cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
తిరుమలాయపాలెం (గోకవరం మండలం)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తిరుమలాయపాలెంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తిరుమలాయపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తిరుమలాయపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తిరుమలాయపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తిరుమలాయపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ముర్షిదాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ముర్షిదాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలోని 42 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ముర్షిదాబాద్, నదియా జిల్లాల పరిధిలో 07 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్
thumb|మిన్నియాపోలిస్ డౌన్‌టౌన్ మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఒక భాగమైన మిన్నసోటా రాష్ట్రానికి రాజధాని. మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ నగరాలను జంట నగరాలుగా వ్యవహరిస్తారు. 2006 జనాభా లెక్కలను అనుసరించి ఈ జంట నగరాల జనాభా 35,00,000 అంచనా. ఈ నగరాలు మిసిసిపీ, మిన్నసోటా, సెయింట్ క్రాయ్ (St.Croix) నదీతీరాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి. ఈ నగరాల జనసాంద్రత అమెరికాలో 13వ స్థానంలో ఉంది.
1872 నుండి ఈ నగరాలను జంటనగరాలుగా గుర్తించి, ప్రజలు వీటిని జంటనగరాలుగా పిలవడం మొదలు పెట్టారు. జంటనగరాలుగా గుర్తించబడిన ఈ నగరాలు స్వరూపస్వభావాలు, రూపురేఖలలో మాత్రం పరస్పర విరుద్ధతలు కలిగి ఉంటాయి. నూతన నగరనిర్మాణము, జలరవాణా దారులకు మినియాపోలిస్ ప్రసిద్ధి. ఈ నగర డౌన్‌టౌన్ నూతన రూపకల్పనా పద్ధతులతో నిర్మించబడి ఉంది. సెయింట్ పౌల్ నగరం వంపులు తిరిగిన ఇరుకైన వీధులతో ఉంటుంది. సెయింట్ పాల్‌లో స్థిరపడిన సంప్రదాయాలను అనుసరించే సమూహాలు ఎక్కువగా నివసిస్తున్న కారణంగా పురాతన నిర్మాణాలు ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి. సెయింట్ పాల్ నగరంలో విస్తారంగా ఆకర్షణీయమైన విక్టోరియన్ ఆర్కిటెక్చర్ నిర్మాణాలు ఉంటాయి. అలాగే సంప్రదాయకంగా రెండు వేరుపడి ఉంటాయి. మిన్నియాపోలిస్ స్కాండినేవియన్ ఆధిక్యతగల ప్రాంతం. సెయింట్ పాల్ రోమన్ కాధలిక్, ఐరిష్ సంతతి నివాసం. జంట నగరాల డౌన్ టౌన్ 10 మైళ్ళ విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇక్కడ మిన్నసోటా హిందూ దేవాలయం ఉంది. thumb|మిసిసీపీ నదీతీరంలో సెయింట్ పాల్ నగరం
నగర చరిత్ర
thumb|స్టిల్ వాటర్ దాని పరిసర ప్రాంతం సెయింట్ క్రాయ్ నది పడమటి తీరంలో ప్రస్తుతపు సెయింట్ పాల్ డౌన్‌టౌన్కు 20 మైళ్ళ దూరంలో మొదటి యురేపియన్ స్టిల్ వాటర్ మిన్నసోటా ఒప్పందంతో ప్రస్తుత స్టిల్ వాటర్ నగరం రూపుదిద్దుకోవడానికి పునాది పడింది. ఈ నగరం మధ్య మిన్నసోటా, విచ్‌కాన్‌సినన్‌ల సరిహద్దు. రెండవ ఒప్పందంతో మిసిసీపీ, మిన్నసోటా నదుల సంగమ ప్రాంతంలో ఫోర్ట్ స్నెల్లింగ్ రేవు నిర్మాణానికి పునాది. ఈ రేవు నిర్మాణం 1820 నుండి 1825 వరకూ కొనసాగింది. సెయింట్ ఆంథోనీ ప్రాంతం వరకూ ఫోర్ట్ స్నెల్లింగ్ ఆధీనంలో ఉంటూ వచ్చింది. ఈ కారణంగా సెయింట్ ఆంధోనీ పేరుతో నది ఉత్తర భాగంలో ఊరు విస్తరిస్తూ వచ్చింది. చాలా సంవత్సరాల వరకు కల్నల్ జాన్ హెచ్ స్ట్వెన్ అనే ఒకే ఒక ఐరోపా దేశస్తుడు మాత్రం నది ఉత్తర ప్రాంతంలో ఫెర్రీ నడుపుతూ నివసిస్తూండేవాడు. క్రమంగా ఈ ప్రాంతంపై ఫోర్ట్ స్నెల్లింగ్ ఆధిపత్యం తగ్గి కొత్తగా వచ్చి చేరిన ప్రజలు స్థిరపడసాగారు. ఊరు వేగంగా అభివృద్ధి చెందడంతో మిన్నియాపోలిస్, సెయింట్ పాల్ ఒకదానితో ఒకటి కలసిపోయాయి.
సహజ సిద్ధమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు, ఒప్పందాలు ఈ జంట నగర అభివృద్ధిలో పాలు పంచుకున్నాయి. మిసిసీపీ నదీతీరంలో ఇరువైపులా సజసిద్ధంగా ఉన్న రాళ్ళు బండలు ఈ ప్రాంతాన్ని సురక్షిత ప్రాంతంగా చేశాయి. లాంబర్ట్‌స్ లాండింగ్ చుట్టూ సెయింట్ పాల్ విస్తరించింది. సెయింట్ ఆంధోనీ ఫాల్స్‌కి 7 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న లాంబర్ట్‌స్ లాండింగ్ బోట్‌లలో సరుకు దించడానికి, ఎక్కించడానికి అనువైన ప్రాంతంగా మారింది. అనుకూలమైన భౌగోళిక పరిస్థితుల కారణంగా మిన్నియాపోలిస్ ప్రాంతం మిల్లుల నగరంగా పేరు పొందింది.
