cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కాకోరీ కుట్ర
తుది తీర్పు
ఈ కేసులో శిక్షలు ఇలా ఉన్నాయి:
మూలాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
రోషిణి (నటి)
రోషిణి తెలుగు, తమిళ చలనచిత్ర నటి. చిరంజీవితో మాస్టర్, బాలకృష్ణతో పవిత్ర ప్రేమ సినిమాల్లో నటించింది.
జీవిత విషయాలు
షామా కాజీ, చందర్ సదనా దంపతులకు ముంబైలో రోషిణి జన్మించింది. నగ్మా, జ్యోతికలు రోషిణి సోదరీమణులు.
సినిమారంగం
సెల్వా దర్శకత్వంలో వచ్చిన తమిళ కామెడీ చిత్రం శిష్యా సినిమాలో నగ్మా ప్రోత్సాహంతో రోషిణి తొలిసారిగా నటించింది. ఆ తరువాత 1997లో చిరంజీవి హీరోగా వచ్చిన మాస్టర్ సినిమాతో తెలుగు సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టి, పవిత్ర ప్రేమ, శుభలేఖలు వంటి తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. తక్కువ ప్రాధాన్యత ఉన్న సినిమాలు రావడంతో 1997లో తనకు వచ్చిన సినిమా ఆఫర్లను తిరస్కరించింది. కె. బాలచందర్ నిర్మించిన తుళ్ళి తిరింత కాలం (1998) సినిమాలో నటించింది. ఈ చిత్రంలోని నటనకు ప్రశంసలు అందుకుంది. నెపోలియన్ సరసన పులి పిరందా మన్ చిత్రం ముందకుసాగక పోవడంతో తరువాత రోషిణి చిత్ర పరిశ్రమ నుండి తప్పుకుంది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళలు
సెరిన్ జార్జ్
సెరిన్ జార్జ్, ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ఫ్రీలాన్స్ ఫ్యాషన్ ఫోటోగ్రాఫర్, మోడల్. ఉజిఎల్లె పేరుతో ఆన్‌లైన్ దుస్తులు, ఉపకరణాల వ్యాపారాన్ని నడుపుతోంది.
జననం, చదువు
సెరిన్ జార్జ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నంలో జన్మించాడు. కేరళ లోని కొట్టాయంలో పాఠశాల విద్యను, అమల్ జ్యోతి కళాశాలలో ఇంజనీరింగ్ విద్యను పూర్తిచేసింది. కంప్యూటర్ సైన్స్ లో బిటెక్ డిగ్రీ పట్టా పొందింది.
వృత్తిరంగం
మోడలింగ్ కు రాకముందు హ్యూలెట్ ప్యాకర్డ్ లో పనిచేసింది. 2007లో కొచ్చి లోని దక్షిణ నావల్ కమాండ్ లో జరిగిన పోటీలో నేవీ క్వీన్ టైటిల్ గెలుచుకుంది. ఫోటోగ్రాఫర్ అబ్రిడ్ షైన్‌తో కలిసి అనేక ఫోటోషూట్ లలో పనిచేసింది. వైల్డ్‌క్రాఫ్ట్, బిగ్ బజార్, బ్రాండ్ ఫ్యాక్టరీ, మైంట్రా, ముథూట్, సిస్కో, పార్క్ హోటళ్ళతోపాటు వివిధ కంపెనీల బ్రాండ్లకు ప్రచారకర్తగా పనిచేసింది. సెరిన్ కూడా ఫిట్నెస్ ఔత్సాహికురాలు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా మహిళలు
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - కీర్తి పురస్కారాలు (2019)
పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము భారతదేశంలోని భాష ప్రాతిపదిక మీద స్థాపించబడిన విశ్వవిద్యాలయం. ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1985, డిసెంబరు 2న హైదరాబాదులో స్థాపించబడింది. తెలుగు భాష, సాహిత్యం, కళలు, సంస్కృతి, హేతువాదం, మహిళాభ్యుదయం, అవధానం, ఇంద్రజాలం, సంఘసేవ తదితర రంగాల్లో విశిష్ట సేవలందించిన ప్రముఖులకు కీర్తి పురస్కారాలు అందజేస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2019
ప్రియాంక్ పంచాల్
ప్రియాంక్ కిరిట్ భాయ్ పంచాల్ (జననం 9 ఏప్రిల్ 1990) ఒక భారత క్రికెటర్. అతను గుజరాత్ తరఫున ఆడే  కుడిచేతి బ్యాట్స్ మన్, కుడి చేతి మీడియం పేస్ బౌలర్. ఆయన అహ్మదాబాద్ లో జన్మించారు.
కెరీర్
పంచాల్ 2003-04 పాలీ ఉమ్రిగర్ ట్రోఫీలో అండర్-15 ల కోసం తన మొదటి క్రికెట్ ప్రదర్శన ను చేశాడు, దీనిలో అతను రెండు సీజన్లు ఆడాడు. అతను అండర్-17ల జట్టులో చోటు సంపాదించాడు. 2005-06 విజయ్ మర్చంట్ ట్రోఫీ తన చివరి మ్యాచ్ లో అతను సెంచరీ సాధించాడు.
27 ఫిబ్రవరి 2008న అతను గుజరాత్ తరఫున ఆడుతూ విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో మహారాష్ట్రపై లిస్ట్-ఎ అరంగేట్రం చేశాడు, అందులో అతను 17 ఫోర్లు, 1 సిక్స్ సహాయంతో 115 బంతుల్లో 123 పరుగులు చేశాడు.
తరువాతి సీజన్ లో రంజీ ట్రోఫీ పోటీలో సౌరాష్ట్రతో జరిగిన పోటీలో పంచల్ ఫస్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు, ఈ ఆటలో గుజరాత్ ఇన్నింగ్స్ తేడాతో గెలిచింది.
2016 నవంబరులో గుజరాత్ తరఫున ట్రిపుల్ సెంచరీ సాధించిన తొలి ఆటగాడిగా పంచల్ నిలిచాడు. తరువాతి నెలలో ఒకే రంజీ ట్రోఫీ సీజన్ లో 1,000 పరుగులు చేసిన గుజరాత్ తరఫున తొలి ఆటగాడిగా నిలిచాడు. అతను 2016–17 రంజీ ట్రోఫీ సీజన్ ను పోటీలో అత్యధిక పరుగులతో ముగించాడు, పది మ్యాచ్ లు, పదిహేడు ఇన్నింగ్స్ లలో మొత్తం 1,310 పరుగులు చేశాడు.
అతను 2017-18 రంజీ ట్రోఫీలో గుజరాత్ తరఫున ప్రముఖ రన్-స్కోరర్ గా నిలిచాడు, ఏడు మ్యాచ్ లలో 542 పరుగులు చేశాడు. 2018-19 దులీప్ ట్రోఫీ కి ఇండియా గ్రీన్ తరఫున 2018 జూలైలో జట్టులో స్థానం సాధించాడు. అతను 2018–19 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో గుజరాత్ తరఫున టాప్ రన్-స్కోరర్ గా కూడా నిలిచాడు. అతను తొమ్మిది మ్యాచ్ లలో 898 పరుగులతో 2018–19 రంజీ ట్రోఫీ గ్రూప్-దశలో గుజరాత్ తరఫున టాప్ రన్-స్కోరర్ గా నిలిచాడు. అతను తొమ్మిది మ్యాచ్ లలో 898 పరుగులతో టోర్నమెంట్ ను ముగించాడు.
2019 ఆగస్టు లో 2019–20 దులీప్ ట్రోఫీ కి ఇండియా రెడ్ జట్టు కెప్టెన్ గా ఎంపికయ్యాడు. 2019 అక్టోబరులో 2019–20 దేవధర్ ట్రోఫీ కి ఇండియా బి జట్టులో స్థానం పొందినాడు.
2021 జనవరిలో ఇంగ్లాండ్ తో జరిగిన సిరీస్ కు భారత టెస్ట్ జట్టులో ఐదుగురు స్టాండ్ బై ఆటగాళ్లలో ఒకరిగా ఎంపికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:గుజరాత్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1990 జననాలు వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
సంకర్షణపురం
సంకర్షణపురం , భారతదేశం లోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ఏలూరు జిల్లా, ముదినేపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన ముదినేపల్లి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 167 ఇళ్లతో, 599 జనాభాతో 167 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 312, ఆడవారి సంఖ్య 287. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 270 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589410 .ఇది సముద్రమట్టానికి 6 మీ.ఎత్తులో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల ముదినేపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల విన్నకోటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల విన్నకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల ముదినేపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గుడ్లవల్లేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్‌ ముదినేపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుడ్లవల్లేరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం గుడివాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సంకర్షణాపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
రోడ్డు
ముదినేపల్లి, సింగరాయపాలెం నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది.
బస్సు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సు ప్రాంగణం, ముదినేపల్లి; ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సు ప్రాంగణం, అల్లూరు మరియి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సు ప్రాంగణం, సింగరాయపాలెం అతి దగ్గర బస్సు ప్రాంగణాలుగా ఈ గ్రామంనకు ఉన్నాయి. సంకర్షణపురం గ్రామానికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ వారి దూరప్రాంత బస్సులు అధిక సంఖ్యలో నడుస్తూ ఉన్నాయి.
రైలు
ఈ గ్రామంనకు రైల్వే స్టేషను లేదు. కానీ, గుంటకోడూరు రైల్వే స్టేషను, పసలపూడి రైల్వే స్టేషను సమీప రైల్వే స్టేషన్లు. అలాగే మోటూరు రైల్వే స్టేషను, గుడివాడ జంక్షన్ రైల్వేస్టేషను కూడా దగ్గర రైల్వేస్టేషన్లు. సంకర్షణపురం నుండి రోడ్డు మార్గము ద్వారా గుడివాడ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషనుకు చేరుకోవచ్చును. అదేవిధముగా అతి పెద్ద రైల్వే స్టేషను విజయవాడ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను కూడా 60 కి.మీ దూరంలో అందుబాటులో ఉంది.
విమానాశ్రయం
సంకర్షణపురం గ్రామానికి విశాఖపట్నం లోని విశాఖపట్నం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం - 300 కి.మీ. దూరంలోను, హైదరాబాదు లోని రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం -335 కి.మీ. అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి. అలాగే, దేశీయ విమానాశ్రయాలు అయిన విజయవాడ లోని విజయవాడ విమానాశ్రయము -39 కి.మీ. , రాజమండ్రి లోని రాజమండ్రి విమానాశ్రయం 120 కి.మీ. దూరంలో అందుబాటులో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సంకర్షణాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సంకర్షణాపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సంకర్షణాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
అక్షరాస్యత
సంకర్షణపురం గ్రామం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం అక్షరాస్యతా రేటుతో పోలిస్తే ఎక్కువగా ఉంది. 2011 సం.లో, సంకర్షణపురం గ్రామ అక్షరాస్యత రేటు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ 67,02%తో పోలిస్తే 70,70%గా ఉంది. ఈ గ్రామంలో పురుష అక్షరాస్యత 76,76% శాతం వద్ద ఉండగా, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 64.12% శాతం వద్ద ఉంది.
