cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కాంతం కథలు
ఇతర విశేషాలు
కాంతం కథల్లో ఆయన నిజజీవితంలో జరిగిన సంభాషణలు స్ఫూర్తిగా రాసేవాడు. ఉదాహరణకు ఆయన ఓ సారి భార్యని పిలిచి నా కలం కనపట్లేదు,వెతికి పెట్టమంటే ఆవిడ వంటింట్లోనుంచి నాకు అట్లకాడ కనపడడం లేదు కాస్త వెతికిపెట్టండి అందంట. ఇలా నిజ జీవితంలోనే దాంపత్య సన్నివేశాలను, చిన్న సంఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని రాసినవి కాబట్టే ఇప్పటికీ కాంతం కథలు నిత్య నూతనమనిపిస్తాయి.
పాండ్య రాజవంశం
ఆరంభకాల తమిళ సాహిత్యం
అగనానురు, పురనానూరు సేకరణలలో లభించిన అనేక చిన్న కవితలతో సమాంతరంగా మధురైకాంచి, నెడునాళ్వడై అనే రెండు ప్రధాన రచనలు ఉన్నాయి - ఇవి ప్రారంభ చారిత్రక కాలంలో పాండ్యా దేశంలో సమాజం, వాణిజ్య కార్యకలాపాల గురించి ఒక సంగ్రహావలోకనం ఇస్తాయి. పురనానూరు, అగనానూరు సేకరణలలో వివిధ పాండ్య పాలకులను ప్రశంసిస్తూ పాడిన కవితలు, పాలకులు స్వరపరిచినట్లు పేర్కొన్న కవితలు కూడా ఉన్నాయి.
కాంతం కథలు
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
పాండ్య రాజవంశం
ఆరంభకాల తమిళ సాహిత్యం
కవితలలోనే కాక తరువాత జారీచేసిన తామ్రఫలకం (సా.శ.8 వ -9 వ శతాబ్దం)లో రాజు పెరువలుడి గురించి ప్రస్తావించబడింది. మధురైకాంచి రచనలో రచయిత మాంగుడి మరుదనార్, తన పోషకుడైన తలైయంగనం నెడుంజెళియనును కోర్కై ప్రభువుగా, దక్షిణ పరంతపర్ ప్రజలను రక్షించే యుద్దవీరుడిగా పేర్కొన్నాడు. ఇందులో నెడుంజెళియన్ పాలనలో మదురై, పాండ్య దేశం గురించి పూర్తి నిడివి ప్రస్తావన ఉంది. ప్రసిద్ధ తలైయలంగనం (తూర్పు తంజావూరులో) యుద్ధంలో పాండ్యులు తన శత్రువులను (ఇందులో చేర, చోళులు కూడా ఉన్నారు) ఓడించారని చెబుతారు. ఆయన మిళలై, ముత్తురులను, సముద్రం వెంబడి రెండు "వెల్" కేంద్రాలు (పుదుక్కొట్టైలో) గెలిచినందుకు ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. నక్కీరర్ రాసిన నెడునాళ్వడై (పట్టుపుట్టు సేకరణలో) రాజు నెడుంజెళియన్ రాజభవనం గురించిన వర్ణన ఉంది.
విదేశీ వనరులు
గ్రీకు, లాటిను మూలాలు (సా.శ. ప్రారంభ శతాబ్దాలు) తమిళకం మాదిరిగానే పురాతన తమిళ దేశాన్ని "లైమిరికు" లేదా "డామిరిసు" (లేదా డైమిరిసు / డిమిరిక్సు లేదా డామిరిసు), దాని పాలక కుటుంబాలను సూచిస్తాయి. "... నెల్సిండా ముజిరిసు నదీమార్గం, సముద్రమార్గంలో ఐదు వందల స్టేడియాల దూరంలో ఉంది. మరొక రాజ్యం పాండియ. ఈ ప్రదేశం [నెల్సిండా] కూడా ఒక నది మీద ఉంది. ఇది [అరేబియా] సముద్రం నుండి నూట ఇరవై స్టేడియాలు ....
“... పాండ్యరాజ్యాన్ని " పన్యు " అని హన్యువాంగు కూడా పేర్కొన్నాడు. ఇది టియాంజు (ఉత్తర భారతదేశం) ఆగ్నేయంలో అనేక వేల లి ... దూరంలో ఉంది. నివాసులు చిన్నవారు; చైనీయుల ఎత్తులో ఉన్నారు ...
చారిత్రకపరిశోధకుడు జాన్ ఇ. హిల్ పాన్యును పాండ్య రాజ్యంగా, అయినప్పటికీ ఇతర చారిత్రకపరిశోధకులు దీనిని ఆధునిక బర్మా, లేదా అస్సాంలో ఉన్న ఒక పురాతన రాజ్యంగా గుర్తించారు. "చీకటి మనిషి ఇక్కడ చాలా గౌరవనీయమైనవాడు, అంత చీకటిగా లేని ఇతరులకన్నా మంచివాడు. ఈ ప్రజలు తమ దేవుళ్ళను, వారి విగ్రహాలను నల్లగా, వారి దెయ్యాలను మంచులా తెల్లగా చిత్రీకరిస్తారు. దేవుడు, సాధువులందరూ నల్లగా ఉన్నారని, దెయ్యాలన్నీ తెల్లగా ఉన్నాయని వారు చెప్తారు. అందుకే నేను వివరించినట్లు వారు వాటిని చిత్రీకరిస్తారు.
ఆరంభకాల పాండ్యులు (c. క్రీ.పూ. 3 వ శతాబ్ధం – c. సా.శ. 3 వ శతాబ్ధం)
మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు (క్రీ.పూ. 3 వ శతాబ్దం) శ్రీలంక ప్రజలతో (చోళులు, పాండ్యులు, సత్య పుత్రులు, కేరళ పుత్రులు, తామ్రపర్ణులు) ప్రజలతో కలిసిన దక్షిణ భారతదేశంతో స్నేహపూర్వకంగా వ్యవహరించాడు. సుదూర దక్షిణ భారతదేశాన్ని (తమిళకం - తమిళుల నివాసం) జయించటానికి అశోకుడు ప్రయత్నించినట్లు సూచనలు లేవు.
ప్రారంభ చారిత్రాత్మక దక్షిణ భారతదేశాన్ని పాలించిన మూడు ప్రధాన పాలకులు - చేరాలు, పాండ్యులు చోళులు - మూ- వేందర్ ("ముగ్గురు పాలకులు") గా పిలువబడ్డారు. వారు తమిళనాడులోని వారి రాజధానులను (కరూరు, మదురై, ఉరైయూరు) కేంద్రంగా చేసుకుని పాలించారు. ప్రారంభ చారిత్రాత్మక దక్షిణ భారతదేశం రాజకీయ, ఆర్థిక జీవితంలో మూ వేందరు అనే మూడు శక్తివంతమైన ప్రధాన రాజ్యాలు ఆధిపత్యం వహించాయి. చేరా, చోళ, పాండ్యుల మధ్య తరచూ జరిగే యుద్ధాలు పురాతన (సంగం) తమిళ కవిత్వంలో చక్కగా నమోదు చేయబడ్డాయని తెలుస్తోంది. చేరాలు, చోళులు, పాండ్యాలు వరుసగా ముళిరీలు (ముచిరి), కోర్కై, కావేరి నౌకాశ్రయాలను కూడా నియంత్రించారు. (గ్రెకో-రోమన్ ప్రపంచంతో వాణిజ్యం కోసం).
తరువాతి కాలంలో ప్రధాన సంస్థానాల నుండి స్వతత్ర రాజ్యాలకు క్రమంగా మారడం జరిగినట్లు భావిస్తున్నారు.
రాజు ఖరవేల స్థాపించిన ప్రసిద్ధ హతిగుంప శాసనం (క్రీ.పూ. మొదటి శతాబ్దం మధ్యకాలం ) కళింగకు ముప్పుగా ఉన్న "ట్రామిరా" దేశాల సమాఖ్య ఓటమిని గురించి ప్రస్తావించింది. ఇది "పాండ్యా" రాజ్యం నుండి కొల్లగొట్టిన విలువైన ముత్యాలు రాజధానికి తీసుకువచ్చినట్లు సూచిస్తుంది. ముత్యపు చిప్పల పెంపకం, పట్టు పరిశ్రమకు పాండ్య ఆస్థానం ప్రసిద్ధి చెందింది. కోర్కై, అలగంకుళం పాండ్యుల మార్పిడి కేంద్రాలుగా భావిస్తున్నారు. కొంబై, తాంబ్రపర్ణి ఉప నది వద్ద ఉన్న ఓడరేవు ప్రసిద్ధ ముత్యాల మత్స్యకారులతో ముడిపడి ఉన్న అలగంకుళం కూడా ఓడరేవుగా అభివృద్ధి చేయబడింది.
ఈ ప్రాంతంలో ప్రారంభ పాండ్యులకు చెందిన అనేక నాణేలు కనుగొనబడ్డాయి. పాండ్య దేశంలో క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దంలో రాజూలు, సంపన్నులు జారీచేసిన శాసనాలు కూడా కనుగొనబడ్డాయి.
గ్రీకు, లాటిన్ వృత్తాంతాలు (క్రీ.పూ. ప్రారంభ శతాబ్దాలు), తమిళ-బ్రాహ్మి లిపిలో ఇతిహాసాలతో కూడిన నాణేలు, తమిళ-బ్రాహ్మి శాసనాలు పాండ్య రాజవంశం క్రీస్తుపూర్వం 3 వ శతాబ్దం నుండి సా.శ. ప్రారంభ శతాబ్దాల వరకు కొనసాగిందని సూచిస్తున్నాయి. కాలభ్రా రాజవంశం చేరాలు, చోళులతో కలిసి ప్రారంభ పాండ్యులను స్థానభ్రంశం చెందేలా చేసారు.
ప్రారంభ చారిత్రాత్మక దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన పాండ్య పాలకుల పాక్షిక జాబితా క్రిందిది: ప్రారంభ తమిళ కవితలలో పన్నెండు పాండ్య పాలకులు ఉన్నారు.
పాండ్యుల పునరుద్ధరణ (సా.శ. 7వ–10వ శతాబ్ధాలు)
పాండ్య రాజ్యాన్ని 6 వ శతాబ్దం చివరిలో రాజు కడుంగోన్ (సా.శ. 590–620) పునరుద్ధరించాడు. వెల్వికుడి శాసనం, తరువాత రాగిఫలకాలలో, కడుంగోన్ "బ్రాహ్మణ వ్యతిరేక" కలభ్రా రాజుల "నాశకుడిగా"గా పేర్కొనబడింది. కళాభ్రా రాజవంశం క్షీణించడంతో పాండ్యులు అధికారంలో, రాజ్యవిస్తరణ అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఉరైయూరులో చోళులు ఉన్నారన్నది అస్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ తమిళ దేశం కాంచీలోని పల్లవులు, మదురై పాండ్యాల మధ్య విభజించబడింది.
