cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
హరి సింగ్ నల్వా
బాల్యం
1804 లో అతని తల్లి ఒక ఆస్తి తగాదాను పరిష్కరించుకురమ్మని మహారాజా రంజిత్ సింగ్ ఆస్థానానికి పంపింది. రంజిత్ సింగ్ అతని వ్యవహార దక్షత, అతని నేపథ్యాన్ని చూసి తీర్పు అతనికే అనుకూలంగా చెప్పాడు. హరి సింగ్ తన తాత, తండ్రులు రంజీత్ సింగ్ పూర్వీకులైన మహా సింగ్, చరత్ సింగ్ ల సంస్థానాల్లో పనిచేసినట్టు చెప్పాడు. గుర్రపు స్వారీలో, కత్తి పట్టడంలో తన నైపుణ్యాన్ని రాజుకు చూపించాడు. అందుకు సంతోషించిన రాజు అతన్ని తన వ్యక్తిగత సహాయకుడిగా నియమించుకున్నాడు.
కేతిరెడ్డి పెద్దారెడ్డి
కేతిరెడ్డి పెద్దారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తాడిపత్రి నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
కేతిరెడ్డి పెద్దారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, యల్లనూరు మండలం, చింతకాయమంద పంచాయతీ పరిధిలోని తిమ్మంపల్లి తిమ్మంపల్లి గ్రామంలో 1965 జూన్ 01లో కేతిరెడ్డి రామిరెడ్డి, చిన్ననాగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన గార్లదిన్నె లోని నిర్మల ఇంగ్లీష్ రెసిడెంటిల్ స్కూల్ లో పదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
కేతిరెడ్డి పెద్దారెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి యల్లనూరు ఎంపీపీగా పనిచేశాడు. ఆయన 2012లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో 2016 నుంచి తాడిపత్రి నియోజకవర్గ వైఎస్సార్‌సీపీ సమన్వయకర్తగా పనిచేసి 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తాడిపత్రి నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీడీపీ అభ్యర్థి జె.సి. అస్మిత్ రెడ్డి పై 7511 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019)
కామోమైల్ నూనె
కామోమైల్ నూనె  ఒక ఆవశ్యక నూనె.ఔషదగుణాలు దండిగా వున్న నూనె.కామోమైల్ మొక్కలో పలు రకాలు ఉన్నాయి. కామోమైల్ నూనెను ప్రధానంగా రెండు రకాల మొక్కల నుండి తీస్తారు. కామోమైల్ మొక్కలు ఆస్టరేసి కుటుంబానికి చెందినవి. ఒక్కప్పుడు ఈ మొక్కలను కంపోసిటే కుటుంబంలో వుంచారు. రోమన్ కామోమైల్ ఆవశ్యక నూనెను అంతేమిస్ నోబిలిస్ (కామేమి లన్ నోబిల్) మొక్క నుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఈ మొక్కను ఇంగ్లీసు కామోమైల్, స్వీట్ కామోమైల్, గార్డన్ కామోమైల్ అనికూడా అంటారు.అలాగే జర్మన్ కామోమైల్ ఆవశ్యక నూనెను మార్టికరియా కామోమిల్ల (మార్టికరియా రేకుటిక) మొక్క నుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు. మొక్కలలను తెలుగులో రెక్క చామంతి అంటారు.
కామోమైల్ మొక్క
జర్మనీ కామోమైల్ ను ఎక్కువగా హంగేరి, ఈజిప్టు, ఈస్టరన్ యూరోప్, ఫ్రాన్స్ లలో సాగు చేస్తారు. రోమన్ కామోమైల్ ను జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్, ఇటలీ, మొరాకో లలో ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు. రోమన్ కామోమైల్ మొక్క బహువార్షిక ఓషద మొక్క. కాండం వెంట్రుకల వంటి నిర్మాణాలు కల్గి ఆకులు చీలి వుండును. ఆకులు నునుపుగా లేలికగా వుండును. మొక్క 25 సెం.మీ ఎత్తు పెరుగును.పూల రెమ్మలు తెల్లగా వుండును. జర్మన్ కామోమైల్ మొక్క 60 సెం.మీ ఎత్తు పెరుగును. వెంట్రుకల వంటి నిర్మాణాలులేని కాండం, కొమ్మలు కల్గి వుండును.ఆకులు ఈఁకలతో కప్పఁబడిన తేలికగా వుండును.పూలు తెల్లగా ఏక కాండం మీద వుండును. జర్మనీ కామోమైల్ అజులెన్ అను యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ కారకాన్ని కల్గి ఉంది.నీలి రంగు ఈ స్పటికం మొక్కలో కాక నూనెలో ఉంది. కామోమైల్ ను సంస్కృతంలో కర్పూరపుష్ప అంటారు.హిందీలో బాబున (babuna) లేదా బాబూన (baboon) అంటారు.జర్మన్ కామోమైల్ నూనెను ఆయుర్వేదంలో చాలాఏళ్ళుగా వాడబడుచు ఉంది.
నూనె సంగ్రహణ
కామోమైన్ నూనెను మొక్క యొక్క పూల నుండి నీటిఆవిరి స్వేదనక్రియ/స్టీము డిస్టీలేసను పద్ధతిలో సంగ్రహిస్తారు.తాజా పులనుండి నూనెను సంగ్రహిస్తారు. రోమన్ కామోమైల్ పూలలో 1.7% వరకు, జర్మనీ కామోమైన్ పూలలో 0.2-0.4% వరకు నూనె లభించును.
నూనె
రోమన్ కామోమైల్ నూనె తియ్యని, ఆపిల్ వంటి సువాసన కలిగిన నూనె. లేత నీలి రంగులో వుండును.అలాగే నీళ్ళ వంటి స్నిగ్ధత కల్గి వుండును.జర్మన్ కామోమైల్ నూనె తియ్యని, స్ట్రా వంటి వాసన కల్గి ముదురు నీలి రంగులో వుండును. జిగట /స్నిగ్ధత మధ్యస్థంగా వుండును.
నూనెలోని రసాయన పదార్థాలు
రోమన్ కామోమైల్ నూనెలో ఆల్ఫా –పైనేన్, కాంపెన్, బీటా పైనేన్, సబినేన్, మైర్సేన్, 1,8-సినీయోల్, y-టేర్పినేన్, ప్రోపైల్ అంజిలేట్ కారియో పైల్లెన్, బుటైల్ అంజిలేట్ ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ఇక జర్మనీ కామోమైల్ నూనెలో ప్రధానంగా కామజులోన్, ఆల్ఫా-బిసబోలోల్, బిసబోలోల్ ఆక్సైడ్ బి, బిసబోలోల్ ఆక్సైడ్-A ఉన్నాయి. జర్మనీ కామోమైల్ నూనెలో 52 రకాల రసాయన సమ్మేళనాలు వున్నట్లు గుర్తించారు.అందులో బీటా- ఫార్నెసేన్ 29.8%, ఏ‌ఎల్‌ఎఫ్‌ఏ‌ఏ- బిసబొలోల్, దాని ఆక్సైడులు 15.7%, కమజులెన్ 6.4% జెర్మాక్రేన్ D 6.2%,, స్పిరో ఈథర్ 5.6% వరకు ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
నూనెభౌతికగుణాలు
కామోమైల్ నూనె భౌతిక గూణాల పట్టిక
మూలాలు
వర్గం:నూనెలు వర్గం:ఆవశ్యక నూనెలు
వ్లదీమర్ నబొకొవ్
వ్లదీమిర్ నబొకొవ్ (Vladimir Nabokov) 1899లో రష్యాలో పుట్టాడు. రష్యన్ విప్లవం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వల్ల ఆయన రష్యా నుండి ఇంగ్లాండుకి, ఇంగ్లాండు నుండి జర్మనీకి, జర్మనీ నుండి ఫ్రాన్సుకీ, చివరగా ఫ్రాన్సు నుండి అమెరికాకీ నిర్విరామంగా తిరగవలసివచ్చింది; ఫలితంగా కుటుంబం ఛిద్రమయింది.; జీవితాంతం స్థిరమైన పాఠకవర్గం లేకుండా పోయింది.; ఏ రచయితకైనా పీడకల లాంటి మాతృభాషా వియోగాన్ని కలిగించింది. అయినా ఆయన వీటన్నింటినీ తట్టుకుని పరభాష అయిన ఇంగ్లీషులో ఇరవయ్యో శతాబ్దపు మేటి రచయితల్లో ఒకడిగా నిలిచాడు. ఆయన రాసిన వాటిల్లో “లొలిటా” అనేది చాలా పేరొందిన నవల.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1899 జననాలు వర్గం:1977 మరణాలు వర్గం:American agnostics వర్గం:American dramatists and playwrights వర్గం:American entomologists వర్గం:American male novelists వర్గం:అమెరికా రచయితలు వర్గం:American short story writers వర్గం:అమెరికా అనువాదకులు వర్గం:Chess composers వర్గం:Cornell University faculty వర్గం:English–Russian translators వర్గం:Russian expatriates in Switzerland వర్గం:Amateur chess players వర్గం:Guggenheim Fellows వర్గం:Harvard University staff వర్గం:Lepidopterists వర్గం:People from Ashland, Oregon వర్గం:People from Montreux వర్గం:Postmodern writers వర్గం:American writers of Russian descent వర్గం:Russian agnostics వర్గం:Russian expatriates in Germany వర్గం:Russian expatriates in France వర్గం:Russian novelists వర్గం:Translators of Alexander Pushkin వర్గం:Russian dramatists and playwrights వర్గం:Russian memoirists వర్గం:రష్యన్ కవులు వర్గం:Russian refugees వర్గం:Russian short story writers వర్గం:Russian literary critics వర్గం:Russian translators వర్గం:Translators from French వర్గం:Translators from English వర్గం:Translators from Old East Slavic వర్గం:Translators from Russian వర్గం:Translators of the Tale of Igor's Campaign వర్గం:Wellesley College faculty వర్గం:Writers from Oregon వర్గం:People associated with the American Museum of Natural History వర్గం:Russian emigrants to Germany వర్గం:German emigrants to France వర్గం:French emigrants to the United States వర్గం:Fyodor Dostoyevsky scholars వర్గం:Classical liberals వర్గం:20th-century American novelists వర్గం:20th-century Russian writers వర్గం:20th-century dramatists and playwrights వర్గం:Men short story writers
మన్నత్ సింగ్
మన్నత్ సింగ్ (సుఖి పవార్) పంజాబీ సినిమా నటి. 2015లో విడుదలైన అర్షో అనే పంజాబీ సినిమాలో నటించి గుర్తింపు పొందింది. 2017లో మెయిన్ తేరీ తు మేరా సినిమాలోని నటనకు గానూ పిటిసి పంజాబీ అవార్డ్స్‌లో ఉత్తమ సహాయ నటి అవార్డును గెలుచుకుంది. మన్నత్ సింగ్ "జా" అనే యుగళగీతాన్ని కూడా పాడింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1981 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దుగ్గిరాల మండలం
దుగ్గిరాల మండలం, గుంటూరు జిల్లాలో తెనాలి సమీపములోని మండలం.
