cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఘంటసాల రత్నకుమార్
ఘంటసాల రత్నకుమార్ డబ్బింగ్ కళాకారుడు, గాయకుడు, రచయిత. ఈయన గాయకుడు ఘంటసాల రెండో కుమారుడు. ఈయన డబ్బింగ్ ఆర్టిస్టుగా దక్షిణాది భాషల్లోనే కాక హిందీ వెయ్యికి పైగా సినిమాలకు, 15 వేలకుపైగా టీవీ ఎపిసోడ్లకు, 50 కిపైగా డాక్యుమెంటరీలకు పనిచేసాడు. ఎనిమిది గంటల పాటు ఏకధాటిగా డబ్బింగ్ చెప్పినందుకు గాను ఈయన ఇండియా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ లోకి ఎక్కాడు. 30 సినిమాలకు మాటలు అందించాడు.
2021 లో కరోనా వ్యాధిన బడి కోలుకున్న ఈయన జూన్ 10, 2021 ఉదయం చెన్నైలోని కావేరి ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ గుండెపోటుతో మరణించాడు. అంతకు మునుపు కూడా ఆయన మూత్రపిండాల సమస్యతో బాధ పడ్డాడు.
కుటుంబం
రత్నకుమార్ కుమార్తె వీణ తెలుగులో అందాల రాక్షసి, తమిళంలో ఉరుమి లాంటి చిత్రాల్లో పాటలు పాడిన నేపథ్యగాయని.
కెరీర్
బి. ఎస్. సి పూర్తి చేసిన రత్న కుమార్ చెన్నైలోని అడయార్ ఫిల్ం ఇన్‌స్టిట్యూట్ లో చేరి దర్శకత్వ విభాగంలో డిప్లొమా పొందాడు. ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్ లో అనౌన్సర్ గా పనిచేశాడు. రత్నకుమార్ ముందుగా తన తండ్రి ఘంటసాల వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ కొన్ని తెలుగు, తమిళ చిత్రాల్లో పాటలు పాడాడు, కానీ ఆవృత్తిలో ఎక్కువకాలం నిలదొక్కుకోలేకపోయాడు. తర్వాత1978 లో వచ్చిన కంచి కామాక్షి సినిమాతో డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా మారాడు. అరవింద్‌ స్వామి, అర్జున్ సర్జా, వినోద్ కుమార్, కార్తీక్ వంటి నటులకు డబ్బింగ్ చెప్పాడు. అన్నమయ్య తమిళ వర్షన్ లో నాగార్జునకు డబ్బింగ్ చెప్పాడు.
మూలాలు
వర్గం:2021 మరణాలు వర్గం:కరోనా వ్యాధి మరణాలు
పామిరెడ్డి శేషారెడ్డి,
పామిరెడ్డి శేషారెడ్డి గారు, డోకిపర్రు వాస్తవ్యులు. వీరి తండ్రి రామయ్య. శేషారెడ్డి గారు, ఉప్పు సత్య్యాగ్రహ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు 16.7.30 న, ఆరు నెలల కఠినశిక్ష విధించబడింది. రాజమండ్రి, అలీపురం జైళ్ళలో శిక్ష ననుభవించారు. బందరులో శాసనోల్లంఘన ఉద్యమకాలంలో పికెటింగ్ చేశారు. 17.3.32న లాఠీ చార్జీకి గురయ్యారు. వీరు తరువాతి కాలంలో, వడాలి గ్రామ మునసబుగా 18 సంవత్సరాలు పనిచేసారు.
మహమ్మద్ మాజిద్ హుస్సేన్
మహమ్మద్ మాజిద్ హుస్సేన్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మెహదీపట్నం డివిజన్ ప్రస్తుత కార్పోరేటర్. 2012-2015 వరకు ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ తరపున హైదరాబాదు మహానగరపాలక సంస్థ మేయర్ గా పనిచేశాడు.
తొలి జీవితం
మాజీద్ హుస్సేన్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లో జన్మించాడు. హుమాయున్ నగర్ లోని సెయింట్ థెరిసా స్కూల్, బంజారా హిల్స్ లోని సుల్తాన్ ఉలూమ్ కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్, మల్లేపల్లిలోని అన్వర్ ఉలూమ్ కాలేజీలో బీసీఏ చదివాడు.
మాజీద్ హుస్సేన్ తండ్రి, తల్లి ఇద్దరూ రిటైర్డ్ గెజిటెడ్ అధికారులు. తండ్రి ఎం.హెచ్. మక్సూద్ రిటైర్డ్ ఫిజికల్ డైరెక్టర్, హ్యాండ్ బాల్ ఎపి సెలక్షన్ కమిటీ ఛైర్మన్ కాగా... తల్లి ఖైసర్ జహాన్ ప్రభుత్వ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల రిటైర్డ్ ప్రధానోపాధ్యాయురాలు. సోదరుడు మహ్మద్ షకీర్ హుస్సేన్ అమెరికాలో సాఫ్ట్వేర్ ప్రొఫెషనల్.
హెచ్‌ఎస్‌బిసిలోని మైగ్రేషన్, క్రెడిట్ కార్డ్ విభాగంలో ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా దాదాపు ఐదేళ్లు పనిచేసి, ఉద్యోగాన్ని వదిలి క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు.
రాజకీయ జీవితం
ఎంఐఎం పార్టీ నేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ చేత మాజిద్ హుస్సేన్ ఎంపిక చేయబడి, 2009 జిహెచ్ఎంసి మున్సిపల్ ఎన్నికలలో అహ్మద్ నగర్ డివిజన్ కార్పొరేటర్ గా గెలిచాడు.
2012, జనవరి 4న ఎంఐఎం దూధ్ బౌలి కార్పొరేటర్ ఎంఎ గఫర్, మాజీ మేయర్ బండా కార్తీకరెడ్డి ఇద్దరూ మాజీద్ హుస్సేన్ ను జిహెచ్‌ఎంసి మేయర్‌ అభ్యర్థిగా ప్రతిపాదించారు. 15 నిమిషాల వ్యవధిలో, ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తికాగా, 31 ఏళ్ల మాజిద్ హుస్సేన్‌ను జిహెచ్‌ఎంసి కొత్త మేయర్‌గా ప్రకటించారు. 21 సంవత్సరాల తరువాత హైదరాబాదు నగరంలో ఎంఐఎం పార్టీ కార్పోరేటర్ మేయర్ గా ఎన్నిక కాబడ్డాడు. ఇప్పటివరకు అతి పిన్న వయస్కుడైన మేయర్ ఇతడే.
2016లో జరిగిన జిహెచ్‌ఎంసి మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో మెహదీపట్నం డివిజన్ కార్పొరేటర్‌గా గెలిచాడు.
తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భంగా నాంపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం ఎన్నికల ఇన్‌చార్జిగా నియమించబడ్డ మాజీద్ హుస్సేన్, నాంపల్లి కార్పోరేటర్ గా ఎంఐఎం అభ్యర్థి గెలవడంలో కీలకపాత్ర పోషించాడు. 2019 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, కిషన్ గంజ్ స్థానానికి ఎన్నికల ఇన్‌చార్జిగా నియమించబడ్డాడు.
2020 హైదరాబాదు మహానగర పాలక సంస్థ ఎన్నికల లో మళ్ళీ మెహదీపట్నం కార్పోరేటర్ గా గెలుపొందాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హైదరాబాదు నగర మేయర్లు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
గౌరీపట్నం (చోడవరం)
దామునాపల్లి, అనకాపల్లి జిల్లా, చోడవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చోడవరం నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 804 ఇళ్లతో, 3033 జనాభాతో 527 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1496, ఆడవారి సంఖ్య 1537. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 301 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 13. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586215 .పిన్ కోడ్: 531036.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గౌరిపట్నంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గౌరిపట్నంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గౌరిపట్నంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
గౌరిపట్నంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు
కాన్పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
కాన్పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఐదు అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
టామ్ క్రూజ్
టామ్ క్రూజ్ (జననం: 1962 జూలై 3) హాలీవుడ్ నటుడు, నిర్మాత. ఇతను 1983 లో 'రిస్కీ బిజినెస్‌' సినిమాతో తన నట జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. టామ్ క్రూజ్ రెండు సార్లు ఆస్కార్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యాడు. ఇతను మిషన్ ఇంపాజిబుల్ సిరీస్ లో ఏతాన్ హంట్ అనే గూఢచారిగా నటించాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
టామ్ క్రూజ్ 1962 జూలై 3 లో న్యూయార్క్ లో మేరీ లీ, థామస్ క్రూజ్ మాపోడర్ III దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతనికి లీ అన్నే, మారియన్, మరియు కాస్ అనే ముగ్గురు సోదరీమణులు ఉన్నారు. ఇతను మిమీ రోజర్స్ ( 1987 మే 9 - 1990 ఫిబ్రవరి 4), నికోల్ కిడ్‌మాన్ ( 1990 డిసెంబరు 24 - 2001 ఆగస్టు 8), పెనెలోప్ క్రూజ్ (2001- 2004 ) వివాహం చేసుకొని విడాకులు ఇచ్చాడు. 1981లో మొదటిసారిగా 'ఎండ్‌లెస్ లవ్‌' సినిమాలో చిన్న పాత్రలో నటించాడు. టామ్ మూడు గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1962 జననాలు వర్గం:హాలీవుడ్ నటులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
కె.పి. కేశవ మీనన్
కిజక్కె పొట్ట కేశవ మీనన్ (1 సెప్టెంబర్ 1886 – 9 నవంబర్ 1978) దేశభక్తుడు, ఆదర్శవాది, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన పాల్ఘాట్ లోని థరూర్ గ్రామంలో నాదువిలేదతిల్ భీమనాచన్, మీనాక్షి అమ్మలకు జన్మించాడు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్ట్స్ లో, బార్-ఎట్-లా లో మిడిల్ టెంపుల్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. మెనన్ కేరళ లో చలామణిలో రెండవ స్థానాన్ని సంపాదించిన ప్రముఖ దినపత్రిక మాతృభూమి వ్యవస్థాపకుడు. 1924లో ట్రావెన్ కోర్ లో వైకోం సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించాడు. ఆయనకు 1966లో భారత ప్రభుత్వం మూడవ అత్యున్నత పౌర గౌరవమైన పద్మభూషణ్ ను ప్రదానం చేసింది. ఆయనకు 1987లో కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయం మరణానంతరం గౌరవ డాక్టరేట్ (డి.లిట్) ప్రదానం చేసింది.
