cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సికింద్రాబాద్ - తిరుపతి స్పెషల్ ఎక్స్‌ప్రెస్
2016
ప్రయాణీకుల రద్దీ ననుసరించి రైలు నంబరు: 07618 సికింద్రాబాద్ - తిరుపతి స్పెషల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ 2016, 27 వ జనవరి నుండి 19:20 గంటలకు సికింద్రాబాద్లో బయలుదేరి మరుసటి రోజు ఉదయం 08:10 గంటలకు తిరుపతి చేరుకుంటుంది. ఈ క్రమంలో, ఈ ప్రత్యేక రైలు జనగాం, కాజీపేట, వరంగల్, మహబూబాబాద్, ఖమ్మం, విజయవాడ, తెనాలి, ఒంగోలు, కావలి, నెల్లూరు, గూడూరు, శ్రీకాళహస్తి, రేణిగుంట స్టేషన్లలో ఆగుతుంది.
ఈ ప్రత్యేక రైలు 15 కోచ్‌లు కలిగి ఉంటుంది. ఇందులో ఒక ఏసీ టూ టైర్, ఒక ఏసీ త్రీ టైర్, ఎనిమిది స్లీపర్ క్లాస్, రెండు సాధారణ రెండవ తరగతి, ఒక చైర్ కారు, రెండు రెండవ తరగతి లగేజీ కం బ్రేక్ వ్యాన్ కోచ్‌లు ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు వర్గం:భారతీయ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
విలాసిని నాట్యం
విలాసిని అనేది ఒక రకమైన నృత్య ప్రక్రియ. ఇది ఒక పురాతనమైన నాట్యప్రక్రియ.
రీతులు, పుట్టుక విశేషాలు
విలాసిని నాట్యం షుమారు వెయ్యి సంవత్సరాల పూర్వ నుండి మన ఆంధ్రదేశంలో వున్న నృత్య సంప్రదాయం. విలాసిని నాట్య రూపాంతరములే రుద్రగణికలు, దేవదాసీలు, స్వామిని, భోగిని, సాని, భోగం కళావంతులు మొదలగు నాట్యరూపములు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఉన్న సంప్రదాయ నృత్యరీతి కూచిపూడి అని ఎవ్వరయినా తడుముకోకుండా చెపుతారు. కొంచెం ఆలోచించి చెప్పే జవాబు పేరిణి. కొద్దిమంది మాత్రమే ‘ఆంధ్రనాట్యం’ అని చెప్పగలరు.
దేవదాశీ వ్యవస్థలో విలాసిని నృత్యం
విలాసిని నాట్యం, దేవదాసినాట్యం, ఆలయనాట్యం అనే పేర్లు కూడా ఉన్న ఈ నాట్యరీతి నిజానికి కూచిపూడి నృత్యరీతికన్నా పురాతనమైనది. కొన్ని సామాజిక కారణాలవల్ల పతనావస్థకి చేరకున్నది. కొందరు నాట్యాచార్యులు, సాహితీ పరిశోధకుల కృషి పుణ్యమా అని కొడిగట్టకుండా మిగిలి, ఉత్సాహవంతులైన నర్తకీ నర్తకులచేత ప్రదర్శింపబడుతోంది. రాజస్థానాల్లో ఎంత ఉన్నతమైన జీవితం గడిపిన దేవదాసీల జీవితాల్లో కాలక్రమంలో వచ్చిన మార్పులు ఈ నాట్యరీతి పతనానికి దారి తీశాయి. దైవారధనలో దేవనర్తకి చేసే నాట్యం దేవదాసి నాట్యం. ప్రాచీనమైన దేవదాసీ వ్యవస్థలో ఒకప్పుడు కులంతో నిమిత్తం లేకుండా సముచిత లక్షణాలున్న ఏ బాలిక అయిన దేవదాసి కావచ్చు. ఆలయాలలో వేకువజామున దేవుడికి మేలుకొలుపులు పాడడం నుంచి, రాత్రివేళ పవళింపుసేవ వరకు నృత్యగానాలు ప్రదర్శించిన దేవదాసిీలు రాజులు ఇచ్చిన మాన్యాలతో పొట్ట పోసుకుంటూ నిరాడంబర జీవితం గడిపేవారు. కాలక్రమంలో వీరి నృత్యం ఆలయం నుంచి రాజాస్థానానికి మారింది... ఫలితంగా వీరి జీవన విధానంలోనూ మార్పు వచ్చింది. విలాసాలకు, సౌఖ్యాలకు అలవాటు పడ్డారు. ఇలా దేవదాసి అన్నది ఒక కులంగా మారిపోయింది. రాజ్యాలు, జమీందారీలు అంతరించడంతో దేవదాసీలు ‘మేజువాణీ’ల దారిపట్టారు. ఫలితంగా దేవదాసీ నాట్యరీతికి గౌరవం తగ్గింది. రానురాను ఈ కళని ప్రదర్శించేవారు లేక అంతరించే దశకు చేరింది.
పరిసోధనలు, పరిశోధకులు
ఆదరణ తగ్గిన ఈ నృత్యంపై ఆశక్తి కలిగిన కొందరు నృత్యంపై పరిశోధనకు పూనుకొని పూర్వవైభవం కలిగించే దిశాగా అడుగులు వేస్తున్నారు. వారిలో కొందరు
ప్రాచీన, అంతరిస్తున్న తెలుగు నాట్యరీతికి పునశ్శక్తిని కలిగించే ఉద్దేశంతో వీరంతా ఆరుద్ర నిర్దేశనం/మార్గ దర్శకత్వంలో ఈ నాట్య రీతిపై పరిశోధనలు ప్రారంభించారు. డా।। ఆరుద్ర ఈ దేవదాసి నృత్యాన్నే విలాసిని నాట్యంగా నామాంతరం చేశారు. ఈ నాట్యం గురించి తెలియని వారు ‘‘దేవదాసి’’ అనే పేరు వినగానే రకరకాల ఊహాగానాలు చేశారు, చేస్తున్నారు. నిజానికి ఈ నాట్యరీతిలో భక్తి, విరహం ఉంటాయి. అశ్లీలత, అసభ్యత ఉండవు. కృష్ణుడి కోసం ఎదురు చూసే సత్యభామ నవరసాలను - కూచిపూడి భామాకలాపానికి పూర్తి భిన్నంగా - ఈ నాట్యరీతిలో చూడొచ్చు. విగతమవుతున్న విలాసిని నాట్యాన్ని వికాసవంతం చేద్దాం.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ నృత్యరీతులు
టీనియా సోలియమ్
టీనియా సోలియమ్ (Taenia solium) మానవులలో ఉండే సాధారణ పరాన్న జీవి. పంది మాంసం (pork) తినే మానవుల పేగుల్లో ఈ బద్దెపురుగు జీవిస్తుంది. ఇది ద్వంద్వ అతిథేయి పరాన్న జీవి. మానవుడు ప్రధాన అతిథేయి. పంది మాధ్యమిక అతిథేయి.
జీవిత చక్రం
thumb|left|టీనియా సోలియమ్ జీవిత చక్రం. టీనియా సోలియమ్ జీవిత చక్రం కొంత పందిలోనూ కొంత మనిషిలోనూ జరుగుతుంది.
పంది
పంది ఆంత్రమూలంలోకి చేరిన కంటక గోళాలు ఎంజైమ్ ల ప్రభావం వలన కర్పరం, పిండస్తరాలు జీర్ణమై షట్కంటకి విడుదలవుతుంది. అది కొక్కేల సహాయంతో ఆంత్రకుడ్యానికి అతుక్కుంటుంది. ఒక జత ప్రవేశక గ్రంథుల స్రావాలతో పేగు గోడను తొలిచి, కాలేయ నిర్వహక వ్యవస్థ ద్వారా కాలేయాన్ని చేరుతుంది. అక్కడ నుంచి పరమహాసిర ద్వారా గుండెను చేరుతుంది. రక్తప్రవాహం ద్వారా పంది కండరాల్లో స్థిరపడుతుంది. కొక్కేలను కోల్పోయి సిస్టిసర్కస్ (Cysticercus) గా మారుతుంది. వెలుపలి వైపు అవభాసిని, లోపలి వైపు జననస్తరం ఏర్పడతాయి. సిస్టిసర్కస్ గోడ లోపలికి అంతర్వర్తనం చెందడం వల్ల ప్రోస్కోలెక్స్ ఏర్పడుతుంది. ఈ దశను పరిణితి చెందిన సిస్టిసర్కస్ లేదా తిత్తి పురుగు అంటారు. ఇలా పరిణితి చెందడానికి సుమారు పది వారాలు పడుతుంది.
మనిషి
పూర్తిగా ఉడకని పంది మాంసాన్ని తింటే బద్దెపురుగు మనిషిలోకి ప్రవేశిస్తుంది. మనిషి జీర్ణాశయంలో డింభకం చుట్టూ ఉన్న తంతుయుత పొర కరిగిపోయి, ప్రోస్కోలెక్స్ బహిర్గతమవుతుంది. ఇది చూషకాలు, కొక్కేల సాయంతో పేగు గోడలకు అతుక్కుంటుంది. క్రమేపీ మెడ నుండి ఖండితాలు ఏర్పడటంతో స్ట్రోబైలా రూపొంది తిత్తి అదృశ్యమవుతుంది. దాదాపు 3 నెలల కాలంలో ప్రౌఢజీవిగా మారుతుంది.
