cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
చివరకు మిగిలేది (నవల)
శైలి
కోమలి శరీరం నా ప్రేమతో పెరిగింది. హృదయం ఇప్పుడిప్పడే జనిస్తోంది.... ఎందరెందరి స్వప్నాలనో యథార్థం చేసి, తనలోని యథార్థాన్ని రహస్యంగా స్వప్నం చేసుకొంది కోమలి.
రచయిత గురించి
బుచ్చిబాబు గురించి మధురాంతకం రాజారాం ఓ చోట ఇలా అంటారు- "బుచ్చిబాబు"గా ప్రసిద్ధి చెందిన శివరాజు వెంకట సుబ్బారావుగారు పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో 1916లో జన్మించారు. ఎం.ఎ. (ఇంగ్లీషు) పట్టభద్రులు. షేక్స్‌పియర్‌, బెట్రెండ్‌ రస్సెల్‌, సోమర్సెట్‌మామ్‌, టి.ఎస్‌.ఇలియట్‌, ఆల్దస్‌ హాక్స్‌లీ వంటి మహామహుల సాహిత్యాన్ని ఔపోశన పట్టారు. తెలుగులో కథాశిల్పానికి వన్నెలు బెట్టిన మహారచయితల్లో ఒకరు. నిరంతర త్రయం, ఎల్లోరాలో ఏకాంతసేవ, కాలచక్రం నిలిచింది, మరమేకులు-చీరమడతలు, తడిమంటకు పొడినీళ్లు, అడవిగాచిన వెన్నెల, మేడమెట్లు- ఇలా ఖండ కావ్యాల్లాంటి కథలెన్నో రాశారు. తెలుగు నవలల్లో ఆయన రచన 'చివరికి మిగిలేది' ప్రముఖమైనది.
అభిప్రాయాలు
చివరకు మిగిలేది నవల ఏ ప్రశ్నతో మొదలయ్యిందో అదే ప్రశ్నతొ ముగిసి విశ్రాంతి పొందింది. .. బుచ్చిబాబు రచించిన ఒకే ఒక నవల "చివరకు మిగిలేది" ఓపెన్ ఎండింగ్ నవల.
బుచ్చిబాబు నవల శరీర, మానసిక, హృదయ, ఆత్మ సంస్కారాలకు సంబంధించిన మీమాంస. కోమలి చివరికి తానున్న కుటీరపు దహనంలో, జ్వాలల్లో చిక్కుకుపోవడం, దయానిధి ఆమెను రక్షించడం, తనకు తోడుగా ఎటో తీసుకెళ్ళి పోవడం కూడా దహన సంస్కారపు ఆత్మ సంస్కారంలోని భావమే. దయానిధి తల్లి శిలా విగ్రహం తల పగిలినా ఆమె పాదాలు ఇంకా నిలిచి ఉండడం ఈ సమాజపు సంస్కారంలో భాగమే. రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల మధ్యకాలంలోని మధ్య తరగతి మందహాసంలోని భాగస్థులే నిజాయితీ లేని దశరథ రామయ్య, గోవిందరావు, కృష్ణమూర్తి, జోగప్ప నాయుడు, గుర్నాధం, ప్రకాశరావు, అరూపానందస్వామి, శిష్యులు జీవ సజీవలు. మరీ ముఖ్యంగా రాజభూషణంలు. వారికి చివరికి మిగిలేదేమిటనే ప్రశ్నే రాదు. ఎంత అదృష్టవంతులు వాళ్ళు. నారన్న నౌకరే అయినా అతనికి దయానిధిపైనున్న ప్రేమ మిగిలింది. అనంతాచారికి ఆదరణ మిగిలింది. వైకుంఠానికి కృతజ్ఞత మిగిలింది. నవలలోని అగ్రవర్ణాలవాళ్ళు సుఖపడింది లేదు వాళ్ళ కృతక నీతివలన. నిమ్న వర్ణాలలోని కామాక్షి, కోమలులు ఇంతకంటే నష్టపోయేది ఏమీ లేదు. జగన్నాధం కృతకమైన తెలుగులో మాట్లాడుతాడు. ఆ వెక్కిరింపు సమాజం పట్లనే. అతనే గనుక సహజమైన భాషలో మాట్లాడి ఉంటే దయానిధి అస్తిత్వ వేదన అతన్ని కాల్చేసేది. చివరికి మిగిలేది నవలలో మాతృ ప్రేమ, స్వీయ ప్రేమల వికృతులు చివరికి ద్వేష రాహిత్యంలో ప్రేమ సాఫల్యాన్ని పొంది విశ్రాంతినొందిన నవల.
"సోమర్‌సెట్ మాం రాసిన ఆఫ్ హ్యూమన్ బాండేజ్ నవల లేకపోతే బుచ్చిబాబు "చివరకు మిగిలేది" రాసి వుండడన్నది స్పష్టమే - అ లేకపోతే ఇ ఉండదు అన్న సూత్రం ప్రకారం - అయితే, బుచ్చిబాబుపై మాం ప్రభావం కంఠదఘ్నంగా ఉన్న విషయం వారిద్దరి కథలను కూడా పరిశీలిస్తే స్పష్టమవుతుంది." (కంఠదఘ్నంగా అంటే గొంతుదాకా - లోతుగా, గాఢంగా - అని అర్థం చేసుకున్నాను.) - కాకాని ఈ రెండూ నవలలనీ ముందుమాట, స్వీయ కథాత్మక లక్షణం, వస్తువు, పాత్రచిత్రణ - అనే అంశాల దృష్ట్యా పరిశీలించి తేల్చారు. వీటన్నిటిలో సామీప్యం ఉన్నా, స్త్రీ పాత్రలు మాత్రం బుచ్చిబాబు ఊహాశక్తి నుంచి ప్రభవించినవేగాని, మాం ప్రభావం నుండి కాదన్నారు.
నవల మొత్తం మనోవిశ్లేషణ - ఒక తాత్త్వికచింతనగా సాగినందునేమో సూక్తిముక్తావళిలాగానో సుభాషణ రత్నావళిలాగానో అనిపించింది నాకు. నిజంగా జరిగినకథ కంటే దాన్నిగురించిన అతని ఆలోచనలూ, సిద్ధాంతీకరణ పుష్కలంగా ఉన్నాయి. (ఈవిషయం బుచ్చిబాబు కూడా తొలిపలుకులో ప్రస్తావించారు ప్రతివారికీ వుండే బలహీనత లేదా లక్షణం అని). జీవితం పుట్టినక్షణంనుండి ఆమరణాంతం సాగే ప్రయాణం. మరణంతోనే జీవితానికి ముగింపు. ఈనవల జీవితానికి అర్థంలేదు చివరకి మిగిలేది ఏమీ లేదన్న దయానిధిసిద్దాంతంతో ముగుస్తుందే తప్ప అతని మరణంతో కాదు. అతను ఇంకా జీవించి వుండగానే. ఇంక ఏమీ లేదు అనుకోడం నిరాశావాదం. నిజానికి అతను జీవితంలో అనుభవించింది కూడా ఏమీలేదు. .... చివరకుమిగిలేది ప్రథమపురుషలో సాగినా, ప్రధానపాత్ర ఆంతరంగిక చిత్రణ కావడంచేత ఉత్తమపురుషలో సాగినట్టే వుంటుంది చదువరికి. ఉత్తమపురుషలో కథ చెప్పినప్పుడు కొన్ని వసతులుండే మాట నిజమే. కాని ఈరెండు నవలల్లో వస్తువు పరిశీలించినప్పుడు, రచయితలు ఆవస్తువుని చిత్రించిన తీరు గమనించినప్పుడు, ఈగ్రామరు అనవసరం అనిపించింది అనుకుంటాను నేను. సూక్ష్మంగా చెప్పాలంటే బుచ్చిబాబు రచయితగా చివరకు మిగిలేదిలో సాధించినదానికీ, పాఠకుడిగా తనవుత్తరంలో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలకీ సమన్వయం కుదరడంలేదు.
