cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పూజారి
పూజారులలో వర్గాలు
అనదిగా హిందూ మతం లో ముఖ్యంగా గ్రామీణ, గిరిజన దేవతలకు కొన్ని కులాల వారు పూజారులుగా ఉన్నారు సమ్మక్క సారలమ్మ గుడిలో గిరిజనులు పూజారులుగా ఉన్నారు,
జయేశ్ రంజన్
జయేశ్ రంజన్, (ఆంగ్లం: Jayesh Ranjan) 1992 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐఏఎస్‌ అధికారి. ఐఏఎస్ బ్యాచ్‌లో ఆల్-ఇండియా టాపర్ గా నిలిచిన జయేశ్ రంజన్, ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వ సమాచార-సాంకేతిక శాఖ, పరిశ్రమల శాఖల ముఖ్య కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నాడు.
జననం, విద్య
జయేశ్ రంజన్ అక్టోబరు 25న జన్మించాడు. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సైకాలజీ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ, కలకత్తా లోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ నుండి బిజినెస్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో డిగ్రీ, నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సింగపూర్ (లీ కువాన్ యూ స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ పాలసీ) నుండి పబ్లిక్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు.
బర్మింగ్‌హామ్ విశ్వవిద్యాలయం (పర్యావరణ విధాన విశ్లేషణపై), టోక్యో లోని జేఐసిఏ శిక్షణా సంస్థ (సరస్సుల నివారణపై), లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ (గ్లోబలైజేషన్, లీడర్‌షిప్‌పై), హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలోని కెన్నెడీ స్కూల్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్ (పబ్లిక్‌లో), స్టాక్‌హోమ్ స్వీడిష్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (సుస్థిరత, సిఎస్ఆర్ పై)లలో కోర్సులు చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
పి.వి.రామ మోహన్ నాయుడు
సీనియర్ జర్నలిస్టు పి.వి.రామ మోహన్ నాయుడు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. పాత్రికేయుడి గా, కాలమిస్టుగా, రచయతగా, టి.వి చిత్రాల నిర్మాతగా, నంది, ఫిలిం ఫేర్ ఛిత్రాల అవార్డుల న్యాయ నిర్ణేతల కమిటీ సభ్యుడిగా సుపరిచితుడు1985 లో ఈనాడు దినపత్రికతో రిపోర్టర్, సబ్ ఎడిటర్ గా రామ మోహన్ తన పాత్రికేయ జీవితం ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రికలో సిటి ఎడిటర్ గా రాణింపు గుర్తింపు పొందింది. ఆంధ్ర జ్యోతిలో “చార్ సౌ షహర్ హమారా” వంటి శీర్షికలతో నగర వార్తల పేజిని నడిపారు. అనంతరం ఫ్రీ లాన్సర్ గా మారి వార్త దిన పత్రికలో అడుగు జాడలు, సుప్రభాతం వారపత్రికలో “రెమ్ పేజ్”, “సెన్స్ ఆఫ్ హెమర్”, పేరిట హాస్య చతురోక్తుల శీర్షికలను నడిపారు. 252 మంది సజీవ దిగ్గజాల సంక్షిప్త విజయ గాథలను 5 ఏళ్ళ పాటు వార్త దిన పత్రికలో రాసిన అడుగు జాడలు ఆయనకు మంచి గుర్తింపును తెచ్చింది. టి.వి చిత్రాల నిర్మాత, రచయతగా కూడా రామ మోహన్ నాయుడు లబ్ధ ప్రతిష్ఠుడు. ఆయన కథ సమకూరుస్తూ నిర్మించిన “ సిరి” దూరదర్శన్ లో 500 భాగాలు ప్రసారమై వెండి నందిని అందుకొంది. “ అపరంజి” విజయవంతంగా 300 ఎపిసోడ్లు ప్రసారమై ఉత్తమ బాలల చిత్రంగా బంగారు నంది అవార్డును కైవసం చేసుకొంది.” భారత స్వాతంత్ర దినోత్సవం స్వర్ణోత్సవాల సందర్భంగా ఆయన రూపొందించిన “ వికాసాంధ్ర” 5 భాగాల లఘు చిత్రం కూడా నంది పురస్కారాన్ని పొందింది. “ హాలాహలం”, “మామాజి మాయాజాలం”, “అపూర్వ వైభవం” వీక్లీ సీరియళ్లు కూడా మంచి ఆదరణను పొందాయి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణా రాష్ట్రాలకు ఆయన ఎన్నో ప్రచార చిత్రాలు, లఘు చిత్రాలు నిర్మించారు. లెక్కకు మించిన టి.వి కార్యక్రమాలకు ఆయన రచయతగా పనిచేశారు. 2005, 2009 సంవత్సరాలకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ టి.వి నంది అవార్డుల ఎంపిక కమిటీసభ్యులుగా వ్యవహరించారు. 2003, 2005 సంవత్సరాల ఫిలిం ఫేర్ అవార్డుల జ్యూరి సభ్యులుగా పనిచేశారు.కరీం నగర్ ఫిలిం సొసైటి నిర్వహించిన పాలపిట్ట లఘు చిత్రాల అవార్డుల సంఘానికి అధ్యక్ష్యుడుగాను, సి.జగన్ మోహన్ రావు ఉత్తమ క్రీడా రచయతల అవార్డుల2010, 11 సంవత్సరాల ఎంపిక సంఘానికి సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
రాజరథం
రాజరథం 2018లో తెలుగులో విడుదలైన కామెడీ సస్పెన్స్‌ థ్రిల్లర్‌ సినిమా. జాలీ హిట్స్ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌పై అంజు వల్లభనేని, విషు దకప్పదారి, సతీష్‌ శాస్త్రి, అజయ్‌రెడ్డి గొల్లపల్లి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అనూప్‌ బండారీ దర్శకత్వం వహించాడు. నిరూప్‌ బండారి, అంతిక శెట్టి, ఆర్య, రవిశంకర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా మార్చి 23న విడుదలైంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
ఈదీ ఫౌండేషన్
ఈదీ ఫౌండేషన్ పాకిస్తాన్ లోని ఫలాపేక్ష లేని సామాజిక సంక్షేమ సంస్థ. దీనిని అబ్దుల్ సత్తార్ ఈది. 1951 లో స్థాపించాడు. ఆయన 2016 జూలై 8న తన మరణం వరకూ ఆ సంస్థకు అధిపతిగా యున్నాడు,. అతని భార్య, విల్‌క్విస్, ఒక నర్సు పిల్లల దత్తత సర్వీసులను పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం పాకిస్తాన్ లోని కరాచీ నగరం.
ఈ సంస్థ పాకిస్తాన్ దేశ వ్యాప్తంగా 24 గంతలు అత్యవసర సేవలనను అందిస్తుంది. ఈ సంస్థ పునరావాస కేంద్రాలు, ఉచిత వైద్యశాలలు, వైద్య సహాయం, డ్రగ్ రీహాబిటేషన్ సర్వీసులు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ అత్యవసర సేవలను అందిస్తుంది. ఈ సంస్థ ప్రధానంగా అత్యవసర సేవలు, అనాథలు, వికలాంగులైన వారు, పునరావాసం, విద్య, వైద్యం, అంతర్జాతీయ సేవా సంస్థలు, బ్లడ్, డ్రగ్ బ్యాంకులు, ఎయిర్ అంబులెన్స్ సర్వీసులు, మరైన్ అండ్ కోస్టల్ సర్వీసులపై ప్రధాన దృష్టి పెడుతుంది.
చరిత్ర
కరాచీలో ఈదీ ఫౌండేషన్ 8 ఆసుపత్రులను నెలకొల్పి ఉచిత వైద్య సేవలనందిస్తుంది. వీటిలో ఉచిత వైద్యశాలలు, కంటి ఆసుపత్రులు, డయాబెటిక్ సెంటర్లు, సర్జికల్ యూనిట్లు, నాలుగు పడకల కేన్సర్ ఆసుపత్రి, మొబైల్ వైద్యశాలలు ఉన్నాయి. అదనంగా ఈ సంస్థ బ్లడ్ బ్యాంకులు కరాచీలో నెలకొల్పింది. ఇతర ఈదీ సర్వీసులకు ఉద్యోగులు, వాలంటిర్లు నడుపుతున్నారు. ఈ ఫౌండేషన్ న్యాయ సేవా విభాగాన్ని కలిగి ఉండి ఉచిత సేవలనందిస్తుంది. ఈ విభాగం జైళ్లలో ఉన్న అమాయక పౌరులకు విడుదల చేసేందుకు కృషి చేస్తుంది. జైళ్లలో ఉన్న వారికి కమిషన్ డాక్టర్లు సందర్శించి ఆహారాన్ని యితర సహాయాన్ని అందిస్తుంటారు. ఆ సంస్థకు 15 "అప్నా ఘర్" (మన యిల్లు) గృహాలు మానసిక వికలాంగులకు, తప్పిపోయిన పిల్లలకు సేవలందించడానికి ఉన్నాయి.
ఈ సంస్థ విద్యా పథకాలను, బోధన, పఠనం మరియూ లేఖనం కార్యక్రమాలు, ఒకేషనల్ కార్యక్రామలైన డ్రైవింగ్, ఫార్మసీ అంరియు పారా-మెడికల్ శిక్షణను అందిస్తుంది. ఈదీ ఫౌండేషన్ వివిధ దేశాలలో శాఖలను కలిగియుంది. ఈ సంస్థ యు.ఎస్.ఎ., యు.కె, కెనడా, జపాన్, బంగ్లా దేశ్ లలో ప్రజలకు సహాయాన్నందిస్తుంది. 1991లో గల్ఫ్ యుద్ధం బాదితులకు సహాయాన్నందిస్తుంది. ఇరాన్, ఈజిప్టు దేశాలలో భూకంప బాధితులకు సహాన్నందించింది. ఈ సంస్థ 1997 నుండి " అతి పెద్ద లాలంటీర్ అంబులెన్స్ ఆర్గనైజేషన్"గా గిన్నిస్ రికార్డు పొందింది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:సేవా సంస్థలు వర్గం:పాకిస్తాన్
ఉష్ణమాపి
thumb|వైద్య, పాదరస థర్మామీటర్. ఉష్ణమాపి (ఆంగ్లం Thermometer) ఉష్ణోగ్రతను కొలిచే సాధనము. సాధారణంగా ఇందులో పాదరసము ను ఉపయోగిస్తారు. పాదరసం సంకోచ వ్యాకోచాలను ఆధారంగా చేసుకొని ఉష్ణోగ్రతను నిర్ణయిస్తారు. ఈ పరికరమును ముఖ్యముగా రెండు భాగములుగా విభజించవచ్చును, ఒకటి ఉష్ణోగ్రత Sensor (స్పర్శేంద్రియము) (పాదరస ఉష్ణమాపిలో ఉండే బల్బు), రెండవది కొలబద్ద.
