంటాయి.
సహజ వృక్షాలు
ఇక్కడి పొడి వాతావరణంలో జీవించగలిగిన ముళ్లు కలిగిన చెట్ల అడవులు ఇక్కడ అధికంగా ఉన్నాయి. అక్కడక్కడా ఉన్న మట్టి గడ్డల మీద ఈ చెట్లు మొలుస్తూ ప్రతికూల వాతావరణంలో జీవనం సాగిస్తున్నాయి. ఈ చెట్లు కొన్ని ప్రదేశాలలో దట్టంగానూ కొన్ని ప్రదేశాలలో పలుచగానూ కనిపిస్తాయి. ఈ మట్టిభూములు ఇసుక భూములు కలగలుపుగా భూమి నీటి ప్రవాహం కారణంగా పడమటి నుడి తూర్పు వర్షపు భాగానికి విస్తరిస్తూ ఉంది. ఈ ఎడారి భూములు చెట్లు, పొదలు, ఔషధీయ మొక్కల కారణంగా సారవంతమవుతూ ఉంది.
చెట్లు వృక్షాలు
thumb|ఖెజరి చెట్టు ఈ ఎడారి భూములలో కీకర్, రేవంజా, ఖేర్, దిరిశన, వేప, సంగ్రి, జాల్కి, రొహిడా, ఫరాశ్ వంటి ఎడారి మొక్కలు ఇక్కడ కనిపిస్తుంటాయి.
మొక్కలు పొదలు
థార్ ఎడారిలో ఫోగ్, బ్వట్టీ, ఇంగుడ, హింగుడ, జుజుబీ, ఝడ్ బేర్, ఆఫిలు ఆఫ్ సోడమ్, సణియా, బుఈ, ఆర్ణి, సింపోట్టి, గోలి బెర్రీ, గుగ్లిలం, కరీర్ లేక కైర్, అలాయ్ మొదలైన పొదలు ఉన్నాయి.
ఔషధ మొక్కలు గడ్డి
థార్ ఎడారిలో సందూర్, దుర్వ, బంచ్ గ్రాస్, ఘమూర్, కాస్, బఫెల్ గ్రాస్, దర్భ, ఘోకోరూ, జినస్, జాన్సన్ గ్రాస్, గవాక్షీ లేక ఇంద్రవారుణి వంటి ఔషధ మొక్కలు ఉన్నాయి.
అభయారణ్యాలు
థార్ ఎడారిలో పదకొండు అభయారణ్యాలు ఉన్నాయి. అందులో బృహత్తరమైనది 'లారా డిసర్ట్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, కుట్చ్ రాన్ నిల్డ్ లైఫ్ అభయారణ్యం ఉన్నాయి. ఎడారి అభయారణ్యం, జైసల్మర్ అభయారణ్యాలు ఎడారిలో జీవావరణ పరిస్థితులకు పూల మొక్కలకు చక్కని ఉదాహరణ. అలాగే అభయారణ్యాలలో అంతరించి పోతున్న జంతువుల జాబితాలో ఉన్న చిరోటీలు, నల్లబాతు, చింకారా, నక్క, బెమగాల్ నక్క, తోడేలు, శశకర్ణ్ వంటి జుతువులు ఉన్నాయి. ఈ ఉద్యాన వనంలో ఉన్న సముద్రపు గవ్వలు, చెట్ల కాండాలు ఎడారి చరిత్రను మౌనంగా తెలియజేస్తుంటాయి. జైపూరుకు 210 కిలోమీటర్ల దూరంలో షెకావతీ ప్రదేశంలో ఉన్న అతి చిన్న తాల్ చెప్పర్ అభయారణ్యంలో పెద్ద సంఖ్యలో నల్లబాతులు సంరక్షించబడుతున్నాయి. ఇక్కడ నక్కలు, శశకర్ణ్ కూడా అక్కడక్కడా కనిపిస్తుటాయి. ఇక్కడ కనిపించే వేటాడబడే పక్షులలో మట్టి కోడి కూడా ఒకటి. జైపూరుకు 210 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చిన్న ప్రభుత్వేతర అభయారణ్యం జాలోర్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం లో అరుదైన అంతరించి పోతున్న జంతువులైన ఆసియా స్టెప్ అడవి పిల్లి, చిరుత, ఎడారి నక్క, జిర్డ్, భారతీయ గజల్ వంటి జంతువులు ఉన్నాయి.
ఎడారిలో పచ్చదనం
థార్ ఎడారి భూమి సంవత్సరంలో అధిక భాగం ఎండి పోయి ఉంటుంది. ఇక్కడ బలంగా వీచే గాలుల కారణంగా ఇసుక దిబ్బల నుండి ఇసుక పొరుగున ఉన్న పంటపొలాలలో ఇసుక చేరుతూ ఉంటుంది. అలాగే ఈ గాలుల కారణంగా కంచెలు, రైలు మార్గాలు కూడా ఇసుకతో నిండి పోతాయి. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారంగా ఇసుక దిబ్బలకు తగిన మొక్కలను నాటి ఇసుక దిబ్బలు గాలికి తరలి పోకుడా అలాగా భూక్షయం కాకుడా కాపాడబడుతుంది.
థార్ ఎడారిలో నాటడానికి తగిన మొక్కలు కొన్ని మాత్రమే ఉన్నాయి. అందు వలన ఇతర దేశాల నుండి తీసుకురాబడిన మొక్కల జాతుల అవసరం ఉంది. అనేక జాతుల యూకలిప్టస్ మొక్కలు, తుమ్మ, కాసియా వంటి ఇతర జాతుల మొక్కలను ఇజ్రాయిలు, యు ఎస్ ఎ, రష్యా, దక్షిణ రొడేషియా, చిలీ, పెరూ, సుడాన్ దేశాల నుండి తీసుకు వచ్చిన మొక్కలను థార్ ఎడారిలో నాటారు. ఈ ఎడారి వాతావరణానికి తుమ్మ చెట్లు తట్టుకుని బ్రతకగలిగాయి. చెట్లు మాత్రం ఆర్థికంగా కూడా ప్రయోజనం అందిస్తున్నాయి.
థార్ ఎడారిలో ప్రధాన పారుదల వసతి అందిస్తున్నది రాజస్థాన్ కాలువ (ఇందిరాగాంధి కాలువ). థార్ ఎడారిలో పంటలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఆ నీటి పారుదలను పరిశోధనగా తీసుకున్నారు.