వివాహం
కేశవ మీనన్ అకాథెతర మాణిక్యమేలిదం లక్ష్మీ నేధ్యారమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. పాలక్కత్సేరి వాలియరాజ మాణిక్యమేలిదం శేఖర్రి వర్మ (పాల్ఘాట్ మాజీ మహారాజు) తన ఐదుగురు సంతానంలో రెండవవాడు.
రాజకీయ జీవితం
విద్య పూర్తి అయిన తర్వాత మలబార్ హోమ్ రూల్ లీగ్ కు కార్యదర్శి అయ్యాడు. అతను 1915 లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లో చేరాడు, హోమ్ రూల్ లీగ్ మలబార్ శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అతను అనీ బెసెంట్ ఆధ్వర్యంలో హోమ్ రూల్ లీగ్ లో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. అతను డజను పుస్తకాలు, వ్యాసాల సేకరణలను కూడా వ్రాశాడు. 1919లో మద్రాసులో స్వీపర్లు, రిక్షా డ్రైవర్లను ఏర్పాటు చేశాడు. 'అస్పృశ్యత' నిర్మూలన కోసం వాదించే కేరళలోని తొలివారిలో ఆయన కూడా ఉన్నారు.
మాతృభూమి పత్రిక
కేశవ మీనన్ 1923లో మాతృభూమిని స్థాపించాడు. అతను మొదటి నుండి మరణించే వరకు దాని చీఫ్ ఎడిటర్ గా ఉన్నాడు, అతను కేరళ నుండి బయటకు వెళ్లి మలేషియా, సింగపూర్ లలో న్యాయవాద వృత్తిని అభ్యసించడానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ కూడా ఆయన జాతీయోద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆయన ఆత్మకథను మాతృభూమి బుక్స్ ప్రచురించింది.
మూలాలు
వర్గం:1978 మరణాలు వర్గం:కేరళ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:1886 జననాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వమరవల్లి
వొమరవల్లి శ్రీకాకుళం జిల్లా, గార మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గార నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 930 ఇళ్లతో, 3974 జనాభాతో 1211 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1756, ఆడవారి సంఖ్య 2218. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 260 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 37. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581507 .పిన్ కోడ్: 532406.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి గారలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల కళింగపట్నంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మునసబ్ పేటలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వొమరవల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వొమరవల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వొమరవల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వొమరవల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వొమరవల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, పెసర, మినుము
తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారాలు-2019
2019 పురస్కారాల్లో భాగంగా వివిధ రంగాల్లో సత్తా చాటుతున్న తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రతిభామూర్తుల్లో 14 కేటగిరీలకుగాను 21 మందిని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తమ మహిళలుగా ఎంపిక చేసింది. వీరికి 2019, మార్చి 8న అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం రోజున హైదరాబాద్ లోని రవీంద్రభారతి లో లక్ష రూపాయల నగదు పురస్కారంతో సత్కరించడం జరిగింది. ఈ కార్యక్రమంలో సీఎంవో ఓఎస్డీ దేశపతి శ్రీనివాస్, మహిళా సంక్షేమశాఖ ముఖ్యకార్యదర్శి ఎం. జగదీశ్వర్, భాషా సాంస్కృతికశాఖ డైరెక్టర్ మామిడి హరికృష్ణ, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్ అలేఖ్య పుంజాల, కూచిపూడి నృత్య కళాకారిణి దీపికారెడ్డి తదితరులు పాల్గొని పురస్కారాలు అందజేశారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:పురస్కారాలు వర్గం:తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర పురస్కారాలు వర్గం:పురస్కార గ్రహీతలు
వరంగల్లు మహానగర పాలక సంస్థ
వరంగల్ మహానగర పాలక సంస్థ (జి.డబ్ల్యూ.ఎం.సి.) వరంగల్ పట్టణంలోని ప్రజల అవసరాలను తీర్చడం కోసం ఏర్పడిన సంస్థ. ఇది 2015 వరకు వరంగల్ నగర పాలక సంస్థగా పిలువబడింది. దీనిని కాకతీయ పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ నిర్వహిస్తుంది. వరంగల్ మహానగర పాలక సంస్థ ప్రస్తుత మేయర్ గుండు సుధారాణి.
చరిత్ర
1934లోనే వరంగల్ మున్సిపాలిటీ పురాతన మున్సిపాలిటీల్లో ఒకటిగా ఉండేది. 1952లో హైదరాబాద్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వరంగల్లు మున్సిపాలిటీకి మొదటిసారిగా ఎన్నికలు నిర్వహించింది. 1959 జూలైలో, 1960 జూలైలో ఇది ప్రత్యేక తరగతి మున్సిపాలిటీగా మార్చబడింది. ఆ తరువాత ఆపై 1994, ఆగష్టు 18న నగర పాలక సంస్థగా ప్రకటించబడింది. 2015 జనవరిలో ప్రభుత్వం 42 గ్రామపంచాయతీలను విలీనం చేసి "గ్రేటర్" స్థాయిని కలిపించి గ్రేటర్ వరంగల్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్గా మార్చింది.
స్మార్ట్ సిటీ
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంపిక చేసిన స్మార్ట్ సిటీలలో వరంగల్ ఒకటి. స్మార్ట్ సిటీ అయితే వరంగల్ పౌరులు మంచి సౌకర్యాలు పొందే అవకాశం ఉంది.
కార్పొరేషన్ ఎన్నికలు
2021, ఏప్రిల్ 30న జరిగిన ఎన్నికలు జరిగాయి. 2021, మే 7న గుండు సుధారాణి మేయర్ గా, రిజ్వానా షమీమ్ డిప్యూటి మేయర్ గా ఎన్నికయ్యారు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా వర్గం:తెలంగాణ నగర పాలక సంస్థలు
రాజీవ్ యువశక్తి
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిరుద్యోగ యువతీ, యువకులకు రాజీవ్ యువశక్తి పథకం ద్వారా భరోసానిస్తుంది.
నిరుద్యోగ యువతకు స్వయం ఉపాధి కల్పించే పథకం. వివిధ కోర్సుల్లో నైపుణ్యం పెంపొందించే (స్కిల్‌ డెవలెప్‌మెంట్‌) కార్యక్రమం ఇందులో భాగం. వ్యక్తిగత రుణాలు, చిరు వ్యాపారాలు, గ్రూపు రుణాలు ఇచ్చేందుకు ప్రణాళికలున్నాయి.20%సబ్సిడీగా చెల్లిస్తారు.70% బ్యాంకు రుణం 10% లబ్ధిదారుని వాటా. గ్రామసభలు నిర్వహించి లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేస్తారు.యూనిట్ల మంజూరుకు బ్యాంకులు కూడా అంగీకరించాలి.వివిధ కోర్సుల్లో నిరుద్యోగ యువతకు శిక్షణ ఇచ్చి స్వయం ఉపాధిని కల్పించేందుకు నైపుణ్యాభివృద్ధిపై శిక్షణ ఇస్తారు. హోటల్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌, కాల్‌సెంటర్‌ ట్రైనింగ్‌, డీటీపీ, సెక్యూరిటీ గార్డు, కారు డ్రైవింగ్‌, కంప్యూటర్‌ ట్రైనింగ్‌ తదితర కోర్సులు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ప్రభుత్వ పథకాలు వర్గం:పథకాలు
ఖుర్దా
ఖుర్దా ఒడిశా రాష్ట్రం, ఖుర్దా జిల్లాలోని పట్టణం. రాష్ట్ర రాజధాని భువనేశ్వర్, ఖుర్దా జిల్లా లోనే, ఖుర్దా నుండి 25 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఒడిషా రాష్ట్ర రహదారి 1. జాతీయ రహదారి 16 ఖుర్దా గుండా వెళ్తున్నాయి.
భౌగోళికం
ఖుర్దా 20.18°N, 85.62°W వద్ద, సముద్రమట్టం నుండి 75 m ఎత్తున ఉంది.
జనాభా వివరాలు
2001 భారత జనగణన ప్రకారం, ఖుర్దా జనాభా 39,034. 2011 లో జనాభా 1,20,204.
