cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మత్స్యరాస బాలరాజు
మత్స్యరాస బాలరాజు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1989లో పాడేరు నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
మత్స్యరాస బాలరాజు కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1985లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పాడేరు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప టీడీపీ అభ్యర్థి కొట్టగుళ్లి చిట్టినాయుడు చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఆయన ఆ తరువాత 1989లో జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప టీడీపీ అభ్యర్థి మత్స్యరాస వెంకటరాజు పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై నేదురుమల్లి జనార్దన్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో స్టేషనరీ, ఉద్యానవన శాఖా మంత్రిగా పని చేశాడు. బాలరాజు 1994 ఎన్నికల్లో టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి మత్స్యరాస బాలరాజు చేతిలో ఓడిపోయాడు.
దేవిశెట్టి చలపతిరావు
దేవిశెట్టి చలపతిరావు తెలుగు రచయిత, ఒక ఆధ్యాత్మిక గురువు.
రచనలు
1994లో వేదాంత విషయాలు సులభంగా అర్థమయ్యేరీతిలో ‘కర్మసిద్ధాంతం’ అనే గ్రంధాన్ని రచించి ప్రచురింపజేశాడు. తిరిగి 2002లోను, 2008లోను, 2009లోను, 2013లోను, 2015లోను, 2018లోను ముద్రణ జరిగింది. 1998లో శుక్లయజుర్వేదము నందలి ‘ఈశావాస్యోపనిషత్తు’ గ్రంధం అందరికి అర్ధమయ్యే విధంగా సరళమైన, వాడుకభాషలో ఈ గ్రంధం వ్రాసి ప్రచురింపజేశాడు.
ఇవిగాక ‘శ్రీ నారదభక్తిసూత్రాలు’, శంకరాచార్యుల ‘ఆత్మబోధ’, ‘శ్రీ దక్షిణామూర్తిస్తోత్రం’ పై ఎంతో వివరణాత్మకంగా, సోదాహరణంగా, విపులమైన వ్యాఖ్యను వ్రాసి ప్రచురింపచేశాడు. 2013లో సదాశివబ్రహ్మేంద్రసరస్వతి స్వామి ‘ఆత్మవిద్యావిలాసం’, భగవద్గీత 3, 4, 5 అధ్యాయములను ప్రచురింపచేశాడు. 2015 లో ముండకోపనిషత్తు, కఠోపనిషత్తు, భగవద్గీత 6 నుండి 18 అధ్యాయములు ప్రచురింపజేశాడు. 2017 లో బ్రహ్మసూత్రములపై వ్యాఖ్యను ప్రచురింపజేశాడు. 2019లో వివేకచూడామణిపై విపులమైన వ్యాఖ్యను 8 గ్రంధముల భాగాలుగా ప్రచురింపజేశాడు. 2020లో శ్రీగురుగీతను 3 గ్రంధముల భాగాలుగా ప్రచురింపజేశాడు. అలాగే 108వ ఉపనిషత్తు ముక్తికోపనిషత్తును ప్రచురింపజేశాడు. ఇవిగాక విజయవాడ నుండి వెలువడే ధ్యానమాలిక మాసపత్రికలో 2008 నుండి భగవద్గీతను, 2009 నుండి మహాభారతమును ధారావాహికంగా ప్రచురిస్తున్నాడు.
ఆధ్యాత్మికం
1994 లో ‘ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానపీఠాన్ని’ స్థాపించి, ప్రసన్న బండ్లమాంబ రాజమాతాదేవిచే ప్రారంభింపజేశాడు. అప్పటి నుండి ప్రతిరోజూ సత్సంగము, ప్రతినెల గీతాపారాయణలతోపాటు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి, గీతాజయంతి, శంకరాచార్యజయంతి, రమణమహర్షి జయంతి, ఆషాఢ - కార్తీక - మాఘ - వైశాఖ పౌర్ణమిల యందు ఆధ్యాత్మిక సదస్సులు, జన్మదినోత్సవం, విజ్ఞానయాత్రలు, వనసమారాధనలు, ధ్యానతరగతులు, వార్షికోత్సవం మొదలగు అనేక కార్యక్రమాలను జరుపుకొనుటలోను, నిరంతర జప, ధ్యాన, ఆత్మవిచారణ, సాక్షీభావన, బ్రహ్మనిష్ఠ మొ||న సాధనలతో, పూర్తి ఆధ్యాత్మిక జీవితం గడుపుచున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:రచయితలు వర్గం:కవులు వర్గం:ఆధ్యాత్మికవేత్తలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితలు
విదిశ
1904 లో విదిశ, బసోడా తహసీళ్ళను కలిపి ఈ జిల్లాను "భిల్సా జిల్లా"గా ఏర్పాటు చేసారు. అంతకుముందు అవి గ్వాలియర్ సంస్థానంలో భాగంగా ఉండేవి. 1947 లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, పూర్వపు సంస్థానమైన గ్వాలియర్ 1948 లో ఏర్పడిన మధ్య భారత్ రాష్ట్రంలో భాగమైంది.
మధ్యయుగ కాలంలో విదిశ, భెల్సాకు పాలనా కేంద్రంగా ఉంది. 1956 లో దీని పేరును విదిశ అని మార్చారు.
జనాభా
2011 జనగణన ప్రకారం, విదిశ జనాభా 1,55,959. జనాభాలో పురుషులు 53.21%, స్త్రీలు 46.79%. విదిశ అక్షరాస్యత 86.88% ఇది జాతీయ సగటు 74.04% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 92.29%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 80.98%. విదిశ జనాభాలో 15% మంది ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు.
బెస్‌నగర్
ఈ పట్టణం బెట్వా నదికి తూర్పున, బెట్వా, బెస్ నదుల సంగమం వద్ద, సాంచి నుండి 9 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. బెస్‌నగర్ పట్టణం, నేటి విదిశ ఉన్న స్థానం నుండి 3 కి.మీ. దూరంలో నదికి పడమటి వైపున ఉండేది. సా.పూ. 6 వ, 5 వ శతాబ్దాల్లో, శుంగులు, నాగులు, శాతవాహనులు, గుప్తుల కింద ఇది ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. పాళీ గ్రంథాల్లో దీని ప్రస్తావన ఉంది. అశోక చక్రవర్తి తన తండ్రి పాలించే కాలంలో విదిశకు రాజప్రతినిధిగా ఉండేవాడు. అతని మొదటి భార్య అయిన బౌద్ధ సామ్రాజ్ఞి విదిశా దేవి, విదిశలోనే పెరిగింది. కాళిదాసుని మేఘదూతంలో పట్టణ ప్రస్తావన ఉంది
హీలియోడోరస్ స్థూపం ఒక రాతి స్థూపం. దీనిని క్రీ.పూ 110 లో నిర్మించారు. ఈ రాతి స్థూపాన్ని ఇండో-గ్రీక్ రాజు ఆంటియల్‌సిడాస్ యొక్క గ్రీకు రాయబారి నిర్మించాడు. అతను శుంగ రాజు అయిన భగభద్ర ఆస్థానానికి వచ్చాడు. వాసుదేవుడికి అంకితం చేయబడిన ఈ కాలమ్ వాసుదేవ ఆలయం ముందు నిర్మించబడింది. ఈ స్థూపం విదిశ-గంజ్ బసోడా రాష్ట్ర రహదారి-14 పై విదిశ నుండి నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. వైస్ నది ఉత్తరపు ఒడ్డున ఉంది. ఇది 20 అడుగుల 7 అంగుళాల పొడవైన రాతి స్థూపం, దీనిని సాధారణంగా ఖమ్ బాబా అని పిలుస్తారు. శాసనంలో ఉపయోగించిన లిపి బ్రాహ్మి, కానీ భాష మాత్రం ప్రాకృతం. హెలియోడోరస్ ఈ స్థూపాన్ని గరుడ స్థూపంగా నిర్మించి వాసుదేవుడికి సమర్పించాడని వివరిస్తుంది. తరువాత ఇదే విష్ణువు అవతారంగా భావించబడింది.
భెల్సాగా ఆవిర్భావం
thumb| 1 వ శతాబ్దం క్రీ.పూ., బ్రాంచి [[బ్రాహ్మీ లిపి|లిపి, సాంచి వద్ద వేదిసా (విదిశ నగరానికి)]] మధ్యయుగ కాలంలో బెస్‌నగర్‌ను భెల్సా అని పిలిచేవారు. ఇది సూర్య దేవుడు భిల్లాస్వానిన్ ఆలయానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. దీనిని తరువాత గుప్త రాజు దేవగుప్తుడు, రాష్ట్రకూట రాజు మూడవ కృష్ణుడు పాలించారు. ఈ పేరును సా.శ. 878 లో ఒక శిలాశాసనంలో పరవాడ వర్గానికి చెందిన హతియాకా అనే వ్యాపారి గుర్తించారు. 12 వ శతాబ్దపు త్రిశక్తి-శాలక-పురుష-చరిత్ర విదిశ వద్ద భిల్లస్వామిన్ చిత్రంతో పాటు ఇసుకలో ఖననం చేసిన జీవంత్ స్వామి నకలు గురించి ప్రస్తావించింది. మిన్హాజుద్దీన్ రాసిన తబాకత్-ఇ-నుసిరీలో ఇల్తుత్మిష్ 1233-34 లో ఈ ఆలయాన్ని నాశనం చేసాడని రాసాడు.
1293 లో, సుల్తాన్ జలాలుద్దీన్ జనరల్ గా ఢిల్లీ సుల్తానేట్కు చెందిన అలావుద్దీన్ ఖల్జీ ఈ నగరాన్ని కొల్లగొట్టాడు. మధ్యయుగంలో విదిశకు ప్రాముఖ్యత ఉందని ఇది నిరూపిస్తుంది. 1532 లో భిల్సాను గుజరాత్ సుల్తానేట్ బహదూర్ షా ఆక్రమించాడు. ఇది మాళ్వా సుల్తాన్ల చేతికి, ఆ తరువాత మొఘలులకు, ఆపై సింధియాలకూ చేరింది.
విదిశలో జైన మతం
విదిశను జైన తీర్థంగా భావిస్తారు. విదిశ పదవ తీర్థంకరుడైన శీతలనాథుని జన్మస్థలం అని నమ్ముతారు. విదిశలో 14 దేవాలయాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనవి బడా మందిర్, బజ్రమఠ్ జైన్ ఆలయం, మహాదేవి ఆలయం, గదర్మల్ ఆలయం, పటారియా జైన దేవాలయం. ఈ దేవాలయాలు గొప్ప వాస్తుశిల్పంతో కూడ్కున్నవి.