మూడవ రాజేంద్ర చోళుడు
మూడవ రాజేంద్ర చోళుడు సా.శ. 1246 లో చోళ సింహాసనం అధిష్టించిన వచ్చిన మూడవ రాజరాజ చోళుడి సోదరుడు, ప్రత్యర్థి. మూడవ రాజరాజ చోళుడు ఇంకా బతికే ఉన్నప్పటికీ రాజేంద్ర పరిపాలన మీద సమర్థవంతమైన నియంత్రణను పొందడం ప్రారంభించాడు. మూడవ రాజేంద్ర చోళుడి శిలాశాసనాలు మూడవ రాజరాజ చోళుడు, తనకు మధ్య జరిగిన అంతర్యుద్ధాన్ని సూచిస్తాయి. ఇది మునుపటివారిని చంపి సింహాసనాన్ని అధిరోహించడంతో ముగిసింది. రాజేంద్ర శాసనాలు ఆయనను "మోసపూరిత హీరో" అని పేర్కొన్నాయి. రాజరాజను రెండు కిరీటాలు ధరించేలా చేసిన తరువాత అతన్ని చంపాడు.
ఉత్తరప్రాంతం దాడులు
మూడవ రాజరాజ చోళుడు తరువాత వచ్చిన మూడవ రాజేంద్ర చోళుడు తన పూర్వీకుల కంటే మెరుగైన పాలకుడుగా చోళుల అదృష్టాన్ని పునరుద్ధరించడానికి సాహసోపేతమైన చర్యలు తీసుకున్నాడు. కడప్పా వరకు ఉన్న తన శిలాశాసనాలు దీనిని ధ్రువీకరించాయి. ఆయన ఉత్తరాన విజయవంతమైన దండయాత్రలకు నాయకత్వం వహించాడు.
పాండ్యులకు వ్యతిరేకంగా ప్రారంభవిజయాలు
రాజు ఇద్దరు పాండ్య యువరాజులను కూడా ఓడించాడు. వారిలో ఒకరు మరవర్మను రెండవ సుందర పాండ్యను. వారు కొంతకాలం చోళులకు సామతులుగా ఉన్నారు. వీర సోమేశ్వర ఆధ్వర్యంలోని హొయసలాలు త్వరగా ఇందులో జోక్యం చేసుకున్నారు. ఈసారి వారు పాండ్యులతో కలిసి ఉన్నారు. తరువాతి పునరుజ్జీవనాన్ని ఎదుర్కోవటానికి చోళులను తిప్పికొట్టారు.
చారిత్రాత్మకంగా హొయశిలాలతో
ఈ కాలంలో తమిళ దేశ రాజకీయాలలో హొయసలలు విభజన పాత్ర పోషించారు. వారు తమిళ రాజ్యాలలో ఐక్యత లేకపోవడాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు. ఒక తమిళ రాజ్యానికి మరొకదానికి వ్యతిరేకంగా ప్రత్యామ్నాయంగా మద్దతు ఇచ్చారు. తద్వారా చోళులు, పాండ్యులు వారి పూర్తి సామర్థ్యానికి ఎదగకుండా నిరోధించారు. మూడవ రాజరాజ చోళుడి కాలంలో హొయసలలు చోళుల పక్షాన నిలిచి కడవ అధిపతి కోప్పెరుంజింగా, పాండ్యులను ఓడించి తమిళ దేశంలో తమ ఉనికిని నెలకొల్పారు. వీర సోమేశ్వర ఆధ్వర్యంలో హొయసలలు రాజేంద్ర చోళుడు మరవర్మను సుందర పాండ్యను లొంగిపోవడంలో జోక్యం చేసుకున్నారు. ఈసారి వారు పాండ్యులతో కలిసి ఉన్నారు. పాండ్యులు తరువాతి పునరుజ్జీవనాన్ని ఎదుర్కోవటానికి వారు చోళులను తిప్పికొట్టారు.
పాడ్యుల యుద్ధం తరువాత
మూడవ రాజేంద్ర చోళుడు యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు. అందువల్ల ఆయన సా.శ. 1279 వరకు గంగైకొండ చోళపురంలో అస్పష్టతతో నివసించాడు. ఆ తరువాత చోళుల శాసనాలు లేవు. ఈ యుద్ధం తమిళకంలో చోళ పాలన ముగిసినట్లు సూచిస్తుంది. చోళ భూభాగాలను పూర్తిగా పాండ్య సామ్రాజ్యం గ్రహించింది.
చోళుల విధి
యుద్ధం తరువాత మిగిలిన చోళ రాజ రక్తసంబంధీకులను పాండ్యదళాలు తమ రాజధాని నగరమైన మదురైలో బానిసలుగా చేసుకుని 3 శతాబ్దాల పాలనకు ప్రతీకారంగా పాండ్య దళాలు అధిపతులుగా ఉన్న స్థితికి తగ్గించబడ్డాయి. భారతదేశంలో బ్రిటీషు పాలన వరకు అధికారులు, అధిపతులుగా ఉన్న చాలా మంది చోళ రాజ రక్తపు రేఖలు ఇప్పటికీ బ్రిటిషు పాలనకు వ్యతిరేకంగా స్వాతంత్ర్యం కోసం తమ పోరాటంలో పాల్గొన్నాయి. 16 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో (సా.శ. 1520) వీరశేఖర చోళ అనే చోళ అధిపతి పాండ్యులను ఓడించి మదురైని ఆక్రమించినట్లు ప్రస్తావించబడింది. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి సామంతులుగా ఉన్న పాండ్యులు సమయం వృథా చేయకుండా కృష్ణదేవరాయకు ఇది విజ్ఞప్తి చేశారు. తరువాత వారు తన సైనికాధికారి నాగమ నాయకుడిని పంపించి చోళులను ఓడించాడు. కాని తరువాత పాండ్యులను పునరుద్ధరించడానికి బదులుగా మదురై సింహాసనాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ మద్రాస్
ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టక్నాలజీ మద్రాస్‌ (ఐఐటీ మద్రాస్‌) దక్షిణ భారత దేశంలోని చెన్నైలో ఉన్న ఒక విశ్వవిద్యాలయ హోదాగల ఇంజినీరింగ్‌, టెక్నాలజీ విద్యాసంస్థ. ఇది భారత ప్రభుత్వం చేత, జాతీయ ప్రాముఖ్యత గల సంస్థగా గుర్తింపు పొందింది. ఇది భారతదేశంలోని అత్యుత్తమ ఇంజినీరింగ్‌ విద్యాలయాలలో ఒకటి. ఈ సంస్థను 1959లో పశ్చిమ జర్మనీ ప్రభుత్వపు సాంకేతిక, ఆర్థిక సహకారంతో ఏర్పాటు చేశారు. భారత దేశపు పార్లమెంటు యొక్క చట్టం ద్వారా రూపుదాల్చిన పదిహేను ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ లలో ఐఐటీ మద్రాస్‌ మూడోది. 2015 లో టైమ్స్ విడుదల చేసిన యూనివర్సిటీ ర్యాంకింగ్ లలో ఆసియాలో ఐఐటి మద్రాసు 78 స్థానంలో నిలిచినది
ఐఐటీ మద్రాస్‌ 2.5 చ.కి.మీ.ల (620 ఎకరాల) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న రెసిడెన్షియల్ విద్యాసంస్థ. యొక్క రక్షిత అడవిప్రాంతంలో ఉంది. ఈ ప్రాంగణంలో చితల్‌కు ఈ సంస్థలో దాదాపు 550 మంది అధ్యాపక బృందం, 8000 విద్యార్థులు, 1,250 నిర్వహణ , సహాయక సిబ్బంది పనిచేస్తున్నారు. 1961లో భారత పార్లమెంటు నుండి చార్టరు అందుకొన్నప్పటి నుండి వృద్ధి చెందుతూనే ఉంది. సంస్థ యొక్క ప్రాంగణంలో అధికభాగం సంరక్షిత అటవీప్రాంతమే. దీన్ని పక్కనే ఆనుకొని ఉన్న గిండి జాతీయోద్యానవనంలో నుండి తీసి సంస్థ యొక్క ప్రాంగణంగా రూపొందించారు. ప్రాంగణంలోని రక్షిత అడవిలో చితాల్ (మచ్చల దుప్పులు), బ్లాక్‌బక్‌, ఇతర వన్యమృగాలు పెద్ద సంఖ్యలో కనబడతాయి. ప్రాంగణంలోని ఒక సహజసిద్ధమైన సరస్సు ప్రాంగణపు త్రాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తుంది.
చరిత్ర
1956లో పశ్చిమ జర్మనీ ప్రభుత్వం, భారత్‌లో ఇంజినీరింగ్‌ కోసం ఒక ఉన్నత విద్యా సంస్థను ఏర్పాటు చేసేందుకు సాంకేతిక సహాయం అందిస్తామని ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసులో ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీని ఏర్పాటు చేసేందుకు తయారుచేసిన ఒప్పందం పై భారత్‌-జర్మనీ 1959లో బాన్‌లో సంతకాలు చేశాయి. సాంకేతికంగా, విద్యాపరంగా, ఆర్థికంగా, పశ్చిమ జర్మనీ ప్రభుత్వ సహకారంతో ఐఐటీ మద్రాస్‌ ప్రారంభమైంది. ఆ సమయంలో జర్మనీ వెలుపల, జర్మన్ ప్రభుత్వపు ప్రధాన సహాయంతో ఏర్పడిన ఏకైక సంస్థ ఇది. దీని వల్ల తర్వాతి కాలంలో జర్మనీలోని విశ్వవిద్యాలయాలు, సంస్థలతో అనేక ఏళ్లపాటు సహకార పరిశోధనలు జరిగాయి. తర్వాతి కాలంలో జర్మనీ ప్రభుత్వం యొక్క అధికారిక మద్దతు ఆగిపోయినా, DAAD కార్యక్రమం, హమ్‌బోల్డ్‌ ఫెలోషిప్‌ తదితరాలు మాత్రం కొనసాగాయి.
