cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మెల్లకన్ను
ప్రారంభము
మెల్లకన్ను కూడా ఆరంభ సమయంపై ఆధారపడి వర్గీకరించవచ్చు, పుట్టుకతో వచ్చిన, రోగ నిరోధక శక్తి కొరత వల్ల వచ్చిన లేదా మరో రోగలక్షణ ప్రక్రియకు రెండవదిగ వచ్చిన వాటిగా వర్గీకరించవచ్చు. చాలామంది శిశువులు వారి కళ్ళు సరి క్రమం లో లేకుండా జన్మిస్తారు, ఇది సాధారణంగా ఆరు నుండి 12 నెలల వయస్సు వరకు పెరుగుతుంది. రోగ నిరోధక శక్తి కొరత వల్ల వచ్చిన, ద్వితీయ మెల్లకన్ను తరువాత అభివృద్ధి చెందుతాయి. అనుబంధ ఎస్సోట్రోపియా (esotropia) ప్రారంభము, వసతి ప్రయత్నం కారణంగా కళ్ళ యొక్క ఎక్కువ కలయిక, బాల్యంలోనే ఎక్కువగా ఉంది. సాధారణ రెండు కళ్ళ దృష్టిని అభివృద్ధి చేసిన తర్వాత కాని ఉపవిభాగమైన మెల్లకన్ను, ద్వితీయ మెల్లకన్ను అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. గతంలో సాధారణ అమరికతో ఉన్న పెద్దలలో, మెల్లకన్ను ప్రారంభములో ద్వంద్వ దృష్టికి కారణం అయ్యేది. దృష్టి నష్టం కలిగించే ఏదైనా వ్యాధి కూడా మెల్లకన్ను కారణం కావచ్చు, కానీ ఇది ఏవైనా తీవ్రమైన, / లేదా బాధాకరమైన గాయంతో ప్రభావితమైన కంటికి కూడా సంభవించవచ్చు. సంవేదనాత్మక మెల్లకన్ను అనే మెల్లకన్ను దృష్టి నష్టం లేదా వైకల్యం కారణంగా వస్తుంది, అలాగే సమాంతర, నిలువు లేదా విరుద్ధమైన అలీనతకు లేదా కలయికకు దారితీస్తుంది, అల్ప దృష్టి కలిగిన కన్ను కొంత కాలానికి పక్కకు కదులుతుంది. చాలా తరచుగా, ఫలితం సమాంతర తప్పుగా ఉంది. దాని దిశ నష్టం సంభవించే రోగి వయస్సు మీద ఆధారపడి ఉంటుంది: రోగులు ఎవరికైతే పుట్టుకతోనే దృష్టి నష్టం లేదా వైకల్యం ఉంటుందో అలంటి వారికి ఎసొట్రోపియా (esotropia) సంభవించే అవకాశాలు ఎక్కువ, అయితే కొనితెచ్చుకున్న నష్టాలు లేదా వైకల్యం కలిగిన రోగులలో ఎక్కువగా ఎక్సోట్రోపియా (exotropia) అభివృద్ధి చెందుతుంది. విపరీతమైన పరిస్థితిలో, ఒక కంటిలో పూర్తి అంధత్వం సాధారణంగా అంధుడిని శారీరక స్థితిలోకి మార్చడానికి దారితీస్తుంది.
మెల్లకన్నుకు అనేక కారణాలు తెలిసినప్పటికీ, తీవ్రమైన, / లేదా బాధాకరమైన గాయాల మధ్య బాధపడుతున్న కంటికి, అనేక సందర్భాల్లో నిర్దిష్ట కారణం గుర్తించబడలేదు. బాల్యము నుండి మెల్లకన్ను ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ఈ స్థితి పొడిగించబడుతుంది.
యు. ఎస్. కొహోర్ట్ అధ్యయనం యొక్క ఫలితాలు వయోజన-ప్రారంభ దశ మెల్లకన్ను వయస్సుతో పెరుగుతున్నాయని సూచిస్తున్నాయి, ముఖ్యంగా జీవితం యొక్క ఆరవ దశాబ్దం తర్వాత, ఎనిమిదవ దశాబ్దం శిఖరాల్లో, వయోజన-ప్రారంభ దశ మెల్లకన్ను నిర్ధారణ యొక్క జీవితకాల ప్రమాదం సుమారు 4%గా ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.
ద్విపార్శ్వత
ఒక కన్ను నిలకడగా విడదీయనట్లైతే, లేదా కళ్ళలో ఏ ఒక్కటీ విడదీయకుండా చూడనట్లయితే, మెల్లకన్నును ఏకపక్షంగా వర్గీకరించవచ్చు. మెల్లకన్ను యొక్క ప్రత్యామ్నాయం సహజంగా సంభవిస్తుంది, ప్రత్యామ్నాయం యొక్క ఆత్మాశ్రయ అవగాహనతో సంబంధం ఉండి లేదా లేకుండా సంభవించొచ్చు. కంటి పరీక్ష సమయంలో వివిధ పరీక్షల ద్వారా కూడా ప్రత్యామ్నాయం ప్రేరేపించబడుతుంది. ఏకపక్ష మెల్లకన్ను వ్యాధి తీవ్రంగా లేదా బాధాకరమైన గాయంతో ప్రభావితమైన కంటికి వస్తుంది.
దిశ
క్షితిజ సమాంతర వైవిధ్యాలు రెండు రకాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. ఇసో (Eso-) మధ్యరేఖ వైపుగా లోపలికి లేదా వివాదాస్పదమైన వ్యత్యాసాలను వివరిస్తుంది. ఎక్సో (Exo-) బాహ్య లేదా విపరీతమైన భ్రమణాన్ని వివరిస్తుంది. లంబ భేదాలు కూడా రెండు రకాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. కంటికి హైపర్ అనే పదం అంటే ఒక కంటి యొక్క చూపు కంటే తోటి కన్ను చూపు ఎక్కువగా ఉంటుంది అని అయితే హైపో (Hypo-) ఒక చూపును సూచిస్తుంది, దీని దృశ్యం తక్కువగా దర్శకత్వం వహిస్తుంది. సైక్లో విమోటన మెల్లకన్నును సూచిస్తుంది, కళ్లు పూర్వ-పృష్ఠ అక్షం చుట్టూ తిరుగుతూ ఉన్నప్పుడు తప్పుగా ఏర్పడటానికి అవకాశం ఉంది, చాలా అరుదుగా ఉంటుంది.
నామకరణం
దిశాత్మక ఆదిప్రత్యయాలు వివిధ రకాలైన మెల్లకన్నును వివరించడానికి -ప్రోపియా (-tropia), -ఫొరియాతో (-phoria) కలిపి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, ఒక రోగి యొక్క ఎడమ కన్ను ఎల్లప్పుడూ కుడివైపు కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు స్థిరమైన ఎడమ హైపర్ట్రోపియా (hypertropia) ఉంటుంది. అడపాదడపా కుడి ఎసొట్రోపియా (esotropia) ఉన్న ఒక రోగికి అప్పుడప్పుడు ముక్కు వైపు గందరగోళంగా కుడి కన్ను మరలుతూ ఉంటుంది, కానీ ఇతర సమయాల్లో ఎడమ కన్ను యొక్క చూపులతో దాన్ని సర్దుబాటు చేయవచ్చు. తేలికపాటి ఎక్సోఫోరియా (exophoria) ఉన్న రోగి సాధారణ పరిస్థితులలో కళ్ల యొక్క కలయికను కొనసాగించవచ్చు, కానీ వ్యవస్థ దెబ్బతింటున్నప్పుడు, కళ్ళ యొక్క విశ్రామ భంగిమలో కొద్దిగా భిన్నంగా ఉంటుంది.
ఇతర పరిశీలనలు
మెల్లకన్నును క్రింది విధంగా వర్గీకరించవచ్చు:
నాన్-పారెటిక్ (Non-paretic) మెల్లకన్నుసాధారణంగా సంయోగమైనది. చాలా రకాల శిశువుల, చిన్ననాటి మెల్లకన్ను సంయోగమైనది. పారెటిక్ (paretic) మెల్లకన్ను అనేది అవాంఛనీయమైనది కావచ్చు. అసంయోగిత మెల్లకన్ను దాదాపు ఎల్లప్పుడూ కంటి కదలిక యొక్క పరిమితి లేదా కంటి కండర పరేసిస్ (paresis) వలన వచ్చే కంటి భ్రమణాల పరిమితి వలన సంభవిస్తుంది. అద్వితీయమైన మెల్లకన్ను త్రికోణాకార కళ్లద్దాల ద్వారా పూర్తిగా సరిదిద్దబడదు, ఎందుకనగా కళ్ళకు వేర్వేరు కోణాల్లో సమపార్శ్వీయ దిద్దుబాటు అవసరమవుతుంది. ఎసో- (eso-) లేదా ఎక్సో- (exo-) రకమైన సరికాని మెల్లకన్ను "వర్ణమాల నమూనాలు" గా వర్గీకరించబడ్డాయి: ఇవి చూపులు పైకి లేదా క్రిందికి కదులుతున్నప్పుడు కలయిక లేదా భిన్నత్వం యొక్క పరిధిపై ఆధారపడి Y- లేదా X- నమూనా, A- లేదా V- లేదా అరుదుగా λ- అని సూచించబడ్డాయి. వర్ణమాలలోని ఈ అక్షరాలను సంబంధిత అక్షరానికి సారూప్యతను కలిగి ఉన్న కణ చలనము యొక్క నమూనాను సూచిస్తాయి: A- నమూనాలో (సాపేక్షికంగా మాట్లాడటం ద్వారా) చూపులు పైకి ఎగిరినప్పుడు ఎక్కువ కలయిక, అవి క్రిందికి మళ్ళి ఉన్నప్పుడు మరింత భిన్నత్వం కనిపిస్తుంది, కానీ V- నమూనాలో అందుకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది, λ-, Y-, X- నమూనాలలో మధ్యస్థస్థానంలో మెల్లకన్ను కొంచము లేదా అసలు లేకపోవడం జరుగుతుంది, కానీ అక్షరం యొక్క "ఆకారం" పై ఆధారపడి, పైకి లేదా కిందకి ఉన్న స్థానాల్లో ఒకటి లేదా రెండు కళ్ళలోనూ ఎక్కువగా విభేదాలు ఉంటాయి.
సరికాని మెల్లకన్ను రకాలు: డ్యూనే సిండ్రోమ్ (Duane syndrome), క్షితిజసమాంతర కంటి పక్షవాతం, అసాధారణమైన కండరాల పుట్టుకతోన్న తంతీకరణం. కళ్ళు విచలనం పెద్దదిగా, స్పష్టంగా ఉన్నప్పుడు, కళ్ళ యొక్క దృష్టి రేఖల మధ్య విచలనం కోణం గురించి సూచిస్తూ, మెల్లకన్నును పెద్ద కోణంగా పిలుస్తారు. తక్కువ తీవ్రత కలిగిన కంటి మలుపులున్న మెల్లకన్నును చిన్న కోణంగా పిలుస్తారు. రోగి సుదూర లేదా సమీప లక్ష్యాన్ని చూస్తున్నారా అనేదానిపై మెల్లకన్ను యొక్క కోణం ఆధారపడి ఉంటుంది.
