cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ప్రాణాయామం
త్రిబంధము
సమతలమై చక్కని ప్రాణవాయువు లభ్యమయ్యే బహిరంగ ప్రదేశమున, పద్మాసనము లేక వజ్రాసనము లేక సుఖాసనము ఏదో ఒక విధముగా కుర్చొని వెన్ను పామును, మెడను, శిరస్సును సమానముగా నిలబెట్టవలెను. ఎడమ చేతిని యోగ దండము వలె నిలబెట్టి రెండు భూజములను ఎగుపకు సమానముగ పెట్టవలెను. అప్పుడు కుడిచేతి బ్రొటన వ్రేలును - కుడి ముక్కు (అనగ సూర్యనాడి) పనను, ఉంగరపు వ్రేలును ఎడమముక్కు (అనగ చంద్రనాడి) మీదను, మధ్య వ్రేళ్ళను ముక్కు మీదను ఉంచవలెను. ఇప్పుడు ఊపిరితిత్తులలోని గాలిని ఎడమముక్కు ద్వారా రేచించవలెను ( అనగ పూర్తిగా గాలిని బైటకు వదలి వేస్తూ తలను వంచవలెను). తరువాత గాలిని నెమ్మదిగా చంద్రనాడితో సగము ముక్కును మూసి ఒత్తిడిగా లోనికి ఒకే పట్టుతో ఊపిరితిత్తుల నిండా పీల్చుతూ తలను పైకి ఎత్తవలెను. తరువాత మెడను పూర్తిగా వంచి గడ్డము చాతికి ఆనించి వాయువును కుంభించివేయునది జాలంధర బంధనము. తరువాత పొట్టను వెనుకకు లాగిన ఉడ్యాణబంధము; ఆసనమును (Anus) బంధించిన మూల బంధము అంటారు. అనగ త్రిబంధములు వేసి వాయువును కుంభించవలెను. అప్పుడు ఈ క్రింది రేషియో ప్రకారం (పూరక కుంభక రేచకములను అనుసరించి కుంభించిన వాయువులను త్రిబంధములను సడలించి, కుడిముక్కుతో సగము బిగించి బహునెమ్మదిగా వాయువును రేచించి ఒదలి వేయవలెను. దీనినొక వృత్తము అంటారు. తిరిగి అదే విధముగ రేచించిన కుడి ముక్కుతో నెమ్మదిగా పురించి, మెడవంచి త్రివిధబంధములతో బంధించి, తిరిగి ఎడమ ముక్కుతో చాల నెమ్మదిగ రేచించుట మరియొక ఆవృతము అగును. ఇట్లు మూడు సార్లు చేయుట ఒక మాత్ర అగును.
1:4:2 నిష్పత్తిలో వాయువును బంధించవలెను. అనగ గాలిని 10 సెకండ్ల కాలము నెమ్మదిగా చంద్రనాడి వెంట లోనికి పీల్చి 40 సెకండ్లకాలము వరకు త్రివిధబంధములు వేసి కుంభించి తిరిగి సూర్యనాడితో 20 సెకండ్ల కాలములో బహు నెమ్మదిగా రేచించవలెను. ఈవిధముగ ఈ నిష్పత్తికి భిన్నము లేకుండా పూరక కుంభక రేచకములను నిర్ణయించుకొని పాణాయామము చేయుట మంచిది. ఇది ప్రథమములో 10 సెకండ్లతో పురకము ప్రారంభించిన దానిని 15 సెకండ్లకు అనగ 15:60:30 నిష్పత్తికి పెంచుకొని చేయవచ్చును.
త్రివిధబంధములతో కుంభక ప్రాణాయామము మాత్రం అనుభవజ్ఞల సమక్షములో అభ్యసించుట మంచిది.
ప్రాణాయామ పద్ధతులు
ప్రాణాయామం ముఖ్యంగా ఎనిమిది రకాలు. ఇవి అష్టకుంభకాలు.
సూర్య భేదసము
సూర్య భేదనం అనగా సూర్య నాడిని ఉద్ద్దీపన చేయుట
మెత్తని ప్రక్కపై, వజ్రాసనము లేక పద్మాసనముపై కూర్చొని కుడి ముక్కుతో (సూర్యనాడితో) వాయువును బాగుగా శక్తికొలది (అనగ పీల్చిన గాలి చర్మమునకు -రోమకూపముల ఉపరితలము వేడెక్కేలా) పీల్చి త్రివిధబంధములతో బంధించి- ఎడమ ముక్కుతో (చంద్రనాడితో) రేచించుట సూర్యభేదనమనిరి.
కపాలమును శోధించును. ఉదరగతమైన వాత; క్రిమిదోషములు హరించును. శ్వేద, స్నేహ, గ్రంథులను ఉజ్జీవింపజేయును. ప్రాణ శక్తిని పెంచును. ఫలితమెక్కువగా ఉన్న ఈ సుర్య భేదన ప్రాణాయామమును తరుచు చేయుట మచిది.
ఉజ్జాయి
ఉజ్జాయి అనగ ఛిన్నపిల్లల గురక ద్వణి లాగ గాలిని ముక్కుద్వారా తీసుకొనువలెను.ఆసమయములో గొంతుక వద్ద ద్వని నెమ్మదిగ చేయవలెను.
సుఖమైన ఏదో ఒక ఆసనముపై కుర్చొని, నోరు ముసుకొని కంఠమును కుంచించి, రెండు ముక్కులతో గాలిని నెమ్మదిగా, ఊపిరితిత్తులు; కంఠము; సప్తపదవరకు నిండులాగున బాగుగా పీల్చి కుంభించి సుఖముగ ఆపగలిగినంతసేపు ఆపి నెమ్మదిగ చంద్రనాడితో రేచించుట ఉజాయినీ అంటారు.
ఇది ముఖ్యముగ శ్లేష్మ రోగులకు మంచిది. ఉబ్బసముచే బాధపడువారు తరచు ఉజ్జాయినీ చేయుట చాలా మంచిది. ఇది ఆయాసపడేవారు నిలబడి గూడా చేయవచ్చును. వెన్నుపామును, మెడను వంగకుండ నిగిడ్చి ఉంచుట మంచిది. శ్లేష్మ ప్రకోపముతో వచ్చు జలదోషములు, వ్యాధులు-జలోధరం, కాళ్ళకు నీరువాపులు గలవారుకూడ చేయుట మంచిది.
సీత్కారి
సుఖమైన ఏదో ఒక ఆసనముపై కుర్చొని నాలుక కొనను రెండు పెదవుల మధ్యను, ముని పళ్ళకు చేర్చి ఈలవేసినట్లు నాలుకను కుంచించి వంచి నాలుకద్వారా శీత్కార శబ్దముతో గాలిని లోనికి బాగుగ పీల్చి కుంభించి, బంధించి ఎడమ ముక్కుతో నెమ్మదిగా రేచించుట నది స్స్త్కారి అంటారు.
ఇది ముఖ్యముగ అలసత్వము (Dullness) తగ్గును. బలము ముఖ వర్చస్సు పెరుగును. దేహమునందు దుష్టవేడి తగ్గును.
శీతలి
శీతలి అనగా చల్లదనము.