6 వ శతాబ్దం నుండి 9 వ శతాబ్దం వరకు బాదామి చాళుక్యులు, కంచిలోని పల్లవులు, మదురైకి చెందిన పాండ్యాలు దక్షిణ భారతదేశ రాజకీయాలలో ఆధిపత్యం వహించారు. బాదామి చాళుక్యుల స్థానాన్ని చివరికి దక్కనులో రాష్ట్రకూటలు భర్తీ చేశారు. పాండ్యాలు దక్షిణ భారతదేశంలో పెరుగుతున్న పల్లవులను నియంత్రించారు. ఎప్పటికప్పుడు వారు దక్కన్ పీఠభూమి రాజ్యాలతో (క్రీ.పూ. 8 వ శతాబ్దం చివరలో తలాకాడ్ గంగాతో) పొత్తులు కుదుర్చుకున్నారు. 9 వ శతాబ్దం మధ్యలో పాండ్యులు కుంబకోణం (కొల్లిడం నది మీద తంజావూరుకు ఈశాన్యం) వరకు ముందుకు సాగారు.
మదురైలోని పాండ్యులలో మూడవ రాజు అయిన సెందన్ (సా.శ. 654–70) తన రాజ్యాన్ని చేరా దేశం (పశ్చిమ తమిళనాడు, మధ్య కేరళ) వరకు విస్తరించి ప్రసిద్ధి చెందాడు. నాల్గవ పాండ్యుని పాలకుడు అరికేసరి మరవర్మ (సా.శ. 670–700), కంచిలోని పల్లవులతో జరిగిన యుద్ధాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. పల్లవ రాజు మొదటి నరసింహవర్మ (r.సా.శ. 630-68), బాదామిని జయించిన ప్రసిద్ధుడు, పాండ్యులను ఓడించాడని పేర్కొన్నారు. చాళుక్య రాజు మొదటి పరమేశ్వరవర్మ "విక్రమాదిత్య" (సా.శ.670-68)పల్లవులు, గంగాలు, బహుశా కావేరీ ముఖద్వారం సమీపంలో పాడ్యులతో కూడా యుద్ధంచేసాడని ప్రతీతి.
చివరి చాళుక్య రాజు రెండవ కీర్తివర్మ (r.సా.శ. 744 / 5–55), పాండ్యులతో జరిగిన యుద్ధాల ఫలితంగా తన దక్షిణాది దేశాలను కోల్పోయాడు. 760 లో గంగాలను ఓడించగలిగిన పల్లవ రాజు రెండవ నందివర్మ పల్లవమల్లుడు (r. సా.శ.731–96) ను పాండ్య రాజులు మారవర్మ, మొదటి రాజసింహ (సా.శ. మొదటి వరగుణవర్మ పల్లవ దేశం మీద దాడి చేసి కొంగు దేశం (పశ్చిమ తమిళనాడు) వెనాడు (దక్షిణ కేరళ) ను జయించాడు. శ్రీమర శ్రీవల్లభ (సా.శ. 815–62) శ్రీలంకకు ప్రయాణించి రాజు మొదటి సేనను లొంగదీసుకుని ఆయన రాజధాని అనురాధపురాను తొలగించారు (కొంతకాలం తరువాత శ్రీలంక మీద పాన్య దండయాత్ర జరిగింది). ఏదేమైనా శ్రీమర శ్రీవల్లభను త్వరలోనే పల్లవ రాజు నృపతుంగ (r.సా.శ. 859-99) అధిగమించాడు. శ్రీలంక రాజు రెండవ సేన పాండ్య దేశం మీద దండెత్తి, మదురైని కొల్లగొట్టి రెండవ వరగుణవర్మ (r. C.సా.శ. 862–880 )ను కొత్తరాజుగా ఎన్నుకున్నాడు. సా.శ. 825 లో కేరళ క్యాలెండరు కొల్లం యుగం ప్రారంభం పాండ్య నియంత్రణ నుండి వేనాడు విముక్తిని సూచిస్తుంది.
దంతివర్మ పాలనలో (సా.శ. 796–847) పల్లవ భూభాగం దక్షిణం నుండి పాండ్యుల (రాష్ట్రకూటలు, ఉత్తరభూభాగంలోని తెలుగు-చోడులు) ఆక్రమణ కారణంగా కొంత క్షీణించింది. పల్లవరాజు మూడవ నందివర్మ (r. సా.శ. 846-69) గంగాలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న చోళుల సహాయంతో పాండ్యాలు, తెలుగు-చోడులను (రాష్ట్రకూటలను కూడా) ఓడించగలిగారు.
పాండ్య రాజుల కాలక్రమ చారిత్రాత్మక జాబితా.
చోళూల ఆధీనంలో (10వ-13వ శతాబ్ధం)
పాండ్యులు, రాష్ట్రకూటలు పల్లవులను ఎదిరించడంలో నిమగ్నమై ఉండగా, కావేరి డెల్టాలో గంగా, సింహళీయులు (శ్రీలంక) చోళులతో కలిసి తంజావూరు అధిపతులుగా ఉద్భవించారు. (ముదరాయరు అధిపతి వారి విధేతతను పల్లవుల నుండి పాండ్యులకు మార్చుకున్నారు. ). సా.శ.850 నాటికి ముదరాయరు అధిపతిని ఓడించి చోళరాజు విజయాలయ తంజావూరును జయించాడు. ఈ చర్య ద్వారా కావేరి నదికి ఉత్తరాన ఉన్న పాండ్యుల నియంత్రణ తీవ్రంగా బలహీనపడింది (పల్లవ పాలకుడు న్రిపతుంగ స్థానాన్ని శక్తివంతం చేసింది). ప్రతిస్పందనగా పాండ్య పాలకుడు రెండవ వరగుణ-వర్మ (rc సా.శ. 862–880 ) చోళ దేశంలోకి ప్రవేశించి పల్లవ యువరాజు అపరాజిత, చోళ రాజు ఆదిత్య, గంగా రాజు మొదటి పృధ్వీపతులతో కూడిన బలీయమైన కూటమిని ఎదుర్కొన్నాడు. ఈ కూటమి ఏర్పాటు కుంబకోణం సమీపంలో జరిగిన యుద్ధంలో పాడ్యరాజు ఓటమికి (సా.శ. 880) దారితీసింది.
చోళ రాజు మొదటి ఆదిత్య పల్లవ (సి. సా.శ. 897) గంగా, కొంగు దేశాలకు పూర్వ అధిపతిగా ఉండేవాడు. మొదటి ఆదిత్య (r. సా.శ. 880-900) పాండ్యరాజు పరాంతక వీరనారాయణ నుండి కొంగు దేశాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని ఉండవచ్చు అని అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఆదిత్య వారసుడు మొదటి పరాంతక (సా.శ. 910 లో) పాలనలో ఉన్న పాండ్య భూభాగాల మీద దాడి చేసి మదురై రాజు మారవర్మ, రెండవ రాజసింహ ఆధీనంలో ఉన్న భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. (అందుకే "మదురై కొండా" అనే బిరుదు). రెండవ రాజసింహ శ్రీలంక రాజు ఐదవ కస్సాపా సహాయం పొందినప్పటికీ వేలూరు యుద్ధంలో మొదటి పరాంతక చేతిలో ఓడిపోయి శ్రీలంకకు పారిపోయాడు. శ్రీలంకలో తన రాజ చిహ్నాన్ని కూడా విడిచిపెట్టి రాజసింహ చేరా దేశంలో ఆశ్రయం పొందాడు.
సా.శ. 949 లో తక్కోలం యుద్ధంలో చోళులను రాష్ట్రకూట-నాయకత్వ సమాఖ్య ఓడించింది. 950 ల నాటికి చోళ రాజ్యం ఒక చిన్న రాజ్యం పరిమాణానికి తగ్గిపోయింది (దక్షిణాదిలోని చోళుల సామంతరాజ్యాలు స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించాయి). పాండ్య పాలకుడు వీర పాండ్యుడు చోళ రాజు గండరాదిత్యను ఓడించి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించి ఉండవచ్చు. ప్రతిస్పందనగా చోళ పాలకుడు రెండవ సుందర పరాంతక (r. 957–73) రెండు యుద్ధాలలో వీర పాండ్యుని ఓడించాడు. (చోళ యువరాజు రెండవ ఆదిత్య రెండవ సందర్భంలో వీర పాండ్యుని చంపాడు). రాజు నాలుగవ మహీంద శ్రీలంక దళాలు పాండ్యులకు సహాయం చేశాయి.
చోళ చక్రవర్తి మొదటి రాజరాజా (r.క్రీ.పూ. 985-1014) పాండ్యుల మీద దాడి చేసినట్లు భావిస్తున్నారు. ఆయన పాండ్య, చేర, శ్రీలంక రాజుల కూటమికి వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. యుద్ధంలో చేరాలను ఓడించి, పాండ్యులను వారి ప్రాచీన రాజధాని మదురై నుండి తరిమాడు. మొదటి రాజేంద్ర చోళచక్రవర్తి పాండ్య రాజ్యాన్ని ఆక్రమించడం కొనసాగించి మదురై (పాండ్య, పశ్చిమ చేరా / కేరళ దేశాల మీద)కు "చోళ పాండ్యా" అనే శీర్షికతో చోళ రాజప్రతినిధులను నియమించాడు. చోళ చక్రవర్తి కులోత్తుంగ చోళుడు పాలనప్రారంభంలో (సా.శ.1070) శ్రీలంకను కోల్పోయాడు. అదేసమయంలో పాండ్య దేశంలో తిరుగుబాటు తలెత్తింది.
12 వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో పాండ్యదేశంలో (రాజకుమారులు పరక్రామ పాండ్య, కులశేఖర పాండ్య మధ్య) తీవ్రమైన అంతర్గత సంక్షోభం కనిపించింది. కులశేఖరల ఆధ్వర్యంలో శ్రీలంక పొరుగు రాజ్యాలు, మొదటి పరాక్రమబాహు, వెనాడు చేర (కేరళ), చోళులు, రెండవ రాజధీరాజ నాయకత్వంలో మూడవ కులోత్తుంగ చోళుడి ఇద్దరు యువరాజులు కలిసారు.
ఈ క్రింది జాబితా 10 వ శతాబ్దం, 11 వ శతాబ్దం మొదటి భాగంలో చురుకుగా ఉన్న పాండ్య రాజుల జాబితా.
పాండ్య సామ్రాజ్యం (13వ–14వ శతాబ్ధాలు)
పాండ్య సామ్రాజ్యంలో విస్తృతమైన భూభాగాలు ఉన్నాయి. కొన్ని సమయాలలో దక్షిణ భారతదేశం, శ్రీలంకలోని పెద్ద భాగాలు కూడా ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. మదురైలోని పాండ్య రాజు మదురై ఆధీనంలో ఉన్న కుటుంబ శాఖల ద్వారా ఈ విస్తారమైన ప్రాంతాలను నియంత్రించాడు. ఈ రాజ్యం కుటుంబంలోని అనేక రాజకుటుంబంలోని పురుషసభ్యుల మద్య పంచుకోబడింది. వారిలో ఒకరికి మాత్రం మిగతా వారి మీద నియంత్రణ ఉండేది.
13 వ శతాబ్దంలో ప్రధాన పాండ్య నాయకర్లతో కలిపి ఏడుగురు ప్రధాన పాండ్య "చక్రవర్తులు" (ఎల్లార్కు నాయనార్ - అందరి ప్రభువు) రాజ్యపాలన చేసారు. వారి శక్తి 13 వ శతాబ్దం మధ్యలో మొదటి జాతవర్మ సుందర పాండ్య ఆధ్వర్యంలో పాండ్యరాజ్యం అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంది.