కంటి అమరికను శస్త్రచికిత్స ద్వారా సరిదిద్దడంతో వరుసగా వచ్చిన మెల్లకన్నును క్రమానుగత మెల్లకన్ను అని పిలుస్తారు.
అవకలన రోగనిర్ధారణ
మిధ్యామెల్లకన్ను అనేది మెల్లకన్ను యొక్క తప్పుడు ప్రదర్శన. ఇది శిశువులలో, పసిపిల్లలలో ముక్కు యొక్క వంతెన విస్తృతంగా, చదునైనదిగా ఉన్న వారిలో ఉంటుంది, కంటిలోని శ్వేతపటలం తక్కువ ఉండడం అనేది నాసికాస్పదంగా కనిపించడం వలన ఎస్సోట్రోపియా కనిపించడానికి కారణం అవుతుంది. వయస్సుతోపాటు, పిల్లల ముక్కు యొక్క వంతెన సన్నగిల్లుతుంది, కళ్ళ మూలలోని మడతలు తక్కువ ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి.
రెటినోబ్లాస్టోమా (Retinoblastoma), అనగా కంటిపొర కను గ్రుడ్డునుండి విడిపోవుట, కూడా కంటి నుండి అసాధారణ కాంతి ప్రతిబింబంకు దారి తీయవచ్చు.
నిర్వహణ
ఇతర ద్వినాది దృష్టి లోపాలు మాదిరిగానే, అన్ని దూరాలలో, చూపుల దిశలలో ప్రాధమిక లక్ష్యం ఏమిటంటే సౌకర్యవంతమైన, ఒకే, స్పష్టమైన, సాధారణ దూరదృష్టిని కలిగి ఉండడం.
కళ్ళు దుష్ప్రవర్తనకు కారణాన్ని బట్టి సాధారణంగా కళ్ళజోడు, కంటి వైద్యం, శస్త్రచికిత్స కలయికతో మెల్లకన్నుకు చికిత్స చేయొచ్చు.
చిన్నదిగా, మొదట్లో కనుగొనబడినప్పుడు అంబ్లియోపియా (amblyopia) (పేలవమైన దృష్టితో ఉన్న కన్ను) ను తరచుగా కంటి పట్టీ ఉపయోగించడం ద్వారా, / లేదా దృష్టి చికిత్స ద్వారా సరిదిద్దవచ్చు, కంటి పట్టీల ఉపయోగంతో మెల్లకన్ను యొక్క కోణం మార్చడానికి అవకాశం లేదు.
కళ్లద్దాలు
సన్నిహిత ఎసొట్రోపియా (esotropia) సందర్భాలలో దూరదృష్టి గల కళ్ళను దృష్టి సారించే ప్రయత్నంలో కళ్ళు లోపలికి వస్తాయి, మెల్లకన్ను యొక్క ఈ రకమైన చికిత్సలో తప్పనిసరిగా వక్రీభవన దిద్దుబాటు ఇమిడి ఉంటుంది, ఇది సాధారణంగా దిద్దుబాటు అద్దాలు లేదా కంటి ఉపరితలం పై అమర్చు అద్దాల ద్వారా జరుగుతుంది, ఈ సందర్భాలలో శస్త్రచికిత్స అమరిక వంటి దిద్దుబాటు కంటి మలుపును పరిష్కరించకపోతే మాత్రమే పరిగణించబడుతుంది.
బలమైన అనిసోమెట్రోపియా (anisometropia) విషయంలో, కళ్లద్దాలపై కంటి ఉపరితలం పై అమర్చు అద్దాలు ఉత్తమంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే పరిమాణ భేదాలు (ఒక కంటితో కనపడని వస్తువు యొక్క కొలత) కారణంగా దృశ్యపరమైన అసమానతల సమస్యను వాటిని ఉపయోగించడం ద్వారా తప్పించుకుంటారు, ఎందుకంటే దానిలో రెండు కళ్ళ యొక్క వక్రీభవన శక్తి చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. అనిసోమెట్రిక్ (anisometric) అంబలియోపియా (amblyopia) తో ఉన్న మెల్లకన్ను పిల్లలకి కొన్ని సందర్భాల్లో మెల్లకన్ను శస్త్రచికిత్స చేపట్టడానికి ముందు వక్రీభవన శస్త్రచికిత్స ద్వారా వక్రీభవన లోపం కళ్ల సంతులనం జరిగింది.
వ్యక్తి శిశువుగా ఉన్నప్పుడు మెల్లకన్ను యొక్క ప్రారంభ చికిత్స అంబ్లియోపియా (amblyopia), లోతు దృష్టి సమస్యల యొక్క అభివృద్ధి అవకాశం తగ్గిస్తుంది. ఏదేమైనా, యాదృచ్ఛిక నియంత్రిత ట్రయల్స్ యొక్క సమీక్ష ద్వారా మెల్లకన్నును నివారించడానికి దిద్దుబాటు గ్లాసుల ఉపయోగించడం ఉనికిలో ఉన్న పరిశోధనచే మద్దతు ఇవ్వబడలేదు. పట్టీల, దిద్దుబాటు అద్దాల లాభం కలిగి ఉంటే చాలామంది పిల్లలు చివరకు అంబలియోపియా (amblyopia) నుండి కోలుకుంటారు. ఒక క్లిష్టమైన కాలానికి చికిత్స చేయకపోతే, సుమారు ఏడు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేలోపు చేయకపోతే అంబ్లియోపియా (amblyopia) దీర్ఘకాలంగా శాశ్వతంగా మిగిలిపోయే అవకాశం ఉంది. ఏది ఏమయినప్పటికీ ఇటీవలి అభిప్రాయాలు ఈ అభిప్రాయాన్ని సవాలు చేయటానికి, వయోజనుల్లో స్టీరియోప్సిస్ రికవరీ (stereopsis recovery) కోసం ఒక కీలకమైన కాలం యొక్క పూర్వ భావనను స్వీకరించడానికి కారణం ఇవ్వబడ్డాయి.
దుష్ప్రవర్తన ఉన్న కళ్ళు ఇప్పటికీ దృశ్యమాన సమస్యలను సృష్టించగలవు. మెల్లకన్నుకు చికిత్స చేయనప్పటికీ, పట్టక కటకములు కొంత తాత్కాలిక సౌకర్యాన్ని అందించటానికి, ద్వంద్వ దృష్టిని నివారించడానికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
శస్త్రచికిత్స
మెల్లకన్ను శస్త్రచికిత్స కళ్ళను కురచ చేయడం, పొడవు చేయడం, లేదా ఒకటి లేదా అంత కంటే ఎక్కువ అసాధారణ కంటి కండరాల స్థానం మార్చడం ద్వారా కళ్ళను సరిచేస్తుంది. సాధారణంగా ఒక గంటలో ఈ విధానం అమలు చేయబడుతుంది, స్వస్థత కోసం ఆరు నుండి ఎనిమిది వారాల సమయం అవసరం అవుతుంది. శస్త్రచికిత్స ప్రారంభ కాలం లో కంటి అమరిక యొక్క శుద్ధీకరణకు అనుమతించడానికి సర్దుబాటు పొరలు ఉపయోగించబడతాయి.
ద్వంద్వ దృష్టి అరుదుగా సంభవిస్తుంది, ముఖ్యంగా శస్త్రచికిత్స తర్వాత, దాని కారణంగా వచ్చే దృష్టి నష్టం చాలా అరుదు. అద్దాలు దృష్టి సారించడానికి వ్యక్తి యొక్క ప్రతిచర్యను మార్చడం ద్వారా స్థానాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. పట్టకాలు కాంతి యొక్క మార్గమును మార్చుతుంది, అందువలన చిత్రాలను మార్చుకుంటుంది, కంటిని కదిలిస్తుంది, కంటి స్థితిలో మార్పును అనుకరిస్తుంది.
ఔషధ ప్రయోగం
ఔషధ ప్రయోగం కొన్ని పరిస్థితులలో మెల్లకన్ను కొరకు ఉపయోగిస్తారు. 1989 లో, యుఎస్ ఎఫ్డిఏ (US FDA) 12 ఏళ్ళ వయస్సుకు పైగా ఉన్న రోగులలో మెల్లకన్ను కొరకు బోటులినమ్ టాక్సిన్ (Botulinum toxin) చికిత్సను ఆమోదించింది. సాధారణంగా పెద్దల్లో ఈ చికిత్సను ఉపయోగిస్తారు, దీనిని పిల్లల చికిత్స కోసం కుడా ఉపయోగిస్తారు, ప్రత్యేకంగా శైశవ ఎసోట్రోపియా (esotropia) ద్వారా ప్రభావితం అయిన పిల్లల్లో దీనిని ఉపయోగిస్తారు. శరీరజన్య విషము బలమైన కండరాలలో చొచ్చుకుపోతుంది, దీని వలన తాత్కాలిక, పాక్షిక పక్షవాతం ఏర్పడుతుంది. పక్షవాతం వచ్చిన తర్వాత చికిత్స మూడు నుంచి నాలుగు నెలల తర్వాత పునరావృతం కావాలి. ద్వంద్వ దృష్టి, వేలాడే కనురెప్పను, అతిశోధనం, ఏ ప్రభావం లేకపోవడం వంటివి సాధారణ దుష్ప్రభావాలుగా ఉన్నాయి. వాటి దుష్ప్రభావాలు సాధారణంగా మూడు నుండి నాలుగు నెలలలో కూడా పరిష్కరించబడతాయి. బోటులినుం టాక్సిన్ (Botulinum toxin) చికిత్స ద్వంద్వ దృష్టి ఉన్నవారికి మెల్లకన్ను శస్త్రచికిత్స వలె అదేవిధంగా విజయం సాధించిందని, ద్వినాది దృష్టి లేనివారికి శస్త్రచికిత్స కంటే తక్కువ విజయవంతమైనట్లు నివేదించబడింది.
