cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నైజీరియా
చమురు, సహజవాయువు
నైజీరియా ప్రపంచంలోని 12 వ అతిపెద్ద పెట్రోలియం ఉత్పత్తిదారుగా, 8 వ అతిపెద్ద ఎగుమతిదారు, ఇది 10 వ అతిపెద్ద నిరూపితమైన నిల్వలను కలిగి ఉంది. (దేశం 1971 లో ఒ.పి.ఇ.సిలో చేరింది.) పెట్రోలియం నైజీరియా ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెద్ద పాత్ర పోషిస్తుంది. జి.డి.పి.లో 40%, ప్రభుత్వ ఆదాయాలలో 80% వాటా ఉంది. అయినప్పటికీ నైజరు డెల్టాలోని ప్రధాన వనరులను అభివృద్ధి చేయడానికి చేసే ఆందోళన ఆయిలు ఉత్పత్తిలో అంతరాయాలకు దారితీసింది. దేశంలో 100% ఎగుమతి సామర్థ్యాన్ని ఇది నిరోధిస్తుంది.
1973 లో నైగర్ డెల్టా నెంబెర్ క్రీకు ఆయిలు ఫీల్డు కనుగొనబడింది. 2 నుండి 4 కిలోమీటర్ల (1.2 నుండి 2.5 మైళ్ళు) లోతులో ఒక యాంటిక్లైను స్టక్చరలు ట్రాపులో మియోసీను డెల్టా ఇసుకరాతి-షాలే నుండి చమురు ఉత్పత్తి చేస్తుంది. 2013 జూన్ లో షెల్ తన కార్యకలాపాల వ్యూహాత్మక సమీక్షను నైజీరియాలో ప్రకటించింది. ఆస్తులు విక్రయించబడవచ్చని సూచించింది. అనేక అంతర్జాతీయ చమురు కంపెనీలు దశాబ్దాలుగా అక్కడ పనిచేస్తున్నప్పటికీ 2014 నాటికి చాలామంది చమురు దొంగతనంతో సహా అనేక రకాల సమస్యలను వ్యక్తం చేస్తూ తమ ప్రయోజనాలను ఉపసంహరించుకోవాలని భావించింది. ఆగస్టులో షెలు ఆయిలు కంపెనీ నాలుగు నైజీరియా చమురు క్షేత్రాలలో దాని ప్రయోజనాలను ఖరారు చేసింది.
పెట్రోలియం రిసోర్సు శాఖ ప్రకారం. నైజీరియా 159 ఆయిలు ఫీల్డులు, 1,481 చమురు బావులు క్రియాశీలకంగా ఉన్నాయి. దేశం అత్యంత ఉత్పాదక ప్రాంతం నైజర్ డెల్టా బేసిన్ (నైజరు డెల్టాలోని ) "సౌత్-సౌత్" ప్రాంతం (159 చమురు క్షేత్రాలలో 78 భాగాలను కలిగి ఉంది). నైజీరియా చమురు క్షేత్రాలలో చాలా చిన్నవి, చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి. 1990 నాటికి ఈ చిన్న క్షేత్రాలు నైజీరియన్ ఉత్పత్తిలో 62.1% ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. దేశంలోని 16 వ అతిపెద్ద చమురు క్షేత్రాలు 37.9% ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి.
విదేశీ ఉపాధి దారుల ఆదాయం
నైజీరియా విదేశీ మారకం ఆదాయాలు రెండో అతిపెద్ద వనరు అయిన పెట్రోలు ఆదాయం తరువాత, విదేశాలలో నివసిస్తున్న నైజీరియన్లు ఇంటికి పంపిన చెల్లింపులు ఉన్నాయి.
2004 లో " ఇంటర్నేషనలు ఆర్గనైజేషను ఫర్ మైగ్రేషను " నివేదిక ఆధారంగా విదేశాలలో నివసిస్తున్న నైజీరియా దేశీయులు ఇంటికి పంపిన చెల్లింపుల పెరుగుదల $ 2.3 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లు ఉండగా 2007 నాటికి 17.9 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఈ ఆదాయంలో యునైటెడు స్టేట్సు అధిక మొత్తానికి భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. తర్వాత స్థానంలో యునైటెడు కింగ్డం, ఇటలీ, కెనడా, స్పెయిను, ఫ్రాన్సు ఉన్నాయి. ఆఫ్రికా ఖండంలో ఈజిప్టు, ఈక్వాటోరియల్ గినియా, చాద్, లిబియా, దక్షిణాఫ్రికా నైజీరియాకు చెల్లిస్తున్న ముఖ్యమైన దేశాల జాబితాలో ఉన్నాయి. ఆసియాలో అతిపెద్ద చెల్లింపు-పంపే దేశంగా చైనా ఉంది.
సేవారంగం
నైజీరియా ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న టెలికమ్యూనికేషన్సు మార్కెట్లలో ఒకటిగా ఉంది. దేశంలో అతిపెద్ద, అత్యంత లాభదాయక కేంద్రాలను కలిగిన అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెటు ఆపరేటర్లు (ఎం.టి.ఎన్, 9మొబైలు, ఎయిర్టెలు, గ్లోబాకాం వంటివి). ప్రభుత్వం ఇటీవల ఈ మౌలిక సదుపాయాలను అంతరిక్ష ఆధారిత సమాచారాలకు విస్తరించింది. నైజీరియా ఒక అంతరిక్ష ఉపగ్రహాన్ని కలిగి ఉంది. దీనిని అబ్యూజాలోని నైజీరియా నేషనలు స్పేసు రీసెర్చి అండ్ డెవెలప్మెంటు ఏజన్సీ ప్రధానకార్యాలయం పరిశీలిస్తుంది
స్థానిక, అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు, ఆస్తి నిర్వహణ సంస్థలు, బ్రోకరేజ్ గృహాలు, బీమా సంస్థలు, బ్రోకర్లు, ప్రైవేటు ఈక్విటీ ఫండ్లు, పెట్టుబడి బ్యాంకుల మిశ్రమంతో నైజీరియాలో అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక సేవల రంగం ఉంది.
నైజీరియా ఎయిర్
2018 జూలై 18 న నైజీరియా ప్రభుత్వం నేషనలు క్యారియరు, నైజీరియా ఎయిరు, కొత్తగా తిరిగి స్థాపించబడింది. 15 సంవత్సరాలు ముందు పేలవంగా నిర్వహించబడిన మాజీ క్యారియరు మూసివేయబడింది. నైజీరియా ఎయిర్ ప్రభుత్వం - ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంలో నిర్వహించబడుతుందని భావించబడుతుంది. రాబోయే 5 సంవత్సరాల్లో $ 300 మిలియన్ల ప్రారంభ ప్రభుత్వం నిధులు సమకూర్చగలదని భావిస్తున్నారు.
పేరు, లోగో, ప్రభుత్వం ప్రణాళిక ప్రారంభించిన అదే రోజు ప్రకటించబడింది. నైజీరియా వెబ్సైటు సిబ్బంది ప్రణాళిక లేదు. ఉద్యోగుల సమస్య ప్రైవేటు యజమానులచే నిర్వహించబడుతుందని భావిస్తున్నారు. నైజీరియను గ్రౌండు, వర్జిను అట్లాంటికు ఎయిర్వేసు యాజమాన్యంలో ఎయిర్లైన్ నైజీరియా కంటే నైజీరియా ఎయిర్ భిన్నంగా ఉంటుంది
గనులు
నైజీరియాలో సహజ వాయువు, బొగ్గు, బాక్సైటు, టాంటాలిటు, బంగారం, టిను, ఇనుము ధాతువు, సున్నపురాయి, నియోబియం, జింకు ఉన్నాయి. వీటిలో విస్తృతమైన underexploited ఖనిజ వనరులు ఉన్నాయి. ఈ సహజ వనరుల భారీ నిక్షేపాలు ఉన్నప్పటికీ, నైజీరియాలో మైనింగు పరిశ్రమ ఇప్పటికీ తన బాల్యంలో ఉంది.
తయారీ రంగం సాకేతికత
నైజీరియాలో పరిశ్రామిక రంగంలో తోలు, వస్త్రాలు (కానో, అబీకోట, ఒనిట్షా, లాగోసు కేంద్రీకృతంగా) ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. నైజీరియాలో ప్రస్తుతం స్థానిక ఆటో తయారీ సంస్థను ఉంది. నెవీలో ఇన్నోసను వాహన తయారీ సంస్థ ఉంది. ఇది బస్సులు, ఎస్.యు.వి.ఎస్ కారు తయారీ (ఫ్రెంచి కారు తయారీదారు ప్యుగోట్ అలాగే ఆంగ్ల ట్రక్కు తయారీదారు బెడ్ఫోర్డు ప్రస్తుతం జనరలు మోటార్సు అనుబంధ సంస్థ), T- షర్టులు, ప్లాస్టిక్సు, ప్రాసెస్డు ఫుడ్సు ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
ఇటీవలి సంవత్సరాలలో నైజీరియా పారిశ్రామికీకరణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. ఇది ప్రస్తుతం దేశీయ వాహన తయారీ సంస్థ ఇన్నోసోను మోటార్సును కలిగి ఉంది. ఇది రాపిడు ట్రాన్సిటు బస్సులు, ట్రక్కులు, ఎస్.యు.వి. లను త్వరలో ప్రవేశపెడుతుంది. నైజీరియాలో కొంతమంది ఎలక్ట్రానికు తయారీదారులు జినాక్సు, మొట్టమొదటి బ్రాండెడు నైజీరియా కంప్యూటరు, ఎలక్ట్రానికు గాడ్జెట్లు (టాబ్లెటు పి.సి.లు వంటివి) తయారు చేస్తున్నారు. 2013 లో దేశంలో స్థానిక తయారీ సంస్థలను ప్రోత్సహించడానికి వాహనాలపై దిగుమతి సుంకం గురించి నైజీరియా ఒక విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విషయంలో నిస్సాను వంటి కొన్ని విదేశీ వాహన తయారీ కంపెనీలు నైజీరియాలో ఉత్పాదక ప్లాంట్లను స్థాపించాలంబ తమ ఆలోచనలను తెలియజేసాయి. ఓగును ప్రస్తుత నైజీరియా పారిశ్రామిక కేంద్రంగా పరిగణించబడుతుంది. ఒగూన్లో చాలా కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. లాగోసు తరువాత మరిన్ని సంస్థలు ఒగోన్లో ప్రవేశించాలని ఆలోచిస్తున్నాయి. దేశం, ఆగ్నేయ భాగంలో అబా నగరం హస్థకళాఖండాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీటిని ప్రముఖంగా "అబా తయారీ" అని పిలుస్తారు.
ప్రభుత్వ ఉపగ్రహం
నాలుగు ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టింది. నైజీరియా-1 నైజీరియా ప్రభుత్వ ప్రాయోజిత కింద నిర్మించిన మొట్టమొదటి ఉపగ్రహంగా ఉంది. ఈ ఉపగ్రహము రష్యా నుండి 2003 సెప్టెంబరు 27 న ప్రారంభించబడింది. నైజీరియా-1 ప్రపంచవ్యాప్త విపత్తు పర్యవేక్షణ సమన్వయ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంది. నైజీరియాట్-1 ప్రాథమిక లక్ష్యాలు: పర్యావరణ విపత్తు ముందస్తు హెచ్చరిక సంకేతాలను ఇవ్వటానికి; నైజీరియా ఉత్తర భాగంలో ఎడారీకరణను గుర్తించడం, నియంత్రించడానికి సహాయం చేయడం; జనాభా ప్రణాళికలో సహాయపడటం; మలేరియా వెక్టర్లు, మలేరియా జాతులు, రిమోటు సెన్సింగు టెక్నాలజీ ఉపయోగించి మెనింజైటిసు భవిష్యత్తు వ్యాప్తికి ముందస్తు హెచ్చరిక సిగ్నల్సు అందించి పర్యావరణం మధ్య సంబంధాన్ని ఏర్పరచటానికి; సుదూర విద్యావిధానం ద్వారా దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు విద్యను అందించడానికి అవసరమైన సాంకేతికతను అందించడానికి; రాష్ట్ర, అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను మ్యాపు చేయడం ద్వారా సరిహద్దు వివాదాలకు సహాయం చేస్తుంది.