13 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో తన అన్నయ్య జాతవర్మ కులశేఖర తరువాత అధికార పీఠం అధిష్టించిన మొదటి మారవర్మ సుందర పాండ్య దక్షిణ భారతదేశంలో పాండ్య ఆధిపత్యానికి పునాదివేసాడు. ఆయన చోళ దేశం మీద దండెత్తి, ఉరైయూరు, తంజావూర్లను ఆక్రమించి చోళ రాజు మూడవ కులోతుంగను తరిమివేసాడు. చోళ రాజు మారవర్మ మొదటి సుందర పాండ్యుని అధిపత్యాన్ని అంగీకరించి ఆయనకు సామంతుడయ్యాడు. తదుపరి చోళ రాజు మూడవ రాజరాజా (సా.శ.1216 - 46 ) స్వయం పాలన కోసం చేసిన ప్రయత్నించాడు. (పాండ్య దేశంలోకి చోళుల దండయాత్రను ఆపడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు ). హొయసల రాజు రెండవ నరసింహ (r.సా.శ. 1220 - 1238) కాలంలో కావేరి లోయలోని మహేంద్రమంగళం వద్ద పాండ్య, హొయసల దళాల మధ్య యుద్ధం జరిగింది. యుద్ధంలో మొదటి మారవర్మ సుందర పాండ్య ఓడిపోయాడు. పాండ్యుల బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని మూడవ రాజరాజ చోళ దేశాన్ని తిరిగి పునరుద్ధరించాడు. కొంతకాలం తరువాత చోళ యువరాజు మూడవ రాజేంద్ర పాండ్యుల మీద దాడి చేశాడు. రెండవ మారవర్మ సుందర పాండ్యునితో సహా ఇద్దరు పాండ్య నాయకర్లను ఓడించాడు. అప్పుడు హొయసల రాజు సోమేశ్వర (r.సా.శ. 1233 - 1267 ) పాండ్యుల సహాయానికి వచ్చి మూడవ రాజేంద్రని ఓడించి చోళుల నుండి శాంతిస్థాపించాడు.
జాతవర్మ సుందర పాండ్యుని ఆధ్వర్యంలో పాండ్యుల పునరుద్ధరణ
సా.శ. 1251 లో జాతవర్మ మొదటి సుందర పాండ్యుడు పాండ్య సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. తరువాత ఆయన తన సైన్యాన్ని చోళ దేశానికి (నెల్లూరు వరకు), శ్రీలంకకు, దక్షిణ కేరళకు నడిపించాడు. హొయసల నియంత్రణను మైసూరు పీఠభూమికి పరిమితం చేయడంలో కూడా ఆయన విజయం సాధించాడు (పురాతన చోళ దేశాన్ని పాండ్యులు ). ఆక్రమించారు). కంచి రాజ్యంలో రెండవ ప్రధాన నగరంగా పనిచేసింది. తన విజయాలలో మొదటి జాతవర్మ సుందర పాండ్యునికి జాతవర్మ వీర పాండ్యుడు వంటి పాండ్య రాజకుటుంబీకులు సహాయపడ్డారు.
సా.శ. 1258-1260 నాటికి మొదటి జాతవర్మ సుందరపాండ్యుడు మూడవ రాజేంద్రచోళుడిని అణిచివేసి ఆయనను సామంతుడిని చేసాడు. సా.శ.1279లో చోళుల పాలన ముగిసింది c.మూడవ రాజేంద్రతో 1279 .. పాండ్యులు కవేరిలోని హొయసల మీద దాడి చేసి కన్ననూరు కొప్పం కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. హొయసల రాజు సోమేశ్వరుడు తిరిగి మైసూరు పీఠభూమికి పరిమితం అయ్యాడు. హొయసల రాజు ఉత్తరం, దక్షిణం నుండి శత్రువులచే ఒత్తడిని ఎదుర్కొన్న కారణంగా తన రాజ్యం దక్షిణ భాగాన్ని తన చిన్న కుమారుడు రామనాథకు "కేటాయించాడు" (r. 1254–1292 ). 1262 లో వీర సోమేశ్వరుడు పాండ్యపాలకుల చేత చంపబడ్డాడు. రామనాథ పాండ్య శక్తికి వ్యతిరేకంగా పోరాడి కన్ననూరుకోటను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోగలిగాడు. మొదటి జాతవర్మ సుందర పాండ్యుడు కడవ పాలకుడు రెండవ కొప్పరుంజింగాతో కూడా పోరాటం చేసాడు. హొయసలు, కడవాసులకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన యుద్ధాల ఫలితంగా కొంగు దేశాలు పాండ్య పాలనలో వచ్చాయి. మొదటి జాతవర్మ సుందర కాకతీయ పాలకుడు గణపతి (సా.శ. 1199-1262) తో కూడా పోరాడారు. ). 1258 లో మొదటి జాతవర్మ సుందర పాండ్యుడు శ్రీలంక మీద కూడా దాడి చేశాడు. ఆయన తరపున ఆయన తమ్ముడు రెండవ జాతవర్మ వీరపాండ్యుడు సా.శ. 1262 - 1264 మధ్య శ్రీలంక మీద దాడి చేశాడు. సా.శ. 1270 లో ఈ ద్వీపం తిరిగి రెండవ జాతవర్మన్ వీరపాండ్యుని చేత ఆక్రమించబడింది.
మొదటి సుందర పాండ్యుని (1268 లో మరణించారు) తరువాత మొదటి మారవర్మ కులశేఖర పాండ్యుడిని 1279 లో హొయసల రాజు రామనాధుడిని మూడవ రాజేంద్ర సంయుక్త సైనికశక్తి ఓడించింది. తరువాత మొదటి మారవర్మ కులశేఖర అధీనంలో లేని చోళ దేశం, హొయసల రాజ్యంలో తమిళం మాట్లాడే దక్షిణ భూభాగాలను పరిపాలించాడు. ఆయన మొదటి భువనైకాబాహు పాలించిన శ్రీలంక మీద దాడి చేశాడు. "పాండ్య దేశానికి గౌరవనీయమైన " దంతశేషం ", ద్వీపం సంపద దోచుకున్నాడు. సా.శ. 1308-09 వరకు శ్రీలంక పాండ్యా నియంత్రణలో ఉంది.
పాండ్యుల క్షీణత
మొదటి మారవర్మ కులశేఖర (1310) మరణం తరువాత ఆయన కుమారులు 4వ వీర పాండ్యుడు, 4 వ సుందర పాండ్యుడు సామ్రాజ్యం నియంత్రణాధికారం కొరకు వారసత్వ యుద్ధం చేశారు. మరవర్మ కులశేఖర తన తరువాత వీర పాండ్యుని రాజును చేసాడు. స్వల్ప కాలం తరువాత సుందర పాండ్యుడు వీరపాండ్యుని ఓడించాడు. దురదృష్టవశాత్తు, పాండ్య అంతర్యుద్ధం దక్షిణ భారతదేశంలో ఖిల్జీ దాడులతో సమాంతర కాలంలో సాగింది. రాజకీయ పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకుని పొరుగున ఉన్న హొయసల రాజు మూడవ బల్లాల పాండ్య భూభాగం మీద దాడి చేశాడు. ఏదేమైనా ఖిల్జీ సేనాధిపతి " మాలిక్ కాఫూర్ " అదే సమయంలో తన రాజ్యం మీద దండయాత్ర కారణంగా బల్లాలా తన రాజధానికి తిరిగి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. మూడవ బల్లాలాను లొంగదీసుకున్న తరువాత ఖిల్జీ దళాలు 1311 మార్చిలో పాండ్య భూభాగానికి వెళ్ళాయి. ఇది తెలుసుకున్న పాండ్య సోదరులు వారి రాజధాని నుండి పారిపోయారు. ఖిల్జీలు వారిని జయించడంలో సఫలం కాలేదు.1311 ఏప్రెలు చివరి నాటికి ఖిల్జీలు పాండ్య యువరాజులను వెంబడించే ప్రణాళికలను వదులుకుని నగరాన్ని దోపిడీ చేసి ఢిల్లీకి తిరిగి వెళ్ళారు. 1312 నాటికి దక్షిణ కేరళ మీద కూడా పాండ్యులు నియంత్రణ కోల్పోయారు.
ఖిల్జీల నిష్క్రమణ తరువాత, వీర పాంద్యుడు, సుందర పాండ్యుడు తమ సంఘర్షణలను తిరిగి ప్రారంభించారు. సంఘర్షణలో సుందర పాండ్యుడు ఓడిపోయి ఖిల్జీల సహాయం కోరాడు. వారి సహాయంతో ఆయన 1314 నాటికి దక్షిణ ఆర్కాటు ప్రాంతం మీద తిరిగి నియంత్రణ సాధించాడు. తదనంతరం 1314 లో ఖుస్రో ఖాను నేతృత్వంలోని సుల్తానేటు, 1323 లో సుల్తాన్ గియాత్ అల్-దిన్ తుగ్లకు ఆధ్వర్యంలో ఉలుగ్ ఖాన్ (ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్) నాయకత్వంలో రెండు దండయాత్రలు జరిగాయి.
కుటుంబ కలహాలు, సుల్తానేటు దండయాత్రలు పాండ్య సామ్రాజ్యాన్ని ముక్కలు చేశాయి. నాణేల పరిశోధనలు పాండ్యులు పాత దక్షిణ ఆర్కాట్ ప్రాంతానికి పరిమితం అయినట్లు సూచిస్తున్నాయి. 1323 లో జాఫ్నా రాజ్యం విచ్ఛిన్నమైన పాండ్య ప్రభావం నుండి తప్పించుకుంటూ స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించింది.
మునుపటి సుల్తానేటు దాడులు దోపిడీతో నిండి ఉండగా ఉలుగు ఖాన్ (తరువాత ముహమ్మదు బిన్ తుగ్లక్ ) నేతృత్వంలోని తుగ్లక్లు మాజీ పాండ్య భూభాగాన్ని మాబర్ ప్రావింసుగా సుల్తానేటులో విలీనం చేసారు. క్రమంగా దక్షిణ భారతదేశంలో ఎక్కువ భాగం సుల్తానేటు పాలనలో చేర్చబడింది. దేవగిరి, టైలింగు, కంపిలి, డోరసముద్ర, మాబారు అనే ఐదు ప్రావిన్సులుగా విభజించబడింది. కొత్తగా సృష్టించిన దక్షిణ-మాబర్ ప్రావింసు రాజప్రతినిధిగా జలాల్ ఉద్-దిన్ హసన్ ఖాన్ నియమితుడయ్యాడు. సి. 1334 జలాల్ ఉద్-దిన్ హసన్ ఖాన్ తన స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించి మదురై సుల్తానేటును సృష్టించాడు. పాండ్యులు రాజధానిని దక్షిణకాశీకి మార్చారు. 16 వ శతాబ్దం చివరి వరకు ఒక చిన్న ప్రాంతాన్ని పాలించారు.