1854 లో రాక్ ఐలాండ్ రైలు రోడ్డు ప్రోత్సాహంతో గ్రాండ్ ఎస్కర్షన్, మిడ్‌వెస్ట్ పేర్లతో నిర్వహించిన విహారయాత్రలు వేలకొలది పర్యాటకులను రైలు, స్టీమ్ బోట్లలో ఈ నగరానికి వచ్చేలా చేశాయి. తూర్పుతీరపు ‌వార్తా పత్రికలలో ప్రచురించిన మిడ్‌వెస్ట్, ఎస్కర్షన్ గురించిన విశేషాలకు హెన్రీ వర్డ్స్‌వర్త్ కావ్యంలో ఈ ప్రాంతము, ప్రజలు వారి నాగరికత గురించిన వర్ణన తోడుకావడంతో తర్వాతి దశాబ్ధాలలో పర్యాటకుల అభిమానం చూరగొనటమే లక్ష్యంగా ఈ ప్రదేశం మారింది.
ఒకప్పుడు స్ట్రీట్ కార్ వ్యవస్థ, ఇంటర్ స్టేట్ రైలు అనేక సర్వీసులు నిర్వహిస్తూ ప్రయాణీకులకు సేవలందించాయి. నగరం లోపల ఇంటర్ స్టేట్ రైల్ సేవలందించగా నగరంలోపలా వెలుపలా స్ట్రీట్ కార్ వ్యవస్థ నగరం లోపలా వెలుపలా తమ సేవలనందించాయి. ధాన్యాలను మిన్నియాపోలిస్ మిల్లులలో చేరవేయడానికి ఇతర వస్తువులను సెయింట్ పాల్‌కు చేరవేయడానికి లాంటి వాణిజ్య అవసరాల నిమిత్తం అనేక వాణిజ్య రైలు సర్వీసులు ఉంటూ వచ్చాయి. మిసిసీపీ నదిపై రైలు వంతెనలు కలిగిన ప్రదేశాలలో మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ కూడా ఒకటి. సెయింట్ పౌల్ జలరవాణాకు కేంద్రమైంది. నది పైతట్టు ప్రదేశం అయిన మినియాపోలిస్లో నిర్మించిన లాకు, డ్యాము దీనికి మరికొంత సహకరించాయి.
thumb|left|మిన్నసోటాకు కొంచెం పైతట్టు ప్రాంతాలలో మిసిసీపీ నదిపై నిర్మించిన డామ్, లాక్ 1888 లో ప్రయాణీకుల రద్దీ అత్యున్నత స్థాయికి చేరింది. సెయింట్ పాల్ యూనియన్ డిపో వరకు సుమారు 80,000 మంది ప్రయాణీకులు పయనించి ఉంటారని అంచనా. ఒక రోజుకు 150 రైలు సర్వీసుల వరకు నడిచాయి. దక్షిణ ప్రాంతాలలో ఏర్పాటు చేసిన రైలు జంక్షన్ల కారణంగా తరువాతి రోజులలో ఈ రద్దీ తగ్గు ముఖం పట్టింది. ఆటోమొబైల్ అభివృద్ధి తరువాత రైలు ప్రయాణాలు మరింత తగ్గు ముఖం పట్టడంతో రైలు కంపెనీలు విశేష ప్రయత్నంతో చికాగో, మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ మధ్య స్ట్రీమ్‌లైన్స్ నడుస్తూ ఉన్నాయి. ఎట్టకేలకు వీటిని పసిఫిక్ నైరుతీతీరం వరకు పొడిగించారు. ప్రస్తుతం ఈ నగరంలో ఆమ్‌ట్రాక్ వారి ఎంపైర్ బిల్డర్ సర్వీసులు మాత్రమే నడుస్తున్నాయి. రైలురోడ్డు నిర్మాణంలో ప్రముఖుడైన జేమ్స్‌ జె. హిల్ గౌరవార్ధం ఎం‌పైర్‌ బిల్డర్‌ పేరు జేమ్స్‌ జె. హిల్ గా మార్చారు. ఆయన సెయింట్ పాల్‌ నగరంలోని సమ్మిట్ అవెన్యూలో స్థిరపడ్డాడు.
సంస్కృతి
thumb|left|గడ్డకట్టిన మెడిసిన్‌ సరస్సుపై ప్రదర్శనలిస్తున్న కళాకారులు మధ్య ప్రాచ్య ప్రాంతానికి ఈ జంటనగరాలు కళా కేంద్రంగా పేరు పొందాయి. ప్రదర్శనలను ఆదరించడంలో ఇక్కడి ప్రజలు ప్రథమ స్థానంలో ఉన్నట్లు గణాంకాల ఆధారిత అంచనా. సంగీత కచేరీలు, హాస్య సన్నివేశాలు ప్రేక్షకుల ఆదరాన్ని చూరగొన్న వాటిలో కొన్ని. శీతాకాలం చలి, ప్రజలను థియేటర్లకు తీసుకు వస్తుందని కొందరి భావన, కానీ వాస్తవానికి ఈ ప్రాంతంలో అధిక సంఖ్యలో కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలు ఉండటం, ప్రజల బలమైన ఆర్థిక పరిస్థితులే ఇందుకు కారణం.
నగర పరిసరాలు
ఈ నగరం సరస్సులకు ప్రసిద్ధి. ది గ్రేట్ రివర్ బైసైకిల్ ఫెస్టివల్, దిట్విన్ సిటీస్ మారథాన్, యు.ఎస్ పాండ్ హాకీ ఛాంపియన్ షిప్ పోటీలు నగర ప్రజలకు వినోదం అందించే విషయాలలో కొన్ని. కొంతమంది వీటిని అసౌకర్యంగా భావించినా, ఎక్కువమంది ఆనందిస్తారని పరిశీలనలో తేలింది. నగరంలో ప్రధాన ఔషధ తయారీ కర్మాగారాలకు ఈశాన్య భాగంలో ఉన్న రాచెస్టర్ కేంద్రం.
మతం
thumb|left|చాస్కాలో ఉన్న చర్చి మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ క్రైస్తవ మతానికి ప్రముఖ కేంద్రము. రోమన్‌ కాథలిక్ ఆర్చిడయోస్ ఆఫ్ మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్, ది ఎపిస్కోపల్ డయోస్ ఆఫ్ మిన్నసోటా , ప్రెస్బిటేరియన్ సైనోడ్ ఆఫ్ లేక్ వరసగా మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్, మిన్నియాపోలిస్, బ్లూమింగ్‌టన్‌లలో స్థాపించబడ్డాయి. అమెరికన్ లూథరన్ చర్చి (TALC), ఇవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి, లూథరన్ ఫ్రీ చర్చ్, అగస్టానా ఫోర్ట్రెస్ ల ప్రచురణాలయాలు ఇప్పుటికీ ఉన్నాయి. ది మినియాపోలిస్ ఏరియా సైనోడ్, సెయింట్ పాల్ల్ ఏరియా సైనోడ్‌లు అతి పెద్దవి, మొదటివి అయిన సైనోడులు.
