cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొప్పోల్ (కేతేపల్లి)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కొప్పోలులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
గ్రామ ప్రముఖులు
thumb|నంద్యాల శ్రీనివాసరెడ్డి - తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాట నాయకుడు
భూమి వినియోగం
కొప్పోలులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొప్పోలులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కొప్పోలులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి
భారత రక్షణ దళాలు
భారత సైనిక బలగాలలో 3 ప్రధాన విభాగాలున్నాయి. : 14 లక్షల పైబడిన సైన్యంతో, భారత రక్షణ బలగాలు ప్రపంచంలోకెల్లా మూడవ అతిపెద్ద సైన్యం. ఈ దళాలన్నిటికీ సర్వసైన్యాధ్యక్షుడు, భారత రాష్ట్రపతి. ఈ సైనిక దళాల నిర్వహణ భారత ప్రభుత్వపు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ చూస్తుంది. పై మూడు ప్రధాన దళాలకు వాటివాటి అధిపతులు ఉండగా, మూడింటినీ సమన్వయ పరుస్తూ సంయుక్త ప్రధాన సైన్యాధికారి ఉంటారు. త్రివిధ దళాధిపతులు ముగ్గురిలోకీ సీనియరు అధికారి ఈ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు.
ప్రధానమైన పై మూడు దళాలతో పాటు తీర రక్షక దళం, ఇతర పారామిలిటరీ దళాలు కూడా రక్షణ దళాలలో భాగంగా ఉన్నాయి. వ్యూహాత్మక బలగాల కమాండ్, అండమాన్, నికోబార్ కమాండ్ వంటి ప్రత్యేక కమాండ్లు కూడా భారత రక్షణ వ్యవస్థలో భాగం.
మూలాలు
వర్గం:భారత రక్షణ వ్యవస్థ
ఎర్రబాలెం(క్రోసూరు)
"ఎర్రబాలెం(క్రోసూరు)" పల్నాడు జిల్లా, క్రోసూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
మూలాలు
వర్గం:క్రోసూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అల్లీపూర్ (ధరూర్)
ఇది మండల కేంద్రమైన ధరూర్ నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వికారాబాద్ నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 267 ఇళ్లతో, 1209 జనాభాతో 586 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 609, ఆడవారి సంఖ్య 600. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 545 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574356
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ధరూర్ (వికారాబాద్)లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల ధరూర్ (వికారాబాద్)లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు వికారాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వికారాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వికారాబాద్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.వికారాబాద్ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం కలదు. రైల్వే స్టేషన్, ధరూర్, మైలారం ప్రధాన రైల్వేస్టేషన్: హైదరాబాదు 78 కి.మీ
ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అల్లీపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
అల్లీపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, మొక్కజొన్న
కార్నెగండి
కార్నెగండి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మహబూబాబాదు జిల్లా, కొత్తగూడ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కొత్తగూడ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఇల్లెందు నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 58 ఇళ్లతో, 200 జనాభాతో 52 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 109, ఆడవారి సంఖ్య 91. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 179. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578414. పిన్ కోడ్: 506135.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కామారంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఎదుళ్ళపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొత్తగూడలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నర్సంపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వరంగల్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల వరంగల్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కర్నెగండిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కర్నెగండిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కర్నెగండిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
సున్నంవారిచింతల