నైజీరియా రెండవ ఉపగ్రహము యునైటెడు కింగ్డం ఆధారిత ఉపగ్రహ సాంకేతిక పరిజ్ఞాన సంస్థ సర్రే స్పేసు టెక్నాలజీ లిమిటెడు హై-రిఫరెన్సు భూ ఉపగ్రహంగా నిర్మించబడింది. ఇది 5 మీటర్ల మల్టీస్పెక్ట్రాలు (అధిక రిజల్యూషను, ఎన్.ఐ.ఆర్. ఎరుపు రంగు, ఆకుపచ్చ & ఎరుపు బ్యాండ్లు), 32-మీటరు మల్టీసెక్ట్రాలు (మధ్యస్థ స్పష్టత, ఎన్.ఐ.ఆర్. ఎరుపు రంగు, ఆకుపచ్చ & ఎరుపు బ్యాండ్లు) యాంటెనాలు అభుజాలో ఒక గ్రౌండు రిసీవింగు స్టేషను. నైజీరియాసాటు-2 వ్యోమనౌక కేవలం £ 35 మిలియన్ల అమెరికా డాలర్ల వ్యయంతో నిర్మించబడింది. ఈ ఉపగ్రహాన్ని చైనాలో ఒక సైనిక స్థావరం నుండి కక్ష్య లోకి ప్రవేశపెట్టారు.
2004 లో నిగుకంశాటు-1 నిర్మించిన ఒక నైజీరియా ఉపగ్రహం. నైజీరియా మూడవ ఉపగ్రహం అలాగే ఆఫ్రికా మొదటి సమాచార ఉపగ్రహం. ఇది చైనాలో జిచాంగు శాటిలైటు లాంచి సెంటరు నుండి ఒక చైనీసు " లాంగు మార్చి 3బి " క్యారియరు రాకెటు మీద 2007 మే 13 న ప్రారంభించబడింది. నిగుకంశాటు, నైజీరియా అంతరిక్ష సంస్థ, ఎన్.ఎ.ఎస్.ఆర్.డి.ఎ. ఈ అంతరిక్ష నౌకను నిర్వహించాయి. 2008 నవంబరు 11 న దాని సౌర శ్రేణిలో ఏర్పడిన సమస్యల కారణగా విద్యుత్తు శక్తిని కోల్పోయిన తరువాత నిగుకంశాటు-1 కక్ష్యలో విఫలమైంది. ఇది చైనా డి.ఎఫ్.హెచ్.-4 ఉపగ్రహ బసు మీద ఆధారపడింది. పలు ట్రాంసుస్పాండర్లను కలిగి ఉంది: 4 సి-బ్యాండు; 14 కు-బ్యాండు; 8 కా-బ్యాండు; 2 L- బ్యాండు. ఇది ఆఫ్రికాలోని పలు ప్రాంతాలకు కవరేజు అందించడానికి రూపొందించబడింది. కా-బ్యాండు ట్రాంసుస్పాండర్లు ఇటలీని కూడా కవర్ చేస్తాయి.
2008 నవంబరు 10 న (0900 జి.ఎం.టి), ఉపగ్రహ విశ్లేషణ కొరకు ఆఫ్ స్విచి చేయబడింది. ఇతర ఉపగ్రహాలతో సాధ్యమైనంత ఘర్షణను నివారించడం జరిగింది. 2008 నవంబరు 11 న ఉపసంహరించుకున్న తరువాత ఆ ఉపగ్రహం విఫలమైంది.
2009 మార్చి 29 న నైజీరియా ఫెడరలు మినిస్ట్రీ ఆఫ్ సైన్సు అండు టెక్నాలజీ, నిగ్కోట్సాటు లిమిటెడు, నిగుకాంశాటు-1R శాటిలైటు కక్ష్యలో డెలివరీ కోసం మరొక ఒప్పందం మీద సంతకాలు చేసాయి. నిగుకాంశాటు-ఐ.ఆర్. కూడా ఒక డి.ఎఫ్.హెచ్-4 ఉపగ్రహంగా ఉంది. విఫలమైన నిగుకాంశాటు-1 కు బదులుగా 2011 డిసెంబరు 19 న క్సిచాంగులో చైనా ద్వారా కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టబడింది. అప్పటి నైజీరియా అధ్యక్షుడు గుడ్లకు జోనాథను ప్రకారం ఉపగ్రహము నిగుకాంశాటు-1 బీమా పాలసీ ద్వారా చెల్లించ బడింది. ఇది 2009 లో కక్ష్యలో కక్ష్యలో ఉంది. ఉపగ్రహము వివిధ రంగాలలో జాతీయ అభివృద్ధి, ఇంటర్నెటు సేవలు, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, పర్యావరణ రక్షణ, జాతీయ భద్రత పర్యవేక్షబాధ్యతలు నిర్వహిస్తుంది.
గణాంకాలు
నైజీరియా జనాభా 1990 నుండి 2008 వరకు 57 మిలియన్లు అధికరించింది. ఇది రెండు దశాబ్దాల కంటే తక్కువ కాలంలో 60% వృద్ధి రేటును కలిగి ఉంది. 2017 నాటికి జనాభా 191 మిలియన్లు ఉంది. జనాభాలో 14 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు 42.5% ఉన్నారు, 19.6% 15-24 మధ్య వయస్సు ఉన్నవారు 19.6% ఉన్నారు, 25-54 మధ్య వయస్సు ఉన్నవారు 30.7% ఉన్నారు, 55-64 మధ్య వయసులో 4.0% ఉన్నారు, 65 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న 3.1% మంది ఉన్నారు. 2017 లో వివాహ వయస్సు 18.4 సంవత్సరాలు. నైజీరియా ఆఫ్రికాలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా ఉందిల్ 2017 నాటికి మొత్తం ఖండంలోని మొత్తం జనాభాలో 17% వరకు నైజీరియాలో ఉంది.
ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనా ప్రకారం 2016 లో జనాభా 18,59,89,640.. 51.7% గ్రామీణ, 48.3% పట్టణప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. జనసాంధ్రత చ.కి.మీ 167.5 జనాభా ఉంది. గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో నేషనలు సెన్ససు ఫలితాలు వివాదాస్పదమయ్యాయి. ఇటీవలి జనాభా గణనల ఫలితాలను 2006 డిసెంబరు డిసెంబరులో విడుదల చేసిన గణాంకాలలో జనసంఖ్య 14,00,03,542 ఉంది. వీరిలో 71,709,859 మంది పురుషులు, 68,293,008 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. 2012 జూన్ లో అధ్యక్షుడు గుడ్లకు జోనాథను మాట్లాడుతూ నైజీరియన్లు తమ పిల్లలను పరిమితం చేయాలని చెప్పారు.
ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకారం నైజీరియా జనాభా విప్లవాత్నకంగా పెరుగుదలకు గురైంది. ప్రపంచంలోని అత్యధిక పెరుగుదల, సంతానోత్పత్తి రేట్లు కలిగిన దేశాలలో నైజీరియా ఒకటి. వారి అంచనాల ప్రకారం 2005-2050లో ప్రపంచంలో మొత్తం జనాభా సమష్టి పెరుగుదల పరిగణనలో ఉన్న ఎనిమిది దేశాలలో నైజీరియా ఒకటి. 2100 నాటికి నైజీరియా జనాభా 505 మిలియన్ల నుండి 1.03 బిలియన్ల మంది (మధ్య అంచనా: 730 మిలియన్లు) మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేసింది. 1950 లో నైజీరియాకు కేవలం 33 మిలియన్ల ప్రజలు మాత్రమే ఉన్నారు.
2019 నాటికి ఆరు ఆఫ్రికన్లలో నైజీరియా ఒకటి. ప్రస్తుతం నైజీరియా ప్రపంచంలోని 7 వ అతి పెద్ద జనాభా కలిగిన దేశం. జనన రేటు 100:36.9-జననాలు, మరణాల రేటు 2017 నాటికి 1000:12.4 మరణాలు, మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు మహిళకు 5.07 పిల్లలు.
నైజీరియా అతిపెద్ద నగరం లాగోస్. 1950 లలో 3,00,000 నుండి లాగోస్ వృద్ధిచెంది 2017 నాటికి ఇది 13.4 మిలియన్లకు చేరుకుంది.
సంప్రదాయ సమూహాలు
నైజీరియాలో 250 కంటే ఎక్కువ జాతి సమూహాలు ఉన్నాయి. వివిధ భాషలతో, ఆచారాలతో, సుసంపన్నమైన జాతి వైవిధ్యం ఉన్న దేశాన్ని సృష్టించింది. హౌసా, యొరుబా, ఇగ్బొ, ఫులానీ ప్రజలు పెద్ద సమూహాలుగా మొత్తం ప్రజలలో 70% ఉన్నారు. ఇసోకో, ఎడో, ఇజా, కనురి, ఇబిబియో, ఇబీరా, నుపె, గిబాగ్యి, జుకును, ఇగాలా, ఇదోమా, హుస్సా, ఇరాబో, ఇల్బో, టివ్వు శాతం 25%- 30% మధ్య ఉంటుంది; మిగిలిన మైనారిటీలు మిగిలిన 5% మంది ఉన్నారు.
నైజీరియా మధ్య బెల్టు ప్రాంతంలో జాతి సమూహాల వైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధిచెందింది. గోయాయి, కోఫియర్లుకు ఈ ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. నైజీరియా జాతీయుల అధికారిక జనాభా గణన వివాదాస్పదంగా ఉండిపోయింది. ఎందుకంటే వివిధ జాతుల సమూహాలు జనాభా గణనను ప్రత్యేక సమూహం (సాధారణంగా ఉత్తర సమూహాలుగా భావిస్తారు) సంఖ్యాపరమైన ఆధిపత్యం ఇవ్వాలని నమ్ముతారు.
బ్రిటీషు, అమెరికా, ఈస్టు ఇండియన్, చైనీయుల (50,000 మంది) తెల్ల జింబాబ్వే ప్రజలు నైజీరియాలో జపనీసు, గ్రీకు, సిరియను, లెబనీసు వలసదారులు చిన్న సంఖ్యలో ఉన్నారు. వలసదారులు ఇతర పశ్చిమ ఆఫ్రికా, తూర్పు ఆఫ్రికా దేశాలకు చెందిన వారు కూడా ఉన్నారు. ఈ మైనార్టీలు ఎక్కువగా లాగోసు, అభుజా వంటి పెద్ద నగరాలలో, ప్రధాన చమురు కంపెనీలకు ఉద్యోగులుగా నైగరు డెల్టాలో నివసిస్తున్నాయి. క్యూబా విప్లవం తరువాత అనేక మంది క్యూబన్లు నైజీరియాలో రాజకీయ శరణార్థులుగా స్థిరపడ్డారు.
19 వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో, ఆఫ్రో-క్యూబను, ఆఫ్రో-బ్రెజిలియను సంతతికి చెందిన మాజీ బానిసలు సియెర్రా లియోన్ నుండి వచ్చిన వలసదారులు లాగోసు, నైజీరియాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో కమ్యూనిటీలను స్థాపించారు. అమెరికాలలో బానిసల విమోచనం తరువాత చాలా మంది బానిసలు నైజీరియాకు వచ్చారు. అనేకమంది వలసదారులు, కొన్నిసార్లు సరో (సియెర్రా లియోన్ నుండి వచ్చిన వలసదారులు), అమారో (బ్రెజిల్ నుండి మాజీ బానిసలు) అని పిలవబడేవారు. తరువాత ఈ నగరాలలో ప్రముఖ వ్యాపారులు, మిషనరీలు అయ్యారు.