ఈ నవల ద్వారా పాఠకులు గ్రహించే సత్యం ఏమిటంటే- 'మానవునికి కావాల్సింది మతాలు, దేవుళ్లు, మొక్కుబళ్లు, రాజకీయాలు కావు... కావాల్సింది దయ. అది కొంచెం ఉన్నా చాలు'. ఇక దయానిధి జీవితం అంతా- 'వ్యక్తిని కాదు ద్వేషించాల్సింది, వ్యక్తిలోని దౌర్భల్యాలను, బలహీనతలను ద్వేషించాలి' అన్న మానవతా వాద సిద్ధాంతం పైనే నడుస్తుంది. ... పాత్రలన్నీ ముందు పరిచయమైనట్లు జవజీవాలతో నిండివని. నాటకీయమైన సంభాషణలు, ప్రకృతి వర్ణనలు మనసును ఆహ్లాదపరుస్తాయి. జీవితంలో నిజమైన విషాదం ప్రేమించలేకపోవటమే అన్న నగ్నసత్యాన్ని నిరూపించే నవల ఇది.
ఇవికూడా చూడండి
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
కాలములు
కాలములు (Seasons) ప్రకృతి ధర్మమును అనుసరించి సంవత్సరమునకు మూడు కాలములుగా నిర్ణయించబడినవి, అవి వేసవికాలము, వర్షాకాలము, శీతాకాలము. వీటి కాల పరిమాణము నాలుగు నెలలు.
సంవత్సరం విభజన వాతావరణం, జీవావరణ శాస్త్రం పగటి మొత్తం మార్పులతో గుర్తించబడింది. భూమిపై, సూర్యుని చుట్టూ భూమి కక్ష్య గ్రహణ యానానికి సంబంధించి భూమి అక్షసంబంధ వంపు ఫలితంగా ఋతువులు ఏర్పడతాయి. సమశీతోష్ణ ధ్రువ ప్రాంతాలలో, భూమి ఉపరితలానికి చేరుకునే సూర్యకాంతి తీవ్రతలో ఋతువులు గుర్తించబడతాయి, వీటి వైవిధ్యాలు జంతువులను నిద్రాణస్థితికి వెళ్ళడానికి కారణమవుతాయి మొక్కలు నిద్రాణమైపోతాయి. ప్రాంతీయ వైవిధ్యాల ఆధారంగా వివిధ సంస్కృతులు ఋతువులు సంఖ్య స్వభావాన్ని స్పష్టపరుస్తుంది.
ఉత్తర అర్ధగోళం మే, జూన్ జూలైలలో సూర్యరశ్మిని ఎదుర్కొంటుంది. నవంబరు, డిసెంబరు జనవరిలలో దక్షిణ అర్ధగోళంలో కూడా ఇదే పరిస్థితి. ఇది భూమి అక్షసంబంధ వంపు, వేసవి నెలల్లో సూర్యుడు ఆకాశంలో ఎక్కువగా ఉండటానికి కారణమవుతుంది, ఇది సౌర ప్రవాహాన్ని పెంచుతుంది. ఏదేమైనా, కాలానుగుణ లాగ్ కారణంగా, జూన్, జూలై ఆగస్టు ఉత్తర అర్ధగోళంలో వెచ్చని నెలలు కాగా, డిసెంబరు, జనవరి ఫిబ్రవరి దక్షిణ అర్ధగోళంలో వెచ్చని నెలలు.
సమశీతోష్ణ ఉప-ధ్రువ ప్రాంతాలలో, గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ ఆధారంగా నాలుగు సీజన్లు సాధారణంగా గుర్తించబడతాయి: వసంత, వేసవి, శరదృతువు పతనం శీతాకాలం. పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తలు తరచూ సమశీతోష్ణ వాతావరణ ప్రాంతాల కోసం ఆరు-సీజన్ల నమూనాను ఉపయోగిస్తారు, ఇవి ఏ స్థిర క్యాలెండర్ తేదీలతో ముడిపడి ఉండవు: ప్రీవెర్నల్, వెర్నల్, ఎస్టివల్, సెరోటినల్, శరదృతువు హైబర్నల్. అనేక ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో రెండు సీజన్లు ఉన్నాయి: వర్షాకాలం, తడి రుతుపవనాలు పొడి కాలం. కొన్ని మూడవ చల్లని, తేలికపాటి హర్మాట్టన్ సీజన్ కలిగి ఉంటాయి. వ్యవసాయ సమాజాలకు ఋతువులు తరచుగా ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి, వీరి జీవితాలు నాటడం పంట కాలం చుట్టూ తిరుగుతాయి, ఋతువులు మార్పు తరచుగా కర్మకు హాజరవుతుంది. ఋతువులు నిర్వచనం కూడా సాంస్కృతికమైనది. భారతదేశంలో, ప్రాచీన కాలం నుండి నేటి వరకు, దక్షిణ ఆసియా మత సాంస్కృతిక క్యాలెండర్ల ఆధారంగా ఆరు ఋతువులు రితు గుర్తించబడ్డాయి వ్యవసాయం వాణిజ్యం వంటి ప్రయోజనాల కోసం గుర్తించబడతాయి.
భూమి అక్షం వంపు ఉత్తర అర్ధగోళంలోని శీతాకాల కాలం చుట్టూ వచ్చే సూర్యకాంతితో ఎలా కలిసిపోతుందో చూపిస్తుంది. రోజు సమయంతో సంబంధం లేకుండా (అనగా భూమి దాని అక్షం మీద తిరగడం), ఉత్తర ధ్రువం చీకటిగా ఉంటుంది దక్షిణ ధ్రువం ప్రకాశిస్తుంది; ఆర్కిటిక్ శీతాకాలం కూడా కాంతి సాంద్రతతో పాటు, నిస్సార కోణంలో పడిపోయినప్పుడు వాతావరణంలో కాంతి వెదజల్లుతుంది. ఋతువులు భూమి భ్రమణ అక్షం దాని కక్ష్య విమానానికి సంబంధించి సుమారు 23.4 డిగ్రీల కోణంలో వంగి ఉంటాయి.