రోగనిరూపణ
మెల్లకన్ను పుట్టుకతో వచ్చినప్పుడు లేదా బాల్యంలో వృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, అది మెదడువాపును కలిగించవచ్చు, దీనిలో మెదడు వివాదాస్పద కన్ను నుండి ఉత్పాదకాన్ని విస్మరిస్తుంది. అంబ్లియోపియా (amblyopia) చికిత్సతో కూడా, స్టీరియోబ్లైండ్నెస్ (stereoblindness) ఏర్పడవచ్చు. మెల్లకన్ను సౌందర్య సమస్యగా ఉండవచ్చు. ఒక అధ్యయనంలో 85% వయోజన స్ట్రాబిసస్ రోగులు "వారి మెల్లకన్ను కారణంగా వారు పని, పాఠశాల, క్రీడలతో సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారని నివేదించారు. " ఇదే అధ్యయనంలో 70% మెల్లకన్ను "తమ స్వీయ చిత్రంపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపింది" అని తెలిపింది. " కొన్నిసార్లు కళ్ళు నిఠారుగా అవ్వడం కోసం రెండవ శస్త్రక్రియ అవసరం..
మూలాలు
వర్గం:కంటి వ్యాధులు
సంతోషిమాత
సంతోషిమాత (హిందీ: संतोषी माता) హిందూ దేవత. సంతోషం, సంతృప్తికి సంతోషిమాత అధిదేవతగా పరిగణిస్తారు. ఆమెను ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశం, నేపాల్ మహిళలు ఎక్కువగా పూజిస్తారు. స్త్రీలు వరుసగా 16 శుక్రవారాల్లో చేసే సంతోషి మా వ్రతంతో అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు.
ఆమె దుర్గాదేవి అవతారం అని భక్తుల విశ్వాసం. హిందూ సనాతన ధర్మంలో సంతోషిమాత పూజకు విశిష్ట స్థానం ఉంది. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలోని వారు శుక్రవారం సంతోషిమాతను పూజిస్తారు. పులుపు తినకూడదు అని నియమం ఉంది. 1975లో వచ్చిన జై సంతోషి మా అనే హిందీ సినిమా వల్ల సంతోషి మాత బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. సంతోషిమాత వ్రతకథను ఇతివృత్తంగా ఈ సినిమాని చిత్రీకరీంచారు. ఇందులో సత్యవతి అనే భక్తురాలు సంతోషిమాత వ్రతం చేయడం వల్ల సౌభాగ్యాన్ని పొందుతుంది. సంతోషిమాత వినాయకుని మానసపుత్రిక.
దేవాలయాలు
భారతదేశం అంతటా, విదేశాలలో అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఉత్తరాదిన సంతోషిమాతకు విపరీతమైన ఆదరణ ఉన్నా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లోనూ సంతోషిమాత ఆలయాలున్నాయి. కాగా ప్రసిద్ధి చెందిన శ్రీ సంతోషి మాతా మందిరాలు కొన్ని..
మూలాలు
వర్గం:హిందూ దేవతలు
నీటి కాసులు
ప్రపంచ గ్లకోమా వారం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2022 మార్చి 6 నుంచి 12 వరకు ప్రపంచ గ్లకోమా వారోత్సవాలు జరగనున్నాయి.
షోడశి - రామాయణ రహస్యములు
షోడశి - రామాయణ రహస్యములు, గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ రచించిన ఒక ఆధ్యాత్మిక సాహితీ విశ్లేషణాత్మక రచన. వ్యాస సంకలనం. సరళమైన గ్రాంధిక భాషలో వ్రాయబడిన ఈ రచన రామాయణ మహాభారతాల గురించి కొన్ని విశేషాల సంగ్రహం. ఇవి ముందుగా 1965లో ఆంధ్రప్రభ దినపత్రిక సారస్వతానుబంధంలో ప్రచురింపబడ్డాయి. జ్యోత్స్న ప్రచురణల ద్వారా 1967లో పుస్తక రూపంలో వెలువడ్డాయి. మరల 1980లోను, 2000 లోను పునర్ముద్రింపబడ్డాయి. ఈ పుస్తకంలో రెండు ప్రధాన విషయాలు - (1) సుందరకాండ, దాని పేరు, అందులో కుండలినీయోగ రహస్యము (2) మహాభారతం తరువాత రామాయణం వ్రాయబడిందన్న కొందరు విమర్శకులకు నిశితమైన విశ్లేషణాత్మకమైన జవాబు. వీటితోబాటు మరి కొన్ని వ్యాసాలున్నాయి.
నీటి కాసులు
మూలాలు
వర్గం:కంటి వ్యాధులు
షోడశి - రామాయణ రహస్యములు
ఎన్. రమేశన్ అనే ఐ.ఎ.ఎస్. అధికారి ముందుమాట ఉంది. అందులో రచయిత పరిశోధనాత్మక విశ్లేషణను, పాండిత్యాన్ని ప్రశంసించడమైంది. తరువాత శ్రీమాన్ గుండేరావు హర్కారే అనే సంస్కృత పండితుని ముందుమాట సంస్కతంలో వ్రాయబడింది. కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ పరిచయ పీఠిక ఉంది. అందులో రచయిత శర్మ పాండిత్యం ఎంత లోతైనదో, శ్రీవిద్యపై రచయితకు ఎంత చక్కని అవగాహన ఉన్నదో, ఈ రచనకై రచయిత రామాయణ మహాభారతాలను ఎన్నిసార్లు చదివి ఉండాలో ఊహిస్తూ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ రచయితను కొనియాడాడు.
తరువాత రచయిత "ముందొకమాట" అనే ఉపోద్ఘాతాన్ని వ్రాశాడు. అందులో సాహిత్యానికి (1) కవి (2) రసము అనే అంశాలు అత్యంత ప్రధానమైనవి అని రచయిత వివరించాడు. "వేదమునకేది పరమార్ధమో, శాస్త్రములకేది పరమార్ధమో, అదియే కావ్యమునకు పరమార్ధము. కనుకనే కవి, రసము అను తాత్విక పరిభాష సాహిత్యమున ప్రవేశించినది. ఈ దేశమునకు ఆనందము పరమార్ధము. ఇది ఆనంద భూమి" అని చెప్పాడు. అట్టి పరమార్ధముపై నిర్మింపబడిన ఈ దేశపు సంస్కృతి ఔన్నత్యాన్ని విస్మరించి పరసంస్కృతికై ప్రాకులాడడం సిద్ధాన్నాన్ని వదలుకొని భిక్షాటనం చేయడం వంటిదని చింతించాడు.
ఆ తర్వాత 2000 సంవత్సరంలో వచ్చిన 3వ ప్రచురణతో కొంత వెలుగులోకి వచ్చింది. కొన్ని సమీక్షలు వెలువడ్డాయి. మళ్ళీ 2013లో వెలువడ్డ ప్రచురణతో కాస్త ప్రజల్లోకి వెళ్ళింది.
ఈ 45 ఏళ్ళలో వచ్చిన విభిన్న సమీక్షలతో సమగ్రంగా సర్వాంగ సుందరంగా షోడశి ఈ-బుక్ మన ముందుకు వస్తోంది.
మానవాళికో పరమౌషధం... వాల్మీకీ ‘రామాయణం’
రామాయణం కథ ఒక పాఠ్యాంశంగా పిల్లల చేత చదివిస్తారు. సీతారాముల్ని ఆదిదంపతులుగా పెద్దలు కొలుస్తారు. ఇక పారాయణం సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు. వాల్మీకి రామాయణాన్ని ఒక సులభమైన కథగా చెప్పి ఊరుకున్నాడా? కాదంటున్నారు శేషేంద్రశర్మ.
వాల్మీకి రామాయణం అంతరాత్మ అవగతం అవడానికి శాస్త్ర పరిజ్ఞానం అవసరమని, అందులో రహస్యంగా దాగి వున్న రుషి హృదయం. శాస్త్ర పరిజ్ఞానం ద్వారానే ఆకళింపునకు లొంగుతుందని విశ్లేషించారు. మరి శాస్త్ర పరిజ్ఞానం అందరికీ అందేది కాదు కదా!
‘‘శాస్త్రములు పండితుల కొరకే’’ అన్న వాదం ‘‘కొందరు స్వార్థపరులైన పండితులు, కొందరు సోమరులైన పామరులు కలిసి చేసిన కుట్ర, కల్పించిన భ్రాంతి’’ అన్నది శేషేంద్రగారి నిశ్చితాభిప్రాయం. సాహిత్యం, శాస్త్రం పట్ల ఇలాంటి నిజాయితీ యుతమైన ప్రజాస్వామిక దృక్పథం ఉన్న శేషేంద్ర రామాయణంలో వాల్మీకి దాచిన రహస్యాల్ని ప్రజానీకానికి విడమరిచి చెబుతున్నారు. వాల్మీకి మహర్షి కుండలినీ యోగమనే పరమౌషధాన్ని మానవాళికి బహూకరించాడని, అనుష్టుప్‌ ఛందస్సులో ఉన్న వాల్మీకి కవిత ఆ ఔషధానికి తేనెపూత అనీ అనన్య అంతర్మథనంతో, అసాధారణ విద్వత్తుతో వ్యాఖ్యానించారు. రామాయణంలో వాల్మీకి ధ్యాన పద్ధతిని ప్రతిపాదించాడని, రామాయణం భారతంకంటే పూర్వ గ్రంథమనీ, వేదానికి రూపాంతరమనీ తేల్చి చెప్పారు. శేషేంద్రలోని అంతర్ముఖత్వం, పరిశీలాన్వేషణా చాతుర్యం రెండు పాయలుగా గ్రంథమంతటా విస్తరించాయి. ప్రతిభా పాండిత్యాల పారవశ్య పరిమళం గ్రంథమంతటా గుబాళిస్తుంది. ఋతుఘోష వంటి అరుదైన పద్యకావ్యం, మండే సూర్యుడు వంటి సంచలనాత్మక వచన కవితా సంకలనం వెలువరించిన శేషేంద్రలోని మంత్ర శాస్త్రం, వేదవాంగ్మయంలో విద్వాంసుడన్న కోణం ఈ గ్రంథం ద్వారా నేటితరం వాళ్ళు తెలుసుకోవచ్చు.
- వై.వసంత, ఆంధ్రప్రభ, ఆదివారం 24 ఆగస్టు 2014
సర్వకళా సంశోభితం
భారతీయ విమర్శనా సాహిత్యాన్ని ప్రపంచ వాజ్ఞ్మయంలో నిలువెత్తు నిలబెట్టిన అత్యుత్తమ గ్రంథమిది. ‘షోడశి’ అనేది మహామంత్రానికి సంబంధించిన నామం. ఈ పేరును బట్టే ఇదో అధ్యాత్మ ప్రబోధగ్రంథమని గ్రహించవచ్చు. వాల్మీకి శ్రీమద్రామాయణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంత శాస్త్రపరిజ్ఞానం అవసరమో ఈ గ్రంథం చదివితే తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, వైదికవాజ్ఞ్మయం మీద అధికారం ఉండాలి. శేషేంద్రశర్శగారి లోతైన పరిశీలనా దృష్టిని, పాండిత్యాన్ని సాక్షాత్తు...... కథాసందర్భం, పాత్రల మనోగతం, ఆనాటి కాలం, విశేషమైన శాస్త్ర పాండిత్యం, శబ్దాధికారం, వీటికి తోడు లౌకిక వ్యవహారాలు ఇన్ని తెలిస్తే కాని వాల్మీకి పదప్రయోగాలను అవగతం చేసుకోలేమని శర్మగారు తేటతెల్లం చేశారు. దీనికి మకుటాయమానం ‘నేత్రాతుర:’ అనే శబ్దం మీద నిర్వహించిన చర్చ. సుందరకాండ పేరులో విశేషం, కుండలినీ యోగం, త్రిజటా స్వప్న వృత్తాంతంలో గాయత్రీ మంత్ర రహస్యం, భారతాన్ని రామాయణానికి ప్రతిబింబంగా భావించడం ` ఇలా ఎన్నో విమర్శనా వ్యాసాలు.. ఇతరుల ఊహకు కూడా అందనివి ఇందులో  ఉన్నాయి. తెలుగు సాహితీ లోకం చేసుకున్న పుణ్యఫలం ఈ గ్రంథరాజం.
