cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొడవటిమెట్ట
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొడవటిమెట్టలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొడవటిమెట్టలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కొడవటిమెట్టలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప
కైలాషహర్
కైలాషహర్, త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఉనకోటి జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో ఉంది.
చరిత్ర
త్రిపురి రాజ్యానికి ప్రాచీన రాజధానిగా ఉన్న కైలాషహర్ చరిత్ర ఉనకోటితో ముడిపడి ఉంది. త్రిపురబ్దా (త్రిపురి క్యాలెండర్)ను ప్రారంభించిన శివ శిష్యుడు, మౌ నది ఒడ్డున ఉన్న చంబుల్ నగర్ గ్రామంలో శివుడి కోసం ప్రార్థించాడు. రాజ్‌మలాలో ప్రస్తావించబడిన చంబుల్‌నగర్ ప్రాంతం, ఉనకోటి కొండ సమీపంలో ఉందని తేలింది. ఈ పురాణ చంబుల్ నగర్ ప్రాంతమే నేటి కైలాషహర్ కావచ్చని కొందరి అభిప్రాయం. హర్ (శివ) కైలాష్‌లో నివసించడం వల్ల, ఈ ప్రాంతాన్ని కైలాష్ హర్ అని పిలిచేవారు, తరువాత దీనిని కైలాషహర్‌గా మార్చారు. 7వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతాంన్ని త్రిపుర రాజు ఆది-ధర్మఫా పరిపాలించాడు. ఆ రాజు తన ఆడంబరం, ఆనందంతో ఇక్కడ ఒక యజ్ఞం చేసాడు.
జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కైలాషహర్ పట్టణంలో 23,418 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 51% మంది పురుషులు, 49% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. కైలాషహర్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 82% కాగా, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 84% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 79%గా ఉంది. కైలాషహర్‌లో జనాభాలో 10% మంది 6 సంవత్సరాలలోపు వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.
రవాణా
కైలాషాహర్ పట్టణం నుండి భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు రోడ్డుమార్గం ద్వారా రవాణా సౌకర్యం ఉంది. ఈ పట్టణంలో విమానాశ్రయం కూడా ఉంది. దీనికి సమీపంలోని కుమార్‌ఘాట్‌లో రైల్వే స్టేషను ఉంది.
సంస్కృతి
కైలాషహర్ పట్టణం సంపన్న ప్రాంతం. ఇక్కడ బెంగాలీలు, త్రిపురి, మీటీ మణిపురి, డార్లాంగ్, ముస్లింలు, విష్ణుప్రియ మణిపురీలు మొదలైన వారు ఉన్నారు.
పండుగలు
ఇక్కడ సెప్టెంబరు, అక్టోబరు మధ్య దుర్గా పూజ పండుగను, కాశీ పూజ పండుగను జరుపుకుంటారు.
మతాలు
ఇక్కడ హిందూమతం ఎక్కువగా ఉండడంవల్ల ఈ పట్టణంలో అనేక దేవాలయాలు (లక్ష్మీ నారాయణ్ దేవాలయం, 14 దేవతల ఆలయం (చౌడూ దేవతార్ మందిర్), రంగౌటి దేవాలయం) ఉన్నాయి. ముస్లింల కోసం ఒక మసీదు కూడా ఉంది. ఇక్కడ బౌద్ధ మతం, క్రైస్తవ మతం వారు కూడా ఉన్నారు.
పాలన
త్రిపుర తూర్పు లోక్‌సభ నియోజకవర్గ పరిధిలో కైలాషహర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:త్రిపుర నగరాలు, పట్టణాలు
ఎర్ర సముద్రం (సినిమా)
ఎర్ర సముద్రం, 2008 మే 1న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. స్నేహ చిత్ర పిక్చర్స్ బ్యానరులో ఆర్. నారాయణమూర్తి స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో ఆర్. నారాయణమూర్తి, శ్రీజ సాధినేని, రాజాబాబు తదితరులు నటించగా, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించాడు.
పాటలు
ఈ సినిమాకు వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించాడు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2008 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సందేశాత్మక చిత్రాలు వర్గం:వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
బొచ్చు సమ్మయ్య
బొచ్చు సమ్మయ్య తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన పరకాల నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
బొచ్చు సమ్మయ్య కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1978లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జనతా పార్టీ అభ్యర్థి మారేపల్లి ఎలియ్య గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1983లో జరిగిన ఎన్నికల్లో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మర్రి చెన్నారెడ్డి, కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పని చేశాడు. సమ్మయ్య 1985, 1989, 1994 ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన పీవీ నరసింహారావు ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో జాతీయ ఎస్సీ, ఎస్టీ కమిషన్‌ సభ్యునిగా పని చేశాడు.
మరణం
సమ్మయ్య హన్మకొండలోని తన నివాసంలో బాత్రూంలో జారిపడడంతో తీవ్ర గాయాలయ్యాయి. పరిస్థితి విషమంగా ఉండటంతో ఆగస్టు 9న హైదరాబాద్‌ నిమ్స్‌కు హాస్పిటల్ కు తరలించగా చికిత్స పొందుతూ 2017 ఆగష్టు 22న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1978) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983)
మీనాక్షి (అయోమయ నివృత్తి)
మీనాక్షి - ఒక హిందూ దేవత పార్వతి యొక్క అవతారం.
నాగపంచమి పండుగ
శివుని మెడలో ఆభరణంగా ఉండే నాగేంద్రుడిని పూజించడం హిందువుల ఆచారం. ఈ రోజున పాలు, మిరియాలు, పూలతో నాగదేవతను పూజిస్తారు. వెండి, రాగి, రాతి, చెక్క మొదలైన చేసిన నాగ పడిగెలకు భక్తులు ఆరాధిస్తుంటారు. సాక్షాత్తు పరమేశ్వరుడే "నాగపంచమి"నాడు భక్తులు ఆచరించాల్సిన విధులను పార్వతీ దేవికి వివరించినట్లుగా స్కాందపురాణం చెబుతోంది.