భౌగోళికం
జంటనగరాలైన మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ ప్రాంతము వేల సంవత్సరాల నుండి నీటితోను మంచుతోనూ ఆవృత్తమై ఉంది. ఇక్కడ భూమిపొరలు మందమైన ఇసుకరాళ్ళతోను, సున్నపురాయితోను నిండి ఉంది. భూమికోత కారణంగా అనేక గుహలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. అమెరికాలో మద్యపాన నిషేధం అమలులో ఉన్న సమయంలో దీనిని మరుగైన ప్రదేశంగా వాడుకున్నారు. కొంతమంది రాళ్ళను తొలిచి గుహలను వసతిగా తయారు చేసుకున్నారు. ప్రస్తుతం సెయింట్ పాల్ నగరంలో వీటిలో కొన్నిటిని బాగుపరచి వాబషా స్ట్రీట్ పేరుతో విహార ప్రదేశంగా మార్చారు. వీటిలో కొన్నిమాత్రం శుభ్రపరచబడిన సురక్షిత ప్రదేశాలైనా మిగిలినవి ప్రమాదకరమైనవే. వీటిని గురించి తెలుసుకోవాలని కుతూహలం కొద్దీ వీటిలో ప్రవేశించిన అనేకమంది అస్వస్థులయ్యారు. ఈ ప్రయత్నంలో మరణించినవారి సంఖ్యా ఎక్కువే. ఈ గుహల్లో అప్పుడప్పుడు పొగతో కూడిన మంటలు రేగుతూ ఉంటాయి. ఈ మంటలతో ఆక్సిజన్ తగ్గి పనికిరాని ఆకులు మిగిలి విషపూరిత వాయువులు ఉత్పత్తి జరుగుతూ ఉంటుంది. మరణాలకు, అస్వస్థతకు ఇదే కారణంగా భావిస్తున్నారు.
ఇసుకరాళ్ళు, లైమ్‌స్టోన్స్ లోపలి పొరలలో ఉన్న కారణంగా మిగిలిన ప్రదేశాలకంటే ఇక్కడ భూఅంతర్భాగంలో ప్రయాణ మార్గం వేయడం సులువని భావిస్తున్నారు. మిగిలిన ప్రదేశాలకన్నా ఇది ఖర్చు తక్కువైనదని భావిస్తున్నారు. కానీ ఇక్కడి ప్రాజెక్టుల దృష్ట్యా ఇది ఖర్చుతో కూడిన పనిగా భావిస్తున్నారు. thumb|left|మిన్నటోంకా సరసు మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ పరిసర ప్రాంతాలు సహజ సిద్ధమైన సరసులు ఏర్పడుతూ ఉంటాయి. గడ్డకట్టిన ప్రవాహాల కారణంగా కొన్ని సరసులు విచిత్రమైన ఆకారంతో ఏర్పడుతూ ఉంటాయి.జంట నగరాలకు పశ్చిమంలో ఉన్న మిన్నటోంకా సరసు దీనికి ఒక ఉదాహరణ. నగర పాలిత ప్రాంతం సముద్ర మట్టానికి 1,376 అడుగులు ఉన్నట్లు అంచనా. మిసిసీపీ చివరిభాగం ఎత్తు 666 అడుగులు ఉన్నట్లు అంచనా.
భవననిర్మాణం
thumb|left|మిన్నియాపోలీసులో ఉన్న ఎత్తైన భవనాలు 1929లో మిసిసిపీ పశ్చిమ తీరంలోనే మొట్టమొదటదైన ఆకాశహర్మ్యం (స్కైస్క్రాపర్) ఫోషే టవర్ నిర్మాణం జరిగింది. జంటనగరాల అత్యంత ఎత్తైన నాలుగు ఆకాశహర్మ్యాలు మిన్నియాపోలీసులో ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం వీటిలో కచ్చితంగా ఎత్తైనది ఏదో నిర్ణయించడంలో కొంత వివాదాలు ఉన్నాయి. మిన్నసోటా వాసులను విచారిస్తే చాలామంది ఐ డి ఎస్ సెంటర్ ఎత్తైనది అంటారు చాలా ఆధారాల కారణంగా 225 సౌత్ సిక్స్ స్వల్పంగా, ఐ డి ఎస్ సెంటర్ కంటే ఎత్తైనదని భావిస్తున్నా 2005 ప్రారంభంలో ఐ డి ఎస్ సెంటర్ అగ్రభాగంలో ఉన్న 16 అడుగుల వాష్ గ్యారేజ్ తో చేర్చి అత్యంత ఎత్తైన భవనంగా గుర్తింపబడింది.ఐ డి ఎస్ సెంటర్ ఎత్తు 792 అడుగులు.225 సౌత్ సిక్స్ స్వల్పంగా, వెల్స్ ఫార్గో సెంటర్ ల మధ్య భేదం ఎత్తులో ఒకటి లేక రెండు అడుగులు మాత్రమే. ఐ డి ఎస్ పైన ఉన్న సమాచార గోపురం (కమ్యూనికేషన్ టవర్) మిన్నియాపోలిస్ లోనే ఎత్తైనది అయినా నగరపురాలలో దీనికంటే ఎత్తైన టవర్స్ ఉన్నాయి.
భవనాలు నిర్మించడమూ, పడగొట్టడమూ తరచుగా జరుగుతూ ఉంటుంది, 19వ దశాబ్ధంలో కొన్ని భవనాలు 6 నుండి 7 సార్లు పడగొట్టి తిరిగి నిర్మించారు. కొన్ని భవనాలు తక్కువ సమయంలోనే ఎనిమిది నుండి సార్లు పడగొట్టి నిర్మించారు. నగరంలో ఒకేశైలిలో నిర్మించిన భవన సముదాయాలు లేనేలేవు. నగరంలోని భవనాలన్నీ వివిధ రకములైన నిర్మాణశైలిలో నిర్మించబడి ఉంటాయి. ఒకప్పుడు నగరంలో ప్రస్తుతమున్న రిచర్సనియన్ రోమనెస్‌క్యూ శైలిలో నిర్మించిన అనేక గొప్ప రాతి భవనాలు, కనీసం రోమనెస్‌క్యూ శైలి ప్రేరణతో నిర్మించిన భవనాలు ఉండేవి. మిన్నియాపోలిస్ సిటీ హాల్ దీనికి ఒక ఉదాహరణ. వ్యక్తిగత నిర్మాణాలైన జేమ్స్ జె. హిల్ హౌస్ లాంటి భవనాలు కూడా వేటికవే ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటాయి. తరువాతి దశాబ్ధాలలో ఇప్పటికీ భద్రంగా ఉన్న అలాంటి భవనాలను ఆర్ట్ డిగో నిర్మించారు సెయింట్ పాల్ సిటీ హాల్, ఫోష్ టవర్, మినియా పోలిస్ పోస్ట్ ఆఫీస్ లాంటివి వీటిలో చేరినవే.
