cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మొక్కకణం
మొక్క కణం భాగాలు:
మొక్క కణం కేంద్ర వాక్యూల్ దాని టర్గర్ ఒత్తిడిని నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది, ఇది కణం గోడకు వ్యతిరేకంగా తదుపరి కణం విషయాల ఒత్తిడి. ఒక మొక్క దాని కణాలు అధిక టర్గిడిటీని కలిగి ఉన్నప్పుడు ఉత్తమంగా వృద్ధి చెందుతాయి సెంట్రల్ వాక్యూల్ నీటితో నిండినప్పుడు ఇది జరుగుతుంది. మొక్కలలో టర్గర్ ఒత్తిడి తగ్గితే, మొక్కలు విల్ట్ కావడం ప్రారంభిస్తాయి. కణాలలో కంటే వాతావరణంలో ఎక్కువ నీరు ఉన్న హైపోటానిక్ ద్రావణాలలో మొక్క కణాలు ఉత్తమంగా పనిచేస్తాయి. ఈ పరిస్థితులలో, ఓస్మోసిస్ ద్వారా నీరు కణంలోకి వెళుతుంది, కల్లోలం ఎక్కువగా ఉంటుంది. చాలా జంతు కణాలు కూడా వాక్యూల్స్ కలిగి ఉంటాయి, కానీ ఇవి చాలా చిన్నవి తక్కువ కీలకమైన పనితీరును కలిగి ఉంటాయి.
రైబోజోములు
మైటోకాండ్రియా
మైటోకాండ్రియాను కణానికి "పవర్హౌస్" అని పిలుస్తారు. అవి జీర్ణవ్యవస్థ వలె పనిచేసే అవయవాలు. ఇవి పోషకాలను తీసుకుంటాయి, వాటిని విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి కణానికి శక్తి అధికంగా ఇచ్చే అణువులను సృష్టిస్తాయి. కణం జీవరసాయన ప్రక్రియలను సెల్యులార్ రెస్పిరేషన్ అంటారు. సెల్యులార్ శ్వాసక్రియలో పాల్గొన్న అనేక ప్రతిచర్యలు మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతాయి. మైటోకాండ్రియా కణాన్ని శక్తితో నింపే అవయవాలు. thumb|Mitochondrion (standalone version)-en మైటోకాండ్రియా కణం అంతటా స్వేచ్ఛగా తేలియాడే చిన్న అవయవాలు. కొన్ని కణాలలో అనేక వేల మైటోకాండ్రియా ఉంటాయి. మరికొన్ని కణాల్లో అసలే ఉండవు. కండరాల కణాలకు చాలా శక్తి అవసరం కాబట్టి వాటికి మైటోకాండ్రియా లోడ్ ఉంటుంది. న్యూరాన్లు (నరాల ప్రేరణలను ప్రసారం చేసే కణాలు) అంత అవసరం లేదు. ఒక కణం మనుగడకు అవసరమైనంత శక్తిని పొందడం లేదని భావిస్తే, ఎక్కువ మైటోకాండ్రియాను సృష్టించవచ్చు. కొన్నిసార్లు మైటోకాండ్రియా పెద్దదిగా పెరుగుతుంది లేదా ఇతర మైటోకాండ్రియాతో కలిసిపోతుంది. ఇవన్నీ సెల్ అవసరాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
మూలాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలు
హిందూ మతం లోని బ్రాహ్మణ ప్రవర ("అత్యంత అద్భుతమైన" అని సంస్కృతం అర్థం) సంస్కృతి,
పరిచయము
ఒక ప్రవర వారి గోత్రాలను, వంశము (వంశం) నకు చెందిన ఒక ఋషి (సేజ్) నుంచి ప్రత్యేకమైన బ్రాహ్మణ అవరోహణ ఆరంభము అవుతుంది. వేద ఆచార ప్రకారం, ప్రవర యొక్క ప్రాముఖ్యత, తన సంతతి కోసం, పెద్దవారిని కీర్తిస్తూ, కర్మవేత్తలచే, దాని వినియోగం ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది, నేను కూడా విలువైన పూర్వీకుల యొక్క వంశస్థుడు అన్నటువంటి విషయముగా ప్రకటించుకుంటాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:బ్రాహ్మణులు వర్గం:హిందూ మతము వర్గం:గోత్రములు
రాధా మోహన్ దాస్ అగర్వాల్
రాధా మోహన్ దాస్ అగర్వాల్ భారతదేశానికి చెందిన ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన గోరఖ్‌పూర్ నియోజకవర్గం నుండి నాలుగుసార్లు వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా పని చేసి జూన్ 2022లో జరిగిన రాజ్యసభ ఎన్నికల్లో ఉత్తరప్రదేశ్ నుండి  రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
ఇన్నర్ రింగు రోడ్డు, విజయవాడ
ఇన్నర్‌ రింగు రోడ్డు, విజయవాడ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయవాడ నగరానికి చెందిన ఒక అంతర్గత రహదారి. ఈ రహదారి విస్తరించి ఉన్నపొడవు 9.84 కిలో మీటర్లు (6.11 మైళ్ళు), నిర్మాణ వ్యయం Indian Rupee symbol.svg 119.00 కోట్లు. ఈ ప్రాజెక్టు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతం అభివృద్ధి అథారిటీకి సంబంధించింది.
మార్గం
ఈ రింగ్ రోడ్డు మార్గం, గొల్లపూడి Y–జంక్షన్ వద్ద జాతీయ రహదారి 16 నుండి ప్రారంభమై నగరాన్ని చుట్టి రామవరప్పాడు రింగు వద్ద జాతీయ రహదారి 65 వద్ద ముగుస్తుంది. డి వెళ్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:విజయవాడ వర్గం:విజయవాడ భవనాలు, నిర్మాణాలు
వ్యాక్యూం ట్యూబు
వ్యాక్యూం ట్యూబు లేదా ఎలక్ట్రాన్ క్యూబ్  లేదా ఇంకా సరళంగా ట్యూబు (అమెరికా), లేదా వాల్వు (బ్రిటన్, పరిసర ప్రాంతాలు) అనేది శూన్యం నింపిన ఒక చిన్న పాత్ర లేదా పెట్టెలోని ఎలక్ట్రోడుల మధ్య విద్యుత్తును నియంత్రించే ఒక పరికరం. దీన్ని 1904 లో జాన్ ఆంబ్రోస్ ఫ్లెమింగ్ అనే శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నాడు. 20వ శతాబ్ది ప్రథమార్థంలో వ్యాక్యూం ట్యూబ్ రేడియో, టీవీ, కంప్యూటర్లు, పెద్ద టెలీఫోన్ వ్యవస్థలు, రాడార్లు, వివిధ రకాలైన ధ్వని పరికరాల్లో ముఖ్యమైన విడిభాగంగా ఉండటం వల్ల ఈ సాంకేతికతలన్నీ వేగంగా వ్యాప్తి చెందాయి.
1940 లో దీని కన్నా చిన్నవైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన, మరింత సమర్ధవంతమైన, దీర్ఘకాలికమైన అర్ధవాహక పరికరాలు కనుగొనడంతో వీటి వాడకం తగ్గిపోయింది. ముఖ్యంగా వీటి స్థానంలో ట్రాన్సిస్టర్లు వచ్చి చేరాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఎలక్ట్రానిక్స్
ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్
ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్  ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళనపదార్థం.ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ రసాయన ఫార్ములా SbF5.అనగా ఒక పరమాణువు ఆంటిమోనితో 5పరమాణువుల ఫ్లోరిన్ రసాయన బంధం ఏర్పరఛ్హడం వలన ఒక అణువు ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ ఏర్పడినది.రంగులేని చిక్కనైన ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ ద్రవం ఒక ముఖ్యమైన లెవిస్ ఆమ్లం(lewis acid).విశిష్టమైన లెవిస్ అమ్లమే కాదు ఇంచు మించు అన్ని రసాయన సంయోగపదార్థాలతో రసాయన చర్య జరుపగలదు.
ఉత్పత్తి చెయ్యడం
ఆంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ రసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ తో రసాయన చర్య జరిపించడం వలన ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. ఆంటిమోని ట్రై ఫ్లోరడ్, ఫ్లోరిన్ మధ్య రసాయన చర్య జరిపించడం ద్వారా కూడా ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ ను తయారు చేయవచ్చును.
భౌతిక ధర్మాలు
రంగులేని ఆర్ద్రతాకర్షకత కలిగిన నూనెవంటి చిక్కని ద్రవం.ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ యొక్క్ ఆణూభారం/మోలారు బరువు 216.74 గ్రాములు/మోల్.ఇది ఘాతైన వాసన కల్గిన సమ్మేళన పదార్థం.
సాంద్రత
ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ యొక్కసాంద్రత 2.99 గ్రాములు/సెం.మీ3
ద్రవీభవన స్థానం
ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ సమ్మేళనం ద్రవీభవన స్థానం 8.3°C.
బాష్పీభవన స్థ్జానం
ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్ సమ్మేళనం బాష్పీభవన/మరుగు స్థానం 149.5 °C
ద్రావణీయత
నీటితో రసాయన చర్య జరుపును.
మూలాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు వర్గం:అంటిమోని సమ్మేళనాలు
సియమీస్ ఫైటింగ్ ఫిష్
సియమీస్ ఫైటింగ్ ఫిష్ ఈ జాతులు థాయ్ ల్యాండ్ లావోస్, కంబోడియా, ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.వీటిలో 70 రకాలు ఉన్నాయి.ఈ చేపలను ఆక్వేరియం లో పెంచుకోవడానికి ఇష్ట పడతారు.1892 లో ఫ్రాన్స్ ఆక్వేరియం పెంచారు. సాధారణంగా వీటి పోడవు 6.5 సెంటిమీటర్లు పొడవు పెరుగుతుంది. ఆక్వేరియం లో అద్భుతమైన రంగులు తో అందంగా కనిపిస్తాయి. ఇవి ఆహారంగా కీటకాలు, దోమలు తింటాయి.
పందాలు
ఈ చేపలను పందాల కోసం, ప్రదర్శన కోసం ఉపయోగిస్తుంటారు. థాయ్‌ల్యాండ్‌ ప్రజలు వీటి ఫై పందాలు కాసి డబ్బు సంపాదిస్తుంటారు. మగ చేపలు మాత్రమే ఈ పందెం పాల్గొంటాయి. ఇతర ప్రాంతం నుండి వచ్చిన మగ చేపలను చూసి కాలు దువ్వుతాయి.
జీవిత కాలం
సరైన ఆహారాన్ని ఇవ్వడం ద్వారా ఈ చేపలు 3 నుండి 5 సంవత్సరాల మధ్య ఆక్వేరియం జీవిస్తాయి.వాటి రెక్కల రంగు తగ్గిపోయిందంటే అవి అనారోగ్యంగా ఉందని అర్థం.ఈ చేపలు మొక్కలను ఎంతో ఇష్టపడతాయి.
మూలాలు
వర్గం:చేపల పెంపకం వర్గం:చేపలు
జిరిబం జిల్లా
జిరిబం జిల్లా, భారత దేశంలోని మణిపూర్ రాష్ట్ర జిల్లా. 2016, డిసెంబరులో ఇంఫాల్ తూర్పు జిల్లా నుండి ఈ జిల్లా ఏర్పాటుచేయబడింది.