మూలాలు
వర్గం:Articles with short description వర్గం:Short description matches Wikidata వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఒడిశా నగరాలు పట్టణాలు వర్గం:ఒడిశా జిల్లాల ముఖ్యపట్టణాలు
పంజాబీ జానపద నృత్యాలు
పంజాబీ నృత్యాలు   పంజాబ్ లోని జానపద, మత నృత్యాల  కలయిక. భారత్, పాకిస్థాన్ దేశాల్లోని పంజాబీ ప్రజల స్థానిక నృత్యాలు మిగిలిన వాటితో ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. పంజబీ నృత్య రీతుల్లో హుషారుగా చేసే నృత్యాలతో పాటు, నెమ్మదిగా చేసే రకాలు కూడాఉంటాయి. స్త్రీలకు, పురుషులకు విడివిడిగా ప్రత్యేక శైలులున్నాయి. కొన్ని నృత్యాలు ప్రాంతాలతో మారితే, కొన్ని మతపరమైన నృత్యాలు ఉండటం విశేషం.
సాధారణంగా ప్రత్యేక సందర్భాల్లో పంజాబీలు నృత్యాలు చేస్తుంటారు. పంట చేతికొచ్చే సమయం (వైశాఖి), పెళ్ళిళ్ళు, లోహ్రీ, జషన్-ఇ-బహరాన్ (వసంత కాలపు పండుగ), విందులు (పండగల్లో)లో ఎక్కువగా  నృత్యాలు చేస్తారు పంజాబీలు. పంజాబీ భార్యాభర్తలు జంటలుగా  నృత్యాలు చేసినా, భర్తలు చేతులు పైకెత్తి పురుషుల పద్ధతిలోనూ,  భార్యలు స్త్రీల ప్రత్యేక పద్ధతిలోనూ నృత్యాలు చేయడం విశేషం.
భాంగ్డా/భాంగ్రా నృత్యరీతులు పురుషుల ప్రధాన పంజాబీ జానపద నృత్యాలు, గిద్దా స్త్రీల ప్రత్యేక నృత్య రీతులు.
భాంగ్రా
పంజాబ్ జానపద కళా రూపాలలో ప్రసిద్ధమైనది. ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలను ఎక్కువగా ఆకర్షించే నృత్య రీతి. గోధుమ విత్తనాలను చల్లే సమయంలో ఎంతో ఆనందంగా సామూహికంగా ఈ భాంగ్రా నృత్యాన్ని చేస్తారు పంజాబీలు. కళాకారులు వలయాకారంగా మారి నృత్యం చేస్తుంటారు ఈ నృత్య రీతిలో. వలయం మధ్యలో డోలు వాద్యగాడు ఉంటాడు. నృత్యం మధ్యలో పంజాబ్ జానపద గేయాలు పాడుతుంటారు. గోధుమ విత్తనాలు నాటే సమయంతో భాంగ్రా ఋతువు ప్రారంభమవుతుంది. భాంగ్రా నృత్యానికి శాస్త్ర నిబంధనలు ఉండవు.
సమ్మి
సమ్మి నృత్యం పంజాబీ గిరిజన స్త్రీల ప్రత్యేక నృత్య రీతి. ఈ నృత్య రీతి ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్ లోని సాండల్ బార్ ప్రాంతానికి చెందినది. బాజీగర్, రాయి, లోబానా, సాంసీ తెగల స్త్రీలు ఎక్కువగా ఈ నృత్యం ప్రదర్శిస్తుంటారు. చారిత్రిక గ్రంథాల ప్రకారం మార్వాడ్ ప్రాంతంలోని "సమ్మి మహారాణి" ఈ నృత్యం చేసిందని, ఆమె పేరు మీదుగానే ఈ నృత్యానికి సమ్మి అని పేరు వచ్చిందని ఒక కథనం. ఈ నృత్యం కూడా మిగిలిన పంజాబీ జానపద నృత్యాల మాదిరిగా కళాకారులు వలయాకారంలో ఉండి ప్రదర్శిస్తుంటారు.
గిద్దా
గిద్దా నృత్యం భారత్, పాకిస్థాన్ లలోని పంజాబ్ ప్రాంతాలకు చెందిన జానపద నృత్యం. ఈ నృత్యంలో కూడా కళాకరులు వలయాకారంలో తిరుగుతూ నృత్యం చేస్తుంటారు. ఇది ప్రాచీనమైన పంజాబీ జానపద నృత్యం. గిద్దా నృత్య రీతి స్త్రీలకు ప్రత్యేకమైనది. ఈ నృత్యం భాంగ్రా కన్నా చాలా వేగవంతంగా ఉంటాయి.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:భారతీయ నృత్యరీతులు
బుడ్డిగ సుబ్బరాయన్
బుడ్డిగ సుబ్బరాయన్ తెలుగులో బాలల కోసం గ్రంథ రచన చేసిన రచయిత.
జీవిత విశేషాలు
ఇతడు 1976-1988మధ్య కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ బాలల అకాడమీ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
రురు మహర్షి
రురు, రురుడు లేదా రురు మహర్షి హిందూ పురాణాలలోని భృగు సంతతికి చెందిన గొప్ప ఋషి. చ్యవన మహర్షి, సుకన్య దంపతుల పుత్రుడు ప్రమతి. ప్రమతి మహాతపస్సంపన్నుడై విరాజిల్లుచుండెను. ఘృతాచి అను అప్సరస ఆతనిని వలచి ఆశ్రమమునకు వచ్చి సేవ చేయుచుండగా కొంతకాలమునకు వారి మధ్య అనురాగము జనించి ఆతడు ఘృతాచి యందు ప్రమతి యొక సుపుత్రుని గాంచెను. అతడు రురుడు అనే పేరున పెరుగుచు ధర్మాత్ముడు, తపశ్శాలి, విద్యావంతుడు, మన్మదోపముడు అయి అలరారుచుండెను.
మహాతపస్వి అయిన స్థూలకేశుడను మహర్షి ఆశ్రమము పరమ పవిత్రమై ప్రశాంత నిలయమై వుండెను. విశ్వావసుడను గంధర్వరాజు, అప్సరస యగు మేనక ఈ ముని ఆశ్రమ ప్రాంతమున విహరించి, మిథునకృత్య మొనరించి తమ కోరికలను తీర్చుకొనిరి. కొంతకాలమునకు మేనక గర్భవతి అయి చక్కని కూతుర్ని కని ఆమెను ఆశ్రమ ప్రాంతమున విడిచిపెట్టి వెడలిపోయెను. స్థూలకేశ మహర్షి ఆ బిడ్డను చేరదీసి, ప్రమద్వర అని నామకరణం చేసి, విద్యాబుద్ధులు నేర్పి తీర్చిదిద్దెను.
నిజ తపశ్శక్తి వలన, త్యాగము వలన, వలచిన కాంత మరణింపగా పునర్జీవింపజేసికొని ఆమెను ధర్మపత్నిగా పరిగ్రహించిన రురుడు, తనకొరకై చూపిన నిష్కల్మష ప్రేమ, నిరుపమాన త్యాగము నెంతయే మెచ్చుకొని పునర్జీవితయై అపూర్వ సౌందర్యము నందిన ప్రమద్వర ఉత్తమోత్తమ దాంపత్య ధర్మమును పాటించుచు గృహస్థాశ్రమమును నిర్వర్తించుచు చిరకాలము జీవించిరి. కాలక్రమమున ఆతని దయవలన ప్రమద్వర గర్భము ధరించి నవమాసములు నిండిన పిదప పుత్రుని పొందెను. అతడే శునక మహర్షి. శునకుడు పెరిగి పెద్దవాడై భృగు వంశీయుల కందరికి ఆనందదాయకుడై, సత్త్వగుణసంపన్నుడై తీవ్రతపస్సు సలిపి శాశ్వత యశస్సును సంపాదించెను. ఆతని కుమారుడే శౌనక మహర్షి.
మూలాలు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు వర్గం:హిందూ ఋషులు
పామిరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి,
శ్రీ పామిరెడ్డి సత్యనారాయణరెడ్డి గారు, 1920 సం. లో డోకిపర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి రామశాస్త్రులు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని 11.5.1943 న రెండు సంవత్సరాల కఠిన శిక్షను అలీపురం జైలులో అనుభవించారు. పోలీసులు 18.5.1943 తేదీన,15 కొరడాదెబ్బల శిక్షను విధించారు. ఈయన కౌతరంలో రైలు పట్టాల ధ్వంసం చేసిన కేసు పై అరెస్ట్ అయ్యారు.
అడవివరం
అడవివరం, విశాఖపట్నం జిల్లా, విశాఖపట్నం (గ్రామీణ) మండలానికి చెందిన రెవెన్యూ గ్రామం. ఇది విశాఖ నగరానికి పశ్చిమ భాగంలో, గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ పరిధిలోని ప్రాంతం.నగర కేంద్రంగా ఉన్న ద్వారకా నగర్ నుండి సుమారు 15 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అడవివరం సింహాచలం ఆలయ పర్వత ప్రాంతానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.దీనిని విశాఖపట్నం బస్ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ సేవలు అందిస్తోంది.