నగర వర్ణన
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ కి చెందిన 11 కౌంటీలు మిన్నసోటా లోను, రెండు కౌంటీలు సరిహద్దులలో ఉన్న విస్కాన్సిన్‌లోనూ ఉన్నాయని అమెరికా గణాంకాల చెప్తున్నాయి. జనసంఖ్య సుమారు 30,00,000 ఉన్నట్లు అంచనా. శీఘ్రగతిని పెరుగుతున్న కారణంగా జనాభా రాబోయే 20 సంవత్సరాలలో 40,00,000 చేరుతుందని అంచనా. మిన్నసోటా రాష్ట్రానికి చెందిన అధిక సంఖ్యాకులు ఈ జంట నగరాలలో నివసిస్తున్నట్లు అంచనా. మిన్నసోటా రాష్ట్రానికి చెందిన నగర వాసులు నాలుగవ భాగం ఈ నగరాలలో నివసిస్తున్నట్లు అంచనా.
అనేక సంఖ్యలో ఉన్న రింగ్‌రోడ్లు ఇక్కడికి వచ్చే అతిధులను, కొత్త నివాసులను కొంత అయోమయంలో పడవేసే మాట నిజం. మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ నగరంలో 334 మునిసిపాలిటీలు ఉన్నాయి.
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ ప్రారంభం నుండి ఒకదానితో పోటీ పడుతూనే వచ్చాయి. భవన నిర్మాణంలో వీరు పోటీలు ఒకదానికి మరొక నమూనాలు ఉన్నట్లు భ్రమ కలిగిస్తుంది. ఒక దానికంటే ఒకటి పెద్దదిగానూ ఆడంబరంగానూ నిర్మించి తమ ఆధిక్యతను చాటాయి. రెండు నగరాలలో మిన్నసోటా విశ్వవిద్యాలయ కాంపస్‍లు ఉన్నాయి వీటిలో మిన్నియాపోలిస్ కాంపస్ కొంచం పెద్దది. 1915లో సెయింట్ పాల్ నిర్మించిన తరువాత వెంటనే 1926 సెయింట్ మేరీ బసిలికా నిర్మాణం జరిగింది. ఈ పోటి మరింత అధికమై 19, 20 దశాభ్దాల మధ్య ఒక నగరంలో పనిచేసే భవన నిర్మాణ నిపుణులు ఇంకొక నగరంలో పని చేయడానికి నిరాకరించే వారు. ఈ పోటీ కొన్ని సమయాలలో అల్లర్లకు దారి తీస్తూ వచ్చాయి. రెండు అమెరికన్ సంస్థలైన మినియాపోలిస్ మిల్లర్లు, సెయింట్ పాల్ సెయింట్స్ మధ్య పొడచూపిన గోడవ దీనికి ఒక తార్కాణం.
ఈ పరిస్థితులలో 1961 నుండి కొంచం మార్పు రావడం ఆరంభం అయింది. అమెరికన్ లీగ్ లోని మిన్నసోటా కింగ్స్, నేషనల్ ఫుట్ బాల్ లీగ్ కు చెందిన మిన్నసోటా వైకింగ్స్ ద్వారా మొత్తం రాష్ట్రానికి ఒకే గుర్తింపు రావడంతో అవాంఛనీయ పోటీలు తగ్గు ముఖం పట్టాయి. ఆ తరువాతి కాలంలో ఈ నగరాలను జంట నగరాలుగా వ్యవహరంచడం మొదలుపెట్టారు.1961 తరువాతి కాలంలో జరిగిన క్రీడల పోటీలలో వీరు ఒకటిగా పాల్గొనడం ఆరంభించారు. వైకింగ్స్ ను అనుసరిస్తూ 1967-1973 మధ్య మిన్నసోటా నార్త్ స్టార్స్,1967-1968 మిన్నసోటా మస్కీస్,1968-1969 మిన్నసోటా పైపర్స్,1972-1977 మిన్నసోటా కిక్స్,1984-1988 మిన్నసోటా స్టైకర్స్,1989 నుండి ఇప్పటివరకు ఉన్న మిన్నసోటా టింబర్ వుల్వ్స్, (1990-ప్రస్తుతం) మిన్నసోటా తండర్స్1994-1996 మిన్నసోటా మూస్,199_ప్రస్తుతం) మిన్నసోటా లింక్స్, (2000-ప్రస్తుతం) మిన్నసోటా వైల్డ్, (2005-ప్రస్తుతం) మిన్నసోటా స్వామ్స్ బృందాలు రాష్ట్రం అంతటి చెందినవిగా ఎర్పడి క్రీడా పోటీలలో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు.ఈ కారణంగా రెండు నగరాల మధ్య పోటి మనస్తత్వం కూడా తగ్గు ముఖం పట్టింది.
ప్రసార సాధనాలు
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ నగరాలలో స్టార్ ట్రిబ్యూన్, సెయింట్ పాల్ పయనీర్ ప్రెస్ అనేవి రెండూ ప్రధాన వార్తా పత్రికలు. ఇవి కాకుండా యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మిన్నసోటా విద్యార్థులచే నడపబడే మిన్నసోటా డైలీ  జంటనగరాల సమీప ప్రజలకు ఉచిత సేవలందిస్తుంది. సెయింట్ పాల్‌ 90,000 నివాసాలకు వాసులకు ఉచిత సేవలందించే ఈస్ట్ సైడ్ రివ్యూ, కొన్ని ప్రాంతాలకు మాత్రం పరిమితమైన సిటీ పేజస్ జంట నగరవాసులకు వార్తలనందిస్తున్నాయి.