మంగళ్ సింగ్ హజోవరి
మంగళ్ సింగ్ హజోవరి భారతీయ బోడో భాషా కవి. 2005లో "జియుని ముక్తంగ్ బిసోమ్బి అర్వ్ అరోజ్" అనే కవితా రచనకు సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 2021లో పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.
జననం
మంగళ్ సింగ్ హజోవరి 1954 మార్చి 2న భారతదేశం లోని అస్సాం లో జన్మించాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1954 జననాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన అస్సాం వ్యక్తులు
ఆర్.కే. నారాయణ్
తన గురువు, మిత్రుడైన గ్రహం గ్రీన్ సహాయంతో నారాయణ్ వెలుగులోకి వచ్చాడు. ఇతడు రాసిన మొదటి నాలుగు పుస్తకాలను ప్రచురించడానికి ప్రచురణకర్తలను ఒప్పించడంలో గ్రహం గ్రీన్ ముఖ్యపాత్ర పోషించాడు. వీటిలో స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బాచిలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్,ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ అనే మూడు పాక్షిక స్వీయచరిత్ర పుస్తకాలు ఉన్నాయి. 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ అసలైన నవలగా పేరొందిన ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పర్ట్, సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం గెలిచిన ది గైడ్ నారాయణ్ రాసిన ఇతర నవలలలో కొన్ని. ది గైడ్ నవల హిందీ, ఇంగ్లీషులలో సినిమాగా తీయబడింది.
నారాయణ్ రాసిన కథలలో అనేకం మాల్గుడి అనే ఒక కల్పిత పట్టణం భూమికగా జరుగుతాయి. మొదటి సారిగా ఈ ఊరు స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవలలో పరిచయం చేయబడింది. ఇతని కథలు సామాజిక సంబంధాలని ఎత్తి చూపి, రోజూవారి జరిగే యథార్థ సంఘటనల ద్వారా పాత్రలకు ప్రాణం పోస్తాయి. వాస్తవమనిపించే ఒక కల్పిత పట్టాణాన్ని సృష్టించి, దాని ద్వారా రోజువారి సామాన్య జీవితములోని హాస్యాన్నీ, సాదాసీదాతనాన్నీ బయటకు చూపి, తన రచనలో దయ, మానవత్వం చూపిన విల్లియం ఫాక్నేర్‌తో ఇతడిని పోలుస్తారు. నారాయణ్ చిన్నకథలు వ్రాసే శైలిని గై డి మొపాసా శైలితో పోల్చబడుతుంది. వీరిద్దరికి కథాంశాలని తీసేయకుండా కథని కుదించే సామర్థ్యం ఉంది. అయితే వచనం, పద ప్రయోగాలలో చాలా సాదాగా ఉండేవాడని నారాయణ్ మీద విమర్శలు ఉన్నాయి.
అరవై ఏళ్ళకు పైగా రచనలు చేసిన నారాయణ్‌కు అనేక పురస్కారాలు, గౌరవాలు అందాయి. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ వారి ''ఎ.సి. బెన్సన్ మెడల్‌''నూ, భారతదేశపు రెండవ అత్యుత్తమ పౌరపురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ పురస్కారాన్ని ఇతడు అందుకున్నాడు. ఇతడు పెద్దల సభ ఐన రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడ్డాడు.
తొలినాళ్ళు
ఆర్.కే. నారాయణ్ మద్రాస్ (ప్రస్తుత చెన్నై) లో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ఒక పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయుడు. నారాయణ్ అదే పాఠశాలలో కొన్నాళ్ళు చదివాడు. ఉద్యోగరీత్యా తండ్రి తరచూ బదిలీ అవుతూ ఉండడంతో, నారాయణ్ తన బాల్యంలో కొన్నాళ్ళు అమ్మమ్మ పార్వతి వద్ద పెరిగాడు. ఆ సమయంలో, ఒక నెమలి, ఒక అల్లరి కోతి ఇతనికి ఆప్తమిత్రులుగా ఉండేవి.
అమ్మమ్మ ఇతనికి కుంజప్ప అనే ముద్దుపేరు పెట్టింది. చుట్టాల్లో ఆ పేరే స్థిరపడి పోయింది. ఆమె నారాయణ్‌కు గణితం, పురాణాలు, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం, సంస్కృతం నేర్పించింది. ఇతని తమ్ముడు ఆర్.కె.లక్ష్మణ్ ప్రకారం, కుటుంబ సభ్యులు అందరు సాధారణంగా ఇంగ్లీషులోనే సంభాషించేవారు. నారాయణ్, అతని తోబుట్టువులు ఏదైనా వ్యాకరణ తప్పులు చేస్తే, కుటుంబసభ్యులు సహించేవారు కాదు. అమ్మమ్మతో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ పురసవాకం లోని లూథరన్ మిషన్ స్కూల్, సి.ఆర్.సి. హై స్కూల్, క్రిస్టియన్ కాలేజీ హై స్కూలు వంటి వాటిలో చదివాడు. నారాయణ్ ఒక పుస్తకాల పురుగు. ప్రారంభ దశలో ఇతడు డికెన్స్, వోడ్ హౌస్, ఆర్థర్ కోనన్ డోయల్, థామస్ హార్డీ రాసిన పుస్తకాలని చదివాడు.
నారాయణ్ తండ్రి మహారాజ కళాశాల ప్రాంగణంలో ఉన్న ఉన్నత పాఠశాలకు బదిలీ కావటంతో ఆయన కుటుంబసమేతంగా మైసూరుకు మారాడు. పాఠశాలలోని గ్రంథాలయంతో పాటు, తండ్రి స్వంత గ్రంథాలయం కూడా అందుబాటులో ఉండటంతో, పుస్తకాలు చదవటంలో ఇతడికి ఆసక్తి ఏర్పడింది. స్వయంగా తానే రాయటం కూడా అలవాటు చేసుకున్నాడ్య్. ఉన్నత పాఠశాల విద్య ముగించాక, నారాయణ్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రవేశ పరీక్ష తప్పి, ఇంటిలోనే చదువుకుంటూ, రాసుకుంటూ ఒక సంవత్సరం గడిపి, తర్వాత 1926 సంవత్సరము పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై మైసూరు మహారాజ కళాశాలలో చేరాడు. బేచలర్ పట్టా పొందడానికి నారాయణ్ నాలుగు సంవత్సరాలు తీసుకున్నాడు. ఇది మామూలు కంటే ఒక ఏడాది ఎక్కువ. మాస్టర్ డిగ్రీ (M.A.) చదవడం వల్ల సాహిత్యంలో ఉన్న ఆసక్తి తగ్గిపోతుందని ఒక మిత్రుడు చెప్పడంతో, కొంత కాలం ఇతడు ఒక పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగం చేసాడు. అయితే, ప్రధానోపాధ్యాయుడు ఇతడిని వ్యాయామ ఉపాధ్యాయుని స్థానంలో పని చేయమని చెప్పినప్పుడు, ఇతడా ఉద్యోగాన్ని మానేశాడు. తనకు తగిన పని రచనలే అని ఈ అనుభవం వల్ల తెలుసుకుని, ఇంట్లోనే ఉండి నవలలు రాయడం ప్రారంబించాడు. ఇతని మొదటి రచన డెవెలప్మెంట్ అఫ్ మారిటైం లాస్ అఫ్ 17త్ సెంచురీ ఇంగ్లాండ్ అనే పుస్తక పరిచయం. ఆ తర్వాత ఆంగ్ల పత్రికలకు కథలు వ్రాయడం ప్రారంబించాడు. వ్రాయడం ద్వారా సంపాదన తక్కువైప్పటికీ, (మొదటి సంవత్సరం ఆయన సంపాదన తొమ్మిది రూపాయిల పన్నెండు అణాలు), ఇతడికి ఒక స్థిరమైన జీవితం ఏర్పడింది. ఇతని అవసరాలు చాలా తక్కువగా ఉండేవి. అసాధరణమైన వృత్తిని ఎన్నుకున్నందుకు ఇతని కుటుంబం, స్నేహితులు ఇతడిని ప్రోత్సహించారు. 1930లో నారాయణ్ తన మొదటి నవల స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ ని రచించాడు. ఆ నవల చదివి అతని మావయ్య ఎగతాళి చేసాడు. పలు ప్రచురణకర్తలు ఆ నవలను తిరస్కరించారు. ఈ నవలలోనే నారాయణ్, మనదేశపు సామాజిక వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబించే మాల్గుడి అనే ఒక పట్టణాన్ని సృష్టించాడు. బ్రిటిష్ వారి సమయములోను, స్వాతంత్రం తరువాతా ఏర్పడిన అనేక సామాజిక రాజకీయ మార్పులను బట్టి ఈ పట్టణం కూడా మారుతూ వచ్చింది.
1933లో కోయంబత్తూర్‌లో తన సోదరి ఇంట్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న కాలంలో, నారాయణ్ ప్రక్కనే నివసిస్తున్న రాజం అనే ఒక పదిహేనేళ్ళ అమ్మాయితో ప్రేమలో పడ్డాడు. జాతకపరమైన, ఆర్థికపరమైన అడ్డంకులు ఏర్పడినా, నారాయణ్ ఆ అమ్మాయి తండ్రి ఆమోదం పొంది, ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు. వివాహం పిమ్మట, నారాయణ్ ది జస్టిస్ అనే ఒక మదరాసు పత్రికకు విలేకరి అయ్యాడు. అది బ్రాహ్మణేతరుల ప్రయోజనాలకై వెలసిన పత్రిక. వారి పక్షాన ఒక బ్రాహ్మణ అయ్యరు పనిచెయ్యడం ప్రచురణకర్తలకు ఉత్సాహం కలిగించింది. ఈ ఉద్యోగం ద్వారా ఇతనికి అనేక రకాల ప్రజలు, సమస్యలతో పరిచయం ఏర్పడింది. అంతకు ముందు, నారాయణ్ స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్ నవల వ్రాతప్రతిని ఆక్స్‌ఫర్డ్ లోని ఒక మిత్రునికి పంపాడు. ఆ మిత్రుడు ఆ ప్రతిని గ్రహం గ్రీన్‌కు చూపించాడు. గ్రీన్ ఆ పుస్తకాన్ని తన ప్రచురణకర్తకు సిఫార్సు చేస్తే, ఆ పుస్తకం చివరికి 1935లో ప్రచురించబడింది. ఆంగ్ల పాఠకులకు సులువుగా ఉండే విధంగా పేరుని క్లుప్తం చేసుకోమని నారాయణ్‌కు గ్రీన్ సలహా ఇచ్చాడు. ఈ నవల గురించి సానుకూల విమర్శలు వచ్చినప్పటికీ, అమ్మకాలు మాత్రం తక్కువగానే ఉంది. నారాయణ్ తరువాతి నవల ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ (1937), కొంత వరకు ఇతని కళాశాల అనుభవం స్ఫూర్తితో వ్రాయబడింది. ఒక తిరగబడే బాలుడు ఒక సర్దుకోగల ఎదిగిన వ్యక్తిగాగా మార్పు చెందే పరిస్థితిని గురించి ఈ నవల వర్ణిస్తుంది; ఈ నవల కూడా గ్రీన్ సిఫార్సుతో మరో ప్రచురణకర్తచే ప్రచురించబడింది. ఇతడు రాసిన మూడో నవల ది డార్క్ రూం (1938),లో గృహస్థ, సంసారిక జీవితాలలోని అపశ్రుతుల గురించి, వివాహ సంబంధంలో మగవాడిని హింసించేవాడిగా, స్త్రీని బాధితురాలుగా చిత్రీకరించబడింది.