భాషలు
మీటిలాన్, బెంగాలీ, హమర్, బిష్ణుపురియా మణిపురి, హిందీ, రోంగ్మీ, కుకి మొదలైన భాషలు జిరిబంలో మాట్లాడే ప్రధాన భాషలు.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో 43,838 మంది జనాభా ఉన్నారు. వీరిలో 22,539 మంది పురుషులు కాగా, 21,299 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. ఇక్కడ మొత్తం 8,355 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మొత్తం జనాభాలో 7,158 (16%) మంది 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. జిల్లా అక్షరాస్యత రేటు 75.43% కాగా, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 69.39% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 56.48% గా ఉంది.
ఇక్కడ షెడ్యూల్ కులాలవారు 7,425 (పురుషులు 3,862 మంది, స్త్రీలు 3,563 మంది), షెడ్యూల్ తెగలవారు 5,490 (పురుషులు 2,818 మంది, స్త్రీలు 2,672 మంది) ఉన్నారు.
ఉప విభాగాలు
జిరిబం జిల్లాలోని ఉప విభాగాలు:
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మణిపూర్ జిల్లాలు
అక్కన్న మాదన్నల చరిత్ర (పుస్తకం)
ఈ పుస్తకం 1949లో తొలిసారిగా ముద్రించబడినది; ద్వితీయకూర్పు 1962లో వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి అండ్ బ్రదర్స్ వారిద్వారా విడుదలచేయబడినది. రెండు కూర్పులు ఈ ప్రచురణసంస్థకు చెందిన మద్రాసు, చాకలపేట యందున్న చంద్రికా ముద్రణాలయములో అచ్చువేయబడినవి.
విషయసూచిక
1. దండోరా; 2. తానాషా దర్బారు; 3. తానాషా పూర్వచరిత్ర; 4. అక్కన్న మాదన్నల స్వప్నములు; 5. ఉపాయసిద్ధి; 6. మాదన్న పరిపాలనాప్రారంభము; 7. శివాజీ; 8. శివాజీ గోలకొండ ప్రయాణము; 9. శివాజీ తానాషాను దర్శించుట; 10. ఆశాభంగము; 11. పాదుషా ప్రయత్నములు; 12. మొగలాయీలతో ఘర్షణ; 13. కుట్రలు, కుయుక్తులు; 14. మాదన్న మీద రెండవకుట్ర; 15. పాదుషాతో రాయబారము; 16. రామదాసు చరిత్రము; 17. మంత్రుల దుర్మరణము; 18. బిజాపూరు ముట్టడి; 19. గోలకొండముట్టడి ప్రారంభము; 20. క్షామము; 21. మరల ముట్టడి ప్రయత్నములు; 22. అబ్దుల్‌రజాక్‌లారీ కడపటి యుద్ధము; 23. తానాషా కడపటివిందు; 24. అబ్దుల్‌రజాక్‌లారీ బ్రదుకుట; 25. తానాషా కడపటి మాటలు
మూలాలు
వర్గం:చరిత్ర పుస్తకాలు వర్గం:1962 పుస్తకాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సారథి స్టూడియో
సారథి స్టూడియోస్ లేదా సారథి పిక్చర్స్ సినిమా నిర్మాణ సంస్థ. తెలుగు సినిమా తొలిరోజుల్లో ఉన్నత ఆదర్శభావాలతో, సామాజిక చైతన్యానికి విలువనిచ్చి చిత్ర నిర్మాణం సాగించిన సంస్థ. ఇది ముందు మద్రాసులో ఉండి తర్వాత కాలంలో హైదరాబాదులో స్టుడియో నిర్మాణం జరిగింది. ఇది హైదరాబాదులో నిర్మించిన తొలి స్టూడియో. గుత్తా రామినీడు దర్శకత్వంతో వచ్చిన మా ఇంటి మహాలక్ష్మీ సినిమా ఇందులో చిత్రీకరణ జరుపుకున్న తొలిచిత్రం. ప్రస్తుతం ఇక్కడ సినిమాలు, సీరియళ్ళు, షార్ట్ ఫిల్మ్స్ యాడ్ ఫిల్మ్స్ షూటింగ్ జరుపుకుంటున్నాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:తెలుగు సినిమా వర్గం:సంస్థలు
హర్ బిలాస్ సర్దా
హర్ బిలాస్ సర్దా (1867-1955) భారతీయ విద్యావేత్త, న్యాయమూర్తి, రాజకీయ నాయకుడు. బాల్య వివాహ నిరోధక చట్టం (1929)ను ప్రవేశపెట్టినందుకు ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు.
ప్రారంభ జీవితం
హర్ బిలాస్ సార్డా 3 జూన్ 1867న అజ్మీర్ లో మహేశ్వరి కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి శ్రీయుత్ హర్ నారాయణ్ సర్దా (మహేశ్వరి) వేదాంతి, అజ్మీర్ లోని ప్రభుత్వ కళాశాలలో లైబ్రేరియన్ గా పనిచేశాడు. అతనికి ఒక సోదరి ఉంది, ఆమె సెప్టెంబర్ 1892లో మరణించింది.
సార్డా 1883లో తన మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. తదనంతరం ఆగ్రా కళాశాలలో (ఆ తర్వాత కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా) చదివి, 1888లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ (బి.ఎ) డిగ్రీని పొందాడు. అతను ఆంగ్లంలో ఆనర్స్ తో పాస్ అయ్యాడు. తత్వశాస్త్రం, పర్షియన్ కూడా చదివాడు. 1889లో అజ్మీర్ లోని గవర్నమెంట్ కాలేజీలో టీచర్ గా తన కెరీర్ ప్రారంభించాడు. అతను ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం లో తదుపరి చదువును కొనసాగించాలని కోరుకున్నాడు, కానీ తన తండ్రి ఆరోగ్యం సరిగా లేకపోవడం వల్ల తన ప్రణాళికలను విడిచిపెట్టాడు. అతని తండ్రి ఏప్రిల్ 1892 లో మరణించాడు. కొన్ని నెలల తరువాత అతని సోదరి మరియు తల్లి కూడా మరణించారు.
ఉత్తరదిక్కున సిమ్లా నుండి దక్షిణాన రామేశ్వరం వరకు, పశ్చిమాన బన్ను నుండి తూర్పున కలకత్తా వరకు బ్రిటిష్ ఇండియాలో సార్డా విస్తృతంగా ప్రయాణించాడు. 1888లో అలహాబాద్ లో జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశాలను సార్డా సందర్శించారు. నాగపూర్, బొంబాయి, బెనారస్, కలకత్తా, లాహోర్ లతో సహా కాంగ్రెస్ కు చెందిన అనేక సమావేశాలకు ఆయన హాజరయ్యారు.
అవార్డులు, గౌరవాలు
బ్రిటిష్ భారత ప్రభుత్వం ఈ క్రింది బిరుదులను సార్ధకు ప్రదానం చేసింది:
మూలాలు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ సభ్యులు వర్గం:1955 మరణాలు వర్గం:1867 జననాలు
రాంరెడ్డి దామోదర్‌రెడ్డి
రాంరెడ్డి దామోదర్‌రెడ్డి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి. ఆయన తుంగతుర్తి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం మరియు సూర్యాపేట అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం ల నుండి ఎమ్మెల్యేగా పని చేశాడు. ఆయన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో, వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో ఐ.టి శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
రాంరెడ్డి దామోదర్ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీకి 1985లో జరిగిన ఎన్నికల్లో తుంగతుర్తి నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన 1989లో జరిగిన ఎన్నికల్లో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. దామోదర్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ టికెట్ దక్కకపోవడంతో ఆయన స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా గెలిచి హ్యాట్రిక్ సాధించాడు.
సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి తెలుగు సినిమా పాటల జాబితా (2012)
2012 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమాలలో సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు కొన్ని:
మూలాలు
వర్గం:జాబితాలు వర్గం:సినిమా జాబితాలు వర్గం:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు వర్గం:పాటలు
తెలంగాణ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
thumb|center|500x500px|2019 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితాలు 2019 (తెలంగాణ)
వర్గం:తెలంగాణ
గౌడ సరస్వతి బ్రాహ్మణుల గోత్రములు
thumb|యజ్ఞం చేస్తున్న బ్రాహ్మణుడు
ఎంపిక చేసిన "గౌడ సరస్వతి బ్రాహ్మణులు" గోత్రములు, వారి కుల దేవతలు
వర్గం:బ్రాహ్మణులు
భరణి పిక్చర్స్
బయటి లింకులు
వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:1947 స్థాపితాలు
ఎస్.జయరామరెడ్డి
సున్నపు రాళ్ల జయరామరెడ్డి (జ. 1933 మే 13) "సుజరె" గా సుపరిచితుడు. అతను భారతీయ హేతువాది, నాస్తికుడు, విమర్శకుడు. అతని రచనలలో ఎక్కువగా హేతువాదంతో కూడుకున్నవే ఉన్నాయి.
జీవిత విశేషాలు
అతను 1933 మే 13న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని జమ్మల మడుగులో జన్మించాడు. అతను తన వృత్తి జీవితాన్ని ఉపాధ్యాయునిగా ప్రారంభించాడు 1991లో ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో ప్రిన్సిపాల్ గా పదవీవిరమణ చేసాడు. అతను అనంతపురం హేతువాద సంఘం స్థాపకుడు. తను "క్రిటికల్ అనాలసిస్ ఆఫ్ రెలిజియన్స్" గ్రంథాన్ని రచించాడు.
మూలాలు
వర్గం:నాస్తికులు వర్గం:ఇస్లాం విమర్శకులు వర్గం:1933 జననాలు
సాహెబ్‌గంజ్
సాహెబ్‌గంజ్ జార్ఖండ్ రాష్ట్రం, సాహెబ్‌గంజ్ జిల్లా లోని పట్టణం, జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. దీన్ని సాహిబ్‌గంజ్ అని కూడా పిలుస్తారు. నిర్మలమైన గంగానది ఒడ్డున చుట్టూ కొండలతో కూడిన సుందరమైన పట్టణం ఇది. సాహెబ్‌గంజ్ సబ్ డివిజన్‌కు, సాహెబ్‌గంజ్ (కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ బ్లాక్) లకూ ఇది ప్రధాన కార్యాలయం.
చరిత్ర
సాహెబ్‌గంజ్ పట్టణ చరిత్ర ప్రధానంగా రాజ్‌మహల్, తెలియాగఢీ కోట చరిత్ర చుట్టూ తిరుగుతుంది. ప్రాచీన కాలం నుండి ఈ ప్రాంతంలో మాల్ పహాడియాలు మాత్రమే నివసిస్తున్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. వారు రాజమహల్ కొండల వద్ద స్థిరపడ్డ తొలి నివాసులు. వారు ఇప్పటికీ అదే కొండలలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. 302 BC లో రాజమహల్ కొండల సమీపంలో సందర్శించిన గ్రీకు రాయబారి మెగస్తనీస్ పేర్కొన్న "మల్లి" వీరేనని భావిస్తున్నారు. సా.శ. 645 లో చైనా యాత్రికుడు హ్యూయెన్ త్సాంగ్ సందర్శించే వరకు, ఈ ప్రాంతపు చరిత్ర అస్పష్టతంగా ఉంది. గంగకు దగ్గరలో ఇటుకలు, రాతితో కట్టిన ఎత్తైన టవర్‌ను త్సాంగ్ తన యాత్రా కథనంలో తెలియాఘర్హి కోట గురించి (ప్రస్తుత రైలు మార్గంలో, మిర్జాచౌకి రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో) ప్రస్తావించాడు,
13 వ శతాబ్దం నుండి జిల్లాకు నిరంతరం చరిత్ర ఉనికిలో ఉంది, బెంగాల్‌కు బయలుదేరిన ముస్లిం సైన్యాలకు తెలియాగఢీ ప్రధాన ద్వారంగా ఉండేది. ఢిల్లీలో సుల్తానేట్ పాలనలో బక్తియార్ ఖిల్జీ తెలియాగ్రాహి కనుమ ద్వారానే బెంగాల్, అసోం ల వైపు కవాతు చేశారు. అతను బెంగాల్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నపుడు దాని రాజు, లక్ష్మణ్ సేన కూచ్ బెహార్ (పశ్చిమ బెంగాల్‌లో) కు పారిపోయాడు.