- విపుల, విశ్వకథా వేదిక, మే, 2014
ప్రప్రంచ సాహిత్య విమర్శలో, పరిశోధనలో రెండు మహోన్నత శిఖరాలు
మహాకవి శేషేంద్ర విరచిత షోడశి రామాయణ రహస్యములు, స్వర్ణహంస హర్షనైషద కావ్య పరిశీలన ప్రపంచ సాహితీ విమర్శలో రెండు మహోన్నత శిఖరాలు. సమకాలీన తెలుగు సాహిత్య ప్రజానీకానికి ముఖ్యంగా నేటి తరానికి తెలియని సత్యమిది. వాల్మీకి రామాయణంలో కుండలినీ యోగం, గాయత్రీమంత్రం తదితరాలు సాక్ష్యాత్కరించినట్లే శేషేంద్రకు హర్షుడి నైషధంలో మంత్రయోగ తంత్ర సంపుటి, శ్రీ మహాత్రిపుర సుందరి, చింతామణి తిరస్కరిణి మంత్రాలు సాక్ష్యాత్కరించాయి.
డిగ్రీల ఉత్పత్తి కేంద్రాలయిన మన విశ్వవిద్యాలయాలు రీసెర్చ్‌ పేరుతో టన్నుల కొద్దీ ‘‘సాలిడ్‌ వేస్ట్‌’’ కుమ్మరిస్తుండగా శేషేంద్ర మున్సిపల్‌ కమీషనర్‌ నౌకరీ చేస్తూనే ఋషిగా దార్శినిక పరిశోధనాత్మకత విమర్శ గ్రంథాలు సృజించారు.
ప్రచురణ రీత్యా షోడశి (1967) స్వర్ణహంస (1968) వెలువడ్డా రచనాకాలం దృష్ట్యా స్వర్ణహంస తొలికావ్యం. నన్నయ్య, శ్రీనాథ, మల్లినాథులకు దొరకని రహస్యాలు శేషేంద్రకు సాక్ష్యాత్కరించాయి. ఈ మహనీయత్రయం నైషథంలోని రహస్యాలను తనకు విడిచిపెట్టి వెళ్లడం తన పూర్వజన్మ పుణ్యఫలమని అంటారు శేషేంద్ర వినమ్రంగా.
"ఈ రెండు మహా కావ్యాలు, ఆనాడు కీ.శే. నీలంరాజు వెంకటశేషయ్య గారి సంపాదకత్వంలోని ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో 1963 నుంచి 1966 వరకూ ధారావాహికంగా, ఆదివారం సాహిత్యనుబంధంలో వెలువడ్డాయి. శేషేంద్ర పద్య, గద్య కావ్యాలన్నీ కూడా (సుమారు 6 పుస్తకాలు) ప్రభలో వెలువడ్డ తరువాతే పుస్తక రూపంలో ప్రచురితమయ్యాయి".
ఒక్కొక్కసారి మన మెదడులో ఓ మంచి సృజనాత్మకమైన ఆలోచనో, భళా అనిపించే ఉపాయమో తళుక్కుమంటుంటుంది. ఈ ఊహ ఇంతవరకూ ఎవరూ చేసుండకపోవచ్చు, ఈ కోణంలో ఎవరూ ఆలోచించి ఉండకపోచ్చు అనిపిస్తుంటుంది. కొందరు ఆ ఆలోచనలను ఆలోచన స్థాయిలోనే వదిలేస్తే, కొందరు వాటికి అక్షరరూపమో, కార్యరూపమో ఇస్తుంటారు. ఇటువంటి ఆలోచన మహాత్ములకు వచ్చినప్పుడు అది అద్భుత రూపాన్ని సంతరించుకుంటుంది. ఆ మహాత్ముడు ఏ కవో, రచయితో అయితే ఆ అద్భుతం అక్షరాకృతిదాల్చి మహాద్భుతంగా మనముందు సాక్షాత్కరిస్తుంది. అలా సాక్షాత్కరించిన ఓ మహాద్భుతం పేరు “షోడశి”. ఆ మహాద్భుత కర్త... మహాపండితుడు, కవి అయిన శ్రీ గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ గారు. ఆ అద్భుతావిష్కరణకు మూలకారణం పరమపావనమైన రామాయణం. ఆ మూలకారణంలో గంభీరాకృతిలో దాగున్నది…చిదగ్నికుండసంభూత అయిన జగన్మాత.
సుందరకాండ పారాయణ చేసేవారికి, ఆదిత్యహృదయం చదువుకునే వారికి రామాయణంలో కొన్ని శ్లోకాలైన నోటికొచ్చుంటాయి. నిజమైన ఉపాసకులు వాటి అర్థాలను తెలుసుకునే ప్రయత్నం కూడా చేసే ఉంటారు. అయితే పైకి కనపడే అర్థం కాకుండా రామాయణం నిండా గుప్తంగా మరేదో పరమార్థం నిక్షిప్తమై ఉందన్నది ఎందరో పెద్దలు చెప్పేమాట. 24,000 శ్లోకాల రామాయణంలో గాయత్రీ మంత్రం నిక్షిప్తమై ఉందన్నది ఋషులవంటివారు చెప్పిన మాట. బ్రహ్మాండపురాణం రామాయణాన్ని మంత్రమని, సుందరాకాండను సమస్త మంత్ర రాజోయమని చెప్పెనట. అయితే అంతటి ఈ రామాయణంలో ఇమిడి ఉన్న ఆ రహస్యమేమిటి. ‘ఇదే ఆ రహస్యం’ అని దృష్టాంతాలు చూపిస్తూ కచ్చితంగా ఎవరైనా చెప్పగలరా అన్న సందేహాలకు సమాధానమే ఈ “షోడశి”.
ఎప్పటినుండో ఈ పుస్తకాన్ని చదవాలన్న కుతూహలం ఉంటూనే ఉండేది. ఆ ఉత్సుకతకు మూలం ఈ పుస్తకం ఉపశీర్షిక - “రామాయణ రహస్యాలు”. ఇంకొక కారణం ఈ పుస్తకానికి విశ్వనాథవారు రాసిన పీఠిక. శేషేంద్రశర్మగారి జయంతికో, వర్థంతికో ఏదైనా టపా పెట్టాలనుకున్నప్పుడల్లా “షోడశి” నావంక మందస్మిత వదనంతో చూస్తున్నట్టే అనిపించేది. కొద్దిరోజుల క్రితం షోడశి (హిందీ) పుస్తకాన్ని కినిగెలో ప్రచురణ నిమిత్తం పంపించారు శేషేంద్రశర్మ గారి అబ్బాయి సాత్యకి గారు Saatyaki Sonof Seshendra Sharma. ఇదివరకే తెలుగు, ఇంగ్లీషు భాషలలో “షోడశి” కినిగెలో ఈ-పుస్తకంగా ప్రచురింపబడింది. ఈసారి మళ్ళా ఆ కవర్ పేజీ నా వంక చూసే సరికి...శ్రీరామాజ్ఞ అయ్యిందేమో అనిపించింది. చదవడం మొదలుపెట్టాను.
“ప్రాస్పంద తైకం నయనం సుకేశ్యా మీనాహతం పద్మ మివాహి తామ్రం” - తామర కొలనులో విహరించుచున్న చేప తోక తగిలి కదిలిన ఎర్ర తామర పువ్వు వలె సీత ఎడమ కన్ను అదరెనట. ఇది సీతాదేవికి కలిగిన శుభశకునమును చెప్పడం కోసం వాల్మీకి మహర్షి వాడిన ఉపమానం. అసలు ఈ పోలిక ఊహించుకుంటుంటేనే అమితానందం కలుగుతుంది. ఇటువంటి ఉపమానాలు రామాయణం నిండా ఎన్నో ఉన్నాయట. ఇటువంటి ఉపమానాలు వాడటంలో వాల్మీకి తరవాత స్థానం కాళిదాసుదేనంటారు రచయిత. ఆ మాట చదవగానే నాకెందుకో “కావ్యానందం”లోనో లేక “సాహిత్యోపన్యాసములు”లోనో విశ్వనాథ వారు కాళిదాసు అలంకార వైభవాన్ని చెబుతూ చెప్పిన ఒక శ్లోకభావం గుర్తుకు వచ్చింది…స్థూలంగా దాని భావం ఏమిటంటే... పార్వతీదేవి, పరమశివుణ్ణి పతిగా పొందడానికి శివోపచర్యలు చేస్తున్న సందర్భంలో..ఒకరోజు పార్వతీదేవి పరిగెత్తుకు వెళుతుంటే అనుకోకుండా పరమేశ్వరుడు తారసపడ్డాడట. అప్పుడు అమ్మవారు తన పరుగుని నిభాయించుకుని, సిగ్గుపడుతూ మెల్లిగా స్వామి పక్క నుండి వెళ్ళిపోయినదట. అదెట్లా ఉన్నదంటే ఉధృత నదీప్రవాహం ఒక మహాగిరిని గుద్దుకొని శాంతించి మెల్లిగా గిరికి ప్రక్కవైపుగా ప్రవహించినట్లుగా ఉందట. ఆ వాక్యాలు కనీసం పదిసార్లైనా మళ్ళీమళ్ళీ చదువుకున్నాను అప్పట్లో. ఇప్పటికీ గుర్తుచేసుకుంటూనే ఉంటాను. అసలు కాళిదాసుకి స్ఫూర్తి వాల్మీకేనంటారు శేషేంద్రశర్మ గారు. అందుకు మేఘసందేశంలోని ఎన్నో వర్ణనలు రామాయణం నుండి తీసుకున్నవేనంటూ సోదాహరణంగా నిరూపిస్తారీ రచనలో.
ఇక సుందరకాండ కుండలినీ యోగమని, లంకానగరం మూలాధారమని, సీతాదేవియే కుండలినీశక్తి అని, స్వామి హనుమే కుండలినీ యోగము అనుష్ఠించు యోగి అని వేదోపనిషత్తులనుండి మంత్రశ్లోకాలను ఉదహరిస్తూ నిరూపిస్తారు.