వ్యవసాయం
ప్రపంచంలోజనసాంద్రత కలిగిల ఎడారులలో థార్ ఎడారి ఒకటి. ఇక్కడి ప్రజల ప్రధాన జీవనోపాధి వ్యవసాయం, జంతువుల పెంపకం, వర్షాకాలం అనంతరం ఈ ప్రదేశంలో నమ్మదగిన జీవనోపాధి కాదు. వర్షాకాలం తరువాత 33% పంటలు తగ్గిపోతాయి. జంతువుల పెంపకం, చెట్లు, గడ్డి మధ్యకాలపు పంటగా పండ్లు కూరగాయల పెంపకం జీవనోపాధికి సహకరిస్తాయి. ఇలాంటి కరువు ప్రాంతాలలో ఆ సమయం ఇటువంటి మొక్కలు మొలకెత్తి ఫలించి పుష్పించి పంట చేతికి రావడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం ఉంటుంది. ఈ ప్రదేశం తరచూ కరువునకు గురవుతూ ఉంటుంది. అధికంగా ఉండే పెంపుడు జంతువులు మేయడం, వాయువు, నీరు కారణంగా భూమి ఊచకోతకు గురికావడం, గనుల పరిశ్రమలు వంటి కారణాల వలన ఇక్కడి భూములు విచారించవలసినంతగా సారవిహీనం ఔతున్నాయి.
ఖరీఫ్ పంటల మూలంగా అత్యధికంగా వ్యవసాయ ఆదాయం లభిస్తుంది. ఎడారి వాతావరణంలో ఖరీఫ్ పంటలు వేసవి కాలంలో చక్కని పంటను అందిస్తాయి. జూన్, జూలై మాసాలలో పంటల కొరకు విత్తడం ఆరంభిస్తారు. సెప్టెంబరు, అక్టోబరు మాసాలలో పంట కోతకు వస్తుంది. థార్ ఎడారిలో జొన్నలు, పప్పు ధాన్యాలు, మొక్కజొన్నలు, నువ్వులు, వేరుశనగ ప్రధాన పంటలుగా పండించ బడుతున్నాయి. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా కాలువల అభివృద్ధి, గొట్టపుబావులు మొదలైన నీటి వసతుల అభివృద్ధి కారణంగా మాగాణి పంటలైన గోధుమ, ఆవాలు, జిలకర వంటి వాణిజ్య పంటలు సహితం రాజస్థాన్ లో పండిస్తున్నారు. ఓపియం పండించడం, వాడడంలో రాజస్థాన్ ప్రాంతం ప్రధానమైనది. ఇక్కడ ప్రధానంగా రెండు సీజన్లలో పుటలు పండించబడుతున్నాయి. పంటలకు కావలసిన నీరు బావులు, చెరువుల నుండి లభిస్తుంది. డెసర్ట్ డెవలప్ మెంట్ ప్రోగ్రాం (ఎడారి అభివృద్ధి కార్యక్రమం) పేరిట కేంద్ర ప్రభుత్వం రాజస్థాన్ వాయవ్య ప్రాంతంలో ప్రభుత్వేతర నిధులతో ఇందిరాగాంధీ కాలువను అభివృద్ధి పరచి దాని ములంగా జరుగుతున్న జలవినియోగం ఎడారి అభివృద్ధి, ఎడారి ప్రజల జీవనాభివృద్దికి ఎలా దోహదం చేస్తుందో పరిశీలిస్తున్నారు.
పెంపుడు జంతువులు
గడిచిన 15–20 సంవ్సరాలలో రాజస్థాన్ లోని థార్ ఎడారిలో అనేక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇక్కడ ప్రజల సంఖ్య, జంతువుల సంఖ్య అనేక రెట్లు పెరిగింది. సాధారణంగా ఎడారి భూములు వ్యవసాయానికి ప్రతికూలం కనుక పెంపుడు జంతువుల పెంపకానికి ప్రజాదరణ అధికం అయింది. ప్రస్తుతం థార్ ఎడారిలో జంతువుల సంఖ్య మానవుల సంఖ్యకంటే పది రెట్లు అధికం అయింది. ఇది జాతీయ సరాసరి నిష్పత్తి కంటే అధికం. అయినా అధికం అయిన జంతువుల మేత కారణంగా ఇక్కడి వాతావరణం, కరువు మీద బృహత్తర ప్రభావం చూపుతుంది.
థార్ఎడారిలో అనేక మంది వ్యవసాయదారులు పెంపుడు జంతువుల పెంపకం మీద తమ ఉపాధి కొరకు ఆధారపడుతున్నారు. పెంపుడు జంతువులలో ఆవులు, బర్రెలు, గొర్రెలు, మేకలు, ఎద్దుల శాతం అధికంగా ఉన్నాయి. బార్మర్ జిల్లాలో అత్యధిక సంఖ్యలో మేకలు, గొర్రెలు ఉన్నాయి. కంక్రేజ్ అభయారణ్యం, నాగౌరి ప్రాంతాలలో ఉన్నత జాతి దున్నపోతులు ఉన్నాయి. భారతదేశంలో అధికంగా ఉన్ని ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రాలలో రాజస్థాన్ అగ్రస్థానంలో ఉంది. భారతదేశంలో ఉత్పత్తి ఔతున్న ఉన్నిలో 40-50% ఉన్నిని మార్వారి, జైసల్మేరీ, మాగ్రా, సోనాడి, నాలి, పుంగల్ వంటి ప్రదేశాలలోని గొర్రెల ద్వారా లభ్యం ఔతుంది. ప్రపంచంలోని కార్పెట్ తయారీ దారులు రాజస్థాన్ ఉన్నిని నాణ్యమైనదిగా భావిస్తున్నారు. చోక్లా గొర్రెల ఉన్ని అత్యున్నత రకమైన ఉన్నిగా భావించబడుతుంది. గొర్రెల పునరుత్పత్తి కేంద్రాలు సూరత్ ఘర్, జైత్సర్, బికనీర్ వద్ద కారాకుల్, మెరినో జాతి గొర్రలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. రాజస్థాన్ లో జోద్ పుర్ ఉలెన్ మిల్, రాజస్థాన్ ఉలెన్ మిల్, బిక్నర్ అండ్ ఇండియా ఉలెన్ మిల్ వంటి ఉన్నిదారం తయారీ మిల్లులు ఉన్నాయి. బిక్నర్ ఆసియాలోనే అతి పెద్ది అయిన ఉన్ని వాణిజ్య కేంద్రంగా గుర్తింపు పొందింది.
