cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
క్షయవ్యాధి చికిత్స
మూర్ఛ
క్షయ చికిత్సలో మూర్ఛ నిరోధక మందులతో అసంఖ్యాక ఔషధ సంకర్షణలు సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. అంతేకాక రక్తరసి ఔషధ స్థాయిలను నిశితంగా పరిశీలించాలి. రిఫాంపిసిన్-కార్బమాజిపైన్, రిఫాంపిసిన్-ఫినిటోయిన్ రిఫాంపిసిన్-సోడియం వాల్ప్రోయేట్‌ల మధ్య తీవ్రమైన సంకర్షణలు ఉన్నాయి. ఔషధ విక్రేత సలహా ఎల్లప్పుడూ తప్పక కోరబడుతుంది.
నిర్వచనాలు
మల్టీ-డ్రస్ రెసిస్టంట్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ (MDR-క్షయ ) ను క్షయగా నిర్వచిస్తారు. అంటే ఇది కనీసం INH RMPలతో నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. ఐసోలేట్‌లు ఏదైనా ఇతర క్షయ నిరోధక మందుల సంయోగానికి వృద్ధికర-నిరోధాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అయితే MDR-TBగా వర్గీకరించని INH RMPల పరంగా మాత్రం నిరోధం కలిగి ఉండదు.
అక్టోబరు, 2006 నాటికి, "ఎక్స్‌టెన్సివ్లీ డ్రగ్-రెసిస్టంట్ ట్యుబర్క్యులోసిస్" (XDR-TB ) ని MDR-TB అని పేర్కొంటారు. ఇది క్వినోలోన్‌లతో ఏదైనా ఒకానొక కనామైసిన్, కాప్రియోమైసిన్ లేదా అమికాసిన్‌లతో కూడా నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. XDR-TB ప్రాచీన కేసు నిర్వచనం MDR-TB. ఇది కూడా ద్వితీయ ప్రాధామ్య ఔషధాలకు చెందిన ఆరు తరగతుల్లో మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాటితో నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. ఈ నిర్వచనాన్ని ఎంతమాత్రమూ ఉపయోగించలేదు. అయితే పలు పాత ప్రచురణలు దీనిని సూచించినందు వల్ల దీనిని ఇక్కడ చేర్చడం జరిగింది.
MDR-TB XDR-TBల చికిత్సకు సంబంధించిన నియమాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. ముఖ్యమైన తేడాగా XDR-TB అనేది MDR-TB కంటే అధిక మరణాల సంఖ్య రేటుతో సంబంధం కలిగి ఉండటాన్ని చెబుతారు. అందుకు కారణం సమర్థవంతమైన చికిత్సా ప్రత్యామ్నాయాల సంఖ్య తగ్గడం. XDR-TB సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం ప్రస్తుతం చక్కగా అధ్యయనం చేయబడలేదు. అయితే XDR-క్షయ అనేది ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తులకు సులువుగా వ్యాపించదని మాత్రం విశ్వసించబడుతోంది. కానీ ఇప్పటికే HIVకి గురైన వ్యక్తుల్లో అంటురోగాలను కలిగించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల వారు TB అంటురోగానికి గురయ్యే ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుంది.
ఔషధ-నిరోధక క్షయ రోగ సాంక్రమిక విజ్ఞానం
1997లో 35 దేశాలు నిర్వహించిన అధ్యయనం దాదాపు సర్వే చేసిన దేశాల్లో 2% పైగా రేట్లను గుర్తించింది. పూర్వపు USSR, బాల్టిక్ రాష్ట్రాలు, అర్జెంటీనా, భారతదేశం చైనా దేశాల్లో అధిక రేట్లు గుర్తించబడ్డాయి. దీనికి కారణం పేలవమైన లేదా జాతీయ క్షయవ్యాధి నియంత్రణ కార్యక్రమాల అమలులో వైఫల్యంగా భావించబడింది. అదే విధంగా, 1990ల మొదట్లో న్యూయార్క్ నగరంలో MDR-TB అధిక రేట్లకు కారణం రీగన్ యంత్రాంగం చేత ప్రజారోగ్య కార్యక్రమాలను రద్దు చేయడమని భావించారు.
పూర్తిగా మృదులమైన క్షయ చికిత్సా సమయంలో MDR-TB అభివృద్ధి చెందగలదు. సూచించిన మోతాదుల్లో రోగులు మందులు వాడకపోవడం లేదా చికిత్సను పూర్తి చేయడంలో వైఫల్యం చెందడం దీనికి కారణం.
కృతజ్ఞతగా, MDR-TB కారక జాతులు తక్కువ సమర్థత తక్కువగా వ్యాప్తి చెందే విధంగా కన్పిస్తాయి. INH-నిరోధక TB అనేది తోకలేని సీమపందికొక్కుల్లో తక్కువ తీవ్రతను కలిగి ఉంటుందని పలు ఏళ్లుగా తెలుసు. సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞాన సంబంధ ఆధారంగా క్షయ MDR కారకాలు సాధారణంగా ప్రాబల్యం చూపవు. లాస్‌ఏంజిల్స్‌లో నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనం 6% MDR-TB కేసులు మాత్రమే సమూహంగా ఉన్నట్లు గుర్తించింది. నిర్లక్ష్యానికి ఇది తప్పకుండా ఒక కారణం కాదు. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌తో పోల్చితే MDR-TB ఎక్కువగా మరణాల రేటును కలిగి ఉంటుందని గుర్తించుకోవాలి. అంతేకాక బలహీనమైన వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థల (అందుకు కారణం HIV లేదా ఔషధాలు) ను కలిగిన వ్యక్తులకు TB వచ్చే అవకాశం అధికంగా ఉంటుందని కూడా గుర్తించుకోవాలి.
ప్రస్తుతం దక్షిణాఫ్రికాలో XDR-TB అంటువ్యాధి ఉంది. 52 మంది మరణించిన ఈ విజృంభణను తొలుత క్వాజులు-నాటల్‌లోని ఒక గ్రామీణ ఆసుపత్రిలో 53 మంది రోగుల సమూహం ద్వారా గుర్తించడం జరిగింది. ప్రత్యేకించి ఇబ్బంది పెట్టిన విషయంగా, మరణానికి సంబంధించి, కఫం నమూనా సేకరణ ద్వారా సగటు మనుగడ రేటు 16 రోజులు మాత్రమే ఉండటం. రోగుల్లో అధికులు క్షయవ్యాధి చికిత్సను అంతకముందు అస్సలు తీసుకోలేదు. ఇదొక అంటురోగం. దీనికి తొలుత XDR-TB అనే క్లుప్తపదాన్ని వాడారు. ప్రస్తుత నిర్వచనాన్ని సంతృప్తిపరిచే క్షయ కారకాలను పునరావలోకన, దిశగా గుర్తించినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటివరకు గుర్తించిన అతిపెద్ద సంబంధ కేసుల సమూహం. సెప్టెంబరు, 2006, లోని ప్రాథమిక నివేదిక నేపథ్యంలో దక్షిణాఫ్రికాలోని అనేక ప్రావిన్స్‌లలో కేసలు నమోదవుతున్నాయి. 2007 మార్చి 16 నాటికి మొత్తం 314 కేసులు నమోదయ్యాయి. వాటిలో 215 మరణాలు ఉన్నాయి. ఈ TB కారకాల (జాతుల) వ్యాప్తి అనేది HIV అధిక ప్రాబల్యం పేలవమైన అంటువ్యాధి నియంత్రలతో దగ్గరి సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటుందని స్పష్టమైంది. ఇతర దేశాల్లో XDR-TB జాతులు ఉద్భవించాయి. కేసుల నిర్వహణను సక్రమంగా చేపట్టకపోవడం లేదా ఒక వ్యక్తి నుంచి మరో వ్యక్తికి బదిలీకావడానికి బదులుగా మందుల చికిత్స పరంగా రోగి పేలవమైన సమ్మతిని కలిగి ఉండటం ద్వారా ఔషధ-నిరోధకత వెలుగుచూసింది. ఈ TB జాతి మొదటి లేదా ద్వితీయ ప్రాధామ్య చికిత్సకు దక్షిణాఫ్రికాలో ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఎలాంటి ఔషధాలకు కూడా స్పందించదు. అందువల్ల ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు సూచించిన దానికంటే సమస్య మరింత ఎక్కువగా ఉన్నట్లు స్పష్టమయింది. 2006 నవంబరు 23 నాటికి, 303 XDR-TB కేసులు నమోదయ్యాయి. వాటిలో 263 కేసులు క్వాజులు-నాటల్‌కి చెందినవి. విభజన ప్రక్రియలపై తీవ్రమైన ఆలోచనను కేంద్రీకరించడం జరిగింది. అయితే ఇవి కొందరి రోగుల మానవ హక్కులను హరించవచ్చు. కానీ ఈ క్షయ జాతి తదుపరి వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ఇది అవసరం.
MDR-TB చికిత్స
MDR-TB చికిత్స రోగ నిరూపణ అనేవి అంటురోగం కంటే క్యాన్సర్‌కు సమానంగా ఉంటాయి. ఇది 80% వరకు మరణాల రేటును కలిగి ఉంటుంది. ఇది పలు అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అవి
చికిత్సా కాలాలు తక్కువ పక్షంగా 18 నెలలు ఏళ్ల తరబడి కూడా ఉంటాయి. ఉత్తమ చికిత్స ద్వారా మరణాల రేటు అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, శస్త్రచికిత్స అవసరం కూడా ఏర్పడవచ్చు. సత్ఫలితాలు ఇప్పటికీ సాధ్యమేనని అది చెబుతుంది. చికిత్సా కాలాలు కనీసం 18 నెలల నిడివిని కలిగి ఉంటాయి. ఈ దిశగా అందుబాటులో ఉండే ఒక ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించే భాగం నయాల రేటును 69% వరకు పెంచవచ్చు.
