cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జలతరంగం
జలతరంగం ప్రాచీన తూర్పు భారతదేశంలో ప్రాచీనకాలం నుండి ఉపయోగంలో ఉన్న వాద్యమని కొందరు విద్వాంసుల అభిప్రాయం. ఇది ప్రాచీన సంగీత పారిజాతం (Sangeet Parijaat) గ్రంధంలో ఘన వాద్యంగా పేర్కొనబడింది. సంగీతసారం (SangeetSaar) లో 22 పాత్రలతో వాయించే జలతరంగం ఉత్తమమైనదిగాను, 15 పాత్రలతో వాయించేది మాధ్యమికమైనదిగాను పేర్కొనబడింది. వివిధ పరిమాణాలు కలిగిన పాత్రలు ఇత్తడి గాని పింగాణితో గాని చేయబడి వుంటాయి. ఆధునిక కాలంలో పింగాణీతో తయారైన 16 పాత్రల జలతరంగం ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ పాత్రలను అర్ధచంద్రాకారంలో అమర్చి వాద్యకారునికి అందుబాటులో ఉంచుతారు. పాత్రలలో నీటితో వివిధ స్థాయిల వరకు నింపుతారు. వాద్యకారుడు పాత్రలను చెక్క కర్రతో మెల్లగా తాకినప్పుడు వివిధ స్వరాలు పలుకుతాయి. అయితే స్వర రాగ బద్ధమైన సంగీతాన్ని పండించడానికి విశిష్టమైన అనుభవం చాలా అవసరం.
డా.లాల్‌మణి మిశ్రా రచించిన 'భారతీయ సంగీత వాద్యాలు' (Bharatiya Sangeet Vadya) పుస్తకంలో జలతరంగం గురించి పేర్కొన్నారు.
మూలాలు
భారతీయ సంగీత వాద్యాలు. భారతీయ జ్ఞానపీఠ్, క్రొత్తఢిల్లీ.
బయటి లింకులు
వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు వర్గం:భారతీయ సంగీతం వర్గం:భారతీయ వాద్యపరికరాలు
నాభాగుడు
నాభాగుడు సూర్య వంశంనకు చెందినవాడు. యయాతికి కుమారుడు, శ్రీరాముడికి ముత్తాత.
పురాణ కథ
నాభాగుడు చిన్న వయసులోనే ఆధ్యాత్మిక విద్యను నేర్చుకోవడానికి గురుకులానికి వెళ్తూ ముసలివాడైన తన తండ్రిని, పొలాన్ని చూసుకోమని తన అన్నలకు అప్పగించాడు. చదువు పూర్తిచేసుకొని వచ్చి తన పొలం గురించి అన్నలను అడుగగా, స్వార్థపరులైన అన్నలు నాభాగుడితో నీ వంతు ఆస్తి నాన్నగారే, ఆయన వద్దకు వెళ్లి కావాల్సింది తీసుకో అని చెప్పారు. అప్పుడు నాభాగుడు తండ్రివ ద్దకు వెళ్ళి జరిగిన విషయం చెప్పి, పరిష్కారం చూపమని కోరాడు. అత్యంత జ్ఞానులయిన అంగిరసులు సత్రయాగం చేస్తూ ఉన్నారని, వారికి ఆ యాగం చేసే 6వ రోజున విస్వేదేవతలకు చేసే సూక్తులు జ్ఞాపకమునకు రావు నాభాగుడిని అక్కడికివెళ్ళి వారికి ఆ సూక్తులను గుర్తుచేయమని చెప్పాడు. నభాగుడు తండ్రి చెప్పిన విధంగా చేయగా, ఆ అంగిరసులు ఆ యాగంలో మిగిలిన డబ్బును అతనికి ఇచ్చి, వారు స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయారు.
ఆ డబ్బును తీసుకొని వస్తుండగా, ఒక నల్లని సుందరమైన ఆకారం కలిగిన ఒక యువకుడు ఆ డబ్బును తీసుకొన్నాడు. తన డబ్బును తనకు ఇమ్మని అడుగగా, నీ తండ్రి దీనిని నీకు ఇవ్వమని చెప్పినట్లయితే ఇస్తాను అని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. నాభాగుడు తండ్రి వద్దకు వెళ్ళి విషయం చెప్పగా, తన మనోనేత్రంతో చూసిన నాభాగుడి తండ్రి ఆ యాగం చేసిన బ్రాహ్మణులు ఆ యాగంలో మిగిలిన భాగంను శివుడికి ఇస్తామని సంకల్పించారు కాబట్టి ఆ భాగం శివుడికే చెందుతుందని చెప్పి నాభాగుడిని పంపించాడు. నాభాగుడు వచ్చి అదే విషయం ఆ యువకుడికి చెప్పగా, సంతోషించిన శివుడు ఆ యజ్ఞభాగంను నాభాగుడికి ఇచ్చి, అతనికి సనాతనమైన బ్రహ్మజ్ఞానంను ఉపదేశించాడు. ఇతడు తన పనుల వలన వైశ్యత్వంను పొందాడు. నాభాగుడు సుప్రభ అను ఒక వైశ్యస్త్రీని గాంధర్వ వివాహం చేసుకోవడం వల్ల వైశ్యుడు అయ్యాడని మార్కండేయ పురాణంలో ఉన్నది.
మూలాలు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు వర్గం:రామాయణంలోని పాత్రలు
ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్
నేపథ్యం
పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంతో ఉంది గ్రామీణ భారతదేశంలో పాలనలో ఇ-పంచాయతీ మిషన్ మోడ్ ప్రాజెక్ట్ (ఎంఎంపి) లో ఒకటి, భారత  ప్రభుత్వం యొక్క డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం లో ఇదీ ఒక భాగము.ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ 2020 ఏప్రిల్ 24 న రెండు మొబైల్ పోర్టల్స్ ఇ-గ్రామ్ స్వరాజ్ పోర్టల్ & స్వామిత్వా పథకాన్ని ప్రారంభించారు. పోర్టల్స్ ను egramswaraj.gov.in లో యాక్సెస్ చేయవచ్చు, మొబైల్ లో డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం 2.5 లక్షల అంతర్గత పనుల ప్రక్రియలను ఆటోమేటింగ్ చేయడం, దీనివలన  దేశవ్యాప్తంగా 30 లక్షల మంది కి పైగా లబ్ధిపొందిన పంచాయతీలు , సుమారు 10 లక్షల మంది పి.ఐ.ఆర్.ఐ లు ఇందులో భాగము. ఇది కింది స్థాయిలో ప్రజాస్వామ్యం సమర్థవంతంగా పనిచేసేలా చేస్తుంది.
ప్రయోజనం
గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్ / యాప్ ద్వారా అన్ని పనులను పర్యవేక్షించడం, రికార్డ్ చేయడం గ్రామ ప్రాంతాల్లో ప్రాజెక్టుల అమలును వేగవంతం చేస్తుంది.
ఇది కొనసాగుతున్న అభివృద్ధి పనుల వివరాలు, ప్రాజెక్టుల కోసం కేటాయించిన నిధిని కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి, ఒకరు ప్రాతిపదికను తెలుసుకోవచ్చు.
పంచాయతీ సచివ్, పంచాలకు సంబంధించిన అన్ని వివరాలను గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్‌లో చూడవచ్చు.
నందనాపురం
నందనాపురం , అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, అనంతగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన అనంతగిరి నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 87 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2 ఇళ్లతో, 11 జనాభాతో 19 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6, ఆడవారి సంఖ్య 5. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 11. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584226 .పిన్ కోడ్: 535145.
ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్
ప్రయోజనం
పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క పనులను గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్ ద్వారా పొందవచ్చు.
నందనాపురం
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్
ప్రయోజనం
గ్రామ్ స్వరాజ్ పోర్టల్, అప్లికేషన్ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల వికేంద్రీకృత ప్రణాళిక ద్వారా పారదర్శకతకు ప్రోత్సాహాన్ని ఇస్తుంది, పురోగతి నివేదికల నవీకరణలు , జవాబుదారీతనం పెంచుతుంది.
నందనాపురం
విద్యా సౌకర్యాలు
బాలబడి శృంగవరపుకోటలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల పెంపుడువలసలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొండిబలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తోకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అనంతగిరిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్
ఇ-గ్రామ్ స్వరాజ్ యాప్
ఇ-గ్రామ్ స్వరాజ్ అనువర్తనం పంచాయతీల ఖాతాను ఉంచే ఒకే డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫాం. ఇందులో ప్రతి వ్యక్తికి పంచాయతీ అభివృద్ధి పనులు, నిధులు, పనితీరు గురించి సమాచారం లభిస్తుంది.ఇది ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్ వెబ్ పోర్టల్‌కు పొడిగింపుగా పనిచేస్తుంది
నందనాపురం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్
మూలాలు
గ్రామ్ స్వరాజ్ పోర్టల్ అనువర్తనం
వర్గం:భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ
నందనాపురం
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వార్తాపత్రిక, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
నందనాపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
నందనాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
రాగులు, వరి
మూలాలు
వర్గం:అనంతగిరి మండలంలోని గ్రామాలు
పైగా ప్యాలెస్
చరిత్ర
మీర్ మహబూబ్ అలీఖాన్ దగ్గర ప్రధానమంత్రిగా పైగా వంశానికి చెందిన నవాబ్ వికారుల్ ఉమ్రా పని చేసేవాడు. ఆ వంశం పేరుమీదుగా దీనిని పైగా ప్యాలెస్‌గా పేరు వచ్చింది. అయితే ఈ భవనం నిజాంకు నచ్చడంతో ఆయనకే బహుమతిగా ఇవ్వడం జరిగింది. మీర్ మహబూబ్ అలీఖాన్ తన కుటుంబసమేతంగా అప్పుడప్పుడు ఈ ప్యాలెస్ కు వచ్చేవాడు.