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన మొదటి బుక్కరాయ మదురై నగరాన్ని సా.శ. 1370. సుల్తానును ఖైదు చేసి ఆర్కాటు యువరాజు సంబువరాయను సింహాసనం మీద అధిష్టింప చేసి పునరుద్ధరించారు. మొదటి బుక్క రాయ తన కుమారుడు వీర కుమార కంపనను తమిళ ప్రాంత రాజప్రతినిధిగా నియమించారు. ఇంతలో మదురై సుల్తానేటు స్థానంలో 1378 లో విజయనగర నాయక రాజప్రతినిధులు పాలకులుగా వచ్చారు. 1529 లో నాయకు గవర్నర్లు స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించారు. మదురై నాయక్ రాజవంశం స్థాపించారు.
ఆర్ధికం, సాంఘికం
గ్రెకో-రోమన్ వ్యాపారులు నేటి దక్షిణ భారతదేశంలోని పురాతన తమిళ దేశం, శ్రీలంకలను తరచూ సందర్శిస్తూ, పాండ్య, చోళ, చేర కుటుంబాల తమిళ నాయకులతో పరిచయాలను ఏర్పరుచుకున్నారు. పాశ్చాత్య నావికులు పురాతన తమిళ ప్రాంతంలోని నౌకాశ్రయాలలో అనేక వాణిజ్య స్థావరాలను స్థాపించారు.
టోలెమిక్ రాజవంశం కాలంలో గ్రీకో రోమన్ కాలం నుండి ఆగ్నేయాసియా వ్యాపారం వర్ధిల్లింది. సాధారణ యుగం ప్రారంభానికి కొన్ని దశాబ్దాల ముందు పాశ్చాత్య రోమన్ సామ్రాజ్యం పతనం తరువాత కూడా ఇది చాలా కాలం పాటు కొనసాగింది. సా.శ. 7 వ శతాబ్దంలో మద్యప్రాచ్యంలో బైజాంటియం ఈజిప్టు, ఎర్ర సముద్రం ఓడరేవులను కోల్పోయిన తరువాత కూడా దక్షిణ భారతదేశం, మధ్యప్రాచ్యం మధ్య సంబంధాలు కొనసాగాయి.
దక్షిణ ఆసియా తీవ్ర నైరుతి కొన వద్ద ఉన్న పాండ్య దేశం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన సమావేశ కేంద్రంగా పనిచేసింది. ఆగ్నేయాసియా, మధ్యప్రాచ్యం మధ్య నౌకారవాణాను అనుసంధానించే ముఖ్య అంశంగా ఈ స్థానం ఆర్థికంగా, భౌగోళికంగా ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది.
నాణ్యాల ముద్రణ
ముగ్గురు రాజుల చిహ్నాలతో ముద్రించిన తమిళకం ప్రారంభ నాణేలు పులి, చేపలు, విల్లు చిహ్నాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి చోళులు, పాండ్యాలు, చేరాల చిహ్నాలను కనిపిస్తాయి. పాండ్య నాణేలు వేర్వేరు కాలాలలో వివిధ పాండ్య పాలకుల చారిత్రక అంశాలను కలిగి ఉన్నాయి.
ప్రారంభ కాలంలో పాండ్యులు వెండి పంచ్-మార్కు నాణ్యాలు, డై కొట్టిన రాగి నాణేలను విడుదల చేసింది. ఈ కాలానికి చెందిన కొన్ని బంగారు నాణేలు కూడా పాండ్య పాలకులకు చెందినవని భావించబడుతున్నాయి. ఈ నాణేలు పాండ్యుల రాజచిహ్నాం అయిన చేపల బొమ్మను, ఒంటరిగా లేదా జతగా ముద్రించబడి ఉంటాయి.
కొన్ని నాణేలలో సుందర పాండ్యుని పేర్లు ఉన్నాయి. అదనందా ముద్రించిన నాణెంలో కేవలం 'సు' అనే అక్షరం ఉంది. కొన్ని నాణేలు 'వీర-పాండ్య ' చారిత్రక చిహ్నం అయిన పంది చిహ్నం కలిగి ఉంది. ఆ నాణేలను పాండ్యులు, చోళులు, సంస్థానాధీశులు జారీ చేశారని చెప్పబడినప్పటికీ ఇవి ఏ ప్రత్యేక రాజుకూ ఆపాదించలేదు.
పాండ్యుల నాణేలు ప్రాథమికంగా చతురస్రంగా ఉండేవి. ఆ నాణేలను ఒక వైపు ఏనుగు, మరొక వైపు ఖాళీగా ముద్రించబడ్డాయి. పాండ్యుల కాలంలో వెండి, బంగారు నాణేల మీద ఉన్న శాసనం తమిళ-బ్రాహ్మి భాషలలో ఉంది. రాగి నాణేలు తమిళ చారిత్రక చిహ్నాలను కలిగి ఉన్నాయి.
చేపల చిహ్నాలను కలిగి ఉన్న పాండ్యాల నాణేలను 'కోదండరాముడు ' ని 'కంచి' వళంగుం పెరుమాళు (తెలుగు:పూజించే పెరుమాళు) 'అని పిలుస్తారు. ఇవి కాక, ఒక వైపు నిలబడి ఉన్న రాజు, మరోవైపు చేపల చిహ్నాలను కలిగి ఉన్న నాణేల మీద 'ఎల్లాం తలైయణం'అనే తమిళ పదం కనిపించింది. గరుడపక్షిని కలిగి ఉన్న నాణేల మీద'సమరకోలాహలం', 'భువనైకవిరం' అన్న తమిళ పదాలు ఉంటాయి. ఒక ఎద్దు ఉన్న నాణేల మీద ' కోనేరిరాయన్' తమిళపదం, ఒక జత పాదాలను వర్ణించే నాణేల మీద 'కలియుగరామన్' అనే తమిళ పదం కనుగొనబడ్డాయి.
ముత్యాల వేట
ప్రారంభ చారిత్రాత్మక పాండ్య దేశం ముత్యాల సరఫరాకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రస్తుత తూత్తుకుడిలోని పురాతన ఓడరేవు అయిన కొర్కాయ ముత్యాల వాణిజ్యానికి కేంద్రంగా ఉండేది. గ్రెకో-రోమన్, ఈజిప్టు నౌకాయాత్రీకులు వ్రాసిన రికార్డులలో గల్ఫ్ ఆఫ్ మన్నారు ప్రాంతాలలో జరిగిన ముత్యాల చేపల పెంపకం గురించిన వివరాలను ఇస్తాయి. ముత్యాల చేపల పెంపకం గురించి మెగాస్టీన్స్ నివేదించిన వ్రాతలలో పాండ్యులు ముత్యాల వ్యాపారం ద్వారా గొప్ప సంపదను పొందారన్న సూచనలు ఉన్నాయి.
ఎరిథ్రేయన్ సముద్రం ప్రాంతానికి చెందిన పెరిప్లస్ వ్రాతల ఆధారంగా కోర్కైలో ముత్యాల వేటకు నేరస్థులను ఉపయోగించారని భావిస్తున్నారు. పెరిప్లస్ " అపోలోగాస్, ఒమనా మార్ట్సు నుండి గొప్ప పరిమాణంలో ముత్యాలు ఎగుమతి చేయబడ్డాయి" అని కూడా పేర్కొన్నాడు. పాండ్యా దేశం నుండి వచ్చిన ముత్యాలకు ఉత్తర భారతదేశ రాజ్యాలలో కూడా గిరాకీ ఉంది. పెరిప్లసు ఫిషింగు సాహిత్య సూచనలు సముద్రంలో మునిగి ముత్యాలను వెలుపలికి తీసుకుని వచ్చే మత్స్యకారులు సొరచేపల దాడులను నివారించడం కొరకు కుడి-వోర్లేడ్ చాంక్‌ మీద ధ్వనినిని సృష్టించి సొరచేపలను దూరంగా పోయేలా చేస్తారు అని వర్ణించాడు.
మతం
పాండ్య దేశంలో మదురైలోని మీనాక్షి ఆలయంతో సహా పలు ప్రసిద్ధ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. కడుంగోన్ పాండ్య శక్తిని పునరుద్ధరించిన తరువాత భక్తి ఉద్యమంలోని శైవ నాయనర్లు, వైష్ణవ అళ్వార్లు ప్రాముఖ్యత పొందారు. పాండ్య పాలకులు స్వల్ప కాలం జైన మతాన్ని అనుసరించారని భావిస్తున్నారు.
వాస్తుకళ
పాండ్య నిర్మాణరంగంలో రాతిచెక్కడాలతో నిర్మించబడిన దేవాలయాలు ప్రధానభాగం వహించాయి. పాండ్య దేవాలయాల కొన్ని ప్రధాన లక్షణాలలో విమాన మండపం ఒకటి.
తమిళనాడులోని తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలో చిన్న దేవాలయాల సమూహాలు కనిపిస్తాయి. శివాలయాలలో మహా మండపం, నంది శిల్పం ఉంటుంది. పాండ్య పాలన తరువాతి ఆలయ విమనాల గోపురాలు దశలలో చక్కగా చెక్కబడిన విగ్రహాలతో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. దేవాలయాల గోపురాలు ఎత్తైన ప్రవేశం ద్వారాలతో నిర్మించబడి ఉంటాయి.
పాండ్య పాలనలో మదురైలోని మీనాక్షి అమ్మన్ ఆలయం, తిరునెల్వేలో నెల్లయ్యప్పరు ఆలయం నిర్మించబడ్డాయి.
అదనపు అధ్యయనం
వర్గం:Tamil history  వర్గం:Empires and kingdoms of India వర్గం:Tamil monarchs వర్గం:Tirunelveli వర్గం:History of Tiruchirappalli వర్గం:1st-millennium BC establishments in India
బ‌క్కియ‌రాజ్ క‌ణ్ణన్
బ‌క్కియ‌రాజ్ క‌ణ్ణన్ భారతదేశానికి చెందిన సినిమా దర్శకుడు. ఆయన తమిళంలో రెమో, సుల్తాన్ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.
జననం& విద్యాభాస్యం
బ‌క్కియ‌రాజ్ క‌ణ్ణన్ తమిళనాడు రాష్ట్రం, వేలూరులోని రామనాథపురం గ్రామంలో క‌ణ్ణన్, లక్ష్మి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన పదవ తరగతి వరకు తిరువళంలో పూర్తి చేశాడు. చెన్నైలోని ఎస్ఆర్ఎం యూనివర్సిటీ నుండి హోటల్ మేనేజ్మెంట్ పూర్తి చేశాడు. క‌ణ్ణన్ 2007-2010 వరకు తారామణి ఫిలిం & టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి డి.ఎఫ్.టెక్ పూర్తి చేశాడు.
సినిమా జీవితం
బ‌క్కియ‌రాజ్ క‌ణ్ణన్ సుందర్‌ .సి దగ్గర దర్శకత్వ శాఖలో చేరి ‘కలగలప్పు’ సినిమాకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పని చేశాడు. అట్లీ దగ్గర ‘రాజా రాణి’కి సినిమాకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పని చేశాడు. 2016లో ‘రెమో’ సినిమాతో దర్శకుడిగా మారాడు. కార్తీ హీరోగా 2016లో సుల్తాన్ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు వర్గం:తమిళనాడు సినిమా దర్శకులు
సెభాష్ పిల్లా
సెభాష్ పిల్లా 1959లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. ఇది శభాష్ మీనా అనే తమిళ సినిమా డబ్బింగ్. ఇదే సినిమాను ఆ తర్వాతి కాలంలో హిందీలో "దిల్ తేరా దీవానా" అనే పేరుతో, కన్నడలో "అళియ గెళెయ" పేరుతో, మళయాళంలో "చిరికుడుక్క" అనే పేరుతో పునర్మించారు.