MDR-TB చికిత్సను MDR-TB చికిత్సలో అనుభవం ఉన్న ఒక వైద్యుడు చేపట్టడమే ఉత్తమం. స్పెషలిస్టు-యేతర కేంద్రాల్లో చికిత్స పొందే రోగుల్లో మరణాల రోగాల సంఖ్య స్పెషలిస్టు-కేంద్రాల్లో చికిత్స తీసుకునే రోగులతో పోల్చితే గణనీయమైన రీతిలో అధికంగా ఉంటాయి.
స్పష్టమైన ఇబ్బందులతో పాటు (అంటే, MDR-TB ఉన్న రోగికి తెలిసీ దగ్గరగా ఉండటం) MDR-TBకి పురుష సంభోగం, HIV అంటురోగం, గత కారాగార జీవితం, విఫల TB చికిత్స, ప్రామాణిక క్షయ చికిత్సకు స్పందించడంలో వైఫల్యం ప్రామాణిక క్షయ చికిత్స నేపథ్యంలో పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) ని పొందడం వంటి ప్రమాదాంశాలు ఉన్నాయి.
MDR-TB చికిత్సను సూక్ష్మగ్రాహ్యత పరీక్ష ఆధారంగా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. సమాచారం లేకుండా అలాంటి రోగులకు చికిత్స చేయడం అసాధ్యం. ఒక అనుమానిత MDR-TB రోగికి చికిత్స చేస్తే, సదరు రోగి SHREZ+MXF+cycloserineని మొదలుపెట్టాలి. అందువల్ల ప్రయోగశాల సూక్ష్మగ్రాహ్యత పరీక్ష ఫలితం పెండింగులో పడుతుంది.
కొన్ని దేశాల్లో rpoBకి ఒక జన్యు విచారణ కూడా అందుబాటులో ఉంది. ఇది MDR-TB ఒక ప్రయోజనకర గుర్తింపుదారుగా పనిచేస్తుంది. ఎందుకంటే, వివిక్త RMP నిరోధకత అరుదుగా ఉంటుంది (రోగులు ఒక్క రిఫాంపిసిన్‌తో మాత్రమే చికిత్స తీసుకున్నట్లు చరిత్ర ఉంటే తప్ప). ఒకవేళ జన్యు విచారణ (rpoB ) ఫలితాలు సానుకూలంగా ఉంటే, అప్పుడు RMPని పక్కనపెట్టడం SHEZ+MXF+సైక్లోసిరైన్‌ను ఉపయోగించడం సమంజసం. MDR-TB సందేహం ఉన్నప్పటికీ, రోగిని INHపై కొనసాగించడానికి కారణం క్షయని నయం చేయడంలో INH సమర్థవంతమైనది కావడం. అందువల్ల అసమర్థమైనదని తెలిపే విధంగా ఏదైనా సూక్ష్మజీవ సంబంధ ఆధారం ఉంటే తప్ప దీనిని మినహాయించడం అవివేకం.
ఐసోనియాజిద్-నిరోధం (katG mabA-inhA ) కు కూడా విచారణలు ఉన్నాయి. అయితే ఇవి చాలా తక్కువగా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
సూక్ష్మగ్రాహ్యతలు తెలిసినప్పుడు ఐసోలేట్ అనేది INH RMPల పరంగా నిరోధకతను కలిగి ఉంటుందని నిర్థారించబడుతుంది. దిగువ తెలిపిన క్రమంలో ఐదు మందులను ఎంపిక చేసుకోవాలి (తెలిసిన సూక్ష్మగ్రాహ్యతలను బట్టి).
ఔషధాలను జాబితా అగ్రభాగానికి దగ్గరగా ఉంచడం జరిగింది. అందుకు కారణం అవి అత్యంత సమర్థవంతమైనవి కావడం తక్కువ విషపూరితంగా ఉండటం. అదే జాబితా దిగువన ఉంచిన ఔషధాల విషయానికొస్తే, అవి తక్కువ సమర్థవంతమైనవి అత్యంత విషపూరితమైనవి లేదా పొందడానికి అతి క్లిష్టమైనవి.
MDR-TBలో వినియోగానికి విలువైన సవిరామ వైద్య నియమావళి లేదు. అయితే వారానికి ఐదు రోజుల పాటు పొడిచి ఇచ్చే (ఇంజక్టబుల్) మందులను ఇవ్వడం (ఎందుకంటే వారాంతంలో మందులు ఇవ్వడానికి ఎవరూ ఉండరు) ద్వారా నిరాశాజనక ఫలితాలు రావని వైద్యసంబంధ అనుభవం చెబుతోంది. ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షక చికిత్స కచ్చితంగా MDR-TBలో ఫలితాలను మెరుగుపరచడానికి దోహదపడుతుంది. దీనిని MDR-TB చికిత్స అంతర్గత భాగంగా పరిగణిస్తారు.
చికిత్సకు స్పందించడం కఫం వృద్ధుల (సాధ్యమైతే నెలవారీగా) ద్వారా తప్పక సాధించబడుతుంది. MDR-TBకి చికిత్సను కనీసం 18 నెలల పాటు ఇవ్వాలి. రోగి కనీసం తొమ్మిది నెలల పాటు వ్యాధి లక్షణాల నుంచి తేరుకుని సహజ లక్షణాలకు చేరుకునేంత వరకు చికిత్సను నిలపరాదు. MDR-TB రోగులకు రెండు లేదా అంత కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు చికిత్స ఇవ్వడమనేది సాధారణమే.
MDR-TB రోగులను వీలైతే, ప్రతికూల ఒత్తిడి గదుల్లో వేరుగా ఉంచాలి. MDR-TB రోగులను వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ క్షీణించిన రోగుల (HIV బారిన పడిన రోగులు లేదా వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ క్షీణిత మందులను వాడే రోగులు) మాదిరిగా ఒకే వార్డులో ఉంచరాదు. చికిత్సకు సమ్మతించే విధంగా జాగరూకత పర్యవేక్షణ అనేది MDR-TB నిర్వహణ విషయంలో కీలకమైనది (కొందరు వైద్యులు ఈ కారణం చేతనే ఆసుపత్రిలో చేర్చాలని పట్టుబట్టుతారు). ఈ రోగుల కఫం చుక్కలు (పూత) నెగటివ్‌గా వచ్చేంత వరకు లేదా సాధారణ లక్షణాలు వచ్చేంత వరకు (దీనికి పలు మాసాలు లేదా సంవత్సరాలు కూడా పట్టవచ్చు) వారిని దూరంగా ఉంచాలని కొందరు వైద్యులు నొక్కి చెబుతున్నారు. ఇలాంటి రోగులను ఆసుపత్రుల్లో వారాల పాటు (లేదా నెలలు) ఉంచడం ద్వారా చివర్లో ఒక ప్రయోగాత్మక (ఆచరణాత్మక) లేదా భౌతిక అసాధ్యతకు దారితీయొచ్చు. అందువల్ల తుది నిర్ణయం అనేది రోగిని పరీక్షిస్తున్న వైద్యుడి వైద్యసంబంధ తీర్పుపై ఆధారపడుతుంది. అంగీకార పర్యవేక్షణ విషపూరిత ప్రభావాలను దూరం చేయడానికి హాజరు వైద్యుడు చికిత్సాసంబంధ ఔషధ పర్యవేక్షణ (ప్రత్యేకించి అమీనోగ్లైకోసైడ్‌లు) ను సంపూర్ణంగా వినియోగించుకోవాలి.
క్షయవ్యాధి చికిత్స విషయంలో కొన్ని భర్తీ ఔషధాలు సంయోగ పదార్థాలుగా ఉపయోగకరం. అయితే MDR-TB కోసం మందులను లెక్కించే పనులకు అవి జీరోగా పరిగణించబడుతాయి (మీరు గనుక వైద్య నియమావళిలో ఇప్పటికే నాలుగు ఔషధాలను కలిగి ఉంటే, అర్జినైన్ లేదా విటమిన్ D లేదా రెండింటినీ చేర్చడం ప్రయోజనకరం. అయితే మొత్తం ఐదు ఔషధాలకు మీకు మరో ఔషధం అవసరమవుతుంది).
దిగువ తెలిపిన మందులను నైరాశ్యాన్ని పోగొట్టడానికి వాడుతారు. అయితే అవి ఎప్పుడూ సమర్థవంతంగా పనిచేస్తాయా అన్న విషయం మాత్రం కచ్చితంగా తెలియదు. వీటిని పై జాబితాలో ఐదు ఔషధాలను కనుగొనడం వీలుపడకపోతే ఉపయోగిస్తారు.
దిగువ తెలిపిన మందులు ప్రయోగాత్మక సంయోగ పదార్థాలు. ఇవి వాణిజ్య పరంగా లభించవు. అయితే వైద్య పరీక్షలో భాగంగా లేదా కరుణామయ ప్రాతిపదికపై తయారీదారుడు నుంచి పొందవచ్చు. వాటి సామర్థ్యం సురక్షత తెలియవు:
MDR-TB చికిత్స విషయంలో శస్త్రచికిత్స పాత్ర (ఖండోచ్ఛేదన లేదా ఊపిరితిత్తి తొలగింపు) కు సంబంధించిన ఆధారం అధికంగా ఉంది. అయితే దీనిని ముందుగా లేదా ఆలస్యంగా చేయాలా అన్న విషయం మాత్రం స్పష్టంగా విశదపరచబడలేదు.