1538 లో, షేర్ షా సూరి, హుమయూన్‌లు తెలియాగఢీ సమీపంలో తలపడి నిర్ణయాత్మక యుద్ధం చేసారు. 1576 జూలై 12 న జరిగిన రాజమహల్ యుద్ధంతో బెంగాల్‌లో మొఘల్ పాలనకు పునాది పడింది.
ఇది జరిగిన కొద్దికాలానికే, తెలియాగఢ్, రాజమహల్‌లు తిరుగుబాటుదారుడైన ప్రిన్స్ షాజహాన్, ఇబ్రహీం ఖాన్‌ల మధ్య భీకర యుద్ధానికి వేదికయ్యాయి. ఇందులో షాజహాన్ విజయం సాధించి, కొంతకాలం పాటు బెంగాలుకు అధిపతి అయ్యాడు. చివరకు 1624 లో అలహాబాద్‌లో ఓడిపోయాడు.
1639 లో, షాజహాన్ చక్రవర్తి రెండవ కుమారుడు షా షుజాను బెంగాల్ వైస్రాయ్‌గా నియమించినపుడు రాజమహల్‌ను రాజధానిగా చేసుకోవడంతో తన వైభవాన్ని తిరిగి పొందింది. ఇది 1660 వరకు మొఘల్ వైస్రాయ్ స్థావరంగా, 1661 వరకు నాణేలను ముద్రించే పట్టణంగా కొనసాగింది. డా. గాబ్రియేల్ బౌటెన్, షా షుజా కుమార్తెకు నయం చేయడం రాజమహల్‌లోనే జరిగింది. దీంతో డాక్టర్ బైటెన్, బెంగాల్‌లో వ్యాపారం చేయడానికి ఆంగ్లేయులకు స్వేచ్ఛనిచ్చే ఫర్మనాను సాధించాడు. ఆ విధంగా బ్రిటిష్ పాలనకు అతిచిన్న పునాది ఇక్కడే పడింది. 1757 లో ప్లాసీ యుద్ధం తర్వాత పారిపోయిన సిరాజ్-ఉద్-దౌలా రాజమహల్ వద్దనే పట్టుబడ్డాడు.
భౌగోళికం
సాహెబ్‌గంజ్ 25.25°N, 87.65°W వద్ద, సముద్రమట్టం నుండి సగటున 16 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది,
సాహెబ్‌గంజ్ విస్తీర్ణం 4.25 చ.కి.మీ.
జనాభా
2011 భారత జనగణన ప్రకారం, సాహెబ్‌గంజ్‌లో జనాభా 88,214. ఇందులో 46,449 (53%) పురుషులు, 41,675 (47%) మహిళలు ఉన్నారు. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల జనాభా 12,262. సాహెబ్‌గంజ్‌లో మొత్తం అక్షరాస్యుల సంఖ్య 75,952 (ఏడేళ్ళకు పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 79.21%).
రవాణా
సాహెబ్‌గంజ్ తూర్పు రైల్వేలోని సాహెబ్‌గంజ్ లూప్‌లో ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:జార్ఖండ్ నగరాలు పట్టణాలు
రాజ్యం పిక్చర్స్
రాజ్యం పిక్చర్స్ లేదా రాజ్యం ప్రొడక్షన్స్ సినీ నిర్మాణ సంస్థ. దీనికి అధిపతులు కె.శ్రీధరరావు, నటి లక్ష్మీరాజ్యం. ఈ సంస్థను 1951లో స్థాపించారు. ఈ సంస్థకు అంతర్జాతీయ కీర్తినార్జించిన సినిమా నర్తనశాల. ఈ పతాకంపై 11 చిత్రాలను నిర్మించారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:1951 స్థాపితాలు
కాక్‌చింగ్ జిల్లా
కాక్‌చింగ్ జిల్లా, ఈశాన్య భారత దేశంలోని మణిపూర్ రాష్ట్ర జిల్లా. ఈ జిల్లాకు ఉత్తరం వైపు తౌబాల్ జిల్లా, తూర్పు వైపు ఉఖ్రుల్ జిల్లా, చందేల్ జిల్లా లు, దక్షిణం వైపు చురచంద్‌పూర్ జిల్లా, బిష్ణుపూర్ జిల్లా లు, పశ్చిమం వైపు ఇంఫాల్ పశ్చిమ జిల్లా, ఇంఫాల్ తూర్పు జిల్లా లు ఉన్నాయి. 2016లో తౌబాల్ జిల్లా నుండి ఈ జిల్లా ఏర్పడింది.
చరిత్ర
2016, డిసెంబరు 8న ఈ జిల్లా ఏర్పడింది. కాక్‌చింగ్ ఉపవిభాగంలోని అన్ని పరిపాలనా విభాగాలు కొత్త జిల్లాలోకి బదిలీ చేయబడ్డాయి. తరువాత, కాక్‌చింగ్ జిల్లాను కాక్‌చింగ్, వైఖోంగ్ అనే రెండు ఉపవిభాగాలుగా విభజించారు.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో 1,35,481 మంది జనాభా ఉన్నారు. వీరిలో 67,642 మంది పురుషులు కాగా, 67,839 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. ఇక్కడ మొత్తం 28,572 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మొత్తం జనాభాలో 18,682 (14%) మంది 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. జిల్లా అక్షరాస్యత రేటు 75.7% కాగా, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 72.76% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 57.78% గా ఉంది.
ఇక్కడ షెడ్యూల్ కులాలవారు 39,351 (పురుషులు 19,522 మంది, స్త్రీలు 19,829 మంది), షెడ్యూల్ తెగలవారు 1,154 (పురుషులు 596 మంది, స్త్రీలు 558 మంది) ఉన్నారు.
నదులు, సరస్సులు
ఈ జిల్లాలో సెక్మై నది ప్రవహిస్తోంది.
తపాలా కార్యాలయం
ఇక్కడ పోస్ట్ ఆఫీస్ ఉంది. పిన్ కోడ్ 795103 ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:మణిపూర్ జిల్లాలు
బుడ్డాయిపల్లె (ప్రొద్దుటూరు)
బుడ్డాయిపల్లె కడప జిల్లా ప్రొద్దుటూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ చాడా చెన్నకృష్ణారెడ్డి, ప్రమాదవశాత్తూ చిన్న వయస్సులోనే అసువులుబాసిన తన ఏకైక పుత్రిక చంద్రకళావతి ఙాపకార్ధం, ఒక ఆలయం కట్టించదలచుకున్నారు. గోపవరం పాంచాయతీ పరిధిలోని యానాదికాలనీలో, మూడువేల జనాభా ఉన్నా, ఆలయం లేదని తెలుసుకొని, అక్కడ, రు. 40 లక్షల వ్యయంతో, శ్రీ కోదండరామాలయం నిర్మించినారు. ఈ ఆలయాన్ని 2013లో ప్రారంభించినారు. ప్రస్తుతం ఆలయం చుట్టూ, ఆహ్లాదకరంగా చెట్లు, పూలమొక్కలు పెంచినారు. నిత్యం పూజలు చేసేటందుకు, నెలకు ఏడువేల రూపాయల జీతమిచ్చి, అర్చకులు, సిబ్బందిని నియమించినారు.
ఈ గ్రామానికి చెందిన గంగుల భువన్‌రెడ్డి అను విద్యార్ధి,2020, అక్టోబర్-5న ప్రకటించిన జె.ఇ.ఇ.అడ్వాన్స్‌డ్ పరీక్షా ఫలితాలో,396 మార్కులకుగాను 345 మార్కులు సంపాదించి, జాతీయస్థాయిలో 2వ ర్యాంక్ సాధించినాడు. ఈ విద్యార్ధి తండ్రి ప్రభాకరరెడ్డ్ చిరువ్యాపారి,తల్లి గృహిణి.
పింగళి దశరధరామ్
200px|right|thumb|పింగళి దశరధరామ్ పింగళి దశరధరామ్, పత్రికా సంపాదకుడు. దశరధరామ్ తన స్వీయ సంపాదకత్వంలో విజయవాడ సత్యనారాయణపురం నుండి ఎన్‌కౌంటర్ అనే పత్రిక నడిపేవాడు. ఈ పత్రిక 1980లో వందకు లోపల కాపీలతో మొదలు పెట్టబడింది. ఈ పత్రికలో పింగళి దశరధరామ్ ఎన్నో సంచలాత్మకమైన విషయాలను, ముఖ్యంగా మంత్రుల వ్యక్తిగత విషయాలు, వారికుటుంబ విషయాలు ప్రచురించి పేరు తెచ్చుకున్నాడు. భయమంటే ఎరుగని వ్యక్తి. ఆవతలి వ్యక్తి ఎంత పై స్థాయిలో ఉన్నప్పటికి తాను వ్రాయదలుచుకున్నది వ్రాసి తీరేవాడు. అతని భాషా శైలి దాదాపుగా మాట్లాడుకునే భాషగా ఉండేది. భాషలో సభ్యతాలోపం గురించి చాలా మంది ఫిర్యాదు చేసేవారు. ఇతని సంచలాత్మకమైన సంపాదక శైలి అనేక ఇతర పత్రికలకు స్ఫూర్తినిచ్చిందని చెప్పుకుంటారు. ఎన్‌కౌంటర్ పత్రిక అప్పట్లో అందులో వ్రాయబడే సంచలనాత్మక విషయాల వల్లనగాని, వ్రాసే విధానం వల్లన గాని రాష్ట్రంలో మూల మూలలకు పాకి పోయిందట. దాదాపు 5 లక్షల కాపీలవరకు అమ్ముడు పోయేదని చెప్పుకుంటారు.
సంపాదక/రచనా శైలి
దశరధరామ్ యెల్లో జర్నలిజానికి తెలుగు నాట బీజాలు వేశాడు. తెలుగులో 'కాగడా' వంటి పత్రికలు యెల్లో జర్నలిజాన్ని అంతకు ముందే అనుసరించినా, అవి సినిమా వార్తలకు మాత్రమే పరిమితమైనవి. ఎన్‌కౌంటర్లో దశరధరామ్ రాజకీయ విషయాలు, రాజకీయ నాయకుల గురించి ఆ పద్ధతిలో వ్రాయటం మొదలు పెట్టి, తెలుగులో రాజకీయ యెల్లో జర్నలిజంకు తెర తీశాడు. వ్రాసే భాష చాలా మొరటుగా ఉండి, 'మర్యాద' 'గౌరవప్రద' వ్రాత పద్ధతులకు ఆమడ దూరాన ఉండటం వల్ల, వ్రాశే విషయాలు నిజమై ఉండటానికి అవకాశమున్నప్పటికీ, అన్ని వర్గాల ప్రజల మన్ననలు పొందలేదు. పలుకుబడిగల పెద్ద పెద్ద రాజకీయనాయకుల వ్యక్తిగత విషయాలు దాదాపు చీదర పుట్టేట్టు వ్రాశేవాడు. అలా వ్రాసి వ్రాసి ప్రాణంమీదకు తెచ్చుకున్నాడని అంటారు.