పూజావిధానం
పంచమి రోజున నాగప్రతిమకు పంచామృతము, జాజి, సంపెంగ, గన్నేరు వంటి పుష్పాలతో అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో పూజలు చేసి, పాయసము నివేదించాలని ముక్కంటి. పార్వతికి వివరించినట్లు ఆ పురాణం పేర్కొంటుంది.అందుచేత నాగపంచమి రోజున సూర్యోదయమునకు ముందే ఐదు గంటలకే లేవాలి. శుచిగా తలస్నానము చేసి, ఎరుపురంగు బట్టలు ధరించాలి. పూజామందిరమును, ఇల్లును శుభ్రం చేసుకుని గడపకు పసుపు కుంకుమ, గుమ్మాన్ని తోరణాలతో అలంకరించుకోవాలి. పూజామందిరము, ఇంటిముందు ముగ్గులు పెట్టాలి.పూజ కొరకు గంధము, కుంకుమ, ఎరుపు వస్త్రము, నాగేంద్ర స్వామి, పాముపడగ, తెల్లని అక్షింతలు, ఎర్రటి పువ్వులు (కనకాంబరాలు), మందారమాలతో పాటు నైవేద్యం కోసం చలిమిడి, చిన్న చిన్న ఉండ్రాళ్లు, వడపప్పు, అరటిపండ్లను సిద్ధం చేసుకోవాలి. అంతేగాకుండా రెండు ఎర్రటి మట్టి ప్రమిదలను తీసుకుని దూదితో 7 వత్తులలో నేతితో దీపం వెలిగించాలి.నాగపంచమి రోజున ఉదయం 9 గంటల లోపు పూజను పూర్తి చేయాలి. పూజ చేసే సమయంలో నుదుట కుంకుమను ధరించి, పడమర దిక్కున తిరిగి పూజించాలి. "ఓం నాగరాజాయనమః" అనే మంత్రమును 108 మార్లు జపించి, పూజకు సిద్ధం చేసుకున్న నాగప్రతిమ లేదా నాగేంద్ర స్వామి చిత్రపటమునకు కర్పూర హారతులిచ్చి, నైవేద్యం సమర్పించుకోవాలి.కర్పూర హారతులిచ్చేందుకు ముందు నాగ అష్టోత్తరము, నాగ స్తోత్రము, నాగస్తుతి, నాగేంద్ర సహస్రనామములలో ఏదైనా ఒక దానితో నాగేంద్ర స్వామిని ప్రార్థించవచ్చు. ఇంకా నాగపంచమి రోజున ఇంటికి వచ్చే ముత్తైదువులకు నాగేంద్ర నిత్యపూజ, నాగదోష-పరిహారము వంటి పుస్తకములను తాంబూలము, పసుపు, కుంకుమలతో కలిపి ఇస్తే పుణ్య ఫలం సిద్ధిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
శ్రావణ శుక్ల పంచమి ఉదయమే తలస్నానము చేసి, ద్వారమునకిరువైపులా ఆవుపేడతో అలికి, పసుపు, బియ్యం పిండితో, ముగ్గులు వేసి, పసుపుతోకాని, అవుపేడతో కాని, బియ్యం పిండితో కాని నాగ చిత్రములు వేసి, ఆవుపాలు, వడపప్పు నైవేద్యము పెట్టవలెను. ఇలా చేసిన యింటిలోని వారు నాగదోషములు, అకాల మృత్యువు నుండి కాపాడబడి, పిల్లలకి, కళ్ళు, చెవులు, మూగ దోషములు పోవును. ఆయిల్లు పసిపాపలతో కళ కళ లాడుతుండును. చతుర్ధి నాడు ఉపవాసము ఉండి, పంచమినాడు ఐదు తలల పాము చిత్రములువేసి అనంతాది నాగ రాజులను లాజలు, పంచామృతము, గన్నేరు, సంపెంగ, జాజి పూలతో పూజించి ఏమి తరగకుండా, వండకుండా ఉన్న సాత్విక ఆహారము, పెసలు, చిమ్మిరి, చలిమిడి, పాలు నైవేద్యము చేసి, అవి సేవించి, ఉపవాసము చేయవలెనని నియమము. ఆడువారు, పిల్లలు, కన్నెలు, పుట్ట వద్దకు వెళ్లి అలంకరించి, యగ్నోపవీతములు, వస్త్రములు సమర్పించి పాలు పోసి, పూజలు చేయుదురు. పిల్లలు లేనివారు పుట్టకి, రావి చెట్టు మొదలు ప్రతిష్ఠించబడిన ప్రతిమలకి ప్రదక్షిణములు చేయవలెను. ఆమట్టిని పోత్తి కడుపుకి రాసుకొందురు. కొన్ని ప్రదేశాలలో కొబ్బరి చిప్పలకి రంగులు వేసి దారాలు కట్టి త్రిప్పుట ఆచారము. దీనిని గురించి కొన్ని కథలు కూడా ప్రచారములో ఉన్నాయి.
విశ్వాసం
అలాగే నాగపంచమి నాడు పుట్టలకు పూజ చేయించడం, పాలు పోయడం వంటివి చేస్తే వంశాభివృద్ధి కలుగుతుందని పండితులు అంటున్నారు. దేవాలయములో నాగా అష్టోత్తరములు, పంచామృతములతో అభిషేకం వంటి పూజా కార్యక్రమాలు చేయిస్తే సకల భోగభాగ్యాలు ప్రాప్తిస్తాయని విశ్వాసం.
చలి చీమ నుండి చతుర్ముఖ బ్రహ్మ వరకు, రాయి - రప్ప, చెట్టు -చేమ, వాగు-వరద, నీరు -నిప్పు, అన్నిటా అందరిలోనూ దైవత్వాన్ని దర్శించే విశిష్టమైన సంస్కుతి హిందువులది. హిడువుల దృష్టిలో పాము కుడా పరమాత్మ స్వరూపమే. వేయి పడగల ఆదిశేషుడు విష్ణుమూర్తికి పానువు. వాసుకి పమేస్వరుడి కంఠాభరణం. వినాయకుడు నాగ యజ్ఞోప వీతుడు. ఈ విధంగా బ్రాహ్మణులూ, ఋషులు, మునులు ... మానవజాతిని నమ్మించి సన్మార్గములో పయనించేటట్లు చేసారు.