నిజాం పాలన తరువాత ఈ ప్యాలెస్ ప్రభుత్వ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. ఆ తరువాత 2008 అక్టోబరు 24 నుండి హైదరాబాదులోని యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా కాన్సులేట్ జనరల్ కోసం కేటాయించారు. 2023లో ఫైనాన్సియల్‌ డిస్ట్రిక్‌లో కొత్తగా యూఎస్‌ కాన్సులేట్‌ భవనం నిర్మాణం చేసి, కార్యాలయం అక్కడికి మార్చబడింది. దాంతో ఇది శుభకార్యాలకు, ఇతర కార్యక్రమాలకు ఈ ప్యాలెస్ వేదికగా మారింది. 2023లో ఈ భవనాన్ని హైదరాబాదు మహానగర అభివృద్ధి సంస్థ తిరిగి స్వాధీనం చేసుకొని, దాని నిర్వహణను పర్యవేక్షిస్తున్నది.
నిర్మాణం
దాదాపు 119 సంవత్సరాల క్రితం రెండున్నర ఎకరాల్లో సువిశాలంగా, రెండు అంతస్తుల్లో అత్యాధునిక హంగులతో యూరోపియన్ శైలీలో ఈ ప్యాలెస్ రూపొందింది. ఈ ప్యాలెస్ కు 22 అడుగుల ఎత్తైన పెకప్పు ఉంది. మొదటి అంతస్తులో 20 గదులు ఉన్నాయి. వాటి బాతురూం గదులు ఒక్కోటి 300 అడుగుల్లో ఉన్నాయి. రెండవ అంతస్తుకు చేరుకోడానికి కలపతో చేసిన మెట్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
తెలంగాణ మ్యూజియంగా
5 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ భవనం కోర్‌ సిటీలో ఎంతో విశాలంగా ఉన్న ఈ పైగా ప్యాలెస్‌ను అత్యంత కీలకమైన సేవలను అందించేందుకు వినియోగించాలని నిర్ణయించిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం, దీనిని తెలంగాణ మ్యూజియంగా మార్చేందుకు ప్రణాళికలు చేస్తోంది.
రాజిందర్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
రాజిందర్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఢిల్లీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం న్యూఢిల్లీ జిల్లా, న్యూఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని పది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
శింశుమారము
జ్యోతిశ్చక్రము. ఇది భగోళమున అన్నిటికిని పైన ఉండును. ఈచక్రమున ధ్రువుఁడు ఇంద్రవరుణకశ్యప ప్రముఖులతో కూడి నిత్యము ప్రదక్షిణముగ తిరుగుచు ఉండును. మఱియు దీని పుచ్ఛమున ప్రజాపతియు అగ్నీంద్ర ధర్ములును, పుచ్ఛమూలమున ధాతృవిధాతలును, కటిప్రదేశమున ఋషిసప్తకమును, ఉత్తర హనువున అగస్త్యుఁడును, అపరహనువున యముఁడును, ముఖమున అంగారకుఁడును, గుహ్యమున శనైశ్చరుఁడును, మేఢ్రమున బృహస్పతియును, పక్షమున ఆదిత్యుఁడును, నాభిని శుక్రుఁడును, చిత్తమున చంద్రుఁడును, స్తనమున అశ్వినులును, ప్రాణాపానముల బుధుఁడును, సర్వాంగములను శని కేతు గ్రహములును, రోమమున తారలును ఉండును. ఇది సర్వదేవతామయము అయిన పుండరీకాక్షుని దివ్యదేహముగా ఎఱుఁగవలయును.
వర్గం:జ్యోతిష శాస్త్రం
ఏక్తాభ్యాన్
ఏక్తాభ్యాన్ (జననం 1985) ఇండియన్ విమెన్స్ క్లబ్, డిస్క్ త్రో ఈవెంట్లలో భారతదేశానికిప్రాతినిధ్యంవహిస్తున్నపారాఅథ్లెట్. 2018 లో ఇండోనేషియాలోనిజకార్తాలోజరిగినఆసియాపారాగేమ్స్‌లో భారత దేశానికి ప్రాతినిద్యం వహించిన ఆమె క్లబ్ త్రో ఈవెంట్‌లోబంగారుపతకం సాధించింది. 2017లో లండన్‌ లో అలాగే 2019లో దుబాయ్‌ లో జరిగిన వరల్డ్ పారాఅథ్లెటిక్  ఛాంపియన్‌షిప్‌ లలో పాల్గొన్న ఆమె 2020 టోక్యో ఒలంపిక్స్‌‌కు కూడా అర్హత సాధించింది. ఆమె 2016 లోబెర్లిన్, 2017 లోదుబాయ్ ,2018లో ట్యునీషియా లోజరిగిన వివిధ ఐపిసిగ్రాండ్ పిక్స్‌ పోటీల్లో పతకాలు సాధించింది.
2016, 2017, 2018 నేషనల్ పారాఅథ్లెటిక్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ లోబంగారుపతకం సాధించిన భ్యాన్ జాతీయ ఛాంపియన్‌గా నిలిచింది. ఆమె 2018 లోవికలాంగులలో సాధికారత సాధించినందుకుగానూ  జాతీయ అవార్డును, 2019మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా హరియాణా గవర్నర్ చేతుల మీదుగా రాష్ట్ర అవార్డును అందుకుంది.
పారా ఛాంపియన్ ప్రోగ్రాం ద్వారా ఆమెకు గోస్పోర్ట్స్ ఫౌండేషన్ మద్దతు ఇస్తోంది.
వ్యక్తిగత జీవితం, నేపథ్యం
ఏక్తా 1985 లో హరియాణా లో జన్మించింది. తండ్రి బల్జీత్ ఏక్తా హిస్సార్ జిల్లాలో హార్టీ కల్చర్ ఆఫీసర్‌గా పని చేసి రిటైర్ అయ్యారు. ఆమెకు ఇద్దరు తోబుట్టువులు ఉన్నారు. 2003లో రోడ్డు ప్రమాదానికి గురయ్యంది ఏక్తా. ఆ  ప్రమాదంలో ఆమె వెన్నుపూస తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ఆమె ఆసుపత్రిలో తొమ్మిదినెలలు గడపాల్సి వచ్చింది.రెండు ఆపరేషన్లు జరిగిన తర్వాత వాటి నుంచి కోలుకునేందుకు చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చింది. ఆపై కొంత వరకు ఆత్మ విశ్వాసాన్ని సాధించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం:
హిస్సార్‌లో ఏక్తా తన డిగ్రీని పూర్తి చేసింది. 2011 లో,ఆమె హరియాణా సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షను క్లియర్ చేసి అసిస్టెంట్ ఎంప్లాయ్‌మెంట్ ఆఫీసర్‌గా చేరింది. 2015 లో, ఆమెఅథ్లెట్అమిత్ సరోహ్‌ను కలుసుకున్నారు. ఆయన్ను కలిసిన తర్వాత ఆయనలాగే తాను కూడా పారా అథ్లెట్ కావాలనుకున్నారు భ్యాన్. ఆమె డిస్క్ త్రో ఈవెంట్స్‌లోశిక్షణ తీసుకోవడం ప్రారంభించింది.
వృత్తిపరమైనవిజయాలు
జూలైలో బెర్లిన్‌లో జరిగిన 2016 ఐపిసిగ్రాండ్ పిక్స్‌ తో ఏక్తా తన కెరియర్‌ను ప్రారంభించింది.అక్కడ ఆమె క్లబ్ త్రోలో సిల్వర్ పతకాన్నిసాధించింది. ఆమె పంచకులాలో జరిగిన 2016 నేషనల్ పారా అథ్లెటిక్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లోపాల్గొన్నారు. అక్కడ క్లబ్‌ త్రోలో బంగారుపతకాన్ని, డిస్క్ త్రోలో కాంస్యపతకాన్ని  సాధించింది. 2017 లో, ఆమెజాతీయఛాంపియన్‌షిప్‌లో రెండవ సారి పోటీ పడి రెండు ఈవెంట్లలోనూ బంగారు పతకాన్నిసాధించింది. దుబాయ్‌లోజరిగిన 2017 ఐపిసిగ్రాండ్ పిక్స్‌లో కూడా ఆమె పోటీ చేసింది. ఆమె మొత్తం మీద 4 వస్థానంలో నిలిచింది. రెండు ఈవెంట్లలోనూ కొత్త ఆసియా రికార్డు సృష్టించింది. అదే ఏడాది ఏక్తా లండన్‌లో జరిగిన జరిగిన తన మొదటి ప్రపంచ పారా అథ్లెటిక్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లోకూడా పాల్గొనింది. ఆ పోటీల్లో క్లబ్‌ త్రోలో ఆమె అంతర్జాతీయంగా 6 వస్థానంలో నిలవగా, ఆసియాలో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. అప్పటికే నేషనల్ ఛాంపియన్‌గా ఉన్న ఏక్తా 2018 లో పంచకులా లో జరిగిన నేషనల్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లోనూ బంగారు పతకం సాధించింది. ఆ ఏడాది, ఇండోనేషియా లోని జకర్తా లో అక్టోబర్‌లో జరిగిన 2018 ఆసియా పారాక్రీడలపై ఆమె దృష్టి నిలిపింది. అలా ఆ ఏడాది మొత్తం రాబోయే పోటీలకు సిద్ధమయ్యే పనిలోనే ఉంది ఏక్త. ఆపై ట్యునీషియాలో 2018లో జరిగిన ఐపీసీ గ్రాండ్ పిక్స్‌లో క్లబ్‌ త్రోలో స్వర్ణం, డిస్క్ త్రోలో కాంస్యం సాధించింది.