ఇది ముఖ్యముగ అతివేడిని, పిత్తవికారములను తగ్గించును. విదాహమును, విషములను అరికట్టును, గాయములను మానుపును. చేయుట సులభము. ఫలితము ఎక్కువ. పాము-తేలు కాట్లకు, దెబ్బలు, గాయాలకు మేలు చేయును. అంతేగాక ఎక్కిళ్ళను అబద్భుతముగ అరికట్టును.
భస్త్రిక
భస్త్రిక అనగ తొలుతిత్తి.
త్రిదోషములను సమరస పరచును. కఫాలము - సప్తపదలయందుగల దోషములను- కఫములను వెలువరించును. హరించును. కుంభకవ్యవధిని పెంచును. శ్లేష్మ గతములైన ముక్కు దిబ్బడ, జలుబు, తుమ్ములు, ఎలర్జీ, సైనోసెటీస్ లాంటి వ్యాధులను నివారించును. సుషుమ్నా నాడిని శుద్ధిచేసి కుండలినీ శక్తిని మేలుకొల్పును.
భ్రామరి
భ్రామరి అనగా తుమ్మెద.
భ్రమరము అంటే తుమ్మెద. కుడిముక్కును బంధించి ఎడమముక్కుతొ గాలిని పీల్చు ముక్కు పుటము పైనున్న వ్రేలుతో అవరోధము కల్పిస్తూ తుమ్మెదల ఝుంకార శబ్దము వచ్చులాగున పూరించి ఎడమముక్కును బంధించి, తిరిగి కుడిముక్కుతో అదేశబ్దము తుమ్మెద ఝుంకారము వచ్చులాగున అవరోధముతో గాలిని రేచించుచు చేయునది భ్రమరిక ప్రాణాయామము అంటారు. ఈవిధముగ మార్చి మార్చి 20 to 30 సార్లు చేయవలెను.
సుశబ్దముచే చిత్తము రంజిల్లును. శరీరము వేడెక్కుచు చల్లబడుట వలన సుఖముగా నుండును.
మూర్ఛ
మూర్ఛ అనగా మతిభ్రమించుట.
రెండు ముక్కులతో గాలిని బాగుగా ఊపిరితిత్తులలోనికి నిండుగ పీల్చుకొని, త్రివిధబంధములతో వాయువును బంధించుట వలన శరీరము వేడెక్కును. అట్లు చేయుటవలన క్రమముగ డస్సి మూర్చస్థితికి చేరేసరికి, రోమకూపములు వికసించి, స్తంభించిన వాయువులను చర్మరంధ్రముల ద్వారా వెలువరించుటను మూర్చ అంటారు. ఇది కష్ట సాధ్యము. అందువల్ల దీనిని అభ్యసించువారు చాలా అరుదు.
చర్మదోషములుతొలగి, శరీరము కాంతివంతమగును. ప్రాణశక్తి పెరుగును.
ప్లావని
ప్లావని అనగా తేలుట.
నోటితో గాలిని కొంచెం, కొంచెంగా పీల్చుకొంటూ కడుపులోనికి మింగుచుండవలెను. బాగుగా పొట్టనిండా గాలి చేరి, పొట్ట వుబ్బిన తరువాత ( ఈ స్థితిలో పొట్టపైన కొడితే ఢమరుకమువలె మోగును) కుంభించి తిరిగి నెమ్మదిగ, నెమ్మదిగ - నోటితోగాని - ముక్కులతోగాని గాలిని వెలువరించవలెను. ఇది చాలా శ్రమతో గూడిన విధానము కనుక గురు ముఖతా అభ్యసించుట మంచిది.
ఇది బాగుగా అభ్యాసమైన వారికి శరీరమును నీటిపై తెప్పవలె తేల్చుటకు ఎంతగానో ఉపకరించును. నీటిపై వెల్లకిల పరుండి పద్మాసనము వేసి గాలిని కడుపునిండా కుంభించుటవలన్ శరీరము నీటిపై తేలిపోవును. ప్రవాహము గల కాలువలో వేస్తే శవము వలే తేలి కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరం వెళ్ళవచ్చునని పెద్దలు చెప్పుదురు.
వనరులు
వర్గం:యోగా
గర్నికం
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రావికమతంలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల రావికమతంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నర్సీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గర్నికంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గర్నికంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రేచుక్క-పగటిచుక్క
ఈ సినిమాను తెలుగుతో పాటు, తమిళంలో రాజ సేవయ్ అనే పేరుతో, కన్నడంలో "రాజశేఖర" అనే పేరుతోను ఒకే సారి నిర్మించారు.
కథ
చక్రవర్తి వీరరాఘవులు (సీఎస్‌ఆర్) అసమర్ధుడు, పిరికివాడు. దీంతో అతని తమ్ముడు విక్రమసింహుడు అధికారం చెలాయిస్తుంటాడు. సామంత రాజు విజయరాయలు (ఎస్‌వి రంగారావు), భార్య సుమతి (కన్నాంబ) తనయుడి పుట్టిన రోజు వేడుకల్లో ఉండగా, సమావేశానికి హాజరుకావాలంటూ చక్రవర్తి నుంచి ఆహ్వానం వస్తుంది. ఆ సభలో విక్రమసింహుని వల్ల తాను గర్భవతినయ్యానని, తనను స్వీకరించమని ఆటవిక నాయకుడు పులిరాజు (మహంకాళి వెంకయ్య) కుమార్తె గౌరి (ఎస్ వరలక్ష్మి) వేడుకుంటుంది. అయితే విక్రమసింహుని తిరస్కారంతో ఆమె ఆత్మహత్యకు పాల్పడుతుంది. దానికి ఆగ్రహించిన పులిరాజు, అతని అనుచరులను విక్రముడు దండించబోగా విజయరాయలు వారిస్తాడు. దాంతో విక్రమసింహుడు విజయరాయలను బంధించి అతని తోట తగలబెట్టిస్తాడు. ఆ ప్రమాదం నుంచి సుమతి, కొడుకు తప్పించుకుంటారు. పులిరాజు విజయరాయలను విడిపించి తనతో తీసుకెళ్తాడు. రాయలకోసం వెళ్లిన సేనాధిపతి ధర్మదేవుడు (నాగయ్య)కి బాలుడు, దాదిగా సుమతి లభిస్తారు. వారిని తన భవనానికి తెస్తాడు. విజయరాయలు రేచుక్కగా మారి విక్రమసింహుని అన్యాయాలు ఎదిరిస్తుంటాడు. చక్రవర్తి వీరరాఘవులుకు జన్మించిన ఆడపిల్లను విక్రమ్ అంతం చేయబోగా రేచుక్క ఆ పిల్లను రక్షించి పెంచి పెద్దచేస్తాడు. విజయ్‌కుమార్ (ఎన్టీఆర్)గా పెరిగిన రాయల కుమారుడు సకల విద్యలునేర్చి విజయదశమి వేడుకల్లో పోటీల్లో స్నేహితుడు అయోమయం (రేలంగి)తోపాటు పాల్గొంటాడు. అంతకుముందుగా విక్రమసింహుని కుమారుడు ఉత్తరకుమారుని (రాజనాల) రేచుక్క బంధిస్తాడు. పోటీల్లో విజయం సాధించిన విజయుని, తన కుమారుని విడిపించి రేచుక్కను బంధించి తెమ్మని విక్రమసింహుడు ఆదేశిస్తాడు. ఆరు నెలల గడువులో సాధించమన్న ఆ లక్ష్యం కోసం వెళ్లిన విజయుడు, యువరాణిని (జానకి) కలుసుకోవటం, ఆమెతో ప్రేమలో పడటం జరుగుతుంది. తొలుత ఉత్తర కుమారుని విడిపించి, ఆపైన రేచుక్కతో తలపడి అతన్ని బంధించి తెస్తాడు విజయుడు. సుమతి అతడు తన భర్తేనని గ్రహించి, ఈ నిజం విజయునికి తెలియచేయటం, వారందరినీ బంధించి హింసించబోయిన విక్రమసింహుని రేచుక్క, విజయుడు ఎదుర్కొని విజయం సాధించటం, యువరాణి, విజయుల వివాహంతో కథ సుఖాంతమవుతుంది ,
బయటి లింకులు
వర్గం:ఎన్టీఆర్‌ సినిమాలు వర్గం:తెలుగు జానపద చిత్రాలు వర్గం:రాజనాల నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు వర్గం:కన్నాంబ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు
ప్రేయసి
ప్రేయసి అనగా ప్రియుని యొక్క ఒక ఆడ భాగస్వామి, శృంగారపరంగా,/లేదా లైంగికపరంగా అతనితో సంబంధముండవచ్చు. ప్రేయసిని ఆంగ్లంలో గర్ల్ ఫ్రెండ్ అంటారు. ఇది ఆడ "స్నేహితురాలు" అని కూడా సూచిస్తుంది.