సున్నంవారిచింతల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఉదయగిరి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉదయగిరి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బద్వేలు నుండి 58 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 164 ఇళ్లతో, 582 జనాభాతో 893 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 292, ఆడవారి సంఖ్య 290. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 10 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591633 .పిన్ కోడ్: 524236.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
సున్నంవారిచింతల గ్రామనామంలోని పూర్వపదం సున్నంవారి, ఉత్తరపదం చింతల. సున్నంవారి అనే పదం కుటుంబనామసూచి. చింతల వృక్షసూచి, దీనికి అర్థం చింతచెట్లు అని.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి ఉదయగిరిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గండిపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉదయగిరిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఉదయగిరిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సున్నంవారిచింతలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సున్నంవారిచింతలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సున్నంవారిచింతలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సున్నంవారిచింతలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, పొద్దు తిరుగుడు, వేరుశనగ
కాసర్‌గోడ్
కాసరగోడ్, భారతదేశం, కేరళ రాష్ట్రం, కాసరగోడ్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలకసంఘ పట్టణం. ఇది అదే జిల్లాకు పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం.కాసరగోడ్ జిల్లాలో 1966లో స్థాపించబడిన మొదటి పురపాలకసంఘ పట్టణం.ఇది కేరళకు ఉత్తరాన ఉంది. దీనిని సప్త భాషా సంగమ భూమి ('ఏడు భాషల భూమి') అని కూడా పిలుస్తారు. పశ్చిమ కనుమలలో సుసంపన్నమైన జీవవైవిధ్యంలో నెలకొని ఉన్న పట్టణం. చంద్రగిరి నది, చారిత్రాత్మకమైన కోలాతిరి రాజాలు పాలించిన రాణిపురం, కొట్టంచేరి కొండలతో సహజ వాతావరణం కలిగిన పట్టణం. మడియన్ కులోం ఆలయం, మధుర్ దేవాలయం, అనంతపుర సరస్సు దేవాలయం, మాలిక్ దీనార్ మసీదు వంటి చారిత్రక, మతపరమైన ప్రదేశాలకు ఇది ప్రసిద్ధి చెందిన పట్టణం. ఎజిమల చారిత్రాత్మక కొండ, నీలేశ్వరం కవ్వాయి, బ్యాక్ వాటర్స్ ఉన్నాయి. కాసరగోడ్ నగరం, కన్నూర్ నగరానికి ఉత్తరాన 90 కిమీ, మంగళూరుకు దక్షిణంగా 50 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.కేరళ రాష్ట్రంలో కాసరగోడ్ జిల్లాలో అత్యధిక నదులు (12) ఉన్నాయి. ఈ పట్టణం జిల్లాలోనే అతిపొడవైన చంద్రగిరి నది అరేబియా సముద్రంలో కలిసిపోయే సముద్రతీర ప్రాంతానికి సమీపంలోఉంది.కాసరగోడ్ ఆరికడి కోట, బేకల్ కోట, చంద్రగిరి కోట, హోస్దుర్గ్ కోటతో సహా అనేక కోటలకు ఇది నిలయం.బేకల్ కోటకేరళలో అతిపెద్దకోట. కాసరగోడ్ 16వ శతాబ్దం వరకు కుంబ్లా రాజవంశం క్రింద ఉంది. ఇది కన్నూర్ కేంద్రంగా ఉన్న కొలతునాడు రాజ్యానికి సామంతుడిగా ఉంది. సా.శ.16వ శతాబ్దం లో కన్నడ రాజ్యాలు ఓడరేవు, పరిసరాలపై దృష్టి సారించాయి.
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
కాసరగోడ్ పేరు ఉత్పన్నంపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఒకటి కాసర (అంటే సరస్సు లేదా చెరువు) క్రోడ్ లేదా గోడ్ (నిధిని ఉంచే ప్రదేశం) అనే రెండు సంస్కృత పదాల కలయికతో ఏర్పడింది. కాసరగోడ్‌ను మలయాళంలో కన్హిరకోడ్ (కణిరం చెట్ల భూమి) అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ సమృద్ధిగా కనిపించే కసరక చెట్లకు (కన్నడ పేరు) కాంజీరం మలయాళం.
ప్రాచీన యుగం
ఎడమ|thumb| అనంతపురలోని అనంతపద్మనాభస్వామి ఆలయం, కుంబ్లా రాజకీయంగా ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుత కన్నూర్ జిల్లాలోని ఎజిమల వద్ద రాజధానితో ఎజిమల రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. ఎజిమల అత్యంత ప్రసిద్ధి పొందినరాజు నన్నన్, అతని రాజ్యం గూడలూర్, కోయంబత్తూరు ఉత్తర ప్రాంతాల వరకు విస్తరించింది. పూజినాడ్, కర్కనాడ్‌తో పాటు ఎజిమల రాజవంశం తూర్పు ప్రాంతాలను (కొడగులోని కొన్నిప్రాంతాలతో వాయనాడ్-గూడలూర్ ప్రాంతం) కలిగి ఉంది.దాని రాజధాని ఎజిమల వద్ద ఉంది.మూషకరాజులు నన్నన్ వారసులుగా పరిగణించబడ్డారు. సా.శ.14వ శతాబ్దం నాటికి మూషక రాజ్యాన్ని కోలాతిరినాడ్ ను పాలకులను కోలాతిరిస్ అని పిలిచేవారు.కొలతునాడ్ రాజ్యం దాని శక్తిశిఖరాగ్రంలో ఉత్తరాన నేత్రావతి నది (మంగుళూరు) నుండి దక్షిణాన కొరపుజా (కోజికోడ్) వరకు పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం, తూర్పు సరిహద్దులో కొడగు కొండలు, వివిక్త ద్వీపాలతో సహా అరేబియా సముద్రంలో లక్షద్వీప్ వరకు విస్తరించింది.