వాల్మీకి అశోకవనంలో ఉన్న సీతను “వేష్యమానాం తథావిష్టాం పన్నగేంద్ర వధూమివ” అని వర్ణించాడట. అంటే ఆమె ఆడుపామువలె చుట్టుకుని ఉన్నదట… సీతమ్మవారు కుండలినీ శక్తి అని చెప్పడానికి రచయిత చెప్పిన ఎన్నో ఉదాహరణలో ఇది ఒకటి.
హనుమ సాక్షాత్ శ్రీవిద్యోపాసకులలో ఒకడైన నందీశ్వరభగవానుడనే అంటారు రచయిత. అందుకే ఇంద్రజిత్తు హనుమంతుని బంధించి రావణుని వద్దకు తీసుకుని వచ్చినప్పుడు - రావణుడు హనుమను జూచి, “కిమేష భగవాన్నందీ భవే త్సాక్షా దిహాగతః”అనెను. అంటే - సాక్షాత్ నందిభగవానుడే ఇక్కడకు వచ్చెనా అనుకొనెను.
ఇక త్రిజటా స్వప్నము సాక్షాత్ గాయత్రీ మంత్రమేనట. త్రిజటకు కలలో నాలుగుసార్లు శ్రీరామచంద్రుడు కనపడతాడు. ఆ నాలుగుసార్లు నాలుగు విధాలుగా రకరకాల వాహనాలలో కనపడతాడు. ఆ నాలుగు కలలు కూడా ఈ త్రిజటా స్వప్నం గాయత్రీ మంత్రమే అని చెబుతాయి.
మొదటిసారి కనిపించిన రాముడు ఏనుగు దంతాలతో చేసినదీ, వేయి హంసలు పూన్చినది, ఆకాశ మార్గమున పోవునట్టిది అగు పల్లకీ ఎక్కి వచ్చాడట. ఈ శ్లోకములో గజదంతమయి అనుచోట గజ శబ్దము చేత ఎనిమిది అని చెప్పి గాయత్రి అష్టాక్షరి అను విషయం సూచింపబడినది. దంత శబ్దముచేత గాయత్రీ మంత్రము యొక్క మొత్తం అక్షరాలు 32 అని చెప్పబడినదట. ఇలా ఇంకా ఎన్నో ప్రమాణములతో ఆ నాలుగు స్వప్నాలనూ వివరిస్తూ త్రిజటా స్వప్నము గాయత్రీ మంత్రమేనని నిస్సందేహంగా చెబుతారు. నిజానికి త్రిజట అనునది గాయత్రికి చెప్పబడిన వేయి నామములలో ఒకటి కూడానట.
సుందరకాండమే రామాయణ హృదయము. సుందరకాండ హృదయము త్రిజటా స్వప్నము. ఈ త్రిజటా స్వప్నము రామాయణములో ఉన్న 24 వేల శ్లోకాలకి మధ్యలో ఉన్నదట. ఇది అత్యంత శక్తివంతము పవిత్రము అయిన గాయత్రీ మంత్రమగుట చేతనే ఇలా రామాయణ హృదయస్థానంలో వాల్మీకి మహర్షి నిక్షేపించారన్న రచయిత మాటకు కవిసమ్రాట్ దగ్గరనుండి నావంటి అర్భకుని వరకూ అందరూ ఆనందంగా తలాడించవలసినదే.
ఇంకా మహాభారతం రామాయణానికి ప్రతిబింబమని, శాకుంతలమందలి నాందీశ్లోకము దేవీస్తోత్రమేనని ఎన్నో శ్లోకాలను ఉటంకిస్తూ ఋుజువు చేస్తారు.
రామాయణం కంటే భారతమే పురాతనమన్న వాదనను ఖండిస్తూ శేషేంద్రశర్మ గారు ఉదహరించిన విషయాలు ఒకప్రక్క ఆశ్చర్యాన్ని మరోప్రక్క ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. అయితే రామాయణమున విష్ణుపారమ్యము కంటే ఇంద్రపారమ్యమే ఎక్కువ ఉన్నదన్న రచయిత భావనతో మాత్రము విశ్వనాథవారు విభేదించినట్లు ఆయన రాసిన ముందుమాట వలన తెలుస్తుంది.
ఈ “షోడశి”లో ఆయన పేర్కొన్న ఒక్కొక్క విషయాన్ని ఋుజువుచేయడానికి లలితాసహస్రం భాస్కరరాయలవ్యాఖ్య నుండి, సౌందర్యలహరి లక్ష్మీధరవ్యాఖ్య నుండి, తైత్తరీయ, కఠ ఉపనిషత్తులనుండి, పరాశరసంహితనుండి, వేదాలనుండి ఇలా శేషేంద్రశర్మగారు ఉదహరిస్తున్న శ్లోకాలను వాటి భావాలను చదువుతుంటే కొన్ని పదులసార్లు ఆయనలో ఉన్న సరస్వతికి మోకరిల్లుతుంటాం.ఈయన కచ్చితంగా ఋషే అన్న భావనను మనస్సులో స్థిరపరచుకుంటాం.
“భారత రామాయణములను కలిపి వీరు చదివినట్లు చదివిన సంఖ్య లేదనియే చెప్పవలెను. మహామేధావులైన వారితో నిండియుండిన యీ ప్రపంచములో లేరనుటకు వీలులేదు గాని యున్నచో భారతదేశమున నొకరిద్ద రుందురేమో!” అని శేషేంద్రశర్మ గారి కోసం విశ్వనాథవారన్న మాటలు గుర్తుచేసుకుంటూ, శేషేంద్రశర్మగారికి మరొక్కసారి నమస్కరించుకుంటూ స్వస్తి!
వ్యాసాలు - విషయ సంక్షిప్తం
ఈ రచనలో ఉన్న వ్యాసాలు
మావల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
మావల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని 48 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం రాయిగఢ్, పూణె జిల్లాల పరిధిలో 06 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పడింది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఖూనీ దర్వాజా
ఖూనీ దర్వాజా (ఆంగ్లం :Khooni Darwaza (హిందీ : खूनी दरवाज़ा, ఉర్దూ خونی دروازہసాహిత్య పరంగా "రక్తసిక్త తలుపు"), ఇంకనూ దీనికి లాల్ దర్వాజా (Red Gate) (హిందీ : लाल दरवाज़ा ) అనీ వ్యవహరిస్తారు. ఢిల్లీగేట్‌ బహాదుర్ షా మార్గ్ లో ఉండే ఈ దర్వాజా (ద్వారం) ను ఢిల్లీ రాజు షేర్షా సూరి నిర్మించాడు. అప్పట్లో ఏర్రకోట దారుల్లో ఇది ప్రధాన దర్వాజాగా పేరు పొందింది. మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం సమయంలో చివరి మొగల్ రాజు బహాదుర్ షా జఫర్ ఇద్దరు కుమారులు మిర్జాముగల్, ఖిజ్ సుల్తాన్, కూతరు మిర్జా అబుక్వర్‌లను కూడా కెప్టెన్ విలియం హడ్సన్ ఇక్కడే అరెస్టు చేశాడు. అనంతరం 1857, సెప్టెంబరు 22న అంగ్లేయుల సైనిక బెటాలియన్ బెల్‌గాడి నుంచి ఏర్రకోటకు రాజకుమారులతోపాటు యువరాణిని తీసుకుని వస్తుండగా. వీరిని చూసేందుకు ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో వచ్చారు. వారు రాజకుటుంబీకులను విడిపిస్తారని భావించిన కెప్టెన్ హడ్సన్ ముగ్గురిని తుపాకీలతో కాల్చి దర్వాజాకు వేలాడతీయించాడు. అప్పటి నుంచి ఈ గేట్‌కు ఖూనీ దర్వాజా అని పేరు వచ్చినట్టు చరిత్ర చెబుతోంది. ఖూనీ దర్వాజా (రక్తంతో కూడిన తలుపు) కామన్వెల్త్ క్రీడల సందర్భంలో సందర్శకులను ఆకట్టుకునే క్రమంలో ముందు వరుసలో ఉంటుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. విదేశీ పర్యటకులను పూర్తిస్థాయిలో ఆకర్షించేందుకు ఖూనీ దర్వాజాకు మెరుగులు దిద్దాలని పురాతత్వ విభాగం నిర్ణయించింది. ఈ ఖూనీ దర్వాజా ఢిల్లీ గేట్ ప్రాంతంలోని అంబేద్కర్ స్టేడియం, మౌలానా ఆజాద్ మెడికల్ కాలేజీ మధ్యలోని బహదూర్ షా మార్గ్ ‌లో రెండతస్తుల కట్టడం. ఇందులో కొన్నేళ్ల కిందట ఓ మెడికల్ విద్యార్థినిపై సామూహిక అత్యాచారం జరిగింది. ఆ తర్వాత ఈ కట్టడానికి గేట్లుమూసి తాళం వేశారు.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ వర్గం:భారత్‌లోని గేట్లు
గేమ్ ఛేంజర్
గేమ్‌ ఛేంజర్‌ 2023లో తెలుగులో రూపొందుతున్న పొలిటికల్‌ యాక్షన్ థ్రిల్లర్‌ సినిమా. శ్రీవెంకటేశ్వరా క్రియేషన్స్‌ బ్యానర్‌పై దిల్‌రాజు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎన్. శంకర్‌ దర్శకత్వం వహిస్తుండగా ఎస్.ఎస్. థమన్‌ సంగీతం అందించాడు. రామ్ చరణ్, కియారా అద్వాణి, ఎస్.జె.సూర్య, సునీల్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టైటిల్‌ను రామ్‌చరణ్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా 2023 మార్చి 27న ఖరారు చేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2023 తెలుగు సినిమాలు
మేమ్ ఫేమస్
కథ
మయి అలియాస్ మహేశ్ (సుమంత్ ప్రభాస్), బాలి అలియాస్ బాలకృష్ణ (మౌర్య చౌదర్య), దుర్గ (మణి ఏగుర్ల) చిన్నప్పటి నుంచి మంచి స్నేహితులు. బండనర్సింపల్లిలో అల్లరి చిల్లరగా తిరుగుతూ జీవితాన్ని సరదాగా గడిపేస్తుంటారు. ఊరిలో ప్రతి ఒక్కరితో తిట్టించుకున్న ఈ ముగ్గురూ ఎలాగైనా ఫేమస్ అయ్యి అందరితో శభాష్ అనిపించుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటారు. ఈ క్రమంలో పంచాయతీ ప్రెసిడెంట్ జింక వేణు (కిరణ్ మచ్చా), అంజి మామ (అంజి మామ మిల్కూరి వాళ్లకు ఎలా సహాయపడ్డారు. మయి, మామ కూతురు మౌనిక (సార్య లక్ష్మణ్)తో అతడి ప్రేమ కథ ఏమిటి? ఫేమస్ కావడానికి మయి తన మిత్రులతో కలిసి ఏం చేశాడు? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:2023 తెలుగు సినిమాలు