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ లో మొట్టమొదటిగా 1948లో (KSTP-TV) దూరదర్శన్ తమ ప్రసారాలను ప్రారంభించింది. మొదటిసారిగా ప్రసారం చేసిన ప్రదర్శన 3,000 టెలివిజన్‌లలో ప్రసారమైంది.ట్విన్‌ సిటీస్ పబ్లిక్ టెలివిజన్నిర్వహణలో కె టి సి ఎ (KTCA), కె టి సి ఐ (KTCI) చానల్స్. స్టాన్లీ ఇ హబ్బర్డ్ నిర్మించిన హబ్బర్డ్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ నిర్వహిస్తున్న కె టీ ఎస్ పి (KSTP), కె ఎస్ ‌టి సి, (KSTC) లు, కె ఎస్ ఎమ్ పి (KMSP) డబ్ల్యు ఎస్ టి సి (WSTC) లు రెండూ కలిసి పోయాయి. కె టి సి ఎ (KTCA) /కె టి సి ఐ (KTCI), కె ఎస్ టి పి (KSTP) /కె ఎస్ టి సి (KSTC) లు సెయింట్ పాల్ ల నుండి పనిచేస్తుంటాయి. డబ్ల్యూ సి సి ఒ (WCCO) ఒక్కటి మాత్రం తన ప్రధాన స్టూడియోలను మిన్నియా పోలిస్లో నిర్మించింది. కె ఎమ్ డబ్ల్యూ బి (KMWB) మిగిలిన ప్రసార కేంద్రాలు నగరపురాలలో ఉన్నాయి.
ప్రయాణ సౌకర్యాలు
thumb|వాకర్ ఆర్ట్ సెంటర్|220x220px 20వ శతాబ్దంలో ఈ జంటనగరాలలో గుర్తింపదగిన అభివృద్ధి జరిగింది. ఆటొమొబైల్ రంగం సహకారం ఈ అభివృద్ధికి కొంత దోహద మైంది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రదేశంలో కారు, బస్సు, అనేక ఇతర వాహనాలకు అనువుగా నిర్మంచిన అనేక ఫ్రీ వేస్ (రహదార్లు) ప్రయాణీకులకు సహకరిస్తున్నాయి. రహదార్లలో ఒక భాగంగా అనేక ట్రాఫిక్ కెమేరాలు, రాంప్ మీటర్లు ఈ ప్రదేశంలో వాహన ప్రయాణ రద్దీని క్రమబద్దీకరించడానికి పనిచేస్తున్నాయి. హై-ఆక్యుపెన్సీ వెహికల్ (కార్ పూల్) దార్లు ఉన్నందువలన మిగిలిన ప్రదేశాలలో వాటి రద్దీ లేని కారణంగా ప్రయాణీకులకు మరికొంత వసతిగా ఉంటుంది. రద్దీ మరింత పెరిగినప్పుడు మాత్రం బస్సులను రోడ్ షోల్డర్ మూలంగా బైపాసస్‌కు దారి మళ్ళించి ప్రయాణ రద్దీని తగ్గిస్తారు.
thumb|right|మెట్రో ట్రాన్సిట్ బస్ మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ లలో ప్రధాన బస్ సర్వీసుమెట్రో ట్రాన్సిట్. 95% సర్వీసులను మెట్రో ట్రాన్సిస్ట్ అందిస్తుంది. నగరపురాలలో మరికొన్ని సంస్థలు తమ సేవలనందిస్తున్నాయి. జంటనగరాల విశ్వవిద్యాలయాలు తమ విద్యార్థులకు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మిన్నసోటా-ట్విన్ సిటీస్నిర్వహణలో ఉచిత బస్ సేవలనందిస్తుంది. మిన్నియా పోలిస్ సెయింట్ పాల్ నగరాలమధ్య నడిచే బస్ రాపిడ్ సిస్టమ్లనుండి విశ్వవిద్యాలయాల వరకూ సర్వీసులు ఈ సేవలో ఉంటాయి.
మెట్రో ట్రాన్సిట్ నిర్వహణలో హయవాతా లైన్ లైట్ రైల్ రైల్ సర్వీసులను నడుపుతుంది. ఇది పాత సర్వీసులను పునరుద్దరించడం విశేషం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, నగరపాలిత సంస్థలచే నడపబడుతున్న వివిధ సర్వీసులు ప్రయాణీకులకు విశేష సేవలందిస్తున్నాయి. కమ్యూటర్ రైల్స్ఎక్స్‌బర్న్''సమూహాలకు తమ సేవలనందిస్తున్నాయి. చికాగో కేంద్రంగా హైస్పీడ్ రైల్ సర్వీసులు నడపటానికి మిన్నసోటా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తుంది.
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ అందిస్తున్న ప్రయాణసౌకర్యాల కొరత ప్రజలను కొంత ఇబ్బంది పెడుతుందని ఇక్కడి ప్రజలు విమర్శిస్తుంటారు. మిగిలిన నగరాలతో పోల్చి చూస్తే ఇక్కడ ఇబ్బంది కొంచం తక్కువే. నగరం అభివృద్ధి చెందుతూ ఉండటం కారణంగా రహదార్లూ వెడల్పు ఎప్పటికప్పుడు సరిచేస్తూ ఉన్నా పెరుగుతున్న జనాభా కాణంగా వాహనరద్దీ పెరగడం వలన మరికొంత వెడల్పు చేయవలసిన అవసరం ఉంది. అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకంటే వేగంగా జనాభా పెరగడం ఇందుకు కారణం.
మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ వాహన రద్దీ అమెరికాలో నగర పరిమాణం గణనలోకి తీసుకుంటే 5వ స్థానంలో ఉంది. 2004లో హయవాతా లైన్ సర్వీసులను ప్రారంభించింది. మిన్నియాపోలిస్‌నూ సెయింట్ పాల్‌ లనూ, యూనివర్శిటినీ కలుపుతూ లైట్ రైల్ లైన్ నడపాలన్న ఆలోచన పరిశీలనలో ఉంది.
విమాన వసతి
మెట్రో పాలిటన్ అయిర్ పోర్ట్ కమిషన్ఆధ్వర్యంలో చిన చిన్న విమానాశ్రయాలు అనేకం ఉన్నా మిన్నియాపోలిస్-సెయింట్ పాల్ ఇన్టర్ నేషనల్ ఎయిర్ పోర్ట్ (MSP) విమానాశ్రయం ప్రధాన మైనది.ఇది నార్త్ వెస్ట్ ఎయిర్‌వేస్కు కేంద్రం.కొంతమంది ప్రయాణీకులు రాష్ట్ర ఉత్తర భాగం నుండి విమానాలలో ప్రయాణిస్తుంటారు.