అవకాశం
వైవాహిక సంబంధం లేనప్పటికి భాగస్వాములుగా కట్టుబడి ఉంటారు, కొన్నిసార్లు ముఖ్యమైనటు వంటి ఇతర లేదా సాధారణ భాగస్వామిగా వివరించవచ్చు, ప్రత్యేకించి ఈ వ్యక్తులు సహజీవనం చేస్తారు. ప్రేయసి, భాగస్వామి అనగా వివిధ ప్రజలకు వివిధ అర్ధాలున్నాయి; పదాల మధ్య వ్యత్యాసాలు అంతఃకరణమైనవని చెప్పవచ్చు. ఈ పదాన్ని ఏ విధంగా ఉపయోగించినప్పటికి చివరికి వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యత పై ఆధారపడి ఉంటుంది. 2005లో 21 నుంచి 35 మధ్య వయస్సు ఉన్న 115 మందిపై అధ్యయనం చేయగా అధ్యయనంలో భాగంగా శృంగార భాగస్వామితో జీవనం గురించి వివరించేందుకు సరైన పదాలు లేకపోవడంతో ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితులకు దారితీసింది, సామాజిక పరిస్థితుల దృష్ట్యా పరిచయం చేసుకునేందుకు కలత చెందారు ఈ ప్రశ్న నుంచే తప్పించుకున్నారు .స్నేహితురాలు లేక స్నేహితులు, ప్రేయసి పదాల మధ్య కొంత అస్పష్టత ఉంది. ముఖ్యంగా కౌమార అభివృద్ధి అంశాల మధ్య ఈ మార్పు చెందుతుంది.
ప్రేయసి, స్నేహితురాల యొక్క రెండు రూపాలను వేర్వేరు వ్యక్తులు వేర్వేరు అర్ధాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు స్నేహితురాలు అనేపదం ఒక బాలిక లేదా మహిళకు వేరొక మహిళ లేదా బాలిక శృంగార లేదా రొమాన్స్ పరంగా కాకుండా వాడతారు. రెండవ పదం "ప్రేయసి" కొన్ని సార్లు శృంగార లేదా రొమాంటిక్ అర్థాన్నిస్తుంది. ఏదైనప్పటికీ యిది ఒక నియమం కాదు. ఇది వాడుకలో ఉపయోగించే విధానం. "గర్ల్ ఫ్రెండ్" అను పదం సెక్సుయల్ అర్థ పరంగా కాకుండా చాలా సన్నిహితంగా గల స్నేహితురాలు అనే అర్థం యిస్తుంది.ఈ అర్థం "సెస్బియన్", "బైసెక్సుయల్", "పాన్‌సెక్సుయల్" వంటి మహిళకకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఈ "గర్ల్ ఫ్రెండ్" అనేపదం LGBT కులాలలో ఏ లింగానికైనా వర్తిస్తుంది.
"గర్ల్‌ఫ్రెండ్" అను పదం సెక్సుయల్ సంబంధాన్ని మాత్రమే సూచించదు. కానీ ఈ పదాన్ని ఒక బాలిక లేదా మహిళ ఏ పురుషునితోనైనా "డేటింగ్" చేయునపుడు ఆ భాగస్వామితో శృంగార పరంగా కలవవచ్చు లేదా కలవకపోవచ్చు. కానీ "డేటింగ్" అను పదం రొమాంటిక్ కార్యక్రమాలను స్నేహితుని సాహచర్యంతో ఉన్నందున సూచిస్తుంది. ఈ పదం "స్వీట్ హార్ట్" అనే పదానికి సమారార్థం యిస్తుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:మనుషులు వర్గం:మానవ సంబంధాలు
డాంగ్ జిల్లా
thumb|సపుతర సమీపంలో నది దృశ్యం
గుజరాత్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో డాంగ్స్ జిల్లా (హిందీ:) ఒకటి. ఆహ్వా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 1,764. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 226,769. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి గుజరాత్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో జనసంఖ్యాపరంగా డాంగ్ జిల్లా అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో ... గుర్తించబడింది. జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.. ప్లానింగ్ కమిషన్ నివేదికలను అనుసరించి డాగ్స్ జిల్లా అత్యంత వెనెబడిన జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లా సపుతర, వాఘై గ్రామాలు ప్రధానమైనవిగా భావిస్తున్నారు. .
చరిత్ర
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు డాంగ్‌కు సంబంధించిన 5 గిరిజన రాజులకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి మధ్య పలు యుద్ధాలు జరిగాయి. డాంగ్ చరిత్రను అనుసరించి లష్కారియా అంబా వద్ద జరిగిన యుద్ధం పెద్దదిదిగా భావించబడింది. ఈ యుద్ధంలో గత డాంగ్ గిరిజనరాజులు కలిసి ఈ ప్రాంతాన్ని బ్రిటిష్ నుండి రక్షించారు. బ్రిటిష్‌వారు దెబ్బతిని గిరిజన రాజులతో రాజీకి కుదుర్చుకున్నారు. 1842 కురుచుకున్న ఒప్పందం తరువాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతంలోని అరణ్యంలో సహజసంపదను ఉచితంగా వాడుకోవడం ప్రారంభించారు. అంతకు ముందు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఇలా వాడుకోవడానికి గిరిజన ప్రభువులకు 3,000 వెండినాణ్యాలు కప్పం ఇస్తూ వచ్చారు. ఈ రాజులు ప్రస్తుతం భారతప్రభుత్వం నుండి రాజభరణం అందుకుంటున్నారు. 1970లో రాజభరణాలు రద్దు చేయబడినప్పటికీ వీరికి మాత్రం భరణం ఇపాటికీ అందించబడుతుంది. రాజభరణం రాజకుటుంబాల ప్రధాన ఆదాయపు వనరుగా ఉంది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఒప్పందాన్ని భారతప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. ప్రతిసంవత్సరం గిరిజన రాజులు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నుండి కప్పం అందికోవడానికి అలంకృత రథాలలో గిరిజన నృత్యబృందాలతో అహ్వా వద్ద సమావేశమౌతారు. పురాతన భారతీయ శిశాసనాలలో డాంగ్‌ను దండ్ అరణ్యక (వెదురు అరణ్యం) అని పిలిచేవారు.