జీవనోపాధి
సంకర్షణపురం గ్రామం జనాభాలో 186 మంది ప్రజలు వివిధ పని కార్యక్రమములలో ఉన్నారు. గ్రామంలోని కార్మికులు జీననోపాధి పని నూటికి నూరు శాతం (100.00%) ప్రధాన పనివారు వలె (ఉపాధి లేదా కంటే ఎక్కువ 6 నెలలు ఆర్జించి) ఉంది. అందువలన మార్జినల్ జీననోపాధి కొరకు పాల్గొనేవారు (అనగా 6 నెలల కంటే తక్కువ జీవనోపాధి), ఆదాయం పొందే పనివారు 0.00% శాతంతో అసలు లేనే లేరు. ప్రధాన పనివారు 186 మంది గ్రామంలో ఉండగా, అందులో 6 రైతులు (యజమాని లేదా సహ యజమాని), 165 మంది వ్యవసాయ కార్మికులుగా ఉన్నారు.
కులం
సంకర్షణపురం గ్రామంలోని గ్రామస్థులు అత్యంత ఎక్కువ భాగం షెడ్యూల్ కులాల (ఎస్సీ) నుండి ఉన్నారు. ఈ గ్రామంలో షెడ్యూల్ కులం (ఎస్సీ) మొత్తం జనాభాలో 45,08% ఉంటారు. ప్రస్తుతం గ్రామంలో ఏ షెడ్యూల్ ట్రైబ్ (ఎస్టీ) జనాభా కలిగియుండ లేదు.
సమీప గ్రామాలు
సంకర్షణపురం గ్రామానికి చినపాలపర్రు, దాకరం, గురజ, కోడూరు, ముదినేపల్లి, పెదపాలపర్రు, పెనుమల్లి, పెరూరు, పెయ్యేరు, వడాలి సమీప గ్రామాలుగా ఉన్నాయి.
కూకట్ల తిరుపతి
కూకట్ల తిరుపతి వర్థమాన తెలుగు కవి, ఉపాధ్యాయులు.
జీవిత విశేషాలు
కూకట్ల తిరుపతి తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని కరీంనగర్ జిల్లా మానకొండూరు మండలం మద్దికుంట గ్రామంలో కూకట్ల అంకవ్వ, కనకయ్య దంపతులకు 1975 జూన్ 5న జన్మించాడు. కుటుంబం పేదరికం కారణంగా తన చదువు సాగలేదు. బాలకార్మికునిగా పనిచేస్తూ ఐదో తరగతివరకు రాత్రి బడిలో చదివాడు. తరువాత కొండపల్కల జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో పదవ తరగతి వరకు విధ్యనభ్యసించాడు. మాంచిర్యాలలో ఐ.టి.ఐ చదివిన తరువాత ఓపెన్‌ యూనివర్శిటీలో తెలుగు సాహిత్యంలో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు. కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు భాషలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేసాడు. తెలుగు పండిట్ శిక్షణ పూర్తి చేసిన తరువాత గంగారాం జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగంలో చేరాడు.
ప్రచురించబడిన మొదటి కవిత
1996 నుంచి కవితలు రాయడం ప్రారంభించారు. పలు పత్రికల్లో అవి అచ్చయ్యాయి. 2000 సంవత్సరం ఆగస్టు, గోకుల ప్రభ మాస పత్రికలో మన జాతికే వెలుగంట అనే శీర్షికతో మొదటి కవిత ప్రచురితమైనది.
== ప్రచురించిన పుస్తకాలు ==
మూలాలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా కవులు వర్గం:తెలంగాణ కవులు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:1975 జననాలు వర్గం:నానీల కవులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
శేషము వేంకటపతి
శేషము వేంకటపతి తెలుగు కవి.
జీవిత విశేషాలు
అతను కృష్ణయార్యుని కుమారుడు. కందాళ రామానుజాచార్యుని వద్ద విద్యనభ్యసించాడు.
ఇతడు శశాంక విజయము అను శృంగార ప్రబంధమును రాసి  వంగలసీనయార్యునికి అంకితం చేసెను. శశాంకవిజయమునకు తారా శశాంకము అనే వేరొక పేరు కలదు. ఈ గ్రంథంలో చంద్రుడు బృహస్పతి వద్ద విద్యాభ్యాసము కొరకు చేరి గురుపత్ని యగు తారను యింటి నుండి లేవదీసుకొని పోయిన  కథ చాలా పచ్చిగా వర్ణింపబడినది. ఈ శేషము వేంకటపతి నియోగి బ్రాహ్మణుడని తోచుచున్నది.
ఈ ప్రబంధమునందలి పద్యములతో  సంగీత సుజ్ఞానోదయము అను తారాశశాంకవిజయనాటకము  గా రచించబడినది. దీనిని నండూరి రామలింగయ్య, మచిలీపట్నం 1910 లో ప్రచురించారు.
ఈ శశాంకవిజయము గ్రంథాన్ని వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్, మద్రాసు నుండి 1918 లో ముద్రించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
కితాబ్ (మలయాళ నాటకం)
కితాబ్ (మలయాళం: കിത്താബ്) అనేది వివాదాస్పదమైన మలయాళ నాటకం. ఇస్లాము మతంలో మగవాళ్ళు మాత్రమే చదివే అజాన్ ను చదవాలని కలలుగనే ఒక బాలిక కథ ఇది. తన మతంలో మహిళను అణగదొక్కడాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది ఆ బాలిక. తన స్నేహితులతో కలిసి నాట్యం చేసి, తనను తిననివ్వకుండా దాచిన ఆహారాన్ని దొంగిలించి, అజాన్ చదవనివ్వాలనే డిమాండు చేసీ.. ఆ బాలిక తన మతాచారాలపై తిరుగుబాటు చేస్తుంది.
ఈ నాటకాన్ని స్క్రిప్టు రచయిత, దర్శకుడూ అయిన రఫీక్ మంగళస్సెరి రచించాడు. శబరిమలలో స్త్రీలకు ప్రవేశం కల్పించాలంటూ, ఇస్లాము మతాచారాల్లో స్త్రీలకు పాల్గొనే హక్కు కావాలంటూ, స్త్రీలను ఇమాములుగా నియమించాలంటూ, మసీదుల్లో నమాజు చెప్పే హక్కు కావాలంటూ.. మహిళా హక్కుల ఉద్యమం రూపు దిద్దుకుంటున్న వేళ, 2018 నవంబరులో, ఈ పుస్తకం కేరళలో విడుదలైంది.
స్ఫూర్తి
ఈ నాటకం వాంగు అనే కథపై ఆధారపడినది కాదని, ఉన్ని.ఆర్ రాసిన ఆ కథను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని స్వతంత్రంగా అల్లిన కథ అనీ రఫీక్ మంగళస్సెరి చెప్పాడు. అయితే, ఉన్ని.ఆర్ ఈ భావనను ఒప్పుకోలేదు. తన ఆలోచనలకు అనుగుణంగా ఈ నాటకం లేదని, ధార్మిక విలువలు ఈ నాటకంలో లేవనీ ఉన్ని.ఆర్ అన్నాడు. వాంగు కథను సినిమాగా తీయాలని మలయాళ దర్శకుడు వి.కె.ప్రకాష్‌ ఆలోచిస్తున్నాడు.
ఇతివృత్తం
ఒక ముస్లిము బాలిక తన తండ్రిలాగా మెజ్జిన్‌గా మారి అజాన్ చదవాలని ఆశిస్తుంది. తల్లి ఇంట్లోని మగవాళ్ళ కోసం మాత్రమే వండిన చేపల వేపుడును దొంగిలిస్తుంది. అదేమీ తప్పు కాదని, ఆడపిల్లలకు సరిపడినంత ఆహారం ఇవ్వడం లేదని దేవుడికి తెలిసిందేననీ ఆమె అంటుంది. తండ్రి ఆమెను మందలిస్తాడు. మగవాళ్ళు తినేదానిలో సగమే ఆడవాళ్ళు తినాలని అతడు చెబుతాడు. మరి.. ఆడవాళ్ళు, మగవాళ్ళు ధరించే బట్టల్లో సగమే ఎందుకు ధరించకూడదూ అని ఆమె చిలిపిగా అడుగుతుంది.
ఈ కష్టాల్లో ఉండగానే, అజాన్ చదవాలనే తన కోరికను ఆమె వెల్లడిస్తుంది. తండ్రి ఆమె ప్రశ్నలన్నిటికీ ఒక పెద్ద పుస్తకం (కితాబ్) లోని విషయాలను ఉదహరిస్తూ సమాధానాలు చెబుతాడు. ఆమెను పాఠశాలలో ఒక నాటకంలో పాత్ర వెయ్యకుండా ఆపుతాడు. అలాంటి పనులు చేస్తే ఆమె స్వర్గానికి వెళ్ళలేదని అతడు చెబుతాడు.
"నేను ఆడి పాడినంత మాత్రాన స్వర్గానికి పోనట్లైతే, నాకా స్వర్గం వద్దు" అని ఆమె అంటుంది. తాను వారించినా, వినకుండా పాఠశాలలో నాటకంలో పాల్గొన్న కూతురును చంపేందుకు సిద్ధమౌతాడు, తండ్రి. అతడు కేవలం ముయెజ్జిన్ మాత్రమే కాదని, అతడామెకు తండ్రి కూడా అనీ భార్య గుర్తు చేస్తుంది. దాంతో అతడు కూతురును అజాన్ చదవనిస్తాడు. బాలిక అజాన్ చదవగా, ఇతరులు ప్రార్థిస్తూండగా నాటకం ముగుస్తుంది.