గ్రామాలలోని పెంపుడు జంతువుల ఆహారం కొరకు అధికంగా సాధారణ భూముల పైనే ఆధారపడుతున్నారు. కరువు కాలంలో సంచారజాతులైన రెబరీ ప్రజలు పెద్ద పెద్ద గొర్రలు, ఒంటెల మందలతో దక్షిణ రాజస్థాన్ లోని అడవులకు మేత నిమిత్తమై తరలి వెళుతుంటారు.
జంతువుల పెంపకం ప్రాధాన్యతను అనుసరించి గ్రామదేవతల పేర్ల మీద పలు సంతలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. నాగౌర్ జిల్లాలోని మానసర్ వద్ద రామ్ దేవి జంతువుల సంత, నాగైర్ జిల్లాలోని పర్భస్తర్ వద్ద తేజాజీ జంతువుల సంత, నాగైర్ జిల్లాలోని మెర్తా వద్ద బాల్డియో జంతువుల సంత, బర్నర్ జిల్లాలోని తిల్వారా వద్ద మల్లినాధ్ జంతువుల సంత జరిగుతున్న జంతువుల సంతలు ఎడారి ప్రజల ప్రధాన జంతువుల సంతలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
వ్యవసాయ అరణ్యాలు
థార్ ఎడారి వంటి అర్ధార్ద్రత భూములు‍‌ (సగం తడి కలిగిన భూములు) అనార్ధ్రత భూములు (పూర్తిగా తడి లేని భూములు ) కలిగిన భూములలో అడవులు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. ఎడారిలోని ప్రజాసంక్షేమానికి ప్రభుత్వేతర యాజమాన్య అడవులు ప్రధానంగా సహకరిస్తాయి. థార్ ఎడారిలో నివసిస్తున్న ప్రజల ఆర్థిక పరిస్థితి బలహీన స్థాయిలో ఉన్నాయి. ఈ కారణంగా వారు గ్యాస్, కిరోసిన్ వంటి వాటిని ఉపయోగించలేరు కనుక వంట చెరకుగా అధికంగా కట్టెలను ఉపయోగిస్తున్నారు. మొత్తం వంటపనులకు 75 శాతం కట్టెలను మాత్రమే ఉపయోగిస్తున్నారు. థార్ ఎడారిలో ఆటవిక ప్రాంతాల శాతం తక్కువగా ఉంది. రాజస్థాన్ ఆటవిక భూముల వైశాల్యం 31150 చదరపు కిలో మీటర్లు. భౌగోళికంగా రాష్ట్ర వైశాల్యంలో 9% ఆటవిక భుములు ఉన్నాయి. రాజస్థాన్ దక్షిణ ప్రాంతాలలో ఉన్న ఉదయపూర్, చిచ్చోడ్ ఘర్ అధికంగా అడవులు ఉన్నాయి. అత్యల్పంగా ఆటవిక ప్రాంతం ఉన్న జిల్లా చురూ జిల్లా. ఇక్కడ ఉన్న భూముల వైశాల్యం 80 చదరపు కిలోమీటర్లు. ఈ అడవులు ఇక్కడి ప్రజల వంట చెరకు, జంతువుల మేతకు తగినింత వనరులను అందిచ లేవు. ఈ కారణంగా జంతువుల పేడ అధిక భాగం వంట చెరకుగా ఉపయోగిస్తుటారు. ఇందు వలన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు తగ్గుముఖం పడుతున్నాయి. ఈ సమస్యకు వ్యవసాయ అడవులు మంచి పరిష్కారం. ఇది గమనించిన కొన్ని సంస్థలు వ్యవసాయ అరణ్యాల పెంపకం ద్వారా సత్ఫలితాలను సాధిస్తున్నాయి.
మంజమ్మ జోగతి
మంజమ్మ జోగతి (18 ఏప్రిల్ 1964) కన్నడ రంగస్థల నటి, గాయని, జానపద నృత్య నర్తకి. 2019లో క‌ర్ణాట‌క జాన‌ప‌ద అకాడ‌మీకి అధ్య‌క్షురాలిగా పనిచేసింది. .జనవరి 2021లో, జానపద కళల రంగానికి ఆమె చేసిన కృషికి భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రకటించింది.
థార్ ఎడారి
వ్యవసాయ అరణ్యాలు
కేంద్ర నిర్జల విభాగం (సి ఎ జెడ్ ఆర్ ఐ) విజయవంతంగా అభివృద్ధి చేయబడి ప్రస్తుతం సంప్రదాయ, సంప్రదయేతర పంటలను అందిస్తున్నాయి. స్వల్ప వర్షపాతంలోనే బర్ పండ్లను ముందుకంటే పెద్దసైజులో పండిస్తున్నారు. ఈ పండ్ల చెట్లు రైతులకు మంచి ఆదాయాన్ని అందించే వనరుగా మారాయి. ఒక హెక్టార్ భూమిలో హార్టి కల్చర్ మూలంగా 35 చెట్లకు 10,000 కిలోల బర్ అలాగే 250 కిలోల జామ పంటను పండిస్తున్నారు. ఇది రైతుల మునుపటి ఆదాయాన్ని రెండు- మూడు రెట్లు పెంచింది.
మంజమ్మ జోగతి
జననం
మంజమ్మ బళ్లారి జిల్లాలోని కల్లుకాంబ గ్రామంలో హనుమంతయ్య,జయలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించింది.మంజమ్మ అసలు పేరు మంజునాథ శెట్టి.10వ తరగతి వరకు చదువుకుంది.
జీవిత విశేషాలు
మంజమ్మ దశాబ్దాలపాటు సామాజిక, ఆర్థిక పోరాటాలు చేశారు. చిన్ననాటి నుంచి ఎన్నో అవమానాలు ఎదుర్కొన్నారు.మంజమ్మ అసలు పేరు మంజునాథ శెట్టి. యుక్త వయసులో తనను తాను స్త్రీగా గుర్తించి మంజమ్మగా పేరు మార్చుకున్నారు. దీనిని ఆమె కుటుంబం కూడా అంగీకరించి మంజమ్మను జోగప్పగా మార్చడానికి హోస్పేట్ సమీపంలోని హులిగేయమ్మ ఆలయానికి తీసుకువెళ్లి పూజలు చేసింది. జోగప్ప అనేది అతి పురాతన హిజ్రాల వర్గం. వీరు దేవుడిని పెళ్లి చేసుకుని తమ జీవితాన్ని దేవుడికి అంకితమిస్తారు. అలా మంజునాథ శెట్టి కూడా దేవుడిని పెళ్లి చేసుకుని మంజమ్మ జోగతిగా మారింది. అయితే ఆ తర్వాత మంజమ్మను తన కుటుంబసభ్యులు ఇంట్లోకి రానివ్వలేదు.దాంతోఆమె చీర క‌ట్టుకుని వీధుల్లో తిరుగుతు భిక్షాట‌న చేసేది. ఈ క్రమంలో క‌ల్ల‌వ జోగ‌తి అనే నత్యకళాకారుడి చెంతకు చేరింది. అలా ఆమెకు ఆమెకు డ్యాన్స్ నేర్పాడు. అలా అతని వద్ద మంజమ్మ జోగ‌ప్ప జాన‌ప‌ద నృత్యం నేర్చుకుంది. నృత్యంలో చక్కటి ప్రావీణ్యత సంపాదించింది. జోగిని కాళవ్వ మరణానంతరం జోగటి బృందం బాధ్యతలు స్వీకరించి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.కర్నాటక, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో జానపద నృత్య కళలను ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడంలో ఆమె ఎన్నో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.