చికిత్సా వైఫల్య రోగులు
చికిత్సకు స్పందించడం క్షయ చికిత్సా కాలం పూర్తయిన తర్వాత కోలుకున్నట్లు కన్పించే రోగులను చికిత్సా వైఫల్యాలు పొందినవారుగా పరిగణించబడరు. అయితే వారిని పునఃస్థితులు పొందినవారుగా గుర్తిస్తారు. వారి గురించి దిగువ తెలిపిన ఒక ప్రత్యేక విభాగంలో వివరించడం జరిగింది.
రోగులు వైఫల్య చికిత్స ను కలిగి ఉంటారని చెప్పడానికి ఒకవేళ వారు చికిత్సా వైఫల్యం పొందిన రోగులను పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) రోగుల నుంచి ప్రత్యేకించడం జరుగుతుంది. ఒక రోగి చికిత్స తీసుకునేటప్పుడు చక్కటి ఫలితాన్ని పొందితే, అతను పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) పొందినట్లు చెప్పబడుతుంది. అయితే చికిత్స నిలిపివేసిన తర్వాత మాత్రమే అతను క్షీణిస్తాడు. పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) పొందిన రోగుల గురించి దిగువ ఇచ్చిన ప్రత్యేక విభాగంలో వివరించారు.
రోగులు క్షయ చికిత్సకు అస్సలు ఎన్నడూ (కనీసం స్వల్పకాలంపాటైనా) స్పందించకపోవడం అనేది చాలా అసాధారణంగా ఉంటుంది. దీనికి కారణం వైద్య నియమావళిలోని అన్ని ఔషధాలకు ఉండే ప్రామాణిక రేఖ వద్ద నిరోధాన్ని తెలుపడం. చికిత్స తీసుకునేటప్పుడు రోగులు ఎన్నడూ ఎలాంటి స్పందన పొందని రోగులు తొలుత అత్యంత జాగ్రత్తగా ప్రశ్నించబడుతారు. అంటే వారు మందులు వేసుకున్నారా లేదా అని అడుగుతారు. అంతేకాక వారు చికిత్స తీసుకుంటారా లేదా అనే విషయాన్ని గమనించడానికి వారిని ఆసుపత్రిలో చేర్పించవచ్చు కూడా. రక్తం లేదా మూత్రం నమూనాలను క్షయ ఔషధాల అపశోషణాన్ని తనిఖీ చేయడానికి సేకరించవచ్చు. రోగులు పూర్తిగా వారి మందులను తీసుకోవడానికి పూర్తి సమ్మతితో ఉన్నట్లు కన్పిస్తే, అలాంటప్పుడు వారు మరో రోగనిర్ధారణను కలిగి ఉండే అవకాశం (బహుశా క్షయ రోగ నిర్ధారణకు అదనంగా కావొచ్చు) చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ రోగులు వారు రోగనిర్ధారణను చాలా జాగ్రత్తగా సమీక్షించడం క్షయ వృద్ధి సూక్ష్మగ్రాహ్యత పరీక్ష కోసం నమూనాలను పొందాల్సి ఉంటుంది. తొలుత చక్కటి మార్పును కనబరిచి ఆ తర్వాత తిరిగి క్షీణించే రోగులు అదే రీతిలో చికిత్సకు ఎంతవరకు పట్టుదలగా కట్టుబడి ఉన్నారని సున్నితంగా ప్రశ్నించబడుతారు. చికిత్స ప్రారంభానికి ముందే సూక్ష్మజీవశాస్త్రం కోసం ఒక నమూనాను అప్పటికే తీసుకుని ఉన్నప్పటికీ, చికిత్సకు కట్టుబడి ఉన్నట్లు ధ్రువీకరించబడితే, అప్పుడు వారిని నిరోధక క్షయ దిశగా పరిశీలించడం జరుగుతుంది (MDR-క్షయ సహా).
ఆదేశం లేదా పంపిణీ పొరపాట్లు చికిత్సకు స్పందించడంలో వైఫల్యం చెందిన రోగుల నిష్పత్తికి కారణం కావొచ్చు. స్పందన లేకపోవడానికి రక్షిత లోపాలు అరుదైన కారణంగా ఉండొచ్చు. కొద్దిశాతం మంది రోగుల్లో, చికిత్సా వైఫల్యం అనేది తీవ్రమైన జీవశాస్త్రసంబంధ వ్యత్యాసానికి ఒక ప్రతిబింబం మాదిరిగా ఉంటుంది. అయితే దీనికి కారణమేంటనేది మాత్రం గుర్తించబడలేదు.
కొద్దిమంది రోగుల్లో, చికిత్సకు సంబంధించిన అన్ని వైద్యసంబంధ శస్త్రచికిత్స సంబంధ ప్రత్యామ్నాయాలు మృగ్యమవుతాయి. అలాంటి సందర్భం వచ్చినప్పుడు, క్షయవ్యాధితో రోగి మరణించవచ్చనే విషయాన్ని అతనికి అతని కుటుంబానికి తప్పక తెలియజేయాలి. అప్పుడు శ్వాససంబంధ లక్షణాలు, పౌష్టికాహార అవసరాల ఉపశమనంపై జాగ్రత్తగా దృష్టి సారించాల్సి ఉంటుంది. హుందాతనంతో కూడిన మరణం సంభవించే దిశగా మానసిక ప్రోత్సాహాన్ని అందివ్వాలి.
పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) రోగులు
చికిత్స తీసుకునేటప్పుడు రోగి పరిస్థితి మెరుగైతే, అతను పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం)  కి చేరుకున్నట్లు చెప్పబడుతుంది. అయితే చికిత్సను ఆపిన వెంటనే అతను తిరిగి అనారోగ్యం పాలవుతాడు. అదే చికిత్సను తీసుకునేటప్పుడు స్వల్ప పురోగతి అనుభూతిని మాత్రమే పొందిన రోగులు లేదా చికిత్సకు అస్సలు స్పందించని రోగులు చికిత్సా వైఫల్యాన్ని పొందినట్లు చెప్పబడుతుంది. ఈ విషయాలను పైన వివరించడం జరిగింది.
చికిత్సను మతపరంగా 100% సమ్మతితో తీసుకున్నప్పటికీ (ప్రామాణిక నియమావళి 2HREZ/4HR 2 నుంచి 3% పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) రేటును కలిగి ఉంటుంది) అన్ని చికిత్సా వైద్య నియమాలతో కొద్దిపాటి పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) రేటు అనేది ముడిపడి ఉంటుంది. పునఃస్థితులు ఎక్కువగా చికిత్సను ముగించిన ఆరు నెలల్లో సంభవిస్తాయి. అవిశ్వాస క్రమరహిత పంథాలో మందులు తీసుకున్న రోగులు పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) ని చాలా వరకు పొందగలరు.
పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) ని పొందిన రోగుల్లో నిరోధ సంభవనీయత అధికంగా ఉంటుంది. ప్రతి ప్రయత్నాన్ని కూడా సూక్ష్మగ్రాహ్యతల వికాసానికి ఉపయోగపడే ఒక నమూనాను పొందే విధంగా ఉండాలి. అంటే, పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) కి చేరిన అనేక మంది రోగులు ఒక సంపూర్ణ సూక్ష్మగ్రాహ్య జాతి ద్వారా మార్పు చెందుతారు. ఈ రోగులు పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) పొందకపోవడం కూడా సాధ్యమే. అయితే దానికి బదులుగా తిరిగి అనారోగ్యం పాలవుతారు. ఇలాంటి రోగులు ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా అదే విధమైన నియమావళి ద్వారా తిరిగి చికిత్స పొందగలరు (వైద్య నియమావళికి ఎలాంటి మందులను చేర్చనవసరం లేదు కాల పరిమితిని కూడా పొడగించనవసరం లేదు).
సూక్ష్మజీవశాస్త్రం అందుబాటులో లేనప్పుడు (క్షయ అనేది అత్యధికంగా విలక్షణంగా ఉన్న పలు దేశాల్లో) 2SHREZ/6HRE వైద్య నియమావళిని WHO సిఫారసు చేసింది. ఈ నియమావళిని పూర్తిగా స్పందించే క్షయ (పునఃస్థితి (ఆరోగ్యం క్షీణించడం) ని పొందిన రోగుల్లో ఇది సర్వసాధారణంగా గుర్తించబడుతుంది) కి ఉత్తమ చికిత్సను అందించే దిశగా అదే విధంగా INH నిరోధక క్షయ (గుర్తించబడిన సర్వసాధారణ నిరోధకత రూపం) సంభవనీయతను పూరించడానికి రూపొందించారు.
జీవితకాల పునఃస్థితి ప్రమాదం వల్ల, రోగులంతా చికిత్సను ముగించిన తర్వాత క్షయ పునఃస్థితి లక్షణాల గురించి హెచ్చరించబడుతారు. అలాంటి లక్షణాలు గనుక కన్పిస్తే, వెంటనే తమకు చికిత్స చేసిన వైద్యులను సంప్రదించమని సూచిస్తారు.