బయటిలింకులు
వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:బి.సరోజాదేవి నటించిన సినిమాలు
వీరపాండ్య కట్టబ్రహ్మన (సినిమా)
వీరపాండ్య కట్టబ్రహ్మన 1959లో విడుదలైన డబ్బింగు చిత్రం. ఈ చిత్రం తెలుగులో అతి పెద్ద విజయాన్ని సాధించిన మొదటి డబ్బింగు చిత్రం. తమిళంలోని వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన్ చిత్రాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. ఈ చిత్రాన్ని పూర్తిగా గేవా కలర్లో తీశారు, ప్రింట్లను లండన్ టెక్నికలర్ లేబరేటరీలో వేయించారు. అనువాద కార్యకలాపాలన్నీ భరణీ స్టూడియోలో జరిగాయి. ముఖ్యంగా చెప్పుకోవలసిన డబ్బింగు కళాకారులు కె.వి.యస్.శర్మ (శివాజీ గణేశన్), టి.జి.కమలాదేవి (పద్మిని).
కథ
తమిళనాడుకు చెందిన, తిరుచందూర్‌కు దగ్గరలోని ప్రాంతం పాంచాలపురం. దానికి ప్రభువు కట్టబ్రహ్మన్న. వర్తకానికి భారతదేశం వచ్చిన ఈస్టిండియా కంపెనీవారు క్రమంగా పాలకుల నుండి శిస్తులు వసూలు చేసుకొనే అధికారం పొంది, అనేకులను తమ అనుయాయులుగా మార్చుకున్నారు. అట్టివారిలో ఎల్లపునాయుడు (వి.కె.రామస్వామి) ఒకరు. వారి అధికారాన్ని ఎదిరించిన తొలి విప్లవవీరుడు, మాన్యుడు వీరపాండ్య కట్టబ్రహ్మన్న (శివాజీ గణేషన్) దైవభక్తుడు, వీరుడు. భార్య జక్కమ్మ (ఎస్.వరలక్ష్మి) తమ్ముడు, మరదలు (రాగిణి) తమ్ముని కుమార్తె చిన్నారి పట్ల వాత్సల్యం కలవాడు. సేనాధిపతి వీరయ్య నాయుడు (జెమినీ గణేషన్) తన కోడెను వంచిన వానిని వివాహం చేసుకుంటాననే వీరయమ్మ (పద్మిని) మాటప్రకారం కోడెను వంచి, ఆమెను పెండ్లి చేసుకుంటాడు. ఒంటరిగా వచ్చి కలుసుకొమ్మని కోరిన జాక్సన్ దొరవద్దకు వెళ్లిన కట్టబ్రహ్మన అతనికి దీటుగా జవాబిచ్చి, అతని అనుచరుల నుంచి, సైన్యం నుంచి వీరోచితంగా పోరాడి తప్పించుకుంటాడు. జాక్సన్ దొర బదులు బ్రిటీష్‌వారు లూపింగ్‌టన్ దొరను పంపటం. అను తన సైన్యంతో ఫిరింగి దళంతో యుద్ధంలో పాంచాలపురం కోటను ధ్వంసం చేయటం, సేనాపతి, పలువురు వీరులు అస్తమించటం, గాయపడిన కట్టబ్రహ్మన అతని తమ్ముడు తప్పించుకుని పుదుచ్చేరికి చేరటం. ఆ రాజు వలన బ్రిటీష్‌వారి చేతికి చిక్కిన కట్టబ్రహ్మనపై నేరారోపణ చేసిన అధికారి అతనికి ఉరిశిక్ష విధించటం, తానూ మరణించినా మరెందరో విప్లవవీరులు మాతృభూమి దాస్యశృంఖలాలు చేధిస్తారని ఉద్వేగప్రసంగం చేసి, ఉరి త్రాటిని ముద్దాడి దాన్ని మెడకు తగిలించుకోవటం, కట్టప్ప మరణంతో బ్రిటీష్‌వారి జండా అవనతమై, భారత త్రివర్ణపతాకం, స్వాతంత్ర్య సిద్ధికి సింబాలిక్‌గా పైకి నిలవటంతో చిత్రం ముగుస్తుంది.
పాటలు
ఈ గీతాల రచన కొసరాజు, ఆరుద్ర, సముద్రాల (జూనియర్)
లింకులు
వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
భూపరివేష్టిత దేశం
350px|thumb|right|[[:en:The World Factbook|ది వర్‌ల్డ్ ఫ్యాక్ట్ బుక్ ప్రకారం, ప్రపంచంలోని భూపరివేష్టిత దేశాలు. బహు భూపరివేష్టిత దేశాలను 'ఎర్ర రంగు'లో సూచించారు.]]
భూపరివేష్టిత దేశం (ఆంగ్లం : landlocked country) సాధారణంగా భూభాగాలచే చుట్టియున్న దేశానికి భూపరివేష్టిత దేశంగా వ్యవహరిస్తారు. దీనికి సముద్ర లేదా మహా సముద్రాల తీరమంటూ వుండదు. ప్రపంచంలో 2008 సంవత్సరం నాటికి ఇలాంటి దేశాల సంఖ్య 44. ఆరు ఖండాలలోని ప్రతి ఖండంలోనూ ఒకటి కన్నా ఎక్కువ భూపరివేష్టిత దేశాలు గలవు. కేవలం ఉత్తర అమెరికా ఖండం, ఓషియానియాలో భూపరివేష్టిత దేశమంటూ లేదు.
జాబాలి తీర్థం
thumb|తిరుమల కొండపైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం జాబాలి మహర్షి కోరిక మేరకు స్వయంభువుగా వెలసిన పరమ పవిత్ర దివ్య క్షేత్రం జాబాలి. జాబాలి మహర్షి తిరుమల అనే పవిత్ర ప్రదేశంలో నివసించి, తపస్సు సాధన చేశాడు. ప్రస్తుతంతిరుపతి సమీపంలోని ప్రదేశానికి "జాబాలి తీర్థం" అని పిలుస్తారు.
విశేషాలు
ఇది చిత్తూరు జిల్లా తిరుమల కొండపైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి సన్నిధికి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో నెలకొని ఉంది. స్కందపురాణంలో, వేంకటాచల మహత్యంలో ఈ క్షేత్రం గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది తిరుమల కొండపైన పాపనాశానానికి వెళ్లే దారిలో కొలువై ఉంది. ఇది పాప వినాశం నకు పోవు మార్గం లో ఒక మలుపు వద్ద ఆంజనేయుని ముఖ మార్గంలో కనిపిస్తుంది. చాలా మందికి ఈ ఆలయం గురించి తెలియదు. ఇక్కడ హనుమంతుడు వెలసి ఉన్నాడు. ఈ ఆలయం సమీపమునక వెళ్లే కొద్ది ఎంతో ఆనందదాయకంగా ఉంటుంది. చుట్టూ అడవి, ఆలయం ముందు కొలను ఎంతో మనోహరంగా ఉంటాయి.
భూపరివేష్టిత దేశం
ఒక సముద్రము, జలసంధుల ద్వారా మాత్రమే మహాసముద్రాలతో లంకె గలిగి వుంటుంది, ఉదాహరణకు బాల్టిక్ సముద్రం, మధ్యధరా సముద్రం, నల్ల సముద్రం.
జాబాలి తీర్థం
పురాణ గాథ
ఈ పవిత్ర దివ్య క్షేత్రానికి సంబంధించిన పురాణగాథ ఒకటి ప్రాశస్త్యంలో ఉంది. జాబాలి అనే మహర్షి హనుమంతుని రూపాన్ని ముందుగానే ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ఇప్పుడు ఉన్న కొండ మీద జపం చేయనారంభిస్తాడు. అప్పుడు రుద్రుడు అతని తపస్సుకు ప్రసన్నుడై  జాబాలి మహర్షికి తన రాబోవు అవతారాన్ని ముందుగానే చూపిస్తాడు. అదే హనుమంతుని అవతారం. జపం చేయడం వల్ల అవతరించాడు కాబట్టి ఈ క్షేత్రాన్ని జాబాలి అంటారు. అన్ని తీర్థ రాజాలు వచ్చి చేరతయి కనుక జాబాలి తీర్థంగా పేరొందింది.
భూపరివేష్టిత దేశం
అదేవిధంగా ఒక ద్వీప దేశం నీటి భాగాలతో చుట్టబడివుంటుంది.
భూపరివేష్టిత దేశానికి సరిహద్దుల్లో ఉన్న దేశాలన్నీ కూడా భూపరివేష్టిత దేశాలే అయితే, ఆ దేశాన్ని జమిలి భూపరివేష్టిత దేశం అంటారు. ప్రపంచంలో అలాంటి దేశాలు రెండు ఉన్నాయి. అవి: లైచెన్‌స్టీన్, ఉజ్బెకిస్తాన్.
జాబాలి తీర్థం
హనుమంతుని ఆలయం
అక్కడ వెలసిన హనుమంతుని ఆలయంలో ఆంజనేయుడు గర్భాలయంలో ఉంటాడు. సింధూర అలంకరణతో  ఒక చేత్తో గదను ధరించి రజత కవచాలంకృతుడై భక్తులకు అభయమిస్తూ దర్శనమిస్తూ ఉంటాడు. స్వామి వారి శిరస్సు పై భాగాన శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామి వారి ఉత్సవ మూర్తులు కొలువై ఉంటాయి.
భూపరివేష్టిత దేశం
దాదాపు భూపరివేష్టితం
క్రింది దేశాలు దాదాపు భూపరివేష్టిత దేశాలు, వీటికి అతి తక్కువ సముద్రతీరం గలదు:
దంతపు తాటి
దంతపు తాటి (Ivory palms లేదా Ivory-nut palms) ఒక విధమైన తాటి చెట్టు. ఇవి పామేసి కుటుంబంలోని ఫైటెలిఫాస్ (Phytelephas) అనే ప్రజాతికి చెందిన ఆరు జాతుల తాటి మొక్కలున్నాయి. ఫైటెలిఫాస్ అంటే "plant elephant" (మొక్క ఏనుగు) అని అర్ధం. దీని పేర్లు దీని విత్తనాలలోని ఏనుగు దంతం (Ivory) వంటి తెల్లని అంకురచ్ఛదము (Endosperm) వలన వచ్చింది. ఇవి ఎక్కువగా దక్షిణ పనామా, బొలీవియా, పెరు దేశాలలో విస్తరించాయి.
They are medium-sized to tall palms reaching up to 20 m tall, with pinnate leaves. In its original state, the "nut" is covered with pericarp, which gets removed by various animals. The kernel is covered with a brown, flaky skin and shaped like a small avocado, roughly 4-8 cm in diameter.
