cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు నిజాం శకం
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను నిర్మించే ప్రతిపాదనను 1870 సం.లో లేవనెత్తారు. హైదరాబాదు రాష్ట్రం నిజాం యొక్క ప్రభుత్వంలో ఉన్నప్పుడు భారత ఉప-ఖండంలో మిగిలిన ప్రాంతాలతో రాష్ట్రం అనుసంధానం కొఱకు నిర్ణయించుకుంది. నిజాం రైల్వేస్ ఒక ప్రైవేట్ సంస్థ వలె స్థాపించబడింది, సికింద్రాబాద్-వాడి రైలు మార్గ నిర్మాణము అదే సంవత్సరంలో ప్రారంభించారు. ఈ మార్గము హైదరాబాదు నుండి గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులర్ రైల్వే యొక్క (బ్రిటిష్ భారతదేశ యాజమాన్యంలోని రైల్వే సంస్థ) కర్ణాటక లోని వాడి జంక్షన్ వద్ద ప్రధాన రైలు మార్గమునకు అనుసంధానం చేయబడుతుంది. నిజాం ప్రభుత్వం నిర్మాణం కోసం అన్ని ఖర్చులకు ధన సహాయం అందించింది.
నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, సికింద్రాబాద్-వాడి రైలు మార్గము 1874 అక్టోబరు 9 సం.న సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషన్ తో పాటు పూర్తయ్యింది. ఈ విధంగా రైల్వేలను హైదరాబాదులో మొదటిసారిగాపరిచయం చేశారు. ప్రధాన మంటపం, స్టేషన్ సమూహం అసఫ్ జహి నిర్మాణ శైలితో ప్రభావితమయ్యాయి. స్టేషన్ భవనం ఒక కోటను పోలి ఉండి, హైదరాబాదు, సికింద్రాబాద్ జంట నగరాల్లో పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటిగా ఉంది. తదుపరి నిజాం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిజాం రైల్వేను వశం చేసుకుంది, రాష్ట్రం నిర్వహించే విధంగా నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే ను 1879 సం.లో స్థాపించబడింది. 1871 సం.లో సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ నుండి 146 మైళ్ళు (235 కిమీ) రైలు మార్గము ద్వారా సింగరేణి కోలియరీస్ (బొగ్గు గనుల సంస్థ) వఱకు అనుసంధానించ బడింది. 1889 సం.లో వాడి-సికింద్రాబాద్ రైలు మార్గము విజయవాడ జంక్షన్ వఱకు విస్తరింపబడెను.. తరువాతి సంవత్సరం, విజయవాడ జంక్షన్, చెన్నై సెంట్రల్ మధ్య బ్రాడ్ గేజ్ కనెక్షన్ ప్రారంభమైంది. ఈ విధంగా చేసినందు వలన రైలు ప్రయాణం హైదరాబాదు, చెన్నై (అప్పుడు మద్రాసు) మధ్య సాధ్యమవుతుంది.
హైదరాబాదు- గోదావరి వ్యాలీ రైల్వే కంపెనీ''' 1900 సం.లో మన్మాడ్-సికింద్రాబాద్ మీటర్ గేజ్ రైలు మార్గము (లైన్) ప్రారంభంతో స్థాపించబడింది. అయితే, చివరికి ఈ సంస్థ 1930 సం.లో నిజాం రాష్ట్రం రైల్వేలో విలీనమయ్యింది. 1916 సం.లో మరో రైల్వే టెర్మినస్, కాచిగూడ రైల్వే స్టేషను, నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే యొక్క ప్రధానకార్యాలయము కొరకు, సికింద్రాబాద్ లో ట్రాఫిక్‌ను నియంత్రించడానికి కూడా దీనిని నిర్మించారు. 1939 సం.లో నిజాం స్టేట్ రైల్వే ద్వారా హైదరాబాదు రాష్ట్రంలో మొదటి సారిగా గాంజ్ డీజిల్ రైలు కార్లను ప్రవేశ పెట్టడానికి ప్రయత్నించారు.
భారతీయ రైల్వేలు
thumb|1200x250px|కుడి| దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో పురాతనమైన రైల్వేస్టేషన్లలో ఒకటైన కాచిగూడ రైల్వేస్టేషను 1951 నవంబరు 5 న నిజాంస్ గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వేను భారతదేశం యొక్క ప్రభుత్వం జాతీయం చేశారు, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ కింద ప్రభుత్వం లోకి ప్రభుత్వరంగ ఇండియన్ రైల్వేస్ లో విలీనమైంది. సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ భారతీయ రైల్వేల లోని మధ్య రైల్వే జోన్ యొక్క దాని ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉన్న ముంబై సిఎస్‌టి నకు కేటాయించడం జరిగింది.
1966 సం.లో నూతన రైల్వే జోన్, దక్షిణ మధ్య రైల్వే, దాని ప్రధాన కార్యాలయంగా సికింద్రాబాద్ ఏర్పాటైంది, అంతే కాకుండా, సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజనుకు ప్రధాన కేంద్రంగా కూడా ఉంది. రైల్ నిలయం గా పిలవబడే దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోనల్ ప్రధాన కార్యాలయం దానిని 1972 సం.లో నిర్మించారు. సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను యొక్క డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయం 1980 సం.లో నిర్మించారు.
భారతీయ రైల్వేలు లోని ఆరు కేంద్రీకృత ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ లోని ఒకటి అయిన ఇండియన్ రైల్వే ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సిగ్నల్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెలికమ్యూనికేషన్స్ (IRISET)ను 1957 నవంబరు 24 న మినిస్ట్రీ ఆఫ్ రైల్వేస్ ద్వారా సికింద్రాబాద్‌లో ఏర్పాటు చేశారు. ఇది రైల్వే సిబ్బంది, రైల్వే సిగ్నలింగ్ , టెలీకమ్యూనికేషన్ రంగాల్లోని అధికారులు ప్రత్యేక శిక్షణ అవసరాలు తీర్చటానికి ఉద్దేశించింది. 1967 సం.లో అజంతా ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలును కాచిగూడ రైల్వే స్టేషను, మన్మాడ్ (సికిందరాబాద్ ద్వారా) మధ్య ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ రైలు ప్రారంభం చేసినప్పుడు 42.5 కి.మీ./గం. సగటున వేగంతో ప్రయాణించింది. ఇది భారతదేశంలో అతి వేగంగా నడిచిన మీటర్ గేజ్ రైలు. 1969 సం.లో గోల్కొండ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలును సికింద్రాబాద్, విజయవాడ మధ్య ప్రయాణం చేసే విధంగా ప్రవేశపెట్టారు. ఆ సమయంలో 58 కి.మీ./గం. సగటున వేగంతో దేశంలో అతి వేగంగా ఆవిరితో నెట్టబడే రైలుగా గుర్తించ బడినది, తరువాత గుంటూరు వరకు ఇది పొడిగించబడింది. సమర్థవంతమైన కార్యాచరణ, నిర్వాహక నియంత్రణ సులభతరం చేయడానికి:. సికింద్రాబాద్ డివిజన్ 1978 ఫిబ్రవరి సం.లో సికింద్రాబాదు రైల్వే డివిజను, హైదరాబాదు రైల్వే డివిజను లుగా అనేరెండు విభాగాలుగా విభజించారు.
కంప్యూటరీకరణ వ్యవస్థ
ప్రారంభంలో స్వతంత్ర కంప్యూటరీకరణ రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థ 1989 జూలై సం.లో సికింద్రాబాద్ లో దాని కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది. కానీ, దక్షిణ మధ్య రైల్వే ద్వారా సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ వద్ద కంప్యూటరైజ్డ్ ప్యాసింజర్ రిజర్వేషన్ సిస్టం (పిఆర్ఎస్) ప్రవేశంతో, 1989 సెప్టెంబరు 30 నుంచి సికింద్రాబాద్ రైలు రిజర్వేషన్లు సులభంగా జరిగాయి. ఈ విధానానికి తరువాత వరుసగా 1997, 1998, 1999, 1999 సం.లలో న్యూ ఢిల్లీ, హౌరా, ముంబై , చెన్నై లకు లింక్ జరిగింది. ఈ విధమైన రిజర్వేషన్లు వ్యవస్థ కస్‌సర్ట్ వ్యవస్థ రాక ముందు స్టేషన్లు ఇంటర్‌ కనెక్ట్ అభివృద్ధి చేయబడింది. కస్‌సర్ట్' (కంట్రీవైడ్ నెట్‌వర్క్ ఆఫ్ కంప్యూటరైజ్డ్ ఎన్‌హన్‌స్డ్ రిజర్వేషన్, టికెటింగ్) వ్యవస్థ 1994 సెప్టెంబరు సం.లో సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను వద్ద అభివృద్ధి చేయబడింది. కానీ, కస్‌సర్ట్ ప్రయాణీకుల రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ యొక్క మొదటి నమూనా 1995 జనవరి సం. వరకు స్టేషను వద్ద అమలు కాలేదు.
గేజ్ మార్పిడి
సికింద్రాబాదు-మన్మాడ్, సికింద్రాబాదు-గుంతకల్లు రైలు మార్గములు మీటరు గేజిపైనుండెను. వాడి-విజయవాడ మార్గము బ్రాడ్ గేజిపైనుండెను. రైల్వే వ్యవస్థ అంతయు ఒకే గేజిపై నుండవలెనన్న 'ప్రాజెక్ట్ యూనీగేజ్' ప్రకారము 1991-2004 సం. నడుమ ఈ స్టేషను పూర్తిగా బ్రాడ్ గేజిమయము చేయబడెను.
విద్యుద్దీకరణ
1993 సంవత్సరంలో కాజీపేట, విజయవాడ జంక్షన్ వైపు సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ వద్ద విద్యుద్దీకరణ జరిగింది. 100 ఎలక్ట్రిక్ లోకోమోటివ్స్ సామర్థ్యంతో నిర్వహించడానికి సౌత్ లాల్లగూడా (సికిందరాబాద్ స్టేషన్ సమీపంలో) వద్ద, ఒక విద్యుత్ లోకోమోటివ్‌ షెడ్, 1995 సం.లో. నిర్మించారు.
ఇటీవలి చరిత్ర
భారతదేశం యొక్క నేషనల్ కాపిటల్‌తో, భారతదేశం యొక్క రాష్ట్ర రాజధానులు కలిపే రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ 2001 సం.లో భారత రైల్వే బడ్జెట్లో సికింద్రాబాద్ నుండి హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ రైల్వే స్టేషనుల మధ్య ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కొరకు ప్రతిపాదించబడింది. సికింద్రాబాద్ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ 2002 ఫిబ్రవరి 27 సం..న పరిచయం చేయబడింది.
మల్టీ మోడల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ సిస్టమ్
హైదరాబాదు మల్టీ మోడల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ సిస్టమ్ (ఎంఎంటిఎస్), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఈ రకమైన వ్యవస్థను మొట్ట మొదటి సారిగా, 2003 సం.లో ప్రతి రోజు 13 సర్వీసులతో హైదరాబాదు రైల్వే స్టేషను నుండి లింగంపల్లి రైల్వే స్టేషను వరకు, అదేవిధముగా 11 సర్వీసులతో (మొదట్లో) లింగంపల్లి రైల్వే స్టేషను నుండి సికింద్రాబాదు వరకు రెండు రైలు మార్గములతో ప్రారంభం (పరిచయం) చేయబడింది. మరొక రైలు మార్గము సికింద్రాబాద్, ఫలక్‌నామా రైల్వే స్టేషను మధ్య నిర్మించారు. దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని గతంలో 1930 సం.లో ప్రారంభమైన నిజాం స్టే రైల్వేకు చెందిన సికింద్రాబాద్-మన్మాడ్ రైలు మార్గము (గతంలో హైదరాబాదు- గోదావరి లోయ రైల్వేలు) అయిన ఈ నిజామాబాద్-మనోహరాబాద్ రైలు మార్గము లోని మీటర్ గేజ్ సేవలు ముగింపు తీసుకురావడానికి 2004 జూన్ 30 న చివరి సారిగా మీటర్ గేజ్ రైలు నడిపింది.