భాషలు
నైజీరియాలో 521 భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి; వాటిలో 9 ఇప్పుడు అంతరించిపోయాయి.
నైజీరియాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో జాతి సమూహాల ప్రజలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ భాషలను మాట్లాడకలిగిన సమర్ధత ఉంది. 1960 లో ముగిసిన బ్రిటీషు కాలనీల ప్రభావం కారణంగా దేశం సాంస్కృతిక, భాషా ఐక్యతకు వీలు కల్పించేందుకు నైజీరియా ఇంగ్లీషు అధికారిక భాషగా ఎంపిక చేయబడింది.
నైజీరియా సరిహద్దు ప్రాంతాలలో మాట్లాడే ఆంగ్ల భాషను పరిసరప్రాంతాలలోని పలువురు ఫ్రెంచి మాట్లాడే ప్రజలు ప్రభావితం చేశారు. పరిసర దేశాలలో పనిచేయడానికి కొంతమంది నైజీరియా పౌరులు ఫ్రెంచిలో తగినంతగా ధారాళంగా మాట్లాడకలిగిన అర్హత సాధించుకోవడమే ఇందుకు కారణం. నైజీరియాలో ఫ్రెంచి మాట్లాడే నైజీరియన్లు దానిని ఇతర భాషలతో మిళితం చేసి మాటాడుతున్నప్పటికీ అవి అధికంగా బెనినులో మాట్లాడే ఫ్రెంచిలా ఉంటుంది. ఫ్రెంచి కామెరూనులో ఆంగ్ల భాషతో మిళితం చేయబడుతుంది. ప్రజలలో చాలామంది ఆంగ్లభాషను వారి స్థానిక భాషగా మాట్లాడుతారు.
నైజీరియాలో మాట్లాడే అతిపెద్ద భాషలు మూడు ప్రధాన ఆఫ్రికా భాషల కుటుంబాలను సూచిస్తాయి: మెజారిటీ నైగర్-కాంగో భాషలలో ఇగ్బో, యోరుబెరు, ఫుల్ఫుల్డే ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. ఈశాన్య భాగంలో నిలో సహారన్ కుటుంబంలో భాగం అయిన కనూరి భాష వాడుకలో (ప్రధానంగా బోర్నో, యోబు రాష్ట్రాలలో) ఉంది; హౌసా ఒక ఆఫ్రోయాసియాటికు భాష.
చాలా జాతి సమూహాలు తమ భాషలలో సంభాషించడానికి ఇష్టపడతారు. ఇంగ్లీషు అధికార భాషగా విద్య, వ్యాపార లావాదేవీలు, అధికారిక అవసరాల కొరకు విస్తారంగా ఉపయోగించబడుతుంది. మొదటి భాషగా ఇంగ్లీషు దేశంలోని పట్టణ వర్గానికి చెందిన ఒక చిన్న అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు మాత్రమే ఉపయోగించుకుంటున్నారు. అది కొన్ని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఆగ్లం వాడుకలో లేదు. నైజీరియాలో (ఇగ్బో, హౌసా, యోరుబా) మాట్లాడే మూడు ప్రధాన భాషలలో హౌసా విస్తారంగా వాడుకలో ఉంది. అయితే యురుబాసు, ఇగ్బోసు వలె హుసాలు నైజీరియాను విడిచి చాలా దూరంలో నివసించడం లేదు.
గ్రామీణ ప్రాంతాలలోని ప్రజలకు వాడుకలో ఉన్న ప్రధాన భాషలు స్థానిక భాషలుగానే మిగిలి ఉన్నాయి. వీటిలో అతిపెద్ద భాషలలో కొన్ని ముఖ్యంగా యోరుబా, ఇగ్బో, పలు వేర్వేరు భాషల మాండలికాలను ఉత్పన్నం చేస్తూ ఆ జాతి సమూహాలలో విస్తారంగా వాడుకలో ఉన్నాయి. "పిడ్గిను", బ్రోకెను" (బ్రోకెన్ ఇంగ్లీషు) అని పిలవబడే నైజీరియా పిడ్జిను ఇంగ్లీషు, కూడా ప్రసిద్ధ భాషా ఫ్రాంకాగా కూడా ఉంది. అయితే మాండలికం యాసపై వివిధ ప్రాంతీయ ప్రభావాలు ఉన్నాయి. పిడింగరు ఇంగ్లీషు విస్తారంగా నైగరు డెల్టా ప్రాంతాలలో విస్తారంగా వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇవి ప్రధానంగా వార్రి, సాపిలు, పోర్టు హర్కోర్టు, ఏనేన్బోడే, ఎవూ, బెనిను నగరాలలో వాడుకలో ఉన్నాయి.
మతం
నైజీరియా మతపరంగా వైవిధ్యమైన దేశం. ఇస్లాం, క్రైస్తవ మతం అత్యంత విస్తారంగా ఆచరించబడుతున్నాయి. నైజీరియన్లలో ముస్లింలు, క్రైస్తవులుగా దాదాపు సమానంగా ఉన్నారు. సాంప్రదాయ ఆఫ్రికా మతాలు, ఇతర మతాలను ఆచరిస్తున్న అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు ఉన్నారు. క్రైస్తవ మతం, ఇస్లాం మతం ఆధిపత్యం వహించే ఆఫ్రికాలో ప్రజలు ఇస్లాం, క్రైస్తవ మతాచారాలను స్థానిక మతాచారాలతో మిళితం చేసి ఆచరించడం సర్వసాధారణంగా ఉంటుంది. నైజీరియాలో కూడా ఇస్లాం, ఆఫ్రికా మతాలు స్థానిక మతాచారాలతో మిళితం చేసి ఆచరించబడుతుంది.
వాయవ్య ప్రాంతాలలో (హౌసా, ఫులని, ఇతరులు), ఈశాన్య (కానూరి, ఫులని, ఇతర సమూహాల) నైజీరియాలో ఇస్లాం మతం అధికంగా ఉంటుంది. ఇది దేశంలోని నైరుతిప్రాంతాలలో యోరుబాలో కూడా ఇస్లాంమత అనుచరులు ఉన్నారు. నైజీరియాలోని ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో అతిపెద్ద ముస్లిం జనాభా ఉంది. ప్రొటెస్టెంటు, స్థానికంగా ఆచరణలో ఉన్న క్రైస్తవత్వం పశ్చిమప్రాంతాలలో పాటించబడుతుంది. రోమను కాథలిక్కులు ఆగ్నేయ నైజీరియాలో అధికంగా ఉన్నారు. దక్షిణప్రాంతాలలో ప్రొటెస్టాంటిజం, రోమను కాథలిసిజం ఇబ్బియో, అనాంగు, ఎఫికు ఉన్నాయి.
1963 గణాంకాల ఆధారంగా నైజీరియన్లలో 47% మంది ముస్లింలు, 35% క్రైస్తవులు, స్థానిక మతాల 18% సభ్యులు ఉన్నారు. 1953 నుండి క్రైస్తవుల సంఖ్య (23%) లో గణనీయంగా పెరిగింది. స్థానిక మతానుచరులలో (20%) వారిలో క్షీణత సంభవించింది. విదేశీవలసలు, స్వదేశీవలసలు, జననరేటు కారణాలతో ముస్లింల శాతంలో (6%) క్షీణత సంభవించింది.
నైజీరియాలోని ముస్లింలు అధిక సంఖ్యలో మాలికి పాఠశాల న్యాయ పరిపాలనకు చెందిన సున్నీముస్లిం తెగకు చెందినవారై ఉన్నారు. అయినప్పటికీ గణనీయమైన సంఖ్యలో షఫీ మధాబు తెగకు చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. సున్నీ ముస్లింలు పెద్ద సంఖ్యలో సుఫీ సోదరత్వ సమాజంలో సభ్యులుగా ఉన్నారు. చాలా సూఫీలు ​​క్వాదిరియ్యా, తిజనియ్యా, మౌరిడే సంప్రదాయాలను ఆచరిస్తున్నారు.
ముఖ్యమైన అల్పసంఖ్యాక షియా (నైజీరియాలో షియాను చూడండి) ప్రజలు ఉన్నారు. గతంలో ఉత్తర రాష్ట్రాలలో కొంతమంది షరియా చట్టాన్ని లౌకిక చట్టపరమైన వ్యవస్థలుగా చేర్చడం కొంత వివాదానికి దారితీసింది. కానో రాష్ట్రం తన రాజ్యంగంలో షరియా చట్టాన్ని విలీనం చేయాలని కోరుకుంటుంది. అధికసంఖ్యాక ఖురానిస్టులు కాలో కాటో ఖురానియ ఉద్యమాన్ని అనుసరిస్తుంటారు. అహమ్మదీయ, మహమ్మదీయ మతానుచారులు కూడా ఉన్నారు. అలాగే బహాయీ మతస్థులు ఉన్నారు.
సి.ఐ.ఎ. ది వరల్డ్ ఫాక్టుబుక్కు 2001 నివేదిక ఆధారంగా నైజీరియా జనాభాలో 47% మంది ముస్లింలు, 43% క్రైస్తవులు, 10% స్థానిక మతాలకు కట్టుబడి ఉన్నారు. కానీ కొందరు ఇటీవలి నివేదికలో క్రైస్తవ జనాభా ముస్లిం జనాభా కంటే ఇప్పుడు పెద్దదిగా ఉందని భావిస్తున్నారు. 2012 డిసెంబరు 18 న ప్యూ రిసెర్చి సెంటరు ప్రజా జీవితంలో మతం నివేదిక ఆధారంగా నైజీరియా జనాభాలో 49.3% క్రైస్తవులు, 48.8% ముస్లింలు, 1.9% మంది స్థానిక, ఇతర మతాల అనుచరులు ఉన్నారు.
2010 అసోసియేషను ఆఫ్ రెలిజియను డేటా ఆర్చివ్సు నివేదిక ఆధారంగా మొత్తం జనాభాలో 46.5% క్రైస్తవులు, 45.5% ముస్లిములు ఉండగా 7.7% మంది ఇతర మతాల సభ్యులు ఉన్నారని అంచనా. ఈ అంచనాలు హెచ్చరికతో తీసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రధానంగా క్రైస్తవ ప్రాంతాలలోని దక్షిణప్రాంత ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలలో నమూనా డేటా సేకరించబడుతుంది.
ప్యూ రీసెర్చి సర్వేలో క్రైస్తవులలో 74% మంది ప్రొటెస్టంటు, 25% కేథలికు, 1% ఇతర క్రైస్తవ వర్గాలకు చెందినవారు ఉన్నారు. వీరిలో ఒక చిన్న సంప్రదాయ క్రైస్తవ కమ్యూనిటీ కూడా ఉంది. నైజీరియా ప్రధాన జాతి సమూహం అయిన హౌసా జాతి సమూహంలో (ఉత్తర ప్రాంతంలో ప్రధానమైనది) 95% ముస్లిం, 5% క్రైస్తవులు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. యొరూబా తెగకు చెందిన ప్రజలలో (పశ్చిమప్రాంతంలో ఆధిక్యతలో ఉన్నారు) 55% ముస్లింలు, 35% క్రైస్తవులు, 10% నాస్థికులు ఉన్నారు. ఇగ్బోలు (తూర్పులో ప్రధానమైనది), ఇజావు (దక్షిణం) ప్రజలలో 98% క్రైస్తవులు, 2% సాంప్రదాయిక మతానికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. నైజీరియా మధ్యస్థ బెల్టులో నైజీరియాలో అత్యధిక సంఖ్యలో స్థానిక జాతి సమూహాలు ఉన్నాయి. వీరు ఎక్కువగా క్రైస్తవ, సాంప్రదాయిక మతాల సభ్యులుగా ఉన్నారు. వీరిలో ముస్లింల కొద్ది సంఖ్యలో ఉన్నారు.