1939లో టైఫాయిడ్ వల్ల రాజం చనిపోయింది. ఆమె మరణం నారాయణ్‌ని తీవ్రంగా బాధించడంతో, చాలకాలం దుఃఖంలో ఉన్నాడు. మూడేళ్ళ వయసున్న హేమలత అనే తన కూతురు గురించి ఇతడికి బెంగగా ఉండేది. భార్య మరణం ఇతడి జీవితంలో గణనీయమైన మార్పు తెచ్చింది. ఇదే ఇతని మరుసటి నవల ది ఇంగ్లీష్ టీచర్కు స్ఫూర్తిగా నిలిచింది. ఈ నవల, ఆయన మొదటి రెండు నవలలలాగే స్వీయచరిత్రను పోలివుంది. యాధృచ్చికంగా స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది బేచలర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ తరువాత ఈ నవల ట్రయాలజీని పూర్తి చేసింది.
కొంత మేరకు విజయం సాదించడంతో నారాయణ్ 1940లో ఇండియన్ థాట్ అనే ఒక పత్రిక ప్రారంబించాడు. కార్ సేల్స్ మాన్ ఆయన తన మావయ్య సహాయంతో, మద్రాస్ నగరములో మాత్రం ఒక వేయికు పైగా చందాదరులని నారాయణ్ సంపాదించకలిగాడు. అయితే, నారాయణ్ దీనిని నడపలేకపోవడంతో, ఈ ప్రయత్నం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. ఒక సంవత్సరము లోపలే ఈ పత్రిక మూతపడింది. మాల్గుడి డేస్ అనే ఆయన మొదటి చిన్నకథల సంపుటం నవంబరు 1942లో ప్రచురించబడింది. తరువాత, 1945లో ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ ప్రచురించబడింది. ఈ మధ్యలో యుద్ధం కారణంగా ఇంగ్లాండ్తో సంబంధాలు తెగిపోవడంతో, నారాయణ్ తన సొంత ప్రచురణ సంస్థని ప్రారంబించాడు. దీనికి మళ్ళి ఇండియన్ థాట్ పబ్లికేషన్స్ అనే పేరు పెట్టాడు. ఈ ప్రచురణ సంస్థ దిగ్విజయంగా నేటికీ ఇతని మనవరాలిచే నడపబడుతూ ఉంది. తక్కువ సమయంలోనే న్యూయార్క్ నుండి మాస్కో వరకు పాఠకులు పెరిగే సరికి, నారాయణ్ నవలలు బాగా అమ్ముడుపోవడం మొదలయింది. 1948లో ఇతడు మైసూరు శివార్లలో సొంత ఇల్లు కట్టడం ప్రారంభించాడు. ఆ ఇల్లు 1953లో పూర్తయింది.
క్రియాశీలక సంవత్సరాలు
ది ఇంగ్లీష్ టీచర్ తరువాత నారాయణ్ వ్రాత శైలిలో మార్పు వచ్చి, మునుపటి నవలలలో కనిపించిన పాక్షిక-స్వీయచరిత్ర లాగ కాకుండా ఎక్కువ కల్పనాశక్తితో కూడినదిగా మారింది. ఇతని మరుసటి నవల Mr. సంపత్ ఈ మారిన శైలిలో రాసిన మొదటి నవల. అయితే, ఇది కూడా కొంత మేరకు ఆయిన సొంత అనుభవాల మీద ఆధార పడివుంది. ముఖ్యంగా, సొంత పత్రిక ప్రారంభించిన అనుభవాలు; జీవితచరిత్రలోని సంఘటనలని చేర్చటణ్ ద్వారా ఇతడు తన మునుపటి నవలలకంటే భిన్నమైన శైలిని ప్రదర్శించాడు. ఈ నవల తర్వాత మాస్టర్ పీస్ అని భావించబడే ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్పెర్ట్ అనే నవలని ప్రచురించాడు. ఈ నవల 1951 సంవత్సరపు అత్యుత్తమ పుస్తకంగా కొనియాడబడింది. ఆర్థిక విషయాలలో మేధావి ఐన మార్గయ్య అనే బంధువు యథార్థ కథ ఆధారంగా ఈ నవల వ్రాయబడింది. ఇతని తర్వాతి నవల వెయిటింగ్ ఫర్ ది మహాత్మా మాల్గుడికి మహాత్మా గాంధి వస్తున్నట్లు ఊహించి వ్రాసింది. కథానాయకుడు మహాత్ముని ప్రసంగాలను వినడానికి వెళ్తున్నప్పుడు ఒక స్త్రీ పట్ల అతనికి కలిగిన ప్రేమభావాల గురించినదే ఈ కథ. భారతి అనే పేరుగల ఆ స్త్రీ, భారత దేశానికి ప్రతీక. భారత స్వాతంత్రోద్యమానికి గురించిన కొన్ని ముఖ్య సంఘటనలు ఈ నవలలో ఉన్నా, ఈ కథ ముఖ్యంగా ఒక సామాన్య వ్యక్తి యొక్క జీవితం గురించి వ్యంగ్యంగా వ్రాయబడింది.
1953లో ఇతని నవలలు మొదటి సారిగా యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ప్రచురించబడ్డాయి. మిచిగన్ స్టేట్ యునివెర్సిటీ ప్రెస్ వీటిని ప్రచురించింది. 1958లో వీటి ప్రచురణ హక్కులని వైకింగ్ ప్రెస్కు‌ అమ్మేశారు. నారాయణ్ తన రచనల్లో విప్లవభావాలు చొప్పించినా ఒక సాంప్రదాయవాదే; ఫిబ్రవరి 1956లో, నారాయణ్ తన కుమార్తె వివాహాన్ని పూర్తి సాంప్రదాయబద్దంగా అన్ని హైందవ ఆచరాలను పాటించి జరిపాడు. కూతురు పెళ్ళి తరువాత, నారాయణ్ అప్పుడప్పుడు ప్రయాణం చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ప్రయాణం చేస్తూ ఉన్నప్పుడు కూడా, రోజుకు కనీసం 1500 పదాలైన రాయడం కొనసాహించాడు. ది గైడ్ అనే నవల, ఇతడు 1956లో రాక్ఫెల్లెర్ ఫెలోషిప్ మీద యునైటెడ్ స్టేట్స్ను సందర్శించినపుడు వ్రాసాడు. యు.ఎస్.లో ఉన్నప్పుడు, నారాయణ్ తన దినచర్యని ఒక డైరీలో రాసేవాడి. అదే ఇతడు రాసిన మై డేట్ లెస్ డైరీ అనే పుస్తకానికి ఆధారమయింది. దాదాపు ఇదే సమయంలో, ఇంగ్లాండ్ సందర్శించిన నారాయణ్, మొదటి సారిగా తను మిత్రుడు, గురువైన గ్రాహం గ్రీన్ ని కలిశాడు. భారత దేశానికి తరిగి వచ్చిన తరువాత, ది గైడ్ ప్రచురించబడింది. ఈ పుస్తకం ఇతనికి 1958లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం తెచ్చిపెట్టింది.
అప్పుడప్పుడు, నారాయణ్ తన ఆలోచనలను వ్యాసాల రూపంలో వెలువరించేవాడు. వీటిలో కొన్ని పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ఇటువంటి వ్యాసాల సంకలనమే నెక్స్ట్ సండే (1960). దీని తర్వాత 1956 యునైటెడ్ స్టేట్స్ సందర్శన అనుభవాలను వివరించే ''మై డేట్ లెస్ డైరీ' ప్రకటించబడింది. ది గైడ్ రాసిన అనుభవం గురించిన ఒక వ్యాసం కూడా ఈ పుస్తకంలో ఉంది. ''
నారాయణ్ యొక్క తదుపరి నవల ది మాన్ ఈటర్ ఆఫ్ మాల్గుడి 1961 సంవత్సరములో ప్రచురించబడింది. ఈ పుస్తకం విడుదలయ్యాక, నారాయణ్ మళ్ళీ ప్రయాణాలు ప్రారంబించి, యు.ఎస్., ఆస్ట్రేలియాను సందర్శించాడు. ఇతడు అడిలైడ్, సిడ్నీ, మెల్బోర్న్ లలో భారతీయ సాహిత్యం గురించి ఉపన్యాసాలు ఇస్తూ మూడు వారాలు గడిపాడు. ఈ పర్యటనకు ఆస్ట్రేలియన్ రైటర్స్ గ్రూప్ నిధులు సమకూర్చింది. ఈ సమయానికల్లా, నారాయణ్, సాహిత్య పరంగానూ, ఆర్థిక పరంగానూ గణనీయమైన విజయం సాధించాడు. మైసూరులో ఒక పెద్ద ఇల్లు కట్టుకున్నాడు. వివాహం తరువాత కోయంబత్తూరులో స్థిరపడ్డ తన కూతురుని కలవడానికి, అప్పట్లో భారాత దేశములో విలాస వస్తువైన కొత్త మెర్సిడెస్-బెంజ్ కారులో వెళ్ళేవారు. భారతదేశంలోను, విదేశాలలోనూ విజయం సాధించిన తరువాత, నారాయణ్ ది హిందూ, ది అట్లాంటిక్ వంటి పత్రికలకు, వార్తాపత్రికలకు వ్రాయడం మొదలుపెట్టాడు.
1964లో నారాయణ్ తన మొదటి పౌరాణిక పుస్తకమైన గాడ్స్, డెమన్స్ అండ్ అదర్స్ని ప్రచురించాడు. ఇది హిందూ పురాణాలనుండి అనువదించబడిన చిన్నకథల సమాహారం. ఇతని ఇతర పుస్తకాల లాగే, ఈ పుస్తకానికి కూడా, ఇతని తమ్ముడైన ఆర్.కె.లక్ష్మణ్ బొమ్మలు గీచాడు.
నారాయణ్ తరువాతి నవల, 1967లొ ప్రచురించబడిన ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్. ఈ నవలలో కొంత మేరకు ఇతని అమెరికా పర్యటనలు వివరించబడ్డాయి. ఆ సంవత్సరం, నారాయణ్ ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళాడు. అక్కడ మొదటి సారిగా యునివర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ స్వీకరించాడు. 1970లో ఆయన కథానికా సంపుటి ఎ హార్స్ అండ్ టూ గోట్స్ ను ప్రకటించాడు. నారాయణ్ తన మామయ్యకు ఇచ్చిన వాగ్దానం ప్రకారం కంబ రామాయణనాన్ని ఆంగ్లంలో అనువాదం చేయడం మొదలుపెట్టి ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత 1973లో ది రామాయణను ప్రచురించాడు. ది రామాయణ ప్రచురించిన వెనువెంటనే, నారాయణ్ మహాభారతాన్ని సంస్కృతం నుండి ఆంగ్లంలోనికి అనువాదం చేశాడు. ఈ కావ్యాన్ని రాస్తూ ఉండగానే, ఆయన ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ (1977) అనే మరో పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. ది పెయింటర్ అఫ్ సైన్స్ ఇతర నవలల కంటే విబిన్నంగా ఉండి కొంత శృంగారాన్ని చొప్పించాడు. ది మహాభారత 1978లో ప్రచురించబడింది.