వివాదాలు
కితాబ్‌ ప్రాముఖ్యతను తగ్గించే ప్రయత్నంలో భాగంగా కితాబిళే కూర అనే ఒక నాటకం తెర మీదకు వచ్చింది. అందులో కూడా ఒక స్త్రీ పాత్ర మత స్వేచ్ఛకోరుతుంది. అబ్బాస్ కాలతోడ్‌ అనే మలయాళ నాటకరంగ కార్యకర్తకు ఈ రెండో నాటకం పట్ల ఆసక్తి ఏమీ లేదు. అయితే, కితాబ్‌ను కూడా అతడు విమర్శించాడు. ఇటీవల ముస్లిము మతంలో చోటుచేసుకుంటున్న అనేక మార్పులను కితాబ్ నాటకం పట్టించుకోలేదని అతడు విమర్శించాడు. "ముక్రీని విలనుగా చూపించడం సరికాదు. ఎంచేతంటే ముస్లిముల్లో ఇతర విలన్లు ఎదిగారు." అని కూడా అతడన్నాడు. దీన్ని మంగళస్సెరి ఒప్పుకోలేదు. "సామాజిక జీవనంలో ముస్లిములు క్రమేణా ఎదుగుతూ ఉన్నారనడం సరైనది కాదు. ఇతర మతాల్లో ఉన్నట్టుగానే ముస్స్లిముల్లోనూ మార్పులు చోటుచేసుకుని ఉండవచ్చు. కానీ తిరోగామి శక్తుల ప్రాబల్యం పెరిగిపోతోంది. ఒకప్పుడు కేరళలో చాలా తక్కువ మంది ధరించిన పరదా, ఇప్పుడు ముస్లిము మహిళకు గుర్తుగా మారింది. ముక్రి, మసీదులో ఒక ఉద్యోగి మాత్రమేనని నాకు తెలుసు. కానీ అతడు మతాధికారులకు ప్రతినిధి. ముస్లిములపై ఉక్కు లాంటి అతడి పట్టు ఇంకా బిగిసింది. ఈ మతానికి కొత్త దారులు చూపిస్తూ నాటకం ముగుస్తుంది." "నాటక నేపథ్యం ముస్లిము కుటుంబం. కాబట్టి అది ముస్లిము జీవితాన్నే చూపిస్తుంది. ఏ మతాన్నీ కించపరచే ప్రయత్నం చెయ్యలేదు." అని అతడు చెప్పాడు.
రాష్ట్ర స్థాయి వేదుకల్లో కితాబ్ ను ఉపసంహరించడంపై రచయితలు కె సచ్చిదానందన్, ఎస్.హరీష్ లు విమర్శించారు. ప్రతాప్ జోసెఫ్ అనే ఛాయాగ్రాహకుడు ఉపసంహరణకు వ్యతిరేకంగా సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం చేసాడు.
ఎ.శాంతకుమార్ అనే నాటక రచయిత ఫేస్‌బుక్‌లో ఇలా రాసాడు: "మత నాయకుల వత్తిడికి లొంగిపోయి, ఆ పాఠశాల నాటకాన్ని ఉపసంహరించుకుని చేతులు కడిగేసుకుంది." రచయిత రఫీక్‌ మంగళస్సెరిని ఏకాకిని చేసారని కూడా అతడు విమర్శించాడు. పునరుజ్జీవనం గురించి పెద్ద పెద్ద మాటలు మాట్లాడేవాళ్ళు, మైనారిటీ ఛాందసవాదులు అతణ్ణి ఏకాకిని చెయ్యడం పట్ల మౌనంగా ఎందుకున్నారని అతడు ప్రశ్నించాడు.
రఫీక్ మంగళస్సెరి
జిన్ను కృష్ణన్ అనే నాటకానికి 2013 లో అతడు సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఇరట్ట జీవితంగళిలూదె (రెండు జీవితాల ద్వారా) అనే సినిమాకు రాసిన స్క్రిప్టుకు గాను కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ వారి అత్యుత్తమ స్క్రిప్టు పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. బాలల నాటక రంగంలో అతడు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాడు.
మూలాలు
<references group="" responsive=""> వర్గం:Pages with unreviewed translations వర్గం:నాటకాలు వర్గం:మలయాళ రచనలు
గోపాలర్ మా
గోపాలర్ మా బెంగాల్‌ కు చెందిన సాధువు, ఆధ్యాత్మికవేత్త అయిన శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస భక్తుడు, గృహస్థ శిష్యుడు. ఆమె జన్మ పేరు అఘోరేమణి దేవి, కానీ ఆమె శ్రీరామకృష్ణుని పట్ల "గోపాలా" లేదా బాల కృష్ణునిగా, అమితమైన తల్లి ప్రేమ కారణంగా శ్రీరామకృష్ణ భక్తులలో గోపాలర్ మా అని పిలువబడింది. ఆమె శ్రీకృష్ణుని దివ్య దర్శనాలకు, శ్రీరామకృష్ణుల ఆదర్శాల పట్ల ఆమెకున్న భక్తికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె తరువాతి సంవత్సరాలలో, ఆమె స్వామి వివేకానంద, సోదరి నివేదితతో చాలా సన్నిహితంగా ఉండేది. ఆమె తన జీవితంలో చివరి కొన్ని సంవత్సరాలు సోదరి నివేదితతో గడిపింది.
ఆధ్యాత్మిక జీవితం
అఘోరేమణి దేవి గృహస్థ శిష్యురాలు, కానీ రామకృష్ణ క్రమంలో ప్రసిద్ధి చెందిన పేరు, రామకృష్ణ ఉద్యమ ప్రారంభ చరిత్రలో చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. ఆమె దివ్య దర్శనాల కథలు, ఆమె ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక అభ్యాసాలు, ఆమె స్వచ్ఛత, పర్యవసానంగా జ్ఞానోదయం, క్రమంలో చాలా మంది భక్తులకు ప్రేరణగా నిలిచాయి. ఆమె సోదరి నివేదితతో చాలా సన్నిహితంగా ఉండేది, సనాతన బ్రాహ్మణ వితంతువు అయినప్పటికీ, సమాజంలోని ప్రబలమైన సిద్ధాంతాలకు వ్యతిరేకంగా ఆమె ఉదారవాద ప్రవర్తన ఉద్యమానికి సహాయపడింది.
చివరి జీవితం
ఆమె చనిపోయే ముందు, భగవంతుని సేవ కోసం బేలూరు మఠానికి తన వద్ద ఉన్న ఏకైక ఆస్తిని, శ్రీరామకృష్ణుని ఫోటోను, సుమారు రెండు వందల రూపాయలను అందజేసింది.
మూలాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తులు వర్గం:రామకృష్ణ పరమహంస శిష్యులు వర్గం:ఆధ్యాత్మికం
ఎగ్ ఫ్రైడ్ రైస్
పిల్లలు, పెద్దలు బాగా ఇష్టపడి తినే కోడి గుడ్లతో తయారు చేసే ఒక వంటకం ఎగ్ ఫ్రైడ్ రైస్. ఈ వంటకం తయారీకి అవసరమైన వస్తువులు, తయారు చేసే విధానం ఈ క్రింద ఇవ్వబడింది.
తయారీ
ముందుగా ఒక టేబుల్ స్పూన్ నూనె బాణలిలో వేసి కాగిన తరువాత దానిలో గుడ్ల సొన వేసి ముక్కలు ముక్కలు అయ్యేలా తిప్పుకుంటూ వేపుకోవాలి. తరువాత వేగుతున్నప్పుడే ఉప్పు వేసి కలిపి చిన్న చిన్న ముక్కలు అయ్యేలా కట్ చేయాలి. తరువాత ఆ ముక్కలను (పొరుటు) ఒక గిన్నెలోకి మార్చుకొని పక్కనుంచుకోవాలి.
తరువాత అదే బానలిలో రెండు టేబుల్ స్పూన్లు నూనె వేసి కాగనిచ్చి తరువాత అందులో సన్నగా కట్ చేసిన అనియన్లు దోరగా వేంచుకోవాలి. తరువాత పచ్చిమిర్చి, కరివేపాకులు వేసి వేంచుకోవాలి. తరువాత సన్నగా తరిగిన టమాటా ముక్కలు వేసి బాగా మగ్గె వరకు వేంచుకోవాలి. తరువాత కొత్తిమేర వేసుకొని బాగా కలుపుకోవాలి. తరువాత అల్లం వెల్లులి పేస్టు వేసుకొని పచ్చి వాసన పోయేవరకు మరో రెండు నిమిషాలు వేంచుకోవాలి. తరువాత పసుపు కారం వేసుకొని బాగా కలుపుకోవాలి. పచ్చిమిర్చి ఎక్కువగా వేసుకున్నప్పుడు కారం తక్కువగా వేసుకోవచ్చు లేదా వేసుకోకుండా ఉండవచ్చు. తరువాత ఉప్పు సరిపడినంత వేసుకొని బాగా కలుపుకోవాలి. తరువాత ఒక టేబుల్ స్పూన్ సోయా సాస్ కూడా వేసుకొని బాగా కలుపుకోవాలి. తరువాత చిల్లి పేస్టు, టమాటా సాస్ కూడా ఇష్టమైతే వేసుకోవచ్చు. తరువాత ముందుగా సిద్ధంగా ఉంచుకొని ఉన్న అన్నాన్ని ఈ మిశ్రమంలో వేసుకొని మసాలా మొత్తం అన్నానికి బాగా పట్టేలా కలుపుకోవాలి. తరువాత ముందుగా సిద్ధం చేసుకొని ఉంచుకొన్న కోడి గుడ్డు ముక్కలను (పొరుటు) ను కూడా వేసుకొని బాగా కలుపుకోవాలి. తరువాత కొత్తిమీర అలంకరించుకోవాలి, అంతే "ఎగ్ ఫ్రైడ్ రైస్" రెడీ.
ఇతర ఫ్రైడ్ రైస్‌లు
ఇంకా ఇతర ఫ్రైడ్ రైస్‌లను కూరగాయలతో, పుట్టగొడుగులతో, మాంసంతో కూడా తయారు చేస్తారు.
ఇవి కూడా చూడండి
బిర్యాని
బయటి లింకులు
వర్గం:వంటలు వర్గం:ఫలహారాలు వర్గం:మాంసాహార వంటలు
సన్నిధానం సూర్యనారాయణశాస్త్రి
సన్నిధానము సూర్యనారాయణశాస్త్రి (డిసెంబర్ 10, 1897 - అక్టోబర్ 14, 1982) ప్రముఖ తెలుగు పండిత కవులు.
జీవితసంగ్రహం
వీరు తిరుపతి, మద్రాసులలోని ప్రాచ్య కళాశాలలలో చదువుకొని శిరోమణి, విద్వాన్, పి.ఒ.ఎల్. మొదలైన పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులైనారు. సికింద్రాబాదులోని మహబూబ్ కళాశాల ఉన్నతపాఠశాలలో 1921 నుండి 1954 వరకు ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. తర్వాత రావు బహద్దూర్ వెంకటరామరెడ్డి కళాశాలలో 1954 నుండి 1962 వరకు సంస్కృతోపన్యాసకులుగా పనిచేశారు.
మరణం
వీరు 1982, అక్టోబర్ 14 తేదీన పరమపదించారు.