దశరధరామ్ యువతరం గురించీ ఎన్నో కలలు కన్నాడు. భగత్ సింగ్ ను "బాంబులతో బంతెఉలాడుకొన్న జాతి హీరో" అని ప్రశసించి అతని స్ఫూర్తితో యువతరం ధైర్యంగా, నిజాయితీగా ఈ వ్యవస్థను పునర్నిర్మిస్తుందని ఆశించేవాడు. సినిమా అభిమాన సంఘాల్లో, ఇతరేతర వ్యాపకాల్లో మునిగి ఉన్న వాళ్ళను తీవ్రంగా విమర్శించేవాడు ("ఉరేయ్ ! ఇకనైనా కళ్ళు తెరవండ్రా!"). కమ్యూనిజం పట్ల వ్యతిరేకత, ఆర్.ఎస్.ఎస్ పట్ల మరింత వ్యతిరేకత ఉండేవి. "దేశ విద్రోహక ఆరెస్సెస్" అని ఒక పుస్తకం కూడా రాసాడు. అలాగే కమ్యూనిస్టులను వ్యతిరేకిస్తూ ఒక పుస్తకం వ్రాశాడు. రాజకీయ నాయకుల్లో ఒక జయప్రకాష్ నారాయణను తప్ప మరెవరినీ గౌరవించలేదు.
యెల్లో జర్నలిజం అంటే
ఇంగ్లీషు వికీపీడియా ప్రకారం యెల్లో జర్నలిజం అంటే:
పైన ఉదహరించిన విషయాలలో దాదాపు అన్నిటిలోనూ ఎన్‌కౌంటర్ ముందుండేది. ప్రస్తుతం, ముఖ్యంగా తెలుగులో కొన్ని వార్తా ఛానెల్స్‌ ఈ విధమైన ఒరవడిలో వెళ్ళటానికి ప్రయత్నం చేయటానికి కారణం, అప్పట్లో 'ఎన్‌కౌంటర్‌'కు వచ్చిన పేరు అయి ఉండవచ్చు.
వ్యక్తిగత జీవితం
దశరధరామ్ అనుమానాస్పద పరిస్థితులలో 1985వ సంవత్సరం అక్టోబరు 21వ తేదీన హత్యకావించబడటం అప్పట్లో చాలా సంచలనం సృష్టించింది. చంపబడేప్పటికి అతని వయస్సు ఇరవై తొమ్మిది సంవత్సరాలు మాత్రమే. ఇతని అభిమానులు, సత్యనారాయణపురం(విజయవాడ)లో మరణాననంతరం అతని విగ్రహం ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతిష్ఠించబడిన కొద్ది రోజులకే గుర్తు తెలియని దుండగులు ఆ విగ్రహాన్ని తవ్వి ధ్వంసం చేశారు. ఇప్పటికీ ఆ ప్రాంతాన్ని దశరధరామ్ చౌక్‌గా పిలుస్తారు. పింగళి హేరంబ చలపతిరావు (భారత జండా రూపకర్త పింగళి వెంకయ్య చిన్న కుమారుడు) దశరధరాం తండ్రి. వీరు సైన్యంలో పనిచేశారు. దశరధరామ్ కు ఇద్దరు కొడుకులు, ఒక కూతురు. ఈయన భార్య సుశీల విజయవాడలో ఒక హాస్టల్‌లో మాట్రన్‌గా పనిచేస్తూ కుటుంబ పోషణ చేసుకుంటున్నారట. దశరధరామ్ మరణించిన తర్వాత ఆయన భార్య ఎన్‌కౌంటర్ పత్రికను కొంతకాలం నడిపారు గానీ అందుకు తగిన వనరులూ, వ్యక్తులూ లేక పత్రిక ఆగిపోయింది. ఈయన కుమార్తె పింగళి చైతన్య రచయిత్రిగా పేరు సంపాదించింది. ఈమె వ్రాసిన చిట్టగాంగ్ విప్లవ వనితలు అనే పుస్తకం కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ నుండి 2016లో యువ పురస్కారాన్ని తెచ్చిపెట్టింది.
రచనలు
ఇతను తన పత్రిక నడపటమే కాక కొన్ని రచనలు కూడా చేసినట్టు తెలుస్తుంది. అతని రచనలో కొన్ని:
ఇతర లింకులు
వర్గం:పాత్రికేయులు వర్గం:1985 మరణాలు
మెసొపొటేమియా నాగరికత
మెసొపొటేమియాఅనే పదం (గ్రీకు నుండి తీసుకోబడింది. దీనికి అరబికు భాషలో అర్ధం Μεσοποταμία "నదుల మధ్య [భూమి]"(అరబిక్ లోبلاد الرافدينగా) అన్వయించబడింది bilād al-rāfidayn ) భౌగోళిక వర్ణన అధారితంగా స్వికరించబడిన ఈ పేరుకు తగినట్లుగా ఇది టైగ్రిసు-యూఫ్రేట్సు నదీవ్యవస్థ ప్రాంతంగా ఉంది. ఆధునిక ఇరాక్కు అధికంగా టైగ్రిసు, యూఫ్రేట్సు నదీజలాలు అధికంగా సహకరిస్తున్నాయి. అలానే ఇది ఈశాన్య సిరియా కొన్ని ఖండాలు, టర్కీ కొన్ని దక్షిణతూర్పు ప్రాంతాలు, ఇరాన్ దక్షితూర్పు ఖుజెస్థాను జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది.
దీనిని నాగరికత సంరక్షణగా విస్తారంగా భావించబడింది, కంచుయుగం మెసొపొటేమియా సుమేరు, అక్కాడియను, బాబిలోనియా ఇంకా అస్సిరియా సామ్రాజ్యాలను కలుపుకుంది. ఇనుప యుగం లో, నూతన-అస్సిరియా, నూతన-బాబిలోనియా సామ్రాజ్యలు పరిపాలించాయి. వేరే దేశంకు చెందిన సుమేరియన్ల, అక్కాడియన్ల (వీరిలో అస్సిరియన్లు & బాబిలోనియన్లు ఉన్నారు) అధీనంలో దాదాపు చరిత్ర వ్రాయబడిన క్రీ.పూ.3100 నాటినుండి క్రీ.పూ.539 లో బాబిలోను పతనం వరకు ఉంది. ఇది తర్వాత దీనిని అచమెనిదు సామ్రాజ్యం జయిచింది. క్రీ.పూ.332లో దీనినిఅలెగ్జాండరు ఆక్రమించాడు. అలెగ్జాండరు మరణం తర్వాత గ్రీకు సెల్యుసిడు సామ్రాజ్యంలో భాగమయ్యింది. క్రీ.పూ. 150 నాటికి మెసొపొటేమియా పార్థియన్ల నియంత్రణలోకి వచ్చింది. మెసొపొటేమియాలోని కొన్ని భాగాలు (ముఖ్యంగా అస్సిరియ) క్రమముగా రోమను నియంత్రణలోకి రావడంవల్ల మెసొపొటేమియా రోమన్ల, పార్థియన్ల యుద్దభూమిగా అయ్యింది. సా.శ. 226 లో సస్సానిదు పర్షియన్ల ఆక్రమణలోకి వెళ్ళింది. సా.శ. 7వ శతాబ్దంలో సస్సానిదు సామ్రాజ్యం విజయం వరకు ఇది పర్షియన్ల ఆక్రమణలో ఉంది. క్రీ.పూ.1 వ శతాబ్దం నుండి సా.శ. 3వ శతాబ్దం వరకు అనేక మెసొపొటేమియా రాజ్యాలు ఉద్భవించాయి; అడియబెను, ఒష్రోయను, హత్రా.
శబ్దఉత్పత్తి శాస్త్రం
ప్రాంతీయ స్థలవర్ణన పేరు మెసొపొటేమియా మెసో (μέσος) అంటే అర్ధం మధ్య, పొటేమియా ποταμός అర్ధం నది, మెసొపొటేమియా అంటే "రెండు నదుల మధ్య"). దీనికి హెల్లెనిస్టికు కాలంలో కచ్చితమైన సరిహద్దులు లేనట్లు భావించబడింది. ఇది విస్తారమైన భౌగోళిక ప్రాంతంగా సూచించబడింది. దీనిని బహుశా సెల్యుసిదులు ఉపయోగించారు. బిరిటుం (బిరిట్ నరిం) అనేపదం అదేవిధమైన భౌగోళిక అంశం కలిగి ఉంది. దీనిని క్రీ.పూ 10వ శతాబ్దంలో అరమైకు జేషన్ సమయంలో కనుగొన్నారు. అయిననూ పూర్వ మెసొపొటేమియా సంఘాలు మొత్తం ఒండ్రుమట్టిని సుమేరియన్ లో కలాం గా సూచించటాన్ని (lit. "భూమి") అధికంగా ఆమోదించారు. ఈ మధ్య వాడుకలో కొచ్చిన పదాలు "గ్రేటర్ మెసొపొటేమియా" లేదా "సైరో-మెసొపొటేమియా" లాంటివి తూర్పు దగ్గర లేదా మధ్య తూర్పు భూగోళ భూభాగాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగించారు. తర్వాత వచ్చిన యూరోసెంట్రికు పదాలు 19వ శతాబ్దం అనేక ఆక్రమణల మధ్యలో ఉన్న ప్రాంతానికి ఆరోపించబడ్డాయి.
హిబ్రూ, అరామికు సమానమైన నహరైమ్లను అనువదించడానికి గ్రీకు సెప్టువాజింటు (క్రీ.పూ. 250) అంతటా దీనిని ఉపయోగిస్తారు. అలెగ్జాండరు అనాబాసిసు నుండి గ్రీకు పదం మెసొపొటేమియా అనే పేరు ఉపయోగించబడిందని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఇది సా.శ. 2 వ శతాబ్దం చివరలో వ్రాయబడినప్పటికీ ప్రత్యేకంగా అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ కాలం నుండి లభించిన మూలాలను ఇది సూచిస్తుంది. అనాబాసిస్‌ఉలో ఉత్తర సిరియాలోని యూఫ్రటీసుకు తూర్పున ఉన్న భూమిని గుర్తించడానికి మెసొపొటేమియా ఉపయోగించబడింది.
సాధారణంగా ఉత్తర లేదా ఎగువ మెసొపొటేమియా, దక్షిణ లేదా దిగువ మెసొపొటేమియా అని విభజించి విభిన్నమైన పేర్లుగా వ్యవహరించ బడుతుంది.. యూఫ్రటీసు, టైగ్రిసుల మధ్య బాగ్దాదు వరకు ఉన్న ప్రాంతాన్ని ఎగువ మెసొపొటేమియాను జాజీరా అని కూడా పిలుస్తారు. . దిగువ మెసొపొటేమియా బాగ్దాదు నుండి పర్షియను గల్ఫు వరకు ఉన్న ప్రాంతం, కువైటు - పశ్చిమ ఇరాను భాగాలను కలిగి ఉంది.. ఆధునిక విద్యా వాడుకలో మెసొపొటేమియా అనే పదం తరచుగా ఉంటుంది. ముస్లిం ఆక్రమణల వరకు ఈ ప్రాంతాన్ని సూచించడానికి సాధారణంగా ఈ పదం ఉపయోగిస్తారు.