2018అక్టోబర్లో, కౌలాలంపూర్‌ లోజరిగినమహిళల క్లబ్‌త్రో ఈవెంట్లో అగ్రస్థానంలో నిలిచి ఆసియా పారా గేమ్స్‌లోనూ ఏక్తా భారత దేశానికి నాల్గవ స్వర్ణాన్ని సాధించి పెట్టింది. ఆమె తన నాల్గవ ప్రయత్నంలో యుఏఈకి చెందిన అల్కబీ థెక్రాపై విజయం సాధించింది. ఈ ఈవెంట్లో ఏక్తా 16.02 మీ విసరగా ఆమె ప్రత్యర్థి 15.75 మీ. దూరం మాత్రమే విసరగల్గారు. అలా ఆసియాపారాగేమ్స్‌లో స్వర్ణం సాధించిన రెండవ భారతీయ మహిళగా, హరియాణా రాష్ట్రం నుంచి మొదటి మహిళగా రికార్డు సృష్టించింది. ఏక్తా ప్రస్తుతం హరియాణా  ప్రభుత్వంలో ఎంప్లాయిమెంట్ అధికారిగా పని చేస్తుంది. ఆమె 2020 స్పోర్ట్స్ స్టార్ ఏసెస్ అవార్డుల్లో  పారా స్పోర్ట్స్ వుమెన్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా నిలిచింది. 2018 సంవత్సరానికి గానూ ఈఎస్పీఎన్ డిఫరెంట్లీ ఏబుల్డ్ అథ్లెట్ ఆఫ్‌ ది ఇయర్ అవార్డుకు ఎంపికయ్యింది.
మూలాలు
వర్గం:హర్యానా క్రీడాకారులు వర్గం:క్రీడాకారిణులు వర్గం:హర్యానా వ్యక్తులు వర్గం:1985 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దీపాలదిన్నెపాలెం (సత్తెనపల్లి)
దీపాలదిన్నెపాలెం, పల్నాడు జిల్లా, సత్తెనపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
మూలాలు
వర్గం:సత్తెనపల్లి మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
రాఘాపూర్ (సిర్పూర్ గ్రామీణ)
రాఘాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, కొమరంభీం జిల్లా, సిర్పూర్ (యు) మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన సిర్పూర్ గ్రామీణ నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 75 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 177 ఇళ్లతో, 895 జనాభాతో 745 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 463, ఆడవారి సంఖ్య 432. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 829. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569752 .పిన్ కోడ్: 504313.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల జైనూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల సిర్పూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల సిర్పూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల జైనూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ బెల్లంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉట్నూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం జైనూర్లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రాఘాపూర్లో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
చీపురుపల్లి మండలం
చీపురుపల్లి మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన మండలం.
రాఘాపూర్ (సిర్పూర్ గ్రామీణ)
భూమి వినియోగం
రాఘాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చీపురుపల్లి మండలం
మండలం కోడ్: 4827.ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 32 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
రాఘాపూర్ (సిర్పూర్ గ్రామీణ)
ఉత్పత్తి
రాఘాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, సోయాబీన్, జొన్న
చీపురుపల్లి మండలం
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
పట్నఘడ్
పట్నఘడ్ 2018 ఫిబ్రవరి 23, ఒడిషా 2019లో తెలుగులో విడుదలైన సినిమా. రేంజ్‌ రాయల్‌ సినీ ల్యాబ్స్‌ బ్యానర్ పై శ్రీధర్‌ మార్తా నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాజేష్ టచ్‌రివర్ దర్శకత్వం వహించాడు. అతుల్‌ కులకర్ణి, మనోజ్‌ మిశ్రా, తనికెళ్ళ భరణి, యశ్‌పాల్‌ శర్మ, షిజ్జు, సంజు శివరామ్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 2019 నవంబరు 8న విడుదలైంది.
వట్లూరు (ఏలూరు)
వట్లూరు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఏలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
చిత్రమాలిక
క్రమంగా ఏలూరు పట్టణం విస్తరిస్తున్నందున ఈ గ్రామం పట్టణం లక్షణాలను కలిగి ఉంది. హౌసింగ్ బోర్డు ఏర్పరచిన ఒక కాలనీ కూడా వట్లూరులో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రైల్వేలైను క్రాస్ అవ్వడం వలన వట్లూరు రైల్వేగేటు వద్ద ట్రాఫిక్ అంతరాయం అధికంగా ఉండేది. ఏలూరు బైపాస్ రోడ్ నిర్మించినాక ఈ సమస్య కొంతవరకు అదుపులోనికి వచ్చింది.
వ్యవసాయం
ఈ గ్రామంలో వరి ముఖ్యమైన పంట.
విద్యా సంస్థలు
thumb|221px|సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి ఇంజినీరింగ్ కాలేజి, వట్లూరు, ఏలూరు వద్ద ఏలూరు పట్టణానికి చెందిన సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి విద్యా సంస్థలు తమ క్రొత్త కాలేజీలను వట్లూరులో స్థాపిస్తున్నది. ప్రస్తుతం ఉన్న కాలేజీలు.
మూలాలు
వర్గం:ఏలూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
మహ్మద్ కరీమున్నీసా
మహ్మద్‌ కరీమున్నీసా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యురాలు.
జననం, కుటుంబం
మహ్మద్‌ కరీమున్నీసా 6 జూన్ 1966లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, [కృష్ణా జిల్లా]] , విజయవాడ లో షేక్ రసూల్, షేక్ మల్లింబీ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె భర్త పేరు ఎండి సలీం. ఆమెకు ఐదుగురు పిల్లలు ఉన్నారు.
రాజకీయ జీవితం
కరీమున్నీసా కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి, వైఎస్ఆర్సీపీ పార్టీ స్థాపించిన నాటి నుండి పార్టీ కార్యక్రమాల్లో క్రియాశీలకంగా పాల్గొంది. ఆమె విజయవాడ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నుండి 56వ డివిజన్‌ కార్పొరేటర్ గా పని చేసింది. మహ్మద్‌ కరీమున్నీసాను వైఎస్సార్‌సీపీ తరపున ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్థిగా ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి 25 ఫిబ్రవరి 2021న ఖరారు చేశాడు. ఆమె శాసనసభ్యుల కోటాలో ఎమ్మెల్సీగా ఏకగ్రీవం అయినట్లు 8 మార్చి 2021న ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల రిటర్నింగ్‌ అధికారి తెలిపాడు. ఆమె శాసనసభ్యురాలిగా 1 ఏప్రిల్ 2021న ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది.
మరణం
ఎండీ కరీమున్నిసా 19 నవంబర్ 2021న విజయవాడలోని తన స్వగృహంలో రాత్రి 11.30 గంటల సమయంలో ఛాతిలో నొప్పి రావడంతో కుటుంబసభ్యులు ఆమెను ఆస్పత్రికి తరలించగా చికిత్స పొందుతూనే గుండెపోటుతో మరణించింది.
మూలాలు
వర్గం:1966 జననాలు వర్గం:2021 మరణాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
త్రికోణాసనం
thumb|త్రికోణాసనం త్రికోణాసనం (సంస్కృతం: त्रिकोणसन) యోగాలో ఒక విధమైన ఆసనము.
పద్ధతి
చక్కగా నిలబడి సమస్థితిలో ఉంటూ శ్వాస పీలుస్తూ వదలాలి. వెన్నుముక నిటారుగా ఉంచాలి. రెండు కాళ్ళు వీలైనంత దూరంగా జరపాలి. నిదానంగా రెండు చేతులను కూడా భూమికి సమాంతరంగా పైకి లేపి ఉంచాలి. మోచేతులను వంచ కూడదు. అరచేతులను నేలవైపు ఉండే విధంగా చూడాలి. తర్వాత నిదానంగా గాలిని వదులుతూ కుడి చేతితో కుడి పాదాన్ని తాకే విధంగా మెల్లగా శరీరాన్ని వంచాలి.ఇదే సమయంలో ఎడమ అరచెయ్యిని పైకెత్తి నిటారుగా ఉంచాలి. శిరస్సు ఎడమ అరచేతి వైపు చూస్తూ ఉండాలి. తర్వాత శ్వాస పీలుస్తూ పైకి రావాలి. కుడి చేతివైపు ఏ విధంగా శరీరాన్ని వంచామో అదే విధంగా ఎడమ చేతి వైపు కూడా శరీరాన్ని వంచాలి.
ప్రయోజనం
త్రికోణాసనం వలన కాలికండరాలకు మంచి బలం చేకూరుతుంది. ఇందులోనున్న వికృతులు దూరమవుతాయి. రెండుకాళ్ళు సమాంతరంగా వికసిస్తాయంటున్నారు యోగా నిపుణులు. దీంతో చీలమండలలో శక్తి పుంజుకుంటుంది. వెన్నునొప్పి దూరమై, మెడ సునాయాసంగా తిరుగుతుందంటున్నారు యోగా గురువులు. ఉదరం బలంగా అయ్యి జీర్ణవ్యవస్ధ సక్రమంగా పనిచేస్తుంది.
వర్గం:యోగా
పోర్ట్ ట్రస్ట్ డైమండ్ జూబ్లీ స్టేడియం
చరిత్ర
1993లో నిర్మించబడిన ఈ స్టేడియంలో 5,000 సీట్ల సామర్థ్యం ఉంది.
మ్యాచ్‌ల వివరాలు
ఈ స్టేడియంలో ఫుట్‌బాల్, క్రికెట్, ఇతర క్రీడల మ్యాచ్‌లను జరుగుతాయి. 1993లో ఆంధ్రా-గోవా క్రికెట్ జట్ల మధ్య జరిగిన రంజీ ట్రోఫీ మ్యాచ్ కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఇండియా ఎ -న్యూజిలాండ్ ఎ క్రికెట్ జట్ల మధ్య ఫస్ట్ క్లాస్ మ్యాచ్ కూడా ఇక్కడ జరిగింది. 1993లో ఆంధ్రా- గోవా క్రికెట్ జట్ల మధ్య 12 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లు జరిగాయి.