రవాణా సౌకర్యాలు
విదిశ రైల్వేస్టేషను, మధ్య రైల్వే యొక్క ఢిల్లీ-చెన్నై, ఢిల్లీ-ముంబై ప్రధాన మార్గంలో మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్ నుండి 54 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ప్రస్తావనలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
సుల్తాను ముహమ్మదు మిర్జా
సుల్తాను మహమూదు మీర్జా (c. 1453 - జనవరి 1495) అబూ సయీదు మీర్జా కుమారుడు ట్రాన్సోక్సియానాకు చెందిన తైమురిదు శాఖ యువరాజు.
జీవిత చరిత్ర
1459 లో సుల్తాను ముహమ్మదు మిర్జాకు ఆయన తండ్రి హిసారు, టెర్మెజు ప్రభుత్వాధికారాన్ని ఇచ్చాడు. కానీ బాబర్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన రెండు ప్రధానయుద్ధాలలో సుల్తాను హుస్సేను మీర్జా బేఖారా చేతిలో ఓడిపోయి వాటిని కోల్పోయాడు. మొదటిసారిగా అస్తారాబాదులో ఆయన ఓడిపోయాడు. ఆండిఖుడు సమీపంలో చిక్మాను (సారాయి)లో రెండవ సారి ఓడిపోయాడు. తరువాత 1465 లో హెరాతుకు ఆయన తిరిగి వచ్చాడు. 1466 లో ఆయన తండ్రి వాటిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1468 లో ఆయన తండ్రి అజర్బైజానుకు దండయాత్ర చేసి 1468–1469 ఓడిపోయి ఖైదీగా తీసుకోబడి 1469 ఫిబ్రవరి 5 న ఉరితీయబడ్డాడు.
సుల్తాను మహముదు తన ప్రభుత్వాన్ని కుంబరు హిసారు రాజప్రతినిధి అలీబేగు (హిసారు రాజప్రతినిధి) మద్దతుతో హెరాతుకు వదిలి అబూ సయ్యిదుతో కలిసి ఇరాకుకు తిరిగి వచ్చాడు. తైమురిదు మరొక శాఖకు చెందిన రాకుమారుడు హుస్సేను బేకరాను ఉజ్బెక్ల సహాయంతో సుల్తాను ముహమ్మదు మిర్జాను ఎదుర్కొని 1469 మార్చి 24 న ఈ ప్రాంతాన్ని బేకర సుల్తానేటుగా ప్రకటించాడు. సమర్కాండును పాలించిన సుల్తాను అహ్మదు మీర్జా సుల్తాను అహ్మదు సోదరుడు మహమూదును సుల్తానుగా ప్రకటించాడు. తరువాత హెరాతును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని నిశ్చయించుకుని రాజధాని నుండి బయలుదేరాడు. కాని సమర్కాండు చేరుకున్న తన సోదరుడు మహమూదుతో సంప్రదించిన తరువాత హెరాతును స్వాధీనం చేసుకోవాలని అనుకున్న తన ప్రయత్నాన్ని ఉపసంహరించుకున్నాడు. అప్పుడు సుల్తాను మీర్జా అహ్మదు సమ్మతితో అమీరు ఖుస్రావు, కంబరు అలీ షా ఆయనను హిసారు పాలించడానికి తీసుకెళ్లారు. తరువాత ఖుక్కా (ఖులుఘా) కు దక్షిణాన ఉన్న భూభాగాలను, హిందూ కోహ్తిను కుషు శ్రేణి పర్వతాలను, టెర్మెజు, కాఘానియను, హిసాను, ఖుత్తలాను, కుండుజు, బదాక్షను భూభాగాల మీద ఆధిపత్యం చేసాడు. thumb|ఆధిపత్య భూభాగము
1479 లో ఆయన తన సోదరుడు మీర్జా అబూబకరును చంపి బడాఖాను, కుండుజు, ఖుత్తలాను కాఘానియన్లను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు. 1494 జూలై మధ్యలో సమర్కాండుకు చెందిన ఆయన సోదరుడు సుల్తాను అహ్మదు మీర్జా మరణించిన తరువాత ఆండిజానుకు, ఫెర్గానా లోయ (1494 జూను 8) చెందిన మరొక సోదరుడు ఉమరు షేకు మీర్జా మరణించాడు. తరువాత మీర్జా మహమూదుకు సమర్కాండును సమర్పించి ఆయనను సుల్తానుగా ప్రకటించారు. అహ్మదు మీర్జా చాలా చిన్నవాడైన కారణంగా ఆయనకు సంతానం లేకపోవచ్చు లేక ఆయన సంతానం అతి పిన్నవయస్కులై ఉండవచ్చు. ముహమ్మదు మిర్జా ఆరు నెలలు పరిపాలించిన తరువాత వ్యాధితో మరణించాడు (1495 జనవరిలో తన 43 సంవత్సరాల వయస్సులో). దాదాపు ఎనిమిది నెలల్లో ముగ్గురు సోదరులు మరణించారు.
రెండుసార్లు కఫీరిస్తాను, బదాఖ్షాను దక్షిణ ప్రాంతాల మీద పవిత్ర యుద్ధం చేసాడు. మొఘలు సామ్రాజ్య వ్యవస్థాపకుడు బాబరు, మీర్జా మహమ్మదు పిల్లలతో సహా మీర్జాల అధికారాన్ని అమీర్లు ప్రశ్నించడం ప్రారంభించారు.
మరణం తరువాత
సుల్తాను ముహమ్మదు మిర్జా 1495 లో మరణించాక ఆయన కుమారుడు మిర్జా బేసూంకరు సమర్ఖండు సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు.
కుటుంబం
ముహమ్మదు మిర్జాకు ఏడుగురు భార్యలు:
కుమారులు
ఆయనకు 5 మంది కుమారులు:
గణాంకాలు
అతనికి 11 మంది కుమార్తెలు:
మూలాలు
వర్గం:1453 జననాలు వర్గం:1495 మరణాలు
తెలంగాణ అటవీ విశ్వవిద్యాలయం
తెలంగాణ అటవీ విశ్వవిద్యాలయం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ములుగు జిల్లాలోని ములుగు పట్టణంలో ఏర్పాటు చేయనున్న విశ్వవిద్యాలయం. అటవీ విద్య, పరిశోధన, విస్తరణ కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేసి దాన్ని ప్రపంచస్థాయి సంస్థగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేయనుంది.
ప్రత్యేకంగా అటవీ విద్యకోసం ఏర్పాటుచేయబడుతున్న దేశంలోనే మొట్టమొదటి విశ్వవిద్యాలయమిది. అత్యాధునిక సౌకర్యాలు, ఆధునిక భవనాలతోపాటు అటవీ విద్యకు అవసరమైన అన్ని హంగులతో ఇప్పటికే క్యాంపస్ సిద్దంగా ఉంది.
చరిత్ర
కొత్తగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పర్యావరణ శాస్త్రం, అటవీ నిర్వహణ, శీతోష్ణస్థితి శాస్ర్తాల్లో నూతన కోర్సులతోపాటు ప్రమాణాలతో కూడిన ఉన్నత విద్య అందించేందుకు అటవీ విశ్వవిద్యాలయాన్ని రూపొందించాలని ప్రతిపాదించారు. 2022 జనవరి 17న ప్రగతిభవన్ లో ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ చంద్రశేఖర్ రావు అధ్యక్షతన జరిగిన మంత్రివర్గ సమావేశంలో తెలంగాణలో అటవీ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటుతోపాటు బీఎస్సీ (ఫారెస్ట్రీ) కోర్సు చదివిన వారికి అటవీశాఖ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్లు (అసిస్టెంట్ కన్జర్వేటర్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ ఉద్యోగాల్లో 25%, ఫారెస్ట్ రేంజ్ ఆఫీసర్ విభాగంలో 50%, ఫారెస్టర్స్ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్లు) కల్పించాలని రాష్ట్ర మంత్రివర్గం నిర్ణయించింది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2016లో ములుగు పట్టణంలో అటవీ కళాశాలతోపాటు పరిశోధన సంస్థ (ఎఫ్‌సీఆర్‌ఐ)ను ఏర్పాటుచేసింది. ఆ సంస్థను తెలంగాణ అటవీ విశ్వవిద్యాలయంగా మార్చేందుకు 2022 సెప్టెంబరు 12న ‘తెలంగాణ అటవీశాస్త్ర విశ్వవిద్యాలయం చట్టం 2022’ ఈ బిల్లును రాష్ట్ర అటవీ శాఖ మంత్రి అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌ రెడ్డి ప్రవేశపెట్టగా, సెప్టెంబరు 13న అటవీ విశ్వవిద్యాలయ ఏర్పాటు బిల్లుకు శాసనసభ ఆమోదం తెలిపింది. అదేరోజు శాసనమండలిలో కూడా ఆమోదం పొందింది.
పరిపాలన
తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి చాన్స్‌లర్‌గా వ్యవహరించనున్న ఈ అటవీ విశ్వవిద్యాలయానికి తొలి వీసీని చాన్స్‌లర్‌ నియమిస్తాడు. ఆ తర్వాత ఉపకులపతుల నియామకం సెర్చ్‌ కమ్‌ సెలక్షన్‌ కమిటీ ద్వారా జరుగుతుంది. స్నాతకోత్సవం కూడా ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షతనే నిర్వహించాలని బిల్లులో పొందుపరిచబడింది. ప్రస్తుతం ఇందులో 366మంది విద్యార్థులుండగా అదనంగా 360 పెరిగి 726 మందికి చేరుతుంది. ఉద్యోగుల సంఖ్య 118కు అదనంగా 92 పెరిగి 210 కి చేరుతుంది.
కోర్సులు
ఇందులో పీహెచ్‌డీ, పట్టన అటవీ వనాలు, నర్సరీ మేనేజ్‌మెంట్, అగ్రో ఫారెస్ట్రీ, గిరిజన జీవనోపాధి పెంపుదల, ఫారెస్ట్ ఎంట్రప్రెన్యూర్‌షిప్, క్లైమేట్ స్మార్ట్ ఫారెస్ట్రీ, ఫారెస్ట్ పార్క్స్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో డిప్లొమా, సర్టిఫికేట్ కోర్సులు ఉండనున్నాయి.