వ్యాధి లక్షణాలు
ప్రౌఢ పరాన్న జీవులు కలిగించే వ్యాధిని 'టినియాసిస్' (Taeniasis) అంటారు. కడుపునొప్పి, రక్తహీనత, ఆహార ప్రసరణకు అవరోధం వల్ల వాంతులు, అజీర్ణం ఈ వ్యాధి లక్షణాలు.
వర్గం:పరాన్నజీవశాస్త్రము
హుస్సేనాబాద్
హుస్సేనాబాద్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, భువనగిరి మండలంలోని గ్రామం.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
భౌగోళికం
హుస్సేనాబాద్ 17.86111°N, 78.30167°W అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది.
తాగు నీరు
ఈ గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపులు, బోరుబావుల ద్వారా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 24 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 24 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
గ్రామంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, చెరకు, కంది, ప్రత్తి
రవాణా
ఇక్కడికి సమీపంలో భువనగిరి, ఆలేరు, బీబీనగర్ రైల్వేస్టేషన్లు ఉన్నాయి. రోడ్డు కనెక్టివిటీ కూడా ఉంది.
అమృతం కురిసిన రాత్రి
right|150px|thumb|పుస్తక ముఖచిత్రం right|150px|thumb|తిలక్ అమృతం కురిసిన రాత్రి దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్ చే రచించబడిన ఒక ప్రసిద్ధ తెలుగు కవితా సంపుటి. ఈ రచన ఎందరో పాఠకులకు, పలు రచయితలకు సైతం ఇష్టమైన కవితా సంకలనం. తిలక్ మరణానంతరం కుందుర్తి ఆంజనేయులు పీఠికతో 1968లో ముద్రణ పొందిన ఈ కవితల సంపుటి ' అమృతం కురిసిన రాత్రి ' ఉత్తమ కవితాసంపుటిగా 1971లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందింది.
కవితాసతి నుదుట నిత్య రసగంగాధర తిలకంగా, ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో సుస్థిర స్థానాన్ని పొందిన తిలక్ "అమృతం కురిసినరాత్రి" కవితా సంకలనం ద్వారా సామాజికమైన తన ఆలోచనల్ని కవిత్వీకరించి కవిత్వానికే సార్థకత కలిగించాడు.. తాలోత్తాలంగా ఎగిసిన భావ, అభ్యుదయ కవితోద్యమాల నేపథ్యంలో తిలక్ కవిత్వ రచన ప్రారంభమైంది .. వ్యావహారిక భాష, రసదృష్టి, వాస్తవికతా దృక్పధం, అనితర సాధ్యమైన శైలి తిలక్‌లో మనకు గోచరించే కొన్ని కోణాలు.
కొన్ని వ్యాఖ్యలు
'అగాధ బాధా పాథః పతంగాలూ ధర్మవీరుల కృత రక్తనాళాలూ త్యాగశక్తి ప్రేమరక్తి శాంతిసూక్తి నాకళా కరవాల ధగద్ధగ రవాలు' ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఆయన కవిత్వంలో భావకవుల సౌందర్యకాంక్ష, అభ్యుదయ కవుల సామాజిక కర్తవ్యం రెండూ కలసి నడుస్తాయి. అందుకనే ఆయన 'నా కళా 'కరవాల' ధగద్ధగరవాలు' అన్నారు. ఆయన కవిత కళాత్మకమే కాదు, కరవాలమంత పదునైనది అన్న అంశాన్ని ఇందులో చాలా స్పష్టం చేశారు. ఆ కవితలోనే ఇంకా అంటారు - 'నా అక్షరాలు కన్నీటి జడులలో తడిసే దయాపారావతాలు నా అక్షరాలు ప్రజాశక్తుల వహించే విజయ ఐరావతాలు నా అక్షరాలు వెన్నెలలో ఆడుకునే అందమైన ఆడపిల్లలు' ఈ మూడు పంక్తులు ఆయన కవిత్వ తత్వాన్ని తెలిజేసే మూడు సిద్ధాంతాలు.
రచననుండి ఉదాహరణలు
ధాత్రి జనని గుండెలమీద యుద్ధపు కొరకంచుల ఎర్రని రవ్వలు మీరెవరైనా చూశారా? కన్నీరైనా విడిచారా?
నా కవిత్వం కాదొక తత్వం మరి కాదు మీరనే మనస్తత్వం కాదు ధనికవాదం, కాదు సామ్యవాదం కాదయ్యా అయోమయం, జరామయం
జ్వలత్కాష్ఠమిలాతలం శప్తధాత్రి నిర్జనమై, స్మశానమై పరచుకొనెను సుప్తదేవ హృదయ సృజ్ఞాళము లెగిరిపడెను అక్కయ్యకు రెండో కానుపు తమ్ముడికి మోకాలి వాపు చింతపండు ధర హెచ్చింది చిన్నాన్నకు మతి భ్రమించింది లేచిన మరుక్షణం ఎన్నో ప్రశ్నలు గోరుచుట్టలా సలిపే లక్షల సమస్యలు
గతమంతా తోలు బొమ్మలాడిన ఒక తెర వర్తమానం నీ కన్నులగప్పిన ఒక పొర
విశిష్టతలు
అమృతం కురిసిన రాత్రిలో కవిత్వం గురించి ఇలా చెబుతాడు తిలక్. కవిత్వం అంతరాతర సీమలను బహిర్గతం చేయాలి, విస్తరించాలి, చైతన్య పరచాలి, అగ్నిజల్లినా అమృతం కురిసినా అందం ఆనందం దాని పరమావధి అని. అలానే అంత్యప్రాసలు వేసినంతమాత్రాన, ప్రొసైక్ భావం కవిత్వం అవదు అంటూ, కవిత్వం ఒక అరెక్మీ, దానిరహస్యం కవికే తెలుసు
ఆశ ఉత్తరధ్రువం విధి దక్షిణ ధ్రువం మనిషి రెండీటీ మధ్యా బంతిలా ఎగిసిపడే ప్రహసనం ఇజంలో ఇప్రిజన్ అయితే ఇంగితజ్ణానం నశిస్తుంది ప్రిజం లాంటీది జీవితం వేర్యెరు కోణాలు ప్రదర్సిస్తుంది ప్రస్తుత సమాజం లొ జరుగుతున్న పరిణామాలకు దర్పణం లాంటిది ఆల్‌ఖేదా నుండీ ఆర్ యస్ యస్ వరకు వారి వారి విధి విధానాలవల్ల ఇంగిత జ్ఞానం కోల్పొవటం మనం చూస్తున్నాం వాటి పరాణామాలు చూస్తున్నాం "త్రిబుజాకారంలో బిగించబడీన మూడూ అధం ముక్కల ప్ర్రిజం మధ్య, ఏ వస్తువు అయినా వేరువేరు రకాలుగా కనిపిస్తుంది. జీవితం కూడా త్రిబుజాకార గాజు గొట్టమ్ లాటీదీ" అని చెబుతాడూ తిలక్ ఇదే కవితలో
గజానికొక గాంధారి పుత్రుడూ గాంధీ గారి దెశ మ్ లొ అంటాడూ దీని లొని నిజమెం తొ మనం సూస్తున్నాం
మరొ ఉదాహరణ = కాస్మాపాలిటన్ అన్న కవితలో
సకలసిధాంతాలు, మతాలు ,ఇజాలు, సైటీఫీక్ నిజాలు అన్ని కలబొసి రగరిం చి ఒకెఒక రహస్యం కను కొన్నారు దెవుడూ, మానవుడూ వీరు ఇద్దరె ఈ అనంత విస్వమ్ లొ మూర్గులు ఏ కోణం నుండి చూచినా వీరు మిజరబుల్ ఫైల్యూరర్స్ పురాణపురుషుల నుండి చరిత్ర మహానీయుల వరకు ఎవరు ఏ నిజాన్ని ప్రవేశపెటిన ఏదీ సంపూర్ణ సాధించలేకపొయారు
అని తిలక్ వ్యక్తపరుస్తాడూ కెవలం తిలక్ మాత్రామె రాయగల కవితలు [ప్రార్థన] [ఆర్తగీతం] ఆచరణ లేకుండా సుభాషితాలను వల్లె వెస్తూఉండే పెద్దంమనుసులు, పవిత్రులు, పతివ్రతలు, భక్తులు, సిద్ధాంతకర్తలు మొదలగువారి వల్ల దేశానికి జరిగే కిడూ గురించి తిలక్ ఆక్రొశమే ఈ ప్రార్థనా గీతమ్ దెవుడా రక్షిం చు నా దెశాన్ని పవిత్రుల నుండి పతివ్రతల నుండి నీతులు రెడూ నాల్కలచాచి బుసలు కొట్టే నిర్హెతుక క్రుపా సర్పాల నుండి లక్ష లాది దెవుల్ల నుండి వారివారి పూజారులనుండి దెవుడా కత్తి వాదరకు తెగిన కంటమ్ లొ హటాత్ గా ఆగి పొయిన సంగీతాన్ని వినిపిం చు మానవ చెరిత్ర పుటలలొ నెత్తురొలికి మాసిపొయిన అక్ష రాలను వివరించు రహస్య స్సష్ట్టీ సానువుల నుండి జారిపడే కాంతి జలపాతాన్ని చుపించు అంటూ ఛావూపూట్టూ కల మధ్య సందేహం లాటీ ది జీవితం
ఆని ప్రార్దిం చటమే ఈప్రార్థనాగీతం ఆలాగే తనెంత, మానవతా వాదొ, ఈఆర్తగీతంలో తెలుస్తుంది.