సాహిత్య కృషి
జాతక కథాగుచ్ఛాది పద్యరచనల వలనను, తత్సమ చంద్రికాది లక్షణ గ్రంథరచనల వలనను సన్నిధానము సూర్యనారాయణ శాస్త్రి పేరు తెనుగువారు లెస్సగా విన్నదియై యున్నది. ఆయన మంచి పండితుడు. గొప్పకవి. వ్యాకరణమున, అలంకార శాస్త్రమున, వీరు ప్రధానముగా కృషిచేసిరి. వారి వ్యాకరణ కృషికి తత్సమచంద్రికయు, అలంకార శాస్త్ర కృషికి కావ్యాలంకార సంగ్రహ వ్యాఖ్యయు నిదర్శనములుగా నిలబడు గ్రంథములు. వేదాంతమున, ప్రస్థానత్రయపాఠము చేసిరి. ఇట్టి వ్యుత్పత్తి గౌరవముతో, వేలూరి శివరామశాస్త్రి గురుత్వముతో సూర్యనారాయణ శాస్త్రి సహజమైన కవిత్వమును వృద్ధిపరుచుకొని, యెన్నోకృతులు రచించిరి. .
శాస్త్రి పట్టుదల మిగుల మెచ్చదగినది. ఆయన కావ్యాలంకార సంగ్రహవ్యాఖ్య 700 పుటలు పరిమితిగల గ్రంథము. ఆలంకారికుల సర్వసిద్ధాంతములు పరిశీలన చేసి ఆయన ఆ వ్యాఖ్యను సంఘటించిరి. కావ్య స్వరూపము - రససిద్ధాంతము మున్నగు స్థలములలో మన ప్రాచీనాలంకారికులు భిన్నవిభిన్నములుగా ప్రదర్శించిన మతములు వీరు గుర్తిచి, వాని నెల్ల ఈవ్యాఖ్యలో బయలుపఱుచుట వీరి పరిశ్రమకు తార్కాణమైన విషయము.
ఆయన తత్సమచంద్రిక యు అమోఘ కృషి ఫలితము. సిద్ధాంత కౌముది, మఱి యితర పాణినీయవ్యాఖ్యాన గ్రంథములు శాస్త్రి బాగుగా బరిశీలనము చేసినారని ఈ కృతి తెలుపుచున్నది. పైన చెప్పిన రెండు లక్షణ గ్రంథములు వీరికి లాక్షణికులలో మంచి స్థానము నిచ్చుటకు జాలియున్నవి.
ఇది యిటులుండగా, సప్తశతీసారము, జాతక కథాగుచ్ఛము, వివేకానందము, వాసవదత్త మొదలయిన వీరి పద్యరచనలు విద్యార్థులకు పాఠ్యములై ప్రసిద్ధిగొన్నవి. వీరి తెలుగు పలుకుబడి సుఖముగానుండును. వ్యాకరణవిశేష విశిష్టములైన ప్రయోగములు వీరి కవితలో దఱచు అన్వయములో నెడనెడ దిక్కనగారి తీరులు, యతిప్రాసలకు దడవు కొన్నటులుండదు. కాని, శాస్త్రి యతి ప్రాసబంధములు పద్యకవితకు దగిలింపరాదని ఒకప్పుడు వాదము నెఱపినవారు.
మధురమైనదియు మృదువైనదియు సాధువైనదియు నగు కవితారచనతో సూర్యనారాయణ శాస్త్రి పెక్కు కావ్యములు సంతరించిరి. నిజాం రాష్ట్రమున, ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు వారి మాహాదరణ గౌరవములకు వీరు పాత్రులయినారు. యావదాంధ్రమున వీరి రచనలు ప్రాకు చున్నవి. మహబూబు కాలేజీలో తెలుగు పండితులై మూడు దశాబ్దులనుండి శిష్యుల నెందరినో తీర్చి దిద్దుచున్నారు. వీరు సాహిత్య శిరోమణి, విద్వాన్, పి.పి.యల్. మున్నగు పట్టములు వడసినారు. సకల సౌభాగ్య సంపన్నులై, పండిత కవులై విరాజిల్లుచున్న సన్నిధానము శాస్త్రి సారస్వత జీవితము చక్కనిది.
కొన్ని పద్యాలు
జాతకథా గుచ్ఛమునందలివి ' వివేకానందము ' నుండి మరి మూడు ఉదాహరణలు :- మ. అడుగంటెన్ మన భారతీయమగు విద్యల్ ; పుచ్చిపోయెన్ గడున్ గడు ధర్మంబులు ; వేషభాషణములుం బాశ్చాత్యలోకంపు బో కడలన్ మైలపడెన్ ; సమస్తజనలక్ష్యం బర్థకామంబులై పెడదారింబడె; బూతిగంధియగు నీ విశ్వం బిసీ! కన్పడున్.
తినగా మూల్గుచు నెంగికులపయిన్ దీర్పంగ బెన్దప్పినిం జనుచున్ సీ ! గవులారు గుంటలకు, వృక్షచ్ఛాయలంబండు చెం డన్ వానన్, మెయి జింకిపాతలను మాసంబెట్లొ ! రక్షించు కొం చును జీవించెడి పేదలం గనగ జించున్ దుఃఖ మీడెందమున్.
చాలున్ మూలము లేని సాంఘక దురాచారంబులే యయ్యె బో మేలుబంతులు జాతికీ భరతభూమిం; దత్పురోవృద్ధికిన్ ఆలోచింపగ వేరుబుర్వులు మఠాధ్యక్షుల్ ; పురోధోగణం బేలా, పెక్కులు ! దయ్యముల్ కరణి నెంతే బట్టిపల్లార్చెడిన్.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:1897 జననాలు వర్గం:1982 మరణాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు
రొయ్య ప్రసరణ వ్యవస్థ
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
మల్లాది లీలా కృష్ణమూర్తి
thumb|కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్‌ లో మల్లాది లీలా కృష్ణమూర్తి విశ్రాంత ఆచార్యులు మల్లాది లీలా కృష్ణమూర్తి (M.L.K.Murty) చారిత్రక పరిశోధకుడు, విద్యావేత్త. ఆయన ఇండియన్ సొసైటీ ఫర్ ప్రి హిస్టారిక్, క్వటార్నరీ స్టడీస్ లో సభ్యులు. ఆయన 1990 నుండి ఇండో పసిఫిక్ ప్రీ హిస్టారిక్ అసోసియేషన్ కు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఆయన హైదరాబాద్‌ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయానికి విశ్రాంత ఆచార్యులు.
వృత్తి
ఆయన 1970-1985 మద్య పూణె లోని పూణె విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆర్కియాలజీ విభాగంలో అధ్యాపకునిగా పనిచేసారు. సౌత్ ఆసియన్ ఆర్కియాలజీ దక్కన్ కళాశాల యందు రీడరుగా 1985-1988 లలో పనిచేసారు. 1988 లో శ్రీశైలం లోని చరిత, సంస్కృతి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసరుగానూ, 1988 నుండి రీజనల్ స్టడీస్ హైదరాబాదులో ప్రొఫెసరు, విభాగాధిపతి గానూ పనిచేసారు. 1990 నుండి సౌత్ ఆసియా ఇనిస్టిట్యూట్ యూనివర్శిటీ హైడల్‌బర్గ్, జర్ననీకి అతిథి అధ్యాపకునిగా ఉన్నారు.
పరిశోధనలు
ఆయన ముచట్ల చింతమానుగావి గుహల పరిశోధకులు. ఇక్కడ మూర్తిగారు కచ్చితమైన మధ్యశిలాయుగపు క్రమపరిణామాన్ని స్పష్టంగా ధృవీకరించారు. దీన్ని వెలుగులోకి తీసుకురావడం మూర్తిగారి ఘనత. 1974 నాటికి అంతర్జాతీయ పురావస్తు సంచికలలో దీని గురించి ఆయన వ్యాసాలు ప్రచురించారు. ఆయన లెక్కలేనన్ని అంతర్జాతీయ సదస్సుల్లో పరిశోధనా పత్రాలు సమర్పించాడు. దేశవిదేశాల్లో విస్తృతంగా పర్యటించాడు. చింత మానుగావిలో ప్రాచీనావాసాలను పరిశీలించేటప్పుడు మూర్తి గారి జర్మన మిత్రుడు, ప్రాచీన హిందూ న్యాయస్మృతిలో పండితుడు సాంతహైమర్‌ యథాలాపంగా చేసిన సూచనతో మూర్తిగారు జానపద గిరిజన సంస్కృతుల అధ్యయనంలో ప్రవేశించారు. కొన్నేళ్ళ తర్వాత హైదరాబాద్‌ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంలో జానపద పరిశోధనా సంస్థకి డైరెక్టర్లుగా వెళ్లి ఆంధ్ర దేశంలో స్థిరపడ్డాడు. ఇటువంటి మల్టీ డిసిప్లినరీ పరిశోధకుల్లో అరుదైన వ్యక్తి ఆయన. ఆయన నాలుగు పాశ్చాత్య విశ్వవిద్యాలయాల్లో గౌరవాచార్యులుగా ఉండేవారు. కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆయన దగ్గర పరిశోధన చెయ్యడానికి విద్యార్థులలో ఒకరకమైన పోటీ ఉండేది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పురావస్తు పరిశోధకులు వర్గం:1941 జననాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా విద్యావేత్తలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
సత్యవ్రత శాస్త్రి
సత్యవ్రత శాస్త్రి‌ (లేదా సత్యవ్రత్) శాస్త్రి (జననం సెప్టెంబరు 29 1930) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ సంస్కృత పండితుడు, రచయిత, వ్యాకరణవేత్త, కవి. ఆయన మూడు మహాకావ్యాలు, మూడు ఖండ కావ్యాలు, ఒక ప్రబంధ కావ్యం, ఒక పత్రకావ్యం, ఐదు సంస్కృత విశిష్ట రచనలను చేశారు. "రామకృతిమహాకావ్యం", "బృహత్తర భారతం", " శ్రీ బోధిసత్వ చరితం", "వైదిక వ్యాకరణం", "సామాన్యదేశ్ సూత్రం విభతి", ఐదు సంపుటాలలో "సంస్కృత సంపద ఆవిష్కరణ" వంటి రచనలు ఆయన ముఖ్యమైన సాహితీ సేవలు.
రఘు కుంచే
రఘు కుంచే ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు, నటుడు, వ్యాఖ్యాత, డబ్బింగ్ కళాకారుడు, గీత రచయిత. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ సినీ పరిశ్రమలో పనిచేశాడు. ప్రతి యేటా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇచ్చే నంది అవార్డులను ఐదు సార్లు ఐదు వేర్వేరు విభాగాలలో అందుకున్నాడు.
దేవదత్తం
దేవదత్తం సచిత్ర సాహిత్య వైజ్ఞానిక వారపత్రిక చిత్తూరు నుండి వెలువడింది. కె.సభా ఈ పత్రికకు సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్త.