చరిత్ర
చరిత్రపూర్వ పురాతన నియరు ఈస్టు దిగువ పాలియోలిథికు కాలంలో ప్రారంభమవుతుంది. 5వ ఉరుకు కాలంలో (క్రీ.పూ. 4 వ మిలీనియం) పిక్టోగ్రాఫికు లిపితో ఉద్భవించింది. వాస్తవ చారిత్రక సంఘటనల డాక్యుమెంటు రికార్డు - దిగువ మెసొపొటేమియా పురాతన చరిత్ర - క్రీ.పూ 3 వ సహస్రాబ్దిలో ప్రారంభ రాజవంశం రాజుల కాలంలో క్యూనిఫాం రికార్డులతో ప్రారంభమైంది. చరిత్ర పూర్వపు ఈ చరిత్ర క్రీ.పూ. 6 వ శతాబ్దం చివరలో అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం రాకతో ముస్లింల ఆక్రమణ, సా.శ. 7 వ శతాబ్దం చివరలో కాలిఫేటు స్థాపనతో ముగుస్తుంది. తరువాత నుండి ఈ ప్రాంతం ఇరాక్ అని పిలువబడింది. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో మెసొపొటేమియా ప్రపంచంలోని అత్యంత పురాతనమైన, సామాజికంగా సంక్లిష్టమైన రాజ్యాలను కలిగి ఉంది.
ఈజిప్టులోని నైలు లోయ, భారత ఉపఖండంలోని సింధు లోయ నాగరికత చైనాలోని పసుపు నది నాగరికతలతో కనుగొనబడిన నాలుగు నదీ నాగరికతలలో మెసపొటేమియా నాగరికత ఒకటి. మెసొపొటేమియా చారిత్రాత్మకంగా ముఖ్యమైన నగరాలైన ఉరుకు, నిప్పూరు, నినెవె, అస్సూరు, బాబిలోన్లతో పాటు ప్రధాన ప్రాదేశిక రాజ్యాలైన ఎరిడు నగరాలు భాగంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతం అక్కాడియను రాజ్యాలు, మూడవ రాజవంశం, వివిధ అస్సిరియను సామ్రాజ్యాల పాలనలో ఉంది. కొన్ని ముఖ్యమైన చారిత్రక మెసొపొటేమియన్ నాయకులు ఉరు-నమ్ము (ఉరు రాజు), అక్కాడు సర్గోను (అక్కాడియను సామ్రాజ్య స్థాపకుడు), హమ్మురాబి (పాత బాబిలోనియను రాజ్యాన్ని స్థాపకుడు), రెండవ అషురు-ఉబలిటు, మొదటి టిగ్లాతు-పిలేజరు (అస్సిరియను సామ్రాజ్య స్థాపకుడు).
జర్మనీలోని ఒక పురాతన శ్మశానవాటికలో దొరికిన 8,000 సంవత్సరాల పురాతన రైతుల అవశేషాల నుండి శాస్త్రవేత్తలు డిఎన్‌ఎను విశ్లేషించారు. వారు జన్యు సంతకాలను ఆధునిక జనాభాతో పోల్చారు. ప్రస్తుత టర్కీ, ఇరాకు నివసిస్తున్న ప్రజల డి.ఎన్.ఎ.తో సారూప్యతలు ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు.
కాలానుక్రమణ
జెమ్డెట్ నాస్ర్ కాలం (క్రీ.పూ3100-2900క్రీ.పూ)
భూగోళికం
మెసొపొటేమియా యూఫ్రేట్సు, టిగ్రిసు నదుల మధ్య విస్తరించి ఉంది. ఈ రెండూ నదులు ప్రస్తుత టర్కీ లోని ఆర్మేనియా కొండలలో జన్మించాయి. ఈ రెండూ నదులకు అనేక ఉపనదుల సామూహాలు ఉన్నాయి. మొత్తం నదీ వ్యవస్థ విస్తారమైన కొండప్రాంతాలలో ప్రవహిస్తుంది. యూఫ్రేట్సు నదీప్రవాహాలు మెసొపొటేమియా భూమార్గాలలో ప్రవహిస్తాయి. టిగ్రిసు తీరప్రాంతాలు తరచుగా కోణీయంగా, కఠినంగా ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతం అర్ధ-శుష్క శీతోష్ణస్థితితో ఉత్తరం ప్రాంతంలో ఎడారి వ్యాప్తితో దక్షిణంలో 6,000 చదరపు మైళ్ళు కచ్చాలు, చెరువులు, బురద నేలలు, వెదురు తీరాలు ఉంటాయి. యూఫ్రేట్సు, టిగ్రిసు దక్షిణ చివర భాగంలో సంగమించి పర్షియను గల్ఫులో సముద్రంలో సంగమిస్తాయి.
సాంస్కృతిక విధానంలో అనేక కారణాలతో క్రమానుసార ఘటనలు సంభవించాయి. కాలక్రమేణా కార్మికులకు గిరాకీ అధికరించడం జనాభా అధికరించడానికి దారితీసి ఆవరణ సామర్థ్య అవధులను విస్తరింపజేసింది. వాతావరణ అనిశ్చితి కేంద్ర ప్రభావం పతనం జనాభా తరుగదల సంభవించడానికి కారణం అయింది. ప్రత్యామ్నాయంగా కొండ జాతులు, సంచార ప్రాంతాలలో సంచారజాతుల ముట్టడి కారణంగా వర్తకం పతనం నీటిపారుదల విధానాల నిర్లక్ష్యతకు దారితీసాయి. అదేవిధంగా పట్టణ రాజ్యాలలో కేంద్రమండల ధోరణలు మొత్తం ప్రాంతం మీద కేంద్రకృత అధికారానికి దారితీసింది. అధికారం అమలు చేసినప్పుడు క్షణికమైన, స్థానికాధికారం జాతుల లేదా చిన్న ప్రాంతీయ భాగాల అధికారం వచ్చింది. ఈ శైలులు ఈనాటి వరకు ఇరాక్లో కొనసాగుతున్నాయి.
భాష, లిపి
మెసొపొటేమియాలో వ్రాయబడిన ప్రాచీన భాష సుమేరియను (సమ్యుక్త భాష). మెసొపొటేమియాలో సుమేరియనుతో ప్రాచీన భాషా మాండలికాలు కూడా వాడుకలో ఉండేవి. ప్రాచీన భాషల తరువాత అక్కాడియను విశిష్టమైన భాషగా అయ్యింది. అయినప్పటికీ సుమేరియను పరిపాలన, మతపరమైన, సాహిత్యక, శాస్త్రీయ అవసరాల కొరకు ఉపయోగించబడింది. నవీన- బాబిలోనియను కాలం చివర వరకు అక్కాడియను అనేక వైవిధ్యాలతో ఉపయోగించబడింది. అప్పటికే మెసొపొటేమియాలో సాధారణవాడుకలో ఉన్న అరమైకు అచెమినిదు, పర్షియా సామ్రాజ్యం అధికారిక భాషగా చేయబడి అక్కాడియను నిరుపయోగం అయ్యింది. ఇదీ సుమేరియాలో కొన్ని శతాబ్దం వరకు ఆలయాలలో ఉపయోగించారు.
ప్రాచీన మెసొపొటేమియాలో (క్రీ.పూ.4వ మిల్లియనియం మధ్య సమయంలో) కీల లిపి కనుగొనబడింది. సాహిత్య పరంగా కీల లిపి అర్ధం "కీల-ఆకారం", చిత్తడిగా ఉన్న బంకమన్ను మీద గుర్తులను ముద్రించడానికి వాడిన త్రికోణసూది కొనతో ముద్రించబడింది. కీలాకార గుర్తు ప్రామాణీకరణ ఆకృతి చిత్ర సంజ్ఞల నుండి అభివృద్ధి చేసినట్టు అగుపిస్తుంది. E-అన్నా గొప్ప పవిత్ర ప్రదేశం నుండి వచ్చిన పురాతన వ్యవహార ఖండికలు(7 పురావస్తు ఫలకాలు) త్రవ్వకాలు జరిపిన వారిచే పేరుపెట్టబడిన గుడి C భవంతి, ఉరుకు వద్ద ఇనన్నా, లెవెలు ఈఈఈ దేవతలకు అంకితమిస్తారు.
కీలాకారం లిపి ప్రాచీన శబ్ద లేఖన విధానం ప్రావీణ్యం సంపాదించడానికి చాలా సంవత్సరాలు పట్టింది. అందుచే కేవలం పరిమిత సంఖ్యలో వ్యక్తులను దాని లిపిలో చదవడంలో శిక్షణ ఇవ్వడానికి లేఖకులుగా నియమించుకున్నారు. సార్గోను పాలన వరకు దీని అక్షరీయ లిపిని అవలంబించ లేదు మెసొపొటేమియా జనాభాలో అధిక భాగం అక్షరాస్యులు అయ్యారు. ఖండికల సామూహిక అంశాలు పురాతన బాబిలోనియా లేఖకుల పాఠశాల పురావస్తు ప్రకరణం నుండి పొందబడ్డాయి. దీని నుండి అక్షరాస్యత పొరపాటుగా అంచనావేయబడింది.
సాహిత్యం, పౌరాణిక కథలు
బాబిలోనియను కాలాలలో అధిక నగరాలలో గ్రంథాలయాలు, ఆలయాలు ఉండేవి; పురాతన సుమేరియను సామెత ప్రకారం "విద్వాంసుల పాఠశాలలో విశిష్టతను పొందినవాడు అరుణోదయంతో పాటు పెరుగుతాడు." మహిళలు పురుషులు వ్రాయడం, చదువడం నేర్చుకున్నారు. సెమిటికు బాబిలోనియన్లకు నిర్జీవమైన సుమేరియను భాషావిజ్ఞానం క్లిష్టమైన ఇంకా విస్తారమైన అక్షరమాల చేరి ఉంటుంది.
సుమేరియను మూలాల నుండి బాబిలోనియను సాహిత్యం గణింపదగినంతగా తర్జుమా చేస్తున్నారు. ప్రాంతీయ భాష సుమేరు పురాతన సంయోజక భాషగా దీర్ఘకాలం కొనసాగింది. శబ్దజాలాలు వ్యాకరణం సరళ తర్జుమాలు విద్యార్థుల ఉపయోగం కొరకు సేకరించారు. అలానే పాత ఖండికల మీద వ్యాఖ్యానాలు, అజ్ఞాతమైన పదాలు, సమాసాలు వివరణలు ఉంటాయి. అక్షరమాల సంకేతాలు బాగా ఏర్పరచి పేరుపెట్టి, వాటి విశదమైన జాబితాలు వర్ణించారు.
అనేక బాబిలోనియను సాహిత్య రచనలు వీటి పేర్లు అందాయి. వీటిలో ప్రముఖమైనది గిల్గమేషు మహాకావ్యం ఒకటి. సుమేరియను పన్నెండు పుస్తకాల మూలల నుండి సిన్-లిక్-ఉన్నిన్ని చేత తర్జుమాచేయబడింది. విభాగంలో గిల్గమేషు వృత్తిలో ఒంటరి సాహస కథ ఉంటుంది. మొత్తం కథ ఒక మిశ్రమ పదార్థం. దీనిలో కొన్ని కథలు కృత్రిమంగా ముఖ్య పాత్రకు జతచేయబడ్డాయి.
తత్వశాస్త్రం
ప్రాచీన మెసొపొటేమియా జ్ఞానం నుంచి తత్వశాస్త్రం మూలాలు కనిపెట్టబడినాయి. ఇందులో జీవితంలోని కచ్చితమైన తత్వాలు చేర్చబడ్డాయి. ముఖ్యంగా నీతిశాస్త్రాలు మాండలికాలు, సంభాషణలు, నీతిశాస్త్ర కవితలు, జానపద పాండిత్యం, శ్లోకాలు, పాటలు, గద్యాలు, సామెతలు భాగంగా ఉన్నాయి. బాబిలోనియను తర్కం - విచక్షణ, అనుభవాత్మక విచారణ కంటే అధికంగా అభివృద్ధి చెందింది.