నెను చుశాను నిజంగా మూర్తిభవించిన దైన్న్యాన్ని, హైన్న్యాన్ని క్షుభితాస్రు కల్లొల నిరధుల్ని గచ్చత్ శవాకారవికారుల్ని ఇది ఏనాగరికతకు ఫలస్రుతి ఏవిజ్ఞాన ప్రకర్హకు ప్రకృతి ఏ బుద్దదేవుని జన్మభూమికి గర్వస్రుతి అంటూ ఈ నాగరికతారణ్ణ్య వాసాన్ని భరించలెను అంటాడూ తిలక్ తనకవితద్యారా మరొ కవిత [శీఖరారొహన] లో కాలానికి ఒక రూపం లేదు దానికిపాపం కుడా లేదు కాలం అద్దం లాంటీ ది అంధయుగమైనా, స్వర్ణాయుగమైనా, అది మన ప్రతిబింబమ్ అంటూ సంప్రదాయభిరువుకి, అస్యొతత్ర వితంతువుకి , వసంతం లేదు సాహసి కాని వాడూ జివనసమరానికి, స్వర్గానికికుడా పనికిరాడూ హిమసుందర స్రుగమైన ఎవరెస్ట్టూ నుఒక్క టేన్సిగె ఎక్కగలడూ సుమన సుందరమైన వసంతగీతం తొ ఉగాది ని ఆవ్వ్హానించ గలడూ
ఇలాం టీ మధురమైన, మరపు రాని కవితలు ఎన్నొ తిలక్ ఆమ్రుతంకురిసినరాత్రిలో చుడవచ్చు గతమంతా, తొలుబొమ్మలాడీన, ఒకతెర. వర్తమానం నీ కన్నులు కప్పిన పొర పాము కొరా, డేగరెక్కా, ఈకాలానికి చిహ్నం పూలతెనా, నెమలిరెక్కా, ఒకమిధ్యాప్రమాణమ్ అందుకె నెస్తం జివితమె ఒక జూధం ఖెదానికి మొదానికి లేదులె బేదం
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:పుస్తక పరిచయాలు
బాన్స్‌వాడ మండలం
బాన్స్‌వాడ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని కామారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం నిజామాబాదు జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం బాన్సువాడ రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది కామారెడ్డి డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  19  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో  2 నిర్జన గ్రామాలు. మండల కేంద్రం బాన్స్‌వాడ.
గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త నిజామాబాదు జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం బాన్సువాడ మండలం మొత్తం జనాభా 68,732. వీరిలో 33,154 మంది పురుషులు కాగా, 35,578 మంది స్త్రీలు. మండలంలో మొత్తం 15,291 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,073. మొత్తం జనాభాలో 41.3% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 58.7% మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 73.9% కాగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 52.7%. అలాగే బాన్సువాడ మండలంలో పట్టణ ప్రాంతాల్లో లింగ నిష్పత్తి 1,065 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 1,079గా ఉంది.బాన్సువాడ మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 7999, ఇది మొత్తం జనాభాలో 12%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 4181 మంది మగ పిల్లలు మరియు 3818 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండలం లోని బాలల లింగ నిష్పత్తి 913, ఇది బాన్సువాడ మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి (1,073) కంటే తక్కువ. మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 61.42%.పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 61.62%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 47.43%
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు రెండు పరిగణించబడలేదు.
మల్బరీ
మల్బరీ (ఆంగ్లం Mulberry) ఒక రకమైన చెట్టు. దీని ఆకులు పట్టు పురుగు ప్రధాన ఆహారం. మల్బరీ, (మోరస్ జాతి), మొరాసి కుటుంబంలో సుమారు 10 జాతుల చిన్న నుండి మధ్య తరహా చెట్ల జాతి వాటి తీపి తినదగిన పండ్లు. మల్బరీలు సమశీతోష్ణ ఆసియా ఉత్తర అమెరికాకు చెందినవి, అనేక జాతులు వాటి పండ్ల కోసం ఆభరణాలుగా పండిస్తారు. పట్టు పురుగులకు ఆహారంగా మల్బరీ మొక్కలు కూడా ముఖ్యమైనవి.మల్బరీలు ఆకురాల్చేవి గా, పంటి కలిగి ఉంటాయి, కొన్నిసార్లు ఆకులు కాండం వెంట ప్రత్యామ్నాయంగా అమర్చబడి ఉంటాయి. వ్యక్తులు మోనోసియస్ (మగ ఆడ పువ్వులు రెండింటినీ కలిగి ఉంటారు) లేదా డైయోసియస్ (మగ లేదా ఆడ పువ్వులను మాత్రమే కలిగి ఉంటారు) కావచ్చు. నిమిషం పువ్వులు గట్టి క్యాట్కిన్ సమూహాలలో పుడుతాయి. ప్రతి పండు మొత్తం ఫ్లవర్ క్లస్టర్ నుండి అభివృద్ధి చెందుతుంది దీనిని అధికారికంగా బహుళ అని పిలుస్తారు. పండ్లు కొంతవరకు బ్లాక్‌బెర్రీలను పోలి ఉంటాయి. తెలుపు, గులాబీ, ఎరుపు లేదా ఉదా రంగులకు పండిస్తాయి
ఉపయోగాలు
ఎరుపు రంగుల మల్బరీ మనకు ఉత్తర అమెరికా లో దాదాపుగా 21మీటర్లు (70 అడుగుల ) వరకు ఉంటుంది.వైట్ మల్బరీ (ఎం. ఆల్బా), ఆసియాకు చెందినది కాని దక్షిణ ఐరోపాలో ఎక్కువ కాలం పండించబడింది, దీనిని తెల్లటి పండ్ల కారణంగా పిలుస్తారు; దాని ఆకులను పట్టు పురుగులకు ఆహారంగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది తూర్పు ఉత్తర అమెరికాలో సహజసిద్ధమైంది. తెలుపు మల్బరీ ఉపయోగకరమైన రకాలు శీతల-నిరోధక రష్యన్ మల్బరీ (ఎం. ఆల్బా, వెరైటీ టాటారికా), పశ్చిమ ఉత్తర అమెరికాలో షెల్టర్‌బెల్ట్‌లు స్థానిక కలప ఉపయోగం కోసం ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి ఫలించని రకాలు ‘స్ట్రిబ్లింగ్’ ‘మాపుల్‌లీఫ్’ సాగు. ఏడుస్తున్న మల్బరీ (ఎం. ఆల్బా ‘పెండులా’) ను తరచుగా పచ్చిక చెట్టుగా ఉపయోగిస్తారు. మల్బరీ ఆకులు మధుమేహం వంటి వాటికీ కూడా ఉపయోగిస్తూన్నారు, చర్మ వ్యాధులకు కూడా మల్బరీ ఆకులను వాడుకుంటున్నారు
మూలాలు
వర్గం:మోరేసి వర్గం:కలప చెట్లు
నెరెదువలస
నెరెదువలస ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, పాడేరు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాడేరు నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 79 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 14 ఇళ్లతో, 53 జనాభాతో 13 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 29, ఆడవారి సంఖ్య 24. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 53. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584642 .పిన్ కోడ్: 531077.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల పాడేరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గుత్తులపుట్టులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గుత్తులపుట్టులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నెరెదువలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నెరెదువలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నెరెదువలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పసుపు, పిప్పలి
మూలాలు
వర్గం:పాడేరు మండలంలోని గ్రామాలు
ఆంటిమొని
మూలక ప్రాథమిక సమాచారం
ఆంటిమొని ఒక రసాయనిక మూలకము.మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో 15 వ సమూహం, p బ్లాక్, 5వ పిరియాడుకు చెందినది.మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 51.మూలకం యొక్క సంకేత అక్షరము Sb.పురాతన కాలంనుండి సౌందర్య సామగ్రి/ వస్తువులలో ఆంటిమొని సమ్మేళనాలను వాడే వారు. అయితే దీనిని వారు సీసము (మూలకము)గా భావించారు.మొదటిగా 1540 లో వాన్సియో బ్రిం గుస్సియో (Vannoccio Biringuccio) ఖనిజంనుండి మూలకాన్ని వేరుచేసాడు.
చరిత్ర
క్రీ.పూ .3100 సంవత్సరాలనాటికే, సౌందర్యసామగ్రి ల (cosmetic pallete) ను కనిపెట్టినప్పుడు అంటి మొని (III) సల్ఫైడ్ (Sb2S3) ని కళ్ళ యొక్క సౌందర్య సామగ్రిగా (కాలుక, మస్కరా, khol) ఈజిప్టులో వాడేవారు. టేల్లో, చాల్ది (ప్రస్తుతం ఇరాక్) లో క్రీ.పూ. 3000 నాటి, ఆంటిమొనితో కళాత్మకంగా కళాకృతులు చిత్రికరించిన కలశము (vase ) ను గుర్తించారు.అలాగే క్రీ.పూ .2500 -2200 మధ్యకాలంనాటి ఆంటిమొని పూత/మలాము కలిగిన రాగి వస్తువును గుర్తించారు.క్రీ.పూ.16వ శతాబ్ది నాటి పురాతన లిఖితపత్రాలలో ఆంటిమొని సల్ఫైడ్ గురించి వ్రాసారు.నల్లని వర్ణంకలిగిన ఈపదార్థం సహజంగా లభించే అంటిమొని ఖనిజమైన స్తీబ్‌నైట్ (stibnite) ను కళ్ళకు మస్కరాగా ఉపయోగించెవారు.ప్రముఖంగామరులుకత్తే జెఝెబెల్ (Jezebel) వాడినట్లు బైబిలులో పేర్కొన్న బడినది
మొదటిగా 1540 లో వాన్సియో బ్రిం గుస్సియో (Vannoccio Biringuccio) ఖనిజంనుండి మూలకాన్ని వేరుచేసాడు. 1932 సంవత్సరాల కాలంలో చైనా లోని Guizhou ప్రాదేశిక పాలన ప్రాంతంలో (province) ఆంటిమొనితో చేసిన నాణేలను చలామణి చేసారు.అయితే నాణేలు త్వరగా అరిగి పోతుండటం వలన, వీటి ముద్రణను నిలిపివేశారు.
