cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
గౌతముడు
పురాణం
రామాయణం ప్రకారం ఒకసారి గౌతముడు సూర్యోదయాన్నే గంగానదిలో స్నానమాచరించడానికి వెళ్ళగా దేవతల రాజైన దేవేంద్రుడు గౌతముడి భార్యయైన అహల్యను మోహించి మారు వేషంలో వెళ్ళి ఆమెను అనుభవించాడు. జరిగింది దివ్యదృష్టితో తెలుసుకున్న గౌతముడు ఆ ఇద్దరికీ శాపమిచ్చాడు. ఈ శాపం ప్రకారం అహల్య రాయిగా మారిపోయింది. ఇంద్రుడి శరీరం వేయి యోనిలతో నిండిపోయింది. తరువాత వారిద్దరిమీదా జాలిపడిన గౌతముడు కొంచెం ఊరట కలిగించేందుకు ఆ శాపాలనే వరాలుగా మార్చాడు. ఇంద్రుడి శరీరంపై ఉన్న యోనులు కళ్ళు లాగా కనబడేటట్లుగా, రాయిగా మారిన అహల్య శ్రీరాముని పాదస్పర్శతో పూర్వ రూపం సంతరించుకుని తనను కలుసుకునేటట్లుగా అనుగ్రహించాడు.
ధర్మ సూత్రాలకు ఆద్యుడు
గౌతముడు రచించిన ధర్మసూత్రాలు ఆయన పేరు మీదుగా గౌతమ ధర్మ సూత్రాలుగా ప్రఖ్యాతిచెందాయి.. ఇవే మొట్టమొదటి ధర్మ సూత్రాలు అంటారు. మనువు రాసిన ధర్మ శాస్త్రాన్నే మొదటి మానవ జాతి ధర్మ శాస్త్రం అనికూడా అంటున్నారు. గౌతముడు రాసిన ధర్మసూత్ర గ్రంథంలో ఇందులో 28 అధ్యాయాలు, 1000 సూత్రాలూ ఉన్నాయి. నాలుగు ఆశ్రమాలూ, నలభై సంస్కారాలూ, చాతుర్వర్ణాలు, రాజధర్మాలు, శిక్షాస్మృతులు, స్త్రీ పాటించాల్సిన ధర్మాలు, ఆహార నియమాలు, ప్రాయశ్చిత్తానికి నియమాలు మొదలైన హింధూ ధర్మ శాస్త్రంలోని అన్ని దృక్కోణాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ విధంగా గౌతమ ధర్మ శాస్త్రమనేది అత్యంత పురాతనమైన న్యాయశాస్త్ర గ్రంథంగా చెప్పవచ్చు.గౌతముడు అహల్యల పెద్ద కుమారుడు శతానందుడు
బయటి లింకులు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు వర్గం:హిందూ ఋషులు
కౌసర్ నాగ్ సరస్సు
కౌసర్ నాగ్ సరస్సు జమ్మూ కాశ్మీర్‌ లోని కుల్గాం జిల్లా లోని పిర్ పంజల్ రేంజ్‌లో ఉంది. దీనిని కోన్సర్‌నాగ్ అని కూడా పిలుస్తారు.
విస్తీర్ణం
ఈ సరస్సు సముద్ర మట్టానికి 3,962.4 మీటర్ల (13,000 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న ఒక ఎత్తైన ఒలిగోట్రోఫిక్ సరస్సు. ఈ సరస్సు దాదాపు 3 కిమీ (2 మైళ్ళు) పొడవుతో 75 చదరపు కిలోమిటర్ల విశాలమైన ప్రదేశంలో విస్తరించి ఉంది.
పురాణాలు
వేదాలు, సప్తఋషుల తో ప్రయాణం చేస్తున్న మనువు పడవ భయంకరమైన వరద వల్ల ఈ సరస్సులోనే ఇరుక్కుపోయిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ఇవి కూడా చూడండి
గంగ్ బాల్ సరస్సు
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వర్గం:నీటి వనరులు
అండర్ గ్రాడ్యుయేట్స్ మెడిసిన్ ప్రిపరేషన్ మాన్యువల్
క్లినికల్ పరిస్థితుల గురించి ఈ పుస్తకం వివరించబడింది.వ్యాధి వ్యాధి నిర్ధారణ, చికిత్స, నివారణ శాస్త్రం, సాధన. అనారోగ్యం నివారణ, చికిత్స ద్వారా ఆరోగ్యాన్ని నిర్వహించడానికి, పునరుద్ధరించడానికి అభివృద్ధి చేయబడిన వివిధ రకాల ఆరోగ్య సంరక్షణ పద్ధతులను మెడిసిన్ కలిగి ఉంటుంది. సమకాలీన ఔషధం సాధారణంగా ఔషధాల ద్వారా కానీ లేదా శస్త్రచికిత్స ద్వారా కానీ, మానసిక చికిత్స, బాహ్య స్ప్లింట్స్, ట్రాక్షన్, వైద్య పరికరాలు, బయోలాజిక్స్ వంటి వైవిధ్యంగా చికిత్సలు ద్వారా, గాయం, వ్యాధి నిర్ధారణ, చికిత్స, నిరోధించడానికి బయోమెడికల్ శాస్త్రాలు, బయోమెడికల్ పరిశోధన, జన్యుశాస్త్రం, వైద్య సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వర్తిస్తుంది, అయోనైజింగ్ రేడియేషన్, ఇతరులలో.
మూలాలు
వర్గం:పుస్తకాలు వర్గం:వ్యాధులు వర్గం:వ్యాధులు నిర్థారణ
ద్రవ్యవేగం
thumb|క్యూబాల్ తన ద్రవ్యవేగాన్ని అభిఘాతం తరువాత రాకెట్ బాల్స్ కు అందిస్తుంది ద్రవ్యవేగం లేదా ఉద్వేగం (momentum) గురించి తెలుసుకోవాలంటే వేగం (velocity) అంటే ఏమిటో తెలియాలి.
సాధారణ వాడుక భాషలో వడి (speed)కి బదులుగా వేగం (velocity) అనే పదాన్ని తరచుగా ఉపయోగిస్తుంటారు. కానీ భౌతిక శాస్త్రంలో, వస్తువు యొక్క స్థానభ్రంశము (displacement)లో జరిగే మార్పుదల (రేటు) ని వేగం గా నిర్వచిస్తారు. యస్.ఐ (మెట్రిక్ పద్ధతిలో వేగాన్ని సెకండుకు ఇన్ని మీటర్లు (మీ/సె) తో కొలుస్తారు. వేగం యొక్క నిరపేక్ష విలువ (absolute value) వడి.
సగటు వేగం
ఒక సరళరేఖా మార్గంలో ప్రయాణించే ఒక వస్తువు ఒక నిర్ణీత కాలవ్యవధి
Δt
లో, (
Δx
క్షణిక వేగం
ఒక వస్తువు వేగం క్షణ క్షణం మారే అవకాశం ఉంది కనుక, ఏ ఒక్క క్షణంలోనైనా ఆ వస్తువుకి ఉన్న వేగాన్ని క్షణిక వేగం (instantaneous velocity) అంటారు.
పైన చూపిన గణిత పద్ధతిని అవకలనం (differentiation) అంటారు. ఈ సమీకరణాన్ని తిరగేసి ఈ కింది విధంగా కూడ రాయవచ్చు.
ఉద్వేగం (ద్రవ్యవేగం)
లేదా
అని కూడా రాయవచ్చు.
ఉద్వేగం అనేది మన అనుభవ పరిధిలో కనిపించే అంశమే! ఉదాహరణకు వేగంతో కదులుతున్న, బరువుగల లారీకి ఎక్కువ ఉద్వేగం (ద్రవ్యవేగం) ఉంటుంది. లారీ బలం పుంజుకుని ఈ వేగం పొందడానికి చాలా కాలం పడుతుంది, ఈ వేగంతో కదులుతూన్న లారీని ఆపడానికి కూడా ఎక్కువ సేపు పడుతుంది. .
క్వాంటం యాంత్రిక శాస్త్రం
క్వాంటం యాంత్రిక శాస్త్రంలో, ఉద్వేగం చాల కీలకమైన పాత్ర ధరిస్తుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
దృశ్యం 2
దృశ్యం 2 2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. సురేష్ ప్రొడక్షన్స్, రాజ్ కుమార్ థియేటర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, మ్యాక్స్ మూవీస్ బ్యానర్ల పై డి సురేష్ బాబు, ఆంటోనీ పెరంబవూర్, రాజ్ కుమార్ సేతుపతి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు జీతూ జోసెఫ్ దర్శకత్వం వహించాడు. దగ్గుబాటి వెంకటేష్, మీనా, నదియా, నరేష్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 25 నవంబర్ 2021న విడుదలైంది.
కథ
2014లో విడుదలైన దృశ్యం కథకు కొనసాగింపుగా ఈ సినిమాను నిర్మించారు. వరుణ్‌ మృతి తర్వాత రాంబాబు (వెంకటేశ్‌) కుటుంబంలో ఏళ్లు గడుస్తున్నా అలజడి కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. దృశ్యంలో కేబుల్ ఆప‌రేట‌ర్ గా ఉన్న రాంబాబు సినిమా థియేటర్ ఓనర్‌గా మారుతాడు. సినిమాలే లోకంగా జీవించే రాంబాబు సినిమా తీయాల‌ని ల‌క్ష్యంగా పెట్టుకుంటాడు. అంత సాఫీగా సాగుతున్న సమయంలో రాంబాబు జీవితంలోకి  గీతా ప్రభాకర్ (నదియా), ప్రభాకర్ (నరేష్) లు తన కొడుకు వరుణ్ కేసును తోడుతారు. ఈ క్రమంలో రాంబాబు ఏం చేశాడు ? ఈ క్ర‌మంలో పోలీస్ స్టేషన్‌లో పూడ్చిన వరుణ్ శవాన్ని పోలీసులు క‌నిపెడుతారా ? ఆ కేసు నుంచి రాంబాబు ఎలా గట్టెక్కాడు? అనేదే మిగతా కథ.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:వెంకటేష్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:మీనా నటించిన చిత్రాలు
తంబి రామయ్య
తంబి రామయ్య భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు, దర్శకుడు, గీత రచయిత. ఆయన మను నీది (2000), ఇందిరలోహతిల్ నా అళగప్పన్ (2008), మణియార్ కుటుంబం (2018) సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు
జ్యేష్ఠ శుద్ధ అష్ఠమి
జ్యేష్ఠ శుద్ధ అష్ఠమి అనగా జ్యేష్ఠమాసములో శుక్ల పక్షములో అష్టమి తిథి కలిగిన 8వ రోజు.
మూలాలు
వర్గం:జ్యేష్ఠమాసము
నవీన్ నూలి
నవీన్ నూలి, తెలుగు సినిమా ఎడిటర్. 2019లో వచ్చిన జెర్సీ సినిమాకు ఉత్తమ ఎడిటర్ గా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం వచ్చింది.
జీవిత విషయాలు
తెలంగాణ రాష్ట్రం, మెదక్ జిల్లా, చిలిప్‌చేడ్ మండలం, రాందాస్‌గూడ గ్రామంలో నవీన్ జన్మించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:మెదక్ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు సినిమా ఎడిటర్లు
ICD-10 అధ్యాయము 10: శ్వాస సంబంధ వ్యాధులు
వ్యాధులు, ఆరోగ్య సంబంధ సమస్యల అంతర్జాతీయ గణాంకాలు , వర్గీకరణ : శ్వాసకోశ వ్యాధులు వాటి వర్గీకరణ క్రిందివిధంగా వర్గీకరించబడినవి. ఇవి అంతర్జాతీయంగా తీయబడిన గణాంకాలు, వర్గీకరణలు. వీటిని వైద్యశాస్త్రాన్ని అభ్యసించేవారూ, వైద్యులు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రామాణికంగా తీసుకుంటారు, వ్యాధి లక్షణాలు, నివారణోపాయాలు, వైద్యం చేసే ప్రక్రియలూ చేస్తారు.