బాబిలోనియన్లు తర్కం పురాతన ఆకృతిని అభివృద్ధి చేసారు. ముఖ్యంగా వారి కఠినమైన సాంఘిక విధానాలు హరించని స్వభావం ఉన్నాయి. బాబిలోనియను ఆలోచన స్వయంసిద్ధమైనది. జాను మయ్నార్డు కీన్సు వర్ణించిన "సాధారణ తర్కం"తో సరిపోల్చదగినట్లు ఉంది. బాబిలోనియను ఉద్దేశం అంతఃతత్వవాదం బహిరంగ విధానాల మీద ఆధారపడి ఉంది. ఇది హరించదగిన స్వయంసిద్దాలతో అనుగుణ్యత కలిగి ఉన్నాయి. బాబిలోనియను ఖగోళశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రంలో కొంతవరకు తర్కాన్ని నియమించారు.
బాబిలోనియను ఉద్దేశం పురాతన గ్రీకు తత్వశాస్త్రం, హెల్లెనిస్టికు తత్వశాస్త్రం మీద తగినంత ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంది. ముఖ్యంగా, బాబిలోనియను ఖండిక డైలాగు ఆఫ్ పెస్సిమిజం నిరాశావాదంతో కూడిన తెలివితేటలుకల బాధాకరమైన ఆలోచనతో సంబంధం కలిగి ఉంది. హెరక్లిటాను విరుద్దాల సిద్దాంతం ప్లాటో మాండలిక సంభాషణలు, అలానే సోక్రటీసు, మయోటికు, సోక్రటికు పద్ధతికి ముందుమాటగా ఉంది. బాబిలోనియను సృష్టిశాస్త్ర ఉద్దేశాలు ఐవోనియను తత్వవేత్త థాలెసును ప్రభావితం చేసాయి.
ఖగోళ శాస్త్రం
బాబిలోనియను ఖగోళశాస్త్రజ్ఞులు నక్షత్రాలు ఆకాశాన్ని అధ్యయనాన్ని చేయడానికి ఉత్సుకత కనబరిచారు. అందులో చాలావరకు గ్రహణాలను, అయనాంతాలు ముందే ఊహించారు. ఖగోళశాస్త్రంలో ప్రతిదానికి ఒక ఉద్దేశం ఉందని ప్రజలు భావించారు. వీటిలో చాలా వరకు మతం, శకునములతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. మెసొపొటేమియా ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు చంద్రభ్రమణం ఆధారంగా 12 నెలల క్యాలండరు తయారుచేశారు. వారు సంవత్సరాన్ని రెండు సీజన్లుగా విభజించారు: ఎండాకాలం, చలికాలం. ఖగోళశాస్త్రం, జ్యోతిష్యం మూలాలు ఈ కాలం నుండి మొదలయ్యాయి.
క్రీ.పూ. 8 - 7 శతాబ్దాలలో బాబిలోనియను ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు ఖగోళశాస్త్రం కొరకు ఒక నూతన పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు. ప్రాచీన విశ్వం స్వభావంతో ఉన్న తత్వశాస్త్రంను అధ్యయనం చేయటం ఆరంభించారు. వారి గ్రహమండల విధానాలలో అంతర్గత తర్కం వివరణ చేయడం ఆరంభించారు. ఖగోళశాస్త్రానికి విజ్ఞానశాస్త్రం తత్వశాస్త్రం అపూర్వ తోడ్పాటు అందించింది. ఇంకా కొంతమంది విద్వాంసులు ఈ నూతన విధానాన్ని తొలి సాంకేతిక విప్లవం గా సూచించారు. ఖగోళశాస్త్రానికి ఈ నూతన విధానం అవలంబించబడింది. దీనిని గ్రీకు ఇంకా హెల్లెనిస్టికు ఖగోళశాస్త్రంలో మరింతగా అభివృద్ధి చేశారు.
సెల్యుసిదు, పార్థియాను కాలాలలో ఖగోళశాస్త్ర నివేదికలు పూర్తిగా సాంకేతిక సారాంశాన్ని కలిగి ఉన్నాయి; వారి ఉన్నత విజ్ఞానం పద్ధతుల అభివృద్ధి యెంత ప్రాచీనమైనవనేది స్పష్టంగాలేదు. గ్రహాల కదలికలను ముందుగా చెప్పటానికి బాబిలోనియను అభివృద్ధి ఖగోళశాస్త్రం చరిత్రలో అతిపెద్ద భాగంగా భావించబడింది.
గ్రీకు బాబిలోనియను ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు గ్రహ సంచారం సెల్యుకసు అఫ్ సెల్యుసియా " సూర్యకేంద్ర సిద్దాంత " నమూనాకు సహాయపడినట్లు పేరొందారు. (b. 190 క్రీ.పూ). సెల్యూకసు ప్లుటార్చి వ్రాతలతో పేరొందింది. అతను అరిస్టార్కుసు సమోసు' సూర్యకేంద్ర సిద్దాంతానికి మద్దతునిచ్చారు. ఇందులో భూమి పరిభ్రమణం దాని అక్షం చుట్టూ తిరుగుతూ సూర్యుడి చుట్టూ తిరుగుతుంది. ప్లుటార్చి అభిప్రాయం ఆధారంగా సెల్యూకసు ఇంకా సూర్యకేంద్ర సిద్దాంతాన్ని నిరూపించారు. కానీ అతను ఏ వాదనలు ఉపయోగించాడో తెలియలేదు (చంద్రుని ఆకర్షణ ఫలితంగా అలలను సరిగ్గా సిద్దాంతీకరించడం మినహా).
బాబిలోనియను ఖగోళశాస్త్రం గ్రీకు హెల్లెనిస్టికు ఖగోళశాస్త్రం, సాంస్కృతిక భారతీయ ఖగోళశాస్త్రం, సస్సానియను, బైజంటైను, సిరియా ఖగోళశాస్త్రం, మధ్యస్థిత ఇస్లామికు ఖగోళశాస్త్రం, మధ్య ఆసియా, పాశ్చాత్య ఐరోపా ఖగోళశాస్త్ర పరిశోధనలకు చాలా ఆధారంగా ఉంది.
గణిత శాస్త్రం
మెసొపొటేమియన్లు షష్ట్యంశమాన (base 60) సంఖ్యా విధానం ఉపయోగించారు. ప్రస్తుతం ఉన్న 60-నిమిషాల గంటలు 24-గంటల రోజులకు అలానే 360 డిగ్రీల వృత్తానికి ఇదే మూలం. సుమేరియను క్యాలండరు ఏడు రోజులను వారంగా కూడా లెక్కించారు. ఈ గణితశాస్త్ర విజ్ఞానం పటం తయారీలో ఉపయోగించారు.
బాబిలోనియన్లు వైశాల్యాలు కొలవటానికి సాధారణ నిభంధనలతో సన్నిహితంగా ఉన్నారు. వారు వృత్తం చుట్టుకొలత వ్యాసానికి మూడింతలు ఉంటుందని, చుట్టుకొలత చతురస్రంలో పన్నెండవ వంతుగా కొలిచారు. pi 3గా అంచనావేస్తే అది సరిగ్గా ఉంటుంది. స్థూపం ఘనపరిమాణం ఆధారం, ఎత్తుల లబ్ధం, అయినప్పటికీ శంకవు తునక ఘనపరిమాణం లేదా చతురస్ర పిరమిడు ఎత్తు, ఆధారం మొత్తంలో సగం లబ్ధంగా పొరపాటుగా తీసుకోబడింది. ఈ మధ్యనే కనుగొన్నదాని ఆధారంగా ఫలకం pi ను 3, 1/8 గా ఉపయోగించబడింది(3.125, 3.14159~ కొరకు). బాబిలోనియన్లు ఇంకా బాబిలోనియను మైలుకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈ కొలత ఇప్పటి ఏడు మైళ్ళకు (11 km) సమానంగా ఉంటుంది. దూరాల కొరకు ఈ కొలత తర్వాత సూర్యుడి ప్రయాణాన్ని కొలవడం కొరకు టైం-మైలుకు మార్చారు.
వైద్య శాస్త్రం
క్రీ.పూ.2వ సహస్రాబ్ధి మొదటి సగభాగంలో పురాతన బాబిలోనియను కాలం నాటి వైద్య ఖండికలు నాటి ఉన్నాయి. బాబిలోనియను రాజు అడదు-అప్ల-ఇడ్డిన (క్రీ.పూ. 1069-1046) కాలంలో బోర్సిప్ప అనే వైద్యుడు అత్యంత ప్రచారంలో ఉన్న బాబిలోనియను వైద్య ఖండిక  రోగ నిర్ధారణ హ్యాండ్బుకును వ్రాశాడు. .
సమకాలీన ప్రాచీన ఈజిప్టు వైద్యంతో బాబిలోనియన్లు రోగ నిర్ధారణ, రోగరీతిని తెలియచేయటం, శారీరక పరీక్ష, మందుల చీటీలు ప్రవేశపెట్టారు. దానికితోడూ ఇసాగిల్-కిన్-అప్లి వ్రాసినడయాగ్నాస్టికు హ్యాండు బుక్ చికిత్స, రోగకారకం, అనుభవ సిద్దాంతం, రోగనిర్దారణలో తర్కం, సకారణమైన రోగరీతిని తెలియచేయడం, చికిత్సా పద్ధతులను పరిచయం చేసింది. ఈ ఖండికలో వైద్య లక్షణాల జాబితా ఉంది. తరచుగా వివరించబడిన అనుభవం మీద ఆధారపడిన గమనికలు తర్క సంబంధ నియమాలతో రోగి శరీరం మీద గమనించిన లక్షణాలను దాని రోగనిర్ధారణ రీతితో కలపటానికి ఉపయోగించారు.
రోగి లక్షణాలు, వ్యాధులు చికిత్సా సంబంధ సాధనాల ద్వారా నయం చేయబడతాయి, వీటిలో కట్టుకట్టడం, పైపూత పూయడం, మందులు ఉన్నాయి. ఒకవేళ రోగి వైద్య పరంగా నయంకాకపోతే బాబిలోనియను వైద్యులు తరచుగా రోగిని శాపాల నుండి రక్షించడానికి, దయ్యాలను వదిలించడానికి మీద తరచుగా భూతవైద్యం మీద ఆధారపడతారు. ఇసాగిల్-కిన్-అప్లి డయాగ్నస్టిక్ హ్యాండ్ బుక్ తర్కసంబంధమైన, మానసిక ఆలోచనలమీద మీద ఆధారపడి ఉంది. ఇందులో రోగ పరీక్ష, తనిఖీ లక్షణాల ద్వారా రోగి వ్యాధిని, రోగ పరిశోధన, భవిష్య అభివృద్ధి, రోగి కోలుకోవడానికి అవకాశాలు నిర్ణయించడం సాధ్యపడుతుందని ఆధునిక అభిప్రాయం ఉంది.
ఇసాగిల్-కిన్-అప్లి అనేకరకాల జబ్బులను, వ్యాధులను కనుగొన్నారు. వాటి లక్షణాలను అతని డయాగ్నస్టికు హ్యాండ్ బుక్కులో వర్ణించారు. ఇందులో అనేక మూర్చ రోగ రకాలు, సంబంధిత చికిత్సలు వారి రోగ నిర్ధారణ రీతితో ఉన్నాయి.
సాంకేతిక పరిజ్ఞానం
మెసొపొటేమియా ప్రజలు అనేక సాంకేతిక విజ్ఞానాలను కనిపెట్టారు. ఇందులో ఖనిజం, కాంస్య-పనితనం, అద్దం, దీపాల తయారీ, బట్టలు నేయడం, వరద నియంత్రణ, నీటి నిలవ, నీటి పారుదల ఉన్నాయి.