పీహెచ్‌డీ
2023 ఫిబ్రవరి 10న పీహెచ్‌డీ కోర్సు ప్రారంభమైంది. ఈ కోర్సుకు సంబంధించిన బ్రోచర్‌ను అసెంబ్లీలోని తన చాంబర్‌లో తెలంగాణ అటవీ, పర్యావరణ శాఖల మంత్రి అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌రెడ్డి ఆవిష్కరించాడు. సిల్వికల్చర్‌-ఆగ్రోఫారెస్ట్రీ, ఫారెస్ట్‌ బయాలజీ-ట్రీఇంప్రూవ్‌మెంట్‌, ఫారెస్ట్‌ రిసో ర్స్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌, ఫారెస్ట్‌ ప్రొడక్ట్స్‌ యుటిలైజేషన్‌ విభాగాల్లో అధ్యయనానికి వీలుగా ఈ పీహెచ్‌డీ కోర్సు ప్రారంభించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:విశ్వవిద్యాలయాలు వర్గం:తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయాలు వర్గం:హైదరాబాదు
గుడిమల్కాపూర్, హైదరాబాదు
గుడిమల్కాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు లోని ప్రాంతం. నగర పురాతన భాగాలలో ఇదీ ఒకటి. నగర శివారు ప్రాంతమైన మెహదీపట్నం నుండి 2 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది. ఈ గుడిమల్కాపూర్ అనేది కూరగాయల (రైతు బజార్), పూల మార్కెట్‌కు పేరొందిన ప్రాంతం. మార్కెట్ పక్కన "జాంసింగ్‌ వేంకటేశ్వర దేవాలయం" అని పిలువబడే పురాతన పెద్ద వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం ఉంది.
వాణిజ్య ప్రాంతం
అన్ని బడ్జెట్లకు అనుకూలంగా ఉండే చాలా దుకాణాలు ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ గుడిమల్కాపూర్ మార్కెట్ అని పిలువబడే పెద్ద కూరగాయల మార్కెట్ ఉంది. ఇందులో కూరగాయలు చాలా తక్కువ ధరలకు లభిస్తాయి. నగరంలోనే పేరొందిన మొజాంజాహి మార్కెట్ లోని పూల మార్కెటును 2009లో గుడిమల్కాపూర్ కు మార్చారు. ప్రతి ఉదయం ఇక్కడ చాలా రద్దీగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో అనేక ఫంక్షన్ హాళ్ళు వరుసగా ఉన్నాయి. వివాహాలు, వేడుకల సమయంలో రద్దీగా ఉంటాయి.
రవాణా
గుడిమల్కాపూర్‌కు సమీపంలోని మెహదీపట్నంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్ డిపో ఉంది. ఇక్కడి నుండి నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు అనేక బస్సులు నడుస్తాయి. ఇక్కడికి సమీపంలోని నాంపల్లి లో ఎంఎంటిఎస్ రైలు స్టేషను ఉంది.
త్రయంభకేశ్వర్ ఆలయం
దీనిని సాయిబాబా దేవాలయం అని కూడా పిలుస్తారు. హైదరాబాదులోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి చాలా మంది భక్తులు ఇక్కడికి వస్తారు. ఇక్కడ శివలింగం, శ్రీ దుర్గా దేవి, షిర్డీ సాయిబాబా, నవగ్రహాల దేవతలు ఉంటారు. శ్రీరామనవమి, మహాశివరాత్రి, ఉగాది, దసరా పండుగల సందర్భాల్లో ఇక్కడికి ఎక్కువమంది భక్తులు వస్తుంటారు.
జాంసింగ్ వెంకటేశ్వర దేవాలయం
నగరంలోని పురాతన దేవాలయాల్లో ఈ జాంసింగ్ వెంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయం ఒకటి. ఇది మార్కెట్ పక్కనే ఉంది. ఇక్కడ వేంకటేశ్వరుడు, పద్మావతి, అలమేలు మంగ, రాధాకృష్ణ మొదలైన దేవతామూర్తులు ఉన్నారు.
విద్యా సంస్థలు
సమాజంలోని అన్ని ఆర్థిక తరగతులకు ఇక్కడ అనేక పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
రాయికూర్
రాయికూర్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, రుద్రూర్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కోటగిరి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బోధన్ నుండి 11 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని కోటగిరి మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన రుద్రూర్ మండలం లోకి చేర్చారు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 561 ఇళ్లతో, 2258 జనాభాతో 263 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1092, ఆడవారి సంఖ్య 1166. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 419 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571018 .పిన్ కోడ్: 503188.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి బోధన్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కోటగిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కోటగిరిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ కోటగిరిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బోధన్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రైకూర్లో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
రైకూర్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
రైకూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రైకూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
రైకూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, సోయాబీన్, జొన్న
అభివృద్ధి పనులు
రాయకూర్‌ క్యాంపులో 10 లక్షల రూపాయలతో నిర్మించిన రామాలయ కల్యాణ మండపాన్ని, ప్రజల సౌకర్యార్థం 30 లక్షల రూపాయలతో నిర్మించిన జనరల్‌ ఫంక్షన్‌ హాలును 2022 జూలై 8న తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకర్‌ పోచారం శ్రీనివాసరెడ్డి ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.
చింపాంజీ
చింపాంజీ (ఆంగ్లం: Chimpanzee) హోమినిడే కుటుంబానికి చెందిన జంతువు. నిటారుగా నిలబడక చేతులను కూడా నడవడానికి ఉపయోగిస్తుంది. "చింపాంజీ" అనే పదాన్ని రెండు వేరువేరు కోతి జాతుల జంతువులకు వాడుతారు (two species of apes in the genus Pan).
వీటిలో ఒకటి పశ్చిమ ఆఫ్రికా, మధ్య ఆఫ్రికా ప్రాంతాలలో వివసించేది. దానిని అంగ్లంలో Common Chimpanzee అనీ, శాస్త్రీయంగా Pan troglodytes అనీ అంటారు. రెండవ జాతి చింపాంజీలు కాంగో పరిసర ప్రాంతాలలో ఉంటాయి. ఆ జాతి సాధారణ నామం బొనొబో. శాస్త్రీయ నామం Pan paniscus. ఆఫ్రికాలో ఈ రెండు జాతుల చింపాజీల నివాస స్థలాలకు కాంగో నది సరిహద్దుగా ఉంటున్నది.
చింపాంజీలు, గొరిల్లాలు, ఒరాంగుటాన్‌లు, మానవులు - వీరంతా హోమినిడే అనే జీవ కుటుంబానికి చెందిన జంతువులు. వీటిలో పైన చెప్పిన రెండు చింపాజీ జాతులు మానవ జాతికి అతి దగ్గరగా ఉన్న జంతుజాలం.
పరిమాణం, జీవిత కాలం
పూర్తిగా పెద్దదైన మగ చింపాంజీ 35-70 కిలోగ్రాములు బరువుంటుంది. 0.9-1.2 మీటర్లు (3-4 అడుగులు) ఎత్తు ఉంటుంది. ఆడ చింపాంజీలు 26-50 కిలో గ్రాములు బరువు, 0.66-1 మీటర్లు (2-3½ అడుగులు) ఎత్తు ఉంటాయి.
అడవులలో పెరిగే చింపాంజీలు 40 యేండ్ల వరకు జీవిస్తాయి. పెంపకంలో ఇవి 60 యేళ్ళ వరకు బ్రతికిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. టార్జాన్ చిత్రంలో నటించిన "చీతా" అనే చింపాంజీ వయసు 2008 నాటికి 76 సంవత్సరాలు. ఇది ఇప్పటికి రికార్డయిన అత్యంత పెద్ద వయసు గల చింపాంజీ.
సాధారణ చింపాంజీ, బోనొబో అనే ఈ రెండు జాతులూ ఈదలేవు. ఆఫ్రికా ఖండంలో 1.5-2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రింద కాంగో నది ఏర్పడినపుడు అప్పటి ఒకే జాతి అయిన చింపాజీలు నది దక్షిణాన "బొనొబో"లు గాను, నది ఉత్తరాన సాధారణ చింపాంజీలు గాను పరిణామం చెందాయని శాస్త్రజ్ఞుల అభిప్రాయం. ఇలా జాతులు రూపు దిద్దుకోవడాన్ని speciation అంటారు.
చింపాంజీల్లో తేడాలు
సాధారణ చింపాంజీ, బోనొబోల శరీర నిర్మాణంలో వ్యత్యాసాలు స్వల్పం. కాని వాటి సామాజిక జీవనంలోను, లైంగిక ప్రవర్తనలోను గణనీయమైన భేదాలున్నాయి. సాధారణ చింపాంజీలు శాకాహార, మాంసాహారాలు తింటాయి (omnivorous diet). కలసి వేటాడుతాయి. క్లిష్టమైన సమూహ సంబంధాలు కలిగి ఉంటాయి. alpha male నాయకత్వంలో వేటాడుతాయి.
బోనొబోలు అధికంగా ఫలభక్షణ చేస్తాయి. ( frugivorous diet). వీటి సమూహాలలో నాయకత్వ పోరు ఉండదు. ఆడ బొనొబోలు పిల్లల పెంపకంలో ముఖ్యపాత్ర వహిస్తాయి.
రెండు జాతులలోను పైకి కనిపించే చర్మం చిన్నపుడు లేత రంగులో ఉండి పెద్దయినాక ముదురు రంగులోకి మారుతుంది. సాధారణ చింపాంజీలకంటే బోనొబోలు అధికంగా రెండు కాళ్ళమీద నడుస్తాయి. చింపాంజీ జనాభాలో జన్యుపరమైన వ్యత్యాసాలు చాలానే ఉన్నట్లు చికాగో విశ్వవిద్యాలయం మెడికల్ సెంటర్ అధ్యయనంలో తెలుస్తున్నది. చింపాంజీలు పనిముట్లు వాడే విధానం కూడా ఒకో సమూహానికి ఒకో విధంగా ఉందని పరిశీలనలో తెలుస్తున్నది. బోనొబోల కంటే సాధారణ చింపాంజీలలో అధికంగా దాడి చేసే ప్రవర్తన కనిపిస్తున్నది.
చింపాంజీల గురించి అధ్యయనం చరిత్ర
ఆఫ్రికా వాసులు చింపాంజీలతో కొన్ని మిలియన్ సంవత్సరాల నుంచే సంబంధాలు కలిగిఉండేవారు. కాంగో లాంటి కొన్ని ఆఫ్రికా దేశాలలోని కొన్ని గ్రామాలలో వీటిని పెంపుడు జంతువులుగా పెంచుకునే వారు. యూరోపియన్లు మొదటి సారిగా చింపాంజీలను అంగోలా అనే దేశంలో 17వ శతాబ్దంలో కనుగొన్నారు. 1506లో ఒక పోర్చుగీస్ పరిశోధకుడు (Duarte Pacheco Pereira) తన డైరీలో వ్రాసుకొన్న విషయమే పాశ్చాత్య దేశాలలో చింపాంజీల గురించి మొదటి ప్రస్తావన కావచ్చును. ఇందులో చింపాంజీలు మౌలికమైన పనిముట్లను చేసుకొంటాయని అతడు వ్రాశాడు. 1640లో అంగోలా నుండి ఫ్రెడరిక్ హెన్రీ (Frederick Henry) కి బహుమతిగా పంపారు. తరువాత కొంతకాలం కొన్ని చింపాంజీలు వినోద జంతువులుగాను, జంతుప్రదర్శనశాలలో చూపడానికి దిగుమతి అయ్యాయి.
