cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కూచ్ బెహార్
ఆర్థిక వ్యవస్థ
పట్టణానికి 4 కి.మీ.దూరంలోని తుఫ్ఫాన్ గుంజ్ మార్గంలో చకచకా అనే పారిశ్రామిక కారిడార్ నిర్మించబడింది. అక్కడ అనేక కంపెనీలు పరిశ్రమలు స్థాపించాయి. సమీప గ్రామీణ ప్రజలకు వ్యవసాయం ప్రధాన జీవనాధారం.గ్రామీణ ప్రజలు పట్టణానికి పండ్లు, కూరగాయలను సరఫరా చేస్తారు. ఈ పాక్షిక-గ్రామీణ సమాజంలోని పేద వర్గాలు రవాణా, ప్రాథమిక వ్యవసాయం, చిన్న దుకాణాలు నిర్మాణంలో అధికసంఖ్యలో కూలీలుగా పాల్గొంటున్నారు.
పట్టణం అంతర్జాతీయ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్నందున సమీపంలో సరిహద్దు భద్రతా దళం పెద్ద సంఖ్యలో వారి ఉనికిని కలిగి ఉంది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆదాయాన్ని తెచ్చే పెద్ద జనాభాకు దారితీస్తుంది. కూచ్ బెహార్‌ను పర్యాటక ప్రాంతంగా అభివృద్ధి చేసేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. పర్యాటకం నుండి వచ్చే ఆదాయం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ కూచ్ బెహార్ పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటి.
సంస్కృతి
ప్రతి సంవత్సరం రాస్ పూర్ణిమ సందర్భంగా, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని అతిపెద్ద, పురాతన జాతరలలో ఒకటైన రాస్ మేళా కూచ్ బెహర్ పట్టణంలో నిర్వహిస్తారు. ఎబిఎన్ సీల్ కళాశాల సమీపంలోని రాస్ మేళా మైదానంలో కూచ్ బెహార్ పురపాలక సంఘం ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తోంది. ఆ సమయంలో ఈ జాతర మొత్తం ఉత్తర బెంగాల్ ప్రాంతానికి ప్రధాన ఆర్థిక కేంద్రంగా మారుతుంది. భారతదేశం నలుమూలల నుండి, బంగ్లాదేశ్ నుండి కూడా వ్యాపారులు, విక్రేతలు ఉత్సవంలో పాల్గొంటారు. ఇంతకుముందు కూచ్ బెహార్ మహారాజులు రాస్ చక్రాన్ని తరలించడం ద్వారా జాతరను ప్రారంభించేవారు. ఇప్పుడు కూచ్ బెహార్ జిల్లా జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ ద్వారా ఆ పని అమలు చేయబడుతుంది. రాస్ చక్రం మత సామరస్యానికి చిహ్నంగా పరిగణిస్తారు.ఇది తరతరాలుగా ముస్లిం కుటుంబంచే చేయబడుతుంది. జాతర సందర్భంగా పొరుగున ఉన్న అస్సాం, జల్‌పైగురి, అలీపుర్‌దువార్, మొత్తం ఉత్తర బెంగాల్ నుండి కూచ్ బెహార్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు పాల్గొంటారు.
నవలా రచయిత అమియా భూషణ్ మజుందార్ కూచ్ బెహార్‌లో పుట్టి, పెరిగాడు. పనిచేశాడు.కూచ్ బెహర్, దాని ప్రజలు, సంస్కృతి, తోర్షా నది అతని నవలలలో పునరావృతమయ్యే అంశం. కాబ్‌వెబ్ అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థ విజ్ఞానాన్ని, వాస్తవాలను ఉత్సాహంగా వ్యాప్తి చేస్తోంది. వారు ఈ యుగంలోని కొత్త సామాజిక దురాచారమైన అబద్ధ వార్తలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నారు.
పర్యాటకం
thumb|కూచ్ బెహర్ ప్యాలెస్ కూచ్ బెహార్ పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ప్రధాన పర్యాటక ప్రదేశాలలో ఒకటి.
కూచ్ బెహర్ ప్యాలెస్
ఇది నగరంలో ప్రధాన ఆకర్షణ. ఇది 1887లో మహారాజా నృపేంద్ర నారాయణ్ హయాంలో లండన్‌లోని బకింగ్‌హామ్ రాజభవనం తరహాలో రూపొందించారు.ఇది 7,767 చ.మీటర్లు (51,309 చ.అ). విస్తీర్ణంలో శాస్త్రీయ పాశ్చాత్య శైలిలో ఇటుకలతో నిర్మించిన రెండు అంతస్తుల నిర్మాణం. మొత్తం నిర్మాణం 395 ft పొడవు, 296 ft వెడల్పుతో ఉంటుంది. దీని వరండా సొగసైన ఆకారపుతో లోహ గోపురం కలిగి ఉంది. దాని పైభాగంలో స్థూపాకార రకం వెంటిలేటర్ ఉంది. ఇది 124 ft భూమి నుండి ఎత్తు ఉంటుంది. పునరుజ్జీవనోద్యమ నిర్మాణ శైలిలో ఉంది. ఈ గదులు హాళ్లలో ఉండే విలువైన వస్తువులు ఇప్పుడు లేవు. అసలు రాజభవనం మూడు అంతస్థులుగా ఉండేది, కానీ 19వ శతాబ్దపు భూకంపం కారణంగా ఒక అంతస్థుకు నష్టం సంభవించింది. ఈ రాజభవనం కోచ్ రాజుల యూరోపియన్ ఆదర్శవాదానికి ఆమోదం తెలుపుతుంది. వారు తమ భారతీయ వారసత్వాన్ని ఖండించకుండా యూరోపియన్ సంస్కృతిని స్వీకరించారు.
సాగర్ దిగి
thumb|కూచ్ బెహర్ సాగర్ దిఘి ప్రాంతం పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కూచ్ బెహార్ నడిబొడ్డున ఉన్న "గొప్ప చెరువులలో" సాగర్దిఘి అనేపేరుతో ఒక సరస్సు ఉంది.ఇది సముద్రం లాంటి చెరువు. దాని గొప్ప ప్రాముఖ్యత దృష్ట్యా అతిశయోక్తిగా చెప్పుతారు. ఇది ప్రజలతో ప్రసిద్ధి చెందడంతో పాటు, ప్రతి శీతాకాలంలో వలస పక్షులను కూడా ఆకర్షిస్తుంది. దీనికి సమీపంలో జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ కార్యాలయం, ఉత్తర బెంగాల్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ పరిపాలనా భవనం, పశ్చిమాన బి.ఎస్.ఎన్.ఎల్. డివిజను కార్యాలయం వంటి అనేక ముఖ్యమైన పరిపాలనా భవనాలు దీని చుట్టూ ఉన్నాయి. పోలీస్ సూపరింటెండెంట్ కార్యాలయం, జిల్లా గ్రంధాలయం, దక్షిణాన పురపాలక సంఘ భవనం, బిఎల్.ఆర్.ఒ. కార్యాలయం, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కూచ్ బెహార్ ప్రధాన శాఖ బ్రాంచి, తూర్పున ఆర్.టి.ఒ కార్యాలయం, ఉత్తరాన విదేశీయుల రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం,జిల్లాకోర్టు మొదలైనవి ఉన్నాయి. ఇటువంటి భవనాలు చాలా వరకు రాచరిక వారసత్వపు అవశేషాలుగా మిగిలాయి.
వాయు మార్గ సేవలు
కూచ్ బెహార్ విమానాశ్రయం కోల్‌కతాకు రోజువారీ విమాన సేవలను అందిస్తుంది. సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సిలిగురి సమీపంలోని బాగ్డోగ్రా విమానాశ్రయం, సుమారు 160 km కూచ్ బెహార్ నుండి.ఇండిగో, స్పైస్ జెట్ ఈ ప్రాంతాన్ని ఢిల్లీ, కోల్‌కతా,గౌహతి,ముంబై, చెన్నై,బ్యాంకాక్, పారో,బ్యాంకాక్, చండీగఢ్ లకు అనుసంధానించే ప్రధాన వాహకాలు.