1959లో కేంద్ర శాస్త్రీయ పరిశోధన, సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మంత్రి, ఆచార్య హూమాయున్‌ కబీర్‌ ఈ సంస్థను ప్రారంభించారు. 1961లో ఏడు ఐఐటీలను జాతీయ ప్రాముఖ్యత ఉన్న సంస్థలుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ఇందులో ఖరగ్‌పూర్‌ (1951లో స్థాపితం), ముంబై (1958లో స్థాపితం), చెన్నై (1959లో స్థాపితం), కాన్పూర్‌ (1959లో స్థాపితం), ఢిల్లీ (1961లో స్థాపితం), గౌహతి (1994లో స్థాపితం), రూర్కీ (1847లో స్థాపితం, 2001లో ఐఐటీగా పేరుమార్పు) ఉన్నాయి. 2009లో ఐఐటీ మద్రాస్‌ స్వర్ణోత్సవాలను జరుపుకుంది.
ప్రాంగణం
ఐఐటీ మద్రాస్‌ యొక్క ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం చెన్నైలోని సర్దార్‌ పటేల్‌ మార్గంలో ఉంది. సంస్థ యొక్క ప్రాంగణానికి ఇరువైపులా, అడయార్‌, వెలాచ్చేరి అనే నివాసప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ క్యాంపస్‌ తమిళనాడు గవర్నర్‌ అధికార నివాసమైన రాజ్‌భవన్‌కు కూడా చాలా సమీపంలో ఉంటుంది. ప్రాంగణానికి ప్రధాన ద్వారంతో పాటు మరో మూడు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి. అవి వేలాచ్చేరి (అన్నా గార్డెన్‌ ఎంటిసి బస్‌స్టాప్‌, వేలాచ్చేరి మెయిన్ రోడ్‌), గాంధీ రోడ్‌ (కృష్ణ హాస్టల్‌ గేట్‌ లేదా టోల్‌ గేట్‌గా కూడా పరిచితం), తారామణి గేట్‌ (అసెండాస్‌ టెక్‌పార్క్‌ వెనక).
ఈ ప్రాంగణం చెన్నై మీనాంబాక్కం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి పది కిలోమీటర్లు, చెన్నై సెంట్రల్‌ రైల్వే స్టేషన్‌కు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడకు చేరుకోవటానికి బస్‌ సౌకర్యం బాగా ఉంటుంది. చెన్నై ఎం.ఆర్.టి.ఎస్ మార్గంలో ప్రాంగణానికి సమీప స్టేషను కస్తుర్బా నగర్.
బాన్‌ ఎవెన్యూ, ఢిల్లీ అవెన్యూ అనే రెండు సమాంతర రోడ్లు అధ్యాపకుల నివాస ప్రాంతం గుండా వెళ్ళి, నిర్వహణ భవనాల సముదాయం దగ్గర గల గజేంద్ర సర్కిల్‌ (జి.సి.) దగ్గర కలుస్తాయి. బస్సులు, విద్యుత్‌తో నడిచే మినీ బస్సులు తరచుగా ప్రధానద్వారం, జిసి, అకడమిక్‌ జోన్‌ , వసతి గృహాల మధ్య తిరుగుతుంటాయి.
పరిపాలన
ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ, ఐఐటి చట్టం ప్రకారం స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ. ఏడు ఐఐటీలను కలిపి భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ఐఐటి మండలి పర్యవేక్షిస్తుంది. భారత ప్రభుత్వం యొక్క కేంద్ర మానవవనరుల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి దీనికి అధ్యక్షునిగా వ్యవహరిస్తారు. ప్రతి సంస్థలో దాని నిర్వహణ, నియంత్రణ బాధ్యత పాలకమండలి (బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్) నిర్వహిస్తుంది.
సంస్థ యొక్క అధ్యాపకులతో ఏర్పాటైన సెనెట్‌, విద్యావిధానాలను నిర్ణయిస్తుంది. విద్యాప్రణాళిక, కోర్సులు, పరీక్షలు, ఫలితాలు అన్నింటినీ ఈ సెనెట్‌ నియంత్రించడంతో పాటు ఆమోదించాల్సి ఉంటుంది. ప్రత్యేకించిన విద్యా విషయాలను పరీక్షించడానికి సెనెట్‌ మండళ్లను ఏర్పాటు చేస్తుంది. సెనేట్ బోధన, శిక్షణ,, పరిశోధన అంశాలతో సహా వివిధ విభాగాల పనితీరును ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తూ, సౌకర్యాలు , ప్రమాణాల పెరుగుదలకు కృషిచేస్తుంది. సంస్థ యొక్క డైరెక్టర్‌, సెనెట్‌కు అధ్యక్షునిగా వ్యవహరిస్తారు.
సెనెట్‌కు మూడు ఉపమండళ్లు విద్యా పరిశోధన మండలి, విద్యా విషయాలకు సంబంధించిన మండలి, విద్యార్థుల మండలి ఉన్నాయి. ఇవి విద్యకు సంబంధించిన నిర్వహణ, సంస్థ యొక్క కార్యాకలాపాలు సమర్ధంగా జరిగేలా చూడటంలో తోడ్పడతాయి. ఆర్థిక విధానాలకు సంబంధించిన విషయాల పై సలహాలు ఇచ్చేందుకు ఆర్థిక మండలి ఉంది. భవనాలు, మౌలిక సదుపాయాల గురించి సలహాలు ఇచ్చేందుకు భవనాలు, పనులు మండలి ఉంది. పరిశ్రమల సంప్రదింపులకు సంబంధించి, పరిశ్రమల సంప్రదింపులు, అనుదాన ఆధారిత పరిశోధనకొరకు ప్రత్యేక మండలి (ఇండస్ట్రీయల్‌ కన్సల్టెన్సీ , స్పాన్సర్డ్‌ రీసెర్చ్‌ బోర్డు) వుంది. ఇంతేకాక గ్రంథాలయానికి సంబంధించిన అంశాల కొరకు గ్రంథాలయ సలహా మండలి ఉంది.
విభాగాలు
ఐఐటీ మద్రాస్‌లో 11 ఇంజనీరింగ్‌ విభాగాలు ఉన్నాయి.
విద్యా విశేషాలు
ఐఐటీ మద్రాసు, ఇంజినీరింగ్‌, విజ్ఞాన శాస్త్రం, మానవీయ శాస్త్రాలు, నిర్వహణతో సహా మొత్తం 16 విభాగాలలో, స్నాతక (డిగ్రీ), స్నాతకోత్తర (పోస్ట్‌ గ్రాడ్యుయేట్‌) , పరిశోధన డిగ్రీలను అందిస్తుంది. సైన్స్‌, ఇంజినీరింగ్‌ విభాగాలు, సంస్థలోని వివిధ అనుబంధ కేంద్రాలకు చెందిన 360 మందికి పైగా అధ్యాపకులు బోధన, పరిశోధన , ఇండస్ట్రియల్‌ కన్సెల్టీకి సంబంధించిన పనులు చేస్తున్నారు. ఐఐటీ మద్రాస్‌ దేశంలోనే గొప్ప బోధన, పరిశోధన, పరిశ్రమల కన్సెల్టీలకు సంబంధించిన గొప్ప సంస్థగా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది.
ఈ సంస్థలో 16 విద్యా విభాగాలు, మౌలిక పరిశోధన, ఇంజనీరింగు రంగాలలో ఆధునిక పరిశోధన కేంద్రాలు , దాదాపు వంద ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి. ఐఐటీలు ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ విద్యా కేంద్రాలుగా తమలాంటి సంస్థల దగ్గర నుంచి గుర్తింపు పొందాయి. ఐఐటీ మద్రాసులో విద్యా సంవత్సరం సెమిస్టర్ పద్ధతిని అనుసరిస్తుంది. ప్రతి సెమిస్టర్‌లోనూ కనీసం 70 రోజుల పాటు ఆంగ్లం మాధ్యమంలో బోధన జరుగుతుంది. సెమిస్టర్‌ ఆసాంతం విద్యార్థులను నిరంతరంగా మూల్యాంకనం చేస్తారు. సంస్థకు ఉన్న స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి దృష్ట్యా అధ్యాపకులే ఈ మూల్యాంకనం చేస్తారు. పరిశోధనా పనిని మాత్రం, అయా విద్యార్థులు సమర్పించిన సిద్ధాంత గ్రంథం ఆధారంగా, ఆయా అంశాలలో దేశవిదేశాలకు చెందిన నిపుణులు మూల్యాంకనం చేస్తారు.
ప్రవేశ పరీక్షలు
ఇంజినీరింగ్‌ స్నానతకోత్తర విద్యలో ప్రవేశానికి గ్రాడ్యుయేట్‌ ఆప్టిట్యూట్ పరీక్ష (గేట్ / GATE) అనే ప్రవేశ పరీక్షను నిర్వహించి, ఐఐటీల్లో పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్‌ ఇంజినిరింగ్‌లో ప్రవేశాలు కల్పిస్తారు. ఎం.ఎస్.సి వంటి రెండేళ్ల సైన్స్‌ పోస్ట్‌ గ్రాడ్యుయేట్‌ కార్యక్రమాల్లో ప్రవేశం కల్పించేందుకు ఐఐటీలన్నీ ఉమ్మడిగా JAM అనే ప్రవేశ పరీక్ష నిర్వహిస్తాయి. స్నానతకోత్తర స్థాయి నిర్వహణా విద్యా కార్యక్రమాల (ఎంబిఏ) లలో ప్రవేశానికి ఐఐటీలు ది జాయింట్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ ఎంట్రన్స్‌ టెస్ట్‌ (JMET) అనే వ్రాత పరీక్ష నిర్వహిస్తాయి. వ్రాత పరీక్షతో పాటు జట్టు పనిఅంశం, వ్యక్తిగత ఇంటర్వ్యూ కూడా ఉంటాయి.