విషయ సూచిక
ఈ పత్రిక జనవరి, 1961వ సంచికలో ఈ క్రింది శీర్షికలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:వారపత్రికలు వర్గం:1960 స్థాపితాలు వర్గం:ఆగిపోయిన పత్రికలు
రఘు కుంచే
జీవిత విశేషాలు
ఆయన స్వస్థలం తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాజమండ్రి దగ్గర ఉన్న గాదరాడ అనే ఊరు. హైస్కూలు చదువు కోసం దగ్గర్లోని కోరుకొండకు వెళ్ళేవాడు. చిన్నప్పటి నుంచి రేడియోలలో పాటలు విని అలాగే పాడటానికి ప్రయత్నించేవాడు. పాఠశాల స్థాయి నుంచి అనేక పాటల పోటీల్లో పాల్గొన్నాడు. పదో తరగతిలో ఉన్నప్పుడు కోరుకొండలో జరిగిన జిల్లా స్థాయి పాటల పోటీలో మొదటి బహుమతి వచ్చింది. డిగ్రీకి వచ్చేసరికి స్నేహితలంతా గొంతు బాగుండటంతో సినిమాల్లో ప్రయత్నించమని సలహా ఇచ్చారు. అయితే మొదటగా తండ్రి ఒప్పుకోలేదు. తల్లి మాత్రం ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించింది. అలా డిగ్రీ చదువుతుండగానే సినిమా అవకాశాల కోసం హైదరాబాద్ కు వచ్చాడు.
కెరీర్
జీ.కే మోహన్ అనే స్నేహితుడు విజేత అనే టెలీఫిల్మ్ దర్శకత్వం చేస్తుంటే అందులో రఘుకు హీరోగా అవకాశం వచ్చింది. వ్యాఖ్యాత ఝాన్సీ కూడా దీని ద్వారానే బుల్లితెరకు పరిచయమైంది. తరువాత మరికొన్ని టీవీ కార్యక్రమాల్లో వరసగా అవకాశాలొచ్చాయి. తరువాత యువర్స్ లవింగ్లీ అనే కార్యక్రమానికి వ్యాఖ్యాతగా కూడా పనిచేశాడు. అది మంచి ఆదరణ పొందడంతో తరవాత పోస్ట్‌బాక్స్‌ నెం 1562, సాంగుభళా, అంత్యాక్షరి లాంటి కార్యక్రమాలో అవకాశాలు వచ్చాయి. వ్యాఖ్యాతగా టీవీ నంది పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.
టీవీ కార్యక్రమాలలో బిజీ అవడంతో గాయకుడు కావాలనే అసలు లక్ష్యం పక్కకు మళ్ళింది. అప్పుడే పూరీ జగన్నాథ్ బాచి సినిమాను మొదలు పెట్టాడు. అందులో లచ్చిమీ లచ్చిమీ అనే మాస్ పాట పాడే అవకాశం వచ్చింది. సంగీత దర్శకుడు చక్రికి కూడా అదే మొదటి సినిమా. ఆ పాట మంచి ఆదరణ పొందడంతో సినిమాలో అవకాశాలు రావడం ప్రారంభించాయి. తరువాత చిరంజీవి తన మృగరాజు సినిమాలో ఒక పాటను పాడే అవకాశం కల్పించాడు. తరువాత దేశముదురు, శివమణి లాంటి చిత్రాల్లో పాడిన పాటలతో కెరీర్ మరింత పుంజుకుంది. మరో పక్క వినీత్, అబ్బాస్, అరవింద్‌ స్వామి, దీపక్‌ లాంటి చాలామందికి డబ్బింగ్‌ కూడా చెప్పాడు. సంపంగి సినిమాకు డబ్బింగ్‌ ఆర్టిస్ట్‌గా నంది పురస్కారాన్నీ అందుకున్నాడు.
పాడే పాటలు హిట్టవుతున్నా అవకాశాలు మాత్రం కొద్దిగా వచ్చేవి. అందుకనే ఖాళీ సమయంలో టీవీ కార్యక్రమాలకు సంగీతం చేకూర్చడం మొదలుపెట్టడంతో అందులోనూ నంది అవార్డును అందుకున్నాడు. శివమణి సినిమాకు సంగీత దర్శకుడుగా అవకాశం వచ్చినట్టే వచ్చి చేజారిపోయింది. కానే పూరీ జగన్నాథ్ ఒక సినీ నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించి అందులో ఎక్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్ గా పని చేయమన్నాడు. అందులో పనిచేస్తుండగా బంపర్ ఆఫర్ సినిమాతో సంగీత దర్శకుడిగా మారాడు. ఆ సినిమాలో రఘు పాడిన పెళ్ళెందుకే రవణమ్మా అనే పాట మంచి ప్రేక్షకాదరణ పొందింది. అదే సినిమా సంగీత దర్శకుడిగా నంది అవార్డు లభించింది. మర్యాద రామన్న సినిమాలో కీరవాణి రాయె రాయె సలోనీ పాట పాడే అవకాశం ఇచ్చాడు. ఆ పాట కూడా మంచి విజయం సాధించింది.
ప్రస్తుతం గాయకుడిగానూ, సంగీత దర్శకుడిగానూ కొనసాగుతున్నాడు. అహ నా పెళ్ళంట, దగ్గరగా దూరంగా, మామ మంచు అల్లుడు కంచు, లేడీస్‌ అండ్‌ జెంటిల్‌మన్‌, దొంగాట లాంటిసినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. నాయకి సినిమాతో సంగీత దర్శకుడిగా తెలుగుతో పాటు తమిళంలోనూ అడుగుపెట్టాడు. కన్నడలో రెండు సినిమాలు చేశాడు.
వ్యక్తిగత విశేషాలు
ఆయన భార్య పేరు కరుణశ్రీ. వారికి ఒక పాప రాగ పుష్యమి. ఒక బాబు గీతార్థ్. దేశ విదేశాల్లో కొన్ని వందల స్టేజీ షోలు చేశాడు. ప్రైవేటుగా వీడియో ఆల్బమ్స్‌ విడుదల చేశాడు. వాటికి సంగీతం ,గానం ,నటనతో పాటు సినిమాటోగ్రఫీ, డైరెక్షన్‌ కూడా చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:సంగీత దర్శకులు వర్గం:గాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:టెలివిజన్ నటులు వర్గం:నంది ఉత్తమ డబ్బింగు కళాకారులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
సత్యవ్రత శాస్త్రి
ఆయన ప్రస్తుతం న్యూఢిల్లీ లోని జవహర్ లాల్ విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృత అధ్యయనం యొక్క ప్రత్యేక కేంద్రానికి గౌరవ అధ్యాపకులుగా యున్నారు. ఆయన సంస్కృత విభాగానికి అధిపతి, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి కళల విభాగానికి డీన్ గానూ యున్నారు.
ఆయన వృత్తిలో అనేక జాతీయ అంతర్జాతీయ అవార్డులను పొందారు.ఆయన 1968 లో సంస్కృతంలో చేసిన ప్రసిద్ధ రచన "శ్రీగురుగోవిందసింహచరితం"కు సాహిత్య అకాడమీ వారు "సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు" యిచ్చి సత్కరించారు. 2006 లో సంస్కృత భాషలో మొదటి సారి జ్ఞానపీఠ అవార్డు పొందిన మొదటి వ్యక్తి.ఈ పురస్కారం థాయలాండ్ లోని ఆయన శిష్యురాలు యువరాణి మహా చక్రి సిరిండోర్న్ చే ప్రదానం చేయబడింది.
విద్య
ప్రొఫెసర్ శాస్త్రి ఆయన తండ్రి చారు దేవ శాస్త్రి ద్వారా ప్రారంభ విద్యనభ్యసించారు. ఆయన తండ్రి ప్రసిద్ధ సంస్కృత పండితుడు. ఆ తరువాత ఆయన వారణాసికి వెళ్ళారు. అచట పండిట్ సుఖ్‌దేవ్ ఝా, డా.సిద్దేశ్వర్ వర్మ గార్ల వద్ద అభ్యసన కొనసాగించారు.
ఆయన పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృత భాషలో బి.ఎ. ఎం.ఎ. డిగ్రీలను చేసారు. ఆయన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డిని చేసారు.
వృత్తి
ఆయన ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరిన తదుపరి 40 సంవత్సరాలపాటు బోధనా వృత్తిని చేపట్టి సంస్కృత విభాగానికి ప్రధాన స్థానం అయిన విభాగాధిపతిగా సేవలనందించారు. ఆయన కళల విభాగానికి డీన్ గా వ్యవహరించారు. ఆయన ఒడిషా రాష్ట్రం లోని పూరీ లోని శ్రీ జగన్నాథ్ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్ గా కూడా పనిచేసారు. ఆయన బ్యాంకాక్ లోని చులలోంగ్‌కర్న్, సిల్పాకోర్న్ విశ్వవిద్యాలయాలకు సందర్శక ప్రొఫెసర్ గా కూడా పనిచేసారు. అదే విధంగా ఉత్తర బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం (నోంగాఖాయ్, థాయ్‌లాండ్), జర్మనీ లోని టుబింజెన్ విశ్వవిద్యాలయం, బెల్జియం లోని కాథలిక్ విశ్వవిద్యాలయం, కెనడా లోని ఆల్‌బెర్టా విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా పనిచేసారు. థాయలాండ్ దేశ యువరాణి మహా చక్రి సిరిందార్న్ (1977-1979) కు సంస్కృతం బోధించారు..
2009 లో ఆయన సంస్కృత భాషలో జ్ఞానపీఠ అవార్డు (2006) గెలుచుకున్న మొదటి వ్యక్తిగా నిలిచారు. ఆయన సంస్కృత భాషాభివృద్ధికి చేసిన కృషికి గానూ అందజేయబడింది. ఈ అవార్డును ఆయన మాజీ శిష్యురాలు అయిన థాయ్‌లాండ్ యువరాణి మహా చక్రి సిరిందాన్ చేతులమీదుగా అందుకున్నారు.
External links
వర్గం:1930 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ రచయితలు వర్గం:భారతీయ కవులు వర్గం:సంస్కృత పండితులు వర్గం:Sanskrit grammarians వర్గం:Indian academics వర్గం:Indian literary critics వర్గం:Banaras Hindu University alumni వర్గం:Jawaharlal Nehru University faculty వర్గం:University of Delhi faculty వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:Members of the Order of the Direkgunabhorn వర్గం:Recipients of the Sahitya Akademi Award in Sanskrit
మునగ
మునగ చెట్లు ముఖ్యంగా ఉష్ణ ప్రాంతాలలో పెరుగుతాయి. ఇవి పొడిగా ఉండే ఇసుక నేలలలో బాగా పెరిగినా, సముద్ర తీర ప్రాంతాలలో కూడా పెరుగుతాయి. ఇవి తొందరగా పెరిగి వర్షాభావాన్ని తట్టుకుంటాయి. వీటినిఆఫ్రికా, దక్షిణ అమెరికా, శ్రీలంక, భారతదేశం, మెక్సికో, మలేషియా, పిలిప్పైన్స్ దేశాలలో పెంచుతున్నారు. ప్రపంచంలో బాగా ఉపయోగపడే చెట్లలో ఇది ఒకటి; దీనిలోని ప్రతీభాగం ఆహారంగాను లేదా ఇతర ప్రయోజనం కలిగివున్నాయి. మునగాకులను పశువులకు దాణాగా ఉపయోగిస్తారు.
ఆఫ్రికాకు చెందిన సాంప్రదాయ ఆహారంలో మొరింగా ఆహార కొరతను తీర్చి గ్రామాభివృద్ధికి తోడ్పడగలదు.
దక్షిణ భారత దేశంలో
దక్షిణ భారతీయుల మది దోచిన కూరగాయల్లో మునగ ఒకటి. ఈ చెట్టు ఉపయోగాలు ఎన్నో..ఎన్నెన్నో.. చెట్టు వేరు నుండి ఆకు వరకు అన్నీ ఉపయోగాలే. పోషకాలు కూడా ఎక్కువే. పంటగా కూడా సాగు చేసే మునగలోని మంచి గుణాలు తెలుసుకుందాం. -మునగ శాస్ర్తీయ నామం ‘మొరింగ బలిఫెర’ ఇది మొరింగేసి కుటుంబంలోనిది. సులువుగా పెంచే, తొందరగా పెరిగే మొక్క లలో ఇది ఒకటి. దీన్ని పంటగా కూడా సాగు చేస్తున్నారు. విశేషమైన పోషకాలున్న చెట్టుగా ఇది ప్రసిద్ధి కూడా. 5000 సంవత్సరాల క్రితమే ఇది వాడుకలో వున్నట్లు తెలుస్తోంది. మునగ కాయలే కాకుండా ఆకులు కూడా చాలా బలమైన ఆహారం.బాక్టీరియా, శిలీంధ్ర, కీటక సంహారిగా దీనిని వుపయోగిస్తారు. ఎరువుగా కూడా దీన్ని వుపయోగిస్తారు. వేర్లు, ఆకులు, కాయలు, విత్తనాలు వైద్యంలో వుపయోగిస్తున్నారు. ఇటీవల జరిగిన ప్రయోగాల, పరిశోధనల ఫలితంగా తక్కువ వ్యయంతో మునగ విత్తనాలతో నీటిలోని బ్యాక్టీరియాను నిర్మూ లించి, నీటిని శుద్ధి చేయొచ్చు. సాగు : -ఉత్తర భారతదేశంలోని దక్షిణ పర్వత ప్రాంతల్లో ఇది పుట్టినట్లు తెలు స్తోంది. అన్ని ప్రాంతాల నేలలు అనుకూలం. 9-10 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. సాగు చెట్లలో అధిక దిగుబడి కోసం ఒక మీటరు కంటే ఎక్కువగా పెరగనీయకుండా కత్తిరిస్తారు. కొమ్మలు కొందికి వాలినట్లు వుండి దృఢంగా వున్నా కూడా ఇది చాలా పెళుసు. చిన్న గాలులకు, తాకిడికి సైతం విరిగిపోతుంటాయి. అందుకే మునగ చెట్టు ఎక్కకూడదని అంటారు. ఈ చెట్టు పూలు తెల్లగా, గుత్తులు, గుత్తులుగా పూస్తాయి. కాయలు మూడు పలకలుగా 50 సెంటీ మీటర్ల పొడువు, 1-2 సెంటీ మీటర్ల వెడల్పు వుండి కాడల్లా వుంటాయి. అందుకే ములగకాడ అని కూడా అంటారు. ఎండిన తరువాత కాయలు మూడు భాగాలుగా చీలి, 3 రెక్కలతో కూడిన విత్తనాలు బయటికి వస్తాయి. విత్తనాలు కొమ్మల కత్తిరింపుల ద్వారా ఇవి విస్తరిస్తాయి. మునగ కాయలు (Drumsticks) చెట్టులో అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా ఉపయోగించే భాగం. వీటిని భారతదేశంలో చిక్కుడు మాదిరిగా వండుకుంటారు. కొన్నిసార్లు మునగ గింజల్ని వేపుకొని తింటారు. మునగ పువ్వులు పుట్టగొడుగులాగా రుచికరంగా ఉంటాయి.
మునగాకులు చాలా పుష్టికరమైన ఆహారం. వీనిలో బీటా కెరోటీన్, విటమిన్ సి, మాంసకృత్తులు, ఇనుము, పొటాషియం ఎక్కువగా కలిగివుంటాయి. ఆకుకూరలు క్రింద వీటిని వివిధ రకాలుగా వండుకుంటారు. ఆకుల్ని ఎండబెట్టి పొడిగా చేసి సూప్ లలోనూ సాస్ ల లోనూ ఉపయోగిస్తారు. మురుంగకాయ్ తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాలలో సిద్ధ వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు. మునగాకులలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి.
మొరింగా విత్తనాలు సుమారు 38–40% వంట నూనె ఉంటుంది (ఎక్కువగా బెహెనిక్ ఆమ్లం కలిగివుండటం వలన బెన్ నూనె అంటారు). ఈ నూనె వాసనలేకుండా, క్లియర్ గా ఉంటుంది. నూనె తీయగా వచ్చిన పిప్పిని ఎరువుగానూ, నీటిని శుభ్రం చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చును.
నీటిని శుద్ది చేయుటకు
శాస్ర్తీయ పరిశోధనల్లో విత్తనాలతో నీటిని శుద్ధి చేసే ప్రక్రియ కార్పొరేట్‌ సంస్థ అయిన జాన్‌ విల్ల హాసన్స్‌ మునగపై శాస్త్ర పరంగా ప్రయోగాలు చేసి మునగ విత్తనాలతో నీటిని పరి శుద్ధం చేయొచ్చని నిరూపించారు. విత్తనాలను తీసి బాగా మెత్తగా రుబ్బి ఆ పదా ర్థాన్ని శుద్ధి చేయాల్సిన నీటిలో బాగా కలిపి ఒక గంట సేపు వుంచాలి. పిండితో పా టు బాక్టీరియా, మలినాలు అన్నీ నీటి అడుగుకు చేరుతాయి. పైన తేలిన నీటినివినియోగించుకోవచ్చు.
మునగలోని పోషకాలు
విటమిన్‌ ఎ, సి, సున్నము, పొటాషియం ఇందులో ఎక్కువగా వుంటాయి. ఆకును కూడా వంటల్లో వినియోగిస్తారు. పచ్చటి ఆకులే కాక కొంచెం నీడలో ఎండబెట్టి, పొడిచేసి నిలువ కూడా వుంచుకోవచ్చు.అవసరమైనపుడు సంవత్సరం పొడవునా అందుబాటులో వుంటుంది. సి విటమిన్‌ తప్ప మిగిలిన పోషకాలేవీ నశించవు, తగ్గవు. వంద గ్రాముల ఆకుల్లో కాల్సియం - 440 మిల్లీ గ్రాములు, ఇనుము- 0.85 మి.గ్రా, బీటా కెరోటీన్లు అధికంగా వుంటాయి. వేరు క్రిమిసంహారిగాను, గనేరియా, సిఫిలిస్‌ వ్యాధులకు మంచి చికిత్స. ఆకులు, బెరడు, వాత, కంటి సమస్యలకు మంచి మందు. ఆకులు మంచి ఎరువు. పాడి పశువులకు ఆకులు బలవర్ధకం. పాల ఉత్పత్తి 43-60 వరకు పెరుగుతుంది. మునగ మాను నుండి జిగురు పదార్థం లభిస్తుంది. వస్త్ర, తోలు పరిశ్రమలలోను, సౌం దర్య సాధనలోను దీన్ని విరివిగా వాడుతారు. ఇలా వద్దు చాలా మంది మునగ కాయ గుజ్జును మాత్రమే గోటితో తీసి తింటారు. చెక్క వదిలేస్తారు. ఇలా చేస్తే అందులోని పూర్తి పోష కాలు అందనట్టే. చెక్కను నమిలి సారాన్ని కూడా తీసుకోవాలి. పెరడు వున్న వాళ్లు మునగ కొ మ్మలను నాటితే ఆరు నెలలకే కాయలు వస్తా యి. హైబ్రిడ్‌ రకాలైతే మరీ ఎత్తు పెరగకుండా కాయలు ఎక్కువగా వస్తాయి. మునగ చెట్టు ఎక్కవద్దన్నారు కానీ మునగను తినవద్దనలేదు మన పె ద్దలు. భౌతికంగా ఎంతో బలహీనంగా ఉండే ము నగ మనిషికి అంత శక్తినివ్వడం విచిత్రమే.
దీని చెట్టు బెరడు, వేర్లు, ఆకులు, విత్తనాలు, పువ్వులు అన్నీ చాలా దేశాల సాంప్రదాయక వైద్యవిధానాలలో ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. జమైకాలో దీని కాండం నుండి నీలపు వర్ణకం తయారుచేస్తారు.
మునగ పువ్వులు పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్లో బాగా ఇష్టపడే రుచికరమైన ఆహారం. అక్కడ దీనిని sojne ful అని పిలుస్తారు. వీటిని పచ్చి శెనగలు, బంగాళాదుంపలతో కలిపి వండుతారు.
ఆయుర్వేదంలో
ఆకుకూరలలో ప్రముఖమైనది మునగ. అయితే మునగ ఆకుల కంటే మునగ కాయలను ఎక్కువగా వాడుతుంటారు. మునగ కాయలతోపాటు పుష్పాలు, బెరడు, వేరు వంటి అన్ని భాగాలలో ఔషధ గుణాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. మునగలో విటమిన్ ఎ, సిలతోపాటు కాల్షియం పుష్కలంగా ఉంది.
నిత్య జీవితంలో ఎదుర్కొనే అనేక వ్యాధులను తగ్గించే శక్కి మునగ కలిగి ఉంది. కొన్ని వందల శారీరక రుగ్మతలు మునగ వల్ల నయమవుతాయి. ఆరోగ్యంగా జీవించడానికి కావలసిన అన్ని రకాల పోషక పదార్థాలు మునగలో ఉన్నాయి.
అన్నిటికీ మించి సెక్స్ సమస్యలకు మునగ దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. మునగ చెట్టు ఎండిన బెరడును ఆవుపాలలో మరగించి కషాయం ఎండబెట్టాలి. ఆ పొడిని మూడు పూటలా నెల రోజులు తీసుకుంటే వీర్యవృద్ధి కలిగి చక్కని అంగస్తంభన అవుతుంది. సెక్స్ సామర్థ్యం తగ్గితే మునగ పూలు, పాలలో వేసుకుని తాగాలి. ఇది ఆడవారికి, మగవారికి ఇద్దరికీ పనిచేస్తుంది.
ఇతర దేశాల్లో
వంద గ్రా. తాజా మునగాకుల్లో... నారింజల్లోకన్నా ఏడు రెట్లు సి-విటమిన్‌, క్యారెట్లలోకన్నా నాలుగింతల కాల్షియం, అరటిపండ్లలోకన్నా మూడు రెట్లు పొటాషియం, పాలకూరలోకన్నా మూడింతల ఐరన్‌, బాదంలోకన్నా మూడు రెట్లు విటమిన్‌- ఇ, పెరుగులోకన్నా రెండింతల ప్రొటీన్లూ ఉంటాయి.
అంటే ఇరవై గ్రా.మునగాకు నుంచి మనిషికి నిత్యం అవసరమయ్యే ఎ,సి-విటమిన్లూ, వంద గ్రా.ఆకు నుంచి కాల్షియం, మూడొంతుల ఐరన్‌, సగం ప్రొటీన్లూ దొరుకుతాయి.
అందుకే పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడానికి దీన్ని మించినది లేదు. అంతెందుకు... ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా ఐదు లక్షల మంది విటమిన్‌-ఎ లోపం కారణంగానే అంధులవుతున్నారు. దీనికి మునగాకే మహత్తరమైన పరిష్కారం అంటున్నారు పోషక నిపుణులు.
ఆ కారణంతోనే క్యూబా అధ్యక్షుడు ఫిడేల్‌ క్యాస్ట్రో మునగ చెట్లను పెంచి, ఆ కాయల్ని రోజూ తినేవాడట. ‘ఒమేగా-3, 6, 9 ఫ్యాటీఆమ్లాలూ, సకల విటమిన్లూ, అన్ని రకాల అమైనో ఆమ్లాలు... మొత్తంగా 96 పోషకాలున్న ఒకే ఒక చెట్టు మునగ...పేదవాడి ఆహారం’ అంటూ దాని గొప్పతనం గురించి పత్రికల్లో వ్యాసాలూ రాశాడు క్యాస్ట్రో. ఇప్పుడు క్యూబా వాసులు మునగాకుని పండించి, పొడి చేసి విక్రయిస్తున్నారు. భారత్‌ కూడా మునగ ఆకుల పొడిని ఎగుమతి చేయడం ప్రారంభించింది. కానీ ఆకుని తినడం పట్ల ఇప్పటికీ మనదగ్గర అలసత్వమే.
నిజానికి ప్రాచీన కాలం నుంచీ ఆఫ్రికా దేశాల్లోనూ భారత్‌లోనూ తాజా మునగాకుల్ని తినే అలవాటు ఉంది. మధ్యలో మాయమై, మళ్లీ తెరమీదకొచ్చింది. టైమ్‌ మ్యాగజైన్‌ ‘ద నెక్స్ట్‌ క్వినోవా’గా అభివర్ణించింది. దాంతో పాశ్చాత్య దేశాల్లో ఎండిన ఆకుల పొడిని స్మూతీలూ సలాడ్ల మీద చల్లుకోవడం, టీ, సప్లిమెంట్ల రూపంలో తీసుకోవడం అలవాటు చేసుకున్నారు. ఎందుకంటే...
100 గ్రా. ఎండిన ఆకుల్లో... పాలల్లో కన్నా 17 రెట్లు కాల్షియం, అరటిపండ్లలోకన్నా 15 రెట్లు పొటాషియం, క్యారెట్లలోకన్నా 10 రెట్లు విటమిన్‌-ఎ, పాలకూరలోకన్నా 25 రెట్లు ఐరన్‌... ఇలా చాలా లభిస్తాయి.
మునగాకుని ఎండబెట్టి పొడి చేసుకునే తినాల్సిన అవసరం మనకి లేదు. తాజా మునగాకు పుష్కలం. ఒకప్పుడు శుభసూచకం కాదన్న కారణంతో పెరట్లో మునగ పెంచేవారు కాదు. కాలం మారింది. పట్టింపూ పోయింది. దాంతో కాయలకోసం చాలామందే పెంచుతున్నారు. కాబట్టి ఇతర ఆకుకూరల్లానే మునగాకుతో పప్పూ కూరలూ పచ్చళ్లూ పొడులూ రైస్‌ వెరైటీలూ కోఫ్తాలూ... అన్ని రకాలూ వండుకోవచ్చు. దోసెల్లో రొట్టెల్లో దట్టించినా రుచే. పొడిని టీ రూపంలో తాగొచ్చు, సూపుల్లో అన్నంలో కూరల్లో... ఎలా కావాలంటే అలా తినొచ్చు. అయితే ముదిరిన ఆకుల్లో పీచెక్కువ. కాబట్టి కుక్కర్‌లో ఉడికించాలన్నది నిపుణుల సలహా.
ఔషధగుణాలెన్నో
మరే చెట్టు ఆకులకీ లేనంత మహత్తు మునగాకుకి ఉంది. ఇది 300 వ్యాధుల్ని నివారించగలదు. మునగాకులో రోగనిరోధకశక్తిని పెంచే 46 యాంటీఆక్సిడెంట్లూ అనేకానేక బయోయాక్టివ్‌ పదార్థాలూ ఉండటంతో శాస్త్రవేత్తలు దీనిమీద పరిశోధనలు ముమ్మరం చేశారు. ఇందులోని ఓషధుల ప్రభావానికి శరీరంలోని బ్యాక్టీరియా, ఫంగస్‌లన్నీ పలాయన మంత్రం పఠిస్తాయి. క్యాన్సర్లూ అల్సర్లూ కనుచూపుమేర కనిపించవు. ఆల్జీమర్స్‌ ఎగిరిపోతుంది. బీపీ, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ దరి చేరడానికి భయపడతాయి. గాయాలన్నీ మునగాకు పేస్టుతో గాయబ్‌.
అంతేనా... రక్తహీనతతో బాధపడుతుంటే కాస్త వండిన మునగాకునో లేదా టీస్పూను పొడినో రోజూ వేడి వేడి అన్నంలో వేసుకుని తింటే ఐరన్‌ వృద్ధి, రక్తం సమృద్ధి. ఈరోజుల్లో పసివయసు దాటకుండానే కంటిజబ్బులనేకం. రేచీకటి బాధితులూ ఎక్కువే. వాటన్నింటినీ మునగాకులోని బీటాకెరోటిన్‌ నివారిస్తుందని ఇంటర్నేషనల్‌ ఐ ఫౌండేషన్‌ అంటోంది.
ఇంటాబయటా అంతటా ధూళిమేఘాలే... కాలుష్యకాసారాలే. మరి ఆస్తమా, బ్రాంకైటిస్‌, ట్యుబర్‌క్యులోసిస్‌ పిలవకుండానే పలుకుతున్నాయి. ఊపిరితిత్తుల్లో తిష్ట వేస్తున్నాయి. అందుకే ఆకుల్ని సూపులా చేసుకుని రోజుకి రెండుసార్లు తీసుకుంటే లంగ్సులోని టాక్సిన్లు తొలగి, ఆ వ్యాధులన్నీ పారిపోతాయి.
రజస్వలానంతరం అమ్మాయిలకి ఎన్ని కష్టాలో... కొందరిలో నెలసరి సమయంలో గడ్డలు పడుతుంటాయి. అప్పుడు ఆకులతో చేసిన సూపుని 21 రోజులపాటు క్రమం తప్పకుండా తీసుకుంటే సరి. మునగాకు రసం తాగితే గర్భసంచి సాగకుండా ప్రసవం సులభంగా అవుతుంది. పాలుపడని బాలింతలకి కాసిని నీళ్లలో ఉప్పు, మునగాకులు వేసి కాసేపాగి ఆ నీటిని వంపేసి ఆకుల్ని నేతితో తినిపిస్తే ఫలితం ఉంటుంది. పొడి రూపంలో ఇచ్చినా పాలు పుష్కలమే.
డయేరియా, కామెర్లూ, కలరా బాధితుల బాధ కాదు. ఒకటే దాహం. నీరసం. అప్పుడు రోజుకి రెండుమూడుసార్లు గ్లాసు కొబ్బరినీళ్లలో టీస్పూను మునగాకు రసం, కొద్దిగా తేనె కలిపి తాగితే సరి. మూత్ర సమస్యలకీ మునగ బెస్ట్‌ మెడిసినే. ఆకుల్ని ముద్దలా చేసి క్యారెట్‌ రసంలో కలిపి పదిగంటలకోసారి తీసుకుంటే హానికర బాక్టీరియా, వైరస్‌లన్నీ తొలగిపోతాయి.
ఆకుల్ని కణతలకి రుద్దితే తలనొప్పి తీవ్రత తగ్గుతుంది. ఈ ఆకుల రసాన్ని నిమ్మరసంతో కలిపి మొటిమలమచ్చలు, బ్లాక్‌హెడ్స్‌ మీద రాస్తే అవి మాయమై చర్మం మెరుస్తుంది. స్కర్వీ, చర్మవ్యాధులు, ఆందోళనలకి
మునగాకు టీ రుచికరమైన పరిష్కారం.
సీజన్‌లో చిటారుకొమ్మ వరకూ చిగురు కనబడకుండా కాసిన కాయలు చూసేవాళ్లకి కన్నులపండగ అయితే, ఆ కాయల రుచి తెలిసినవాళ్లకి విందుభోజనమే. దక్షిణాదిన సాంబారు, పులుసు, అవియల్‌ వంటల్లో మునక్కాడ కనిపించాల్సిందే. ఇక, బియ్యప్పిండి, బెల్లం లేదా అల్లంవెల్లుల్లి వేసి వండే మునగగుజ్జు కూర ఎవరికైనా నోరూరాల్సిందే. మునక్కాడలతో పట్టే నిల్వ పచ్చడి మహారుచి. మటన్‌లో మునక్కాడ పడితే నాన్‌వెజ్‌ ప్రియులకి పండగే. ఆకులతో పోలిస్తే కాయల్లో పోషకాల శాతం తక్కువే. కానీ మిగిలిన కూరగాయలతో పోలిస్తే ఎక్కువే.
శస్త్రచికిత్సానంతరం మునగాకునీ, మునక్కాడలనీ తింటే త్వరగా కోలుకుంటారని చెప్పడం తెలిసిందే. దానిక్కారణం మరేంటో కాదు, మునక్కాడల్లోని ఐరన్‌వల్ల హిమోగ్లోబిన్‌ శాతం పెరుగుతుందట. మునక్కాడల్ని మరిగించిన నీళ్లతో ఆవిరిపట్టడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సమస్యలూ తగ్గుతాయి. వీటిని ఉడికించిన నీరు తాగితే చర్మం మెరుస్తుందట.