థార్ ఎడారి
వ్యవసాయ అరణ్యాలు
జమ్మిచెట్టు ఎడారి ప్రజల గృహనిర్మాణానికి కావలసిన కొయ్యను అందిస్తుంది. ప్రధానంగా గృహనిర్మాణంలో దూలాలుగా, స్తంభాలుగానూ, తలుపులు, కిటికీలుగా ఉపయోగించ బడుతున్నాయి. బావులలో పైపులకు, బండి చక్రాల చుట్టూ వేయడానికి కూడా ఈ చెట్లను ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాగే నిచ్చెనలు, నాగలి, వ్యవసాయ పనిముట్ల పిడిగా వేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఎడారిలో లభ్యం ఔతున్న చెట్లను పెట్టెలతయారీ పరిశ్రమ ప్రధానంగా జమ్మి చెట్టమీద ఆధారపడి ఉంది.
జమ్మిచెట్లు జంతువుల పెంపకంలో మేతకు ఉపయోగపడతాయి. ఈ చెట్లు జంతువుల మేతకు ప్రత్యేకంగా శీతాకాలంలోఉపయోగపడుతున్నాయి. ఎడారి భూములలో ఇతర వృక్షాలు ఏవీ జంతువులకు కావలసిన మేత అందించ లేవు. జమ్మి చెట్టు, మేక, ఒంటె కలిగిన వాడి చెంతకు క్షామ సంయంలో కూడా మరణం దరిచేరదు అని ఇక్కడి ప్రజలలో నానుడి ఉంది. ఈ మూడు ఒకచేట ఉన్న మనుష్యుడు ఎటువంటి విపత్కర సమయంలోనైనా బ్రతుకుతెరువు సాగించగలడు. బాగా ఎదిగిన జమ్మిచెట్టు సరాసరిగా మొత్తంగా 60 కిలోల పచ్చని మేతను అందిస్తుంది. ఈ ఆకులు సమృద్దమైన పోషకవిలువలు కలిగి ఉంటాయి. వర్షాధార మైన మేత అంతా జంతువుల చేత మేయబడుతుంది కనుక తరువాత వచ్చే శీతాకాలానికి సమయంలో జమ్మి చెట్ల ఆకులను జంతువుల మేతకు ఉపయైగించడం ప్రయోజనకరమైనది. కాయలు తియ్యటి గుజ్జు కలిగి అవి కూడా జంతువుల మేతకు ఉపయోగపడతాయి.
అత్యంత విలువైన పోషక విలువలు కలిగి చాలా రుచి కలిగి ఉన్న జమ్మి ఆకులను ఒంటెలు, పశువులు, మేకలు, గొర్రెలు వంటి పెంపుడు జంతువులు మిగిలిన ఎండు మేతల కంటే ఆసక్తిగా తింటూ ఉంటాయి. జంతుపెంపకానికి అవసరమైన మేతను ప్రాంతీయంగా లూంగు పాడ్స్ (కాయలు) లేక సంగర్ లోక సంగ్రి అని అంటూ ఉంటారు. ఎండిన కాయలను ఖో-ఖా అంటారు. వీటిని కూడా జంతువులు ఆసక్తిగా టింటాయి. క్షామం సమయంలో మానవులు కూడా ఆహారంగా తీసుకున్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. 1899, 1939 మధ్య కాలంలో సంభవించిన కరువు కాలంలో ఈ చెట్ల బెరడును ఆహారంలో ఉపయోగించినట్లు భావిస్తున్నారు.
జమ్మిచెట్టు కాండము పోషక విలువలు కలిగిన చెట్టు కనుక నాణ్యమైన వంటచెరుకుగా ఉపయోగ పడుతుంది, కొమ్మలు కంచె వేయడానికి ఉపకరిస్తుంది, వేర్లు మాంసకృత్తుల సమృద్ధి కలిగినవి కనుక పొలములలో అత్యధిక ఫలసాయం పొందడానికి ఎరువుగా ఉపయోగిస్తుటారు. థార్ ఎడారిలోనూ ఉత్తర భారతంలోనూ అధికంగా కనిపించే మరొక చెట్టు ఎడారి టేకు, మార్వారి టేకు జాతి చెట్లు పరిసర ప్రజలు దీనిని రోహిడా అని పిలుస్తారు. థార్ ఎడారిలో ఈ చెట్లు మధ్యస్థ ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. థార్ ఎడారిలో వీటికి మరింత ప్రధాన్యం కలిగి ఉన్నాయి. వ్యవసాయ అడవులులో ఈ చెట్లు నాణ్యమైన గృహనిర్మాణానికి అవసరమైన కొయ్యను అందిస్తున్నాయి. వంటచెరకుకు ఉపకరించే చెట్లు అధికుగా ఉన్న ఎడారిలో ఈ చెట్లు వ్యాపార ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నాయి. ఈ చెట్ల వాణిజ్య నామం ఎడారి టేకు, మార్వార్ టేకు అంటారు.
ఎడారి టేకు దృఢంగా, బలంగా అధిక కాలం మన్నిక కలదిగా ఉండి ఇక్కడి ప్రజల చేత ఎక్కువగా ఉపయోగించబడుతుంది. అంతేకాక ఇది వంటచెరకుగా, బొగ్గు, ఒంటెలకు, మేకలకు, గొర్రెలకు మేతగా కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
పర్యావరణ రక్షణకు కూడా ఈ చెట్లు బాగా ఉపకరిస్తాయి. ఈ చెట్ల వేర్లు భూమిలోపల లోతుగా పాతుకు పోయి భూమి పటిష్ఠంగా ఉండడానికి ఉపకరిస్తాయి. ఇవి గాలి వేగాన్ని కూడా నియంత్రిస్తూ ఇసుక మాటలు కదితి పోకుడా కూడా కాపాడుతున్నాయి. ఇవి పక్షులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తూ అలాగే ఇతర జంతువులకు కూడా ఆశ్రయం ఇస్తున్నాయి. వేసవి కాలంలో ఈ చెట్ల నీడలో పెంపుడు జంతువుల మందలు సేద తీరుతుంటాయి.