తొర్రూర్ (అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలం)
తొర్రూర్,తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని హయాత్‌నగర్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలంలోకి చేర్చారు.
గ్రామ నామ విశేషం
ఈ గ్రామనామం పశుసంబంధమైనది. తొర్రూరు అన్న పేరు బాగా ప్రాచీనమైనదని పరిశోధకులు తేల్చారు. కొత్తరాతియుగం, బృహత్‌శిలా యుగానికి చెందిన ప్రాక్తన చారిత్రిక దశ నాటి పేరుగా గుర్తించారు. కొత్త రాతియుగంలో పశుపాలన, వ్యవసాయం విస్తృతిపొంది, రాగి, ఇనుము వాడకం, లోహపరిశ్రమ అవతరించింది. ఈ అంశాలను సూచిస్తూ ఏర్పడిన గ్రామనామాల్లో తొర్రూరు ఒకటి. . ఈ గ్రామములో ప్రధాన భాష తెలుగు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం. 4912, పురుషులు. 2522, స్త్రీలు 2390, నివాస గృహాలు 1033, విస్తీర్ణము. 974 హెక్టార్లు. ప్రజల భాష తెలుగు.
రవాణా సౌకర్యములు
ఈ గ్రామానికి ఎల్.బి.నగర్ 10 కి.లో మీటర్ల దూరములో ఉంది. ఇక్కడికి, పరిసర ప్రాంతాలకు మంచి రహదారి వ్వవస్త కలిగి యుండి, ఆర్.టి.సి బస్సుల సౌకర్యము కూడా ఉంది. ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. లోపు రైలు వసతి లేదు. కాని ప్రధాన రైల్వేస్టేషను సికింద్రాబాదు ఇక్కడికి 18 కి.మీ దూరములో ఉంది. అక్కడి నుండి దేశములోని పలు ప్రాంతాలకు రైలు వసతి ఉంది.
పాఠశాలలు
ఈ గ్రామములో ఒక జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, సరస్వతి విద్యామందిర్ పాఠశాల ఉన్నాయి.
పర్యాటక స్థలాలు
right|thumb|250px|ఎల్లమ్మ గుడి ఈ గ్రామంలోని శ్రీ రేణుకా ఎల్లమ్మ ఆలయం ఎంతో ప్రసిద్ధిపొందినది. సా.శ. 17వ శతాబ్దంలో రేణుకాదేవి ఇక్కడ స్వయంభూగా వెలసినట్లు చారిత్రిక ఆధారాలున్నవి. కొండశిఖరంపై అమ్మవారు కొలువుదీరి, భక్తులను కటాక్షిస్తూ ఉంటుంది. ఆషాఢమాసంలో ఇక్కడ జాతర అంగరంగవైభవంగా జరుగుతుంది.
కినగరి
కినగరి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గంగరాజు మాడుగుల మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంగరాజు మాడుగుల నుండి 34 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 126 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 27 ఇళ్లతో, 132 జనాభాతో 64 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 55, ఆడవారి సంఖ్య 77. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 132. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584938 .పిన్ కోడ్: 531029.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కిముడుపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గెమ్మేలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కులుపాడులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
కినగరిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
కినగరిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పసుపు, పిప్పలి
సింధుదుర్గ్ రైల్వే స్టేషను
సింధుదుర్గ్ రైల్వే స్టేషను కొంకణ్ రైల్వేలో ఉంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 35 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఈ రైలు మార్గము (లైన్) లోని మునుపటి స్టేషను కంకవాలి రైల్వే స్టేషను, తదుపరి స్టేషను కుదల్ రైల్వే స్టేషను.
మూలాలు
వర్గం:కొంకణ్ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:కొంకణ్ రైల్వే
పెద్దేముల్ మండలం
పెద్దేముల్ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లాకు, చెందిన మండలం. పెద్దేముల్, ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన తాండూరు నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం రంగారెడ్డి జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం తాండూరు రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది వికారాబాదు డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  29  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త రంగారెడ్డి జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
మండల జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 51,893 - పురుషులు 25,725 - స్త్రీలు 26,168. 2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల గణాంకాల్లో మార్పేమీ లేదు. మండల వైశాల్యం 238 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 44,819. జనాభాలో పురుషులు 22,256 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 22,563. మండలంలో 9,485 గృహాలున్నాయి.
సమీప మండలాలు
తూర్పు: బంటారం, ధరూర్ దక్షిణం: తాండూర్,యాలాల్
మండలంలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 3 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
ఉర్లగూడెం
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చింతలపూడిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతలపూడిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల వేగవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఏలూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం చింతలపూడిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఉర్లగూడెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఉర్లగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఉర్లగూడెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
సయ్యిదాపూర్
సయ్యిదాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, వర్ని మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వర్ని నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బోధన్ నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 192 ఇళ్లతో, 912 జనాభాతో 796 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 469, ఆడవారి సంఖ్య 443. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 11 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 897. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571216 .పిన్ కోడ్: 503187.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల వర్నిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల జల్లాపూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జల్లాపూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వర్నిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ నిజామాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బోధన్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సయీద్‌పూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సయీద్‌పూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సయీద్‌పూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, సోయాబీన్, మొక్కజొన్న
గుంటపల్లి (అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలం)
ఇది మండల కేంద్రమైన హయాత్‌నగర్‌ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన హైదరాబాదు నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని హయాత్‌నగర్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలంలోకి చేర్చారు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 211 ఇళ్లతో, 877 జనాభాతో 253 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 447, ఆడవారి సంఖ్య 430. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 287 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 16. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574192 .పిన్ కోడ్: 501512.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. ఒక ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉంది.గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు మేనేజిమెంటు కళాశాల  ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అబ్దుల్లాపూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల మజీద్ పూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల హయాత్‌నగర్‌లోను, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్ అబ్దుల్లాపూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గుంటపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గుంటపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గీతం (పాట)
గీతము సంగీత రచనలలో చాలా ముఖ్యమైనది. సంగీత ప్రపంచములో "గీతము" అను పదమునకు వేరు వేరు స్థానము గలదు. గీతము లోని సంగీతము చాలా ఇంపుగాను, సులభంగాను ఉండును. రాగ భావ ముట్టిపడుచుండును. లయ ఒకేరీతిన నడచును. గీతమునకు పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణం అను భాగములు లేవు. సంగతులు ఉండవు. చాల కష్టమైన సంచారములుండవు. కాని రాగ స్వరూపము బాగుగా చెవులగట్టును. లయ సామాన్యము. స్వర భాగములోని ప్రతి స్వరమునకును సరియైన అక్షరము సాధారణముగా సాహిత్య భాగములో నుండును. సాహిత్య భాగము దైవ భక్తి, గీతమును ఆపక, మొదటి నుండి చివరి వరకు నిలుపక పాడుటయే గీతమును పాడు పద్ధతి.కొన్ని గీతములలో అర్థము లేని పదములు వాడములు కొన్ని వాడబడినవి. వీటివల్ల ఉపయోగం ఏమీ లేదు. కాని గీత రచయితలు వీటిని తమ తమ గీతములలో వాడిన గీతము శోభించునను తలంపుతో వాడిరి.