మ్యూలాంకన పద్దతి
ఇతర ఐఐటీల మాదిరిగానే, మద్రాస్‌ ఐఐటీ కూడా విద్యలో ప్రావీణ్యతను గుర్తించడానికి క్రెడిట్‌ పద్ధతిని అనుసరిస్తుంది. ఇందులో జిపిఎ(GPA) 0 నుంచి 10 వరకూ ఉంటుంది. ప్రతి కోర్సుకు నిర్దేశిత సంఖ్యలో క్రెడిట్స్‌ ఉంటాయి. (సాధారణంగా 1 నుంచి 4). డిగ్రీ చేస్తున్న సమయలో విద్యార్థి, కనీసం కొన్ని క్రెడిట్స్‌ పొందాల్సి ఉంటుంది. ఈ క్రెడిట్స్‌ ఎంతనేది కార్యక్రమం, విభాగం, ప్రత్యేకతల పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రతి కోర్సుకు కింద పేర్కొన్న అక్షరాల ద్వారా క్రెడిట్స్‌ ఇస్తారు.
U గ్రేడ్‌ వస్తే కోర్సులో ఫెయిలయినట్లు. W వస్తే హాజరుకు సంబంధించిన కనీస అవసరాలను పూర్తి చేయలేదని అర్థం. ఈ రెండు సందర్భాలలోనూ విద్యార్థి ఫెయిలైనట్లే. GPAను కింద పేర్కొన్న ఫార్ములా ప్రకారం సంచిత భారాధారిత సగటు (క్యుములేటివ్‌ వెయిటెడ్‌ సగటు) ప్రకారం నిర్ణయిస్తారు.
ప్రస్తుతం, ఎక్కడైతే ఫెయిల్‌ గ్రేడ్‌ తర్వాత పాస్‌ గ్రేడ్‌ ఉంటుందో, అక్కడ CGPAను లెక్కించే సమయంలో ఫెయిల్‌ గ్రేడ్‌నుఏ లెక్కింపులోకి పరిగణనలో తీసుకోవడం లేదు. ప్రస్తుతం ట్రాన్‌స్క్రిప్ట్‌లో ఈ ఫెయిల్‌ గ్రేడ్‌లను తీసేసి, పాస్‌ గ్రేడ్‌ను సాధించడానికి ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేశారనేది, కింద ఒక నోట్‌లో పేర్కొంటున్నారు. కొన్ని కోర్సులలో పాస్‌-ఫెయిల్‌ కోర్సులుగా పరిగణిస్తున్నారు. ఇందులో విద్యార్థి పాస్‌ కావడం మినహా మరో అవకాశం విద్యార్థికి ఉండదు. ఏదేమైనా ఈ మార్కులు / గ్రేడ్‌లు CGPA లెక్కింపు సమయంలో పరిగణనలోకి తీసుకోరు.
విద్యా పరిశోధన కార్యక్రమాలు
సంస్థలో అనేక ఆధునిక ప్రయోగశాలలు, ఇంజినీరింగ్‌, సాధారణ శాస్త్రాల విభాగాలకు సంబంధించి సుమారు 100 ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు ఉన్న అధ్యాపకులతో పాటు తెలివైన విద్యార్థుల బృందం, అద్భుతమైన సాంకేతిక, సహాయక సిబ్బంది ఉన్నారు. సమర్ధవంతమైన నిర్వహణ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పూర్వ విద్యార్థులు ఈ సంస్థ యొక్క ఖ్యాతి మరింత పెరగడానికి కారణమయ్యారు.
పరిశోధన కార్యక్రమాలు ఆయా విభాగాల్లో ఉన్న అధ్యాపకులు లేదా నిర్దేశిత పరిశోధనా సమూహాలు తీసుకుని చేస్తాయి. దీనికి గాను ఎమ్.ఎస్ (M.S‌) లేదా పిహెచ్డి(PhD) డిగ్రీలు పొందుతారు. వివిధ విభాగాల్లో కార్యక్రమాల కోసం తీసుకున్న పరిశోధన విద్యార్థులు, ఆయా విభాగాల అధ్యాపకుల సూచనలతో పరిశోధనలు కొనసాగిస్తుంటారు. ప్రతి విభాగం తమ ఆసక్తిని చేతి పుస్తకాలు, కరపత్రాలు, వార్తాపత్రికల రూపంలో ప్రచురిస్తుంది. పరిశోధనకు తీసుకున్న ఆసక్తి అంశాలు సిద్ధాంతపరంగా లేదా అనుభవపరంగా కూడా ఉండొచ్చు. ఐఐటీ మద్రాస్‌ గుర్తించిన ప్రత్యేక అంశాలపై 16 రకాల పరిశోధన ప్రాజెక్ట్‌లను ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ విరామం లేని అకడమిక్‌ విద్య, ప్రతి స్థాయిలోనూ దీనికి సంబంధించిన ఇతర అంశాల సమన్వయంతో సాగుతుంది. విద్యప్రణాళిక వెలుపలి ప్రసంగాల శ్రేణి కింద అనేక అంశాల గురించి విద్యకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ఉపన్యాసాలు ఉంటాయి. అనేక సమావేశాలు, వర్క్‌షాప్‌లు, సింపోసియమ్స్‌ను అధ్యాపకులు ఏర్పాటు చేస్తారు. వీటికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆయా అంశాల పై పరిశోధన చేస్తున్న వారు భారీ సంఖ్యలో హాజరవుతారు.
ఇతర విశ్వవిద్యాలయాలతో భాగస్వామ్యం
ఈ సంస్థ అనేక ఇతర విద్యా సంస్థలతో విద్యా సంబంధ స్నేహాన్ని కొనసాగిస్తూ ఉంటుంది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక సంస్థలతో అధ్యాపకుల మార్పిడి కార్యక్రమం నిర్వహిస్తుంది. ఈ సంస్థ అనేక విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాలతో ఒప్పందాలను (మెమరాండమ్‌ ఆఫ్‌ అండర్‌స్టాండింగ్‌ (MOUs)) చేసుకుంది. దీని వల్ల ప్రాజెక్టులలో పరస్పర సహకారంతో పాటు రెండింటికి లాభాలు ఉంటాయి. ఈ సంస్థకు చెందిన అధ్యాపకులకు అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి అనేక విద్యావిషయాల పురస్కారాలు లభించాయి.
పారిశ్రామిక సంప్రదింపులు, అనుదానాధార పరిశోధనలు
పరిశ్రమలతో భాగస్వామ్యం కావడం విషయంలో ఐఐటీ మద్రాస్‌ దేశంలోని మిగిలిన సంస్థలకు ఒక మంచి ఉదాహరణ అని చెప్పొచ్చు. దీనికి సంబంధించిన సంప్రదింపు సేవలను చేసేది అధ్యాపకులే అయినా, భారతదేశ వ్యాప్తంగా అనేక ఇతర సంస్థలు అనుదానాధార ప్రాజెక్టులలో వీరి యొక్క సరికొత్త ఆలోచనలను వాడుకున్నారు.
పరిశ్రమలకు సంప్రదింపుల ద్వారా, అధ్యాపకులు, సిబ్బంది పరిశ్రమకు సంబంధించిన నిర్దేశిత పనిని తీసుకుంటారు. ఇందులో ప్రాజెక్ట్‌ రూపకల్పన, పరీక్ష, విలువ లెక్కించడం, శిక్షణ ఇవ్వడం, పరిశ్రమ అభివృద్ధికి కావలసిన సలహాలు ఇవ్వడం కూడా కలిసి ఉంటాయి. ఆసక్తి ఉన్న సంస్థలు, పరిశ్రమలు ఐఐటీ అధ్యాపకులను అడిగి, ప్రత్యేకించిన పనులను సెంటర్‌ ఫర్‌ ఇండస్ట్రియల్‌ కన్సెల్టెన్సీ, స్పాన్సర్డ్‌ రీసెర్చ్‌ ప్రోగ్రామ్‌ (ICSR) ద్వారా ఇస్తాయి.
అధ్యాపకులు తీసుకున్న అనేక ప్రాజెక్టులకు, జాతీయ సంస్థలు ఆర్థిక సహకారాన్ని అందజేస్తాయి. ఇలాంటి పరిశోధనలు సమయాన్ని బట్టి ఉంటాయి. ఇందులో పాల్గన్న అభ్యర్థులు ప్రత్యేక డిగ్రీని పొందుతారు. సాధారణంగా ప్రాజెక్ట్‌ ప్రతిపాదనలను ఐఐటీ అధ్యాపకులు రూపొందిస్తారు. తర్వాత వీటిని ఆసక్తి ఉన్న సంస్థలకు పంపుతారు. ఇందులో ఈ పరిశోధన ఆ సంస్థకు ఉపయోగపడటంతో పాటు దీనికి సంబంధించిన ఆర్థిక అవసరాలను సంస్థ తీరుస్తుందా లేదా అనే విషయాలను పరిగణనలో తీసుకుంటారు.
అనుదానాధార ప్రాజెక్టులు తరచుగా వివిధ విభాగాల్లోకి కొత్త వనరులను తెచ్చుకోవడానికి మార్గాలుగా ఉపయోగపడతాయి. చాలా తరచుగా సంస్థ ప్రాజెక్ట్‌ సిబ్బందిని సంస్థ డిగ్రీలకు నమోదు చేసుకుంటారు. అన్ని అనుదానాధార పరిశోధన కార్యకలాపలాను ICSR సమన్వయపరుస్తుంది.
శాస్త్ర
శాస్త్ర అనేది ప్రతి ఏటా ఐఐటీ మద్రాస్‌లో జరిగే సాంకేతికోత్సవం. ఇది సాధారణంగా అక్టోబరు మొదటి వారంలో జరుగుతుంది. చెన్నైలో జరిగే విద్యార్థుల పండుగలలో తొలి ISO 9001:2000 ప్రామాణికత పొందిన కార్యక్రమం కూడా ఇదే. అత్యద్భుతమైన నిర్వహణ, కళ్లు తిరిగే స్థాయిలో కార్యక్రమాలతో, దేశంలో ఉన్న ఇంజినీరింగ్‌ నైపుణ్యాన్ని ప్రోత్సహించుటకు ఇది దర్పణం పడుతుంది. ఇందులో వర్క్‌షాప్‌లతో ఫోరమ్స్‌, వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లు, ఉపన్యాసాలు, వివరణాత్మక ప్రదర్శనలు‌, సాంకేతిక ప్రదర్శనలు ఉంటాయి. రూపకల్పన అంశాలు, ప్రోగ్రామింగ్, సిమ్యులేషన్స్‌, చిక్కుప్రశ్నలు, అనువర్తిత ఇంజినీరింగ్‌, మరమనుషులు, జంక్‌యార్డ్‌ యుద్ధాలు, వింత రూపకల్పనలు లాంటి అనేక అంశాలపై పోటీలతో ఇది ఆసక్తికరంగా సాగుతుంది.