కౌసల్య (గాయని)
కౌసల్య తెలుగు సినీ నేపథ్యగాయని. సొంత ఊరు గుంటూరు. నాగార్జున సాగర్‌లోని సెయింట్ జోసెఫ్ స్కూల్లో పదో తరగతి వరకు చదివింది. మిగతా చదువంతా వివిధ చోట్ల సాగింది. గుంటూరులోని మహిళా కళాశాలలో ఇంగ్లీషు సాహిత్యంతో పాటు కర్ణాటక సంగీతంలో డిగ్రీ పొందింది. ఆ తరువాత పద్మావతి విశ్వవిద్యాలయంలోశాస్త్రీయ సంగీతంలో పీజీ చేసింది. చిన్ననాటి స్నేహితుడు వృత్తిరీత్యా ఇంజనీరు అయిన బాలసుబ్రహ్మణ్యంను ఇంటర్‌లో ప్రేమించి పెళ్లిచేసుకుంది. వారికి ఒక అబ్బాయి. ఆమె పాడిన పాటల్లో రా..రమ్మని రారా రమ్మని, ''లంచ్‌కొస్తావా.. మంచుకొస్తావా ,వల్లంకి పిట్టా.. వల్లంకి పిట్టా..'' లాంటి 300 పాటలు పాడారు. పాడుతా తీయగా ఫైనల్‌లో ఓడిపోయింది. తొలి అవకాశం నీకోసం సినిమాలో వచ్చింది. సత్యభామలో 'గుండెలోన' అనే పాటకు నంది అవార్డు వచ్చింది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయనీమణులు వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళా గాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
శ్రేయాస్ తల్పాడే
శ్రేయాస్ తల్పాడే (జననం 27 జనవరి 1976) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత. ఆయన 2002లో హిందీ సినిమా ఆంఖే ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి హిందీ, మరాఠీ సినిమాల్లో నటించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1976 జననాలు
అసుర సంధ్య - మాల్కం ఎక్స్ ఆత్మకథ
right|thumb|150px|"అసుర సంధ్య" పుస్తకం ముఖచిత్రం అసుర సంధ్య - మాల్కం ఎక్స్‌ ఆత్మకథ అనే పుస్తకం తెలుగులో ప్రచురింపబడిన ఒక అనువాద రచన. దీనికి ఆంగ్ల మూలం ప్రఖ్యాత రచయిత ఎలెక్స్ హేలీ వ్రాసిన "ఆటోబయోగ్రఫీ ఆఫ్ మాల్కమ్ ఎక్స్". ఆఫ్రికన్ సంతతికి చెందిన అమెరికా ముస్లిం మత ప్రచారకుడు, మానవహక్కుల పోరాట కార్యకర్త మాల్కం ఎక్స్ జీవితచరిత్ర ఈ రచనలోని ఇతివృత్తం. తెలుగు అనువాదం చేసినవారు యాజ్ఞి
అలెక్స్ హేలీ వ్రాసిన మరొక చరత్రాత్మక నవల రూట్స్ మరింత ప్రసిద్ధమైనది. ఆ రచనను కూడా ఏడు తరాలు అనే పేరుతో తెలుగులోనికి అనువదించారు.
పరిచయం
అసుర సంధ్య : ఆర్థిక స్వావలంబనే అసలు పరిష్కారం అనే శీర్షికతో దుప్పల రవి కుమార్ వ్రాసిన పరిచయం ఇలా ఉంది.
కొన్ని పుస్తకాలకు నిజానికి విపులమైన పరిచయం అవసరం లేదు. మరెవ్వరూ చెప్పలేన్ని విషయాలు మనకు స్వయంగా ఆ పుస్తకాలే తెలియజెప్తాయి. అలాంటి అరుదైన పుస్తకాలలో ఒకటి “అసుర సంధ్య“. అలెక్స్ హేలీ రచించిన ఈ పుస్తకానికి తెలుగు అనువాదం ఇంత ఆలస్యంగా వెలువడడం అంతు చిక్కని విషయం. తెలుగు సాహితీ ప్రపంచంలోకి ఇప్పటికైనా వచ్చినందుకు ఆనందంగా ఉన్నప్పటికి ఆలస్యానికి కారణాలు మాత్రం నిజంగా ఆలోచించాలి. అలెక్స్ హేలీ పేరు వినగానే తెలుగు పాఠకులకు సహవాసి పుణ్యమా అని వెంటనే గుర్తుకొచ్చేది ఏడు తరాలు నవల. అనితర సాధ్యమైన ఆ నవలను రచించిన హేలీ ఇతర రచనల గురించి మనకు మరేమీ తెలియనప్పుడు అత్యంత సాహసంగా "యాజ్ఞీ" అనే అనువాదకుడు హేలీ మరో రచనను "అసుర సంధ్య" పేరుతో మన ముందుకు తీసుకొచ్చారు. ఈ పుస్తకానికి "నల్లజాతి వైతాలికుడు మాల్కం ఎక్శ్" పేరుతో జిలుకర శ్రీనివాస్ రాసిన పదిహేను పేజీల సవివరమైన ముందుమాట పుస్తకంలోని అసలు విషయానికి అవసరమైన బ్యాక్ డ్రాప్ను అందివ్వడమే కాకుండా అనేక ఆలోచనలు రేకెత్తించి, కొన్ని విలువైన ప్రశ్నలను మన ముందు చర్చకు పెడుతుంది.
మన దేశంలో కొంతమంది ప్రజలను అంటరానితనం పేరుతో అంటరానివారుగా కొన్ని వేల సంవత్సరాల పాటు అత్యంత హీన స్థితిలో ఉంచాం. అంటరానితనమనేది కింది కులాల వారనబడే ప్రజల శరీరాల్లోనో, మనసుల్లోనో, వారు బతుకులీడుస్తున్న పరిస్థితుల్లోనో ఉండదు. అదంతా పై కులస్తులలో ఉండే "అంటలేనితనం" అని గుర్తించగలిగిన తరువాత మన మానసిక పరిస్తుతుల్లో ఇప్పుడిప్పుడే కొంత మార్పు కనిపిస్తోంది. పిలిచే పిలుపులో కూడా దళితులని వ్యవహరించడం వెనుక కొన్ని శతాబ్దాల ఆత్మ గౌరవ పోరాటాల చరిత్ర ఉందని మర్చిపోకూడదు. ఇంత భయంకరమైనది కాకపోయినా మనిషిని నిలువునా నీరు చేసే యిలాంటి వ్యవహారమే పాశ్చాత్య దేశల్లో నీగ్రోల వ్యవస్థలోనూ ఉంది. కాని అక్కడ కూడా ఈ పిలుపుపట్ల వ్యతిరేకత స్ప్షష్టంగా వ్యక్తీకరిస్తున్న ఫలితమే వారిని యిప్పుడు బ్లాక్స్ లేదా ఆఫ్రికన్ అమెరికన్స్ అని పిలవడం నెమ్మదిగా మొదలైంది. రావలసిన పెను మార్పునకు ఇది కేవలం ప్రారంభం మాత్రమేనని గుర్తించాలి. వేల సంవత్సరాల తరబడి రక్తంలో పాతుకుపోయిన జాడ్యం పోవడానికి కొన్ని వందల ఏళ్ళ పోరాటం సరిపోదు. ఈ పోరాటం ఇంకా ఉధృతంగా జరగాలి. మనందరి మనస్సులను ప్రక్షాళన చేయాలి. అప్పుడే ఒక మనిషి తన తోటి మనిషిని కులం, రంగు, చదువు, సంపదల ఆధారంగా హీనంగా చూసే అవకాశం ఉండదు. ముడ్డికి తాటికమ్మ కట్టుకుని, చేతిలో ముంత పట్టుకుని కొందరు మనుషులు మన సమాజంలోనే తిరిగేవారంటే మన గుండె తరుక్కుపోతుంది. నడుస్తున్న అడుగులను చెరిపి ఇంకొకరికి ఆ పాదాల ఛాయకూడా కనిపించకుండా ఉండడానికి వెనక తాటికమ్మ పట్టుకోవడం, ఎక్కడపడితే అక్కడ ఉమ్మకునండా చేతిలోనే ముంత పట్టుకోవడ అనేవి సాటి మనుషులను హీనంగా ఉంచే సామాజిక వ్యవస్థ దుర్మార్గానికి అద్దం పడతాయి.
అమెరికాలో నల్లవారి పట్ల ప్రజాస్వామిక సభ్య సమాజం అత్యంత నీచంగా జరుపుతున్న ఆత్మగౌరవ హననానికి వ్యతిరేకంగా పెల్లుబుకిన ధిక్కర స్వరం మాల్కం ఎక్స్ ది. ఈ మాల్కం కథ చదువుతున్నకొద్దీ మనదేశం మనకు పదేపదే గుర్తుకు రావదం యాదృఛ్చికమేమీ కాదు. మాల్కం ఎక్స్ ను మన అంబేడ్కర్తోనూ, మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ ను మన గాంధీతోనూ పోల్చడానికి మొగ్గు చూపిస్తాం. కానీ జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే జ్యొతీరావ్ ఫూలేకానీ, అంబేడ్కర్ కానీ, పెరియార్ కానీ జరిపిన సామాజిక సంస్కరణలను వేటినీ మాల్కం ఎక్స్ చర్యలతో పోల్చి చూడలేం. ఎందుకంటే అతడి జీవిత గమనమే చిత్రాతిచిత్రంగా నడిచింది. తన బతుకుబాటలో నడిచివచ్చిన తన దారిలో తనకు ఎదురైన అనుభవాలు నేర్పిన సారం మాల్కం ఎక్స్ వంట పట్టించుకోవడం వల్లనే కాబోలు తన తరువాతి తరాలను ప్రభావితం చేయగల ఉపన్యాసాలతో రెచ్చగొట్టిన ఎక్స్ ఆర్థిక స్వయం ప్రతిపత్తి గురించి తన వాళ్లకు ఉగ్గుపాలతో రంగరించి పోశాడు. దానివల్ల నిర్మితమైన ప్రత్యామ్నాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ బ్లాక్ రెస్టరెంట్లు, బ్లాక్ పరిశ్రమలు, బ్లాక్ పఠశాలలు….. ఒకటేమిటి అవన్నీ అగ్ర దురహంకారులకు ఒక సవాలును విసరగలిగాయి.