క్షయ చికిత్స పరీక్ష
క్షయ ఎక్కువగా స్థానికంగా ఉండే ప్రాంతాల్లో, రోగి జ్వరంతో బాధపడటం సాధారణమే. అయితే అతనిలో సదరు అనారోగ్యానికి మూలం ఏమిటని మాత్రం గుర్తించలేకపోవడం గమనార్హం. అప్పుడు వైద్యుడు విస్తృత పరిశోధన చేసిన తర్వాత ఇతర అన్ని వ్యాధులను మినహాయించి, క్షయ చికిత్సకు సంబంధించిన పరీక్ష వద్ద ఆగుతారు. ఉపయోగించే వైద్య నియమావళి HEZ. దీనిని కనీసం మూడు వారాల పాటు అనుసరిస్తారు. నియమావళి నుంచి RMP STMలను మినహాయిస్తారు. ఎందుకంటే, అవి విస్తృత వర్ణపట సూక్ష్మజీవనాశకాలు. మరోవైపు ఇతర మూడు తొలి ప్రాధామ్య ఔషధాలు సూక్ష్మజీవుల సంబంధ అంటురోగాన్ని మాత్రమే నయం చేస్తాయి. మూడు వారాల చికిత్స అనంతరం జ్వరం నిలిచిపోవడం నిక్షిప్తమైన క్షయకి ఒక చక్కటి రుజువుగా ఉంటుంది. తర్వాత రోగి సంప్రదాయక క్షయ చికిత్స (2HREZ/4HR) కు మారాలి. ఒకవేళ మూడు వారాల చికిత్స తర్వాత జ్వరం నయం కాకపోతే అప్పుడు రోగి జ్వరానికి మరేదైనా ఇతర కారణం ఉండొచ్చని ఒక నిర్ణయానికి రావొచ్చు.
అయితే దీనిపై పలువురు విమర్శకులు వాదించారు. అలాంటి రోగులంతా దానికి బదులుగా క్షయ సోకినట్లు చికిత్స చేయబడుతున్నారని వాదించారు.
శస్త్రసంబంధ చికిత్స
శస్త్రచికిత్స అనేది 1940ల నుంచి క్షయవ్యాధి నిర్వహణలో ముఖ్య భూమిక పోషిస్తోంది.
చారిత్రక శస్త్ర నిర్వహణ
మొట్టమొదట విజయవంతమైన క్షయవ్యాధి చికిత్సలు అన్నీ శస్త్రచికిత్స సంబంధమైనవే. నయమైన క్షయవ్యాధి కుహరాలన్నీ మూసుకుపోతాయనే పరిశీలన ఆధారంగా అవి నిర్వహించబడ్డాయి. అందువల్ల నయం అవడాన్ని ప్రోత్సహించే విధంగా శస్త్రచికిత్ససంబంధ నిర్వహణ తెరుచుకుని ఉన్న కుహరాలను మూసే దిశగా సూచించడం జరుగుతుంది. ఈ ప్రక్రియలన్నింటినీ పూర్వ-సూక్ష్మజీవనాశక కాలంలో వినియోగించబడ్డాయి. ప్రాణికి ఆమ్లజనిని అందకుండా చేయడమే పని అని శస్త్రవైద్యులు విశ్వసిస్తారనే కల్పన ఒకటి ప్రాచుర్యంలో ఉండేది. ఏదేమైనప్పటికీ, వాయిరహిత పరిస్థితుల్లోనూ ప్రాణి (ఇక్కడ మనిషి) బతకగలదని చక్కగా తెలుసు. ఈ ప్రక్రియలు నేటి ప్రమాణాల పరంగా అనాగరికమైనవిగా పరిగణించబడినప్పటికీ, ఈ చికిత్సలు కనీసం ఈనాటి ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌ అంతటి దురదృష్టకరమైన వ్యాధికి మాదిరిగా అప్పట్లో మరణాల సంఖ్య అధికంగా ఉన్న ఒక వ్యాధిని సంభావ్య స్వస్థతకు ప్రాతినిధ్యం వహించేవన్న విషయాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవాలి.
దెబ్బతిన్న ఊపిరితిత్తి శస్త్రసంబంధిత విచ్ఛేదం 1940లు 1950ల్లో సాధ్యపడలేదు. అందుకు కారణం అప్పటి చైతన్యరాహిత్య శాస్త్రం మత్తుమందును పొందిన ఒక రోగి ఊపిరితిత్తులపై శస్త్రచికిత్సకు అనుమతించే విధంగా అభివృద్ధి చెందకపోవడం.
ఆధునిక శస్త్రసంబంధ నిర్వహణ
ఆధునిక కాలాల్లో, క్షయవ్యాధి శస్త్రసంబంధి చికిత్స బహుళ-ఔషధ నిరోధక క్షయ నిర్వహణకు మాత్రమే పరిమితమైంది. చికిత్స పొందిన అనేక నెలల తర్వాత కూడా ఎలాంటి మార్పుకు నోచుకోని ఒక MDR-TB రోగిని దెబ్బతిన్న కణజాలాన్ని తొలగించే లక్ష్యంతో ఖండోచ్ఛేదన లేదా ఊపిరితిత్తి తొలగింపుకు సూచించవచ్చు. శస్త్రచికిత్సకు ఉత్తమ కాలం మాత్రం నిర్వచించబడలేదు. శస్త్రచికిత్స ఇప్పటికీ విశిష్టమైన వ్యాధిగ్రస్తత గురించి తెలుపుతుంది. USలో విశేష అనుభవం ఉన్న కేంద్రంగా డెన్వర్, కొలరాడో‌లో ఉన్న నేషనల్ జూయిష్ మెడికల్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్‌ను చెబుతారు. 1983 నుంచి 2000 వరకు, సదరు కేంద్రంలో పనిచేసే వైద్యులు 172 రోగులకు 180 ఆపరేషన్లు చేశారు. వాటిలో 98 ఖండోచ్ఛేదనలు కాగా 82 ఊపిరితిత్తుల తొలగింపులు. వారు 3.3% ఆచరణాత్మక మరణాలను నివేదించారు. ఆపరేషన్ నేపథ్యంలో అదనంగా 6.8% మంది చనిపోగా, 12% మంది విశిష్ట వ్యాధిగ్రస్తత (ప్రత్యేకించి తీవ్రమైన శ్వాసలేమి) ని చవిచూశారు. శస్త్రచికిత్సకు ముందు ఎలాంటి మార్పులేని 91 మంది రోగుల్లో చికిత్స తర్వాత నలుగురిలో మాత్రమే ఎలాంటి మార్పు రాలేదు.
నయం చేయబడిన క్షయవ్యాధి కొన్ని సంక్లిష్టతలైన పునరావృత రక్త కఫ రోగం, విధ్వంసక లేదా బ్రోంచిఎక్టాయిక్ ఊపిరితిత్తులు చీముచేరడం (శ్లేష్మస్తరసంబంధి కుహరంలో చీము చేరడం) కూడా శస్త్రసంబంధ చికిత్సకు లోబడి ఉంటాయి.
ఇతర ఊపిరితిత్తుల సంబంధ క్షయలో, శస్త్రచికిత్స తరచూ ఒక రోగనిర్ధారణ చేయడాన్ని కోరుతుంది (స్వస్థతపై ప్రభావం చూపడం కంటే). శోషరస గ్రంథులను శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించడం, లక్షణాలను దూరం చేయడం, కణజాల జీవాణు పరీక్ష మొదలైనవి దీనికి ఉదాహరణలుగా చెప్పబడుతాయి. క్షయ వికాసానికి సంబంధించిన శాంపిళ్లను ఒక నిర్జల కుండలో ఎలాంటి సంకలిత పదార్థం (కనీసం నీరు గానీ లేదా సెలైన్‌ గానీ లేకుండా) లేకుండా లేబొరేటరీకి పంపించాలి. సాధ్యమైనంత త్వరగా అవి లేబొరేటరీ చేరాలి. ద్రవ మాధ్యమానికి సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్న చోట, నిర్జల ప్రదేశాల్లోని నమూనాలను ప్రక్రియానుసారం నేరుగా రక్తంలోకి ఎక్కిస్తారు. ఇది ఫలితాలను మరింత మెరుగు చేస్తుంది. వెన్నుముక సంబంధ క్షయలో, (తీవ్రమైన ఎముక విధ్వంసం ఉంటే) లేదా వెన్నుపాము ప్రమాదస్థితిలో ఉన్నప్పుడు శస్త్రచికిత్స వెన్నుముక సంబంధ అస్థిరతను తెలుపుతుంది. క్షయవ్యాధి లక్షణాలు లేదా నమూనాల చికిత్సాపరమైన తొలగింపు అనేది మామూలుగా సూచించబడదు. దీనిని తగిన చికిత్సను అందివ్వడం ద్వారా పరిష్కరించవచ్చు. క్షయ నాడీమండల పుటల శోధలో, ద్రవశీర్షం అనేది సంభావ్య క్లిష్టతగా ఉంటుంది. ఇది ఒక గుండె జఠరిక నాళం లేదా గొట్టం ప్రవేశాన్ని తప్పనిసరి చేస్తుంది.
పోషక పదార్థాలు
పోషకాహారలోపం వల్ల క్షయ, బారినపడే ప్రమాదం అధికమని తెలిసిన విషయమే. అంతేకాక క్షయ సైతం పోషకాహారలోపానికి ఒక ప్రమాదాంశం, క్షయ ఉన్న పోషకాహారలోప రోగులు (BMI 18.5 కంటే తక్కువ) కచ్చితమైన సూక్ష్మజీవనాశక చికిత్స చేయించుకున్నప్పటికీ, మరణించే అవకాశం ఎక్కువ. పోషకాహారలోపం క్షయ మధ్య సంబంధంపై అవగాహన కొన్ని దేశాల్లో ప్రబలంగా ఉంది. ఇలాంటి అవగాహన ద్వారా రోగనిర్థారక జాప్యం తగ్గడం చికిత్సకు కట్టుబడి ఉండటం మెరుగవుతుంది.