మధ్యయుగం
ఎడమ|thumb| మాలిక్ దినార్ మసీదు, తలంగర, కాసరగోడ్, భారతదేశంలోని పురాతన మసీదులలో ఒకటి. ఎడమ|thumb| మైపడి రాజ గృహం కాసరగోడ్, మంగుళూరు నగరానికి దక్షిణంగా సుమారు 50 కి.మీ.దూరంలోఉంది. పూర్వ కాలంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది.రామచరితం, బహుశా పాత మలయాళంలో వ్రాయబడిన పురాతన సాహిత్య రచన, ఇది సా.శ. 12 వ శతాబ్దం నాటి దాని చేతివ్రాత ప్రతులు నీలేశ్వరంలో కనుగొన్నారు.కవితలలో కుంబ్లాలోని అనంతపుర సరస్సు ఆలయం గురించి వివరంగా ప్రస్తావించారు. కాసరగోడ్‌ను అరబ్బులు హార్క్‌విలియా అనే పేరుతో పిలిచేవారు. కాసరగోడ్ పట్టణంలోని మాలిక్ దినార్ మసీదు భారత ఉపఖండంలోని పురాతన మసీదులలో ఒకటి. కిస్సాత్ శకర్వతి ఫార్మాడ్ ప్రకారం కొడంగల్లూర్, కొల్లం, మాదాయి, బర్కూర్, మంగళూరు, కాసరగోడ్, కన్నూర్, ధర్మాడం, పంథాలాయిని, చలియమ్‌ లోని మసీదులు మాలిక్ దినార్ కాలంలో నిర్మించారు.అవిభారత ఉపఖండంలో భారతీయమసీదులలో పురాతనమైనవి. కాసరగోడ్ పట్టణంలోని తలంగరలో మాలిక్ దినార్ మరణించినట్లు భావిస్తారు. సా.శ. 9వ - సా.శ. 14వ శతాబ్దాల మధ్య కేరళను సందర్శించిన చాలామంది అరబ్ యాత్రికులు కాసరగోడ్‌ను సందర్శించారు.ఇది అప్పట్లో ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్యకేంద్రం.1514లో కాసరగోడ్ పట్టణ సమీపంలోని కుంబ్లాను సందర్శించిన పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు డువార్టే బార్బోసా మాల్దీవులకు కొబ్బరికాయల కోసం బియ్యం ఎగుమతి చేస్తున్నట్లు నమోదు చేశాడు. బార్బోసా ప్రకారం, భారతదేశ నైరుతి మలబార్ తీరంలో ఉన్న ప్రజలు ఉత్తరాన చంద్రగిరి నుండి దక్షిణాన కన్యాకుమారి వరకు ఒక ప్రత్యేకమైన భాషను మాట్లాడేవారు. దానిని వారు "మలియామా" అనిపిలిచారు.అదే మళయాళంగా పేరొందింది.
సా.శ.16వ శతాబ్దం వరకు,కాసర్‌గోడ్ పట్టణాన్ని మలయాళంలో కన్హిరాకోడ్ ('కాన్హిర చెట్ల భూమి' అని అర్ధం కావచ్చు) అనేపేరుతో పిలిచేవారు. కుంబ్లా లోని మైపాడి రాజగృహం నుండి చంద్రగిరి నది, నేత్రావతి నది (ప్రస్తుత మంజేశ్వర్, కాసరగోడ్ తాలూకాలతో సహా) మధ్య ఉన్న దక్షిణ తుళునాడు భూభాగాన్ని చుట్టుముట్టిన కుంబ్లా రాజవంశం, అంతకు ముందు ఉత్తర మలబార్‌లోని కోలతునాడు రాజ్యానికి సామంతులుగా ఉన్నారు. కుంబ్లా రాజవంశం మలయాళీ నాయర్లు, తుళువ బ్రాహ్మణుల మిశ్రమ వంశాన్ని కలిగి ఉంది. వారు కేరళకు చెందిన చేరమాన్ పెరుమాళ్ల నుండి తమ మూలాన్ని పేర్కొన్నారు. కుంబ్లా రాజవంశం ఆచారాలు సమకాలీన మలయాళీ రాజుల మాదిరిగానే ఉన్నాయని ఫ్రాన్సిస్ బుకానన్-హామిల్టన్ పేర్కొన్నాడు. కోలతిరి డొమినియన్ పది స్వతంత్ర సంస్థానాలుగా ఉద్భవించాయి.అవి కడతనాడు (వడకరా), రండతర లేదా పోయినాడ్ (ధర్మడోమ్), కొట్టాయం ( తలస్సేరి), నీలేశ్వరం, ఇరువజినాడు (పానూరు), కురుంబ్రానాడ్ మొదలైనవి. అంతర్గత విభేదాల ఫలితంగా వేర్వేరు రాజకీయ నాయకుల క్రింద ఉన్నాయి. నేటి హోస్‌దుర్గ్ తాలూకా (కన్హంగాడ్), వెల్లరికుండు లోని అనేక భాగాలు నీలేశ్వరం రాజవంశంలో భాగాలుగా ఉన్నాయి. వీరు మధ్యయుగ కాలంలోని కోలతునాడు, జామోరిన్ ఆఫ్ కాలికట్ రెండింటికి దగ్గరి సంబంధం ఉంది. చంద్రగిరి నదికి ఉత్తరాన ఉన్న ప్రాంతాలు (ప్రస్తుత మంజేశ్వరం, కాసరగోడ్ తాలూకాలు) కుంబళ రాజవంశంచే పాలించబడ్డాయి.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
thumb|కాసరగోడ్ పట్టణంలో రోడ్డు గుర్తు|270x270px కేరళ ఏర్పడక ముందు, కాసర్‌గోడ్ మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని దక్షిణ కెనరా జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. అయితే, సా.శ.19వ శతాబ్దంలో, కాసర్‌గోడ్ తాలూకా దక్షిణ కెనరా నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని విడదీయడానికి, దక్షిణ కెనరాలోని ఏకైక మలయాళ-మెజారిటీ ప్రాంతం కాబట్టి దీనిని మలబార్ జిల్లాలో కలపడానికి అనేక పోరాటాలు జరిగాయి.రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం 1956 నవంబరు 1 న కేరళ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత కాసర్‌గోడ్ కేరళలోని కన్నూర్ జిల్లాలో భాగంగా మారింది తర్వాత కాసర్‌గోడ్‌ను పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం రెండు తాలూకాలుగా విభజించారు. కాసర్‌గోడ్, హోస్‌దుర్గ్. 1984లో కాసర్‌గోడ్‌ను జిల్లాగా ప్రకటించారు. తుళు, కన్నడ మాట్లాడే గణనీయమైన జనాభా ఉన్నందున కాసరగోడ్‌ను కేరళతో కలపడం వివాదాస్పద అంశంగా మారింది.