అమెరికాలో నల్లజాతి విముక్తి పోరాట చరిత్రలో ప్రధాన స్రవంతిలో కనిపించే పేర్లు మూడు మాత్రమే. వారు అబ్రహాం లింకన్, బుకర్ టి. వాషింగ్టన్, మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ లు మాత్రమే. కానీ చరిత్రలో అంతగా నమోదుకాని, మనకు (ముఖ్యంగా తెలుగువారికి) అంతగా తెలియని మరో పోరాటపాయ ఎలైజా ముహమ్మద్‌ది. తాను స్థాపించిన నేషన్ ఆఫ్ ఇస్లాం సంస్థలో చేరి దాని దిశానిర్దేశాన్ని మార్చి తన జాతి తరాల తలరాతలను కూడా మార్చగలిగిన మాల్కం ఎక్స్ కథ అంతగా పత్రికల్లోకి ఎక్కలేదు. జనం నోళ్లలో నానలేదు. దానికి కారణం తర్వాత తర్వాత ఇతడి మాటలు, ఉపన్యాసాలు, రాతలవల్లే అక్కడ చెలరేగిన విప్లవాత్మక, సాయుధ బ్లాక్ పాంథర్స్ ఉద్యమం బహుశా ఒక కారణం కావచ్చు. కాని అమెరికాలోనే కాక దేశవిదేశాల్లో ముహమ్మద్ గురించి, నేషన్ ఆఫ్ ఇస్లాం గురించి, నల్ల జాతి విముక్తి ఉద్యమం గురించి అత్యంత ప్రభావశీలంగా ప్రచారం చెయ్యగలిగింది మాల్కం ఎక్స్ మాత్రమే.
రచనా సారాంశం
right|thumb|150px|ఆంగ్లమూలం పుస్తకం ముఖచిత్రం తన గురువు, దైవం అయిన ముహమ్మద్ కూడా అనైతికతకు లొంగిపోయాడని తెలిసిన తర్వాత తన ప్రాణ త్యాగానికి సైతం సిద్ధపడి తన సొంత మార్గంలో ప్రయాణించిన అసమాన ధైర్య సాహసాలున్న యోధుడు మాల్కం ఎక్స్. మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్తో సహా గాంధేయవాదులంతా ‘కలసి ఉంటే కలదు సుఖం‘ సూత్రాన్ని ప్రభోదిస్తూ ‘కొంచెం మర్యాదివ్వండి బాబోయ్‘ అంటూ బతిమాలుకుంటూ పోరాదుతున్న రోజుల్లో నల్లవారి రాజ్యం స్థాపించుకున్న నాడే తమ కష్టాలు ఈడేరుతాయని కలలుగన్న మాల్కం ఎక్స్ ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యమే అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారమని ప్రభోదించాడు. అయితే నల్లజాతి ప్రజలంతా ఇస్లాం మతం స్వీకరించాలని, అలా కలసికట్టుగా ఉండాలని ప్రభోదించడం వెనుక ముహమ్మద్ ప్రభావం ఎంతైనా ఉందనే సంగతి గుర్తుంచుకోవాలి.
ముహమ్మద్ ను విడిచిపెట్టిన తరువాత మాల్కం విదేశీ పర్యటనకు బయలుదేరుతాడు. మతం అసలు రంగు తెలుసుకుంటాడు. మత గ్రంథాలను సరైన రీతిలో అర్థం చేసుకుంటాడు. అనంతరం ‘నిజమైన ఇస్లాం‘ను అమెరికాలో తన సహచరులతో ప్రభోదిస్తాడు. ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ యూనిటీ ఆర్గనైజేషన్ ను స్థాపిస్తాడు. కానీ మృత్యువు తనవద్ద పొంచివుందని గమనించిన మాల్కం ఆ సంగతి తన మిత్రులందరికీ తెలియపరుస్తాడు. దారుణంగా హతమయ్యేలోపు విస్తృతంగా పర్యటనలు, ఉపన్యాసాలు పూర్తిచేసుకుని ఆర్థిక అజెండాను సంపూర్ణంగా తన ప్రజల ముందుంచాడు. కానీ పరిస్థితులు ఇప్పుడు qన్నీ తారుమారయ్యే సూచనలు పొడసూపుతున్నాయి. అమెరికాపై ఉగ్రవాదులు జరిపిన భీతవహ దాడుల తరువాత ఇస్లాం మతస్తులు కొత్త సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారు. బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించుకుంటున్న నల్లజాతి ప్రజలకు ఉగ్రవాద దుశ్చర్య పెద్ద చెంపపెట్టు. ఇలాంటి అవకాశాల కోసమే కాచుక్కూచున్న అమెరికా ఉగ్రవాద దురహంకారానికి ఇదొక పెద్ద అలుసు. సామ్రాజ్యవాద స్వభావం దీనిని సాకుగా తీసుకొని నల్లజాతి మీద మళ్ళీ పడగ విసిరేలోగా ఈ దెబ్బను తమాయించుకొని నిలబదిథే ఆత్మగౌరవ పోరాటానికి పునరుజ్జీవనం లభించినట్టు. లేదంటే ఈ త్యాగాలన్నీ, పోరాటాలన్నీ నిష్ఫలమవుతాయి.
జీవితంలో ఎత్తుపల్లలన్నీ చూసాడని కొందరిని వర్ణిస్తుంటారు. నిజానికి అక్షరాలా ఈ మాట మాల్కం ఎక్స్ కు వర్తిస్తుంది. భద్ర జీవనం గడుపుతున్న చిన్నారి మాల్కం తండ్రి మరణించాక, తల్లి ఆత్మగౌరవంతో పెనంచడానికి ప్రయత్నించి విఫలమవుతుంది. ఆమెను సమాజం దాదాపు పిచ్చిదాన్ని చేస్తుంది. వివక్ష విస్వరూపాన్ని లేతప్రాయంలోనే అనుభవిస్తాడు. అయితే దానిపై పోరాటం ప్రకటించిన మాల్కం జీవిత ప్రవాహంలోపడి కొట్టుకుపోతాడు. చిల్లర దొంగతనాలనుండి క్రమంగా పెద్ద దొంగతనాలు, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, వ్యభిచారం, ఒకటేమిటి అన్ని రకాల దుర్వ్యసనాలకు బానిసవుతాడు. చివరకు జైలు పాలవుతాడు. మతాన్ని, దేవున్ని నమ్మని మాల్కం జైలులో క్రమంగా ఎలైజా ముహమ్మద్ గురించి తెలుసుకొని ఇస్లాం గురించి అధ్యయనం ప్రారంభిస్తాడు. ఒక జాతిపట్ల ఇతర జాతులన్నీ చూపిస్తున్న వైమనస్యానికీ, వివక్షకూ, సమస్యలకు మూలాలను అన్వేషించడం ప్రరంభిస్తాడు. ఆ అన్వేషణలో తనకు లభించిన సమాధానాలకు అనుగుణంగానే తన ఉపన్యాసాలను తయారుచేసుకున్నాడు. ఇంక అమెరికాలోని అన్ని రాష్ట్రాలలో నేషన్ ఆఫ్ ఇస్లాం శాఖలు ఏర్పాటుచేసి, మసీదులు నిర్మించడం ప్రారంభిస్తాడు. ముమ్మరంగా తన కృషి సాగుతున్న దశలో ఎలైజా అనైతిక వ్యవహారం బయటపడుతుంది. దానిని మన్నిస్తాడు కూడా. అయినా అనవసర అహంకారాలతో ఎలైజా దూరాన్ని పెంచుకుంటాడు. దానితో విభేదాలు ఏర్పడి అతడి నుండి విడివడి స్వతంత్రుడవుతాడు. మరణించేవరకు తాను నమ్మిన సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేస్తూనే గడిపాడు.
"ఏడు తరాలు" నవల రాయడం కోసం అలెక్స్ హేలీ చాలా ఏళ్ళపాటు అవిశ్రాంతమైన పరిశోధన సాగించాడు. నిజానికి తన పూర్వీకుల గురించి కథనం రాసే ప్రయత్నంలో ఆ ఆఫ్రికా అడవుల్లో సంచరిస్తూ, ఒక పడవలో డెక్ మీద అదే తరహాలో ప్రయాణిస్తూ, కేవలం అప్పటి మూడ్ లోకి వెళ్లడానికి అలెక్స్ హేలీ ప్రయత్నించాడని చెప్తుంటారు. అదేవిధమైన కష్టం మళ్లీ ఈ రచన కోసం పడినట్టు ఈ గ్రంథంలో హేలీ స్వయంగా చెప్పుకుంటాడు. అనేక దఫాలుగా మాల్కంతో ఇంటర్వ్యూలు తీసుకొని, అన్ని విషయాలమీద కూలంకషంగా చర్చించి ఒక్కో వాక్యమూ రాసుకుంటూ వచ్చాడట. మాల్కం గురించి చెప్తూ రచయిత ఇంతటి విద్వత్తేజం కలిగిన వ్యక్తిత్వాన్ని నా జీవితంలో ఎప్పుడూ చూడలేదు అని ప్రశంసిస్తాడు. హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ ప్రచురించిన ఈ “అసుర సంధ్య - మాల్కం ఎక్స్ ఆత్మ కథ” యువతరం తప్పక చదవాల్సిన ఒక మంచి పుస్తకం.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సయామీఖేర్
సయామీఖేర్‌ (ఆంగ్లం: Saiyami Kher) తెలుగులో రేయ్‌ చిత్రంతో వెండితెర అరంగేట్రం చేసిన భారతీయ నటి. హిందీ, మరాఠీ చిత్రాలలోనూ పనిచేస్తుంది.
ప్రారంభ జీవితం
సయామీఖేర్ మాజీ మిస్ ఇండియా అయిన అద్వైత్ ఖేర్, ఉత్తరా మాత్రే ఖేర్‌లకు జన్మించింది. ఆమె నటి ఉషా కిరణ్ మనవరాలు, అలాగే తన్వి అజ్మీ మేనకోడలు.
అవార్డులు
స్టార్‌డస్ట్ అవార్డ్ ఫర్ సూపర్‌స్టార్‌ ఆఫ్ టుమారో – ఫిమేల్ : మిర్జ్యా.
మూలాలు
వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారత చలనచిత్ర నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
రామక్రిష్ణాపురం
రామక్రిష్ణాపురం, ఖమ్మం జిల్లా కామేపల్లి మండలంలో ఒక గ్రామం. .
హ్రస్వదృష్టి
thumb|250 px|right|Compensating for myopia using a corrective lens.
భవసార క్షత్రియులు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా డి గ్రూపులోని 26వ కులం. భవసారులు గుజరాత్, మహారాష్ట్ర , రాజస్థాన్, మధ్య ప్రదేశ్, కర్నాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో కనిపిస్తారు. బట్టలకు రంగులు వేయడం, టైలరింగు చేయడం వీరి ప్రధాన వృత్తి గనుక వీరిని రంగ్రేజు రంగరాజ్‌ రంగురాజులు అనికూడా పిలుస్తారు.