(J09-18) ఇస్‌ఫ్లుయెన్‌జా, న్యుమోనియా
న్యుమోనియా
ఇవీ చూడండి
వర్గం:వైద్య పుస్తకాలు వర్గం:Medical manuals
లాట్వియా
లాట్వియా (అధికార నామము రిపబ్లిక్ ఆఫ్ లాట్వియా) ఉత్తరఐరోపాలో బాల్టిక్ సముద్ర తీరాన ఉన్న మూడు దేశాలలో ఇది ఒక దేశము. ఈ దేశానికి ఉత్తరసరిహద్దులో ఎస్టోనియా, దక్షిణసరిహద్దులో లిథువేనియా, తూర్పుసరిహద్దులో రష్యా, ఆగ్నేయసరిహద్దులో బెలారస్ దేశాలు ఉన్నాయి. బాల్టిక్ సముద్ర తీరానికి ఆవల పశ్చిమసరిహద్దులో స్వీడన్ దేశం ఉంది.లాట్వియా జనసంఖ్య 19,57,200.
1991 నుండి లాట్వియా ఐరాస సభ్యదేశంగా ఉంది. 2004 నుండి లాట్వియా ఐరోపా సమాఖ్య, నాటోలలో కూడా సభ్యదేశంగా ఉంది. దేశవైశాల్యం 64589 చ.కి.మీ. దేశంలో టెంపరేట్ సీజనల్ వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. శతాబ్దాలుగా స్వీడిష్ లియోనియన్, పోలిష్, రష్యన్ పాలనల తరువాత ప్రధానంగా అధికారబద్ధమైన బాల్టిక్ జర్మన్ కులీన పాలన అమలు చేయబడిన తరువాత 1818 నవంబరులో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత రష్యా నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించిన తరువాత లాట్వియా రిపబ్లిక్ స్థాపించబడింది. అయినప్పటికీ 1930 ల నాటికి దేశంలో అరిస్టోక్రాటిక్ పాలన కొనసాగింది. 1934 లో తిరుగుబాటు తరువాత కార్లిస్ ఉల్మనిస్ ఆధ్వర్యంలో ఒక అధికార పాలనను స్థాపించబడిన తరువాత దేశం మరింత నిరంకుశంగా మారింది.1940లో సోవియెట్ యూనియన్లో లాట్వియా బలవంతపు ఆక్రమణతో తరువాత 1941 లో నాజీ జర్మనీ దండయాత్ర, ఆక్రమణ, 1944 లో సోవియట్ లచే తిరిగి ఆక్రమించుకోవడంతో, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో దేశం వాస్తవ స్వాతంత్ర్యానికి అంతరాయం కలిగింది. తరువాతి యాభై సంవత్సరాలు లాట్వియన్ సోవియట్ సోషల్ రిపబ్లిక్‌గా ఉంది 1987 లో ప్రారంభమైన శాంతియుత విప్లవం,సోవియట్ పాలన నుండి బాల్టిక్ విమోచనకు పిలుపునిచ్చింది, "స్టాలినిస్ట్" అక్రమ ఆక్రమణ ఖండించబడింది. 1990 మే 4 న లాట్వియా రిపబ్లిక్ స్వాతంత్ర్య పునరుద్ధరణ పై ప్రకటన ముగిసినప్పటికీ వాస్తవిక స్వాతంత్ర్యం 1991 ఆగస్టు 21న పునరుద్ధరించింది. లాట్వియా ఒక ప్రజాస్వామ్య రిపబ్లిక్, అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దేశం.. దేశరాజధాని రిగా 2014 లో యూరోపియన్ సాంస్కృతిక రాజధానిగా పనిచేసింది. దేశానికి లాత్వియా అధికారిక భాషగా ఉంది.లాట్వియా ఒక సమైక్య దేశంగా ఉంది. ఇది 119 పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించబడింది. వీటిలో 110 మున్సిపాలిటీలు, 9 నగరాలు ఉన్నాయి. లాట్వియా స్వదేశీ ప్రజలను లాట్వియన్లు అంటారు. లాట్వియన్, లిథువేనియన్ రెండు బాల్టిక్ భాషలు మాత్రమే ప్రస్తుతం సజీవ బాల్టిక్ భాషలుగా ఉన్నాయి.13 వ శతాబ్దం నుండి 20 వ శతాబ్దాల వరకు విదేశీ పాలన ఉన్నప్పటికీ లాట్వియన్ దేశం భాష, సంగీత సంప్రదాయాల ద్వారా తరతరాల గుర్తింపును కొనసాగించింది. శతాబ్దాలుగా రష్యన్ పాలన (1710-1918), తరువాత సోవియట్ ఆక్రమణల ఫలితంగా లాట్వియా పెద్ద సంఖ్యలో రష్యన్లు (26.9% రష్యన్ లాట్వియా) ఉన్నారు. )వీరిలో కొందరు (లాట్వియాలో 14.1% మంది) మందికి పౌరసత్వం లేదు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం వరకు, లాట్వియాలో జర్మనీకి చెందిన సంప్రదాయ జర్మన్లు, జ్యూస్లకు కూడా మైనారిటీలు ఉన్నారు. చారిత్రాత్మకంగా రోమన్ క్యాథలిక్‌గా ఉన్న ఆగ్నేయ ప్రాంతంలోని లాట్గేల్ ప్రాంతం మినహా లాట్వియా చారిత్రాత్మకంగా ప్రధానమైన ప్రొటెస్టంట్ లూథరన్ కేంద్రంగా ఉంది. తూర్పు సాంప్రదాయ క్రైస్తవులలో రష్యన్ ప్రజలు కూడా గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉన్నారు.
ఇది యూరోపియన్ యూనియన్, నాటో, కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఐరోపా, ఐక్యరాజ్యసమితి, సి.బి.ఎస్.ఎస్., ఐ.ఎం.పి., ఎన్.ఐ.బి., ఒ.ఇ.సి.డి., ఒ.ఎస్.సి.ఇ., డబల్యూ,టి.ఒ. సంస్థలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. 2014 లో లాట్వియా మానవ అభివృద్ధి సూచికలో 46 వ స్థానంలో ఉంది. 2014 జూలై 1 న అధిక ఆదాయం కలిగిన దేశంగా వరల్డ్ బ్యాంక్ చేత గుర్తించబడింది. యూరోజోన్లో పూర్తిస్థాయి సభ్యదేశంగా ఉంది. 2014 జనవరి 1న లాట్వియన్ కరెంసీ అయిన లాట్లకు బదులుగా కరెన్సీగా యూరోను ఉపయోగిస్తుంది.
పేరువెనుక చరిత్ర
లాటివియా అనే పేరు పురాతన లాటిన్ల పేరు నుండి స్వీకరించబడింది. ఇది నాలుగు ఇండో-యూరోపియన్ బాల్టిక్ తెగలలో ఒకటి (కోరనియన్స్, సెలానియన్లు, సెమిగల్లియన్లతో పాటు) ఇది ఆధునిక లాట్వియన్ల జాతి ప్రధానంగా ఫిన్నిక్ లివొనియన్లతో కలిపి ఉంది. లాట్వియా హెన్రీ లాటిగాలియా, లెథియా అనే లాటిన్ నాగరికతలను లాటెల్లియన్ల నుండి తీసుకున్నారు. "లెటోనియా" నుండి, అనేక జర్మన్ భాషలలో "లెట్టలాండ్" నుండి రొమన్ల భాషల్లోని పేర్ల వైవిధ్యాలు ఈ పదాలకు స్ఫూర్తినిచ్చాయి.
చరిత్ర
సుమారు క్రీ.పూ 3000 లాట్వియన్ ప్రజల ప్రోటో-బాల్టిక్ పూర్వీకులు బాల్టిక్ సముద్రం తూర్పు తీరంలో స్థిరపడ్డారు. బెట్ట్స్ రోమ్, బైజాంటియంన్లకు వాణిజ్య మార్గాలను స్థాపించింది. విలువైన లోహాలకు స్థానిక వర్తక కేంద్రంగా చేసింది. 900 ఎ.డి. నాటికి నాలుగు విభిన్న బాల్టిక్ జాతులు లాట్వియాలో నివాసం ఉండేవి. కురోనియన్స్, లాటల్లియన్స్, సెలానియన్లు, సెమిగాల్లియన్స్ (లాట్వియన్: కర్సి, లాగగిలీ, సీలి, జెమ్గెలీ), అలాగే లినోనియన్లు (లిబిషి) ఫిన్నీక్ భాష మాట్లాడతారు.
12 వ శతాబ్దంలో లాట్వియా భూభాగంలో 14 భూభాగాలు ఉన్నాయి: వనేమా, వెందావ, బంధవ, పిమారే, దువ్జారే, సిక్లిస్, మెగావా, పిలసట్స్, ఉపల్లే, సెలిజా, కొక్నెస్, జెర్సికా, తావల్వా, అడిజేలు.
మద్యయుగం
స్థానిక ప్రజలు శతాబ్దాలుగా వెలుపల ప్రపంచంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. వారు 12 వ శతాబ్దంలో ఐరోపా సామాజిక-రాజకీయ వ్యవస్థలో పూర్తిగా విలీనం అయ్యారు. 12 వ శతాబ్దం చివర్లో పోప్ పంపిన మొట్టమొదటి మిషనరీలు డౌగావా నదిలో పయనించి మతమార్పిడిని కోరుతూ ప్రచారం చేసారు. చర్చి ప్రజలు ఆశించిన విధంగా స్థానిక ప్రజలు క్రైస్తవ మతంలోకి మారలేదు. అన్యమతస్థులను అన్వేషణచేసి చంపడానికి, దొంగిలించడానికి తూర్పు ఐరోపా అంతటా జర్మన్ క్రూసేడర్లు పంపబడ్డారు లేదా వారి సొంత ఒప్పందంపై నిర్ణయం తీసుకోవాలని నిర్ణయించారు.1184 లో సెయింట్ మేన్హార్డ్ ఆఫ్ సెగెగ్బెర్గ్ ఐకాస్సిలేలో వచ్చారు. లియోనియాకు చెందిన వ్యాపారులతో కలిసి కాథలిక్ బృందంతో వారు అన్యమత విశ్వాసాల నుండి ప్రజలను మార్చడమే లక్ష్యంగా చేసుకుని వెళ్లారు. ఉత్తర ఐరోపా‌లో పోప్‌లకు వ్యతిరేకంగా ప్రతిస్పందిస్తూ పోప్ ఖైదు చేయాలని మూడవ పిప్ సెలెస్టైన్ పిలుపునిచ్చింది. శాంతి పరిణామాల ఫలితాలను ఉత్పత్తి చేయడంలో విఫలమైన తరువాత మెయిన్హార్డ్ ఆయుధాల చేత లివొనైయన్లను మార్చేందుకు పన్నాగం పన్నాడు. 13 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో నేటి లాట్వియా పెద్ద భాగాలను జర్మన్లు పరిపాలించారు. సదరన్ ఎస్టోనియాతో కలిసి ఈ జయించిన ప్రాంతాలు క్రూసేడర్ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి. ఇవి టెర్రా మరియానా లేదా లివోనియాగా పిలువబడ్డాయి. 1282 లో రిగా, తర్వాత సిసిస్, లింబాజి, కొంకీస్, వాల్మీర నగరాలు హాన్సియాటిక్ లీగ్లో భాగమయ్యాయి. రీగా తూర్పు పడమర వ్యాపారంలో ముఖ్యమైనది. పాశ్చాత్య ఐరోపాతో దగ్గరి సాంస్కృతిక సంబంధాలను ఏర్పరుచుకుంది.
సంస్కరణల కాలం, పోలిష్- లిథువేనియన్ పాలన
లివియోనియన్ యుద్ధం (1558-1583) తరువాత లివోనియా (లాట్వియా) పోలిష్, లిథువేనియన్ పాలనలోకి మారింది.