1859లో ఛార్లెస్ డార్విన్ (Charles Darwin) ప్రచురించిన జీవ పరిణామ సిద్ధాంతము (''en:theory of evolution) శాస్త్రీయ వర్గాలలో చింపాజీల అధ్యయనం పట్ల ఆసక్తిని ఒక్కసారిగా పెంపొందించింది. అయితే ఈ కాలంలోజరిగిన అధ్యయనాలలో చింపాంజీల మానవ తరహా ప్రవర్తన పట్ల అధికంగా దృష్టి సారించారు. ప్రచురణలలో చింపాంజీల ప్రవర్తన గురించి అతిశయోక్తులు తరచు వ్రాశారు. కనుక వాటి గురించి శాస్త్రీయ అవగాహన నిజానికి అభివృద్ధి కాలేదు.
1960లో జేన్ గూడాల్ (en:Jane Goodall) అనే శాస్త్రవేత్త టాంజానియా గోంబె నేషనల్ పార్క్ అడవులలో సాగించిన అధ్యయనాలు చింపాంజీల గురించిన విజ్ఞానానికి ముఖ్యమైనవి. జంతువులలో మనుషులు మాత్రమే పనిముట్లు వాడతారని అంతతకుముందు అభిప్రాయం ఉండేది. చింపాంజీలు పనిముట్లను వాడతాయని ఆమె కనుక్కోవడం ఒక ప్రముఖ పరిశీలనగా భావిస్తారు. తరువాత అడవులలోను, పరిశోధనాగారాలలోను చింపాంజీల గురించి అనేక అధ్యయనాలు జరిగాయి. Wolfgang Köhler, Robert Yerkes అనే శాస్త్రవేత్తలు విస్తృతమైన పరిశోధనలు చేసి, చింపాంజీలు మానవుల వంటి ప్రవర్తననే కలిగి ఉంటాయని 1925లో ప్రచురించారు.("chimpanzees manifest intelligent behaviour of the general kind familiar in human beings ... a type of behaviour which counts as specifically human" -1925).
సాధారణ చింపాంజీలు మనుషులపై దాడి చేయడం గురించి తరచు రిపోర్టులు ఉన్నాయి. ఉగాండాలో పిల్లలపై చింపాంజీలు దాడిచేయడం పలుమార్లు జరిగింది. వీటిలో కొన్ని దాడులు మాత్రం చింపాంజీలు ఒక విధమైన స్థానిక సారాయి త్రాగి, మనుషుల పిల్లలను Western Red Colobus అనే తమ అహారంగా భ్రమించడం కారణంగా జరిగిందని అభిప్రాయం ఉంది. చింపాంజీలు మనుషులనుండి ప్రమాదాన్ని శంకించడం వలన కొన్ని దఅడులు జరిగాయి. ఒక మనిషికంటే చింపాంజీ ఐదు రెట్లు పెద్దది కనుక చింపాంజీ దాడి మనిషికి ప్రాణాంతకం కావచ్చును.
ఆగష్టు 2008లో American Journal of Primatologyలో ప్రచురించిన రిపోర్టుల ప్రకారం ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రాంతాలలో చింపాంజీలు మనుషులనుండి సంక్రమించిన వైరస్ వ్యాధుల కారణంగా అనారోగ్యంతో బాధ పడుతున్నాయి.
ప్రజ్ఞా పాటవాలు
చింపాంజీలు పనిముట్లను తయారుచేసుకొని వాటిని ఆహార సేకరణకు, సామాజిక ప్రదర్శనకు ఉపయోగిస్తాయి. చింపాంజీలకు సమన్వయము, హోదా, ప్రభావము వంటివి అవసరమయ్యే క్లిష్టమైన వేటాడే వ్యూహాలు ఉంటాయి. ఇవి తమ హోదా, స్థాయిని యెరిగి ఉంటాయి. మోసము చేయగల, వంచించగల సామర్ధ్యము చింపాంజీలకు ఉంది. ఇవి సంజ్ఞలను ఉపయోగించటం నేర్చుకోగలవు, కొంత మానవ భాష యొక్క కొన్ని లక్షణాలను అర్ధం చేసుకోగలవు. వీటిలో సంఖ్యా భావన, సంఖ్యాక్రమము, రిలేషనల్ సింటాక్స్ వంటివి ఉన్నాయి. సంఖ్యలను గుర్తుపెట్టుకునే అవసరమున్న కొన్ని పనులు యువ చింపాంజీలు కళాశాల విద్యార్థులకంటే మెరుగుగా చేసినవి.
పనిముట్ల వాడకం
ఆధునిక చింపాంజీలు పనిముట్లను ఉపయోగిస్తాయి. చింపాంజీల రాతి పనిముట్ల ఉపయోగము కనీసం 4300 యేళ్ళకు పూర్వము నుండే ఉన్నదని ఇటీవలి పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇటీవలి ఒక అధ్యయనం మరింత మెరుగైన ఈటెల వంటి పరికరాలను కూడా చింపాంజీలు ఉపయోగించినట్లు వెల్లడించింది. సెనెగల్‌లోని సాధారణ చింపాంజీలు ఈటెలను పళ్ళతో సానబెట్టి, చెట్టుతొర్రల్లో నివసించే సెనెగల్ బుష్‌బేబీలను వాటి తొర్రల్లోనుండి ఈటెలతో పొడిచి బయటకు రప్పించడానికి ఉపయోగిస్తాయి. చింపాంజీల పనిముట్ల ఉపయోగాన్ని కనుగొనకముందు కేవలం మానవ జాతి మాత్రమే పనిముట్లను తయారుచేసుకొని ఉపయోగించిందని భావించేవారు. అయితే ఇప్పుడు అనేక ఇతర పనిముట్లను ఉపయోగించే జాతులు తెలియవచ్చినవి.
దయ
ఇటీవల జరిపిన అధ్యయనాల ప్రకారం చింపాంజీలు సాటి జీవుల పట్ల దయ, జాలి వంటి గుణాలను కలిగి ఉంటాయని ఋజువైంది. . విచారాన్ని వెలిబుచ్చడం, ప్రేమను పంచడం, వానలో చిందులు, ప్రకృతి అందాలైన సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం, జీవ జాలం పట్ల ఆసక్తి మొదలైన లక్షణాలు, చింపాంజీ ఆధ్యాత్మికతకు ఆధారాలు.
కోతుల్లో నవ్వు
"నవ్వు అనేది జంతువులలో మనుషులకు మాత్రమే ప్రత్యేకం" అన్న అభిప్రాయం ఉంది (అరిస్టాటిల్ అలా అన్నాడు). కాని ఈ అభిప్రాయం నిజం కాకపోవచ్చును. తనను గురించిన గుర్తింపు (Self-awareness of one's situation as seen in the mirror test), ఎదుటివారి ఇబ్బందిలో ఊహించుకొనే శక్తి (ability to identify with another's predicament - mirror neurons) అనేవి నవ్వగలగడానికి ముఖ్యమైన అవసరాలు. ఈ రెండూ జంతువులలో కూడా ఉన్నాయని తెలుస్తున్నది. అయితే మానవులు నవ్వినపుడు వచ్చే శబ్దం మాత్రం వారి భాషకు అనుగుణంగా రూపుదిద్దుకున్న వ్యక్తీకరణ. ఇది మానవులకు ప్రత్యేకం. అది తప్పించితే జంతువులు కూడా మనుషులలాగానే నవ్వుతూ ఉండవచ్చును. వాటి "నవ్వు" మనకు గాలిపీల్చి విడచే శబ్దంలా అనిపించవచ్చును.
చింపాంజీలు, గొరిల్లాలు, ఒరాంగుటాన్‌లు మనుషులలాగానే ఆటల్లోను, కుస్తీలలోను, చక్కిలిగింతలపుడు నవ్వుతున్న శబ్దవ్యక్తీకరణ చేస్తాయి. ఇది అనేక పెంపుడు చింపాజీలలో కనుగొనబడింది. బొనొబోలు సంతోషంగా ఉన్నపుడు, చక్కిలిగింతలు పెట్టినపుడు చిన్నపిల్లలలాగానే ముఖకవళికలను, భావ వ్యక్తీకరణను చూపించాయి. అయితే బోనొబోల నవ్వు (higher frequency) ఎక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీలో ఉంటుంది. చింపాంజీలు కూడా మనుషులలాగానే చంకలు, పొట్ట వంటి అవయవాలలో చక్కిలిగింత లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి.
ప్రయోగ శాలలో చింపాంజీలు
నవంబరు 2007 నాటికి అమెరికా పరిశోధనా శాలలలో 1300 చింపాంజీలున్నాయి. మొత్తం దేశంలో 3000 పెంపకం చింపాజీలు ఉన్నాయి. వీటిపై అనేక విధాలైన ప్రయోగాలు జరుగుతున్నాయి. అంటు వ్యాధుల క్రిములను ప్రయోగించడం, ఆపరేషన్లు చేయడం, మందుల ప్రయోగం వంటివి అధికంగా జరిగే ప్రయోగాలు. వీటిని బాధాకరమైన, క్రూరమైన విధంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఈ విషయమై చాలా విమర్శలు ఉన్నఅయి.
చింపాంజీ జినోమ్ ప్రాజెక్టు తరువాత ప్రయోగశాలలలో చింపాంజీల అవసరం ఇంకా పెరిగింది. పరిశోధనలకోసం చింపాంజీలను పెంచాలనే వాదాలు ఉన్నాయి.
చింపాంజీలు చాలా విషయాలలో మనుషులను పోలి ఉన్నందున (వ్యక్తీకరణ, తమను గురించినజ్ఞానం, పనిముట్ల వాడకం వంటివి) వాటిని జంతువులలాగా ప్రయోగాలలో వాడకూడదని, మనుషులకు వర్తించే నియమాలను (తమ అంగీకారం తెలపడానికి అశక్తులైన మానవులకు వర్తించే నియమాలను) వాటికి వర్తింప జేయాలని కొందరు శాస్త్రజ్ఞులు వాదిస్తున్నారు. ఇందుకు విరుద్ధంగా వాదించేవారు కూడా ఉన్నారు. . చింపాంజీలపై విషపూరిత పదార్ధాల ప్రయోగాలను కొన్ని ప్రభుత్వాలు నిషేధించాయి.