1951భారత జనాభా లెక్కల సమయంలో, జిల్లా జనాభాలో కేవలం 72.0% మంది మాత్రమే తమ మాతృభాషను మలయాళంగా ఎంచుకున్నారు. 14.2% మంది తులు,6.3% మంది కన్నడను ఎంచుకున్నారు. కానీ 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లాలో మొత్తం జనాభాలో 8.8%, 4.2% మంది మాత్రమే వరుసగా తుళు, కన్నడ మాతృభాషగా మాట్లాడు తున్నారు. 2012లో రెండవ ఊమెన్ చాందీ మంత్రిత్వ శాఖ, కేరళలోని ఈ ఉత్తరాది జిల్లా ఎదుర్కొంటున్న వెనుకబాటు తనం, సమస్యల గురించి అధ్యయనం చేయడానికి జిల్లాకు ప్రత్యేక ఆర్థిక సహాయం ప్రణాళిక రూపొందించడానికి మాజీ ప్రధాన కార్యదర్శి పి. ప్రభాకరన్ నేతృత్వంలోఒక సంఘాన్ని నియమించింది. 2013లో జిల్లాలో మంజేశ్వరం, వెల్లరికుండు అనే మరో రెండు తాలూకాలు ఏర్పడ్డాయి.
నదులు
కేరళ రాష్ట్రంలో కాసరగోడ్ అత్యధికంగా 12 నదులను కలిగి ఉంది. అవన్నీ పశ్చిమాన ప్రవహించే నదులు. వాటిలో పొడవైంది చంద్రగిరి నది (105 కిమీ పొడవు). కాసరగోడ్ పట్టణం చంద్రగిరినది ఒడ్డున ఉంది. ఇది తలంగర వద్ద అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తుంది. చంద్రగిరి కోట దాని ఒడ్డున నిర్మించబడింది.ఈ నది కొడగు (కూర్గ్) లోని పట్టిమల వద్ద ఉద్భవిస్తుంది. కేరళలోని అతి చిన్ననది ఈ జిల్లాలోనే ఉంది.
విజ్ఞాన పరిశోధన
thumb|కేరళలోని సెంట్రల్ యూనివర్శిటీ జిల్లాలో ఉంది.|270x270px thumb|కాసరగోడ్‌లోని సెంట్రల్ ప్లాంటేషన్ క్రాప్స్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ 1916లో స్థాపించబడింది.|270x270px thumb|ప్రభుత్వ కళాశాల కాసరగోడ్ 1957లో స్థాపించబడింది. కాసర్‌గోడ్ జిల్లా కన్నూర్ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోకి వస్తుంది. కాసరగోడ్ సెంట్రల్ ప్లాంటేషన్ క్రాప్స్ రీసెర్చ్ సంస్థకు నిలయం. వాస్తవానికి 1916లో కొబ్బరి పరిశోధనా కేంద్రంగా స్థాపించబడింది.ఇది ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ కింద భారతదేశ జాతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా వ్యవస్థలో భాగం.