దేశంలో ప్రధాన ప్రొటెస్టంటు చర్చీలలో ఆంగ్లికను కమ్యూనియను " చర్చి ఆఫ్ నైజీరియా ", అసెంబ్లీసు ఆఫ్ గాడ్ చర్చి, ది నైజీరియా బాప్టిస్టు కన్వెన్షను, ది సినగోగ్యు చర్చి ఆఫ్ ఆల్ నేషన్స్ చర్చి ఉన్నాయి. 1990 నుండి ఆఫ్రికన్లు (ప్రత్యేకించి ఎవాంజిలికలు ప్రొటెస్టంట్లు) ఆఫ్రికాలో ప్రారంభించిన అనేక ఇతర చర్చిలలో గణనీయమైన అభివృద్ధి జరిగింది. రీడీమ్డు క్రిస్టియను చర్చి ఆఫ్ గాడ్, విన్నర్సు చాపెలు, క్రీస్టు అపొస్టోలికు చర్చి (నైజీరియాలో మొదటి అలాడురా ఉద్యమం), లివింగు ఫెయితు చర్చి వరల్డ్వైడు, డీపరు క్రిస్టియను లైఫ్ మినిస్ట్రీ, ఎవాంజెలికలు చర్చి ఆఫ్ వెస్టు ఆఫ్రికా, మౌంటైను ఆఫ్ ఫైరు అండ్ మిరాకిల్సు, క్రీస్తు ఎంబసీ, లార్డు చూసెను చరిస్మాటికు రివైవలు మూవ్మెంటు, చరిస్మాటికు చరిచ్ ఆఫ్ క్రైస్టు, డొమినియను సిటీ. అంతేకాకుండా ది చర్చి ఆఫ్ జీసెసు క్రైస్టు ఆఫ్ లేటరు డే సెయింట్సు, ది అలాడురా చర్చి, సెవెంతు-డే అడ్వెంటిస్టు, వివిధ స్థానిక చర్చిలు కూడా అభివృద్ధి చెందాయి.
ఇగ్బోబలాండు ప్రధానంగా రోమను క్యాథలికు, ఎడో ప్రాంతం పెంటకోస్టలు " గాడ్ ఆఫ్ పెంటెకోస్టల్ అసెంబ్లీ " సభ్యులని ఎక్కువగా కలిగి ఉంది. ఇది అగస్టసు ఎహూరీ వుగ్యు, ఆయన సహచరులు నైజీరియాలోని ఓల్డు ఉమహుయాలో ప్రవేశపెట్టారు.
ది చర్చి ఆఫ్ జీససు క్రైస్టు ఆఫ్ లేటరు డే సెయింట్సు కొత్త " వెర్రీ " మిషను (2016)లో రూపొందిస్తామని ప్రకటించింది.
ఆరోగ్యం
నైజీరియాలో ఆరోగ్య సంరక్షణ (దేశంలో మూడు స్థాయిలలో) ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు రంగాల ఉమ్మడి బాధ్యత. 1987 లో బామాకో ఇనిషియేటివు ఆరోగ్యసంరక్షణకు బాధ్యత వహించింది. ప్రస్తుతం నైజీరియా తన ఆరోగ్య వ్యవస్థను పునర్వ్యవస్థీకరించింది. ఇది వినియోగదారులకు రుసుములను, ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చే విధానాలను ప్రోత్సహించింది. ఆధారిత ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్కరణ ద్వారా కొత్త వ్యూహం కమ్యూనిటీ నాటకీయంగా అభివృద్ధి సాధించింది. ఫలితంగా సేవలు సమర్థవంతంగా, సమానమైన సౌకర్యాలను అందిస్తుంది. అన్ని ప్రాంతాలకు సమగ్ర ఆరోగ్య సంరక్షణ విధానం వ్యూహం విస్తరించబడింది. దీనితో ఆరోగ్య సంరక్షణ సూచికలలో మెరుగుదల, ఆరోగ్య సంరక్షణ సామర్థ్యం, ఖర్చులలో మెరుగుదల సాధ్యపడింది.
కెన్యా లేదా దక్షిణాఫ్రికా వంటి ఇతర ఆఫ్రికా దేశాలతో పోలిస్తే నైజీరియాలో ఎయిడ్సు శాతం చాలా తక్కువగా ఉంది. దీని ప్రాబల్యం (శాతం) రేట్లు డబులు అంకెలలో ఉన్నాయి. 2012 నాటికి 15 నుంచి 49 ఏళ్ల వయసులో ఉన్న హెచ్.ఐ.వి. వ్యాప్తి రేటు కేవలం 3.1% మాత్రమే ఉంది. 2014 నాటికి సి.ఐ.ఎ. అంచనా ఆధారంగా నైజీరియా ఆయుఃప్రమాణం సగటున 52.62 సంవత్సరాలు. కేవలం జనాభాలో సగం మందికి త్రాగునీరు, తగిన పారిశుధ్య సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. 2010 నాటికి శిశు మరణాలు 1000:8.4 ఉన్నాయి.
నైజీరియా పోలియోని పూర్తిగా తొలగించలేదు. ఇది ఇతర ఆఫ్రికా దేశాలకు ఎప్పటికప్పుడు వ్యాపింప చేసింది. పోలియో 2009 - 2010 మధ్య కాలంలో 98% తగ్గించింది. 2014 డిసెంబరులో నైజీరియా 6 నెలల్లో పోలియో కేసును నమోదు చేయలేదని పోలియో రహితంగా ప్రకటించబడింది. 2012 లో ఒక కొత్త ఎముక మజ్జ దాత కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించి లైకెమీయా, లింఫోమా, లేదా కొడవలి కణజాలంతో బాధపడుతున్న ప్రజలకు సహాయం చేయడం, జీవనశరీర ఎముక మజ్జ మార్పిడి కోసం ఒక అనుకూలమైన దాతని కనుగొనడం వంటి సేవలు అందిస్తుంది. నైజీరియా ఈ శస్త్రచికిత్స విజయవంతంగా నిర్వహించిన రెండవ ఆఫ్రికా దేశంగా మారింది. 2014 లో ఎబోలా వ్యాప్తిచెందింది. పశ్చిమ దేశాలలోని మూడు ఇతర దేశాలను నాశనం చేస్తున్న ఎబోలా బెదిరింపును నుండి ఎబోలాను విజయవంతంగా నియత్రించి ప్రభావవంతంగా తొలగించిన మొట్టమొదటి దేశంగా నైజీరియా ఉంది. యునైటెడ్ స్టేట్సులో ఎబోలా బెదిరింపులు కనుగొనబడినప్పుడు నైజీరియా ప్రత్యేకమైన పద్ధతిని ఉపయోగించింది.
నిపుణులైన నైజీరియా వైద్యులను ఉత్తర అమెరికా, ఐరోపాదేశాలలో వైద్యసేవలకు నియమించిన కారణంగా నైజీరియా ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ 'బ్రెయిన్ డ్రెయిన్' (మేధావుల శూన్యత) అని పిలవబడే వైద్యులు కొరతను నిరంతరం ఎదుర్కొంటుంది. 1995 లో యునైటెడు స్టేట్సులో 21,000 మంది నైజీరియను వైద్యులు పనిచేస్తున్నట్లు అంచనా వేయబడింది. ఇది నైజీరియా ప్రజా సేవలో పనిచేస్తున్న వైద్యులు సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది. ఈ విపరీతమైన శిక్షణ పొందిన నిపుణులను నిలుపుకోవడం అనేది ప్రభుత్వ లక్ష్యాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.
విద్య
నైజీరియాలో విద్యావిధానాన్ని " విద్యామంత్రిత్వశాఖ " పర్యవేక్షిస్తుంది. ప్రాంతీయ స్థాయిలో స్థానికాధికారులు ప్రభుత్వ-నియంత్రిత విద్య, రాష్ట్ర పాఠశాలల విద్యస్ విధానం అమలు చేసే బాధ్యతను స్థానిక అధికారులు తీసుకుంటారు. విద్యా వ్యవస్థ కిండరు గార్టెను, ప్రాథమిక విద్య, మాధ్యమిక విద్య, తృతీయ విద్యగా విభజించబడింది. 1970 చమురు విజృంభణ తరువాత తృతీయ విద్య మెరుగుపడింది. తద్వారా అది నైజీరియాలోని ప్రతి ఉపప్రాంతానికి చేరుకుంది. నైజీరియా జనాభాలో 68% అక్షరాస్యులు ఉన్నారు. వీరిలో పురుషులు (75.7%), మహిళలు (60.6%) కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
పోస్టుగ్రాజ్యుయేషను
విశ్వవిద్యాలయ విద్య అధికంగా ప్రభుత్వనియంత్రణలో ఉంది. నైజీరియాలో తృతీయ విద్య యూనివర్సిటీలు (పబ్లికు ప్రైవేటు), పాలిటెక్నికు, మోనోటెక్నికు, విద్యాలయ కళాశాలలు ఉన్నాయి. దేశంలో మొత్తం 129 విశ్వవిద్యాలయాల ఎన్.యు.సి. నమోదు చేసుకుంది. దీనిలో సమాఖ్య (40), రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు (39), ప్రైవేటు విశ్వవిద్యాలయాలు (50) ఉన్నాయి. 129 నుంచి 138 వరకు నైజీరియాలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాల సంఖ్యను పెంచుకోవడానికి 2015 మేలో ఫెడరలు ప్రభుత్వం 9 కొత్త ప్రైవేటు విశ్వవిద్యాలయాలకు లైసెన్సులను ఇచ్చింది. అభుజాలో లైసెన్సు పొందిన విశ్వవిద్యాలయాలలో అగస్టీను విశ్వవిద్యాలయం (ఇరారా, లాగోసు); క్రిసు ల్యాండు విశ్వవిద్యాలయం (ఓవొడు స్టేటు) క్రిస్టోఫరు విశ్వవిద్యాలయం (మౌవు, ఓగును స్టేట్); హాల్మార్కు విశ్వవిద్యాలయం (ఇజబె-ఇటాలే, ఓగున్ రాష్ట్రం); కింగ్సు విశ్వవిద్యాలయం, ఓడే ఓము, ఓసున్ స్టేట్; మైఖేల్, సిసిలియా ఇబ్రూ విశ్వవిద్యాలయం, ఓవ్రోడ్, డెల్టా స్టేట్; మౌంటైన్ టాప్ విశ్వవిద్యాలయం, (Makogi / Oba Ogun రాష్ట్ర); రిట్మాను విశ్వవిద్యాలయం (ఇకోట్-ఎపెన్, అక్వా-ఇబ్మ్ స్టేటు), సమ్మిటు యూనివర్సిటీ (ఆఫా, క్వారా స్టేటు).
నైజీరియాలో ఉన్న అనేక విశ్వవిద్యాలయాల్లో మొట్టమొదటి సంవత్సరం ఎంట్రీ అవసరాలు ఉంటాయి: గరిష్ఠంగా రెండు ఎస్.ఎస్.సి.ఇ.లేక జి.సి.ఇ. సాధారణ స్థాయి క్రెడిట్లు; జాయింటు అడ్మిషను, మెట్రిక్యులేషను బోర్డు ఎంట్రన్సు ఎగ్జామినేషను (జె.ఎ.ఎం.బి) లో కనీస కటు-ఆఫ్ మార్కులు 180 మార్కులు లేదా గరిష్ఠంగా 400 మార్కులు అవసరం. జాతీయ సర్టిఫికేటు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషను (ఎన్.ఎస్.ఇ), జాతీయ డిప్లొమా (ఎన్.డి), ఇతర అడ్వాన్సు లెవెలు సర్టిఫికేట్లలో కనీసం మెరిటు పాసుతో కనీస 5 O / ఎల్ క్రెడిట్లతో కనీస అర్హతలు పొందడం తగిన అండర్గ్రాడ్యుయేటు డిగ్రీ కార్యక్రమాలలో ప్రత్యక్ష ప్రవేశం ఇవ్వబడుతుంది.