వీటిని "గీతాలంకారములు" అని అనుటయు ఉంది. కొన్ని ప్రసిద్ధి సంస్కృత శ్లోకములకు గీతములుగా పరివర్తనము చేసి సంగీతములో వాడుకొనుట ఉంది. ఉదాః; భైరవ రాగములో "శ్రీ రామచంద్రా" యును, నాట రాగమునందు "అమరీ కబరీ" యును
గీతము భాష సాధారణముగా సంస్కృతము, కన్నడము, భాండీర భాష, వాగ్గేయకారూ సంస్కృతములో రచనలు రచించుచుండిరి. కాని కొంత కాలము తరువాత ప్రాకృతములో ఒక భేదమైన భాండీర భాషలో రచించుట మొదలు పెట్టిరి. ఇంకా కొద్ది కాలమునకు ఇతర భాషలలో రచనలు రచింపబడినవి. ఇతర భాషలలో రచనలు ప్రారంభమైన వెనుక భాండీర భాషలో తగ్గిపోయినవి.
గీతములు, స్వరావళులు జంట వరుసలు మొదలగుగా గల రచనలు అలంకారముల వలన చేర్చుకొనిన తరువాత, నేర్చుకొనదగినవి. గీతములు, సప్త తాళములు, వ్యాప్త రూపములలో కూడా రచింపబడినవి.
రకాలు
గీతములు రెండు తెగలు: (1) సామాన్య గీతములు (2) లక్షణ గీతములు
ఏ తెగకు చెందిన గీతమైనను పైన చెప్పబడిన లక్షణములనే కలిగి ఉండును. సామాన్య గీతమునకును, లక్షణ గీతములకును సాహిత్య భాగములో మాత్రము తేడాలుండును. సామాన్య గీతముల యొక్క సాహిత్యము ఏదో ఒక దైవముమి ప్రార్థించుటో, వర్ణించుటో నగును. కాని లక్షణ గీతములోని సాహిత్యము ఆ గీతము ఏ రాగములో రచించబడినదో ఆ రాగము యొక్క లక్షణమును తెలుపును.అనగా ఆ గీతము యొక్క రాగము మేళకర్త రాగమా లేదా జన్య రాగమా, దాని పేరు జన్య రాగమైనచో అది జనించిన మేళకర్త పేరు, ఉపాంగమా, భాషాంగమా, భాషాంగమైతే అన్యస్వరమెద్ది, వక్రమా, వర్జమా, న్యాస స్వరమెద్ది, జీవస్వరమెద్ది, ఔఢవమా, షాఢవమా, లేక సంపూర్ణమా అను మొదలగు ప్రతీ అంశమును సాహిత్యమునందు కాననగును.
లక్షణ గీతములు
లక్షణ గీతములు చాలా రాగములలో రచింపబడినవి.ప్రసిద్ధ రాగములలో చాలా గలవు. అప్రసిద్ధ రాగములలో కొన్నింటిలో మాత్రము లక్షణ గీతములు రచించబడినవి.ప్రాచీన కాలమందు గురుకులాశ్రమమున శిష్యుడు విద్యనభ్యసించుచుండెను. తాలపత్రములలోకొంత విషయములు వ్రాసియున్నప్పటికీ యిప్పటి వలె వేలకు వేల గ్రంథములు తయారగుటకు యిప్పటి అచ్చు వసతులు లేవు. కనుకనే కొన్ని అంశములు అనగా సంస్కృత శబ్దములు, అమరము వంటివి గురువు శిష్యునికి నోటితో లక్ష్య లక్షణములు నేర్చుచూ వచ్చెను అదే రీతిన సంగీతమునందును రాగ లక్షణములు సంగీత విద్యార్థులకు లక్షణ గీతముల ద్వారా నేర్పబడినవి.
72 మేళకర్త రాగాలు, వాటి చట్టము తయారుచేసిన మహాశయుడు 72 రాగములలో లక్షణ గీతములు రచించి యున్నారు. ఇది సంగీత ప్రపంచమున అఖండసేవ. కాని ఇవి ప్రస్తుతం విలువ కోల్పోయినవి.
పై 72 రాగాంగ రాగ లక్షణ గీత మొక్కొక్కటిని మూడు భాగములుగా భాగించి వాటికి సూత్రఖండామనియు, ఉపాంగ ఖండమనియు, భాషాంగ ఖండమనియు వ్రాసెను. సూత్ర ఖండాములోని సాహిత్యము ఆ రాగాంగ రాగము యొక్క స్వరములు, వాటి వికృతి భేదములు, ఏ చక్రమునకు చెందినది, దాని వరుస సంఖ్య మొదలగు విషయములు మాత్రమే చర్చింపబడినవి. ఉపాంగ ఖండములో పై రాగాంగ రాగములో జన్మించు ఉపాంగ రాగముల పట్టిక వ్రాయబడింది. భాషాంగ ఖండమందు భాషాంగ రాగముల పట్టిక వ్రాయబదును. పై గీతములలో వ్రాయబడిన ఉపాంగ రాగములలో కొన్ని ఇప్పుడు భాషాంగములైనవి. కొన్ని రాగములు ఇపుడు ఉపయోగమునందు లేవు.