రవాణా
ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డు రవాణా సంస్థ మార్గాలు
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:విశాఖపట్నంలోని ప్రాంతాలు
పరీక్ష (నవల)
పరీక్ష విశ్వనాథ సత్యనారాయణ 1951లో రాసిన నవల. దీనిని పి.ఆర్ అండ్ సన్సు, విజయవాడ 1959 లో ముద్రించారు. ఈ పుస్తకం 1949-51 మధ్య కవిసామ్రాట్‌ రాసినట్లు అతని మనుమడు విశ్వనాథ సత్యన్నారాయణ విశ్వనాధుని 121వ జయంతి వేడుకలు సందర్భంగా విజయవాడలో తెలిపాడు. ఈ కార్యక్రమంలో ఈ ‘పరీక్ష’ నవల ఆంగ్ల భాషా అనువాద పుస్తకాన్ని  ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొన్న శతావధాని మేడసాని మోహన్ ఆవిష్కరించాడు. ఈ పుస్తకం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం అనంతరం భారతదేశ పరిస్ధితి, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, మార్పులు, పరిణామాలు వంటి విషయాలను అన్ని కోణాలలో విద్యార్థుల కోసం ఆవిష్కరించిన రచన,
కథాంశం
పరీక్ష కథా వస్తువు “పేరు”లోనే ఉన్నట్లు పరీక్ష. ఆ రోజుల్లో ఇంగ్లీషు చదువులు పేద సంసారాల మీద ఎలా ప్రభావం చూపాయన్నది ప్రధాన విషయం. కాని, లోతుగా ఆలోచించి చూస్తే ఈ రోజుల్లో విద్యా విధానాలు, పరీక్షలు విద్యార్థుల మనస్సుల మీద, తద్వారా వాళ్ళ జీవన స్థితిగతుల మీద ఎలాంటి ప్రభావాన్ని చూపుతాయన్నది ఈ నవలలో కథాంశం.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1959 పుస్తకాలు
నాదస్వరం
300px|right|thumb| నాదస్వరం సంగీత వాద్యం కర్ణాటక సంగీతంలో విశేష స్థానం కలిగిన నాదస్వరం అనే ఈ వాద్యం అత్యంత మంగళ ప్రథమైనదిగా భావిస్తారు. దేవాలయాల్లోనూ మత, సామాజికపరమైన కార్యక్రమాల్లోనూ తప్పనిసరిగా ఉండవలసిన వాద్యం ఈ నాదస్వరం. కచేరీలలో విరివిగా ఉపయోగించు వాద్యం కూడా ఇది. దక్షిణభారతంలో కర్నాటక సంగీతానికి పొడవైన సన్నాయిని వాడితే ఉత్తర భారతంలో హిందుస్తానీ సంగీతానికి పొట్టిదైన షెహనాయ్ని వాడుతారు. పురాణాల నుండి ఈ వాద్యముని వాయించడానికి ప్రత్యేఖమైన తెగ ఉన్నది వారిని నాద బ్రాహ్మణులు, మంగళాకారులు అని సంబోధించేవారు. అందుకే మంగళవారు వాయించే వాద్యము కనుక "నాదస్వరమును, తవిల్(డోలు)ను" మంగళ వాద్యములుగా పరిగనిస్తారు. నాదస్వరాన్నే "సన్నాయి" అని తెలుగు ప్రజలు పిలుస్తారు. వేణువులాంటి సన్నని గొట్టం ఆకారాన్ని సంస్కృత భాషలో “నాడి” అంటారు. నాయీ అనే పార్శీ పదానికి ఈ నాడి మూలం కావచ్చు. షెహ్ (గాలి ఊదటం-breathing), "నాయి(లేక)నాయీ" అనే పదాల కలయికగా షెహనాయి ఏర్పడింది. ఈ "నాయి (లేక) నాయీ" పదం తెలుగు నేలమీద ఎంతగా స్థిరపడిందంటే, సన్నాయి వాయించే సామాజిక వర్గాన్ని నాయి బ్రాహ్మణులుగా వ్యవహరింప చేసి, వారికి ఒక సామాజిక గౌరవాన్ని సంతరింప చేసింది సన్నాయి.
తెలుగు నాదబ్రాహ్మణ(నాయిబ్రాహ్మణ) నాదస్వర విద్వాంసులు
పురాణాల నుండి సంగీతం వాయిద్యాలను వాయించడానికి ప్రత్యేక తెగ ఉంది వారినే నాదబ్రాహ్మణులు (నాదం అనగ శబ్ధం) అంటారు విరినే నాయిబ్రాహ్మణులు, మంగళ బ్రాహ్మణ అని అంటారు. నాదస్వరము, డోలుని మంగళ వాయిద్యాములు అని అంటారు ఎందుకనగా "మంగళ" వారు వాయించే వాయిద్యాములు కనుకా డోలు, నాదస్వరముని మంగళ వాయిద్యాములు అని అంటారు..
నాదస్వరం వాయించే దూదేకుల ముస్లింలు
మారుతున్నా కాలం ప్రకారం వెరే మతం వాళ్ళు కుడా నాదస్వర వాయిధ్యాన్ని నేర్చుకున్నారు వారిలో దూదేకుల ముస్లింలు ఒకరు..
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ వాద్యపరికరాలు వర్గం:భారతీయ సంగీతం
జలౌన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
జలౌన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఐదు అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
గంగా పార్వతీ సమేత నాగేశ్వరస్వామి దేవాలయం (చేబ్రోలు)
గంగా పార్వతీ సమేత నాగేశ్వరస్వామి దేవాలయం గుంటూరు జిల్లా చేబ్రోలు గ్రామంలో ఈ దేవాలయం ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాలయాలు
బాలాసోర్
జనాభా శాస్త్రం
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బాలాసోర్ పట్టణ ప్రాంత మొత్తం జనాభా 1,44,373, అందులో 73,721 మంది పురుషులు, 70,652 మంది స్త్రీలు. 0 నుండి 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల జనాభా 14,773. బాలాసోర్‌లో మొత్తం అక్షరాస్యుల సంఖ్య 113,418, ఇది జనాభాలో 78.6%, పురుషులలో అక్షరాస్యత 81.7% కాగా, స్త్రీలలో ఇది 75.3%. ఏడేళ్ళ పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 87.5%. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 91.0% కాగా, స్త్రీలలో ఇది 83.8%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 15,812, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 9,291. 2011 నాటికి పట్టణంలో 30460 గృహాలు ఉన్నాయి
దర్శనీయ ప్రదేశాలు
thumb|221x221px| చాందీపూర్‌లోని [[అబ్దుల్ కలామ్ ద్వీపం|అబ్దుల్ కలాం ద్వీపంలో క్షిపణి ప్రయోగం]] చండీపూర్-ఆన్-సీ అనేది ఒక మైలు పొడవైన బీచ్‌ ఉన్న సముద్రతీర రిసార్టు. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన బీచ్ - అలలు నిర్ణీత వ్యవధిలో రోజుకు నాలుగు సార్లు మాత్రమే ఒడ్డుకు వస్తాయి. పట్టణం నుండి నైరుతి దిశలో 30 కిమీ దూరంలో పర్వతంపై పంచలింగేశ్వరాలయం ఉంది. అక్కడి శివలింగం, జలపాటం వెనుక, నీటిలో మునిగి ఉన్నందున కనిపించదు; దాన్ని తాకి అనుభూతి చెందుతారు. బాలాసోర్‌కు నైరుతి దిశలో సుమారు 33 కిమీ దూరంలో సంతరాగడియా పట్టణంలో కొండపై బిశ్వేశ్వర దేవాలయం ఉంది. పట్టణం నలువైపులా కొండలతో చుట్టబడి ఉంది. సమీపంలోని ఖులియా గ్రామం, ఆదివాసీల స్థావరం. బాలాసోర్‌కు ఆగ్నేయంగా దాదాపు 30 కిమీ దూరంలో ధమరా అనే ఓడరేవు ఉంది.
కుడి|thumb|333x333px| భూసందేశ్వర దేవాలయం
రవాణా
thumb|206x206px| బాలాసోర్ రైల్వే స్టేషన్
వైమానిక
సమీప విమానాశ్రయం భువనేశ్వర్‌లోని బిజు పట్నాయక్ విమానాశ్రయం. ఇది బాలాసోర్ నుండి 200 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కోల్‌కతాలోని నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం బాలాసోర్ నుండి 254 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
రైలు
బాలాసోర్ రైల్వే స్టేషను సౌత్ ఈస్టర్న్ రైల్వేలో హౌరా-చెన్నై ప్రధాన మార్గంలో ఉన్న ఒక ముఖ్యమైన స్టేషను. కోల్‌కతా నుండి దాదాపు 254 కి.మీ., భువనేశ్వర్‌ నుండి 206 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. బాలాసోర్ సమీపంలోని రూప్సా నుండి బారిపడాకు ఒక మార్గం ప్రారంభమవుతుంది. బాలాసోర్ నుండి భువనేశ్వర్, కోల్‌కతా, న్యూఢిల్లీ, చెన్నై, గౌహతి, బెంగళూరు, పూరి, ఎర్నాకులంలకు తదితర నగరాలకు రైళ్ళున్నాయి.
త్రోవ
బాలాసోర్ అనేక ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలతో ఉత్తర ఒడిశాలోని ప్రధాన విద్యా కేంద్రంగా ఉంది. ఈ పట్టణానికి చెందిన ప్రఖ్యాత నవలా రచయిత ఫకీర్ మోహన్ సేనాపతి పేరు మీద ప్రసిద్ధ ఫకీర్ మోహన్ విశ్వవిద్యాలయం ఉంది. 2018 సంవత్సరంలో దీన్ని స్థాపించారు.