వారు ప్రపంచంలోని మొదటి కంచుయుగం ప్రజలుగా భావించబడుత్న్నారు. ప్రారంభంలో వారు కంచు, రాగి, బంగారాన్ని ఉపయోగించారు తర్వాత వారు ఇనుమును వాడారు. రాజభవనాలను ఈ ఖరీదైన వందల కిలోగ్రాముల ఖనిజాలతో అలంకరించేవారు. ఇంకా రాగి, కాంస్యం, ఉక్కు కవచాల కొరకు అలానే కత్తులు, బాకులు, బల్లెంలు, గదలు వంటి వివిధ ఆయుధాల తయారీ కొరకు ఉపయోగించారు.
పురాతన కాలం నాటి పంపు రకం ఆర్కిమెడిస్ స్క్రూ, క్రీ.పూ. 7వ శతాబ్దంలో " బాబిలోను వేలాడే తోటలు ", నినెవెహు వద్ద నదీ వ్యవస్థ కొరకు మొదట దీనిని అస్సిరియా రాజు సెన్నచెరిబు ఉపయోగించాడు. తర్వాత ఇది ఇంకా విపులంగా క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దంలో ఆర్కిమెడిసుచే చెప్పబడింది. మెసొపొటేమియా తరువాత పార్థియా (సస్సానిదు) కాలాలలో మొదటి బ్యాటరీలను బాగ్దాదు బ్యాటరీగా నిర్మించింది.
మతం
మతం మొదట నమోదుకాబడిన నాగరికతలలో మెసొపొటేమియా ఒకటి. మెసొపొటేమియా వారు ప్రపంచం సమతల పళ్ళెంగా ఉందని, చుట్టూ పెద్ద ఖాళీల స్థలం ఉందని, దాని పైన స్వర్గం ఉందని విశ్వసించారు. వారు నీరు అన్నిచోట్ల, పైన, క్రింద, ప్రక్కన ఉన్నట్లు భావించారు. ఇంకా విశ్వం విస్తారమైన సముద్రం నుండి పుట్టినట్లు విశ్వసించారు. మెసొపొటేమియా మతం బహుదేవతారాధనతో కూడి ఉంది.
సెలవదినాలు, విందులు, పండగలు
ప్రాచీన మెసొపొటేమియన్లు ప్రతినెలా దైవకార్యాలను కలిగి ఉన్నారు. ప్రతి మాసానికి ప్రత్యేకమైన పూజావిధానాలు, పండుగల అంశాలను ముఖ్యంగా ఆరు అంశాలు నిర్ణయిస్తాయి:
/>వృద్ది చెందుతున్న చంద్రుడు (పుష్కలం, అభివృద్ధి); <br />బలహీనంగా ఉన్న చంద్రుడు (తిరోగమనం, పరిణామ వ్యతిరేకం, పాతాళం పండగలు);
పూడ్చిపెట్టటం
మెసొపొటేమియా ప్రాంతాలలో త్రవ్వబడిన వందలకొద్దీ సమాధులు మెసొపొటేమియా సమాధిచేసే అలవాట్ల సమాచారాన్ని వెల్లడిచేశాయి. ఉరు నగరంలో, చాలా మంది ప్రజలు వారి ఇళ్ళ క్రింద కుటుంబ సభ్యులను సమాధులలో పూడ్చిపెట్టారు (కాతల్హుయుకులో ఇలాంటిది ఉంది). కొంతమంది చాపలలో, కొంతమంది తివాసీలలో చుట్టబడి కనిపించారు. అనారోగ్యులైన పిల్లలను పెద్ద "జాడి"లో పెట్టి కుటుంబ పూజామందిరంలో ఉంచుతారు. మిగిలినవి నగరం మూకుమ్మడి శ్మశానాలలో కనుగొనబడ్డాయి. 17 సమాధుల లోపల విలువైన వస్తువులు ఉన్నాయి; ఇవి రాజకుల సమాధులుగా భావించబడ్డాయి.
సంగీతం, పాటలు, వాయిద్య పరికరాలు
దేవుళ్ళ కొరకు కొన్ని పాటలు వ్రాయబడ్డాయి. కానీ అవి చాలా వరకు ముఖ్య సంఘటనలు వర్ణించడానికి వ్రాయబడినాయి. అయినప్పటికీ సంగీతం, పాటలు రాజులను వినోదింపచేసాయి. వీటిలో ఇళ్ళలలో, మార్కెట్టు కూడలిలో ప్రదర్శించే పాటలు, నృత్యం సాధారణ వ్యక్తులు కూడా ఆనందింపజేసాయి. పిల్లల కొరకు కూడా పాటలు పాడారు. వాటిని వారు వారి పిల్లలకు వారసత్వంగా అందించారు. అందువలన ఈ పాటలు అనేక తరాలకు ఎవరో మరొకరు అందించే వరకు ఇలా కొనసాగాయి. ఈ పాటలు చారిత్రాత్మక సంఘటనల సమాచారాన్ని శతాబ్దాలు తరువాత కూడా అందించడానికి ఒక సాధనంగా అయ్యాయి. దాని ఫలితంగా ఇవి ఆధునిక చరిత్రకారులకు చేరాయి.
ఔడు (అరబిక్:العود) నేది ఒక చిన్న, తీగల సంగీత వాద్యపరికరం. దక్షిణ మెసొపొటేమియాలో 5000 సంవత్సరాల క్రితం ఉరుకు కాలంలో ఔడు పురాతన చిత్రకళా సేకరణ ఉంది. ఇది ఒక మూసివేయబడిన స్థూపంలో ప్రస్తుతం డాక్టరు. కోల్లోను సేకరించబడి బ్రిటిషు వస్తుప్రదర్శనలో ఉంచబడింది. ఈ బొమ్మ ఒక మహిళా ఆమె వాద్యపరికరాలతో పడవ మీద వంగి కూర్చొని కుడి-చేతితో వాయిస్తూ ఉంటుంది. ఈ పరికరం వందలసార్లు మెసొపొటేమియా చరిత్రలో, తిరిగి ప్రాచీన ఈజిప్టులో 18వ రాజవంశం తరువాత కాలాలో పొడవైన పొట్టిగా ఉన్న రూపాలతో కనిపించాయి.
ఔడును ఐరోపా ల్యూటుకు మార్గదర్శిగా ఉంది. దీని పేరును అరబికు పదం العود ఆల్-‘ఉడ్ 'ది వుడ్' నుంచి తీసుకోబడింది. బహుశా ఇది ఔడు తయారుచేయబడిన చెట్టు నుండి ఈ పేరు తీసుకొని ఉండవచ్చు. (అరబికు పేరు, ఖచ్చితమైన శీర్షికతో, 'ల్యూటు' పదం ఆధారంగా ఉంది.)
ఆటలు
అస్సిరియన్ రాజులలో వెటాడటం అనేది చాలా ప్రముఖక్రీడగా ఉంది. బాక్సింగు, కుస్తీ పట్లు, తరచుగా కళలలో కనిపించాయి. కొంతవరకు పోలో కూడా ప్రముఖంగా ఉంది. ఇందులో వ్యక్తులు గుర్రాల మీద కాకుండా వేరే వ్యక్తుల భుజాల మీద కూర్చొని ఆడతారు. వారు మజోరు కూడా ఆడారు. ఈ ఆట రగ్బీ ఆటలాగా ఉంటుంది. కానీ చెక్కతో తయారు చేసిన బంతితో ఆడేవారు. వారు బోర్డు ఆట సెనెటు, బ్యాక్గమ్మొను లాంటివి ఆడేవారు. ఇప్పుడు దానిని "రాయలు గేం అఫ్ మా-అసెస్బ్లు" అని పిలుస్తుంటారు.
కుటంబ జీవితం
thumb|బాబిలోనియన్ వివాహ మార్కెట్, రాయల్ హొల్లోవే కళాశాల. మెసొపొటేమియా దాని చరిత్ర కాలంలో మరింత పితృస్వామిక సంఘంగా అయ్యింది. ఇందులో మగవారు ఆడవారికన్నా చాలా శక్తివంతంగా ఉంటారు. తోర్కిల్దు జకబ్సెను, ఇతరులు ప్రాచీన మెసొపొటేమియా సంఘాన్ని "పెద్దల సమాఖ్య"తో పాలించబడినట్లు సూచించారు. ఇందులో మగ వారు, ఆడవారు సమానంగా ప్రాతినిధ్యం వహించేవారు. కాలక్రమేణా మహిళల స్థానం పడిపోయి పురుషుల అధికారం అధికరించింది. పాఠశాల విద్య కేవలం రాజవంశీయులు, ధనవంతుల, విద్వాంసులు లేఖకులు, వైద్యులు, దేవస్థాన అధికారుల వంటి కుటుంబాలకు చెందిన వారి పిల్లలు మాత్రమే పాఠశాలకు హాజరయ్యే వారు. చాలా మంది అబ్బాయిలకు వారి తండ్రులు వర్తకం గురించి నేర్పించేవారు లేదా వర్తకం నేర్చుకొనటానికి శిక్షణ కొరకు బయటకు పంపేవారు. అమ్మాయిలు వారి తల్లులతో ఇళ్ళలోనే ఉండి ఇల్లు శుభ్రపరచటం, వంట నేర్చుకోవటం, చిన్న పిల్లలను చూసుకోవటం వంటి బాధ్యతలు వహించేవారు. కొంతమంది పిల్లలు ధాన్యాన్ని దంచటం లేదా పక్షులను శుభ్రంచేయటం వంటివాటిలో సహాయం చేశారు. చరిత్రలో ఆకాలం కొరకు అసాధారణంగా మెసొపొటేమియాలో మహిళలు హక్కులు కలిగి ఉన్నారు. వారు సొంత ఆస్తిని సంపాదించుకోవచ్చు, ఒకవేళ వారివద్ద సరైన కారణం ఉంటే విడాకులు తీసుకుంటారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
thumb|ప్రాచీన మధ్య ప్రాచ్యం గనుల ప్రాంతాలు. పెట్టెల రంగులు: బ్రౌను, కాంస్యంలో ఎరుపు, తగరం బూడిద రంగులో, ఎరుపు పోకరంగులో ఉన్న ఉక్కు, బంగారం పసుపు రంగులో, వెండి తెలుపులో, లెడు నలుపు రంగులో ఉంటుంది. పసుపు ప్రాంతం పాషాణం కాంస్యాన్ని బూడిదరంగు ప్రాంతాలు తగరం కాంస్యాన్ని సూచిస్తుంది సుమెరు మొదటి ఆర్ధిక వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు. అయితే బాబిలోనియన్లు ప్రాచీన ఆర్ధికశాస్త్రంను అభివృద్ధి చేశారు. ఇది ఆధునిక పోస్టు-కీనేసియను ఆర్ధికశాస్త్రంతో సరిపోల్చవచ్చు. కానీ "ఏదైనా పర్లేదు" అనే పద్ధతి కలిగి ఉంది.
వ్యవసాయం
మెసొపొటేమియా భౌగోళిక స్వరూపం వ్యవసాయం నీటిపారుదల, మంచి కాలువలతోనే సాధ్యం అనితెలిపింది. మెసొపొటేమియా నాగరికత పరిణామం మీద వ్యవసాయం పరిపూర్ణమైన ప్రభావం ఉంది. నీటిపారుదల అవసరం కొరకు సుమేరియన్లు, తర్వాత అక్కాడియన్లు వారి నగరాలను టిగ్రిసు, యూఫ్రేట్సు ఇంకా ఈ నదుల శాఖలతో నిర్మించుకున్నారు. ఉరు, ఉరుకు వంటి కొన్ని అతిపెద్ద నగరాలు యుఫ్రేట్సు ఉపనదుల మార్గాన్ని తీసుకున్నాయి. అయితే ముఖ్యంగా లగాషు, టిగ్రిసు శాఖలమీద నిర్మించారు. ఈ నదులు చేప (ఆహారం ఎరువుగా ఉపయోగించారు), నీటిగట్టు మొక్కలు, బంక మన్ను (నిర్మాణ వస్తువులు), లాభాలను అందించాయి.