విభాగపు స్థాయి పండుగలు
అనేక విభాగాలు, తమ విభాగపు స్థాయిలో పండుగలను నిర్వహించుకుంటాయి. ఎక్స్ బిట్‌, వేవ్స్‌, మెకానికా, CEA, కెమ్‌క్లేవ్‌, అమాల్‌గమ్‌, ఫోరేస్‌ అనేవి వరుస క్రమంలో కంప్యూటర్‌ సైన్స్‌ అండ్‌ ఇంజినీరింగ్‌, ఓషియన్‌ ఇంజినీరింగ్‌, మెకానికల్‌ ఇంజినీరింగ్‌, సివిల్‌ ఇంజినీరింగ్‌, కెమికల్‌ ఇంజినీరింగ్‌, మెటలర్జికల్‌ , మెటీరియల్స్‌ ఇంజినీరింగ్‌ , గణిత విభాగాలు నిర్వహించుకునే పండుగలు.
వసతి గృహాలు
వసతి గృహాలకు నదుల పేర్లు, ప్రాంగణంలో తిరిగే బస్సులకు పర్వతాల పేర్లను పెట్టారు. అందుకే దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా ఐఐటీ మద్రాస్‌ క్యాంపస్‌లో నదులు కదలకుండా స్థిరంగా ఉంటాయి. పర్వతాలు నిత్యం కదులుతూ ఉంటాయి అని చమత్కరిస్తూ ఉంటారు.
ప్రస్తుతం ఐఐటీఎమ్‌లో ఉన్న వసతిగృహాలు
సింధు, పంపా, మహానది, తామ్రపరణి ఏడంతస్థుల భవనాలు. మిగిలినవి అన్నీ (పాత క్లాసిక్స్‌) వసతిగృహాలు మూడు లేదా నాలుగు అంతస్తుల నిర్మాణాలు (2000 ఆరంభం వరకూ అన్ని పాత వసతి గృహాలు మూడంతస్థులు ఉండేవి, తర్వాత అదనపు అంతస్తుతో, అదనపు గదులు, ఉమ్మడి గదుల పైన కొత్త గదులను నిర్మించారు). ఈ నాలుగు కొత్త వసతిగృహాలు 1500 మందికి పైగా విద్యార్థులకు ఆశ్రయం ఇవ్వగలుగుతాయి.
పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలు
వార్షిక సాంస్కృతికోత్సవం సారంగ్‌ ప్రతి ఏడాది చలికాలంలో జరుగుతుంది. సంస్థ యొక్క సాంకేతికోత్సవం శాస్త్రగా పేరొందింది. ప్రతి శనివారం రాత్రి బహిరంగ ప్రదర్శనాస్థలంలో ఒక సినిమా చూపిస్తారు. ఇందులో సాధారణంగా 7 వేల మంది ప్రవేశించవచ్చు. ఇది ఎప్పుడూ నిండిపోతుంది. వార్షిక ఇంటర్‌ హాస్టల్‌ క్రీడల కార్యక్రమాన్ని షెరోటెర్‌ అని పిలుస్తారు.
ఇక్కడ అనేక ప్రవృత్తి సమూహాలు ఉన్నాయి. ఇందులో వక్తృత్వం, అంతరిక్ష, నటన సమూహాలున్నాయి. ఇటీవల కాలంలో సంగీతం, రోబోటిక్స్‌ బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.
ద వివేకానంద స్టడీ సర్కిల్‌ (VSC), రిఫ్లెక్షన్స్‌ అనబడే రెండు విద్యార్థుల సమూహాలు ఎక్కువగా ఆధ్యాత్మిక చర్చలు చేస్తాయి.
ప్రాంగణంలో అందంగా ఉండే ఓ ప్రత్యేక మాట్లాడే విధానం(స్లాంగ్ ) ఉంది. ఇది ఒక జర్మన్‌ విశ్వవిద్యాలయం మాస్టర్స్‌ థీసిస్‌ను ప్రచురించడానికి కూడా ఆకర్షించింది. ఇందులో ఇంగ్లిష్‌, హిందీ, తెలుగు, తమిళ్‌ కలిసి ఉంటాయి. ఈ భాషలన్నింటినీ కలిపి రూపొందించిన స్లాంగ్‌ను చెన్నైలోని అనేక ఇతర కళాశాలలు కూడా అనుసరిస్తున్నాయి. ఇతర సోదర సంస్థలతో పోల్చితే ఇది ఈ సంస్థ ప్రత్యేకత. విద్యార్థులందరూ పాల్గొనే కార్యక్రమాల్లో అంటే వక్తృత్వం, నటన, లఘుచిత్రాల నిర్మాణం, ఇతర అంశాలన్నీ ఇంగ్లిష్‌లోనే జరుగుతాయి. ఉత్తర భారతదేశంలో ఉన్న ఇతర ఐఐటీల మాదిరిగా కాకుండా ఇక్కడ హిందీ కంటే ఆంగ్లం‌ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
సదుపాయాలు
thumb|right|ఐఐటీ మద్రాస్‌లో SAC, స్టేడియం మధ్య ఉన్న ఖాళీ మైదానంలో ఉన్న దుప్పి.
ఐఐటీ మద్రాస్‌ విద్యార్థులు, అధ్యాపకలు, నిర్వహణ, సహాయక సిబ్బంది , వారి కుటుంబాల కోసం నివాస వసతిని ఏర్పాటు చేసింది. బాగా ఎక్కువగా ఉండే విద్యార్థుల అవసరాలు తీర్చడం కోసం నివాస సముదాయాల్లోనే ప్రైవేటు భోజనశాలలకు కూడా అనుమతి ఇచ్చారు. క్యాంపస్‌లో రెండు పాఠశాలలు (వాణవాణి, కేంద్రీయ విద్యాలయ) ఉన్నాయి. మూడు గుళ్లు (జలకనాథేశ్వర స్వామి, దుర్గా పెలియమ్మన్‌, గణపతి దేవాలయాలు) ఉన్నాయి. మూడు బ్యాంక్‌ల శాఖలు (SBI, ICICI, కెనరా బ్యాంక్‌) ఉన్నాయి. ఒక ఆసుపత్రి, మార్కెట్లు, ఆహార శాలలు, వ్యాయామశాల, ఈతకొలను, క్రికెట్‌, ఫుట్‌బాల్‌, హాకీ, బ్యాడ్మింటన్‌ స్టేడియాలు ఉన్నాయి. అధిక వేగం ఉన్న ఇంటర్‌నెట్‌ విద్యాప్రాంతాలతో పాటు అధ్యాపకులు, సిబ్బంది యొక్క నివాస ప్రాంతాలలోనూ అందుబాటులో ఉంది. వసతి గృహాలలో ఇంటర్‌నెట్‌ మధ్యాహ్నం రెండు గంటల నుంచి అర్ధరాత్రి వరకూ అందుబాటులో ఉంటుంది.
ఆహారం
క్యాంపస్‌ లోపల అనేక రకాల ఆహార శాలలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా మెస్‌లు కూడా ఉంటాయి.
ఆలివ్‌ కిచెన్‌ (మొదట్లో బసెరా) సరస్వతి వసతి గృహం ఎదురుగా ఉంది. ఇది సాయంత్రం ఆరు గంటల నుంచి రాత్రి ఒంటి గంట వరకూ ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఉత్తరాది వంటకాలను అందిస్తుంది.
ది గురునాథ్‌ పాటిసెరీ స్టుడెంట్స్ ఫెసిలిటీస్‌ సెంటర్‌ (SFC, చాలా తరచుగా గురు లేదా గురునాథ్‌ అని పిలుస్తారు) అన్ని రోజులూ అర్ధరాత్రి వరకూ తెరచి ఉంటుంది. ఇది ఒక బేకరీ. ఇందులో పళ్లరసాలతో పాటు, చాట్‌, ఇతర స్నాక్స్‌ అందుబాటులో ఉంటాయి.
టిఫనీస్‌ సెంట్రల్‌ గ్రంథాలయానికి దగ్గర్లో ఉంటుంది. ఇది సరయు, సరస్వతి (రెండు అమ్మాయిల హాస్టల్స్‌)ల మధ్యలో ఉంటుంది. ఇది ఉదయం అల్పాహారం నుంచి రాత్రి ఒంటి గంట వరకూ తెరచి ఉంటుంది. ఇందులో అనేక రకాల వంటకాలు ఉంటాయి. చెన్నైలో ప్రాచుర్యం పొందిన అర్చనా స్వీట్స్‌ షాప్‌ కూడా ఇందులో ఉంటుంది.
మేనేజ్‌మెంట్‌ స్టడీస్‌ విభాగానికి ఎదురుగా 2006లో కేఫ్‌ కాఫీడే అవుట్‌లెట్‌ ప్రారంభించారు. ఇది రాత్రి ఒంటిగంట వరకూ ఉంటుంది.
ది క్యాంపస్‌ కేఫ్‌ సిబ్బంది యొక్క క్యాంటీన్‌గా పనిచేస్తుంది. ఇది విద్యాప్రాంతంలోని బస్‌స్టాప్‌కు దగ్గరగా ఉంది. ఇది శనివారంతో సహా వారంలో అన్ని రోజులూ ఉదయం 8 గంటల నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకూ తెరచి ఉంటుంది.
పాఠశాలలు
ఐఐటీ మద్రాస్‌ క్యాంపస్‌లో ఉన్న రెండు పాఠశాలలు కేవలం అధ్యాపకులు, సిబ్బంది యొక్క పిల్లలకే కాకుండా, సహచర ప్రాంతాలు వెలాచెరి, అడయార్‌ వాసులకు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
కేంద్రీయ విద్యాలయ లేదా సెంట్రల్‌ పాఠశాల‌ గజేంద్ర సర్కిల్‌కు సమీపంలో ఉంది. ఇంది సెంట్రల్‌ బోర్డ్‌ ఆఫ్‌ సెకండరీ ఎడ్యుకేసన్‌, న్యూఢిల్లీకి అనుబంధంగా పనిచేస్తుంది. దీనికి చాలా పెద్ద ఆటస్థలం ఉంది. ప్రతి ఏడాది షాస్త్రా అనబడే విద్యార్థుల కార్యక్రమం ఇక్కడే జరుగుతుంది.
వాణవాణి మెట్రిక్యులేషన్‌ హయ్యర్‌ సెకండరీ పాఠశాల‌, బోన్‌ ఎవెన్యూకు సమీపంలో ఉంది. ఇది అధ్యాపకుల నివాస సముదాయానికి దగ్గర ఉంది. ఇది తమిళనాడు మెట్రిక్యులేషన్‌ సిలబస్‌ను అనుసరిస్తుంది.
బ్యాంక్‌లు
స్టేట్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా తన శాఖను గజేంద్ర సర్కిల్‌లో నడుపుతోంది. దీనికి రెండు ATM‌లు ఉన్నాయి. ఒకటి బ్రాంచ్‌లోనే ఉంది. మరొకటి విద్యార్థివసతి ప్రాంతంలోని తారామణి హౌస్‌లో ఉంది.
కెనరా బ్యాంక్‌ శాఖఅధ్యాపకుల నివాస జోన్‌కు సమీపంలో షాపింగ్‌ సెంటర్‌లో ఉంది. దీనికి రెండు ATM‌లు ఉన్నాయి. ఒకటి శాఖలో, మరొకటి విద్యార్థివసతి ప్రాంతంలో గురునాథ్‌ వెనక ఉంది.
వీటికి అదనంగా, హాస్టల్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ భవనంలో విద్యార్థివసతి ప్రాంతంలో ఐసీఐసీఐ ATM‌ ఉంది. లేడీస్‌ క్లబ్‌కు సమీపంలో ఇండియన్‌ బ్యాంక్‌ ATM‌ ఉంది.
దుకాణాలు
టాటా బుక్‌ హౌస్‌ గజేంద్ర సర్కిల్‌ సమీపంలో, మేనేజ్‌మెంట్‌ స్టడీస్‌ విభాగం పక్కన కాఫీడే పైన ఉంది. ఇందులో ఎక్కువగా ఇంజినీరింగ్‌ విద్యకు సంబంధించిన పుస్తకాలు ఉంటాయి. కొన్ని కాల్పనిక, ఇతర రచనలు దొరుకుతాయి.
విద్యార్థివసతి ప్రాంతంలో ఉన్న విద్యార్థుల సౌకర్యాల కేంద్రం‌ (SFC)లో గురునాథ్‌ నిర్వహిస్తున్న ఒక జనరల్‌ స్టోర్‌ ఉంది. సాధారణంగా ఐఐటీ విద్యార్థులకు కావలసినవి అన్నీ ఇక్కడ దొరుకుతాయి. ఇందులో వ్రాత సంబంధిత పరికరాలతో పాటు టాయిలెట్‌ సామగ్రి, దిండ్లు, మాట్రెసెస్‌, ప్లాస్టిక్‌ మగ్‌లు, బకెట్‌లు, టీ షర్ట్‌లు, కంప్యూటర్‌ పరికరాలు ఇలా అనేకం దొరుకుతాయి. ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా గురునాథ్‌ గిఫ్ట్స్‌ అండ్‌ జెమ్స్‌  అనే దుకాణం ఉంది. ఇందులో ఐఐటి గుర్తుగలవస్తువులు ( మెమరబులియా) (మగ్స్‌, కీచైన్స్‌, పెన్‌స్టాండ్‌లు, టైస్‌, ఐఐటీ ట్యాగ్‌తో ఉన్న స్వెట్‌ చొక్కాలు), శుభాకాంక్షల కార్డులు, బహమతిగా ఇవ్వగలిగినవి, పుస్తకాలు, సిడిలు తదితర వస్తువులు దొరుకుతాయి. దీనికి అదనంగా గోదావరి హాస్టల్‌కు ఎదురుగా ఉన్న అలుమిని సంఘం ఆఫీసులోనూ ఐఐటీ మెమరబులియా అందుబాటులో ఉంటుంది.
SFCని సాధారణంగా గురునాథ్‌ అని పిలుస్తారు. ఇక్కడే ఆల్‌ఇండియా ట్రావెల్‌ ఏజంట్స్‌కు సంబంధించిన ఒక బ్రాంచ్‌ ఉంది. ఇది ప్రయాణాలకు, పాస్‌పోర్ట్‌ పొందడంలో సహకారం అందిస్తుంది.
దేవాలయాలు
రిజర్వ్‌ అడవిగా ఉన్న కాలం నుంచి ఉన్నాయి.ఇక్కడ మూడు పాత దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
జలకంఠేశ్వర దేవాలయం (శివన్‌ దేవాలయం) ప్రధాన ద్వారానికి సమీపంలో ఢిల్లీ ఎవెన్యూ దగ్గర అధ్యాపకుల ప్రాంతంలో ఉంది. దుర్గా పెలియమ్మన్‌ దేవాలయం సుమారుగా ప్రధాన ద్వారం, గజేంద్ర సర్కిల్‌కు మధ్యలో ఉంటుంది. ఇది కూడా ఢిల్లీ ఎవెన్యూ మీదే ఉంది. పాత వినాయకుడి దేవాలయం తారామణి హౌస్‌ వెనక భాగంలో, హాస్టల్‌ జోన్‌లో ఉంది. ప్రతి శనివారం సాయంత్రం ఇక్కడ ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:1891 స్థాపితాలు వర్గం:చెన్నైలో విద్య వర్గం:తమిళనాడులోని ఇంజినీరింగ్‌ కళాశాలలు వర్గం:ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ వర్గం:భారతదేశంలో సాంకేతిక విద్య వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
పనసలపాడు (గూడెం కొత్తవీధి)
పనసలపాడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 132 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 27 ఇళ్లతో, 128 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 62, ఆడవారి సంఖ్య 66. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 127. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585472 .పిన్ కోడ్: 531133.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పూర్ణమ్మ కథ
మూలాలు
వర్గం:ధూళిపాళ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రోజారమణి నటించిన సినిమాలు
పనసలపాడు (గూడెం కొత్తవీధి)
భూమి వినియోగం
పనసలపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది
ఉత్పత్తి
పనసలపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
మూలాలు
వర్గం:గూడెం కొత్తవీధి మండలంలోని గ్రామాలు
కొల్లిపర మండలం
కొల్లిపర మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్, గుంటూరు జిల్లాలోని మండలం.
మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా 57,510 అందులో పురుషుల సంఖ్య 28,810,స్త్రీల సంఖ్య  28,690. మొత్తం అక్షరాస్యత 68.91% - పురుషుల అక్షరాస్యత 74.34%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 63.46%
ప్రగ్యా జైస్వాల్
ప్రగ్యా జైస్వాల్ భారతీయ చలనచిత్ర నటి, మోడల్. తెలుగు, హిందీ చిత్రాలలో నటించారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
జైస్వాల్ మధ్యప్రదేశ్ లోని జబల్ పూర్ లో జన్మించింది. పూణే లోని సింబయాసిస్ లా స్కూల్ లో చదివింది. సింబయాసిస్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుతున్న రోజుల్లో వివిధ రకాల  అందాల పోటీలలో పాల్గొని విజయవంతమైన మోడగా ఎదిగింది. కళ, సంస్కృతిరంగంలో ఆమె సాధించిన విజయానికిగాను 2014, జనవరి 22న కోసం సింబయాసిస్ సాంస్కృటిక్ పురస్కారం అందుకుంది.
ఫెమినా మిస్‌ ఇండియా 2008 పోటీల్లో పాల్గొని ‘మిస్‌ ఫ్రెష్‌ ఫేస్‌’, ‘మిస్‌ డాన్సింగ్‌ క్వీన్‌’, ‘మిస్‌ ఫ్రెండ్‌ ఆఫ్‌ ఎర్త్‌’ టైటిళ్లను గెలుచుకుంది.‘దవ్‌’, ‘డాబర్‌ వాటికా’, ‘మిలీనియమ్‌ హైపర్‌ మార్కెట్‌ ఫర్‌ దుబాయ్‌’, ‘రిలయన్స్‌ డిజిటల్‌’, ‘ఎఫ్‌బీబీ’ వంటి ఎన్నో పాపులర్‌ బ్రాండ్స్‌కి అంబాసిడర్‌గా చేసింది.
సినిమా జీవితం
2014లో తమిళ-తెలుగు ద్విభాషా చిత్రం ‘డేగ’లో అవకాశం లభించింది. ఆ తరవాత ‘టిట్టూ ఎంబీఎ’ అనే హిందీ చిత్రంతో బాలీవుడ్‌లోకి ఎంటరిచ్చింది. అలా ఒకే సంవత్సరంలో తమిళం, తెలుగుతో పాటు హిందీలో కూడా తెరంగేట్రం చేసింది.2015 ఆమె తెలుగులో వచ్చిన మిర్చి లాంటి కుర్రాడు సినిమాతో తెలుగు సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. తరువాత క్రిష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన కంచె సినిమాలో నటించింది. జైస్వాల్ గతంలో క్రిష్ తీసిన గబ్బర్ ఈజ్ బ్యాక్ అనే సినిమాలోని పాత్రకోసం ఆడిషన్ ఇచ్చింది. అయితే, ఆసినిమాలో ఆమెకు పాత్ర లభించలేదు. క్రిష్ తరువాతి చిత్రమైన కంచెలో హీరోయిన్ పాత్ర ఇచ్చాడు.
డోవ్ షాంపూ, రిలయన్స్ డిజిటల్, FBB (బిగ్ బజార్ వద్ద ఫ్యాషన్), డాబర్ వాటిక యాంటీ చుండ్రు షాంపూ, దుబాయ్, UAE కోసం మిలీనియం, హైపెర్ మార్కెట్, హెల్త్ డ్రింక్, మలబార్ గోల్డ్ మొదలైన సంస్థలకు బ్రాండ్ అంబాడిజర్ గా చేసింది. ప్రస్తుతం సౌత్ ఇండియా షాపింగ్ మాల్ కు బ్రాండ్ అంబాసిడర్ చేస్తుంది.
అభిరుచులు
ప్రగ్య చక్కటి గాయని. నృత్యమంటే ఎంతో ఇష్టం. హీరోల్లో చిరంజీవి, అల్లుఅర్జున్‌, నాగార్జున అంటే ప్రత్యేక అభిమానం, హీరోయిన్లలో అనుష్క, మాధురీ దీక్షిత్‌లను ఆరాధిస్తుంది. ఇష్టమైన రంగులు నలుపు, తెలుపు, ఎరుపు. ఫేవరెట్‌ డెస్టినేషన్‌ లండన్‌.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఎద్దుల బండి
రకాలు
ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో ఉన్న చాలా ఎడ్లబండ్లకు రబ్బరు టైర్లను వాడుతున్నారు. పాత జీపు టైర్ చక్రాలను వాదుతున్నారు. దైనివలన ఏద్దులకు లాగడానికి సులబంగా ఉంటుంది.దీనికి మునుపు చెక్కతో చేసిన చక్రాలను వాడేవారు. ఈ బండ్లను లాగడం ఎడ్లకు కష్టంతో కూడుకున్న పనిగా ఉండేది. ఇంకా అభివృద్ధి చెందని మూరుమూల గ్రామాల్లో సరుకులను పట్టణాలకు చేరవేయడానికి ఇంకా ఇలాంటి బండ్లను వాడుతుండడాన్ని గమనించవచ్చు. ఈ విధంగా సరుకులను తీసుకుపోయే బండి ని "చెకడ" అని కూడా అంటారు.
బండి ఉండే ఆకారాన్ని బట్టి నాలుగు రకాలుగా విభజించవచ్చు:
తయారు చేసే విధానం
ఎద్దుల బండికి వున్న ప్రధాన భాగాలు: మధ్యలో వున్నరంధ్రంలో దిమ్మకు అనుసందానం చేసి పెట్టే బొడ్డు సీలను పెడతారు. తయారు చేసె విధానం
లారీ
లారీ (ఆంగ్లం: Lorry): వస్తువులు, సామానులు మొదలగు వాటిని ఒక చోటి నుండి మరొక చోటికి చేరవేసే చతుష్చక్ర మోటారు వాహనం.
ఎద్దుల బండి
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో
ఆస్ట్రేలియా లో వలసవాదుల రాజ్యమేలుతున్నపుడు ఎద్దుల బండ్లే ప్రధాన రవాణా సాధనాలుగా ఉండేవి.
లారీ
మూలాలు
వర్గం:రవాణా వర్గం:వాహనాలు వర్గం:ఆంగ్ల పదజాలము
చేబ్రోలు మండలం
చేబ్రోలు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన మండలం.
జనాభా గణాంకాలు
మండలంలో మొత్తం గ్రామాలు 10. 2001 జనగణన ప్రకారం మండల జనాభా 68,810 కాగా, అందులో పురుషులు 35,580, స్త్రీలు 33,230 ఉన్నారు. 2001 -2011 దశాబ్దంలో గుంటూరు జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 9.47 శాతం ఉండగా, సాధారణంగా పూర్తి గ్రామీణ మండలాల్లో ఎలా ఉంటుందో అలాగే చేబ్రోలు మండలంలో జనాభా పెరుగుదల కూడా జిల్లా పెరుగుదల కంటే తక్కువగా, 4.83 శాతమే పెరిగింది.
పాండవుల గుట్టలు
పాండవుల గుట్టలు వరంగల్ జిల్లాకేంద్రానికి 50 కి.మీ. దూరంలో, వరంగల్ - మహదేవపూర్ రహదారిపై రేగొండ మండలం రావులపల్లె పరిసరాల్లో ఈ పాండవులగుట్టలున్నాయి. ఎక్కువ మట్టుకు సున్నపురాళ్ళతో, అవక్షేపశిలలతో ఏర్పడిన ఈ గుట్టల్లో పొరలు పొరలుగా ఒకదాని మీదొకటి పేర్చినట్టుగా అనేక శిలాకృతులు కన్పిస్తాయి. ఎత్తైన బండరాళ్ళ మధ్య లోతైన అగాధాలతో లోయలు, అడుగడుగునా అబ్బురపరిచేవిధంగా పడిగెలెత్తి నిల్చున్న కొండవాళ్ళు. ఆ కొండగోడలపై అపురూపమైన ప్రాచీన రాతిచిత్రాలు.
ఈ బొమ్మలన్నింటిలో ‘ఎదురు పాండవుల’నే కొండచరియలో వేసివున్న రాతిచిత్రాలు అతి పురాతనమైనవి, అపూర్వమైనవి. ఈ చిత్రాలొకచోట 6 అడుగుల కంటె ఎత్తుగా వున్నాయి. ఈ చిత్రాలు వేసిన తీరు, శైలి, మొరటుదనం, వాటిలోని జంతు జీవజాలం అన్నింటిని పరిశీలించి కాలానుశీలన చేస్తే ఇవి మనదేశంలోని మధ్యప్రదేశ్ ‘బింబేట్కా’ గుహల్లోని రాతిచిత్రాల కన్నా ప్రాచీనమైనవని తెలుస్తుంది. World Heritage వారు చెప్తున్నవిధంగా బింబేట్కా చిత్రాలు 30 వేల యేళ్ళనాటివైతే మనపాండవుల గుట్టబొమ్మల్లో అశ్వికులు, యుద్ధ సన్నివేశాలు, ఆయుధాలు, వివిధ వాహనాలు, అలంకరణలు వంటి ఆధునికరూపాలేవీలేవు కనుక ఇవి వాటికన్నా ప్రాచీనకాలానికి చెందినవని రుజువవుతున్నది.ఒక్క పంచపాండవుల గుహల్లలో మాత్రమే వర్ణచిత్రాలున్నాయి. (అవి 12, 13 శతాబ్దాల నాటివిగా పురాశాఖ వారు అనుమానిస్తున్నారు.) భారతదేశంలో దాదాపు 2,500 చిత్రిత శిలాశ్రయాలున్న 400ల స్థావరాలు 100 శిలాచిత్రలేఖన మండలాల్లో కన్పిస్తున్నాయి. తెలుగునాట 28 చోట్ల, తెలంగాణాలో 14 తావుల్లో ఈ రాతిచిత్రాలున్నాయి. పాండవుల గుట్టల్లోని చిత్రాలు అంత్యప్రాచీన శిలాయుగం నుండి మధ్యశిలాయుగంవరకు తర్వాత చారిత్రకయుగంలో చిత్రించబడినవి. పాండవులగుట్టలో రాళ్ళను చూస్తే ‘కొలరాడో’ గుర్తొస్తుంది. రాతిచిత్రాలను చూస్తే పాండవుల గుట్ట తెలంగాణాలోని ‘చిత్రిత శిలాశ్రయాల విశ్వవిద్యాలయం’ అనిపిస్తుంది. ప్రాక్ యుగం నుండి చారిత్రయుగం దాకా మానవజీవన పరిణామాన్ని ఒకేచోట నిలుపుకున్న గుహాచిత్రాల సమూహమిది. ఈ గుట్టలమీది రాతిచిత్రాలను తొలిసారి గుర్తించింది, పురావస్తువారికి రిపోర్టు చేసింది చారిత్రకపరిశోధకులు, రచయిత డా.ఈమని శివనాగిరెడ్డిగారే.
పాండవుల గుట్టల్లో అన్నీ విశేషాలే. ‘ఎదురు పాండవుల’ గుహలకు కుడిపక్కన వెనక వైపున 5 చోట్ల రాతిచిత్రాల దొనెలతో పాటు ఒకచోట అద్భుతమైన సహజసిద్దమైన అవిచ్ఛిన్న ‘శిలాతోరణం’ ఉంది. ఒక రాతిగుండులో రెండు నిలువుల ఎత్తున ఈ శిలాతోరణం ఎంతో అందంగా కనిపిస్తున్నది.
గొంతెమ్మగుహ కూడా విశేషాలున్న తావు. ఇక్కడి గుహలో చేతిముద్రలు, చిత్రాలు, లిపులున్నాయి. వివిధ చిత్రితశిలాశ్రయాల్లో మాదిరిగానే ఇక్కడ ముదురు ఎరుపురంగులో (కుడి) చేతిముద్రలు ఉన్నాయి.గుహ బయట వీరుల యుద్ధసన్నివేశం చిత్రించబడివుంది. రంగు, గీతలను బట్టి ఈ బొమ్మ చారిత్రకయుగం నాటిదనిపిస్తున్నది. గుహలో ఒక రాతిగో మీద బూడిదవన్నె రంగుతో రాసిన లిపి ఉంది. అట్లాంటి రాతలే ఎరుపురంగులో పంచపాండవుల గుహలో కూడా ఉన్నాయి. లిపిని బట్టి 6,7 శతాబ్దాలనాటివని తోస్తున్నది ఆ రాతలు.