విటమిన్ D క్షయవ్యాధి సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం
విటమిన్ D లోపం అనేది క్షయవ్యాధి, కి ఒక ప్రమాదాంశం విటమిన్ D లోపం క్షయవ్యాధి, తో శరీరం పోరాడే సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరుస్తుంది. అయితే విటమిన్ D లోపాన్ని సరిచేయడం ద్వారా క్షయవ్యాధి, ని అరికట్టవచ్చని చెప్పడానికి ఎలాంటి వైద్యసంబంధమైన ఆధారం లేదు. విటమిన్ D తగ్గింపు స్థాయిలు ఆఫ్రికన్-అమెరికన్లు క్షయవ్యాధి, బారిన అధికంగా పడటాన్ని వివరించగలదు. అంతేకాక ముఖంపై కన్పించే క్షయ రోగానికి (చర్మానికి సంబంధించిన క్షయవ్యాధి) (ఈ అన్వేషణ నీల్స్ ఫిన్సెన్‌కు 1903లో నోబెల్ బహుమతిని సాధించిపెట్టింది) కాంతిచికిత్స (ఫోటోథెరపీ) ఎందుకు సమర్థవంతమైనదనే విషయాన్ని కూడా వివరిస్తుంది. ఎందుకంటే, సూర్యకాంతిని గ్రహించుకునే చర్మం సహజంగా మరింత విటమిన్ Dని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
క్షయవ్యాధి చికిత్స ద్వారా విటమిన్ D స్థాయిలు తగ్గిపోతాయనే ఆందోళనలు వైద్యసంబంధ ఆచరణలో ఒక సమస్యగా కన్పించవు.
పశ్చిమాఫ్రికా, గుజరాత్ చైనీస్ జనాభాల్లో విటమిన్ D గ్రాహకంలోని జన్యుపరమైన తేడాలు క్షయవ్యాధి బారిన పడే ప్రమాదంపై ప్రభావం చూపగలవని గుర్తించడం జరిగింది. అయితే విటమిన్ D భర్తీ (అంటే సాధారణ విటమిన్ D స్థాయిలు ఉన్న వ్యక్తులకు అదనపు విటమిన్ Dని ఇవ్వడం) క్షయ బారినపడటంపై ఏదైనా ప్రభావం చూపుతుందని చెప్పడానికి ఏ జనాభాలోనూ తగిన సమాచారం లేదు.
విటమిన్ D క్షయవ్యాధి చికిత్స
విటమిన్ D లోపం ఉన్న క్షయ రోగులకు దానిని ఇవ్వడం రోగుల నిష్పత్తి పరంగా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. TaqI విటమిన్ D గ్రాహకం tt జీనోమ్‌ (జనోటైప్) కలిగిన రోగుల ఉపసమితి విటమిన్ D లోపం ఉన్న వారిలో విటమిన్ D భర్తీ కఫం వృద్ధి మాధ్యమ మార్పిడిని అడ్డుకునే విధంగా కన్పిస్తుంది. సాధారణ విటమిన్ D స్థాయిలు ఉన్న క్షయ రోగులకు విటమిన్ Dని భర్తీ చేయడం క్షయ పరంగా ఎలాంటి ప్రయోజనం ఒనగూరదు.
19వ శతాబ్ద మధ్యకాలం మొదట్లో, కాడ్ చేప కాలేయం నుండి తీసిన చమురు (ఇందులో విటమిన్ D పుష్కలంగా ఉంటుంది) క్షయవ్యాధి రోగులను మెరుగుపరుస్తుందని, గుర్తించబడింది. దీని వెనుక యంత్రాంగం బహుశా క్షయవ్యాధి పట్ల వ్యాధినిరోధక స్పందనల విస్తరణకావొచ్చు.
గుప్త క్షయవ్యాధి
క్షయ అంటురోగం ద్వారా వ్యాధి మరింత వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం ద్వారా క్షయ నియంత్రణ నివారణకు లేటెంట్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ ఇన్ఫెక్షన్ (LTBI) చికిత్స అవసరం.
"నిరోధక చికిత్స" "రసాయన నిరోధక పద్ధతి" అనే పదాలు కొన్ని దశాబ్దాలుగా వాడబడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వీటిని UKలో వాడుతున్నారు. వ్యాధి తీవ్రత లేనివారు ప్రస్తుతానికి పరిస్థితి బాగా ఉన్నవారికి మందులు ఇవ్వడాన్ని ఇవి సూచిస్తాయి. చికిత్స చేయడానికి కారణం ప్రాథమికంగా వ్యక్తులు అనారోగ్యంబారిన పడకుండా నివారించడమే. "గుప్త క్షయవ్యాధి చికిత్స" పదం ఎక్కువగా USలో వాడబడుతుంటుంది. ఎందుకంటే, మందులు వాస్తవానికి అంటువ్యాధిని నివారించలేవు. ఉనికిలో ఉన్న నిశ్శబ్ధ అంటువ్యాధి మరింత వృద్ధి చెందకుండా ఇది నిరోధిస్తుంది. "LTBI చికిత్స" పదం వ్యాధికి చికిత్సను పొందుతున్నట్లు ప్రజలను ఒప్పించడం ద్వారా ఒక విస్తృత అమలును ఇది ప్రచారం చేస్తుందనేది USలోని అభిప్రాయం. ఒక దాని కంటే మరొక పదాన్ని ఎంచుకునే విధంగా ఎలాంటి నచ్చజెప్పే కారణాలు లేవు.
తీవ్రమైన క్షయ లేదంటూ అంచనా వేయడం తప్పనిసరి. దీనిని LTBI చికిత్స ప్రారంభమవడానికి ముందుగా చేపడుతారు. తీవ్రమైన క్షయ ఉన్న ఒకరికి LTBI చికిత్సను అందివ్వడం తీవ్రమైన పొరపాటు. క్షయ తగినంతగా నయం చేయబడదు. అందువల్ల ఔషధ-నిరోధక క్షయ జాతులు అభివృద్ధి చెందే ప్రమాదం ఉంది.
వివిధ చికిత్సా వైద్య నియమావళులు అందుబాటులో ఉన్నాయి:
ప్రస్తుత పరిశోధన
జంతువు వైద్యసంబంధ అధ్యయనాల నుంచి ప్రస్తుతం కొంత ఆధారం ఉంది. తక్కువ పక్షంగా నాలుగు నెలల వైద్య నియమావళిని కలిగి ఉండే మోక్సిఫ్లోక్సాసిన్ అనేది ఆరు నెలల సంప్రదాయక చికిత్స మాదిరిగా సమర్థవంతంగా ఉంటుందని ఈ ఆధారం చెబుతోంది. TB, కి లఘు చికిత్సా వైద్య నియమావళిని అంచనా వేసే దిశగా బాయర్ ప్రస్తుతం క్షయ అలయన్స్‌తో కలిసి రెండో దశ వైద్య పరీక్షను నిర్వహిస్తోంది. ప్రోత్సాహకరంగా, పరీక్షలు ఒకవేళ విజయవంతమైతే, మోక్సిఫ్లోక్సాసిన్‌‌ చౌకగా లభ్యమయ్యే విధంగా దాని అవసరమున్న దేశాల్లో దానిని అందుబాటులోకి తీసుకువస్తామని బాయర్ సైతం హామీ ఇచ్చింది.
దిగువ తెలిపిన మందులు ప్రయోగాత్మక సంయోగ పదార్థాలు. ఇవి వాణిజ్యపరంగా లభించవు. అయితే వైద్య పరీక్షలో భాగంగా లేదా కరుణామయ ప్రాతిపదికపై ఇవి తయీరీదారుడి నుంచి లభించగలవు. వీటి సమర్థత సురక్షత తెలియవు.
క్షయ రోగులు TB/HIV రెండూ ఉన్న రోగుల్లోనూ చక్కటి ఫలితాలు తథ్యమని హామీ ఇచ్చే ఒక ఉక్రెయిన్‌కు చెందిన ఔషధ ఉత్పత్తి అనేక చిన్న, బహిరంగ లేబుల్ వైద్య పరీక్షలకు ఆలేఖ్య వస్తువుగా ఉంది. డిరెలో/ఇమ్యూనోక్సెల్‌తో బహిరంగ లేబుల్ పరీక్షలు బహుళ-ఔషధ-నిరోధక క్షయవ్యాధి రోగులు తీవ్రమైన ఔషధ-నిరోధక క్షయవ్యాధి రోగుల్లో సానుకూలంగా ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియాకి చెందిన స్టిర్లింగ్ ప్రాడక్ట్స్ లిమిటెడ్ ఔషధ-నిరోధక TB నైజీరియాలో TB/HIV పరీక్షలపై తదుపరి ప్రయత్నం చేయబోతున్నట్లు ప్రకటించింది.
V-5 ఇమ్యూనిటర్ (ఇది "V5"గా తెలుసు) అనేది ఒక నోటి ద్వారా సంక్రమించే కాలేయపు వ్యాధి B కాలేయపు వ్యాధి C చికిత్సా వ్యాక్సిన్. ఇది సాధారణ మాత్రలుగా అందివ్వబడుతుంది. కాలేయపు వ్యాధి C క్షయవ్యాధి రెండింటి బారినపడిన రోగుల్లో, క్షయ కఫం తొలగింపు ఒక్క నెలలోపే అనూహ్యంగా గుర్తించబడుతుంది. దీనిపై మరిన్ని నిగూఢ అధ్యయనాలు కొనసాగుతున్నాయి.