ఆర్ధికం
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో డాంగ్స్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న గుజరాత్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు వర్గం:గుజరాత్ జిల్లాలు
చింతలపాలెం (జరుగుమల్లి)
చింతలపాలెం,: ప్రకాశం జిల్లా, జరుగుమల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామ ప్రముఖులు
నల్లమోతు చెంచు రామానాయుడు: మాజీ మంత్రి, నెల్లూరు జిల్లా బోర్డు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.
రెండో కృష్ణుడు
రెండో కృష్ణుడు 1995 డిసెంబరు 1న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఛాయా ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ పతాకం కింద బి.సురేష్ కుమార్, ఎం.సునీల్ కుమార్ లు సంయుక్తంగా నిర్మించిన ఈ చలన చిత్రానికి ఎల్లూరి మల్లికార్జున రావు దర్శకత్వం వహించాడు. చిన్న, దివ్యవాణి లు ప్రధాన తారాగణంగా రూపొందిన ఈ చిత్రానికి మాధవపెద్ది సురేష్ సంగీతాన్నందించాడు.
1613
1613 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.
సంఘటనలు
thumb|ఝాన్సీ కోట
మూలాలు
*
భూమధ్యరేఖీయ నిర్దేశాంక వ్యవస్థ
భూమధ్యరేఖీయ నిర్దేశాంక వ్యవస్థ అనేది ఖగోళ వస్తువుల స్థానాలను తెలిపేందుకు విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఖగోళ నిర్దేశాంక వ్యవస్థ. దీన్ని గోళాకార లేదా దీర్ఘచతురస్రాకార నిర్దేశాంకాలలో చూపించవచ్చు. ఈ రెంటినీ భూమి కేంద్రం గానే నిర్వచిస్తారు. భూమి భూమధ్యరేఖను ఖగోళ గోళంపై పొడిగించడం ద్వారా (ఖగోళ మధ్యరేఖను ఏర్పరుస్తుంది) ప్రాథమిక తలాన్ని, వసంత విషువత్తు వైపుగా ప్రాథమిక దిశనూ నిర్వచిస్తారు. కుడిచేతి దిశను అనుసరిస్తారు.
మూలం భూమి కేంద్రం వద్ద ఉంటుంది అంటే దాని అర్థం ఈ నిర్దేశాంకాలు భూకేంద్రంగా ఉంటాయి అని. అంటే, భూమి పారదర్శకంగా ఉంది అనుకుంటే, అలాంటి భూమి కేంద్రం నుండి చూసినట్లు అన్నమాట. ప్రాథమిక తలం, ప్రాథమిక దిశ అంటే ఈ వ్యవస్థ భూమి భూమధ్యరేఖతో ధ్రువంతో సమలేఖనంగా ఉంటుంది గానీ, భూమితో పాటు తిరగదు; నేపథ్యంలో ఉన్న నక్షత్రాలతో పోలిస్తే స్థిరంగా ఉంటుంది. కుడిచేతి దిశను అనుసరించడం అంటే నిర్దేశాంకాలు ప్రాథమిక తలం నుండి ఉత్తరం దిశ లోను, ప్రాథమిక తలం చుట్టూ తూర్పు దిశ లోనూ పెరుగుతూ పోతాయి.
ప్రాథమిక దిశ
రిఫరెన్స్ ఫ్రేమ్ ఓరియెంటేషను గురించిన ఈ వివరణ కొంతవరకు సరళీకృతం చేయబడింది; ఓరియెంటేషను స్థిరంగా ఏమీ లేదు. భూమి భ్రమణాక్షపు ప్రిసెషన్ కారణంగా, కోఆర్డినేట్ వ్యవస్థ నెమ్మదిగా, నిరంతరాయంగా పశ్చిమానికి, జ్యోతిశ్చక్రపు ధ్రువాల చుట్టూ తిరుగుతుంది, ఇది సుమారు 26,000 సంవత్సరాలలో ఒక ఆవర్తనాన్ని పూర్తి చేస్తుంది. దీనితో పాటు జ్యోతిశ్చక్రపు కొద్దిపాటి చలనం, భూమి భ్రమణాక్షపు డోలనం (దీన్ని న్యూటేషన్ అంటారు) కూడా కలిసి ఉన్నాయి.
ఖగోళ శాస్త్రంలో ఉపయోగం
ఒక నక్షత్రపు గోళీయ నిర్దేశాంకాలు రైట్ ఎసెన్షన్, డిక్లనేషన్ అనే జంట విలువలతో చూపిస్తారు. ఆ నక్షత్రం ఎంత దూరంలో ఉన్నదో దాన్ని చూపించదు. బాగా సుదూరాన ఉన్న వస్తువుల దిశ అన్ని చోట్ల ఉన్న పరిశీలకులందరికీ ఒకే విధంగా ఉంటుంది. ఈ దిశను అందరికీ ఒకే నిర్దేశాంకాలతో పేర్కొనడం సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, క్షితిజ సమాంతర నిర్దేశాంక వ్యవస్థలో భూమి ఉపరితలంపై వివిధ పరిశీలకులు ఉన్న స్థానాలను బట్టి ఒక నక్షత్రపు స్థానం భిన్నంగా ఉంటుంది. పైగా ఇది భూ భ్రమణం కారణంగా నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది.
డిక్లనేషన్
డిక్లనేషన్ ఖగోళ వస్తువు కోణీయ దూరాన్ని, ఖగోళ మధ్యరేఖకు లంబంగా, ఉత్తరం వైపు పాజిటివు గాను, దక్షిణం వైపు నెగటివు గానూ కొలుస్తుంది. దీనికి చిహ్నం δ, ("డెల్టా", సంక్షిప్తంగా ఇంగ్లీషులో DEC). ఉదాహరణకు, ఉత్తర ఖగోళ ధ్రువం డిక్లనేషన్ +90° ఉంటుంది. దక్షిణ ఖగోళ ధ్రువం డిక్లనేషన్ -90°. డిక్లనేషన్‌కు మూలం ఖగోళ మధ్యరేఖ, ఇది ఖగోళ గోళంపై భూమి భూమధ్యరేఖ యొక్క పొడిగింత. డిక్లనేషన్, భౌగోళిక నిర్దేశాంకాల్లో అక్షాంశానికి సమానమైనది.