నాగ జాతికి బ్రహ్మదేవుని శాపం
కశ్యప ప్రజాపతికి, కద్రువ దంపతులకు అనంతుడు, తక్షకుడు, వాసుకి, ననినాగుడు, శంఖుడు, కర్కోటకుడు, ఉగ్రకుడు పిందారకుడు, హహుషుడు, ఐరావతుడు మొదలగు వారు జన్మించి కనబడిన వారినల్లా కాటువేస్తూ భయభ్రాంతులను చేయసాగారు. దేవతలు అందరూ బ్రహ్మను వేడుకోగా ఆయన కోపించి తల్లి శాపానికి గురై వారంతా నశిస్తారని శపించాడు. అప్పుడు వాసుకి మొదలైన నాగులంతా విధాత ముందు వినమ్రులై " మమ్మల్ని మీరే సృష్టించి మాకీ విధంగా శాపమివ్వడం న్యాయమా " అని వేడుకున్నారు. "విషయుక్తం గా పుట్టినంత మాత్రాన అందర్నీ కాటువేసి ప్రాణికోటిని నశింప జేయడం తప్పు కదా ! నిష్కారణం గా ఏ ప్రాణినీ హింసించరాదు . గరుడ మంత్రం చదివే వారిని, ఔషధ మని సమేతులను తప్పించుకు తిరగండి .దేవతా విహంగ గణాలకు , జ్ఞాతులైన మీరు మీమీ స్థాన గౌరవాలను నిలిపుకోండి . వాయుభాక్షకులై సాదుజీవులు గా మారండి . మీ నాగులంతా అతల వితల పాతాళలలో నివాసం చేయండి" అని బ్రహ్మ శాసించగా వారంతా ఆయన ఆజ్ఞను శిరసావహించారు .తరువాత దేవవగణమంతా నాగులను ప్రశంసించారు. భూలోక వాసులంతా ప్రార్థనలు చేశారు నాగులకు. దివ్య ప్రభావ సంపన్నమయిన నాగజాతికి కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా నాగుల జన్మదినమైన నాగపంచమి రోజున వారిని పూజచేయడం ఆరంభించారు .వైదిక కాలం నుండి కార్తీక మాసం ఐదవ రోజు పంచమి ఉత్సవాలు జరుపుకునే సంప్రదాయం దేశమంతా ఉంది. పుట్టలో ఆవుపాలు, వడపప్పు, చలిమిడి, అరటిపండ్లు, కోడి గ్రుడ్లు జారవిడిచి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.
నాగపంచమి
పార్వతీ దేవికి పరమేశ్వరుడు చెప్పినట్లుగా పురాణాలులో వివరించబడింది .ఓ పార్వతీ దేవి శ్రావణ మాస శుక్ల పంచమినాడు నాగారాధన చేయడం అత్యంత శ్రేష్టమైనది. ఈ నాగపంచమినాడు ద్వారానికి ఇరువైపులా సర్వ చిత్రాలను గోమయంతో రాసి పూజ చేయడం ఎంతో శుభప్రదం. చతుర్థి రోజున ఉపవాస వ్రతాన్ని ఆచరించి పంచమి రోజున బంగారం వెండి, కర్రతోగానీ, లేదా మట్టితోగానీ వారి వారి తాహతుని అనుసరించి ఐదు పడగల పామును చేయించాలి. లేదంటే పసుపు, చందనంతోగానీ ఏడు తలల పాము చిత్ర పటములు గీచి ఆ రూపాలకు జాజి, సంపెంగ, గన్నేరు ఇత్యాది పుష్పాలతో పూజించాలి. పాయసము, పాలు నివేదన చేయాలని పరమేశ్వరుడు వివరించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. శ్రావణమాసం, శుక్లపక్షంలోని పంచమి తిథి నాడు నాగపంచమి పండుగ వస్తుందని శాస్త్ర వచనం. ఇదేవిధంగా కార్తీక మాసంలో వచ్చే శుక్లపంచమినాడు జరుపుకునే నాగ పంచమి కూడా ఈ సంప్రదాయానికి చెందినదేనని పండితులు అంటున్నారు.అందుచేత శ్రావణమాసం న వచ్చే నాగపంచమి రోజున నాగదేవతను పూజించాలి. నాగచతుర్థి రోజున (నాగపంచమికి ముందురోజు) ఉపవాస వ్రతాన్ని ప్రారంభించాలి. గరుడ పంచమిగా పిలువబడే నాగపంచమి రోజున సూర్యోదయానికి ముందేలేచి శుచిగా స్నానమాచరించి, ఇంటిని శుభ్రం చేసుకోవాలి.
ఇంటి గడప, పూజగదిని పసుపు, కుంకుమలు, పుష్పాలతో అలంకరించుకోవాలి. నాగదేవత ప్రతిమకు నేతితోనూ, పాలతోనూ అభిషేకం చేయించి పెరుగును నైవేద్యంగా పెట్టాలి. పూజ అయ్యాక బ్రాహ్మణుడికి తాంబూలం, పానకం, వడపప్పులతో సహా ఈ నాగప్రతిమను దానంగా ఇవ్వాలి. నాగపంచమి రోజంతా ఉపవాసం ఉండి రాత్రి జాగరణ చేయాలి. ఈ విధంగా చేసిన వారికి నాగరాజులు అనుగ్రహిస్తారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అంతేగాకుండా పాపాల నుంచి విముక్తి లభించడం, సర్ప భయం తొలగిపోవడం వంటివి జరుగుతాయి.
నాగ పంచమి వ్రత కథ
పూర్వము ధనవంతురాలైన ఒక గృహిణి వుడేది ప్రతిరోజూ సర్పాలు అనేకం వచ్చి తనను కాటు వేస్తున్నట్లుగా ఆమెకు కలలు వస్తుదేవి, దానితో ఆమె భయకంపితురాలైంది. ఒక రోజున వారి కులగురువు వారి ఇంటికి వచ్చి ఆమె దీన గాథను విన్నారు. విని "అమ్మా " నువ్వు గతజన్మలో పుట్టలో పాలు పోసేవారిని చూసి ఎగతాళి చేశావు, అందువలన నీకు ఈ జన్మలో ఈ జాడ్యము సంక్రమించినది అని చెప్పి నివారణకోసం నాగపంచమి నోము నోయమని, పాముల భయం తొలగి పోతుందని చెప్పెను. ఆమె అట్లాగే నోచి ఆ స్వప్నాల భయం నుండి విముక్తురాలైనది. నాగపంచమి వ్రత కథల్లో ఇది ఒకటి. ఈ కథ వెనుక ఒక సామాజిక మైన హితవు ఉన్నది ఇతరులకు ఎవ్వరికీ ఇబ్బంది కలగని విధంగా ఎవరైనా తన కుటుంబ ఆచారాన్ని తానూ పాతిస్తున్నట్లయితే వారిని పరిహసించకూడదు .. ఎవరి విశ్వాశము వారిది. ఈ నాగపూజా వెనుక యోగాపరమైన అంతరార్ధము కుడా ఉన్నది .. మన వెన్నెముకకు అడుగుభాగములో మూలాధార చక్రమున్నది. ఆ చక్రంలో కుండలినీ శక్తి ఇమిదివున్నది .. అదే నాగదేవత, ధ్యానం to ఆ కూడలిని కదిలించి సహస్రారం దాకా తీసుకొని వెళ్లి నట్లయితే మానవుడు మహానీయుదవుతాడు .. అదీ నాగశక్తి. thumb|left|నాగ దేవత (వనస్థలిపురం) నాగపంచమి నోము పూర్వకాలంలో ఒకానొక గ్రామంలో ఒక శ్రీమంతురాలు వుండేది. ధనగర్వం గాని అహంకారం గాని లేని సుగుణవతి, విద్యావినయంగల సౌజన్యురాలు. పెద్దలపట్ల వినయవిదేయతలతోను పనివారి పట్ల కరుణ, దయ సానుబూతిగల సద్గుణ సంపన్నురాలు. ఈ సుగునవతికి ఒక తీరని బాధ వుండేది. చెవిలో చీము కారుతుండేది. రాత్రులందు సర్పం కలలో కనబడి కాటు వేయబోతుండేది. ఇందువల్ల ఆమె మనస్సులో ఎంతో కలవరపడుతుండేది. ఎన్ని పూజలు చేయించినా ఎన్ని శాంతులు చేయించినా కలలో పాములు కనబడడం కాటు వేయడం తగ్గలేదు.
ఇందుపై ఆమె తనకు కనబడిన వారందరికీ తన బాధలు చెప్పుకుని తరుణోపాయం చెప్పమని వేడుకునేది. ఒకనాడు ఒక సన్యాసి వాళ్ళ ఊరుకు వచ్చాడు. ఆ సాధువు త్రికాలజ్ఞానుదని విని అతనివద్దకు వెళ్ళిన తన ఇంటికి పాదపూజకు ఆహ్వానించింది. అతిథి మర్యాదలు పాదపూజలు సమారాధన గడిచాక ఆమె తన బాధలను చెప్పి ఇందుకు గల కారణమేమై ఉంటుందని, ఇవి తొలగే మార్గామేమితని వినయపూర్వకముగా వేడుకున్నది. అందుకా సాధు పుంగవుడు తీవ్రంగా ఆలోచించి ఇది నీకు సర్పదోశంవల్ల సంభవించింది. ఏమిచేసినా నాగేంద్రుని అనుగ్రహం నీకు సిద్దించడం లేదంటే, దానికి గల కారణం నీ వ్యాధి, భయాందోళనలు తోలగాలన్నదే నీ లక్షంగానే సుస్థిర భక్తితో ఆరాధించి శ్రద్ధని చూపనందువల్ల నీకీ దుస్థితి నిన్నింకా వేధిస్తుంది. నీవు గత జన్మలో నాగపూజా చేసే వారిని ఆక్షేపణ చేయడం నీవు పూజలు చేయకపోగా చేసేవారిని చెడగొట్టడం, చులకన చేయడం నీవు చేసిన మహాపరాధం. నాగేంద్రుడు దయామయుడు, తనను నమ్మినవారిని ఉద్దరించే కరుణా సముద్రుడు కనుక నీ విషయం పట్ల విశ్వాసముంచి నాగ పంచమి నోము నోచినట్లయితే నీ కలతలు తొలగుతాయి. చెవి చక్కబడుతుందని చెప్పి ఆ వ్రత విధానము దాని నియమాల గురించి వివరించి వెళ్ళిపోయెను. ఆ సాధువు ఉపదేశించిన వ్రత విధాన క్రమమున ఎంతో భక్తి శ్రద్ధలతో నాగపంచమి నోము నోచి ఆ వ్రత ప్రబావం వల్ల తన భయాందోళనలు తొలగి సంతోషముగా ఉంది.
ఉద్యాపన: శ్రావణ మాసంలో శుక్ల పంచమినాడు చేయవలసిన నోము ఇది. అభ్యంగన స్నానం చేసి మాదిగా శుచిగా ఏకాగ్రతతో ఉంది నాగేంద్రుడిని ఆరాధించాలి. నాగేంద్రుడి వెండి విగ్రహం చేయించి పాలు పానకం వడపప్పు నివేదించి తాంబూల పహ్ల పుష్పాదులు నారికేళం సమర్పించాలి. నాడు ఉపవాసం వుండాలి. నిరాహారం జాగరణ మరింత శ్రేయస్కరం.
నాగపంచమి నోము కథ
పూర్వకాలంలో ఒకానొక గ్రామంలో ఒక శ్రీమంతురాలు వుండేది. ధనగర్వం గాని అహంకారం గాని లేని సుగుణవతి, విద్యావినయంగల సౌజన్యురాలు. పెద్దలపట్ల వినయవిదేయతలతోను పనివారి పట్ల కరుణ, దయ సానుబూతిగల సద్గుణ సంపన్నురాలు. ఈ సుగునవతికి ఒక తీరని బాధ వుండేది. చెవిలో చీము కారుతుండేది. రాత్రులందు సర్పం కలలో కనబడి కాటు వేయబోతుండేది. ఇందువల్ల ఆమె మనస్సులో ఎంతో కలవరపడుతుండేది. ఎన్ని పూజలు చేయించినా ఎన్ని శాంతులు చేయించినా కలలో పాములు కనబడడం కాటు వేయడం తగ్గలేదు. ఆమె తనకు కనబడిన వారందరికీ తన బాధలు చెప్పుకుని తరుణోపాయం చెప్పమని వేడుకునేది. ఒకనాడు ఒక సన్యాసి వాళ్ళ ఊరుకు వచ్చాడు. ఆ సాధువు త్రికాలజ్ఞానుడని విని అతనివద్దకు వెళ్ళి తన ఇంటికి పాదపూజకు ఆహ్వానించింది. అతిథి మర్యాదలు పాదపూజలు సమారాధన గడిచాక ఆమె తన బాధలను చెప్పి ఇందుకు గల కారణమేమై ఉంటుందని, ఇవి తొలగే మార్గామేమిటని వినయపూర్వకముగా వేడుకున్నది.
అందుకు ఆ సాధుపుంగవుడు తీవ్రంగా ఆలోచించి ఇది నీకు సర్పదోషంవల్ల సంభవించింది. ఏమిచేసినా నాగేంద్రుని అనుగ్రహం నీకు సిద్దించడం లేదంటే, దానికి గల కారణం నీ వ్యాధి, భయాందోళనలు తొలగాలన్నదే నీ లక్షంగానే సుస్థిర భక్తితో ఆరాధించి శ్రద్ధని చూపనందువల్ల నీకీ దుస్థితి నిన్నింకా వేధిస్తుంది. నీవు గత జన్మలో నాగపూజ చేసే వారిని ఆక్షేపణ చేయడం నీవు పూజలు చేయకపోగా చేసేవారిని చెడగొట్టడం, చులకన చేయడం నీవు చేసిన మహాపరాధం. నాగేంద్రుడు దయామయుడు, తనను నమ్మినవారిని ఉద్దరించే కరుణా సముద్రుడు కనుక నీ విషయం పట్ల విశ్వాసముంచి నాగ పంచమి నోము నోచినట్లయితే నీ కలతలు తొలగుతాయి. చెవి చక్కబడుతుందని చెప్పి ఆ వ్రత విధానము దాని నియమాల గురించి వివరించి వెళ్ళిపోయెను. ఆ సాధువు ఉపదేశించిన వ్రత విధాన క్రమమున ఎంతో భక్తి శ్రద్ధలతో నాగపంచమి నోము నోచి ఆ వ్రత ప్రబావం వల్ల తన భయాందోళనలు తొలగి సంతోషముగా ఉంది.
ఉద్యాపన
శ్రావణ మాసంలో శుక్ల పంచమినాడు చేయవలసిన నోము ఇది. అభ్యంగన స్నానం చేసి శుచిగా ఏకాగ్రతతో ఉంది నాగేంద్రుడిని ఆరాధించాలి. నాగేంద్రుడి వెండి విగ్రహం చేయించి పాలు పానకం వడపప్పు నివేదించి తాంబూల పహ్ల పుష్పాదులు నారికేళం సమర్పించాలి. నాడు ఉపవాసం వుండాలి. నిరాహారం జాగరణ మరింత శ్రేయస్కరం.
మరొక కథనం
పూర్వమొక కాపు పొలము దున్నుచుండగా ఆ నాగలి ఒక బొరియలో దిగబడి అందులో వున్న నాగుపాము పిల్లలు చనిపోయెను. తల్లి పాము వచ్చి చూసి పిల్లలు చనిపోవుట చూసి దుఃఖము చెంది ఆ రైతు ఇంటికి వెళ్లి రైతుని, పిల్లలను చంపి, కసి తీరక పెళ్ళి అయిన కుమార్తె ఇంటికి వెళ్ళెను. ఆనాడు నాగ పంచిమి అవటం వలన ఆమె అనంత నాగుని పూజ చేయు చుండెను. ఆతల్లి పాము కొంత సేపు వేచి యుండవలసి వచ్చెను. ఆ పాముకు ఆకలి వేసి నైవేద్యానికి పెట్టిన పదార్దములు తినెను. దాని ఆరాటము తీరింది. కుమార్తె పూజ ముగించి కనులు తెరువగా పాము ఆమెకు విషయం చెప్పింది. ఆమె క్షమాపణ అడుగగా క్షమించెను. కుమార్తె తనవారిని బ్రతికించమని కోరగా ఆమెకి అమృతము ఇచ్చెను. తండ్రి ఇంటికి వెళ్లి కుమార్తె వారిని బ్రతికించుకుంది. అప్పటినుండు ఈరోజు నాగలితో దున్నరాదు, కూరలు కూడా తరుగ రాదనే నియమము వచ్చెను.
విమర్శలు
అసలు పుట్టలో పాలు పోస్తే పిల్లలు ఎలా కలుగుతారనే పెద్ద సంశయము.పాము పుట్టలని పాములు ఎర్పరచవు, చెదలు ఏర్పరుస్తాయి. వాటిలో ఈ పాములు చేరి వానాకాలములో పిల్లలను పెట్టి, వేరే చోటికి వెళ్తాయి.చెదపురుగు పుట్ట పెట్టేటప్పుడు దాని నోటి నుంచి ఒక ద్రవము వచ్చును. ఆ ద్రవము మెత్తటి మట్టినందు కలిసి అది గట్టి పడును. ఎంత గట్టి పడుతుంది అంటే వానలు వచ్చినా ఆ మట్టి కరుగదు. ఈ మెత్తటి మట్టిలో రాయి రప్పలు ఉండవు. ఇదే దీని విశిష్టము. వానాకాలములో ఈ పుట్టలందు సంచరించు పాముల నుండి విడుదల అగు రేతస్సు, రజస్సు ఈ మట్టిలో కలియును. పాము గుడ్లు పెట్టి అది పిల్లలను చేయదు. ఎండ వేడికి అవి పిల్లలగును. ఇది ప్రకృతి నియమము. ఈ మట్టిలో కలిసిన ఈ పదార్దములు మనము పోయు పాలు, తేనే కలిసి సువాసనల వెదజల్లును. ఆ వాసనలు వలన మన శరీరమునందు తగు హార్మోనులు ఉత్పత్తి అయి పిల్లలు పుట్టుటకు దోహద పడును. ఇది పరిశీలించి చూడవలసిన విషయమే కదా.. ఆయుర్వేద శాస్త్రములో నాగు పాము కుబుసములో అరటిపండు కలిపి మందుగా వాడుట ఉంది. ఇది ప్రయోగశాలలో పరిశీలించవలసిన విషయము. చర్మ రోగాలు నయము చేయుటలో ఈ మట్టి ఎంతో ఉపయోగ పడును. ప్రత్యేకముగా నాగరు అనే చర్మ వ్యాధికి. ఇది ప్రకృతి చికిత్సలో ఒప్పుకున్న విషయమే.
రావి చెట్టుకింద ప్రతిష్ఠించబడిన విగ్రాహాలకి కూడా పూజచేస్తుంటారు. ఆయుర్వేద శాస్త్రములో గర్భము నిలువకున్న ఈ చెట్టు వేరుతో తయారు చేసిన మందులు వాడుతారు. అంతే కాక ఈ వృక్షము అరుణోదయ కాలములో దాని వేళ్ళ నుండి ఘనీభుతమైన అమ్ల జనకములు విడుదల చేస్తాయి. దీనిని ఒజోన్స్ అంటారు. ఈ ఒజోన్స్ మనోహరమైన వాసనలు మానవుడి ఆరోగ్యం, స్త్రీలమీద మంచి ప్రభావము చూపిస్తాయి.
నాగప్రతిష్ఠ
అందువలన రావిచెట్టుకి ప్రదక్షిణాలు చేయడం మొదలైన నియమాలు చేసారు. 40 రోజుల పాటు ఉదయమునే రావి చెట్టు ఆలింగనము, ప్రదక్షిణాలు చేసిన జననేంద్రియ దోషములు తొలగి, గర్భము ధరించుటకు సహాయకారిగా ఉంటుందని విశ్వసిస్తారు. నాగుపాము మనిషి వెన్ను పాము ఆకారములో ఉంటుంది. నాగ ప్రతిమను శాస్త్రోక్తముగా రావి చెట్టు మొదలులో ప్రతిష్ఠిస్తారు. ప్రతిష్ఠించేసమయంలో పంచరత్నాలు, పంచాపల్లవములు, నవధాన్యములు, గో పంచాకాలతో ప్రతిష్ఠించుతారు. నాగ ప్రతిమ చేసిన రాయి పురుష జాతిథి అయి ఉండాలి. రత్నముల ద్వారా చెట్టునుండి విసర్జించబడిన ఒజోన్స్ శిలా ముఖంతరముగా మానవుని శరీరమీద ప్రభావము చూపును. అందువలన నాగ పంచమి నాడు ఈ నియమాలు చేసారు. మన పెద్దలు.వీనిని తెలిసి ఆచరించినా, తెలియక ఆచరించినా మంచి ఫలితములు తప్పక పొందవచ్చును. thumb|right|నాగ దేవత (వనస్థలిపురం)
మూలాలు
వర్గం:హిందువుల పండుగలు
బెల్జియం
బెల్జియం అధికారికంగా బెల్జియం రాజ్యం అని పిలువబడుతుంది. ఇది పశ్చిమ ఐరోపాలోని ఒక దేశం. దీనికి ఉత్తర సరిహద్దులో నెదర్లాండ్స్, తూర్పు సరిహద్దులో జర్మనీ, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో లక్సెంబర్గు, నైరుతి సరిహద్దులో ఫ్రాన్స్, ఉత్తర, వాయువ్య సరిహద్దులలో సముద్రం ఉన్నాయి. దేశవైశాల్యం 30,689 చ.కి (11,849 చదరపు మైళ్ళు). దేశజనాభా 11.5 మిలియన్లకంటే అధికంగా ఉంది. అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన ప్రపంచ దేశాలలో బెల్జియం 22 వ స్థానంలో ఉంది. అలాగే ఐరోపాలో 6 వ అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన దేశంగా ఇంది. జనసాంధ్రత చదరపుకి కి.మీ.కి 376 (970 / చదరపు మైళ్ళు) ఉంది. దేశంలో రాజధాని, అతిపెద్ద నగరంగా బ్రస్సెల్సు నగరం ఉంది. ఆంట్వెర్పు, ఘెంటు, చార్లెరోయి, లీజె నగరాలు ఇతర ప్రధాన నగరాలుగా ఉన్నాయి.
ఫెడరల్ రాజ్యాంగ రాచరికం వ్యవస్థ, పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ కలిగిన సార్వభౌమ రాజ్యంగా ఉంది. దీని సంస్థాగత వ్యవస్థ ప్రాంతీయ, భాషా ప్రాతిపదిక ఆధారితంగా సంక్లిష్టంగా నిర్మించబడింది. ఇది మూడు అత్యంత స్వయంప్రతిపత్త ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది: ఉత్తరాన ఫ్లెమిషు ప్రాంతం, దక్షిణాన వలోనియా, బ్రస్సెల్స్-రాజధాని ప్రాంతం ఉన్నాయి. బ్రస్సెల్సు స్వల్పమైన జనసాంద్రత కలిగిన ప్రాంతంగా ఉంది. అయినప్పటికీ తలసరి జిడిపి పరంగా ధనిక ప్రాంతంగా ఉంది.
బెల్జియంలో రెండు ప్రధాన భాషా సమూహాలు ఉన్నాయి: జనాభాలో 60% ఉన్న డచ్ మాట్లాడే ఫ్లెమిషు సమూహం, 40% ఉన్న బెల్జియన్లున్న ఫ్రెంచిభాషా వాడుకరులైన సమూహానికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. తూర్పు ఖండాలలో జర్మనుభాషా వాడుకరులైన ప్రజల చిన్న సమూహం 1% ఉంది. బ్రస్సెల్సు-రాజధాని ప్రాంతం అధికారికంగా ద్విభాషా (ఫ్రెంచి, డచ్చి), అయినప్పటికీ ఫ్రెంచి ప్రధాన భాషగా ఉంది.
చారిత్రాత్మకంగా బెల్జియం " లో కంట్రీస్ " పిలువబడే ప్రాంతంలో భాగంగా (ప్రస్తుత బెనెలక్సు సమూహాల కంటే కొంత పెద్ద ప్రాంతం) ఉంది. ఇందులో ఉత్తర ఫ్రాన్సు, పశ్చిమ జర్మనీ భాగాలు కూడా ఉన్నాయి. దీని ఆధునిక పేరు లాటిన్ పదం 'బెల్జియం' నుండి వచ్చింది. జూలియసు సీజరు " గల్లికు వార్ " లో క్రీ.పూ 55 లో ఈ ప్రాంతాన్ని సూచించడానికి ఈ పదం ఉపయోగించబడింది. మధ్య యుగం చివరి నుండి 17 వ శతాబ్దం వరకు బెల్జియం ప్రాంతం వాణిజ్యం, సంస్కృతికి సుసంపన్న కాస్మోపాలిటను కేంద్రంగా ఉంది. 16 వ - 19 వ శతాబ్దాల మధ్య బెల్జియం అనేక ఐరోపా శక్తుల మధ్య యుద్ధభూమిగా పనిచేసి " యూరప్ యుద్దభూమి" అనే పేరు సంపాదించింది. రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల ద్వారా ఇది ప్రత్యేకఖ్యాతి గడించింది. బెల్జియన్ విప్లవం తరువాత నెదర్లాండ్సు నుండి విడిపోయిన తరువాత 1830 లో బెల్జియం దేశంగా ఉద్భవించింది.
బెల్జియం పారిశ్రామిక విప్లవంలో పాల్గొంది. ఇది 20 వ శతాబ్దంలో ఆఫ్రికాలో అనేక కాలనీలను కలిగి ఉంది. ఫ్లాన్డర్సు - వలోనియా ప్రాంతాల మద్య నెలకొన్న ఆర్థిక అభివృద్ధికి అసమాన్యత ఉద్యమవాతావరణానికి మరింత ఆజ్యం పోశాయి. ఈ నిరంతర విరోధం తగ్గించడానికి పలు సంస్కరణలు రూపొందించబడ్డాయి. ఫలితంగా 1970 - 1993 వరకు ఈ ప్రాంతం సమైఖ్యరాజ్యం నుండి విడిపోయి పలు రాజ్యాలసమాఖ్యగా ఏర్పడడానికి దారితీసింది. సంస్కరణలు జరిగినప్పటికీ సమూహాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. 20 వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో డచ్ మాట్లాడే పౌరులు, ఫ్రెంచి మాట్లాడే పౌరుల మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు భాష, సంస్కృతిలో తేడాలు (ముఖ్యంగా ఫ్లెమిష్ మధ్య గణనీయమైన వేర్పాటువాదం ఉంది) కారణంగా భాషా సౌకర్యాలతో మునిసిపాలిటీలు వంటి వివాదాస్పద చట్టాలు ఉన్నాయి; 2010 జూన్ సమాఖ్య ఎన్నికల తరువాత సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడటానికి 18 నెలలు పట్టింది. ఇది ప్రపంచ రికార్డుగా గుర్తించబడింది. యుద్ధం తరువాత ఫ్లాన్డర్సు కంటే వలోనియాలో నిరుద్యోగం రెట్టింపుగా విజృంభించింది.
ఐరోపా సమాఖ్యలోని 6 వ్యవస్థాపక దేశాలలో బెల్జియం ఒకటి. దాని రాజధాని బ్రస్సెల్సు ఐరోపా కమీషను, ఐరోపా సమాఖ్య కౌన్సిలు, ఐరోపా కౌన్సిలు అధికారిక స్థానాలను కలిగి ఉంది. అలాగే ఐరోపా పార్లమెంటు రెండు సీట్లలో ఒకటి (మరొకటి స్ట్రాస్బోర్గు). బెల్జియం యూరోజోను, నాటో, ఓఇసిడి, డబ్ల్యుటిఒ వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది. త్రైపాక్షిక బెనెలక్సు సమాఖ్య, స్కెంజెను ఏరియాలో ఒక భాగంగా ఉంది. బ్రస్సెల్సులో అనేక ఐరోపా సమాఖ్య అధికారిక సీట్లతో పాటు నాటో వంటి అనేక ప్రధాన అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రధాన కార్యాలయాలు ఉన్నాయి.
బెల్జియం అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా అభివృద్ధి చెందిన అధిక ఆదాయ ఆర్థికవ్యవస్థగా ఉంది. ఇది చాలా అధునాతన జీవన ప్రమాణాలు, ఉన్నతజీవన నాణ్యత, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, మానవ అభివృద్ధి సూచికలో "చాలా ఎక్కువ స్థాయి" లో ఉంది. ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత సురక్షితమైన, అత్యంత ప్రశాంతమైన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది.
Pre-independent Belgium
ఉత్తరాంత ప్రాంతం అయిన గౌలు భూభాగంలోని బెల్గే ప్రాంతం ఆధునిక బెల్జియం కంటే చాలా పెద్దది. సీజర్ ఈ ప్రాంతాన్ని సూచించడానికి "బెల్జియం" అనే పదాన్ని ఒకసారి ఉపయోగించాడు. దీనిని సాధారణంగా గల్లియా బెల్జికా అని పిలుస్తారు. ఆయన విజయాల ఫలితంగా ఇది రోమను ప్రావిన్సు అయింది. ఆధునిక బెల్జియం తూర్పు భాగంతో సహా రైన్ సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రాంతాలు జర్మనీ ఇన్ఫిరియరు ప్రావింసులో భాగమయ్యాయి. సామ్రాజ్యం వెలుపల ఉన్న జర్మనీ తెగలతో కలిసిమెలిసి జీవించారు. పాశ్చాత్య రోమను సామ్రాజ్య కేంద్ర ప్రభుత్వం కూలిపోయిన సమయంలో బెల్జియం ప్రాంతంలో ఫ్రాంకిషు తెగలకు చెందిన రోమను జనాభా అధికంగా ఉండేది. 5 వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం మెరోవింగియా రాజుల పాలనలో వచ్చింది. అప్పటికే వారు ఉత్తర ఫ్రాన్సులో అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 8 వ శతాబ్దంలో క్రమంగా ఫ్రాంక్సు రాజ్యంగా మారి తరువాత కరోలింగియా సామ్రాజ్యంగా విస్తరించింది.
843 లో వెర్డును ఒప్పందం కరోలింగియా సామ్రాజ్యం మూడు రాజ్యాలుగా విభజించింది. దీని సరిహద్దులు మధ్యయుగ రాజకీయ సరిహద్దుల మీద శాశ్వత ప్రభావాన్ని చూపాయి. ఆధునిక బెల్జియంలో ఎక్కువ భాగం " మిడిల్ కింగ్డం "లో భాగంగా ఉన్నాయి. తరువాత దీనిని లోథారింగియా అని పిలిచారు. ఫ్లాన్డర్సు తీరప్రాంత కౌంటీ మాత్రమే ఫ్రాన్సుదేశం స్థాపించడానికి పూర్వం ఉనికిలో ఉన్న వెస్టు ఫ్రాన్సియాలో భాగమైంది. 870 లో మీర్సను ఒప్పందం ఆధారంగా ఆధునిక బెల్జియం భూములన్నీ పశ్చిమ రాజ్యంలో భాగమయ్యాయి. 1880 లో రిబెమోంటు ఒప్పందం ఆధారంగా లోథారింగియా పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి శాశ్వత నియంత్రణలోకి వచ్చింది. అయితే సరిహద్దు వెంట ఉన్న ప్రభువులు రెండు గొప్ప రాజ్యాలతో ముఖ్యమైన సంబంధాలను కలిగి ఉంది.
14 వ - 15 వ శతాబ్దాల బుర్గుండియా నెదర్లాండ్సులోని ఈ ఫిఫ్డంలు చాలా ఐక్యమయ్యాయి. 1540 లలో ఐదవ చార్లెస్ చక్రవర్తి 17 వ ప్రావిన్సుల వ్యక్తిగత సమాఖ్యను విస్తరించాడు. ఇది " లీజ్ ప్రిన్స్-బిషోప్రిక్‌ " మీద తన ప్రభావాన్ని పెంచింది.