పామిరెడ్డి ఘంటారెడ్డి
శ్రీ పామిరెడ్డి ఘంటారెడ్డి గారు డోకిపర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి గంగయ్య.19.6.1930 తేదీన ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్న కారణంగా రాజమండ్రి, తిరుచునాపల్లి, అలీపురం జైళ్ళలో శిక్ష అనుభవించారు. 14.3.1931 న, గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం తో జైలు నుంచి విడుదలయ్యారు. బందరులో 27.3.1932 నాడు, విదేశీ వస్త్రాలయాల ముందు పికెటింగ్ చేసి పోలీసు వారిచే లాఠీ చార్జీకి గురయ్యారు. వ్యష్టి సత్యాగ్రహం లో పాల్గొన్నందున,  26.4.1941 న అలీపురం జైలులో మూడు నెలల కఠిన శిక్ష, మరియు రు. 100/- జరిమానా విధించారు. డోకిపర్రు దేవాలయాలతో వీరికి ఉన్న అనుబంధం మెండు. జాతీయ కాంగ్రెస్ పధకం "ఇంటింటి ముద్ద..గుడిలో కూడు" ద్వారా, గ్రామంలోని స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, ఇంటింటికి తిరిగి అన్నం సేకరించి, దానిని గుడిలో అందరు కలిసి భుజించేవారు. గాంధీజీ షరతు ప్రకారం, హరిజన పేటలో కూడా అన్నం సేకరించాలి. ఈ ఫథకాన్ని పామిరెడ్డి ఘంటారెడ్డి గారు, చాకచక్యంగా గ్రామ అగస్తేశ్వర స్వామి ఆలయంలో అమలు చేశారు.
నెమటోడ
నెమటోడ (లాటిన్ Nematoda) వర్గంలో గల జీవులను గుండ్రటి పురుగులు లేదా నులి పురుగులు అంటారు. ఇవి నేల, నీరు మొదలైన అనేక ఆవాసాలలో స్వేచ్ఛగా నివసించే జీవులు. కొన్ని పరాన్న జీవులు. ఇవి మిధ్యా శరీరకుహరజీవులు. ఇవి త్రిస్తరిత నిర్మాణాన్ని, ద్విపార్శ్వ సౌష్టవాన్ని చూపుతాయి.
వర్గీకరణ
వర్గం:జంతు శాస్త్రము వర్గం:నెమటోడ
పామిరెడ్డి వెంకట సుబ్బారావురెడ్డి
శ్రీ పామిరెడ్డి వెంకట సుబ్బారావు రెడ్డి గారు, డోకిపర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి రామ శాస్త్రులు. సుబ్బారావు రెడ్డి గారు, రైతు బిడ్డ , జిల్లా రైతు సంఘ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. 19.6.1930 తేదీన ఉప్పుసత్యాగ్రహం లో పాల్గొన్న కారణంగా, ఒక సంవత్సరం శిక్ష విధింపబడి, రాజమండ్రి, రాయవెల్లూర్ల జైళ్లలో శిక్ష అనుభవించారు. 11.1.1932 తేదీన జాతీయోద్యమానికి వాలంటీర్లను సమీకరించి నందుకు, గుడివాడ లో లాఠీఛార్జీకి గురయ్యారు. 14.1.1932 తేదీన దివి తాలూకా కాజ లో అరెస్టు చేసి, రెండేళ్లు కఠిన శిక్ష వేసి, రు.1000.00 జరిమానా విధించారు. రాజమండ్రి, బళ్లారి జైళ్లలో శిక్ష అనుభవవించి, 3.7.1933 న విడుదలయ్యారు. మరల 27.1.1941 న వ్యష్టి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు,4 నెలల కఠిన శిక్ష విధించబడింది. రాజమండ్రి జైలులో శిక్ష అనుభవించారు.
క్షమా సావంత్
క్షమా సావంత్ ( జననం: అక్టోబర్ 17, 1973 ) అమెరికా దేశానికి చెందిన రాజకీయవేత్త, ఆర్థికవేత్త.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈమె 1973, అక్టోబర్ 17న వసుంధర, హెచ్. టి. రామానుజమ్ దంపతులకు మహారాష్ట్ర.రాష్ట్రంలోని పూణేలో జన్మించింది. ఈమె ముంబైలో పెరిగింది., తరువాత ఈమె కంప్యూటర్ సైన్స్ చదివి 1994 లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎస్ పట్టభద్రురాలైంది. 2006 లో సీటెల్‌కు వెళ్లి సోషలిస్ట్ ప్రత్యామ్నాయ పార్టీ లో చేరింది. ఈమె 2010 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ పౌరురాలు అయ్యారు.
మరిన్ని విశేషాలు
ఈమె సీటెల్‌కు వెళ్ళిన తరువాత అక్కడ సీటెల్ విశ్వవిద్యాలయం, వాషింగ్టన్ టాకోమా విశ్వవిద్యాలయంలో బోధించారు, సీటెల్ సెంట్రల్ కాలేజీలో అనుబంధ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. ఆమె వర్జీనియాలోని లెక్సింగ్టన్ లోని వాషింగ్టన్, లీ విశ్వవిద్యాలయంలో విజిటింగ్ అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసింది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1973 జననాలు వర్గం:ముంబై విశ్వవిద్యాలయం పూర్వవిద్యార్థులు
జుట్టు నరసింహం
జుట్టు నరసింహం ప్రముఖ హాస్యనటుడు. ఇతడు తెలుగు, తమిళ, మళయాల, కన్నడ మొదలైన 14 భారతీయ భాషలలో 1500 చలనచిత్రాలలో పనిచేశాడు. "ఇండియన్ సమ్మర్" అనే హాలీవుడ్ సినిమాలో కూడా నటించాడు. తెలుగు సినిమా రంగంలో "జుట్టు నరసింహం"గా స్థిరపడిన ఈ నటుడు తమిళ సినిమాలలో "ఓమకుచ్చి నరసింహన్"(బక్క నరసింహన్)గా సుపరిచితుడు.
విశేషాలు
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రం, కరూర్ జిల్లా, కట్టలై గ్రామంలో 1931లో జన్మించాడు. తన 13వ యేట అవ్వయార్ చిత్రంలో మొదటిసారి నటించాడు. చదువు పూర్తి చేసిన తరువాత కొంతకాలం జీవితభీమా సంస్థలో పనిచేశాడు. తర్వాత తన గురువు, నటుడు సురుళి రాజన్ ప్రోత్సాహంతో 1969లో తిరుకళ్యాణం అనే తమిళ సినిమాతో పునఃప్రవేశం చేశాడు. ఇతనికి భార్య సరస్వతి, కుమార్తెలు విజయలక్ష్మి, నిర్మల, కుమారుడు కామేశ్వరన్ ఉన్నారు. ఇతడు గొంతు కేన్సర్‌తో బాధపడుతూ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ తన 78వ యేట 2009, మార్చి 11న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు వర్గం:2009 మరణాలు
పంజాబీ వస్త్రధారణ
పురాతన పంజాబు ప్రాంతంలో ప్రజలు పత్తినూలుతో చేసిన వస్త్రాలను ధరించేవారు. స్త్రీపురుషులు ఇరువురు ధరించే పైదుస్తులు మోకాలును తాకుతూ ఉంటాయి. రెండుభుజాను కలుపుతూ స్త్రీలు దుపట్టా అనే వస్త్రాన్ని ధరిస్తుంటారు.స్త్రీపురుషులురువురు నడుంచుట్టూ ఒక వస్త్రాన్ని ధరిస్తుంటారు. తలకు మఫ్లర్ ధరిస్తారు. ఆధునిక పంజాబీ దుస్తులు ఈ శైలిలో తయారు చేయబడుతున్నా. అయినప్పటికీ దీర్ఘకాల చరిత్రలో ఈ దుస్తులు అనేకరూపాంతరాలు చెందాయి.
19-20 శతాబ్ధాలలో పంజాబీ ప్రాంతం నూలు వస్త్రాల ఉత్పత్తి అభివృద్ధి చెందింది. లుంగి, ఖెస్, దతాహి, చద్దర్, కోస్టింగ్, షర్టులు (చొక్కాలు), తెరలు, సిసి, తెహ్మత్, దుర్రీలు, తువ్వాలు, డస్టర్లు, పత్కాలు తయారుచేయబడ్డాయి.ఇవి హోషిపూర్, గుర్‌దాస్‌పూర్, పెషావర్, లాహోర్, ముల్తాన్, అమృతసర్, లూధియానా, ఝంగ్, షహ్పూర్ (పాకిస్థాన్), జలంధర్, ఢిల్లీ, గుర్గావ్ రోహ్తక్, కర్నల్, రెవారి, పానిపట్ నగరాలలో మొదలైనవి ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి పంజాబీ దుస్తులకు నేతపరిశ్రమ సంపాన్నతను అధికం చేసింది. దుస్తులు పంజాబీ ప్రజల సంప్రదాయాన్ని సుసంపన్నం చేస్తున్నాయి. వైవిధ్యమైన పంజాబీ పండుగలు, ప్రాంతీయ ఉత్సవాలు, వివాహాది సంప్రదాయ వేడుకలో విభిన్నమైన దుస్తులు ధరిస్తుంటారు. వీటితో విభిన్నమైన సంప్రదాయ దుస్తులు ఆభరణాలు సాధారణం.
సుథాన్
ప్రాచీన స్వస్థానకు రూపాంతరమైన సుథాన్ ను పంజాబ్ ప్రాంతంలో సుథానా అని కూడా పిలుస్తారు.
ఉత్తర భారతదేశంలో 1-3 శతాబ్దాలలోని కుషాన్ సామ్రాజ్యపు సమయం నుండి వాడుకలో ఉంది.
4-6 శతాబ్దాల్లోని గుప్త సామ్రాజ్య కాలంలో కూడా స్వస్థాన్ వాడేవారు.
క్రీ.పూ 7వ శతాబ్దంలో హర్ష రాజు కాలంలో కూడా వాడేవారు.