2005లో ఆఫ్రో-ఆసియా అండర్ -19 కప్ కు సంబంధించిన అండర్ -19 క్రికెట్ మ్యాచ్ లు ఈ స్టేడియంలో జరిగాయి. భారత జాతీయ అండర్ -19 క్రికెట్ జట్టు బంగ్లాదేశ్ జాతీయ అండర్ -19 క్రికెట్ జట్టుతో ఇక్కడ మ్యాచ్ జరిగింది.
సభ్యత్వం
ఇందులోని స్టేడియంల వాడకానికి సభ్యత్వం (గేట్ పాస్ కార్డు) అవసరం ఉంటుంది. సభ్యత్వ రుసుము సంవత్సరానికి 300 రూపాయలు. సభ్యత్వం కోసం ప్రతినెల రెండవ శనివారం రోజున నేరుగా స్టేడియంలో ఉదయం 8:00 - 10:00 ల మధ్య నమోదు చేసుకోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:1993 స్థాపితాలు వర్గం:విశాఖపట్నం వర్గం:మైదానాలు
అమ్మఒడి, కె.సి.ఆర్‌. కిట్ పథకం
'''అమ్మఒడి, కె.సి.ఆర్‌. కిట్‌ పథకం''' అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ప్రసవాల సంఖ్య పెంచేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన పథకం. శిశు మరణాల రేటు, ప్రసూతి మరణాల రేటును తగ్గించడం లక్ష్యంగా 2017లో ప్రారంభించబడిన ఈ పథకం ద్వారా 2022 జనవరి 17 నాటికి కెసీఆర్ కిట్స్ పథకం ద్వారా లబ్ధి పొందిన గృహిణుల సంఖ్య 10 లక్షలు దాటింది.
2016 సంవత్సరానికి ముంది 1000కి 28 మరణాలు, 1 లక్ష ప్రసవాలకు 65 మరణాలు ఉన్నాయి. ఆధార్ ఆధారిత మదర్ అండ్ చైల్డ్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా ప్రతి దశలోనూ గర్భస్థ మహిళలను ట్రాక్ చేయడానికి ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్యకర్తలు విధులు నిర్వర్తిస్తుంటారు.
ప్రారంభం
2017, జూన్ 2న హైదరాబాద్‌లోని పేట్ల బురుజు ఆస్పత్రిలో తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు చేతుల మీదుగా ఈ కార్యక్రమం ప్రారంభిచబడింది.
అమ్మఒడి
కేసీఆర్ కిట్ విజయవంతం కావడంతో 2018, జనవరి 18న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ సేవ కోసం ప్రత్యేకంగా 102 కాల్ నంబర్ ఉపయోగించబడుతుంది. గర్భిణిలు ప్రసవం కోసం ఆసుపత్రికి వెళ్ళడంకోసం, ప్రసవానంతరం ఇంటికి చేరడంకోసం ప్రభుత్వం ‘అమ్మ ఒడి’ పేరుతో ప్రత్యేక వాహన సదుపాయాన్ని ఏర్పాటుచేసింది. 102 నంబరుకు ఫోన్‌ చేస్తే ప్రత్యేక సదుపాయాలు ఉన్న వాహనం గర్భిణీ ఇంటిముందుకు వస్తుంది.
2017-18లో మొదట 200 వాహనాలతో ఈ సేవలు ప్రారంభమయ్యాయి. గర్భం దాల్చిన 3 నెలల నుంచి ప్రసవం అయ్యే వరకు చెకప్‌లకు తీసుకెళ్ళడం, తిరిగి తీసుకురావటం, డెలివరీ అయ్యాక తల్లీబిడ్డను ఇంటికి చేరవేయడం, చిన్నారులను టీకాలు వేయడానికి తీసుకురావడం వంటి కార్యక్రమాలు 102 వాహనం ద్వారా నిర్వహిస్తారు. ఈ పథకానికి రూ. 561 కోట్లు కేటాయించారు. 2023 నాటికి 300 వాహనాలు ఉండగా, రోజుకు సగటున 3,792 మంది చొప్పున 2023 జూన్ నాటికి 58,53,618 మంది ఈ సేవలను వినియోగించుకుంటున్నారు. పాత వాహనాల స్థానంలో 228 అమ్మ ఒడి వాహనాలను ప్రవేశపెట్టారు.
కె.సి.ఆర్‌. కిట్‌
సురక్షితమైన ప్రసవాల కోసం ప్రభుత్వ ఆస్పత్రులలో చేరేవారికి ప్రభుత్వం కేసీఆర్‌ కిట్లు అందిస్తుంది. గర్భం దాల్చిన నాటినుంచి ప్రసవం జరిగి శిశువుకు 10 నెలల వయసు వచ్చేంతవరకూ నాలుగు విడతలలో అనగా గర్భం దాల్చిన ఐదు నెలలలోపు డాక్టరు పరీక్ష అనంతరం రూ. 3000, ప్రసవ సమయంలో ఆడ శిశువుకు రూ. 5000, లేదా మగ శిశువుకు రూ. 4000, శిశువుకు వ్యాధినిరోధక టీకాలు 14 వారాల వయసులో రూ. 3000, 10 నెలల వయసులో రు. 2000 చొప్పుననాలుగు విడతలలో రూ. 12,000 రూపాయలను అందిచడంతోపాటు, ఆడిపిల్ల పుడితే మరో వెయ్యి రూపాయలు అదనంగా రాష్ట్రంలోని గర్భిణీ స్త్రీల వ్యక్తిగత ఆధార్ ఖాతాలకు నేరుగా నగదు బదిలీ రూపంలో డబ్బు పంపబడుతుంది. ప్రసవం తర్వాత రెండు వేల రూపాయల విలువచేసే 16 రకాల వస్తువులు (బిడ్డకు అవసరమైన సబ్బులు, నూనె, పౌడర్‌, దోమతెర, చిన్నబెడ్‌, రెండు బేబీ డ్రెస్‌లు, తల్లికి రెండు చీరలు, టవళ్ళు) ఉండే కేసీఆర్‌ కిట్‌ను కూడా ఇస్తుంది.
10లక్షల కిట్స్ అందజేత
2022 జనవరి 17 నాటికి కెసీఆర్ కిట్స్ పథకం ద్వారా లబ్ధి పొందిన గృహిణుల సంఖ్య 10 లక్షలు దాటింది. ఈ పథకం ద్వారా గర్భిణులకు ఆర్థికసాయం అందించడంతోపాటు సామాజికంగా అనేక విప్లవాత్మక మార్పులు వచ్చాయి. ప్రభుత్వ దవాఖానల్లో డెలివరీలు పెరిగడంతోపాటు మాతా శిశు మరణాలకు అడ్డుకట్టపడింది. ప్రైవేట్‌కు వెళ్లకుండా ప్రభుత్వ దవాఖానలో ప్రసవం చేయించుకోవడంతో ఒక్కొక్కరికి సగటున రూ. 40 వేల దాకా ఆదా అవుతోంది. ఈ పథకం ద్వారా ప్రతిఏటా 2 లక్షలమందికి సాయం అందిస్తుండగా, ఈ ఐదేళ్ళకాలంలో 1,700 కోట్ల రూపాయల కిట్లు అందజేయబడ్డాయి. గర్భిణుల కుటుంబాలకు దాదాపు రూ. 4,500 కోట్లు ఆదా అయింది. ఇప్పటివరకు కిట్ల రూపంలో ప్రభుత్వం తరఫున రూ. 263 కోట్లు విలువైన వస్తువులను అందించడం జరిగింది.
వాహనాల ప్రారంభం
అత్యవసర సేవలు అందించేందుకు రాష్ట్రం ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన 466 (108 అంబులెన్సులు 204, అమ్మఒడి వాహనాలు 228, ఇతర వాహనాలు 34) అధునాతన వాహనాలను హైదరాబాదు నెక్లెస్ రోడ్డులోని ప్లాజాలో 2023 ఆగస్టు 1న జరిగిన కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర హోంమంత్రి మహమూద్ ఆలీ, వైద్యారోగ్య శాఖామంత్రి టి. హరీశ్ రావు లతోపాటు స్థానిక ఎమ్మెల్సీలు, ఎమ్మెల్యేలు, చైర్మన్లు, ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.
గతంలో ఉన్న 426 అంబులెన్స్‌లలో 175 అంబులెన్సుల స్థానంలో కొత్తవి రిప్లేస్‌ చేయగా, అదనంగా మరో 29 అంబులెన్సులను ఏర్పాటుచేసశారు. కొత్తగా వచ్చిన 204 వాహనాలను కలిపితే రాష్ట్రంలో 108 అంబులెన్సుల సంఖ్య 455కు పెరిగాయి.
గర్భిణుల కోసం 300 అమ్మఒడి (102) వాహనాలు ఉండగా, వాటిలో 228 వాహనాల స్థానంలో 228 కొత్త వాహనాలను రీప్లేస్‌ చేశారు. చూడటానికి ఆహ్లాదంగా ఉండే రంగుల్లో, అమ్మఒడి కార్యక్రమ లోగో, శిశువు ఫొటోలతో 102 వాహనాలు కొత్తలుక్‌ తో ఉన్నాయి. ఈ వాహనాల వెనుకభాగంలో అమ్మకు ఆత్మీయతతో, బిడ్డకు ప్రేమతో అనే ట్యాగ్‌లైన్‌తోపాటు, సీఎం కేసీఆర్‌ ఓ బాలింతకు కేసీఆర్‌ కిట్‌ అందిస్తున్న ఫొటో ముద్రించబడింది.
విమర్శలు
2018 ఎన్నికల్లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తమ ప్రభుత్వం అమలుచేసిన కెసిఆర్ కిట్ పథకాన్ని ఒకానొక విజయంగా చెప్పుకుంటూండగా, ప్రతిపక్షాలు కెసిఆర్ కిట్ కేవలం ఒకానొక సంక్షేమ పథకం అనీ, సాధారణంగా ప్రతీ ప్రభుత్వాలు ఈ సంక్షేమ పథకాలు అమలుచేస్తాయని దీన్నొక గొప్పగా చూపించుకోవడం తగదని విమర్శించాయి.
మానోపాడు మండలంలోని ప్రభుత్వాసుపత్రిలో మోసపూరిత ప్రసవాలు జరిగినట్లు ఎన్టీవీ తెలుగు న్యూస్ ఛానెల్ నిర్వహించిన విచారణలో తేలింది. ప్రభుత్వం కేటాయించిన నిధుల కోసం ప్రయివేటు ఆసుపత్రుల్లో జరిగిన ప్రసవాలను, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లోనే ప్రసవాలుగా నమోదు చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ పథకాలు వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం వర్గం:2017 స్థాపితాలు
లోవ్లినా బోర్గోహైన్
thumb|లోవ్లినా బోర్గోహైన్ లోవ్లినా బోర్గోహైన్   భారతీయ ఔత్సాహిక మహిళా బాక్సర్. ప్రపంచ సీనియర్ మహిళల బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్ లో 75 కేజీల విభాగంలో లోవ్లినా బోర్గోహైన్ స్వర్ణ పథకం గెలుచుకుంది. ప్రపంచ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్ లో లవ్లీనాకు ఇదే తొలి స్వర్ణం. 2018 AIBA మహిళల ప్రపంచ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, 2019 AIBA మహిళల ప్రపంచ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో కాంస్య పతకం సాధించింది. న్యూఢిల్లీ లో జరిగిన 1 వ ఇండియా ఓపెన్ ఇంటర్నేషనల్ బాక్సింగ్ టోర్నమెంట్‌లో ఆమె బంగారు పతకం, గువహటి లో జరిగిన 2 వ ఇండియా ఓపెన్ ఇంటర్నేషనల్ బాక్సింగ్ టోర్నమెంట్‌లో రజత పతకం కైవసం చేసుకుంది. 69 కిలోల వెల్టర్‌వెయిట్ విభాగంలో ఆమె 3 వ ర్యాంకు సాధించింది. అస్సాం నుండి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించిన మొదటి మహిళగా, శివ థాపా తరువాత దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన రెండవ బాక్సర్‌గా ఆమె రికార్డు సృష్టించింది. ] 2020 లో అర్జున అవార్డు అందుకున్న ఆమె అస్సాం నుండి ఆ అవార్డు అందుకున్న ఆరవ వ్యక్తిగా నిలిచింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
బోర్గోహైన్ 2 అక్టోబర్ 1997 న జన్మించింది. ఆమె స్వస్థలం అస్సాంలోని గోలఘాట్ జిల్లా. ఆమె తండ్రి 'టికెన్' తల్లి 'మామోని బోర్గోహైన్'. ఆమె తండ్రి టికెన్ సాధారణ వ్యాపారి. తన బిడ్డ కలల్ని నెరవేర్చేందుకు ఆర్థికంగా ఎన్నో ఇబ్బందుల్ని ఎదుర్కొంది. ఆమె కవల సోదరీమణులైన లిచా - లిమా కూడా కిక్‌ బాక్సింగ్‌లో జాతీయ స్థాయిలో పోటీ పడింది, కానీ వాళ్ల కెరియర్ అక్కడితోనే ఆగిపోయింది. బోర్గోహైన్ కూడా కిక్‌బాక్సర్‌గా తన కెరియర్‌ను ప్రారంభించింది. కాని ఆమెకు తగిన అవకాశం రాగానే బాక్సింగ్‌కు మారిపోయింది.
స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా బార్పాథర్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో ట్రయల్స్ నిర్వహించినపుడు లోవ్లీనా అందులో పాల్గొన్నది. ఆ సమయంలో ఆమె ప్రతిభను గుర్తించిన ప్రఖ్యాత కోచ్ పాడుమ్ బోరో ఆమెను ఎంపిక చేసి 2012 నుంచి శిక్షణ ఇవ్వడం ప్రారంభించాడు. తరువాత ఆమెకు చీఫ్ విమెన్స్ కోచ్ శివ సింగ్ శిక్షణ ఇచ్చాడు.
వృత్తిపరమైన విజయాలు
2018 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ వెల్టర్‌వెయిట్ బాక్సింగ్ విభాగంలో పాల్గొనడానికి ఆమె ఎంపికవడం ద్వారా బోర్గోహైన్ కెరీర్‌లో చెప్పుకోదగ్గ బ్రేక్ వచ్చింది. కానీ క్వార్టర్ ఫైనల్లో ఆమె బ్రిటన్‌కు చెందిన శాండీ ర్యాన్ చేతిలో ఓటమి పాలయ్యింది.
సిడబ్ల్యుజి 2018 లో లౌవ్లీ ఎంపిక ఫిబ్రవరి 2018 లో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఇండియా ఓపెన్ - అంతర్జాతీయ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఆమె విజయానికి కారణమైంది - అక్కడ ఆమె వెల్టర్‌వెయిట్ విభాగంలో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నది. నవంబర్ 2017 లో వియత్నాంలో జరిగిన ఆసియా బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఆమె కాంస్య పతకాన్ని, జూన్ 2017 లో అస్తానాలో జరిగిన ప్రెసిడెంట్ కప్‌లో కాంస్య పతకాన్ని కూడా సాధించింది.
బోర్గోహైన్ తరువాత జూన్ 2018 లో మంగోలియాలో జరిగిన ఉలాన్‌బాతర్ కప్‌లో రజత పతకాన్ని, సెప్టెంబర్ 2018 లో పోలాండ్‌లో జరిగిన 13 వ అంతర్జాతీయ సిలేసియన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకునన్నది.
న్యూ ఢిల్లీ లో జరిగిన AIBA ఉమెన్స్ వరల్డ్ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఆమె భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది. అక్కడ 2018 నవంబర్ 23న వెల్టర్‌వెయిట్ (69 కిలోలు) విభాగంలో కాంస్య పతకాన్ని కైవసం చేసుకున్నది.
అక్టోబర్ 3–13 నుండి రష్యాలోని ఉలాన్-ఉడేలో జరిగిన రెండవ మహిళల ప్రపంచ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌కు (2019) ఎలాంటి ట్రయల్స్ లేకుండా ఎంపికయింది. ఆమె 69 కిలోల కేటగిరీ సెమీ ఫైనల్లో చైనాకు చెందిన యాంగ్ లియు చేతిలో 2-3 తేడాతో ఓడిపోవడంతో కాంస్య పతకంతో సరిపెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది.
2020 మార్చిలో, 2020 ఆసియా & ఓషియానియా బాక్సింగ్ ఒలింపిక్ క్వాలిఫికేషన్ టోర్నమెంట్‌లో ఉజ్బెకిస్థాన్‌కు చెందిన మాఫ్టునాఖోన్ మెలీవాపై 5-0 తేడాతో విజయం సాధించి 69 కిలోల విభాగంలో ఒలింపిక్ బెర్త్ సాధించారు లౌవ్లీ. దీంతో అస్సాం నుంచి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించిన తొలి క్రీడాకారిణిగా సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది.
అక్టోబర్ 2020 లో  బోర్గోహైన్‌కు కరొన పాజిటివ్ వచ్చి, ఆసుపత్రిలో చేరింది. ఆ కారణంగా ఆమె జాతీయ బాక్సింగ్ జట్టు ఇటలీ పర్యటనలో పాల్గొనలేకపోయింది. దాంతో ప్రస్తుతం ఒలింపిక్స్ పై దృష్టి సారించింది.
మూలాలు
వర్గం:అస్సాం వ్యక్తులు వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:1997 జననాలు వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారత క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు
కొత్తవలస మండలం
కొత్తవలస మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన మండలం. ఈ మండలంలో 28 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. నిర్జన గ్రామాలు లేవు. మండలం కోడ్: 4834. .
శుప్తవజ్రాసనం
శుప్తవజ్రాసనం యోగాలో ఒక విధమైన ఆసనము.
జాగ్రత్తలు
తొడ యొక్క పైభాగములో నొప్పి, గ్యాస్ట్రిక్ ఇబ్బందులు గలవారు ఈ ఆసనాన్ని చేయరాదు.
వర్గం:యోగా
న్యూఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గం
న్యూఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఢిల్లీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం న్యూఢిల్లీ జిల్లా, న్యూఢిల్లీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని పది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
సుజిత్ శంకర్
సుజిత్ శంకర్ భారతదేశానికి చెందిన సినీ నటుడు, రంగస్థల నటుడు. ఆయన 2009లో సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి మలయాళ, తమిళ బాషా సినిమాలలో నటించాడు. సుజిత్ సోపానం ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ (1999-2002)లో కావలం నారాయణ పనికర్ వద్ద నటనలో శిక్షణ తీసుకొని ఆ తరువాత న్యూ ఢిల్లీలోని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా (2002-2005)లో శిక్షణ పొందాడు. ఆయన అనురాధ కపూర్, అభిలాష్ పిళ్లై, ఖలేద్ త్యాబ్జీ, రాబిన్ దాస్, కీర్తి జైన్, ఎం.కె రైనా, సి.ఆర్. జాంబే, అనామికా హక్సర్, ఆదిల్ హుస్సేన్ వంటి వారి దగ్గర పని చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు
కక్ష్య
thumb|300x300px| [[అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం సుమారు 400 కి.మీ. ఎత్తున ఉన్న కక్ష్యలో ప్రతి 92 నిమిషాలకు ఒకసారి భూమి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తూంటుంది ]] thumb|200x200px| ఒక ఉమ్మడి బేరీసెంటర్‌ చుట్టూ కక్ష్యల్లో పరిభ్రమిస్తున్న వేర్వేరు [[ద్రవ్యరాశి గల రెండు వస్తువులు. సాపేక్ష పరిమాణాలు కక్ష్య రకాలూ ప్లూటో - కేరోన్ వ్యవస్థను పోలి ఉంటాయి. ]] భౌతిక శాస్త్రంలో, కక్ష్య అనేది ఒక వస్తువు యొక్క గురుత్వాకర్షక వక్ర పథం. నక్షత్రం చుట్టూ గ్రహం లేదా గ్రహం చుట్టూ ఉపగ్రహం తిరిగే పథాన్ని కక్ష్య అంటారు. సాధారణంగా క్రమం తప్పకుండా పునరావృతమయ్యే పథాన్ని కక్ష్య సూచిస్తుంది. అయితే, ఇది పునరావృతం కాని పథాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. గ్రహాలు, ఉపగ్రహాలు చాలావరకు, దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలను అనుసరిస్తాయి. వీటి ద్రవ్యరాశి కేంద్రం కెప్లర్ గ్రహ గమన నియమాలు వివరించినట్లుగా దీర్ఘవృత్తాకారానికి చెందిన ఒక నాభి కేంద్రం వద్ద ఉంటుంది.
చాలా సందర్భాలలో, కక్ష్యా చలనాన్ని సాంప్రదాయిక యాంత్రికశాస్త్రం (న్యూటోనియన్ మెకానిక్స్) తగినంతగా అంచనా వేస్తుంది. గురుత్వాకర్షణ అనేది, ఇన్వర్స్ స్క్వేర్ సూత్రాన్నిపాటించే బలం అని సూత్రీకరిస్తుంది. అయితే, ఆల్బర్ట్ ఐన్స్టీన్ చెప్పిన సాధారణ సాపేక్షతా సిద్ధాంతం ప్రకారం, స్పేస్ టైమ్‌లో ఏర్పడే వక్రతే గురుత్వాకర్షణకు కారణమవుతుంది. వస్తువులు జియోడెసిక్ పథాలను అనుసరిస్తాయి. కక్ష్యా చలనాల ఖచ్చితమైన మెకానిక్స్ గురించి మరింత ఖచ్చితమైన గణనను, అవగాహననూ సాపేక్షతా సిద్ధాంతం అందిస్తుంది.
చరిత్ర
చారిత్రికంగా, గ్రహాల కదలికలను ఖగోళ గోళాల ఆలోచనను ఉపయోగించి యూరోపియన్, అరబిక్ తత్వవేత్తలు వర్ణించారు. ఈ నమూనాలో నక్షత్రాలు గ్రహాలూ కదిలే గోళాలకు లేదా వలయాలకు అతుక్కుని తిరుగుతూ ఉంటాయి. ఆకాశం స్థావరంగా ఉందని ఈ నమూనా భావిస్తుంది. గురుత్వాకర్షణపై ఎటువంటి అవగాహన లేకుండా అభివృద్ధి చేసిన నమూనా ఇది. గ్రహాల కదలికలను మరింత ఖచ్చితంగా కొలిచిన తరువాత, డిఫెరెంట్, ఎపిసైకిల్స్ వంటి సైద్ధాంతిక విధానాలను జోడించారు. ఆకాశంలో గ్రహాల స్థానాలను సహేతుకంగా ఖచ్చితంగా అంచనా వేయగల సామర్థ్యం ఈ మోడల్‌కు కొంతవరకూ ఉన్నప్పటికీ, మరింత ఖచ్చితమైన కొలతలు కావాలంటే మరిన్ని ఎపిసైకిల్స్ అవసరమయ్యాయి. అందువల్ల ఈ నమూనా సంభాళించలేనంత పెద్దదై పోయింది. తొలుత భూకేంద్రక సిద్ధాంతంగా ఉన్న ఈ నమూనా, కోపర్నికస్ చేతిలో సౌర కేంద్రక సిద్ధాంతంగా మారింది. 16 వ శతాబ్దంలో ఈ నమూనాకు మరిన్ని సవాళ్ళు ఎదురయ్యాయి - తోకచుక్కలు ఈ గోళాల గుండా ప్రయాణిస్తున్నట్లు గమనించారు.
కక్ష్యల గురించిన ఆధునిక అవగాహనకు ఆధారాన్ని మొదట జోహన్నెస్ కెప్లర్ రూపొందించాడు, దీని ఫలితాలను తన మూడు గ్రహాల చలన నియమాలలో సంగ్రహించాడు. మొదట, మన సౌర వ్యవస్థలోని గ్రహాల కక్ష్యలు దీర్ఘవృత్తాకారంగా ఉన్నాయని, గతంలో నమ్మినట్లుగా వృత్తాకార (లేదా ఎపిసైక్లిక్) కాదనీ, సూర్యుడు కక్ష్యలకు మధ్యలో ఉండదని, ఒక నాభిలో ఉందని కనుగొన్నాడు. రెండవది, గ్రహాల కక్ష్యా వేగం గతంలో అనుకున్నట్లు స్థిరంగా లేదని, సూర్యుడి నుండి గ్రహానికి ఉన్న దూరం మీద ఆధారపడి ఉంటుందనీ అతను కనుగొన్నాడు. మూడవది, సూర్యుని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసే అన్ని గ్రహాల కక్ష్యా లక్షణాల మధ్య ఉన్న సార్వత్రిక సంబంధాన్ని కెప్లర్ కనుగొన్నాడు. గ్రహాల కోసం, సూర్యుడి నుండి వాటి దూరం యొక్క ఘనాలు వాటి కక్ష్యా కాలాల వర్గాలకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, బృహస్పతి, శుక్రుడు సూర్యుడి నుండి వరుసగా 5.2, 0.723 AU దూరంలో ఉన్నాయి. వాటి కక్ష్యా కాలాలు 11.86, 0.615 సంవత్సరాలు. గురు గ్రహపు నిష్పత్తి 5.2 3 / 11.86 2, శుక్రుని నిష్పత్తి 0.723 3 /0.615 2 కి సమానంగా ఉంటుంది. ఈ నియమాలకు అనుగుణంగా ఉన్న కక్ష్యలను కెప్లర్ కక్ష్యలు అంటారు. thumb|250x250px|ఈ చిత్రం నాలుగు రకాల పథాలను చూపిస్తుంది నలుపు రంగులో చూపబడినది కేంద్ర ద్రవ్యరాశి యొక్క స్థితిశక్తి క్షేత్రం. ఎరుపు రంగులో చూపిన కదిలే వస్తువు యొక్క గతి శక్తి ఐజాక్ న్యూటన్, కెప్లర్ నియమాలు తన గురుత్వాకర్షణ సిద్ధాంతం నుండి నిష్పాదించవచ్చని చెప్పాడు. సాధారణంగా, గురుత్వాకర్షణకు లోబడి ఉన్న వస్తువుల కక్ష్యల అడ్డుకోతలు శంఖాకారంలో ఉంటాయని అతడు నిరూపించాడు (గురుత్వాకర్షణ శక్తి తక్షణమే వ్యాపిస్తుందని అనుకుని చేసిన ఊహ). ఒక జత వస్తువుల్లో, కక్ష్యల పరిమాణాలు వాటి ద్రవ్యరాశికి విలోమ నిష్పత్తిలో ఉంటాయనీ, ఆ వస్తువులు వాటి ఉమ్మడి ద్రవ్యకేంద్రం చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాయనీ న్యూటన్ చూపించాడు. ఒక వస్తువు రెండవదాని కంటే చాలా భారీగా ఉన్న చోట (ఒక గ్రహం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసే ఒక కృత్రిమ ఉపగ్రహం లాగా), పెద్ద వస్తువు కేంద్రాన్నే ఉమ్మడి ద్రవ్యకేంద్రంగా తీసుకోవడం అనుకూలమైన అంచనా.
న్యూటోనియన్ మెకానిక్స్‌లో వచ్చిన పురోగతులను ఉపయోగించుకుని, కెప్లర్ కక్ష్యల్లోని వైవిధ్యాలను అన్వేషించారు. ఇతర వస్తువుల వల్ల కలిగే వైకల్యాలు, గోళాకార వస్తువుల కంటే అండాకార వస్తువుల ప్రభావం వంటివీ ఈ వైవిధ్యాల్లో ఉన్నాయి. లాగ్రాంజ్ (1736–1813) న్యూటోనియన్ యాంత్రికశాస్త్రాన్ని శక్తి కంటే కూడా బలం ద్వారా అన్వయించే కొత్త విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసి, మూడు-వస్తువుల-సమస్యలపై పురోగతి సాధించాడు. ఆ విధంగా లాగ్రాంజియన్ బిందువులను కనుగొన్నాడు. సాంప్రదాయిక యాంత్రికశాస్త్ర విశ్వసనీయతను నిరూపిస్తూ 1846 లో ఉర్బైన్ లే వెరియర్, యురేనస్ కక్ష్యలో గమనించిన వైకల్యం (పెర్టర్బేషన్) ఆధారంగా నెప్ట్యూన్ స్థానాన్ని అంచనా వేయగలిగాడు.
ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ (1879-1955) 1916 లో ప్రచురించిన ది ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ది జనరల్ థియరీ ఆఫ్ రిలేటివిటీలో గురుత్వాకర్షణ స్పేస్ టైమ్ లోని వక్రత కారణంగా ఏర్పడుతోందని చెప్పాడు. మార్పులు తక్షణమే వ్యాపిస్తాయనే న్యూటన్ భావనను తొలగించాడు. దీంతో కక్ష్యలను అర్థం చేసుకోవడంలో న్యూటోనియన్ మెకానిక్స్ అత్యధిక ఖచ్చితత్వాన్ని అందించలేదని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. సాపేక్షత సిద్ధాంతంలో, కక్ష్యలు జియోడెసిక్ పథాలను అనుసరిస్తాయి. సాధారణంగా న్యూటోనియన్ యాంత్రికశాస్త్రం చాలావరకు ఖచ్చితం గానే అంచనా వేస్తుంది గానీ (చాలా బలమైన గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రాలూ, అధిక వేగాలూ ఉన్న చోట తప్ప), కొలవగలిగినంత స్థాయిలో తేడాలు ఉంటాయి. ప్రయోగ సాక్ష్యాలన్నీ సాపేక్షత సిద్ధాంతంతో ఏకీభవిస్తాయి. సాధారణ సాపేక్షతకు సిసలైన నిరూపణ ఏమిటంటే, మెర్క్యురీ పెరిహిలియన్ యొక్క ప్రిసెషన్ లో గుర్తించగా మిగిలిపోయిన భాగాన్ని ఈ సిద్ధాంతం లెక్కించగలిగింది. అయితే, న్యూటన్ పరిష్కారాన్ని చాలా స్వల్పకాలావధుల సందర్భాల్లో ఇప్పటికీ ఉపయోగిస్తారు. ఎందుకంటే దీన్ని ఉపయోగించడం చాలా సులభం. ఈ కాలావధులకు సరిపడినంత ఖచ్చితత్వం ఉన్నది కూడాను.
గ్రహాల కక్ష్యలు
ఒక గ్రహ వ్యవస్థలో అంతర్భాగంగా గ్రహాలు, మరగుజ్జు గ్రహాలు, గ్రహశకలాలు, ఇతర చిన్న గ్రహాలు, తోకచుక్కలు, అంతరిక్ష శిధిలాలు మొదలైనవి ఆ వ్యవస్థ యొక్క బేరీసెంటర్‌ చుట్టూ దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలలో కక్ష్యలో పరిభ్రమిస్తాయి. బేరీసెంటర్‌ చుట్టూ పారాబోలిక్ లేదా హైపర్బోలిక్ కక్ష్యలో తిరిగే తోకచుక్క, గురుత్వాకర్షణ పరంగా నక్షత్రానికి కట్టుబడి ఉండదు. అందువల్ల ఆ తోకచుక్కను నక్షత్ర గ్రహ వ్యవస్థలో భాగంగా పరిగణించరు. గ్రహ వ్యవస్థలోని ఒక గ్రహానికి గురుత్వాకర్షకంగా లోబడి ఉండే సహజ లేదా కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు, ఆ గ్రహానికి దగ్గరగానో లేదా గ్రహం లోపలో ఉన్న బేరీసెంటర్‌ చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాయి.
పరస్పర గురుత్వాకర్షణ వైకల్యాల (పెర్టర్బేషన్స్) కారణంగా, గ్రహకక్ష్యల కేంద్రచ్యుతి కాలక్రమంలో మారుతూ ఉంటుంది. సౌర వ్యవస్థలో అతిచిన్న గ్రహమైన బుధుడి కక్ష్యకు అత్యధిక కేంద్రచ్యుతి ఉంది.. ప్రస్తుత ఇపోక్‌లో, అంగారక గ్రహానికి రెండవ అతిపెద్ద కేంద్రచ్యుతి ఉండగా, అత్యల్ప కేంద్రచ్యుతి శుక్రుడు నెప్ట్యూన్‌లకు ఉంది.
రెండు వస్తువులు ఒకదాని చుట్టూ ఒకటి కక్ష్యలో తిరుగుతున్నపుడు, రెండు వస్తువులు ఒకదానికొకటి అత్యంత దగ్గరగా ఉన్న బిందువును పెరియాప్సిస్ అంటారు. అత్యంత దూరంగా ఉండే బిందువును అపోయాప్సిస్ అంటారు. (నిర్దుష్ట వస్తువుల కోసం మరింత నిర్దుష్ట పదాలను ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు, భూమి చుట్టూ ఉన్న కక్ష్యలో అతి దగ్గరి, అతి దూర బిందువులను పెరిజీ, అపోజీ అంటారు. సూర్యుని చుట్టూ ఉన్న కక్ష్యలకు ఈ బిందువులు పెరిహిలియన్, అప్‌హీలియన్)
నక్షత్రం చుట్టూ తిరిగే గ్రహాలను తీసుకుంటే, నక్షత్రం ద్రవ్యరాశి, దాని గ్రహాలన్నిటి ద్రవ్యరాశి అన్నీ బేరీసెంటర్ అనే ఒకే బిందువు వద్ద ఉందని లెక్కిస్తారు. ఆ నక్షత్రపు గ్రహాల కక్ష్యలు ఆ బారిసెంటర్ చుట్టూ దీర్ఘవృత్తాకారంలో ఉంటాయి. గ్రహపు దీర్ఘవృత్త కక్ష్యలోని ఒక నాభికేంద్రం వద్ద బేరీసెంటర్ ఉంటుంది. దాని కక్ష్యలో ఏ బిందువు వద్దనైనా, ఆ గ్రహానికి బేరీసెంటర్ కు సంబంధించి ఒక నిర్దుష్ట విలువలో స్థితిశక్తి, గతిశక్తి ఉంటాయి. ఆ గ్రహపు కక్ష్యలో ప్రతి బిందువు వద్ద ఈ శక్తులు మారుతూ ఉన్నప్పటికీ ఈ శక్తుల మొత్తం విలువ మాత్రం స్థిరంగా ఉంటుంది. తత్ఫలితంగా, ఒక గ్రహం పెరియాప్సిస్‌కు చేరుకుంటున్నప్పుడు, గ్రహపు స్థితిశక్తి తగ్గి వేగం పెరుగుతుంది; అపోయాప్సిస్‌ వద్దకు చేరుకునే క్రమంలో, దాని స్థితిశక్తి పెరుగుతూ, వేగం తగ్గుతూ పోతుంది.
కక్ష్యలను అర్థం చేసుకోవడం
కక్ష్యలను అర్థం చేసుకోవడానికి కొన్ని సాధారణ మార్గాలు ఉన్నాయి:
ఒక గ్రహం చుట్టూ ఉండే కక్ష్యకు దృష్టాంతంగా, ఫిరంగి గుండు నమూనా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది (క్రింద ఉన్న చిత్రాన్ని చూడండి). ఇదొక 'థాట్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్'. దీనిలో ఎత్తైన పర్వతం పైన ఉన్న ఫిరంగి, కొంత వేగంతో ఫిరంగి గుండును అడ్డంగా కాల్చగలదు. ఫిరంగి గుండుపై గాలి ఘర్షణ ప్రభావాన్ని పక్కనబెట్టాలి (లేదా బహుశా ఆ పర్వతం ఎంత ఎత్తున ఉంటుందంటే, ఫిరంగి భూ వాతావరణానికి పైన ఉంటుంది). thumb|300x300px|న్యూటన్ ఫిరంగి గుండు, ఒక వక్రంలో వస్తువులు ఎలా "పడతాయి" అనేదానికి ఉదాహరణ thumb|400x400px|కోనిక్ విభాగాలు భూమి చుట్టూ ఉన్న చిన్న వస్తువుల కక్ష్యలను (పసుపు) వివరిస్తాయి. ఈ కక్ష్యలను భూమి గురుత్వాకర్షణ సంభావ్యత (నీలం) పై ప్రొజెక్షన్ చేయడం వల్ల అంతరిక్షంలోని ప్రతి బిందువు వద్ద కక్ష్య శక్తిని నిర్ణయించడం సాధ్యపడుతుంది. ఫిరంగి గుండును తక్కువ వేగంతో పేల్చినట్లయితే, గుండు పథం క్రిందికి వంగి భూమి (A) ను తాకుతుంది. పేల్చే వేగం పెరిగేకొద్దీ, ఫిరంగి గుండు ఫిరంగికి దూరంగా (B) భూమిని తాకుతుంది, ఎందుకంటే గుండు భూమి వైపు పడేలోపు, భూమి దాని నుండి మరింత దూరంగా వంగుతూ ఉంటుంది (పైనున్న మొదటి పాయింటు చూడండి). ఈ చలనాలన్నీ వాస్తవానికి సాంకేతిక కోణంలో "కక్ష్యలే" - అవి గురుత్వాకర్షణ కేంద్రం చుట్టూ ఒక దీర్ఘవృత్తాకార మార్గం లోని భాగాన్ని సూచిస్తున్నాయి - కాని భూమిపై పడిపోవడంతో ఈ కక్ష్యలకు అంతరాయం కలుగుతోంది.
విలియం రామ్సే
సర్ విలియం రామ్సే (ఆంగ్లం: Sir William Ramsay) (అక్టోబర్ 2, 1852 - జూలై 23, 1916) సుప్రసిద్ధ స్కాటిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఇతను ఉత్కృష్ట వాయువులు కనిపెట్టి నోబెల్ బహుమతిని 1904లో పొందాడు. "in recognition of his services in the discovery of the inert gaseous elements in air" (along with Lord Rayleigh who received the Nobel Prize in Physics that same year for the discovery of argon).
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు వర్గం:1852 జననాలు వర్గం:1916 మరణాలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
కక్ష్య
కక్ష్యలను అర్థం చేసుకోవడం
ఫిరంగి గుండును తగినంత వేగంతో కాల్చినట్లయితే, గుండు ఎంత మేరకు పడిపోతుందో, అంత మేరకు భూమి వంపు తిరుగుతూ పోతుంది - కాబట్టి గుండు ఎప్పుడూ భూమిని తాకదు. ఇది ఇప్పుడు ఏ అంతరాయమూ లేకుండా భుమి చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తుంది. దీన్నే కక్ష్య అంటారు. (C) లో చూపిన విధంగా.వృత్తాకార కక్ష్యను సాధించాలంటే, గ్రహపు గరిమనాభి నుండి ఉన్న ఎత్తు, గ్రహపు ద్రవ్యరాశి ఈ రెంటిని బట్టి పేల్చాల్సిన వేగం ఆధారపడి ఉంటుంది (గుండు ద్రవ్యరాశి భూమి ద్రవ్యరాశితో పోలిస్తే చాలా చాలా తక్కువ కాబట్టి).
పేల్చిన వేగం దీనికి మించి పెరిగితే, అంతరాయం లేని దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలు ఉత్పత్తి అవుతాయి; అలంటి కక్ష్య ఒకటి (D) లో చూడవచ్చు. పేల్చిన వేగాన్ని బట్టి అంతరాయం లేని దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలు ఏర్పడతాయి. ఈ కక్ష్యలో భూమికి అత్యంత దూరంగా ఉండే బిందువు (అపోజీ), పేల్చిన బిందువుకు సరిగ్గా అవతలి వైపున, వృత్తాకార కక్ష్యకు క్రిందుగా ఉంటుంది.
పలాయన వేగం అనే నిర్దుష్ట క్షితిజ సమాంతర వేగంతో పేల్చినపుడు, గ్రహం యొక్క ద్రవ్యరాశిపై ఆధారపడి, పారాబొలిక్ పథంలో ఉండే వివృత కక్ష్య (E) ఏర్పడుతుంది. ఇంకా ఎక్కువ వేగాల వద్ద వస్తువు హైపర్బోలిక్ పథాలను అనుసరిస్తుంది. వాస్తవానికి ఈ రెండు పథాల అర్థం, వస్తువు గ్రహపు గురుత్వాకర్షణను "ఛేదించుకుని", "అంతరిక్షంలోకి వెళ్ళి" ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాకపోవడం.
ద్రవ్యరాశి కలిగిన రెండు కదిలే వస్తువుల వేగాల సంబంధాన్ని నాలుగు ఆచరణాత్మక తరగతులలో, ఉపరకాలతో పరిగణించవచ్చు:
ఒకసారి కక్ష్యలో చేరాక, వాటి వేగమే వాటిని వాతావరణానికి పైన కక్ష్యలో ఉంచుతుంది. ఉదా., ఒక దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్య దట్టమైన గాలి గుండా ప్రయాణిస్తే, ఆ వస్తువు వేగాన్ని కోల్పోయి, భూవాతావరణం లోకి తిరిగి ప్రవేశిస్తుంది (అంటే పతనమౌతుంది). అప్పుడప్పుడు అంతరిక్ష నౌకలు ఉద్దేశపూర్వకంగా వాతావరణాన్ని అడ్డుకుంటాయి. దీనిని ఏరోబ్రేకింగ్ మనూవర్ అంటారు. center|700x700px
కెప్లర్ నియమాలు
ఆవృత కక్ష్యలను అనుసరించే వస్తువులు కక్ష్యాకాలం (పీరియడ్) అనే నిర్దుష్ట సమయంతో వాటి మార్గాలను పునరావృతం చేస్తూంటాయి. ఈ కదలికను కెప్లర్ నియమాలు వివరించాయి, వీటిని న్యూటన్ నియమాల ద్వారా లెక్కించవచ్చు. వీటిని ఈ క్రింది విధంగా సూత్రీకరించవచ్చు:
కక్ష్యా వ్యవధి
ఒకసారి కక్ష్యను పూర్తి చేయడానికి పట్టే సమయాన్ని కక్ష్యా వ్యవధి అంటారు.
కక్ష్యల లక్షణాలు
ఒక వస్తువు చుట్టూ ఉండే కెప్లెరియన్ కక్ష్యలను పేర్కొనడానికి ఆరు పారామితులు అవసరం. ఉదాహరణకు, వస్తువు ప్రారంభ స్థానాన్ని పేర్కొనే మూడు సంఖ్యలు, దాని వేగాన్ని పేర్కొనే మూడు విలువలూ ఒక ప్రత్యేకమైన కక్ష్యను నిర్వచిస్తాయి. దాన్ని బట్టి ముందుకు (లేదా వెనుకకు) లెక్కించవచ్చు. అయితే, సాంప్రదాయికంగా ఈ పారామితులు కొద్దిగా భిన్నంగా ఉంటాయి.
సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగించే కక్ష్యా అంశాల సమితిని జోహాన్నెస్ కెప్లర్ ప్రతిపాదించిన నియమాలను బట్టి కెప్లెరియన్ అంశాల సమితి అంటారు. కెప్లెరియన్ అంశాలు ఆరు:
కర్ణభక్తుల
మూలాలు
వర్గం:కులాలు
కక్ష్య
కక్ష్యల లక్షణాలు
ఆదర్శవంతమైన పరిస్థితుల్లో, ఈ వస్తువుకు సంబంధించిన కక్ష్యాంశాలు తెలిస్తే, గతం లోను, భవిష్యత్తులోనూ ఏనాటిదైనా దాని స్థానాన్ని లెక్కించవచ్చు. అయితే, ఆచరణలో, తెలిసిన వస్తువు నుండి ఉండే గురుత్వాకర్షణ శక్తి మాత్రమే కాకుండా ఇతర శక్తులు కూడా కక్ష్యలను ప్రభావితం చేస్తాయి లేదా వైకల్యపరుస్తాయి (తరువాతి విభాగాన్ని చూడండి), ఈ కారణంగా కక్ష్యాంశాలు కాలక్రమేణా మారుతూంటాయి.
కక్ష్యా వైకల్యాలు
ప్రధాన వస్తువు కలగజేసే గురుత్వాకర్షణ బలం కంటే చాలా చాలా తక్కువ మొత్తంలో బయటి వస్తువులు కలగజేసే బలం వలన పరిభ్రమించే వస్తువుపై కొంత త్వరణం ఏర్పడుతుంది. దీన్ని వైకల్యం అంటారు. దీని వలన కక్ష్యకు చెందిన పరామితులు కాలక్రమంలో మారుతూంటాయి.
రేడియల్, ప్రోగ్రేడ్, ట్రాన్స్వర్స్ పెర్బర్బేషన్స్
కక్ష్యలో ఉన్న వస్తువుపై చిన్నపాటి రేడియల్ గుద్దుడు కలిగితే దాని కేంద్రచ్యుతి మారుతుంది గానీ, కక్ష్యా కాలం మారదు. ఒక ప్రోగ్రేడ్ లేదా రెట్రోగ్రేడ్ ప్రేరణ (అనగా కక్ష్యాచలనం దిశలోనే వర్తించే ప్రేరణ) కేంద్రచ్యుతి, కక్ష్యా కాలం రెండింటినీ మారుస్తుంది. ముఖ్యంగా, పెరియాప్సిస్ వద్ద ఇచ్చే ప్రోగ్రేడ్ ప్రేరణ అపోప్సిస్ వద్ద ఎత్తును పెంచుతుంది. తిరోగమన (రెట్రోగ్రేడ్) ప్రేరణ దీనికి విరుద్ధంగా పని చేస్తుంది. ఒక విలోమ ప్రేరణ (కక్ష్యా తలం నుండి) కక్ష్యా కాలాన్ని, కేంద్రచ్యుతినీ మార్చకుండా కక్ష్యా తలపు భ్రమణానికి కారణమవుతుంది. పై అన్ని సందర్భాల్లోనూ, ఆవృత (క్లోజ్‌డ్) కక్ష్య వైకల్యం కలిగిన బిందువును కలుస్తూనే ఉంటుంది.
కక్ష్యా క్షయం
కక్ష్య, గణనీయమైన వాతావరణం కలిగిన గ్రహం చుట్టూ ఉంటే, గుంజుబాటు వల్ల ఆ కక్ష్య క్షీణిస్తుంది. ముఖ్యంగా ప్రతి పెరియాప్సిస్ వద్ద, కక్ష్య లోని వస్తువు వాతావరణ గుంజుబాటుకు లోనై, శక్తిని కోల్పోతుంది. ప్రతిసారీ, కక్ష్య కేంద్రచ్యుతిని కోల్పోతూ ఉంటుంది (దీర్ఘ వృత్తం నుండి వృత్తాకారం దిశగా మారుతూ ఉంటుంది). ఎందుకంటే సరిగ్గా గతిశక్తి గరిష్టంగా ఉన్నప్పుడే వస్తువు ఆ శక్తిని కోల్పోతుంది. ఓ లోలకం దాని అత్యల్ప బిందువు వద్ద మందగించే ప్రభావానికి సమానంగా ఉంటుంది; లోలకం ఊపులో అత్యంత ఎత్తైన స్థానం తగ్గుతూ పోతుంది. వేగం మందగిస్తూ పోతూంటే కక్ష్యా మార్గంలో మరింత ఎక్కువ భాగం వాతావరణ ప్రభావానికి లోనౌతూ ఉంటుంది. చివరికి, ఈ ప్రభావం ఎంత ఎక్కువై పోతుందంటే, వాతావరణ గుంజుబాటు ప్రభావాన్ని దాటి కక్ష్యలో ప్రయాణించడానికి గతి శక్తి సరిపోదు. ఇది జరిగినప్పుడు ఆ వస్తువు వేగంగా పడిపోయి కేంద్ర వస్తువును తాకుతుంది.
ఉబ్బు
కక్ష్యలో ఉన్న వస్తువులన్నీ ఏకరీతి గోళాకారాల్లో ఉంటాయని లేదా సాధారణంగా, ఏకరూప సాంద్రత కలిగిన గోళాల్లా ఉంటాయనీ ప్రామాణిక విశ్లేషణలు ఊహిస్తాయి. అటువంటి వస్తువులను గురుత్వాకర్షణ పరంగా బిందువుల్లాగా పరిగణించవచ్చు