‘తరచూ జలుబు చేస్తోందా... జ్వరమొస్తోందా... అయితే రోజూ మునక్కాడలు తినండొహో’ అంటూ చాటింపు వేస్తున్నారు ఆధునిక వైద్యులు. వాటిల్లోని విటమిన్‌-సి జలుబూ ఫ్లూ జ్వరాలకి ట్యాబ్లెట్‌లా పనిచేస్తుందట. వీటిని ఎక్కువగా తినేవాళ్లకి పొట్టలో నులిపురుగుల బాధ ఉండదు. ఈ ముక్కలను ఉడికించిన సూప్‌ డయేరియాకి చక్కని నివారణోపాయం. కీళ్లనొప్పులయితే పరారే. కాలేయం, ప్లీహ సంబంధిత వ్యాధులన్నీ హాయ్‌ చెప్పడానికే సందేహిస్తాయి.
‘ఏమోయ్‌... ఇంకా పిల్లల్లేరా... అమ్మాయిని మునక్కాయ కూర వండమనోయ్‌...’ అని ఏ పెద్దాయనో అంటే సరదాగా తీసుకోవద్దు. వీటిల్లోని జింక్‌ స్త్రీ, పురుషుల్లో వంధ్యత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది. వీర్యం చిక్కబడుతుంది.
నియాసిన్‌, రిబోఫ్లేవిన్‌, ఫోలిక్‌ యాసిడ్‌, పైరిడాక్సిన్‌ వంటి బి-కాంప్లెక్స్‌ విటమిన్లు మునక్కాడల్లోనూ సమృద్ధిగా దొరుకుతాయి. ఇవి సంక్లిష్ట పిండిపదార్థాలూ ప్రొటీన్లూ
జీర్ణమయ్యేలా చేస్తాయి.
పూలు... తేనెలూరు..!
పచ్చదనంతో కళకళలాడే దీని ఆకులూ కాయలే కాదు, సువాసనభరితమైన తెల్లని పూలూ ఔషధ నిల్వలే. ఆయుర్వేద వైద్యంలో వాడదగ్గవే. పూలతో కాచిన కషాయం లేదా టీ పిల్లతల్లుల్లో పాలు బాగా పడేలా చేస్తుంది. ఇది మూత్రవ్యాధుల నివారణకూ దోహదపడుతుంది. ఈ పూలను మరిగించిన తేనీరు జలుబుకి మంచి మందు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ పూలను సెనగపిండిలో ముంచి పకోడీల్లా వేస్తారు, కూరలూ చేస్తారు. మునగ పూలలో తేనె ఎక్కువ. దాంతో ఇవి తేనెటీగల్ని ఆకర్షించి, తేనె ఉత్పత్తికీ తోడ్పడతాయి.
విత్తనంతో నీటిశుద్ధి
విరగ్గాసిన కాయలు ఎండిపోయాయా... ఫరవాలేదు, ఆ విత్తనాలు మొలకెత్తుతాయి. విటమిన్‌-సి పుష్కలంగా ఉండే వీటిని వేయించి పల్లీల్లా తినొచ్చు. నూనె తీయొచ్చు. దీన్ని వంటనూనెగానూ సౌందర్యసాధనంగానూ ల్యూబ్రికెంట్‌గానూ వాడుతుంటారు.
రక్షిత నీటి పథకాలు కరవైన ప్రాంతాలకు మునగ విత్తనాలే నీటిశుద్ధి పరికరాలు. కఠిన జలాల్ని సైతం ఈ గింజలు ఉప్పు లేకుండా తేటగా మారుస్తాయి. సూడాన్‌, ఇండొనేషియా వాసులు ఆ కారణంతోనే విత్తనాలను ప్రత్యేకంగా సేకరించి, ఆ గింజల్ని పొడిలా చేసి, కప్పు నీళ్లలో కలిపి, వడగడతారు. ఇప్పుడు ఈ నీళ్లను బిందెలోని నీళ్లలో కలిపి, ఓ ఐదు నిమిషాలు గరిటెతో కలుపుతారు. తరవాత ఓ గంటసేపు కదపకుండా ఉంచితే మలినాలన్నీ కింద పేరుకుని పైనున్న నీరంతా తేటగా అవుతుంది. వీటిని విడిగా పాత్రలో పోసుకుని తాగుతారు. శాస్త్రీయంగా చెప్పాలంటే ఈ పొడి కలిపిన ద్రవాన్ని నీటిలో కలపగానే అది పాలీ ఎలక్ట్రోలైట్‌గా పనిచేసి నీటిలోని మలినాలను అయాన్లుగా మార్చడం ద్వారా వాటిని ఆకర్షించి కింద పేరుకునేలా చేస్తుంది.ఇంకా... ఇంకా...!
మునగలో రకాలనేకం. కుండీల్లో కాసే హైబ్రిడ్‌ రకాలూ ఉన్నాయి. జాఫ్నా రకం కాయలు 60 నుంచి 120 సెం.మీ. వరకూ కాస్తే, ఆరునెలలకే పూతొచ్చి, కాయలు కాసే కెఎం-1, పీకేఎం-1, పీకెఎం-2, పీఏవీఎం రకాలూ వస్తున్నాయి. నేలతీరు, వాతావరణాన్ని బట్టి ఆయా రకాలని ఎంపికచేసుకుని ఈ చెట్లను పెంచి ఎకరాకి కనీసం లక్ష రూపాయల లాభాన్ని పొందుతున్నారు రైతులు.
మూలాలు
వర్గం:మొరింగేసి వర్గం:కూరగాయలు వర్గం:ఔషధ మొక్కలు వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము వర్గం:ఆకు కూరలు
పరుచూరి సోదరులు
తెలుగు సినిమాల కోసం సంభాషణలు వ్రాస్తున్న జంట రచయితలు పరుచూరి సోదరులు. వీరు పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ. వీరిద్దరు సోదరులు. వీరిలో పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు పెద్దవారు. అన్నదమ్ములిద్దరు 333 పైగా చిత్రాలకు డైలాగులు వ్రాసి, సంభాషణల రచయితలుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.వీరు కొన్ని చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు.ఇద్దరూ కలసి,విడివిడిగా కొన్ని సినిమాలలో నటించారు.వెంకటేశ్వరరావు ఎక్కువుగా సెంటిమెంటు ప్రాధాన్యత ఉన్న పాత్రల సినిమాలలో నటించాడు.అన్నదమ్ములు కలసి రచనలు చేస్తూ ఉండటం ఒక విశేషం. ఆలీతో సరదాగా అన్న కార్యక్రమంలో ఈ అన్నదమ్ములు ఇద్దరూ పాల్గొన్నారు. వీరి గురించిన వివరాలు వారిద్దరు చాలా ఆ కార్యక్రమంలో చెప్పారు.[1]
వెలుపలి లంకెలు
[1]. ఆలీతో సరదాగా - పరుచూరి బ్రదర్స్ వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
బెండపూడి సుబ్బారావు
జీవిత విశేషాలు
ఆయన విశాఖపట్నంలో 1923లో జన్మించారు. లక్నో విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎ. (చరిత్ర) చదివారు. తరువాత ఎల్.ఎల్.బి పట్టాను పొందారు. పూనాలోని దక్కన్ కళాశాలలో ప్రొఫెసర్ వద్ద పురాతత్వ పరిశోధకులుగా విశేష కృషిచేసారు. కేవలం పురాతన శాసన పరిశోదనలూ, పురాతన పత్రాల సేకరణ, హెరిటేజ్ కట్టాడాల గుర్తింపు, భద్రత కల్పించడం మొదలైన వాటితో సరిపెట్టుకోకుండా తవ్వకాల విషయంలో పలు నూతన విధానాలను ప్రవేశపెట్టారు. చరిత్రకు కొత్త ఆధారాలను చూపాలనే తృష్న, దీక్షలతో పరిశోధనారంగంలో అప్రతిహితంగా దుసుకుపోయారు.
పరిశోధనలు
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని బళ్ళారి ప్రాంతంలో తవ్వకాలను నిర్వహించి నవ్య యుగానికి సంబంధించిన అనేక అపురూప విశేషాలకు వెలుగు చూపించారు. ఆయన storage culture of Ballari అనే శీర్షికతో రూపొందించిన నివేదికను వెలువరించి ప్రఖ్యాతులయ్యారు. బళ్ళారి ప్రాంతపు పురా చారిత్రిక సాంస్కృతులు అనే అంశం మీద పి.హెచ్.డి చేసారు. బరోడా విశ్వవిద్యాలయంలో పురాతత్వ విభాగాన్ని నూతనంగా నెలకొల్పిన ఘనత ఈయనకు చెందుతుంది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పురావస్తు పరిశోధకులు వర్గం:1923 జననాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
పైలా గ్లోబోసా
బాహ్యలక్షణములు
పైలాగ్లోబోసా శరీరము నావరించి కాల్షియం కార్బొనేటుతో నిర్మితమైన గట్టి కర్పరము ఉంది. ఈ కర్పము ఏకకవాటమును కలిగియుండును. కనుక వీనిని ఏక కవాటజీవులు అంటారు.
లాస్ట్ హొరైజన్ (1937 సినిమా)
లాస్ట్ హొరైజన్ 1937, మార్చి 2న విడుదలైన అమెరికా చలనచిత్రం. ఫ్రాంక్ కాప్రా దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రం, జేమ్స్ హిల్టన్ 1933లో రాసిన లాస్ట్ హొరైజన్ అనే నవల ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
కథ
1931 మే నెలలో బాస్కల్ అనే ప్రదేశం (ఇరాన్) నుంచి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం  నలుగురు పౌరులని పెషావర్ చేర్చడానికి పూనుకుంటుంది. కథానాయకుడు హ్యూ కాన్వే (బ్రిటిష్ దౌత్యాధికారి), అతని అసిస్టెంటు మాలిన్సన్, క్రైస్తవ మిషనరీ మిస్ బ్రింక్లో, ఇంకా బెర్నార్డ్ అనే సాధారణ పౌరుడు- వీరు నలుగురూ చండీపూర్ మహారాజుగారి ప్రత్యేక విమానంలో పెషావర్ బయల్దేరతారు. అయితే ఆ విమానం దారితప్పి హిమాలయాల్లో కుప్పకూలిపోతుంది. అక్కణ్ణించి వారు షాంగ్రి-లా అనే ఒక బౌధ్ధ మఠం చేరుకుంటారు. అక్కడికి వారిని చేర్చడానికి చాంగ్ అనే సన్యాసి తోడ్పడతాడు. అద్భుతమైన అలౌకికమైన సౌందర్యంతో ఉండే ఆ ప్రదేశం పేరేమిటో, ఆ పర్వత శ్రేణువులేమిటో, అసలు తామే భూభాగంలో వున్నామో కూడా ప్రయాణికులకి అర్థం కాదు. ఎక్కడో టిబెట్ దగ్గర వున్నామని అంచనా వేసుకుంటారు.