గమనికలు
వర్గం:వైద్య చికిత్సలు వర్గం:క్షయవ్యాధి వర్గం:విటమిన్ D
Tuberculosis treatment
శంకువు
శంకువు అనేది ఒక త్రిపరిమాణ జ్యామితీయ ఆకారం. ఇది ఒక బిందువు (శీర్షం) నుండి సమతల భూమి (జ్యామితి)యొక్క అంచుల పైకి వక్రతలంగా ఉంటుంది. ఇది ఘనాకారం కలిగే త్రిపరిమాణ ఆకృతి. ఇది సమతల భూమి యొక్క చుట్టుకొలతలో గల బిందువులకు, శీర్షం నుండి కలిపే వివిధ రేఖాఖండాలతో కూడుకున్న త్రిపరిమాణమైన ఆకృతి. కొన్ని సార్లు "కోన్" అను పదం ఘనాకార పటానికి ఉపరితలంగానూ, కొన్నిసార్లు వక్రతలానికి కూడా వాడుతారు.
ఈ శంకువు యొక్క అక్షం, దాని శీర్షం గుండా పోయి ఆ ఆకారానికి భ్రమణ సౌష్టవాక్షంగా కూడా ఉంటుంది.
సాధారణంగా ప్రాథమిక జ్యామితీ భావనలలో "శంకువు" అనగా దాని భూమి వృత్తాకారంగా ఉండి దాని అక్షం ఆ వృత్తాకార భూమికి దాని శీర్షం గుండా పోతుంది. ఈ అక్షం వృత్తాకార భూమికి మధ్యలో లంబంగా కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల దానిని "రైట్ సర్క్యులర్"గా భావిస్తారు. అనగా రైట్ (అనగా లంబంగా), సర్కులర్ (అనగా భూమి వృత్తాకారంగా) అని అర్థం. ఇలా కాకుండా "వాలు శంకువులు"లో ఈ అక్షం భూమికి లంబంగా ఉండదు.
ఈ శంకువులో భూమి "బహుభుజి" ఆకారములో ఉంటే దానికి పిరమిడ్ (జ్యామితి)గా పిలుస్తారు.
ఇతర గణిత అర్థాలు
The boundary of an infinite or doubly infinite cone is a conical surface, and the intersection of a plane with this surface is a conic section. For infinite cones, the word axis again usually refers to the axis of rotational symmetry (if any). Either half of a double cone on one side of the apex is called a "nappe".
Depending on the context, "cone" may also mean specifically a convex cone or a projective cone.
తర్వాతి పరిభాష
The perimeter of the base of a cone is called the "directrix", and each of the line segments between the directrix and apex is a "generatrix" of the lateral surface. (For the connection between this sense of the term "directrix" and the directrix of a conic section, see Dandelin spheres.) The volume and the surface area for a straight cone are described in the geometry section below.
The "base radius" of a circular cone is the radius of its base; often this is simply called the radius of the cone. The aperture of a right circular cone is the maximum angle between two generatrix lines; if the generatrix makes an angle θ to the axis, the aperture is 2θ.
A cone with its apex cut off by a plane is called a "truncated cone"; if the truncation plane is parallel to the cone's base, it is called a frustum. An "elliptical cone" is a cone with an elliptical base. A "generalized cone" is the surface created by the set of lines passing through a vertex and every point on a boundary (also see visual hull).
ఉపరితల వైశాల్యం
The lateral surface area of a right circular cone is where r is the radius of the circle at the bottom of the cone and l is the lateral height of the cone (given by the Pythagorean theorem  where h is the height of the cone). The surface area of the bottom circle of a cone is the same as for any circle, \pi r^2. Thus the total surface area of a right circular cone is:
ఘనపరిమాణం
The volume V of any conic solid is one third of the product of the area of the base B and the height H (the perpendicular distance from the base to the apex).
In modern mathematics, this formula can easily be computed using calculus – it is, up to scaling, the integral Without using calculus, the formula can be proven by comparing the cone to a pyramid and applying Cavalieri's principle – specifically, comparing the cone to a (vertically scaled) right square pyramid, which forms one third of a cube. This formula cannot be proven without using such infinitesimal arguments – unlike the 2-dimensional formulae for polyhedral area, though similar to the area of the circle – and hence admitted less rigorous proofs before the advent of calculus, with the ancient Greeks using the method of exhaustion. This is essentially the content of Hilbert's third problem – more precisely, not all polyhedral pyramids are scissors congruent (can be cut apart into finite pieces and rearranged into the other), and thus volume cannot be computed purely by using a decomposition argument.
ద్రవ్యరాశి కేంద్రం
The center of mass of a conic solid of uniform density lies one-quarter of the way from the center of the base to the vertex, on the straight line joining the two.
లంబ వృత్తాకార శంకువు
For a circular cone with radius R and height H, the formula for volume becomes
Thus:
For a right circular cone, the surface area A is The first term in the area formula, \pi R^2, is the area of the base, while the second term, \pi R S, is the area of the lateral surface.
A right circular cone with height h and aperture 2\theta, whose axis is the z coordinate axis and whose apex is the origin, is described parametrically as where s,t,u range over [0,\theta), [0,2\pi), and [0,h], respectively.
In implicit form, the same solid is defined by the inequalities where
More generally, a right circular cone with vertex at the origin, axis parallel to the vector d, and aperture 2\theta, is given by the implicit vector equation F(u) = 0 where where u=(x,y,z), and u \cdot d denotes the dot product.
ప్రక్షేప జ్యామితి
In projective geometry, a cylinder is simply a cone whose apex is at infinity. Intuitively, if one keeps the base fixed and takes the limit as the apex goes to infinity, one obtains a cylinder, the angle of the side increasing as arctan, in the limit forming a right angle.
ఇతర లింకులు
వర్గం:జ్యామితీయ ఆకృతులు వర్గం:ఉపరితలాలు
ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇపిఎఫ్ఓ)
ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇపిఎఫ్ఓ) (ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి) (The Employees' Provident Fund Organisation (EPFO)   భారత ప్రభుత్వ కార్మిక, ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద ఉన్న రెండు ప్రధాన చట్టబద్ధమైన సామాజిక భద్రతా సంస్థలలో ఒకటి. భారతదేశంలో ప్రావిడెంట్ ఫండ్ల నియంత్రణ నిర్వహిస్తుంది,మరొకటి ఎంప్లాయీస్ స్టేట్ ఇన్సూరెన్స్. ఉద్యోగులు ప్రతి నెల వారి వేతనంలో  పొదుపు చేయ‌డానికి ప్ర‌భుత్వం స్థాపించన సంస్థ. ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ దానిలో  అందరూ చేరడానికి అవకాశం లేదు, కేవలం ఉద్యోగస్తులు మాత్రమే దీనిలో  సభ్యులుగా  చేరుతారు.
చరిత్ర
ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇపిఎఫ్ఓ) ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సామాజిక భద్రతా సంస్థలలో ఒకటిగా ఉన్నది. ప్రస్తుతం దీనిలో 2019-20 వరకు 24.77 కోట్ల సభ్యుల  ఖాతాలను నిర్వహిస్తోంది.
1951 నవంబర్ 15న ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్ ఆర్డినెన్స్ అమలు లోనికి వచ్చిన తర్వాత ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ ఉనికిలోకి వచ్చింది. దీని స్థానంలో ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్ యాక్ట్, 1952 వచ్చింది. ఫ్యాక్టరీలు, ఇతర సంస్థల్లోని ఉద్యోగులకు ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్ ను ఏర్పాటు చేయడానికి ఉద్దేశించిన బిల్లుగా ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి బిల్లును 1952 సంవత్సరంలో పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు. ప్రస్తుతం ఈ చట్టాన్ని ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్స్ & ఇతర ప్రొవిజన్స్ యాక్ట్, 1952 గా పిలుస్తారు, ఈ చట్టం భారతదేశంలో అమలులో ఉన్నది. ఇందులోని పథకాలు సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రస్టీలు, ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్( దీనిలో  ప్రభుత్వ కేంద్ర, రాష్ట్ర  అధికారులు, ఉద్యోగుల ప్రతినిధులు గా  ఉంటారు.
సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రస్టీలు భారతదేశంలో వ్యవస్థీకృత రంగంలో నిమగ్నమైన శ్రామిక శక్తి కోసం కాంట్రిబ్యూటరీ ప్రావిడెంట్ ఫండ్, పెన్షన్ పథకం, భీమా పథకాన్ని నిర్వహిస్తుంది. ఈ బోర్డుకు ఎంప్లాయీస్ పిఎఫ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇపిఎఫ్ఓ) సహాయం చేస్తుంది, ఇందులో దేశవ్యాప్తంగా 138 ప్రాంతాలలో సంస్థ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి.