ఎడారి టేకు చెట్ల లోని భాగాలు ఔషధంగా కూడా ఉపకరిస్తుంది. ఈ చెట్ల కొమ్మల బెరడు పుండ్లను మాన్పడానికి ఉపకరిస్తుంది. మూత్రవ్యాధులకు, కాలేయ వ్యాధులకు, బొల్లి, చీముపట్టిన పుడ్లు మానడానికి కూడా ఔషధంగా ఉపకరిస్తాయి.
జీవావరణ పర్యటన
జైసల్మర్ వద్ద ఒంటెల సవారీ ప్రజాదరణతో అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. స్వదేశీ, విదేశీ పర్యాటకులు ఒంటెల మీద ఎడారిలో సవారీ చేయడానికి అత్యంత ఆసక్తి కనబరుస్తున్నారు. ఈ పర్యావనణ పర్యటనలలో చవకైన ట్రక్కులలో అరేబియన్ నైట్ శైలి విందులు, సాంసకృతిక కార్యక్రమ ప్రద్రర్శనలు ఉంటాయి. ట్రక్కు పర్యటనలు పర్యావరణం సందర్శన చేయడానికి చక్కగా సహకరిస్తాయి. ఈ పర్యటనలు జైసల్మర్ దాని చుట్టు పక్కన ఉన్న గ్రామాలలోని వారికి అధికంగా ఉపాధి కల్పిస్తున్నాయి. పర్యాటక నిర్వాహకులకు, ఒంటెల యజమానులకు ఈ పర్యాటనలు చక్కని ఆదాయాన్ని ఇస్తున్నాయి.
పరిశ్రమలు
గిరాల్, కపురాడి, జలిపా, బార్నర్ వద్ద ఉన్నభద్కా, ప్లనా, గౌడా, బిత్నాక్, బారసింగ్ పూరు, మండ్లా, బిక్నర్ జిల్లాలో ఉన్న చరణ్, రానేరీ హడ్లా, కాస్నౌ, మెర్టా, నాగౌర్ జిల్లా మొదలైన ప్రదేశాలలో లిగ్నైట్ నిక్షేపాలు ఉన్నాయి. ఈ కారణంగా ఇక్కడ లిగ్నైట్ ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. బార్మర్ జిల్లాలో ఉన్న గిరాల్ వద్ద లిగ్నైట్ ఆధారిత విద్యుదుద్పత్తి కేంద్రాలు స్థాపిచ బడ్డాయి. ప్రభుత్వేతర యాజమాన్యంలోబార్మర్ జిల్లాలో ఉన్న బాధరేష్ గ్రామంలో 1080 మెగావాట్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయకలిగిన విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రం జిండల్ గ్రూప్ చేత స్థాపించబడింది. బిక్నర్ జిల్లాలో ఉన్న బార్సింగ్ పూరు వద్ద న్యూలి లిగ్నైట్ బార్సింగ్ పూర్ ప్రాజెక్ట్ పేరుతో 125 మెగావాట్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయగలిగిన రెండు విద్యుదుద్పత్తి కేంద్రాలను స్థాపిచాలన్న ప్రతిపాదన చేయబడింది. బార్నర్ జిల్లాలో రిలయన్స్ ఎనర్జీ 3000 కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో భూ అంతర్గత వాయు ప్రసారణ ద్వారా విద్యుదుద్పత్తి కేంద్రాన్ని స్థాపించే పనులు చేపట్టింది.
జైసల్మార్, బార్మర్ జిల్లాలలో ఉత్తమ పెట్రోలియం నిల్వల కొరకు బృహత్తర నిల్వల కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన పెట్రోలు నిలువలు జైసల్మర్ జిల్లాలోని బఘెవాల్, కాల్రెవాల్, తవారివాల్ వద్ద, బార్మర్ జిల్లాలోని గుడా మలానీ వద్ద ఉన్నాయి. బార్మర్ జిల్లాలో వాణిజ్యపరంగా చమురు ఉత్పత్తిని మొదలుపెట్టింది.
సత్తా
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
థార్ ఎడారి
పరిశ్రమలు
బార్మర్ జిల్లాలో ఉన్న చమురు నిల్వలు వార్తలలో కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. బ్రిటల్ కహ చెందిన కైర్న్ ఎనర్జీ 2009 నుండి చమురు ఉత్పత్తిని ఆరంభించింది. జిల్లాలో ఎక్కువగా చమురు నిలువలు మంగళ, భాగ్యం, ఐశ్వర్యా వద్ద ఉన్నాయి. భారతదేశ 22 చమురు పరిశోధనలలో ఇది అత్యంత బృహత్తర చమురు పరిశోధనగా భావించబడుతుంది. ఎడారి కటినత్వం వలన సుదీర్ఘ కాలం ఇబ్బందులు అనుభవించిన ప్రాంతీయ వాసుల ఆర్థిక పరిస్థితులో పెనుమార్పును తీసుకురాగలదని విశ్వశించబడుతుంది.
భారత ప్రభుత్వం జైసల్మర్ ప్రాంతంలో 1955-56 లో ప్రాథమిక చమురు పరిశోధనలు చేపట్టింది. జైసల్మర్ ప్రాంతంలో ఆయిల్ ఇండియా లిమిటెడ్ 1988 లో సహజ వాయువును కనిపెట్టంది. ఇక్కడ ఒంటెల చర్మంతో చేయబడిన పలుచని మెసెంజర్ సంచుల ఉత్పత్తి కూడా జరుగుతుంది. థార్ ఎడారి వాయుశక్తితో విద్యుదుత్పత్తి చేయడానికి అనువైనది అని భావించ బడుతుంది. అంచనాల ప్రకారం రాజస్థాన్ ప్రాంతం వాయుశక్తితో 5500 మెగావాట్ల విద్యుదుత్పత్తి చేయగలదని భావించబడుతుంది. రాష్ట్రప్రభుత్వం ఇందుకు ముఖ్యత్వం ఇస్తూ మొదటిసారిగా జైసల్మర్ అమర్ సాగర్ వద్ద వాయుశక్తి ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాన్ని స్థాపించింది. బార్మర్ జిల్లాలోని మరి కొన్ని ముఖ్యసంస్థలు కూడా వాయుశక్తి ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాలను స్థాపించడ్ మీద దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఈ ప్రాంతం సంవత్సరంలో అత్యధికమైన కాలం మేఘరహితంగా ఉంటుంది కనుక సౌరశక్తి ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి చేయడానికి కూడా అనువైనదే భావించబడుతుంది. చురు జిల్లాలోని భాలేరీ వద్ద కఠిన జలాన్నిత్రాగు నీటిగా మార్చడానికి సౌరశక్తి ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రం స్థాపించబడింది.