రవాణా
thumb| కాసరగోడ్ రైల్వే స్టేషన్ పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజన్‌లో [[మంగళూరు - షోరనూర్ రైలు మార్గంలో ఉంది.]] ముంబయి నుండి కన్యాకుమారి వరకు భారతదేశం లోని పశ్చిమ తీరాన్ని కలిపే జాతీయ రహదారి 66 జిల్లాలోని తీరప్రాంతం గుండా మంజేశ్వర్, ఉప్పల, కుంబ్లా, కాసరగోడ్, ఉద్మా, బేకల్, కన్హంగాడ్, నీలేశ్వరం, త్రికరిపూర్ వంటి ప్రధాన తీర పట్టణాలను కలుపుతుంది. ఇది తాళ్లపాడువద్ద జిల్లాలోకి ప్రవేశించి పయ్యనూర్ మీదుగా బయటకు వెళుతుంది. రాష్ట్ర రహదారులు కాసర్‌గోడ్ నుండి ప్రారంభమై, కన్హంగాడ్‌లో ముగుస్తుంది. కేరళ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణాసంస్థ జిల్లాలో తన సేవలను నిర్వహించడానికి స్టేషన్లను కలిగి ఉంది. రైలు తీరప్రాంతం గుండా వెళుతుంది. కాసరగోడ్ రైల్వే స్టేషన్ మంగళూరు - షోరనూర్ లైన్‌లో దక్షిణ విభాగంలోని పాలక్కాడ్ రైల్వే డివిజన్‌లో ఉంది. కాసరగోడ్ జిల్లాలో కేరళలోని 13 చిన్న ఓడరేవులలో మూడు -మంజేశ్వర్, కాసరగోడ్, నీలేశ్వరం ఉన్నాయి. సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం మంగళూరులో ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కాసరగోడ్ పురపాలకసంఘ పరిధిలో 54,172 మంది జనాభా ఉన్నారు, ఇందులో 26,319 మంది పురుషులు కాగా, 27,853 మంది మహిళలు ఉన్నారు.కాసరగోడ్ పురపాలక సంఘం 16.69 km2 విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఇందులో 10,202 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర సగటు 1084కి వ్యతిరేకంగా స్త్రీ లింగ నిష్పత్తి 1058గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల జనాభా 7,234 (13.4%) మంది ఉన్నారు. అందులో 3,716 మంది పురుషులు ఉండగా, 3,518 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. కాసరగోడ్ పట్టణం అక్షరాస్యత రేటు రాష్ట్ర సగటు 94% కంటే 94.76% ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 96.5% స్త్రీల అక్షరాస్యత 93.1%.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కాసర్‌గోడ్ జిల్లా
ఖానాపూర్ (రాజాపూర్ మండలం)
ఇది మండల కేంద్రమైన బాలానగర్ నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని బాలానగర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన రాజాపూర్ మండలం లోకి చేర్చారు.
గణాంకాలు
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1166. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 585, స్త్రీల సంఖ్య 581.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రాజాపూర్లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల బాలానగర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఫరూఖ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల ఫరూఖ్ నగర్లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఖానాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఖానాపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఖానాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ఆర్దివలస
ఆర్దివలస,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం,  చీపురుపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చీపురుపల్లి నుండి 6 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజాం నుండి 24 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 108 ఇళ్లతో, 475 జనాభాతో 146 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 240, ఆడవారి సంఖ్య 235. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582809 .పిన్ కోడ్: 535125.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చీపురుపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల రావివలసలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చీపురుపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గరివిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ విజయనగరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల రాజాంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రాజాంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం చీపురుపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఆర్దివలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
జైసల్మేర్ జిల్లా
రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో జైసల్మేర్ జిల్లా ఒకటి. జైసల్మేర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జైసల్మేర్ జిల్లా రాష్ట్రంలో అత్యంత జనాభా కలిగిన జిల్లా.
భౌగోళికం
జైసల్మేర్ భూభాగంగా పూర్తిగా ఇసుకతో నిండి ఉంది. ఇది భారతదేశంలోని అతి పెద్ద ఎడారిలో భాగంగా ఉంది. జిల్లాలోని భాభాగం అంతా ఇసుక కొండలు నిండిన ఇసుక సముద్రంలా ఉంటుంది. ఈ ఇసుక కొండలు రకరకాల సైజులు, రకరకాల ఆకారాలు కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని 150 అడుగుల ఎత్తువరకు ఉంటాయి.పశ్చిమ భూభాగంలో ఉన్న ఇసుక కొండలు పెద్ద పెద్ద పొదలతో నిండి ఉంటుంది. తూర్పు సరిహద్దులో విస్తారంగా పసరిక మైదానాలు ఉన్నాయి. నీరు సాధారంగా అరుదుగా ఉప్పు కలిసి ఉంటుంది. బావుల సరాసరి లోతు 250 అడుగులు ఉంటుంది. జిల్లాలో ఒక చిన్న నది కాక్ని మాత్రమే ఉంది. ఇది 28కి.మీ ప్రవహించి పెద్ద మైదానంలో సరసులా పరచుకుని ఉంటుంది. దీనిని ఒర్ఖిల్ సరసు (భుజ్- ఝిల్) అంటారు. జైసల్మేర్ జిల్లా అంతా జొన్నలు (పీర్ల్ మిల్లెట్), జోయర్, మోటిఫ్, నువ్వులు వంటి వర్షాధార పంటలు పండుతాయి.వసంతకాలంలో అరుదుగా గోధుమలు, బార్లి మొదలైన పంటలు పండుతాయి.వర్షాలు అరుదైన ఈ ప్రాంతంలో వ్యవసాయం దాదాపు కనుమరుగై పోతూఉంది.