అవసరమైన పత్రాలు కలిగిన విద్యార్థులు. సాధారణంగా విశ్వవిద్యాలయాలలో 17-18 వయస్సులో అకాడెమిక్ పట్టా కోసం ప్రవేశిస్తారు.
నేరం
నైజీరియా వ్యవస్థీకృత నేరాల గణనీయమైన నెట్వర్కులకు నిలయం. ముఖ్యంగా మాదకద్రవ్య అక్రమ రవాణాలో చురుకుగా ఉంటుంది. నైజీరియా నేర సమూహాలు మాదకద్రవ్య అక్రమ రవాణాలో ఆసియా దేశాల నుండి హెరాయిను ఐరోపా, అమెరికాకు రవాణా చేయడంలో అధికంగా పాల్గొంటాయి; దక్షిణ అమెరికా నుండి కొకైను ఐరోపా, దక్షిణాఫ్రికాకు రవాణా చేయబడుతుంది. వ్యవస్థీకృత నేరస్థులు రాజకీయ హింసాకాండకు నైజీరియాలో ఉన్న అవినీతికి నెట్వర్కును అందిస్తుంటాయి. వివిధ నైజీరియా నేరముఠాలు రాజకీయ, సైనిక ప్రముఖులతో విస్తారమైన సంబంధాలను కలిగి ఉంటారు. వారు అద్భుతమైన నెట్వర్కింగు అవకాశాలను అందిస్తారు. ఉదాహరణకి సుప్రీం వైకింగ్స్ కాన్ఫ్రాటెర్నిటీ రివర్సు స్టేటు హౌసు ఆఫ్ అసెంబ్లీలో పన్నెండు మంది నేరసమాజ సభ్యులు ఉన్నారని గొప్పగా చెప్పుకుంటుంటారు. సమాజం దిగువ స్థాయిలలో "ఏరియా బాయ్సు", పేరుతో లాగోసులో ముఠాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. వారు చిన్న-స్థాయి మాదకద్రవ్య వ్యవహారాల్లో నైపుణ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం లాగోసులో ముఠా హింస ఫలితంగా 2000 ఆగస్టు నుండి 2001 మే వరకు 273 పౌరులు, 84 మంది పోలీసులు మరణించారు.
అంతర్జాతీయంగా నైజీరియా "నైజీరియా కుంభకోణం"తో " 419 " ముందస్తు రుసుము ఒక రకం బ్యాంకు మోసం (నైజీరియా శిక్షాస్మృతి చట్టం సెక్షను 419 పేరు మీద పెట్టబడింది)నేరాలలో కొందరు వ్యక్తులు, సిండికేట్లు పాల్గొన్నారు.
నైజీరియాలో కొన్ని ప్రధాన పైరసీలు ఉన్నాయి. అన్ని రకాల ఓడల మీద దాడులు జరిగాయి. ఓడలమీద దాడులకు నైజీరియా ప్రమాదకరమైన హాటు స్పాటుగా మారింది. 2013 జనవరి-జూన్ లో కిడ్నాప్ చేసిన 30 మంది సీఫేరర్లలో 28 మంది నైజీరియాలో కిడ్నాపు చేయబడ్డారు. 2013 నాటికి నైజీరియాలో ఒకే ఒక్క మరణం సంభవించింది. నైజీరియాలో రాజకీయ అవినీతి విస్తరించింది. ఇది ట్రాంసఫరెంసీ ఇంటర్నేషనలు 2011 కరప్షను పర్సెప్షను ఇండెక్సులో 182 దేశాల్లో 143 స్థానంలో ఉంది; అయినప్పటికీ ఇది 2014 నాటికి కొంత మెరుగుపడి 136 వ స్థానానికి చేరింది.
1960, 1999 మధ్య కాలంలో నైజీరియా నాయకులు ట్రెజరీ నుండి $ 400 బిలియన్ల వరకు దొంగిలించారు. 2013 చివరలో నైజీరియా అప్పటి కేంద్ర బ్యాంకు గవర్నరు లామిడో సానుసి, అధ్యక్షుడు గుడ్లకు జోనాథనుకు " స్టేటు ఆయిలు కంపెనీ ", ఎన్ఎన్‌పిసి చమురు ఆదాయంలో 20 బిలియన్ల డాలర్ల మేరకు విరాళంగా చెల్లించడంలో విఫలమైందని తెలియజేసింది. జోనాథను అయితే దావా తోసిపుచ్చారు. కేంద్ర బ్యాంకు బడ్జెటు లోపాల ఆరోపణలతో శానుసి పదవి నుండి తొలగించబడ్డాడు. ఎన్.ఎన్.పి.సి. ఖాతా ఆడిటు ముగిసిన తరువాత 2015 జనవరిలో [ఎవరు?] ప్రకటించారు. ఎన్.ఎన్.పి.సి. చెల్లని ఆదాయం వాస్తవానికి $ 1.48 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లు ఇది ప్రభుత్వం తిరిగి చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉంది.
2015 లో నైజీరియా అధ్యక్షుడు ముహమ్మదు బుహారీ గత పదిసంవత్సరాలలో నైజీరియా నుండి 150 బిలియన్ల డాలర్లను దొంగిలించారని పేర్కొన్నారు.
పర్యాటకం
నైజీరియాలో పర్యాటక రంగంలో దేశంలో విస్తారమైన జాతి సమూహాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉన్నాయి. వర్షారణ్యాలు, సవన్నా, జలపాతాలు, ఇతర సహజ ఆకర్షణలు కూడా ఉన్నాయి.
అబూజాలో అనేక ఉద్యానవనాలు, పసిరిక మైదానాలు ఉన్నాయి. వీటిలో మిలెనియం పార్కు అతిపెద్దది. మిలెనియం పార్కును నిర్మాణవేత్త మన్ఫ్రేది నికోలేట్టే రూపొందించాడు. 2003 డిసెంబరులో దీనిని అధికారికంగా యునైటెడు కింగ్డం రెండవ ఎలిజబెత్తు రాణి చే ప్రారంభించింది. ఫెడరలు క్యాపిటలు టెరిటరీ మంత్రి నివాసం దగ్గర మరో ఓపెను ఏరియా పార్కు లైఫ్కాం గర్వింపాలో ఉంది. బాస్కెట్బాలు, బ్యాడ్మింటను కోర్టులు వంటి క్రీడల సౌకర్యాలను కలిగి ఉన్న కొంచెం ఎత్తైన కొండ మీద ఈ ఉద్యానవనం ఉంది. ఇది మరొక పార్కు సిటీ. ఇది వూసు 2 ఉంది. 4డి సినిమా, ఆస్ట్రో-టర్ఫు, లాను టెన్నిసు కోర్టు, పెయింట్బాలు అరేనా, పలు రకాల రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి.
లాగోసు గవర్నరు రాజీ బాబుతుండే ఫషోలా గతంలో నిర్వహించిన పునః ఆధునికీకరణ ప్రాజెక్టు తరువాత క్రమంగా ఒక ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా మారుతోంది. ఇది ఆఫ్రికా, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నగరాల్లో ఒకటిగా ఉంది. లాగోసు ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్త నగరంగా మారడానికి చర్యలు తీసుకుంటోంది. 2009 ఏప్రెలు 25 న ఐయో కార్నివాలు (ఐపెరు రెమో, ఓగును స్టేటు నుండి వచ్చిన వార్షిక ఉత్సవం) జరిగింది, ఇది ప్రపంచ నగర హోదాకు వేసిన ఒక అడుగు. ప్రస్తుతం లాగోసు ప్రధానంగా వ్యాపార-ఆధారిత, వేగమైన సమాజంగా పిలువబడుతుంది.
ఆఫ్రికా "బ్లాక్" సాంస్కృతిక గుర్తింపుకు లాగోసు ఒక ముఖ్యమైన ప్రదేశంగా మారింది. లాగోసులో అనేక పండుగలు జరుగుతాయి; పండుగలలో ప్రతి సంవత్సరం సమర్పణలలో వైవిధ్యం ఉండవచ్చు. వేరు వేరు నెలలలో జరగవచ్చు. ఫెస్టాకు టౌనులో ఫెస్టాకు ఫుడు ఫెయిరు జరుగుతుంది, Festac Food Fair held in Festac Town Annually, Eyo Festival, Lagos Black Heritage Carnival ఎనో ఫెస్టివలు, లాగోసు బ్లాక్ హెరిటేజు కార్నివాలు, లాగోసు కార్నివాలు, ఎకో ఇంటర్నేషనలు ఫిల్ము ఫెస్టివలు, లాగోసు సీఫుడు ఫెస్టాకు ఫెస్టివలు, లాగోసు ఫోటో ఫెస్టివలు, లాగోసు జాజు సీరీసు (ఇది ఒక ఏకైక ఫ్రాంచైజు జాజు మీద దృష్టి కేంద్రీకరించిన అధిక-నాణ్యత కలిగిన లైవు మ్యూజికు) సంగీత ఉత్సవం. 2010 లో స్థాపించబడిన ఈ కార్యక్రమంలో ఎన్నుకోబడిన అధిక నాణ్యత కలిగిన బహిరంగ వేదికలలో 3-5 రోజులలో జరుగుతుంది. మ్యూజికు ప్రేక్షకులను అనుసరించి మారుతూ ఉంటుంది. రిథం, బ్లూసు టు సౌలు, ఆఫ్రోబీటు, హిప్ హాప్, బీబాపు, సాంప్రదాయ జాజ్ల విభిన్న సంగీతాన్ని కలిగి ఉంది. లాగోసులో బస చేసే సమయంలో ప్రయాణీకులకు ఉత్సాహాన్ని అందించడానికి ఈ పండుగలు నృత్యం, పాటల వినోదాన్ని అందిస్తాయి.
లాగోసు అట్లాంటికు మహాసముద్రం వెంట అనేక ఇసుక తీరాలు కలిగి ఉంది. వీటిలో ఎల్గుషి బీచి, ఆల్ఫా బీచి ఉన్నాయి. లాగోసులో అనేక ప్రైవేటు బీచి రిసార్టులు ఉన్నాయి. వీటిలో ఇనాగ్బీ గ్రాండు బీచి రిసార్టు, శివార్లలోని అనేక ఇతర బీచులు ఉన్నాయి.
ఎకో హోటల్సు, స్యూట్సు, ఫెడరలు ప్యాలసు హోటలు, ఇంటర్కాంటినెంటలు హోటలు, షెరటాను, నాలుగు పాయింట్లు హిల్టను ద్వారా నాలుగు పాయింట్లు కలిగిన ఫ్రాంచైజీలు వంటి మూడు హోటళ్ళు, ఐదు నక్షత్రాల హోటళ్లు వరకు లాగోసు అనేక హోటళ్లను కలిగి ఉంది. టఫవా బల్వే స్క్వేరు, ఫెస్టకు టౌను, ది నైకు ఆర్టు గ్యాలరీ, ఫ్రీడం పార్కు, లాగోసు, లాస్గోస్లోని కేథడ్రలు చర్చి ఆఫ్ క్రైస్టు ఇతర ఆకర్షణలలో ఉన్నాయి.
సాహిత్యం
వలసపాలన తరువాతి కాలంలో నైజీరియా పౌరులు ఆంగ్ల భాషాసాహిత్యంలో అనేక ప్రభావవంతమైన రచనలు చేసారు. నైజీరియాలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ రచయితలలో ఒకడైన " వోలు సోయ్కియా " సాహిత్యంలో మొదటి ఆఫ్రికా నోబెల్ గ్రహీతగా గుర్తింపు పొందాడు, " థింగ్సు ఫాలు విలేజు (1958)" జోసెఫు కాన్రాడు వివాదాస్పద విమర్శలకు ప్రసిద్ధి చెందారు.