చివరి సంవత్సరాలు
కర్నాటక ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పర్యాటకరంగ ప్రచారము కొరకు ఒక పుస్తకము రాసే పనిని నారాయణ్‌కు అప్పగించింది. నారాయణ్ రాసినవాటిని, ప్రభుత్వం 1970ల చివర్లో ప్రచురించింది. ఐతే నారాయణ్ దానితో తృప్తి చెందక, ది ఎమరాల్డ్ రూట్ (ఇండియన్ థాట్ పబ్లికేషన్స్, 1980) పేరుతో దానిని పునఃప్రచురణ చేశాడు. అదే సంవత్సరం, ఇతడు అమెరికన్ అకాడెమీ అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ గౌరవ సభ్యుడుగా ఎంపికయ్యాడు. రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటేరేచర్ వారి ఎ.సి.బెన్సన్ మెడల్ ని గెలుచుకున్నాడు. ఇంచుమించు ఇదే సమయములో, నారాయణ్ నవలలు మొదటి సారిగా చైనీస్ భాషలో అనువాదించబడ్డాయి.
1983లో నారాయణ్ ఎ టైగర్ ఫర్ మాల్గుడిని ప్రచురించాడు. ఇది ఒక పులి, మనుషులతో దానికి ఉన్న సంబంధాల గురించిన కథ. 1986లో ప్రచురించబడిన నవల టాకటివ్ మాన్, మాల్గుడికి చెందిన పాత్రికేయుడు కావాలని ఆకాంక్షిస్తున్న ఒక వ్యక్తి గురించిన కథ. దాదాపు ఇదే సమయంలోమాల్గుడి డేస్(మరి కొన్ని కొత్త కథలను చేర్చిన రివైజ్డ్ ఎడిషన్), ది బన్యన్ ట్రీ అండ్ అదర్ స్టోరీస్ అనే రెండు కథా సంపుటాలను ప్రచురించాడు. 1987లో ఇతడుఎ రైటర్స్ నైట్‌మేర్ అనే వ్యాస సంపుటాన్ని ప్రకటించాడు. దీంట్లో కుల వ్యవస్థ, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు, ప్రేమ, కోతులు గురించిన వివిధ అంశాల మీద వ్యాసాల ఉన్నాయి. 1958 నుండి వివిధ పత్రికలలో రాసిన వ్యాసాలు ఈ సేకరణలో ఉన్నాయి.
మైసూర్ లో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, ఇతనికి వ్యవసాయంపై ఆసక్తి కలిగింది. ఒక ఎకరా పంటపొలం కొని వ్యవసాయం చేశాడు. ప్రతిరోజూ మధ్యాహ్నం ఆయన మార్కెట్‌కు నడచి వెళ్ళేవాడు. ఏదైనా కొనటానికి కాకుండా అక్కడి జనాలతో కలిసి ఉండటానికోసమే ఆయన అలా వెళ్ళేవాడు. అలాంటి సమయాల్లో, అడుగడుకుకి ఆగి కొట్ల యజమానులతో, వినియోగదారులతో మాట్లాడేవాడు. బహుశా ఇలా వారి నుండి సేకరించిన విషయాలను తన తర్వాతి పుస్తకాలలో ఉపయోగించుకునేవాడు.
1980లో నారాయణ్ రాజ్య సభకు నామినేట్ చేయబడ్డాడు. రాజ్యసభ సభ్యుడిగా తన పదవీ కాలంలో ఇతడు పాఠశాల పిల్లల దురవస్థలు, ముఖ్యంగా పుస్తకాల బరువు తగ్గించడం, పిల్లల సృజనాత్మకతపై విద్యావ్యవస్థ ప్రభావం మొదలైన అంశాలపై పూర్తి శ్రద్ధ కనబరచాడు. ఈ సమస్యనే ఇతడు తన మొదటి నవల స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్లో ప్రముఖంగా ప్రస్తావించాడు. ఇతడు చేసిన తొలి ప్రసంగంలో ఈ ప్రత్యేక సమస్య గురించి మాట్లాడాడు. ఇతని కృషి ఫలితంగా పాఠశాల విద్యావ్యవస్థలో మార్పులు చేయడానికి ప్రొఫెసర్ యష్‌పాల్ నేతృత్వంలో ఒక కమిటి ఏర్పాటు చేయబడింది.
1990లో ఇతని నవల ది వరల్డ్ అఫ్ నాగరాజ్ విడుదలయ్యింది. ఇది కూడా మాల్గుడిలో జరిగే కథ. ఈ నవలలో నారాయణ్ వృద్ధాప్య ఛాయలు కనిపిస్తాయి. ఈ నవల వ్రాయడం పూర్తైన తర్వాత నారాయణ్ ఆరోగ్యం క్షీణించసాగింది. కూతురు కుటుంబానికి దగ్గరగా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ఇతడు మద్రాసుకు మకాం మార్చాడు. మద్రాసుకు మారిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, 1994లో ఇతని కూతురు కాన్సర్ వ్యాధి సోకి మరణించగా, ఇతని మనవరాలు భువనేశ్వరి (మిన్నీ) ఇతని ఆలనాపాలనా చూసుకోవడం ప్రారంబించింది. అలాగే, ఇండియన్ థాట్ పబ్లికేషన్స్ని కూడా తనే నిర్వహించింది. తరువాత నారాయణ్ తన ఆఖరి పుస్తకమైన గ్రాండ్ మదర్స్ టేల్ని ప్రచురించాడు. ఇది ఆయన ముత్తవ్వ గురించిన కథ. తన భర్త వివాహమైన వెంటనే పారిపోవడంతో, ఆమె అతడిని వెతకటానికి సుదూర ప్రాంతాలకు పయనం చేసింది. నారాయణ్ బాలుడుగా ఉన్నప్పుడు అమ్మమ్మ ఇతనికి ఈ కథని వివరించింది.
తన ఆఖరి సంవత్సరాలలో నారాయణ్, దాదాపు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం, ది హిందూ సంపాదకుడైన ఎన్.రామ్‌తో గడిపేవాడు. ఇద్దరూ కాఫీ త్రాగుతూ, రకరకాల విషయాల గురించి మాట్లాడుకుంటూ, అర్ధరాత్రి దాటే వరకు గడిపేవారు.
రచనా శైలి
నారాయణ్ రచనా శైలి సరళంగా, కపటం లేకుండా, సహజంగా హాస్యస్పోరకంగా ఉండేది. ఇతని రచనల్లో సామాన్య ప్రజలు కేంద్రబిందువుగా ఉండటం వల్ల పాఠకులు ఇతని పాత్రలను తమ బంధువులుగా, ఇరుగు పొరుగు వారిగా భావించేవారు. దీనివల్ల పుస్తకంలోని విషయాలతో పాఠకులు దాదాపుగా ఏకీభవించేవారు. తన సమకాలీన రచయితలవలె నవలా రచనలో అప్పుడున్న బాణికి అనుకూలంగా తన శైలిని మార్చుకోకుండా సమాజంలోని సమస్యలను తనదైన సరళమైన శైలిలో వ్రాయగాలిగాడు. విమర్శకులు నారాయణ్‌ని భారత చెకోవ్ అని పరిగణించారు. ఇద్దరి రచనలోని సరళత్వం, సున్నితహాస్యం వంటి అంశాల వల్ల ఇద్దరిని పోల్చేవారు. ది న్యూయార్కర్కు చెందిన ఆంటొనీ వెస్ట్ ప్రకారం నారాయణ్ రచన నికోలాయి గోగోల్ యొక్క వాస్తవికత రచన లాగా ఉందని భావించాడు.
మాల్గుడి
మాల్గుడి, నారాయణ్ సృష్టించిన ఒక కాల్పనిక, పాక్షిక నగర వాతావరణం కలిగిన దక్షిణ భారత పట్టణం. aayana ఈ పట్టణాన్ని సెప్టెంబరు 1930న విజయదశమి నాడు సృష్టించాడు. ఇతనికి మొదట మదిలో ఒక రైల్వే స్టేషను మెదిలి, తరువాత నెమ్మదిగా మాల్గుడి అనే పేరు తట్టినట్లు ఇతడు చెప్పుకున్నాడు. రామాయణ కాలం నుండి ఉన్న నిష్కళంకమైన చరిత్ర గల పట్టణంగా మాల్గుడి సృష్టించబడింది. శ్రీరామచంద్రుడు ఈ పట్టణం మీదుగా వెళ్ళినట్లు వ్రాయబడింది; బుద్ధుడు కూడా మార్గమధ్యంలో ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించినట్లు వ్రాయబడింది. నారాయణ్ ఈ పట్టణానికి కచ్చితమైన భౌగోళిక హద్దులు ఎప్పుడూ పెట్టలేదు. కథలో వచ్చే సంఘటనలకు అనుగుణంగా ఊరి రూపురేఖలు తరచూ మార్చి, భవిష్యత్తు కథలకు రంగం సిద్దం చేసేవాడు. డా. జేమ్స్ ఎం. ఫెన్నేలీ, నారాయణ్ రాసిన అనేక పుస్తకాలు, కథల ఆధారంగా మాల్గుడి రేఖాచిత్రాన్ని రూపొందించాడు.
భారాతదేశములో మారుతున్న రాజకీయ పరిణామాల బట్టి మాల్గుడి కూడా మారుతూ వచ్చింది. 1980లలో, భారతదేశంలో జాతీయవాదం గట్టిగా పెరుగుతున్న సమయంలో, పట్టణాలకు, ప్రాంతాలకు బ్రిటిష్ పేర్లని మార్చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు జరుగుతూ ఉండేవి. ఆ సమయములో మాల్గుడి మేయర్‌గా చాలా కాలంగా ఉన్న ఫ్రెడరిక్ లాలీ యొక్క విగ్రహాన్ని తీసివేశారు. ఫ్రెడరిక్ లాలీ మాల్గుడిలో స్థిరపడ్డ పౌరులలో ఒకడు. అయితే, భారత స్వాతంత్రోద్యమాన్ని లాలి గట్టిగా సమర్ధించేవాడని హిస్టారికల్ సొసైటీస్ ఆధారాలు చూపినప్పుడు, ముందు తీసుకున్న చర్యలని నగరసభ ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది.