సంవత్సర కాలంతో సంబంధం లేకుండా, ఉత్తర దక్షిణ అర్ధగోళాలు ఎల్లప్పుడూ వ్యతిరేక సీజన్లను అనుభవిస్తాయి. వేసవి శీతాకాలంలో, గ్రహం ఒక భాగం సూర్యుని కిరణాలకు ప్రత్యక్షంగా బహిర్గతమవుతుంది భూమి దాని కక్ష్యలో తిరుగుతున్నప్పుడు ఈ ఎక్స్పోజర్ ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది. సంవత్సరంలో సగం వరకు (మార్చి 20 నుండి సెప్టెంబరు 22 వరకు), ఉత్తర అర్ధగోళం సూర్యుని వైపు చిట్కాలు, గరిష్ఠ మొత్తం జూన్ 21 న సంభవిస్తుంది. సంవత్సరంలో మిగిలిన సగం వరకు, అదే జరుగుతుంది, కానీ ఉత్తరాదికి బదులుగా దక్షిణ అర్ధగోళం, గరిష్ఠంగా డిసెంబరు 21 చుట్టూ ఉంటుంది. సూర్యుడు భూమధ్యరేఖ వద్ద నేరుగా ఓవర్ హెడ్ అయినప్పుడు రెండు సందర్భాలు విషువత్తులు. ఆ సమయంలో, ఉత్తర ధ్రువం భూమి దక్షిణ ధ్రువం రెండూ కేవలం టెర్మినేటర్‌లో ఉన్నాయి, అందువల్ల పగలు రాత్రి రెండు అర్ధగోళాల మధ్య సమానంగా విభజించబడ్డాయి. మార్చి విషువత్తు చుట్టూ, ఉత్తర అర్ధగోళం పగటి గంటలు పెరిగేకొద్దీ వసంతాన్ని అనుభవిస్తుంది పగటి గంటలు తగ్గిపోతున్నందున దక్షిణ అర్ధగోళం శరదృతువును అనుభవిస్తోంది.
సంవత్సరంలో సౌర మధ్యాహ్నం సూర్యుని రోజు పొడవు ఎత్తులో మార్పుగా అక్షసంబంధ వంపు ప్రభావం గమనించవచ్చు. శీతాకాలంలో సూర్యుని తక్కువ కోణం అంటే ఇన్కమింగ్ సౌర వికిరణం భూమి ఉపరితలం పెద్ద విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంటుంది, కాబట్టి అందుకున్న కాంతి మరింత పరోక్షంగా తక్కువ తీవ్రతతో ఉంటుంది. ఈ ప్రభావం తక్కువ పగటి గంటల మధ్య, భూమి అక్షసంబంధ వంపు రెండు అర్ధగోళాలలో వాతావరణంలో కాలానుగుణ వైవిధ్యానికి కారణమవుతుంది.
వేసవి కాలము
వేసవి కాలము (Summer) (జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు) నాలుగు సమశీతోష్ణ సీజన్లలో అత్యంత వేడిగా ఉంటుంది, వసంత ఋతువు తరువాత శరదృతువుకు ముందు వస్తుంది. వేసవి కాలం వద్ద చుట్టుపక్కల, ప్రారంభ సూర్యోదయం తాజా సూర్యాస్తమయం సంభ ఖగోళ దృక్పథం నుండి, విషువత్తులు అయనాంతాలు సంబంధిత సీజన్లలో మధ్యలో ఉంటాయి, కానీ కొన్నిసార్లు ఖగోళ వేసవి కాలం సంక్రాంతి నుండి మొదలవుతుందని నిర్వచించబడుతుంది, గరిష్ఠ ఇన్సోలేషన్ సమయం, తరచుగా జూన్ 21 వ రోజుతో గుర్తించబడుతుంది డిసెంబరు.
సౌర సమయము ఇన్సోలేషన్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, దీనిలో అయనాంతాలు విషువత్తులు ఋతువుల మధ్య బిందువులుగా కనిపిస్తాయి. మధ్యయుగ ఐరోపాలో, ముఖ్యంగా సెల్ట్స్ చేత ఋతువులును లెక్కించడానికి ఇది ఒక పద్ధతి, ఐర్లాండ్ కొన్ని తూర్పు ఆసియా దేశాలలో ఇప్పటికీ ఆచారబద్ధంగా గమనించబడింది. వేసవిని సంవత్సరపు త్రైమాసికంలో గొప్ప ఇన్సోలేషన్ శీతాకాలం కనీసం త్రైమాసికంగా నిర్వచించారు.
క్రాస్-క్వార్టర్ రోజులలో సౌర ఋతువులు మారుతాయి, ఇవి వాతావరణ సీజన్ల కంటే 3-4 వారాల ముందు విషువత్తులు అయనాంతాల నుండి ప్రారంభమయ్యే సీజన్ల కంటే 6-7 వారాల ముందు ఉంటాయి. అందువల్ల, విలియం షేక్స్పియర్ నాటకం ఎ మిడ్సమ్మర్ నైట్స్ డ్రీంలో గుర్తించినట్లుగా, గొప్ప ఇన్సోలేషన్ రోజును "మిడ్సమ్మర్"గా నియమించారు, ఇది వేసవి కాలంలో సెట్ చేయబడింది. సెల్టిక్ క్యాలెండర్లో, ఋతువులు ప్రారంభం నాలుగు అన్యమత వ్యవసాయ ఉత్సవాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది - సాంప్రదాయ శీతాకాలపు మొదటి రోజు నవంబరు 1 (సంహైన్, హాలోవీన్ సెల్టిక్ మూలం); వసంత ఋతువులు 1 ఫిబ్రవరి మొదలవుతుంది (గ్రౌండ్‌హాగ్ డే సెల్టిక్ మూలం ఇంబోల్క్); వేసవి 1 మే మొదలవుతుంది (బెల్టనే, మే డే సెల్టిక్ మూలం); శరదృతువు మొదటి రోజు ఆగస్టు 1 (సెల్టిక్ లుగ్నాసాద్).