ఆర్ధికం
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో జైసల్మేర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న రాజస్థాన్ రాష్ట్రజిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
విభాగాలు
జైసల్మేర్ జిల్లాలో 3 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి : జైసల్మేర్, పొక్రాన్, ఫతేగర్. అదే పేరుతో జిల్లాలో మూడు తాలూకాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 2 నగగర పాలితాలు (జైసల్మేర్, పొక్రాన్), 744 గ్రామాలు, 128 గ్రామపంచాయితీలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాల బాధ్యతను గ్రామపంచాయితీలు వహిస్తున్నాయి. జిల్లా కేంద్రం జైసల్మేర్ పట్టణానికి 100 కి.మీ దూరంలో ఝింఝియాలి ఉంది. ఝింఝియాలి జైసల్మేర్‌కు నియంత్రణ, నిర్వహణా బాధ్యతను వహిస్తుంది. జైసల్మేర్ సరిహద్దులను రక్షణ బాధ్యత వహిస్తున్న దక్షిణ బసియాకి ఝింఝియాలి కేంద్రస్థానంలో ఉంది. ఇందులో కనోడియా, పురోహితన్ వంటి గ్రామపంచాయితీలు ఉన్నాయి.
జైసల్మేర్
alt=థార్ ఎడారిలో ఇసుక ప్రాంతం|thumb|250x250px|థార్ ఎడారిలో ఇసుక ప్రాంతం జైసల్మేర్ విదేశీపర్యాటకులను అత్యధికంగా ఆకర్షిస్తున్న భారతీయనగరంగా గుర్తించబడుతుంది. సంవత్సరానికి 276,887 పర్యాటకులను ఈ నగరాన్ని సందర్శ్జిస్తున్నారు. వీరిలో 1,00,000 పర్యాటకులు విదేశీయులు.
జిల్లాలో ప్రతి సంవత్సరం పర్యాటకుల కొరకు ఎడారి పండుగ ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. బాబా రాందేవ్ అభిమానులను " రామదేవర " కార్యక్రం ఆకర్షిస్తుంది. మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు ప్రతిసంవత్సరం నిర్వహించబడుతుంటాయి.ఝింఝిన్యాలీలో ఉన్న " ష్రీ అలాఖ్ పూరీ కీ సమాధి " ఉదయదింగోంత్ భతి రాజపుత్‌లను ఆకర్షిస్తుంది.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:రాజస్థాన్ జిల్లాలు వర్గం:జైసల్మేర్ జిల్లా వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బొర్రా
బొర్రా, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అనంతగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అనంతగిరి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 90 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 101 ఇళ్లతో, 345 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 172, ఆడవారి సంఖ్య 173. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 21 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 175. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584123 .పిన్ కోడ్: 535145.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి అరకులోయలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గేటువలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అనంతగిరిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సామలుLKOTAలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శృంగవరపుకోటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
బొర్రలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
బొర్రలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చోళ్ళు
తలగం (టెక్కలి)
తలగం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 515 ఇళ్లతో, 1800 జనాభాతో 514 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 869, ఆడవారి సంఖ్య 931. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 151 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581000 .పిన్ కోడ్: 532212.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి టెక్కలిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తలగాంనౌపాడ|తలగాంనౌపాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల టెక్కలిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల టెక్కలిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తలగంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తలగంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తలగంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తలగంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తలగంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
స్వింగ్ బౌలింగు
స్వింగ్ బౌలింగు లక్ష్యం ఏమిటంటే, బంతి గాలిలో ప్రయాణించేటపుడు పక్కకు మళ్ళేలా ('స్వింగ్' అయ్యేలా) చేయడం. వేగంగా వెళ్ళే బంతి అది వెళ్ళే మార్గంలో వచ్చే మార్పు బ్యాట్స్‌మన్‌ను మోసం చేస్తూ, వారు బంతిని కొట్టడంలో తప్పు చేసేందుకు కారణమవుతుంది. స్వింగ్ బౌలింగు, స్పిన్ బౌలింగు వేరువేరు. స్పిన్ బౌలింగులో బౌలర్లు బంతిని నెమ్మదిగా వేస్తారు. ఇది ప్రధానంగా నేలను తాకాక దిశను మార్చుకుంటుంది.
తలగం (టెక్కలి)
ప్రధాన పంటలు
వరి, పెసర, మినుము
స్వింగ్ బౌలింగు
స్వింగ్ బౌలింగులో కొంచెమే అరిగిన కొత్త బంతిని ఉపయోగిస్తారు. బంతికి ఒక వైపున చెమటను ఉమ్మినీ పూయడం, అలాగే వారి దుస్తులపై రుద్దడం ద్వారా ఆ వైపున మెరుగు చేస్తూ ఉంటారు. (COVID-19 మహమ్మారి కారణంగా ఉమ్మి వాడకాన్ని ICC నిషేధించింది). అదే సమయంలో రెండవ వైపు గరుకుగానే ఉంటుంది. ఆట జరిగే కొద్దీ ఈ గరుకుదనం పెరుగుతూ ఉంటుంది. ఈ గరుకైన, మృదువైన వైపులపై వాయుప్రసరణ వేగం ఒకేలా ఉండదు. అందువలన బంతిని గరుకైన వైపుకు, మెరిసే వైపు నుండి దూరంగా వెళ్ళేలా చేస్తుంది. స్వింగ్ బౌలర్లు ఈ ప్రభావాన్ని పెంచేందుకు బంతిని పట్టుకునే పద్ధతిని కొద్దిగా మారుస్తూ ఉంటారు.