విమర్శకుల స్పందన
కొంత కాలం తరువాత నారాయణ్‌కు అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలలో గుర్తింపు లభించింది. మిచిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ ఇతడి పుస్తకాలని ప్రచురించడం ప్రారంబించింది. మొదటిసారి అమెరికా దేశానికి రాక్ ఫెల్లెర్ ఫౌండేషన్ వారి ఫెలోషిప్ మీద వెళ్ళాడు. అక్కడ మిచిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ, యూనివర్సిటీ అఫ్ కాలిఫోర్నియా, బెర్క్లీ వంటి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రసంగాలు చేశాడు. ఈ తరుణంలో జాన్ అప్డైక్ ఇతని రచనను గమనించి, ఇతడిని చార్లెస్ డికెన్స్‌తో పోల్చాడు. ది న్యూ యార్కర్లో ప్రచురించబడిన వ్యాసంలో అప్డైక్ ఇతడిని అంతరించిపోతున్న రచయితల జాతికు చెందిన రచయితగా వర్ణించాడు.
అనేక నవలలు, వ్యాసాలు, చిన్నకథలు రాసిన నారాయణ్, భారత సాహిత్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటి చెప్పిన వ్యక్తిగా పేరొందాడు. శశి ధరూర్, శశి దేశ్‌పాండే, వి.ఎస్.నయపాల్, వ్యాట్ మేసన్, శ్రీనివాస అయ్యంగార్, విలియం వాల్ష్, అనితా దేశాయ్ వంటి దేశవిదేశాల విమర్శకులు నారాయణ్ రచనలపై విశ్లేషణలు చేశారు.
పురస్కారాలు
తన సాహిత్య జీవితములో అనేక పురస్కారాలను నారాయణ్ గెలుచుకున్నాడు. ఇతడికి లభించిన మొదటి పెద్ద గుర్తింపు, ది గైడ్ నవలకు 1958లో బహుకరించబడిన కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత, గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా ఇతడి పద్మ భూషణ్ పురస్కారం లభించింది. 1980లో రాయల్ సొసైటీ అఫ్ లిటరేచర్ వారు "ఎ.సి.బెన్సన్ మెడల్" బహూకరించారు. ఇతడు ఆ సొసైటిలో ఒక సభ్యుడు. 1982లో ఇతడిని అమెరికన్ అకాడమీ అఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ వారు గౌరవ సభ్యుడుగా ఎన్నుకున్నారు. ఇతని పేరు పలుమార్లు సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతికు పరిశీలించబడింది కాని ఆ పురస్కారం ఇతనికి దక్కలేదు.
యూనివెర్సిటీ అఫ్ లీడ్స్ (1967), మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం (1976) ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం (1973) మొదలైన విశ్వవిద్యాలయాలు ఇతనికి గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చి గౌరవించాయి. సాహిత్యరంగానికి చేసిన సేవకు గుర్తింపుగా నారాయణ్ భారత రాజ్య సభకు ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి నియమితుడైనాడు. ఇతడు మరణించడానికి ఒక సంవత్సరం ముందు, 2000లో భారతదేశపు రెండవ అతి గొప్ప పౌరపురస్కారం పద్మ విభూషణ్ ఇతడిని వరించింది.
ఉత్తరదాయిత్వం
తన సాహిత్యం ద్వారా భారతదేశాన్ని బయటి ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన వారిలో నారాయణ్ ఒకడూ. భారత సాహిత్యరంగానికి చెందిన ముగ్గురు గొప్ప ఇంగ్లీషు రచయితలలో ఇతడు ఒకడు. ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్,, రాజారావులు మిగిలిన ఇద్దరు. 2014లో గూగుల్ ఇతని 104వ జయంతి సందర్భంగా ఒక డూడుల్‌ని ప్రదర్శించడం ద్వారా గౌరవించింది.
"Whom next shall I meet in Malgudi? That is the thought that comes to me when I close a novel of Mr Narayan's. I do not wait for another novel. I wait to go out of my door into those loved and shabby streets and see with excitement and a certainty of pleasure a stranger approaching, past the bank, the cinema, the haircutting saloon, a stranger who will greet me I know with some unexpected and revealing phrase that will open a door on to yet another human existence."
- Graham Greene
మైసూరులో ఇతడు నివసించిన గృహాన్ని 2016లో ఇతని గౌరవ సూచకంగా ఒక మ్యూజియంగా మార్చారు.
అనుసరణలు
నారాయణ్ రచించిన ది గైడ్ అనే నవల గైడ్ అనే పేరుతో విజయ్ ఆనంద్ దర్శకత్వంలో హిందీ సినిమాగా తీయబడింది. ఆంగ్ల భాషలో కూడా ఐది విడుదలయింది. అయితే, ఈ సినిమాను నవలలో రాసినట్లు కాకుండా కథను మార్చి తీయడం నారాయణ్‌కు నచ్చలేదు.లైఫ్ పత్రికలో "ది మిస్ గైడెడ్ గైడ్" అనే పేరుతొ ఈ చిత్రాన్ని విమర్శిస్తూ ఒక వ్యాసం రాసాడు. Mr. సంపత్ అనే ఇతని నవల మిస్ మాలిని అనే పేరుతో, పుష్పవల్లి, కొత్తమంగళం సుబ్బు నటులుగా తమిళభాషలో సినిమాగా తీయబడింది. పద్మిని, మోతిలాల్ నటులుగా జెమినీ స్టూడియోస్ ఈ సినిమాను హిందీలో కూడా నిర్మించారు. మరో నవల ది ఫైనాన్షియల్ ఎక్‌స్పర్ట్ బ్యాంకర్ మర్గయ్య అనే పేరుతొ కన్నడభాషలో సినిమాగా తీయబడింది. స్వామి అండ్ ఫ్రెండ్స్, ది వెండార్ అఫ్ స్వీట్స్తోపాటు నారాయణ్ రచించిన మరి కొన్ని చిన్నకథలని నటుడు-దర్శకుడైన శంకర్‌నాగ్, మాల్గుడి డేస్ అనే పేరుతొ టెలివిజన్ సీరియల్‌గా తీసాడు. దీనితో నారాయణ్ సంతృప్తి చెంది, పుస్తకాలలో రాసినట్లే కథలని ఉంచడం గురించి నిర్మాతలని నారాయణ్ మెచ్చుకున్నాడు.
మరింత చదవడానికి
వర్గం:1906 జననాలు వర్గం:2001 మరణాలు వర్గం:ఆంగ్ల నవల రచయితలు వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సాహితీకారులు వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
పేర్ని వెంకటరామయ్య
పేర్ని వెంకటరామయ్య (పేర్ని నాని) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మచిలీపట్టణం ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి,
రాజకీయ జీవితం
పేర్ని నాని తన తండ్రి నుంచి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1999లో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ తఅభ్యర్థిగా మచిలీపట్నం అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2004, 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మచిలీపట్నం నుండి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన 2011లో కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి ప్రభుత్వంలో ప్రభుత్వ విప్‌గా పని చేసి, కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి 2013లో వైఎస్సార్‌ సీపీలో చేరాడు.
పేర్ని నాని 2014 ఎన్నికల్లో ఒత్తిడోయి, 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మచిలీపట్టణం ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి మండలి లో రవాణా, సమాచార శాఖ మంత్రిగా ఉన్నాడు.
నెల్లూరు గ్రామీణ మండలం
నెల్లూరు గ్రామీణ మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన మండలం. ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022 లో భాగంగా శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా పరిధిని సవరించుటలో భాగంగా, లోగా ఉన్న నెల్లూరు మండల స్థానంలో నెల్లూరు గ్రామీణ మండలం, నెల్లూరు పట్టణ మండలం , అనే రెండు కొత్త మండలాలు ఏర్పడ్డాయి. ఇది నెల్లూరు రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలోకి వస్తుంది.దీని పరిపాలనా కేంద్రం నెల్లూరు.
మధ్య రాతియుగం
పురాతత్వఅధ్యనం ప్రకారం మధ్యరాతియుగం అనేది ప్రాచీన శిలా యుగంకు, నవీన శిలా యుగంకు మధ్య గల యుగము. దీనినే (గ్రీకులో: μεσος, mesos "middle"; λιθος, lithos "stone", అని అంటారు.1960 వరకు ఫ్రేంచి, యురోప్లో దీనినే ఎగువ నవీన శిలా యుగంగా కూడా పిలువబడింది.
యురేషియాలో అనేక ప్రాంతాలలో మధ్యరాతియుగానికి అనేక కాలమాన లెక్కలు ఉన్నాయి.10,000 to 5,000 BC, వరకు ఉత్తరపశ్చిమ యురోప్ లో దీనిని దిగువ ప్లైస్టోసీన్ కాలముగా మరియ ఎగువ వ్యవసాయ కాలంగా కూడా పిలువబడింది. కాని సుమారు (20,000 to 9,500 BC) the Levant ప్రకారం మధ్యరాతియుగంగా పిలువబడింది.
సూక్ష్మరాతియుగం
పదప్రయోగ విధానం
"పాలియోలిథికు", "నియోలిథికు" అనే పదాలను 1865 లో జాను లుబ్బాకు తన ప్రీ-హిస్టారికలు టైమ్సులో పరిచయం చేశారు. అదనపు "మెసోలిథికు" వర్గాన్ని 1866 లో హోడరు ​​వెస్ట్రోపు ఇంటర్మీడియటు కేటగిరీగా చేర్చారు. వెస్ట్రోపు సూచన వెంటనే వివాదాస్పదమైంది. జాను ఎవాన్సు నేతృత్వంలోని ఒక బ్రిటిషు పాఠశాల ఇంటర్మీడియటు అవసరం లేదని ఖండించింది: యుగాలు ఇంద్రధనస్సు రంగుల వలె మిళితం అయ్యాయి. లూయిసు లారెంటు గాబ్రియేలు డి మోర్టిలెటు నేతృత్వంలోని ఒక ఐరోపా పాఠశాల అంతకుముందు, తరువాత మధ్య అంతరం ఉందని నొక్కి చెప్పింది.
ఎడ్వర్డు పియెటు దీనికి అజిలియను సంస్కృతి పేరు పెట్టడంతో అంతరాన్ని నింపినట్లు పేర్కొన్నాడు. నటు స్టెర్జెర్నా "ఎపిపాలియోలిథికు" లో ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఇచ్చింది. పాలియోలిథికు, నియోలిథికు మధ్య చొప్పించిన స్వంత హక్కులో ఇంటర్మీడియటు యుగం కాకుండా పాలియోలిథికు చివరి దశను సూచిస్తుంది.