వర్ధంతి
మరణించిన వారిని గుర్తుచేసుకుంటూ జరుపుకునేవి వర్థంతులు వీటిని సంవత్సరికాలు అని కూడా అంటారు, ఇవి ప్రతి సంవత్సరం వ్యక్తి మరణించిన తేది నాడు జరుపుకుంటారు. వర్ధంతిని ఆంగ్లంలో డెత్ యానివర్సరీ అంటారు. అనేక ఆసియా దేశ సంస్కృతులతో పాటు భారతదేశ సంస్కృతిలో ఒక సాంప్రదాయం వర్ధంతిని జరుపుకోవడం. పుట్టినరోజు లాగానే వర్ధంతిని ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు, కానీ పుట్టిన తేదీ బదులుగా ఇది ఒక కుటుంబ సభ్యుడు లేదా ఇతర ముఖ్యమైన వ్యక్తి మరణించిన తేదీ నాడు జరుపుకుంటారు. హిందూ మతానికి సంబంధించి ప్రధానంగా భారతదేశంలో వర్ధంతి నాడు హిందువులు పూర్వీకులను కొలవటం, వారి సమాధులను పూజించడం, వారి ఆశీస్సులను కోరడం వంటివి చేస్తారు, ఈ రోజున పూర్వీకుల పేరున అన్నదానం చేస్తారు. వర్ధంతిని వ్యవహారికంగా ఏడేడు అంటారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతదేశ సంస్కృతి
అబ్దుల్ హకీం జాని షేక్
alt=అబ్దుల్ హకీం జాని షేక్|thumb|అబ్దుల్ హకీం జాని షేక్|348x348px అబ్దుల్ హకీం జాని షేక్, బాల సాహిత్యం పట్ల ప్రత్యేక ఆసక్తితో 2022 నాటికి బాలసాహిత్యంలో 35 పుస్తకాలు, 270కు పైగా నీతి కథలు, తెలుగు పత్రికలలో 1400 కు పైగా  ఆర్టికల్స్, ఆదివారం అనుబంధాలకు 50 కుపైగా కవర్ పేజీ కథనాలతో పాటు, 30 వయోజన వాచకాలతో కలుపుకుని మొత్తం 70 పుస్తకాలు వెలువరించాడు.
బాల్యం
thumb|అమ్మఒడి |250x250px అబ్దుల్‌ హకీం జాని షేక్‌, గుంటూరు జిల్లా తెనాలిలో 1963 జనవరి 1 జన్మించాడు. ఇతని తల్లితండ్రులు: షేక్‌ మహబూబ్‌బీ, షేక్‌ ఫరీద్‌ సాహెబ్‌.
ఉద్యోగిగా, రచయితగా గుర్తింపు
ఇతను బి.ఏ., బి.ఇడి., చదివి, ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలనందు తెలుగు ఉపాధ్యాయుడుగా పనిచేస్తున్నాడు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిని, జర్నలిజం ప్రవృత్తిని రెండు కళ్ళుగా చేసుకుని రచయితగా గుర్తింపు పొందాడు.
శ్రీకృష్ణదేవరాయలపాత్రలో
పలు నృత్య రూపకాలలో షేక్ అబ్దుల్ హకీం జాని  శ్రీకృష్ణదేవరాయలుగా  అభినయించారు. 2010  లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తరఫున గుంటూరు జిల్లా కొండవీడులో జరిగిన శ్రీకృష్ణదేవరాయల పంచశతాబ్ది పట్టాభిషేక ఉత్సవాల సందర్భంగా తాను పనిచేస్తున్న పాఠశాలకు చెందిన  50  మంది బాలబాలికలతో మొదటిసారిగా ఒక నృత్యరూపకంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలుగా అభినయించి అందరి ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆ తరువాత  మొత్తం 14  పర్యాయాలు శ్రీకృష్ణదేవరాయలుగా పలు నృత్యరూపకాలలో అభినయించారు. తెనాలి లో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఫిలిం ఫెస్టివల్-2009, ఆసియా  ఫెస్టివల్-2010 , బాపు చిత్రకళాప్రదర్శన-2011 , గ్లోబల్ హాస్పిటల్స్ వారి ఉచిత మెగా మెడికల్ క్యాంప్-2013 , నంది నాటకోత్సవాలు-2017 ఇత్యాది అనేక అతి పెద్ద కార్యక్రమాలకు హకీం జాని ప్రెస్ పీఆర్వో గా బాధ్యతలను సమర్ధవంతంగా నిర్వహించారు.
రికార్డ్స్ లో హకీం జాని స్థానం
2013 లో తెలుగు పత్రికలలో 1270 ఆర్టికల్స్ పచురితమైన నేపథ్యంలో వండర్ బుక్ ఆప్ రికార్డ్స్ లోనూ, 2021లో 1360 ఆర్టికల్స్ ప్రచురితమైన సందర్బంలో తెలుగు బుక్ ఆప్ రికార్డ్స్, 2022లో 1400 ఆర్టికల్స్ ప్రచురితమైన నేపథ్యంలో ఆసియా వరల్డ్ రికార్డ్స్ , ఇండియన్ బుక్ ఆప్ రికార్డ్స్ లో స్థానం పొందాడు.
మూలాలు
వర్గం:1963 జననాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:బాల సాహితీకారులు
నార్త్ వెస్ట్ ఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
నార్త్ వెస్ట్ ఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, భారత జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీలోని 07 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఉత్తర ఢిల్లీ, వాయవ్య ఢిల్లీ పశ్చిమ ఢిల్లీ జిల్లాల పరిధిలో 10 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
భారతదేశం
భారతదేశం ప్రపంచదేశాలలో నుటనలబైరెండుకోట్లకు పైగా జనాభాతో ఒకటో స్థానంలో, వైశాల్యములో ఏడవస్థానంలో గల అతి పెద్ద స్వేచ్ఛాయుత ప్రజాస్వామ్యం గల దేశం. ఇది 28 రాష్ట్రాలు, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కలిగి, పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ కింద పాలించబడే ఒక సమాఖ్య. ఇది ఎక్కువ సైనిక సామర్థ్యం కలిగి ఉన్న దేశాలలో ఒకటిగా, అణ్వస్త్ర సామర్థ్యం కలిగిన దేశాలలో ఒక ముఖ్యమైన ప్రాంతీయ శక్తిగా ఉంది. దక్షణాసియాలో ఏడు వేల కిలోమీటర్లకు పైగా సముద్రతీరము కలిగి ఉండి, భారత ఉపఖండములో అధిక భాగాన్ని కూడుకొని ఉన్న భారతదేశం, అనేక చారిత్రక వాణిజ్య రహదారులను కలిగి ఉంది. దక్షిణాన హిందూ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం, తూర్పున బంగాళాఖాతం ఎల్లలుగా ఉన్నాయి. పాకిస్తాన్, చైనా, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్ ఆఫ్ఘానిస్తాన్ దేశాలతో సరిహద్దులను పంచుకుంటోంది. శ్రీలంక, మాల్దీవులు ఇండోనేసియా భారతదేశం దగ్గరలో గల ద్వీప-దేశాలు. ఇది సింధు లోయ నాగరికతకు పుట్టిల్లు. హిందూ మతము, బౌద్ధ మతము, జైన మతము, సిక్కు మతములకు జన్మనిచ్చింది. ఇది బహుభాషా, బహుళ జాతి సంఘము. ఇది వివిధ వన్యప్రాణుల వైవిధ్యం గల దేశం. జనాభాలో భారతదేశం 2023 ఏప్రిల్ లో చైనాను దాటేసింది.
మౌర్య సామ్రాజ్య కాలంలో ప్రస్తుత సరిహద్దులలో కొద్దిభాగం మినహాయించి, సరిహద్దులు దాటిన ప్రాంతాలతో పాటు ఒకే చక్రవర్తి పాలనలోవున్నా, తదుపరి పలు చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. 18 వ శతాబ్దం నుండి బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ క్రమంగా ఈ రాజ్యాలను స్వాధీనం చేసుకోవడంతో బ్రిటీష్ కంపెనీ పరిపాలన కిందకు వచ్చింది. 19 వ శతాబ్దం మధ్య నుండి నేరుగా యునైటెడ్ కింగ్డమ్ పాలనలోకివచ్చింది. మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వాన స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన అహింసాయుత పోరాటం తర్వాత 1947 లో ఒక స్వతంత్ర దేశంగా ఆవిర్భవించింది.