జాతులు
As of 2004, the following species were considered valid:
బయటి లింకులు
వర్గం:పామే
రామడుగు మండలం
రామడుగు మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా లోని మండలం. ఈ మండలం పరిధిలో 19 గ్రామాలు కలవు. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఈ మండలం ఇదే జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం కరీంనగర్ రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది. మండల కేంద్రం రామడుగు.
మండల జనాభా
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 	48,253- పురుషులు 	23,985 - స్త్రీలు 	24,268
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 134 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 48,253. జనాభాలో పురుషులు 23,985 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 24,268. మండలంలో 12,340 గృహాలున్నాయి.
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
ఆదోని పురపాలక సంఘం
ఆదోని పురపాలక సంఘం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలుజిల్లాకు చెందిన మున్సిపాలిటీ.ఈ పురపాలక సంఘం కర్నూలు లోకసభ నియోజకవర్గంలోని, ఆదోని శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధికి చెందిన పురపాలక సంఘం.
జనాభా గణాంకాలు
కర్నూలు జిల్లాలోని ఆదోని పురపాలక సంఘం లో 41 వార్డులుగా విభజించారు, దీనికి ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి.2011 జనాభా లెక్కల మొత్తం జనాభా 269,286 ఉండగా వీరిలో 134,306 మంది పురుషులు,134,980 మంది మహిళలు ఉన్నారు.ఆదోని నగరంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 34,555 వీరిలో మగ పిల్లలు సంఖ్య 17,585,ఆడ పిల్లలు సంఖ్య 16,970 ఉన్నారు.
పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 41 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2021 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం ఛైర్​పర్సన్​గా బోయ శాంత, వైస్ ఛైర్మన్​గా గౌస్ ఎన్నికయ్యారు.వీరు ఎన్నికైననాటినుండి నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.
అవార్డులు, విజయాలు
2015 లో, స్వచ్ఛ భారత్ ర్యాంకింగ్స్‌లో ఆదోని పురపాలక సంఘం దేశంలో 148 వ స్థానంలో ఉంది.
ఇతర వివరాలు
ఈ ప్రాంతం 38.16 చ.కి.మీ.లో విస్తరించి ఉంది. గృహాల సంఖ్య 33071, రెవెన్యూ వార్డుల సంఖ్య 26, ఎన్నికల వార్డుల సంఖ్య 41 ,మురికివాడల సంఖ్య 51, మురికివాడల జనాభా 61510 ,ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల సంఖ్య 3 ,ప్రభుత్వ పాఠశాలల సంఖ్య 15, పబ్లిక్ పార్కుల సంఖ్య 2 ,కమ్యూనిటీ హాల్స్ 5 ఉన్నాయి.
లక్డికాపూల్
లక్డికాపూల్, తెలంగాణ రాష్ట్ర్ర రాజధాని హైదరాబాదు లోని ఒక ప్రాంతం. హైదరాబాదులోని పురాతన శివారు ప్రాంతాలలో ఇది ఒకటి. దీనికి సమీపంలో లక్డికాపూల్ ఎంఎంటిఎస్, రవీంద్ర భారతి, హెచ్‌పి పెట్రోల్ పంప్, టెలిఫోన్ భవన్, కలెక్టర్ కార్యాలయం, సిఐడి కార్యాలయం, గ్లోబల్ హాస్పిటల్స్ ఉన్నాయి.
పద వివరణ
హిందీ, ఉర్దూ భాషలలో లక్డికా అంటే "చెక్కతో చేసినది" అని, పూల్ అంటే "వంతెన" అని అర్థం. చెక్కతో తయారుచేసిన వంతెన పేరు మీదుగా ఈ ప్రాంతానికి లక్డికాపూల్ అనే పేరు వచ్చింది.
రవాణా
లక్డికాపూల్ ప్రాంతం రోడ్డు, రైలు మార్గాల ద్వారా ఇతర ప్రాంతాలతో కలుపబడి ఉంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఈ ప్రదేశం నుండి నగరంలోని పలు ప్రాంతాలకు బస్సులు నడుపబడున్నాయి. ఇక్కడ లక్డి కా పూల్ రైల్వే స్టేషను, లక్డికాపూల్ మెట్రో స్టేషను ఉన్నాయి.
ఇతర వివరాలు
ఈ ప్రాంతం చరిత్రను ఆవిష్కరించేలా హైదరాబాదు మహానగరపాలక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో లక్డికాపూల్ కూడలిలో చెక్క వంతెన నమూనాను ఏర్పాటు చేయబడింది.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
జగ్ జగ్ జీయో
జగ్‌ జగ్‌ జీయో 2022లో విడుదలకానున్న హిందీ సినిమా. ధర్మ ప్రొడక్షన్స్, వయాకామ్ 18 స్టూడియోస్ బ్యానర్‌లపై హిరు యశ్‌ జోహార్‌, కరణ్ జోహార్, అపూర్వ మెహతా నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాజ్‌ మెహతా దర్శకత్వం వహించాడు. వరుణ్ ధావన్, కియారా అద్వానీ, అనిల్ కపూర్, నీతూ కపూర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను మే 22న విడుదల చేసి, సినిమాను జూన్ 24న విడుదల కానుంది.
సికిల్ సెల్ వ్యాధి
సికిల్ సెల్ వ్యాధి లేదా సికిల్ సెల్ అనీమియా లేదా కొడవలి కణ రక్తహీనత అనేది ఒక వంశానుగత రక్త రుగ్మత. సాధారణంగా మనిషి రక్తంలోని ఎర్రరక్త కణాలు గుడ్రంగా పెప్పెర్‌మింట్ల ఆకారంలో ఉంటాయి. ఈ కణాలు రక్తనాళాల ద్వారా శరీరమంతా ప్రయాణిస్తూ వివిధ అవయవాలకు ప్రాణవాయువును (ఆక్సిజన్) సరఫరా చేస్తుంటాయి. అయితే కొంతమందిలో జన్యుసంబంధ మార్పుల వల్ల ఎర్ర రక్త కణాలు కొడవలి (సికిల్) ఆకారంలోకి మార్పు చెందుతాయి. ఈ సికిల్ సెల్ ఉన్నవారి రక్తకణంలోని ఒక జన్యువు సికిల్ సెల్‌గానూ, ఒకటి మామాలుగానూ ఉన్నట్లయితే అటువంటి వారిని సికిల్ సెల్ క్యారియర్లు అంటారు. వీళ్లకి మామూలుగా ఎటువంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉండవు. అయితే వివాహం చేసుకున్న దంపతుల ఇద్దరికీ ఇటువంటి లక్షణాలు ఉన్నట్లయితే వారికి పుట్టే పిల్లలకు రక్తకణంలోని రెండు జన్యువులూ వంపు తిరిగి ఉంటాయి. అటువంటి పిల్లలకు పుట్టుకతోనే ఆరోగ్య సమస్యలు మొదలవుతాయి. సాధారణ రక్త కణాల జీవితకాలం 120 రోజులైతే సికిల్ రక్త కణాల జీవిత కాలం 20 నుంచి 25 రోజులు మాత్రమే. సికిల్ రక్త కణాలు నశించి పోయేంత వేగంగా కొత్త ఎర్రరక్త కణాలు ఉత్పత్తి కాకపోవడంతో ఈ వ్యాధి ఉన్నవారు రక్తహీనతకు గురవుతారు. అంతేకాక సికిల్ రక్తకణాలు వంపుతిరిగి ఉండటం వల్ల సన్నటి రక్తనాళాల్లో సరిగ్గా ప్రవహించలేక శరీర భాగాలకు ఆక్సిజన్ అందటం తగ్గిపోతుంది. అందువల్ల ఈ వ్యాధి ఉన్నవారు తగిన చికిత్స తీసుకోకపోతే తక్కువ వయసులోనే పది, పదిహేనేళ్ల లోపు చనిపోతారు.
జన్యుపరమైన మార్పుల వచ్చే ఈ రక్తహీనత జబ్బుకు సరైన మందులు లేవు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఉత్తరాంధ్ర మూడు జిల్లాల్లో ఉన్న దాదాపు 10 లక్షల గిరిజన జనాభాలో కనీసం పది శాతం మందికి ఈ జబ్బు లక్షణాలు ఉన్నాయి. అంటే ఈ లెక్కన లక్ష మందికి సికిల్ సెల్ అనీమియా లక్షణాలు ఉండవచ్చని వివిధ సంస్థల అంచనాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ వ్యాధికి గురై మరణించే వారి సంఖ్య ప్రతి సంవత్సరం పెరుగుతూ ఉంది. విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ "హ్యూమన్ జెనెటిక్స్" విభాగం వారు జరిపిన పలు శాంపిల్ సర్వేల లెక్కల ప్రకారం ఉత్తరాంధ్ర ఏజెన్సీ పరిసర గ్రామాల్లో నివసిస్తున్న గిరిజనేతర కులాల్లో కూడా ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో
భారతదేశంలోని అధిక రాష్ట్రాలలో ఈ వ్యాధి నివారణకు ప్రత్యేక నివారణ ప్రాజెక్టులను చేపట్టారు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ప్రత్యేక పరిశోధనాలయం కూడా ఉంది. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఈ వ్యాధి నివారణకు దీనిపై పరిశోధనకు రాయ్‌పూర్‌లో ప్రత్యేకంగా సికిల్ సెల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌నే నెలకొల్పి 12.43 లక్షల మందికి స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు జరిపారు. సికిల్ సెల్ అనీమియాను కట్టడి చేయడంలో గుజరాత్ రాష్ట్రం ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. 2008లో గుజరాత్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గిరిజనులు అధికంగా ఉండే 12 జిల్లాల్లో సికిల్ సెల్ అనీమియా కంట్రోల్ ప్రాజెక్టును చేపట్టింది. గుజరాత్ లో 18.28 లక్షల మందికి స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు జరిపి జబ్బుతో ఉన్నవారికి మెరుగైన వైద్యం అందించి, సికిల్ సెల్ క్యారియర్ల మధ్య వివాహాలు జరగకుండా వారిని చైతన్య పరచి మంచి ఫలితాలు సాధించారు. కేరళలో ఈ వ్యాధి బారిన పడినవారికి వైద్య ఖర్చులు (రూ.20 వేలు) ఇస్తున్నారు.
వ్యాధి లక్షణాలు
దీర్ఘకాలం కామెర్లు ఉండటం, రక్తహీనతతో శరీరం పాలిపోయి ఉండటం, కాళ్లు, చేతుల వేళ్లు వాపుతో వంపు తిరిగి ఉండటం, ప్లీహం వాచిపోయి ఉండటం ఈ సికిల్ సెల్ వ్యాధి యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు.