"ఎపిపాలియోలిథికు" కొన్నిసార్లు "మెసోలిథికు" తో పాటు ఎగువ పాలియోలిథికు చివరలో మెసోలిథికు తరువాత కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. "మెసోలిథికు" ఒక ఇంటర్మీడియటు కాలాన్ని సూచించినట్లుగా నియోలిథికు తరువాత, కొంతమంది రచయితలు "ఎపిపాలియోలిథికు" అనే పదాన్ని వేట-సేకరణ నుండి వ్యవసాయసంప్రదాయ సంస్కృతులకు పరివర్తన చెందని వారిని పేర్కొనడానికి ఇష్టపడతారు. నియోలిథికు విప్లవంతో స్పష్టంగా పరివర్తన సాధించిన సంస్కృతులకొరకు "మెసోలిథికు" ని (నాటుఫియను సంస్కృతి వంటివి) కేటాయించారు. ఇతర రచయితలు "మెసోలిథికు" ను ఎల్.జి.ఎం. అనంతర వేట-సేకరణ సంస్కృతులకు అవి వ్యవసాయం వైపు పరివర్తన కలిగి ఉన్నప్పటికీ, లేనప్పటికీ సాధారణ పదంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అదనంగా పదజాలం పురావస్తు ఉప విభాగాల మధ్య విభిన్నంగా కనిపిస్తుంది. ఐరోపా పురావస్తు శాస్త్రంలో "మెసోలిథికు" విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతోంది. నియరు ఈస్టర్ను ఆర్కియాలజీలో "ఎపిపాలియోలిథికు" ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
ఐరోపా
బాల్కన్ మద్య శిలాయుగం 15,000 సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమవుతుంది. పశ్చిమ ఐరోపాలో ప్రారంభ మెసోలిథికు, లేదా అజిలియను, సుమారు 14,000 సంవత్సరాల క్రితం, ఉత్తర స్పెయిను, దక్షిణ ఫ్రాంసుని ఫ్రాంకో-కాంటాబ్రియను ప్రాంతంలో ప్రారంభమవుతుంది. ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో, మెసోలిథికు 11,500 సంవత్సరాల క్రితం (హోలోసిను ప్రారంభం) ప్రారంభమవుతుంది. ఇది మధ్య ప్రాంతంలో 8,500 - 5,500 సంవత్సరాల క్రితం వ్యవసాయం ప్రవేశపెట్టడంతో ముగింపుకు వచ్చింది. చివరి హిమనదీయ కాలం ముగిసినప్పుడు ఎక్కువ పర్యావరణ ప్రభావాలను అనుభవించిన ప్రాంతాలు చాలా స్పష్టంగా మెసోలిథికు శకాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. ఇది సహస్రాబ్దాలుగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు ఉత్తర ఐరోపాలో, వెచ్చని వాతావరణం సృష్టించిన చిత్తడి నేలల నుండి గొప్ప ఆహార సరఫరా ఆధారంతో సమాజాలు బాగా జీవించగలిగాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులు మాగ్లెమోసియను, అజిలియను సంస్కృతుల వంటి భౌతిక రికార్డులో భద్రపరచబడిన విలక్షణమైన మానవ ప్రవర్తనలను ఉత్పత్తి చేశాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులు ఉత్తర ఐరోపాలో 5,500 బిపి వరకు నియోలిథికు రావడం ఆలస్యం చేశాయి.
రాతి ఉపకరణపేటిక రకం చాలా పరిశీలనకు లోనైన అంశాలలో ఒకటి: మెసోలిథికు అధికంగా మైక్రోలిథికు సాంకేతికతను ఉపయోగించింది. నమూనా 5 చిప్డు " రాతి పనిముట్లు " (మైక్రోలిత్సు) తో తయారు చేయబడిన మిశ్రమ పరికరాలు, పాలియోలిథికు మోడ్లు 1-4 ను ఉపయోగించాయి. ఐర్లాండు, పోర్చుగలు కొన్ని భాగాలు, ఐల్ ఆఫ్ మ్యాన్, టైర్హేనియను దీవులలో వంటి కొన్ని ప్రాంతాలలో మాక్రోలిథికు సాంకేతికత ఉపయోగించబడింది. నియోలిథికులో మైక్రోలిథికు టెక్నాలజీని రాతి గొడ్డలి వంటి పాలిషు రాతి పనిముట్లను అభివృద్ధి చేసిన మాక్రోలిథికు టెక్నాలజీతో భర్తీ చేశారు.
స్టోన్హెంజుతో సహా ఒక కర్మ లేదా ఖగోళ ప్రాముఖ్యత ఉన్న ప్రదేశాలలో నిర్మాణం ప్రారంభం అయిందన్నదానికి కొన్ని ఆధారాలు ఉన్నాయి. తూర్పు-పడమరగా " పెద్ద పోస్టు హోల్ " చిన్న వరుస, స్కాట్లాండ్‌లోని వారెను ఫీల్డులో "చంద్రమాన ఆధారిత క్యాలెండరు" నిర్మాణంలో గుంటలతో తయారుచేయబడిన వివిధ పరిమాణాల " పోస్టు హోల్సు " చంద్ర దశలను ప్రతిబింబిస్తాయి. రెండూ సి. 9,000 బిపి (క్రీస్తుపూర్వం 8 వ మిలీనియం).
"నియోలిథికు ప్యాకేజీ" (వ్యవసాయం, పశువుల పెంపకం, మెరుగుపెట్టిన రాతి గొడ్డలి, కలప లాంగుహౌసులు, కుండలతో సహా) ఐరోపాలో వ్యాపించడంతో మెసోలిథికు జీవన విధానం అట్టడుగు, చివరికి కనుమరుగైంది. స్థిరత్వం జనాభా పరిమాణం, మొక్కల ఆహార పదార్థాల వాడకం వంటి మెసోలిథికు అనుసరణలు వ్యవసాయానికి పరివర్తనకు సాక్ష్యంగా పేర్కొనబడ్డాయి. హగెనులోని బ్లట్టరుహోలు నుండి వచ్చిన మెసోలిథికు ప్రజల వారసులు ఈ ప్రాంతంలో వ్యవసాయ సంఘాలుగా వచ్చిన తరువాత 2000 సంవత్సరాలకు పైగా సుదీర్ఘమైన జీవనశైలిని కొనసాగించినట్లు తెలుస్తోంది; ఇటువంటి సమాజాలను "సబునోలిథికు" అని పిలుస్తారు. మధ్యయుగ కాలంలో వ్యవసాయానికి సరిపోని ఈశాన్య ఐరోపా ప్రాంతాలలో వేట, చేపలవేట జీవనశైలిగా కొనసాగింది. స్కాండినేవియాలో మెసోలిథికు కాలం ఏదీ అంగీకరించబడదు. స్థానికంగా ఇది "పాత రాతి యుగం" నుండి "చిన్న రాతి యుగం" లోకి వెళుతుంది.
కళలు
మునుపటి ఎగువ పాలియోలిథికు, క్రింది నియోలిథికుతో పోలిస్తే, మెసోలిథికు నుండి తక్కువ మనుగడలో కళల ఉనికి ఉంది. ఐబీరియను మధ్యధరా బేసిను రాకు ఆర్టు, ఇది బహుశా ఎగువ పాలియోలిథికు నుండి వ్యాపించింది. ఇది విస్తృతంగా ప్రదర్శితమౌతుంది. ఇది ఎగువ పాలియోలిథికు గుహ-చిత్రాల కంటే చాలా తక్కువగా ప్రసిద్ది చెందింది. ఇది ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. ప్రాంతాలు ప్రస్తుతం ఎక్కువగా బహిరంగ ప్రపంచంలో ప్రదర్శితమౌతున్నాయి. ఈ విషయాలు జంతువుల కంటే ఎక్కువగా మనుషులు చిత్రాలు ఉన్నాయి. చిన్న చిన్న చిత్రాల పెద్ద సమూహం ఉంది. రోకా డెల్సు మోరోసు వద్ద 45 చిత్రాలు ఉన్నాయి. దుస్తులు, నృత్యం, పోరాటం, వేట, ఆహారం సేకరించే దృశ్యాలు ప్రదర్శించబడ్డాయి. పాలియోలిథికు కళ జంతువుల కంటే ఈ బొమ్మలు చాలా చిన్నవి. తరచూ శక్తివంతమైన భంగిమలలో ఉన్నప్పటికీ చాలా క్రమపద్ధతిలో చిత్రీకరించబడ్డాయి. సస్పెన్షను హోల్సు, సరళమైన చెక్కిన డిజైన్లతో కొన్ని చిన్న చెక్కిన పెండెంట్లు ఉన్నాయి. కొన్ని ఉత్తర ఐరోపా నుండి అంబరులో, బ్రిటన్లోని స్టారు కారు నుండి ఉన్నాయి. ఎల్క్సు హెడ్ ఆఫ్ హుయిటినెను ఫిన్లాండు లోని సబ్బు రాయిలో చెక్కబడిన అరుదైన మెసోలిథికు జంతువు ఉంది.
యురల్సు లోని రాకు ఆర్టు పాలియోలిథికు తరువాత ఇలాంటి మార్పులను కనబరుస్తుంది. చెక్క షిగిరు విగ్రహం అరుదైన మనుగడ. సాధారణమైన పదార్థంతో చేసినప్పటికీ దీర్గకాలం మనుగడసాగిస్తున్న అరుదైన శిల్పానికి ప్రతీకగా ఉండవచ్చు. ఇది రేఖాగణిత మూలాంశాలతో చెక్కబడిన లర్చు ప్లాంకు, అగ్రస్థానంలో మానవ తల అమర్చబడి ఉంది. శకలాలు, తయారు చేసినప్పుడు ఇది 5 మీటర్ల ఎత్తు ఉండేది. ఆధునిక ఇజ్రాయెలు కాల్ఫైటు లోని నాటుఫియను చెక్కడం " ఐన్ సఖ్రి ప్రేమికులు " ఉంది.
మద్య శిలాయుగం సెరామికు
ఈశాన్య ఐరోపా, సైబీరియా, కొన్ని దక్షిణ ఐరోపా, ఉత్తర ఆఫ్రికా ప్రాంతాలలో "సిరామికు మెసోలిథికు" ను సి. 9,000 - 5,850 బిపి. సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందింది. వ్యవసాయం లేనప్పటికీ నియోలిథికు సంస్కృతి మాదిరిగా కుండల తయారీ సంస్కృతులు ఉన్నాయని రష్యను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు వర్ణించడానికి ఇష్టపడతారు. ఈ కుండల తయారీ సంచార మెసోలిథికు సంస్కృతిని నిశ్చల నియోలిథికు సంస్కృతులకంటే భిన్నమైనదిగా ఉన్నదని చూడవచ్చు. ఇది నియోలిథికు రైతులు ఉపయోగించని పద్ధతులతో తయారు చేయబడిన పాయింటు లేదా నాబు బేసు, ఫ్లేర్డు రిమ్సుతో విలక్షణమైన కుండలను సృష్టించింది. మెసోలిథికు సిరామికు ఒక్కొక ప్రాంతంలో ఒక్కొక ప్రత్యేక శైలిని అభివృద్ధి చేసినప్పటికీ, సాధారణ లక్షణాలు ఒకే మూల బిందువును సూచిస్తాయి. ఈ రకమైన కుండల తొలి తయారీ సైబీరియాలోని బైకాలు సరస్సు పరిసర ఉన్న ప్రాంతంలో ఉండవచ్చు. ఇది రష్యా లోని వోల్గాలోని ఎల్సను, యలెస్కా, సమరా సంస్కృతిలో కనిపిస్తుంది. అక్కడ నుండి డ్నీపరు-డోనెట్సు సంస్కృతి ద్వారా తూర్పు బాల్టికు నార్వా సంస్కృతికి వ్యాపించింది. తరువాత తీరం వెంబడి పడమర వైపు విస్తరించి డెన్మార్కు ఎర్టెబెల్లె సంస్కృతి, ఉత్తర జర్మనీకి చెందిన ఎల్లెర్బెకు, తక్కువ దేశాల సంబంధిత స్విఫ్టరుబెంటు సంస్కృతిలో ఇది కనుగొనబడింది.