పేరు పుట్టుపూర్వోత్తరాలు
భారతదేశానికి మొత్తం నాలుగు పేర్లు ఉన్నట్లు చెప్పుకోవచ్చు. వీటిలో మొదటిది జంబూ ద్వీపం. ఇది వేదాలలో భారతదేశానికి ఇవ్వబడిన పేరు, ఇప్పటికీ హిందూ మత ప్రార్థనలలో ఈ పేరు ఉపయోగిస్తారు (ఉదా: జంబూ ద్వీపే, మేరో దక్షిణభాగే, శ్రీశైల ఉత్తర భాగే, కృష్ణా గోదావారీ మధ్య స్థానే...). జంబూ అంటే "నేరేడు" పండు లేదా "గిన్నె కాయ", ఈ దేశంలో ఎక్కువగా నేరేడు పండ్లు ఉంటాయి కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది.ఆ తరువాత వచ్చిన పేరు "భారతదేశం" లేదా "భరతవర్షం", ఈ పేరు నాటి రాజు పేరు మీదగా వచ్చినది, ఈ రాజు పేరు "భరతుడు". ఇతను విశ్వామిత్ర, మేనకల కుమార్తె అయిన శకుంతల కుమారుడు.
తరువాతి పేరు హిందూదేశం, ఇది సింధూనది పేరు మీదగా వచ్చినది, పూర్వపు పర్షియనులు, గ్రీకులు సింధూనదికి ఆవల ఉన్న దేశం కనుక ఈ పేరుతో పిలిచారు.
తరువాత హిందూదేశం రూపాంతరం ఐన ఇండియా అనే పేరు, బ్రిటీషు (ఆంగ్లేయులు) వారి వలన ప్రముఖ ప్రాముఖ్యతను పొందినది, ప్రస్తుతము భారతదేశానికి రెండు ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన పేర్లు ఉన్నాయి. అవి ఇండియా, భారతదేశం. ఇంకా హిందూస్తాన్ అనునది కూడా హిందూదేశం రూపాంతరమే.
చరిత్ర
thumb|260x260px|[[అశోకుడు|అశోకుడిచే క్రీ.పూ.3 వ శతాబ్దంలో మధ్య ప్రదేశ్ లోని సాంచీలో నిర్మించబడిన స్థూపం.|alt=]]
మధ్య ప్రదేశ్‌ లోని భింబెట్కా వద్ద లభ్యమైన రాతియుగపు శిలాగృహాలు, కుడ్యచిత్రాలు భారతదేశంలో మానవుని అతి ప్రాచీన ఉనికికి ఆధారాలు. మొట్టమొదటి శాశ్వత నివాసాలు 9,000 సంవత్సారాల కిందట ఏర్పడ్డాయి. క్రి.పూ. 7000 సమయంలో, మొట్టమొదటి నియోలిథిక్ స్థావరాలు పశ్చిమ పాకిస్తాన్ లో మెహర్గర్, ఇతర ఉపఖండపు ప్రాంతాల్లో కనిపించింది. ఈ విధంగా సింధుాలోయ నాగరికత అభివృద్ధి, దక్షిణ ఆసియాలో మొదటి పట్టణ సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందాయి. ఇదే క్రీ.పూ.26 వ శతాబ్దం, క్రీ.పూ.20 వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో వర్ధిల్లిన సింధులోయ నాగరికత. క్రీ.పూ.5 వ శతాబ్దం నుండి, ఎన్నో స్వతంత్ర రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయిxe. ఉత్తర భారతంలో, మౌర్య సామ్రాజ్యం, భారతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వానికి విలువైన సేవ చేసింది. అశోకుడు ఈ వంశంలోని ప్రముఖ రాజు. తరువాతి వచ్చిన గుప్తులకాలం స్వర్ణ యుగం గా వర్ణించబడింది. దక్షిణాన, వివిధ కాలాల్లో చాళుక్యులు, చేర, చోళులు, పల్లవులు, పాండ్యులు మొదలగువారు పాలించారు. విజ్ఞాన శాస్త్రము, కళలు, సారస్వతం, భారతీయ గణితం, భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రం, సాంకేతిక శాస్త్రం, భారతీయ మతములు, భారతీయ తత్వ శాస్త్రం మొదలైనవి ఈ కాలంలో పరిఢవిల్లాయి. రెండవ సహస్రాబ్దిలో తురుష్కుల దండయాత్రలతో, భారతదేశంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఢిల్లీ సుల్తానులు, తరువాత మొగలులు పాలించారు. అయినా, ముఖ్యంగా దక్షిణాన స్థానిక సామ్రాజ్యాలు అధికారాన్ని నిలబెట్టుకున్నాయి.
విభిన్న జాతులు, విభిన్న మతాలతో కూడిన దేశంగా భారతదేశం – జాతి, మత పరమైన సంఘర్షణలను చవిచూసింది. అయినా, తన లౌకిక, ప్రాజాస్వామ్య లక్షణాన్ని కాపాడుకుంటూనే వచ్చింది. 1975, 1977 మధ్యకాలంలో అప్పటి ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ విధించిన ఎమర్జెన్సీ కాలంలో మాత్రమే పౌర హక్కులకు భంగం వాటిల్లింది. భారత దేశానికి చైనాతో ఉన్న సరిహద్దు వివాదం కారణంగా 1962లో యుద్ధం జరిగింది. పాకిస్తాన్తో 1947, 1965, 1971లోను యుద్ధాలు జరిగాయి. అలీనోద్యమంలో భారతదేశం స్థాపక సభ్యురాలు. 1974లో, భారత్ తన మొదటి అణు పరీక్షను నిర్వహించింది. 1998లో మరో ఐదు పరీక్షలు నిర్వహించింది. 1991లో జరిగిన ఆర్ధిక సంస్కరణలతో ప్రపంచంలో అతివేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా మారింది.
ఇంకా చూడండి:
ప్రభుత్వం, రాజకీయాలు
thumb|390x390px|నృసింహావతారం లో ఉన్న విష్ణుమూర్తి.|alt=
భారతదేశం ఒక ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర రాజ్యంగా 1950 జనవరి 26న అవతరించింది. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం అధికారం లెజిస్లేచర్, న్యాయవ్యవస్థ, నిర్వహణ వ్యవస్థల ద్వారా అమలవుతుంది.
ఇది పలు రాష్ట్రాల సమాఖ్య. దేశాధినేత అయిన రాష్ట్రపతి పదవి అలంకార ప్రాయమైనది. రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతులు పరోక్ష పద్ధతిలో ఎలక్టోరల్ కాలేజి ద్వారా 5 సంవత్సరాల కాలపరిమితికి ఎన్నుకోబడతారు.
ప్రధానమంత్రి కార్యనిర్వాహక అధికారాలు గల పదవి. లోక్‌సభలో అత్యధిక సంఖ్యాక రాజకీయ పార్టీ, లేదా సంకీర్ణం సభ్యులు ప్రధానమంత్రిని ఎన్నుకుంటుంది. ప్రధానమంత్రి సలహా మేరకు, రాష్ట్రపతిచే నియమించబడ్డ మంత్రివర్గం ప్రధానమంత్రికి తన విధి నిర్వహణలో సహాయకారిగా ఉంటుంది. మంత్రులచే రాష్ట్రపతి ప్రమాణ స్వీకారం చేయిస్తారు.
భారత దేశపు శాసన వ్యవస్థలో ద్విసభా పద్ధతి ఉంది. ఎగువ సభను రాజ్య సభ అని, దిగువ సభను లోక్ సభ అని అంటారు. లోక్ సభ సభ్యులను ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకుంటారు. రాజ్య సభ సభ్యులు ఎలక్టోరల్ కాలేజీ ద్వారా ఎన్నుకోబడతారు.
న్యాయవ్యవస్థలో పరమోన్నత న్యాయస్థానమైన సుప్రీం కోర్టు, అప్పిలేట్ కోర్టులు, హైకోర్టులు ఉంటాయి. కోర్టులకు సూచనలు, ఆదేశాలు, రిట్లు ఇచ్చే అధికారం ఉంది. రిట్లలో హెబియస్ కార్పస్, మాండమస్, నిషేధం, కోవారంటో, సెర్టియోరారి అనే వివిధ రకాలుగా ఉన్నాయి. భారతీయ కోర్టులు రాజ్యాంగ శక్తులు; ఇవి రాజకీయ జోక్యం లేనివి. న్యాయ వ్యవస్థకు, శాసన వ్యవస్థకు అరుదుగా ఏర్పడే ఘర్షణను రాష్ట్రపతి మధ్యవర్తిత్వం వహించి నివారిస్తారు.