స్వస్థానా వస్త్రాలకు సరైన రూపాంతరమే ఈ పంజాబీ సుథాన్. ఈ ప్యాంటును ఆడవాళ్ళూ, మగవాళ్ళూ చిన్ని చిన్ని తేడాలతో వాడుతుంటారు. ప్రధానంగా మాత్రం ఆడవాళ్ళు కుర్తా లేదా కుర్తీతో వేసుకుంటారు. పంజాబీ గాగ్రాతో కలిపి కూడా వాడుతుంటారు. చోగా (రోబ్), సుథాన్ ను కలిపి కూడా కట్టుకుంటుంటారు.
కుర్తా
పక్క బొత్తాలతో ఉండే కుర్తాలు 11శతాబ్దం నుంచి ఉన్నట్టుగా చెబుతుంటారు.
ఉత్తర భారతంలో స్త్రీలు కుర్తకాను ధరిస్తుంటారు. కుర్తకా చిన్న షర్టు మాదిరిగా ఉంటుంది. వీటికి చేతులు మోచేతుల దాకా ఉంటాయి.
ఆధునిక పంజాబీ కుర్తాలానే ఉంటాయి ఈ కుర్తకాలు. వీటిని ఇప్పటికీ పంజాబ్ ప్రాంతంలో స్త్రీలు అలాగే పురుషులు ధరిస్తుంటారు.
కుర్తా తయారీకి జమా, పంజాబీ అంగర్ఖా ప్రేరణగా ఉంది. కుర్తా సల్వారు, సుథాన్, తెహ్మత్, లుంగి, ధోవతి, పంజాబీ గాగ్రా, జీంస్ దుస్తులతో కలిపి ధరిస్తుంటారు.
ముల్తానా కుర్తీ
పాకిస్థాన్ పంజాబ్ కి చెందిన ముల్తాన్ ప్రాంతానికి చెందిన డిజైన్లతో కుట్టబడిన కుర్తాలను ముల్తానా కుర్తీ అంటారు. స్థానిక అజ్రక్ ప్రింట్లను కూడా వీటి తయారీలో వాడతారు.
పంజాబీ ఫూల్కారీ కుర్తా
పంజాబీప్రాంతంలోని ఫూల్కారీ ఎంబ్రాయిడరీ పనితనంతో పంజాబీ ఫూల్కారీ కుర్తా తయారు చేస్తారు.
పంజాబీ బాంధినీ కుర్తా
పంజాబ్ ప్రాంతంలోని చోలిస్టన్ ఎడారిలో బాంధినీ రకపు అద్దకం చాలా ప్రసిద్ధమైనది. ఈ బాంధినీ ప్రింటులను కుర్తాలపై వాడుతుంటారు.
ముక్తసరీ కుర్తా
పంజాబీ ప్రాంతపు సంప్రదాయ కుర్తాని ముక్తసరీ కుర్తాలంటారు. మోకాలు వరకు ఉండే ఈ కుర్తాలు, పొడవులో చిన్నగా ఉంటాయి. పంజాబ్ లోని ముక్త్ సర్ ప్రాంతంలో తయారు చేసే ఈ కుర్తాలు ఆధునికమైనవి. ఇవి స్లిం ఫిట్ డిజైన్లలో లభిస్తాయి. యువ రాజకీయ నాయకుల్లో ఈ రకపు కుర్తాలు చాలా ప్రసిద్ధం.
సల్వార్ దుస్తులు
పంజాబీ ప్రాంతంలోని మహిళలు ధరించే సంప్రదాయ దుస్తులను సల్వార్ పంజాబీ సూట్ అంటారు. కుర్తా లేక కమీజ్, స్ట్రెయిట్ కట్ సల్వార్ కలిపి పంజాబీ సూట్ అంటారు. పంజాబు ప్రాంతంలోని కొంతమంది పురుషులు కూడా పంజాబీ దుస్తులను ధరిస్తుంటారు.ఆఫ్ఘనిస్తాన్, బలూచీ స్థాన్‌లో పంజాబీ దుస్తులను వైవిధ్యమైన రీతిలో తయారు చేస్తారు. అయినప్పటికీ వీటిని పంజాబీ దుస్తులనే వ్యవహరిస్తారు. కమీజును స్ట్రెయిట్, ఫ్లాట్ కట్‌తో సైడ్ స్లిట్‌తో తయారు చేస్తారు. (which is a local development as earlier forms of kameez did not have side slits). సల్వార్ పైన వెడల్పుగా ఉండి పాదాల వద్ద బిగుతుగా ఉంటుంది. పంజాబీ సల్వార్ కూడా స్ట్రైట్, గేదరింగ్ ముతకవస్త్రంతో తయారు చేయబడుతుంది. గ్రామీణప్రాంతాలలో పంజాబీ దుస్తులను ఇప్పటికీ సుథాన్ అని అంటారు. భరతదేశంలోని ముంబయి, సింధ్ వంటి ఇతర ప్రాంతాలలో కూడా పంజాబీ దుస్తులు ప్రాబల్యత సంతరించుకున్నాయి. ఇవి ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోనూ ప్రాబల్యత సంతరించుకున్నాయి. అక్కడ కూడా వీటిని పంజాబీ దుస్తులు అని అంటారు.
పంజాబీ తంబా, కుర్తా
పంజాబీ పంచకట్టుని పంజాబీ తంబా (తెహ్మాట్) లేక లచ్చా అంటారు. తంబా శైలిలో ఒకే రంగుకల అంచులేని పంచలు ఉంటాయి. లచ్చా శైలి పంచలు అంచులు, పలువర్ణాలతో ఉంటాయి.
కుర్తి
ఆధునిక ఉపయోగాలలో షార్ట్ కుర్తాను కుర్తీ అంటున్నారు. అయినప్పటికీ కుర్తీ అనే పదం పైదుస్తులను మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఇది సైడ్ స్లిట్స్ లేకుండా నడుము వరకు ఉంటుంది. ఇది కుర్తీ అనే షార్ట్ పత్తినూలు దుస్తులు పంజాబుప్రాంతంలో క్రీ.పూ 2వ శతాబ్దంలో పాలించిన సుంగా సామ్రాజ్యం పాలనాకాలంలో వాడుకలో ఉందని విశ్వసిస్తున్నారు. పొడవు తక్కువగా ఉండే పంజాబీ అంగా శైలి దుస్తులను కూడా పంజాబీ కుర్తీ అంటారు. పంజాబీ కుర్తాను పురుషులు, స్త్రీలు పంజాబీ సుథాన్, గాగ్రాతో ధరిస్తుంటారు.
పతోహర్
పంజాబు (పాకిస్తాన్) ప్రాంతంలో వాడుకలో ఉన్న ఒక విధమైన సల్వార్‌ను పతోహరీ సల్వార్ అంటారు. . ఇది పురాతన శైలి పంజాబీ సిథాన్ మాదిరిగా వెడల్పుగా, కొన్ని మడతలు కలిగి ఉంటుంది. కమీజు కూడా వెడల్పుగా ఉంటుంది. సంప్రదాయమైన హెడ్ స్కార్ఫ్ పెద్దదిగా ఉంటుంది. చాదోర్, ఫూల్కారీలా ఇది పంజాబు ప్రాంతం అంతటా వాడుకలో ఉంది.
చోళా
చోళా అంటే గౌనులా ఉంటుంది. చీలమండలం వరకు ఉండే ఈ దుస్తులను స్త్రీపురుషులు ఇరువురూ ధరిస్తారు. or fall just below the knees. The traditional chola is closed by loops ఇది భుజాలపైన కట్టడానికి అనువుగా ఉంటుంది. దీనికి సైడ్ స్లిట్ ఉండదు. ప్రాంతీయంగా వాడుకలో ఉన్న పైదుస్తులలో చోళా ఒకటి. ఆధునిక చోళా దుస్తులలో గొంతుకు క్రిందగా ఓపెన్, బటన్లు ఉంటాయి. దీనిని కుర్తాలా ధరిస్తుంటారు. హిమాచల ప్రదేశ్‌లో దోరా అనే బెల్ట్ ధరిస్తారు.
పంజాబీ. సుతాన్ సూట్
పంజాబీ సుథాన్, కుర్తా దుస్తులకు దీర్ఘకాల చరిత్ర ఉంది. పురాతన కాలం నుండి వాడుకలో ఉన్న స్వస్థానా అనే బిగుతైన ట్రౌజర్ల ఆధునిక రూపమే పంజాబీ సుథాన్. and was worn with the tunic called varbana ఇది బిగుతుగా ఉంటుంది. పంజాబీ సుథాన్ తయారుచేయడానికి సంప్రదాయవర్ణాల కలయికతో సిల్క్ గడులతో తయారుచేయబడిన సుసీ అనే వస్త్రాలతో తయారుచేయబడుతుంటాయి. 20 గజాల వస్త్రంతో వేలాడే ముడతులతో ఈ దుస్తులు తయారుచేయబడుతుంటాయి. సుథాన్ చీలమండలం వద్ద బిగుతుగా ఉంటుంది. సుథాన్ సల్వార్ దుస్తుల కంటే వైవిధ్యంగా ఉంటుంది. కొన్ని విధాలైన పంజాబీ సిథాన్లు మోకాలు కింద నుండి బిగుతుగా ఉంటుంది. హెడ్ కార్ఫ్‌గా ఫూలుకారి, చదోర్, ఆధునిక దుపట్టాలను ధరిస్తుంటారు.