2012 సైన్సు జర్నలులో ప్రచురణలో ప్రపంచంలో ఇప్పటివరకు ఎక్కడైనా తెలియని తొలి కుండలు చైనాలోని జియాను రెండాంగు గుహలో కనుగొనబడ్డాయి. రేడియోకార్బను ద్వారా ఇప్పటికి 20,000 నుండి 19,000 సంవత్సరాల మధ్య, చివరి హిమనదీయ కాలం చివరిలో ఇవి తయారు చేయబడ్డాయని భావిస్తున్నారు. చుట్టుపక్కల అవక్షేపాలను జాగ్రత్తగా డేటింగు చేయడానికి కార్బను 14 డేటేషను స్థాపించబడింది. చాలా కుండల పెంకులు మచ్చల గుర్తులను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ కుండలను వంట కోసం ఉపయోగించారని సూచిస్తున్నాయి. ఈ ప్రారంభ కుండల కంటైనర్లు వ్యవసాయం ఆవిష్కరణకు ముందు (క్రీ.పూ 10,000 నుండి 8,000 నాటివి)గరిష్ట హిమనదీయ గరిష్ఠ సమయంలో వేట-సేకరణ ద్వారా జీవనం సాగించే సంచార ఫోరేజర్సు చేత తయారు చేయబడ్డాయి.
"మెసోలిథికు" పశ్చిమ యురేషియా వెలుపల
పాలియోలిథికు, నియోలిథికు అధికంగా సహజంగా పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ చైనా పురావస్తు శాస్త్రంలో (1945 తరువాత) మెసోలిథికు ప్రవేశపెట్టబడింది. మెసోలిథికుగా పరిగణించబడే చైనా ప్రాంతాలు "ప్రారంభ నియోలిథికు" గా పరిగణించబడతాయి.
భారతదేశ పురావస్తు శాస్త్రంలో సుమారు 12,000 - 8,000 బిపిల మధ్య ఉన్న మెసోలిథికు వాడుకలో ఉంది.
అమెరికా పురావస్తు శాస్త్రంలో లిథికు దశ తరువాత ఒక పురాతన (మీసో-ఇండియను కాలం) కొంతవరకు మెసోలిథికుతో సమానంగా భావించబడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:చరిత్ర వర్గం:చరిత్రలో యుగాలు వర్గం:రాతి యుగం వర్గం:మానవ పరిణామం
జాదవ్‌పూర్
thumb|జాదవ్‌పూర్ జాదవ్‌పూర్ భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కోల్‌కతా జిల్లాలో కోల్‌కతా యొక్క దక్షిణ పొరుగు ప్రాంతం. దక్షిణ కోల్‌కతాలోని ముఖ్యమైన జంక్షన్‌లలో జాదవ్‌పూర్ ఒకటి. జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి పొందిన అనేక పరిశోధనా సంస్థలు జాదవ్‌పూర్‌లో ఉన్నాయి.
ఈ జోన్‌కు ఉత్తరాన ధాకురియా, పశ్చిమాన తల్లిగంజ్, తూర్పున సంతోష్‌పూర్, దక్షిణాన గడియా జోన్ ఉన్నాయి. ప్రధానంగా మధ్యతరగతి మరియు ఎగువ మధ్యతరగతి ప్రజలు ఈ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. ఈ జోన్ యొక్క ప్రధాన విద్యా సంస్థ జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయం.
1955లో స్థాపించబడిన ఒక పబ్లిక్ రీసెర్చ్ యూనివర్శిటీ అయిన చారిత్రాత్మక జాదవ్‌పూర్ యూనివర్శిటీ పేరు మీదుగా ఈ ప్రాంతం పేరు పెట్టబడింది. ఈ విశ్వవిద్యాలయం సైన్స్ మరియు ఇంజినీరింగ్‌పై దృష్టి కేంద్రీకరించడంతోపాటు మానవీయ శాస్త్రాలు మరియు సామాజిక శాస్త్రాలలో దాని బలమైన విభాగాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.
జాదవ్‌పూర్ అనే పేరు యొక్క మూలానికి సంబంధించి భిన్నమైన సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి మరియు వాటిలో ఒకటి 18వ శతాబ్దంలో సమీపంలోని సోనార్‌పూర్ పట్టణంలో జమీందార్ (భూస్వామి)గా ఉన్న జాదవ్ నారాయణ్ సర్కార్ పేరు మీద ఈ పొరుగు ప్రాంతానికి పేరు పెట్టబడిందని సూచిస్తుంది.
ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, జాదవ్ నారాయణ్ సర్కార్ ఈ ప్రాంతంలో ప్రముఖ వ్యక్తి మరియు అనేక దేవాలయాలు మరియు ఇతర ప్రజా సౌకర్యాలను స్థాపించారు. 19వ శతాబ్దం చివరలో ఈ ప్రాంతంలో రైల్వే స్టేషన్‌ను నిర్మించినప్పుడు, దానికి అతని పేరు పెట్టబడింది మరియు చుట్టుపక్కల ఉన్న ప్రాంతం క్రమంగా జాదవ్‌పూర్ అని పిలువబడింది. దాని మూలంతో సంబంధం లేకుండా, జాదవ్‌పూర్ అనే పేరు పొరుగు ప్రాంతం మరియు దాని అభివృద్ధి చెందుతున్న విద్యా మరియు వాణిజ్య కార్యకలాపాలతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:కోల్‌కాతా
గంధర్వ
గంధర్వ 2022 జూలై 8న విడుదలైన సినిమా. ఎస్. కె. ఫిలిమ్స్ బ్యానర్ సమర్పణలో ఫ‌న్నీ ఫాక్స్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్స్‌, వీర శంక‌ర్ సిల్వర్ స్క్రీన్స్ బ్యానర్‌లపై అప్సర్ దర్శకత్వంలో ఎమ్.ఎన్ మధు ఈ సినిమాను నిర్మించాడు. సందీప్ మాధవ్, గాయత్రి ఆర్. సురేష్, శీత‌ల్ భ‌ట్, సాయి కుమార్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఫ‌స్ట్ లుక్‌, మోష‌న్ పోస్టర్‌ను 2021 ఆగష్టు 15న విడుదల చేసి
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు
బొమ్మ వెంకటేశ్వర్లు
బొమ్మ వెంకటేశ్వర్లు తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున 1999 నుండి 2004 వరకు ఇందుర్తి (హుస్నాబాద్) నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా ప్రజలకు సేవలందించాడు.
జీవిత విశేషాలు
పెద్దపల్లి జిల్లా, శ్రీరాంపూర్ గ్రామంలో జన్మించిన వెంకటేశ్వర్లు, సీనియర్‌ న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. ఆయనకు ముగ్గురు కూతుళ్లు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
కాంగ్రెస్‌ పార్టీ సీనియర్‌ నాయకుడైన వెంకటేశ్వర్లు, కరీంనగర్ జిల్లా కాంగ్రెస్ నాయకుడిగా, రాష్ట్రస్థాయి నాయకుడిగా పనిచేశాడు. 1989, 1994 ఎన్నికల్లో దేశిని చిన్నమల్లయ్య పోటీచేసి ఓడిపోయాడిన వెంకటేశ్వర్లు 1999లో గెలుపొంది 2014  వరకు ఐదేళ్లపాటు ఎమ్మెల్యేగా ఉన్నాడు. అనంతరం నియోజకవర్గాల పునర్విభజన తర్వాత 2004లో హుస్నాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి చాడ వెంకట్ రెడ్డి చేతిలో, 2014లో వేములవాడ నుంచి పోటీచేసి ఓడిపోయాడు.
మరణం
కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వెంకటేశ్వర్లు హైదరాబాద్‌లోని కేర్ హాస్పిటల్లో చికిత్సపొందుతూ 2019, మార్చి 18 సోమవారంనాడు మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
ఎల్లో ఫ్లవర్స్ (సినీ నిర్మాణ సంస్థ)
ఎల్లో ఫ్లవర్స్, తెలుగు సినీ నిర్మాణ సంస్థ. రమేష్ పుప్పాల 2015లో హైదరాబాదు లో ఈ సంస్థను స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ ద్వారా తొలిసారిగా 2011లో రవితేజ, రిచా గంగోపాధ్యాయ, దీక్షా సేథ్ జంటగా హరీష్ శంకర్ దర్శకత్వంలో మిరపకాయ్ సినిమా రూపొందించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:2011 స్థాపితాలు
భండారు అచ్చమాంబ
right|150px భండారు అచ్చమాంబ (1874 - 1905) తొలి తెలుగు కథా రచయిత్రి. ఈమె ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం కూర్చిన కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావుకు అక్క.
జీవిత విశేషాలు
అచ్చమాంబ గురజాడ అప్పారావు కన్నా పదేళ్ళ ముందే 1902 నవంబరు నెలలో రాసిన కథ ‘ధన త్రయోదశి’ని ‘హిందూ సుందరి’ పత్రికలో ప్రచురించారు. ప్రథమ స్త్రీవాద చరిత్ర కారణి. అయితే ఈ కథ గ్రాంధిక భాషలో ఉంది. అచ్చమాంబ 1874 వ సంవత్సరంలో కృష్ణా జిల్లా నందిగామ దగ్గర పెనుగంచిప్రోలులో పుట్టింది. ఈమెకు ఆరేళ్ళ వయసపుడే తండ్రి చనిపోయాడు. 10వ ఏటనే ఈమెకు పెళ్ళయ్యింది. పెళ్ళయ్యే నాటికి అచ్చమాంబ ఏమి చదువుకోలేదు. ఆమె తల్లి, తమ్ముడు కూడా ఆమెతో పాటే ఉండేవారు. ఆమె తమ్ముడికి చదువు చెప్పించారు కానీ ఈమెను ఎవరూ ప్రోత్సహించలేదు. ఎమ్. ఏ చదివిన తమ్ముడితో పాటు కూర్చుని తానే చదువుకుంటూ తెలుగు, హిందీ నేర్చుకొన్నది. ఆమెకు ఇంగ్లీషు, గుజరాతీభాషలలో కూడా ప్రవేశం ఉంది. . 1902లో ఓరుగంటి సుందరీ రత్నమాంబతో కలిసి మచిలీపట్నంలో మొదటి మహిళా సమాజం “బృందావన స్త్రీల సమాజం”ను స్థాపించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పర్యటించి ఎన్నో స్త్రీల సంఘాలు ఏర్పరచింది. చిన్న వయసులో కుమారుడు, కుమార్తె మరణించడం ఆమెకు తీవ్రమైన దు:ఖాన్ని కల్గించింది. అనాథ పిల్లల్ని చేరదీసి చదువు చెప్పించేది. ఆమె ఇంట్లో ఎపుడు ఐదారుగురు పిల్లలుండి చదువుకుంటూ వుండేవారు. 1905 జనవరి 18వ తేదీన ముఫ్ఫై ఏళ్ళకే మరణించింది. వివిధ భాషలలో స్త్రీ సాహిత్యం వ్రాసిన రచయిత్రుల గురించి భండారు అచ్చమాంబ రచనల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది.
కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావు, ఆయన అక్క భండారు అచ్చమాంబల పరస్పరానురాగం అందరినీ ఆకర్షించేది. ఆమె తమ్ముని విద్యాభివృద్ధికి పాటుపడింది. అక్కగారి సాహిత్యకృషికి, విజ్ఞానానికి తమ్ముడు చేయూతనిచ్చేవాడు. తమ్ముడు ఎంతో సమాచారాన్ని, పుస్తకాలను సేకరించి తోడ్పడగా అచ్చమాంబ అబలా సచ్చరిత్రమాల అనే గ్రంథాన్ని రచించింది. ఇందులో సుమారు 1000 సంవత్సరాల కాలంలో ప్రసిద్ధికెక్కిన భారత స్త్రీల కథలున్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తమ చింతామణి ముద్రణాలయంలో ప్రచురించాడు.
రచనలు
ఇతర పుస్తకాలు
లంకెలు
వర్గం:1874 జననాలు వర్గం:1905 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయిత్రులు
జీనోమ్ వ్యాలీ
జీనోమ్‌ వ్యాలీ, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లో ఉన్న భారతీయ హై-టెక్నాలజీ వ్యాపార కేంద్రం. ఇక్కడికి సమీపంలో తురకపల్లి, శామీర్‌పేట్, మేడ్చల్, ఉప్పల్, పటాన్‌చెరు, జీడిమెట్ల, గచ్చిబౌలి, కీసరలో ఉంది. జీనోమ్ వ్యాలీ బయోమెడికల్ పరిశోధన, శిక్షణ, తయారీ కోసం ఒక క్లస్టర్‌గా అభివృద్ధి చెందింది.
చరిత్ర
భారత్ బయోటెక్ ఇంటర్నేషనల్, షాపూర్జీ పల్లోంజీ గ్రూప్, ఐసిఐసిఐ బ్యాంక్ వంటి ప్రైవేట్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కంపెనీల భాగస్వామ్యంతో 1999లో ఎస్.పి. బయోటెక్ పార్క్‌గా జీనోమ్ వ్యాలీ ప్రారంభించాడు. 2022 ఏప్రిల్ 5న జీనోమ్ వ్యాలీలో ప్రముఖ ఫార్మా సంస్థ జాంప్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ విభాగాన్ని తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటి, పరిశ్రమల, మున్సిపల్ శాఖామంత్రి కేటీఆర్ ప్రారంభించాడు. కెనడా తర్వాత జాంప్‌ హైదరాబాద్‌లోనే పెద్ద బ్రాంచ్‌ను ప్రారంభించింది. జాంప్ ఫార్మాకు కెనడా దేశం బయట ఇదే ఏకైక కర్మాగారం. 250 కోట్ల రూపాయలతో ఏర్పాటు చేసిన ఈ కంపెనీ ద్వారా 200 మందికి ఉపాధి లభించనున్నది. 28 రోజుల్లోనే జాంప్‌ ఫార్మాకు భూమిని కేటాయించారు.
ఐదు ప్రాజెక్టుల ప్రారంభం
2022 అక్టోబరు 18న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖామంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు బి-హబ్ తోపాటు ఐదు కొత్త ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవాలు, శంకుస్థాపనలు చేశాడు. తెలంగాణ లైఫ్ సైన్సెస్ ఎకోసిస్టమ్‌లో భాగం కాబోతున్న ఈ కొత్త ప్రాజెక్టులు రూ. ₹1,100 కోట్ల పెట్టుబడులను, దాదాపు 3,000 ఉద్యోగాలను అందించనున్నాయి. ఇందులో క్యూరేటెడ్ లైఫ్ సైన్సెస్ మౌలిక సదుపాయాల కల్పన ప్రాజెక్టు, ప్రాసెస్ డెవలప్‌మెంట్ ఫెసిలిటీ, బివి రీసెర్చ్ ప్లాట్‌ఫారమ్ మొదలైన ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర పరిశ్రమల శాఖ ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ జయేశ్ రంజన్, లైఫ్ సైన్సెస్ & ఫార్మా  డైరెక్టర్ శక్తి నాగప్పన్, వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల అధికారులు, అయా కంపెనీల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:జీవసాంకేతిక విజ్ఞానం వర్గం:హైదరాబాదు
వాలీబాల్
వాలీబాల్ అనేది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆడే ప్రాచుర్యమైన ఒక ఒలంపిక్ క్రీడ. రెండు జట్లు పాల్గొనే ఈ క్రీడలో ఒక్కో జట్టు కొన్ని నిబంధనలను అనుసరించి ప్రత్యర్థి జట్టు కోర్టులోకి బంతిని పంపి పాయింట్లు సాధించడానికి కృషి చేస్తారు.
ముందుగా ఒక ఆటగాడు కోర్టు బయటకు వెళ్ళి బంతిని పైకె గరేసి వల మీదుగా అవతలి కోర్టులో పడేటట్లు సర్వ్ చేస్తాడు. అవతలి జట్టు వారు బంతి కింద పడకుండా మూడు ప్రయత్నాల్లో తిరిగి ఇవతలి జట్టు కోర్టు లోకి పంపించాల్సి ఉంటుంది. సాధారణంగా ఈ ఆటను చేతులతోనే ఆడతారు. కానీ శరీరంతో ఒకసారి తాకడం న్యాయబద్ధమైనదే.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:ఆటలు
ధాత
సా.శ. 1816 - 1817, 1876 - 1877, 1936-1937, 1996-1997లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి ధాత అని పేరు. alt=|thumb|సీతను భిక్ష వేయమని కోరుతున్న రావణుడు
రామ రామ కృష్ణ కృష్ణ (సినిమా)
బయటి లింకులు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
స్వర్ణోత్సవం
స్వర్ణోత్సవం (Golden Jubilee) అనగా 50 సంవత్సరాలు పూర్తిచేసుకున్న సందర్భంలో జరుపుకునే ఉత్సవం. తెలుగు సినిమా రంగంలో 50 వారాలు లేదా 350 రోజులు పూర్తిచేసుకున్న చిత్రాలుగా పండుగ జరుపుకుంటారు.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:ఉత్సవాలు
రాయ్‌ఘర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
రాయ్‌ఘర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని 11 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఎనిమిది అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలో అసెంబ్లీ స్థానాలు
రాయ్‌ఘర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం షెడ్యూల్డ్ తెగల (ఎస్టీ) అభ్యర్థులకు రిజర్వ్ చేయబడింది.
మూలాలు
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఇంద్రోడా రాక్షసబల్లి, ఇతర శిలాజాల ఉద్యానవనము
ఇది మానవ నిర్మిత ఉద్యానవనమే కానీ, ఇక్కడ రాక్షసబల్లులు జీవించలేదు. ఇక్కడ ప్రదర్శించబడే రాక్షసబల్లులు జీవపరిమాణంలో ఉన్నాయి. వీటి అండాలు, ప్రపంచ రాక్షసబల్లి శిలాజ త్రవ్వక స్థలాలలో మూడవదైన గుజరాత్ లోని రైయోలీ, బలాసినోర్ లో బయటపడినవి. వీటి అండాల పరిమాణం ఫిరంగి గుండు అంత కలిగి ఉన్నాయి.
మూలాలు
1. http://www.geerfoundation.gujarat.gov.in/parks.htm
వర్గం:గుజరాత్ వర్గం:అహ్మదాబాద్ జిల్లా పర్యాటక ఆకర్షణలు
కిన్నెరసాని (2022 సినిమా)
కిన్నెరసాని 2022లో తెలుగులో విడుదలైన మిస్టరీ థ్రిల్లర్ సినిమా. సాయి రిషిక సమర్పణలో ఎస్‌.ఆర్‌.టి. ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌, శుభమ్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌ బ్యానర్స్ పై రామ్ తళ్లూరి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రమణ తేజ దర్శకత్వం వహించాడు. కల్యాణ్‌ దేవ్, శీత‌ల్ హీరో హీరోయిన్లుగా ర‌వీంద్ర విజ‌య్‌, మ‌హ‌తి బిక్షు, క‌శిష్ ఖాన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా జీ5 ఓటీటీలో జూన్‌ 10న విడుదలైంది.
చిత్ర నిర్మాణం
కిన్నెరసాని సినిమా టీజర్‌ను జనవరిలో విడుదల చేసిన చిత్ర యూనిట్, ఫిబ్రవరి 11న కళ్యాణ్ దేవ్ పుట్టినరోజున సినిమా థీమ్ వీడియోను రామ్‌ చరణ్‌ విడుదల చేశాడు. ఈ సినిమా టీజర్‌ను నటుడు నితిన్‌ 27 ఆగష్టు 2021న విడుదల చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
కళ్యాణ్ జ్యోతిసేన్ గుప్తా
జననం
కళ్యాణ్ జ్యోతిసేన్ గుప్తా 1953, మే 7న పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని బైద్యాపూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు.
వృత్తి జీవితం
కళ్యాణ్ జ్యోతిసేన్ గుప్తా 1981, ఏప్రిల్ 21న న్యాయవాదిగా చేరి సివిల్, కాన్స్టిట్యూషనల్, క్రిమినల్ విషయాలు, మధ్యవర్తిత్వ విషయాలలో కలకత్తా హైకోర్టులో ప్రాక్టీస్ చేశాడు. అటు తరువాత 1997లో కలకత్తా హైకోర్టు శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. కొంతకాలం కలకత్తా హైకోర్టులో యాక్టింగ్ చీఫ్ జస్టిస్‌గా పనిచేశాడు. 2012-2013 మధ్యకాలంలో ఉత్తరాఖాండ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా, 2013-2015 మధ్యకాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు. 2015 మే 18న సిక్కిం రాష్ట్ర లోకాయుక్త చైర్ పర్సన్ గా నియమించబడ్డాడు.
నందపహాడ్ (కుభీర్)
నందపహాడ్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిర్మల్ జిల్లా, కుభీర్‌ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కుభీర్‌ నుండి 15 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భైంసా నుండి 30 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి భైంసాలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పర్ది (బి)లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కుభీర్‌లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కుభీర్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల భైంసాలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నిజామాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నిర్మల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం నిజామాబాద్లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల భైంసా లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.