మెసొపొటేమియాలో నీటిపారుదలతో ఆహార సరఫరా టిగ్రిసు, యూఫ్రేట్సు లోయలు ఈశాన్య భూభాగంలో సుసంపన్నమైన అభివృద్ధిలో భాగస్వామ్యం వహించాయి. ఇందులో జోర్డాను నదీ లోయ & ఇంకా నైలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ నది సమీపంలో ఉన్న భూమి సారవంతంగా ఉండి, పంటలకు సహకరిస్తుంది. నీటికి దూరంగా ఉన్న భూములు బీడుగా ఉండి నివాసయోగ్యంగా ఉండవు. అందువలన మెసొపొటేమియా స్థిర వాసులకు నీటిపారుదల చాలా అవసరం. ఇతర మెసొపొటేమియా నవీకరణలలో ఆనకట్టల ద్వారా నీటిని నియంత్రణ చేయటం, జలవాహికలను ఉపయోగించటం ఉన్నాయి.
అయినప్పటికీ నదులు జీవితాన్ని కొనసాగించడానికి సహకరించినప్పటికీ అవి వరదలతో ముంచెత్తి నగరాలను నాశనం చేసాయి. ఊహించలేని మెసొపొటేమియా వాతావరణం తరచుగా వ్యవసాయదారులకు సమస్యాత్మకంగా ఉంటుంది; వరదలు పంటలు, ఆహారం సహకార వనరులు ఆవులు, గొర్రెల వంటివాటిని నాశనం చేశాయి. ఫలితంగా మెసొపొటేమియాలో వ్యవసాయంలో నైపుణ్యం చేరింది. వ్యవసాయదారులు సాగుపనిని పూర్తి చేయటానికి కొంత మినహాయింపులతో బానిసల మీద ఆధారపడలేదు. బానిసత్వ అభ్యాసంలో అనేక ఆపదలు (అవి బానిస పారిపోవటం/తిరుగుబాటు వంటివి) ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వం
మెసొపొటేమియా భౌగోళికాకృతి ఈ ప్రాంతం రాజకీయ అభివృద్ధి మీద బలమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. నదుల ప్రవాహాలలో సుమేరియను ప్రజలు వారి మొదటి నగరాలను విస్తారమైన స్థలాలతో సంచార జాతులు తిరిగిన చిత్తడినేలలతో వేరుచేయబడిన నీటిపారుదలా కాలువలతో నిర్మించుకున్నారు. ఒంటరిగా ఉన్న నగరాలలో సమాచారమార్పిడి చాలా కష్టం, కొన్ని సార్లు అపాయకరం. అందుచే ప్రతి సుమేరియను నగరం నగర-రాజ్యంగా అయ్యింది. ఇవి స్వతంత్రంగా ఉండి, తమ స్వాతంత్ర్యాన్ని రక్షించుకున్నాయి. కొన్నిసార్లు ఒక నగరం ఆ ప్రాంతాన్ని జయింగించి ఐక్యం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ అలాంటి ప్రయత్నాలు శతాబ్దాలుగా నిరోధించబడి విఫలమయ్యాలి. ఫలితంగా సుమెరు రాజకీయ చరిత్ర నిరంతరం సాయుధ యుద్ధాన్ని కలిగి ఉన్నవాటిలో ఒకటిగా ఉంది. న్నాటుం సుమేరును ఐక్యంచేసాడు. కానీ ఏకీకరణ స్వల్పంగా తరువాత అక్కాడియన్లు సుమేరియాను క్రీ.పూ.2331లో గెలిచినప్పుడు పరాజయం పొందింది.
అక్కాడియను సామ్రాజ్యం ఒక తరంపాటు కొనసాగిన మొదటి విజయవంతమైన సామ్రాజ్యంగా ఉంటూ శాంతియుతంగా రాజులు కొనసాగటం కనిపించింది. ఆ సామ్రాజ్యం పోలిస్తే తక్కువకాలం ఉంది. కొన్ని తరాలలోనే బాబిలోనియన్లు వారిని ఓడించారు.
రాజులు
మెసొపొటేమియన్ల నమ్మకంప్రకారం వారి రాజులు, రాణులు దివి నుండి నగరాలకు దివచ్చిన దేవుళ్ళని విశ్వసించారు. కానీ ప్రాచీన ఈజిప్షియన్లులా కాకుండా వారు వారి రాజులు నిజమైన దేవుళ్ళుగా ఎప్పుడూ విశ్వసించలేదు. చాలా మంది రాజులు తమకితామే “విశ్వంకే రాజు” లేదా “గొప్ప రాజు” అని పేర్లను పెట్టుకున్నారు. ఇంకొక సాధారణ పేరు “కాపరి”, ఎందుకంటే రాజులు ప్రజల యోగక్షేమాలను చూసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ప్రముఖ మెసొపొటేమియా రాజులలో:
లగాషు రాజు ఎన్నాటుం ఇతను మొదటి సామ్రాజ్యాన్ని (స్వల్ప-కాలం ఉన్న)స్థాపించాడు.
అక్కాడు, సార్గోను అనే రాజు మెసొపొటేమియా మొత్తం జయించి మొదటి సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించి దానికి స్థాపకుడయ్యాడు.
హమ్మురాబి మొదటి బాబిలోనియను సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
టిగ్లతు-మూడవ పిలేసెరు నూతన-అస్సిరియను సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
బాబిలోనియా ఆఖరి రాజు బెల్షెడెజ్జారు ఇతను నబోనిడుసు కుమారుడు. ఇతని భార్య నిక్టోరిసు నెబుచాడ్నెజ్జారు కుమార్తె.
అధికారం
అస్సిరియా సామ్రాజ్యంగా విస్తరించిన తరువాత అది రెండు చిన్న భాగాలుగా విభజింపబడింది. సామ్రాజ్యం జిల్లాలుగా విభజించబడింది. ఇందులో ప్రతిదానికీ వాటి ముఖ్య నగరాల పేర్లు పెట్టారు. ఇందులో నినెవెహు, సమారియా, డమాస్కసు, అర్పాడు వంటివి ఉన్నాయి. అవన్నీ వాటి సొంత గవర్నరును కలిగి ఉన్నాయి, ఇతను ప్రజల పన్ను వ్యవహారం పరిశీలించాలి. ఆయన యుద్ధానికి సిపాయిలను పిలవాలి, గుడి నిర్మించేటప్పుడు కూలీలను సరఫరాచేయాలి. శాసనాలు అమలుచేయడానికి ఆయన బాధ్యుడిగా ఉండాలి. ఈ విధంగా ఉంటే అస్సిరియాలాగా సామ్రాజ్యం మీద నియంత్రణ ఉంచడం సులభతరం అవుతుంది. అయినప్పటికీ సుమేరియనులో చాలా చిన్న రాజ్యంగా ఉన్న బాబిలోను హమ్మురాబి పాలనలో వేగవంతంగా పురోగతిని సాధించింది. ఆయన “శాసన కర్త”గా పేరొందాడు. త్వరలోనే బాబిలోను మెసొపొటేమియా ప్రధాన నగరాలలో ఒకటిగా అయ్యంది. దీనిని తర్వాత బాబిలోనియా ("దేవతల ముఖద్వారం.") అని పిలిచారు. తరువాత ఇది గొప్ప చరిత్ర కేంద్రాలలో ఒకటిగా అయ్యింది.
సాయుధయుద్ధం
thumb|అస్సిరియన్ సైనికులు, ది హిస్టరీ అఫ్ కాస్ట్యూమ్ బ్రాన్ & స్క్నీడెర్ (ca. 1860). నగర-రాజ్యాలు అభివృద్ధి ప్రారంభంతో వారి ప్రభావపరిధిని విస్తరించాయి. ఇతర నగర-రాజ్యాలలో వివాదాలను (ముఖ్యంగా భూములు, కాలువల విషయంలో) జరిగాయి. పెద్ద యుద్ధం జరగని వందల సంవత్సరాల ముందు ఈ వాదనలను ఫలకాలలో నమోదు చేశారు - క్రీ.పూ.3200లో జరిగిన యుద్ధం మొదటి నమోదు చేయబడింది. కానీ క్రీ.పూ 2500 నాటిదాకా సాధారణమైన యుద్ధాలు మాత్రమే జరిగాయి. ఈ సందర్భంలో మెసొపొటేమియా రాజకీయ వ్యవస్థ సాయుధయుద్ధంతో ఏకమయ్యింది. ఇక్కడ ఒక మధ్యస్థంగా ఉన్న నగరం రెండు విరోధ నగరాల కొరకు వివాద పరిష్కర్తగా పనిచేయవచ్చు. నగరాల మధ్య సంఘాలను ఏర్పరచడం, ప్రాంతీయ రాజ్యాల ఏర్పాటుకు ఇది సహాయపడింది. సామ్రాజ్యాలు ఏర్పడినప్పుడు వారు అందరూ విదేశీ దేశాలతో యుద్ధం చేయటానికి వెళ్ళారు. ఉదాహరణకి సార్గోను రాజు, సుమేరు అన్ని నగరాలను, మరీ లోని కొన్ని నగరాలను జయించాడు. తర్వాత ఉత్తర సిరియాతో యుద్ధం చేయడానికి వెళ్ళాడు. చాలా బాబిలోనియను రాజభవన గోడలు విజయవంతమైన యుద్ధాల చిత్రాలతో, విరోధులు అత్యవసరంగా పారిపోవటం లేదా చెట్ల వెనక దాక్కొనే చిత్రాలతో అలంకరింపబడినాయి. సుమెరు రాజు గిల్గమేషు రెండు భాగాలు దైవత్వాన్ని కేవలం ఒక భాగాన్ని మానవత్వాన్ని కలిగి ఉన్నాడని విశ్వసించబడింది. అతనిమీద పురాణ కథలు, కవితలు ఉన్నాయి. వీటిని అనేక తరాలకు అందించారు. ఎందుకంటే ఆయన చాలా ముఖ్యమైనవని భావించే అనేక సాహసాలను చేశాడు. అనేక యుద్ధాలు, పోరాటాలలో విజయం సాధించాడు.
శాసనాలు
హమ్మురాబి రాజు, అతని శాసనాల రూపొందించడానికి పేరుగాంచాడు. వీటిని " ది కోడు అఫ్ హమ్మురాబి " (ఏర్పాటు ca. క్రీ.పూ.1780) అంటారు. ఇది పురాతన శాసనాల వర్గాలలో ఒకటి. ప్రాచీన మెసొపొటేమియా గురించిన అంశాలలో పరిశోధనకు ఇది ఉత్తమ ఉదాహరణగా భావించబడుతుంది. ఆయన మెసొపొటేమియా కొరకు చేసిన 200కు పైగా శాసనాల గురించి తెలుసుకోవడానికి ఫర్ మోర్ ఇన్ఫర్మేషన్, సీ హమ్మురాబి అండ్ " కోడ్ అఫ్ హమ్మురాబి " చూడండి. ఇంకా చూడండి: " లాస్ అఫ్ ఎష్నున్నా, కోడ్ అఫ్ ఉర్-నమ్ము.