స్వతంత్ర భారత చరిత్రలో అత్యధిక భాగం, కేంద్ర ప్రభుత్వంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెసు పార్టీ అధికారంలో ఉంటూ వచ్చింది. స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం అతిపెద్ద రాజకీయ పక్షం కావడం చేత, స్వాతంత్ర్యం తరువాత దాదాపు 40 ఏళ్ళపాటు దేశరాజకీయాల్లో కాంగ్రెసు గుత్తాధిపత్యం వహించింది. 1977లో జనతా పార్టీగా ఏర్పడ్డ ఐక్య ప్రతిపక్షం కాంగ్రెసును ఓడించి, మొట్టమొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పరచింది. ఇటీవలి కాలంలో, భారత ఓటర్లపై గల పట్టును కాంగ్రెసు పార్టీ కోల్పోతూ వచ్చింది. 2004 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో అత్యధిక స్థానాలు గెలిచిన కాంగ్రెసు పార్టీ, వివిధ చిన్న పార్టీలతో కలిసి సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. హిందూ వాద పార్టీ అయిన భాజపా ప్రధాన ప్రతిపక్షమైంది. ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రాబల్యం కారణంగా 1996 తరువాత ఏర్పడిన ప్రభుత్వాలన్నీ సంకీర్ణాలేకాగా 2014 లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో మాత్రం కాంగ్రెస్ పార్టీ ఘోర పరాజయం పాలయింది .ఈ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి పదిశాతం లోక్‌సభ స్థానాలను గెలుచుకోవడం కూడా కష్టంకాగా భారతీయ జనతా పార్టీ మాత్రం మొదటిసారిగా అత్యధిక స్థానాలను గెలుచుకోవడం విశేషం.
భౌగోళిక స్వరూపం, వాతావరణం
thumb|260x260px|[[హిమాలయాలు ఉత్తరాన జమ్మూ కాశ్మీరు నుండి తూర్పున అరుణాచల్ ప్రదేశ్ వరకు విస్తరించి భారత దేశపు ఉత్తర సరిహద్దుగా విలసిల్లుతున్నాయి.|alt=]]
thumb|260x260px|భారతదేశం, ఉపగ్రహ చిత్రం.|alt= భారతదేశం విశిష్ట లక్షణాలు గల ఒక ఉపఖండం అని పేర్కొనవచ్చు. భారతదేశంలో అనేక భౌతిక, ఆర్థిక, సాంఘిక, సాంస్కృతిక తారతమ్యాలున్నాయి. భారతదేశంలో ఆనాది నుంచి అనేక మతాలు, జాతులు, కులాలు,భాషలు, కులాలు, ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు ఉండుటచే దీన్ని భౌగోళిక బిన్నత్వంలో ఏకత్వంగల దేశంగా గుర్తించవచ్చు.
భారతదేశపు ఉత్తర, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు హిమాలయ పర్వతాలతో కూడుకుని ఉన్నాయి. మిగిలిన ఉత్తర భారతం, మధ్య, ఈశాన్య ప్రాంతాలు సారవంతమైన గంగా మైదానంతో కూడి ఉన్నాయి. పశ్చిమాన, పాకిస్థాన్కు ఆగ్నేయ సరిహద్దున థార్ ఎడారి ఉంది. దక్షిణ భారత ద్వీపకల్పం దాదాపు పూర్తిగా దక్కను పీఠభూమితో కూడుకుని ఉంది. ఈ పీఠభూమికి రెండువైపులా తూర్పు కనుమలు, పశ్చిమ కనుమలు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో ఎన్నో ప్రముఖ నదులు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని: గంగ, యమున, బ్రహ్మపుత్ర, కృష్ణ, గోదావరి.
దేశపు దక్షిణాన ఉష్ణ వాతావరణం ఉండగా, ఉత్తరాన సమశీతోష్ణ వాతావరణం నెలకొని ఉంది. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో అతిశీతల వాతావరణం (టండ్రా) ఉంది. భారతదేశంలో వర్షాలు ఋతుపవనాలు వలన కలుగుతాయి.
రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
భారతదేశం 28 రాష్ట్రాలుగా, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు. సాధారణంగా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కేంద్ర ప్రభుత్వంచే నియమించబడిన ప్రతినిధిచే పరిపాలించ బడతాయి. ఢిల్లీ,పాండిచ్చేరి, జమ్మూ కాశ్మీర్ లకు ప్రజలచే ఎన్నుకొనబడిన ప్రభుత్వం వుంటుంది.
రాష్ట్రాలు: సంఖ్య పటంలో చూపబడింది భారతదేశం అంటార్క్‌టికాలో ప్రాదేశిక వాదన చేయలేదు కానీ దక్షిణ గంగోత్రి, మైత్రి అను రెండు శాస్త్రీయ స్థావరాలు ఉన్నాయి.
చూడండి: జనాభా వారిగా భారతదేశ రాష్ట్రాల జాబితా
ఆర్ధిక వ్యవస్థ
thumb|1300 కోట్ల డాలర్ల [[ఇన్‌ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న భారతదేశం ఆర్ధికవ్యవస్థ, ద్రవ్య మారకం పరంగా ప్రపంచంలోనే పదో పెద్ద వ్యవస్థ. పర్చేసింగ్ పవర్ పారిటీ ప్రకారం ఇది నాలుగో స్థానంలో ఉంది. 2003లో అత్యధిక వృద్ధి రేటు – 8 శాతం – నమోదు చేసుకుంది. అయితే, అధిక జనాభా కారణంగా, పి. పి. పి ప్రకారం తలసరి ఆదాయం కేవలం 2,540 డాలర్లుగా ఉంది; ప్రపంచ బాంకు జాబితాలో ఇది 143 వ స్థానం. భారత విదేశీమారక నిల్వలు 30 వేల 900 కోట్ల డాలర్లు. దేశానికి ఆర్ధిక రాజధానిగా ముంబై నగరం భాసిల్లుతోంది. భారతీయ రిజర్వ్ బాంక్ కేంద్ర కార్యాలయం, బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీ, నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజి ఇక్కడే ఉన్నాయి. 25% ప్రజలు ఇంకా దారిద్ర్య రేఖకు దిగువనే ఉన్నారు. ఇన్‌ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ రంగం విస్తరణ కారణంగా మధ్య తరగతి వర్గం విస్తరిస్తోంది. పరిశ్రమ భారత్ లోని అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న వాటిల్లో ఒకటి. చిత్రంలో ఉన్నది అగ్రశ్రేణి ఐ.టి సంస్థ, ఇన్‌ఫోసిస్.|alt=|260x260px]]
చారిత్రకంగా భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ ఆధారపడిన వ్యవసాయం పాత్ర ప్రస్తుతం తగ్గిపోయింది. ప్రస్తుతం ఇది దేశ స్థూలాదాయంలో 25% కంటే తక్కువే. ముఖ్యమైన పరిశ్రమలు గనులు, పెట్రోలియం, వజ్రాలు, సినిమాలు, జౌళి, ఇన్‌ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, హస్త కళలు. భారత్ దేశపు పారిశ్రామిక ప్రాంతాలు ఎక్కువగా ప్రధాన పట్టణాల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. గత కొన్ని సంవత్సరాలలో సాఫ్ట్‌వేర్, బిజినెస్ ప్రాసెస్ ఔట్‌సొర్సింగ్ రంగాల్లో ప్రపంచంలోని పెద్ద కేంద్రాల్లో ఒకటిగా రూపొందింది. 2003–2004 లో ఈ రంగాల ఆదాయం 1250 కోట్ల డాలర్లు. చిన్న పట్టణాలు, పల్లెల్లోని ప్రజలకు స్థిరమైన ఉపాధి కల్పించే ఎన్నో లఘు పరిశ్రమలు కూడా ఉన్నాయి. ఏటా దేశాన్ని సందర్శించే విదేశీ యాత్రికులు 30 లక్షల మంది మాత్రమే అయినప్పటికీ, జాతీయాదాయంలో ఈ రంగం పాత్ర ప్రముఖమైనదే. అమెరికా, చైనా, యు.ఏ.ఇ, ఐరోపా సమాఖ్యలు భారతదేశపు ముఖ్య వ్యాపార భాగస్వాములు.