లాభాలు
ఉద్యోగి, యజమాని ఇపీఎఫ్ కంట్రిబ్యూషన్ చేయడం తప్పనిసరి. ఉద్యోగుల మూల వేతనం (బేసిక్ పే ), అధిక ధరల( కరువు) భత్యం ( డియర్ నెస్ అలవెన్స్)లతో  వేతనంలో 12 శాతం  ఇపీఎఫ్ కింద జమచేస్తారు. ఉద్యోగి వేతనంలో 12 శాతం ఈపీఎఫ్ కు కంట్రిబ్యూషన్ కోసం యజమాని నెలవారీ వేతనంలో తీసి, ఆ మొత్తం ఇపీఎఫ్ ఖాతాకు జమచేయడం జరుగుతుంది. ఉద్యోగి ఏకమొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టాల్సిన అవసరం లేదు. అత్యవసర సమయంలో ఉద్యోగికి ఆర్థికంగా సహాయపడుతుంది. పదవీ విరమణ సమయంలో తాను జమచేసిన మొత్తం డబ్బు అమలులో ఉన్న వడ్డీతో అతనికి రావడం జరుగుతుంది.
ఇపీఎఫ్ పెన్షన్ స్కీమ్ 1995
ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి పథకంలో పెన్షన్ పథకం నవంబర్ నుంచి 1995 అమలులో రావడం జరిగింది. ఇపీఎఫ్ పెన్షన్ స్కీమ్ 1995 అనేది భారతదేశంలోని తమ సభ్యుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించి, అమలు చేసిన సంక్షేమ పథకం. 1995 పెన్షన్ పథకం లో 1971 కుటుంబ పెన్షన్  కుటుంబ పింఛను పథకంలో సభ్యులుగా ఉన్న వారంతా కొత్త పథకంలో సభ్యులుగా మారుతారు. నవంబర్ 16, 1995 నుండి, పెన్షన్ స్కీమ్‌లో ఉద్యోగి వేతనంలో 12 శాతం ఈపీఎఫ్ కు జమ చేస్తారు. అయితే, ఉద్యోగి వాటా మొత్తం యజమాని వాటాలో 8.33 శాతం, ఉద్యోగుల పెన్షన్ స్కీం (ఈపీఎస్) కు, 3.67 శాతం ప్రతి నెలా ఇపీఎఫ్ కంట్రిబ్యూషన్ కు వెళతాయి. ఇందులో పెట్టుబడి పెట్టిన మొత్తం నుండి పెన్షన్, సంబంధిత ప్రయోజనాలను అందించడం ఈ పథకం ఉద్దేశ్యం. దీని నిర్వహణ పూర్తిగా ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి ధర్మకర్తల మండలిలో ఉంది. బోర్డు ఛైర్మన్‌గా కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రి,సభ్యులుగా కేంద్ర కార్మిక సంఘాల నాయకులు ఉంటారు. నవంబర్ 16, 1995న ప్రకటించిన పింఛను పథకం ప్రకారం, 58 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత పదవీ విరమణ చేసి, కనీసం 10 ఏళ్లపాటు పెన్షన్ ఫండ్‌కు జమ చేసిన ఉద్యోగికి నెలవారీ పెన్షన్ చెల్లిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:ఉద్యోగ సంక్షేమ పథకాలు వర్గం:ప్రభుత్వ సంస్థలు
మహేంద్ర నాథ్ పాండే
మహేంద్రనాథ్ పాండే (జననం 1957 అక్టోబర్ 15) భారత దేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. 2021 జులై 7 నుండి కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
తొలినాళ్ళ జీవితం
పాండే ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పఖాన్పూర్ గ్రామంలో సుధాకర్ పాండే చంద్రావతి పాండే దంపతులకు ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జర్నలిజం లో పోస్ట్ గ్రాడుయేయేషన్ ఆ తరువాత పి. హెచ్. డి పట్టాలు పొందాడు.
రాజకీయ జీవితం
దేశంలో ఎమెర్జెన్సీ సమయంలో పాండే అయిదు నెలలు జైలులో ఉన్నాడు. 1978 రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ లో చేరాడు.1991 లో పాండే మొదటిసారి ఉత్తర్ ప్రదేశ్ అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. 1996 లో రెండవసారి ఎన్నికయినప్పుడు రాష్ట్ర కేబినెట్లో మంత్రిగా ఉన్నాడు.
2014లో చందౌలీ నియోజకవర్గం నుండి మొదటిసారి పార్లమెంటుకు ఎన్నికయ్యాడు, 2019 మే 31న పాండే కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు సమారంభకత శాఖ మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసాడు. ఆ తరువాత 2021 జులై 7నుండి ఇతను కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1957 జననాలు
కలెర్ మంగత్
భౌగోళికం, జనాభా
కలెర్ మంగత్ (292) అన్నది Amritsar జిల్లాకు చెందిన Amritsar -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 322 ఇళ్లతో మొత్తం 1911 జనాభాతో 360 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Majitha అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 983, ఆడవారి సంఖ్య 928గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 681 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37493. పిన్ కోడ్ 143502.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాల బడులు ఉన్నాయి గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (Kathu nangal) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Ajaibwali) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Jethuwal) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవైద్య కళాశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (Amritsar) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపసామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపమాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపటి.బి వైద్యశాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఅలోపతీ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపపశు వైద్యశాలలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపసంచార వైద్య శాలలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపకుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 3 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరుగ్రామంలో ఉంది మూత వేసిన బావుల నీరుగ్రామంలో లేదు మూత వేయని బావులు నీరుగ్రామంలో లేదు చేతిపంపుల నీరుగ్రామంలో ఉంది గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరుగ్రామంలో ఉంది ప్రవాహం నీరుగ్రామంలో లేదు నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో లేదు చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరుగ్రామంలో లేదు
పారిశుధ్యం
మూసిన డ్రైనేజీగ్రామంలో లేదు. తెరిచిన డ్రైనేజీగ్రామంలో ఉంది. డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది. పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం వస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు.సమీపఆటోలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానమై ఉంది.
సమీపమట్టి రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపనీటితో బౌండ్ అయిన మెకాదం రోడ్డు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సమీపప్రయాణానికి అనువైన నీటి మార్గం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు.సమీపస్వయం సహాయక బృందంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంతగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు.సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
సౌకర్యం కలదు
భూమి వినియోగం
Kaler Mangat (292) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
.8
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ
కలెర్ మంగత్ (292) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : Wheat, Tractor troly, Paddy, Vegetables
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
చిత్రగుప్త దేవాలయం (కాంచీపురం)
చిత్రగుప్త దేవాలయం దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కాంచీపురం నెల్లుకర వీధిలో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. ఇది హిందూ దేవుడైన చిత్రగుప్తుని అరుదైన దేవాలయాలలో ఒకటి, చిత్రగుప్తుడు ఒక చిత్రం నుండి ఉద్భవించాడని నమ్ముతారు. బ్రహ్మ ద్వారా మానవుల మంచి, చెడు పనులకు లెక్కింపుదారుగా ఈయన నియమించబడ్డాడు. ఈ ఆలయంలో మూడు అంచెల రాజగోపురం (గేట్‌వే టవర్), గర్భగుడి ఉంది.
ప్రస్తుతం ఉన్న రాతి కట్టడం 9వ శతాబ్దంలో చోళ రాజవంశం సమయంలో నిర్మించబడింది, ఈ ఆలయం తమిళనాడు ప్రభుత్వ ధర్మాదాయ శాఖ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ఏప్రిల్‌లో వచ్చే చిత్ర పౌర్ణమి ఆలయంలో జరుపుకునే ప్రధాన పండుగ. ఈ ఆలయం నగరంలోని ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటి.
పురాణాలు
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, శివుడు తన భార్య పార్వతి తో భూమిపై ఉన్న మానవులందరి మధ్య ధర్మాన్ని నిర్వహించడం గురించి, వారి పనులను చక్కగా నిర్వహించడం గురించి చర్చిస్తున్నాడు. ప్రజలు నేరాలకు పాల్పడకుండా, మంచి పనులలో పాల్గొనకుండా వారిని నిశితంగా పరిశీలించడానికి ఎవరైనా ఉండాలని అతను కోరుకున్నాడు. శివుడు బంగారు పళ్ళెంలో బొమ్మ గీసాడు - పార్వతి దానిని ఆకట్టుకుంది శివుడు దానిని వివరంగా చెప్పాలనుకున్నాడు. శివుడు, పార్వతి దైవానుగ్రహంతో చిత్రం ఒక దేవుడిగా మారింది. భూలోకంలో ఉన్న మానవులందరి కార్యాల ఖాతాను నిర్వహించే బాధ్యతను శివుడు అతడికి అప్పగించాడు. అతను చిత్ర (పిక్చర్), గుప్త (అకౌంటెంట్) నుండి ఉద్భవించినందున అతను చిత్రగుప్త అని పిలువబడ్డాడు. హిందువుల మరణ దేవుడు అయిన యముడి అకౌంటెంట్‌గా అతను నియమించబడ్డాడు.
మరొక పురాణం ప్రకారం, గ్రహాల దేవతల గురువు బృహస్పతికి ఖగోళ దేవతల రాజు ఇంద్రుడితో విభేదాలు ఉన్నాయి. ఘర్షణ కారణంగా, బృహస్పతి ఇంద్రునికి తన వాదనను నిలిపివేశాడు. తరువాతి సమయంలో, ఇంద్రుడు తన తప్పులను గ్రహించి తన గురువుతో సరిపెట్టుకున్నాడు. సృష్టించిన పాపాలను పోగొట్టుకోవడానికి, అతను తీర్థయాత్ర ప్రారంభించి, లింగాన్ని కనుగొనడానికి అక్కడికి చేరుకున్నాడు. అతను ఆ స్థలంలో ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడు, సమీపంలోని ఆలయ ట్యాంక్‌లో బంగారు తామరపువ్వులు కనిపించడం ప్రారంభించాయి. ఆ రోజు చిత్ర పౌర్ణమి.