స్వింగులో రెండు ప్రధాన రూపాలున్నాయి. ఇన్‌స్వింగులో బంతి బ్యాట్స్‌మన్ నుండి దూరంగా మొదలై బ్యాట్స్‌మన్ శరీరం మీదికి ప్రయాణిస్తూ, స్టంప్‌ల వైపు వంగుతూ వస్తుంది. అవుట్‌స్వింగ్ బంతి స్టంప్‌ల లైనులోనే ప్రయాణిస్తూ బ్యాట్స్‌మన్‌ వద్దకు చేరే సమయానికి స్టంపుల నుండి ఆవలకు దూరంగా కదులుతుంది. ఆడేకొద్దీ బంతి మెరిసే వైపు కూడా అరిగిపోతూంటుంది కాబట్టి, బంతి కొత్తగా ఉన్నప్పుడే స్వింగ్ బౌలింగు ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. పాత బంతి స్పిన్ బౌలింగ్ లేదా ఇతర ఫాస్ట్ బౌలింగ్‌లకు మరింత ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అయితే, రివర్స్ స్వింగ్ వంటి ఇతర రకాల స్వింగ్‌లు కూడా ఉన్నాయి, ఇందులో బాగా అరిగిపోయిన బంతినే వాడతారు.
స్వింగ్ బౌలింగ్ అనేది బంతి స్థితిపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది కాబట్టి, కొందరు బౌలర్లు బంతి స్థితిని మార్చేందుకు అక్రమమైన, నిషేధించిన పద్ధతులను ఆశ్రయిస్తూంటారు. దీనినే బాల్ టాంపరింగ్ అంటారు, ఇక్కడ జట్లు అదనపు స్వింగ్‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి సాండ్ పేపరు వంటి వస్తువులను ఉపయోగించి బంతిని అరగదీయడం వంటి చట్టవిరుద్ధమైన పద్ధతులను ఆశ్రయించారు.
సిద్ధాంతం
thumb| జేమ్స్ ఆండర్సన్, ఇంగ్లాండ్ క్రికెట్ జట్టులో స్వింగ్ బౌలరు స్వింగ్ బౌలింగ్ ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, బంతి గాలిలో ప్రయాణిస్తూండగా అది దాని మార్గం నుండి బ్యాటరు వైపుగా గానీ, లేదా బ్యాటరు నుండి దూరంగా గానీ మళ్లేలా చేయడం. దీన్ని సాధించడానికి బౌలరు ఆరు అంశాలను ఉపయోగించుకుంటాడు:
ఫీల్డింగ్ టీమ్ సభ్యులు బంతికి ఒక వైపు పాలిష్ చేస్తూ రెండు వైపులా ఉపరితలం అసమానంగా ఉండేలా చేస్తారు. క్రమంగా ఇది, రెండు వైపుల ఏరోడైనమిక్ లక్షణాలలో వ్యత్యాసాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
బంతి గాలిలో ప్రయాణించేటపుడు బంతిపై గాలి ప్రసరణలో ఉండే రకాలు - టర్బులెంటు ప్రవాహం, లామినారు ప్రవాహం రెండూ స్వింగ్‌కు దోహదం చేస్తాయి. లామినార్ ప్రవాహంలో గాలి టర్బులెంట్ ప్రవాహంలో గాలి కంటే ముందుగా బంతి ఉపరితలం నుండి వేరు చేయబడుతుంది. తద్వారా లామినార్ వైపున విభజన పాయింటు బంతి ముందు వైపుకు కదులుతుంది. టర్బులెంటు ప్రవాహం వైపు అది వెనుక వైపుకే ఉంటుంది. తద్వారా బంతికి టర్బులెంట్ వాయుప్రవాహం వైపు ఎక్కువ లిఫ్ట్ శక్తిని కలిగిస్తుంది. బంతిలో స్వింగు కలిగించేందుకు ఈ లిఫ్ట్‌ శక్తి మాత్రమే సరిపోదు. ప్రెజర్‌ గ్రేడియంట్‌ ఫోర్సు ఇందుకు అవసరమైన అదనపు బలాన్ని అందిస్తుంది.