జనాభా వివరాలు
భారతదేశం ప్రపంచదేశాలలో నూటనలబైరెండుకోట్లకు పైగా జనాభాతో చైనాను అధిగమించి ఒకటో స్థానంలో నిలిచింది. ఎన్నో భిన్నత్వాలు గల జనాభా సామాజిక, రాజకీయ వర్గీకరణలో భాష, మతం, కులం అనే మూడు ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాయి. దేశంలోని అతిపెద్ద నగరాలు - ముంబై (వెనుకటి బాంబే), ఢిల్లీ, కోల్‌కాతా (వెనుకటి కలకత్తా), చెన్నై (వెనుకటి మద్రాసు), హైదరాబాద్,
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం భారతదేశ జనాభా మొత్తం 121,01,93,422. భారతదేశం ఆక్షరాస్యత 83,04%, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 82,14%, మహిళల అక్షరాస్యత 75,7%. ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1010 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.
2022 జనగణన ప్రకారం, దేశంలోని 83.80% ప్రజలు హిందువులైనప్పటికీ, ప్రపంచంలోని రెండో అత్యధిక ముస్లిం జనాభా ఇక్కడ ఉన్నారు (17.23%). ఇతర మతాలు: క్రైస్తవులు (5.30%), సిక్కులు (3.72%), బౌద్ధులు (8.70%), జైనులు (0.36%), ఇతరులు (0.9%) (యూదులు, పార్సీలు, అహ్మదీయులు, బహాయీలు మొదలగునవి). అధిక ముస్లిం మతస్తులు గల ప్రపంచ దేశాల జాబితాలో భారతదేశం మూడవ స్థానంలో ఉంది. దేశంలో ఎన్నో మత సంబంధ కార్యక్రమాలు భక్తిశ్రద్ధలతో, ఉత్సాహంగా, బహిరంగంగా జరుపుకుంటారు. అనేక మతాల కలగలుపు అయిన భారతదేశంలో పండుగలు అందరూ కలిసి జరుపుకుంటారు. వీటిలో బాగా విస్తృతంగా జరుపుకునే హిందూ పండుగలు శ్రీరామనవమి, వినాయక చవితి, సంక్రాంతి, దీపావళి, హొలీ, దసరా.
భారతదేశం రెండు ప్రముఖ భాషా కుటుంబాలకు జన్మస్థానం. అవి, ఇండో-ఆర్యన్, ద్రావిడ భాషలు. భారత రాజ్యాంగం 22 భాషలను అధికారికంగా గుర్తించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికార కార్యక్రమాలలో హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలను ఉపయోగిస్తుంది. దేశంలోని నాలుగు ప్రాచీన భాషలు సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడం, తమిళం. దేశంలో మొత్తం 1652 మాతృ భాషలు ఉన్నాయి.
రవాణా సౌకర్యాలు
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర వహించే రవాణా సౌకర్యాలలో భారతదేశం మంచి ప్రగతిని సాధించింది. మొత్తం 4 రకాల రవాణా సౌకర్యాలు భారతదేశంలో ఉన్నాయి.
అఖండ భారత్ రైలు
ఢాకా-ఢిల్లీ-లాహోర్ రైలు. ఇస్లామాబాద్: భారత్, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్‌ల మధ్య తిరిగే రైలు త్వరలోనే పట్టాలెక్కనుంది. దక్షిణాసియా దేశాల మధ్య రైలు సర్వీసులు ప్రారంభించాలనే భారత ప్రతిపాదనకు పాకిస్థాన్ పచ్చజెండా వూపింది. మూడు దేశాలను కలుపుతూ రైళ్లను నడిపిస్తామని భారత రైల్వేశాఖ పంపిన ప్రతిపాదనకు పాక్ రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ సాంకేతిక అనుమతిని మంజూరు చేసింది.ఢాకా-ఢిల్లీ-లాహోర్‌ల మధ్య రైలు నడిపించటం లాభదాయకమేననీ, అవసరమైతే కరాచీ, ఇస్లామాబాద్ వరకూ పొడిగించుకోవచ్చని నిపుణులు సూచించినట్లు పాక్ రైల్వే అధికార వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ముందుగా కంటైనెర్ రైళ్లను నడిపించి, తర్వాతి దశలో ప్రయాణికుల బండ్లను నడిపించాలనే యోచనలో ఉన్నారు. ఇటీవల ఇస్లామాబాద్-టెహ్రాన్-ఇస్తాంబుల్ రైలు సర్వీసును ప్రారంభించాలని ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయటంతో భారత రైల్వేశాఖకు ఈ కొత్త ఆలోచన వచ్చింది. దక్షిణాసియా రైళ్ల వల్ల పాకిస్థాన్, ఇతర సార్క్ దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ప్రయోజనాలు నెరవేరతాయని మనదేశం ప్రతిపాదనల్లో వెల్లడించింది. దీనివల్ల నేపాల్, భూటాన్ వంటి దేశాలకూ రైలు సర్వీసులు నడిపించవచ్చని సూచించినట్లు తెలిసింది. దక్షిణాసియా రైలు సర్వీసులు వాణిజ్యపరంగా ప్రయోజనకరమేనని నిపుణులు సైతం కితాబునిస్తున్నారు. ఈ మార్గంలో రైళ్లను నడిపించటమూ తేలికేననీ పేర్కొంటున్నారు. భారత్, పాక్, బంగ్లాదేశ్‌లలో బ్రిటిష్ పాలకులు రైలు మార్గాలను నిర్మించినందువల్ల మూడు దేశాల్లోనూ బ్రాడ్‌గేజి రైలు పట్టాలు ఉండటం, నిర్వహణ శైలీ ఒకేమాదిరిగా ఉండటం కలిసివస్తుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రోడ్డు మార్గాలు
మారుమూల ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరించిన రవాణా మార్గాలు రోడ్డు మార్గాలే. రోడ్డు మార్గాలలో జాతీయ రహదారులు, రాష్ట్ర రహదారులు, జిల్లా రహదారులు, గ్రామ పంచాయతి రహదారులు అని 4 రకాలు. దేశంలోని మొత్తం రోడ్ల నిడివిలో కేవలం 2% ఆక్రమించిన జాతీయ రహదారులు, ట్రాఫిక్ లో మాత్రం సుమారు 40% ఆక్రమిస్తున్నాయి.
జల మార్గాలు
జల మార్గాలు రవాణా సౌకర్యాలలో ఆలస్యం అయినప్పటికినీ తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ముఖ్యంగా ఇతర దేశాల నుంచి ముడి చమురు, ఇతర ఖనిజాలు తెప్పించుకోవడానికి, మనదేశం నుంచి ఇతరదేశాలకు ముడి ఇనుము, ఇతర ఖనిజాలు ఎగుమతి చేయడానికి ఈ రవాణా మార్గం చాలా అనువైనది.
సంస్కృతి
thumb|260x260px|[[ఆగ్రా లోని తాజ్‌మహల్ - భారతదేశపు అత్యంత ప్రజాదరణ కలిగిన పర్యాటక స్థలం|alt=]] thumb|260x260px|బౌద్ధుల సంవత్సరాది — లోసార్ నాడు టిబెటు బౌద్ధులు చేసే గుంపా నృత్యం.|alt=
భారతదేశం తన ఉత్కృష్టమైన, ప్రత్యేకమైన సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని, తరతరాలుగా కాపాడుకుంటూ వచ్చింది. ఆక్రమణదారులు, వలస వచ్చినవారి సంప్రదాయాలను కూడా తనలో ఇముడ్చుకుంది. తాజ్‌మహల్ వంటి కట్టడాలు, మరెన్నో సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు మొగలు పాలకులనుండి వారసత్వంగా స్వీకరించింది.
భారతీయ సమాజము భిన్న భాషలతో, భిన్న సంస్కృతులతో కూడిన బహుళ సమాజం. వివిధ మత కార్యక్రమాలు సంఘ దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగం. అన్ని సామాజిక, ఆర్ధిక వర్గాలలోను విద్యను ఉన్నతంగా భావిస్తారు. సాంప్రదాయికమైన సమష్టి కుటుంబ వ్యవస్థలోని ఆర్ధిక అవరోధాల దృష్ట్యా చిరు కుటుంబాలు ఎక్కువైపోతున్నప్పటికీ, సాంప్రదాయిక కుటుంబ విలువలను పవిత్రంగా భావిస్తారు, గౌరవిస్తారు.
భారతీయ సంగీతం వివిధ రకాల పద్ధతులతో కూడినది. శాస్త్రీయ సంగీతంలో రెండు ప్రధాన పద్ధతులున్నాయి. దక్షిణాదికి చెందిన కర్ణాటక సంగీతం ఒకటి కాగా, ఉత్తరాదిన చెందిన హిందూస్తానీ సంగీతము రెండోది. ప్రజాదరణ పొందిన మరో సంగీతం సినిమా సంగీతం. ఇవికాక ఎన్నో రకాల జానపద సంగీత సంప్రదాయాలు కూడా ఉన్నాయి. శాస్త్రీయ నృత్య రీతులు కూడా ఎన్నో ఉన్నాయి – భరతనాట్యం, ఒడిస్సీ, కూచిపూడి, కథక్, కథకళి మొదలైనవి. ఇవి ఇతిహాసాలపై ఆధారపడిన కథనాలతో కూడి ఉంటాయి. ఇవి ఎక్కువగా భక్తి, ఆధ్యాత్మికత మేళవింపబడి ఉంటాయి.
ప్రాచీన సారస్వతం ఎక్కువగా మౌఖికమైనది. తరువాతి కాలంలో అది అక్షరబద్ధం చేయబడింది. దాదాపుగా ఇవన్నీ కూడా హిందూ సంస్కృతిలో నుండి ఉద్భవించినవే. పవిత్ర శ్లోకాలతో కూడిన వేదాలు, మహాభారతం, రామాయణం వీటిలో ఉన్నాయి. తమిళనాడుకు చెందిన సంగమ సాహిత్యం భార్తదేశపు ప్రాచీన సాంప్రదాయిక లౌకిక తత్వానికి అద్దం పడుతుంది. ఆధునిక కాలంలో, భారతీయ భాషలలోను, ఇంగ్లీషు లోను కూడా రాసిన ప్రసిద్ధి చెందిన రచయితలెందరో ఉన్నారు. నోబెల్ బహుమతి సాధించిన ఒకేఒక భారతీయుడైన రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ బెంగాలీ రచయిత.
వరి అన్నం, గోధుమ (బ్రెడ్, రొట్టెల రూపంలో) లు ప్రజల ముఖ్య ఆహారం. విభిన్న రుచులు, మసాలాలు, పదార్థాలు, వంట విధానాలతో కూడిన భారతీయ వంటలు ఎంతో వైవిధ్యమైనవి. ఎన్నో రకాల శాకాహార వంటలకు దేశం ప్రసిద్ధి చెందింది. భారతీయ ఆహార్యం కూడా ఆహారం వలెనే బహు వైవిధ్యమైనది. చీర, సల్వార్ కమీజ్ స్త్రీలు ఎక్కువగా ధరించే దుస్తులు. పురుషులు పంచె, కుర్తా ధరిస్తారు
క్రీడలు
జనాభా పరంగా అతి పెద్ద దేశం భారతదేశం. ప్రపంచ క్రీడా రంగంలో భారతదేశానికి సముచిత స్థానం ఉంది. ఒలంపిక్ క్రీడలలో 8 పర్యాయాలు హాకీలో బంగారు పతకాలు సాధించిన భారత దేశానికి ప్రస్తుతం ఘనత దేశానికి ఉంది.
చదరంగంలో విశ్వనాథన్ ఆనంద్ రెండు పర్యాయాలు ప్రపంచ టైటిల్ సాధించగా, టెన్నిస్లో లియాండర్ పేస్,మహేష్ భూపతి, సానియా మీర్జాలు డబుల్స్ గ్రాండ్ స్లామ్ టైటిళ్ళు సాధించిపెట్టారు.ప్రస్తుతము ఆడుతున్నవార్లలోpv sindhu and సైనా నెహ్వాల్ చెప్పుకోదగినది. భారతదేశము ఒలింపిక్‌ క్రీడలు లాంటి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో జరిగే క్రీడా పోటీలలో పెద్దగా రాణించలేదు. గత మూడు ఒలంపిక్‌ క్రీడలలో కేవలం ఒక్కొక్కటే పతకం సాధించగలిగినది. ఆసియా క్రీడల లో కూడా చిన్న చిన్న దేశాల కంటే మన పతకాలు చాలా తక్కువ. కబడ్డీలో మాత్రం వరుసగా బంగారు పతకాలు మనమే సాధించాము.
కొన్ని సాంప్రదాయ ఆటలు అయిన కబడ్డీ, ఖో-ఖో, గోడుంబిళ్ళ (గిల్లీ-దండా) లకు దేశమంతటా బహుళ ప్రాచుర్యము ఉంది. చదరంగము, క్యారమ్‌, పోలో, బ్యాడ్మింటన్‌ మొదలైనటువంటి అనేక క్రీడలు భారతదేశంలో పుట్టాయి. ఫుట్‌బాల్‌ (సాకర్‌) కు కూడా యావత్‌ భారతదేశంలో చాలా ప్రజాదరణ ఉంది.
శెలవు దినాలు
భారతదేశంలో జాతీయ శెలవుదినాలు మూడే. పండుగలు, పర్వదినాలు, నాయకుల జన్మదినాలకు సంబంధించిన ఇతర శెలవుదినాలు ఆయా రాష్ట్రాల పరిధిలో ఉంటాయి.
గమనికలు
<references group="lower-alpha"/>
పాద పీఠిక
జమ్మూ కాశ్మీరు పూర్తిగా భారత్‌లో భాగమేనని భారత ప్రభుత్వం భావిస్తున్నది. ఈ రాష్ట్రానికి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కూడా ఒక సరిహద్దుగా ఉంది. 1948లో ఐక్యరాజ్యసమితి కుదిర్చిన సంధి ప్రకారం భారత, పాక్ అధీనంలో ఉన్న భూభాగం యథాతథ స్థితి కొనసాగుతోంది. ఈ కారణంగా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు సరిహద్దుగా నున్న ఈ రాష్ట్రపు భూభాగం ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ ఆధీనములో ఉంది.
వర్గం:భారతదేశం వర్గం:దక్షిణ ఆసియా వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
చిన్న సింగమాల
చిన్న సింగమాల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, తొట్టంబేడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తొట్టంబేడు నుండి 7 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 5 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 129 ఇళ్లతో, 499 జనాభాతో 38 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 235, ఆడవారి సంఖ్య 264. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 142 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595902 .పిన్ కోడ్: 517642.
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (పెద్దకన్నలి లో), గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (శ్రీకాళహస్తి లో), సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (తొట్టంబేడులో), గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (తిరుపతి లో), గ్రామానికి 10 కి.మీ. మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఈ గ్రామంలో 1 సంచార వైద్య శాల ఉంది.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సమీప ఆసుపత్రి, సమీప పశు వైద్యశాల, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో లేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మూసిన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉంది. సమీప ఏటియం, సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప వారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), వార్తాపత్రిక సరఫరా, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. .సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), సమీప ఆటల మైదానం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్తు ఉంది.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 24.69
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
బందరు లడ్డు
బందరు లడ్డు, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని మచిలీపట్నం నగరానికి చెందిన లడ్డు. దీనికి ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఆహార పదార్థాలు వర్గంలో భౌగోళిక సూచనలో ఒకటిగా, భౌగోళిక సూచిక రిజిస్ట్రీ నమోదు చేసింది.
మల్లయ్య స్వీట్స్ అధ్యక్షుడు గౌరా వెంకటేశ్వర రావు నేతృత్వంలోని బృందావనపురం  బందరు లడ్డూ తయారీదారుల సంక్షేమ సంఘం ‘బందరు లడ్డు’ కోసం భౌగోళీక గుర్తింపు  ట్యాగ్ ఘనత సంపాదించారు.
బందరు లడ్డూకి 77 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. దిల్లీ సుల్తానుల కాలంలో మహారాష్ట్ర - మధ్యప్రదేశ్‌ సరిహద్దున ఉండే బుందేల్‌ఖండ్‌ ప్రాంతం నుంచి మచిలీపట్నంలోని బందరుకు వలస వచ్చిన బొందిలీలు ఈ లడ్డు తయారీ ప్రారంభించారని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. మొదట్లో సన్నకారప్పూసని తయారుచేసిన ఆ కుటుంబం.ఆ పూసని బెల్లంపాకంతో కలిపి తొక్కి లడ్డూలని తయారుచేసి తొక్కుడు లడ్లు చేశారని తయారీదారులు చెబుతున్నారు. ఇక్కడి నుంచి అమెరికా, లండన్‌తోపాటు ఐరోపా దేశాలకు ఏటా పదివేల కిలోల లడ్డు ఎగుమతి అవుతోంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
హేమవతి రాగం
కుడి|thumb|300x300px|C వద్ద షడ్జంతో కూడిన హేమవతి స్కేల్ హేమవతి రాగం అనేది కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం. కర్ణాటక సంగీతంలోని 72 మేళకర్త రాగంలో ఇది 58వ మేళకర్త రాగం.
ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో దీనిని సింహారావం లేదా దేశి సింహారావం అని పిలుస్తారు. ముఖ్యంగా నాదస్వరం విద్వాంసులకు ఇది ప్రీతికరమైనది. ఇది కర్నాటక సంగీతం నుండి హిందుస్థానీ సంగీతంలోకి తీసుకోబడింది, ముఖ్యంగా వాయిద్యకారులతో.
రాగ లక్షణాలు
ఇది మేళకర్త రాగం కాబట్టి, నిర్వచనం ప్రకారం ఇది సంపూర్ణ రాగం (ఆరోహణ మరియు అవరోహణ స్థాయిలో మొత్తం ఏడు స్వరాలు ఉన్నాయి). ఇది 22వ మేళకర్త అయిన ఖరహరప్రియతో సమానమైన ప్రతి మాధ్యమం.
కూర్పులు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు హేమవతి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
ఏడిదము సత్యవతి
ఏడిదము సత్యవతి ఆత్మకథ రాసుకున్న తొలి తెలుగుమహిళల్లో ఒకరు. ఈమె రాసుకున్న ఆత్మచరితము అనే పుస్తకం మొదటిసారి 1934 లో బెజవాడలోని ఆంధ్రముద్రణ గ్రంథాలయం నుంచి క.కోదండరామయ్య చే ముద్రించబడింది. ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట రాసిన వకుళాభరణం రాజగోపాల్ స్త్రీలు తెలుగులో రాసిన ఆత్మకథల్లో ఇది మొదటిది కావచ్చనే భావన వ్యక్తం చేశాడు.
జీవితం
సత్యవతి తండ్రి బెజవాడలో డి.పి.డబ్ల్యు లో ఓవర్ సీయరు. ఆమెకు ఐదేళ్ళ వయసులో వాళ్ళ ఊరిలోని బాలికా పాఠశాలకు పంపించారు. ఆమెకు చిన్నప్పటి నుండి దైవభక్తి ఎక్కువగా ఉండేది. పతివ్రతా చరిత్రలు ఎక్కువగా చదివేది. ఆమెకు పది సంవత్సరాల వయసులో కోరంగి గ్రామంలో జరిగిన ఒక ఉపనయన కార్యక్రమానికి హాజరై అతన్నే భర్తగా కావాలనుకున్నది. తర్వాత అతనితోనే ఆమె వివాహం జరిగింది. అతని పేరు సీతారామయ్య. అతను ఎఫ్. ఎ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై తర్వాత మామగారి ప్రోద్భలంతో కాకినాడ ఉన్నత కళాశాలలో బి. ఎ చదివాడు. పోలీసు సబ్ ఇన్ స్పెక్టరు ఉద్యోగంలో చేరాడు. గంజాం జిల్లాలోని శ్రీకాకుళంలో ఆరు నెలలు పనిచేశాడు. తర్వాత ఆముదాలవలసకు బదిలీ అయింది. అక్కడ అతను అకారణంగా ఉద్యోగం కోల్పోయాడు. మద్రాసు వెళ్ళి పోరాడి తిరిగి ఉద్యోగం సంపాదించుకున్నాడు. అతని పైఅధికారి అతనిమీద కోపంతో బమినిగాం అనే ఏజెన్సీ ఏరియాకు బదిలీ చేశాడు. అక్కడ నివసించడానికి అనువుగా లేకపోవడంతో సత్యవతి కొద్ది రోజులు విడిగా ఉండవలసి వచ్చింది. తర్వాత అతనికి దారిగంబాడీ అనే స్టేషనుకు బదిలీ అయ్యింది. అక్కడికి తన భార్యతో పాటు ఒక మనిషిని ఇచ్చి పంపమని మామగారికి ఉత్తరం రాశాడు సీతారామయ్య. కానీ అక్కడి పరిస్థితులు తోడు వచ్చిన ఆమె వెళ్ళిపోయింది. చివరికి దంపతులిద్దరూ అక్కడ కొద్ది రోజులు కాపురం చేశారు. తర్వాత ఇద్దరూ అప్పుడప్పుడూ జ్వరం బారిన పడుతూ ఉండేవారు. కొంతకాలానికి సీతారామయ్య ఆ జ్వరంతోనే కన్నుమూశాడు.
భర్తమీదనే ప్రాణాలు పెట్టుకుని బ్రతుకుతున్న ఆమె ఆయనతో పాటు చనిపోవాలని ప్రయత్నం చేసింది గానీ అక్కడి వాళ్ళు ఆపి ఆమెను తిరిగి తండ్రి వద్దకు పంపేశారు. అక్కడి నుంచి మరణించేవరకు ఆమె భర్తనే తలుచుకుంటూ జీవితం సాగించింది.
కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు
కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు ( డిసెంబరు 23, 1936 - నవంబరు 11, 2006) కథా, నవలా, నాటక రచయిత.
ఏడిదము సత్యవతి
ఆత్మచరితములోని అంశాలు
ఈ పుస్తకం రెండు భాగాలుగా విభజించారు. మొదటి భాగం సత్యవతి తన భర్త సీతారామయ్యతో మొదటిసారి కలవడంతో ప్రారంభమై ఆయన మరణం తర్వాత ఆమె అభిప్రాయాలతో అంతమవుతుంది. రెండవభాగంలో భగవంతుని అస్తిత్వం, ప్రశ్నలు, వాటికి ఆమెకు తోచిన సమాధానాలు ఉన్నాయి.
కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు
జీవిత విశేషాలు
ఇతడు కప్పగంతుల ఆంజనేయశాస్త్రి, మల్లికాంబ దంపతులకు ప్రకాశం జిల్లా, టంగుటూరు మండలానికి చెందిన కారుమంచి గ్రామంలో 1936, డిసెంబరు 23వ తేదీన జన్మించాడు. ఎం.ఎ. చదివాడు. ఇతడు రాజమండ్రి ప్రభుత్వకళాశాలలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. ఇతడు 300కు పైగా కథలను వివిధ పత్రికలలో ప్రకటించాడు. 1992లో రాష్ట్రప్రభుత్వంచే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం గ్రహించాడు. ఇతని రచనలపై కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు నాటక సాహిత్యం - విమర్శనాత్మక పరిశీలన అనే ఎం.ఫిల్ పరిశోధన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో వెలమల సిమ్మన్న పర్యవేక్షణలో జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:1936 జననాలు వర్గం:2006 మరణాలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
ఏడిదము సత్యవతి
మూలాలు
వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళలు
ఎంకతల
ఎంకతల తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, మోమిన్‌పేట్‌ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన మోమిన్‌పేట్‌ నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సదాశివపేట నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. మండల కేంద్రానికి 6 కిమీ దూరంలో హైదరాబాద్ నుండి పరిగి వెళ్ళే మార్గంలో 45 కి మీ దూరంలో ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 948 ఇళ్లతో, 4146 జనాభాతో 1189 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2064, ఆడవారి సంఖ్య 2082. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1062 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574016.
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 4146 మంది. అందులో పురుషుల సంఖ్య 2044, స్త్రీలు 2076., గృహాలు 823, విస్తీర్ణము 1189 హెక్టార్లు. ప్రజల భాష. తెలుగు.
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి మల్ రెడ్డిగూడ 4 కి.మీ. మోమిన్ పేట 5 కి.మి, దేవరంపల్లి 5 కి.మీ. మీనపల్లికలాన్ 5 కి.మీ. అర్కతల 5 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మోమిన్‌పేట్‌లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల మోమిన్‌పేట్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సదాశివపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వికారాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వికారాబాద్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
యెంకతలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
యెంకతలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఈ గ్రామానికి సమీపములోని రైల్వే స్టేషను సదాశివపేట. 18 కి.మీ. దూరములో ఉంది. . ప్రధాన రైల్వే స్టేషను హైదరాబాద్ ఇక్కడికి 63 కి.మీ.దూరములో ఉంది. ఈ గ్రామమునుండి అన్ని పరసర ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి కలిగి బస్సుల సౌకర్యము ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
యెంకతలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, పసుపు, ఉల్లిగడ్డ, జొన్న, మొక్కజొన్న
శ్రీ శనీశ్వర స్వామి దేవాలయం
హిమాలయ పర్వతాల నుంచి వచ్చిన బక్క ప్రభు (శంకర భారతీ మహా రాజ్ అనే నాందేడ్ వాసి) ప్రేరణతో 15 సంవత్సరాలక్రితం రూపుదిద్దుకున్న ఈ ఆలయం నేడు దినదిన ప్రవర్ధమానమై వెలుగొందుతోంది. దట్టమైన అడవుల మద్య ఉన్న పురాతన దేవాలయంలో శని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.
ప్రకృతి రమణీయతతో కూడిన ఈ ఆలయం సువిశాలమైన ప్రాంగణంలో వివిధ దేవతలతో అలరారుతోంది. ప్రత్యేక పర్వదినాలలో ఈ ఆలయం భక్తులతో సందడిగా కనిపిస్తుంటుంది. దీనితో పాటు సప్త దేవాలయాలు నిర్మించి సప్త వృక్షాలు నాటారు. సప్త వృక్షాలను అశ్వని దేవతల రూపాలుగా పెరుకొంటారు. గ్రహపీడ, దుష్టశక్తులు, మానసిక ఆందోళన, మానసిక వ్యాధులతో బాధపడుతున్నవారు సప్త దేవాలయాలు, సప్త వృక్షాల చుట్టూ 14 రోజులు ప్రదిక్షణలు చేస్తే గ్రహపీడ నివారణ జరుగుతుందని ఇక్కడి భక్తుల నమ్మకం. శని అమవాస్యను పురస్కరించుకొని శనైశ్వర స్వామి వారికి సాముహిక తైలాభిషేకలు నిర్వహిస్తారు.శంకర్‌భారతి మహరాజ్ స్వహస్థాలతో నాటిన సప్తవృక్షలు వేపచెట్టు - ఆధిశక్తి స్వరుపం, జిల్లేడుచెట్టు - గణపతి స్వరుపం, మర్రిచెట్టు - శివుని స్వరుపం, విష్ణురాగి - విష్ణువు స్వరుపం, మేడిచెట్టు - దత్తత్రేయస్వామి స్వరుపం, ఉసిరిచెట్టు - కృష్ణుడు స్వరుపం, మారేడుచెట్టు - శివుడు స్వరుపంగా భావిస్తారు.ఆలయ ప్రాంగణంలో బక్కప్రభు మందిరం, పాండురంగస్వామి, విరాంజనేయస్వామి, శవనర్మదమాత మందిరం, నవగ్రహాలు, దత్తాత్రేయా మహరాజ్ మందిరం, శ్రీశనైశ్వరస్వామి ఆలాయలు ఉన్నాయి.భక్తుల సౌకర్యార్తం ఆలయ కమిటీ సభ్యులు అన్నాదానం, ఉచిత వైద్యశిబిరం తదితర ఏర్పాటు చేశారు. దూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే భక్తుల కోసం ఆర్టీసీ అధికారులు అదనపు బస్సులు వేయాలని నిర్ణయించారు.
మొబిలిటీ వ్యాలీ
అత్యాధునిక టెస్టిం గ్‌ ల్యాబ్‌లను ద్వారా ఎలక్ట్రిక్‌ వాహనాలతోపాటు లిథియం అయాన్‌ బ్యాటరీలు, విడిభాగాలను తయారు చేయడంకోసం ఈ గ్రామంలో తెలంగాణ మొబిలిటీ వ్యాలీ ఏర్పాటు చేయబడింది.
పార్లపాడు
పార్లపాడు పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
నేరము – శిక్ష (1973 సినిమా)
నేరము శిక్ష 1973లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. అమృతా ఫిలింస్ బ్యానర్ పై అలపర్తి సూర్యనారాయణ, మన్నవ వెంకటరావు లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.విశ్వనాథ్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఘట్టమనేని కృష్ణ, భారతి ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతాన్నందించాడు.
కథ
అల్లారుముద్దుగా పెంచిన తల్లి వల్ల, భాద్యత, భయం తెలియకుండా పెరిగి, తన ఆకతాయి తనంగా ఒక పోటీలో ఒకరి ప్రాణాలు కోల్పోయి మరొకరు కంటి చూపును కోల్పోయి వేరొకరు తను చేసినా నేరానికి జైలు శిక్ష కి బలయ్యారని తన వల్ల రెండు కుటుంబాలు బలి అయ్యాయని తెలిసి పశ్చత్తపడి ఆ కుటుంబాల పరిస్థితి చక్కదిద్ది చివరకి ఆ కుటుంబాలు, తన తల్లితండ్రులు, ప్రేమించినా ప్రేయసి వారించినా చట్టప్రకారం తాను చేసినా నేరానికి శిక్ష అనుభవించే తీరాలని చట్టానికి లొంగిపోవడానికి బయలు దేరిన వ్యక్తి కథ.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు
మహర్షుల చరిత్రలు (ఆరవ సంపుటము)
మహర్షుల చరిత్రలు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు ప్రచురించిన విశిష్టమైన ప్రామాణిక గ్రంథములు.
పవిత్ర భారతదేశంలో ఎందరో మహర్షులు అవతరించి బ్రహ్మనిష్ఠా గరిష్టులై లోకోపకారకములైన ఎన్నెన్నో ఘనకార్యాలు నిర్వర్తించారు. ప్రపంచ ప్రజలు వీరి ఋణాన్ని ఎన్నటికీ తీర్చుకోలేదు. యుగయుగాల భారతీయ సంస్కృతినీ, విజ్ఞానమును విశ్వానికి చాటిన ధర్మస్వరూపులు వారు. తపస్స్వాధ్యాయ నిరతులై, నిగ్రహానుగ్రహ సమర్థులై, త్రికాలజ్ఞులైన మన మహర్షులు గురించిన విషయములెన్నో మన పురాణేతిహాసాలలో కనిపిస్తాయి. వారు స్వయంగా ధర్మములు ఆచరించి లోకానికి ఆదర్శప్రాయులైనారు. అనేక ధర్మశాస్త్రాలు రచించి ప్రపంచానికి ఉపకరించారు.
మహర్షుల చరిత్రలు 1989 వరకు ఏడు సంపుటములు వెలువడ్డాయి. ఇందు ఆరవ సంపుటమును 1988లో విద్వాన్ బులుసు వేంకటేశ్వర్లు రచించింది. వీరు అనేకములైన ఇతిహాస పురాణాలను చక్కగా అవలోకనము చేసి సర్వజనావబోధకమైన సరళ సుందర శైలిలో రచించిరి.
సనాతన ధర్మ ప్రచారమునకై తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు వారు వెలువరచుచున్న ధార్మిక గ్రంథ పరంపరలో ఈ మహర్షుల చరిత్రలు విశిష్టమైనవి.
మూలాలు
వర్గం:1988 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానముల ప్రచురణలు
గారకుర్తి
గరకుర్తి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, కొండాపూర్‌ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొండాపూర్‌ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సదాశివపేట నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 239 ఇళ్లతో, 935 జనాభాతో 501 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 463, ఆడవారి సంఖ్య 472. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 89 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 84. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573846 .పిన్ కోడ్: 502306.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల తోగుర్‌పల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెద్దాపూర్ (సదాశివపేట)లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెద్దాపూర్ (సదాశివపేట)లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సదాశివపేటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సంగారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ సంగారెడ్డిలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సంగారెడ్డిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గరకూర్తిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గరకూర్తిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జొన్న, పసుపు, చెరకు
చిట్టాపూర్ (మల్లాపూర్)
చిత్తాపూర్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల జిల్లా, మల్లాపూర్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన మల్లాపూర్ నుండి 17 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మెట్‌పల్లి నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1109 ఇళ్లతో, 4193 జనాభాతో 1425 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1990, ఆడవారి సంఖ్య 2203. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1004 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 212. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571641 .పిన్ కోడ్: 505331.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చిత్తాపూర్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చిత్తాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చిత్తాపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
చిత్తాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, పసుపు, చెరకు
చేతివృత్తులవారి ఉత్పత్తులు
కుండలు
వెదురుమూడి
ఇది మండల కేంద్రమైన కపిలేశ్వరపురం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మండపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,171. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,136, మహిళల సంఖ్య 1,035, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 576 ఉన్నాయి.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 703 ఇళ్లతో, 2412 జనాభాతో 303 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1218, ఆడవారి సంఖ్య 1194. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 578 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587695 .పిన్ కోడ్: 533307.