వర్షాకాలము
వర్షాకాలము (Monsoon) (జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు)రుతుపవనాలు వర్షపాతంలో మార్పులతో కూడిన కాలానుగుణ రుతుపవనాల సీజన్ కానీ ఇప్పుడు భూమి సముద్రం అసమాన తాపనతో సంబంధం ఉన్న వాతావరణ ప్రసరణ అవపాతంలో కాలానుగుణ మార్పులను వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా, రుతుపవనాల అనే పదాన్ని కాలానుగుణంగా మారుతున్న నమూనా వర్షపు దశను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు, అయితే సాంకేతికంగా పొడి దశ కూడా ఉంది. ఈ పదాన్ని కొన్నిసార్లు స్థానికంగా భారీగా కాని స్వల్పకాలిక వర్షాలకు ఉపయోగిస్తారు. ప్రపంచంలోని ప్రధాన రుతుపవన వ్యవస్థలు పశ్చిమ ఆఫ్రికా ఆసియా-ఆస్ట్రేలియన్ రుతుపవనాలను కలిగి ఉంటాయి. అసంపూర్ణమైన గాలి తిరోగమనంతో ఉత్తర దక్షిణ అమెరికా రుతుపవనాల చేరిక చర్చనీయాంశమైంది. ఈ పదాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియా పొరుగు దేశాలలో మొదట ఆంగ్లంలో ఉపయోగించారు, బెంగాల్ బే నైరుతిలో అరేబియా సముద్రం నుండి వీస్తున్న పెద్ద కాలానుగుణ గాలులను ఈ ప్రాంతానికి భారీ వర్షపాతం తెస్తుంది. గాలిని దాని మంచు బిందువుకు చల్లబరచడానికి నాలుగు ప్రధాన విధానాలు ఉన్నాయి: అడియాబాటిక్ శీతలీకరణ, వాహక శీతలీకరణ, రేడియేషన్ శీతలీకరణ, బాష్పీభవన శీతలీకరణ. గాలి పెరిగినప్పుడు, విస్తరించినప్పుడు అడియాబాటిక్ శీతలీకరణ జరుగుతుంది. ఉష్ణప్రసరణ, పెద్ద ఎత్తున వాతావరణ కదలికలు లేదా పర్వతం (ఓరోగ్రాఫిక్ లిఫ్ట్) వంటి భౌతిక అవరోధం కారణంగా గాలి పెరుగుతుంది. గాలి చల్లటి ఉపరితలంతో సంబంధంలోకి వచ్చినప్పుడు కండక్టివ్ శీతలీకరణ జరుగుతుంది, సాధారణంగా ఒక ఉపరితలం నుండి మరొకదానికి ఎగిరిపోవడం ద్వారా, ఉదాహరణకు ద్రవ నీటి ఉపరితలం నుండి చల్లటి భూమి వరకు. పరారుణ వికిరణం యొక్క ఉద్గారం వల్ల గాలి ద్వారా లేదా కింద ఉన్న ఉపరితలం ద్వారా రేడియేషన్ శీతలీకరణ జరుగుతుంది. బాష్పీభవనం ద్వారా గాలికి తేమ కలిపినప్పుడు బాష్పీభవన శీతలీకరణ జరుగుతుంది, ఇది గాలి ఉష్ణోగ్రతను దాని తడి-బల్బ్ ఉష్ణోగ్రతకు చల్లబరచడానికి భూమిని చేరుకునే వరకు పీడనంతో బలవంతం చేస్తుంది.
శీతాకాలము
శీతాకాలం (Winter) (నవంబరు నుండి ఏప్రిల్ వరకు) ధ్రువ సమశీతోష్ణ మండలాల్లో సంవత్సరంలో అతి శీతల కాలం (ఉష్ణమండలలో శీతాకాలం అతి తక్కువ). ఇది శరదృతువు తరువాత ప్రతి సంవత్సరం వసంతకాలం ముందు సంభవిస్తుంది. శీతాకాలం భూమి అక్షం వల్ల ఆ అర్ధగోళంలో సూర్యుడి నుండి దూరంగా ఉంటుంది. వేర్వేరు సంస్కృతులు శీతాకాలపు ప్రారంభంగా వేర్వేరు తేదీలను స్పష్టపరుస్తుంది. కొన్ని వాతావరణం ఆధారంగా ఒక నిర్వచనాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. ఉత్తర అర్ధగోళంలో శీతాకాలం ఉన్నప్పుడు, ఇది దక్షిణ అర్ధగోళంలో వేసవి, దీనికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది. అనేక ప్రాంతాలలో, శీతాకాలం మంచు గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. శీతాకాలపు సంక్రాంతి క్షణం ఏమిటంటే, ఉత్తర దక్షిణ ధ్రువానికి సంబంధించి సూర్యుని ఎత్తు దాని ప్రతికూల విలువలో ఉన్నప్పుడు (అనగా, ధ్రువం నుండి కొలిచినట్లుగా సూర్యుడు హోరిజోన్ క్రింద చాలా దూరంలో ఉంది). ఇది సంభవించే రోజు అతి తక్కువ రోజు పొడవైన రాత్రిని కలిగి ఉంటుంది, పగటి పొడవు పెరుగుతుంది రాత్రి కాలం తగ్గుతుంది. ధ్రువ ప్రాంతాల వెలుపల ఉన్న ప్రారంభ సూర్యాస్తమయం తాజా సూర్యోదయ తేదీలు శీతాకాల కాలం నుండి భిన్నంగా ఉంటాయి ఇవి అక్షాంశంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
సమశీతోష్ణ ఋతువులును నిర్ణయించడానికి ప్రాతిపదికగా ఖగోళ సమయం కనీసం పురాతన రోమన్లు ​​ఉపయోగించే జూలియన్ క్యాలెండర్ నాటిది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఆధునిక గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్లలో ఇది ఉపయోగించబడుతోంది, ఋతువులు కచ్చితమైన సమయాన్ని సూర్యరశ్మి ఉష్ణమండలాల మీద సూర్యరశ్మి కచ్చితమైన సమయాలు అయస్కాంతాల కోసం సూర్యరశ్మి ప్రయాణించే సమయాలు విషువత్తుల కోసం భూమధ్యరేఖపై సూర్యుడు ప్రయాణించే సమయాలు ఈ కాలానికి దగ్గరగా ఉన్న సాంప్రదాయ తేదీ ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ప్రకృతి వర్గం:కాలం వర్గం:కాలమానాలు
పుట్టంరాజువారి కండ్రిగ
పుట్టంరాజువారి కండ్రిగ, తిరుపతి జిల్లా, గూడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్ని ప్రముఖ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు సచిన్ టెండూల్కర్ దత్తతకు తీసుకున్నాడు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దత్తత గ్రామాలు
సాయిబులు
సాహెబుల్ని గ్రామీణ ప్రజలు ఇలా పిలుస్తారు. ఉర్దూ మాట్లాడే ముస్లిముల్ని తురక సాయిబులనీ, తెలుగు మాట్లాడే వాళ్ళను దూదేకుల సాయిబు లనీ చెప్పుకుంటారు.
దూదేకుల సాయిబుల మీద సామెతలు
ఇలాంటి సామెతలు వీళ్ళ మీద అపహాస్యంగా చులకన భావంతో పుట్టించినా, అనాటి సాంఘిక పరిస్థితులు ఆయా కులాలు మతస్థుల మధ్య చాలా వివక్షతో కూడుకొని ఉండేవని అర్ధంఅవుతుంది.ఇప్పుడు జనం ఈ సామెతలు బయటికి అనలేరు.కానీ మన గత చరిత్ర ఎలా నడిచిందో మన పూర్వీకులు ఎదుర్కొన్న అనుభవాలను ఈ సామెతలు కళ్ళకు కడతాయి.