పంజాబీ గాగ్రా
పంజాబీ సూట్ ప్రవేశానికి ముందు గాగ్రా దుస్తులు పంజాబీ మహిళల సంప్రదాయదుస్తులుగా ఉండేవి.ఇది ఇప్పటికీ పంజాబు ప్రాంతంలో వాడుకలో ఉంది. ఇందులో హెడ్ స్కార్ఫ్, కుర్తా (కుర్తీ), సుథాన్ (సల్వార్) ఘాగ్రా ఉంటాయి. గుప్తుల కాలంలో ప్రాబల్యత సంతరించుకున్న గాగ్రా మొట్టమొదటిగా చందతకా ప్రాంతంలో రూపుదిద్దుకున్నది. చందతకా అనే పురుషుల అరనిక్కరు కాలక్రమంలో ఘాగ్రాగా రూపాంతరం చెందింది. దీనికి పైభాగంలో స్త్రీలు, పురుషులు గొంతు నుండి నడుము క్రింద వరకు చొక్కాను ధరిస్తుంటారు. 7వ శతాబ్దంలో చందతకా ప్రబలమైన స్త్రీల దుస్తులుగా వాడుకలో ఉంది.
పంజాబీ జుటి
పంజాబీ జుట్టీ అంటే పంజాబులో తయారు చేయబడుతున్న షూ. వీటిలో పాటియాలా వంటి విభిన్న ప్రాంతీయరీతులు ఉంటాయి. పొతారీ షూ, పట్టు ఎంబ్రాయిడరీ చేయబడిన వైవిధ్యమైన షూలు ఉంటాయి.
పాటియాలా సల్వార్
పాటియాలా మహిళల ఆదరాభిమానాలు చూరగొన్న పాటియాలా సల్వార్ దుస్తుల తయారీకి ప్రసిద్ధి.
సరైకీ సల్వార్ దుస్తులు
పంజాబు వస్త్రధారణలో సరైకీ సల్వార్ దుస్తులు ప్రాధాన్యత వహిస్తాయి. వీటిలో ముల్తానీ సల్వార్, బహవల్పురి సల్వార్ వంటి విభిన్న రీతులు ఉంటాయి.
ముల్తానీ సల్వార్ సూట్
thumb| ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜਤਾ [[:దస్త్రం:Arabic women.jpg|ముల్తానీ సల్వార్ (హ్గైరేవాలి లేక సరైకీ ఘైరే వాలి) వాడకం పంజాబు లోని ముల్తానీలో ఆరంభం అయింది. ఇది నడుము చుట్టూ చాలా వెడల్పుగా ఉంటుంది. ఇది సింధీ కంచా సల్వారును పోలి ఉంటుంది. ఇవి రెండూ ఇరాక్లో ధరించే పాంటలూన్ సల్వార్ నుండి రూపొందించబడ్డాయి. సా.శ.. 7వ శతాబ్దంలో ఇవి పంజాబు ప్రాంతంలో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.  ముల్తానీ సల్వార్ చాలా వెడల్పుగా వదులుగా పంజాబీ సుథాన్ లాగా పూర్తి సైజులో ఉంటుంది. వీటి మీద పంజాబీ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన పంజాబీ కమీజు, చోళా దుస్తులను ధరిస్తారు.
ఫాబ్రిక్ అద్దకం, ఎంబ్రాయిడరీ
ప్తాంతీయంగా తయారు చేయబడే వర్ణాలతో ముల్తాన్‌లో నూలు, ఇతర వస్త్రాల మీద చేయబడే అచ్చులతో చేయబడే అద్దకం చాలా ప్రాబల్యత సంతరించుకుంది. దీనిని ముల్తానీ చింట్ అని కూడా అంటారు. చోలిస్తాన్, బహవల్పూర్, ముల్తాన్ లలో టై - డైయింగ్ ఈ ప్రాంతంలో పనితనానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. పంజాబులో చేసే ముల్తానీ కాలాబతన్ ఎంబ్రాయిడరీ దీనిని సన్నని వైరును ఉపయోగించి తయారు చేస్తుంటారు. పంజాబులోని ఇతర ప్రాంతాలలో కూడా ఈ డిజైన్ ప్రసిద్ధి చెందింది. కాలాబతన్ సుర్ఖ్ బంగారు జలతారు ఎర్రని, ఆరంజ్ వర్ణ పట్టువస్త్రాలపై బంగారు జలతారు ఉపయోగించి తయారు చేస్తుంటారు. కాలాబతన్ పని తెల్లని వస్త్రాల మీద వెండి జలతారు ఉపయోగించి తయారు చేస్తుంటారు. బంగారు జలతారు ఉపయోగించి ఖరీదైన చిక్కని డిజైన్ (కార్ చాబ్), తిలా కార్ (కార్ చికెన్) అనే రెండు విధానాలైన వస్త్రాలు తయారు చేస్తుంటారు. కార్ చాబ్ డైజైన్లు కార్పెట్, శాడిల్ వస్త్రాలు తయారీకి వాడుతుంటారు. కార్ చికెన్ పని దుస్తుల తయారీకి ఉపయోగిస్తుంటారు. పంజాబు ప్రాంతంలో ముఖేష్ ఎంబ్రాయిడరీ కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో ముఖేష్ బతీ - హుయీ, ట్విస్టెడ్ టింసెల్, ముఖేష్ గొక్రూ, చిక్కటి డిజైన్ రూపొందించడానికి వెడల్పైన బంగారు జలతారు ఉపయోగిస్తారు. ఇనుప తీగలను ఉపయోగించి ముఖేష్ బతిహుయి పనిచేస్తుంటారు. లూధియానా, అమృతసర్ తెల్లని ఎంబ్రాయిడరీ వస్త్రాలకు ప్రసిద్ధి. బంగారు, వెండి జలతారుతో చేసే ఈ వస్త్రాలతో చోగాలు, ఫతుహి తయారుచేస్తారు. కాంగ్రా రుమాలు తయారీకి ప్రసిద్ధి. వీటిని కాంగ్రా రుమాలు అంటారు. మతసంబంధిత దృశ్యాలతో ఈ రుమాలు తయారు నేయబడుతూ ఉంటుంది. ఈ రుమాళ్ళు హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని చంబాలో కూడా తయారు చేస్తుంటారు.
ఫూల్కారి
పంజాబు ప్రాంతంలో ఫూల్కారీ ఎంబ్రాయిడరీని అధికంగా షాల్, మఫ్లర్ల మీద చేస్తుంటారు.
చౌప్, సుబర్
పెండ్లికుమార్తెలు సాధారణంగా రెండు విధాలైన చౌప్, సుబర్ ధరిస్తుంటారు. చౌప్ ఎంబ్రాయిడరీ వస్త్రానికి రెండివైపులా చేస్తుంటారు. దీనిని వస్త్రానికి నాలుగు అంచులలో చేస్తుంటారు. సుబర్ ఎంబ్రాయిడరీ వస్త్రానికి నాలుగు మూలలు, మధ్యభాగంలో చేస్తుంటారు.
తిల పత్రా
నువ్వుగింజలు చల్లినట్లు ఉండే ఎంబ్రాయిడరీని తిలపత్రా (నువ్వుల ఆకులు) అంటారు. తిలపత్రా అంటే నువ్వు ఆకు అని అర్ధం.
నీలక్
నీలక్ ఫూల్కారీ నీలి, నల్లని నేపథ్యం కలిగిన వస్త్రం మీద పసుపు, ముదురు ఎరుపు దారాలతో సరిగను మిశ్రితం చేసి చేయబడుతుంది.
ఘూంఘట్ బాఘ్
ఘూంఘట్ బాఘ్ ఎంబ్రాయిడరీ మూస్థానం పాకిస్తాన్‌లోని రావల్పిండి. ఘూంఘట్ బాఘ్ ఎంబ్రాయిడరీ పని చిక్కగా చేయబడిన ఉంటుంది. మేలిముసుగు కొరకు వినియోగించే ఈ వస్త్రం తల మీదుగా వేసుకుని ముఖం క్రిందకు లాగుకుంటారు.
చామాస్
రోహ్తక్, గురుగావ్, హిస్సార్, ఢిల్లీలలో చామాస్ ఫూలుకారీ ప్రసిద్ధం. చామాస్ ఫూల్కారీలో అద్దాలను పసుపు, బూడిదరంగు, బ్లూ వర్ణదారాలతో బంధించి తయారు చేస్తారు.
దక్షిణ, నైరుతీ పంజాబు ప్రాంతానికి చెందిన ఫూల్కారి ఆఫ్
దక్షిణ, నైరుతీ పంజాబు ప్రాంతానికి చెందిన ఫూల్కారి జంతువులు, పక్షుల బొమ్మలతో కూడిన ఎంద్రాయిడరీ. ఈ ఎంబ్రాయిడరీని వస్రానికి రెండువైపులా అంచులలో చేస్తారు. ఈ ఎంబ్రాయిడరీ దక్షిణ, నైరుతీ భారతీయ పంజాబు, పాకిస్థానీ ప్రాంతాలలో మొదలైంది.
లౌంచారి
లౌంచారి రెండు భాగాలను కలిపి తయారుచేయబడే పూర్తి సైజు దుస్తులలో ఒకటి. పైభాగాన్ని చోళీ క్రింది భాగం లెహంగా అంటారు. ఇవి హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రజలకు సంప్రదాయ దుస్తులుగా ఉన్నాయి.
పంజాబీ ఘుట్టానా
పంజాబీ ప్రాంతంలో పంజాబీ గుట్టానా ప్రాబల్యత సంతరించుకుంది. ఘుట్టానా అంటే పూర్తి సైజు ఫైజమా కంటే పొడవు తక్కువగా బిగుతుగా ఉంటుంది. వైవిధ్యత కలిగిన ఘుట్టానా ఇప్పటికీ జమ్మూ భూభాగంలో వాడుకలో ఉంది.