మూలక ధర్మాలు-లక్షణాలు
ఆంటిమొనినత్రజని సముదాయం నకు (15 సముదాయం) చెందిన లోహం. ఈ మూలకం యొక్క ఋణవిద్యుతత్వం 2.05. తగరం, బిస్మత్ కన్న ఎక్కువ ఋణవిద్యుతత్వ గుణం కలిగియున్నది. అయితే టెలూరియం, ఆర్సినిక్ లోహాలకన్న తక్కువ ఋణవిద్యుత్వతను (electro negativity) కలిగియున్నది. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద మూలకం స్థిరంగా ఉండి ఆక్సిజన్తో చర్యా రహితం.కాని వేడిచేసి, ఉష్ణోగ్రతను పెంచిన, ఆక్సిజనుతో చర్య చెంది ఆంటిమొనిట్రై ఆక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది Sb2O3.
ఆంటిమొని వెండి వంటిబూడిద వర్ణంతో మెరిసే లోహం. ఈ లోహం యొక్క గట్టితనం మొహోస్ స్కేల్ (mohs scale ) ప్రకారం 3. శుద్ధమైన ఈ మృదువైన లోహంతో గట్టి వస్తువులను తయారు చేయవచ్చును .ఆమ్లాల రసాయనిక ప్రభావాన్ని ఆంటిమొని తట్టుకొని నిలువరించ గలదు.
ఆంటిమొనినాలుగు అల్లోట్రోపు (allotropes) లలో ఒకటి స్థిర మెటాలిక్ రకం కాగా, మిగిలిన మూడు మెటా స్టేబుల్ రకాలు (ఎక్సుప్లోసివ్, బ్లాక్, ఎల్లో) మెటాలిక్ ఆంటిమొని పెళుసుగా ఉండి, వెండిలా తెల్లగా మెరిసే లోహం.
మూలకం యొక్క పరమాణు భారం:121.760, ద్రవీభవన స్థానం:630.63 °C ( 903.78 Kలేదా 1167.13 °F, మరుగు స్థానము:1587 °C ( 1860 K లేదా 2889 °F, సాంద్రత 6.685గ్రాంలులు/సెం.మీ3.
ఐసోటోపులు
అస్థిరమైన ఐసోటోపులుల పట్టిక
సమ్మేళనాలు/సంయోగ పదార్థాలు
ఆంటిమొనిసమ్మేళన పదార్థాలను వాటి యొక్క ఆక్సీకరణ స్థాయిని బట్టి Sb (III, Sb (V) అంటూ వర్గికరించారు. ఇందులో +5 ఆక్సీకరణ స్థాయి మిక్కిలి స్థిరమైనది.
లభ్యత
భూపటలం లోని నేలలో 0.2 -0.5 ppm (వంతులు పది లక్షలకు) .ఇది అరుదుగా లభ్యమగు మూలకం అయినప్పటికీ, దాదాపు 100 రకాల ముడి ఖనిజాలలో ఇది లభిస్తుంది.ముడి ఖనిజం ఎక్కువగా సల్ఫైడ్ (stibnite ) గా లభిస్తుంది.సముద్ర జలాల్లో లభ్యం:2.4×10-4 మి.గ్రాములు/లీటరుకు
ఖనిజ ఉత్పత్తి
కొంతకాలంగా చైనా పెద్ద ప్రమాణంలోఆంటిమొని, దాని సంయోగ పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తోంది. ఇదంతయు హునాన్ లోని Xikuangshan గని నుండి ఖనిజత్రవ్వకాలు జరుపుతున్నారు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట వేయించి ( roast) తరువాత కార్బో థెర్మల్ క్షయికరణ ద్వారా ఆంటిమొనిని ఉత్పత్తి చేయుదురు.లేదా నేరుగా స్టిబ్ నైట్ ను ఇనుముతో కలిపి క్షయికరిచడ ద్వారా కుడా ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంవత్సరానికి 50, 000 టన్నులు ఉత్పత్తి చెయ్యబడుచున్నది.అధికంగా ఉత్పత్తి చెయ్యు దేశాలు చైనా, రష్యా, బిలివియా,, దక్షిణ ఆఫ్రికాలు.ప్రపంచ వ్యాపంగా 5మిలియను టన్నుల వనరులు ఉన్నట్లు అంచనా.ఫిన్‌లాండులో ఆదిమూలమైనాఅంటీమొని మూలక నిక్షేపనిల్వలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:మూలకాలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రము
కొత్తపాలెం (పర్చూరు)
కొత్తపాలెం పర్చూరు మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఇది గ్రామ పంచాయితీ.
భౌగోళికం
ఇది మండల కేంద్రం పర్చూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
హంట్
హంట్‌ 2023లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. భ‌వ్య క్రియేష‌న్స్ బ్యానర్‌పై వి.ఆనంద ప్రసాద్‌ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు మహేశ్‌ సూరపనేని దర్శకత్వం వహించాడు. సుధీర్‌బాబు, శ్రీకాంత్‌, భరత్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టీజర్‌ను 2022 అక్టోబర్ 3న విడుదల చేసి, సినిమాను రిపబ్లిక్‌ డే సందర్భంగా జనవరి 26న  విడుదలైంది.
కథ
అర్జున్ (సుధీర్ బాబు) అసిస్టెంట్ కమిషనర్ ఆఫ్ పోలీస్, తన స్నేహితుడు ఆర్యన్‌ దేవ్‌ (భరత్‌ ) మర్డర్‌ కేసు డీల్‌ చేస్తున్న సమయంలో ఓ యాక్సిడెంట్‌కు గురై గతం మరిచిపోతాడు. మర్డర్‌ మిస్టరీ మొత్తం కనిపెట్టిన టైమ్‌లో మెమొరీ లాస్‌ అవ్వడంతో ఆ కేసును మళ్లీ రీ ఇన్వెస్టిగేట్‌ చేస్తుంటాడు. అలాంటి సమయంలో ఏసీపీ అర్జున్‌కు ఎలాంటి సమస్యలు ఎదురయ్యాయి? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2023 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన చిత్రాలు
రామగుండం మండలం
రామగుండం మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని పెద్దపల్లి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం పెద్దపల్లి రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  8  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండల కేంద్రం రామగుండం
కరీంనగర్ జిల్లా నుండి పెద్దపల్లి జిల్లాకు మార్పు.
లోగడ రామగుండం గ్రామం/ మండలం  కరీనగర్ జిల్లా, పెద్దపల్లి రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా రామగుండం మండలాన్ని (1+07) ఎనిమిది గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన పెద్దపల్లి జిల్లా,పెద్దపల్లి రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా  - మొత్తం 2,77,041 - పురుషులు 1,40,527 - స్త్రీలు 	1,36,514.