సాయిబుల మీద జానపద గీతాలు
ఉత్తర మొచ్చినరోజు నా మొగుడు ఊర్లో లేడమ్మో... అత్తరు సాయిబో రారా అందాల మారాజో రారా
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ముస్లింలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇస్లాం
తిరుష్ కామిని
మురుగేశన్ డికేశ్వశంకర్ తిరుష్ కామిని (జ:1990 జూలై 30) భారత మహిళా క్రికెట్ జట్టు కోసం 39 మహిళల ఒకరోజు అంతర్జాతీయ ఆటలో 39 మంది మహిళలతో పాటు ఆడిన ఒక భారతీయ క్రికెటర్. తిరుష్ కామిని ఆరేళ్ల వయసులో ఆడటం ప్రారంభించింది. ఆమె తండ్రి ఆమెకు క్రికెట్‌పై ఉన్న ఆసక్తిని గమనించాడు.అప్పటి నుండి ఆమె తండ్రి వద్దనే శిక్షణ పొందింది.ఆమె 8 సంవత్సరాల వయస్సులో 16 సంవత్సరాల వయస్సు లోపు వారి ఆటకు తమిళనాడు రాష్ట్రం తరుపున ప్రాతినిధ్యం వహించింది.10 సంవత్సరాల వయస్సులో సీనియర్సు తరుపున రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది ఆమె 15 ఏళ్ల వయసులో 21 సంవత్సరాల వయస్సు లోపు వారి ఆటకు భారతదేశం తరుపున ప్రాతినిధ్యం వహించింది, అ ఆటకు పాకిస్తాన్‌లో పర్యటించి ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్‌ను గెలుచుకుంది. ఆమె 16 సంవత్సరాల వయస్సులో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఆమె తొలి టోర్నమెంట్‌లో ప్లేయర్ ఆఫ్ ది సిరీస్‌ను గెలుచుకుంది. 2007లో, ఆమె అలన్ బోర్డర్ గవాస్కర్ స్కాలర్‌షిప్‌ను గెలుచుకుంది. ఆస్ట్రేలియాలోని బ్రిస్బేన్‌లోని సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌లో శిక్షణ పొందే అవకాశాన్ని పొందింది.
తిరుష్ కామిని, 2007-2008 జూనియర్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్, 2009-2010 సీనియర్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్, 2012-2013 సీనియర్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ ఆటలకు మూడుసార్లు బిసిసిఐ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గెలుచుకున్న ఏకైక మహిళా క్రికెట్ క్రీడాకారిణి.
2013 మహిళల ప్రపంచకప్‌లో వెస్టిండీస్‌పై 100 పరుగులు చేసింది.ఐసిసి మహిళల ప్రపంచ కప్ 2013 మొదటి ఆటలో 146 బంతుల్లో 100 పరుగులు చేయడం ద్వారా ప్రపంచ కప్ ఆటలో అత్యధిక పరుగులు చేసిన మిథాలీ రాజ్ సాధించిన స్థాయిని,తిరుష్కామిని అధిగమించింది.ప్రపంచ కప్‌లో 100 పరుగులు చేసినమొదటిభారతీయమహిళగా నిలిచింది.2014లో కామిని దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగినటెస్ట్ మ్యాచ్‌లో430 బంతుల్లో 192 పరుగులు చేసింది.ఇది ఒక భారతీయమహిళ చేసిన రెండవ అత్యుత్తమ స్కోరు, ఒక భారతీయ ఓపెనర్ చేసినఅత్యధిక స్కోరు. శ్రీలంక లోని కొలంబోలో 2017లో  జరిగిన ఐసిసి మహిళలప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్స్ ఐర్లాండ్ మహిళలపై 194 బంతుల్లో అజేయంగా113 పరుగులుచేసి తన క్రికెట్ ఆటలలోఅత్యుత్తమంగా స్కోర్ చేసింది. క్వాలిఫయర్స్‌లో కూడా 100 పరుగులుచేసినమొదటి భారతీయ మహిళగా తిరుష్ కామిని నిలిచింది.ఆమె ప్రస్తుతం కాంట్రాక్టు బీసిసిఐ ఏ తరగతి క్రీడాకారిణి.
క్రికెట్ ఆట చరిత్రలో మైదానాన్ని అడ్డుకున్నందుకు బయటకు పంపబడిన ఏకైక మహిళా క్రికెట్ క్రీడాకారిణిగా ఆమె గణతికెక్కింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
దక్ఠణ రైల్వేలోని పర్సనల్ బ్రాంచిలో ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పుడు ఆమె బారత రైల్వేస్ తరపున ఆడింది. ఆమె 2021 జూలైలో దక్షిణ రైల్వేలో ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ మహిళా క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:1990 జననాలు
చింతమడక
చింతమడక,  తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, సిద్ధిపేట (గ్రామీణ) మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన సిద్ధిపేట (గ్రామీణ) నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 579 ఇళ్లతో, 2335 జనాభాతో 692 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1134, ఆడవారి సంఖ్య 1201. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 486 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572976 .పిన్ కోడ్: 502107.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నారాయణరావుపేట్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సిద్ధిపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ సిద్ధిపేటలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పొన్నల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సిద్ధిపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రముఖులు
thumb|చింతమడక గ్రామంలో 1954 ఫిబ్రవరి 17 న జన్మించిన తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు చిత్రం|245x245px thumb|ఐతా చంద్రయ్య: తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన కవి, రచయిత.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చింతమడకలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చింతమడకలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చింతమడకలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
చింతమడకలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మొక్కజొన్న, వరి,   ప్రత్తి
రాపన్‌పల్లి
రాపన్‌పల్లి,  తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల  జిల్లా, కోటపల్లి మండలంలోని గ్రామం.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 402 ఇళ్లతో, 1424 జనాభాతో 814 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 714, ఆడవారి సంఖ్య 710. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 413 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570559 .పిన్ కోడ్: 504201.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చెన్నూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల దేవులవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చెన్నూర్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మంచిర్యాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మందమర్రి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
రపన్‌పల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
రపన్‌పల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి
అలిపిరి
అలిపిరి, తిరుపతి నగరంలో ఉంది. ఇక్కడనుండి తిరుమలకు కాలిబాట, రెండు ఘాట్ రోడ్లు మొదలు అవుతాయి. అలిపిరి సముద్రమట్టానికి 200 మీటర్లు (656 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.
అలిపిరి చరిత్ర
పూర్వం అలిపిరిని అడిపుళీ అని పిలిచేవారు. అడి అంటే పాదం పుళ అంటే చింత చెట్టు. పూర్వం పెద్ద చింత చెట్టు వున్నందున ఇది అలిపిరిగా పిలువబడింది. ఈచెట్టు క్రిందే తిరుమల నంబి రామానుజునికి రామాయణ రహస్యాలను ఉపదేశించాడని ఇతిహాసాలు చెబుతున్నాయి. మధ్యాహ్నాపు వేళలో రామానుజునికి పాఠం చెప్పడంలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు పరమాత్ముని పూజలకు వేళ అయినప్పుడు నంభి తపనని తీర్చే స్వామి పాదాలు ప్రత్యక్ష మయ్యాయట. ఇంకో ఇతిహాసం ప్రకారం కురువతి నంభి వేంకటేశ్వరుని నైవేద్యం కోసం మట్టికుండలు తయారు చేస్తూ ఇక్కడ నివసించాడు. మట్టితో పుష్పాలు చేస్తూ వాటిని భగవత్పాదులకు అర్పణ చేసేవాడు. నంభి కూలాల చక్రం, మట్టి ముద్ద, కూలాల సమ్మెట్టలు శిలాఫలకాలుగా రెండవ గాలి గోపురం మెట్ల ప్రక్కన ఉన్నాయి.