ఉప్పునీటి సరసులు
థార్ ఎడారిలో అనేక ఉప్పునీటి సరసులు ఉన్నాయి. సంభర్, పచ్పద్రా, తాల్ చాపర్, ఫాలౌడి, లంకన్సర్ వద్ద ఉన్న ఉప్పునీటి సరసుల నుండి సోడియం క్లోరైడ్ సాల్ట్ ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. దిడ్వానా సరసు నుండి సోడియం సల్ఫేట్ సాల్ట్ ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. సంభర్, దిడ్వానా సరసు ప్రాంతాలలో మానవనివాసం గురించిన పరిశోధనలు పునరుద్ధరించడం వలన ఈ ప్రాంతం పురాతనత్వం, చారిత్రక ముఖ్యత్వం గురించిన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
ప్రజలు
థార్ ఎడారిలో ప్రధానంగా హిందువులు, ముస్లిములు, సిక్కులు నివసిస్తున్నారు. పాకిస్తాన్ భూభాగంలో సింధీలు, కొల్హీలు నివసిస్తున్నారు. ఈ ఎడారి వర్ణమయమైన ఉన్నత సంస్కృతి కలిగిన ప్రజలకు ఆవాసమై ఉంది. ఇక్కడి ప్రజలకు జానపద సంగీతం, కవిత్వం మీద మక్కువ ఎక్కువ. రాజస్థాన్ లోని 40% ప్రజలు ఎడారిలోనే నివసిస్తున్నారు. ఎడారిలో ప్రజల జీవనాధారానికి వ్యవసాయం, జంతువుల పెంపకం మీద ఆధారపడుతుంటారు. ఈ కారణంగా వ్యవసాయం, మేతమేయడం నియంత్రించడం సాధ్యం కాని పరిస్తిస్థులు ఎదురయ్యాయి. వృక్షసంపద క్షీణించడానికి ఇది కారణం అయింది. ఎడారిలో మానవులు, పెంపుడు జంతువులు విపరీతంగా పెరిగిపోవడం వలన పర్యావరణం క్షీణించి భూసారం కూడా బాగా తగ్గించింది.
ఎడారు ప్రజలు ఆర్థిక పరిస్థితులు చాలా తక్కువ స్థితిలో ఉంటాయి. థార్ ఎడారి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన ఎడారిప్రదేశం. ఈ ఎడారిలో చదరపు కిలోమీటరుకు 83 మంది నివసిస్తున్నారు. ఇతర ఎడార్లలో చదరపు కిలోమీటరుకు 7 మంది నివసిస్తున్నారు. ఈ ప్రదేశంలో అతి పెద్ద నగరం జోధ్ పూరు స్క్రబ్ అడవిలో ఉంది. బిక్నర్, జైసల్మర్ ఎడారి భూభాగంలోనే ఉన్నాయి.
ఉత్తర, పడమర ఎడారిలో వ్యవసాయం కొరకు నీటి పారుదల వసతులు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. పాకిస్థాన్ భూభాగంలో ఉన్న ఎడారిలో కూడా పలురకాల భిన్న సంస్కృతులు, సంప్రదాయాలు, వారసత్వం, జానపద గాథలు, సంగీత రీతులు కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ నివసిస్తున్న ప్రజలు భిన్న నతాలు, జాతులు, కులాలకు ప్రాతానిధ్యం వహించడమే ఇందుకు కారణం.
నీటివనరులు
ల్యూని నది ఒక్కటే ఈ ప్రదేశానికి ఉన్న ఒకేఒక నీటి ఆఘధారం. ల్యూని నది ఎడారిలోనే ఒక సరసులోకి ప్రవహించి ఆగిపోతుంది. అజ్మీర్ వద్ద ఉన్న ఆరవల్లి పర్వతశ్రేణులలో ఉన్న పుష్కర్ వెల్లీలో జన్మించి 530 కిలోమీటర్ల ప్రయాణించి గుజరాత్ లోని కుచ్ వద్ద ఉన్న రాన్ చిత్తడి నేలలో తన ప్రయాణాన్ని ముగించుకుంటుంది. ల్యూని నది అజ్మీర్, బార్మర్, జలోర్, జోధ్ పూరు, నాగౌర్, పాలి, సిరోహి జిల్లాలు, ఉత్తర గుజరాత్ లోని బాణస్కంధ సమీప ప్రాంతంలో ఉన్నరధన్పూరు ప్రాంతం, మిథవిరానా నుండి ప్రవహిస్తుంది. ల్యూని నది ఉపనదులు వరుసగా సుక్రి, మిత్రి, బాంది, ఖారి, జావై, గుహియా, సాహి మొదలైనవి ఎడమ వైపు నుండి ప్రవహించి నదిలో కలువగా జొజారీ నది ఎడమ వైపు నుండి ప్రవహించి ల్యూని నదిలో కలుస్తుంది.
భారతదేశంలో వర్షాధారంగా ప్రవహించే నదులలో ఘగ్గర్ నది ఒకటి. ఈ నది హిమాచల్ ప్రదేశం లోని శివాలిక్ పర్వతశ్రేణులలో జన్మించి పంజాబు, హర్యానాల గుండా ప్రవహించి రాజస్థాన్ లోకి చేరుకుంటుంది. హర్యానాలోని సిర్సా ఆగ్నేయభాగంలోనూ రాజస్థాన్ లోని తల్వాల వద్ద ప్రవహిస్తున్న జీల్ నది పక్కగా ప్రవహిస్తు ఉంది. ఈ వర్షాధార నది రాజస్థాన్ వరకు పొడిగించబడిన రెండు నీటిపారుదల కాలువలకు కావలసిన నీటిని అందిస్తుంది. ఈ నది హనుమాన్ గర్ జిల్లా వరకు తన ప్రయాణం కొనసాగిస్తుంది.