సికిల్ సెల్ వ్యాధి నివారణ
సికిల్ సెల్ వ్యాధి చికిత్సకు సరైన మందులు లేనందున, సికిల్ సెల్ క్యారియర్లను గుర్తించి వారి మధ్య వివాహాలను నిరోధించడం ద్వారా ఈ వ్యాధిని నివారించవచ్చు. ఈ వ్యాధిని త్వరితంగా నివారించాలని, నివారించకపోతే దుష్పరిణామాలు తప్పవని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ వ్యాధి అధికంగా
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏ ప్రాంతాల్లో అయితే తరచూ మలేరియా బారిన పడ్డారో ఆ ప్రాంతాల్లో ఈ సికిల్ సెల్ అనీమియా అధికంగా కనిపిస్తోంది. దోమల ఎక్కువగా ఉండే ఏజెన్సీ ప్రాంతాల ప్రజలు ఎప్పుడూ మలేరియా బారిన పడుతుంటారు. అయితే సికిల్ సెల్ అనీమియా ఉన్నవారికి మలేరియా సోకదు. ఎందుకంటే వీరి ఎర్ర రక్త కణం వంపు తిరిగి, కాస్త బిరుసుగా ఉండటం వల్ల మలేరియా పరాన్నజీవి ఈ ఎర్ర రక్త కణాల్లోకి జొరబడలేదు. దీనిని బట్టి శాస్త్రవేత్తలు తరాల తరబడి మలేరియాకు గురవుతున్న వారి శరీరంలో మలేరియాను తట్టుకునే విధంగా జన్యుమార్పిడి జరిగి ఉండవచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:రక్త సంబంధ వ్యాధులు
పూస
thumb|250px|right|పుసలు
పూసలు (Beads) అలంకరణలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే వస్తువులు. హారంగా తయారుచేయడం కోసం దారం ఎక్కించడానికి అనువుగా వీటికి మధ్యలో నుండి సన్నని రంధ్రం ఉంటుంది. ఈ పుసలు ఒక మిల్లీమీటరు నుండి సెంటీమీటరు కంటే పెద్దవిగా, వివిధ ఆకారాలలో కూడా ఉంటాయి. ఇవి అన్ని వర్ణాలలోను ఉంటాయి.
పూసల్ని గిరిజనుల నుండి ఆధునిక యువతుల వరకు అందరూ వ్యక్తిగత అలంకారానికి, వివిధ గృహోపకరణాలలో ఇంటిని అందంగా తీర్చిదిద్దడానికి, దుస్తులు, పాదరక్షలు, పరదాలలో ఇలా చాలా విధాలుగా మన దైనందిన జీవితంలో భాగంగా ఉన్నాయి. అబాకస్లో ఉపయోగించేవి కూడా కొన్ని పూసలు.
పుసలు ఎక్కువగా గాజు, ప్లాస్టిక్, రాళ్ళుతో తయారుచేస్తారు. కానీ కొన్ని రకాల పూసలు ఎముక, కొమ్ము, దంతం, లోహాలు, ముత్యాలు, మట్టి, పింగాణీ, లక్క, కర్ర, కర్పరాలు, విత్తనాలు మొదలైన చాలా రకాల పదార్ధాలతో తయారుచేస్తారు. చెట్ల విత్తనాలైన రుద్రాక్షలు మనం పూసల రుద్రాక్ష మాలగా ధరిస్తున్నారు. అయితే అన్నింటిలోకి గాజు పూసలకే ఆదరణ అధికం.
పూసల్ని వివిధ కళారూపాలలో, చేతిపనులలో ఉపయోగిస్తారు. పూసల్ని గుచ్చడానికి ప్లాస్టిక్ లేదా నైలాన్ దారాన్ని ఉపయోగించి గుచ్చుతారు. ఆభరణాలలో అయితే బంగారు లోహపు తీగతో గుచ్చి రాలిపోకుండా ముడివేస్తారు.
వింటేజ్ పూసలు
వింటేజ్ ("Vintage") పూసలు సంగ్రహకులకు ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఏ రకమైన పూసలైనా 25 సంవత్సరాల కంటే పురాతనమైతే వాటిని వింటేజ్ పూసలుగా పరిగణిస్తారు. ఇవి ఎక్కువగా ప్లాస్టిక్, స్ఫటికాలు, గాజుతో తయారైవుంటాయి.
సాంప్రదాయక పూసలు
thumb|right|చెక్కబడిన [[సినబార్ లక్క పూసలు]] పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో కిఫ్ఫా పూసలు, గాజు పొడి పూసలు లాంటివి సాంప్రదాయకమైనవి. టిబెటన్లు కంచూ పూసలు ఉపయోగిస్తారు. భారతదేశంలోని రుద్రాక్ష పుసలు (Rudraksha beads) కూడా ఒక ఉదాహరణ. వీటిని బౌద్ధులు, హిందువులు జపమాలగా ఉపయోగిస్తారు. మగతమ పూసలు సాంప్రదాయక జపనీస్ పూసలైతే సినబార్ లక్కతో చేసిన పుసలు చైనాలో ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని రకాల జీవుల కర్పరాలతో చేసిన పూసలు ఉత్తర అమెరికా తెగలవారు ఉపయోగిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:అలంకరణ సామగ్రి
ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో హిందూమతం
ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో హిందూ మతాన్ని కొద్దిమంది మైనారిటీలు ఆచరిస్తున్నారు/ అంతా కలిపి దాదాపు 50 మంది మాత్రమే ఉంటారు. కాబూల్, జలాలాబాద్ నగరాల్లో వీరు నివసిస్తున్నారు. ఆఫ్ఘన్ హిందువులు జాతిపరంగా పష్టూన్, హింద్‌కోవాన్ (హింద్కి), పంజాబీ లేదా సింధీలు. వీరు ప్రధానంగా పష్టో, హింద్కో, పంజాబీ, దారీ హిందుస్తానీ ( ఉర్దూ - హిందీ ) భాషలు మాట్లాడతారు.
ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై ఇస్లామిక్ ఆక్రమణకు ముందు, ఆఫ్ఘన్ ప్రజలు బహుళ మతస్థులు. మతపరమైన హింస, వివక్ష, హిందువులను బలవంతంగా ముస్లిములుగా మార్చడంతో ఆఫ్ఘన్ హిందువులు, బౌద్ధ, సిక్కు జనాభాతో పాటు తగ్గిపోయారు.
1970లలో, ఆఫ్ఘన్ హిందూ జనాభా 80,000 - 2,80,000 (జాతీయ జనాభాలో 0.7%–2.5%) మధ్య ఉన్నట్లు అంచనా వేయబడింది. అయినప్పటికీ, ఆఫ్ఘన్ యుద్ధాల కారణంగా నిరంతర హింస, వివక్ష, బలవంతపు మతమార్పిడి కారణంగా జనాభా వేగంగా క్షీణించింది.
చరిత్ర
ఎడమ|thumb|230x230px| వాయవ్య ప్రాచీన భారతదేశంలోని వైదిక తెగలు (ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్), సా.పూ. 1700-1100 ఎడమ|thumb|230x230px| [[గాంధార, కాంభోజ ప్రాంతాలతో సహా మహాజనపదాలు సా.పూ. 500 ]]
పూర్వ చరిత్ర, పురాతన కాలం (5500–550 BCE)
హిందూమతం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో ఎప్పుడు ప్రారంభమైందో కచ్చితమైన ఆధారాలు లభించలేదు. హిందూ కుష్ దక్షిణ ప్రాంతం మాత్రం సాంస్కృతికంగా సింధు లోయ నాగరికత (సా.పూ. 5500-2000) తో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చునని చరిత్రకారులు భావిస్తారు.
సుమారుగా సా.పూ. 2000-1500 నాటికి, ఈ ప్రాంతంలోని ఇండో-ఆర్యన్ నివాసులు (ప్రధానంగా నేటి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ తూర్పు, దక్షిణ ప్రాంతాలలో) హిందూమతాన్ని ఆచరించేవారు. వీరిలో ప్రముఖులు గాంధారీలు, కాంభోజులు. నేటి పశాయీలు, నూరిస్తానీలు ఈ ఇండో-ఆర్య వేద కాలపు ప్రజల వారసులు.
పర్షియన్, గ్రీక్, మౌర్య కాలాలు (550–150 BCE)
సా.పూ. 330 లో అలెగ్జాండర్, అతని గ్రీకు సైన్యం రాకముందు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో పురాతన ఏరియన్లు నివసించేవారని చాలా మంది చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడ్డారు. మూడు సంవత్సరాల తర్వాత అలెగ్జాండర్ వెనక్కి వెళ్ళిపోయాక, ఇది సెల్యూసిడ్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది. సా.పూ. 305 లో, సెలూసిడ్-మౌర్యన్ యుద్ధం ఫలితంగా సెలూసిడ్ సామ్రాజ్యం హిందూ కుష్‌కు దక్షిణంగా ఉన్న భూభాగంపై నియంత్రణను కోల్పోయి, భారత చక్రవర్తి "సాండ్రోకోటస్" (చంద్రగుప్త మౌర్యుడు) కు అప్పగించింది."అలెగ్జాండర్ వీటిని ఏరియన్ల నుండి లాక్కుని, తన స్వంత స్థావరాలను ఏర్పరచుకున్నాడు. కానీ సెల్యూకస్ నికేటర్ పరస్పర వివాహ బంధాలకూ 500 ఏనుగుల బహుమానానికీ ప్రతిగా వాటిని చంద్రగుప్త మౌర్యునికి ఇచ్చాడు."
- Strabo
సాంప్రదాయ కాలం (150 BCE–650 CE)
చైనీస్ యాత్రికులు ఫాక్సియన్, సాంగ్ యున్, జువాన్‌జాంగ్ సా.శ. 5 - 7వ శతాబ్దాల మధ్య ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌ను అన్వేషించినప్పుడు, వారు అనేక ట్రావెలాగ్‌లను వ్రాసారు. ఇందులో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై విశ్వసనీయ సమాచారం లభిస్తుంది. ఉత్తరాన అమూ దర్యా (ఆక్సస్ నది), సింధు నది మధ్య వివిధ ప్రాంతాలలో బౌద్ధమతం ఆచరింపబడిందని వారు పేర్కొన్నారు. అయితే, వారు హిందూమతం గురించి పెద్దగా ప్రస్తావించలేదు. అయితే హెఫ్తలైట్ పాలకులు బౌద్ధమతాన్ని గుర్తించలేదని సాంగ్ యున్ పేర్కొన్నప్పటికీ "సూడో దేవుళ్లను ఆరాధించారు, మాంసం కోసం జంతువులను చంపారు" అని రాసారు.
టర్క్ & కాబుల్ షాహి, జున్‌బిల్ రాజవంశం (650–850 CE)
ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై ఇస్లామిక్ ఆక్రమణకు ముందు, ఈ భూభాగం జొరాస్ట్రియనిజం, జూన్‌బిల్స్, హిందూయిజం, బౌద్ధమతం యొక్క మతపరమైన అవక్షేపంగా ఉంది. ఇది పర్షియన్లు, ఖలాజ్, టర్క్స్, పష్టూన్‌లతో సహా వివిధ ప్రజలు నివసించేవారు. హిందూ కుష్‌కు దక్షిణంగా ఉన్న భూభాగంలోని కొన్ని భాగాలను దక్షిణ-హెఫ్తలైట్‌ల సంతానం అయిన జూన్‌బిల్‌లు పరిపాలించారు. తూర్పు భాగాలు ( కాబులిస్తాన్ ) టర్క్ షాహీలచే నియంత్రించబడ్డాయి.