రైట్ ఎసెన్షన్
కుడి|thumb|300x300px| [[భూమి ఉత్తర ధ్రువంపై నుండి చూసినపుడు, ఒక నక్షత్రపు స్థానిక అవర్ యాంగిల్ (LHA). (న్యూయార్క్ సమీపంలో ఉన్న  పరిశీలకునికి కనబడే విధం). నక్షత్రాలు కూడా చిత్రీకరించబడ్డాయిరైట్ ఎసెన్షన్ గ్రీన్విచ్ అవర్ యాంగిల్ (GHA), దిస్థానిక సగటు సైడ్రియల్ సమయం (LMST), గ్రీన్‌విచ్ అంటే సైడ్‌రియల్ టైమ్ (GMST). చిహ్నం ʏ వసంత విషువత్తు దిశను గుర్తిస్తుంది.]] రైట్ ఎసెన్షన్ ఒక వస్తువు యొక్క కోణీయ దూరాన్ని తూర్పు దిశలో ఖగోళ భూమధ్యరేఖ వెంట వసంత విషువత్తు నుండి అవర్ సర్కిల్ వరకు కొలుస్తుంది. గ్రహణం ఖగోళ భూమధ్యరేఖను కలిసే రెండు బిందువులలో వసంత విషువత్తు బిందువు ఒకటి. రైట్ ఎసెన్షన్ చిహ్నం α, (లోయర్ కేస్ "ఆల్ఫా", సంక్షిప్త RA). దీన్ని సాధారణంగా డిగ్రీలకు బదులుగా సైడిరియల్ గంటలు, నిమిషాలు, సెకన్లలో కొలుస్తారు. ఇది భూమి తిరుగుతూండగా మెరిడియన్ అంతటా వస్తువులు గడిచే సమయాన్ని నిర్ణయించడం ద్వారా తెలుసుతుంది. ఒక గంట రైట్ ఎసెన్షన్‌లో  360°⁄24h = 15° ఉన్నాయి. మొత్తం ఖగోళ భూమధ్యరేఖ చుట్టూ 24h రైట్ ఎసెన్షన్‌లు ఉన్నాయి.
రైట్ ఎసెన్షన్, డిక్లనేషన్ లను కలిపి ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణంగా RA/Dec అని సంక్షిప్తంగా వాడతారు
అవర్ యాంగిల్
రైట్ ఎసెన్షన్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా, అవర్ యాంగిల్ (సంక్షిప్తంగా HA లేదా LHA, స్థానిక అవర్ యాంగిల్ ) వాడతారు. పరిశీలకుడి మెరిడియన్ నుండి వస్తువు గుండా వెళుతున్న అవర్ సర్కిల్ వరకు ఖగోళ మధ్యరేఖ వెంబడి పశ్చిమ దిశగా ఎంత కోణీయ దూరంలో ఉందో కొలుస్తుంది. ఇది ఎడమ చేతి దిశ వ్యవస్థ. రైట్ ఎసెన్షన్ లాగా కాకుండా అవర్ యాంగిల్, భూ భ్రమణంతో పాటు పెరుగుతూ ఉంటుంది. ఒక వస్తువు నడినెత్తిన ఉన్న మెరిడియన్ వద్ద ఉన్నప్పటి నుండి జరిగిన సమయాన్ని కొలిచే సాధనంగా పరిగణిస్తారు.
పరిశీలకుడి మెరిడియన్‌పై అత్యున్నత బిందువు ఉన్న నక్షత్రపు అవర్ యాంగిల్ సున్నా (0 h) అవుతుంది. ఒక సైడ్‌రియల్ గంట (సుమారు 0.9973 సౌర గంటలు ) తర్వాత, భూ భ్రమణం కారణంగా ఆ నక్షత్రం ఆ మెరిడియన్‌ నుండి పశ్చిమానికి జరుగుతుంది. అప్పుడు దాని అవర్ యాంగిల్ 1h ఉంటుంది. టోపోసెంట్రిక్ దృగ్విషయాన్ని గణిస్తున్నప్పుడు, రైట్ ఎసెన్షన్‌ను మధ్యంతర దశగా అవర్ యాంగిల్లోకి మార్చుకోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
అజంతా సుందరి (రూపకం)
అజంతా సుందరి రూపకాన్ని ప్రముఖ సాహితీకారుడు, జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత సి.నారాయణ రెడ్డి రచించారు. ప్రసిద్ధ అజంతా గుహ చిత్ర, శిల్ప కళ రూపకల్పనను, ఆనాటి చారిత్రికాంశాలను ఆధారంగా చేసుకుని రచించిన రూపకం ఇది.
రచన నేపథ్యం
1955లో సినారె ఈ సంగీత రూపకాన్ని రచించారు. 1953లో తన తొలిరచనగా నవ్వని పువ్వు అన్న సంగీత ప్రధానమైన రూపకాన్ని వెలువరించాకా వెనువెంటనే రచించిన రూపకాల్లో ఇదీ ఒకటి.
ఇతివృత్తం
ప్రఖ్యాత అజంతా శిల్పాలను చెక్కే కాలంలో శిల్పుల జీవితాన్ని ఆధారం చేసుకుని రచించిన సంగీత రూపకం.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు నాటకాలు వర్గం:1955 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
గుండ్ల కట్టమంచి
గుండ్ల కట్టమంచి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, బంగారుపాళ్యం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బంగారుపాళ్యం నుండి 12 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు నుండి 10 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 851 ఇళ్లతో, 3231 జనాభాతో 770 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1612, ఆడవారి సంఖ్య 1619. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 895 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 37. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 597026 .పిన్ కోడ్: 517416.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి చిత్తూరులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిత్తూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పలమనేరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చిత్తూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం బంగారుపాళ్యంలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు చిత్తూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గుండ్ల కట్టమంచిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఒకరు ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గుండ్ల కట్టమంచిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గుండ్ల కట్టమంచిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గుండ్ల కట్టమంచిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, చెరకు, వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
గ్రానైట్
అబూటిలాన్
అబూటిలాన్ (Abutilon పుష్పించే మొక్కలలో మాల్వేసి కుటుంబానికి చెందిన ఒక పెద్ద ప్రజాతి. దీనిలో సుమారు 150 జాతుల మొక్కలు ఉన్నాయి. ఇవి పొదలు, చిన్న చెట్లుగా 1–10 మీటగ్ల ఎత్తు పెరుగుతాయి. వీటి పుష్పాలకు 5 ఆకర్షక పత్రాలు ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:మాల్వేసి
ఘనపురం ఖిల్లా
ఘనపురం ఖిల్లా అను చారిత్రత్మక ప్రదేశం తెలంగాణ రాష్ట్రంలో మహబూబ్ నగర్, వనపర్తి పట్టణాలకు మధ్యలో 25 కిలోమీటర్ల సమదూరంలో ఉంది. ఈ ప్రదేశం హైదరాబాద్ నగరానికి దక్షిణాన 111 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది వనపర్తి జిల్లాలోని గిరిదుర్గాలలో ఒకటి. ఇది ఘన్‌పూర్ మండలం, ఘన్‌పూర్ గ్రామంలో ఉంది. కాకతీయుల సామంతులు నిర్మించిన ఈ కోట ఎత్తైన రెండు కొండల మీద నిర్మించబడి చూపరులను ఆకట్టుకుంటుంది.