గీత రచయితలు
గీతములను రచించుట, గీతములు పాడుట ఒకప్పుడు చాల గొప్ప విద్వత్తుగా నెంచబడుచుండెను. పైడాల గురుమూర్తి శాస్త్రి అను వాగ్గేయకారులు 1000 గీతములు రచించినందున వెయ్యి గీతాల పైడాల గురుమూర్తి శాస్త్రి అను బిరుదును పొందెను. గీవింద దీక్షితులు, వెంకటముఖి, గోవిందాచార్యులు, రామామాత్యుడు, పురందరదాసు మున్నగు వారు గీతముల రచించిన మహాశయులు
పురందరదాసుల వారు ప్రారంభములో నేర్చుకొను పిళ్ళారీ గీతములు రచించారు. ఈ గీతములు విఘ్నేశ్వరునీ, మహేశ్వరునీ, విష్ణువును కొలుచు గీతములు. ఘన రాగ గీతములు అను నాట, గౌళ, ఆరభి, శ్రీ, వరాళి అను రాగములలో గీతములు రచింపబడినవి.
రాగమాల గీతమని కొన్ని రాగములలో రాగమాలికను పోలిన ఒక గీతమున్నది. ప్రబంధముల వలె రచింపబడిన గీతము గీత ప్రబంధము. గీత ప్రకరణములో లక్షణ గీతములు కూడా వ్రాయబడినవి.
నహర్కటియా శాసనసభ నియోజకవర్గం
నహర్కటియా శాసనసభ నియోజకవర్గం అసోం రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం డిబ్రూగర్ జిల్లా, దిబ్రూగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని తొమ్మిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:అసోం శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
డోన్
డోన్ (ద్రోణాచలం), ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నంద్యాల జిల్లాకు చెందిన పట్టణం. ఇది డోన్ మండలానికి కేంద్రం. ఇది 2022లో ఏర్పాటుచేసిన డోన్ రెవిన్యూ డివిజనుకు కేంద్రం.
చరిత్ర
డోన్ చరిత్రాత్మక పట్టణం. దీని పాతపేరు ద్రోణపురి. బ్రిటిష్ వారి కాలంలో దీనికి డోన్ అనే పేరు వచ్చింది. ఓ చారిత్రాత్మక కథనం ప్రకారం, పాండవుల గురువైన ద్రోణాచార్యుడు, తీర్థయాత్రలకు పోతూ ఈ ప్రాంతంలోని కొండల శిఖరాలపై కొంత సమయం బసచేశాడు. ఈ చరిత్ర సంస్మణార్థం, ఈ ప్రాంతానికి ద్రోణపురి అనే పేరు వచ్చింది. కాలానుగుణంగా ఈ పేరు ద్రోణాచలంగా మారింది. బ్రిటిష్ హయాంలో దీని పేరు డోన్ గా స్థిర పడింది. ద్రోణపురి, ద్రోణాచలం, డోన్ పేర్లు ఈ పట్టణానికి చెందినవే.
భౌగోళికం
హైదరాబాదు నుండి 270 కి.మీ. బెంగళూరు నుండి 340 కి.మీ. దూరంలో డోన్ వున్నది.
జనగణన గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2568 ఇళ్లతో, 10971 జనాభాతో 5 చ.కి.మీ విస్తీర్ణం కలిగి ఉంది. మొత్తం జనాభా 59,272.
పరిపాలన
డోన్ పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల,  డోన్ లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల,  సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కర్నూలులో ఉన్నాయి.
రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ పట్టణం గుండా హైదరాబాదు-బెంగళూరు మధ్యగల జాతీయ రహదారి 44 పోతున్నది. ఈ పట్టణం గుండా పోయే రైలు మార్గాన్ని బ్రిటిష్ వారు 1870లో నిర్మించారు. కాచిగూడ - గుంతకల్లు, గుంటూరు - గుంతకల్లు మార్గాలు డోన్ పట్టణం గుండా పోతున్నది. ఇక్కడి రైల్వేస్టేషను రాష్ట్రంలోగల పెద్ద స్టేషనులలో ఒకటి, రద్దీగానూ వుంటుంది, జిల్లాలోనే అతిపెద్ద స్టేషను, ప్రధాన కూడలి.
భూమి వినియోగం
2011 జనగణన ప్రకారం భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
గ్రానైట్
పరిశ్రమలు
డోన్ పట్టణ పరిసరాలలో అనేక ఖనిజాలు ఉన్నాయి. సున్నపురాయి, గ్రానైటు గనులు గలవు. వీటికి అనుబంధ పరిశ్రమలు కూడా నెలకొల్పబడ్డాయి. లఘు, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు, సిమెంటు పరిశ్రమ అనేక మందికి జీవనోపాధిని కలిగిస్తున్నాయి.
సంస్కృతి
డోన్ పట్టణం మతసామరస్యానికి నిలయం. హిందువులు, ముస్లింలు, క్రైస్తవులు సోదరభావంతో సామరస్యంగా జీవిస్తారు. డోన్ పట్టణంలోగల మూడు కొండలపై ఓ దేవాలయం, దర్గా, చర్చి నిర్మించారు. ఈ తరహా దృశ్యం మతసామరస్యాలకు ప్రతీక.
పండుగలు
కులమత తారతమ్యాలు లేకుండా ప్రజలు ఇక్కడ అనేక పండుగలు జరుపుకుంటారు. దీనికి మంచి ఉదాహరణ శివరాత్రి ఉత్సవాలు. స్థానిక దేవాలయ ఉత్సవాలు చాలా ఉత్సాహంగా జరుపుకుంటారు. పాత బుగ్గ వద్ద శివరాత్రి సందర్భంగా తిరుణాలను ఎంతో ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
మజ్జిద్‌పూర్
మజీద్‌పూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన హయాత్‌నగర్‌ నుండి 16 కి. మీ., సమీప పట్టణమైన హైదరాబాదు నుండి 25 కి. మీ., రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీకి 6 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.ఈ గ్రామ పంచాయితీ పరిధిలో గుంతపల్లి (మాదప్పగూడెం), పీర్లగూడెం రెండు ఉప గ్రామాలు ఉన్నాయి. చాలా వరకు ఇక్కడి ప్రజలు వ్యవసాయంపై ఆదారపడి జీవనం సాగించేవారు. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా జీవన విధానాలలో మార్పులు వచ్చాయి. ప్రస్తుతం ప్రజలు అటు పట్టణ, ఇటు పల్లెటూరు జీవన విధానాలను అలవర్చుకున్నారు.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని హయాత్‌నగర్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలంలోకి చేర్చారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
ప్రభుత్వ పాఠశాల వివరాలు:పాఠశాల కోడ్ 28061403802, స్థాపించిన సంవత్సరం :1956.గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి అబ్దుల్లాపూర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల హయాత్‌నగర్‌లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ అబ్దుల్లాపూర్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల గుంటపల్లిలోనూ లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.