ఈ కాలువ వ్యవసాయ భూములకు నీటిని అందించడమేగాక వందలాది ఈ ప్రాంతవాసులకు త్రాగునీటిని కూడా అందిస్తున్నాయి. ఈ కాలువ అభివృద్ధి రెండవ దశ పనులు అతి వేగంగా సాగాయి. ఈ ప్రణాళిక ఈ ప్రాంతవాసుల జీవన ప్రమాణాలను అభివృద్ధి పరుస్తాయని బావిస్తున్నారు.
ఎడారిలో పునరుత్తేజ కార్యక్రమాలు
ఎడారిలో పునరుత్తేజం కలిగించే ఎడారి ఉత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించబడుతుంటాయి. రాజస్థాన్ ఎడారి ఉత్సవాలు అతి గొప్ప సరదా, ఉత్సాహం నిండి ఉంటాయి. ఈ ఉత్సవాలు సంవత్సరానికి ఒకసారిగా శీతాకాలంలో నిర్వహించబడుతుంది. అతి నేర్పుతో తయారు చేయబడిన వస్త్రధారణ చేస్తారు. ఎడారి ప్రజలు నృత్యాలు, వేటసమయంలో పాడా వీరోచితమైన జానపద గేయాలు, శృంగారం, విషాదంతో కూడిన గాయాలను ఆలపిస్తారు. ఈ సంతలలో పాములను ఆడించడం, పప్పెట్ షో, శ్రామికజజీవిత గాథలు, జానపద నృత్యాలు వంటి కళాప్రదర్శనలు చాటు చేసుకుంటాయి. వర్ణమయమైన రాజస్థాన్ సంసకృతితో పాటు ఒంటెలు కూడా ఈ సంతలలో ప్రధాన భూమిక పోషిస్తాయి.
ఎడారి జీవితంలో ఒంటెలు ప్రధాన భాగం వహిస్తాయి. ఎడారి ఉత్సవాలో ఒంటెలకు ఉండే ప్రాధాన్యం దీనిని రుజువు చేస్తుంది. ఒంటెల వస్త్రధారణ పోటీలలో పాలగొనే ఒంటెలు చిత్రవిచిత్ర వేషధారణలో ప్రవేశిస్తుంటాయి. ఈ ఉత్సవాలలో చోటు చేసుకునే ఇతర ఆసక్తికరమైన పోటీలు మీసాల పోటీలు, తలపాగా కట్టుకునే పోటీలు. ఈ పోటీలు సంస్కృతి ప్రదర్శనే కాక ఈ కళాత్మక సంసకృతిని సంరక్షించడానికి కూడా సహకరిస్తుది. తలపాగా, మాసాల పెంపకం శతాబ్దాలుగా రాజస్థాన్ పురాతన గౌరవ చిహ్నాలుగా గుర్తింపు పొందాయి.
సాధారణంగా సాయంకాలంలోనే నృత్యాలు, సంగీత కార్యక్రమాలు జరుగుతుంటాయి. ఈ ప్రదర్శనలు చూడడాలనికి అనేకమంది ప్రజలు చేరుతుటారు. పౌర్ణమి రాత్రులలో జరిగే ఈ ఉత్సవాలు ఇసుక తిన్నెలకు వెండి మెరుగులు అద్దుతుటాయి.
దుద్దిళ్ళ శ్రీధర్ బాబు
దుద్దిళ్ళ శ్రీధర్‌బాబు (జ. 1969 మే 30 )  భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు. ఆ రాష్ట్రం విభజించబడటానికి ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో పౌర సరఫరాలు, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, లీగల్ మెట్రాలజీ, శాసన వ్యవహారాల మంత్రిగా ఉన్నాడు. అతను ఇప్పుడు తెలంగాణలో జరిగిన 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గెలిచి మంథని నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. అతను శాసన సభ్యునిగా ఆయన నాలుగోసారి గెలుపొందాడు. శ్రీధర్ బాబు తెలంగాణ కాంగ్రెస్ పార్టీలో సీనియర్ నాయకులలో ఒకడు. అతను తెలంగాణ కాంగ్రెస్ పార్టీ రాష్ట్ర విభాగము ఉపాధ్యక్షులలో ఒకడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
శ్రీధర్‌బాబు 1969 మార్చి 9, లో జన్మించారు. అతని ప్రముఖ కాంగ్రెస్‌నేత, శాసనసభ మాజీ స్పీకర్ దుద్దిల్ల శ్రీపాద రావు, జయమ్మల మూడవ కుమారునిగా జన్మించారు.. అతను ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయవాద విద్యను అభ్యసించారు. 1998లో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టారు. 1999లో తండ్రి హత్య జరగడంతో ఆయన రాజకీయ వారసునిగా రాజకీయాల్లో అడుగుపెట్టి కొనసాగుతున్నారు. శ్రీధర్‌బాబు శైలజ రమ్యర్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ హాండీక్రాఫ్ట్స్ దేవ్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్కు ఆమె వైస్ ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్నారు.
ఆ సమయంలో అతను తన తండ్రి పనిని మంథని నియోజకవర్గంలో, మరింత ప్రత్యేకంగా కరీంనగర్ జిల్లాలో కొనసాగించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
విద్యార్థిగా గొప్ప క్రికెటర్ - అతను నిజాం కళాశాల, హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.- శ్రీధర్ బాబు ఎమ్మెల్యేగా ఉన్నప్పుడు తెలంగాణ కేడర్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారి శైలాజా రామయ్యర్‌తో వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ దంపతులకు ఇద్దరు పిల్లలు.
మూలాలు
వర్గం:1969 జననాలు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:బ్రాహ్మణులు వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018)
మాన్వితా కామత్
మాన్వితా కామత్, కన్నడ సినిమా నటి. రేడియో మిర్చిలో రేడియో జాకీగా పనిచేసిన మాన్వితా 2015లో దునియా సూరి దర్శకత్వం వహించిన కెండసంపిగే అనే కన్నడ సినిమా ద్వారా సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించింది.
తొలి జీవితం
మాన్వితా 1992, ఏప్రిల్ 13న హరీష్ కామత్ - సుజాత కామత్ దంపతులకు కర్ణాటక లోని మంగళూరులో జన్మించింది. చిక్కమగళూరులోని కలసాలో ప్రాథమిక విద్య, తరువాత శారద పియు కళాశాలలో డిగ్రీ విద్యను పూర్తిచేసింది. మంగళూరులోని సెయింట్ అలోసియస్ కళాశాల నుండి జర్నలిజం, యానిమేషన్, ఆంగ్ల సాహిత్యంలో పట్టభద్రురాలైంది. మంగళూరులోని రేడియో మిర్చి ఒక సంవత్సరానికి పైగా పనిచేసింది, ఖిలాడీ 983 అనే పేరుతో ఒక షోను నిర్వహించింది.