భారతీయ రైల్వేలు లోని యూని గేజ్ ప్రాజెక్ట్ కార్యక్రమం కింద బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గము (ట్రాక్) గా మార్పిడికి సులభతరం అయ్యింది. ఈ రైలు మార్గము (లైన్) బ్రాడ్ గేజ్‌గా దాని గేజ్ మార్పిడి తర్వాత, 2005 ఫిబ్రవరి 7 లో కాచిగూడ రైల్వే స్టేషను - మన్మాడ్ రైలు మార్గము లోని విస్తరణలో భాగమైన సికింద్రాబాద్-మన్మాడ్ రైలు మార్గము రైల్వే ట్రాఫిక్ తెరవబడింది.
ప్రపంచ స్థాయి సౌకర్యాలు
2008-2009 సం. భారత రైల్వే బడ్జెట్లో సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషనును ప్రపంచ స్థాయి సౌకర్యాలతో స్థాయిని పెంచాలని (అప్‌గ్రేడ్ చేయాలని) యోచించారు.
దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్
దక్షిణ మధ్య రైల్వే మొదటి దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్ సికింద్రాబాద్ - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ ల మధ్య, సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ నుండి అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కే రోశయ్య ద్వారా 2010 మార్చి 14 సం. న ఝండా ఊపి ప్రారంభం చేయబడింది.
స్టేషను
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను (సెంట్రల్ స్టేషను) భారతీయ రైల్వే వ్యవస్థలో అతిపెద్ద, అత్యంత రద్దీ రైల్వే స్టేషన్లలో ఒకటి. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని ప్రధాన రైల్వే టెర్మినస్, హైదరాబాదు అర్బన్ ఏరియాలో ఒక ప్రధాన కమ్యూటర్ కేంద్రంగా ఉంది. నగరానికి పనిచేస్తున్న మూడు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లులో ఒకటైనది, ప్రధాన మయినది. ఇతర రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు కాచిగూడ రైల్వే స్టేషను, డెక్కన్-నాంపల్లి రైల్వే స్టేషనులు ఉన్నాయి.
దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోనల్ ప్రధాన కార్యాలయం, సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను యొక్క డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయము లకు ఈ సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను దగ్గరగా ఉంది. సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను విజయవాడ జంక్షన్ స్టేషను తర్వాత అత్యంత రద్దీ స్టేషనుగా ఉంది. విజయవాడ, గుంతకల్ జంక్షన్లు తర్వాత దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని మూడవ అతిపెద్ద జంక్షన్. సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను వద్ద రైల్వే ట్రాఫిక్ తగ్గించేందుకు, సికింద్రాబాద్ లో పెరుగుతున్న ప్రయాణీకుల ట్రాఫిక్ నియంత్రించడానికి రైల్వే బోర్డు హైదరాబాదు రైల్వే స్టేషను నాలుగవ ప్రధాన స్టేషనుగా నిర్ణయించింది. కొత్త టెర్మినల్ కోసం మల్కాజ్‌గిరి రైల్వే స్టేషను, మౌలాలి రైల్వే స్టేషను రెండు ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి,
లేఅవుట్
సికింద్రాబాద్ స్టేషను, స్టేషను లోపల ఒక పరిపూర్ణ ట్రాక్షన్ ప్రామాణిక స్టేషను లేఅవుట్ కలిగి ఉంది. స్టేషను లోపల అన్ని రైలు మార్గములు బ్రాడ్ గేజ్‌, విద్యుద్దీకరణ చేసి ఉన్నాయి. నాందేడ్-గుంతకల్ రైలు మార్గము విద్యుత్ గుండా వెళుతుంది కాని విద్యుద్దీకరణ జరగలేదు, కాబట్టి డీజిల్ రైళ్లు సర్వ సాధారణం.
ప్లాట్‌ఫారములు
ఈ స్టేషనులో 10 ప్లాట్‌ఫారములు ఉన్నాయి. ఇవి ఆర్‌సిసి (రీన్‌ఫోర్స్‌డ్ సిమెంట్ కాంక్రీట్) స్లాబుతో పైకప్పుతో కప్పబడి ఉన్నాయి. ప్రతి ప్లాట్‌ఫారము 24 కోచ్‌ల కంటే ఎక్కువతో ఉన్న ఒక రైలును నిర్వహించగలుగుతుంది. అన్నీ బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గములు (ట్రాక్లు), ప్లాట్‌ఫారములు 7 , 8 మధ్య ఒక అదనపు ట్రాక్ ఉంది. ఎంఎంటిఎస్, సబర్బన్ రెండు రైళ్లు ఒకే వేదిక వద్ద నిలుపుదల కొరకు (కారణంగా వాటి పొడవు తక్కువ) రైళ్లు సేవల కోసం ఈ ట్రాక్ ఉంది. ప్లాట్‌ఫారములు 6, 7 ఒక్కొక్కటి 6ఎ, 6బి , 7ఎ, 7బి అని రెండేసి ప్లాట్‌ఫారములుగా విభజించారు.
ప్లాట్‌ఫారము ప్రధాన సేవ వాడుక:
జంక్షన్
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను 4 దిశల నుండి రైలు మార్గములను కలిగియున్న జంక్షన్ - సికింద్రాబాద్ నుండి:
సేవలు క్లుప్తంగా
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను సగటున రోజూ 190 అనేక ఇంటర్-సిటీ, సబర్బన్ రైలు రైళ్లు కొరకు సేవలను అందిస్తున్నది. ఈ సేవలలో అత్యధిక భాగం సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను నుండి రైళ్ళు బయలు దేరతాయి లేదా స్టేషను వద్ద ఆగిపోతాయి. దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో రద్దీగా ఉండే రైలు మార్గములు ఒకటి అయిన విజయవాడ జంక్షన్ - వాడి రైలు మార్గము ఈ స్టేషను గుండా వెళుతుంది,
ఈ స్టేషను కూడా ఒక సరుకు రవాణా స్టేషను. భారతీయ రైల్వేలు పలు సరుకులను రవాణా చేసేందుకు అనేక రైలు సర్వీసులు కొరకు, దీనిని ఉపయోగిస్తుంది. సరుకు రవాణా సమర్థవంతంగా పర్యవేక్షణ కోసం ఇది ఒక ఫ్రైట్ ఆపరేషన్ సమాచార వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. , కోచింగ్ కార్యాచరణలు సమాచార వ్యవస్థలు ప్రారంభించాలని ప్రణాళికలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి.
సేవలు స్టేషను గుండా లేదా ప్రారంభాలు
సికింద్రాబాద్ స్టేషను అనేక రైలు మార్గములు కొరకు సేవలు అందిస్తోంది. ఈ స్టేషన్ లోని అన్ని రైలు పట్టాల మారములు (ట్రాకులు) మీదుగా రైళ్ళు నడుస్తాయి. విజయవాడ జంక్షన్ - వాడి రైలు మార్గము అత్యంత ముఖ్యమైన వాటిలో ఒకటి, దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో రద్దీగా ఉండే రైలు మార్గము.
రైలు మార్గములు:
ఇంటర్ సిటీ రైలు సర్వీసులు
సికింద్రాబాద్ స్టేషను భారతీయ రైల్వేలు లోని అత్యంత రద్దీగా ఉండే రైల్వే స్టేషన్లలో ఒకటి. ఈ స్టేషను నుండి సగటున రోజూ 120,000 మంది ప్రయాణీకులు 190 అనేక ఇంటర్-సిటీ, సబర్బన్ రైలు రైళ్ల ద్వారా వారి గమ్యస్థానాలకు చేరుతున్నారు. సికింద్రాబాద్ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ 2002 ఫిబ్రవరి 27 సం..న సికింద్రాబాద్ నుండి హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ రైల్వే స్టేషనుల మధ్య నడవడం ప్రారంభించింది. రెండు ఇతర రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు బెంగుళూరు సిటీ రైల్వే స్టేషను వద్ద ప్రారంభమయిన ఈ రెండు కూడా స్టేషను వద్ద ఆగుతాయి. రెండు గరీబ్ రథ్ సర్వీసులు స్టేషను వద్ద నుండి పనిచేస్తాయి. రోజువారీ నిర్వహించే, సికింద్రాబాద్ - విశాఖపట్నం గరీబ్ రథ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఒకటి, సికింద్రాబాద్ - యశ్వంత్‌పూర్ (బెంగుళూర్) మధ్య మరోటి ఉంది. దురంతో ఎక్స్ప్రెస్, నాన్ స్టాప్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ రైల్వే స్టేషనుల మధ్య ప్రారంభం చేశారు. ఈ స్టేషను వద్ద నిర్వహించే అన్ని ఇంటర్-సిటీ రైలు సేవలు భారతీయ రైల్వేలు ద్వారా నిర్వహించబడుతున్నాయి. కేంద్ర రైల్వే బడ్జెట్లో ప్రతి సంవత్సరం పరిచయం చేస్తూ రైల్వే మంత్రి భారతదేశం యొక్క పార్లమెంట్ లో కొత్త సేవలు కొరకు, సమర్పించడం జరుగుతుంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే కూడా అధిక ప్రయాణీకుల ప్రాధాన్యత గల వివిధ గమ్యస్థానాలకు రద్దీ తగ్గించడానికి ప్రత్యేక రైళ్ళు ద్వారా రైలు సేవలు కొరకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తుంది. వేసవి సెలవులలు, ఇతర పండుగలు వంటి రోజులు విపరీత రద్దీ కాలంగా ఉంటుంది. సికింద్రాబాద్-ముంబై వారానికి రెండుసార్లు నడిచే దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్, భారతదేశం యొక్క 2010-11 కేంద్ర రైల్వే బడ్జెట్లో ప్రకటించారు. దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోనల్ ప్రధాన కార్యాలయం కావడం, తెలంగాణ రాజధాని నగరం హైదరాబాదులో ఒక ప్రధాన స్టేషను కావడంతో, సూపర్ ఫాస్ట్ ఇంటర్ సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ రైల్వేలు సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ నుండి అనేక సర్వీసులు నడుపుతోంది. ఈ సేవల్లో అత్యధిక భాగం విజయవాడ జంక్షన్, విశాఖపట్నం, ఢిల్లీ, హౌరా స్టేషన్, చెన్నై సెంట్రల్, బెంగుళూరు రైల్వే స్టేషనులకు పనిచేస్తాయి. ఇక్కడకు రాక, బయలు దేరు ప్రయాణికుల అతిపెద్ద ప్రవాహం సికింద్రాబాద్-విశాఖపట్నం మధ్య ఉంటుంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని గోదావరి ఎక్స్‌ప్రెస్ అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక జాబితా రైళ్లు వాటిలో ఒకటి. .
సేవలు అందిస్తున్న రైళ్లు
సూపర్‌ఫాస్ట్ దూరప్రాంత ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు సికింద్రాబాద్ గుండా వెళ్ళడము లేదా ప్రారంభమవడాలు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి:
ప్రత్యేక రైళ్ళు
ఈ క్రింది సూచించిన భారతీయ రైల్వేలు యొక్క సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ ద్వారా ప్రత్యేక ప్రయాణించే సేవలు ఇవి:
కమ్యూటర్ రైల్
హైదరాబాద్ ఎంఎంటిఎస్ లోని అన్ని నాలుగు ఎంఎంటిఎస్ ప్రయాణిక రైలు మార్గాలుతో అనుసంధానం చేసేందుకు సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను ఒక్కటి మాత్రమే ఉంది. ఇది హైదరాబాదు ఎంఎంటిఎస్ యొక్క ప్రధాన ప్రయాణిక ఇంటర్ మార్పు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ స్టేషను నిర్మాణంలో ఉన్న హైదరాబాదు మెట్రో రెండు మార్గములు అయిన రైలు మార్గము-2, రైలు మార్గము-3 లకు దగ్గరగా ఉంది.
సికింద్రాబాద్ స్టేషను మరోవైపు సబర్బన్ రవాణా రైళ్లు (రైళ్లు పుష్-పుల్)కు స్థావరంగా ఉంది. హైదరాబాద్ అర్బన్ ఏరియా శివార్లలో విద్యుద్దీకరణ కాని రైలు రైలు మార్గములలో డిహెచ్‌ఎమ్‌యు లు ప్రయాణిస్తాయి. ఎంఎంటిఎస్ యొక్క విద్యుద్దీకరణ జరిగిన రైలు మార్గముల ద్వారా కూడా ఇవి ప్రయాణిస్తాయి.
మార్గములు
హైదరాబాదు ఎం.ఎం.టి.ఎస్. రైలు మార్గములు సికింద్రాబాద్ గుండా వెళ్ళడము లేదా ప్రారంభమవడాలు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి:
స్టేషను సౌకర్యాలు
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను ప్రయాణీకులకు అనేక సౌకర్యాలు బాగా ఏర్పాటు చేయబడ్డ రైల్వే స్టేషను. సికింద్రాబాద్ స్టేషనులో కల్పించిన ప్రయాణీకుల సౌకర్యాలు దక్షిణ మధ్య రైల్వే యొక్క ఏ ఇతర స్టేషను అటువంటివి కలిగి ఉండ లేదు. ఈ స్టేషను బాగా ఆధునిక సౌకర్యాలలో భాగమైన అల్ట్రా ఆధునిక భద్రతా (అల్ట్రా మోడరన్ సెక్యూరిటీ)ని అమర్చారు, పార్కింగ్ సౌకర్యం కూడా ఉంది. స్టేషన్ పక్కనే రైలు బండి స్టేషన్ వద్దకు రాకకు ముందుగానే, రైలు పెట్టె (కోచ్‌లు)లకు నిర్వహించాల్సిన పనులు, వాటిని శుభ్రం చేయుట కొరకు ఒక కోచింగ్ డిపో కూడా ఉంది. అయితే, స్టేషను చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాల్లో రద్దీ ఒక సమస్యగా ఉంది.
ప్రయాణీకుల సౌకర్యాలు
సికింద్రాబాద్ స్టేషనులో కల్పించిన ప్రయాణీకుల ఆధునిక సౌకర్యాలు పూర్తిగా సన్నద్ధమై ఉంటాయి, భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోనులో ఏ ఇతర స్టేషనుకు అటువంటి ఏర్పాట్లు కలిగి ఉండ లేదు కనుక సికింద్రాబాద్ స్టేషనును ప్రయాణీకులు బాగా ఉపయోగించు కుంటున్నారు. ఈ స్టేషనులో లాడ్జింగ్ (బస), రెస్టారెంట్లు, కేఫ్‌లు, కాఫీ షాప్, బుక్ స్టాల్స్ (పుస్తకం దుకాణాలు), వెయిటింగ్ హాల్స్ (వేచి ఉండు మందిరాలు), క్లోక్ రూములు (అంగీ గదులు), సైబరు కేఫ్ వంటి అనేక సౌకర్యాలు, పర్యాటక ఎజెంట్ కౌంటర్లు, రైలు విచారణ కౌంటర్లు, రైలు స్థితి ప్రదర్శన (డిజిటల్) బోర్డులు, రైలు స్థితి ప్రకటనలు, ఫ్ట్ బ్రిడ్జి (అడుగు వంతెన) లు మొదలైనవి ప్రయాణికులు ఉపయోగించుకోవడం కోసము ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి.
ప్రయాణీకుని సౌకర్యాలు కల్పనలో భాగంగా గీతా ప్రెస్ పుస్తకం స్టాల్స్, రామకృష్ణ మఠం వారి వేదాంత పుస్తకం దుకాణము, , పుస్తకాల అనేక రకాలతో వీలర్ బుక్ స్టాల్స్, ఆధ్యాత్మికం, నైతికం , మతపరమైన దగ్గర నుండి వార్తాపత్రికలు వరకు ఎన్నెన్నో ఉంటాయి. ప్రత్యేక ఆహార దుకాణాలను ఐఆర్సిటిసి, ఇతర ప్రైవేటు విక్రేతలు నిర్వహించబడుతున్న రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. అదేవిధంగా, విజయ డెయిరీ (పాలు ఉత్పత్తులు, తీపి డిజర్ట్స్), హిమాచల్ ప్రదేశ్ ఆపిల్ జ్యూస్ దుకాణం స్టాల్స్ కూడా ఉన్నాయి. ఇవి అన్నీ ప్రయాణీకుల ఆధునిక సౌకర్యాలుతో పాటుగా ప్లాట్‌ఫారము నం. 1 లో లభ్యమవుతాయి.
వేచియుండు మందిరాలు
కొత్త ఎయిర్ కండిషన్డ్ వేచియుండు హాల్ నందు, ఎయిర్ కండిషన్డ్‌ క్లాస్ టికెట్ పట్టుకొని ప్రయాణీకులు ఉచితముగా వినియోగించుకొన వచ్చును. ప్రస్తుతము ఉన్న ఎయిర్ కండిషన్డ్‌ సౌకర్యం ఉన్నడార్‌మెట్రీ నకు అదనంగా మరొక ఎనిమిది పడకలుతో, ప్రతిగది రెండు పడకలుతో 13 గదులు ఉన్న ఎయిర్ కండిషన్డ్‌ సౌకర్యం ఉన్నడార్‌మెట్రీ ఉంది.
స్టేషను దక్షిణ ద్వారం వద్ద వేచియుండు మందిరాలు రెండు ఎయిర్ కండిషన్డ్ చేయబడి ఉన్నాయి. స్టేషనులో ప్లాట్‌ఫారం నం. 10 లో నిర్మించిన వేచియుండు మందిరాలు ఎగువ, రెండవ తరగతి ప్రయాణికులు ఇద్దరి కోసం ఉద్దేశించినవి , ఇందులో ఖరీదైన కుర్చీలు, గాలి-కండిషనర్లు, డబ్బు చెల్లించి ఉపయోగపడే (పే అండ్ యూజ్) మరుగుదొడ్లు , పుష్కలమైన స్థలము (స్పేస్) కలిగి ఉన్నాయి. రోజువారీ దాదాపు 11,000 మంది ప్రయాణికులు ఈ వేచియుండు మందిరాలు సందర్శిస్తారు.
సెక్యూరిటీ
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషనులో ఆధునిక భద్రతా పరికరాలు బాగా అమర్చారు. సిసిటివీలు, తలుపు ఫ్రేం మెటల్ డిటెక్టర్లు, చేతిలో ఇమిడిపోయే సెన్సార్లు, ఇతర డిటెక్టివ్ పరికరాలు ఉన్నాయి. స్టేషనులో అందుబాటులో అనేక భద్రతా సిబ్బంది కూడా ఉన్నారు. స్టేషను ప్రాంగణంలో వివిధ ప్రాంతాల్లో 45 కెమెరాలు, స్టాటిక్, పాన్-టిల్ట్ జూమ్ (పిటిజడ్) అధిక-ఎండ్ కెమెరాలుతో సహా ఏర్పాటు చేసారు. ఈ కెమెరాలు అంతర్జాలం (ఇంటర్నెట్)తో అనుసంధానించబడి డిజిటల్ వీడియో రికార్డర్లు కలిగి ఉంటాయి. , అంతర్గతంగా ముడిపడి ఉండే డేటా కేబుళ్లతో వీటిని మానిటర్ల ద్వారా పర్యవేక్షిస్తారు. పాన్-టిల్ట్ జూమ్ కెమెరాలు 360 డిగ్రీల రొటేట్ అవుతూ ఉంటాయి, ఇవి ఒక కిలోమీటర్ల పరిధి కలిగి ఉంటాయి. వ్యవస్థ నియంత్రణలు స్టేషను లోని రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (ఆర్పిఎఫ్) పోస్ట్ వద్ద ఉంచబడ్డాయి.
రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (ఆర్పిఎఫ్) సిబ్బంది నుండి కూడా అనుమానాస్పద పరిస్థితులలో కదిలే ఎటువంటి వాటి మీదనయినా స్థిరమైన జాగరణ నిర్వహించేందుకు సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, తొమ్మిది నిఘా కెమెరాలు స్టేషను వద్ద ఏర్పాటు చేశారు. ఇండియన్ రైల్వేస్ కూడా రైల్వే స్టేషను వద్ద కౌంటర్ తీవ్రవాద చర్యలు నిరోదించడానికి త్వరలో నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్స్ (ఎన్ఎస్జి) కమాండో యొక్క నమూనా దుస్తుల్లో కనిపిస్తుంది.
భారతదేశంలో బెదిరింపుల తరువాత తీవ్రవాదం యొక్క నేపథ్యం పెరుగుతున్న దశలో, దక్షిణ మధ్య రైల్వే పైలట్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా రూ.40 లక్షలు (USD $ 65000) వ్యయంతో ఒక సామాను చెక్ ప్రారంభించింది.
పార్కింగ్, ఇతర సాంకేతికములు
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను వద్ద కారు, ద్విచక్ర పెద్ద పార్కింగ్ సౌకర్యం ఉంది. స్టేషను యొక్క ప్రవేశద్వారం వద్ద ఒక ఆటో రిక్షా స్టాండ్ కూడా ఉంది. స్టేషను యొక్క దక్షిణ భాగంలో ప్రవేశద్వారం వద్ద ప్రయాణికులు కొరకు ఒక టాక్సీ స్టాండ్ సౌకర్యం సిటీ టాక్సీలు, ప్రైవేటు టాక్సీ క్యాబ్లు లతో ఇచ్చారు.
టికెట్ కౌంటర్లు
సికింద్రాబాద్ స్టేషనులో ప్రయాణీకుల కోసం రెండు టికెట్ కౌంటర్లు ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. ప్రయాణీకులు రైలులో సెకండ్ క్లాస్, సాధారణ కంపార్ట్‌మెంట్లులో ప్రయాణము కోసం, వాటికి రిజర్వేషన్లు ఉండవు కాబట్టి వారు టిక్కెట్లు కొనుగోలు చేయవచ్చును. ఒక కంప్యూటరీకరణ రిజర్వేషన్లు సౌకర్యం అలాగే ఒక సమాచారం సెల్ పర్యాటకుల కొరకు అందించబడుతుంది. ప్రయాణికుల సౌలభ్యం కోసం ప్యాసింజర్ ఆపరేటెడ్ ఎంక్వయిరీ టెర్మినల్ (పిఒఈటి) సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంది. రైళ్ల కదలికల సమాచారాన్ని తెలుసుకునేందుకు నేషనల్ రైలు ఎంక్వయిరీ వ్యవస్థ (ఎన్‌టిఈఎస్)ను కూడా ఆక్సెస్ చెయ్యవచ్చును. ఇండ్‌రైల్ పాసులు, స్టేషను నుండి సుమారు 200 మీటర్లు దూరంలో ఉన్న రిజర్వేషన్లు సెంటర్ వద్ద అందుబాటులో ఉన్నాయి.
నీరు రీసైక్లింగ్
దక్షిణ మధ్య రైల్వే, సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను వద్ద నీటిని ఆదా చేయడానికి రూ. 12 మిలియనుల వ్యయంతో ఒక టెండరు ద్వారా ఒక వాటర్ రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు చేశారు. దాదాపు 800 కోచ్‌లు, అప్రాన్స్, స్టేషను ప్లాట్‌ఫారముల వాషింగ్ సహా రైళ్ల నిర్వహణ కొరకు రోజువారీ నీటి వినియోగం 30,000 లీటర్ల అవసరం ఉంది. వాటర్ రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్ యొక్క సంస్థాపన వల్ల ఉపయోగించిన నీరు అంతా పైపుల ద్వారా సేకరిస్తారు, జీవ , రసాయన చికిత్స కోసం ప్లాంటుకు పంపుతారు. తాగునీరు కోసం సరిపోనివి అయినా, పునర్వినియోగ నీరు కోచ్‌లు, ప్లాట్‌ఫారముల శుద్ధి కొరకు తగినంత మంచిగా ఉంటుంది.
భవిష్యత్తు
భారతీయ రైల్వే 2008-09 సం. బడ్జెట్ సెషన్ సమయంలో అప్పటి రైల్వే మంత్రి లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, 200 ఏళ్లకు పైగా సేవలందిస్తున్న సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషనును, ఒక వైభవంతమైన సౌకర్యాలతో కూడిన స్టేషనుగా అభివృద్ధి లోనికి మార్పు చెయ్యడానికి రూ. 40 బిలియను (USD $ 1 బిలియన్ల) ఖర్చుతో ఒక నమూనాను బయటకు తెచ్చారు. తర్వాత 2009-10 సం. తొలి బడ్జెట్‌లో, అప్పటి రైల్వే మంత్రి మమతా బెనర్జీ, ప్రపంచ స్థాయి సౌకర్యాలుతో అభివృద్ధి చేయవలసిన 50 స్టేషన్లు జాబితాలో సికింద్రాబాద్ స్టేషనును కూడా చేర్చి ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ ఆలోచన అనుకరిస్తూ, ఆధునిక సౌకర్యాలుతో పాటుగా ఒక అల్ట్రా ఆధునిక రైలు కేంద్రంగా (అల్ట్రా మోడరన్ ట్రైన్ హబ్) స్టేషనుకు మార్పులను జోడించారు. మంత్రిత్వశాఖ ప్రకారం, అభివృద్ధి చేయటం ఇటలీ దేశములోని రోమ్ యొక్క ప్రధాన రైల్వే స్టేషను అయిన రోమ టెర్మిని (ఇటాలియన్ భాషలో:స్టాజివన్ టెర్మిని) రైల్వే స్టేషను తరహాలో పూర్తి అవుతుంది. దివంగత ముఖ్యమంత్రి వై .ఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి, టొరంటో రైల్వే స్టేషను తరహాలో సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను పరిసరాల్లోని పాత మహాత్మా గాంధీ హాస్పిటల్ భూమి అభివృద్ధి కోసం ప్రతిపాదనను ఆదేశించారు. ఇది ప్రయాణికుల కోసం ఒక ప్రధాన చివరి భాగం (టెర్మినస్)గా, ఒక వాణిజ్య కేంద్రంగా, ఒక పార్కింగ్ సౌకర్యంగా అభివృద్ధి చేశారు.
నూతన శైలి
స్టేషను వద్ద ప్రస్తుతము ఉన్నటువంటి భద్రతా ఉపకరణాలు అయిన సిసిటివీలు, డోర్‌ఫ్రేం మెటల్ డిటెక్టర్లు, చేతిలో ఇమిడిపోయే సెన్సార్లు, ఇతర డిటెక్టివ్ ఎక్విప్‌మెంట్ కొత్త పథకమునకు సరిపోయే విధంగా మార్పులు చేసి వినియోగించడానికి అవకాశం ఉండవచ్చును. కేంద్రీకృత లైటింగ్, సీటింగ్ ప్రాంతాలు, వేచియుండు గదులు, రిటైరింగ్ గదులు, ఇంటర్నెట్ (కియోస్క్‌లు) బట్టీలు వంటివి అప్‌గ్రేడ్ అవుతాయి.
భవిష్యత్తు అంచనా
ఈ స్టేషను నుండి సగటున రోజూ 120,000 మంది ప్రయాణీకులు 190 అనేక ఇంటర్-సిటీ, సబర్బన్ రైలు రైళ్ల ద్వారా వారి గమ్యస్థానాలకు చేరుతున్నారు. ప్రాజెక్ట్ తర్వాత 100 సంవత్సరాల అవసరాలకు అంచనాతో అభివృద్ధి చేయడం అవసరం ఉంది. 2009 జూన్ సం.లో అప్పటి కేంద్ర రైల్వే మంత్రి శ్రీమతి మమతా బెనర్జీ బడ్జెట్ 2009-10 తొలి ప్రదానోత్సవ సమయంలో ఇదే ఉద్ఘాటించారు, జాబితాలో మరిన్ని స్టేషన్లను కూడా జోడించారు.
భారీ నవీకరణ
200 ఏళ్ల సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను ఒక కొత్త ప్రయాణంతో దండెత్తితే, భారీ నవీకరణ వలన ఒక పురాతన కాలంలోని స్మృతికి చిహ్నమైన వారసత్వ భవనం వదిలి ఉండవల్సి రావచ్చునేమోనని పరిరక్షకులు భయపడుతున్నారు. ఇప్పటికే వివిధ అభివృద్ధి పనుల క్రింద స్టేషనులో రూ. 85 మిలియనుల మొత్తాన్ని ఖర్చు చేశారు.
రైల్వే బోర్డు వరుస సమావేశాల్లో 2009 జూలై సం.లో అధికారులతో సమావేశం అయ్యింది. దానికి ఫలితంగా, ఒక మాస్టర్ ప్లాన్ గీయటం, పూర్తి ప్రాతిపదికన, అంచనా వ్యయం, సౌకర్యాలు చేర్చడంతో సహా ప్రాజెక్ట్ కోసం, ఒక కన్సల్టెంట్ తీసుకోవాలని నిర్ణయించారు. మాస్టర్ ప్లాన్ గీయటం ఎవరు పదినెలలు సమయం లోపల పూర్తి చేయగలరోనని అందుకొరకు కన్సల్టెంట్స్ ఆహ్వానించడం గ్లోబల్ టెండర్లను 26 సెప్టెంబరున జారీ చేశారు. , అధికారులు విజయవంతమైన బిడ్డర్ ఎంచుకునేందుకు, అక్టోబరు 30 న వాటిని తెరవడానికి సన్నాహాలు చేశారు. కానీ ఆ తేదీని 24 డిసెంబరు వరకు పొడిగించారు. వేలం పాటలో బిడ్డర్ ఎంచుకునేందుకు లభ్యత కాని కారణంగా ఇది క్రమంగా నిరవధికంగా పొడిగింపు జరిగింది.
నూతన భవనం
సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను ప్రక్కన బోయిగూడ (దక్షిణం) వైపు ఒక అతిధేయ సౌకర్యాలుతో అభివృద్ధి చేయాలని ఆలోచించారు. ఒక కొత్త భవనం, నాలుగు అంతస్తులుతో రూపకల్పన చేశారు. వీటిలో ఇప్పుడు మొదటి, రెండవ అంతస్తులు రూ. 22 మిలియన్ వ్యయంతో పూర్తి చేసారు. .
దురంతో రైళ్లు
ఇండియన్ రైల్వే 2009-10 సం. బడ్జెట్లో భారతదేశం కేంద్ర రైల్వే మంత్రి మమతా బెనర్జీ దురంతో రైళ్లు అని ఒక కొత్త రకం రైలు యొక్క సేవలను ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి కేవలం సాంకేతిక కారాణాలతో మాత్రమే ఆగుతాయి, వీటిని సికింద్రాబాద్ నుంచి న్యూ ఢిల్లీ వరకు ఒక కాని స్టాప్ రైళ్ళుగా నడపవచ్చును.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు జంక్షన్ స్టేషన్లు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ వర్గం:సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:1874 రైల్వే స్టేషనులు ప్రారంభాలు వర్గం:తెలంగాణ రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:హైదరాబాదు ఎంఎంటిఎస్ స్టేషన్లు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
కావ్య మాధవన్
కావ్య మాధవన్ (జననం 19 సెప్టెంబర్ 1984) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె 1991లో పూక్కలం వరవాయి సినిమాలో బాల నటిగా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి  1999లో చంద్రనుడిక్కున్న దిఖిల్‌ సినిమాలో తొలిసారి హీరోయిన్ గా  నటించింది. కావ్య మాధవన్ పెరుమజక్కలం (2004), గడ్డమా (2010) చిత్రాలలో నటనకుగాను రెండుసార్లు ఉత్తమ నటిగా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డును అందుకుంది.
వివాహ జీవితం
కావ్య 9 ఫిబ్రవరి 2009న నిశాల్ చంద్రను పెళ్లి చేసుకుంది, ఆ తర్వాత ఆమె కువైట్‌కు వెళ్లి అదే సంవత్సరం జూన్‌లో స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చి, 24 జూలై 2010న విడాకుల కోసం కోర్టును ఆశ్రయించి  భార్యభర్తలిద్దరు 25 మే 2011న కోర్టుకు హాజరై విడాకులకు  పరస్పర అంగీకారం తెలపడంతో 30 మే 2011న విడాకులు మంజురయ్యాయి. కావ్య నటుడు దిలీప్‌ ని 25 నవంబర్ 2016న రెండో వివాహం చేసుకుంది. వీరిద్దరికి కుమార్తె మహాలక్ష్మి అక్టోబర్ 2018న జన్మించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1984 జననాలు
ఏ మంత్రం వేసావె
ఏ మంత్రం వేసావె  2018 మార్చి 9 న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. శ్రీధర్ మర్రి దర్శకత్వంలో గోలీసోడా ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో విజయ్ దేవరకొండ, శివాని నటించారు..
కథ
నిఖిల్ ‌ (విజ‌య్ దేవ‌ర‌కొండ‌) ఆన్‌లైన్ గేమింగ్‌కు బానిసైన యువ‌కుడు. ఇంటి నుండి బ‌య‌ట‌కు రాకుండా ఆన్‌లైన్ గేమ్స్‌లోనే కాలం గ‌డుపుతుంటాడు. ఓ రోజు అతడికి రాగ్స్ అలియాస్ రాగ‌మాలిక (శివానీ సింగ్‌) ప‌రిచ‌యం అవుతుంది. నిఖిల్ ‌కి పేరు చెప్పకుండా అత‌న్ని ఆట ప‌ట్టిస్తుంటుంది. రాగ్స్‌తో స్నేహం చేయాల‌నుకుంటాడు నిఖిల్ ‌. అయితే త‌న‌ని క‌ల‌వాలంటే నిజ జీవితంలో ఓ ఆట ఆడి గెల‌వాల‌నే షరతు పెడుతుంది రాగ్స్‌. త‌న నిబంధ‌న‌లకు ఒప్పుకున్న నిఖిల్ ‌.. ఆమెను క‌లుసుకునే ప్ర‌య‌త్నంలో రాగ్స్‌కు ఓ ప్ర‌మాదం ఉంద‌ని తెలుసుకుంటాడు. రాగ్స్‌ను కాపాడే ప్ర‌య‌త్నంలో నిఖిల్ ‌చాలా స‌మ‌స్య‌ల‌ను ఎదుర్కొంటాడు. ఆ స‌మ‌స్య‌లేంటి? చివ‌రికి నిఖిల్ ‌, రాగ్స్ ఒక‌ట‌య్యారా? అనే విష‌యాలు మిగిలిన కథలో భాగం.
బయటి లంకెలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:తిరువీర్ నటించిన సినిమాలు
తాళజాతి మొక్కల వనం
తాళజాతి మొక్కల వనం హైదరాబాదులోని ఒక ప్రత్యేకమైన ఉద్యానవనం.దీని ప్రత్యేకత వృక్షాలలో పామే లేదా ఆరికేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు, వృక్షాలు కలిగియుండడం. వీటిని తెలుగులో తాళజాతి అంటారు. ఈ కుటుంబానికి చెందిన ఆరు ఉపకుటుంబాలలోని ఇంచుమించు 120 రకాల మొక్కలు, మొత్తం 250 వరకు ఉన్నాయి.
ఈ ఉద్యానవనం 2002 సంవత్సరంలో హైదరాబాదు మహా నగర పాలక సంస్థకు చెందిన చంద్రమోహన్ రెడ్డి ప్రారంభించారు. కొన్ని అరుదైన మొక్కల్ని మలేషియా, మడగాస్కర్ వంటి ఇతర దేశాలనుండి తెప్పించారు. ఇది వృక్షశాస్త్రంలో పరిశోధకులకు చాలా ఉపయోగపడుతుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఉద్యానవనాలు వర్గం:హైదరాబాదు
అగ్ని-3
అగ్ని-3 భారత్ అభివృద్ధి చేసిన మధ్యంతర పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి. అగ్ని శ్రేణిలో వచ్చిన ఈ మూడవ క్షిపణికి 3,500 కి.మీ. - 5,000 కి.మీ. పరిధి ఉంది. పొరుగు దేశాల సరిహద్దుల నుండి బాగా దూరంలో గల లక్ష్యాలను ఇది ఛేదించగలదు. ఈ క్షిపణి వర్తుల దోష పరిధి 40 మీటర్ల లోపే. ఈ పరిధి క్షిపణులలో ప్రపంచంలోకెల్లా అత్యంత పదునైన క్షిపణి ఇది. 2011 జూన్‌లో అగ్ని-3 ను సాయుధ బలగాల్లోకి తీసుకుని మోహరించినట్లుగా వార్తలు వెలువడ్డాయి.
పరిచయం
భారత్ యొక్క కనీస అణ్వస్త్ర నిరోధ కార్యక్రమంలో అణుత్రయం ఒక భాగం. అణుత్రయంలో సుదూర పరిధి క్షిపణి ఒకటి అవసరం. దేశంలో ఏ మూల నుండైనా, దేశానికి చెందిన ద్వీపాల నుండైనా, ప్రపంచంలో  ఏ మూలన  ఉన్న భారత నౌకాదళ యుద్ధ నౌకల నుండైనా  ప్రయోగించగలిగే సామర్థ్యం ఉండాలి. ఈ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఎక్కువ పేలోడుతో, ఎక్కువ పరిధితో, లావుగా పొట్టిగా ఉండే అగ్ని-3 క్షిపణిని రూపొందించారు. శత్రువు యొక్క బాలిస్టిక్ క్షిపణి వ్యతిరేక వ్యవస్థలకు అందకుండా దాడి చెయ్యగలిగే సామర్థ్యం కూడా ఈ క్షిపణికి ఉండాలి. అలాంటి సామర్థ్యం ఉండాలంటే, ఈ క్షిపణికి MIRV వంటి సామర్థ్యం ఉండాలి.
వివరాలు
ఈ క్షిపణిలో ఆధునిక దిశానిర్దేశ, నియంత్రణ వ్యవస్థలు, కంప్యూటరు వ్యవస్థలు ఉంటాయి. ఈ వ్యవస్థలన్నిటినీ ప్రకంపనాలను, ఉష్ణాన్ని, మోతలనూ తట్టుకునేలా రూపొందించారు. 2010 ఫిబ్రవరి 7 న జరిపిన పరీక్షలో, రింగ్ లేసరు గైరో ఆధారంగా పనిచేసే దిశానిర్దేశ వ్యవస్థను పరీక్షించారు.
అగ్ని-3, 2 మీటర్ల వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. ఈ వ్యాసం కారణంగా ఈ క్షిపణిని భారత్ అభివృద్ధి చేసిన 2.3 మీ. వ్యాసంగల లాంచ్ వ్యవస్థల నుండి ప్రయోగించవచ్చు.
క్షిపణి రూపకల్పన చేసిన తొలినాళ్ళలో మొదటి దశ 7.7 మీ. పొడవుతో, 32 టన్నుల బరువు కలిగి ఉండేది. రెండవ దశ 3.3 మీ. పొడవు, 10 టన్నుల బరువూ కలిగి ఉండేది. ఈ క్షిపణి వివిధ పరిధి-పేలోడు కలయికలను ప్రయోగించవచ్చు. 4,500 కి.మీ. అత్యధిక పరిధి, 2490 కి.గ్రా. అత్యధిక పేలోడునూ కలిగి ఉంటుంది.
బరువును తగ్గించి తిరిగి రూపకల్పన
DRDO అగ్ని-3 రూపకల్పనలో విస్తృతమైన మెరుగుదల చర్యలు చేపట్టింది. ఇంజను వ్యవస్థను తిరిగి రూపొందించింది. మేరేజింగ్ స్టీలును వాడారు. కాంపోజిట్ రాకెట్ మోటారును వాడారు. ఈ చర్యలతో, అగ్ని-3 బరువు 22 టన్నులకు తగ్గింది.
ప్రొపల్షన్
అగ్ని-3 లో రెండు ఘన ఇంధన దశలుంటాయి. మొదటి దశ బూస్టరును కాంపోజిట్ పదార్థాలతో తయారు చేసారు. రెండవ దశ మేరేజింగ్ స్టీలుతో తయారైంది. రెండవ దశలో వెక్టరింగ్ నాజిళ్ళు ఉన్నాయి. ఇవి, క్షిపణి  గమన దిశను నియంత్రిస్తాయి.
పునఃప్రవేశ వాహనం అగ్ని RV Mk 4
అగ్ని-3 అనేక రకాల ఆయుధాలను మోసుకుపోగలదు. డీకాయ్‌లు, క్షిపణి నిరోధ వ్యవస్థల నుండి తప్పించుకునే పరికరాలతో సహా ఇది 600 కి.గ్రా నుండి 1,800 కి.గ్రా. వరకు పేలోడును తీసుకుపోగలదు. అగ్ని-3 పునఃప్రవేశ వాహనం వేగ నియంత్రక, దిశానిర్దేశక, పునఃప్రవేశ నియంత్రణ వ్యవస్థలు కలిగి స్వయంసమృద్ధంగా ఉంటుంది.
తేలికగాను, దృఢంగానూ ఉండే పునఃప్రవేశ వాహనానికి కార్బన్ కాంపోజిట్లతో కూడిన ఉష్ణ కవచం ఉంటుంది. ఇవి 6000 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకోగలవు.
కె-4 జలాంతర్గామి ప్రయోగిత బాలిస్టిక్ క్షిపణి
కె-4, కె క్షిపణుల శ్రేణిలో భాగంగా అభివృద్ధి చేసిన క్షిపణులలో ఒకటి. అగ్ని-3 యొక్క జలాంతర్గామి కూర్పును అభివృద్ధి చెయ్యడంపై DRDO దృష్టి పెట్టింది. దీనితో భారత్‌కు సముద్రం నుండి అణ్వాయుధాలను ప్రయోగించగల ఎదురుదాడి సామర్థ్యం కలుగుతుంది. 3,500 కి.మీ. పరిధి గల కె-4 క్షిపణిని 2016 మార్చి 31 న  విశాఖపట్నం వద్ద అరిహంత్ జలాంతర్గామి నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. 5,000 కి.మీ. పరిధిగల కె-4 క్షిపణి అభివృద్ధి దశలో ఉంది.
పరీక్షా ప్రయోగాలు
కుడి|thumb|అగ్ని క్షిపణుల పరిధి 2006 జూలై 9 న మొదటిసారి అగ్ని-3 పరీక్ష జరిగింది. అబ్దుల్ కలాం ద్వీపం నుండి ఈ పరీక్ష జరిగింది. క్షిపణి లక్ష్యాన్ని చేరలేదు, సముద్రంలో పడిపోయి,  ప్రయోగం  విఫలమైంది. వేడి వాయువులు క్షిపణి కవచంలోకి వెళ్ళి మొదటి దశలోని ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను నాశనం చెయ్యడంతో  ఏర్పడిన లోపం వలన, ఈ ప్రయోగం విఫలమైందని DRDO వెల్లడించింది. క్షిపణి ప్రయాణించవలసిన 15 నిముషాల కాలానికి గాను 5 నిముషాలే ప్రయాణించడం వలన ఈ ప్రయోగం పాక్షిక విజయం సాధించిందని  భారత  రక్షణ మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రకటించాడు.
2007 ఏప్రిల్ 12 న చేసిన రెండవ ప్రయోగం విజయవంతమైంది. భారత ప్రభుత్వ రక్షణ వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ "3,000 కి.మీ. దూరాన ఉన్న లక్ష్యాలను కచ్చితంగా ఛేదించగల ఈ క్షిపణితో భారత అణునిరోధక సామర్థ్యపు విస్తృతి నిరూపితమైంది" అని ప్రకటించింది.
2009 ఆగస్టులో తలపెట్టిన అగ్ని-3 పరీక్షను ఆపేసారు. కారణాలు తెలియరాలేదు.
2010 ఫిబ్రవరి 7 న అగ్ని-3 ని నాలుగోసారి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. క్షిపణి ప్రయోగ ధ్యేయాలన్నిటినీ చేరుకుని, లక్ష్యాన్ని చక్కటి కచ్చితత్వంతో ఛేదించింది. లక్ష్యానికి దగ్గర్లో ఉంచిన రెండు నౌకలు క్షిపణి తన లక్ష్యాన్ని  చేదిస్తూండగా గమనించాయి. ఈ పరీక్ష ద్వారా అణ్వాయుధాన్ని ట్రిగ్గరు చేసే మెకానిజాన్ని పరీక్షించారు. భారత సైన్యంలోకి అగ్ని-3 ని చేర్చుకునే ముందు చేపట్టే పరీక్షల్లో భాగం ఈ పరీక్ష.
అగ్ని-3 మోహరింపుకు సిద్ధంగా ఉందని 2010 ఆగస్టులో భారత రక్షణ మంత్రి ప్రకటించాడు. ఈ క్షిపణిని సాయుధ బలగాల్లోకి చేర్చారని 2011 జూన్‌లో వార్తలు వచ్చాయి.
అగ్ని-3 క్షిపణులతో కూడిన ఒక క్షిపణి బలగాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నారని 2012 సెప్టెంబరులో వార్తలు వచ్చాయి.
2012 సెప్టెంబరు 21 న వ్యూహాత్మక బలగాల కమాండ్ తన శిక్షణా ప్రయోగాల్లో భాగంగా అగ్ని-3 ను రైలు మొబైలు లాంచరు ద్వారా ప్రయోగించింది. ఉత్పత్తి చేసిన క్షిపణులలోంచి ఒకదాన్ని ఎంచుకుని,  ఈ ప్రయోగం చేసారు. క్షిపణి అన్ని ధ్యేయాలనూ అందుకుని, లక్ష్యాన్ని రెండకెల కచ్చితత్వంతో ఛేదించింది.
2013 డిసెంబరు 23 న వ్యూహాత్మక బలగాల కమాండ్ అగ్ని-3 ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
2015 ఏప్రిల్ 16 న వ్యూహాత్మక బలగాల కమాండ్ మళ్ళీ పరీక్షించింది. అబ్దుల్ కలాం ద్వీపం నుండి చేసిన ప్రయోగం విజయవంతమైందని ఇంటెరిం టెస్ట్ రేంజి డైరెక్టరు ఎం వి కె వి ప్రసాద్ తెలిపారు.
బయటి లింకులు
Category:All articles with unsourced statements
సురేష్ బొబ్బిలి
సురేష్ బొబ్బిలి తెలుగు చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు. 2017లో వచ్చిన మా అబ్బాయి అనే చిత్రం ద్వారా చిత్రసీమలోకి అడుగుపెట్టాడు. వేణు ఊడుగుల దర్శకత్వంలో, సాయి పల్లవి, రానా దగ్గుపాటి నటిస్తూ శ్రీ లక్ష్మి వెంకటేశ్వర ఫిలిమ్స్ మరియు సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ సంయుక్తంగా నిర్మిస్తున్న విరాటపర్వం చిత్రానికీ సురేష్ బొబ్బిలి సంగీత దర్శకుడు.
వృత్తిరంగం
సురేష్ తొలిదశలో తెలుగు న్యూస్ ఛానల్ వి6 న్యూస్ తో కలిసి తెలంగాణ అవతరణ దినోత్సవ, బతుకమ్మ, బోనాలు పండుగలకు సంబంధించిన పాటలకు సంగీతం అందించాడు. 2015లో బతుకమ్మ పండుగకోసం సురేష్ స్వరపరిచిన పచ్చ పచ్చని పల్లె పాటకు, తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవానికి స్వరపరిచిన జనని పాటకు ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. తరువాత సినిమాలకు సంగీతం అందించాడు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:సంగీత దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
లావోస్
లావోస్ ; అధికారికంగా " లావో పీపుల్సు రిపబ్లిక్కు " అని పిలువబడుతుంది. ఆగ్నేయ ఆసియాలో ఇది ఏకైక భూపరివేష్టిత దేశం గా గుర్తించబడుతుంది. ఇండోచైనా ద్వీపకల్పం నడిబొడ్డున ఉన్న లావోస్ వాయవ్య సరిహద్దులో మయన్మార్ (బర్మా), చైనా, తూర్పు సరిహద్దులో వియత్నాం, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో కంబోడియా, పశ్చిమ, నైరుతి సరిహద్దులో థాయిలాండ్ ఉన్నాయి. ప్రస్తుత లావోస్ " లాన్ క్జాంగ్ హోం ఖావో (వైట్ పారాసోల్ ఆధ్వర్యంలో ఒక మిలియను ఏనుగుల రాజ్యం)గా చారిత్రక, సాంస్కృతికంగా గుర్తించబడుతుంది. ఇది 14 వ శతాబ్దం మధ్య నుండి 18 వ శతాబ్దం వరకు అతిపెద్ద ఆగ్నేయాసియా రాజ్యాలలో ఒకటిగా ఉంది. భౌగోళికంగా ఆగ్నేయాసియాలో లాన్ క్సాంగు కేంద్ర స్థానంగా ఉన్న కారణంగా ఈ రాజ్యం ఒక ప్రసిద్ధ వాణిజ్యకేంద్రంగా మారి ఆర్థికంగా సాంస్కృతికంగా సంపన్నదేశంగా మారింది. కొంతకాలం అంతర్గత వివాదం తరువాత లాన్ క్సాంగు మూడు వేర్వేరు రాజ్యాలుగా విడిపోయాయి; లుయాంగు ఫ్రాబాంగు, వియంటియాను, చంపసాకు. 1893 లో మూడు భూభాగాలు సమైఖ్యం అయిన తరువాత ఇది ఒక ఫ్రెంచి రక్షిత ప్రాంతంగా మారి ఇప్పుడు లావోస్ దేశం అని పిలువబడుతుంది. జపాను ఆక్రమణ తరువాత 1945 లో కొంతకాలం స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటికీ 1949 లో స్వయంప్రతిపత్తిని గెలుచుకునే వరకు తిరిగి ఫ్రెంచి ఆధిపత్యంలో కొనసాగింది. 1953 లో లావోస్ స్వతంత్రదేశమై సిసావాంగు వాంగు ఆధ్వర్యంలో రాజ్యాంగబద్ధమైన రాచరికం దేశంగా ఉంది. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన కొద్దికాలానికే సుదీర్ఘ అంతర్యుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఇది సోవియటు యూనియను మద్దతుతో సాగిన కమ్యూనిస్టు ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నది. మొదట రాచరికపాలన తరువాత లావోసు అనేక సైనిక నియంతృత్వాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడింది. దీనికి యునైటెడు స్టేట్సు మద్దతు ఉంది. 1975 లో వియత్నాం యుద్ధం ముగిసిన తరువాత కమ్యూనిస్టు పాథెటు లావో ఉద్యమం అధికారంలోకి రావడంతో అంతర్యుద్ధం ముగిసింది. 1991 లో సోవియటు యూనియను రద్దు అయ్యే వరకు కమ్యూనిస్టు పాలన మొదటి సంవత్సరాలలో లావోస్‌కు సోవియటు యూనియను మద్దతుతో సైనిక, ఆర్థిక సహాయం లభించింది.
2018 లో ఆగ్నేయాసియాలో తలసరి జిడిపి (పిపిపి)లోలావోస్ (సింగపూర్, మలేషియా, థాయిలాండ్ తరువాత) 4 వ స్థానంలో ఉంది. అదే సంవత్సరంలో మానవ అభివృద్ధి సూచిక (హెచ్‌డిఐ) లో ప్రపంచదేశాలలో లావోసు 139 వ స్థానంలో ఉంది. లావోస్ ఆసియా-పసిఫికు వాణిజ్య ఒప్పందం, ఆగ్నేయాసియా దేశాల సంఘం, తూర్పు ఆసియా సమ్మిటు, లా ఫ్రాంకోఫోనీలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. 1997 లో లావోస్ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సభ్యత్వం కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నది; 2013 ఫిబ్రవరి 2 న దీనికి పూర్తి సభ్యత్వం లభించింది. ఇది " ఏక పార్టీ సోషలిస్టు రిపబ్లికు "గా ఉన్న లావోస్ " లావో పీపుల్సు రివల్యూషనరీ పార్టీ " చే పాలించబడుతూ మార్క్సిజం-లెనినిజాన్ని సమర్థిస్తుంది.
లావోస్‌ రాజధాని, అతిపెద్ద నగరంగా వియంటియాను నగరం ఉంది. ఇతర ప్రధాన నగరాలుగా లుయాంగు ప్రాబాంగు, సవన్నాఖెటు పాక్సే ఉన్నాయి. లావోస్ అధికారిక భాష లావో. లావోస్ బహుళ జాతి ప్రజలున్న దేశం. లావో స్థానిక జాతికి చెందిన ప్రజలు రాజకీయంగా, సాంస్కృతికంగా ఆధిపత్యం వహిస్తూ జనాభాలో 55% ఉన్నారు. వారు అధికంగా లోతట్టు ప్రాంతాలలో ఉన్నారు. పర్వత ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న మోన్-ఖైమర్ సమూహాలు, మోంగు, ఇతర దేశీయ కొండ తెగలకు చెందిన ప్రజలు జనాభాలో 45% ఉన్నారు. నదుల ఉత్పత్తి చేయబడుతున్న విద్యుత్తును దాని పొరుగు దేశాలైన థాయిలాండ్, చైనా, వియత్నాంలకు విక్రయించడం లావోస్ అభివృద్ధి వ్యూహాలలో భాగంగా ఉంది. అలాగే నాలుగు కొత్త నిర్మాణాల ద్వారా "భూమార్గంలో-అనుసంధాన" దేశంగా మారడం లావోస్ చొరవ మీద ఆధారపడి ఉంది. రైలుమార్గాలు లావోస్‌ను పొరుగుదేశాలతో అనుసంధానిస్తుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు లావోస్‌ను ఆగ్నేయాసియా - పసిఫికు ప్రాంతంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటిగా పేర్కొంది. వార్షిక జిడిపి వృద్ధి 2009 నుండి సగటున 7.7%.
పేరు వెనుక చరిత్ర
లావోస్ అనే ఆంగ్ల పదం ఫ్రెంచి భాష ఆధారంగా సృష్టించబడింది. 1893 లో ఫ్రెంచి ఇండోచైనాలోని మూడు లావో రాజ్యాలను ఏకం చేశారు. లావో అంటే సంప్రదాయానికి అత్యధికంగా ప్రాముఖ్యత ఇస్తూ ఆధిపత్య ధోరిణి ప్రదర్శించే సమూహానికి చెందిన ప్రజలు అని అర్ధం.
ఇంగ్లీషు మాట్లాడేవారు కొన్నిసార్లు "లావోస్" ను తప్పుగా ఉచ్చరిస్తారు. వారు దీనిలో 'ఎస్' ను నిశ్శబ్ధ అక్షంరంగా ఉచ్చరించాలని తప్పుగా భావిస్తారు. లావోస్‌లోని 'ఎస్' ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉండదు.
లావో భాషలో దేశం పేరు "మువాంగ్ లావో" (ເມືອງ ລາວ) లేదా "పాథెట్ లావో" (ປະ ເທດ ລາວ), రెండూ అక్షరాలా "లావో దేశం" అని అర్ధాన్ని సూచిస్తాయి.
ఆరంభకాల చరిత్ర
ఉత్తర లావోస్‌లోని అన్నమైటు పర్వతాలలో ఉన్న తమ్ దట్ లింగు గుహ నుండి ఒక పురాతన మానవ పుర్రెను స్వాధీనం చేసుకున్నారు; ఈ పుర్రె కనీసం 46,000 సంవత్సరాల పురాతనమైనదని విశ్వసిస్తున్నారు. ఇది ఆగ్నేయాసియాలో ఇప్పటివరకు కనుగొనబడిన ఆధునిక మానవుని పురాతన శిలాజంగా మారింది. ఉత్తర లావోస్‌లోని లేట్ ప్లీస్టోసీన్ నాటి ప్రదేశాలలో హోబిన్హియన్ రకాలతో వంటి రాతి కళాఖండాలు కనుగొనబడ్డాయి. క్రీస్తుపూర్వం 4 వ సహస్రాబ్దిలో ఈ ప్రాంతంలో వ్యవసాయ సమాజం అభివృద్ధి చెందిందని పురావస్తు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. పరిశోధనలో లభించిన ఖననం జాడి, ఇతర రకాల సమాధులు, క్రీ.పూ 1500 కాలంనాటి కాంస్య వస్తువులు ఈ ప్రాంతంలో ఒక సంక్లిష్ట సమాజం నివసించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఇక్కడ లభించిన ఇనుప ఉపకరణాలు క్రీ.పూ 700 నాటికి చెందినవని భావించబడుతున్నాయి. ప్రోటో-చారిత్రాత్మక కాలంలో చైనా, భారతీయ నాగరికతలతో వీరికి పరిచయం కలిగి ఉండవచ్చు. 8 వ -10 వ శతాబ్దాల మధ్యకాలంలో తాయి భాష మాట్లాడే తెగలకు చెందిన ప్రజలు గ్వాంగ్జీ నుండి నైరుతిదిశగా పయనించి లావోస్, థాయిలాండు భూభాగాలకు వలసగా వచ్చారని భాషా, ఇతర చారిత్రక సాక్ష్యాల ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
లాన్ క్సాంగు
14 వ శతాబ్దంలో లావో యువరాజు ఫా న్గుం స్థాపించిన లాన్ జాంగ్ (మిలియన్ ఎలిఫెంట్స్) రాజ్యచరిత్ర లావోస్ చరిత్రగా గుర్తించబడింది. ఈ చరిత్ర ఆధారంగా ఫా న్గుం తండ్రి పాలనలోని ఖైమరు సామ్రాజ్యం నుండి తన కుటుంబాన్ని వెలుపలికి తీసుకునిపోయి 10,000 మంది ఖైమరు సమూహానికి చెందిన దళాలతో మెకాంగు నది పరీవాహక ప్రాంతంలోని లావో రాజ్యాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. వియంటియానును స్వాధీనం చేసుకోవడంతో దండయాత్ర ముగింపుకు వచ్చింది. ఆయన లావో రాజుల సంతతికి చెందినవాడని విశ్వసిస్తున్నారు. ఆయన తన రాజ్యంలో థెరావాడ బౌద్ధమతాన్ని ప్రధాన మతంగా మార్చాడు. తరువాత లాన్ క్సాంగు రాజ్యం విస్తరించబడింది. స్థాపించిన 20 సంవత్సరాలలో ఈ రాజ్యం తూర్పువైపున్న వియత్నాంలోని అన్నామైటు పర్వతాల వెంట చంపా వరకు విస్తరించబడింది. ఆయన నీతిరహిత ప్రవర్తనను ఆయన మంత్రులు సంహించలేక 1373 లో ఆయనను బహిష్కరించిన తరువాత ప్రస్తుత థాయి లాండులోని నాన్ ప్రొవిన్సుకు చేరుకున్నాడు. తరువాత ఆయన అక్కడే మరణించాడు. ఫా న్గుం పెద్ద కుమారుడు ఉన్ హ్యూవాను సంసెంతై పేరుతో సింహాసనం అధిరోహించి 43 సంవత్సరాలు పాలించాడు. సంసెంతై పాలనలో లాన్ క్సాంగు ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా మారింది. కానీ 1421 లో ఆయన మరణించిన తరువాత వారి శతృవర్గాలు (వారితో 100 సంవత్సరాల కాలం పోరాడుతున్న వర్గాలు) వారిని పతనం చేసాయి.
1637 నాటికి సోలిగ్నా వోంగ్సా సింహాసనాన్ని అధిరోహించిన సమయంలో లాన్ క్సాంగు సరిహద్దులు మరింత విస్తరించబడ్డాయి. ఆయన పాల లావోస్ స్వర్ణయుగంగా పరిగణించబడుతుంది. ఆయన వారసుడు లేకుండా మరణించిన తరువాత రాజ్యం మూడు రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. 1763 - 1769 మధ్యకాలంలో బర్మా సైన్యాలు ఉత్తర లావోస్‌ను అధిగమించి లుయాంగు ఫ్రాబాంగును స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. చివరికి చంపసాక్ సియామీల ఆధిపత్యంలోకి వచ్చింది.
సియామీలు చావో అనౌవాంగును వియంటియాను రాజుగా నియమించారు. ఆయన లావోస్‌లో లలిత కళలు, సాహిత్యం పునరుజ్జీవనాన్ని ప్రోత్సహించాడు. అలాగే లుయాంగు ఫ్రాబాంగుతో సంబంధాలను మెరుగుపరిచాడు. 1826 లో వియత్నామీల ఒత్తిడి కారణంగా ఆయన సియామీల మీద తిరుగుబాటు చేశాడు. అయినప్పటికీ ఈ తిరుగుబాటు విఫలమై వియంటియాను దోచుకోబడింది. అనౌవాంగును ఖైదీగా బ్యాంకాకుకు తీసుకెళ్లారు. తరువాత అక్కడ ఆయన మరణించాడు.
1876 ​​లో లావోస్‌లో జరిగిన ఒక సియామీల సైనిక పోరాటాన్ని బ్రిటిషు పరిశీలకుడు " ఈ పోరాటాలు పెద్ద ఎత్తున నిర్వహించబడిన బానిస-వేట దాడులుగా మారాయి" అని వర్ణించారు.
ఫ్రెంచి లావోసు (1893–1953)
19 వ శతాబ్దం చివరలో " చైనీస్ బ్లాక్ ఫ్లాగ్ " ఆర్మీ లుయాంగు ప్రబాంగును దోచుకుంది. ఫ్రాన్సు పాలకుడు " కింగ్ ఉన్ ఖాం "నును రక్షించి లుయాంగు ఫ్రాబాంగును ఫ్రెంచి ఇండోచైనా రక్షితప్రాంతంలో చేర్చింది. కొంతకాలం తర్వాత వియంటియాను రక్షితప్రాంతంలో చంపాసకు రాజ్యం కూడా చేర్చబడింది. ఏకీకృత లావోస్‌కు లుయాంగు ఫ్రాబాంగు రాజు సిసావాంగు వాంగు పాలకుడు అయ్యాడు. ఈ రాజ్యానికి మరోసారి వియంటియాను రాజధానిగా అవతరించింది.
ఫ్రాన్సు లావోస్‌కు ప్రత్యేకంగా ఎటువంటి ప్రాముఖ్యత ఇవ్వ లేదు. ఫ్రెంచి పాలనలో ఫ్రెంచి రక్షితప్రాంతంలో ఆర్థికంగా ప్రాధాన్యత వహించిన అన్నం, థాయిలాండు, టోంకిన్ల మధ్య అనుసంధిత రాజ్యంగా ఉన్న లావోస్‌లో ఫ్రెంచి కొర్వీ అనే వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ వ్యవస్థ ఆధారంగా లావోలోని పురుషులందరూ బలవంతంగా వలస ప్రభుత్వానికి సంవత్సరానికి 10 రోజుల శ్రమను అందించాలని నిర్బంధించబడ్డారు. లావోస్‌లో టిన్, రబ్బరు, కాఫీ ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నప్పటికీ ఫ్రెంచి ఇండోచైనా ఎగుమతులలో అది ఒక శాతం కంటే అధింగా లేని కారణంగా అది తగినంతగా గుర్తించబడలేదు. 1940 నాటికి లావోస్‌లో 600 మంది ఫ్రెంచి పౌరులు నివసించారు. ఫ్రెంచి పాలనలో వియత్నామీయుల లావోస్‌ వలస ప్రోత్సహించబడింది. వలసపాలకులు దీనిని ఇండోచైనా- వలస ప్రాంతాల భూభాగకొరత సమస్యకు ఆచరణాత్మక పరిష్కారంగా భావించారు. 1943 నాటికి వియత్నాం జనాభా దాదాపు 40,000. లావోస్ అతిపెద్ద నగరాలలో సంఖ్యాపరంగా వియత్నామీయులు ఆధిఖ్యతలో ఉన్నారు. వియత్నామీయులు వారి స్వంత నాయకులను ఎన్నుకునే హక్కును కలిగి ఉన్నారు. పర్యవసానంగా, వియంటియాను జనాభాలో 53%, థాఖేకులో 85%, పాక్సేలో 62% వియత్నామీయులు ఉన్నారు. 1945 నాటికి ఫ్రెంచి వారు ఇండోచైనా మీద జపనీయులు చేసినదాడిలో విస్మరించబడిన వియంటియాను మైదానం, సవన్నాఖెటు ప్రాంతం, బోలావెను పీఠభూమి వంటి మూడు కీలక ప్రాంతాలకు వియత్నామీయులను తరలించాలనే ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళికను రూపొందించారు. మార్టిన్ స్టువర్ట్-ఫాక్స్ అభిప్రాయం ఆధారంగా లావోప్రజలు వారి స్వంత దేశం మీద నియంత్రణ కోల్పోయి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
మొదటి ఇండోచైనా యుద్ధ సమయంలో ఇండోచైనా కమ్యూనిస్టు పార్టీ పాతే లావో స్వాతంత్ర్య సంస్థను ఏర్పాటు చేసి పాథెటు లావో వియత్నాం స్వాతంత్ర్య సంస్థ (వియతు మిన్) సహాయంతో ఫ్రెంచి వలసరాజ్యాల దళాలమీద యుద్ధం ప్రారంభించింది. 1950 లో ఫ్రెంచి యూనియనులో "అనుబంధ రాజ్యంగా" ఫ్రెంచి ప్రభుత్వం లావోస్‌కు సెమీ స్వయంప్రతిపత్తిని ఇవ్వవలసిన పరిస్థితి ఎదురైంది. లావోస్ రాజ్యాంగ రాచరికం పూర్తి స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటికీ వాస్తవానికి లావోస్ 1953 అక్టోబరు 22 వరకు ఫ్రాన్సు నియంత్రణలో ఉంది.
స్వాతంత్రం, కమ్యూనిస్టు పాలన (1953–ప్రస్తుత)
మొదటి ఇండోచైనా యుద్ధానికి ఫ్రెంచి ఇండోచైనా వేదికగా ఉంది. ఈ యుద్ధం చివరికి ఫ్రెంచి ఓటమికి దారితీసింది. 1954 లో జరిగిన జెనీవా సమావేశంలో లావోస్‌ శాంతి ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. 1955 లో యుఎస్ రక్షణ శాఖ " ఫ్రెంచి ఎవాల్యుయేషన్ ఆఫీస్ " పేరుతో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను సృష్టించి ఫ్రెంచి మద్దతుతో కమ్యూనిస్టు పాథెటు లావోకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి లావోస్‌లో " రాయల్ లావో ఆర్మీ " ని తొలగించి లావోస్‌ను యుఎస్ నియంత్రణ విధానంలో భాగం చేసింది.
1960 లో లావోస్ రాజ్యంలో వరుస తిరుగుబాట్లలో భాగంగా రాయల్ లావో ఆర్మీ, పాథెట్ లావో గెరిల్లాల (ఉత్తర వియత్నాం- కమ్యూనిస్టు మద్దతు, సోవియటు యూనియను-మద్దతుగల) మధ్య పోరాటం జరిగింది. 1962 లో " నేషనల్ యూనిటీ " పేరుతో రాకుమారుడు సౌవన్నా ఫోమా రూపొందించిన రెండవ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం విజయవంతం కాలేదు. రాయల్ లావోటియా ప్రభుత్వం, పాతేట్ లావో మధ్య పెద్ద ఎత్తున తలెత్తిన అంతర్యుద్ధం కారణంగా పరిస్థితి క్రమంగా క్షీణించింది. పాథెటు లావోకు ఎన్.వి.ఎ, వియత్కాంగు సైనికపరంగా మద్దతు ఇచ్చాయి.