పాండవుల గుట్టల్లో మరొక చారిత్రకయుగ విశేషముంది. గొంతెమ్మగుహ తూర్పున బండరాయి అంచున ఒక ‘లఘుశాసనం’ ఉంది. అది ‘శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు’ శాసనం. ఈ శాసనం గురించి పురావస్తుశాఖ వారు వివరించి రాయలేదు. కాని, ఇదే పేరుతో గల ఇట్లాంటి లఘుశాసనాలు తెలుగునాట 11చోట్ల, మహారాష్ట్రలో ఒకచోట లభించాయి. ఆరుచోట్ల ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు’ అని తప్ప సంపూర్ణశాసనాలు లభ్యం కాలేదు. తక్కిన ఆరు తావుల్లో శాసనాలని చదివి తెలిసిందానిమీద చర్చోపచర్చలు చేసిన చారిత్రక పరిశోధకులు ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు’ అనేది ఒక శిల్పకారుల సంఘం పేరై వుంటుందనే నిశ్చితాభిప్రాయానికి వచ్చారు. కాని ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు’ మీద పరిశోధక గ్రంథం రాసిన ‘తెలుగు గోష్టి’ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు చీమకుర్తి శేషగిరిరావు గారు ఈ ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు’లు కాలాముఖశైవులై వుంటారని, వారు అప్పట్లో 6,7 శతాబ్దాలలో బౌద్ధ, జైన ఆరామ, విహార, చైత్యాలను, దేవాగారాలను ధ్వంసం చేస్తూ ‘మేం బౌద్ధ, జైన మతాలనే ప్రమాదాలకు(ఉత్పత్తి అంటే ప్రమాదమని అర్థం) పిడుగు (వజ్రం)లాంటి వాళ్ళం’ అని (కృష్ణమూర్తి ‘ వేల్పుల కథ’) వేసిన హెచ్చరిక శాసనాలై వుంటాయని తేల్చారు. దానికి వారు చూపిన ఆధారాలు సబబుగానే ఉన్నాయి. కర్నూలు సాతానికోటలో ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు ఏకాన్త నివాసి లోక శీలాభిమాన – అర్జునన్ మహేశ్వర కాలాముఖ’ అని, నంద్యాల కడమల కాల్వలోని గుడిలో ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు ఏకాన్త నివాసి’ అని, మహానందిలో ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు కాలాముఖ’ అని వుండడం వల్ల, మహబూబ్ నగర్ సంగమేశ్వరాలయంలో ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు ఏకాన్తనివాసి’ అనే శాసనం వల్ల, ఇపుడు మన పాండవులగుట్ట గొంతెమ్మగుహ (బహుశః బౌద్ధుల వర్షావాసం అయివుంటుంది ) లోని శాసనంలో ‘ శ్రీ ఉత్పత్తి పిడుగు ఏకాంతవాసి పరమ మహేశ్వర భతన్ మహాముని’ అని రాసి వుండడం వల్ల చీమకుర్తి గారి వాదమే నిజమనే సాక్ష్యం లభించినట్లైంది. ఆ శాసనంలో చెక్కబడివున్న గదలాంటిది (ఇంద్రుని వజ్రాయుధం లేదా కంటకశిల కాదు) లకులీశుని ( ఆలంపురం దేవాలయ మ్యూజియంలోని లకులీశుని విగ్రహం) చేతిలోని ఆయుధం ‘లగుడం’ వలెనె ఉంది. సున్నా గుర్తు బౌద్ధుల శూన్యవాదాన్ని సూచించే చిహ్నం అని పరిశోధకులు రాంభట్ల కృష్ణమూర్తి ‘ వేల్పుల కథ’లో రాసారు.
మూలాలు
వర్గం:జయశంకర్ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వట్టిచెరుకూరు మండలం
వట్టిచెరుకూరు మండలం గుంటూరు జిల్లాలోని మండలాల్లో ఒకటి.
మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 44,950 మందికాగా, అందులో పురుషులు 22,510, స్త్రీలు 22,430. అక్షరాస్యత మొత్తం 65.00% - పురుషుల అక్షరాస్యత 72.63% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 57.37%
రియో ఫెర్డినాండ్
రియో ఫెర్డినాండ్ (జననం 1978 నవంబరు 7) ఒక ఆంగ్ల ఫుట్బాల్ ఆటగాడు, ప్రస్తుతం BT స్పోర్ట్ అనే చానల్లో క్రీడా పండితునిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 1997 నుండి 2011 వరకు వివిధ అంతర్జాతీయ క్రీడలలో 81సార్లు ఇంగ్లాండ్ జాతీయ జట్టులో ఆడాడు. ఇంగ్లాండ్ దేశానికి చెందిన విఖ్యాత ఫుట్బాల్ ఆటగాడిగా జనాదరణ పొందాడు.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఫెర్డినాండ్ లండన్లోని కింగ్స్ కళాశాల ఆసుపత్రిలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి జానిస్ లావెండర్ ఒక ఐరిష్ మహిళా, తండ్రి జూలియన్ ఫెర్డినాండ్. ఫెర్డినాండ్ ఎక్కువగా పెఖామ్ నగరంలో పెరిగాడు. అక్కడే కామ్లాంట్ ప్రాథమిక పాఠశాలలో విద్యనభ్యసించాడు. తాను పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు ఎక్కువగా గణితం నేర్చుకోవడానికి ఆసక్తి చూపేవాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు
కాపు రామచంద్రారెడ్డి
కాపు రామచంద్రారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాయదుర్గం నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
కాపు రామచంద్రారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, బ్రహ్మసముద్రం మండలం, నాగిరెడ్డిపల్లి గ్రామంలో 1964 అక్టోబరు 06లో కాపు చిన్న తిమ్మప్ప, గంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 5వ తరగతి వరకు స్వగ్రామంలోనే చదువుకొని, కర్ణాటకలో ఆరవ తరగతి నుండి పదవ తరగతి పూర్తి చేసి ఎంకాం (కర్ణాటక యూనివర్సిటీ), బీఎల్‌., ఐఎస్‌సీ (గుల్బర్గా యూనివర్సిటీ) లో పూర్తి చేసి కొంతకాలం పాటు న్యాయవాదిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
కాపు రామచంద్రారెడ్డి 2009లో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో  రాయదుర్గం నియోజకవర్గం  నుండి పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన రాజశేఖరరెడ్డి మరణానంతరం కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి స్థాపించిన వైఎస్సార్‌ సీపీలో చేరి 2012లో జరిగిన ఉపఎన్నికల్లో వైసీపీ అభ్యర్థిగా రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
కాపు రామచంద్రారెడ్డి 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అతి స్వల్ప మెజారిటీతో ఓటమి పాలయ్యాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో  వైసీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి 14,049 ఓట్ల మెజారిటీతో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, ప్రభుత్వ విప్‌‌గా నియమితుడయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:1964 జననాలు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019)
ప్రత్తిపాడు మండలం (గుంటూరు)
ప్రత్తిపాడు మండలం, గుంటూరు జిల్లాలోని మండలం.
గోరఖ్పూర్ - పూణే ఎక్స్‌ప్రెస్
ముఖ్యమైన స్టేషన్లు కోసం సమయ పట్టిక
''' గోరఖ్పూర్ జంక్షన్ నుండి పూణే జంక్షన్ వరకు రైలు 11038 (సంఖ్య) నంబరుతో మొదలవుతుంది, సమయం పట్టిక ఈ విధంగా ఉంది:
కోచ్ కూర్పు
రైలు నంబరు 11038 కోచ్ కూర్పు క్రింద విధముగా ఉంటుంది:
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు వర్గం:పూణే రవాణా వర్గం:పూణే రైలు రవాణా వర్గం:గోరఖ్పూర్ రవాణా వర్గం:గోరఖ్పూర్ రైలు రవాణా వర్గం:మధ్య రైల్వే జోను వర్గం:మధ్య రైల్వే ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:మహారాష్ట్ర రైలు రవాణా వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రైలు రవాణా
కాకుమాను మండలం
కాకుమాను మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, గుంటూరు జిల్లాలోని మండలం.
బిలహరి
బిలహరి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో 29వ మేళకర్త రాగము ధీర్వాణకరాభరణం జన్యము. దీనిని భూపకళ్యాణ్ అని కూడా అంటారు. హిందుస్తానీ సంగీతంలో అలైహియ బిలావల్, దేశికసి రాగాలు దీనితో సమానమైనవి. ఈ రాగం ఆరోహణలో ఐదు స్వరాలు, అవరోహణంలో సప్త స్వరాలు ఉండడం వల్ల దీనిని ఔడవ-సంపూర్ణ రాగం అంటారు.
రాగ లక్షణాలు
ఈ రాగం ఆరోహణంలో షడ్జమం, చతుశృతి రిషభం, అంతర గాంధారం, పంచమం, చతుశృతి దైవతం, షడ్జమం స్వరాలు, అవరోహణంలో షడ్జమం, కాకలీ నిషాదం, చతుశృతి దైవతం, పంచమం, సుద్ద మధ్యమం, అంతర గాంధారం, చతుశృతి రిషభం, షడ్జమం స్వరాలు ఉంటాయి.
రచనలు
ఈ రాగంలో ఉన్న కృతుల జాబితా కింద ఇవ్వబడింది
ఈ రాగంలో ఉన్న వర్ణాల జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.
ఈ రాగంలో ఉన్న సినీ పాటలు జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.
పోలిన రాగాలు
ఈ రాగం ఆరోహణము కింద ఇవ్వబడిన రాగాల ఆరోహణముతో సమానమైనది.
ఈ రాగం అవరోహణము కింద ఇవ్వబడిన రాగాల అవరోహణముతో సమానమైనది.
ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన రాగాలకు ఈ రాగంతో ఒక్క స్వరస్థాన భేదం ఉన్నది. వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
భారతీ సింగ్
భారతీ సింగ్,  పంజాబీ టెలివిజన్, సినిమా నటి. కామెడీ షోలు, వివిధ అవార్డు షోలను హోస్ట్ చేసింది. ఝలక్ దిఖ్లా జా (2012), నాచ్ బలియే 8 (2017), ఫియర్ ఫ్యాక్టర్: ఖత్రోన్ కే ఖిలాడి 9 (2019) వంటి ఆమె రియాల్టీ షోలలో పాల్గొన్నది.
జననం, విద్య
భారతీ సింగ్ 1984, జూలై 3న పంజాబ్‌లోని అమృత్‌సర్‌లో పంజాబీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించింది. పంజాబ్‌లోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలో పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసి, తరువాత బిఏ డిగ్రీని సంపాదించింది. పంజాబ్ టెక్నికల్ యూనివర్సిటీ నుండి చరిత్రలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేసింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
2017 డిసెంబరు 3న రచయిత హర్ష్ లింబాచియాతో భారతి వివాహం జరిగింది. ఆర్చరీ, పిస్టల్ షూటింగ్‌లో కూడా సింగ్ జాతీయ స్థాయిలో ర్యాంక్ సాధించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1984 జననాలు
ఉషా జాదవ్
ఉషా జాదవ్ మరాఠీ, హిందీ సినిమా నటి. 2012లో వచ్చిన ధగ్ మరాఠీ సినిమాలో నటించి గుర్తింపు పొందడమేకాకుండా 60వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో ఉత్తమ నటిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని కూడా గెలుచుకుంది. 2019లో, మై ఘాట్‌: క్రైమ్ నెం 103/2015 సినిమాలో నటనకు 50వ భారతీయ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ఐఎఫ్ఎఫ్ఐ ఉత్తమ నటి అవార్డును అందుకుంది.
జీవిత విషయాలు
ఉషా 1984, నవంబరు 3న మహారాష్ట్రలోని, కొల్హాపూర్ లో జన్మించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1987 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
శ్రీ కృష్ణ లీల (1971 సినిమా)
శ్రీ కృష్ణ లీల 1971లో విడుదలైన డబ్బింగ్ సినిమా. ఇదే పేరుతో వెలువడిన హిందీ సినిమా దీనికి మూలం.