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 115 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 229,644. జనాభాలో పురుషులు 116,748 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 112,896. మండలంలో 57,181 గృహాలున్నాయి.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ (Janamanchi Seshadri Sarma) ( జూలై 4, 1882 - జూలై, 1950) సుప్రసిద్ధ తెలుగు కవి, పండితుడు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
డాక్టర్ విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్ ( 1919 మే 4 - 1988 ఏప్రిల్ 3) భారతదేశపు పురావస్తు శాస్త్రవేత్త. అతను భోపాల్ సమీపంలోని భీమ్‌బేట్కా శిలా గుహల పురాతన శిలా చిత్రాలను పరిశోధనలు చేసాడు. ఈ చిత్రం 1,75,000 సంవత్సరాల నాటిదని అంచనా వేసాడు. ఈ చిత్రాలు కార్బన్-డేటింగ్ పద్ధతిలో పరీక్షించబడ్డాయి. ఈ పరీక్షల ఫలితంగా ఈ చిత్రాల వయస్సును తెలుసుకోవడం జరిగింది. ఆ సమయంలో, రైసన్ జిల్లాలో ఉన్న బీమా సిట్కా గుహలలో ఒక వ్యక్తి నివసించేవాడని, అతను చిత్రాలు వేసేవాడని ఈ పరిశోధనలలో తేలింది. 1965 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జీవిత సంగ్రహం
వీరు 1882 సంవత్సరంలో జూలై 4వ తేదీన వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో సుబ్రహ్మణ్యావధాని, కామాక్షమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి ప్రపితామహులు సూర్యనారాయణ సోమయాజి, పితామహులు వేంకటావధాని. వీరి పెద్దల నివాసస్థానం వైఎస్ఆర్ జిల్లా బద్వేలు తాలూకా వెంకటరాయపురం అగ్రహారం.శర్మగారికి బాల్యంలోనే మాతృ వియోగం కలిగింది.తండ్రి సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు మనోవైక్లయముతో కాశీ నగరమునకు వెళ్ళిపోయారు.బావగారైన గౌరిపెద్ది రామయ్యగారు శేషాద్రి శర్మ గారిని చేరదీసి చదువు చెప్పించారు.రెండేళ్ళ తరువాత శర్మగారి తండ్రి కాశినుండి తిరిగివచ్చి తమ కుమారిని తిరిగి చేరదీసిరి.అప్పటికే అవధాన విద్యానిధులై ప్రశస్తినార్జించి యుండిరి.కాని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగారి సూచన మేరకు అవధాన వుద్యమమునుండి తొలగి కావ్య రచనకు ఉపక్రమించినారు. కడపలో కొంతకాలం ఉద్యోగం చేసి తరువాతి కాలంలో కాశీ కాలినడకన వెళ్ళి అక్కడ నాలుగు సంవత్సరాలు విద్యా వ్యాసంగం చేశారు. తరువాత విజయనగరంలోను, కసింకోట మొదలైన ప్రాంతాలలో విద్యా తపస్విగా నివసించారు. వీరు చాలా శాస్త్రాలను పఠించారు. వీరు మొదట సి.ఎస్.బి. హైస్కూలులో తెలుగు పండితునిగా పనిచేసి, అక్కడ నుండి కర్నూలు కోల్స్ మెమోరియల్ హైస్కూలులో పనిచేసి, చివరిగా మునిసిపల్ ఉన్నత పాఠశాల, కడపలో 1901 నుండి దీర్ఘకాలం ప్రధానాంధ్ర పండితునిగా పనిచేసి 1937లో గజోత్సవంతో పదవీ విరమణ చేశారు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
జీవిత విశేషాలు
శ్రీ వాకణ్కర్ మధ్యప్రదేశ్ లోని నీముచ్ లో జన్మించాడు. అతను సంస్కార భారతిలో సభ్యుడు, వ్యవస్థాపక ప్రధాన కార్యదర్శి. సంస్కృతి, సాహిత్యానికి అంకితమైన అఖిల భారత సంస్థ సంస్కార్ భారతి. దీనిని 1981 లో చిత్రకారుడు బాబా యోగేంద్ర జీ పద్మశ్రీ (2017) స్థాపించాడు.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జీవిత సంగ్రహం
శర్మగారి జీవిత విధానమత్యంత క్రమబద్ధమైనది.బ్రాహ్మీముహూర్తమున లేచి స్నాన సంధ్యాది అనుష్టానములను పూర్తి చేసుకొని, కావ్యరచన, తర్వాత అధ్యాపకత్వము, కొంతకాలము సాంసారిక కృత్యములు, మరల పురాణ పరిశోధనము సాయంకాలమున సద్గోష్ఠి ఇవి వారి నిత్య కృత్యములు.ప్రతి లేఖకు స్వయముగా వెంటనే బదులు ఇచ్చేవారు. ఎనిమిది గంటలపాటు పాఠశాలలో ఉద్యోగము, నాలుగు గంటల పాటు విశ్రాంతి తప్ప తక్కిన కాలమంతటిని కావ్యరచనకై వినియోగించిన మేధావులు శర్మగారు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
జీవిత విశేషాలు
డాక్టర్ వాకణ్కర్ తన జీవితాంతం భారతదేశ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కాపాడటానికి అంకితం చేశాడు. తన నిరంతర పరిశోధన ద్వారా, భారతదేశంలో గొప్ప ప్రాచీన సంస్కృతి, నాగరికత గురించి ప్రపంచానికి తెలియజేశాడు. " సరస్వతి నది భారతదేశంలో ప్రవహించింది" అని, అలాగే ఈ అదృశ్య నది ప్రవాహ మార్గాన్ని అతను తన అన్వేషణలో ధ్రువీకరించాడు. అతని పరిశోధన ఫలితాలు ప్రపంచం మొత్తాన్ని ఆశ్చర్యపరిచాయి.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జీవిత సంగ్రహం
వీరి పదిహేనవ ఏటనే కవిత్వాన్ని ప్రేమించి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించారు. శతావధానాలు కూడా చేశారు. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి వ్యక్తుల ఉపదేశాల వలన కావ్య రచనా కార్యక్రమానికి దీక్ష వహించి జీవితాంతం విద్యార్థిగా కృషిచేశారు. గురుకులావాసంతో, స్వయంకృషితో వీరు నాటకాంత సాహిత్యం, అలంకార శాస్త్రం, వ్యాకరణం, స్కంధత్రయ జ్యోతిషం, యోగ, మంత్ర శాస్త్రం, ధర్మ శాస్త్రం మొదలైన వాటిలో పరిశ్రమ చేసి మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. ఆయుర్వేదంలో చక్కని నాడీజ్ఞానం పొందారు. వీరికి సాహిత్య గురువు రఘుపతి శాస్త్రి, వ్యాకరణ గురువు దాసాచార్యులు, జోతిశ్శాస్త్ర గురువు తోపల్లి చయనులు. వీరు విద్యా తపోనిధిగా ఎంతో మంది శిష్యులకు అక్షరదానం చేసిన విద్యాదాత వీరు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
జీవిత విశేషాలు
రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘంలో చేరిన తరువాత, గిరిజన ప్రాంతాల్లో సామాజిక, విద్యా అభ్యున్నతికి పాటు పడ్డాడు. దాదాపు 50 సంవత్సరాలు అడవుల్లో నడుస్తూ, వారు వివిధ రకాల పెయింట్ చేసిన వేలాది రాక్ షెల్టర్లను అన్వేషించాడు. వాటి నకళ్ళు తయారు చేసి, భారతదేశం, విదేశాలలో ఈ విషయం గురించి వివరంగా వ్రాసాడు. అనేక ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు. వాటిని ప్రదర్శించాడు. పురాతన భారతీయ చరిత్ర, పురావస్తు రంగంలో, డాక్టర్ వాకణ్కర్ తన బహుముఖ సహకారంతో అనేక కొత్త మార్గాలను తెలియజేశాడు.
సంస్కార్ భారతి ఒక ముఖ్యమైన నిర్ణయం తీసుకొని, ఈ గొప్ప కళాకారుడు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, పరిశోధకుడు, చరిత్రకారుడు, పుట్టిన శతాబ్ది సంవత్సరాన్ని జన్మ సంవత్సరంగా 2019 మే 4 నుండి 2020 మే 3 వరకు జరుపుకోవాలని ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించింది. ఇది ఈ ప్రపంచ కళ-అన్వేషకుడికి నిజమైన నివాళి అవుతుంది.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జీవిత సంగ్రహం
శర్మగారి గ్రంధములన్నింటిని వావిళ్ళవారు ప్రచురించి మహోపకారమొనరించిరి.శర్మగారి షష్ఠిపూర్తి సందర్భముగా సన్మానోత్సవ ప్రత్యేక సంచికను వెలువరించి గౌరవించారు కూడా. వీరికి 'బాలసరస్వతి', 'అభనవ ఆంధ్ర వాల్మీకి','అభినవ నన్నయభట్టు', 'ఆంధ్ర వ్యాస', 'కావ్యస్మృతితీర్థ', 'కళాప్రపూర్ణ', 'మహాకవి', 'సంస్కృతసూరి', 'కైజర్ హింద్' మొదలైన బిరుదులు ఉన్నాయి. వీరు చాలా సన్మానాలు పొందారు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
శిలా కళలు
భారతదేశంలోని రాక్ ఆర్ట్ స్కూల్ "పితామహుడు" డాక్టర్ వి.ఎస్. వాకణ్కర్ 1954 నుండి భారతదేశంలో, విదేశాలలో రాక్ ఆర్ట్ పై విస్తృతమైన కృషి చేశారు. దీనికి సంబంధించి, యుకె, ఆస్ట్రియా, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, జర్మనీ, స్పెయిన్, గ్రీస్, మెక్సికో, ఈజిప్ట్, యు.ఎస్ఎ లలో రాక్ ఆర్ట్స్ అభ్యసించాడు.
అతని సహోద్యోగ్యులు డా. సురేంద్రకుమార్ ఆర్య, డా. దల్జిత్ కౌర్, డా. గిరీష్ చంద్ర శర్మ, డా. నారాయణ్ వ్యాస్, డా. గిరిరాజ్, మిస్టర్. కైలాష్ పాండే, మిస్టర్. పంచోలిజీ, డా. జితేంద్రదత్త త్రిపాఠి, డా. భారతి శ్రోత్రి, డా. దుబే అలాగే మిస్టర్. యు. ఎన్. మిశ్రా, మిస్టర్. లోథర్ బాంకే, మిస్టర్. ఇర్విన్ మేయర్, మిస్టర్. రాబర్ట్ బ్రూక్స్ లతో కలసి డాక్టర్ వి. ఎస్. వాకణ్కర్, రాక్ ఆర్ట్స్ రంగంలో విస్తృతమైన పరిశోధనలు చేశాడు.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జీవిత సంగ్రహం
పోతనామాత్యులవలె సహజ పండితులైన శర్మగారు భాగవత దశమస్కందమును మాత్రమే 610 పుటలు 5200 పద్యములలో రచించిరి.మహాపండితులైన నాగపూడి కుప్పుస్వామయ్య, వేదం వేంకటరాయ శాస్త్రి, శ్రీపాద కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి మున్నగు వారలు శర్మగారినెంతగానో కొనియాడేవారు.కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారు శర్మగారిని గురుంచి ప్రసంగిస్తూ వీరికవిత్వమునకు వీరి వినయాతిశయము శోభన కలిగించుచున్నది కవిత్వ పాండిత్యములకును, సౌజన్యమునకును నిత్యసంధి లేదనుట మనము ఎరింగిన విషయమే. వీరెవ్వరిని అధిక్షేపించినట్లు, ఎవ్వరితో గాని వాదమునకు పూనినట్లు కానరాదు. సౌజన్యము వీరి అలంకారము.ప్రఖ్యాతికై ప్రాకులాడువారు కారు. పండిత ప్రకాండులై, నిత్యసాహిత్యపరులై, పరోపకార పరాయణ చిత్తులై, పరదేవీ పదారవింద ధ్యానా సక్తులై మహాకావ్యములనెన్నింటినో రచించిన శ్రీ శేషాద్రిశర్మగారు 1950 జులైలో దివంగతులైనారు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
శిలా కళలు
డాక్టర్ వాకణ్కర్ భారతదేశంలో 4000 కి పైగా రాక్ గుహలను కనుగొన్నాడు. వాటిపై అధ్యయనం చేశాడు. ఐరోపా, అమెరికాలో రాక్ షెల్టర్ పెయింటింగ్స్‌ను కూడా కనుగొన్నాడు, భారతీయ కళాకారుల కార్యకలాపాల డేటింగ్ 40,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటిది.
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
అనువాదాలు
శేషాద్రి శర్మ ఈ క్రింది సంస్కృత కావ్యాలను తెలుగు లోకి అనువదించారు.
విష్ణు శ్రీధర్ వాకణ్కర్
ముద్రాశాస్త్రం, ప్రాచీనలిపిశాస్త్రం
ముద్రాశాస్త్రం, ప్రాచీనలిపిశాస్త్రం రంగంలో నిపుణుడు డా. వాకణ్కర్ క్రీ.పూ 5 వ శతాబ్దం నుండి 5500 నాణేలను సేకరించి అధ్యయనం చేశాడు. ఇవి నేడు "వాకంకర్ షోధ్ సంస్థ" కు గర్వకారణం.
డాక్టర్ జగన్నాథ్ దుబే, డా. మురళి రెడ్డి, నారాయణ్ భాటిజీ ఈ కఠినమైన పరిశోధనకు ఎంతో కృషి చేశారు. ఇది కాకుండా, అతను ఉజ్జయిని వద్ద 15000 కంటే ఎక్కువ నాణేలను అధ్యయనం చేశాడు.
అదేవిధంగా, 2 వ శతాబ్దం B. C. నుండి సంస్కృత, ప్రాకృత, బ్రాహ్మి భాషలలోని 250 శాసనాల సమాహారం సేకరణ "వాకంకర్ షోధ్ సంస్థ" ప్రతిష్ఠను సుసంపన్నం చేస్తుంది.
ముగింపు
అతను పురాతన పురావస్తు శాస్త్రం, ప్రాచీన భారతీయ చరిత్రలో తన పరిశోధనను కొనసాగించాడు. ఇప్పుడు ఎండిపోయిన సరస్వతి నది బేసిన్ ను కనిపెట్టడానికి అతను బాధ్యత వహించాడు. ఇది భారత నాగరికతలో చాలా వరకు రహస్యాలను కలిగి ఉంది. అతను స్థాపించిన సంస్థలు ఈ రోజు సజీవంగా ఉన్నాయి. వాటిని ఉజ్జయినిలో సందర్శించవచ్చు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:1988 మరణాలు వర్గం:1919 జననాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
బొద్దపుట్టు(పాడేరు మండలం)
బొద్దపుట్టు-2, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, పాడేరు మండలం లోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పాడేరు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 95 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 75 ఇళ్లతో, 267 జనాభాతో 535 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 145, ఆడవారి సంఖ్య 122. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 263. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584650 .పిన్ కోడ్: 531077.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పాడేరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గొండూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది.తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 12 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
బొద్దపుట్టులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
మూలాలు
వర్గం:పాడేరు మండలంలోని గ్రామాలు
దైతా గోపాలం
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా రచయితలు వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రంగస్థల నటులు వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా నటులు
పాదరసము
పాదరసం ఒక రసాయన మూలకము. దీని సంకేతము Hg, పరమాణు సంఖ్య 80. దీనిని క్విక్ సిల్వర్ అంటారు. దీని లాటిన్ నామము "హైడ్రార్జిరం". . ఇది ఆవర్తన పట్టికలో "డి" బ్లాకుకు చెందిన మూలకం. ఇది సాధారణ ఉష్ణోగ్రత, పీడనాల వద్ద ద్రవరూపంలో ఉండే ఏకైక లోహం. ఇదే పరిస్థితులలో ద్రవరూపంలో ఉండే మూలకం బ్రోమిన్. గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొద్దిగా ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద సీజియం, గాలియం, రుబీడియం మూలకాలు ద్రవరూపంలోనికి మారుతాయి.
పాదరసం ధర్మోమీటర్లు, బారోమీటర్లు, మానోమీటర్లు, స్పైగ్మో మానోమీటర్లు, తేలియాడే కవాటాలు (ఫ్లోట్ వాల్వులు), మెర్క్యురీ స్విచ్‌లు, మెర్క్యురీ రిలేస్, ఫ్లోర్‌సెంట్ దీపాలు, యితర పరికరాలలో ఉపయోగిస్తారు. పాదరసం మూలకం విషతుల్యం అయినందున దీనిని ధర్మోమీటర్లు, స్పైగ్మోమానోమీటర్లలో వైద్యరంగంలో వినియోగించడం తగ్గించారు. దీని స్థానంలో ఆల్కహాల్ లేదా గాలిన్‌స్టన్ తో నింపబడిన గాజు ధర్మోమీటర్లను, ధర్మిస్టర్ లేదా పరారుణ ఆధారిత ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను వినియోగిస్తున్నారు. అదే విధంగా మెర్క్యురీ స్పైగ్మోమీటర్ల స్థానంలో మెకానికల్ ప్రెజర్ గేజ్, ఎలక్ట్రానికి స్ట్రయిన్ గేజ్ లు వాడుకలోనికి వచ్చాయి. పాదరసాన్ని శాస్త్రీయ పరిశోధనలలో, దంతవైద్యంలో "అమాల్గం" గాను ఉపయోగిస్తున్నారు. పాదరసాన్ని మెర్క్యురీ ప్లోర్‌సెంట్ దీపాలకు ఉపయోగిస్తారు. పాదరస బాష్పాల నుండి విద్యుత్ ప్రసరించినపుడు తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం గల అతినీలలోహిత కాంతి వెలువడుతుంది. దీని కారణంగా గొట్టం ప్రకాశవంతమై దృగ్గోచర కాంతి ఉత్పత్తి అవుతుంది.
నీటిలోకరిగే పాదరస విషతుల్యాలు (ఉదా: మెర్యురిక్ క్లోరైడ్ లేదా మిథైల్ మెర్క్యురీ), పాదరస భాస్ఫాలను పీల్చడం కారణంగా కారణంగా పాదరస విషమయం అవుతుంది.
భౌతిక ధర్మములు
ఎడమ|thumb|ఉత్ప్లవన బలం, తలతన్యత కారణంగా పాదరసం పై తేలియాడుతున్న ఒక పౌండ్ నాణెం (సాంద్రత ~7.6 g/cm3) పాదరసం భారమైన, వెండి-తెలుపు రంగు గల ద్రవరూప లోహం. ఇతర లోహాలలో పోల్చినపుడు తక్కువ ఉష్ణవాహకత కలిగి ఉంటుంది కానీ మంచి విద్యుద్వాహకం.
దీని ఘనీభవన స్థానం −38.83 °C, బాష్పీభవన స్థానం 356.73 °C,. ఈ విలువలు ఏవైనా స్థిర లోహాల కంటే తక్కువ. పాదరసాన్ని ఘనీభవనం చెందించినపుడు దాని ఘనపరిమాణం 3.59% తగ్గుతుంది, సాధ్రత 13.69 g/cm3 (ద్రవరూపంలో ఉన్నప్పుడు) నుండి 14.184 g/cm3 (ఘన రూపంలో ఉన్నప్పుడు) కు పెరుగుతుంది. ఘనపరిమాణ వ్యాకోచ గుణకం 0 °C వద్ద 181.59 × 10−6, 20 °C వద్ద 181.71 × 10−6, 100 °C వద్ద 182.50 × 10−6 ఉంటుంది. ఘన రూప పాదరసం స్తరణీయత, తాంతవత లక్షణాలను కలిగి ఉండి కత్తితో కత్తిరించే విధంగా ఉంటుంది.
రసాయన ధర్మములు
పాదరసం, సజల సల్ఫ్యూరికామ్లం వంటి అనేక ఆమ్లాలతో చర్య జరపదు. కానీ గాఢ సల్ఫ్యూరికామ్లం, నత్రికామ్లము లేదా ఆక్వా రెజియా వంటి ఆక్సీకరణ ఆమ్లాలలో కరిగి సల్ఫేట్, నైట్రేట్, క్లోరైడ్లను ఇస్తుంది. సిల్వర్ (వెండి) వలెనే పాదరసం వాతావరణంలోని హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్ తో చర్యజరుపుతుంది. పాదరసం ఘన రూప గంధకం (సల్ఫర్) తో చర్య జరుపుతుంది.
అమాల్గములు
ఎడమ|thumb|పాదరస- ఉత్సర్గ వర్ణపటం గల దీపం పాదరసం బంగారం, వెండి వంటి లోహాలలో కరిగి వాటి అమాల్గములను ఏర్పరచును. ఇందులో ఇనుము మినహాయింపు. ఇనుప పాత్రలను పాదరసం సాంప్రదాయకంగా పాదరసం వర్తకంలో వాడుతారు. ఆవర్తన పట్టికలోని మొదటి వరుసలోని ఇతర పరివర్తన మూలకాలలో మాగనీస్, కాపర్, జింక్ లు అమాల్గములు ఏర్పరచడానికి అయిష్టతను చూపుతాయి. ప్లాటినంతో సహా యితర మూలకాలు పాదరసంతో అమాల్గములు ఏర్పరచవు. సేంద్రియ సంశ్లేషణలో సాధారణంగా సోడియం అమాల్గములు క్షయకరణ కారకాలుగా పనిచేస్తాయి. ఈ అమాల్గములు అధిక పీడన సోడియం దీపాలలో వాడుతారు.
స్వచ్ఛమైన పాదరసం అల్యూమినియం మూలకాలు కలసినపుడు మెర్క్యురీ - అల్యూమినియం అమాల్గం ఏర్పరచును. ఈ అమాల్గం అల్యూమినియం లోహాన్ని అల్యూమినియం ఆక్సైడ్ పొర ఏర్పడుటను (క్షయం కాకుండా) కాపాడుతుంది. అయినప్పటికీ కొద్ది మొత్తంలో పాదరసం అల్యూమినియాన్ని క్షయం చెందిస్తుంది. దీని కారణంగా సాధారణ పరిస్థితులలో విమానాలలో పాదరసం అనుమతించబడదు. ఎందుకంటే విమానం యొక్క బహిర్గత అల్యూమినియం భాగాలతో పాదరసం కలసి మిశ్రమాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
పాక్షిక పరిస్థితులలో ఒక విమానంలో పాదరసం అనుమతించబడదు ఎందుకంటే ఇది విమానంలో బహిర్గతమైన అల్యూమినియం భాగాలతో ఒక మిశ్రమాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. పాదరసం పెళుసుదనం ద్రవలోహాల పెళుసుదనం యొక్క సాధారణ రకం.
ఐసోటోపులు
పాదరసానికి అనేక స్థిర ఐసోటోపులు ఉన్నాయి. అందులో అత్యధికంగా (29.86%) లభ్యమయ్యేది. ఎక్కువ కాలం జీవించే రేడియో ఐసోటోపులు (అర్థ జీవిత కాలం 444 సంవత్సరాలు),  (అర్థ జీవిత కాలం 46.612 రోజులు). మిగిలిన ఐసోటోపులలో అనేకమైన వాటి అర్థ జీవిత కాలం ఒక రోజు కంటే తక్కువ ఉంటుంది. , లను తరచుగా NMR (నూక్లియర్ మాగ్నటిక్ రిజొనెన్స్) - క్రియాశీల కేంద్రకాలలో పరిశోధిస్తుంటారు. వీటి స్పిన్ లు వరుసగా 1⁄2, 3⁄2 ఉంటాయి.
వ్యుత్పత్తి
పాదరసం యొక్క నవీన రసాయన సంకేతం Hg. ఈ పదం లాటిన్ పదమైన "హైడ్రార్జిరం" నుండి వ్యుత్పత్తి అయినది. ఈ పదం యొక్క అర్థం "వాటర్-సిల్వర్". ఈ పదార్థం నీరువలె ఉండి వెండిని పోలి ఉండటం వలన ఈ పేరు వచ్చింది. వేగం, చలనశీలత కలిగిన రోమన్ దేవుడైన "మెర్క్యురి" పేరును ఈ మూలకానికి పెట్టారు. ఈ మూలకం పేరు సౌరమండలంలోని మెర్క్యురీ (బుధుడు) తో సంబంధం కలిగి లోహం యొక్క రసవాద సంకేతాలతో కూడా పోలి ఉంటుంది. రసవిజ్ఞానం యొక్క సంస్కృత అర్థం "రసవతం". దీని అర్థం "ద వే ఆఫ్ మెర్క్యురీ".
చరిత్ర
ఎడమ|thumb|120x120px|ప్రాచీన కాలం నుండి "మెర్క్యురీ" (బుధుడు) గ్రహాన్ని సూచించే గుర్తు. పాదరసం సా.శ.పూ 1500 నుండి ఈజిప్టు సమాధులపై కనుగొన్నారు.
చైనా, టిబెట్ లలో జీవితకాలం పోడిగించుకోవడానికి, పగుళ్ళు నయం చేయడానికి, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఉపయోగించేవారు. అయితే పాదరసం ఆవిరికి గురికావడం తీవ్రమైన ప్రతికూల ఆరోగ్య ప్రభావాలు కలిగాయి. చైనా మొదటి చక్రవర్తి అయిన "క్విన్ షి హాంగ్ డి" తాను పరిపాలిస్తున్న రాజ్యంలో ప్రవహిస్తున్న పాదరసం గల నదిలో ఉన్న సమాధిలో ఖననం చేయబడ్డాడు అనే ఆరోపణలున్నాయి. అతడికి అమరత్వం ప్రసాదించుటకు క్విన్ దేశ రసవాదులచే (కాలేయం వైఫల్యం, పాదరస విషమయం, మెడడు చావు కారణంగా) పాదరసం త్రావింపబడి మరణించాడని ఆరోపణలున్నాయి.
ఈజిప్టు లోని రెండవ తులునిడ్ పాలకుడు "ఖుమరవేహ్ ఇబ్న్ అహ్మద్ ఇబ్న్ తులున్" (884-896) దుబారా, వృధావ్యయం చేసేవానిగా పేరు పొందాడు. అతడు పాదరసంతో నింపిన ఒక తొట్టెలో గాలితో నింపిన తలగడలపై నిద్రించేవాడు.
నవంబరు 2014 లో అధిక పరిమాణంలో గల పాదరస నిల్వలను మెక్సికోలోని 1800 సంవత్సరాల నాటి "టెంపుల్ ఆఫ్ ద ఫీచర్డ్ సెర్పంట్" పిరమిడ్ 60 అడుగుల క్రిందిభాగంలో గల గదిలో విగ్రహాలు, చిరుతపులి అవశేషాలతో గల పెట్టెలో కనుగొన్నారు.
ప్రాచీన గ్రీకులు సిన్నాబార్ (మెర్క్యురి సల్ఫైడ్) ను లేపనాలకు వాడేవారు. ప్రాచీన ఈజిప్టియన్లు, రోమన్లు సౌందర్య సాధన సామాగ్రికి ఉపయోగించేవారు. మయ నాగరికతలో పెద్ద నగరంగా ఉండే లామనాయిలో గల మెసమెరిచన్ బాల్‌కోర్టులో పాదరస కొలనును కనుగొన్నారు.
సా.శ.పూ 500 లలో ఇతర లోహాలతో కూడిన "అమాల్గం" (పాదరసం యొక్క మిశ్రమలోహాలు) లను తయారుచేయబడ్డాయి.
రసవాదుల ఆలోచన ప్రకారం అన్ని లోహాలు ఏర్పడటానికి మొట్టమొదటి పదార్థంగా పాదరసం ఉండేది. పాదరసంలో సల్ఫర్ వివిధ పరిమాణంలో చేరడం వలన వివిధ లోహాలు ఏర్పడ్డాయని నమ్మేవారు. ఈ సమ్మేళనాలలో స్వచ్ఛమైనది బంగారం అని వారి నమ్మకం.
ఆల్మడెన్ (స్పెయిన్), మోంటే అమియాటా (ఇటలీ), ఇద్రిజ (ప్రస్తుతం సాల్వేనియా) గనులలో అధిక స్థాయిలో పాదరసం లభ్యమవుతుంది. 2500 సంవత్సరాలకు పూర్వం అమాల్డన్ గనులు ప్రారంభమైనవి. 19వ శతాబ్దం చివరివరకు కొత్త నిల్వలు కనుగొనబడ్డాయి.
లభ్యత
పాదరసం భూ పటలంలో లభ్యమయ్యే అరుదైన మూలకం. భూ పటలంలో మిలియన్ భాగాలలో 0.08 భాగాలు ద్రవ్యరాశి పరంగా లభ్యమవుతుంది. పాదరసం భూపటలంలో అత్యధికంగా గల మూలకాలతో చర్య చెందదు. పాదరస ధాతువులు సాధారణమైన రాతిలో మూలకం సమృద్ధిగా అసాధారణమైన గాఢతతోలభ్యమవుతుంది. అత్యధిక పరిమాణంలో గల పాదరస ధాతువులు ద్రవ్యరాశి పరంగా 2.5% పాదరసాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అతి తక్కువగా పాదరస ధాతువులు 0.1% పాదరసాన్ని కలిగి ఉంటాయి. పాదరసం ప్రకృతిసిద్ధం లోహంగా (అరుదుగా) లేదా సిన్నాబార్, కార్డెరోయిట్, లివింగ్‌స్టోనైట్, ఇతర ఖనిజాలలో లభ్యవవుతుంది. పాదరసం యొక్క సాధారణ ఖనిజం "సిన్నాబార్" (HgS) పాదరస ఖనిజాలు తరచుగా వేడి నీటి బుగ్గలు లేదా ఇతర అగ్నిపర్వత ప్రాంతాలలో ఉంటాయి.