ఎస్టోనియా దక్షిణ భాగం, లాట్వియా ఉత్తర భాగం లిథువేనియా గ్రాండ్ డచీకి ఇవ్వబడి లివియోనియా డచీ (డ్యూటస్ లివోనియా ఎల్అడ్యూనెన్సెన్సిస్) లో భాగంగా అయింది. లియోనియా ఆర్డర్ ఆఖరి మాస్టర్ గాట్థార్డ్ కెట్లర్ డచీ ఆఫ్ కోర్లాండ్, సెమిగల్లియాలను ఏర్పాటు చేశాడు. డచీ పోలాండ్‌కు ఒక భూభాగ స్థితి అయినప్పటికీ ఇది 17 వ శతాబ్దంలో గణనీయమైన స్థాయిలో స్వయంప్రతిపత్తి కలిగి స్వర్ణ యుగాన్ని అనుభవించింది. లాత్వియా తూర్పు ప్రాంతంలో ఉన్న లాగల్గియా పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ ఇంఫ్లేంటీ వైవొడిషిప్ భాగంగా మారింది. 17 వ, ప్రారంభ 18 వ శతాబ్దాల్లో పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్, స్వీడన్, రష్యా తూర్పు బాల్టిక్ లో అధికారము కొరకు పోరాడింది. పోలిష్-స్వీడిష్ యుద్ధం తరువాత, ఉత్తర లివోనియా (విజ్జేమ్తో సహా) స్వీడిష్ పాలనలో వచ్చింది. రిగా అనేది స్వీడిష్ లివోనియా రాజధానిగా, మొత్తం స్వీడిష్ సామ్రాజ్యంలోని అతిపెద్ద నగరంగా మారింది. 1629 లో ఆల్మార్క్ ట్రూస్ వరకు స్వీడన్, పోలాండ్ మధ్య అరుదుగా పోరాటాలు సంభవించాయి. స్వీడిష్ కాలంలో లాట్వియాలో సానుకూలంగా పరిస్థితిని గుర్తుకు తెస్తుంది.దాస్యం క్షీణించింది, రైతుల కోసం ఒక పాఠశాలల నెట్వర్క్ ఏర్పాటు చేయబడింది,, ప్రాంతీయ బారన్ల శక్తి తగ్గిపోయింది. ఈ సమయంలో అనేక ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక మార్పులు సంభవించాయి. స్వీడిష్, ఎక్కువగా జర్మన్ పాలనలో పశ్చిమ లాట్వియా లూథరనిజాన్ని దాని ప్రధాన మతంగా స్వీకరించింది.
కౌమానియన్లు, సెమిగాలియన్లు, సెలానియన్లు, లివ్స్ ఉత్తర లాట్గాలియన్ల పురాతన తెగలు లాట్వియన్ ప్రజలుగా సంఘటితం అయ్యారు. లాట్వియన్ భాష మాట్లాడేలా ఏర్పరుచుకున్నారు. ఏదేమైనా అన్ని శతాబ్దాలుగా, ఒక వాస్తవ లాట్వియన్ రాజ్యం స్థాపించబడలేదు. కాబట్టి ఆ సమూహంలో ప్రజలకు సరైన సరిహద్దులు, రక్షణ ప్రశ్నార్ధకం అయ్యాయి. ఇంతలో లాట్వియాలోని ఇతర ప్రాంతాలలోని ప్రధానంగా దక్షిణ ప్రాంతాలలోని లత్గాలియన్లు ఎక్కువగా దక్షిణ లాట్గల్లియన్లు పోలిష్, జేస్యూట్ ప్రభావంలో కాథలిక్కు మతాన్ని స్వీకరించారు. స్థానిక మాండలికం వైవిధ్యంగా ఉంది. ఇది అనేక పోలిష్, రష్యన్ రుణ వర్గాలను స్వాధీనం చేసుకుంది.
రష్యన్ పాలనలో లటివియా (1710–1917)
1710 లో ఎస్టోనియా, లివోనియా సామ్రాజ్యం, " నినెస్టీ సంధి (1721) "లో గ్రేట్ నార్తరన్ యుద్ధం ముగియడంతో రష్యాకు విజ్జీమ్‌ను ఇచ్చింది.ఇది రిగా గవర్నరేట్లో భాగం అయింది.
1772 రష్యాలో విలీనం చేయబడే వరకు లత్గాలె ప్రాంతం ఇన్‌ఫ్లాంటీ వైవొడెషిప్‌గా పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్‌లో భాగంగా ఉంది. ఇది డచీ ఆఫ్ కోర్ల్యాండ్, సెమిగాలియా 1795 లో స్వతంత్ర రష్యన్ రాష్ట్రంగా (కౌర్ల్యాండ్ గవర్నరేట్) అయ్యాయి. ప్రస్తుతం రష్యా సామ్రాజ్యం నుండి లాట్వియా దేశంలో ఇది భాగం అయింది. మూడు బాల్టిక్ ప్రాంతాలు స్థానిక చట్టాలను సంరక్షించాయి. జర్మనీ స్థానిక అధికారిక భాషగా, వారి సొంత పార్లమెంట్‌లో ఉపయోగించబడింది. గ్రేట్ నార్తర్న్ యుద్ధం (1700-1721) సమయంలో 40% వరకు లాటియన్లు కరువు, ప్లేగు కారణంగా మరణించారు. రిగా నివాసితులు 1710-1711లో ప్లేగుచేత కారణంగా మరణించారు. [citation needed] 1817 లో కేర్ల్యాండ్, 1819 లో విజ్జీలో విముక్తం చేయడం జరిగింది. ఏదేమైనా విమోచనం భూస్వాములు, కులీనులకు నిజంగా ప్రయోజనకరంగా ఉండేది."వారి సొంత స్వేచ్ఛాయుత" ఎస్టేట్స్లో తిరిగి పని చేసేలా ప్రేరేపించింది. 19 వ శతాబ్దంలో నాటకీయంగా సాంఘిక నిర్మాణం మారింది. సంస్కరణల తరువాత రైతులు తమ భూమిని తిరిగి కొనుగోలు చేయడానికి అనుమతించిన తరువాత స్వతంత్ర రైతులు ఒక తరగతిగా స్థిరపడ్డారు. కానీ చాలా మంది భూమిలేని రైతులు ఉన్నారు. పెరుగుతున్న లాట్వియన్ బూర్జువా. యంగ్ లాట్వియన్ ఉద్యమం శతాబ్దం మధ్యకాలం నుంచి జాతీయవాదానికి పునాది వేసింది. పలువురు నాయకులు జర్మనీ ఆధిపత్య సాంఘిక క్రమానికి వ్యతిరేకంగా స్లావొఫిలే మద్దతు కోసం చూస్తున్నారు. సాహిత్యం, సమాజంలో లాత్వియా భాష వాడుక పెరుగుదల లాత్వియా భాష మొదటి జాతీయ అవేకెనింగ్ అని పిలువబడింది. 1863 లో జనవరి తిరుగుబాటుకు పోలిష్‌ నాయకత్వం వహించిన తరువాత లాట్గేల్‌లో రస్సిఫికేషన్ ప్రారంభమైంది. ఇది 1880 ల నాటికి లాట్వియా మిగిలిన ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. [Citation needed] యంగ్ లాట్వియన్లు న్యూ కరెంట్ విస్తారమైన వామపక్ష సాంఘిక, రాజకీయ ఉద్యమంతో మరుగునపడ్డారు. 1890 లలో. 1905 లో రష్యన్ రివల్యూషన్లో పేలవమైన అసంతృప్తి కలిగించింది. ఇది బాల్టిక్ ప్రావిన్స్లలో జాతీయవాద పాత్రను తీసుకుంది. ఈ రెండు శతాబ్దాల్లో లాట్వియా ఆర్థిక, నిర్మాణ వృద్ధిని చవిచూసింది - ఓడరేవులు విస్తరించబడ్డాయి (రిగా రిపబ్లిక్లో అతిపెద్ద సామ్రాజ్యంగా ఉంది), రైల్వేలు నిర్మించబడ్డాయి, కొత్త కర్మాగారాలు, బ్యాంకులు,, ఒక విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడ్డాయి, అనేక నివాస భవనాలు, ప్రజా (థియేటర్లు, మ్యూజియమ్స్), పాఠశాల భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. కొత్త పార్కులు ఏర్పడ్డాయి. ఈ కాలం నుండి ఓల్డ్ టౌన్ వెలుపల రిగా బౌలెవర్డ్స్, కొన్ని వీధులు. రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్న లాట్వియన్, ఎస్టోరియన్ భూభాగాల ప్రొటెస్టెంటు మత ప్రభావితులైన ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు.
స్వతంత్ర ప్రకటన
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లాట్వియా రాష్ట్రం రష్యా సామ్రాజ్యంలోని ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాల్లోని భూభాగాలను నాశనం చేసింది. 1917 లో రష్యన్ విప్లవం కారణంగా ఏర్పడిన అధికార శూన్యత ఏర్పడినంత తరువాత స్వీయ-ప్రభుత్వం కొరకు నిర్భంధం మొదట స్వయంప్రతిపత్తికి మాత్రమే పరిమితమయ్యాయి. తర్వాత మార్చి 1918 లో రష్యా, జర్మనీల మధ్య బ్రెస్ట్-లిటోవ్క్ ఒప్పందం తరువాత 1918 నవంబరు 11 న జర్మనీతో మిత్రరాజ్యాల సైన్యం 1918 నవంబరు 18 న, రిగాలో, పీపుల్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ లాట్వియాగా దేశం స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించింది. ప్రభుత్వానికి కార్లిస్ ఉల్మానిస్ తాత్కాలిక అధిపతిగా వ్యవహరించింది. తదనంతరం స్వాతంత్ర్య యుద్ధం తూర్పు ఐరోపాలో పౌర, నూతన సరిహద్దు యుద్ధాలు సాధారణ భాగంగా ఉంది. 1919 వసంతకాలం నాటికి మూడు ప్రభుత్వాలు-ఉల్మానిస్ ప్రభుత్వం ఉండేవి. పెటెరిస్ స్టుక్కా నేతృత్వంలో లాట్వియా సోవియట్ ప్రభుత్వం దళాలు ఎర్ర సైన్యం మద్దతుతో దాదాపు అన్ని దేశాలను ఆక్రమించింది; బాల్టిస్కే ల్యాండ్స్వేహ్ర్, జర్మన్ ఫ్రికీకో ఇరన్ డివిషన్ మద్దతుతో ఆండీస్విస్ నైట్రా నేతృత్వంలో యునైటెడ్ బాల్టిక్ డచీ,బాల్టిక్ జర్మనీ ప్రభుత్వాలు
జూన్ 1919 లో వెస్టెన్ యుద్ధంలో జర్మనీలను ఎస్టోనియన్, లాట్వియన్ దళాలు ఓడించాయి. ప్రధాన జర్మన్ బలగం-పాశ్చాత్య రష్యన్ వాలంటీర్ సైన్యం-పావెల్ బెర్మొంట్-అవలోవ్‌ను నవంబరులో తిప్పికొట్టారు. 1920 లలో లాట్వియన్, పోలిష్ దళాలు తూర్పు లాట్వియా రెడ్ ఆర్మీ దళాల నుండి తొలగించబడింది (పోలిష్ దృక్పథంలో దౌగవ్పిల్స్ యుద్ధం పోలిష్-సోవియట్ యుద్ధంలో భాగంగా ఉంది). స్వేచ్ఛగా ఎన్నుకోబడిన రాజ్యాంగ సమావేశాలు 1920 మే 1 న సమావేశమయ్యాయి, ఫిబ్రవరి 1922 లో సతర్సేమ్మే (కాంసిట్యూషన్ ఆఫ్ లాటివా) ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించాయి. 1934 లో జరిగిన తిరుగుబాటు తరువాత కార్లిస్ ఉల్మనీలచే రాజ్యాంగం పాక్షికంగా సస్పెండ్ చేయబడింది. కానీ 1990 లో ఇది పునరుద్ఘాటించబడింది. అప్పటి నుండి సవరించబడిన రాజ్యాంగం లాట్వియాలో ఇప్పటికీ అమలులో ఉంది. 1915 లో లాట్వియా పారిశ్రామిక స్థావరాన్ని తొలగించి రష్యా అంతర్భాగానికి తరలించబడింది.నూతన రాజ్యంలో తీవ్రమైన రాజకీయ సంస్కరణ కేంద్ర రాజకీయ ప్రశ్నార్ధకంగా మారింది. 1897 లో గ్రామీణ జనాభాలో భూమిలేని రైతులు 61.2% ఉన్నారు. 1936 నాటికి ఆ శాతం 18%కు తగ్గించబడింది. 1923 నాటికి యుద్ధం స్థాయి అధిగమించి సాగు భూమి విస్తరించింది. ఇన్నోవేషన్, పెరుగుతున్న ఉత్పాదకత ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగవంతమైన అభివృద్ధికి దారి తీసింది. కానీ ఇది త్వరలోనే మహా మాంద్యం ప్రభావాల వలన బాధించబడింది.లాట్వియా ఆర్థిక రికవరీ సంకేతాలను చూపించింది, పార్లమెంటరీ కాలంలో నియోజకవర్గం స్థిరపడింది. 1934 మే 15 న ఉల్మానిస్ ఒక రక్తపాత తిరుగుబాటును ప్రారంభించి. 1940 వరకు కొనసాగిన జాతీయవాద నియంతృత్వాన్ని నెలకొల్పింది. 1934 తరువాత ఉల్మానియస్ "లాట్వినైజింగ్" ఆర్థికవ్యవస్థ చేయాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వ కార్పొరేషన్లను స్థాపించి ప్రైవేటు సంస్థలను కొనుగోలు చేయడం ప్రారంభించాడు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో లటివియా
1939 ఆగస్టు 24 ఉదయం సోవియట్ యూనియన్, నాజి జర్మనీ మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందం అని పిలవబడే ఒక 10-సంవత్సరాల అక్రమ-ఆక్రమణ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. ఈ ఒప్పందంలో ఒక రహస్య ప్రోటోకాల్ 1945 లో జర్మనీ ఓటమి తరువాత మాత్రమే వెల్లడైంది దీని ఆధారంగా ఉత్తర, తూర్పు ఐరోపా రాష్ట్రాలు జర్మన్, సోవియట్ "ప్రభావాల గోళాలు"గా విభజించబడ్డాయి. ఉత్తరప్రాంతంలో లాట్వియా, ఫిన్లాండ్, ఎస్టోనియా సోవియట్ గోళానికి కేటాయించబడ్డాయి. ఒక వారం తరువాత 1939 సెప్టెంబరు 1 సెప్టెంబరు 1 న జర్మనీ, సెప్టెంబరు 17 లో సోవియట్ యూనియన్ పోలాండ్‌ను ఆక్రమించుకుంది. మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందం ప్రభావంతో తరువాత ఉల్మానిస్ ప్రభుత్వం, నాజి జర్మనీ హేమ్ ఇన్ రీచ్ ఒప్పందం ఆధారంగా బాల్టి జర్మన్లు చాలామంది లాట్వియాను వదిలారు. డిసెంబరు 1939 గడువు ముగిసిన నాటికి మొత్తం 50,000 బాల్టిక్ జర్మన్లలో 1,600 మంది వ్యాపారాన్ని కొనసాగించారు. 13,000 మంది లాట్వియాలో ఉండటానికి ఎంచుకున్నారు. రెండవ పునరావాసం పథకం అంగీకరించినప్పుడు. వేసవిలో 1940 లో మిగిలిన వారిలో చాలామంది జర్మనీకి వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నారు. జాతిపరంగా ఆమోదించబడిన పోలాండ్‌లో ప్రధానంగా పునరావాసం పొందారు.వారి మునుపటి ఆస్తుల విక్రయం నుండి వారు పొందిన డబ్బుకు బదులుగా భూమి, వ్యాపారాలు ఇవ్వబడ్డాయి.
1939 అక్టోబరు 5 న లాట్వియా సోవియట్ యూనియన్‌తో "పరస్పర సహకారం" ఒప్పందాన్ని అంగీకరించవలసి వచ్చింది. లాట్వియన్ భూభాగంలో 25,000 నుండి 30,000 మంది సైనికులకు స్టేషన్లు ఇవ్వడానికి సోవియట్లకు హక్కు కల్పించడం జరిగింది. అనేక స్థానాలకు జాబితా చేయబడిన అనుకూల సోవియట్ అభ్యర్థులతో ఎన్నికలు జరిగాయి. ఫలితంగా ప్రజల సభ వెంటనే సోవియట్ యూనియన్ మంజూరు చేసిన యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోకి అడుగుపెట్టింది. ఒక బొమ్మ ప్రభుత్వానికి లాట్వియాకు " ఆగస్ట్స్ కిరణెటిన్స్ నాయకత్వం " వహించింది. సోవియట్ యూనియన్ 1940 ఆగస్టు 5 ఆగస్టున 5 న లాట్వియా సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్‌గా స్థాపించబడింది.
సోవియట్ యూనియన్ వారి ప్రత్యర్థులతో కఠినంగా వ్యవహరించింది - ఆపరేషన్ బర్బరోస్సాకు ముందు ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ సమయంలో కనీసం 34,250 లాట్వియన్లు బహిష్కరించబడ్డారు లేదా చంపబడ్డారు. చాలామంది సైబీరియాకు తరలించారు. అక్కడ మరణాలు 40% చేరుకున్నాయని లాట్వియన్ సైన్యం అధికారులు అక్కడికక్కడే కాల్చారు. 1941 జూన్ 22 న జర్మనీ దళాలు సోవియట్ దళాలను ఆపరేషన్ బర్బరోస్సాలో దాడి చేశాయి. ఎర్ర సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా లాట్వియన్లు కొన్ని ఆకస్మిక తిరుగుబాట్లు జరిపడం జర్మన్లకు సహాయపడింది. 29 జూన్ నాటికి రిగా చేరారు సోవియట్ దళాలు చంపబడడం కట్టుబాటులోకి తీసుకోవడం లేదా పారిపోవటంతో లాట్వియా జూలై ప్రారంభంలో జర్మనీ దళాల నియంత్రణలో మిగిలిపోయింది. 78-96 ఆక్రమణ తక్షణమే అనుసరించబడింది. నాజీ జనరలన్ ఓస్ట్‌కు అనుగుణంగా లాట్వియా జనాభా 50% తగ్గించవలసిన అవసరం ఉంది. జర్మనీ ఆక్రమణలో లాట్వియా రెయిచ్స్కొమిషిరియాట్ ఓస్టాలో భాగంగా నిర్వహించబడింది. హోమియోపస్ట్, ఇతర ఆక్రమిత అధికారులచే స్థాపించబడిన లాట్వియన్ పారామిలిటరీ, సహాయక పోలీస్ యూనిట్లు చేతిలో 1941 శరదృతువులో లాట్వియాలో 30,000 మంది యూదులు కాల్చబడ్డారు. ఘెట్టోలో అధికభాగం తగ్గించడానికి జర్మనీ, పశ్చిమం నుండి తీసుకురాబడిన మరింత మంది యూదులు 1941 నవంబరు, డిసెంబరులలో రిగా ఘెట్టోలో 30,000 మంది చంపబడ్డారు. లెనిన్గ్రాడ్ ముట్టడి జనవరి 1944 లో ముగిసింది, సోవియట్ దళాలు జూలైలో లాట్వియాలోకి అడుగుపెట్టి చివరికి రిగాను 1944 అక్టోబరు 13 న స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో 2,00,000 కన్నా ఎక్కువ మంది లాట్వియన్ పౌరులు మరణించారు. నాజీల ఆక్రమణ సమయంలో సుమారు 75,000 మంది లాట్వియన్ యూదులు హత్య చేయబడ్డారు. యుద్ధం సమయంలో లాట్విన్ సైనికులు ఇరు వైపులా పోరాడారు. ప్రధానంగా జర్మన్ వైపు 140,000 మంది లాట్వియన్ సైనికులు పోరాడారు. ముఖ్యంగా 1944 లో లాట్వియన్ దళాలు యుద్ధంలో ఒకదానితో మరొకటి ఎదుర్కొంది. 1944లో రెడ ఆర్మీ " 308 వ లాట్విన్ రైఫిల్ డివిషన్ " రూపొందించింది. 1946 చివరిలో యుద్ధం శిఖరాగ్రాన్ని చేరుకుంది.
సోవియట్ యుగం (1940–41, 1944–91)
లాట్వియా బాగా అభివృద్ధి చెందిన మౌలిక సదుపాయాలను, విద్యావంతులైన నిపుణులను ఉన్నందున మాస్కో సోవియట్ యూనియన్ అత్యంత అధునాతన తయారీ లాట్వియాలో స్థాపించాలని నిర్ణయించుకుంది.
కొత్త పరిశ్రమలు లాట్వియాలో స్థాపించబడ్డాయి. జెగిల్వాలోని ప్రధాన యంత్రాల ఫ్యాక్టరీ ఆర్.ఎ.ఎఫ్. రిగాలోని ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కర్మాగారాలు, డగువాపిల్స్, వాల్మియరా, ఓలైన్లలోని రసాయన కర్మాగారాలు, కొన్ని ఆహార, చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. లైటింగ్, బూట్లు, సంగీత సాధనాలు, గృహోపకరణాలు, గడియారాలు, టూల్స్, సామగ్రి, వైమానిక పరికరాలు, ఉపకరణాలు, లాట్వియా, రైలులు, ఓడలు, మినీబస్సులు, మోపెడ్స్, టెలిఫోన్లు, రేడియోలు, హై-ఫై వ్యవస్థలు, విద్యుత్, డీజిల్ ఇంజిన్లు, వస్త్రాలు, ఫర్నిచర్, వ్యవసాయ పరికరాలు, ఇతర వస్తువుల దీర్ఘ జాబితా. లాట్వియా దాని సొంత చిత్ర పరిశ్రమ, సంగీత రికార్డుల కర్మాగారం (ఎల్.పి.లు) కలిగి ఉంది. అయితే కొత్తగా నిర్మించిన కర్మాగారాలను నిర్వహించటానికి తగినంత మంది ప్రజలు లేరు. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిని నిలబెట్టుకోవటానికి, విస్తరించేందుకు, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులు సోవియట్ యూనియన్ అంతటి నుండి వలసగావచ్చి చేరుతున్నారు.రిపబ్లిక్ జాతి లాట్వియన్ల నిష్పత్తి తగ్గుతుంది. 1990 లో లాట్వియా జనాభా 2.7 మిలియన్ల మందికి చేరుకుంది.
స్వతంత్రం పునరుద్ధరణ 1991
1980 ల రెండవ సగంలో, సోవియట్ యూనియన్ మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ సోవియట్ యూనియన్‌లో రాజకీయ, ఆర్థిక సంస్కరణలను పరిచయం చేయడం ప్రారంభించారు. దీనిని గ్లస్నోస్ట్, పెరెస్ట్రోయిక అని పిలిచారు. 1987 వేసవికాలంలో స్వాతంత్ర్య చిహ్నమైన ఫ్రీడమ్ మాన్యుమెంట్ వద్ద రిగాలో మొదటి అతిపెద్ద ప్రదర్శనలు జరిగాయి. 1988 వేసవికాలంలో లాట్వియా పాపులర్ ఫ్రంట్లో కలిసిన ఒక జాతీయ ఉద్యమం ఇంటర్ఫ్రంట్ వ్యతిరేకించింది. లాట్వియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ ఇతర బాల్టిక్ రిపబ్లిక్‌తో పాటు ఎక్కువ స్వయంప్రతిపత్తి ఇవ్వబడింది., 1988 లో లాట్వియా పూర్వ యుద్ధ పతాకం తిరిగి వెళ్లింది. 1990 లో సోవియట్ లాట్వియా పతాకం అధికారిక జెండాగా మార్చబడింది. 1989 లో, USSR యొక్క సుప్రీం సోవియట్ బాల్టిక్ రాష్ట్రాల ఆక్రమణపై ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది, దీనిలో "చట్టం ప్రకారం కాదు", "సోవియట్ ప్రజల ఇష్టానికి" ఆక్రమణను ప్రకటించింది. ప్రో-స్వాతంత్ర్యం లాట్వియా యొక్క పాపులర్ ఫ్రంట్ మార్చి 1990 ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికలలో సుప్రీం కౌన్సిల్ లో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ సాధించింది. 1990 మే 4 న సుప్రీం కౌన్సిల్ లాట్వియా రిపబ్లిక్ స్వాతంత్ర్య పునరుద్ధరణపై ప్రకటనను స్వీకరించింది, లాట్వియా SSR పేరు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ లాట్వియాగా మార్చబడింది. ఏదేమైనా మాస్కోలో కేంద్ర బలం 1990, 1991 లలో సోవియట్ రిపబ్లిక్‌గా లాట్వియాను పరిగణలోకి తీసుకుంది. జనవరి 1991 లో సోవియట్ రాజకీయ, సైనిక దళాలు రిగాలోని సెంట్రల్ పబ్లిషింగ్ హౌస్‌ను ఆక్రమించడం ద్వారా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ లాట్వియా అధికారులను పడగొట్టటానికి విఫలప్రయత్నం చేసింది. ఒక కమిటీ జాతీయ సాల్వేషన్ ఆఫ్ ప్రభుత్వ విధులు. పరివర్తన సమయంలో మాస్కో లాట్వియాలో అనేక కేంద్ర సోవియెట్ ప్రభుత్వ అధికారులను నిర్వహించింది.
అయినప్పటికీ 1991 మార్చి 3 న ప్రజాభిప్రాయసేకరణలో లాట్వియన్ నివాసితులలో 73% స్వాతంత్ర్యం కోసం తమ మద్దతును బలంగా ఒక నాన్ బైండింగ్ సలహాను ధ్రువీకరించారు.
సామీమా లాట్వియా పార్లమెంటు 1993 లో మళ్లీ ఎన్నికయింది. 1994 లో దళాల ఉపసంహరణను పూర్తి చేసి, 1998 లో స్కృండ -1-రాడార్ స్టేషన్ను మూసివేసిన రష్యా దాని సైనిక ఉనికిని ముగించింది. 1990 లలో లాట్వియా ప్రధాన లక్ష్యాలు నాటోలో, యూరోపియన్ యూనియన్ 2004 లో సాధించబడ్డాయి.నాటో సమ్మిట్ 2006 రిగాలో జరిగింది. భాష, పౌరసత్వం చట్టాలన అనేక మంది రుస్సోఫోన్లు వ్యతిరేకించారు. సోవియట్ ఆక్రమణలో స్థిరపడిన మాజీ సోవియట్ పౌరులకు వారి సంతానానికి పౌరసత్వం పొడిగించబడలేదు. స్వాతంత్ర్యం పునర్నిర్మాణం తరువాత స్వదేశేతర పౌరులకు జన్మించిన పిల్లలు స్వయంచాలకంగా పౌరసత్వానికి అర్హులు. లాట్వియాలో సుమారు 72% లాట్వియన్ పౌరులు, 20% రష్యన్లు ఉన్నారు. పౌరులు కానివారిలో 1% కంటే తక్కువ మంది లాట్వియన్లు ఉన్నారు, 71% మంది రష్యన్లు ఉన్నారు. ప్రభుత్వం సోవియట్‌లచే స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రైవేటు ఆస్తులను దేశం స్వాధీనం చేసుకుంది. కోసం తిరిగి చెల్లించడం లేదా యజమానులకు పరిహారం చెల్లించడం, చాలా ప్రభుత్వ-యాజమాన్యం కలిగిన పరిశ్రమలను ప్రైవేటీకరించడం, యుద్ధరంగ కరెన్సీని తిరిగి పరిచయం చేయడం. పాశ్చాత్య ఐరోపా వైపుగా ఉదారవాద ఆర్థిక వ్యవస్థకు, దాని పునఃస్థాపనకు కష్టమైన మార్పును ఎదుర్కొన్నప్పటికీ లాట్వియా యూనియన్లో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థికవ్యవస్థలలో ఒకటిగా ఉంది. రిగా యురేపియన్ కాపీటల్ సంస్కృతి కేంద్రంగా మారింది.లాట్విన్ యూరోను కరెసీగా స్వీకరించింది.లాట్వియన్ పౌరుడు యురేపియన్ కమిషన్ ఉపాధ్యక్షుడుగా ప్రతిపాదించబడ్డాడు.2014 లో రిగాలో యురేపియన్ సాంగ్ కాంటెస్ట్, యురేపియన్ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్ వంటి యురేపియన్ ఉత్సవాలను ఉత్సాహంగా జరుపుకున్నారు. 2016 జూలై 1న లాట్వియా ఒ.ఇ.సి.డి సభ్యత్వం పొదింది.
భౌగోళికం
లాట్వియా ఉత్తర ఐరోపాలో బాల్టిక్ సముద్రం తూర్పు తీరం, తూర్పు ఐరోపా క్రోటన్ వాయువ్య భాగంలో 55 ° నుండి 58 ° ఉత్తర (చిన్న ప్రాంతం 58 కి ఉత్తరాన ఉంటుంది), 21 ° నుండి 29 ° తూర్పు రేఖాంశంలో (ఒక చిన్న ప్రాంతం 21 ° పశ్చిమ)ఉంది. లాట్వియా మొత్తం వైశాల్యం 62,157 చ.కి.మీ (23,999 చ.మై) భూభాగంలో 18,159 km2 (7,011 sq mi) వ్యవసాయ భూమి 34,964 చ.కి.మీ (13,500 చ.కి.మీ) అటవీ భూమి, మొత్తం 64,559 చ.కి.మీ (24,926 చ.మై) 2,402 km2 (927 sq mi) లోతట్టు జలభాగం ఉంది.
లాట్వియా సరిహద్దు మొత్తం పొడవు 1,866 కిమీ (1,159 మైళ్ళు)ఉంది. దీని భూ సరిహద్దు మొత్తం 1,368 కి.మీ (850 మై) ఉత్తరాన ఎస్టోనియాతో 343 కి.మీ (213 మై),తూర్పున రష్యా ఫెడరేషన్‌తో 276 కి.మీ (171 మై),దక్షిణాన లిథువేనియాతో 161 కి.మీ (100 మై),ఆగ్నేయ ప్రాంతానికి బెలారస్‌తో 588 కి.మీ. (365 మైళ్ళు) ఉన్నాయి. సముద్ర సరిహద్దు మొత్తం పొడవు 498 కి.మీ (309 మై), ఇది ఎస్టోనియా, స్వీడన్, లిథువేనియాతో భాగస్వామ్యం చేయబడింది. ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి 210 కిలోమీటర్లు (130 మైళ్ళు), పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు 450 కిమీ (280 మైళ్ళు) వరకు పొడిగించబడింది.
లాట్వియా అధిక భాగం సముద్ర మట్టానికి 100 మీ (330 అడుగులు) కన్నా తక్కువలో ఉంది. దేశంలో అతిపెద్ద సరస్సు ల్యూబంస్ వైశాల్యం 80.7 చ.కి.మీ (31.2 చ.మై), లోతైన సరస్సు డ్రిడ్జీస్ 65.1 మీ (214 అడుగులు) లోతు కలిగి ఉంది. లాట్వియన్ భూభాగంలో ఉన్న పొడవైన నది గుజ్యా 452 కిమీ (281 మీ) పొడవు కలిగి ఉంది. లాట్వియన్ భూభాగం గుండా ప్రవహించే పొడవైన నది డాజువా మొత్తం 1,005 కి.మీ (624 మై)పొడవు కలిగి ఉంది. దీనిలో 352 కి.మీ (219 మీ) లాట్వియన్ భూభాగంలో ఉంది. లాట్వియా ఎత్తైన స్థానం గైజియాంకల్స్ 311.6 మీ (1,022 అడుగులు). లాట్వియా బాల్టిక్ సముద్రతీరం పొడవు 494 కి.మీ (307 మై). దేశంలోని వాయువ్య ప్రాంతంలో రిగా నిస్సార గల్ఫ్ బాల్టిక్ సముద్రం ప్రవేశద్వారంగా ఉంది.
వాతావరణం
లాట్వియా ఒక సమశీతోష్ణ వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది వివిధ తేమతో కూడిన ఖండాంతర (కొప్పెన్ డి.ఎఫ్.బి.) లేదా ఓషనిక్ / మారిటైం (కోపెన్ సి.ఎఫ్.బి.) గా వర్ణించబడింది. కోర్ట్లాండ్ పెనిన్సుల పశ్చిమ తీరప్రాంత తీర ప్రాంతాలు చల్లగా ఉన్న వేసవికాలం, తక్కువస్థాయి చలికాలంతో మరింత సముద్ర వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. తూర్పు భాగాలలో ఎక్కువ ఖండాంతర వాతావరణాన్ని వెచ్చని వేసవికాలాలు, కఠినమైన శీతాకాలాలు కనిపిస్తుంటాయి.
లాట్వియాలో దాదాపు సమానమైన నాలుగు వాతావరణ పొరలు ఉంటాయి. శీతాకాలం డిసెంబరు మధ్యలో ప్రారంభమై మార్చి మధ్యకాలం వరకు ఉంటుంది. శీతాకాలాలు -6 ° సెం (21 ° ఫా) సగటు ఉష్ణోగ్రతలు కలిగి ఉంటాయి, స్థిరమైన మంచు కవచం, ప్రకాశవంతమైన సూర్యరశ్మి, లఘు పగటి వేళలు ఉంటాయి. చలి గాలులు, -30 ° సెం (-22 ° ఫా), భారీ హిమపాతాల తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలతో శీతాకాలపు వాతావరణం తీవ్రంగా ఉంటాయి. వేసవిలో జూన్ మొదలై ఆగస్టు వరకు ఉంటుంది. వేసవికాలాలు సాధారణంగా వెచ్చగా, ఎండగా ఉంటాయి. చల్లని సాయంత్రాలు, రాత్రులు ఉంటాయి. వేసవికాలాలు సుమారుగా 19 ° సెం (66 ° ఫా) వద్ద ఉష్ణోగ్రతలు కలిగి ఉంటాయి, 35 ° సెం (95 ° ఫా) తీవ్రతలు ఉంటాయి. స్ప్రింగ్, శరదృతువు చాలా తేలికపాటి వాతావరణాన్ని తీసుకువస్తాయి.
పర్యావరణం
దేశం అధిక భాగం సారవంతమైన లోతట్టు మైదానాలు, మితమైన ఎత్తు కలిగిన కొండలు కలిగి ఉంటుంది. ప్రత్యేకమైన లాట్వియా భూభాగంలో విస్తారమైన అడవుల మొజాయిక్ ఖాళీలలో పొలాలు,, పచ్చిక మైదానాలు ఉంటాయి. అరుదైన భూమి బిర్చ్ తోటలు, వృక్ష సమూహాలు ఉన్నాయి. ఇవి అనేక మొక్కలు, జంతువుల నివాసాలను కలిగి ఉంటాయి. లాట్వియా వందల కిలోమీటర్ల పైన్ అడవులు, దిబ్బలు, నిరంతర తెల్లటి ఇసుక తీరాలచే అభివృద్ధి చేయబడని సముద్రతీరం కలిగి ఉంది. స్వీడన్, ఫిన్లాండ్, ఎస్టోనియా, స్లోవేనియా తరువాత ఐరోపా సమాఖ్యలో అత్యధిక అటవీప్రాంత భూభాగాన్ని కలిగి ఉన్న దేశాలలో లాట్వియా 5 వ స్థానంలో ఉంది. మొత్తం భూభాగంలో 34,97,000 హెక్టార్ల (86,40,000 ఎకరాలు) లేదా 56% అడవులు ఉన్నాయి.
లాట్వియా 12,500 పైగా నదులు కలిగి ఉంది. ఇది నదుల పొడవు 38,000 కి.మీ (24,000 మై) విస్తరించింది. ప్రధాన నదులు డాజువా నది, లియెల్పు, గుజ, వెండా,, సాలాకా, తూర్పు బాల్టిక్స్ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద విశాలమైన సాల్మొన్ నదీ ప్రవాహితభూమి ఉంది. 1,000 కిమీ 2 (390 చదరపు మైళ్ల) సముదాయ ప్రాంతంతో 1 హెక్ (2.5 ఎకరాలు) కంటే ఎక్కువ వైశాల్యం ఉన్న 2,256 సరస్సులు ఉన్నాయి. లార్స్ భూభాగంలో 9.9% మంది మైరే సరోవరం ఆక్రమించుకుంది.వీటిలో 42% బురదమయంగా ఉంటుంది. 49% ఫెన్సులు, 9% ట్రాంసిషనల్ రొంప ఉన్నాయి. 70% శాతం బురదప్రాంతాలను ఆధునిక నాగరికత స్పృజించలేదు. అవి చాలా అరుదైన మొక్కలు, జంతువులకు ఆశ్రయం ఇస్తుంది.
మొత్తం భూభాగంలో 29% వ్యవసాయ క్షేత్రాలు (1,815,900 హెక్టార్లు (4,487,000 ఎకరాలు)) ఉన్నాయి.
సమీకృత వ్యవసాయానికి అంకితమైన ప్రాంతం నాటకీయంగా తగ్గింది - ఇప్పుడు వ్యవసాయ క్షేత్రాలు చాలా చిన్నవిగా ఉన్నాయి. దాదాపు 2,750 హెక్టార్ల (6,800 ఎకరాలు) ఆక్రమించిన సుమారు 200 పొలాలు పర్యావరణ పరంగా సురక్షితమైన వ్యవసాయవిధానాలు (కృత్రిమ ఎరువులు లేదా పురుగుమందులు ఉపయోగించకుండా)ఆచరించడంలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి.
లాట్వియా జాతీయ ఉద్యానవనం విడ్జీమే (1973 నుండి) జెమ్గలేలో 1997 లో కెమెరి నేషనల్ పార్క్, కుర్జేమే (1999) లోని స్లిటెరే నేషనల్ పార్క్, లాట్గేల్ (2007) లోని రజానా నేషనల్ పార్క్ ఉన్నాయి.
లాట్వియా సుదీర్ఘ సాంప్రదాయచరిత్ర కలిగి ఉంది. 16 వ, 17 వ శతాబ్దాలలో మొదటి చట్టాలు, నిబంధనలు ప్రచురించబడ్డాయి. లాట్వియాలో 706 ప్రత్యేకంగా ప్రభుత్వ-స్థాయి రక్షితప్రాంతాలు, నాలుగు జాతీయ ఉద్యానవనాలు, ఒక జీవావరణ రిజర్వ్, 42 ప్రకృతి పార్కులు, 260 తొమ్మిది ప్రకృతి రక్షిత ప్రాంతాలు నాలుగు కఠినమైన నిబంధనలతో కాపాడబడుతున్న ప్రకృతి రిజర్వ్ ప్రాంతాలు, 355 ప్రకృతి స్మారక చిహ్నాలు, ఏడు రక్షిత సముద్ర ప్రాంతాలు, 24 microreserves. దేశవ్యాప్తంగా రక్షిత ప్రాంతాలు 12,790 km2 (4,940 sq mi) లేదా లాట్వియా యొక్క మొత్తం భూభాగంలో సుమారు 20% ఉన్నాయి. 1977 లో స్థాపించబడిన లాట్వియా రెడ్ బుక్‌లో (లాట్వియా అంతరించిపోతున్న జాతుల జాబితా) 112 వృక్ష జాతులు, 119 జంతు జాతులు నమోదు చేయబడి ఉన్నాయి. లాట్వియా అంతర్జాతీయ వాషింగ్టన్, బెర్న్, రామ్సేర్ సమావేశాలను ఆమోదించింది. 2012 " ఎంవిరాన్మెంట్ పర్ఫార్మెంస్ ఇండెక్స్ " లాట్వియా రెండవ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో స్విట్జర్లాండ్ ఉంది. ఇది దేశం విధానాల పర్యావరణ పనితీరుపై ఆధారపడి నిర్ణయించబడి ఉంది.
Biodiversity
లాట్వియాలో దాదాపు 30,000 జాతుల వృక్ష, జంతు జాతులు నమోదు చేయబడ్డాయి. లాట్వియాలోని వన్యప్రాణుల సాధారణ జాతులలో జింక, అడవి పంది, దుప్పి, లింక్స్, ఎలుగుబంటి, నక్క, బొచ్చు, తోడేళ్ళు. లాట్వియాలో నాన్-మెరీన్ మొలస్కులు 159 జాతులు ఉన్నాయి.
ఇతర యూరోపియన్ దేశాల్లో అపాయంలో ఉన్న జాతులైనప్పటికీ లాట్వియాలో సాధారణంగా కనిపించే జంతువులలో బ్లాక్ స్ట్రాక్ (సికోనియా నిగ్రా), కార్న్కేక్ (క్రీక్స్ క్రీక్స్), తక్కువ మచ్చల ఈగల్ (ఆక్విలా పోమారినా), వైట్-బ్రెడ్ అడ్రెపెకర్ (పికోయిడ్స్ లికోటోస్), యూరసియన్ క్రేన్ (గ్రుస్ గ్రుస్), యురేషియా బొవెర్ (కాస్టర్ ఫైబర్), యురేషియా ఓటర్ (లుత్రా లూత్రా), యూరోపియన్ తోడేలు (కానీస్ లూపస్), యూరోపియన్ లింక్స్ (ఫెలిస్ లింక్స్) ప్రధానమైనవి.
వృక్షసంబంధిత భౌగోళికంగా లాట్వియా సెంట్రల్ యూరోపియన్, నార్తరన్ ఐరోపా ప్రావిన్సుల మధ్య బారల్ సామ్రాజ్యం పరిధిలో భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. " వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచుర్ " లాట్వియా భూభాగం సర్మాటిక్ మిశ్రమ అడవుల పర్యావరణ ప్రాంతానికి చెందినది. లాట్వియా భూభాగంలో 56 శాతం అడవులు ఉన్నాయి. ఎక్కువగా స్కాట్స్ పైన్, బిర్చ్, నార్వే స్ప్రూస్ ఉన్నాయి.
నిర్వహణా విభాగాలు
యూనిటరీ స్టేట్ లాట్వియా. ప్రస్తుతపరిపాలనలో 110 ఒక-స్థాయి మున్సిపాలిటీలు, 9 రిపబ్లికన్ నగరాలుగా విభజించబడింది: దౌగావ్పిల్స్, జేక్బిల్ల్స్, జెల్గావ, జుమాలా, లీపజా, రిజెనే, రిగా, వాల్మియరా, వెంట్స్పిల్స్. లాట్వియా రాజ్యాంగంలో గుర్తింపు పొందిన - కోర్లాండ్, లాట్గేల్, విడ్జమే, జెంగెల్ నాలుగు చారిత్రక, సాంస్కృతిక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. జెంగలే లోని ఒక భాగంగా ఉన్న సెలోనియా కొన్నిసార్లు సాంస్కృతికంగా విభిన్న ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది అది ఏ అధికారిక విభాగానికి చెందినది కాదు. చారిత్రక, సాంస్కృతిక ప్రాంతాల సరిహద్దులు సాధారణంగా స్పష్టంగా నిర్వచించబడలేదు. అనేక మూలాలలో మారుతూ ఉండవచ్చు. రాజధాని నగరం ఉన్న రిగాప్రాంతం రాజధానితో బలమైన సంబంధం కలిగి ఉంది.ఇది తరచుగా ప్రాంతీయ విభాగాలలో చేర్చబడుతుంది; ఇవి అన్ని ప్రాంతాల సమతుల్య అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి 2009 లో ఐదు ప్రణాళిక ప్రాంతాలు రూపొందించబడ్డాయి. ఈ విభాగంలో రిగా ప్రాంతంలో సంప్రదాయబద్ధంగా వైడ్జీ, కోర్ల్యాండ్, జెంగలేలుగా పరిగణించబడుతున్న పెద్ద భాగాలు ఉన్నాయి. లాటివియా గణాంక ప్రాంతాల గణాంకాల కోసం ప్రాదేశిక విభాగాల ఇ.యు నామకరణం ప్రకారం ఈ విభాగాన్ని నకిలీ చేస్తాయి. ఇది రిగాప్రాంతాన్ని రెండుగా విభజించి రాజధాని నగరాన్ని ప్రత్యేక విభజిత ప్రాంతంగా పేర్కొంటుంది. రిగా ప్రాంతాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించి కేవలం ప్రత్యేక ప్రాంతంగా ఉంది. లాట్వియాలో అతిపెద్ద నగరం రిగా, రెండవ అతిపెద్ద నగరం దౌగవ్పిల్స్, మూడవ అతిపెద్ద నగరం లీపజా.
ఆర్ధికం
లాట్వియా వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ (1999), యూరోపియన్ యూనియన్ (2004) లో సభ్యదేశంగా ఉంది. 2014 జనవరి 1 న యూరో దేశం కరెన్సీగా మారి లాట్స్ను అధిగమించింది. 2013 చివరిలో గణాంకాల ప్రకారం జనాభాలో 45% మంది యూరోలను ప్రవేశానికి మద్దతిచ్చారు.52% మంది దీనిని వ్యతిరేకించారు. యూరో ప్రవేశపెట్టిన తరువాత జనవరి 2014 లో యూరోబారోమీటర్ సర్వేలు యూరోకు మద్దతును యూరోపియన్ సరాసరికి సుమారు 53%గా ఉంటుందని తెలియజేసింది.
2000 సంవత్సరం నుండి లాట్వియా ఐరోపాలో అత్యధిక (జి.డి.పి.) పెరుగుదల రేటులలో ఒకటిగా ఉంది. అయినప్పటికీ లాట్వియాలో ప్రధాన వినియోగంతో అభివృద్ధి చెందిన లావాదేవీలు 2008 చివరలో, 2009 ప్రారంభం నాటికి లాట్వియన్ జి.డి.పి కుప్పకూలడంతో ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం క్రెడిట్ కొరత, పెరేక్స్ బ్యాంకు బెయిలవుట్ కోసం ఉపయోగించిన భారీ ధన వనరుల కారణంగా మరింత తీవ్రతరం అయ్యాయి. 2009 మొదటి మూడునెలల్లో లాట్వియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 18% పడిపోయింది. ఇది యూరోపియన్ యూనియన్లో అతిపెద్ద పతనంగ నమోదైంది.
2009 లో ఆర్థిక సంక్షోభం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ చొరబాట్లకు దారితీస్తుందని ఊహించినట్లు రుజువైంది. ఎందుకంటే ఇది ప్రధానంగా దేశీయ వినియోగం పెరుగుదల ద్వారా నడిచేది. ఇది ప్రైవేటు రుణాల తీవ్రమైన పెరుగుదలతో పాటు ప్రతికూల విదేశీ వాణిజ్యంతో సమతుల్యం చేయబడింది. కొన్ని ప్రాంతాలలో రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు నెలలో సుమారు 5% అధికరించింది.ఇది తక్కువ విలువకలిగిన వస్తువులు, ముడి పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేసే ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత క్లిష్టం చేసింది.
లాట్వియాలో ప్రైవేటీకరణ పూర్తయింది. వాస్తవానికి గతంలో ప్రభుత్వసంస్థగా పనిచేసే చిన్న, మధ్యస్థ కంపెనీలన్నీ ప్రైవేటీకరించబడ్డాయి. రాజకీయంగా సున్నితమైన పెద్ద రాష్ట్ర కంపెనీలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి. 2000 లో దేశీయ జిడిపిలో ప్రైవేటు రంగం దాదాపు 68% వాటాను కలిగి ఉంది.
లాట్వియాలో విదేశీ పెట్టుబడి ఇప్పటికీ ఉత్తర-మధ్య ఐరోపాలో ఉన్న స్థాయిలతో పోల్చినప్పుడు నిరాడంబరంగా ఉంది. విదేశీయులతో సహా భూమిని విక్రయించడానికి ఒక పరిధిని విస్తరించడం 1997 లో ఆమోదించబడింది. లాట్వియా మొత్తం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్లో 10.2% ప్రాతినిధ్యంతో అమెరికన్ కంపెనీలు 1999 లో 127 మిలియన్ డాలర్లు పెట్టుబడి పెట్టాయి. అదే సంవత్సరంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఎగుమతులు 58.2 మిలియన్ డాలర్లు వస్తువులు, సేవలు 87.9 మిలియన్లు అ.డా దిగుమతి చేసుకున్నాయి. వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్, ఒ.ఇ.సి.డి., యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి పాశ్చాత్య ఆర్థిక సంస్థలలో చేరడానికి ఉత్సాహం చూపింది. లాట్వియా 1995 లో యు.యూతో యూరోప్ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది- (4 సంవత్సరాల పరివర్తన కాలంతో). లాట్వియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ పెట్టుబడులు వాణిజ్యం, మేధో సంపత్తి భద్రతపై ఒప్పందాలపై సంతకం చేశాయి. డబుల్ పన్నుల ఎగవేత.
ఆర్ధిక నిర్మాణ, కోలుకోవడం (2008–12)
రిటైల్ విలువలలో రుణ ఆధారిత ఊహాగానాలు, అవాస్తవికమైన ప్రశంసలు వచ్చిన తరువాత లాట్వియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2008 రెండో అర్ధభాగంలో ఆర్థిక సంక్షోభం ప్రవేశించింది. ఉదాహరణకు 2007 లో జాతీయ ఖాతా లోటు జి.డి.పి.లో 22% కంటే ఎక్కువగా ఉండగా, ద్రవ్యోల్బణం 10% ఉంది. లాట్వియా నిరుద్యోగ రేటు ఈ కాలంలో నవంబరు 2007 లో 5.4% నుండి 22%కు పెరిగింది. ఏప్రిల్ 2010 లో యు.యూలో అత్యధిక నిరుద్యోగ రేటు 22.5% ఉండగా స్పెయిన్కు ముందు స్థానంలో ఉన్న లాట్వియాలో 19.7% ఉంది.
2008 లో ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ గ్రహీత పాల్ క్రుగ్మాన్ 2008 డిసెంబరు 15 న తన న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఒ.పి.-ఇ.డి. కాలమ్‌లో ఇలా వ్రాశాడు:
"చాలా తీవ్రమైన సమస్యలు ఐరోపా యొక్క అంచున ఉన్నాయి, ఇక్కడ అనేక చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు లాటిన్ అమెరికా, ఆసియాలో గత సంక్షోభాలను ప్రతిబింబిస్తూ సంక్షోభాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి: లాట్వియా కొత్త అర్జెంటీనా"
అయితే 2010 నాటికి వ్యాఖ్యాతలు లాట్వియా ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్థిరీకరణకు సంబంధించిన సూచనలు ఉన్నాయి. రేటింగ్ ఏజెన్సీ స్టాండర్డ్ & పూర్స్ లాట్వియా రుణంపై ప్రతికూలత నుండి స్థిరంగా ఉందని అభిప్రాయపడింది. 2006 చివరలో లాట్వియా ప్రస్తుత ఖాతా 2006 లో 27% క్షీణించింది. ఫిబ్రవరి 2010 లో మిగులుగా ఉంది. మూడీస్ ఇన్వెస్టర్ సర్వీస్లో సీనియర్ విశ్లేషకుడు కెన్నెత్ ఆర్చర్డ్ వాదించారు:
"బలపరిచే ప్రాంతీయ ఆర్థికవ్యవస్థ లాట్వియన్ ఉత్పత్తి, ఎగుమతులకు మద్దతు ఇస్తుంది. ప్రస్తుత ఖాతా సమతుల్యతలో పదునైన స్వింగ్ దేశం'అంతర్గత విలువ తగ్గింపు' పని చేస్తుందని సూచించింది.
లాట్వియా ఆర్ధిక వ్యవస్థ 2010-09 నుండి లోతైన మాంద్య పరిస్థితిని అనుసరిస్తూ, 2010 నుంచి బలంగా కోలుకుంటోందని ప్రకటించింది. 2012 జూలైలో లాట్వియా రిపబ్లిక్తో మొదటి పోస్ట్-ప్రోగ్రామ్ పర్యవేక్షణ గురించి ఐ.ఎం.ఎఫ్ చేసిన చర్చలు ముగిసాయి. 2011 లో రియల్ జి.డి.పి. 5.5% వృద్ధి చెందింది. బాహ్య పరిస్థితులు క్షీణిస్తున్నప్పటికీ 2012, 2013 లో వృద్ధి రేటు కొనసాగింది. 2014 లో ఆర్థిక వ్యవస్థ 4.1% పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు. 2010 లో నిరుద్యోగం 2010 నాటికి 20% చేరుకుంది. ఇది సుమారుగా 9.3% ఉంది.
మౌలిక నిర్మాణాలు
రవాణా రంగం జిడిపిలో సుమారు 14%. రష్యా, బెలారస్, కజాఖ్‌స్థాన్, ఇతర ఆసియా దేశాలు , పశ్చిమ దేశాల మధ్య ట్రాన్సిట్ చాలా పెద్దది.
లాట్వియాలో రిగా, వెంట్స్పిల్స్, లీపజాలో మూడు పెద్ద ఓడరేవులు ఉన్నాయి. ఈ ఓడ్రేవులను రవాణా కొరకు అధికంగా ఉపయోగిస్తుంది. ఇక్కడ నుండి సగం కార్గో ముడి చమురు, చమురు ఉత్పత్తులు రవాణా చేయబడుతున్నాయి. బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో రద్దీగా ఉండే పోర్టులలో " ఫ్రీ పోర్ట్ ఆఫ్ వెంట్స్పిల్స్ " నౌకాశ్రయం ఒకటి. రహదారి, రైల్వే అనుసంధానాలతో పాటు వెంట్స్పిల్స్ను పోలెల్స్‌కు బెలారస్ నుండి రెండు పైప్లైన్ల వ్యవస్థ ద్వారా రష్యన్ ఫెడరేషన్ చమురు వెలికితీత క్షేత్రాలు, రవాణా మార్గాలకు కూడా అనుసంధానించబడి ఉంది.
రిగీ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో రద్దీగా ఉన్న విమానాశ్రయం నుండి 2017 లో 6.1 మిలియన్ ప్రయాణీకులు ప్రయాణించారు.30 దేశాల్లో 80 కి పైగా గమ్యస్థానాలకు ఇది నేరుగా విమాన రాకలను కలిగి ఉంది. లీప్యాజ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం రెగ్యులర్ వాణిజ్య విమానాలను నిర్వహిస్తుంది. ఎయిర్బాలిక్ లాట్వియా జెండా క్యారియర్ వైమానిక సంస్థ, మూడు బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో కేంద్రాలతో తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన క్యారియర్ ఉంది. అయితే రిగాలో లాట్వియాలో ప్రధాన స్థావరం ఉంది.
లాట్వియన్ రైల్వే ప్రధాన నెట్వర్క్‌లో 1,860 కిలోమీటర్లు ఉన్నాయి. వీటిలో 1,826 కిమీ 1,520 మిమీ రష్యన్ గేజ్ రైల్వే ఉంది. వీటిలో 251 కిమీ విద్యుత్తు లైన్‌గా ఉంది. ఇది బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో అతి పొడవైన రైల్వే నెట్వర్క్. లాట్వియా రైల్వే నెట్వర్క్ ప్రస్తుతం యూరోపియన్ ప్రామాణిక గేజ్ లైన్లకు అనుకూలంగా లేదు. ఏది ఏమైనప్పటికీ హెల్సింకి-టాలిన్-రిగా-కౌనస్-వార్సాతో అనుసంధానిచే రైల్ బాల్టియా రైలు మార్గం నిర్మాణం 2026 లో పూర్తవుతుంది.
లాట్వియాలోని జాతీయ రహదారి నెట్వర్క్ ప్రధాన రహదారుల 1675 కిలోమీటర్లు, 5473 కిలోమీటర్ల ప్రాంతీయ రహదారులు, 13,064 కిలోమీటర్ల స్థానిక రహదారులను కలిగి ఉంది. లాట్వియాలోని మునిసిపల్ రహదారులు 30,439 కిమీ రోడ్లు, 8,039 కిలోమీటర్ల వీధి మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఎ 1, (యురోపియన్ మార్గం ఇ 67) వార్సా, టల్లిన్‌లను అనుసంధానిస్తుంది. (యురోపియన్ మార్గం ఇ 22) వెంట్‌స్పిల్స్‌ను, తెరెహోవాలను అనుసంధానిస్తుంది. 2017 గణాంకాలను అనుసరించి లాట్వియాలో 8.03,546 లైసెంస్ పొందిన వాహనాలు ఉన్నాయి.
లాట్వియాలో మూడు పెద్ద జలవిద్యుత్ విద్యుత్ కేంద్రాలు ఉన్నాయి. వీటిలో పిలివిను హెచ్.ఇ.ఎస్. (825ఎం.డబల్యూ), రిగాస్ హెచ్ఎస్ (402 మె.వా.), ెగ్యుమా హెచ్ఎస్ -2 (192 మె.వా.) ఉన్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో డజనుకు చెందిన పవనశక్తి క్షేత్రాలు, బయోగ్యాస్ లేదా బయోమాస్ పవర్ స్టేషన్లు లాట్వియాలో నిర్మించబడ్డాయి.
లాట్వియా ఇంకుకల్న్‌స్ భూగర్భ గ్యాస్ నిల్వ సౌకర్యాన్ని నిర్వహిస్తుంది. ఇది ఐరోపాలో అతి పెద్ద భూగర్భ గ్యాస్ నిల్వ కేంద్రాలలో ఒకటి, బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో ఒకే ఒక్కటిగ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. భూగర్భ గ్యాస్ నిల్వ కోసం లాట్వియాలోని ఇంకుకాల్స్, ఇతర ప్రాంతాల్లోని ప్రత్యేక భూవిజ్ఞాన పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉంటాయి.
పరిశ్రమలు
Biggest employers in Latvia in 2016:
List of biggest companies by profit in Latvia in 2016:
గణాంకాలు
2013 లో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (టి.ఎఫ్.ఆర్) అంచనా ప్రకారం మహిళల సంతానోత్పత్తి శాతం సగటున 1.52 పిల్లలు. ఇది 2.1 భర్తీ నిష్పత్తి కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. 2012 లో 45.0% జననాలు వివాహం కాని మహిళల ద్వారా సంభవించాయి. 2013 లో ఆయుఃప్రమాణం 73.19 సంవత్సరాలు (పురుషులకు 68.13 సంవత్సరాలు, మహిళలకు 78.53) అంచనా వేయబడింది. 2015 నాటికి మొత్తం జనాభాలో 0.85 మగ - ఆడవారిలో లాట్వియాలో అతి తక్కువ పురుష-మహిళా నిష్పత్తి 1:0.85 ఉన్నట్లు అంచనా వేయబడింది.
సంప్రదాయ సమూహాలు
లాట్వియాలో శతాబ్దాలుగా బహుళజాతికి చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. 20 వ శతాబ్దంలో ప్రపంచ యుద్ధాల సమయంలో దేశజనసంఖ్యలో నటకీయమైన మార్పులు సంభవించాయి. బాల్టిక్ జర్మన్లు, హోలోకాస్ట్ ప్రజలు దేశం వదిలి వెళ్ళడం, సోవియట్ యూనియన్ ఆక్రమణల తొలగింపు కారణంగా జనాభా గణనలు నాటకీయంగా మారాయి. 1897 నాటి రష్యన్ సామ్రాజ్య జనాభా లెక్కల ప్రకార లాట్వియన్లు 1.93 మిలియన్ల మొత్తం జనాభాలో 68.3% ఉన్నారు; రష్యన్లు 12%, యూదులకు 7.4%, జర్మన్లు 6.2%, పోల్స్ 3.4% ఉన్నారు.
మార్చి 2011 నాటికి లాటియన్లు జనాభాలో 62.1% మంది, 26.9% మంది రష్యన్లు, బెలారస్నియన్లు 3.3%, ఉక్రైనియన్లు 2.2%, పోల్స్ 2.2%, లిథువేనియన్లు 1.2%, యూదులు 0.3%, రోమన్లు 0.3%, జర్మన్లు 0.1%, ఎస్టోనియన్లు 0.1%, ఇతరులు 1.3% ఉన్నారు. 250 మంది లివోనియన్లు (లాట్వియా స్థానిక బాల్టిక్ ఫినిక్ ప్రజలు) గా గుర్తించడ్డారు. లాట్వియాలో నివసిస్తున్న పౌరులు 2,90,660 (14.1%) ఉన్నారు. ప్రధానంగా 1940 ఆక్రమణ తరువాత సంప్రదాయ రష్యన్లు వచ్చారు.
కొన్ని నగరాల్లో ఉదా. దగ్గవ్పిల్స్, రిజీక్న్, సంప్రదాయ లాట్వియన్లు మొత్తం జనాభాలో మైనారిటీలుగా ఉన్నారు. సంప్రదాయ లాట్వియన్ల నిష్పత్తి ఒక దశాబ్ద కాలం పాటు క్రమంగా పెరుగుతోంది. సంప్రదాయ లాట్వియా కూడా లాట్వియా - రిగా రాజధాని నగరం జనాభాలో సగం కంటే కొద్దిగా తక్కువగా ఉంది.
జాతి లాట్వియన్ల వాటా 1935 లో 77% (1,467,035) నుండి 1989 లో 52% (1,387,757) కు పతనం అయింది. 2011 లో జనాభాలో వారి వాటా పెద్దది అయినప్పటికీ - 12,85,136 (జనాభాలో 62.1%) అయినప్పటికీ 1989 కంటే తక్కువ మంది లాటియన్లు ఉన్నారు.
భాషలు
లాట్వియా ఏకైక అధికారిక లాట్వియా. లాట్వియా భాష ఇండో-యూరోపియన్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన బాల్టో-స్లావిక్ విభాగంలో బాల్టిక్ లాంగ్వేజ్ సబ్-గ్రూపుతో సమీపసంబంధం కలిగి ఉంది. లాట్వియా మరొక ముఖ్యమైన భాష యురాలిక్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన ఫిన్నిక్ శాఖ దాదాపుగా అంతరించిపోయిన దశ నుండి లివోనియన్ భాష చట్టం ద్వారా రక్షణను పొందుతుంది;లట్గాలియన్ - ఒక మాండలికంగా లేదా లాట్వియన్ ప్రత్యేకమైన ప్రత్యేక భాషగా సూచిస్తారు - దీనిని లాట్వియన్ చట్టం కూడా అధికారికంగా రక్షిస్తుంది. కానీ ఇది లాట్వియన్ భాషా చారిత్రక వైవిధ్యంగా ఉంటుంది. సోవియట్ కాలంలో విస్తారంగా వాడుకలో ఉన్న రష్యన్, ఇప్పటివరకు చాలా విస్తారంగా ఉపయోగించిన మైనారిటీ భాషగా (సుమారు 34% ఇది రష్యన్లో జాతిపరంగా లేని వ్యక్తులతో సహా ఇంట్లో మాట్లాడుతుంది) ఉంది. ఇప్పుడు పాఠశాల విద్యార్థులందరూ తప్పనిసరిగా లాట్వియన్ నేర్చుకోవాలి. చాలా పాఠశాలలు కూడా ఇంగ్లీష్, జర్మన్ లేదా రష్యన్ కర్రిక్యులాలో ఉన్నాయి. లాట్వియాలో ముఖ్యంగా వ్యాపారం, పర్యాటక రంగాలలో ఇంగ్లీష్ విస్తృతంగా అంగీకరించబడింది. 2014 నాటికి మైనార్టీల కోసం 109 పాఠశాలలు 40% విషయాల కోసం బోధన భాషగా రష్యాను ఉపయోగిస్తున్నాయి (మిగిలిన 60 శాతం మంది లాట్వియాలో బోధించబడుతున్నారు).
2012 ఫిబ్రవరి 18 న లాట్వియా రెండవ అధికార భాషగా రష్యన్ను దత్తత చేసుకోవచ్చా లేదా అనేదానిపై రాజ్యాంగ పరిశీలన నిర్వహించింది. సెంట్రల్ ఎన్నికలు కమిషన్ ప్రకారం 74.8% మంది వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు. అనుకూలంగా 24.9% ఓటు వేశారు, పోలైన ఓట్లు 71.1%.
మతం
లాట్వియాలో అతిపెద్ద మతం క్రైస్తవ మతం (79%), అతిపెద్ద సమూహాలు 2011 నాటికి ఉన్నాయి:
యూరోబోర్మీటర్ పోల్ 2010 లో 38% మంది లాట్వియన్ పౌరులు "ఒక దేవుడు ఉన్నాడని వారు నమ్ముతారు", అయితే 48% మంది "కొంతమంది ఆత్మ లేదా జీవిత శక్తిని నమ్ముతున్నారని", 11% మంది " ఏ విధమైన ఆత్మ లేదని నమ్ముతారు " దేవుడు, లేదా జీవ శక్తి ఉన్నాయి " అని నమ్ముతారు.
సోవియట్ ఆక్రమణకు ముందు లూథరనిజం మరింత ప్రముఖంగా ఉంది. నార్డిక్ దేశాలతో, హన్సా ప్రభావంతో, చారిత్రకంగా జర్మనీలో బలమైన చారిత్రక సంబంధాల కారణంగా అది 60% ఆధిక్యత కలిగిన మతంగా ఉంది. అప్పటినుండి లూథిరనిజం మూడు బాల్టిక్ రాష్ట్రాల్లో రోమన్ కాథలిక్కుల కంటే కొంచెం విస్తరించింది. ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి 1956 లో 6,00,000 మంది సభ్యులతో చాలా ప్రతికూలంగా ప్రభావితమైంది. 1987 మార్చి 18 అంతర్గత పత్రం కమ్యూనిస్ట్ పాలన ముగింపులో లాట్వియాలో కేవలం 25,000 కు కుదించబడిన చురుకైన సభ్యత్వాన్ని గురించి మాట్లాడారు. కాని తరువాత విశ్వాసం పునరుద్ధరణను పొందింది. దేశం సాంప్రదాయ క్రైస్తవులకు రష్యన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి (ఒక పాక్షిక స్వతంత్ర సంస్థ లాట్వియన్ ఆర్థోడక్స్ చర్చి) ఉంది. 2011 లో, 416 యూదులు, 319 మంది ముస్లింలు లాట్వియాలో నివసిస్తున్నారు.
లాట్వియా పురాణాలపై ఆధారపడిన లావోవియో నియోపాగాన్స్, డైవటురి (గోస్ట్స్కీపర్స్) 600 కంటే ఎక్కువ మంది ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో సుమారు 21% మంది ఏ ప్రత్యేక మతంతో అనుబంధించబడలేదని అంగీకరిస్తున్నారు.
విద్య, సైన్స్
లాట్వియా విశ్వవిద్యాలయం, రిగా టెక్నికల్ యూనివర్సిటీ దేశంలో రెండు ప్రధాన విశ్వవిద్యాలయాలు. ఇవి రిగా పాలిటెక్నికల్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆధారంగా స్థాపించబడి రిగాలో ఉన్నాయి. లాట్వియా స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడిన మరో రెండు ముఖ్యమైన విశ్వవిద్యాలయాలు లాట్వియా యూనివర్సిటీ ఆఫ్ లైఫ్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీస్ (1939 లో వ్యవసాయ విభాగం స్థాపన), రిగా స్ట్రాడిన్స్ విశ్వవిద్యాలయం (1950 లో స్థాపించబడినవి మెడిసిన్ ఫ్యాకల్టీ) - రెండు వేర్వేరు రంగాలను కవర్ చేస్తుంది. దౌగవ్పిల్స్ విశ్వవిద్యాలయం మరొక ముఖ్యమైన విద్య కేంద్రంగా ఉంది. లాట్వియా 2006, 2010 మధ్య 131 పాఠశాలలను మూసివేసింది (ఇది 12.9% క్షీణత), అదే కాలంలో విద్యాసంస్థల్లో నమోదు చేసుకున్నవారి సంఖ్య 54,000 మందికి తగ్గి 10.3% క్షీణించింది.
విజ్ఞాన శాస్త్రం, టెక్నాలజీ లాట్వియన్ దీర్ఘకాలిక విద్యావిధానం లక్ష్యాన్ని - కార్మిక-వినియోగ ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి విజ్ఞాన-ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు మార్చింది. 2020 కల్లా ప్రభుత్వం పరిశోధన, అభివృద్ధికి 1.5% జి.డి.పి నిధిని కల్పిస్తుంది. పెట్టుబడులలో సగం ప్రైవేటు రంగం నుండి వస్తున్నాయి. లాట్వియా వారి శాస్త్రీయ సామర్థ్యాన్ని ఇప్పటికే ఉన్న శాస్త్రీయ సంప్రదాయాలు, ముఖ్యంగా సేంద్రీయ కెమిస్ట్రీ, మెడికల్ కెమిస్ట్రీ, జన్యు ఇంజనీరింగ్, ఫిజిక్స్, మెటీరియల్స్ సైన్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీల ఆధారంగా అభివృద్ధి చేస్తాయి. దేశవ్యాప్తంగా, విదేశాలలో వైద్య కెమిస్ట్రీ శాఖలో పేటెంట్ పొందిన అత్యధిక ఆవిష్కరణలు తయారు చేయబడ్డాయి.
ఆరోగ్యం
లాట్వియన్ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ " యూనివర్సల్ హెల్త్ కేర్ " కార్యక్రమం అనుసరిస్తుంది. ఇది ప్రభుత్వ పన్నుల ద్వారా ఎక్కువగా నిధులు సమకూరుస్తుంది. ఇది ఐరోపాలో అత్యల్ప-శ్రేణి ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా ఉంది.ఇందుకు చికిత్స కోసం అధిక సమయం వేచి ఉండటం సరికొత్త ఔషధాల కొరత, ఇతర కారణాలు ఉన్నాయి. 2009 లో లాట్వియాలో 59 ఆస్పత్రులు ఉన్నాయి. 2007 లో 94 నుండి 2006 లో 121 కు అభివృద్ధి చెందాయి.
సంస్కృతి
లాట్వియా జానపద సాహిత్యం ముఖ్యంగా జానపద గీతాల నృత్యం వెయ్యి సంవత్సరాల పూర్వానికి చెందినదని భావిస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు 1.2 మిలియన్ల కన్నా ఎక్కువ గ్రంథాలు, జానపద గీతాల 30,000 మెలోడీలు గుర్తించబడ్డాయి.