కోట చరిత్ర
ఘనపూర్ ప్రాంతాన్ని ఇప్పటికి 800 ఏళ్ళ క్రితం కాకతీయుల సామంతులు పాలించినట్లు తెలుస్తుంది. వారిలో గోన బుద్దారెడ్డి కుమారుడు గోన గణపరెడ్డి ఒకరు. ఇతను ఘనపురం గ్రామంలో గణపతీశ్వరాలయం నిర్మించాడు. ఇక్కడ గణపతీశ్వరాలయం ఉండటం, ఈ ప్రాంతాన్ని గణపరెడ్డి పాలించడం వలన ఈ గ్రామానికి గణపురం అని పేరు వచ్చింది. ఇతను నాగర్‌కర్నూల్ తాలుకాలోని వర్ధమానపురం నుండి కాకతీ కందూర్ వరకు ఉన్న ప్రాంతాన్ని పరిపాలించాడు. ఈ ప్రాంతానికి కేంద్రంగా ఉండాలన్న ఉద్దేశంతో గణపురం గ్రామంలో కోటను నిర్మించాడు. ఇక్కడి నుండి పాలన సాగించాడు. ఈ కోట కారణంగా గణపురానికి ఖిల్లాఘనపురం అను పేరు స్థిరపడిపోయింది.
ఖిల్లా గణపురాన్ని రేచర్ల పద్మనాయకులు, మాల్యాల, గోన వంశస్థులు 13వ శతాబ్దంలో పరిపాలించారు.వీరు కాకతీయుల ప్రభువుల వద్ద సామంత రాజులు.కాకతీయుల కాలం నాటి కోట, ఒక చెరువు (గణపసముద్రంగా ప్రసిద్ధి) ఈ ప్రదేశంలో గలదు.రాణి రుద్రమదేవి కాలంలో గణపసముద్రాన్ని ఇక్కడి సామంత రాజు మాల్యల గుండదండధీశుడు కట్టించారు. ఇతను మాల్యాల గుండన్న అను పేరుతో మిక్కిలి ప్రసిద్ధి. రంగనాథ రామయణం రచించిన ప్రముఖ తెలుగు కవి, రాజు అయినట్టి గోన బుద్ధారెడ్డి కుమార్తెను ఇతను వివాహామాడినారు.
గోన, మాల్యాల రాజులు కాకతీయ ప్రభువులకు కట్టుబడి ఉండేవారు.వర్ధమానపురం రాజు గోనా బుద్ధారెడ్డికి నలుగురు సంతానం (ముగ్గురు పుత్రులు, ఒక పుత్రిక).పుత్రులు గోన గణపరెడ్డి (ఇతను గోన గన్నారెడ్డిగా ప్రసిద్ధి), కాచ రెడ్డి, విఠలనాథుడు. పుత్రిక కుప్పాంబిక. మాల్యాల వంశ రాజు గుండన్నను కుప్పంబిక వివాహామాడినారు. కాచ రెడ్డి, విఠలనాథులిద్దరు కవులు. వీరు రంగనాథ రామాయణం ఉత్తర కాండను పూర్తి చేసారు.
గోన బుద్ధారెడ్డి మరణానంతరం అతని సోదరుడు గోన లకుమారెడ్డి రాజ్యం ఏలా సాగాడు.బుద్ధారెడ్డి మరణించినప్పుడు అతని కుమారులు పిన్న వయస్కులు. లకుమా రెడ్డి కాకతీయ ప్రభులవులకు కట్టుబడి ఉండేవాడు కాదు. ఇది గమనించిన గోన గన్నారెడ్డి తన చిన్నాన్నపై తిరుగుబాటు చేసి తిరిగి వర్ధమానపురాన్ని ఏలినాడు.ఈ తిరుగుబాటు క్రమంలో చాలా యేండ్లు అజ్ఞాతంలో ఉన్నాడు.పలు యుద్ధాల్లో కాకతీయ ప్రభువులకు అండగా ఉన్నాడు. గోన గన్నారెడ్డి అనంతరం అతడి బావ మాల్యాల గుండన్న వర్ధమానపురాన్ని పరిపాలించాడు.కాకతీయుల కాలంలో పలు గొలుసుకట్టు చెఱువులను మాల్యల గుండన్న కట్టించాడు.ఈ గణపురంలో ఉన్న గణపసముద్రం గుండన్న కాలం నాటిదే.
బుద్ధాపురం (ప్రస్తుత భూత్పూర్), వర్ధమానపురం (నంది వడ్డేమాన్, బిజినపల్లి) ప్రాంతాల్ని మాల్యాల రాజులు ఏలినారు. గణపతిదేవుడు, రాణి రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో మాల్యాల రాజులు పలు యుద్ధాల్లో కాకతీయుల పక్షాన పోరాడినారు. మాల్యాల గుండన్న మరణానంతరం అతని భార్య కుప్పాంబిక భూత్పూర్లో బుద్ధేశ్వర ఆలయాన్ని నిర్మించింది.
కోట నిర్మాణం
ఘణపురం గ్రామం చుట్టు ప్రక్కల తొమ్మిది గుట్టలు ఉన్నాయి. వాటికి దేవుని గుట్ట, మనిషి కొండయ్య గుట్ట, వీరన్నగుట్ట, బంగారు గూడు, వెంకయ్యగుట్ట, చౌడమ్మగుట్ట, చంద్రగుట్ట, ముర్రయ్యగుట్ట, దుర్గంగుట్ట అని పేర్లు ఉన్నాయి. వీటిలో గ్రామానికి ఈశాన్యంలో ఉన్న ముర్రయ్యగుట్ట, దుర్గంగుట్టలు ఎత్తుగా ఉన్నాయి. ఈ రెండు గుట్టలను కలుపుతూనే గణపరెడ్డి కోటను నిర్మింపచేశాడు. ఈ కోటలో రాజమందిరం, మంత్రుల నివాసాలు, సైనికుల స్థావరాలు ఉన్నట్లు అక్కడి ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తుంది. కోటలోకి ప్రవేశించడానికి వరుసగా మూడు ముఖద్వారాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ముఖద్వారం దగ్గర కాపలా కాసే సైనికులకు గదులు నిర్మించారు. అక్కడే అతిథులు ఎవరైనా వస్తే విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి విశ్రాంతి గదులు ఉండేవని తెలుస్తుంది.
ఈ గిరిదుర్గం నుండి రెండు రహస్య సొరంగమార్గాలు ఉన్నాయని ఇక్కడి ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. ఒక సొరంగ మార్గం పర్వతం క్రిందనున్న గ్రామానికి కలుపుతూ ఉండగా రెండో సొరంగ మార్గం పానుగల్లు కోటకు కలుపుతుందని సమాచారం.
ఈ గ్రామానికి కాకతీయ ప్రభువు గణపతిదేవుడి పేరు, తన పేరు కలిసొచ్చేటట్టుగా ఇక్కడి రాజు గోన గణపరెడ్డి "గణపురం" అని నామకరణం చేసారు. అది కాలక్రమేణా ఘనపురం, ఘణపురంగా రూపాంతరం చెందింది.ఇక్కడ ఖిల్లా ఉన్నందువల్ల ఖిల్లా ఘనపురంగా మిక్కిలి ప్రసిద్ధి చెందినది. గణపురం కన్నా ముందు ఇక్కడ నాగినెనిపల్లి అనే చిన్నగ్రామం ఉండేది.