నైజీరియా రచయితలైన జాను పెక్పరు క్లార్కు, బెను ఓక్రి, సిప్రియను ఎక్వెన్సి, బుచీ ఎమేచెటా, హెలోను హబీలా, టి.ఎం. అలుకో, చిమమండా నగోజీ అడచీ, డానియలు ఓ. ఫగున్వా, ఫెమీ ఓసోఫిను, కెను సరో వైవా (1995 సైనిక పాలనలో మరణశిక్షకు గురయ్యాడు) దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందారు. అంతేకాక అంతర్జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఇతర నైజీరియా రచయితలు, కవులు ఉన్నారు. నైజీరియా వార్తాపత్రిక మాకెట్టు ఆఫ్రికాలో రెండవ అతిపెద్ద వార్తాపత్రిక మార్కెట్టు (ఈజిప్టు తరువాత)గా ఉంది. 2003 లోని ఒక దినసరి పత్రికకు అనేక మిలియన్ల కాపీలు ప్రచురించబడ్డాయి.
విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన యువ తరాఅనికి చెందిన రచయితలలో అడాబీ ట్రిసియా నవాబని, క్రిసు అబానీ, సెఫి అటా, హెలోను హబీలా, హెలెను ఓయెయెమి, ననెడి ఒకోరాఫరు, కాచి ఎ. ఓంముంబ, సారా లాడిపో మినికికా, చికా అన్జిగు ఉన్నారు.
సంగీతం, చలనచిత్రాలు
కాంగో, బ్రెజిలు, క్యూబా, జమైకా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనుసంధానించబడిన సాంకేతికతలతో పశ్చిమ ఆఫ్రికా హైలైఫు, ఆఫ్రోబీటు, పాం-వైను సంగీతంతో సహా ఆఫ్రికా సంగీతం వివిధ రకాలైన అభివృద్ధిలో నైజీరియా భారీ పాత్రను వహిస్తూ ఉంది.
ఫెలా కుటి వంటి 20 వ శతాబ్దానికి చెందిన చాలామంది సంగీతకారులు స్థానిక సంగీతంతో అమెరికా జాజ్, సౌలు సంగీత బాణీలతో మిళితం చేసి రూపొందించిన ఆఫ్రోబీటు హిప్ హాప్ సంగీతాన్ని ప్రభావితం చేసింది. యొరూబా సాంప్రదాయ సంగీతానికి అనుసంధానించబడిన జుజూ సంగీతాన్ని నైజీరియా రాజా సన్నీ ఆడే చేత ప్రసిద్ధది. నైజీరియా నుండి వచ్చింది. ఒక యోవరు పెర్కుషన్ శైలి ఫ్యూజీ సంగీతాన్ని మిస్టర్ ఫుజి, అల్హాజి సికిరు అయిందే బారిస్టర్ చేత సృష్టించబడి ప్రసిద్ధి చెందింది.
జన్మతః కవి, సంగీతకారుడు ఎవు, ఉమౌబౌరీ ఇగ్బెరాసీ అఫాను సంగీతాన్ని రూపొందించి ప్రాచుర్యం కలుగజేసారు. నైజీరియాలో ఒక జూనియర్ హిప్-హాప్ ఉద్యమం ఉంది. ఆఫ్రికాలో స్వీయ-ప్రకటితమైన నంబర్-వన్ రికార్డు లేబులు అయిన కెన్నిసు సంగీతం, నైజీరియా అతిపెద్ద రికార్డు లేబులలో ఒకటి. దీనిని హిప్-హాప్ కళాకారులు పూర్తిగా ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది.
నైజీరియా నుండి ప్రసిద్ధి చెందిన సంగీతకారులు: సాడే అడు, కింగు సన్నీ అడె, ఓనుయకా ఓన్వేను, డిలే సొసిమి, అడివాలే అయుబా, ఎజేబియురో ఒబిన్నా, అల్హాజీ సికారు అయిండే బారిస్టరు, బెన్నీ కింగు, ఎబెనేజెరు ఓబే, ఉమ్బౌరీ ఇబెబెరాసు, ఫెమీ కుటి, లాగ్బాజా, డా. అల్బాను, వసియు అలాబి, బోలా అబింబొలా, జాకీ అడ్జె, టఫేసు ఇడిబియా, ఆశా, ననేకా, వాలే, పి స్క్వేరు, డి' బంజు.
2008 నవంబరులో నైజీయా సంగీతం (, ఆ ఆఫ్రికా) అభుజాలో ఖండంలోని ఎం.టి.వి మొట్టమొదటి ఆఫ్రికా సంగీత పురస్కారాలను ప్రదర్శించినప్పుడు అంతర్జాతీయ ప్రజల ప్రశంశలను పొందింది. అదనంగా ఎం,టి.వి బేస్ ఆఫ్రికా (ఎం.టి.వి నెట్వర్కు 100 వ స్టేషన్) లో మొట్టమొదటి మ్యూజిక్ వీడియో టఫేస్ ఇడిబియా పాన్ ఆఫ్రికన్ హిట్ ( "ఆఫ్రికన్ క్వీన్") ప్రసారం చేయబడింది.
నైజీరియా చలన చిత్ర పరిశ్రమను నాలీవుడు (నైజీరియా, హాలీవుడు మిశ్రమం. ) అని పిలుస్తారు. ఇది ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని రెండవ అతిపెద్ద చిత్ర నిర్మాతగా ఉంది. నైజీరియా చలన చిత్ర స్టూడియోలు లాగోసు, కానో, ఎనోగులలో ఉన్నాయి. ఈ నగరాల స్థానిక ఆర్థికవ్యవస్థలో ఇది ఒక ప్రధాన భాగంగా ఉన్నాయి. నైజీరియా చలన చిత్రం ఆఫ్రికా అతి పెద్ద చిత్ర పరిశ్రమగా ఉంది. 1960 నుండి నైజీరియా సినిమాలు ఉత్పత్తి చేయబడునప్పటికీ చిత్రపరిశ్రమకు సరసమైన డిజిటలు చిత్రీకరణ, ఎడిటింగు టెక్నాలజీల పెరుగుదల సహకరిస్తుంది.
2009 థ్రిల్లరు చలనచిత్రం ది ఫిగ్యురైను సాధారణంగా ఆట పరిగణించబడుతుంది ఇది నైజీరియా సినిమా విప్లవానికి మీడియా దృష్టిని పెంచింది. ఈ చిత్రం నైజీరియాలో విమర్శాత్మకంగా, వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది. ఇది అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవాలలో కూడా ప్రదర్శించబడింది. 2010 చలన చిత్రం చైజు అన్యానే రూపొందించిన " ఇజె " చలనచిత్రం అత్యధికంగా వసూలు నైజీరియన్ చలన చిత్రంగా నిలిచింది; ఇది నాలుగు సంవత్సరాల కాలం రికార్డు సృష్టించింది. 2014 లో (2013) " హాఫ్ ఆఫ్ ఎ ఎల్లో సన్ " చేరుకుంది. 2016 నాటికి ఈ రికార్డు కెమి అడేటిబా చిత్రం ది వెడ్డింగు పార్టీచే జరిగింది.
2013 చివరినాటికి చలన చిత్ర పరిశ్రమ రికార్డు స్థాయిలో 1.72 ట్రిలియన్ల ($ 11 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లు) ఆదాయాన్ని నమోదు చేసింది. 2014 నాటికి ఈ పరిశ్రమ 853.9 బిలియన్ల డాలర్లు ($ 5.1 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లు) ప్రపంచంలోని మూడవ అత్యంత విలువైన చిత్ర పరిశ్రమ (యునైటెడు స్టేట్సు, భారతదేశం)గా ఉంది. ఇది నైజీరియా ఆర్థిక వ్యవస్థకు 1.4% వాటాను అందించింది; ఉత్పత్తి నాణ్యత కలిగిన చిత్రాల సంఖ్య, అధికారిక పంపిణీ పద్ధతుల పెరుగుదలకు ఇది కారణమైంది. నైజీరియా టి.బి.జొషుయా జాషువా ఇమ్మాన్యూలు టీవీ ఆఫ్రికాలో అత్యధికంగా వీక్షించబడిన టెలివిజను స్టేషన్లలో ఒకటిగా ఉంది.
నైజీరియాలో అనేక పండుగలు ఉన్నాయి. ప్రధాన మతాల రాకకు పూర్వపు కాలం వరకు వీటిలో కొన్ని ఈ జాతిపర, సాంస్కృతిక వైవిధ్యమైన ఉన్నాయి. ప్రధాన ముస్లిం, క్రిస్టియను ఉత్సవాలు తరచుగా నైజీరియాకు ప్రత్యేకమైనవి లేదా ఒక ప్రాంతం ప్రజలకు ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. పర్యాటక ఆదాయం ముఖ్య వనరులుగా మారిన సంప్రదాయ పండుగలను ప్రోత్సహించడానికి నైజీరియా పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ ప్రభుత్వసంస్థ కలిసి పనిచేస్తుంది.
క్రీడలు
ఫుట్బాలు అధికంగా నైజీరియా జాతీయ క్రీడగా పరిగణించబడుతుంది. దేశంలో తన సొంత ప్రీమియర్ లీగు ఫుట్బాలు ఉంది. "సూపర్ ఈగిల్సు"గా పిలువబడే నైజీరియా జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టు, 1994, 1998, 2002, 2010, 2014, ఇటీవల కాలంలో 2018 లో ఆరు సార్లు ప్రపంచ కప్పులో పాల్గొన్నది. 1994 ఏప్రెలులో సూపరు ఈగిల్సు ఎఫ్.ఐ.ఎఫ్.ఎ. వరల్డు ర్యాంకింగ్సు 5 వ స్థానం (ఆఫ్రికా దేశాలలో అత్యధికం) సాధించింది. వారు 1980, 1994, 2013 లో ఆఫ్రికన్ కప్ గెలిచారు. యు-17 & యు-20 వరల్డు కప్పుకు కూడా ఆతిథ్యమిచ్చింది. వారు 1996 వేసవి ఒలింపిక్సులో ఫుట్బాలు కొరకు బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు (దీనిలో వారు అర్జెంటీనాను ఓడించారు) దీనితో నైజీరియా జట్టు ఒలింపికు ఫుట్బాలులో బంగారు పతకం సాధించిన మొట్టమొదటి ఆఫ్రికన్ ఫుట్బాలు జట్టుగా పేరు గాంచింది.
జపాన్ '93 కొరకు దేశం క్యాడెటు జట్టు కొన్ని అంతర్జాతీయ ఆటగాళ్ళను నవాంకువు కను (యూరోపియన్ ఛాంపియన్స్ లీగ్ను రెండుసార్లు గెలుచుకున్న ఆఫ్రికన్ ఫుట్బాలు ఆటగాదు), అజక్సు ఆంస్టరుడాం, ఇంటరు మిలాను, ఆర్సెనలు, వెస్ట్ బ్రోమ్విచు అల్బియాను, పోర్టుమౌత్లను పంపింది. జూనియరు జట్ల నుండి పట్టభద్రులైన ఇతర ఆటగాళ్ళు నంకా ఉగాబే, జోనాథను అక్పోబోరి, విక్టరు ఇక్పేబా, సెలెస్టైను బాబారారో, విల్సను ఓరుమా, టేయే తాయ్వో ఉన్నారు. కొంతమంది ప్రముఖ నైజీరియా ఫుట్బాల్ క్రీడాకారులలో జాను ఒబీ మైకెలు, ఓబఫేమి మార్టిన్సు, విన్సెంటు ఎన్యాయా, యకుబు, రషీదీ యెకిని, పీటరు ఒడెమ్వింగు, జే-జే ఒకోచా ఉన్నారు.