మూడవ పురాణం ప్రకారం, ఇంద్రుడు శివుడిని ప్రార్థించాడని, కానీ దైవ కోరిక ప్రకారం, అతని భార్య ఇంద్రాణికి సంతానం ఉండదని చెప్పబడింది. శివుడు పవిత్ర ఆవు కామధేనుని బిడ్డకు జన్మనివ్వమని ఆదేశించాడు. శివుడు ఆ బిడ్డను ఇంద్రుడు, ఇంద్రాణిలకు అప్పగించాడు, తరువాత వారు అతనిని చిత్రగుప్తుడిగా పెంచారు.
ఆర్కిటెక్చర్, చరిత్ర
ఈ ఆలయాన్ని 9వ శతాబ్దంలో మధ్యయుగ చోళులు నిర్మించారని శాసనాల ఆధారంగా పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు. తరువాతి కాలంలో ఆలయం వివిధ నిర్వహణ కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంది. 1911లో జరిగిన మరమ్మత్తు పనులలో చిత్రగుప్తుడు, అతని భార్య కర్ణికాంబల్ రెండు చారిత్రక లోహ విగ్రహాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఈ విగ్రహాలు మధ్య గర్భగుడిలో ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు
పద్మ పురస్కార గ్రహీతల జాబితా - 2021
పద్మ పురస్కారం భారతదేశ ప్రభుత్వం అందించే అత్యున్నత పురస్కారం. 2021వ సంవత్సరానికి గాను వివిధ రంగాలకు చెందిన 119 మందికి (పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం - 7, పద్మభూషణ్ పురస్కారం - 10, పద్మశ్రీ పురస్కారం - 102) 2021, నవంబర్ 08న పద్మ పురస్కారాలు అందజేయడం జరిగింది.
పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం
అసాధారణమైన విశిష్ట సేవ కొరకు ఇచ్చేది పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం. ఇది భారతదేశంలో రెండవ అత్యధిక పౌర పురస్కారం. 2021లో 7మందికి ఈ పురస్కారం అందజేశారు.
పద్మభూషణ్ పురస్కారం
విశిష్ట సేవ కొరకు ఇచ్చేది పద్మభూషణ్ పురస్కారం. ఇది భారతదేశంలో మూడవ అత్యధిక పౌర పురస్కారం. 2021లో 10మందికి ఈ పురస్కారం అందజేశారు.
పద్మశ్రీ పురస్కారం
విశిష్ట సేవ కొరకు అవార్డు ఇచ్చేది పద్మశ్రీ పురస్కారం. ఇది భారతదేశంలో నాల్గవ అత్యధిక పౌర పురస్కారం. 2021లో 102 మందికి ఈ పురస్కారం అందజేశారు.
మూలాలు
వర్గం:పద్మ పురస్కారాలు
వేగుచుక్కలు
వేగుచుక్కలు 2004, జనవరి 30న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఆర్.నారాయణమూర్తి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నారాయణమూర్తి, మురళీమోహన్, ప్రభ తదితరులు ముఖ్యపాత్రాలలో నటించగా, నారాయణమూర్తి సంగీతం అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:మురళీమోహన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:ప్రభ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన చిత్రాలు
రసాయనిక సూత్రాలు నిఘంటువు
ఈ ఫార్ములా సూచిక ద్వారా రసాయన ఫార్ములాలు, సిఎఎస్ (CAS) సంఖ్యలుతో సాధారణ రసాయన సమ్మేళనాలు జాబితా. మూలకం అకర్బన సమ్మేళనాలను వద్ద ప్రత్యామ్నాయ జాబితాను ఇది పూరిస్తుంది. కర్బన సమ్మేళనాలు పూర్తి జాబితా ఏనాడూ సంపూర్ణంగా ఉండదు. దానికి కారణం ఉంది, ప్రకృతి ద్వారా నుండి మాత్రమే లభ్యమయ్యే ఈ జాబితా అనంతం అవుతుంది.
గమనిక: కొన్ని మూలకాలు అయిన అల్యుమినియం సల్ఫర్ సల్ఫర్, సీసియం వంటి ఇంగ్లీషు స్పెల్లింగులు వేరుగా ఉండవచ్చును.
బయటి లింకులు
వర్గం: రసాయన సమ్మేళనాలు వర్గం: రసాయన సూత్రాలు వర్గం: రసాయన శాస్త్రము సంబంధిత జాబితాలు రసాయన సూత్రాలు నిఘంటువు వర్గం:రసాయన మిశ్రమాలు
ఆర్కాట్ ఆగముడి ముదలియార్
ఆర్కాట్ ముదలియార్ లేదా ఆగముడి ముదలియార్, నిజానికి తుళువ వెల్లాల అని పిలుస్తారు, ఇది దక్షిణ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు ఉత్తర తమిళనాడులో ప్రధాన భూమిని కలిగి ఉన్న కులం. వారు విజయనగర మరియు హొయసల సామ్రాజ్యంలో కార్యాలయ హోల్డర్లు మరియు ప్రభువులు. వారు సంపన్నులు మరియు ఉన్నత విద్యావంతులుగా పరిగణించబడ్డారు.
ప్రముఖ వ్యక్తులు
పచ్చయప్ప ముదలియార్
ఆర్కాట్ రామసామి ముదలియార్
దివాన్ బహదూర్ పద్మారావు ముదలియార్ - వ్యవస్థాపకుడు, పద్మారావు మహిళా కళాశాల, హైదరాబాద్.
బుల్లెట్ సురేష్ ముదలియార్ - చైర్మన్ ఆంధ్ర రాష్ట్ర ముదలియార్ కార్పొరేషన్
జావా దీవి
జావా, ఇండోనేషియాలోని ఆగ్నేయ మలేషియా, సుమత్రా, బోర్నియో (కాలిమంటన్), పశ్చిమ బాలికి దక్షిణాన ఉన్న ద్వీపం. ఇండోనేషియా రాజధాని జకార్తా కూడా ఇక్కడే ఉంది. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల వల్ల ఏర్పడిన ఈ ద్వీపం ప్రపంచంలోని 13వ అతిపెద్ద ద్వీపం, ఇంకా ఇండోనేషియాలో 5వ అతిపెద్ద ద్వీపం. ఒకప్పుడు హిందూ రాజులు, తరువాత డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీచే ఆధిపత్యం చెలాయించిన జావా దీవి, 1930-140 కాల వ్యవధిలో, ఈ ద్వీపం ఇండోనేషియా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి కేంద్రంగా కూడా ఉంది. ఇప్పుడు ఇండోనేషియా ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు రాజకీయాలలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తోంది. జపనీస్ ద్వీపం హోమ్షు తర్వాత ప్రపంచంలో రెండవ అత్యధిక జనాభా కలిగిన ద్వీపంగా మారింది. 2020 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 151.6 మిలియన్ల జనాభాతో (మదురా యొక్క 4.0 మిలియన్లతో సహా), జావా ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన ప్రధాన ద్వీపం. బంగ్లాదేశ్‌తో సమానంగా ప్రపంచంలోని అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన ప్రాంతాలలో ఇది కూడా ఒకటి. ద్వీపంలోని ప్రతి ప్రాంతంలో అనేక అగ్నిపర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇండోనేషియా జనాభాలో సుమారు 56% మంది ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. జావా మొత్తం భూభాగం 138,794 చ.కి.మీ. ఈ ద్వీపం తూర్పు నుండి పడమర వరకు 1,064 కి.మీ పొడవు, కానీ కేవలం 100 నుండి 160 కి.మీ వెడల్పు మాత్రమే. ఇది మూడు ప్రధాన భాషలను కలిగి ఉంది, జావానీస్ ఆధిపత్య భాష. ఇది ఇండోనేషియా 60 మిలియన్ల ప్రజల మాతృభాష. జావాలో అత్యధిక జనాభా ముస్లింలు అయినప్పటికీ, జావా మత విశ్వాసాలు, సంప్రదాయాలు మరియు సంస్కృతి మిశ్రమాన్ని కలిగి ఉంది.
చరిత్ర
జావా దీవి లో వ్యవసాయం మొదటిసారిగా ఆచరించబడింది. కొన్ని అధ్యాయనాల ప్రకారం ఇది 2500 BCE, నాటిది జావానీస్ ప్రజలు ఎక్కువగా వలస వచ్చిన వారి సంతతికి చెందినవారు. క్రీ.పూ 4000 నుండి అలలలో ద్వీపంలో స్థిరపడ్డారు. క్రీ.పూ 2000 నుండి క్రమంగా వ్యవసాయం అభివృద్ధి చెంది దక్షిణప్రాంతంతో వాణిజ్యం జరిగింది. భారతదేశ పరిచయం తీరప్రాంత రాజ్యాలలో హిందూ మతాన్ని స్వీకరించడానికి దారితీసింది. ఆగ్నేయ ఆసియా బౌద్ధమతం కూడా ఒక ప్రభావం చూపుతూ అభివృద్ధి చెందింది. ఇక్కడి ప్రజలు పాత నమ్మకాలతో పాటు హిందూ మతం వైపు మొగ్గు చూపారు. క్రీ.శ 732 లో సంజయ అనే హిందూ రాజు జావాలోని మాతరం రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు, 4వ మరియు 16వ శతాబ్దాల మధ్య, జావాలో హిందూ-బౌద్ధ రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. 16వ శతాబ్దం చివరలో జావాలో ఇస్లాం ఆధిపత్య మతంగా మారింది.
మూలాలు
వర్గం:దీవులు