వృత్తిరంగం
మాన్విత చిన్నప్పుడే భాస్కర్ నెల్లితీర్థ జానపద నాటక బృందంలో చేరి అనేక నాటక ప్రదర్శనల్లో పాల్గొన్నది. కళాశాలలో కన్నడ సంఘానికి కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేసింది. దునియా సూరి దర్శకత్వం వహించిన కెండసంపిగే సినిమాకు ఆడిషన్స్‌ ద్వారా ప్రధాన పాత్రకు ఎంపికయింది. విక్కీ వరుణ్ సరసన గౌరీ శెట్టిగా నటించిన ఈ సినిమావాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది. హ్యాట్రిక్ హీరో కలిసి టగరు సినిమాలో నటించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1992 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
భాద్రపద శుద్ధ షష్ఠి
బాధ్రపద శుద్ధ షష్ఠి అనగా బాధ్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు షష్ఠి తిథి కలిగిన రోజు.
జననాలు
2007
మరణాలు
2007
బయటి లింకులు
వర్గం:భాద్రపదమాసము
అష్టభాషి బహిరీ గోపాలరావు
అష్టభాషి బహిరీ గోపాలరావు  మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ప్రసిద్ధక్షేత్రం శ్రీరంగాపూర్ నిర్మాత. సా.శ. 1676 ప్రాంతానికి చెందినవాడు. వనపర్తి సంస్థానంనకు పూర్వపు రాజధాని అయిన సూగూరు సంస్థానం స్థాపకులు వీర కృష్ణారెడ్డికి మునిమడు.ఇతని మేనల్లుడే బిజ్జుల తిమ్మభూపాలుడు. ఇతనికి మొదట సంతానం లేకపోవడం వలన బంధువుల బిడ్డ వెంకటరెడ్డిని దత్తత తీసుకున్నాడు. తదనంతరం ఇతనికి కుమార బహిరీ గోపాలరావు జన్మించినా, దత్త పుత్రుడు వెంకటరెడ్డినే తదనంతరం సూగూరు సంస్థానానికి వారసుడిగా ప్రకటించాడు. ఇతడు శత్రువులపైన బహిరీ పక్షి (Sparrowhawk) వలె పడి వారిని హతమొనర్చొచుండుట వలన ఇతనికి గోల్కొండ నవాబులులచే 'బహిరీ' అని కితాబు పొందాడు..బహిరీ అనగా పార్సీ భాషలో డేగజాతి పక్షి అని అర్ధము.
సాహిత్య కృషి
అష్టభాషి బహిరీ గోపాలరావుగా ప్రసిద్ధి చెందిన జనుంపల్లి గోపాలరావు గొప్ప పండితుడు. ఎనిమిది భాషలలో విద్వాంసుడు. కావుననే అష్టభాషల గోపాలరావుగా సుప్రసిద్ధుడు. తిరుపతి, కంచి, శ్రీరంగం మొదలగు క్షేత్రాలను దర్శించి, అక్కడి కవులను సత్కరించి సూగూరుకు తీసుకవచ్చాడు. స్వయంగా తానే రామచంద్రోదయం అను శ్లేష కావ్యాన్ని, శృంగార మంజరీ అను భాణాన్ని సంస్కృతంలో రచించాడు. ..ఈతని తండ్రి వెంకటరెడ్డి, ఆయనపేర నిర్మించిన వెంకటాపురం గ్రామములో కోదందరామస్వామి ఆలయం కట్టించి నాడు.ఆ దేవుని పేరనే గోపాలరావు 'రామచంద్రోదయః' అను యమక కావ్యము సంస్కృతమునందు అతి జటిలముగా వ్రాసి, అది అర్ధమగుటకు దానికి 'విజ్ఞేయార్ధ దర్పణము' అను వ్యాఖ్యానము కూడా వ్రాసెను.తనది జనుంపల్లి వంశమని రాంచంద్రోదయ యమక కావ్యము వ్రాసినానని, అది మిక్కిలి భవ్యకావ్యమని, దాని అర్ధము సులభముగా తెలియని మందాత్ములకు అనుగ్రహించుటకు తానే దానికి వ్యాఖ్య వ్రాసినాని తన పద్యములో విన్నవించుకున్నాడు. తన శృంగార మంజరీ భాణము ఇది దృశ్య కావ్యము.ఇది అతి సరళ శైలిలో లతిలలితముగా వ్రాయబడింది. ఆ భాణము తన కులదైవమైన శ్రీ రంగనాయక స్వామి వసంతోత్సవ వర్ణన వివరించబడింది. వీటిని సా.శ.1895 సంవత్సరములో అప్పటి వనపర్తి రాజు రెండవ రామేశ్వరరావు, వనపర్తిలో తాను స్థాపించిన 'బ్రహ్మ విద్యా విలాస ముద్రాక్షశాల'యందు ముద్రించి ప్రచురించెను.అప్పటి ఆస్థాన విద్వాంసులైన ఆచార్ల రంగాచార్లు-చేట్లూరు కంఠీవార్ల సంపాదకత్వములో ఈ రెండు సంస్కృతకృతులను ఆ రాజు ముద్రించెను. అవి శిథిలమైన తరువాత ఆ వమ్శపు మూడవ రామేశ్వరరావు గారు తెలుగు-సంస్కృతములో పునర్ముద్రణ చేయించారు.
మూలాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా సంస్థానాధీశులు వర్గం:సంస్థానాధీశులు
పరిశ్రమ
పరిశ్రమ (Industry) అనగా దేశంలో లభ్యమౌతున్న ముడి సరుకులను ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో ఉపయోగించి ఉత్పాదక, వినియోగ వస్తువులుగా తయారుచేసే ప్రదేశం. ఈ ప్రక్రియనే పారిశ్రామికీకరణ (Industrialization) అంటారు. పారిశ్రామికీకరణ వల్ల ప్రజల తలసరి ఆదాయం, వినియోగ వ్యయం, మానవ వనరులు అభివృద్ధి చెందుతాయి.
వర్గీకరణ
పరిశ్రమలను ఉత్పత్తి, యాజమాన్యం, పెట్టుబడి ఆధారంగా పలు రకాలుగా విభజించవచ్చు.