2012 వేసవి ఒలింపిక్సుకు అర్హత సాధించినప్పుడు నైజీరియా జాతీయ బాస్కెట్బాలు జట్టు అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపును పొందింది. ఇది గ్రీసు, లిథువేనియా వంటి భారీగా అభిమానించబడిన ప్రపంచ శ్రేణుల జట్లను ఓడించింది. అమెరికా, ఐరోపా ఆసియాలలో ప్రపంచంలోని అగ్రశ్రేణి లీగులలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన బాస్కెటు బాలు ఆటగాళ్లకు నైజీరియా స్వస్థలంగా ఉంది. ఈ ఆటగాళ్ళలో బాస్కెట్బాలు హాల్ ఆఫ్ ఫేమర్ హకీం ఒలాజువాను, ఎన్.బి.ఎ. డ్రాఫ్టు సోలమను అలాబి, యింకా డేరు, ఓబిన్నా ఎకేజీ, ఫెస్టసు ఎజెలి, అల్-ఫరూకు అమిను, ఒలమిడ్ ఓయెడెజీలు ఉన్నారు.
దక్షిణాఫ్రికాలోని పియోంగ్చాంగ్లో జరిగిన 23 వ ఒలంపికు వింటర్ గేంసులో నైజీరియా మహిళల 2-మంది బృందం బాబ్సులెడు పోటీకి అర్హత సాధించి ఆఫ్రికా నుండి వింటరు ఒలంపిక్సు కొరకు ఎన్నిక చేయబడిన మొట్టమొదటి జట్టును అందించి నైజీరియా చరిత్ర సృష్టించింది.
1990 ల ప్రారంభంలో స్క్రాబులు నైజీరియాలో అధికారిక క్రీడగా చేశారు. 2017 చివరినాటికి దేశంలోని 100 కంటే ఎక్కువ క్లబ్బుల్లో 4,000 మంది ఆటగాళ్లు ఉన్నారు. 2015 లో వెల్లింగ్టను జిగ్గేరు ప్రపంచ స్క్రాబులు ఛాంపియన్షిపు గెలుచుకున్న మొట్టమొదటి ఆఫ్రికా ఆటగాడు అయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆఫ్రికా వర్గం:జి-15 దేశాలు
విగ్నా
విగ్నా (లాటిన్ Vigna) పుష్పించే మొక్కలలో ఫాబేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.
కొన్ని జాతులు
thumb|right|[[Vigna marina]] thumb|right|[[Wondering Cowpea (Vigna speciosa) herbarium specimen]]
మూలాలు
వర్గం:ఫాబేసి
కూన శ్రీశైలం గౌడ్
కూన శ్రీశైలం గౌడ్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన కుత్బుల్లాపూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం
కూన శ్రీశైలం గౌడ్ 1966, జూన్ 7న గాజులరామారం గ్రామం, కుత్బుల్లాపూర్‌ మండలం, మేడ్చల్ జిల్లాలో జన్మించాడు.
రాజకీయ నేపథ్యం
కూన శ్రీశైలం గౌడ్ మూడు దశాబ్దాలుగా రాజకీయాల్లో ఉన్నాడు. ఆయన కాంగ్రెస్ పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. ఆయన 2005 నుండి 2009 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పోలీసు హౌసింగ్ కార్పొరేషన్ ఛైర్మన్ గా పని చేశాడు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2009 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కుత్బుల్లాపూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీ టికెట్ ఆశించాడు, పార్టీ టికెట్ ఇవ్వకపోవడంతో ఇండిపెండెంట్ గా బరిలోకి దిగి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. 2014,2018 లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి పోటీ చేసి ఓటమి పాలయ్యాడు. ఆయన మేడ్చల్ జిల్లా కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. కూన శ్రీశైలం గౌడ్ 2021, ఫిబ్రవరి 21వ తేదీన కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యత్వంతో పాటు..పార్టీలోని అన్ని పదవులకు రాజీనామా చేశాడు. బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడు నడ్డా సమక్షంలో ఆయన బీజేపీలో చేరాడు.
కాన్షీరామ్
1984 ఏప్రిల్ 14న అంబేద్కర్ జయంతి సందర్భంగా బహుజన్ సమాజ్ పార్టీని స్థాపించాడు. ఒక ఓటు-ఒక నోటు అనే నినాదంతో ప్రజల దగ్గరకు వెళ్లి వారిచ్చే డబ్బుతోనే ప్రచారం చేశాడు. కులాన్ని నిర్మూలిద్దాం-బహుజన సమాజాన్ని నిర్మిద్దాం అంటూ దేశవ్యాప్తంగా ఉద్యమం చేపట్టాడు. నువ్వు 85 శాతం ఉండగా 15 శాతం మీద ఎందుకు ఆధారపడతావు? నడువు పార్లమెంటు, అసెంబ్లీకి నడువు. నీ కాళ్లమీద నీవే నడువు అంటూ బహుజనులను ఉసిగొల్పాడు. ప్రభుత్వ భూమి అంటే ప్రజల భూమి. ప్రజల భూమి మీద ప్రజలకు హక్కులేదా? అనేవాడు. కులాన్ని కులంతోనే జయించాలని కులాన్ని రాజకీయ ఆయుధంగా వాడుకున్నాడు. యూపిలోని చమార్లనే పునాదిగా చేసుకొని పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, కాశ్మీర్, బీహార్, మధ్య ప్రదేశ్, ఉత్తర ప్రదేశ్ లలో ఇతర కులాలను కలుపుకొని పార్టీని బలోపేతం చేశాడు. మాయావతిని ముఖ్యమంత్రిగా చేశాడు. 1984లో ప్రారంభమైన బిఎస్‌పి 1996 నాటికి జాతీయ పార్టీగా ఎదిగింది. 2006 అక్టోబరు 9న కాన్షీరాం మరణించాడు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1934 జననాలు వర్గం:2006 మరణాలు వర్గం:భారత రాజకీయ నాయకులు
మానవ పరిణామ శిలాజాల జాబితా
ఈ క్రింది పట్టికలు మానవ పరిణామానికి సంబంధించిన హోమినిన్ శిలాజాల జాబితాను చూపుతాయి. సుమారు 70 నుండి 80 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం మయోసీన్ చివరిలో ఉద్భవించిన హోమినిని (మానవ, చింపాంజీ వంశాలు వేరుపడినప్పటి నుండి) తెగకు చెందిన శిలాజాల నుండి ఈ జాబితా మొదలౌతుంది.
ఇక్కడ చూపిన ప్రారంభ శిలాజాలలో ఎక్కువ భాగం హోమో సేపియన్లకు ప్రత్యక్ష పూర్వీకులుగా పరిగణించబడవు. కాని అవి ప్రత్యక్ష పూర్వీకులతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల వంశాన్ని అధ్యయనం చేసేందుకు ఇవి ముఖ్యం. 15 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం (పారాంత్రోపస్ విలుప్తత) తరువాత, చూపిన అన్ని శిలాజాలు మానవులకు (హోమో జాతి) చెందినవే. 11,500 సంవత్సరాల క్రితం (హోలోసిన్ ప్రారంభం), చూపిన అన్ని శిలాజాలు హోమో సేపియన్స్ (శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక మానవులు) కు చెందినవి. ఇవి ఆధునిక మానవ ఉప-జనాభా ఏర్పడటంలో ఇటీవలి వైవిధ్యాన్ని వివరిస్తాయి.
అంత్య మయోసీన్ (72 - 55 లక్షల సంవత్సరాల వయస్సు)
చింపాంజీ-మానవ వేర్పాటు సుమారు 100 నుండి 70 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం జరిగింది. శిలాజాల జాబితా 72 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నాటి గ్రేకోపిథెకస్‌తో మొదలవుతుంది. ఇది మానవులు, చింపాంజీలు రెంటికీ పూర్వీకులు కావచ్చు, కాకపోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:మానవ పరిణామం
ఉప్పలపాటి సూర్యనారాయణ రాజు
వ్యక్తిగత జీవితం
సూర్యనారాయణరాజు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన మొగల్తూరు గ్రామంలో  వీర వెంకట సత్యనారాయణరాజు కు జన్మించాడు
ప్రస్తావనలు
వర్గం:2010 మరణాలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు
భోగాది దుర్గాప్రసాద్
ప్రాథమిక జీవితం
దుర్గాప్రసాద్ గారి ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం పర్రచివర గ్రామంలో, మాధ్యమిక విద్య నాగాయలంకలో సాగింది. బందరు (ప్రస్తుతం మచిలీపట్నం) లోని ప్రముఖ జాతీయకళాశాల లో ఇంటర్మీడియట్, బి.ఏ పూర్తి చేశారు.
ఆర్.ఎస్.ఎస్ జీవితం
దుర్గాప్రసాద్ గారు చిన్నతనం నుంచే ఆధ్యాత్మిక చింతన కలిగిన వ్యక్తి, చిన్నతనంలోనే భారత, రామాయణ గ్రంథాలను అధ్యయనం చేశారు, బందరులో ఇంటర్మీడియట్ చదువుతున్న సమయంలో ఆర్.ఎస్.ఎస్ తో పరిచయం ఏర్పడింది, ఆర్.ఎస్.ఎస్ స్వయం సేవక్ గా సంఘ్ శాఖకు వెళ్లేవారు. ఆర్.ఎస్.ఎస్ లో ఎదుగుతున్న క్రమంలో విద్యాభ్యాసం పూర్తి అయిన తరువాత తన జీవితాన్ని సంఘ కార్యానికి అర్పించారు.
నెల్లూరులో ప్రచారక్ బాధ్యతలు నిర్వర్తించిన తరువాత1965- 1972 వరకు విజయవాడ విభాగ్ ప్రచారక్ గా నియమితులయ్యారు. ఆరోజుల్లో విజయవాడ విభాగ్ లో పశ్చిమగోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు, ఒంగోలు (తరువాతి కాలంలో ప్రకాశం జిల్లాగా మార్పు చెందింది), నెల్లూరు జిల్లాలు ఉండేవి. విజయవాడ విభాగ్ ప్రచారక్ గా పనిచేస్తున్న సమయంలో సంఘ్ పెద్దల సూచనల మేరకు భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీ విస్తరణకు శక్తివంచన లేకుండా కృషి చేశారు.
జై ఆంధ్ర ఉద్యమం, మరణం
1969 లో ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన లక్ష్యంగా జరిగిన తెలంగాణ ప్రజా ఉద్యమం లాగే ముల్కి విధానాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ1972లో అప్పటి కాంగ్రెస్ రాజకీయ కురువృద్ధుడు కాకని వెంకటరత్నం గారి నాయకత్వంలో ఉత్తరాంధ్ర, కోస్తాంధ్ర మరియు రాయలసీమ జిల్లాలతో కలిపి ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర అవతరణ కోసం చేపట్టిన ఉద్యమంలో ఆర్.ఎస్.ఎస్ తరుపున పాల్గొన్నారు, ఉద్యమ సమయంలోనే విజయవాడలో ఆందోళనలో పాల్గొని పోలీసుల కాల్పుల్లో గాయపడిన వీరిని ముందుగా స్థానిక ఆసుపత్రికి, అక్కడి నుంచి గుంటూరు జనరల్ ఆసుపత్రికి తరలించారు. ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ నే 1972 డిసెంబరు 26 మరణించారు. ఆయన అంత్యక్రియలు స్వగ్రామమైన పర్రచివరలో జరిగాయి.