చురిదార్ ఫైజామా
ఉత్తరభరతదేశంలో అత్యధికంగా వాడుకలో ఉన్న చురిదార్ సంప్రదాయకంగా ఎప్పుడు మొదలైందో తెలుసుకోవడానికి తగిన కచ్చితమైన ఆధారాలు లభించలేదు. పూర్వపు రాజవంశీకులు చురిదార్ పైజమాను వారి సంప్రదాయదుస్తులలో ఒకటిగా స్వీకరించారు. ఇది పంజాబు ప్రాంతపు సంప్రదాయ దుస్తులైనప్పటికీ సామాన్య ప్రజానీకంలో వీటి వాడకం అధికం. పంజాబులో చురిదార్ స్త్రీపురుషులకు సంప్రదాయదుస్తులుగా ఉన్నాయి. పంజాబు పర్వతప్రాంతాలలో బిగుతుగా ఉండే సుథాన్‌తో చురిదార్ ధరిస్తుంటారు. సంప్రదాయంగా ఫైజమా వదులుగా ఉంటుంది. చురిదార్ ఫైజమా సుథాన్ నుండి రూపొందించబడిందని విశ్వసిస్తున్నారు. ఉపఖండం అంతటా ప్రాబల్యత సంతరించుకున్న చురిదార్ పంజాబులో అభివృద్ధిచేయబడింది. చురిదార్ అన్ని వర్ణాలతో తయారుచేయబడుతున్నప్పటికీ సంప్రదాయంగా ఇవి పత్తినూలుతో చేయబడిన నీలివర్ణగడులు, చారలు కలిగిన వస్త్రంతో తయారు చేస్తుంటారు. పూర్తి సైజు గుట్టానా దుస్తులను కూడా చురిదార్ అంటారు. 19వ శతాబ్దంలో సైనికులు లక్నో నుండి బ్రిటిష్ పంజాబు ప్రాంతంలో ప్రయాణం చేస్తున్న సమయంలో వారు పొడవైన గుట్టానా చూసి లక్నోప్రాంతంలో దానిని ప్రవేశపెట్టారు.
జమా
జమా దుస్తులను పంజాబు ప్రాంతంలో మొఘల్ సామ్రాజ్య పాలనలో పురుషులు ధరించారు. వివాహవేడుకలో పెళ్ళిని కుమారుని మేనమామ ధరించే వస్త్రాన్ని జోరాజమా అంటారు. జమా పంజాబీ దుస్తులలో భాగం అయినప్పటికీ వీటిని పెళ్ళి కుమారుడు మాత్రం ధరించడు. ఇందులో భాగంగా ప్రాంతీయశైలిలో జమావార్ అనే గౌను ఉంటుంది.
అంగా/అంగరఖా
అంగా లేక అంగరఖా అనబడే ఈ దుస్తులు పొడవుగా శరీరం అంతటా కప్పుతూ భుజం నుండి కాలి వరకు ఉంటాయి. and peshwaj) నూలువస్త్రంతో తయారు చేయబడే ఇవి వదులు కోటులా ఉంటాయి. అంగాలను స్త్రీ పురుషులు ఇరువురూ ధరిస్తుంటారు. పురుషులు ధరించే అంగా మోకాలు దిగువకు ఉండి వదులుగా ఉంటాయి. అంగర్కాకు ముందుబటన్లు ఉండవు. సంప్రదాయం అనుసరించి పెళ్ళికుమారులు ధరించే అంగరఖా స్థానంలో ప్రస్తుతం అచ్ఖాన్ చోటు చేసుకుంది. స్త్రీలు ధరించే అంగా కాలి మడమల వరకు పొడవుగా ఉంటుంది.
చంబా అంగర్ఖీ
చంబా జిల్లా అంగర్ఖీ (హిమాచల్ ప్రదేశ్) నడుము వరకు బిగుతుగా ఉండి నడుము నుండి ఆధునిక కాలం స్కర్ట్‌లా వదులుగా ఉంటుంది. అంగర్ఖీ నడుము వద్ద సాష్‌తో బిగుతుగా కట్టబడి ఉంటుంది.
టర్బన్
సంప్రదాయంగా పురుషులు అంగరఖా ధరిస్తుంటారు. బహవల్పూర్ వంటి ప్రాంతాలలో 40 అడుగుల పొడవైన వస్త్రాన్ని తలపాగాగా ధరిస్తుంటారు. ప్రస్తుతం టర్బన్లు వివిధ డిజైన్లలో లభిస్తున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:Punjabi Dress వర్గం:National costume వర్గం:Pakistani clothing వర్గం:Indian clothing
రామిరెడ్డి కోటిరెడ్డి
1925లో రామిరెడ్డి కోటిరెడ్డి డోకిపర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి పిచ్చి రెడ్డి. 1945లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం కింద, కౌతరం రైలుపట్టాల ధ్వంసం కింద పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు. రెండు నెలలు జైలు శిక్ష విధించారు. ఈయన గ్రామంలో హిందీ ప్రచార కర్తగా పని చేసారు. స్వాతంత్రం తరువాత హిందీ టీచరుగా ఉద్యోగ నిర్వహణ చేపట్టి 1988లో పదవి విరమణ చేసారు.
కేతిగాడు
thumb|తోలుబొమ్మలాట పోలిగాడు తెరమీదనుండి తప్పుకున్నపుడు అల్లాటప్పగాడు ప్రత్యక్షమై బంగారక్కని ప్రసన్నం చేసుకునే దానికి (లోబరుచుకునే) దానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు. వారిద్దరూ మంచి రసపట్టులో ఉన్నపుడు హఠాత్తుగా కేతిగాడు ఊడిపడతాడు. అన్నిబొమ్మలకంటే కేతిగాని బొమ్మ చిన్నది. పానకంలో పుడకలా తెరపై ఎక్కడో ఒకచోట ప్రత్యక్షమై శృంగారఘట్టంలో ఉన్న అల్లాటప్పగాడిని టకీమని ఒకదెబ్బ కొడతాడు కేతిగాడు. వెంటనే అంతర్ధానమౌతాడు అల్లాటప్పగాడు. ఇక కేతిగాడు బంగారప్పను ఏడిపిస్తాడు.
తోలుబొమ్మలాటలకు ఉథృతంగా ఆదరణ లభిస్తున్న రోజుల్లో ఈ ప్రదర్శన జరుగుతున్నదంటే ఆ గ్రామంలో పండిత పామరులు కులమత భేదభావాలు మరచి తిలకించేవారు. తమకిష్టమైన పురాణ పురుషుల కథలను తెలుసు కునేందుకు ఈ తోలుబొమ్మలు తప్ప, మరోసాధనం ఉండేది కాదు. ఆ రోజుల్లో ఇంకా చరిత్రను పరిశీలించి చూస్తే నాగరికత వికసిస్తున్న తొలి రోజుల్లో మానవుడు తన మనుగడ కోసమే ఎక్కువ కాలాన్ని వెచ్చించిన తొలినాళ్ళలో ఈ జానపద కళారూపం అవిర్భవించడంతో అతనికి మనోరంజనం కలగడమేకాక, తాను విన్న పురాణ కథల్లోని పాత్రలు కళ్ళముందు సాక్షాత్కరించడంతో భక్తి పారవశ్యంతో ఆనందానుభూతులకు లోనయ్యేవాడు. అంతేకాక పాత్రల స్వరూప స్వభావాలను ఆకళింపు చేసుకుని, తన జీవన సరళిలో నీతినియమాల పాటింపుతో కొంత నాగరికతను పెంపొందించుకునేవాడు. ఒకరకంగా తాము కొలిచే దేవుడికి ఒక సమగ్రమైన రూపాన్ని తోలుబొమ్మలాటతోనే గుర్తించగలిగి, ఆరాధించడం మొదలు పెట్టాడని చెప్పవచ్చు.
వార్తాపత్రికలు, రేడియో వంటి సమాచార వ్యవస్థలేని తొలిరోజుల్లో తోలుబొమ్మలాట సమాచార మాథ్యమంగా పనిచేసిందని చెప్పవచ్చు. గ్రామ సంచారంగా సాగే ఈ కళాప్రక్రియ ఒక గ్రామంలోని సమాచారాన్ని మరో గ్రామానికి చేరవేయడం, ఆరోగ్యవిషయాలు, నీతి నియమాలు, రాజకీయ మార్పులు, దొంగవ్యాపారుల గుట్టు మొదలైన ఆనాటి స్థితిగతులను బొమ్మలతో దృశ్యరూపంగా అందించి సమాచార వారధిగా నిలిచింది. ఆంధ్రదేశంలోని హిందూపురం, బొమ్మలాటపల్లి, అనంతపురం, ధర్మవరం, చెరుకుపల్లి, మదిరి, బసవయ్యపాలెం, గుండాలమ్మ పల్లె, వాడపల్లి,నెల్లూరు, వంటి అతికొద్ది ప్రాంతాల్లో తోలుబొమ్మల బృందాలు చివరి దశలో జీవిస్తున్నాయి.
వర్గం:జానపద కళారూపాలు
తూలుగు
తులుగు, శ్రీకాకుళం జిల్లా, గార మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గార నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 550 ఇళ్లతో, 2172 జనాభాతో 518 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1058, ఆడవారి సంఖ్య 1114. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 30 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 14. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581512 .పిన్ కోడ్: 532405.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల గారలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల కళింగపట్నంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తులుగులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.