తిరుమలకు కాలి బాటలు
thumb|240px|అలిపిరి మెట్ల దారిలో సాష్టాంగ నమస్కార ముద్రలో శిల్పం, అలిపిరి వద్ద తీసిన చిత్రం తిరుమలకు కాలిమార్గాన చేరటానికి ప్రస్తుతం ఉన్న రెండు సోపాన మార్గాలలో అలిపిరి మార్గము ప్రాచుర్యమైనది. ఇది 11 కిలోమీటర్ల పొడవున బాగా అభివృద్ధి చెందినది. రెండవ మార్గము చంద్రగిరినుండి బయలుదేరుతుంది. ఇది కేవలం 6 కిలోమీటర్ల దూరమే ఉన్నా అలిపిరి మార్గము కంటే కష్టతరమైనది. కాబట్టి దీన్ని కేవలం స్థానికులు, వర్తకులు మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. అలిపిరి నుండి గాలిగోపురం వరకున్న సోపానమార్గాన్ని మట్లి అనంతరాజు నిర్మించాడని భావిస్తారు.
అలిపిరి నుండి తిరుమలకు ఉన్న రెండు తారు పరచిన ఘాట్ రోడ్డులలో పాత దాన్ని 1945లో వేశారు. 19 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఈ మార్గాన్ని ఇప్పుడు కేవలం తిరుమల నుండి వాహనాలు దిగిరావటానికే ఉపయోగిస్తున్నారు. 1974లో కొత్తగా నిర్మించిన రెండవ ఘాట్ రోడ్డును తిరుమల కొండ పైకి వాహనాలు వెళ్లేందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
అలిపిరి
పూర్వం రవాణా సౌకార్యాలు అంతగా అభివృద్ధి చెందని కాలంలో తిరుమల పైకి వెళ్ల డానికి కేవలం ప్రస్తుతం ఉన్న మెట్ల దారే శరణ్యం. సుధూర ప్రాంతాల నుండి తిరుమలకు వచ్చే భక్తులు అలిపిరి వద్దకు వచ్చి అక్కడ వున్న సత్రాలలో కొద్ది సేపు సేదతీరే వారు. అక్కడి నుండి మెట్ల దారి గుండా నడచి వెళ్లే వారు. నడవ లేని వారికి డోలీలు వుండేవి. వాటిని మనుషులు మోసే వారు. అప్పుడప్పుడే తయారయిన మట్టి రోడ్డు ద్వారా ఎద్దుల బండ్ల మీద కూడా భక్తులు పైకి వెళ్ళేవారు. అలా ఎద్దుల బండ్లను నడిపేవారు తిరుపతిలో ఎక్కువగా వుండే వారు. వారు నివసించిన ప్రాంతం పేరు బండ్ల వీది అది ఈ నాటికి ఉంది. ఆ విధంగా ఆరోజుల్లో సుదూర ప్రాంతాలనుండి వచ్చే యాత్రీకులు ఈ తిరుమల కొండ పాద బాగాన ఆగి .అక్కడ వున్న వనరులను ఉపయోగించుకొని అలసట తీసుకునే వారు. అందుకుకే దీనికి అలిపిరి అని పేరు. అలిపిరి అనగా అలసట తీర్చుకునే ప్రాంతం అని అర్థం. ఇక్కడి ఇంకో విశేషం ఏమంటే.... గతంలో దళితులు అనగ అంటరాని వారికి ఆలయ ప్రవేశం వుండేది కాదు. వారు కనీసం ఈ కొండలపైన కాలు కూడా మోపే వారు కాదు. అది పెద్ద అపచారం. ఎవరూ వీరిని కట్టడి చేయకున్న స్వచ్ఛందంగా వీరు కొండ పైకి ఎక్కే వారు కాదు. అలా కొండ పై కాలు మోపితే మహా పాతకం చుట్టు కుంటుందని వారి నమ్మిక. అలాంటి వారి కొరకు ఇక్కడ ఒక చిన్న దేవాలయం ఉంది. అలాగే ఇక్కడ ఒక పెద్ద గుండు ఉంది. వారు ఈ గుండుకు తల తాకించి ఆ దేవ దేవుని అనుగ్రహం పొందే వారు. ఆలా వారు తర తరాలుగా తలలు ఆ గుండుకు తాకించి నందున ఆ గుండుకు చాల గుంటలు ఏర్పడ్డాయి. ఆ గుండు ఈ నాటికి ఉంది. దానిని తల తాకుడు గుండు తల యేరు గుండు అని అంటారు. ఇక్కడి నుండి మెట్ల దారి చాల కష్టంగా వుంటుంది. మోకాళ్లు పట్టు కోకుండా ఆ కొండను ఎక్కలెరు. మోకాళ్లు నెప్పులు రాకుండా వుండాలంటే ఆ తలయేరు గుండుకు మోకాలును తాకించి మెట్లెక్కితే మోకాళ్లు నెప్పి వుండదని పూర్వీకుల నమ్మకం: అలా భక్తులు తమ తలలను, మోకాళ్లను ఆ గుండు తర తరాలుగా తాకించి నందున దానికి గుంటలు పడి ఉన్నాయి. దానిని ఈ నాటికి చూడ వచ్చును. ఆ తర్వాత కాలంలో కూడా కొందరు భక్తులందరు అలవాటుగా ఆ గుండుకు తల తాకించి తమ ప్రయాణాన్ని కొన సాగించేవారు. ఒక పాత సినిమాలో ఈ పాట తిరుమల యాత్రను గుర్తుకు తెస్తుంది. ''తిరుపతి వెంకటేశ్వరా దొరా నివె దిక్కని నమ్మినామురా..... కాలి నడక మారిపోయి కార్ల వసతి కలిగింది.... వచ్చి పోయె వారికెల్ల వనరు బాగ కుదిరింది.... బిచ్చగాళ్ల బొచ్చలోన గచ్చకాయ పడింది..... తిరుపతి వెంకటేశ్వరా దొరా నివే దిక్కని నమ్మినామురా......'' ప్రస్తుతం అలిపిరి వద్ద పెద్ద విశ్రాంతి మందిరాలు, ద్వారాలు, అందమైన ఉద్యాన వనాలు, ప్రయాణికుల సౌకర్యార్థం అనేక సదుపాయాలు జరుగు తున్నాయి. ఇక్కడ శ్రీ వారి పాద మండపం అని ఒక ఆలయమున్నది. ఇక్కడ శ్రీ వారి వెండి పాదుకలను తలమీద పెట్టుకొని తమ భక్తిని చాటు కుంటారు. దానికి కొంత రుసుమును వసూలు చేస్తారు. thumb|240px|అలిపిరి వద్ద తలయేరు గుండు, శతాబ్దాల నుండి భక్తులు ఈ గుండుకు తమ తలను, మోకాళ్లను తాకించి మొక్కినందున దానికి గుంటలు పడి వున్నాయి గమనించ వచ్చు. మెట్ల దారినే సోపానమార్గం అంటారు.