వర్గీకరణ
Pan అనే genus, Homininae అనే ఉప కుటుంబంలో ఒక భాగంగా పరిగణిస్తున్నారు. మానవులు కూడా ఇదే జాతికి చెందుతారు. మానవ జాతికి జీవ పరిణామ క్రమంలో అత్యంత సన్నిహితంగా ఉన్నజాతి ఇది ఒక్కటే. 5 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రిందటి ప్లయోసీన్ ఇపోక్ నుండి 8 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రిందటి మయోసీన్ ఇపోక్ మధ్యకాలంలో చింపాంజీ జాతి నుండి మానవజాతి విడివడి వేరు జాతిగా పరిణామం పొంది ఉండవచ్చును. 1973లో మేరీ క్లెయిర్ కింగ్ జరిపిన అతి ముఖ్యమైన పరిశోధనల ప్రకారం చింపాంజీలకు, మానవులకు డి.ఎన్.ఏ క్రమంలో 99% సారూప్యత ఉంది అని వెల్లడైంది. తరువాత మరింత విపులంగా జరిగిన పరిశోధనల ద్వారా ఈ సారూప్యత 94% వరకు మాత్రమే ఉందని తెలిసింది.
కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన క్లార్క్, నీల్సన్ అనేవారి అధ్యయనాలు 2003 డిసెంబరు సైన్స్ జర్నల్లో ప్రచురించబడ్డాయి. వాటి ప్రకారం చింపాంజీలకు, మానవులకు ఉన్న ఒక మౌలిక భేదం— భాషను అర్ధం చేసుకోవడం, మాటల ద్వారా భావాన్ని వ్యక్తీకరించగలగడం. అయితే ఈ భేదాలు చింపాజీలకు, మానవులకు ఉన్న శరీర నిర్మాణ భేదాల కారణంగా వచ్చి ఉండవచ్చును. పరిణామ క్రమంలో మానవులు ఈ శక్తిని అభివృద్ధి చేసుకొని ఉండవచ్చును. ఆరంభ కాలంలో లక్షలాది సంవత్సరాలదాకా పనిముట్ల వాడకంలో మానవులు ఇతర 'హోమో' జాతులతో పోటీపడి ఉండవచ్చును.
శిలాజ అవశేషాలు
మానవ శిలాజాలు ఎన్నో కనుగొన బడ్డాయి కానీ చింపాంజీకి సంబంధించిన శిలాజాలు మాత్రం 2005 వరకు వెలుగు లోకి రాలేదు. పశ్చిమ, మధ్య ఆఫ్రికాలో ఇప్పుడున్న చింపాంజీలు తూర్పు ఆఫ్రికాలో లభ్యమైన మానవ శిలాజాలతో overlap కావడం లేదు. అయితే ఇటీవలే కెన్యాలో లభ్యమైనాయి. దీని ద్వారా మానవులు, పాన్ క్లేడ్ జాతికి చెందిన చింపాంజీల మధ్య Pleistocene కాలంలో తూర్పు ఆఫ్రికాలో జీవించినట్లుగా తెలుస్తోంది.
బయటి లింకులు
Mokómbósó Sjimpanse ลิงชิมแปนซี
పిట్టుకోటిరెడ్డిపాలెం
పిట్టుకోటిరెడ్డిపాలెం బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
ఈ గ్రామం రాంభొట్లవారిపాలెం గ్రామానికి శివారు గ్రామం.
మూలాలు
వర్గం:చెరుకుపల్లి మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అక్కపెల్లి రాజరాజేశ్వరస్వామి దేవాలయం
అక్కపెల్లి రాజరాజేశ్వరస్వామి దేవాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల జిల్లా, ధర్మపురి మండలంలో ఉన్న ఆలయం. సా.శ. 15వ శతాబ్దంలో అక్కపెల్లి అనే వ్యక్తి ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించడంతో, ఆయన పేరుమీద అక్కపెల్లి రాజరాజేశ్వరస్వామి దేవాలయంగా పిలువబడుతుంది.
చరిత్ర
ధర్మపురి క్షేత్రానికి సుమారు 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో దట్టమైన అడవి ఉండేది. ఆ సమయంలో శ్రీరామభద్రస్వామి ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి అక్కడి గ్రామస్తులకు తాత్కాలికంగా విడిదిని ఏర్పాటుచేశాడనీ, ఇక్కడ స్థిరపడిన బ్రాహ్మణులు ఆయన కోరికమేరకు రాజరాజేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు ఆలయ సమీపంలో బావిలో దొరికిన శాసనం ద్వారా తెలిసిందని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు.
సా.శ. 15వ శతాబ్దంలో అక్కపెల్లి అనే దాత ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించాడు. కొంతకాలం తరువాత శివలింగం (సాలగ్రామ) రూపంలోని రాజరాజేశ్వరస్వామిని ప్రతిష్ఠించారు.
శివరాత్రి
మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఉదయం రుద్రాభిషేకాలు, సాయంత్రం 6 గంటలకు గోధూళి సుముహూర్తంలో స్వామివారికి కల్యాణోత్సవం, మరుసటిరోజు రథోత్సవం, అన్నపూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడుతాయి. ఈ ఉత్సవాలకు ఉమ్మడి కరీంనగర్‌, ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాల నుంచి ఎడ్లబండ్లు, ఇతర వాహనాల్లో భక్తులు వస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు వర్గం:శివాలయాలు వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
పోతుబరి
పోతుబరి తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
పి.టి. శ్రీనివాస అయ్యంగార్
పిళ్ళైపుండగుడి తిరువెంగదత్తయ్యంగార్ శ్రీనివాస అయ్యంగార్ (1863-1931) భారతీయ చరిత్రకారుడు, భాషావేత్త, విద్యావేత్త. అతను దక్షిణ భారతదేశ చరిత్రపై పుస్తకాలు రాసాడు.
ఉపాధ్యాయ వృత్తి
శ్రీనివాస అయ్యంగార్ ఇరవయ్యవ శతాబ్ది మొదటి రెండు దశాబ్దాలలో విశాఖపట్నంలోని ఎవిఎన్ కళాశాల ప్రిన్సిపాలుగా పనిచేశాడు. పాఠ్యాంశాల్లో మార్పులు తీసుకురావాలని, సామాన్యులు మాట్లాడే మాండలికాలను ప్రవేశపెట్టాలనీ ఆయన ప్రచారం చేసాడు. 1909 లో అతను తెలుగుకు ప్రాచుర్యం కల్పించేందుకు, ఒక తెలుగు బోధనా సంస్కరణ సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు. 1911 లో అయ్యంగార్ ఆధునిక తెలుగులో లాంగ్మన్ అరిథ్‌మెథిక్కులు అనే అంకగణిత పాఠ్యపుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. 1913 ఏప్రిల్లో, మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం వారు మునుపటి ఎఫ్ఎ స్థానంలో ప్రవేశపెట్టిన ఇంటర్మీడియట్ కోర్సు యొక్క తెలుగు కూర్పు కోసం అనుసరించాల్సిన శైలిని పరిశీలించడానికీ సలహా ఇవ్వడానికీ ఒక కమిటీని నియమించినప్పుడు, అయ్యంగార్ ఆ కమిటీ పది మంది సభ్యులలో ఒకరిగా నియమించబడ్డాడు.
అతను రాజమండ్రి శిక్షణ కళాశాలలో ప్రిన్సిపాలు‌గా ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసరుగా పనిచేస్తూండగా, తోటి ఇండాలజిస్టులు డాక్టర్ ఎస్. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్ ఏకైక ప్రొఫెసరుగా, వి.ఆర్.రామచంద్ర దీక్షితార్ ఏకైక లెక్చరరు‌గా ఉన్నపుడు, ఇండియన్ హిస్టరీ అండ్ ఆర్కియాలజీ రీడరుగా నియమితుడయ్యాడు. బహుశా 1931 లో మరణించే వరకు అతను రీడరుగా పనిచేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1931 మరణాలు వర్గం:1863 జననాలు వర్గం:భాషావేత్తలు వర్గం:ఉపాధ్యాయులు వర్గం:తెలుగునాట తమిళులు వర్గం:చరిత్రకారులు
పంజాబీ వంటకాలు
కుడి|thumb|200x200px|పంజాబీ మాంసాహార వంటల్లో చికెన్ టిక్కా ప్రసిద్ధమైన వంటకం. thumb|200x200px|పాకిస్థానీ పంజాబీ వంటకాలు; ఎడమ నుంచి కుడి:ఆలూ గోబీ, సీఖ్ కబాబ్, బీఫ్ కరాహీ thumb|200x200px|మింట్ పరాటా thumb|200x200px|పంజాబీ లస్సీ
పంజాబీ వంటకాలు  భారత్, పాకిస్థాన్ దేశాల్లో విస్తరించిన  పంజాబీ ప్రాంతాల సంప్రదాయక ఆహారం. తందూరీ తరహా వంట తయారీ ఈ వంటకాల్లోని  ప్రత్యేక  విధానం. ఈ విధానం ప్రస్తుతం భారత్ లోని మిగిలిన ప్రదేశాల్లోనే కాక, యుకె, కెనెడా వంటి ఇతర దేశాల్లో కూడా చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. పురాతన సింధూ లోయ నాగరికతలోని జీవినవిధానం, వ్యవసాయ ప్రభావం ఈ ప్రాంతపు వంటకల్లో చాలా ఉంటుంది. ఈ వంటకాల్లో  ప్రాంతీయ  ప్రధాన  పంటలు  కీలకపాత్ర  పోషిస్తాయి. శాకాహారమైనా, మాంసాహారమైనా  వెన్న  ఎక్కువగా  వాడటంతో  ఈ వంటలు  చాలా  రుచికరమైనవిగా  ప్రసిద్ధి చెందాయి. సర్సాన్ డా సాగ్,  మక్కీ డీ రోటీ  వంటకాలు వీరి ప్రధాన వంటలు.
పంజాబీ వంటకాల్లో బాస్మతీ బియ్యం ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి. అన్నంతో చేసే  వంటల్లో  ఎక్కువగా  బాస్మతీ బియ్యాన్నే  వాడతారు  ఈ ప్రాంతం  వారు. పంజాబీలో వండిన బియ్యాన్ని "చోల్" అంటారు. చాలా శాకాహార, మాంసాహార వంటల్లో ఈ బియ్యం రుచి పెంచుతుందని చెప్తుంటారు పంజాబీలు. అందుకే ఈ బియ్యాన్ని ఎక్కువగా వాడుతుంటారు.
వండే శైలి
పంజాబీ వంటకాల తయారీలో చాలా శైలులున్నాయి. పంజాబ్ పల్లెటూర్లలో ఇప్పటికీ సంప్రదాయ వంట వస్తువులనే ఉపయోగిస్తారు. చెక్క, రాతి పొయ్యిల్లోనే చాలా వంటలు చేస్తుంటారు. చాలా వంటకాలను తందూరీ పద్ధతిలో తయారు చేస్తుంటారు. ఇదే ఇప్పుడు తందూర్గా ప్రసిద్ధి చెందింది. తందూరీ తయారీ పద్ధతి పంజాబ్ నుండే దేశంలోనే ఇతర ప్రాంతాలకు తరలింది. మిగిలిన ప్రాంతాల్లోనూ నేరుగా మంటపై కూరగాయలను కాల్చి వంటలు తయారు చేసినా పూర్తిస్థాయిలో తందూరీ పద్ధతిని వాడేది మాత్రం పంజాబీ వంటకాల్లోనే. 1947 తరువాత దేశం విడిపోయినప్పుడు పంజాబీలు ఢిల్లీ వంటి  ఇతర  ప్రాంతాలలో  స్థిరపడినప్పుడు  వీరి తయారీ  విధానం బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. పంజాబ్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సామూహిక తందూర్లు ఉంటాయి. వీటిని పంజాబీ భాషలో "కఠ్ తందూర్" అంటారు.
పాల ఉత్పత్తులు
పంజాబీ వంటకాల్లో  నెయ్యి, పొద్దుతిరుగుడు నూనె, పనీర్, వెన్న  ఎక్కువగా వాడతారు. పంజాబ్ లోని ఉత్తర గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనీర్ వంటి మరో పాల పదార్థం ధాగ్ ను తయారు చేస్తుంటారు. కానీ ఈ రకమైన చీజ్ పదార్ధాన్ని తయారు చేయడం ఇప్పుడు బాగా తగ్గిపోయింది.
మసాలాలు
సాధారణంగా ఆహారంలో రుచి పెంచడానికి మసాలాలను, పోపులను వాడతారు. పాశ్చాత్య వంటకాల్లో వెనిగర్ ప్రధాన అదనపు పదార్థం. స్వీట్లలో ఫుడ్ కలర్ అదనపు పదార్థంగా ఎక్కువ వాడతారు. సాధారణంగా నల్ల మిరియాలు, ధనియాలు, జీలకర్ర, మెంతి ఆకులను మసాలాలుగా వాడుతుంటారు. దక్షిణ ఆసియా వంటకల్లో పచ్చళ్ళను, రకరకాల మసాలా గుజ్జులను ఎక్కువగా వాడుతుంటారు.
అల్పాహారం
thumb|వెన్నతో ఆలూ పరాటా పంజాబ్ లో ప్రాంతాలను బట్టీ అల్పాహారాలు మారుతూ ఉంటాయి. సాధారణంగా చనా మసాలా, చోలే, పరాటా/ఆలూ పరాటా, హల్వా పూరీ,  భటూరా, ఫలూదా, మఖనీ దూద్, అమృత్ సరీ లస్సీ, మసాలా చాయ్, టీ, అమృత్ సరీ కల్చస్, ఫానీస్, దహీ వడా, దహీ, ఖోయా, పాయా వంటి వంటకాలు ఎక్కువగా ఫలహారంగా తీసుకుంటుంటారు.
పాకిస్థాన్ లోని పంజాబ్ ప్రాంతంలో లాహోరీ కట్లమా అనే ఫలహారం చాలా ప్రఖ్యాతం.
మాంసం
కోడి, గొర్రె, మేక మాంసాలు ఎక్కువగా తింటుంటారు పంజాబీలు. పంది, గొడ్డు మాంసాలు తినడం తక్కువే. భారత్ లోని పంజాబ్ ప్రాంతాల్లో మత నిషేధాలు, నమ్మకాల దృష్ట్యా ఆవు మాంసం అసలు తినరు. పాకిస్థాన్ పంజాబ్ లోనూ మత నిషేధాలతో పంది మాంసం స్వీకరించరు. పంజాబ్ లోని పలు ప్రాంతాల్లో ఆవు మాంసం కన్నా గేదె మాంసం ఎక్కువగా దొరుకుతుంది. కొన్ని మాంసం వంటకాలు: పంజాబ్ అంటే అయిదు నదుల కలయిక అని అర్ధం. ఈ ప్రాంతంలో చాలా తాజా మంచినీటి సరస్సులు, చెరువులు ఎక్కువగా ఉండటంతో మంచినీటి చేపలు బాగా దొరుకుతాయి. పంజాబీ వంటకాల్లో ఈ చేపల వాడకం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఉప్పునీటి చేపలు మాత్రం పంజాబీలు వాడరు. ఎందుకంటే పంజాబ్ కు సముద్రం దగ్గరగా ఉండదు కాబట్టి. కోర్ప్, రోహు, వాలుగ చేప(కాట్ ఫిష్) వంటివి ఎక్కువగా వాడే చేపల రకాలు. తేలా, మచి, తిలపియా వంటి రకాలను కూడా వాడతారు. ఈ మధ్య రొయ్యలను కూడా వాడుతున్నారు. ఫిష్ టిక్కా అమృత్ సర్ స్పెషల్ వంటకం.
శాకాహారం
thumb|కుల్చా అమృత్ సరీ
పాల ఉత్పత్తులు
thumb|పంజారీ
పప్పు
కుడి|thumb|220x220px|తరకా దాల్ అంబర్సరీ పంజాబ్ లో పప్పు వంటకాలు చాలా ప్రముఖం. సాధారణంగా వీటిని దాల్ అని అంటుంటారు.
తరకా
తరకాను తెలుగులో పోపు అంటారు. పంజాబీలు కూరలకు కాక పప్పులకు ఎక్కువగా పోపు పెడుతుంటారు. ఎక్కువగా ఉల్లిపాయలు,  జీలకర్ర,  ఆవాలు, మెంతులు, పచ్చిమిర్చి, పుదీనా, వెల్లుల్లిలతో పోపు పెడతారు.
రైతా, పచ్చళ్ళు
అన్ని రకాల వంటలతో రైతాలు, పచ్చళ్ళు వడ్డిస్తారు. చింతపండు, పుదీనా, దానిమ్మ, మామిడి, ధనియాలు వంటి వాటితో రకరకాల పచ్చళ్ళు చేస్తుంటారు.
స్వీట్లు, మిఠాయిలు
thumb|పాకిస్థాన్, భారత్ లలో తయారు చేసే  సేవియన్(సేమియా) స్వీట్. thumb|గాజర్ కా హల్వా(క్యారట్ తో చేసే స్వీట్) thumb|జిలేబి పంజాబీ వంటల్లో స్వీట్లకు, మిఠాయిలకు చాలా పాత్ర ఉంది:
రోటీలు
పంజాబీలు చాలా రకాల రోటీలు తింటుంటారు. మామూలు చపాతీలు, పొంగే రోటీలు వంటివి రోజూ తింటుంటారక్కడ. పొంగే రోటీలను ఖమిరి రోటీ అంటారు. సందర్భానుసారంగా పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు గింజలు, అవిసె గింజల్ని రోటీలపై తయారీ సమయంలో జల్లుతుంటారు. రకరకాల పిండ్లతో రకరకాల రోటీలు తయారు చేస్తుంటారు:
సుగంధ ద్రవ్యాలు, మూలికల వాడకం
భారత ఉపఖండంలో వాడే అన్ని రకాల సుగంధ ద్రవ్యాలనూ పంజాబీ వంటకాల్లో వాడుతుంటారు. కసూరీ మేథీ(ఎండు మెంతి ఆకులు) మాత్రం ఆ ప్రాంతానికి, ఆ వంటకాలకు చాలా ప్రత్యేకమైన సుగంధ ద్రవ్యం. భారత్ లోని చాలా ప్రాంతాల్లోలానే పంజాబ్ లో కూడా మసాలలు, మూలికలు, సుగంధ ద్రవ్యాలను నూరడానికి, దంచడానికి ఘూట్నా(రోలు), అమందస్తా వంటి సంప్రదాయ పరికరాలు వాడుతుంటారు. thumb|220x220px|ఘూట్నా(చిన్న రోలు/అమందస్తా)
పానీయాలు
పంజాబీ వంటకాల్లో పానీయాలది ప్రత్యేక స్థానం. వీరు చాలా రకాల పానీయాలు తయారు చేస్తుంటారు. లస్సీ, మజ్జిగ వంటి పాల పదార్ధాలతో వివిధ రకాలైన పానీయాలు చేస్తారు. గేదె పాల పదార్ధాలతో చేసే వంటకాలు పంజాబ్ లో చాలా ప్రఖ్యాతం. మామిడి లస్సీ,  మామిడి మిల్క్ షేక్,    చాస్ వంటివి పంజాబీ వంటకాల్లో ప్రసిద్ధమైన పానీయాలుగా చెప్పొచ్చు. కూరలు, పండ్ల నుంచి తయారు చేసే పుచ్చకాయ షేక్  క్యారట్ జ్యూస్, చింతపండు జ్యూస్(లిమ్లీ కా పానీ) వంటి పానీయాలు ఎక్కువగా తాగుతారు పంజాబీలు. వేసవి కాలంలో షిఖంజ్వీ, నింబూ పానీ(నిమ్మరసం) ఎక్కువగా తాగుతారు. జల్ జీరా(జీలకర్ర రసం) కూడా చాలా ప్రఖ్యాత పంజాబీ పానీయం.
ఉత్తర భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన పానీయం సత్తు కూడా పంజాబ్ లో చాలా ప్రఖ్యాతం. బార్లీ గింజల్ని వేయించి, పొడి చేసి, పసుపు, నీళ్ళు కలిపి చేసే పానీయం సత్తు.
నిలవ పచ్చళ్ళు/నిలవ వంటలు
కుడి|thumb| అచర్ గోస్త్(కోడి మాంసంతో చేసే నిలవ పచ్చడి) పంజాబీ వంటకాల్లో నిలవ పచ్చళ్లు ఎక్కువే. ఈ నిలవ పచ్చళ్ళని చాలా వంటల్లో కూడా వాడుతుంటారు. పంజాబ్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మామిడికాయ నిలవ పచ్చడి చాలా ప్రసిద్ధి.
ఆహారం నిల్వ చేసుకునే పద్ధతి
కుడి|thumb|294x294px|రకరకాల డబ్బాల్లో నిల్వ చేసిన వస్తువులు ఆహార పదార్ధాలను దాచుకోవడానికి సాధారణంగా ఇళ్ళల్లో చాలా రకాల పద్ధుతుల్లో నిల్వ చేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా గాజు సీసాల్లో, పెద్ద డబ్బాల్లో దాస్తుంటారు. పంజాబ్ లో కూడా ఇలాంటి పద్ధతులే వాడతారు. స్మోక్ హొజెస్(వంటింటికి దగ్గరలో పదార్ధాలు నిల్వ చేసుకునే గదులు. ఒక రకంగా స్టోర్ గదులు)లో మాంసాన్ని కాల్చి ప్రత్యేక వస్తువుల్లో నిల్వ చేస్తుంటారు. ఈ పద్ధతుల వల్ల మాంసం ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉండటమే కాక, రుచి కూడా పెరుగుతుందిట. కాల్చిన మాంసాన్ని పంజాబీలు భాపీ గోస్త్ అని పిలుస్తారు.
వంట పద్ధతులు
పంజాబీలు ఆధునిక, సంప్రదాయ పద్ధతుల్లోనూ వంటలు చేస్తుంటారు. పంజాబీ వంటకాల్లో వాడే సంప్రదాయక పొయ్యిలు:
చుల్లా, పంజాబీ భట్టీ
thumb|సంప్రదాయకమైన పంజాబీ పొయ్యి(చుల్లా, భరోలీ). పంజాబీ భాషలో పొయ్యిలను చుల్లా అంటారు. ఈ పొయ్యిలు చాలా ప్రాచీనమైనవి. రాతి పొయ్యిలను భట్టీలు అని అంటారు. ఆరు బయట వంట వండటానికి పూర్వకాలం వీటిని వాడేవారు. ఇప్పటికీ కొన్ని సంప్రదాయక పంజాబీ ఇళ్లలో ఇటుకులు, రాళ్ళు, కొన్ని చోట్ల మట్టితో తయారు చేసే పొయ్యిలను వాడుతుంటారు. వీటిని వడ్డా చుల్లా, బంద్ చుల్లా అని పిలుస్తారు. కొన్ని ఇళ్ళల్లో అయితే గాడి పొయ్యిల మాదిరిగా నేలలో పొయ్యిలు ఉంటాయి. కానీ ఈ రకమైన పొయ్యిలను ఇప్పుడు వాడటం తక్కువే. కుడి|thumb|211x211px|సంప్రదాయ ప్రెజర్ కుక్కర్
పంజాబీల వడ్డనల్లో మర్యాదలు
పంజాబీలు వడ్డనల్లో చాలా మర్యాదలు పాటిస్తారు. ప్రతీ పంజాబీ ఇంటిలోనూ ప్రాంతీయ మర్యాదలు, పట్టింపులు ఉంటాయి. ప్రాంతాలతో మర్యాదలు మారినా, కుటుంబం అంతా కలసి భోజనం చేయడం అనేది మాత్రం వారి సంప్రదాయంలో భాగం.
పండ్లు, మిఠాయిలు, ఆహార పదార్ధాలు, వంటకాలు బహుమతులుగా ఇచ్చి పుచ్చుకోవడం పంజాబీ కుటుంబాల్లో సర్వ సాధారణం. ముఖ్యంగా వసంత కాలంలో తప్పకుండా ఈ మర్యాదలు పాటిస్తారు. పండుగల్లోనూ, ప్రత్యేక సందర్భాల్లోనూ చుట్టుపక్కల వారికి భోజన పదార్ధాలు పంచి పెట్టడం వీరి ఆచారాల్లో ఒకటి. పంజాబ్ ప్రాంతంలో మామిడి పండ్లు విరివిగా పండుతాయి. కాబట్టీ పంట కోత సమయంలో మామిడి పళ్ల విందులు జరుగుతుంటాయి. పుచ్చకాయ, మసాలాలు కలిపిన ముల్లంగి(డైకన్)లను కూడా బంధువులకు, స్నేహితులకు పంచి పెట్టడం వీరి సంప్రదాయం.
పంజాబీ ధాబా
పంజాబీ ధాబాలు సాధారణంగా రోడ్ల పక్కన కనపడుతుంటాయి. సామూహికంగా కూర్చుని మాట్లాడుకోవడానికి కూడా ఈ ధాబాలను ఉపయోగిస్తారు. చౌకగా భోజనం అమ్మడంలో ధాబాలు చాలా ప్రసిద్ధం.
సత్రము
thumb|భద్రాచలం శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామి వారి దేవస్థానములో నిత్యాన్నదాన సత్రం దేవాదాయ, ధర్మాదాయ శాఖ పరిధిలోఉన్నధర్మసత్రాల బాధ్యత ధర్మకర్తల కుటుంబాలకే ఇవ్వబోతున్నారు.ఆ శాఖ చట్టంలోని సెక్షన్‌ 15, 29 కింద 2008 సెప్టెంబరు 11న జీవో ఎం.ఎస్‌. 1098 ప్రకారం కొన్ని సత్రాలకు ఈ మినహాయింపులనిస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇప్పటి వరకు ఈవోలుగా, మేనేజర్లుగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న అధికారులు తమ బాధ్యతలను వంశపారంపర్య ధర్మకర్తలకు, లేదా ఆర్యవైశ్య సంఘాల సభ్యులకు అప్పగించాల్సి ఉంటుంది.ఆస్తులు దేవాదాయశాఖ పరిధిలోనే ఉంటాయి .ఆ సంస్థలకు సత్రాలకు ఇ.ఒ.లు, మేనేజర్లు ఉండకపోయినా ఆ ఆస్తులు దేవాదాయశాఖకే చెందుతాయి. కంట్రిబ్యూషన్స్‌, ఆడిట్‌ ఫీజులు, సి.పి.ఎఫ్‌.లు చెల్లించాలి. ఏటా ఆడిట్‌ చేసి జమాఖర్చులు చెప్పాల్సి ఉంటుంది. ధర్మాసత్రాలు, సంస్థల ఆస్తులు అన్యాక్రాంతం చేయటానికో, అమ్మటానికో ఎవరికీ అధికారులు హక్కులు ఉండవు. దాతలు, వదాన్యుల ఆశయాలకు అనుగుణంగా సత్రాలు నడపాలి.
పంజాబీ వంటకాలు
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ వంటకాలు
సత్రము
మూలాలు
వర్గం:సేవా సంస్థలు వర్గం:సంస్థలు
బొంతు రామ్మోహన్
బొంతు రామ్మోహన్ (జననం 1973 జూలై 5) తెలంగాణ రాష్ట్ర గ్రేటర్ హైదరాబాద్ నగరపాలక సంస్థ మేయర్. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ రాజకీయ నాయకుడు.తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత రామ్మోహన్ హైదరాబాద్ నగరానికి మొదటి మేయర్.
జననం - కుటుంబం
వరంగల్ జిల్లా, మహబూబాబాద్‌ వాసులైన బొంతు వెంకటయ్య, కమలమ్మ దంపతులకు 1973, జూలై 5న రామ్మోహన్‌ జన్మించాడు. రామ్మోహన్‌కు ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్లున్నారు. 2004 లో హైదరాబాద్‌ కు చెందిన శ్రీదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు.వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు (కుజిత, ఉషశ్రీ) ఉన్నారు.
చదువు
బొంతు రామ్మోహన్ ఒకటో తరగతి నుండి ఐదో తరగతి వరకు ఆమనగల్‌‌లో, ఎనిమిది వరకూ నేరడలో, మహబూబాబాద్‌ కంకరబోడ్ హైస్కూల్‌ లో 10వ తరగతి పూతి చేశాడు. ఇంటర్ విద్యను మహబూబాబాద్‌ లోని ఎస్.ఎస్.సి. జూనియర్ కళాశాలలో,వరంగల్ లోని ఆదర్శ కళాశాలలో డిగ్రీ, ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేసి, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో ఎంఏ, ఎల్‌ఎల్‌ఎం, పీహెచ్‌డీ (పాలిటిక్స్)‌‌ పూర్తి చేశాడు.
వివాహం
బొంతు రామ్మోహన్ 7 ఫిబ్రవరి 2004న శ్రీదేవిని ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
బొంతు రామ్మోహన్ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన లక్ష్యంతో 2002లో ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరి, తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యార్థి విభాగం ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన 2005లో విద్యార్ధి విభాగం రాష్ట్ర అధ్యక్షులుగా నియమితులై 2007 వరకు పని చేశాడు. రామ్మోహన్ 2007 నుంచి 2009 వరకు టీఆర్ఎస్ కార్యదర్శిగా, విద్యార్ధి విభాగం ఇన్‌ఛార్జిగా పని చేసి, 2009 నుండి 2016 వరకు రాష్ట్ర యువజన విభాగం అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. బొంతు రామ్మోహన్ 2016లో గ్రేటర్ హైదరాబాద్ నగరపాలక సంస్థకు జరిగిన ఎన్నికలలో చర్లపల్లి డివిజన్ నుంచి కార్పోరేటర్ గా 7,869 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి, మేయర్ సీటును దక్కించుకున్నారు.
మాస్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ
ఎ మాస్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (సంక్షిప్త M.Sc. ఐటి, MSc it లేదా msit) అనేది ఒక రకం పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ అకడమిక్ మాస్టర్ డిగ్రీ సాధారణంగా ఒక యూనివర్సిటీ యొక్క కాలేజ్ ఆఫ్ బిజినెస్ లో అందించబడుతుంది, ఇటీవల సంవత్సరాల్లో ఇంటిగ్రేటెడ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ కళాశాలలు. ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, ముఖ్యంగా ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ డెవలప్ మెంట్ ప్రక్రియ నిర్వహించుకునే వారికి ఎంజిఐ డిగ్రీ రూపొందించారు. msit డిగ్రీ అనేది సమాచార వ్యవస్థల నిర్వహణకు ఒక మాస్టర్ కు సమానంగా ఉంటుంది, ఇది అసోసియేషన్ ఆఫ్ బిజినెస్ (aacsb) ను ముందుగానే గుర్తించబడిన పలు ప్రత్యేక మాస్టర్స్ డిగ్రీ కార్యక్రమాల్లో ఒకటిగా ఉంది.
అధ్యయన కోర్సు సమాచార వ్యవస్థల క్రమశిక్షణ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. కోర్ కోర్సులు (సాధారణంగా) వ్యవస్థల విశ్లేషణ, వ్యవస్థల రూపకల్పన, డేటా కమ్యూనికేషన్స్, డేటాబేస్ రూపకల్పన, ప్రాజెక్ట్ నిర్వహణ, భద్రత. డిగ్రీ సాధారణంగా కంప్యూటర్ శాస్త్రం, వ్యాపార నైపుణ్యాలు రెండింటిలోనూ న్యాయకార్యంగా ఉంటుంది, అయితే కోర్ కరిక్యులం స్కూలు మీద ఆధారపడవచ్చు, ఇతర డిగ్రీలు, స్పెషలైజేషన్లు వీటితో సహా:
ఐశ్వర్య మీనన్
ఐశ్వర్య మీనన్ భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె తెలుగు, తమిళ్, మలయాళం మరియు కన్నడ సినిమాల్లో నటించింది.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
ఈశ్వర్య మీనన్ కుటుంబం కేరళ లోని చెందమంగళం నుండి వచ్చింది, కానీ ఆమె తమిళనాడు లోని ఈరోడ్‌లో పుట్టి పెరిగింది. ఆమె ఎస్.ఆర్.ఎమ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ నుండి ఇన్‌స్ట్రుమెంటేషన్ ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసింది.
కెరీర్
తమిళ సినిమా కాదలిల్ సోదప్పువదు ఎప్పడి సినిమాతో ఐశ్వర్య మీనన్ అరంగేట్రం చేసింది. ఎమ్ ఎస్ రమేష్ దర్శకత్వం వహించిన దశావళ చిత్రంతో కన్నడ పరిశ్రమలో అక్షరగా పరిచయం అయింది. ఆమె జోగి ఫేమ్ ప్రేమ్ సరసన నటించింది. ఈ చిత్రం 2013 అక్టోబరు 11న విడుదలైంది. ఇందులో మానసిక వికలాంగ బాలికగా ఆమె నటనకు మంచి ఆదరణ లభించింది.
తన తదుపరి తమిళ చిత్రం ఆపిల్ పెన్నే. ఈ చిత్రం తల్లి, కుమార్తె సంబంధంపై ఆధారపడింది, కుమార్తెగా ఐశ్వర్య మీనన్, ఆమె తల్లిగా రోజా నటించారు. ఆమె తర్వాత కన్నడ హర్రర్ కామెడీ నమో బూతాత్మలో నటించింది. ఫహద్ ఫాసిల్‌ తో కలిసి నటించింది. తను మలయాళంలో రొమాన్స్ చిత్రం మాన్‌సూన్ మ్యాంగోస్‌లో తో అరంగేగ్రం చేసింది. ఇందులో ఆమె "ప్రాక్టికల్, స్వతంత్ర యువతి" రేఖ పాత్రను పోషించింది. ఆమె ఆ తర్వాత సి.ఎస్ అముధన్ తమిళ్ పదం 2 లో లో నటించి మెప్పించింది.
టీవీ సీరియల్
శృతి/అఖిలాండేశ్వరిగా తెండ్రాల్
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1995 జననాలు
ట్రూకాలర్
ట్రూకాలర్ అనేది స్మార్ట్ ఫోన్ అప్లికేషన్. ప్రతీ స్మార్ట్ ఫోన్ లోనూ తప్పని సరిగా ఉంటున్న యాప్ లలో ట్రూ కాలర్ ఒకటి. అపరిచిత నంబర్ల నుండి వచ్చే కాల్ లలను గుర్తించడం, కాల్ బ్లాకింగ్, స్పాం కాల్ లను రాకుండా చేయడం వంటి పనులను చేస్తుంది.
కాలర్-ఐడెంటిఫికేషన్, కాల్-బ్లాకింగ్, ఫ్లాష్-మెసేజింగ్, కాల్-రికార్డింగ్ (ఆండ్రాయిడ్‌లో వెర్షన్ 8 వరకు), ఇంటర్నెట్‌ను ఉపయోగించడం ద్వారా చాట్, వాయిస్ వంటి పనులను చేసే లక్షణాలు  కలిగి ఉంది. ఈ సేవలను పొందడానికి వినియోగదారుడు తన సెల్యులర్ మొబైల్ నందు గల ట్రూ కాలర్ అప్లికేషన్ లో తమ మొబైల్ నెంబరును నమోదు చేసుకొని రిజిస్టరు కావాల్సి ఉంటుంది. ఈ అప్లికేషన్ ఆండ్రాయిడ్, ఐ.ఓ.ఎస్ కోసం అందుబాటులో ఉంది.
చరిత్ర
ట్రూకాలర్‌ను ట్రూ సాఫ్ట్‌వేర్ స్కాండినేవియా ఎబి అభివృద్ధి చేసింది, ఇది స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌లో ప్రైవేటుగా నిర్వహించబడుతున్న సంస్థ. దీనిని అలాన్ మామెడి,  నామి జారింఘలం లు  2009 లో స్థాపించారు.
ఇది మొదట 2009 జూలై 1 న సింబియన్,  మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ మొబైల్‌లో ప్రారంభించబడింది. ఇది 2009 సెప్టెంబరు 23 న ఆండ్రాయిడ్, ఆపిల్ ఐఫోన్ కోసం, 2012 ఫిబ్రవరి 27 న RIM బ్లాక్‌బెర్రీ కోసం, 2012 మార్చి 1  న విండోస్ ఫోన్ కోసం, 2012 సెప్టెంబరు 3 న నోకియా సిరీస్ 40 కోసం విడుదల చేయబడింది.
సెప్టెంబరు 2012 నాటికి ప్రతీ నెల ఐదు మిలియన్ల ట్రూ కాలర్ వినియోగదారులు 120 మిలియన్ల టెలీఫోను నెంబరు డేటాబేస్ శోధనలను చేసారు. 2013 జనవరి 22 నాటికి వినియోగదారుల సంఖ్హ్య 10 మిలియన్లకు చేరింది. జనవరి 2017 నాటికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ట్రూకాలర్ వినియోగదారులు 250 మిలియన్లకు చేరారు. 2020 ఫిబ్రవరి 4 నాటికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఇది 200 మిలియన్ల నెలవారీ వినియోగదారులను కలిగి ఉండే ఒక్క భారతదేశంలో 150 మిలియన్ల వినియోగదారులను కలిగి ఉంది.
2012 సెప్టెంబర్ 18 న, పూర్వపు MySQL చే నిర్వహించబడుతున్న వెంచర్ కాపిటల్ అయిన ఓపెన్ ఓషన్,  నోకియా ఎగ్జిక్యూటివ్స్ లు కలసి US$1.3 మిలియన్ల యు.ఎస్.డాలర్లు పెట్టుబడి పెడుతున్నట్లు టెక్‌క్రంచ్ ప్రకటించాడు.
"కీలక మార్కెట్లలో" - ముఖ్యంగా ఉత్తర అమెరికా, ఆసియా, మధ్యప్రాచ్యాలలో తన అడుగుజాడలను విస్తరించడానికి కొత్త నిధులను ఉపయోగించాలని ఉద్దేశించినట్లు ట్రూకాలర్ చెప్పింది.
ఫిబ్రవరి 2014 లో, సీక్వోయా క్యాపిటల్,  ప్రస్తుత పెట్టుబడిదారుడు ఓపెన్ ఓషన్, ట్రూకాలర్ చైర్మన్ స్టీఫన్ లెన్హామర్, అనామక  ప్రైవేట్ పెపెట్టుబ డిదారులతో పాటు  $18.8 మిలియన్ల నిధులను అందుకుంది.
స్మార్ట్‌ఫోన్‌కు ఫోన్ చేసినప్పుడు వ్యాపార సంస్థల నెంబర్లను గుర్తించడంలో సహాయపడటానికి యెల్ప్ యొక్క API డేటాను ఉపయోగించడానికి ఇది యెల్ప్‌తో భాగస్వామ్యాన్ని ప్రకటించింది.
అదే సంవత్సరం అక్టోబర్‌లో, వారు నిక్లాస్ జెన్‌స్ట్రోమ్ యొక్క అటామికో పెట్టుబడి సంస్థ నుండి, క్లీనర్ పెర్కిన్స్ కాఫీఫీల్డ్ & బైయర్స్ నుండి 60 మిలియన్లను అందుకున్నారు.
2015 జూలై 7న ట్రూకాలర్ భారతదేశంలో ప్రత్యేకంగా ట్రూమెసెంజర్ అనే ఎస్.ఎం.ఎస్ అప్లికేషన్ ను ప్రారంభించింది. ఎస్.ఎం.ఎస్ సందేశాల పంపినవారిని గుర్తించడానికి ట్రూమెసెంజర్ వినియోగదారులను అనుమతిస్తుంది. ఈ ప్రయోగం భారతదేశంలో కంపెనీ వినియోగదారుల సంఖ్యను పెంచే లక్ష్యంతో జరిగింది.
డిసెంబర్ 2019 లో, ట్రూకాలర్ 2022 న ఐపిఓలో ప్రజల్లోకి వెళ్లాలని యోచిస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.
భద్రత, గోప్యతా సమస్యలు
2013 జూలై 17 న, ట్రూకాలర్ సర్వర్లను సిరియన్ ఎలక్ట్రానిక్ ఆర్మీ హ్యాక్ చేసిందని ఆరోపించింది. ఈ బృందం తన ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో 459 జిబిల డేటాబేస్‌ను  ప్రధానంగా సర్వర్‌లలో బ్లాగు ఇన్‌స్టాలేషన్ యొక్క పాత వెర్షన్ కారణంగా తిరిగి పొందిందని పేర్కొంది. 2013 జూలై 18 న, ట్రూకాలర్ తన బ్లాగులో ఒక ప్రకటనను విడుదల చేసింది, వారి వెబ్‌సైట్ వాస్తవానికి హ్యాక్ చేయబడిందని పేర్కొంది, అయితే ఈ దాడి పాస్‌వర్డ్‌లు లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ సమాచారాన్ని వెల్లడించలేదని పేర్కొంది.
2019 నవంబర్ 23 న భారతీయ ఆధారిత భద్రతా పరిశోధకుడు ఎహ్రాజ్ అహ్మద్ వినియోగదారుల డేటాతో పాటు సిస్టమ్, స్థాన సమాచారాన్ని బహిర్గతం చేసే భద్రతా లోపాన్ని కనుగొన్నారు. ట్రూకాలర్ ఈ సమాచారాన్ని ధృవీకరించారు. బగ్ వెంటనే పరిష్కరించబడింది.