లావోస్ కొన్ని భాగాలు ఉత్తర వియత్నాం చేత ఆక్రమించబడిన కారణంగా వియత్నాం యుద్ధంలో లావోస్ ఒక ముఖ్య భాగం ఉంది. ఎందుకంటే దక్షిణప్రాంతం మీద యుద్ధానికి లావోస్ సరఫరా మార్గంగా ఉపయోగించబడింది. ప్రతిస్పందనగా యునైటెడు స్టేట్సు ఉత్తర వియత్నాం స్థానాలకు వ్యతిరేకంగా బాంబు దాడులను ప్రారంభించింది. లావోస్ క్రమరహితమైన సాధారణ యాంటీకామునిస్టు దళాలకు, లావోస్‌లోకి దక్షిణ వియత్నాం చొరబాట్లకు మద్దతు ఇచ్చింది (లావోస్‌లో సి.ఐ.ఎ. కార్యకలాపాలను చూడండి).
రాయల్ కింగ్డమ్ ఆఫ్ లావోస్ ప్రభుత్వ పతనం నిరోధించడానికి పాథెట్ లావో మీద, వియత్నాం దళాల పీపుల్సు ఆర్మీ మీద యునైటెడు స్టేట్సు భారీ వైమానిక బాంబు దాడులు దాడి చేసింది. అలాగే యుఎస్ బలగాల మీద దాడి చేయడానికి వియత్నాం రిపబ్లిక్కు " హో చి మిన్ ట్రైల్ " ఉపయోగించడాన్ని యు.ఎస్. ప్రభుత్వం ఖండించింది. 1964 - 1973 మధ్య లావోస్‌ మీద అమెరికా రెండు మిలియన్ల టన్నుల బాంబులను పడేసింది. ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఐరోపా, ఆసియా మీద అమెరికా పడేసిన 2.1 మిలియన్ల టన్నుల బాంబులకు సమానం. లావోస్‌ను జనాభా పరిమాణంతో పోలిస్తే చరిత్రలో అత్యధికంగా బాంబు దాడికి గురైన దేశంగా భావించవచ్చు. న్యూయార్కు టైమ్సు "లావోస్‌లోని ఒక్కొక వ్యక్తి మీద దాదాపు ఒక టన్ను బాంబుదాడి జరిగింది " అని పేర్కొంది. దాదాపు 80 మిలియన్ల విఫలమైన బాంబుల పేలుడుపదార్ధ! దేశవ్యాప్తంగా చెల్లాచెదురుగా ఉంది. ఇవి వార్షికంగా సుమారు 50 మంది లావోటియన్ల మరణానికి కారణం ఔతుంది. అంతేకాక వ్యవసాయక్షేత్రాలు పండించడానికి అసాధ్యమై నిరుపయోగం ఔతున్నాయి. వీటిని నిర్వీర్యం చేయడం అసాధ్యం. ఈ యుద్ధంలో ఉపయోగించిన క్లస్టరు బాంబుల ప్రభావం కారణంగా లావోస్ ఆయుధాలను నిషేధించటానికి 2010 నవంబరులో జరిగిన క్లస్టరు " రాష్ట్ర పార్టీల మొదటి సమావేశానికి " మూనిషన్సు కన్వెన్షను న్యాయవాది ఆతిథ్యం ఇచ్చారు.
1975 లో పాథెటు లావో వియత్నాం పీపుల్స్ ఆర్మీ సోవియటు యూనియను మద్దతుతో రాచరిక లావో ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టారు. 1975 డిసెంబరు 2 న కింగ్ సావాంగు వత్థానాను బలవంతంగా పదవీ విరమణ చేయించిన తరువాత ఆయన జైలులో మరణించాడు. అంతర్యుద్ధంలో 20,000 - 62,000 మధ్య లావోటియన్లు మరణించారు.
1975 డిసెంబరు 2 న కైసోను ఫోమ్విహేనే ఆధ్వర్యంలోని పాథెట్ లావో ప్రభుత్వం దేశం మీద నియంత్రణ సాధించిన తరువాత దేశం పేరును " లావో పీపుల్సు డెమోక్రటికు రిపబ్లికు " గా పేరు మార్చింది. తరువాత వియత్నాంలో సాయుధ దళాలను నిలబెట్టడానికి, దేశాన్ని పర్యవేక్షించడంలో సహాయపడటానికి సలహాదారులను నియమించే ఒప్పందాలపై సంతకం చేసింది. 1977 లో సంతకం చేసిన ఒక ఒప్పందం ద్వారా లావోస్, వియత్నాం మధ్య సంబంధాలు లాంఛనప్రాయమయ్యాయి. ఇది లావో విదేశాంగ విధానానికి సూచనలు మాత్రమే కాకుండా రాజకీయ, ఆర్ధిక జీవితంలోని అన్ని స్థాయిలలో వియత్నాం ప్రమేయాం మీద ఆధారపడడాన్ని లావో అధిగమించిందనడాన్ని సూచించింది. 1979 లో లావోస్‌ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ వియత్నాం, పీపుల్సు రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనాతో సంబంధాలను ముగించాలని భావించింది. ఇది యునైటెడు స్టేట్సు, ఇతర దేశాల వాణిజ్యంలో చైనాను ఒంటరిగా చేయడానికి దారితీసింది. 1979 లో లావోస్‌లో 50,000 మంది వియత్నాం దళాలు, 6,000 మంది వియత్నాం అధికారులు వియంటియానులోని మంత్రిత్వ శాఖలకు జతచేయబడ్డారు.
లావోస్‌లోని ముఖ్య ప్రాంతాలలో వియత్నాం పీపుల్స్ ఆర్మీ ఆఫ్ ది సోషలిస్టు రిపబ్లికు ఆఫ్ వియత్నాం, వియత్నాం-మద్దతుగల పాథెట్ లావో మిశ్రిత దళాలు, హ్మోంగు తిరుగుబాటుదారుల మద్య యుద్ధం కొనసాగింది. వీటిలో సయసబౌన్ క్లోజ్డు మిలిటరీ జోన్, వియంటియాను ప్రొవిన్సు సమీపంలో ఉన్న జిసాంబౌను క్లోజ్డు మిలిటరీ జోన్, జియాంగు ఖౌవాంగు ప్రావిన్సు ఉన్నాయి. 1975 నుండి 1996 వరకు యునైటెడు స్టేట్సు, థాయిలాండు 2,50,000 లావో శరణార్థులకు పునరావాసం కల్పించింది. ఇందులో 130,000 హ్మోంగు (చూడండి: ఇండోచైనా శరణార్థుల సంక్షోభం).
2015 డిసెంబరు 2 న లావోస్ రిపబ్లిక్కు 40 వ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంది.
భౌగోళికం
ఆగ్నేయాసియాలో లావోస్ మాత్రమే భూబంధితదేశం దేశంగా ఉంది. ఇది 14 ° - 23 ° ఉత్తర అక్షాంశం (ఒక చిన్న ప్రాంతం 14 డిగ్రీలు దక్షిణంగా ఉంటుంది), రేఖాంశాలు 100 ° - 108 ° తూర్పురేఖాంశంలో ఉంటుంది. లావోస్ దట్టమైన అటవీ భూభాగం, అధికంగా కఠినమైన పర్వతప్రాంతాలను కలిగి ఉంటుంది. మైదానాలు - పీఠభూములతో కూడిన 2,818 మీటర్లు (9,245 అడుగులు) ఎత్తైన ఫౌ బియా ప్రాంతం దేశంలో అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంగా ఉంది. మెకాంగు నది లావోస్, థాయిలాండు మద్య పశ్చిమ సరిహద్దులో ఎక్కువ భాగాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. అన్నమైటు పర్వతశ్రేణి లావోస్, వియత్నాం మద్య తూర్పు సరిహద్దులో ఎక్కువ భాగం ఏర్పరుస్తుంది. లుయాంగు ప్రాబాంగు పర్వతశ్రేణి లావోస్ థాయిలాండు ఎత్తైన ప్రాంతాల మద్య వాయువ్య సరిహద్దులో అధికభాగాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. దేశంలోని ఉత్తరభూభాగంలో జియాంగుఖోంగు, దక్షిణాంత భూభాగంలో బోలావెను పీఠభూమి ఉన్నాయి. దేశంలో వర్షపాత ప్రభావితమైన ఉష్ణమండల వాతావరణం నెలకొని ఉటుంది.
మే నుండి నవంబరు వరకు ప్రత్యేకమైన వర్షాపాతం ఉంటుంది. తరువాత డిసెంబరు నుండి ఏప్రిలు వరకు పొడి వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. స్థానిక సాంప్రదాయం ప్రకారం మూడు సీజన్లు (వర్షం, చల్లని, వేడి) వాతావరణం ఉంటుంది. పొడి వాతావరణ తరువాత రెండు నెలలు వేడివాతావరణం ఉంటుంది. లావోస్ రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం అయిన వియంటియానుతో లుయాంగు ప్రాబాంగు, సవన్నాఖెటు, పాక్సే వంటి ఇతర ప్రధాన నగరాలు ఉన్నాయి.
1993 లో లావోస్ ప్రభుత్వం దేశం భూభాగంలో 21% భూభాగాన్ని నివాసయోగ్యమైన పరిరక్షణప్రాంతంగా కేటాయించింది. "గోల్డెన్ ట్రయాంగిల్" అని పిలువబడే గసగసాల పండించబడే నాలుగు దేశం లావోస్ ఒకటిగా ఉంది. సౌత్ ఈస్టు ఆసియాలోని యు.ఎన్.ఒ.డి.సి. ఫాక్ట్ బుక్కు 2007 అక్టోబరు " ఆధారంగా 2006 లో లావోస్‌లో గసగసాల సాగు విస్తీర్ణం 15 కి.మీ.
లావోస్ మూడు భౌగోళిక ప్రాంతాలను కలిగి ఉన్నట్లు పరిగణించవచ్చు: ఉత్తర, మధ్య, దక్షిణ.
వాతావరణం
లావోస్‌లో అధికంగా ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణం నెలకొని ఉంది. ఉష్ణమండల రుతుపవనాలు, తేమతో కూడిన ఉప-ఉష్ణమండల వాతావరణం కూడా సంభవిస్తుంది.లావోస్ తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పిడితో బాధించబడుతుంది. దేశంలోని ప్రొవింసులన్ని మొత్తంగా అత్యంత సమస్యాత్మకమైన వాతావరణమార్పిడి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
నిర్వహణా విభాగాలు
లావోస్‌ను 17 ప్రావింసులు (ఖౌఎంగు), ఒక ప్రిఫెక్చరు (కాంపెంగు నాఖోను) గా విభజించారు. ప్రిఫెక్చరు ప్రొవొంసులో రాజధాని నగరం వియంటియాను (నాఖోను లూవాంగు వియాంగుచాను) ఉంది. 2013 డిసెంబరు 13 న కొత్తగా జైసోంబౌను ప్రావిన్సు, స్థాపించబడింది. ప్రావింసులను జిల్లాలుగా (మువాంగు), తరువాత గ్రామాలుగా (బాను) విభజించారు. "పట్టణ" గ్రామం తప్పనిసరిగా ఒక పట్టణంగా భావించబడుతుంది.
విదేశీసంబంధాలు
విదేశీసంబంధాలు