కోట రహస్య మార్గాలు
విపత్కర పరిస్థితులలో కోటపై శత్రువులు దాడి చేస్తే, ఎదుర్కోలేని పరిస్థితులు దాపురించినపుడు తప్పించుకోవడానికి కోటలో రెండు రహస్య మార్గాలు నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది. ఒకటి కోట నుండి సమీప ఘనపుర్ గ్రామంలోని ఓ చేదుడు బావికి చేరుకుంటుందని, మరొకటి పాన్‌గల్ కోట వరకు నిర్మించబడిందని ప్రచారంలో ఉంది.
కోట ఫిరంగి
శత్రువులపై దాడికి ఈ కోటలో అత్యంత ఎత్తులో ఫిరంగిని ఏర్పాటుచేశారు. దీని కొరకు ప్రత్యేకంగా సైనిక విభాగం ఉండినట్లు తెలుస్తుంది.
కోటలో ఇతర నిర్మాణాలు
కోటలోపల దొరసాని మాలె, సమావేశ మందిరాలు, దొంగల బాట, నిత్యం నీటితో ఉండే రెండు చెరువులు, తాగునీటి కొరకు పాలగుండం, నేతిగుండం అనే నీటి తొట్టెలు, మబ్బు చెలిమ మొదలగు నిర్మాణాలు నేటికీ కనిపిస్తాయి. మబ్బు చెలిమలోకి వెళ్లాలంటే 10 అడుగుల వరకు చిమ్మచీకటిలో వెళ్ళవలసి ఉంటుంది, అనంతరం సూర్యకిరణాలు కనిపిస్తాయి. అక్కడి నుండి రెండు వందల అడుగుల వరకు దిగవలసి ఉంటుంది.
గణ సముద్రం
గ్రామానికి సంబంధించిన కోటలకు సమీపాన నాటి రాజులు ఒక పెద్ద చెరువును నిర్మించారు. దీనికే గణసముద్రం అని పేరు.
చారిత్రక సంఘటనలకు సాక్షి
కాకతీయ వీరవనిత రాణి రుద్రమదేవి పాలనానంతరం కాకతీయ సింహాసనాన్ని ప్రతాపరుద్రుడు అధిష్టించాడు. ఇతను ఘనపురం రాజైన గణపరెడ్డి కుమారుడు గోన గన్నారెడ్డిని భూత్‌పూర్ యుద్ధంలో ఓడించి, అతని కుమారైను ఈ కోటలోనే వివాహామాడినట్లు చరిత్ర చెబుతుంది. ఈ వివరాలు వరంగల్లో వెయ్యి స్తంభాల గుడిలోని ఓ శిలాశాసనంలో పేర్కొనబడినవని చెబుతారు. మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు సైన్యం కూడా కోటకు వచ్చినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి.
విహారయాత్ర,కోట, సరస్సులు
ఈ కోటలో చిన్న చిన్న సరస్సులు, మబ్బు చెలిమలు ఉన్నాయి. కాలినడకన వచ్చి చేసే విహారయాత్రలకు ఇది చాలా అనుకూలమైన ప్రదేశం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వనపర్తి జిల్లా కోటలు వర్గం:తెలంగాణ కోటలు వర్గం:వనపర్తి జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:తెలంగాణ చరిత్ర
నోముల నర్సింహయ్య
నోముల నర్సింహయ్య (జనవరి 9, 1956 - డిసెంబరు 1, 2020) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, శాసనసభ్యుడు. సీపీఎం రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యునిగా కొనసాగారు గతంలో సీపీఎం శాసనససభపక్షనేతగా పనిచేసిన నర్సింహయ్య సీపీఎం పార్టీ తరపున రెండుసార్లు నకిరేకల్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి, టిఆర్ఎస్ పార్టీ తరపున ఒకసారి నాగార్జునసాగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందాడు.
జీవిత విషయాలు
నర్సింహయ్య 1956, జనవరి 9న తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నకిరేకల్ మండలం, పాలెం గ్రామంలోని యాదవ కుటుంబంలో జన్మించాడు. తన బాల్యంలో తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం వంటి కమ్యూనిస్ట్ సాహిత్యం వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు, పురాణ వ్యక్తులచే ప్రేరణ పొందాడు. చిన్నతనం నుండే వ్యవసాయంలో కూడా నిమగ్నమయ్యాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ (ఎం.ఏ) బ్యాచిలర్ ఆఫ్ లాస్ (ఎల్ఎల్బి) చేసాడు.
రాజకీయ జీవితం
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తన విద్యార్థి జీవితంలో, స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియాకు చురుకుగా నాయకత్వం వహించాడు. తరువాత, ఆయన కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)లో చేరాడు. కొంతకాలం నల్గొండ నకిరేకల్ జ్యుడిషియల్ కోర్టులలో న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. నకిరేకల్‌ మండల పరిషత్ అధ్యక్షుడిగా రెండుసార్లు ఎన్నికయ్యాడు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ నకిరేకల్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 1999 నుండి 2004 వరకు ఎపి శాసనసభలో సిపిఐ (ఎం) ఫ్లోర్ లీడర్‌గా పనిచేశాడు.
1999లో ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సిసిఎం పార్టీ తరపున పోటిచేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి కటికం సత్తయ్య గౌడ్ పై 5,115 ఓట్ల తేడాతో గెలుపొందాడు. 2004లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సిసిఎం పార్టీ తరపున పోటిచేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి కటికం సత్తయ్య గౌడ్ పై 24,222 ఓట్ల తేడాతో గెలుపొందాడు.
2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో నల్లగొండ జిల్లా భువనగిరి లోకసభ నియోజకవర్గం నుంచి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. తెలంగాణ ఏర్పాటుపై సిపిఐ (ఎం) పార్టీ వైఖరితో విభేదించి 2014, ఏప్రిల్ 8న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరాడు. 2014 సాధారణ ఎన్నికలలో నాగార్జున సాగర్ (అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం) నుండి టిఆర్ఎస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీచేసి ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు. తెలంగాణ శాసనసభ సభ్యుల జాబితా (2018) 2018లో నాగార్జునసాగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి పోటిచేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి జానారెడ్డిపై 7771 ఓట్ల తేడాతో గెలుపొందాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
నర్సింహయ్మకు లక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. వీరి కుమారుడి పేరు నోముల భగత్ కుమార్. భరత్, తెలంగాణ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
మరణం
నర్సింహయ్య కోవిడ్ -19 వ్యాధినుంచి కోలుకున్న తరువాత ఊపిరితిత్తుల సమస్యకు హైదరాబాద్‌లోని ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చికిత్సపొందుతూ 2020, డిసెంబరు 1న గుండెపోటుతో మరణించాడు.
