cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ
జలదృశ్యం
1958లో సచివాలయం సమీపంలో హుస్సేన్ సాగర్ తీరాన (ప్రస్తుత నెక్లెస్ రోడ్డుపై) భూమి కొని జలదృశ్యం నిర్మించుకున్నాడు. 2002లో చంద్రబాబు ప్రభుత్వం దాన్ని నేలమట్టం చేయగా కోర్టు తీర్పు బాపూజీకి అనుకూలంగా వచ్చింది. ఆయన అంత్యక్రియలు 22-09-2012 నాడు జలదృశ్యంలో జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:1915 జననాలు వర్గం:2012 మరణాలు వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న కొమరంభీం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:కొమరంభీం జిల్లా న్యాయవాదులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న కొమరంభీం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసిన తెలంగాణ వ్యక్తులు వర్గం:కొమరంభీం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:కొమరంభీం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:హైదరాబాదు రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
యామిజాల సుశర్మ
యామిజాల సుశర్మ, యామిజాల వంశం సంస్కృతి సాహిత్య రంగాలలో పేరుగాంచింది. ఆ వంశములో సుబ్రహ్మణ్య శర్మగా నామకరణం పొందిన వీరు 'సుశర్మ'గా కవిగా కలం పేరుతో సార్థక నామధేయులయ్యారు. వీరికి "సాహితీ సేవాదురంధర"అనే బిరుదము కలదు. వీరి తాత గారు సుబ్రహ్మణ్యం గారు ఉపాధ్యాయులుగా పేరు గాంచినారు. ఆ కుటుంబంలో కనకదుర్గాంబ, రామలింగం గార్లకు జ్యేష్ట కుమారునిగా పొలమూరు గ్రామంలో 03-07-1947లో జన్మించారు. ప్రాధమిక, మాధ్యమిక విద్యలు పొలమూరులోనూ, కళాశాల విద్యాభ్యాసం భీమవరంలో చేసిన పిదప M.A. (తెలుగు) ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ. M.A. (ఇంగ్లీషు) ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ.B.Ed. ఆంధ్రా యూనివర్సిటే. తదుపరి ఉపాధ్యాయ శిక్షణ పొంది తణుకులో ఉపాధ్యాయులుగా చేరారు.
వివాహx, కుటుంబx
తణుకు ఆంధ్రా సుగర్స్ లో క్యాషియర్ గా పనిచేసిన వి.యన్.మూర్తి, సుబ్బలక్ష్మి గార్ల కుమార్తె రాధామణి ని 1972లో వివాహం చేసుకున్నారు. శ్రీమతి రాధామణి జిల్లపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల,ఇలపకుర్రులో తెలుగు పందడితులుగా పనిచేస్తున్నారు.వీరికి ఇరువురు కుమారులు. పెద్ద కుమారుడు వై.రామకృష్ణ ప్రసాద్, MCA, చదివి హైదరాబాద్ లో కంప్యూటరు ఫ్రోగ్రామర్ గా పనిచేస్తున్నాడు. రెండవ కుమారుడు వై.దుర్గా మారుతీ మోహన్ MBA పూర్తి చేశారు.
పొందిన అవార్డులు
1972 నుండి తణుకులో వివిధ పాఠశాలల్లో పని చేస్తూ ఉపాధ్యాయునిగా మంచి పేరు సంపాదించారు. వీరి కృషిని అధికారులు, అనధికారులు, తల్లిదండ్రులు, బాలబాలికలు ప్రశంసించారు. ఆవిధంగా వారి కృషికి నిదర్శంగా 1995 లో జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు, 1996లో రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు,ముఖ్యమంత్రి శ్రీ చంద్రబాబు నాయుడుగారి చేతులమీదుగా పొందారు.తదుపరి 2000లో జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు వచ్చాయి. తణుకులో గల ప్రసిద్ధమైన సాహితీ సంస్థశ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠంలో చాలా కాలం నుండి సాహితీ సేవ చేస్తున్నారు. తణుకు పట్టణంలో జరిగే అనేక కార్యక్రమములకు ప్రయోక్తగా వీరు పేరు గాంచారు. దేశసమైఖ్యత, మతసామరస్యము, అక్షరయజ్ఞము మొదలగు విషయములను దృష్టిలో ఉంచుకుని వ్రాసిన కవితలు రసజ్ఞుల మన్ననలు పొందాయి. ఆ కవితా ఖండికల స్వరూపమే 'కవితా కేతనం'. 1990, 1996 సంవత్సరములో నిర్వహించిన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో కవిగా పాల్గొన్నారు.జాతీయ సమైఖ్యత, మతసామరస్యము, కుటుంబనియంత్రణ, అక్షరదీక్ష, జన్మభూమి వంటి ప్రభుత్వ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలపై కవితాఖండికలు రచించారు. అనేక సాహితీ రూపకాలలో వివిధ పాత్రలు నిర్వహించారు. బాలబాలికలకు ఉపయోగించు "గాంధీ సూక్తి కధావళి" అనే పుస్తకాన్ని వ్రాశారు. తణుకులో గోస్తనీ నది తీరంపై నన్నయ విగ్రహం ఏర్పాటుకు కృషి చేసి సఫలీకృతులయ్యారు.
వృత్తి,ప్రవృత్తి
1965 వ సంవత్సరం నుండి తణుకులో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు.ప్రవృత్తి సాహితీ సేవలో తణుకులోని ప్రముఖ సాహితీ పీఠం శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠంలో ప్రధానకార్యదర్శిగా సాహితీ సేవ చేస్తున్నారు. ఈ సాహితీ సంస్థ ద్వారా వెలువడే "సాహితీ విపంచి"సంపాదకులుగా ఉన్నారు.
ప్రవచనాలు
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో చాలా సార్లు ఆధ్యాత్మిక ప్రసంగాలు చేశారు. అష్టావధానాలలో, శతావధానాలలో, సహస్రావధానాలలో, పాల్గొనేవారు. "శృతి స్మృతి పురాణానాం ఆలయం కరుణాలయం । నమామి భగవత్పాదం శంకరం లోకశంకరం॥ తణుకు లోని ప్రముఖ సంస్థ శ్రీ రామకృష్ణ సేవాసమితిలో ఆగస్టు 3 వ తేదీ నుండి 8 వ తేదీ వరకు జరిగిన జగద్గురు ఆది శంకరాచార్య స్తోత్ర వైభవం పై ప్రముఖ కవి, స్థానిక సాహితీ పీఠం శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం ప్రధాన కార్యదర్శి శ్రీ సుశర్మ గారి ప్రవచనాలు చాలా అద్భుతంగా జరిగాయి.ఆరు రోజులపాటు ప్రతీ రోజూ సాయంత్రం 6.30 గంటలనుండి 8 గంటల వరకూ జరిగాయి.అందులోని ముఖ్య విషయం గురు పరంపరలోని గురువు లందరినీ స్మరించుకుని ధన్యులయిన పుణ్య దినం.ప్రస్తుతమ్ మన దేశంలో భక్తి, జ్ఞాన రంగాలలో గురువులు ఎవరు ఎటువంటి విధానాలను ప్రబోధించినా దానికి ప్రేరణ, ఆత్మ సంకల్పం సాక్షాత్తూ శ్రీ వేద వ్యాసులే "వ్యాసోచ్చిష్టం జగత్ సర్వం"భగవద్గీతను సమస్త లోకానికీ బోధించిన శ్రీ కృష్ణుడు జగద్గురువు "కృష్ణం వందే జగద్గురుం "అంటారు అందుకే.అలాంటి భగవద్గీతను గ్రంథస్తం చేసి భారతీయులకు అందించిన వేదవ్యాస మహర్షి ఇంకొక జగద్గురువు "వ్యాసం వందే జగద్గురుం "ఉపనిషత్తులకు, బ్రహ్మసూత్రాలకు భాష్యం వ్రాసి మనకు అందించిన శ్రీ ఆది శంకర భగవత్పాదులు ఇంకో జగద్గురువు!ఈ సృష్టి ఉన్నంతవరకూ భారత దేశమంతటా భక్తజన బృందాలూ, దేవాలయాల్లోనూ పఠించి తరించే స్తోత్ర శ్లోకాలలో 80 శాతం శ్రీ శంకరాచార్య కృతమే .వేలాది సంవత్సరాలుగా గురుశిష్య పరంపరగా మనవరకూ అందించిన మహానుభావులూ పరమగురువులూ వేల మంది ఉన్నారు.ఐతే భారతీయ విద్యలన్నింటి లోకీ ఆధ్యాత్మిక విద్య ఉత్తమోత్తమంగా భావిస్తాము సదాశివ సమారంభాం శంకరాచార్య మాధ్యమాం అస్మదాచార్య పర్యంతాం వందే గురుపరంపరాం "నారాయణం పద్మభువం వసిష్టం శక్తిం చ తత్పుత్రం పరాశారంచ వ్యాసం శుకం గౌడపాదం మహాంతం గోవింద యోగీంద్రం తదస్య శిష్యం శ్రీ శంకరాచార్య ఆధాస్య పద్మపాదం చ హస్తామలకం చ శిష్యం తమ్ తోటకం వార్తికాకార మన్యాన్ అస్మద్ గురూన్ సంతతమాన తోస్మి .ఆదిలో ఈ జ్ఞానాన్ని నిర్గుణ పరతత్వమైన ఈశ్వరుడి నుండి గ్రహించిన నారాయణుడితో గురు పరంపర ఆరంభమై నారాయణుడి నుండి బ్రహ్మకు, బ్రహ్మ నుండి వసిష్టుడికి, వశిష్టుడి నుండి శక్తికి, శక్తి నుండి పరాశరునుకి, పరాశరుని నుండి శుకుడికి, శుకుడి ద్వారా గౌడ పాదునికి, గౌడపాదుని నుండి గోవింద భగవత్పాదులకు వారి నుంచి శ్రీ శంకరాచార్యులకు వారి ద్వారా పద్మపాదుడు, హస్తామలకుడు, సురేశ్వరుడు, తోటకాచార్యులకు లభించింది.ఇలా పరంపరా గతమై తమ గురువు వరకు సంక్రమించిన ఈ అవిచ్ఛిన్న పరంపరను స్మరించుకుని తరిద్దాము.ఇలా మొదటి రోజునుండి చివరి రోజువరకూ ఎంతో ఆసక్తి కరంగా వారి స్తోత్రాలలోని వైభవాన్ని హృద్యంగా వర్ణించి చెప్పారు.
ప్రముఖుల అభినందనలు
జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడైన సదర్భంగా ప్రముఖుల అభినందనలు వారిలోశ్రీ డా.సి.నారాయణ రెడ్డిగారు, శ్రీముళ్ళపూడి హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్-చైర్మన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ఆంధ్రా సుగర్స్ లిమిటెడ్, తణుకు, శ్రీ చిట్టూరి సుబ్బారావు చౌదరి-మాజీ పార్లమెంట్ సభ్యులు, బి.బి.రామయ్య -మెంబర్ అఫ్ పార్లమెంట్, వై.టి.రాజా - తణుకు శాసనసభ సభ్యులు, ముళ్ళపూడి రేణుక, తణుకు మునిసిపల్ చైర్పర్సన్, ముళ్ళపూడి వేంకట కృష్ణారావు, మాజీ శాసనసభ సభ్యులు, చిట్టూరి వెంకటేశ్వరరావు, మాజీ శాసనసభ సభ్యులు, ఆరిమిల్లి వేంకటరత్నం గారు, శ్రీ మల్లిన రామచంద్ర రావు గారు, MD.గౌతమి సాల్వెంట్ ఆయిల్స్ లిమిటెడ్, CH.కాశీ విశ్వేశ్వరరావు, MD -కోస్టల్ ఆగ్రో ఇండస్ట్రీస్, టి.రామబ్రహ్మము, కార్యదర్శి రామకృష్ణ సేవా సమితి, ముళ్ళపూడి హరిబాబు MD. వెంకటరాయ గ్రూప్ అఫ్ కంపెనీస్.వీరందరి అభినందనలను అందుకున్నారు.
సాహిత్య కార్యక్రమాలు
తణుకులో స్థాపించిన సాహితీ సంస్థ శ్రీ నన్నయ భట్టారకపీఠంలో ప్రతీ ఉగాది ఉత్సవాలలో తెలుగు కవులలో కవితా శక్తిని పెంపొందించాలని పద్యకవితా పోటీలను నిర్వహించి ఉత్తమ పద్యాలు వ్రాసిన కవులలో ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ బహుమతులను, పారితోషికాలను, ప్రశంశాపత్రాలను అందజేస్తున్నారు.అలాగే విద్యార్థినీ, విద్యార్థులలో పద్యపఠనా శక్తిని పెంపొందించాలని ఎల్.కే.జి.నుండి కళాశాల స్ఠాయి వరకు పద్యపఠన పోటీలను నిర్వహించి పద్యాలను పిల్లలను కంఠస్థం చేయించి పద్యాలు చూడకుండా చదివేలా చేస్తూ వారికి కూడా ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ బహుమతులను అందజేస్తున్నారు. (ఉదాహరణకు గత ఉగాదికి "ఆశాజ్యోతి అమరావతి" అనే అంశం పై పద్యకవితా పోటీలు నిర్వహించడం జరిగింది) ఈ సంవత్సరం హేమలంబి ఉగాదికి "ప్రగతి పథంలో విజ్ఞానాంధ్ర " అనే అంశం పై పద్యకవితల పోటీలను ఆహ్వానించారు.
మూలాలు, బయటి లింకులు
మార్చి 27 2015 ఈనాడు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఎడిషన్ లో https://web.archive.org/web/20160306234702/http://andhraamrutham.blogspot.in/2014/11/blog-post_28.html#.Vc3E-7Kqqko http://www.prajasakti.in/index.php?srv=10301&id=1316730
నారాయణరెడ్డిపేట
నారాయణరెడ్డిపేట, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, నెల్లూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..
తుమ్మలపల్లి
తుమ్మలపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.
ణ
అనునాసికాలలో మూర్ధన్య నాద అల్పప్రాణ (retroflex nasal) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [ɳ]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [ṇ].
ఉచ్చారణా లక్షణాలు
స్థానం: మూర్ధం (hard palate)
కరణం: మడత వేసిన నాలిక కొన (tip of the tongue curled up)
సామాన్య ప్రయత్నం: అల్పప్రాణ (unaspirated), నాద (voiced)
నిర్గమనం: నాసికావివరం (nasal cavity)
అహ! నా పెళ్ళంట! (1987 సినిమా)
రాజేంద్రప్రసాద్ కథానాయకుడుగా నటించగా, కోట శ్రీనివాసరావు పిసినారిగా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాడు. ఇంకా రజని, నూతన్ ప్రసాద్, రాళ్ళపల్లి ఇతర పాత్రలు పోషించారు.
కథ
సత్యనారాయణ (నూతన్ ప్రసాద్) బాగా డబ్బున్న శ్రీమంతుడు. అతని భార్య ఒక బిడ్డకు జన్మనిచ్చి మరణిస్తుంది. ఈ శ్రీమంతుడు మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకోకుండా, తన ఒక్కగానొక్క కొడుకును గారాబంగా పెంచుతాడు. ఆ కొడుకు పేరు కృష్ణమూర్తి (రాజేంద్రప్రసాద్). తండ్రి గారాబం వల్ల, కృష్ణమూర్తి చాలా మొండివాడిగా పెరుగుతాడు. ఈ తండ్రీ కొడుకులకు కోపం వస్తే ఒకరితో ఒకరు పోటీ పడి ఇంట్లో సామాన్లు పగలగొడుతూ ఉంటారు. దాన్ని ఆ ఇంట్లో నౌకరైన రాళ్ళపల్లి ప్రేక్షకుడిగా చూస్తూ లెక్కలు వేస్తుంటాడు.
కృష్ణమూర్తి పద్మ(రజని)ని ఒక స్నేహితుని పెళ్ళిలో చూసి ప్రేమిస్తాడు. ఈ విషయాన్ని తన తండ్రికి వివరిస్తాడు కృష్ణమూర్తి. కాని, సత్యనారాయణ తన భార్యకు ఇచ్చిన మాట ప్రకారం, ప్రేమ వివాహానికి మాత్రం అంగీకరించనంటాడు. పద్మ వెంకటాపురానికి చెందిన మహా పిసినారి లక్ష్మీపతి(కోట శ్రీనివాసరావు)కూతురు. ఈ విషయం తెలిసి, కొడుకుని ఆ అమ్మాయిని మరచి పొమ్మంటాడు. చివరికి ప్రాణం విసిగి, సత్యనారాయణ, పిసినారి లక్ష్మీపతిని ఒప్పించి, మూడునెలల లోపున పెళ్ళిచేసుకోగలవా అని ఛాలెంజ్ విసురుతాడు. ఆ పని తన కొడుకువల్ల ఎలాగో కాదు కదా అన్న నమ్మకంతో. తన కొడుకుని ఆ పనిలో విజయం సాదించకుండా ఉండేందుకు, ఒక మెలిక కూడ పెడతాడు. అదేమిటంటే, కృష్ణమూర్తి, తాను ఒక కోటీశ్వరుడి ఏకైక కుమారుణ్ణని చెప్పుకోకూడదని ఆంక్ష విధిస్తాడు. తండ్రీ కొడుకులు పందెం కాసుకుంటారు.
ఈ విధంగా తండ్రితో పందెం కాసి, కృష్ణమూర్తి వెంకటాపురానికి వెళ్ళి, జాగ్రత్తగా పిసినారి లక్ష్మిపతి ఇంటోనె అద్దెకి దిగుతాడు. ఇక అక్కడనుంచి, ఆ పిసినారిని తన వలలో పడేసుకోవటానికి ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టుతాడు. అందులో భాగంగా కృష్ణమూర్తి తాను ఇంకా వెయ్యి రెట్లు పెద్ద పిసినారినని నిరూపించుకోవటానికి అనేక పనులు చేస్తాడు. అతను చేసే అటువంటి పనులు, పిసినారి ప్రతిస్పందన, హాస్యాన్ని సృష్టిస్తుంది. అలా కొంతకాలానికి, కృష్ణమూర్తి, పిసినారికి చాలా దగ్గరవుతాడు. సత్యనారాయణ కూడ ఆ ఊరు వచ్చి, పిసినారి ఇంట్లోనే దిగి, తన కొడుకు పథకాలను తిప్పి కొట్టే ప్రయత్నాలు చేస్తాడు. ఈవిధంగా కథ అనేక హాస్య సంఘటనలతో జరిగి, చివరకు సత్యనారాయణ తన కొడుకు పెళ్ళి, పిసినారి కూతురితో జరగటానికి ఒప్పుకుంటాడు. పిసినారి భార్య, కూతురు కలసి తిరగబడి, అతనికి బుద్ధిచెప్పి ఈ పెళ్ళికి ఒప్పిస్తారు.
తారాగణం ఎంపిక
కథలో కీలకమైన పాత్ర పిసినారి, కథానాయిక తండ్రి లక్ష్మీపతి పాత్ర. ఈ పాత్రను మొదట రావుగోపాలరావు పోషిస్తే బావుంటుందని భావించారు. కానీ పాత్రస్వభావం ప్రకారం ఆయన ఎంపిక సరికాదని ఎవరో సూచిస్తే ఆయనను కాదనుకుని అప్పటికి కేవలం రెండే సినిమాల్లో నటించిన కోట శ్రీనివాసరావును ఆ పాత్రకు తీసుకున్నారు. లక్ష్మీపతి పాత్రకు అనుగుణంగా కోట శ్రీనివాసరావు జుట్టు చాలావరకూ తీసేయించుకుని చిన్న తలకట్టుతో క్రాఫ్ చేయించుకోవాలి. అప్పటికే మరికొన్ని సినమాల్లో నటిస్తూండడంతో, ఈ సినిమాలోని పాత్ర ప్రాధాన్యత, విశిష్టత దృష్ట్యా దీన్ని వదులుకోలేక విగ్గు పెట్టుకుని నటిస్తానని ఇతర చిత్రాల దర్శక నిర్మాతలను ఒప్పించి మరీ దీనిలో పాత్ర పోషించారు. ముతకపంచె, బనీను, పగిలిన కళ్ళద్దాలతో కనిపించే ఈ పాత్ర ఆహార్యాన్ని జంధ్యాలే స్వయంగా తీర్చిదిద్దారు. పంచె, బట్టలు మాసిపోయి వుండాలని, పనిగట్టుకుని దుమ్ములో దొర్లించి మరీ ఇచ్చేవారట, కళ్ళజోడు మామూలుదే తెప్పించి తర్వాత జంధ్యాల రాయిపెట్టి పగలగొట్టి పగిలిన కళ్ళద్దాలతో నటింపజేశారు.
సినిమా తీసిన ప్రాంతాలు
ఈ సినిమాను, హైదరాబాదునగరం, దేవర, యామిజాల గ్రామాలలో తీసారు. ఈ గ్రామాలలో ఉన్న కొన్ని ఇళ్ళలో వేరే సెట్లు వెయ్యకుండా తెయ్యటం ఈ సినిమా ప్రత్యేకత.
మూలాలు
వర్గం:నవల ఆధారంగా తీసిన సినిమాలు వర్గం:రామానాయుడు నిర్మించిన సినిమాలు వర్గం:సుత్తి వీరభద్రరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
యామిజాల సుశర్మ
మూలాలు, బయటి లింకులు
వర్గం:1947 జననాలు వర్గం:ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు వర్గం:జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు గ్రహీతలు
కిలో-
thumb|ఒక కిలోగ్రాం ద్రవ్యరాశి గల రాయి కిలో- (ఆంగ్లం:Kilo-) (సంకేతం :k ) అనునది మెట్రిక్ వ్యవస్థలో గల ప్రమాణాలకు పూర్వ లగ్నం. ఇది ఒక ప్రమాణానికి 1000 రెట్లు ఉండే ప్రమాణానికి సూచిస్తారు.
చరిత్ర
"కిలో" అను పూర్వలగ్నం గ్రీకు పదమైన χίλιοι (chilioi) నుండి వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ఆ పదమునకు అర్థము వేయి. ఇది 1795 లో Antoine Lavoisier's గ్రూపుద్వారా తీసుకొనబడింది. ఈ పూర్వలగ్నాన్ని మెట్రిక్ వ్యవస్థలో 1799 నుండి ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఉదాహరణలు
ఉదాహరణకు:
సాధారణంగా ఒక కిలోబైట్ అనగా 1000 బైట్లు కావాలి. కాని నిర్వచనం ప్రకారం ద్విసంఖ్యామానంలో 1000 సంఖ్యకు కచ్చితమైన ఘాత సంఖ్య లేదు. కాని 210 అనగా 1024 కావున దానిని కిలోగా తీసుకుంటారు. అనగా ఒక కిలోబైట్ అనగా 1024 బైట్లకు సమానమవుతుంది. ఈ మానమును గణన యంత్రాలలో వాడుతారు.
సూచికలు
వర్గం:గణిత శాస్త్రము
న
అనునాసికాలలో దంత్య నాద అల్పప్రాణ (dental nasal) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [n/n̪]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [n].
ఉచ్చారణా లక్షణాలు
స్థానం: దంత (dental) లేదా దంతమూలీయ (alveolar)
కరణం: జిహ్వాగ్రము (tongue tip)
సామాన్య ప్రయత్నం: అల్పప్రాణ (unaspirated), నాద (voiced)
విశేష ప్రయత్నం: స్పర్శ (stop)
నిర్గమనం: నాసికావివరం (nasal cavity)
న గుణింతం
న, నా, ని, నీ, ను, నూ, నె, నే, నై, నొ, నో, నౌ, నం, నః
తల్లాప్రగడ సుబ్బలక్ష్మి
తల్లాప్రగడ సుబ్బలక్ష్మి ఒక స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు. ఆమె 1917లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఒక చిన్న పల్లెటూరిలో భాస్కర రావు, బాపనమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆరోజులలో ఆమె గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితురాలై మొదట దక్షిణ భారత భారత హిందీ ప్రచార సభ ద్వారా విశారద వరకు చదివి ఉత్తీర్నురాలై ఆ తరువాత తన పదహారో ఏట తల్లాప్రగడ నాగరాజు గారిని వివాహము చేసుకొన్నారు.ఆమె భర్త కూడా అభ్యుదయ వాది కావడంతో వివహమైన కొద్ది రోజులకే వందేమాతరం ఉద్యమంలో భర్తతో సహా అరెస్టు అయ్యి రాయవెల్లూరు జైలులో ఆరు నెలలు శిక్ష అనుభవించారు. ఆమె జైలులో దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ సహచరి. ఆ తరువాత విడుదలై స్వగ్రామమునకు తిరిగి వచ్చి సంసారమును చూసుకొంటూ ఖద్దరు నూలు వడుకుతూ చుట్టుప్రక్కలవారికి హిందీ నేర్పుతూ కాలం వెల్లదీసెడివారు. ఆ తరువాత గర్భిణీగా ఉండి కూడా స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొని జైలు పాలైనారు. తరువాత కొద్ది నెలలకు విడుదలై ప్రసవము ఐన తరువాత ఒక బాలికల పాఠశాలనందు ఉపాధ్యాయురాలిగా నియమితురలైనారు. ఒక ప్రక్క ఉద్యోగము చేస్తూ, సంసారము చూసుకుంటూ రాట్నము వడికి నూలుతీస్తూ, చాల ఉత్సహముగా జీవితమును గడిపెడివారు. తరువాత భర్త ఆకస్మిక మరణముతో కృంగిపొయినా తిరిగి ధైర్యము తెచ్చుకొని ఉద్యోగము చేస్తూ, తన ఏడుగురు పిల్లలను పెంచి పెద్దచేసి, సంఘములో చక్కని స్థాయిలో నిలబెట్టి తను తన సిద్ధాంతాలను నమ్ముకొంటూ ఖద్దరునే ధరిస్తూ ఒక అదర్సమూర్తిగా నిలబడి తన కర్తవ్యాన్ని సాధించారు.
1762
1762 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
జననాలు
thumb|శ్యామశాస్త్రి
మూలాలు
*
వెదుళ్లవలస
వెదుళ్లవలస, అనకాపల్లి జిల్లా, రోలుగుంట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రోలుగుంట నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 48 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6 ఇళ్లతో, 13 జనాభాతో 334 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6, ఆడవారి సంఖ్య 7. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585823 .పిన్ కోడ్: 531114.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి రోలుగుంటలోను,ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొవ్వూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల రోలుగుంటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బొడ్డేపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంవార్తాపత్రిక, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వెదుల్లవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వెదుల్లవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రంగ ది దొంగ
జి.వి.సుధాకర్ నాయుడు దర్శకత్వం వహించిన తెలుగు చిత్రం రంగ ది దొంగ. ఇందులో శ్రీకాంత్, రమకృష్ణ, సుమన్, జయప్రకాష్ రెడ్డి, విమలా రామన్ నటించారు. ఈ చిత్రం 2010 డిసెంబరు 30న విడుదలైంది.
కథ
రంగా (శ్రీకాంత్) స్టూవర్ట్ నగర్ లో నివసించే దొంగ. అతన్ని తన అమ్మమ్మ (శకుంతల) పెంచింది. అవినీతిపరులైన పోలీసు అధికారుల ఇళ్ళలో దొంగతనాలు చేసేవవాడు. తమ ఇళ్ల లోనే దొంగతనం జరిగిందని వాళ్ళు ఫిర్యాదు చేయలేరు కాబట్టి అతడు ఈ పని చేసేవాడు. అతను వారి ఇళ్లలో క్లోరోఫామ్ అనే మత్తుమందును పిచికారీ చేసి డబ్బూ, విలువైన వస్తువులనూ దొంగిలించేవాడు. వారి యూనిఫారం చొక్కాల భుజాలపై ఉన్న నక్షత్రాలకు అనర్హులని నిరూపించడానికి అతను వాటిని కూడా దొంగిలించేవాడు. రంగాకు ఫ్యాక్షన్ సినిమాలంటే ఇష్టం. అలాంటి నాయకులలో ఒకరిలా నటించాలని కలలు కనేవాడు. అదే సమయంలో, అతను సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ మంగమ్మ (విమల రామన్) తో ప్రేమలో పడతాడు. ఒకానొక సమయంలో, రంగా, అతని స్నేహితులు పోలీసు కమిషనర్ (నాగేంద్ర బాబు) ఇంటిని దోచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు, కాని పట్టుబడతారు. వారు కోర్టులో ఉన్నప్పుడు, రంగా నిజమైన ఫ్యాక్షను నాయకురాలు భవానీ ప్రసాద్ (శ్రీకాంత్) ను కలుస్తాడు. భవానీ ప్రత్యర్థి అతనిపై తీవ్రంగా దాడి చేయడంతో, అతడు మరణిస్తాడు. అయితే, రంగా భవానీ లాగా కనిపిస్తున్నాడని గమనించి, అతడి భార్య (రమ్యకృష్ణ) అతను నిజంగా జీవించి ఉన్నాడని అందరికీ నిరూపించడానికి తన దివంగత భర్త స్థానాన్ని తీసుకోవాలని అతణ్ణి ఒప్పిస్తుంది. తాను వాస్తవానికి భవానీ ప్రసాద్ సొంత సోదరుడేనని రంగా తెలుసుకుంటాడు. చివరకు అతను నిజమైన ఫ్యాక్షన్ నాయకుడిలా మారతాడు.
మూలాలు
వర్గం:సాక్షి శివానంద్ నటించిన సినిమాలు
కలుగోడు అశ్వత్థరావు
బడగనాడు శాఖకు చెందిన మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో వెంకోబరావు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు కలుగోడు అశ్వత్థరావు (జూలై 25, 1901 - జూలై 19, 1972) 1901 వ సంవత్సరం జూలై 25 వ తేదీన జన్మించాడు. కేవలం నాలుగవ తరగతి వరకే చదివిన ఇతడు సహజంగా అబ్బిన విద్యతోపాటు స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు.అనంతపురం జిల్లా, గుమ్మఘట్ట మండలం లోని కలుగోడు లోను, కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లా తళుకు గ్రామంలోను కరణముగా పనిచేశాడు. ఈ రెండు గ్రామాలలోను ఇతనికి చాలినన్ని భూములున్నాయి. ఇతని జీవితం హాయిగా గడచింది.ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను గొప్పగా సత్కరించేవాడు.తన గ్రంథాలను ప్రచురించుకోవటానికి స్వంతంగా రాయదుర్గంలో కవిరాజ ముద్రాక్షరశాలను నెలకొల్పాడు. తన చివరి దశలో దీనిని రాయల పరిషత్తుకు ఉచితంగా ఇచ్చివేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:1972 మరణాలు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు వర్గం:కన్నడ అనువాదకులు వర్గం:కన్నడ కవులు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కవులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా అనువాద రచయితలు వర్గం:శతక కవులు
అర్లగూడెం (జి)
అర్లగూడెం (జి), తెలంగాణ రాష్ట్రం, ములుగు జిల్లా, వాజేడు మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన వాజేడు నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 144 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన జయశంకర్ జిల్లా లోకి చేర్చారు. ఆ తరువాత 2019 లో, కొత్తగా ములుగు జిల్లాను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ గ్రామం, మండలంతో పాటు కొత్త జిల్లాలో భాగమైంది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 61 ఇళ్లతో, 188 జనాభాతో 80 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 94, ఆడవారి సంఖ్య 94. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 170. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578700 .పిన్ కోడ్: 507136.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి భువనపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లక్ష్మీపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ధర్మవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వాజేడులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల భద్రాచలంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఖమ్మంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ భద్రాచలంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పాల్వంచలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వాజేడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం పాల్వంచలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అర్లగూడెం (జి)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
అర్లగూడెం (జి)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, పొగాకు, అపరాలు, కాయగూరలు
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
చిందు ఎల్లమ్మ
చిందు ఎల్లమ్మ (సరస్వతి) చిందు భాగవత కళాకారిణి. చిందు తన యింటి పేరుగా చేసుకొని, తను అభినయించిన ఎల్లమ్మ పాత్రని సొంత పేరుగా చేసుకొని జాతీయ, అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది. చిందు భాగవతంలో ప్రధాన పాత్రలు పోషించిన ఎల్లమ్మ చిందు భాగవత యక్షగాన సంప్రదాయాన్ని దశాబ్దాలుగా పదిలపరిచి ముందు తరాలకు అందించింది. ఎల్లమ్మ కళాజీవితం నేపథ్యంలో గడ్డం మోహన్‌రావు 2013లో ‘చిందు ఎల్లమ్మ’ అనే పుప్తకాన్ని రాశాడు.
జననం
ఎల్లమ్మ 1914, ఏప్రిల్ 1 న పిల్లిట్ల నభిసాజ్‌, ఎల్లవ్వ దంపతులకు ఆదిలాబాద్ జిల్లా బాసరలో జన్మించింది. నిజామాబాదు జిల్లా, బోధన్ మండలం అమ్ధాపూర్‌ గ్రామంలో స్థిరపడింది.
వివాహం
ఎల్లమ్మకు 14 సంవత్సరాల వయస్సులోనే వివాహం జరిగింది. కాని చిందు కళకే అంకితం కావాలనే ధ్యేయంతో వైవాహిక జీవితానికి స్వస్తి పలికి, తన వల్ల భర్త నష్ట పోకూడదనే ఉద్దేశంతో స్వయంగా చెల్లెలు రావమ్మను ఇచ్చి తన భర్తకు వివాహం చేసింది.
కళారంగ ప్రవేశం
నాలుగు సంవత్సరాల వయసులోనే కళారంగంలోకి ప్రవేశించింది. తల్లిదండ్రులతో కలిసి ఊరురా తిరిగి చిందు కళాబృందాలతో వివిధ ప్రదర్శనలు ఇచ్చేది. చిన్నతనంలోనే రంభ వంటి వేషాలు కట్టి అందరినీ ఆకట్టుకునేది. ప్రభావతీ విలాసం, సుందరకాండ, చెంచులక్ష్మీ, సుగ్రీవ విజయం మొదలైన కథలను ఎల్లమ్మ జానపద నృత్యరూపంలో ప్రదర్శించేది. సత్యభామ, మోహిని, సత్యవతి, సావిత్రి, చెంచులక్ష్మీలాంటి స్త్రీ పాత్రలు, అర్జునుడు, నరసింహుడు, వాలీ, శంకరుడు వంటి పురుష పాత్రలు ధరించేది.
1979లో నిజామాబాదు జిల్లా మునిపల్లిలో ఎల్లమ్మకు నటరాజ రామకృష్ణ పరిచయం జరిగింది. అదే సంవత్సరంలో జిల్లా కలెక్టరేట్‌లో చిందు ఎల్లమ్మ తన తొలి అధికారిక ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఆ తరువాత 1980లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి టి. అంజయ్య సమక్షంలో రవీంద్ర భారతిలో ఇచ్చిన ప్రదర్శన ఎల్లమ్మను కళాభిమానులకు దగ్గర చేసింది.
జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు
శక్కర్‌నగర్‌లోని బాలభవన్‌కు ఇందిరాగాంధీ వచ్చినప్పుడు ప్రదర్శించిన ఎల్లమ్మ బృందం చిందు కళారూపాలను చూసి మెచ్చుకొని ఢిల్లీకి రమ్మని చెప్పింది. ఇందిరగాంధీని కలవడానికి ఢిల్లీ వెళ్ళిన ఎల్లమ్మ బృందానికి అక్కడ ఇందిరాగాంధీ చనిపోయిందన్న విషయం తెలిసింది. మరోసారి ఢిల్లీ వెళ్లళి రాజీవ్‌గాంధీ, సోనియా లను కలిసి తమ జానప ద కళారూపాయలను ప్రదర్శించింది.
ప్రశంసలు - పురస్కారాలు
12వ ఏట నుంచి చిందు భాగవతానికి అంకితమై 50ఏళ్లకు పైగా నృత్య ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన ఎల్లమ్మ అనేక ప్రశంసలు, పురస్కారాలు అందుకుంది.
మరణం
వయస్సు పైబడ్డ తర్వాత ఎటూ కదలలేని ఎల్లమ్మ తన మనవలు, మనవరాళ్లతో కాలం గడుపుతూ వారికి కూడా యక్షగానం, చిందు బాగోతం, ఇతర నాటకాలను నేర్పింది. వృద్ధాప్యంలో ఉన్న ఎల్లమ్మ కీళ్ల నొప్పు లు, ఇతర అనారోగ్య బాధలతో ఉన్న చిందు ఎల్లమ్మ 2005, నవంబర్ 10 న తన 98వ ఏట తుదిశ్వాస విడిచింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:తెలుగు జానపద కళాకారులు వర్గం:1914 జననాలు వర్గం:2005 మరణాలు వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా మహిళా చిందు కళాకారులు వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా మహిళా గాయకులు
మయూరధ్వజము
కలుగోడు అశ్వత్థరావు వ్రాసిన ఈ నాటకములో ఐదు అంకములున్నాయి. కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి వ్రాసిన మయూరధ్వజ చరిత్రము అనే చిన్న వచన గ్రంథాన్ని చదివి ఆ కథ తన మనసుకు నచ్చినందున ఆ గ్రంథాన్ని మూలాధారముగా చేసికొని నాటకరచన చేశాడు.
ఇతివృత్తము
ఈ కథ జైమినీ భారతం లోనిది. భారత యుద్ధానంతరము బంధువుల నాశనానికి బాధపడుతున్న ధర్మరాజుకు ఉపశమనార్థం వ్యాసమహర్షి అశ్వమేధయాగాన్ని చేయమని బోధిస్తాడు. ధర్మరాజు అందుకు సమ్మతించి యాగాన్ని చేసి అశ్వరక్షకులుగా కృష్ణార్జునులను పంపగా, వారికి కృష్ణభక్తుడైన మయూరధ్వజుని కుమారుడు తామ్రధ్వజునికి జరిగే యుద్ధం ఈ నాటకంలో ప్రధాన ఇతివృత్తం. కృష్ణార్జునులు బ్రాహ్మణవేషధారులై మయూరధ్వజుని యాచించి పులి ఆహారానికై వాని దేహంలో కుడి సగభాగం ఇమ్మంటారు. దానికి మయూరధ్వజుడు ఒప్పుకొని తన సతీసుతులను రంపంతో తన శరీరాన్ని రెండు భాగాలుగా కోయమంటాడు. వారు కోస్తున్న సమయంలో మయూరధ్వజుడు కన్నీరు విడువగా బ్రాహ్మణ వేషధారులు మాకు అక్కరలేదని నిరాకరిస్తారు. అప్ప్డుడు సగము కోతపడిన మయూరధ్వజుడు వారితో "అయ్యా, నా ఎడమ కంటి నుండి నీరు వచ్చిందే కాని కుడికంటి నుండి రాలేదు. కారణం కుడి భాగం మాదిరిగా ఎడమ భాగం సత్పాత్రదానానికి ఉపయోగపడలేదనే చింత తప్ప వేరేకాదు" అని వివరించగా కృష్ణార్జునులు వాని సత్యదీక్షకు, త్యాగశీలతకు మెచ్చి తమ నిజరూపములతో ప్రత్యక్షమై వానిని సంతోషపెట్టడం ఈ నాటకములో చక్కగా వర్ణించబడింది.
పత్రికాభిప్రాయము
ఈ నాటకం గురించి శ్రీసాధన పత్రిక తన అభిప్రాయాన్ని 1929 ఆగస్టు 24వ తేదీ సంచికలో ఈ విధంగా తెలిపింది.
మూలాలు
వర్గం:1929 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
మనోబాల
మనోబాల (1953, డిసెంబరు 8 - 2023, మే 3) భారతీయ సినిమా నటుడు, నిర్మాత, దర్శకుడు, హాస్యనటుడు, యూట్యూబర్. ఇతడు ప్రధానంగా తమిళ భాషా చిత్రాలలో సహాయ పాత్రలు పోషించాడు. దక్షిణ భారత సినీమారంగంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన హాస్యనటులలో ఒకడు. మనోబాల 35 ఏళ్ళ కెరీర్‌లో సుమారు 450కి పైగా సినిమాల్లో నటించి, 25కు పైగా సినిమాలకు, మూడు సీరియళ్ళకు దర్శకత్వం వహించాడు. నిర్మాతగా రెండు సినిమాలు నిర్మించాడు.
జననం
మనోబాల 1953, డిసెంబరు 8 న తమిళనాడులోని నాగర్‌కోయిల్‌లో జన్మించాడు.
సినిమారంగం
పదిహేడేళ్ళకే 1970వ దశకం ప్రారంభంలో తమిళ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. కమల్ హాసన్ సూచనతో 1979లో భారతీరాజా తీసిన పుతియా వార్పుగల్ సినిమాకి సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు. అదే సినిమాలో ఒక చిన్నపాత్రలో కూడా నటించాడు. 1980లో భారతి రాజా తీసిన ‘నిరమ్‌ మారంత పూకల్‌’ సినిమాలో నటుడిగా మరో అవకాశం వచ్చింది.
ఆ తర్వాత వరుసగా నటుడిగా చేస్తూనే, 1982లో ‘ఆగయ గంగాయ్‌’ అనే రోమ్‌-కామ్‌ సినిమా తీశాడు. అది ఆశించిన స్థాయిలో విజయం సాధించలేకపోవడంతో మళ్ళీ నటనపై దృష్టి పెట్టాడు. మూడేళ్ళ తరువాత ‘నాన్‌ ఉంగల్‌ రసిగన్‌’, ‘పిల్లై నిలా’ అనే రెండు సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఆ రెండు సినిమాలు కమర్షియల్‌గా మంచి విజయాలు సాధించడంతో దర్శకుడిగానూ బిజీ అయిపోయాడు.
తమిళంలోనే కాకుండా కన్నడ, హిందీ సినిమాలకు కూడా దర్శకత్వం వమించాడు. పలు సీరియల్స్‌ కూడా దర్శకత్వం వహించాడు. ఎన్నో వందల సినిమాల్లో హాస్యనటుడిగా మెప్పించిన మనోబాల 2003 నుంచి 2023 వరకు నటుడిగా తీరక లేకుండా గడిపాడు. పలు డబ్బింగ్‌ సినిమాలతో తెలుగు ప్రేక్షకులను మెప్పించిన మనోబాల తెలుగులోనూ కొన్ని సినిమాలు చేశాడు.
‘పున్నమినాగు’, ‘గగనం’, ‘మనసును మాయ సేయకే’, ‘డేగ’, ‘ఊపిరి’, ‘రాజా ధి రాజా’, ‘మహానటి’, ‘దేవదాసు’, ‘రాజ్‌ధూత్‌’ వంటి సినిమాల్లో మెప్పించాడు. 2023 సంక్రాంతి బ్లాక్‌బస్టర్‌గా నిలిచిన వాల్తేరు వీరయ్య సినిమాలో జడ్జి పాత్ర పోషించాడు. నటుడిగా మనోబాల చివరి చిత్రం కాజల్‌ నటించిన ‘ది ఘోస్టీ’.
మరణం
కాలేయ సంబంధించిన వ్యాధితో బాధపడిన మనోబాల తన 69 ఏళ్ళ వయసులో 2023, మే 3న చెన్నైలోని తన నివాసంలో మరణించాడు. కాగా జనవరి 2023లో ఛాతీనొప్పి కారణంగా యాంజియో ఆయనకు చికిత్స జరిగింది. చనిపోయే ముందు వరకు రోజుకు 200 సిగరెట్లకు పైగా తాగేవాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1953 జననాలు వర్గం:2023 మరణాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా కథా రచయితలు వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు వర్గం:తమిళ సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:తమిళ సినిమా హాస్యనటులు వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు
విజయనగర జిల్లా
విజయనగర జిల్లా, దక్షిణ భారతదేశం, కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా.ఇది కల్యాణ-కర్ణాటక ప్రాంతంలో ఉంది. విజయనగర నగరం దీని ప్రధాన కార్యాలయం. విజయనగర అధికారికంగా బళ్లారి నుండి 2021 అక్టోబరు 2న అధికారికంగా రూపొందించబడింది. విజయనగర జిల్లా కేంద్రంగా రాష్ట్రంలో 31వ జిల్లాగా అవతరించింది. ఇది ప్రసిద్ధ విజయనగర సామ్రాజ్యం పూర్వ రాజధాని హంపికి నిలయం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం, అనేక చారిత్రక ప్రదేశాలు ఈ జిల్లాలో ఉన్నాయి.
చరిత్ర
చివరి మధ్యయుగ భారతదేశంలో, ప్రస్తుత విజయనగర జిల్లాతో కూడిన ప్రాంతం విజయనగర సామ్రాజ్యానికి కేంద్రంగా ఉంది. బ్రిటిష్ పాలనలో ఇది మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగంగా ఉండేది. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత, రాష్ట్రాల ఏర్పాటు సమయంలో,1953లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడటంతో,విజయనగర ప్రాంతం కొత్తగా ఏర్పడిన మైసూర్ రాష్ట్రం లోని బళ్లారి జిల్లాలో భాగమైంది. 2020లో బళ్లారి నుంచి ఆరు ఉప పరిపాలనా విభాగాలను విభజించి కొత్త జిల్లాగా ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు.2020లో బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప ముఖ్యమంత్రిగా భాధ్యతలు చేపడుతున్న సమయంలో, కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఈ ప్రణాళికను ఆమోదించింది. 2020 నవంబరు 18న విజయనగర జిల్లా ఏర్పాటుకు ప్రకటనను వెలువరించింది. తద్వారా ఇది కర్ణాటకలోని 31వ జిల్లాగా మారింది. ప్రస్తుతం విజయనగర జిల్లా కల్యాణ కర్ణాటక ప్రాంతంలో ఒక భాగంగా ఉంది.
పరిపాలన
విజయనగర జిల్లాలో ఆరు ఉపపరిపాలనా విభాగాలు ఉన్నాయి. రెండు ఉపవిభాగాలు,18 గ్రామ సమూహాలు ఉన్నాయి.హోసపేట జిల్లా పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది. కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం,విజయనగర శాసనసభ సభ్యుడు ఆనంద్‌సింగ్‌ను విజయనగర జిల్లా వ్యవహారాల బాభ్యతలు పర్వేక్షణ మంత్రిగా నియమించింది.
లోకసభ, శాసనసభ స్థానాలు
రాష్ట్ర శాసనసభ దిగువ సభలో, విజయనగర జిల్లాకు చెందిన హరపనహళ్లి, హగరిబొమ్మనహళ్లి (షెడ్యూల్డ్ కులాలు), విజయనగర, కుడ్లిగి (షెడ్యూల్డ్ తెగలు), హడగల్లి (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) అనే ఐదు శాసనసభ స్థానాలు ఉన్నాయి:
జనాభా శాస్త్రం
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఇప్పుడు విజయనగర జిల్లా పరిధిలో మొత్తం 13,53,628 మంది జనాభాను కలిగి ఉంది.అందులో 3,59,694 (26.57%) మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. విజయనగర జిల్లాలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 976 మంది స్త్రీల లింగ నిష్పత్తిని కలిగి ఉంది. జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు వరుసగా 3,22,603 (23.83%) మంది, 2,35,724 (17.41%) మంది ఉన్నారు.
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 78.09% కన్నడ, 9.37% ఉర్దూ, 5.82% లంబాడీ, 3.97% తెలుగు, 1.07% శాతం మంది ఉన్నారు. మొదటి భాషగా తమిళం మాట్లాడతారు.
చదువు
కన్నడ విశ్వవిద్యాలయం,పరిశోధన-ఆధారిత ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయం, హంపిలో ఉంది.ఈ విశ్వవిద్యాలయం కన్నడ భాషను అభివృద్ధి చేయడం, దాని సాహిత్యం, సంప్రదాయాలను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో ఎస్. బంగారప్ప ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కర్ణాటక ప్రభుత్వంచే స్థాపించబడింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కర్ణాటక వర్గం:విజయనగర సామ్రాజ్యం వర్గం:విజయనగర జిల్లా
షెవ్‌గావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
షెవ్‌గావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం అహ్మద్‌నగర్ జిల్లా, అహ్మద్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఆరు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
పాతళ్ళపల్లి
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పాతళ్ళపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పాతళ్ళపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, నిమ్మ
ధ
హల్లులలో దంత్య నాద మహాప్రాణ (aspirated voiced dental plosive) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [dʰ/d̪ʰ]. IAST లోనూ ISO 15919 లోనూ దీని సంకేతం [dh].
ఉచ్చారణా లక్షణాలు
స్థానం: దంత (dental) దంతమూలీయ (alveolar)
కరణం: జిహ్వాగ్రము (tongue tip)
సామాన్య ప్రయత్నం: మహాప్రాణ (aspirated), నాద (voiced)
విశేష ప్రయత్నం: స్పర్శ (stop)
నిర్గమనం: ఆస్యవివరం (oral cavity)
ధ గుణింతం
ధ, ధా, ధి, ధీ, ధు, ధూ, ధె, ధే, ధై, ధొ, ధో, ధౌ, ధం, ధః
పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్
పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్ ( PMC ) అనేది బయోమెడికల్, లైఫ్ సైన్సెస్ కు చెందిన శాస్త్ర పత్రికల్లో ప్రచురితమైన, స్వేచ్ఛగా అందుబాటులో ఉండే పూర్తి వ్యాసాలను ఆర్కైవు చేసే ఉచిత డిజిటల్ గ్రంథాలయం. నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ బయోటెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్ (NCBI) అభివృద్ధి చేసిన ప్రధాన పరిశోధన డేటాబేస్‌లలో ఒకటైన పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్, డాక్యుమెంట్ రిపోజిటరీ కంటే మించినది. PMCకి సమర్పించిన వ్యాసాలను ఇండెక్స్ చేసి, ఒక ఆకృతిలో పేరుస్తారు. తద్వారా మెరుగైన మెటాడేటా, మెడికల్ ఆంటాలజీ, XML ఆకృతి లోని డేటాను సుసంపన్నం చేసే ప్రత్యేక ఐడెంటిఫైయర్‌లు అందుబాటు లోకి వస్తాయి. PMCలోని కంటెంటును ఇతర NCBI డేటాబేసులకు లింకు చేయవచ్చు. ఎంట్రెజ్ సెర్చ్, రిట్రీవల్ వ్యవస్థల ద్వారా ఆ దేటాను చూడవచ్చు. దానివలన బయోమెడికల్ విజ్ఞానాన్ని వెతకడం, చదవడం, మరింతగా అభివృద్ధి చెయ్యడం వంటి సామర్థ్యాలు మరింత మెరుగవుతాయి.