1558 ప్రారంభంలో ధాతువు నుండి వెండిని పాదరసం ఉపయోగించి సంగ్రహణం చేయుటకు "పాటియో విధానం" కనుగొనబడింది. దీని కారణంగా స్పెయిన్, దానిలోగల అమరికన్ కాలనీల ఆర్థిక వ్యవస్థలో పాదరసం ఆవశ్యక వనరుగా పరిగణింపబడేది. న్యూ స్పెయిన్, పెరూ దేశాలలో లూక్రటివ్ గనుల నుండి సిల్వర్ ను సంగ్రహించుటకు పాదరసాన్ని ఉపయోగించేవారు. ప్రారంభంలో దక్షిణ స్పెయిన్ లోని ఆలమండెన్ వద్ద గల స్పానిష్ క్రౌన్ గనులు పాదరసాన్ని అన్ని కాలనీలకు సరఫరా చేసేవి. నవీన ప్రపంచంలో మూడు శతాబ్దాలలో 100,00 టన్నుల పాదరసాన్ని హకావెలికా, పెరూ ప్రాంతాలలో గల గనుల నుండి తీసారు. 19 వ శతాబ్దంలో పాదరసాన్ని వెండి గనులలో ఉపయోగించుటకు పాటియో పద్ధతి, తరువాత పాన్‌ అమాల్గమేషన్ పద్ధతులకు అధిక డిమాండ్ ఉంది.
ఇటలీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్, మెక్సికో దేశాలలోని పూర్వపు గనులు, ప్రపంచంలో అధిక పరిమాణంలో పాదరసాన్ని ఉత్పత్తి చేసేవి. ప్రస్తుతం అవి పూర్తిగా మైనింగ్ చేయబడినవి. అదే విధంగా స్లోవేనియా (ఇద్రజ), స్పెయిన్ (అల్మడెన్) గనులు పాదరసం ధర తగ్గిపోవడం కారణంగా మూసివేయబడినవి. 1992 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో వెవాడా యొక్క మెక్‌డెర్మిట్ గని మూసివేయబడింది. పాదరసం యొక్క ధర వివిధ సంవత్సరాలలో చాలా అస్థిరంగా ఉంది. 2006 లో 76 పౌండ్ల (34.46 kg) ఫ్లాస్కుకు $ 650 ఉంది.
thumb|కాలిఫీర్నియాలో సోక్రటీస్ గనులలో గల పాదరసం యొక్క ఖనిజం "సిన్నాబార్". పాదరస ధాతువైన "సిన్నాబార్"ను గాలిలో వేడి చేయడం, దాని ఆవిర్లను ద్రవీకరించడం వలన సంగ్రహణం చేస్తారు. ఈ చర్యకు రసాయన సమీకరణం.
2005లో ప్రపంచ పాదరస ఉత్పత్తిలో మూడింట రెండు వంతులు చైనా మొదటి స్థానంలో ఉంది. అనేక ఇతర దేశాలలో కూడా కాపర్ ఎలక్ట్రోవిన్నిగ్ పద్ధతులు, వ్యర్థాల నుండి పాదరసం నమోదు కాబడిన స్థాయిలో ఉత్పత్తి అయినట్లు భావింపబతుతోంది.
పాదరసం అధిక విషతుల్యం అయినందున, సిన్నాబార్‌ను గనులనుండి త్రవ్వకాలు, పాదరసం శుద్ధి విధానాలు ప్రమాదకరమైనవి , పాదరస విష కాలుష్యానికి చారిత్రిక కారణం అవుతున్నవి. చైనాలో జైలులో గల ఖైదీ కార్మికులను 1950లలో సిన్నాబార్ మైనింగ్ అభివృద్ధి చేయడానికి ఉపయోగించేవారు. లుయో క్సై మైనింగ్ కంపెనీ ద్వారా క్రొత్త టన్నల్స్ నెలకొల్పుటకు వేలాది ఖైదీలను ఉపయోగించేవారు. ఈ ఖనిజాన్ని త్రవ్వడానికి కూలీల ఆరోగ్యం పెద్ద ప్రమాదంలో పడుతుంది.
యూరోపియన్ యూనియన్ "ఫ్లోర్‌సెంట్ బల్బు" ల తయారీలో పాదరస వినియోగాన్ని గుర్తిస్తూ 2012 లో చైనాకు సిన్నాబార్ గనులను తిరిగి తెరవ వలసినదిగా పిలుపునిచ్చాయి. దక్షిణ నగరాలైన ఫోషన్, గువాన్‌ఝో లలో పర్యావరణ ప్రమాదాలు ఒక సమస్యగా మారాయి.
రసాయనశాస్త్రం
పాదరసం ముఖ్యంగా I, II ఆక్సీకరణ స్థితులలో ఉంటుంది.
పాదరసం(I) సమ్మేళనలు
తేలికైన ఇతర మూలకాలైన కాడ్మియం, జింకు వలె కాక పాదరసం సాధారణంగా సరళమైన స్థిరమైన లోహ-లోహ బంధాలను ఏర్పరచగలదు. పాదరసం (I) సమ్మేళనాలు డయా అయస్కాత పదార్థాలు. అవి Hg డైమరిక్ కాటయాన్లను ఏర్పరుస్తాయి. క్లోరైడ్లు, నైట్రేట్లతో పాటు స్థిర ఉత్పన్నాలను ఏర్పరుస్తాయి. మెర్క్యురీ (I) క్లోరైడ్ రంగులేని ఘన పదార్థం. ఇది "కలోమెల్" అని పిలువబడుతుంది. దీని ఫార్ములా Hg2Cl2.
మెర్క్యురీ (I) హైడ్రైడ్ రంగులేని వాయుపదార్థం దీని ఫార్ములా HgH.
పాదరసం (II) సమ్మేళనాలు
మెర్క్యురీ (II) అనునది ప్రకృతిలో లభించిన సర్వసాధారణమైన ఆక్సీకరణ స్థితి. నాలుగు పాదరసం యొక్క హాలైడ్లు తెలిసినవే. అవి టెట్రాహైడ్రల్ నిర్మాణాలను కలిగి ఉంటాయి. వాటిలో మెర్క్యురీ (II) క్లోరైడ్ అందరికీ సుపరిచితమైనది. ఇది తెలుపు రంగును కలిగి "ఉత్పతనం" త్వరగా చెందగలదు. HgCl2 సంయోజనీయ బంధాలను ఏర్పరచి టెట్రాహైడ్రల్ నిర్మాణం కలిగిఉంటుంది.
పాదరసం ఆక్సైడ్ లలో ముఖ్యమైన మెర్క్యురీ (II) ఆక్సైడ్. ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద లోహానికి గాలి తగిలేటట్టు చేసినప్పుడు ఇది ఏర్పడుతుంది. ఇది 400 °C వద్ద వేడి చేయడం ద్వారా తిరోగమన చర్య జరిగుతుంది. ఈ చర్యను స్వచ్ఛమైన ఆక్సిజన్ యొక్క ప్రారంభ సంశ్లేషణలో జోసెఫ్ ప్రిస్టిలీ ప్రదర్శించినట్లుగా తెలుస్తుంది.
అనువర్తనాలు
కుడి|thumb|ఉష్ణమాపక గాజు బల్బులో ఉన్న పాదరసం పాదరసాన్ని పారిశ్రామికంగా రసాయనాల ఉత్పత్తిలో ఉపయోగిస్తారు. విద్యుత్, ఎలక్ట్రానిక్ అనువర్తనాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. దీనిని ఉష్ణమాపకాలలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలను గణన చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. మెర్క్యురీ దీపాలలలో వాయు స్థితిలో ఉన్న పాదరసం ఉపయోగపడుతుంది. పాదరసానికి గల విషతుల్యత కారణంగా ఇతర అనువర్తనాలలో దీని వినియోగం తగ్గించి ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులను అనుసరిస్తున్నారు.
వైద్యరంగంలో
కుడి|thumb|దంతాలలో అమాల్గం నింపుట పాదరసం, దాని సమ్మేళనాలు వైద్యరంగంలో ఉపయోగపడుతున్నాయి. దంతాలకు వాడే అమాల్గంలో పాదరసం ముఖ్య అనుఘటకం. థియోమెర్సల్ అనే సేంద్రియ పదార్థం వాక్సిన్ లలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ థియోమెర్సల్ అనేది ఇథైల్ మెర్క్యురీ యొక్క మెటబాలిక్ రూపం. ఈ పాదరస ఆధారిత పదార్థాల మూలంగా పిల్లల ఆరోగ్యానికి సష్టం వాటిల్లుతుందని విస్తృతంగా ప్రచారం జరిగింది. అయినప్పటికీ వీటికి ఆధారం చూపించడానికి శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు లభ్యమవలేదు. ఏదేమైనా, థియోమెర్సల్ 6 సంవత్సరాల వయస్సు, అంతకు తక్కువ గల పిల్లలకు వేసే టీకా మందుల నుండి తగ్గించబడింది లేదా తొలగించబడింది.
మరొక పాదరస ఉత్పన్నం "మెర్‌బ్రోమిన్" ఆంటీసెప్టిక్ గా గాయాలు, పగుళ్ళకు కొన్ని దేశాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు.
పాదరసం ముఖ్యంగా "సిన్నాబార్" అనే ముఖ్య ధాతువు నుండి లభ్యమవుతుంది. సిన్నాబార్ వివిధ రకాల మందులలో వాడుతారు. దీనిని సాంప్రదాయ చైనీయుల మందులలో వాడుతారు.
పాదరస సమ్మేళనాలు వివిధ మందులు, ఆంటీసెప్టిక్స్, ఉత్తేజిత లాక్సేటివ్స్, డైపర్-రాష్-ఆయింటుమెంట్లు, కంటి చుక్కలు, ముక్కు స్ప్రేలలో కనుగొనవచ్చును.
ప్రయోగశాల ఉపయోగాలు
పాదరస థర్మోమీటర్లను అధిక ఉష్ణోగ్రతలను కనుగొనడానికి ఉపయొగిస్తారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ వీటి వినియోగాన్ని 2003 నుండి తగ్గించింది.