గుర్తింపు
2021, డిసెంబరు 1న నిడమనూరు మండలంలోని వేంపాడు స్టేజీ వద్ద నోముల నర్సింహయ్య విగ్రహాం ఆవిష్కరించబడింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యుత్ శాఖామంత్రి జగదీష్ రెడ్డి డ్రోన్‌ ద్వారా విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో ఎమ్మెల్సీ గుత్తా సుఖేందర్‌రెడ్డి, ఎమ్మెల్యేలు నోముల భగత్‌ కుమార్‌, నల్లమోతు భాస్కర్‌రావు, రవీంద్రకుమార్‌, శానంపూడి సైదిరెడ్డి, పైళ్ల శేఖర్‌ రెడ్డి, కంచర్ల భూపాల్‌రెడ్డి, చిరుమర్తి లింగయ్య, స్థానిక సంస్థల ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్థి ఎంసీ కోటిరెడ్డి, మాజీ ఎమ్మెల్సీ కర్నె ప్రభాకర్‌, రైతుబంధు సమితి జిల్లా అధ్యక్షుడు రాంచందర్‌ నాయక్‌ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:1956 జననాలు వర్గం:2020 మరణాలు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:కరోనా వ్యాధి మరణాలు
జ్యోతి (సిద్ధవటం మండలం)
జ్యోతి, వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, సిద్ధవటం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన సిద్ధవటం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కడప నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 388 ఇళ్లతో, 1449 జనాభాతో 4564 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 722, ఆడవారి సంఖ్య 727. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 487 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 139. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593394 .పిన్ కోడ్: 516237.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు,జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు సిద్ధవటం లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, కడపలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
జ్యోతిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
జ్యోతిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
జ్యోతిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, పొద్దుతిరుగుడు, వేరుశనగ
మూలాలు
సిద్దవటంకి 4 కి.మీ దూర౦లో జ్యోతి ఉంది. ఇది ఒక ఇసుక క్వారీ. ఇటీవలే కాలంలో ఇక్కడ పెన్నా నదిలో ఎన్నో శివలింగాలు, నాలుగు దేవాలయాలు బయట పడటం విశేషం.
వర్చువల్ రియాలిటీ హెడ్‌సెట్
వర్చువల్ రియాలిటీ హెడ్‌సెట్ అనేది కంప్యూటర్-సృష్టించిన వాతావరణంలో మనల్ని లీనం చేయటం ద్వారా వర్చువల్ రియాలిటీ (VR)ని అనుభవించడానికి మనల్ని అనుమతించే పరికరం. ఇది కళ్ళు మరియు చెవులపై ధరించే హెడ్‌సెట్‌ను కలిగి ఉంటుంది, ఇందులో సాధారణంగా స్టీరియోస్కోపిక్ 3Dలో వర్చువల్ వాతావరణాన్ని ప్రదర్శించే ఒకటి లేదా రెండు స్క్రీన్‌లు ఉంటాయి.
హెడ్‌సెట్‌లో తల కదలికలను ట్రాక్ చేసే సెన్సార్‌లు కూడా ఉంటాయి, తద్వారా తలని కదిలించినప్పుడు, వర్చువల్ వాతావరణం తదనుగుణంగా మారుతుంది, ఇది డిజిటల్ ప్రపంచంలో పూర్తిగా ఉన్న అనుభూతిని ఇస్తుంది. కొన్ని VR హెడ్‌సెట్‌లు హ్యాండ్‌హెల్డ్ కంట్రోలర్‌లతో కూడా వస్తాయి, ఇవి వస్తువులను తీయడం లేదా అంతరిక్షంలో తిరగడం వంటి వర్చువల్ వాతావరణంతో పరస్పర చర్య చేయడానికి అనుమతిస్తాయి.
VR హెడ్‌సెట్‌లు సాధారణంగా స్టీరియోస్కోపిక్ డిస్‌ప్లే (ప్రతి కంటికి ప్రత్యేక చిత్రాలను అందించడం), స్టీరియో సౌండ్ మరియు వాస్తవ ప్రపంచంలో వినియోగదారు యొక్క కంటి స్థానాలతో వర్చువల్ కెమెరా యొక్క విన్యాసాన్ని సరిపోల్చడానికి వినియోగదారు తల యొక్క భంగిమను ట్రాక్ చేయడానికి యాక్సిలెరోమీటర్‌లు మరియు గైరోస్కోప్‌ల వంటి సెన్సార్‌లను కలిగి ఉంటాయి.
కొన్ని VR హెడ్‌సెట్‌లు ఐ-ట్రాకింగ్ సెన్సార్‌లు మరియు గేమింగ్ కంట్రోలర్‌లను కూడా కలిగి ఉంటాయి. VR గ్లాసెస్ హెడ్-ట్రాకింగ్ అనే సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తాయి, ఇది ఒక వ్యక్తి తల తిప్పినప్పుడు దృష్టి క్షేత్రాన్ని మారుస్తుంది. తల చాలా వేగంగా కదిలితే జాప్యం ఉన్నందున సాంకేతికత పరిపూర్ణంగా ఉండకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఇది లీనమయ్యే అనుభవాన్ని అందిస్తుంది.
వర్చువల్ రియాలిటీ హెడ్‌సెట్‌లను గేమింగ్, ఎడ్యుకేషన్, ట్రైనింగ్ మరియు సిమ్యులేషన్‌తో సహా వివిధ రకాల అప్లికేషన్‌ల కోసం ఉపయోగించవచ్చు. ఇవి ఇతర ప్రపంచాలకు ప్రయాణం చేయగల మరియు వాస్తవికతపై కొత్త దృక్కోణాలను అందించే ప్రత్యేకమైన మరియు లీనమయ్యే అనుభవాన్ని అందిస్తాయి.
మూలాలు
వర్గం:వీడియోగేమ్స్ ఉపకరణాలు వర్గం:వర్చువల్ రియాలిటీ
చొక్కనపల్లి
చొక్కనపల్లి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, వరరామచంద్రపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం. .
ఇది మండల కేంద్రమైన వరరామచంద్రపురం నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పాల్వంచ నుండి 81 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 133 ఇళ్లతో, 413 జనాభాతో 394 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 211, ఆడవారి సంఖ్య 202. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 396. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579277. పిన్ కోడ్: 507135.
2014 లో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడినపుడు, ఈ గ్రామాన్ని ఈ మండలంతో సహా ఖమ్మం జిల్లా నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో చేర్చారు. ఆ తరువాత 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో ఇది మండలంతో పాటు అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలో కలిసింది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి కూనవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వరరామచంద్రపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వరరామచంద్రపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కూనవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఖమ్మంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ భద్రాచలంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కొత్తగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వరరామచంద్రపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం పాల్వంచలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చొక్కనపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
చొక్కనపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మిరప, మినుము, వరి
చతుకుపాడు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1, 506. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 779, మహిళల సంఖ్య 727, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 332 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 772 హెక్టారులు.
సమీప గ్రామాలు
పందలపాడు 3.8 కి.మీ, ముప్పాళ్ళ 4.7 కి.మీ, ఉప్పలదిన్నె 5.3 కి.మీ, అక్కచెరువుపాలెం 5 కి.మీ,
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల జరుగుమిల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కామేపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కామేపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొండపిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు కందుకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ ఒంగోలులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కందుకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కందుకూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చతుకుపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
చతుకుపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, శనగ, పొగాకు
నరేంద్రపురం
నరేంద్రపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
మదిగుబ్బ
మదిగుబ్బ, అనంతపురం జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఆత్మకూరు నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనంతపురం నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 632 ఇళ్లతో, 2444 జనాభాతో 1726 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1260, ఆడవారి సంఖ్య 1184. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 382 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 311. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594959 .పిన్ కోడ్: 515751.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. మాధ్యమిక పాఠశాల సనపలోనూ, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆత్మకూరులోను, ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు , బాలబడి అనంతపురంలోను,  ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.