కాబూల్ షాహి ఇందులో Zunbil భూభాగం, ఉత్తర పాలించిన Kabulistan, Gandahara. అరబ్బులు 653–654లో కాబూల్ చేరుకున్నారు CE, అబ్దుర్ రెహ్మాన్ బిన్ సమారాతో పాటు 6,000 మంది అరబ్ ముస్లింలు జూన్‌బిల్ భూభాగంలోకి చొచ్చుకుపోయి జమిందావర్‌లోని జున్ మందిరానికి వెళ్ళినప్పుడు, ఇది నేటి హెల్మండ్ ప్రావిన్స్‌లోని మూసా ఖలాకు దక్షిణంగా 3 mi ఉందని నమ్ముతారు. ఆఫ్ఘనిస్తాన్. అరబ్ సైన్యానికి చెందిన జనరల్ "దేవుని పనికిరాని తనం గురించి సిస్తాన్‌లోని మార్జ్‌బాన్‌ని ఒప్పించడానికి విగ్రహం చేతిని విరిచి, దాని కళ్ళలోని కెంపులను బయటకు తీశాడు."
హిందూ షాహీ (850–1000 CE)
విల్లెం వోగెల్సాంగ్ తన 2002 పుస్తకంలో ఇలా వ్రాశాడు: "సా.శ.. 8, 9వ శతాబ్దాలలో ఆధునిక ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యొక్క తూర్పు భూభాగాలు ఇప్పటికీ ముస్లిమేతర పాలకుల చేతుల్లో ఉన్నాయి. స్థానిక పాలకులు, ప్రజలు చాలా మంది హున్నిక్ లేదా టర్కిక్ సంతతికి చెందినవారు అయినప్పటికీ ముస్లింలు వారిని భారతీయులు (హిందువులు) గానే పరిగణించేవారు. తూర్పు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని ముస్లిమేతర జనాభా సాంస్కృతికంగా భారత ఉపఖండంతో ముడిపడి ఉన్నందున ముస్లింల భావన ఆ మేరకు సరైనదే. వారిలో ఎక్కువ మంది హిందువులు లేదా బౌద్ధులు. "
870 ADలో, మధ్యయుగపు జరంజ్ ( ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని జరంజ్‌గా పేరుపొందిన ఆధునిక నగరం కాదు) నుండి వచ్చిన సఫారిద్‌లు, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో చాలా వరకు ముస్లిం పాలనను స్థాపించారు. 10వ శతాబ్దంలో ఘజనవీడులు రాకముందు వరకు ముస్లింలు, ముస్లిమేతరులు పక్కపక్కనే నివసించినట్లు సమాచారం.
క్షీణత (1000–1800 CE)
thumb|సా.శ. 1001 లో మహమూద్ గజనీ నేతృత్వంలో గజ్నవిద్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా జయపాల నేతృత్వంలోని హిందూ షాహీల ఓటమి. 10వ శతాబ్దంలో ఘజనీ సుల్తాన్ మహమూద్ హిందూస్థాన్ లోకి ప్రవేశించి సింధు నదిని దాటడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఘజ్నావిడ్ ముస్లింలు హిందూ బానిసలను ఇప్పటి ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌ లోకి తీసుకురావడం మొదలైంది. మార్టిన్ ఎవాన్స్ తన 2002 పుస్తకంలో ఇలా వ్రాశాడు: "Even then a Hindu dynasty the Hindu Shahis, held Gandhara and the eastern borders. From the tenth century onwards as Persian language and culture continued to spread into Afghanistan, the focus of power shifted to Ghazni, where a Turkic dynasty, who started by ruling the town for the Samanid dynasty of Bokhara, proceeded to create an empire in their own right. The greatest of the Ghaznavids was Mahmud who ruled between 998 and 1030. He expelled the Hindus from Ghandhara, made no fewer than 17 raids into India. He encouraged mass conversions to Islam, in Pakistan as well as in Afghanistan.""
మహ్మద్ తన కొల్లగొట్టిన సంపదను కిరాయి సైనికులతో సహా తన సైన్యాలకు పంచేశాడు. భారతీయ సైనికులు, బహుశా హిందువులు, వారి కమాండర్ సిపాహ్‌సాలార్ -ఇ-హిందూవాన్ అని పిలువబడే సైన్యంలోని భాగాలలో ఒకరైన వారు తమ స్వంత మతాన్ని ఆచరిస్తూ గజ్నాలోని తమ ప్రాంతంలో నివసించారు. వారి కమాండర్ సువేంద్రాయ్ ఆధ్వర్యంలోని భారత సైనికులు మహమూద్‌కు విధేయులుగా ఉన్నారు. బైహాకి ప్రకారం తిలక్ అనే హిందువుకు ఇచ్చిన ఆదేశంతో, ఓ టర్కు తిరుగుబాటుదారుడికి వ్యతిరేకంగా కూడా వారిని ఉపయోగించారు.
పెషావర్, వైహింద్‌పై చేసిన యుద్ధంలో మహమూద్, 5,00,000 మంది బానిసలను సంపాదించాడని అల్-ఉత్బీ అన్నాడు. అందులో పిల్లలు, బాలికలు కూడా ఉన్నారు. పురుషులను బానిసలుగా సాధారణ వ్యాపారులకు కూడా విక్రయించారు. నార్డిన్‌లో బంధించబడిన బానిసల సంఖ్య కారణంగా వారి ధర బాగా పడిపోయింది. మగ బానిసలను సాధారణ వ్యాపారులు కూడా కొనుగోలు చేయగలిగారు. తానేసర్‌పై దాడి చేసిన తర్వాత, అతను 2,00,000 మంది బానిసలను సంపాదించాడు.
14వ శతాబ్దపు ప్రఖ్యాత మొరాకో ముస్లిం పండితుడు ఇబ్న్ బటుటా హిందూ కుష్ అంటే "భారతీయులను చంపేవాడు" అని వ్యాఖ్యానించాడు. ఎందుకంటే భారతదేశం నుండి తీసుకురాబడిన బానిసలు ఇక్కడి విపరీతమైన చలి, మంచు కారణంగా పెద్ద సంఖ్యలో మరణించేవారు.
ఘజ్నవిద్ సామ్రాజ్యాన్ని ఘురిద్‌లు మరింతగా విస్తరించారు. ఖల్జీ రాజవంశం సమయంలో, భారతదేశం, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ప్రజల మధ్య స్వేచ్ఛా సంచారం కూడా ఉంది. మొఘలులు ఆ తరువాత సూరిలు, దుర్రానిల కాలం వరకూ వరకు ఇది ఈ విధంగా కొనసాగింది.
ఆధునిక కాలం
ఆఫ్ఘన్ హిందువులు, ఆఫ్ఘన్ సిక్కులు తరచూ ఒకే ప్రార్థనా స్థలాలకు వెళ్తూంటారు. వారందరినీ కలిపి సమష్టిగా హింద్కి అని పిలుస్తారు. హిందూ సమాజంలోని భాషా జనాభా వైవిధ్యాలు, సాధారణంగా ప్రాంతీయ మూలాలను అనుసరిస్తాయి: పంజాబ్ నుండి వచ్చిన వారు సాధారణంగా పంజాబీ మాట్లాడతారు, సింధీలు సింధీ, హింద్కో లోని ఉత్తర, దక్షిణ మాండలికాలు మాట్లాడతారు. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని స్థానిక హిందూ సమాజం ఎక్కువగా కాబూల్ నగరంలోనే ఉంది. 2002 లోయా జిర్గాలో హిందువులకు రెండు సీట్లు కేటాయించారు. మాజీ అధ్యక్షుడు హమీద్ కర్జాయ్కు ఆర్థిక సలహాదారైన షామ్ లాల్ భటీజా ఆఫ్ఘన్ హిందువు.
1996 నుండి 2001 చివరి వరకు సాగిన తాలిబాన్ పాలనలో, హిందువులు తమను తాము ముస్లిమేతరులుగా గుర్తించుకోవడానికి బహిరంగంగా పసుపు రంగు బ్యాడ్జీలు ధరించవలసి వచ్చింది. హిందూ స్త్రీలు బురఖాలు ధరించాలని బలవంతం చేసారు. వారిని వేధింపుల నుండి "రక్షించేందుకే" ఈ నిర్ణయమని చెప్పుకొచ్చారు. ఇస్లామిక్ సమాజాల నుండి "అన్-ఇస్లామిక్", "విగ్రహారాధన" కమ్యూనిటీలను వేరు చేయాలనే తాలిబాన్ ప్రణాళికలో భాగమే ఈ నిబంధన.
ఈ ఉత్తర్వు మత స్వేచ్ఛకు భంగం కలిగిస్తోందని భారత, అమెరికా ప్రభుత్వాలు ఖండించాయి. భారతదేశంలోని భోపాల్‌లో తాలిబాన్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా విస్తృత నిరసనలు చెలరేగాయి. అమెరికాలో, యాంటీ-డిఫమేషన్ లీగ్ ఛైర్మన్ అబ్రహం ఫాక్స్‌మాన్ ఈ డిక్రీ నాజీ జర్మనీ పద్ధతుల లాగా ఉందని పోల్చాడు. అక్కడ యూదులు తమను యూదులని గుర్తించే లేబుల్‌లను ధరించాల్సి వచ్చింది. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని హిందూ మైనారిటీకి సంఘీభావ సూచికగా అమెరికా సెనెట్‌లో చర్చ సందర్భంగా పలువురు సభ్యులు "నేను హిందువును" అని రాసి ఉన్న పసుపు బ్యాడ్జీలను ధరించారు.
2013 జూలైలో ఆఫ్ఘన్ పార్లమెంటు మైనారిటీ వర్గానికి సీట్లను రిజర్వ్ చేయడానికి నిరాకరించింది. ఎందుకంటే ఆ ప్రతిపాదన పెట్టిన బిల్లు వీగిపోయింది. అప్పటి అధ్యక్షుడు హమీద్ కర్జాయ్ ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లు ద్వారా రిజర్వేషన్లు పొందిన గిరిజనులు, "మహిళలు" బలహీన వర్గాలకు చెందినవారు. కానీ రాజ్యాంగంలోని మత సమానత్వ ఆర్టికల్ ప్రకారం మతపరమైన మైనారిటీలు బలహీనవర్గాలు కాదు.
హిందువుల డయాస్పోరా
చరిత్రకారుడు ఇందర్‌జీత్ సింగ్ ప్రకారం ఆఫ్ఘన్ సిక్కులు హిందువుల జనాభా నిష్పత్తి 60:40గా అంచనా వేసాడు.
అధికారిక జనాభా లెక్కల సమాచారం లేనందున, జనాభా లెక్కల్లో అనేక అంచనాలున్నాయి. కాబూల్, నంగర్హర్, ఘజనీ, కాందహార్ ప్రావిన్సులలో ఎక్కువ మంది హిందువులు కేంద్రీకృతమై ఉండటంతో, ఆఫ్ఘన్ హిందూ జనాభా 1970లలో 80,000 - 2,80,000 మధ్య ఉన్నట్లు అంచనాలు వేసారు. చరిత్రకారుడు ఇందర్‌జీత్ సింగ్, పోర్సేష్ రీసెర్చ్ అండ్ స్టడీస్ ఆర్గనైజేతో్పనిచేసిన ‌తో ఎహ్సాన్ షా్, గఆయు ఆఫ్ఘన్ సిక్కు పౌర హక్కులకు చెందిన రవైల్ సిఈ స్వతంత్ర ంంచనాలు వేసా్్త.