పాదాలమండపం
ఇక్కడి నుండి కొండపైకి మెట్లు మొదలవుతాయి (అలిపిరి అంటే మెదటి మెట్టు అని ఒక అర్దం). ఇక్కడ వేంకటేశ్వరుని, జయవిజయుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.1990 వ దశకం వరకూ ఇక్కడ స్వామివారి పాదాలు మాత్రమే వుండేవి. స్వామి కొండ పైకి ఎక్కేప్పుడు మెదటి అడుగు ఇక్కడ పెట్టారని ఒక ప్రతీతి. ఇక్కడి పాదాల మడపంలో స్వామివారు కొండకు ఎక్కేప్పుడు పాదరక్షలతో వెళ్ళకూడదని తన పాదరక్షలు ఇక్కడ వదలి వెళ్ళారని అంటారు.నేటికీ ఇక్కడ స్వామివారి పాదరక్షలని చెప్పబడే తోలు చెప్పులు, వాటికి నకళ్ళు అని చెప్పబడే ఇత్తడి చెప్పులూ ఉన్నాయి.
తలయేరుగుండు
కొండ ఎక్కేవారు తలయేరు గుండుకు తలతో మోకాలితో తాకి నమస్కరిస్తే నొప్పులు వుండవని భక్తుల నమ్మకం. శతాబ్దాల తరబడి భక్తులు ఈ గుండుకి భక్తితో తమ తలను, మోకాళ్లను తాకించి నందున ఆ గుండుకు చాల గుంటలు ఏర్పడ్డాయి. చిత్రంలో వాటిని చాల స్పష్టంగా చూడవచ్చు. గతంలో అంట రాని వారు తిరుమలేసుని గుడి లోనికి వచ్చేవారు కాదు. కనీసం ఏడు కొండలను కూడా ఎక్కేవారు కాదు. అలా చేస్తే అది మహా పాపమని భావించే వారు. అలాంటి వారు ఈ తలయేరు గుండు వరకే వచ్చి తమ తలను ఈ గుండుకు తాకించి అక్కడి నుండే స్వామి వారికి నమస్కరించే వారు. అంతకు మించి వారు ముందుకి వెళ్లే వారు కారు. అంట రాని వారు ఇక్కడ మెట్లమీద సాస్టాంగ పడి స్వామి వారికి నమస్కారం చేసే వారు. అలాంటి సాస్టాంగ నమస్కార ముద్రలో వున్న అంట రాని వారి శిల్పాలు ఇప్పటికి అక్కడ మెట్లపై ఉన్నాయి. మెట్ల దారిలో వెళ్లే వారికి ఇవి సుపరిచితమె. ఇక్కడి నుండి పైనున్న గాలి గోపురం వరకు మెట్లు చాల ఎత్తుగా వుంటాయి. వాటిని ఎక్కే టప్పుడు మోకాళ్ల నెప్పులు పుట్టేవి. మెట్లు ఎక్కే భక్తులు తమ మోకాళ్లను ఈ గుండుకు తాకించి ఎక్కితే మోకాళ్లు నెప్పులు వుండవని భక్తులు నమ్మే వారు. దానికి మోకాళ్ల మెట్లు, లేదా మోకాళ్ల కొండ అని పిలిచే వారు. ప్రస్తుతం మెట్ల దారి ద్వారా వెళ్లే భక్తులకు కొంత వెసులు బాటు ఉంది. వారి సామానులను ఉచితంగా వాహనాల ద్వారా పైకి చేర్చడము, నడచి వచ్చే భక్తులకు ప్రత్యేక దర్శన భాగ్యం కల్పించడము వంటివి అమలులో ఉన్నాయి. అదియును గాక ఎండకు వానకు రక్షణగా మెట్ల దారి వెంబడి పైకప్పు నిర్మించి ఉన్నారు. అక్కడక్కడా త్రాగు నీటి వసతి, విశ్రాంతి కొరకు ఏర్పాట్లు చేసి ఉన్నారు. ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ
కురువ మండపం
ఇక్కడ తొండమాను రాజుల కాలంలో కురువనంబి అనే భక్తుడు శ్రీనివాసుని నైవేద్య వంటకు కావలసిన కుండలు చేసేవాడట. అతను అక్కడే ఒక కొయ్యతో స్వామి వారి విగ్రహాన్ని చేసి, దాన్ని మట్టితో చేసిన పూలతో పూజించేవాడట. అక్కడ తిరుమలలో స్వామి వారిని రాజు బంగారుపూలతో పూజించినపుడు ఆపూలు తొలగి ఈమట్టి పుష్పాలు కనిపించేవట. అన్నమయ్య "కొండలలో నెలకొన్న..."లో "కుమ్మరదాసుడైన కురువరతినంబి" అని రాసింది ఈయన గురించే. స్వామివారు ఈ నంబి వద్ద మట్టి కుండలోని సంగటి తినేవారట. నేటికీ తిరుమలకొండపై స్వామి వారికి (బంగారు పాత్రలు ఎన్ని వున్నా) మట్టికుండలోనే నైవేద్యం సమర్పిస్తారు. ఈకురువ మండపంలో కుండలు చేసే దృశ్యాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. నడక దారిలో వున్న అవ్వాచారికోన దగ్గర వున్న పాతమెట్ల దారి దగ్గర వుంది ఈ 'నామాల గవి' అనే సహజ సిద్దమైన గుహ రామానుజులకు పూర్వం స్వామివారి నామానికి శ్వేతమృత్తిక (నామంసుద్ద) ను ఈ గుహ నుండే తీసుకువచ్చేవారు. రామానుజుల వారి కాలంలో స్వామివారి మతం గూర్చి తగాదా వచ్చిన తరువాత రామానుజులు స్వామివారి నామం దూరం నుండి కూడా స్పష్టంగా కనపడేట్లు పచ్చకర్పూరంతో పెట్టాలని కట్టడి చేసారు. ఇక్కడ 30 అడుగుల శీప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి విగ్రహం వుంటుంది. ఈస్వామికి రోజూ అర్చన నివేదనలు జరుగుతాయి. హనుమజ్జయంతి రోజున ఉత్సవాలు జరుపుతారు. ఇక్కడ టిటిడి వారు అభివృద్ధి చేసిన ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి.
thumb|240px|అలిపిరిలోని శ్రీవారి పాదాల మండపం: మండపం వద్ద తీసిన చిత్రం
బయటి లింకులు
వర్గం:తిరుపతి
నవంబర్ 22
నవంబర్ 22, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 326వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 327వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 39 రోజులు మిగిలినవి.
బయటి లింకులు
నవంబర్ 21 - నవంబర్ 23 - అక్టోబర్ 22 - డిసెంబర్ 22 -- అన్ని తేదీలు
గోపరాజుపల్లి (పెద్దవడుగూరు)
గోపరాజుపల్లి , అనంతపురం జిల్లా, పెద్దవడుగూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పెద్దవడుగూరు మండలంలోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అనంతబొట్ల వారి కండ్రిక.
ఎబి కండ్రిక నెల్లూరు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందినగ్రామం. విలువైన 110 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉన్నా, ఆదరణ కరువైంది. స్థానికులే ఉద్యమం నడిపారు. అప్పుడు దేవాదాయ శాఖ 11 లక్షలు మంజూరు చేయగా, దాతలు పెద్ద ఎత్తున స్పందించి, చేయూతనివ్వగా జీర్ణోద్ధరణ పనులు దాదాపు పూర్తయినవి.2014 జనాభా లెక్కల ప్రకరం 619 మంది ఓటర్లు ఉన్నారు, వీరిలో 316 మంది పురుషులు, 303 మంది స్త్రీలు ఉన్నరు.ఈ గ్రామం పూర్తి పేరు అనంత బొట్ల వారి కండ్రిక.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
ఈ గ్రామం సాధనాల వంశం వారు నిర్మించారు. ఇక్కడ కమ్మ కులస్థులు, యాదవ రాజు కులస్థులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. అలాగే రెడ్డి ,కంసాలి,వైశ్య కులస్థులు బడుగు బలహీన వర్గాల ప్రజలు కూడా ఉన్నారు. ముస్లిం మతస్థులు, క్రైస్తవ మతస్థులు కూడా ఉన్నారు.