హ్రస్వదృష్టి
హ్రస్వదృష్టి (Myopia) ఒక విధమైన దృష్టి లోపం.
భవసార క్షత్రియులు
పుట్టు పూర్వోత్తరాలు
పరశురాముడి క్షత్రియ వధ నుండి తప్పించుకొని హింగులాంబిక అను దేవత గుడిలో తలదాచుకొన్న క్షత్రియులే భవసారులని, కనుక భవసారులు క్షత్రియవర్ణానికి చెందినవారని సిద్ధాంతం ఉంది. సూరత్కు చెందిన భవ సింగ్, సర సింగ్ అను యువరాజులు భవసార సమాజాన్ని నెలకొల్పారని కూడా కథనం ఉంది. చరిత్ర ప్రకారం వీరు సింధు (పాకిస్తాన్ ప్రాంతం) నుండి వచ్చినవారు. అయితే వీరు క్షత్రియ వర్ణానికి చెందినవారని చెప్పుటకు ఎటువంటి చారిత్రాత్మక ఆధారాలు లేవు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 13 లక్షల మంది భవసార క్షత్రియ కుల స్తులు అన్ని జిల్లాలలో మనకు కనిపిస్తారు. రంగుల అద్ద కంతోపాటు టైలరింగ్‌ పని కూడా వీరి కులవృత్తే. వీరిలో అక్షరాస్యులు 30 శాతంమంది ఉన్నప్పటికీ 70 శాతం మంది దారిద్య్ర రేఖకు దిగువనే ఉన్నారు. ఇక వీరిలో ప్రజాప్రతినిధుల ఎవ్వరూ లేరు.ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో దొరికే రంగులు తీసుకొచ్చి బట్టలకు అద్దకాలు వేస్తున్నారు. గతంలో ఎవరికి వారు రంగులను తయారు చేసుకునేవారు. ఈ ప్రక్రియ చాల కష్టంతో కూడుకున్నది. కనుకనే చేనేత వృత్తిదారుల నూలుకు రంగులు అద్దాలంటే వీరిపైనే ఆధారపడేవారు. తగరేసల అనే చెట్టు గింజలను ఉడకబెట్టి పూర్వపు రోజుల్లో రసం తీసేవారు. ఇది నీలి రంగులో ఉంటుంది కనుక నీలం రంగు అద్దాలంటే దీన్ని ఉపయోగించేవారు. వీరు తయారు చేసిన నీలిరంగుకు బెంగాల్‌ నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న ఇండిగో రంగు సమపాళ్లలో కలిపి మీటరు లోతున్న కాగుల్లో మగ్గబెట్టేవారు. ఈ మగ్గపెట్టే విధానం కూడా శ్రమ, ఓర్పుతో కూడుకుంది. మేక, గొర్రె పెంటికలను సేకరించి వాటి మధ్య ఈ కాగులను నిలబెడతారు. ఆ పెంటికలు మొత్తం ఒకే చోట పొగుపడటంతో రసాయన ప్రక్రియ మొదలై వెచ్చటి ఆవిరి వచ్చేది. ఈ ఆవిరితో రెండు రోజులపాటు లోపలున్న ద్రవం మగ్గి నల్లటి రసంగా మారేది. ఈ విధంగా నల్లరంగును ఇతర రంగులను తయారుచేసి నేతన్నలకు అందించేవారు. కాలక్రమంలో అధునాతన రంగులు, లెక్కకు మించిన షేడ్‌‌స మార్కెట్‌లోకి రావటంతో వీరి వృత్తి దెబ్బతింది.స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం చేతివృత్తిగా ఆవిర్భవించిన దర్జీపని నేడు పెద్ద ఇండస్ట్రీగా వెలుగొందుతోంది. కాగా అందులో భవసార క్షత్రియులు దినసరి కార్మికులుగా పనిచేయాల్సి వస్తోంది. పెడల్‌ మిషన్‌ స్థానంలో ఎలక్ట్రికల్‌ సూయింగ్‌ మిషన్లు చోటుచేనుకున్న రోజుల్లోనే వీరు రానున్న గడ్డుకాలాన్ని అంచనావేశారు. ఇక `జుకి' మిషన్‌ రంగప్రవేశంతో టైలర్లుగా పనిచేస్తున్న వారు దెబ్బతిన్నారు. ఉత్తరాది రాష్ట్రాల నుంచి వస్తున్న బడా వ్యాపారులు రాష్ర్టంలో ఇండస్ట్రీస్‌ ప్రారంభించి లాభాలు ఆర్జిస్తున్నారు. భవసార క్షత్రియ కులస్తులను బిసి-డి నుంచి బిసి- ఏ గ్రూప్‌లోకి మార్చాలని, పోలీస్‌, ఆస్పత్రి యూనిఫారం లు, హాస్టల్‌ విద్యార్థుల డ్రస్‌లు తయారు చేసే అవకాశం తమ కులస్తులకు కల్పించాలని వీరి డిమాండ్లు.
లంకెలు
వర్గం:కులాలు
హ్రస్వదృష్టి
వర్గం:కంటి వ్యాధులు
నితేష్ పాండే
నితేష్ పాండే (జననం 17 జనవరి 1973 - మరణం 2023 మే 25) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా & టెలివిజన్ నటుడు. ఆయన 2007లో ఓం శాంతి ఓం సినిమాలో షారుఖ్ ఖాన్ అసిస్టెంట్ పాత్రలో నటించి మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు.
వివాహం
నితేష్ పాండే 1998లో అశ్విని కల్‌సేకర్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు.వీరిద్దరూ 2002లో విడిపోయారు. ఆయన ఆ తరువాత నటి అర్పితా పాండేని వివాహం చేసుకున్నాడు.
మరణం
నితీష్‌ పాండే 2023 మే 25న మహారాష్ట్ర నాసిక్‌లోని ఇగత్‌పురిలోని ఓ హోటల్‌లో గుండెపోటుతో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర
శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర అనేది తెలుగు సినిమా ను నిర్మించే, పంపిణీచేసే నిర్మాణ సంస్థ. తెలుగు సినీ నిర్మాత బివిఎస్ఎన్ ప్రసాద్ 2003లో హైదరాబాదులో ఈ సంస్థను స్థాపించాడు. 2012లో, నిర్మాణ సంస్థ రిలయన్స్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌తో కలిసి దేవుడు చేసిన మనుషులు సినిమాను నిర్మించింది. శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర భాగస్వాములు ప్రసాద్, భోగవల్లి బాపినీడు.
చరిత్ర
2003లో రవితేజ, సంగీత, వాణి నటించిన ఈ అబ్బాయి చాలా మంచోడు సినిమాతో ఈ సంస్థ ప్రారంభించబడింది. ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఈ సంస్థ తెలుగు సినిమారంగంలో అతిపెద్ద బ్లాక్‌బస్టర్ హిట్‌లలో ఒకటైన ఛత్రపతి సినిమాను నిర్మించింది. దీనికి ఎస్.ఎస్. రాజమౌళి దర్శకత్వం వహించిన ప్రభాస్, శ్రియ శరణ్ నటించారు. ఎల్లప్పుడూ కొత్త స్క్రిప్ట్‌లను ఎంచుకోవడం ద్వారా ఈ సంస్థ ప్రజాదరణ పొందింది.
పంపిణీ
ఈ సంస్థ స్వయంగా నిర్మించిన ఛత్రపతి సినిమాతో డిస్ట్రిబ్యూషన్‌లోకి అడుగుపెట్టింది. 2011లో ఊసరవెల్లి సినిమాను, సన్నాఫ్ సత్యమూర్తి సినిమా పంపిణీ చేసింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు వర్గం:2003 స్థాపితాలు
కొలువు
ప్రతిరోజు శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారికి జరిపే నిత్య ఆరాధనలో భాగంగా 'యాత్రాసనం' అనే కొలువు నిర్వహిస్తారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారి పంచ మూర్తులలో ఒకరైన కొలువు శ్రీనివాసుని ఈ కొలువులో విశేష ఆరాధన, ఉపచారములను సమర్పిస్తారు. ఈ కొలువులో మొదట, శ్రీవారిని ఒక స్వర్ణ సింహాసనంలో వేంచేపు చేసి, తర్వాత వైఖానస అర్చక స్వామి ముందుగా ఘంటానాదం చేసి, తర్వాత 'యాత్రాసనం' ఉపచారాన్ని ప్రారంభించేందుకు సంకల్పం చేసుకుంటారు. తర్వాత కొలువు శ్రీనివాసుడు లేక 'బలి బేర మూర్తికి ఆసన, పాద్య, అర్ఘ్య, ఆచమన, ధూప, దీప మొదలైన షడుపచారములను సమర్పించి తర్వాత 'మాత్రాదానం' అనే వైదిక ప్రక్రియ నిర్వర్తిస్తారు. మాత్రాదానంలో భాగంగా, శ్రీవారి నుండి శ్రీ వైఖానస అర్చక స్వామి 'తండులా దానం' (బియ్యం) స్వీకరించి, శ్రీవారిని 'నిత్యైశ్వర్యో భవ' అని ఆశీర్వదిస్తారు. తర్వాత శ్రీవారికి నువ్వులచిమ్మిరిని నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. తర్వాత ఏకాంగి స్వామి క్లుప్తంగా దివ్య ప్రభంధ పాశురాలు శ్రీవారికి వినిపిస్తారు. తర్వాత శ్రీవారికి ఆ రోజు తిథి వార నక్షత్ర వివరాలతో పంచాంగ శ్రవణం చేస్తారు. ముందు రోజు హుండి జమా ఖర్చుల వివరాలను విన్నవించి, నవనీత హారతిని ఇవ్వడంతో కొలువు కార్యక్రమాన్ని ముగిస్తారు.
వర్గం:హిందూ మతము
మాచాయపాలెం
మాచాయపాలెం: పల్నాడు జిల్లా బెల్లంకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బెల్లంకొండ నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పిడుగురాళ్ళ నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 573 ఇళ్లతో, 2252 జనాభాతో 483 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1150, ఆడవారి సంఖ్య 1102. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 553 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 71. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589902. పులిచింతల ప్రాజెక్టు నిర్వాసితులకు పునరావాస కాలనీ ఇక్కడ ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
సమీప గ్రామాలు
చంద్రాజుపాలెం 3 కి.మీ,, వన్నయ్యపాలెం 4 కి.మీ, పాపయ్యపాలెం 6 కి.మీ, అనుపాలెం 6 కి.మీ.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బెల్లంకొండ లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల బెల్లంకొండలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాల పిడుగురాళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ క్రోసూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల ధూళిపాళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పిడుగురాళ్ళలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మాచాయపాలెంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు.మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు.గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మాచాయపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైన సౌకర్యాలు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మాచాయపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మాచాయపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది