cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జీడి
వంటలలో వాడకం
జీడిపప్పు ప్రఖ్యాత ఫలహారం, దీని ఘనమైన రుచివల్ల పచ్చిగా కూడా తినవచ్చు, కొద్దిగా ఉప్పు లేదా చెక్కర కలుపుకుని ఆరగించవచ్చు. జీడిపప్పుని చాకొలేట్ పూతతో అమ్ముతారు, కానీ ఇది వేరు సెనగ, బాదం పప్పు కన్నా ఖరీదు ఎక్కువ, వాడకం తక్కువ. థాయి, చైనీస్ వంటకాలలో కూడా జీడిపప్పు భాగం ఉంది, వీరు పూర్తి పిక్కను వాడతారు, అయితే భారతీయ వంటల్లో ముద్ద చేసి షాహీ కుర్మా లాంటి వాటిలో వాడతారు, అంతే కాకుండా పిండి వంటల్లో అలంకరణకు వాడతారు. అంతగా తెలియకపోయినా రుచికరంగా ఉండే జీడిపప్పు అది లేతగా ఉండి, దాని తోలు ఇంకా గట్టిపడకుండా ఆకుపచ్చ రంగులో ఉన్నప్పుడు ఎక్కువగా ఉంటుంది. దాని పిక్క మెత్తగా ఉన్నప్పుడు, దానిని కత్తితో రెండు భాగాలుగా చీలుస్తారు. పప్పుని తీసి (అది ఇంకా క్షారతని కోల్పోదు, అందు వల్ల చేతి తొడుగులు అవసరం) పసుపు కలిపిన నీటిలో నానబెడతారు. దీని వల్ల క్షారత కోల్పోతుంది. ఈ విధమైన వాడుక కేరళ వంటకాలలో ముఖ్యంగా అవియల్ తయారీలో కనిపిస్తుంది, ఇందులో రకరకాలైన కూరగాయలు, కొబ్బరి కోరు, పసుపు, పచ్చి మిరపకాయలు వాడతారు. మలేషియాలో లేత ఆకులని పచ్చిగా సలాడ్ లాగా లేదా సంబల్ బెలకన్ (మిర్చి, నిమ్మరసం కలిపిన రొయ్యల ముద్ద) కలిపి తింటారు. బ్రెజిల్లో జీడిపండు రసం దేశం మొత్తం ప్రఖ్యాతి గాంచింది. ఫోర్ట్లేజా వంటి ఈశాన్య ప్రాంత సందర్శకులు తరచుగా అమ్మకందారులు జీడిపప్పు పప్పుని తక్కువ ధరకి అమ్మటాన్ని చూడవచ్చును. కొన్న పిమ్మట ఉప్పువేసి ప్లాస్టిక్ సంచులలో ఇస్తారు. ఫిలిపిన్స్లో జీడిపప్పు అంటిపోలో ప్రఖ్యాతి గాంచిన పంటగా ప్రసిద్ధి, సుమన్ తో కలిపి ఆరగిస్తారు. పంపంగాలో ఒక మిఠాయి అయిన టురోన్స్ డి కసుయ్ కూడా జీడిపప్పు పప్పుతో తాయారు అవుతుంది. జీడిపప్పు మార్జిపాన్ ను తెల్లని కాగితంలో చుడతారు.
అష్నా జవేరి
కెరీర్
అష్నా జవేరి వల్లవనుక్కు పుల్లుమ్ ఆయుధం (2014) (తమిళం: வல்லவனுக்கு புல்லும் ஆயுதம்)తో సినీ రంగ ప్రవేశం చేసింది. తమిళనాట అది విజయవంతమైన చిత్రం. ఈ చిత్రంలో ఆమె నటనకు విమర్శకులనుంచి మంచి ప్రశంసలు వచ్చాయి. 2015 సంవత్సరం ఇనిమే ఇప్పడితన్‌ (తమిళం: இனிமே இப்படித்தான்)లో ఆమె మళ్లీ సంతానం తో కలిసి నటించింది. ఈ సినిమాలోని ఆమె పాత్ర కోసం అష్నా జవేరి భాషపై పట్టు సాధించడానికి తమిళాన్ని అభ్యసించింది. 2018లో ఆమె కలైయరసన్, ఆనంది లతో కలిసి టైటానిక్ కాదలుం కవుందు పోగుమ్ చిత్రంలో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1993 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గద్దె లింగయ్య
గద్దె లింగయ్య ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. బహు గ్రంథకర్త. అనువాదకుడు. ఇతడు కృష్ణా జిల్లా, పెదపారుపూడి మండలానికి చెందిన ఎలమర్రు గ్రామంలో నివసించాడు. 1931లో ఆదర్శ గ్రంథమండలిని నెలకొల్పాడు. ఇతడు స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో అరెస్టు కాబడి రాజమండ్రి, కడలూరు జైళ్లలో ఆరునెలలు శిక్ష అనుభవించాడు. ఇతడు పడవలపై అచ్చుయంత్రాలను అమర్చి రహస్యంగా పుస్తకాలు, కరపత్రాలు ప్రచురించి స్వాతంత్ర్యోద్యమానికి ఎంతగానో పాటుపడ్డాడు. ఇతడు ప్రభ అనే మాసపత్రికను 1935లో ప్రారంభించి దానికి సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. ఈ పత్రిక ఆంధ్రప్రాంతంలో తొలి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ పత్రిక. ఇతని జ్ఞాపకార్థం విజయవాడలో ఒక గ్రంథాలయానికి గద్దెలింగయ్య గ్రంథాలయం అనే పేరును పెట్టారు. హర్యానా రాష్ట్రంలో ఇతని పేరుమీద లింగయ్య యూనివర్శిటీ నెలకొల్పబడి ఉంది. విజయవాడ సమీపంలోని నున్న గ్రామంలో లింగయ్యాస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ అండ్ టెక్నాలజీ ఇతని పేరుమీదనే ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు వర్గం:1910 జననాలు వర్గం:1962 మరణాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పాత్రికేయులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా అనువాద రచయితలు
పాము (మతాబు)
నల్లని పాము ఒక రకమైన మతాబు. ఇది రెండురకాలుగా ఉంటుంది. ఒకటి ఫరోస్ పాము అయితే రెండవది సుగర్ పాము. ఫారోస్ పాము మండించి నపుడు నలుపు రంగులో పాములాంటి కర్బన పదార్థం ఏర్పడుతుంది. ఫారోస్ పాము ఏర్పడినపుడు అందులో ఉపయోగించిన మెర్క్యురీ (II) థయోసైనేట్ వల్ల పాము ఏర్పడుతుంది. ఇది విషతుల్యం కనుక ఎక్కువసేపు కాల్చరాదు. సుగర్ స్నేక్ లో సోడియం బైకార్బొనేట్, పంచదార లు ఉపయోగిస్తారు.
ఇవి చిన్న బిళ్ల మాదిరిగా ఉండి వెలిగించిన వెంటనే పొగతో కలిసి బూడిద ఒక పాము మాదిరిగా బయటికి వస్తుంది. ఇవి చాలా పొడుగ్గా వచ్చినా భూమి మీదనే ప్రాకుతున్నట్లు నలుపు రంగులో ఉంటాయి. ఇవి ఎటువంటి శబ్దం గాని, చమ్కీలు గాని వెదజల్లదు.
సోడియం బై కార్బొనేట్ దీనిలోని ముఖ్యమైన రసాయనం. దీనినుండి కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ వాయువు, సుగర్ కలిగియున్న బూడిద బయటికి వస్తుంది. కొన్ని రకాల పాము బిళ్లల్లో నాఫ్తలీన్, లిన్ సీడ్ ఆయిల్ మిశ్రమం ఉంటుంది.
చరిత్ర
ఫారోస్ పాము రసాయన చర్యను 1921లో వోలర్ కనుగొన్నాడు. అతను మెర్క్యురీ థయోసైనేట్ ను సంశ్లేషణ చేయు సమయంలో ఈ చర్యను గమనించాడు. ఈ చర్యలో చుట్లు చుట్టుకొన్న పామువంటి పదార్థం ఎక్కువగా ఏర్పడి తేలికగా గ్రాఫైట్ రంగును కలిగి ఉన్నట్లు గుర్తించాడు. కొంత కాలం ఈ చర్యలో ఉత్పన్నాన్ని "ఫారోషాలంజెన్" అని జర్మనీలో పిలిచారు. కానీ దానికి గల విషపూరిత లక్షణం మూలంగా అనేక మంది పిల్లలు మృత్యువాత పడటం వల్ల దీనిని నిషేధించారు.
ఉపయోగాలు
సుగర్ స్నేక్ ను దీపావళి మతాబుగా ఉపయోగిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:బాణాసంచా
ఐఫోన్ 6
ఐఫోన్ 6, ఐఫోన్ 6 ప్లస్ ఆపిల్ ఇంక్ రూపొందించిన, విక్రయించే స్మార్ట్‌ఫోన్‌లు . ఇది ఐఫోన్ యొక్క ఎనిమిదవ తరం, ఐఫోన్ 5 ఎస్ తరువాత, సెప్టెంబర్ 9, 2014 న విజయవంతంగా ప్రకటించబడింది, సెప్టెంబర్ 19, 2014 న విడుదలైంది. ఐఫోన్ 6, ఐఫోన్ 6 ప్లస్ సంయుక్తంగా ఐఫోన్ సిరీస్ యొక్క ప్రధాన పరికరాలుగా ఐఫోన్ 6 ఎస్, ఐఫోన్ 6 ఎస్ ప్లస్ సెప్టెంబర్ 9, 2015 న భర్తీ చేయబడ్డాయి. ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్‌లో పెద్దవి 4.7 and 5.5 in  ప్రదర్శనలు, వేగవంతమైన ప్రాసెసర్, అప్‌గ్రేడ్ చేసిన కెమెరాలు, మెరుగైన ఎల్టీలు, వైఫై కనెక్టివిటీ, సమీప ఫీల్డ్ కమ్యూనికేషన్స్ ఆధారిత మొబైల్ చెల్లింపుల సమర్పణకు మద్దతు.
ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ అనుకూల సమీక్షలను అందుకున్నాయి, వాటి పునరూపకల్పన, లక్షణాలు, కెమెరా, బ్యాటరీ జీవితం గురించి విమర్శకులు మునుపటి ఐఫోన్ మోడళ్లతో పోలిస్తే మెరుగుదలలు చేరుకున్నాయి. ఏదేమైనా, ఐఫోన్ 6 యొక్క రూపకల్పన యొక్క అంశాలు కూడా విమర్శించబడ్డాయి, వీటిలో యాంటెన్నా కోసం పరికరం వెనుక భాగంలో ప్లాస్టిక్ స్ట్రిప్స్ లేకపోతే లోహపు బాహ్యానికి అంతరాయం కలిగిస్తాయి, ప్రామాణిక-పరిమాణ ఐఫోన్ 6 యొక్క స్క్రీన్ రిజల్యూషన్ దానిలోని ఇతర పరికరాల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది తరగతి. ఐఫోన్ 6, ఐఫోన్ 6 ప్లస్ యొక్క ప్రీ-ఆర్డర్లు లభ్యత వచ్చిన మొదటి 24 గంటల్లో నాలుగు మిలియన్లను దాటాయి-ఇది ఆపిల్ రికార్డు. మొదటి మూడు రోజుల్లో పది మిలియన్ ఐఫోన్ 6, ఐఫోన్ 6 ప్లస్ పరికరాలు అమ్ముడయ్యాయి, ఇది మరో ఆపిల్ రికార్డును సూచిస్తుంది. దాని జీవితకాలంలో, ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ మొత్తం 220 మిలియన్లకు పైగా అమ్ముడయ్యాయి, ఇది ఇప్పటివరకు అత్యధికంగా అమ్ముడైన ఐఫోన్ మోడళ్లను, ఇప్పటి వరకు అత్యంత విజయవంతమైన ఫోన్‌లలో ఒకటిగా నిలిచింది.
వారి అనుకూల ఆదరణ ఉన్నప్పటికీ, ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ అనేక హార్డ్‌వేర్ సమస్యలకు సంబంధించినవి, వీటిలో చాలా ముఖ్యమైనవి, కఠినమైన ఒత్తిడికి లోనయ్యే అవకాశం ఉంది ("బెండ్‌గేట్" గా పిలువబడుతుంది), ఈ దృడత్వం లేకపోవడం యొక్క ఉప ఉత్పత్తిగా, టచ్‌స్క్రీన్ అంతర్గత హార్డ్వేర్ ఫోన్ యొక్క లాజిక్ బోర్డ్ ("టచ్ డిసీజ్" అనే మారుపేరు) కు కనెక్షన్‌ను కోల్పోయే అవకాశం ఉంది. అదనంగా, కొన్ని ఐఫోన్ 6 ప్లస్ మోడళ్లు కెమెరా సమస్యలకు సంబంధించినవి, వీటిలో కొన్ని పనిచేయని ఆప్టికల్ ఇమేజ్ స్టెబిలైజేషన్ లేదా వెనుక కెమెరాలలో లోపాలు ఉండచ్చు
సెప్టెంబర్ 2015 లో ఐఫోన్ 6 ఎస్, 6 ఎస్ ప్లస్ విడుదలైనప్పుడు ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ ఆపిల్ యొక్క ఐఫోన్ లైనప్‌లోని మిడ్‌రేంజ్ స్పాట్‌కు తరలించబడ్డాయి. ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ చాలా మార్కెట్లలో సెప్టెంబర్ 7, 2016 న ఆపిల్ ఐఫోన్ 7, ఐఫోన్ 7 ప్లస్‌లను ప్రకటించినప్పుడు నిలిపివేయబడ్డాయి. ఎంట్రీ లెవల్ ఐఫోన్‌గా వారి స్థానాన్ని ఐఫోన్ SE స్థానంలో మార్చి 31, 2016 న విడుదల చేసింది. ఐఫోన్ 6 32 తో తిరిగి ప్రారంభించబడింది  మిడ్‌రేంజ్ / బడ్జెట్ ఐఫోన్‌గా ఫిబ్రవరి 2017 లో ఆసియా మార్కెట్లలో జీబీ నిల్వ. ఇది తరువాత యూరప్, మే 2017 లో యుఎస్ మార్కెట్లను,,  కెనడాను జూలై 2017 లో విస్తరించింది. IOS 13 చేత తొలగించబడటానికి ముందు ఐఫోన్ 6, 6 ప్లస్ iOS 8, 9, 10, 11, 12 లకు మద్దతు ఇచ్చాయి, ఐఫోన్ 4 ఎస్, ఐఫోన్ 5 తరువాత iOS యొక్క ఐదు వెర్షన్లకు మద్దతు ఇచ్చే మూడవది.
పెద్ది సుదర్శన్ రెడ్డి
పెద్ది సుదర్శన్‌ రెడ్డి, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున నర్సంపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు. తెలంగాణ పౌర సరఫరాల సంస్థ ఛైర్మన్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.
జననం
సుదర్శన్ రెడ్డి 1974, ఆగస్టు 6న రాజిరెడ్డి, అమృతమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, నల్లబెల్లి మండలంలోని నల్లబెల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు. 1991లో వరంగల్ లోని మహబూబియా పంజాథన్ కాలేజీ నుండి ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
సుదర్శన్ రెడ్డికి స్వప్నతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.
రాజకీయ విశేషాలు
2014 లో జరిగిన తెలంగాణ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి సమీప స్వతంత్ర అభ్యర్థి దొంతి మాధవ రెడ్డి చేతిలో 18,376 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. 2018 లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ పై పోటీచేసి సమీప కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి దొంతి మాధవ రెడ్డిపై 16,949 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. ఆయన 2018లో శాసనసభలో పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ (పీఏసీ) సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా ప్రముఖులు
తిలక్ వర్మ
నంబూరి ఠాకూర్‌ తిలక్‌ వర్మ భారతదేశానికి చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఆయన 2020లో అండర్‌-19 ప్రపంచ కప్ లో భారత్ తరపున ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
జననం
నంబూరి ఠాకూర్‌ తిలక్‌ వర్మ 2002 నవంబరు 8న హైదరాబాద్‌లో నంబూరి నాగరాజు, గాయత్రీదేవి దంపతులకు జన్మించాడు.
క్రీడా జీవితం
తిలక్‌ వర్మ చందాన‌గ‌ర్ పీజేఆర్ స్టేడియంలో కోచ్ స‌లాం శిక్ష‌ణ‌లో తీసుకున్నాడు. ఆయన ప్రస్తుతం లింగంప‌ల్లిలోని లేగ‌ల క్రికెట్ అకాడ‌మీలో శిక్ష‌ణ పొందుతున్నాడు. తిలక్‌ వర్మ 2018-19 రంజీ ట్రోఫీలో హైద‌రాబాద్ త‌ర‌పున ఫ‌స్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన అండర్‌-19 ప్రపంచకప్‌ 2020లో రన్నరప్‌గా నిలిచిన భారత జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 2022 జనవరి 31 నాటికీ లిస్ట్-ఏ లో 16 మ్యాచ్‌లు ఆడి 784 పరుగులు చేశాడు.
ఐపీఎల్‌
తిల‌క్ వ‌ర్మ ఐపీఎల్‌ -2022 మెగా వేలంలో 20 లక్షల బేస్ ప్రైజ్‌తో తిల‌క్ వ‌ర్మ వేలంలోకి రాగా మొద‌ట సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్ బిడ్ చేసింది. అనంత‌రం రాజస్తాన్ రాయల్స్ కూడా పోటీ ప‌డ‌టంతో తిల‌క్ వ‌ర్మ ధ‌ర 50 ల‌క్షలు దాటింది. ఇక్కడ హైద‌రాబాద్ త‌ప్పుకోగా, రాజ‌స్తాన్‌కు పోటీగా చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ వేలం రేసులోకి వ‌చ్చింది. కాసేప‌టికి రాజ‌స్తాన్ త‌ప్పుకోగా, ముంబై ఇండియన్స్ రేసులోకి రావడంతో ముంబై, చెన్నై తీవ్రంగా పోటీ ప‌డ‌గా చివ‌ర‌కు కోటి 70 లక్షలకు ముంబై ఇండియన్స్ జట్టు కొనుగోలు చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:2002 జననాలు
కల్పకం స్వామినాథన్
కల్పకం స్వామినాథన్ (1922 –2011) ఒక కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీత వైణికురాలు.
విశేషాలు
ఈమె తమిళనాడు రాష్ట్రం, తిరువారూర్ జిల్లా సేతలపతి అనే గ్రామంలో 1922, ఆగష్టు 15న జన్మించింది. ఈమె తల్లి అభయాంబాళ్ ఈమె 8వ యేటి నుండే కర్ణాటక సంగీతాన్ని నేర్పించడం ప్రారంభించింది. ఈమె కల్లిదరైకురుచి అనంతకృష్ణ అయ్యర్, టి.ఎల్.వెంకటరామ అయ్యర్, ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, బడలూర్ కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి, టైగర్ వరదాచారి, మైసూరు వాసుదేవాచార్యల వద్ద సంగీతాన్ని అభ్యసించింది.
టైగర్ వరదాచారి ఈమెను కళాక్షేత్రలో సంగీత అధ్యాపకురాలిగా చేర్చుకున్నాడు. అక్కడ ఈమె 1940-40 దశకాలలో అనేక సంవత్సరాలు పనిచేసింది. 1964 నుండి ఈమె తమిళనాడు ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో విద్యార్థులకు వీణ నేర్పించసాగింది. అక్కడ 1980లో ప్రొఫెసర్‌గా పదవీవిరమణ చేసింది. ఈమె వద్ద వీణ నేర్చుకున్న శిష్యులలో ఎస్.ఆర్.జానకీరామన్, కమలా అశ్వత్థామ (ఇ.గాయత్రి తల్లి), నిర్మలా రాజశేఖర్, సుభద్ర, ఎస్.ఆర్.పద్మావతి, సుజాత, ఎల్.రామకృష్ణన్, వి.హేమలత, విజయలక్ష్మి విశ్వనాథన్, కె.సరస్వతి వాసుదేవ్ మొదలైన వారున్నారు.
పురస్కారాలు
ఈమెకు "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్"‌ కళైమామణి పురస్కారాన్ని, మద్రాసు సంగీత అకాడమీ "సంగీత కళాచార్య" బిరుదును, శ్రీత్యాగరాజ విద్వత్సమాజం "సంగీత సేవానిరత" బిరుదును, శ్రీకృష్ణ గానసభ "ఆచార్య చూడామణి" బిరుదును ప్రదానం చేశాయి. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ 1993లో ఈమెకు అవార్డును ప్రకటించింది. 2010లో ఈమెకు వీణశేషణ్ణ స్మారక పురస్కారం లభించింది.
మరణం
ఈమె 2011, ఏప్రిల్ 6న తన 88వ యేట చెన్నైలో మరణించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:వైణికులు వర్గం:1922 జననాలు వర్గం:2011 మరణాలు వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
చామరాజపురం రైల్వే స్టేషను
చామరాజపురం రైల్వే స్టేషను మైసూర్-చామరాజనగర్ బ్రాంచ్ లైన్ లోని రైల్వే స్టేషను. ఈ స్టేషను కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని మైసూరు జిల్లా లోని చామరాజపురం నందు ఉంది.
ప్రదేశం
చామరాజపుర రైల్వే స్టేషను, మైసూర్, కె.గో.కోప్పల్ లోని బాలాల్ సర్కిల్ వద్ద ఉంది.
చరిత్ర
ఈ ప్రాజెక్టు వ్యయం ₹ 313 కోట్లు (US $ 44 మిలియన్). 61 కిలోమీటర్ల (38 మైళ్ళు) విస్తరణ యొక్క గేజ్ మార్పిడి పనులు పూర్తయ్యాయి.
సర్వీసులు/సేవలు
ఈ స్టేషను నుండి చామరాజనగర్ పట్టణానికి ప్యాసింజరు రైలు సేవలను అందిస్తుంది. ప్రతి రోజూ 5.00 ఎఎం, 7.30 ఎఎం, 9.10 ఎఎం, 10.30 ఎఎం, 12.30పిఎం, 2.50 పిఎం, 6.45 పిఎం గంటలకు చామరాజనగర్ వైపు రైళ్ళు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:కర్నాటక రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:మైసూర్ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:నైరుతి రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:మైసూర్ జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు
ఫాల్గుణమాసము
ఇది తెలుగు సంవత్సరంలో పన్నెండవ నెల.
మూలాలు
వర్గం:చాంద్రమానమాసములు వర్గం:ఫాల్గుణమాసము
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి గతిక స్వభావం గలది. ఒక రసాయన పదార్థం యొక్క ఘన స్థితి, దాని ద్రావణం సమతాస్థితిలో ఉన్నట్లైతే, దానిని ద్రావణీయతా సమతాస్థితి అని అంటాం. ఆ పదార్థం ద్రావణంలో వియోగం చెందవచ్చు, లేదా ఆ ద్రావణిలో ఉన్న వేరే పదార్థంతో చర్య జరపవచ్చు (ఉదాహరణకు ఆమ్లం లేదా క్షారం, లేదా ఏ మార్పు చెందకుండా ఉండవచ్చు. ప్రతి సమతాస్థితికి ఉష్ణోగ్రత మీద ఆధారపడే సమతాస్థితి స్థిరాంకం ఉంటుంది. ఆయానిక సమతాస్థితి ఫార్మసీటికల్, పర్యావరణ, ఇతర శాఖలలో ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.
నిర్వచనములు
ఆయానిక సమతాస్థితి మూడు రకాలు.
1. కరుగుట.
2. వియోగం చెందుతూ కరుగుట. ఇది సాధారణంగా లవణాలలో జరుగుతుంది. ఆ సమతాస్థితి స్థిరాంకాన్ని ద్రావణీయతా లభ్దమ్ అని అంటారు.
3. చర్య జరుగుతూ కరుగుట. ఇది బలహీన ఆమ్లం, బలహీన క్షారం నీటిలో కరిగాన్నప్పుడు జరుగుతుంది.
సమతాస్థితి స్థిరాంకాన్ని ఆక్టివిటీలను భాగించినప్పుడు వచ్చే ఫలితంలాగా చెప్పవచ్చు. ఆక్టివిటీకి పరిమాణం లేకపోవడం వల్ల సమతాస్థితికి కూడా పరిమాణం ఉండదు. కానీ ఆక్టివిటీల వాడుక సౌకర్యంగా ఉండదు. కాబట్టి మనం గాఢతల యొక్క భాగ ఫలితాన్ని తీసుకుంటాము. ద్రావణీయత స్థిరాంకాలు ఒక్కఉష్ణోగ్రత మీదే కాదు కానీ ద్రావణిలో ఉండే ఇతర పదార్థాల మీద కూడా ఆధారపడుతుంది. (ద్రావితం నుండి వచ్చిన పదార్థాలు కాకుండా).
ప్రావస్థ ప్రభావం
సమతాస్థితి కొన్ని స్ఫటిక ప్రావస్థాలకు మాత్రమే చెప్పబడుతుంది. కాబట్టి ద్రవనీయతా లభ్దం ఘనం యొక్క ప్రావాస్థం మీద ఆధారపడుతుంది. ఉదాహరణకు అరగనైట్, కాల్సైట్ కి ఒకటే రసాయన సూత్రం ఉన్నప్పటికీ వాటి ద్రావణీయతా లభ్దాలు వేరు. కానీ సాధారణంగా ఒకే ప్రావస్థం ఉష్ణగతికంగా స్టేబుల్ ఉండడంవలన ఈ ప్రావస్థమ్ మాత్రమే సమతాస్థితిలో ఉంటుంది.
ఎన్నికల సిరా
ఎన్నికల సిరా అనగా డబుల్ ఓటింగ్ వంటి ఎన్నికల మోసాలను నిరోధించేందుకు ఓటర్ల చూపుడు వేలుపై (సాధారణంగా) పూసే ఒక పాక్షిక శాశ్వత సిరా. పౌరుల గుర్తింపు పత్రాలు శాశ్వత ప్రామాణికమైనవి లేదా సంస్థాగతమైనవిగా లేని దేశాలలో ఎన్నికల నిర్వహణ కొరకు ఇది ఒక సమర్థవంతమైన పద్ధతి.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
కణము యొక్క పరిమాణ ప్రభావం
ఉష్ణగతిక ద్రావణీయతా స్థిరాంకాన్ని పెద్దవైన స్ఫటికాలకు నిర్వచించబడుతుంది. కణాల యొక్క పరిమాణము తగ్గించడం వల్ల ఉపరితల శక్తి తగ్గి, ద్రావణీయత పెరుగుతుంది. కణాల యొక్క పరిమాణము 1 μm కన్నా ఎక్కువగా ఉంటే ఈ ప్రభావం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ ప్రభావాన్ని ఈ విధంగా చెప్పవచ్చు:
ఎన్నికల సిరా
అనువర్తనం
ఎన్నికలలో దొంగ ఓట్లను నిరోధించేందుకు ఎన్నికల సిరాను ఒక మంచి భద్రతాంశంగా ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా ఈ సిరాను ఎడమ చేతి చూపుడు వేలుపై పూస్తారు, ముఖ్యంగా చర్మంపై పూసిన ఈ సిరాను త్వరగా తొలగించడం దాదాపు అసాధ్యం. పరిస్థితి, ప్రాధాన్యత ఆధారంగా సిరాను వివిధ పద్ధతులలో పూస్తారు. ఎన్నికల సిరా సీసాలో స్పాంజిని లేదా బ్రష్ ను ముంచి పూయడం, స్ప్రే బాటిల్స్,, మార్కర్ పెన్నులు ఉపయోగించడం సర్వసాధారణ పద్ధతులు. వేలుపై పూసిన ఈ సిరా కాంతికి గురియై 15 నుంచి 30 సెకన్లలో పొడి బారుతుంది, తదుపరి సిరా అయిన చర్మాన్ని శుభ్రపరచినప్పుడు కొద్దికొద్దిగా చెరిగిపోతున్ననూ కొన్ని రోజుల పాటు ఆ సిరా గుర్తును గుర్తించవచ్చు.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
కణము యొక్క పరిమాణ ప్రభావం
^*K_{A} అనేది ద్రావితం యొక్క ద్రవనీయత లభ్దమ్, మొలర్ ఉపరితల వైశాల్యం A ఉన్నప్పుడు. ద్రావణీయతా లభ్దమ్, మొలర్ ఉపరితల వైశాల్యం 0 కి దగ్గరలో ఉన్నప్పుడూ ద్రావణీయత లభ్దమ్ యొక్క విలువ. γ అనేది ద్రావితం యొక్క ఉపరితల ఒత్తిడి. Am అనేది ద్రావితం యొక్క మొలర్ ఉపరితల వైశాల్యం. T అనేది ఉష్ణోగ్రత (K)
ఎన్నికల సిరా
మిశ్రమము
ఇండస్ట్రీ ప్రామాణిక ఎన్నికల సిరా 10%, 14% లేదా 18% సిల్వర్ నైట్రేట్ సొల్యూషన్ ను కలిగి ఉంటుంది. సిరాలోని సిల్వర్ నైట్రేట్ వల్ల సూర్యరశ్మి తగలగానే చర్మంపై స్పష్టమైన గుర్తు ఏర్పడుతుంది.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
లవణ ప్రభావం
ద్రావితంలో ఉన్న అయాను లేని లవణం ద్రావణంలో ఉండడం వల్ల గాఢతలు మారుతాయి. దీని వల్ల సమతాస్థితి స్థిరాంకం విలువ మారుతుంది.
ఎన్నికల సిరా
ఆయువు
ఎన్నికల సిరా మరక సాధారణంగా చర్మంపై 72 నుంచి 96 గంటలు, వ్రేళ్ళగోళ్ళు, చర్మం పై పొర (క్యుటికల్) ప్రాంతంలో 2 నుంచి 4 వారాల పాటు ఉంటుంది.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
ఉష్ణోగ్రత ప్రభావం
ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత మార్పిడి వల్ల మారుతుంది. ఉదాహరణకు పంచదార చల్లటి నీటిలో కన్నా వేడి నీటిలో ఎక్కువగా కరుగుతుంది. ద్రావణీయత స్థిరాంకాలు ఉష్ణోగ్రత మీద ఆధారపడడం వల్ల ఇలా అవ్తుంది. లీ చాట్లియర్ సూత్రం ప్రకారం, కరగడం ఉష్ణగ్రాహకం ఐతే ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వల్ల ద్రావణీయత పెరుగుతుంది. కరగడం ఉష్ణమోచకం ఐతే ఉష్ణోగ్రత పెరుగుట వల్ల ద్రావణీయత తగ్గుతుంది. ఈ ప్రభావాన్నిరసాయన పదార్థాలను శుద్ధి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
ఎన్నికల సిరా
రంగు
ఎన్నికల సిరామరక సంప్రదాయకంగా ఉదారంగులో ఉంటుంది. అయితే సురినామెసే 2005 చట్టసభ ఎన్నికలలో ఓటర్ల వ్రేళ్ళ మార్కింగ్ కోసం ఉదారంగు స్థానంలో నారింజ రంగు ఉపయోగించారు. ఓటర్లను మరింత ఆకర్షించేందుకు జాతీయ రంగులను పోలినటువంటి రంగుల వాడకం కనుగొనబడింది.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
ఉష్ణోగ్రత ప్రభావం
ఉష్ణోగ్రత 32. 4 కన్నా తక్కువ ఉన్నప్పుడు సోడియం సల్ఫేట్ యొక్క ద్రావణీయత ఉష్ణోగ్రత పెరగడం వల్ల పెరుగుతుంది కానీ ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలలో తగ్గుతుంది.
ఎన్నికల సిరా
చరిత్ర
NGGGFGGGGకర్ణాటక ప్రభుత్వ రంగంలోని మైసూరు పెయింట్స్ అండ్ వార్నిష్, హైదరాబాద్‌లోని రాయుడు ల్యాబరేటరీస్ అనే రెండు సంస్థలు ఈ ఇంకును తయారు చేస్తున్నాయి. భారత ఎన్నికల సంఘం, నేషనల్ ఫిజికల్ లేబోరేటరి, నేషనల్ రీసెర్చ్ డెవలెప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ సాయంతో ఈ ఇంకును తయారు చేస్తారు. ఈ సిరా ఉత్పత్తికి 1962లో ఎంపీవీఎల్ ప్రత్యేక రైట్స్ పొందింది. అప్పటి నుంచి ఎన్నికలకు ఈ సంస్థ సిరాను అందిస్తోంది. 1976 నుంచి మరో 28 దేశాలకు ఈ సంస్థ సరఫరా చేస్తోంది. 2006 ఫిబ్రవరి ఒకటో తేది నుంచి ఓటరు ఎడమ చేతి చూపుడు వేలు గోరు పైభాగం నుంచి కింద వరకు గీత గీయడం ప్రారంభించారు. అంతకుముందు గోరు కింద ఉండే చర్మంపై గుర్తు పెట్టేవారు.
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
పీడనం ప్రభావం
ద్రావణీయత మీద పీడనం యొక్క ప్రభావం ప్రయూగాత్మకంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకు నూనె గానుల ప్రేసిపితశన్ ఫౌలింగ్ కాల్షియం సల్ఫెట్ తో చేయబడుతుంది. ఈ విధానంలో పీడనం తగ్గుట వల్ల ద్రావణీయత తగ్గుతుంది. దీనివల్ల సమయం గడుస్తుంటే ఉత్పాదకతా తగ్గుతుంది.
ఎన్నికల సిరా
మూలాలు
సాక్షి దినపత్రిక (5-4-2014)
ద్రావణీయతా సమతాస్థితి
కరుగుట
ఈ చర్యకు సమతాస్థితి స్థిరాంకాన్ని ఈ విధంగా రాయవచ్చు: Kఅనేది ఉష్ణోగటిక ద్రావణీయత స్థిరాంకం. {} ఆక్టివిటీని సూచిస్తాయి. ఘనా పదార్థం యొక్క ఆక్టివిటి విలువ "1". కాబట్టి
A అనే పదార్థం యొక్క ఆక్టివిటీని దాని గాఢత [A], ఆక్టివిటి స్థిరంకం activity coefficient, γ ల లభ్దమ్. Kని γతో భాగించినప్పుడు వచ్చే ద్రావణీయత స్థిరాంకం Ks,
ద్రావణీయత స్థిరంకం యొక్క యూనిటు, ద్రావితం యొక్క యూనిటు ఒక్కటే. సుక్రోస్ కి 25 °C
K=1. 971 mol dm−3.
అంటే సుక్రోస్ యొక్క ద్రావణీయత 2 mol dm−3 (540 g/l). సుక్రోస్ ఎక్కువ గాఢతలలో కూడా అతి సంతృప్త ద్రావణము ఏర్పరుచుకోలేదు. కానీ మిగిలిన కార్బోహైడ్రేట్లు ఏర్పరుచుకోగలవు.
వియోగం చెందుతూ కరుగుట
సాధారణంగా ఆయనిక సమ్మేళనాళాలు నీటిలో వేసినప్పుడు వియోగం చెందుతాయి. ఉదాహరణకు, కాల్షియం సల్ఫైట్ :
K అనేది ఉష్ణగతిక సమతాస్థితి స్థిరంకం, {} ఆక్టివిటిని సూచిస్తుంది. ఘనా పదార్థం యొక్క ఆక్టివిటి "1".
లవణం యొక్క ద్రావణీయత చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పుడూ ద్రావణంలో ఉన్న ఆయాన్ల ఆక్టివిటీ స్థిరంకం కూడా "1"కి దగ్గరగా ఉంటుంది. వాటిని "1"గా తీసుకుని ద్రావణీయత స్థిరాంకాన్ని ఈ విధంగా రాయవచ్చు:
ApBq అనే సమ్మేళనం యొక్క ద్రావణీయత స్థిరంకం:
ఆ సమ్మేళనం వియోగం చెందినప్పుడు Bయొక్క గాఢత A యొక్క గాఢతకి q/p సార్లు ఉంటుంది. [B]=q/p [A] కాబట్టి :
ద్రావణీయత విలువ "S" =[A]/p. కాబట్టి
ఉదాహరణలు:
కొన్ని లవణాలు పూర్తిగా వియోగం చెందవు. ఉదాహరణకు MgSO4. వాటి ద్రావణీయతలను చర్య చెందుతూ కరుగుటలో ఇచ్చిన విధానం ద్వారా కనుక్కుంటారు.
హైడ్రా క్సైడ్లు
హైడ్రాక్సైడ్ల యొక్క ద్రావణీయత స్థిరాంకాలను K*sp, లాగా వ్రాస్తాము, హైడ్రాక్సైడ్ గాఢత బదులు హైడ్రోజెన్ గాఢతను ఉపయోగిస్తాము. వాటి రెండింటి గాఢతలు మధ్య సంభందం ఈ విధంగా ఉంటుంది. :Kw=[H+][OH-] Kw. అనేది నీటి ఆయానిక లభ్దమ్. ఉదాహరణకు,
మామూలు ఉష్ణోగ్రతల దగ్గర log Ksp for Ca (OH) 2 యొక్క విలువ -5. log K*sp = -5 + 2 × 14 = 23
ఉభయ సామాన్య అయాన్ ప్రభావం
ఒక లవణం లోని కాటయాన్ లేదా ఎనయాన్ ఉభయ సామాన్యంగా ఉండే వేరొక లవణం చేరినప్పుడు మొదటి లవణం యొక్క ద్రావణీయత తగ్గుతుంది. ఈ ప్రభావాని ఉభయ సామాన్య అయాన్ ప్రభావం అని పేర్కొంటాము. ఉదాహరణకు, సోడియం క్లోరైడ్ AgCl ద్రావణంలో వేసినప్పుడు AgCl యొక్క ద్రావణీయత తగ్గిపోతుంది.
ద్రావణీయత ఈ విధంగా కనుక్కోవచ్చు. [Ag+], [Cl-] యొక్క గాఢతలు సమానంగా ఉంటాయి. ఎందుకంటే 1 మోల్ AgCl వియోగం చెందినప్పుడు 1 మోల్ Ag+, 1 మోల్ Cl- వస్తాయి. [Ag+] (aq) యొక్క గాఢతని "x" అని అనుకుంటే Ksp for AgCl is equal to 1.77 mol2dm−6 కాబట్టి దాని ద్రావణీయత
ఇప్పుడు సోడియం క్లోరైడ్ కూడా ఉన్నట్లైతే, (గాఢత 0. 01 mol dm−3) 1.33 mol dm−3.
x2 0. 01 xతో చూస్తే చాలా చిన్నది. కాబట్టి :S = x = Ksp / 0. 01 = 1.77 mol dm−3,
వెండి యొక్క గ్రావిమెట్రిక్ విశ్లేషణలో AgCl. మొత్తం అవక్షేపణం చెందడానికి ఉభయ సామాన్య అయాన్ ప్రభావం ఉపయోగిస్తాము.
చర్య జరుగుతూ కరుగుట
[[File:Silver Chloride dissolution. png|thumb|180px|సాధారణంగా ఇటువంటి కేసులో ఆమ్లా మాధ్యమంలో బలహీన క్షారం కరిగి ఉంటుంది. అలాగే క్షార మాధ్యమంలో బలహీన ఆమ్లాలు కరుగుట కూడా చాలా ముఖ్యం
సాధారణంగా చార్జ్ లేని పరమాణువుకి ఆయానిక్ రూపంలో కంటెతక్కువ ద్రావణీయత ఉంటుంది. కాబట్టి ద్రావణీయత pH మీద, ద్రావితం యొక్క ఆమ్లా అయనీకరణ స్థిరాంకం మీద ఆధారపడుతుంది. అయనీకరణం చెందని ఆమ్లం లేదా క్షారం యొక్క ద్రావణీయతని ఇంట్రిన్సిక్ ద్రావణీయత అని అంటారు.
కాంప్లెక్స్ ఏర్పడడం ద్వారా కూడా ద్రావణీయత మారవచ్చు. ఉదాహరణకు, అమ్మోనియాని సిల్వేర్క్లోరైడ్ ద్రావణంలో వేయడం వల్ల అది ఎక్కువగా కరుగుతుంది. ఇది అమ్మైన్ కాంప్లెక్స్ వల్ల జరుగుతుంది.
కొన్ని చర్యల్లో ద్రావణీయత కనుక్కోవడానికి రెండు లేదా ఇంకా ఎక్కువ సమతాస్థితి లను పరిశీలించవలసి వస్తుంది.
ప్రయోగాత్మకంగా కనుక్కొనుట
ద్రావణీయతని కనుక్కోవటం చాలా ఇబ్బందులతో కూడినది, మొదటి ఇబ్బంది ఒక ఉష్ణోగ్రతలో సమ్మేళనాన్ని సమతాస్థితికి ఈసుకురావడం. అవక్షేపణం, కరుగుతీ సాధారణంగా చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతాయి. నెమ్మదిగా జరిగితే ద్రావణి ఆవిరి అయిపోవడం సమస్య కావచ్చు. అతి సంతృప్తమ్ జరగవచ్చు. తక్కువగా కరిగే పదార్థాలలో గాఢతలు చాలా తక్కువ ఉండడం వల్ల వాటిని కనుక్కోవటం చాలా కష్టం అవుతుంది. ద్రావణీయత కనుక్కోవడానికి రెండు విధానాలు ఉన్నాయి, స్థిరమైన, గతిక.
స్థిరమైన పద్ధతులు
ఈ పద్ధతిలో మిశ్రమాన్ని సమతాస్థితి లోకి తీసుకువచ్చి ద్రావణిలో గాఢతను రసాయన విశ్లేషణ ద్వారా కనుక్కుంటారు. దీని కోసం ఘనాని, ద్రావణాన్ని వేరు చేయవలసి ఉంటుంది. రేడియో ఆక్టివ్ ట్రేసర్ తో తక్కువ గాఢతలను కనుక్కోవచ్చును.
వేరే విధానం ఏమిటంటే, ఒక పదార్థం యొక్క ద్రావణం (ద్రావణి నీరు కాదు) ఒక సజల బఫర్ లో కలపడం. వెంటనే అవక్షేపణ జరిగుతుంది. ఇటువంటి మిశ్రామం యొక్క ద్రావణీయతని "చలన ద్రావణీయత" అని అంటారు. ఈ కణాలు చాలా చిన్నవగా ఉండడం వల్ల దీని చలన ద్రావణీయత సమతాస్థితి ద్రావణీయత కన్నా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
గతిక పద్దతులు
కార్బన ఆంలల, క్షారల యొక్క ద్రావణీయత ల విలువ "చేసింగ్ ఈక్విలిబ్రియమ్ సాలిబిలిటీ" అనే పద్ధతి ద్వారా కనుక్కోవచ్చును. ఈ పద్ధతిలో ఒక పదార్థాన్ని అది ఎక్కువ అయనీకరణం అయ్యే pH లో కరిగించి, తర్వాత, తక్కువ అయనీకరణం అయ్యే pH లో వేస్తారు. తర్వాత బలమాన ఆమ్లం లేదా క్షారం వేసి కరగడం, అవక్షేపణ రేట్లు సమానం అయ్యే pH కి తీసుకువస్తారు. ఈ పద్ధతి వల్ల ఉపయోగం ఏమిటంటే ఇది చాలా వేగవంతమైన పద్ధతి, ఎందుకంటే అవక్షేపం యొక్క పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. కానీ ఈ పద్ధతి అతిసంతృప్తం ద్రావణాల వల్ల ప్రభావితం కావచ్చు.
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము
డిజిటల్ సంతకం
alt=Alice signs a message—"Hello Bob!"—by appending to the original message a version of the message encrypted with her private key. Bob receives the message, including the signature, and using Alice's public key, verifies the authenticity of the message, i.e. that the signature can be decrypted to match the original message using Alice's public key.|thumb|ఆలిస్ ఒక స౦దేశాన్ని స౦తక౦ చేసి౦ది—"హలో బాబ్!" -ఒరిజినల్ సందేశానికి తన ప్రయివేట్ కీతో ఎన్ క్రిప్ట్ చేయబడ్డ వెర్షన్ ని అనుబంధీకరించడం ద్వారా. బాబ్ సందేశం, సంతకం రెండింటిని అందుకుంటాడు. సందేశం యొక్క ప్రామాణికతను నిర్ధారించడానికి అతను ఆలిస్ యొక్క పబ్లిక్ కీని ఉపయోగిస్తాడు, అంటే పబ్లిక్ కీఉపయోగించి డీక్రిప్ట్ చేయబడిన సందేశం, అసలు సందేశంతో సరిగ్గా సరిపోలింది.
డిజిటల్ సిగ్నేచర్ లేదా డిజిటల్ సంతకం అంటే డిజిటల్ సందేశాలు లేదా పత్రాల ప్రామాణికతను ధృవీకరించడానికి వాడే ఒక గణిత పద్ధతి. ప్రమాణాలకు లోబడిఉన్న డిజిటల్ సంతకం ఉంటే సందేశం లేదా పత్రాన్ని అందుకున్న గ్రహీత అది సరైన వ్యక్తి నుంచి వచ్చిందనీ (ప్రామాణీకరణ - authenticity), ఇంకా దాన్ని మధ్యలో ఎవరూ మార్చలేదని (సమగ్రత - integrity) విశ్వసించవచ్చు.
డిజిటల్ సంతకాలు చాలా క్రిప్టోగ్రఫిక్ (గూఢ లిపి) ప్రోటోకాల్ సూట్లలో ఒక కీలకమైన అంశం. వీటిని సాధారణంగా సాఫ్ట్‌వేర్ పంపిణీ, ఆర్థిక లావాదేవీలు, ఒప్పంద నిర్వహణ సాఫ్ట్‌వేర్, ఫోర్జరీ (దొంగ సంతకం) లేదా ట్యాంపరింగ్ (సాక్ష్యాలను మార్చడం) ను గుర్తించడం లాంటి సందర్భాల్లో ఉపయోగిస్తారు.
డిజిటల్ సంతకాలు తరచూ ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలను అమలు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఎటువంటి ఎలక్ట్రానిక్ డేటాకైనా సంతకం చేసే పంపాలని భావించినపుడు ఉన్నప్పుడు దీన్ని వాడవచ్చు. అయితే అన్ని ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలు డిజిటల్ సంతకాలు కావు. కెనడా, దక్షిణాఫ్రికా, యునైటెడ్ స్టేట్స్, అల్జీరియా, టర్కీ, ఇండియా, బ్రెజిల్, ఇండోనేషియా, మెక్సికో, సౌదీ అరేబియా, ఉరుగ్వే, స్విట్జర్లాండ్, చిలీ, యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలలో, ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలకు చట్టపరమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది.
డిజిటల్ సంతకం చేసిన ఫైల్ యొక్క సమగ్రతను ధృవీకరించడం సులభం (ముద్ర, సంతకం లేదా చేతివ్రాత ధృవీకరణ అవసరం లేదు),, డిజిటల్ సంతకం తిరస్కరించబడనిది అని ధృవీకరించడానికి చేతివ్రాత నిపుణులు అవసరం లేదు.
నిర్వచనం
ఒక డిజిటల్ సంతకం ప్రణాళికలో సాధారణంగా మూడు అల్గారిథమ్స్ ఉంటాయి.
డిజిటల్ సంతకం విజయవంతం కావడానికి రెండు ప్రధాన లక్షణాలు అవసరమవుతాయి. మొదటిది, ఒక స్థిర సందేశం, స్థిర ప్రైవేట్ కీల నుండి ఉత్పత్తి చేసిన ఒక సంతకం, సంబంధిత పబ్లిక్ కీని ఉపయోగించి ఆ సందేశం యొక్క ప్రామాణికతను ధ్రువీకరించాలి. రెండవది, ప్రైవేట్ కీ తెలియకుండా సందేశం నుంచి సంతకం ఉత్పాదించడం గణిత పరంగా అసాధ్యం అని నిరూపించాలి.
ఇది మూడు ప్రాథమిక సూత్రాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది: సంతకం యొక్క గుర్తింపును ధృవీకరించే ప్రామాణికత; సంతకం చేసిన పత్రాలు సంతకం తర్వాత సవరించబడలేదని, "తిరస్కరించబడనిది" ఒకటి అని నిర్ధారించే సమగ్రత ఒకటి, ఇది బదులుగా ఒక పత్రం యొక్క చట్టపరమైన ప్రామాణికతకు హామీ ఇస్తుంది, సంతకం తర్వాత దాని సంతకం తిరస్కరించకుండా నిరోధిస్తుంది.
చరిత్ర
1976 లో, విట్ఫీల్డ్ డిఫ్ఫీ, మార్టిన్ హెల్మాన్ మొదట డిజిటల్ సిగ్నేచర్ స్కీమ్ యొక్క భావనను వర్ణించారు, అయినప్పటికీ ట్రాప్డోర్ వన్-వే ప్రస్తారణల ఫంక్షన్ల ఆధారంగా ఇటువంటి పథకాలు ఉన్నాయని వారు ఊహించారు. త్వరలోనే, రోనాల్డ్ రివెస్ట్, ఆది షామిర్, లెన్ అడ్లెమాన్ RSA అల్గోరిథంను కనుగొన్నారు, దీనిని మొదటి డిజిటల్ సంతకాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు (కాన్సెప్ట్-ఆఫ్-కాన్సెప్ట్ మాత్రమే అయినప్పటికీ – "సాదా" RSA సంతకాలు సురక్షితం కాదు ). డిజిటల్ సంతకాన్ని అందించే మొట్టమొదటి ఇంకా విస్తృతంగా మార్కెట్ చేయబడిన సాఫ్ట్‌వేర్ ప్యాకేజీ లోటస్ నోట్స్ 1.0, 1989 లో విడుదలైంది, ఇది RSA అల్గోరిథంను ఉపయోగించింది.. 1984 లో, షఫీ గోల్డ్‌వాసర్, సిల్వియో మికాలి, రోనాల్డ్ రివెస్ట్ మొదట డిజిటల్ సంతకాల యొక్క భద్రతా అవసరాలను చాలా ఉన్నత ప్రమాణాలకు నిర్వచించారు
పద్ధతి
thumb|రేఖాచిత్రం ఒక సాధారణ డిజిటల్ సంతకాన్ని ఎలా ఉపయోగించాలో చూపిస్తుంది, తరువాత ధృవీకరించబడుతుంది. ఒక డిజిటల్ సంతకం పథకం (చాలా మంది) RSA పై ఆధారపడి ఉంటుంది. సంతకం కీలను సృష్టించడానికి, మాడ్యులస్, N ను కలిగి ఉన్న RSA కీ జతను ఉత్పత్తి చేయండి, ఇది రెండు యాదృచ్ఛిక రహస్య విలక్షణమైన పెద్ద ప్రైమ్‌ల యొక్క ఉత్పత్తి, పూర్ణాంకాలతో పాటు,e d ≡ 1 (mod φ(N)), where φ is the Euler phi-function ఇక్కడ φ అనేది ఐలర్ ఫై-ఫంక్షన్. సంతకం యొక్క పబ్లిక్ కీ N, e లను కలిగి ఉంటుంది , సంతకం యొక్క రహస్య కీ d ని కలిగి ఉంటుంది.
సందేశానికి సంతకం చేయడానికి, m, సంతకం సంతకం, σ ≡ md (mod N). ధృవీకరించడానికి, రిసీవర్ పరిశీలనలు σ e ≡ m (mode  n ).
పబ్లిక్ సిగ్నేచర్ అల్గోరిథం పబ్లిక్ కీ ఎన్క్రిప్షన్ టెక్నాలజీ ద్వారా గ్రహించబడుతుంది. పబ్లిక్ కీ ఎన్క్రిప్షన్ టెక్నాలజీలో, ప్రతి వినియోగదారుకు ఒక జత కీలు ఉంటాయి: పబ్లిక్ కీ, ప్రైవేట్ కీ. పబ్లిక్ కీని స్వేచ్ఛగా విడుదల చేయవచ్చు, కాని ప్రైవేట్ కీని రహస్యంగా ఉంచాలి రు; మరొక విషయం  ఏమిటంటే పబ్లిక్ కీ నుండి ప్రైవేట్ కీని పొందటం అసాధ్యం. RSA, ECDSA వంటి అల్గోరిథంలు డిజిటల్ సంతకాలను అమలు చేయగలవు.
పారిశ్రామిక ప్రమాణాలు
కొన్ని పరిశ్రమలు పారిశ్రామిక సభ్యులు, వాటి నియంత్రణకర్తల మధ్య డిజిటల్ సంతకాల ఉపయోగం కోసం సాధారణ సామర్థ్య ప్రమాణాలను నిర్వచించాయి. వీటిలో ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమ కోసం ఆటోమేటివ్ నెట్‌వర్క్ ఎక్స్చేంజ్, ఆరోగ్య సంరక్షణ పరిశ్రమ కోసం SAFE-బయోఫార్మా అసోసియేషన్‌లు ఉన్నాయి.
ఉపయోగాలు
డిజిటల్ సంతకం అనేది ఎలక్ట్రానిక్ పత్రాలపై సంతకం చేయడానికి మిమ్మల్ని అనుమతించే సాధనం (ఉదాహరణకు, పిడిఎఫ్ ఆకృతిలో ఉన్న ఫైళ్ళు) ప్రామాణికత, సమగ్రత యొక్క విలువను జోడిస్తుంది. డిజిటల్ సంతకాల యొక్క అధికారం తరచుగా ధృవీకరణ అధికారులు నిర్వహిస్తారు, ఇవి డిజిటల్ ధృవపత్రాలను అందిస్తాయి, ఇవి లైసెన్సులు, పాస్‌పోర్ట్‌ల వంటి ముఖ్యమైన పత్రాలతో తనిఖీ చేయబడతాయి.
చాలా దేశాలలో, డిజిటల్ సంతకాలు సాంప్రదాయ రచన, కాగితపు సంతకాలతో సమానమైన విలువను కలిగి ఉంటాయి. సాధారణంగా, ఈ నిబంధనల ప్రకారం, సంతకం చేసిన ఏదైనా సంఖ్యాపరంగా సంతకం చేసేవారిని పత్రం యొక్క నిబంధనలకు పరిమితం చేస్తుంది. ఇటువంటి కారణంగా, గుప్తీకరణ, సంతకం కోసం ప్రత్యేకమైన కీ జతలను ఉపయోగించడం చాలా మంచిది
డిజిటల్ సిగ్నేచర్ సర్టిఫికేట్ (DSC)
డిజిటల్ సిగ్నేచర్ సర్టిఫికెట్లు భౌతిక లేదా కాగితపు ధృవపత్రాలకు సమానమైన డిజిటల్ ధ్రువపత్రం .గుర్తింపును నిరూపించడానికి, ఇంటర్నెట్‌లో సమాచారం లేదా సేవలను యాక్సెస్ చేయడానికి లేదా కొన్ని పత్రాలను డిజిటల్‌గా సంతకం చేయడానికి డిజిటల్ సర్టిఫికెట్‌ను ఎలక్ట్రానిక్‌గా సమర్పించవచ్చు.భారతదేశంలో చాలా ముఖ్యమైన వ్యవహారాలలో  eForm ని దాఖలు చేస్తుంటే డిజిటల్ సంతకం సర్టిఫికేట్ తప్పనిసరి  లైసెన్స్ పొందిన సర్టిఫైయింగ్ అథారిటీ డిజిటల్ సంతకాన్ని ఐటి చట్టం, 24 లోని సెక్షన్ 2000 కింద అధికారం ఇస్తుంది. కొన్ని భౌతిక సర్టిఫికేట్లకు డ్రైవర్ ల లైసెన్స్ లు, పాస్ పోర్ట్ లు లేదా మెంబర్ షిప్ కార్డులు. ఒక నిర్ధిష్ట ప్రయోజనం కొరకు ఒక వ్యక్తి యొక్క గుర్తింపురుజువుగా సర్టిఫికేట్ లు పనిచేస్తాయి.
(1) ఆధార్ ను eKYC సర్వీస్ తో కలిపే ఈ-సంతకాలు
(2) అసిమెట్రిక్ క్రిప్టో సిస్టమ్, హాష్ ఫంక్షన్ ద్వారా జనరేట్ చేయబడే డిజిటల్ సంతకాలు
ఒక పత్రంపై సంతకం చేయడానికి వినియోగదారుకు ఒక వ్యక్తిగత PINతో పాటు డిజిటల్-ధృవ పత్ర-ఆధారిత ID ని కలిగి ఉన్న USB టోకెన్ జారీ చేయబడవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:కంప్యూటరు శాస్త్రం
సి.ధర్మారావు
జీవిత విశేషాలు
సి ధర్మారావుగా అందరికీ సుపరిచితుడైన ఈయన కృష్ణా జిల్లా, ఉంగుటూరు మండలం, పెద్ద అవుటపల్లి గ్రామంలో 1934, మార్చి 30వ తేదీన జన్మించాడు. గన్నవరం హైస్కూలు, ఏలూరు కాలేజీ, ఆంధ్ర, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఈయన విద్యాభ్యాసం సాగింది. ఈయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సచివాలయంలో పనిచేశాడు. అధికార భాషా సంఘం కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. నడుస్తున్న చరిత్ర, ఆవలి తీరం అనే పత్రికలకు సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. సచివాలయంలో పనిచేసినప్పుడు కళానికేతన్ అనే సంస్థను స్థాపించి, ఎన్నో నాటకాలు, సాహిత్య ప్రదర్శనలు చేశాడు. 'జనహిత’ అనే సంస్థ స్థాపించి దానికి కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
రచనలు
కాలమిస్టుగా, వ్యాసకర్తగా తెలుగు పత్రికా ప్రపంచంలో ఈయన చిరపరిచితుడు. జనహిత సంస్థ తరఫున ఈయన 1990లో 103 మంచి తెలుగు పుస్తకాల జాబితాను రూపొందించాడు. ఈయన ప్రకటించిన గ్రంథాలలో కొన్ని:
నటనారంగం
ఇతడు నటుడిగా కూడా రాణించాడు. సినిమా పిచ్చోడు అనే చిత్రంలో హీరోగా నటించాడు. హరివిల్లు అనే సినిమాలో ఒక చిన్నపాత్రను పోషించాడు.
మరణం
ఈయన 2013, మార్చి 19న హైదరాబాదులో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1934 జననాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:2013 మరణాలు
శ్రీ తిలభాండేశ్వర్ మహాదేవ్ మందిర్
శ్రీ తిలభాండేశ్వర్ మహాదేవ్ మందిర్ (హిందీ: श्री तिलभांडेश्वर महादेव मंदिर), వారణాసి లోని అత్యంత పురాతనమైన, అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ఆలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయానికి హిందూ ధర్మం లో గొప్ప ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఇక్కడి ప్రధాన దైవం శివుడు. తిలభాండేశ్వర మందిరం 18వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిందని నమ్ముతారు.
చరిత్ర
శ్రీ తిలభాండేశ్వర్ మహాదేవ్ మందిర్ 18వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది. బెంగాలీ తోలా ఇంటర్ కాలేజ్ (భేలుపూర్, వారణాసి) పక్కనే పాండే హవేలీలో ఉంది. ఆలయంలోని శివలింగం 2,500 సంవత్సరాల క్రితం స్వయంగా ఉద్భవించిందని, ప్రతి సంవత్సరం ఒక "టిల్" (హిందీ: तिल; అంటే నువ్వుల గింజ) పరిమాణం పెరుగుతుందని నమ్ముతారు. ప్రస్తుతం శివలింగం ఎత్తు 3.5 అడుగులు, లింగపీఠం (ఆధారం) వ్యాసం సుమారు 3 అడుగులు. శారదా మాత ఈ ఆలయంలో కొన్ని రోజులు గడిపినట్లు కూడా నమ్ముతారు.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:వారణాసి లోని దేవాలయాలు
తెలంగాణలో కోవిడ్-19 మహమ్మారి
చైనాలో పుట్టి ప్రపంచమంతటా విస్తరించిన కరోనా వైరస్ (కోవిడ్ 19) తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ విస్తరించుకుంది. తెలంగాణ 2020 మార్చి 2 తొలి కరోనా వైరస్ కేసు నమోదనట్టు అధికారులు ప్రకటించారు. దుబాయ్ నుంచి హైదరాబాద్‌కి వచ్చిన ఓ వ్యక్తికి కరోనా వైరస్ ఉందని నిర్ధారించారు.
లాక్ డౌన్
మార్చి 22 న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా లాక్ డౌన్ ప్రకటించింది.. మార్చి 23 న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాత్రి 7 నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు రాత్రి కర్ఫ్యూ విధించింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం అన్ని సరిహద్దులను మూసివేసి రవాణాను నిలిపివేసింది. కరోనా విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో ముందు జాగ్రత్త చర్యగా లాక్ డౌన్ మే 7 వరకు పొడిగించారు.thumb|GHMC ఆధ్వర్యంలో కరోనా నియంత్రణ
తెలంగాణలో జోన్ల జాబితా
తెలంగాణలో ఆరు జిల్లాలు రెడ్ జోన్ లో, 18 ఆరెంజ్ జోన్ లో, 9 జిల్లాలు గ్రీన్ జోన్ లో ఉన్నాయి.
ప్రజల్లో అపోహలు
మాంసం తింటే కరోనా వైరస్ వస్తుందని, ఒక పుకారు సోషల్ మీడియాలోలో వైరల్ అయ్యింది. దీని వలన ట్విట్టర్‌లో "#NoMeat_NoCoronaVirus" ట్విట్టర్‌లో వైరల్ అయింది. ఈ పుకార్లను అరికట్టడానికి క్షీణిస్తున్న అమ్మకాలను ఎదుర్కోవటానికి, కొన్ని పౌల్ట్రీ పరిశ్రమ సంఘాలు హైదరాబాద్‌లో "చికెన్ అండ్ ఎగ్ మేళా"ను నిర్వహించాయి. తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రులు హాజరయ్యారు. ఈ కార్యక్రమంలో చేయబడిన కొన్ని ఉచిత గుడ్లు, వేయించిన చికెన్లను తిన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:అంటు వ్యాధులు వర్గం:వైరస్
ఢిల్లీ గేట్, ఢిల్లీ
ఢిల్లీ గేట్ లేదా ఢిల్లీ ద్వారం అనేది అనేక చారిత్రిక గోడల నగరం పాత ఢిల్లీ లేదా షాజహానాబాద్ లోని దక్షిణ ద్వారం. ఈ గేట్ న్యూఢిల్లీ నగరాన్ని పాత గోడల నగరమైన ఢిల్లీతో కలుపుతుంది. ఇది రహదారి మధ్యలో, నేతాజీ సుభాష్ చంద్ర రోడ్ (లేదా నేతాజీ సుభాష్ మార్గ్) చివరిలో, దర్యాగంజ్ అంచున ఉంది. ఇది ఢిల్లీ యొక్క ఏడవ నగరమైన షాజహానాబాద్‌ను చుట్టుముట్టే శిధిలాలలో నిర్మించిన ఎత్తైన కోట గోడల యొక్క భాగంగా ఈ గేట్‌ను 1638 లో షాజహాన్ చక్రవర్తి నిర్మించాడు. ప్రార్థన కోసం జామా మసీదు వెళ్ళడానికి చక్రవర్తి ఈ ద్వారం ఉపయోగించాడు. గోడల నగరం యొక్క ఉత్తర ద్వారం, కాశ్మీరీ గేట్ (1853) కు ఆకృతి, నిర్మాణకళలో ఢిల్లీ గేట్ పోలిక ఉంటుంది. ఇది ఎర్ర ఇసుకరాయి, ఇతర రాళ్లతో పెద్ద పరిమాణంలో నిర్మించబడింది, ఇది ఆకట్టుకునే ఒక పెద్ద నిర్మాణం. గేట్ దగ్గర రెండు పెద్ద ఏనుగు విగ్రహాలను కూడా నిర్మించారు. దీనిని గతంలో హతి పోల్ అని కూడా పిలిచేవారు.
ఈ గేట్ నుండి రహదారి దర్యాగంజ్ గుండా కాశ్మీరీ గేటుకు వెళుతుంది. ఓల్డ్ ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ నిర్మించడానికి తూర్పున ఉన్న కోట గోడ యొక్క కొంత భాగం కూల్చివేయబడింది, పశ్చిమాన గోడ ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ నిర్మాణం చారిత్రక స్మారక చిహ్నంగా భద్రపరచబడింది, దీనిని వారసత్వ ప్రదేశంగా భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ నిర్వహిస్తోంది.
మూలాలు
వర్గం:మొఘల్ నిర్మాణాలు
చల్లా కొండయ్య
వీరు అనంతపురం జిల్లాలోని చల్లావారిపల్లె గ్రామంలో చల్లా వెంకట కొండయ్య, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు 1918 సంవత్సరంలో జన్మించారు. వీరు తాడిపత్రిలో మెట్రిక్యులేషన్, అనంతపురం ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కాలేజీలో డిగ్రీ, చెన్నై లా కళాశాలలో న్యాయశాస్త్రం చదివారు. చెన్నైలో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే ఆంధ్ర విద్యార్థి విజ్ఞాన సమితికి ప్రధాన కార్యదర్శిగా కృషిచేశారు.
1944లో న్యాయవాదిగా నమోదుచేసుకొని కోకా సుబ్బారావు గారి వద్ద జూనియర్ గా చేరారు. 1948 నుండి సొంత ప్రాక్టీసు మొదలుపెట్టారు. చెన్నై, గుంటూరు, హైదరాబాదు పట్టణాలలో తమ వృత్తిని నిర్వహిస్తూ వచ్చారు. 1958లో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో భారత ప్రభుత్వ ఆదాయపన్ను శాఖలో స్టాండింగ్ కౌన్సిల్ గా ఎనిమిది సంవత్సరాలు తమ విధి నిర్వహించారు.
1967లో హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డారు. 1976లో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టుకు బదిలీ చేయబడి, 1977లో తిరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుకు వచ్చారు. వీరు మార్చి 1979 నుండి జూలై 1980 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్నారు. వీరి కాలంలో అనేక విజయాలు సాధించారు:
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1918 జననాలు వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లా న్యాయవాదులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు వర్గం:తిరుమల తిరుపతి దేవస్థాన పాలక మండలి సభ్యులు
ఆర్.ఎన్.దొరైస్వామి
ఆర్.ఎన్.దొరైస్వామి కర్ణాటక సంగీత వైణిక విద్వాంసుడు.
విశేషాలు
ఇతడు 1916, డిసెంబరు 12వ తేదీన కర్ణాటక రాష్ట్రం హసన్ జిల్లా రుద్రపట్టణలో నాలా వెంకట్రామయ్య, సావిత్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. తండ్రి పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు. తల్లి సంగీతాభిలాషి. ఇతడు కర్ణాటక గాత్ర సంగీతాన్ని సేలం దొరైస్వామి అయ్యంగార్‌ వద్ద అభ్యసించాడు. తరువాత వీణను వీణ వెంకటగిరియప్ప వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తన గురువు వెంకటగిరియప్పతో కలిసి అనేక కచేరీలు చేయడానికి ఉత్తర భారతదేశం తిరిగాడు. మైసూరు మహారాణి కళాశాలలో కొంతకాలం సంగీత అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం లలితకళల విభాగంలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. మైసూరు ప్రభుత్వం నడిపే సంగీత పరీక్షా మండలి ముఖ్య పరీక్షకుడిగా, సంగీత కళాభివర్ధిని సభ కార్యదర్శిగా సేవలను అందించాడు. వీణావాదనపై "భారతీయ సంగీత వాద్యాలు" అనే డాక్యుమెంటరీ నిర్మించాడు. తిరుమకూడలు చౌడయ్యతో కలిసి జంటగా అనేక కచేరీలు నిర్వహించాడు. రామనవమి, గణేశోత్సవాలు వంటి సందర్భాలలో అనేక కచేరీలు చేశాడు. ఆకాశవాణి మద్రాసు కేంద్రం నుండి ఇతని వీణాగాన కచేరీలు పలుమార్లు ప్రసారం అయ్యాయి. ఇతడు మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో ఆస్థాన విద్వాంసునిగా నియమితుడైనాడు. అనేక సంగీత గ్రంథాలను రచించాడు. స్వయంగా కొన్ని కృతులకు స్వరకల్పన చేశాడు.
పురస్కారాలు
ఇతనికి పలు పురస్కారాలు వరించాయి.
మరణం
ఇతడు 2002, ఆగస్టు 17వ తేదీన మరణించాడు.
కడప ప్రభాకర్ రెడ్డి
కలిచెర్ల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన తంబళ్ళపల్లె నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
మరణం
కలిచెర్ల ప్రభాకర్ రెడ్డి అస్వస్థతకు గురికావడంతో బెంగళూరులోని సెయింట్‌ జాన్స్‌ ఆస్పత్రిలో చికిత్య పొందుతూ 2022 జనవరి 24న మరణించాడు. ఆయన స్వగ్రామం కలిచెర్లలో 26న అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.
మూలాలు
వర్గం:1945 జననాలు వర్గం:2022 మరణాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004)
నెల్లుట్ల కోదండరామారావు
నెల్లుట్ల కోదండ రామారావు ఎన్.కెగా ప్రసిద్ధులు. ప్రజా ఉద్యమాలలో చురుకైన పాత్ర పోషించిన సాహితీ వేత్త. వీరు రాసిన లాల్ బనో గులామీ చోడో అనే సుదీర్ఘ కవిత అత్యంత ఆదరణనూ ఉద్యమ ప్రేరణనూ అప్పట్లో కలిగించింది.దాంతో ఆయన పేరు కూడా ‘లాల్‌ బనో..‘ఎన్‌కేగా మారిపోయింది.1970 దశకంలో విప్లవోద్యమం ఊపిరిపోసుకుంటున్న సమయంలో ఎన్‌కే తన కవిత్వంతో ఉర్రూతలూగించారు. ఆయన రాసిన ప్రతీ కవిత గోడలపై నినాదంగా కనిపించేది.
వృత్తి భాద్యతలు
కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం దూరవిద్య విభాగంలో అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టర్‌ హోదాలో పనిచేసి, పదవీ విరమణ చేశారు.
కుటుంబం
కోదండ రామారావుకు భార్య, ఇద్దరు కుమార్తెలు, కుమారుడు ఉన్నారు. ఎన్ కె తండ్రి నెల్లుట్ల రామకృష్ణామాత్ర 1940ల్లో కవిత్వం రాశారు. తిరుపతి వెంకటకవులకు, మానవల్లి రామకృష్ణ కవికి వచ్చిన వివాదంలో తిరుపతి వెంకట కవులను ఎదిరించి పద్యాలు రాశాడు. "ఎవడురా మమ్మీసడించి కలము నడిపెడు మొనగాడు తెలుగు నేల" వంటి గొప్ప పద్యాలు రాశారు. ఎన్ కెకు రెండు సంవత్సరాలు కూడా నిండక ముందే -- 1950-51 ప్రాంతంలో ఆయన ఇంట్లోంచి వెళ్లిపోయాడు. ఏమయ్యారో తెలియదు. ఎన్ కె తల్లి కేసమ్మగారు దేవులపల్లి రామానుజరావు గారి చెల్లెలు. రామానుజం గారే వీరి పోషణ బాధ్యతలను తీసుకున్నారు. ఇక ఎన్‌కే అన్నయ్య నెల్లుట్ల జగన్మోహన్‌రావు 1969నాటి తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఎన్‌జీవోల సంఘం నాయకుడిగా ప్రసిద్ధులు.
లాల్ బనో గులామీ చోడో పేరు తెచ్చిన సుధీర్ఘ కవిత
వరంగల్ లోనూ రాష్ట్ర వ్యాప్తంగానూ సంఘపరివార్ శక్తులు, ముఖ్యంగా ఎబివిపి 1970ల చివరా, 1980ల మొదట్లో రాడికల్ విద్యార్థి సంఘానికి, విప్లవ రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా 'లాల్ గులామీ చోడ్ కర్ బోలో వందే మాతరం' అనే నినాదంతో విష ప్రచారం సాగిస్తున్నప్పుడు ఎన్ కె ఆ నినాదాన్ని తిరగేసి 'లాల్ బనో గులామీ చోడో, బోలో వందే మాతరం' అనే అద్భుతమైన సుదీర్ఘ కవిత రాశారు. అది మొదట సృజన ఆగస్టు 1982 సంచికలో అచ్చయింది. ఆ తర్వాత 1983 లోనూ, 1985 లోనూ రాడికల్ విద్యార్థి సంఘం ప్రచురణగా పుస్తకంగా వచ్చింది. పుస్తకంగా వచ్చినప్పుడు దానికి కె బాలగోపాల్ 'దేశభక్తి' అని సుదీర్ఘమైన ముందుమాట రాశారు. ఆ పుస్తకాన్ని నల్లగొండలో ఎబివిపి గుండాలు హత్య చేసిన రాడికల్ విద్యార్థి సంఘ నాయకుడు శేషయ్యకు అంకితం చేశారు. 1983 నుంచి 1990ల మధ్య దాకా సభల్లో, సమావేశాల్లో కనీసం వంద చోట్ల విద్యార్థులు ఆ కవితను అడిగి మరీ వినిపించుకునేవాళ్లు. ఆ సుదీర్ఘ కవితను ఎన్ కె చాల అద్భుతంగా, భావస్ఫోరకంగా, ఉద్వేగపూరితంగా, ఉత్తేజకరంగా చదివేవారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2014 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు
జాతీయ గణిత దినోత్సవం
జాతీయ గణిత దినోత్సవం డిసెంబర్ 22న దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏట నిర్వహిస్తారు. గణిత శాస్త్రవేత్త శ్రీనివాస రామానుజన్ పుట్టినరోజు సందర్భంగా ఈ జాతీయ గణిత దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.
ప్రారంభం
2012 ఫిబ్రవరి 26న మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన రామానుజన్ 125వ జయంతి ప్రారంభ వేడుకల్లో అప్పటి ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ రామానుజన్ పుట్టినరోజును జాతీయ గణిత దినోత్సవంగా ప్రకటించారు.
కార్యక్రమాలు
డిసెంబరు 22న దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో విద్యా కార్యక్రమాలతో జాతీయ గణిత దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.
గుర్తింపు
సంఖ్యాశాస్త్రంలో రామానుజన్ చేసిన విశేష కృషికి గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1962 వ సంవత్సరంలో రామానుజన్ 75వ జన్మదినం నాడు స్మారక తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేయడమేకాకుండా 125వ జయంతి సందర్భంగా 2012ను జాతీయ గణితశాస్త్ర సంవత్సరంగా ప్రకటించింది. 2017లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లా లోని కుప్పంలో రామానుజన్ మఠ్ పార్క్ ప్రారంభించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:దినోత్సవాలు వర్గం:ఉత్సవాలు
గంగమాంబాపురం (రామచంద్రాపురం)
గంగమాంబాపురం, తిరుపతి జిల్లా, రామచంద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది తిరుపతి నుంచి 10 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం వ్యవసాయాధారితమై ఉంది. ఊరికి ఇరువైపుల ఎతైన కొండలు, పచ్చని పొలాలతో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం కనబడుతుంది.ఈ ఊరికి ఉన్న ఏకైక గుడి రాములవారి గుడి.
ప్రధాన పంటలు
ముఖ్యమైన పంటలు: వేరుశెనగ, వరి, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు.
చిత్తూరు నాగయ్య సినిమాలు
30వ దశకం
1963 1964
కె.ఎస్.హెగ్డే
కౌడూర్ సదానంద హెగ్డే, (1909 జూన్ 11 - 1990మే 24) ఒక భారతీయ న్యాయనిపుణుడు, రాజకీయవేత్త, అతను భారతదేశ సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తిగా, తరువాత లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా పనిచేసాడు. హెగ్డే నిట్టే విద్యా సంస్థను స్థాపించాడు. అతను భారత సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన సంతోష్ హెగ్డే తండ్రి.
రాజకీయ జీవితం
హెగ్డే 1947 నుండి 1951 వరకు పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా పనిచేసాడు.1952లో అతను రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు,ఆ పదవిలో 1957 వరకు కొనసాగాడు. 1967లో హెగ్డే భారత సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. 1973 ఏప్రిల్ 30న, అతను తనతోపాటు పనిచేసిన దిగువ సహోద్యోగులలో ఒకరు భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులైనప్పుడు, సూత్రప్రాయంగా తన రాజీనామాను సమర్పించాడు.
ఆ తరువాత, హెగ్డే మరోసారి సామాజిక, రాజకీయ ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొనడం ప్రారంభించాడు. 1977లో బెంగుళూరు దక్షిణ నియోజకవర్గం నుంచి జనతా పార్టీ టికెట్‌పై లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. చాలా కాలం తర్వాత, హెగ్డే నీలం సంజీవ రెడ్డి రాజీనామా తర్వాత స్పీకర్ అయ్యాడు. అతను 1977 నుండి 1980 వరకు ఈ పదవిలో ఉన్నాడు. రాష్ట్రపతి పదవికి లాల్ కృష్ణ అద్వానీ హెగ్డే పేరును సూచించగా, సంజీవ రెడ్డికి ఆమోదం లభించింది. దానితో సంజీవ రెడ్డి స్థానంలో హెగ్డే లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా నియమితులయ్యాడు. 1979లో లోక్‌సభ రద్దు అయిన తర్వాత హెగ్డే ఎన్నికల రాజకీయాల నుంచి తప్పుకున్నాడు. 1980లో భారతీయ జనతా పార్టీని స్థాపించినప్పుడు అందులో చేరి కొంతకాలం ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. నిట్టే గ్రామానికి ఉన్నత పాఠశాలను అందించడానికి 1979లో నిట్టే ఎడ్యుకేషన్ ట్రస్ట్‌ను స్థాపించాడు. హెగ్డే 1990 మే 24న మంగళూరులోని తన నివాసంలో మరణించాడు.అతని భార్య మీనాక్షి. వారికి ఆరుగురు పిల్లలు.అందులో ముగ్గురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు.
యురేనియం త్రవ్వకాలు
thumb| దేశాల వారీగా, 2012 లో యురేనియం వెలికితీత కుడి|thumb|300x300px| 2005 లో ప్రపంచ యురేనియం ఉత్పత్తి. భూమి పొరలలో ఉన్న యురేనియం మూలకాన్ని తవ్వి బయటకు తీస్తారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ౨౦౧౫ (2015) లెక్కల ప్రకారం 60,496 టన్నుల యురేనియం వెలికి తీశారు. మొత్తం ప్రపంచ యురేనియం ఉత్పత్తిలో కజకిస్తాన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా దేశాలు తొలి మూడు అగ్రగామి దేశాలు అంతే కాదు ఈ ఉత్పత్తి లో 70% పైనే ఈ మూడు దేశాలు ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయని చెప్పవచ్చు. ఇవి కాకుండా సంవత్సరానికి 1000 టన్నుల కన్నా ఎక్కువ ఉత్పత్తి చేసే దేశాలు నైగర్, రష్యా, నమీబియా , ఉజ్బెకిస్తాన్ , చైనా , అమెరికా , ఉక్రెయిన్ దేశాలు. యురేనియం త్రవ్వకాలలో వచ్చే ఈ యురేనియంను అధికంగా అణు విధ్యుత్శక్తి  తయారీ కోసం వాడుతారు.
కె.ఎస్.హెగ్డే
వారసత్వం
భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం న్యాయమూర్తిగా, అతని ఎక్కువుగా అభిమానించే ప్రసిద్ధ వి.కేశవానంద భారతి .వి. కేరళ రాష్ట్రం కూడా పదమూడు న్యాయమూర్తుల బెంచ్‌లో ఒక భాగంగా ఉన్నాడు.అయితే ఆ సమయంలో హెగ్డే సీనియర్ న్యాయమూర్తి అయినప్పటికి, మెజారిటీ తీర్పును వెలువరించిన వెంటనే, రాజీనామా చేసాడు.ఆ స్థానంలో జస్టిస్ ఎ.ఎన్.రే భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. హెగ్డే సంస్మరణలో, జస్టిస్ ఎం.ఎం ఇస్మాయిల్ ఇలా "సుప్రీం కోర్ట్ న్యాయమూర్తిగా అతని పదవీకాలం ప్రాథమిక న్యాయ సూత్రాలు, ఆచరణాత్మక సాధారణ-జ్ఞానంతో వర్ణించబడిన అతని నేర్చుకున్న తీర్పులకు ప్రసిద్ధి చెందింది. అతని న్యాయ వృత్తి ముగింపు, అతను తన పదవికి అంటిపెట్టుకున్న ఆత్మగౌరవం, గౌరవానికి సమానంగా గుర్తించదగింది, ఎందుకంటే అతను తన కార్యాలయానికి ఎటువంటి సంకోచం లేకుండా రాజీనామా చేసాడు [sic] అతను ఆల్ ఇండియా రేడియోలో వార్తలను విన్నాడు.అతని ఇద్దరు సీనియర్ సహచరులు సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి నియామకంలో భర్తీ చేయబడ్డారు." అని రాసాడు.
యురేనియం త్రవ్వకాలు
మూలాలు
వర్గం:ఖనిజాలు
కె.ఎస్.హెగ్డే
వారసత్వం
హెగ్డే మెడికల్ అకాడమీ, డేరాలకట్టెలోని ఒక వైద్య కళాశాల, నిట్టే ఎడ్యుకేషన్ ట్రస్ట్ యూనిట్‌కి హెగ్డే పేరు పెట్టారు.జస్టిస్ కె.ఎస్.హెగ్డే ఛారిటబుల్ ఫౌండేషన్, మంగళూరులో విద్య, సమాజ అభివృద్ధికి అంకితమైన ట్రస్ట్, హెగ్డే జ్ఞాపకార్థం స్థాపించబడింది. జస్టిస్ కె.ఎస్.హెగ్డే ఫౌండేషన్ ప్రతి సంవత్సరం అవార్డులను ప్రదానం చేస్తుంది.మునుపటి విజేతలలో భారత మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ ఒకడు.
మూలాలు
వర్గం:1990 మరణాలు వర్గం:1909 జననాలు
కొప్పరపు సోదర కవులు
కొప్పరపు సోదర కవులు (ఆంగ్లం: Kopparapu Sodara Kavulu) తెలుగు సాహిత్య అవధానంలో ప్రసిద్ధిచెందిన జంట సోదర కవులు. వీరు ప్రకాశం జిల్లా (పూర్వం గుంటూరు జిల్లా అద్దంకి తాలూకా) కొప్పరం గ్రామంలో వేంకటరాయలు, సుబ్బమాంబ దంపతులకు జన్మించారు. వీరిలో పెద్దవాడు కొప్పరపు వేంకట సుబ్బరాయ కవి (జ. నవంబరు 12, 1885 - మార్చి 29, 1932), రెండవవాడు కొప్పరపు వేంకటరమణ కవి (జ. డిసెంబరు 30, 1887 - మార్చి 21, 1942). వీరి గురువులు రామడుగు కృష్ణశాస్త్రి, పోతరాజు రామకవి. ఈ సోదరులిరువురు పదహారేళ్ళు నిండకనే ఆశుకవిత్వాన్ని ప్రదర్శించి కొప్పరపు సోదర కవులుగా పేరుపొందారు.
సాహిత్యసేవ
కొప్పరపు సోదర కవులు 1908 మొదలుకొని అసంఖ్యాకంగా అష్టావధానాలు చేసి "కవిత పుట్టిల్లు సోదర కవుల యిల్లు" అనే ఖ్యాతిపొందారు. వీరు లక్కవరం, గద్వాల, చల్లపల్లి, మడికొండ వంటి సంస్థానాలలో, హైదరాబాదు సమీపంలోని అలవాల లష్కర్‌లో, నెల్లూరు, మద్రాసు, బాపట్ల, చీరాల, కాకినాడ, కామవరపుకోట, జంగారెడ్డిగూడెం, జీలుగుమిల్లి, అశ్వారావుపేట, ఏలూరు, మార్టేరు మొదలైన అనేక చొట్ల 150 సభలలో అష్టావధాన, శతావధాన, ఆశుకవితా ప్రదర్శనలిచ్చారు. వీటిలో 11 శతావధానాలు ఉన్నాయి. వీరి మొదటి ఆశుకవిత్వ సభ అల్వాలు లష్కరులో ఆదిరాజు తిరుమలరావు వీరికి ముంగాలి అందెను బహూకరించాడు. వీరు చెన్నపురి, బాపట్ల, విశదల, చీరాల, గుంటూరు, పంగిడిగూడెం, హైదరాబాదు లలో చేసిన శతావధానాలు ప్రఖ్యాతమైనవి. వీరు ప్రబంధ శైలిలో గంటకు 500 పద్యాలు చెప్పేవారు. మార్టేరు సభలో పందెం వేసి గంటకు 720 పద్యాల లెక్కన అరగంటలో మనుచరిత్రను ఆశువుగా చెప్పినట్లు తెలుసున్నది.
వీరికి బాల సరస్వతి, ఆశు కవీంద్ర సింహ, విజయ ఘంటికా, ఆశుకవి చక్రవర్తి, కుండినకవి హంస, కవిరత్న, అవధాన పంచానన, కథాశుకవీశ్వర, ఆశుకవి శిఖామణి మొదలైన బిరుదులు ఉన్నాయి.
వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి, కొక్కొండ వెంకటరత్నం పంతులు, వావిలికొలను సుబ్బారావు, వసురాయ కవీంద్రుడు, కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ గణపతి మునీంద్రులు, కాళ్లకూరి నారాయణరావు, జయంతి రామయ్య పంతులు మొదలైన అనేక ప్రసిద్ధాంధ్ర సంస్కృత పండితులు కొప్పరపు సోదర కవుల అవధాన కవితా సరస్వతిని తిలకించి హారతిపట్టారు.
అవధాన పద్యాలు
పూరణ: కంతుని వాడితూపులకు గాసిలు నన్ దయ గావవత్తునం చింతకు రాక దక్కె బ్రియుడేమిటికోయని బిట్టు దూఱుచున్ జింతయు గోపమూను సరసీరుహలోచనజేరె నాతడున్ కాంతుడు లేనివేళ గలకంఠి కిలక్కున నవ్వె గిన్కతోన్
పూరణ: తన జారకృత్యమితరులు గనకుండఁ బటంబుఁ జుట్టెఁ గాళ్ల కపుడు కా మిని పాదనూపురము ఖం గున మ్రోఁగదు హేతువేమొకో, యననేలా?
పూరణ: కరమున్ బోల్పంగ నెమ్మేన్ గరిమను గొనియెన్, గంధసంపుష్టదంతీ ట్కరమున్ బోల్పంగ నూరుల్ గణుతిని గనియెన్, గాళమైయొప్పు దర్వీ కరమున్ బోల్పంగ నెంతే ఘనతను గొనియన్ గాటమౌ వేణి, క్షీరా కరముల్ బోల్పంగ సవ్వాకలికికిఁ దనరెన్ గావ్యకృద్వర్ణనాప్తిన్
పూరణ: పరిమళంబది లేని సూనము, పంకజేక్షణలేని మం దిరము, నీరము లేని కూపము, నీరజాప్తుఁడు లేని యం బరము, దేవుడు లేని కోవెల, పండువెన్నెల లేని రా తిరి యనంజనుఁ గీర్తి గల్గని దేబెజన్మము ధీనిధీ
కొప్పరపు వంశం
కొప్పరపు సోదర కవుల పూర్వ వంశీయులలో కామరాజ కవి జాంబవతీ పరిణయమును, వేంకటరత్న కవి శాంభవీ శతకం, రామ దండకం లను రచించారు.
వేంకట సుబ్బరాయకవి గారి కుమారుడు కొప్పరపు సీతారామ ప్రసాదరావు అవధానాశు కవితా ప్రదర్శనలిచ్చి ప్రసిద్ధిచెందాడు. వేంకటరమణకవి కుమారుడు మల్లికార్జునరావు, సీతారామ ప్రసాదరావుతో కలిసి సభలలో పాల్గొని అల్పవయస్సులోనే మరణించాడు.
ప్రచురణలు
వీరి మద్రాసు, గుంటూరు సభల గురించి చిరుమామిళ్ల లక్ష్మీనారాయణ ప్రసాదు, కాకినాడ సభల గురించి చేగంటి బాపిరాజు సేకరించి 1911 ప్రాంతంలో ప్రచురించారు. వీరి ఈ రెండు సంకలనములను మరికొన్ని అవధానాశు కవితా పద్యాలను కలిపి కుంటముక్కల జానకీరామశర్మ 1963 సంవత్సరంలో "కొప్పరపు కవుల యశోడిండిమ" అనే పేరుతో రెండు సంపుటాలుగా మకర సంక్రాంతి పర్వదినాన ప్రచురించాడు. వీరి జీవితచరిత్రను నిడదవోలు వెంకటరావు 1973 సంవత్సరంలో రచించాడు.