వెంకయ్య నాయుడు :
1963 లో దుర్గాప్రసాద్ గారు నెల్లూరు ప్రచారక్ గా ఉన్న సమయంలో వెంకయ్య నాయుడు గారు వి.ఆర్.హై స్కూల్లో చదివేవారు, కబడ్డీ, ఖోఖో ఆటల్లో మంచి ప్రావీణ్యం ఉన్న నాయుడు గారికి ఆటల ద్వారానే ఆర్.ఎస్.ఎస్ సంఘంతో పరిచయం జరిగింది. ఆరోజుల్లో సంఘ్ శాఖ నెల్లూరు లోని పొగతోటలో జరిగేది. దుర్గాప్రసాద్ గారి ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న శాఖలో చేరిన నాయుడు గారు అనతి కాలం లోనే సంఘ్ కార్యక్రమాల్లో ఆయనకి ప్రియమైన శిష్యుడిగా మారిపోయారు. బాలుడైన నాయుడు గారిలో క్రమశిక్షణ అలవరచడమే కాకుండా, ఆదర్శమైన వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దారు. తరువాతి కాలంలో దుర్గాప్రసాద్ గారు విజయవాడకు మరీనా వారి అనుబంధం కొనసాగుతూనే వచ్చింది. ఈరోజు వెంకయ్య నాయుడు గారు రాజకీయాల్లో విలక్షణమైన వ్యక్తిగా ఎదగడానికి ఆనాడు దుర్గాప్రసాద్ గారు వేసిన పూనాదులే కారణం.
వ్యక్తిత్వం
దుర్గాప్రసాద్ గారు సంపన్న కుటుంబంలో జన్మించినప్పటికి సంఘ్ ప్రచారక్ గా సమాజ నిర్మాణానికి కృషి చేసేందుకు నడుంబిగించి వేలాది మంది యువకులను ఆర్.ఎస్.ఎస్ వైపు నడిపించి క్రియాశీలక కార్యకర్తలుగా తీర్చిదిద్దారు. కులాలకు అతీతంగా వ్యవహరిస్తూ అందరితో ఇట్టే కలిసి పోయేవారు. సంఘంలో ఉన్న నిరు పేద స్వయం సేవకుల బాధ్యతలు స్వీకరించి తన సొంత ఖర్చుతో చదివించారు.
దుర్గాప్రసాద్ గారి ఆదర్శమైన వ్యక్తిత్వం, మిత్రుత్వం, కార్యదీక్ష, విలక్షణమైన నాయకత్వ లక్షణాలు అందరిని కట్టిపడేసేవి.
సంఘ్ కార్యకలాపాలు కోసం అవివాహితుడిగా జీవించిన దుర్గాప్రసాద్ గారు ఈనాటికి తెలుగు రాష్ట్రాల సంఘ్ కార్యకర్తలకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
దివిసీమ గాంధీగా తెలుగు ప్రజానీకానికి సుపరిచితులైన గాంధేయవాది, కాంగ్రెస్ పార్టీ దిగ్గజ నాయకులు మండలి వెంకట కృష్ణారావు గారు వీరికి మేనమామ[4] మరియు వారి కుమారుడు మండలి బుద్ధప్రసాద్ గారు బావమరిది.
మూలాలు
4.https://www.youtube.com/watch?v=R9-_sr_1KYE
రూలర్ (స్కేల్)
రూలర్ (Ruler) అనేది ఒక కొలత సాధనం. రూలర్‌ను దూరాలను కొలవడానికి లేదా సరళ రేఖలను గీయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కొన్నిసార్లు ఎంత పొడవు వరకు అవసరమో అంతవరకు కొలుస్తారు. చాలా వరకు రూలర్లు అవి ఎంత పొడవున వుంటాయో అంత పొడవున సంఖ్యలను, పంక్తులను కలిగివుంటాయి. రూలర్‌పై ఉన్న సంఖ్యలు మిల్లీమీటర్లను, సెంటిమీటర్లను, అంగుళాలను, అడుగులను, మీటర్లను తెలియజేస్తాయి. సాధారణంగా విద్యార్థులు ఉపయోగించే చిన్న రూలర్ స్కేల్ 15 సెంటిమీటర్లు (6 అంగుళాలు లేదా అర అడుగు) లేదా 30 సెంటిమీటర్లు (12 అంగుళాలు లేదా ఒక అడుగు) ఉంటుంది. సాధారణంగా బట్టల దుకాణంలో బట్టను కొలుచుటకు ఉపయోగించే స్కేలు మీటరు పొడవు ఉంటుంది. స్కేల్‌పై పలు కొలతలను గుర్తించుటకు వీలుగా మిల్లీమీటర్లను సూచించుటకు సన్నని, చిన్న గీతలను ఉంచుతారు, 5 మిల్లీమీటర్లకు కొంచెం పెద్దగా ఉండే సన్న గీతను, సెంటీమీటర్లను సూచించుటకు ఇంకొంచెం పెద్దగా ఉండే గీతను, ఆ గీత వద్ద సంఖ్యను ఉంచుతారు, అలాగే అంగుళాని సూచించుటకు మరొక వైపున (సెంటిమీటర్ల సూచికకు ఎదురువైపు) గీతలను, సంఖ్యలను ఉంచుతారు. స్కేల్లను చెక్కతోను, ప్లాస్టిక్‌తోను, లోహలతోను, బట్టతోను తయారు చేస్తారు. స్కేల్లు అనేక రకములు ఉన్నవి. కొన్ని పొడవైన స్కేల్లను మడత పెట్టవచ్చు, లేదా చుట్టుకోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:కొలత పరికరాలు వర్గం:స్టేషనరీ వర్గం:కార్యాలయ సామాగ్రి
ఎలిగేడు మండలం
ఎలిగేడు మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లాలో ఉన్న 14 మండలాలో గల ఒక మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం పెద్దపల్లి రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలం పరిధిలో 9 గ్రామాలు కలవు. నిర్జన గ్రామాలు లేవు. మండల కేంద్రం ఎలిగేడు.
కరీంనగర్ జిల్లా నుండి పెద్దపల్లి జిల్లాకు మార్పు.
లోగడ ఎలిగేడు గ్రామం/ మండలం  కరీంనగర్ జిల్లా, పెద్దపల్లి రెవిన్యూ డివిజను  పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా ఎలిగేడు మండలాన్ని (1+08) తొమ్మిది గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన పెద్దపల్లి జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 22,342. పురుషులు 11,127, స్రీలు 11,215.
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 77 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 22,342. జనాభాలో పురుషులు 11,127 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 11,215. మండలంలో 6,074 గృహాలున్నాయి.
మాగాపు శరభకవి
మాగాపు శరభకవి 17 వ శతాబ్దానికి చెందిన విద్వత్కవి, తూర్పుగోదావరి జిల్లా ఐనవిల్లి మండలానికి చెందిన వాడు
చరిత్రలొ శరభ కవి
పెద్దాపురం సంస్థానం మహారాజు వత్సవాయి చతుర్భుజ తిమ్మ జగపతి మహారాజు ఒక నాడు మంత్రి దండనాదాగ్రణులతోనూ, అస్థాన కవివరేణ్యులతోనూ సామంత ప్రభువులతోను కొలువుదీర్చియుండ ద్వారపాలకుడు వచ్చి "మహాప్రభో ! ఏలినవారి దర్శనమునకు మాగాపు శరభకవిగారను ఒక బ్రాహ్మణుడువచ్చి తాను వచ్చితినని దేవరవారితోనే మనవి చేయమన్నారు. ఏమిశెలవని విన్నవించెనట. అందులకు రాజును ఆస్థానకవీశ్వరులలో ఒకరిని పంపి, సగౌరవంగా ఆయనను తీసుకొని రమ్మనిరట ఈకవి గారు వెళ్లి ద్వారము దగ్గిరున్న శరభకవి గారి వేషమును చూసి ఆయన అవునా కాదాయని సందేహించి చివరకు ఆయనే అని తెలుసుకుని రాజాజ్న అయినదని విన్నవింప ఆకవివతంసుడు లోనికి వచ్చెరట మహారాజ దర్శనమునకు వచ్చిన ఈ కవిగా రొక అంగవస్త్రమును కట్టుకుని చేతనొక చెంబు భుజము మీద ఒక గామంచా, చంకనొక తాటియాకు పుస్తకములకట్ట మాత్రము కలిగి యుండి, బీద బ్రాహ్మణ వేషముతో నుండిరట మహారాజు ఆయనను చూసి "ఇతడా శరభకవి ? అన్నారట. అమాట రాజు గారి నోటినుండి వచ్చీరాక మునుపే "ఇతడా" అని తక్కువగౌరవము తెలిపే శబ్ధంతో సంబొదించిరనే స్వాభిమానమున, మహారాజు దయ సంపాదించవచ్చితిని కదా అను అవేశంతో ఈ క్రింది పద్యము చదివెనట
యెందు కీలా చెప్పవలసి వచ్చిందో స్పష్టంగా తెలుస్తూనే ఉంది. అయినా కొంచెం వివరిస్తాను. తనకు నేను నౌకరునుగాను. ఇండిపెండెంటు తరగతిలో వాణ్ణి. యెప్పడూతన దర్శనానికి వెళ్లలేదు కాని, ఈయనా? అని అనక, నిస్సాకారంగా నన్ను ఇతడా? అని అంటాండా? సరే! ఆయన నన్ను వొక్క సారి - ఇతడా అన్నాడు కనక ఆయన్ని నేను 60 సార్లు “యితఁడా?" అంటే సరిపోతుంది అని శరభకవిగారు. ఆ విధంగా తన సామార్థ్యాన్ని ప్రకటించారని చెప్పకుంటారు
మూలాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా కవులు
విశాఖపట్నం గ్యాస్ లీక్ ప్రమాదం
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం శివార్లలోని గోపాలపట్నం సమీపంలోని ఆర్.ఆర్.వెంకటపురం గ్రామంలో 2020 మే 7 ఉదయం ఎల్జీ పాలిమర్స్ రసాయన పరిశ్రమలో ఈ ప్రమాదం జరిగింది.లీకైన స్టైరీన్‌ విషవాయువు సుమారు  3 కిలోమీటర్ల వ్యాపించి సమీప  గ్రామాలను ప్రభావితం అయ్యాయి.
నేపథ్యం
వెంకటపురం గ్రామంలో రసాయన కంపెనీ హిందుస్తాన్ పాలిమర్స్ పేరుతో 1961లో ప్రారంభమైంది. 1978లో దీన్ని యూబీ గ్రూప్ తీసుకుంది. 1997లో దక్షిణ కొరియాకు చెందిన ఎల్జీ కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకుని ఎల్జీ పాలిమర్స్‌గా పేరు మార్చింది. పాలిస్టిరైన్, ఎక్స్‌పాండబుల్ పాలిస్టిరైన్ (థర్మాకోల్) వంటివి ఈ సంస్థలో తయారవుతాయి.
గ్యాస్ లీకేజ్
ఈ ప్రమాదం తెల్లవారుజామున 3 గంటల ప్రాంతంలో ఈ ప్రమాదం సంభవించింది. కరోనా వైరస్ ప్రభావం వల్ల దేశవ్యాప్తంగా లాక్ డౌన్ ప్రకటించడంతో అన్ని పరిశ్రమలు మూతపడ్డాయి.లాక్ డౌన్ నిబంధనలు సడలింపు తర్వాత 2020 మే 7 ఈ ఫ్యాక్టరీ కార్యకలాపాలు పునఃప్రారంభించేందుకు సిబ్బంది ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో ఈ లీకేజీ జరిగింది.
గ్యాస్ లీకేజ్ ప్రభావం
ఈ పరిశ్రమ నుండి వెలువడిన విషవాయువు 3 కిలోమీటర్ల వ్యాపించాయి. ముఖ్యంగా ఐదు గ్రామాలు - ఆర్.ఆర్. వెంకటపురం, పద్మపురం, బిసి కాలనీ, గోపాలపట్నం, కంచరపాలెం - ఎక్కువగా ప్రభావితం అయ్యాయి. ఈ వాయువు ప్రభావాల వల్ల చర్మంపై దద్దుర్లు, కళ్లలో మంటలు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులతో స్థానికులు ఆరోగ్యపరమైన ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. చాలామంది రోడ్లపైకి వచ్చి పడిపోయారు.అలాగే గ్రామంలో పశువులు, ఇతర మూగజీవాల ప్రాణాలు కోల్పోయాయి.