గ్రామ పంచాయతీ
2005 - గ్రామ సర్పంచ్ గా బత్తల సీతయ్య
2009 - సర్పంచ్ గా డమ్ము రమణయ్య
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సాధనాల మాధవరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. గ్రామంలో రోడ్ నిర్మాణాలు స్మశాన వాటికలు గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయం, వీధి దీపాల పునరుద్ధరణ, గ్రామ దేవస్థానాల పునరుద్ధరణ  ఇంకా ఎన్నో సేవ కార్యక్రమాలు చేసినారు.
గ్రామ విశేషాలు
ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, పదేళ్ళనుండి అపరిశుభ్రంగా ఉన్న ఓవర్ హెడ్ ట్యాంకు లోపలి భాగాన్ని, గ్రామ సర్పంచి శ్రీ సాధనాల మాధవ, శుద్ధిచేయించారు. తానుగూడా ట్యాంకు ఎక్కి, లోపలకు దిగడంతో, కూలీలు గూడా లోపలికి దిగేందుకు చొరవ చూపించారు. బ్లీచింగు పొడితో ట్యాంకు లోపల పేరుకుపోయిన వ్యర్ధాలను, శుభ్రపరచి, బయటకు పంపినారు.
గ్రామ దేవాలయాలు
thumb|సీతాలాంబ ఆలయం 1. శ్రీ రామా ఆంజనేయ దేవస్థానం
2. శ్రీ సీతలాంబ దేవస్థానం
3. శ్రీ పోలేరమ్మ దేవస్థానం
4. శ్రీ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి దేవస్థానం
శాసనసభ నియోజకవర్గం
పూర్తి వ్యాసం కావలి శాసనసభ నియోజకవర్గంలో చూడండి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ బడి కలదు.గ్రామంలో గల MLN విద్య సంస్థ 2002 లో శ్రీ సాధనా దామోదర్ గారి చే స్థాపించబడినది. తెలుగు, ఆంగ్ల బాషల యందు ఇక్కడ విద్య బోధన జరుగుతుంది. పదవ తరగతి వరకు ఇక్కడ అందుబాటులో ఉంది. 2002 సంవత్సరం నుంచి ప్రతి సంవత్సరం మండలం లో గల విద్య సంస్థలలో ఇది మొదటి స్థానం లో ఉంది. ప్రస్తుతం ఇక్కడ 600 మంది పైగా విద్యార్థులు విద్య ను అభ్యసిస్తున్నారు.
వైద్య సౌకర్యం
బిట్రగుంటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
బిట్రగుంటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, వేరుశెనగ
రవాణా సౌకర్యాలు
కావలి, నెల్లూరు వెళ్ళుటకు బస్సు ఆటో సౌకర్యం కలదు
సింగన్నపాలెం
సింగన్నపాలెం శ్రీకాకుళం జిల్లా, బూర్జ మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బూర్జ నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆమదాలవలస నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 242 ఇళ్లతో, 902 జనాభాతో 355 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 455, ఆడవారి సంఖ్య 447. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 95 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581244 .పిన్ కోడ్: 532185.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి బూర్జలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొల్లివలసలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఉప్పినివలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల బూర్జలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాలకొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఆమదాలవలసలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానకి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సింగన్నపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సింగన్నపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సింగన్నపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పచ్చనూతల
పచ్చనూతల పల్నాడు జిల్లా, నూజెండ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నూజెండ్ల నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వినుకొండ నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1577 ఇళ్లతో, 6080 జనాభాతో 4177 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3051, ఆడవారి సంఖ్య 3029. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 989 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 737. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590109.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. బాలబడి నూజెండ్లలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వినుకొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వినుకొండలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు వినుకొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం వినుకొండలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పచ్చనూతలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార సౌకర్యాలు
పచ్చనూతలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు, ప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
వినోద సౌకర్యాలు
గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 4 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పచ్చనూతలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పచ్చనూతలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పచ్చనూతలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, కంది, పెసర
బాల యోగిని
బాల యోగిని (பாலயோகினி ) 1937లో రూపొందిన తమిళ, తెలుగు సినిమా. దీనికి కె.సుబ్రమణ్యం దర్శకత్వం వహించాడు. ఇది సమకాలీన సామాజిక పరిస్థితులు ఇతివృత్తంగా, సంస్కరణాత్మక సామాజిక పద్ధతులను ప్రోత్సహిస్తూ రూపొందిన మొట్టమొదటి తమిళ / తెలుగు సినిమాలలో ఒకటి. ఈ సినిమా దక్షిణ భారతదేశంలో తొట్టతొలి బాలలచిత్రంగా పరిగణించబడుతున్నది.
చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)
చిట్టూరు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, పెద్దవడుగూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దవడుగూరు నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనంతపురం నుండి 57 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 397 ఇళ్లతో, 1675 జనాభాతో 1191 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 834, ఆడవారి సంఖ్య 841. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 369 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594781 .పిన్ కోడ్: 515611.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల, వైద్య కళాశాల గుత్తిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల దిమ్మగుడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెద్దవడుగూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పామిడిలోనూ ఉన్నాయి. పాలీటెక్నిక్‌లు, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
నాగారం (లింగాల ఘన్‌‌పూర్‌)
నాగారం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జనగామ జిల్లా, లింగాల ఘన్పూర్ మండలంలోని గ్రామం.
చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చిత్తూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
నాగారం (లింగాల ఘన్‌‌పూర్‌)
ఇది మండల కేంద్రమైన లింగాల ఘన్పూర్ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జనగాం నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 338 ఇళ్లతో, 1390 జనాభాతో 499 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 693, ఆడవారి సంఖ్య 697. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 391 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578243 .పిన్ కోడ్: 506201.
చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
నాగారం (లింగాల ఘన్‌‌పూర్‌)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి జనగాంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కళ్ళెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నెల్లుట్లలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు జనగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వరంగల్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల జనగామలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు వరంగల్లోనూ ఉన్నాయి.
యెల్లూర్
యెల్లూర్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, కొమరంభీం జిల్లా, పెంచికల్‌పేట్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెంచికల్‌పేట్ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కాగజ్‌నగర్‌ నుండి 37 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని బెజ్జూర్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన పెంచికల్‌పేట్ మండలం లోకి చేర్చారు.
నాగారం (లింగాల ఘన్‌‌పూర్‌)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 6 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జల వనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
యెల్లూర్
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 541 ఇళ్లతో, 2179 జనాభాతో 2815 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1089, ఆడవారి సంఖ్య 1090. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 927 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 194. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569425 .పిన్ కోడ్: 504299.
చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చిత్తూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.