సాంప్రదాయిక స్వింగ్
సాధారణంగా, ఒక స్వింగ్ బౌలర్ స్వింగ్ ప్రభావాన్ని బలోపేతం చేయడానికి సీమ్ బంతి వైపులా సమలేఖనం చేస్తాడు. ఇది రెండు విధాలుగా చేయవచ్చు:
స్వింగ్ డెలివరీల మార్గంలో ఏర్పడే వక్రత కారణంగా బ్యాట్స్‌మన్‌కి బంతిని కొట్టడం కష్టతరం అవుతుంది. సాధారణంగా, బౌలర్లు అవుట్‌స్వింగర్‌లు బౌలింగ్ చేస్తారు, ఎందుకంటే బంతి బ్యాట్స్‌మాన్ నుండి దూరంగా పోతుంది కాబట్టి, బ్యాటరు బంతిని కొట్టాలంటే దాన్ని "వెంటాడాలి". బ్యాట్‌ను శరీరం నుండి దూరంగా కొట్టడం ప్రమాదకరం, ఎందుకంటే బ్యాట్‌కూ శరీరానికీ మధ్య ఏర్పడే ఖాళీ గుండా బంతి పోయి వికెట్‌లను కొట్టేయవచ్చు. అలాగే, బ్యాట్స్‌మన్ స్వింగును తప్పుగా అంచనా వేస్తే, బంతి బ్యాట్ మధ్యలో తగలకుండా అంచుల్లో తగలవచ్చు. లోపలి అంచుకు తగిలితే, బంతి వికెట్ల పైకి దూసుకుపోయి, బ్యాటరు బౌల్డ్ అవుతాడు. బయటి అంచుకు తగిలితే, బంతి వికెట్ కీపరుకో స్లిప్ ఫీల్డర్‌లకో దొరికేసి, బ్యాటరు క్యాచ్ ఔట్ అవుతాడు.
ఆటలో ఎడమచేతి వాటం స్వింగ్ బౌలర్ల కొరత స్పష్టంగా ఉంది. పాకిస్థాన్‌కు చెందిన వసీం అక్రమ్, భారతదేశానికి చెందిన జహీర్ ఖాన్, ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన అలన్ డేవిడ్‌సన్, శ్రీలంకకు చెందిన చమిందా వాస్‌లు అత్యంత ప్రసిద్ధ ఎడమచేతి స్వింగు బౌలర్లు.
రివర్స్ స్వింగ్
రివర్స్ స్వింగ్ సాధారణ స్వింగ్ కంటే బలంగా ఉంటుంది. బంతి పథంలో ఉండగా చాలా ఆలస్యంగా ఇది జరుగుతుంది. ఇది సాధారణ స్వింగ్ కంటే చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. బ్యాట్స్‌మెన్‌లు దీనిని తక్కువ తరచుగా చూస్తారు కాబట్టి, దీన్ని ఆడడం చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. బంతి దాని ప్రారంభ ఫ్లైట్‌లో సాధారణంగా స్వింగ్ చేయడం, ఆపై బ్యాట్స్‌మన్‌ను సమీపిస్తున్నప్పుడు దాని స్వింగ్‌ను మార్చడం కూడా సాధ్యమే. దీన్ని రెండు విధాలుగా చేయవచ్చు ఒకటి, బంతి స్వింగ్ దిశను మార్చుకుని, 'S' ఆకారంలో ఉండే మార్గంలో ప్రయాణించడం: మరొకటి, ఇప్పటికే స్వింగ్ అవుతున్న దిశలోనే మరింత ఎక్కువ స్వింగు అవడం; ఈ రెండూ బ్యాట్స్‌మన్‌ను ఇబ్బంది పెట్టేవే. స్లిప్‌లలో క్యాచ్ దొరకడం, LBW, కీపరు క్యాచ్ పట్టుకోవడం, బౌల్డ్ అవడం వగైరా పద్ధతుల్లో అవుటయ్యే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. 1992 ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో వసీం అక్రమ్ వరుసగా రెండు డెలివరీల్లో, పై రెండు రకాలు ఒకదాని వెంట ఒకటి వేయడం, ఆ మ్యాచ్‌కి మలుపుగా పరిగణిస్తారు.
ఆధునిక క్రికెట్‌లో రివర్స్ స్వింగ్‌కు సంబంధించి అనేక వివాదాలు ఏర్పడ్డాయి. 2006లో ఇంగ్లండ్‌తో జరిగిన నాల్గవ టెస్టులో 50వ ఓవర్ తర్వాత బంతిని రివర్స్ స్వింగ్ చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు, పాకిస్తాన్ బౌలర్లు బాల్ టాంపరింగ్‌కు పాల్పడినట్లు ఆస్ట్రేలియన్ అంపైర్ డారెల్ హెయిర్ ఆరోపణలు చేసాడు. అతని సహ అంపైర్ బిల్లీ డాక్ట్రోవ్ అతనికి మద్దతు ఇచ్చాడు. బాల్ ట్యాంపరింగ్‌కు పాల్పడిన వ్యక్తిని దోషిగా నిర్ధారించడానికి తగిన సాక్ష్యాలు లేవని తదుపరి విచారణలో తేలింది.
మూలాలు
వర్గం:వాయుగతిశాస్త్రం వర్గం:బౌలింగు (క్రికెట్)