పబ్మెడ్ సెంట్రల్ పబ్‌మెడ్ కంటే భిన్నమైనది. పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్ అనేది పూర్తి వ్యాసాల ఉచిత డిజిటల్ ఆర్కైవు. దీన్ని వెబ్ బ్రౌజర్ ద్వారా ఎక్కడి నుండైనా ఎవరైనా చూడవచ్చు (పునర్వినియోగం కోసం వివిధ ఏర్పాట్లతో). దీనికి విరుద్ధంగా, పబ్‌మెడ్ బయోమెడికల్ ఉల్లేఖనాలను, 0సారాంశాలను శోధించదగిన డేటాబేస్ అయినప్పటికీ, పూర్తి వ్యాసాలు అక్కడ ఉండవి, మరెక్కడో - ముద్రణలోనో లేదా ఆన్‌లైన్‌లోనో, ఉచితంగా గానీ లేదా చందాదారుల పేవాల్ వెనుక గానీ - ఉంటాయి.
2018 డిసెంబరు నాటికి, PMC ఆర్కైవ్‌లో 52 లక్షల వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ప్రచురణకర్తలు లేదా రచయితలు తమ మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లను NIH పబ్లిక్ యాక్సెస్ పాలసీ ప్రకారం రిపోజిటరీలో జమ చేస్తారు. మునుపటి డేటాను పరిశీలిస్తే, 2013 జనవరి నుండి 2014 జనవరి వరకు రచయితలే ప్రారంభించిన డిపాజిట్లు ఈ 12 నెలల కాలంలో 1,03,000 పేపర్‌లను మించిపోయాయి. PMC రిపోజిటరీలో డిపాజిట్ చేస్తున్న జర్నల్‌లు సుమారు 4,000 ఉన్నట్లు PMC గుర్తించింది. కొంతమంది ప్రచురణకర్తలు పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్‌లో తమ కథనాలను ప్రచురించిన తర్వాత, ఒక నిర్ణీత సమయం తరువాతనే విడుదల చేస్తారు, దీనిని "నిషేధ కాలం"గా సూచిస్తారు. పత్రికను బట్టి ఇది కొన్ని నెలల నుండి కొన్ని సంవత్సరాల వరకు ఉంటుంది. (ఆరు నుండి పన్నెండు నెలల నిషేధాలు సర్వసాధారణం.) పబ్మెడ్ సెంట్రల్ అనేది "మూడవ పక్షం ద్వారా క్రమబద్ధమైన పంపిణీ"కి ఒక ముఖ్య ఉదాహరణ. చాలా మంది ప్రచురణకర్తల సహకార ఒప్పందాలలో ఈ పద్ధతిపై ఇంకా నిషేధం ఉంది.
స్వీకారం
2000 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభమైన ఈ రిపాజిటరీ, NIH పబ్లిక్ యాక్సెస్ పాలసీ నిధులు అందించే అన్ని పరిశోధనలను ఎవరికైనా ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంచేలా రూపొందించడంతో వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. పైగా, చాలా మంది ప్రచురణకర్తలు తమ రచనలను ఉచితంగా అందించడానికి NIHతో కలిసి పనిచేస్తున్నారు. 2007 చివరలో, కన్సాలిడేటెడ్ అప్రాప్రియేషన్స్ యాక్ట్ ఆఫ్ 2008 (HR 2764) చట్టంపై సంతకం చేసారు. NIH-నిధులతో జరిగే పరిశోధనల్లో పరిశోధన ఫలితాల పూర్తి ఎలక్ట్రానిక్ కాపీలను PubMed సెంట్రల్‌లో చేర్చాలని కోరుతూ ఒక నిబంధనను చేర్చింది. ఈ వ్యాసాలను ప్రచురించిన 12 నెలలలోపు చేర్చాలి. తమ పరిశోధనలను బహిరంగంగా అందుబాటులో ఉంచాలని అమెరికా ప్రభుత్వం ఏదైనా ఏజెన్సీని కోరడం ఇదే మొదటిసారి. ఇది 2005 విధానమైన "స్వచ్ఛందంగా" పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్‌కు జోడించడం నుండి చేసిన మార్పు.
పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్ సిస్టమ్ యొక్క UK వెర్షన్, UK పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్ (UKPMC), వెల్‌కమ్ ట్రస్ట్, బ్రిటిష్ లైబ్రరీల ద్వారా UK పరిశోధనా నిధులతో కూడిన తొమ్మిది మంది బృందంలో భాగంగా అభివృద్ధి చేయబడింది. ఈ వ్యవస్థ 2007 జనవరిలో అందుబాటులోకి వచ్చింది. 2012 నవంబరు 1 న, ఇది యూరప్ పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్‌గా మారింది. పబ్మెడ్ సెంట్రల్ ఇంటర్నేషనల్ నెట్‌వర్కు లోని కెనడియన్ సభ్యులైన, పబ్మెడ్ సెంట్రల్ కెనడాను 2009 అక్టోబరులో ప్రారంభించారు.
PMCID
PMCID (పబ్‌మెడ్ సెంట్రల్ ఐడెంటిఫైయర్), PubMed సెంట్రల్ ఓపెన్ యాక్సెస్ డేటాబేస్‌కు చెందిన ఒక ఐడెంటిఫైయరు. దీన్ని PMC రిఫరెన్స్ నంబర్ అని కూడా పిలుస్తారు. PubMed డేటాబేస్‌కు PMID ఎలాంటి బిబ్లియోగ్రాఫిక్ ఐడెంటిఫైయరో, PMC కి PMCID అలాగ. అయితే ఈ రెండు ఐడెంటిఫైయర్‌లు విభిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ ఐడెంటిఫయరులో "PMC" అనే అక్షరాలతో పాటు ఏడు అంకెల సంఖ్య ఒకటి ఉంటుంది. ఇలా:
NIH అవార్డుల కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే రచయితలు తప్పనిసరిగా తమ దరఖాస్తులో PMCIDని చేర్చాలి.
మూలాలు
వర్గం:ఐడెంటిఫయర్లు
కొందుర్గ్ (తూర్పు)
ఇది మండల కేంద్రమైన కొందుర్గ్ నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 45 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 481 ఇళ్లతో, 2026 జనాభాతో 2808 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 992, ఆడవారి సంఖ్య 1034. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 104 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 22. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575139.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి ఫరూఖ్ నగర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల కొందుర్గ్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు షాద్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల షాద్ నగర్లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం షాద్ నగర్లోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కొందుర్గ్ (ఇ)లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొందుర్గ్ (ఇ)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొందుర్గ్ (ఇ)లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కొందుర్గ్ (ఇ)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
దళెంరాజువలస
దళెంరాజువలస, శ్రీకాకుళం జిల్లా, గంగువారిసిగడాం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంగువారిసిగడాం నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 11 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 542 ఇళ్లతో, 2080 జనాభాతో 250 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1062, ఆడవారి సంఖ్య 1018. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 140 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581336 .పిన్ కోడ్: 532128.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రాజాంలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల శ్రీకాకుళంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రాజాంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం ఎచ్చెర్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దళెంరాజువలసలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
దళెంరాజువలసలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.