ఎనభై సంవత్సరాల యుద్ధం (1568-1648) దిగువ దేశాలు ఉత్తర యునైటెడు ప్రావిన్సులుగా (లాటిన్లో బెల్జికా ఫోడెరాటా, "ఫెడరేటెడ్ నెదర్లాండ్స్"), దక్షిణ నెదర్లాండ్సు (బెల్జికా రెజియా, "రాయల్ నెదర్లాండ్సు") గా విభజించబడ్డాయి. తరువాతి వాటిని స్పానిషు (స్పానిషు నెదర్లాండ్సు), ఆస్ట్రియా హబ్సబర్గుస్ (ఆస్ట్రియా నెదర్లాండ్సు) వరుసగా పాలించాయి. ఫ్రాంకో-డచి యుద్ధం (1672-1678), తొమ్మిది సంవత్సరాల యుద్ధం (1688-1697), స్పానిషు వారసత్వ యుద్ధం ( 17 వ - 18 వ శతాబ్దాలలో చాలా ఎక్కువ కాలం జరిగిన ఘర్షణలకు ఇది వేదికగా ఉంది (1701–1714)). ఆస్ట్రియా వారసత్వ యుద్ధంలో భాగం (1740–1748)గా కూడా ఉంది.
ఫ్రెంచి విప్లవాత్మక యుద్ధాలైన 1794 పోరాటం తరువాత దిగువ దేశాలు-హబ్స్బర్గు పాలనలో లేని భూభాగాలతో ప్రిన్స్-బిషోప్రిక్ ఆఫ్ లీజ్ వంటి ప్రాంతాలు ఫ్రెంచి మొదటి రిపబ్లిక్కు చేత ఆక్రమించబడడంతో ఈ ప్రాంతంలో ఆస్ట్రియా పాలన ముగిసింది. నెపోలియను పదవీచ్యుతుడై 1814 లో మొదటి ఫ్రెంచి సామ్రాజ్యం రద్దు చేయబడిన తరువాత దిగువ దేశాలు ఏకమై " యునైటెడు కింగ్డం ఆఫ్ నెదర్లాండ్సు " రూపొందించబడింది.
Independent Belgium
1830 లో బెల్జియం విప్లవం నెదర్లాండ్స్ నుండి దక్షిణ ప్రొవిన్సులను వేరు చేయడానికి దారితీసింది. జాతీయ కాంగ్రెసు ఆధ్వర్యంలో తాత్కాలిక స్వతంత్ర బెల్జియం ప్రభుత్వం స్థాపించడానికి ఈ విప్లవం మూలకారణం అయింది. కాథలికు, బూర్జువా, అధికారికంగా ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే, తటస్థ. మొదటి లియోపోల్డును రాజుగా నియమించబడిన 1831 జూలై 21 న బెల్జియం జాతీయ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. బెల్జియం నెపోలియన్ కోడ్ ఆధారంగా లైసిస్ట్ రాజ్యాంగంతో రాజ్యాంగ రాచరికం, పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యంగా ఉంది. ప్రారంభంలో ఫ్రాంచైజేషను పరిమితం చేయబడినప్పటికీ 1893 సమ్మె తరువాత (1919 వరకు పురుషుల ఓటింగు), 1949 లో పురుషులతో మహిళలకు ఓటుహక్కు కల్పిస్తూ సార్వత్రిక ఓటు హక్కును ప్రవేశపెట్టారు.
19 వ శతాబ్దంలో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలుగా కాథలికు పార్టీ, లిబరలు పార్టీ ఉన్నాయి. 19 వ శతాబ్దం చివరిలో బెల్జియం లేబరు పార్టీ ఉద్భవించింది. మొదట ప్రభువులు, బర్జియోసీలు స్వీకరించబడిన ఏకైక అధికారిక భాష ఫ్రెంచి. డచ్చి కూడా గుర్తింపు పొందడంతో ఫ్రెంచి క్రమంగా తన మొత్తం ప్రాముఖ్యతను కోల్పోయింది. ఈ గుర్తింపు 1898 లో అధికార భాషగా మారడానికి దారితీసింది. 1967 లో పార్లమెంటు రాజ్యాంగం డచ్చి భాషను అధికారభాషగా అంగీకరించింది.
1914 ఆగస్టులో ష్లీఫెను ఫ్రాంసు మీద దాడి చేయడానికి ప్రణాళిక రూపొందించి అందులో భాగంగా బెల్జియం మీద దాడి చేసాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం వెస్ట్రను ఫ్రంటు పోరాటం అధికంగా దేశంలోని పశ్చిమ ప్రాంతాల్లో జరిగింది. జర్మనీ అతిక్రమణ కారణంగా ప్రారంభ యుద్ధమాసాలను బెల్జియం రేప్ అని అంటారు. యుద్ధ సమయంలో బెల్జియం జర్మనీ కాలనీలైన రువాండా-ఉరుండి (ఆధునిక రువాండా, బురుండి) పై నియంత్రణను తీసుకుంది. 1924 లో లీగ్ ఆఫ్ నేషన్సు వాటిని బెల్జియంకు స్థిరపరచింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత బెల్జియం 1925 లో ప్రష్యన్ జిల్లాలైన యుపెను, మాల్మెడీని స్వాధీనం చేసుకుంది. తద్వారా జర్మనీ మాట్లాడే మైనారిటీ ప్రజల ఉనికిని కలిగి ఉంది.
1940 మే లో జర్మనీ దళాలు మళ్లీ ఆ దేశం మీద దాడి చేశాయి. జర్మనీ ఆక్రమణ, ది హోలోకాస్టు సమయంలో 40,690 మంది బెల్జియన్లు (వారిలో సగానికి పైగా యూదులున్నారు) చంపబడ్డారు. 1944 సెప్టెంబరు నుండి 1945 ఫిబ్రవరి మద్యకాలంలో మిత్రరాజ్యాలు బెల్జియంను విముక్తి చేశాయి. 1951 లో కింగు రెండవ లియోపోల్డు యుద్ధ సమయంలో జర్మనీతో సహకరించారని బెల్జియన్లలో చాలామంది భావించి సమ్మె చేసిన కారణంగా రెండవ లియోపోల్డు పదవీ విరమణ చేయవలసి వచ్చింది. 1960 లో కాంగో సంక్షోభం సమయంలో బెల్జియం కాంగో స్వాతంత్ర్యం పొందింది. రువాండా-ఉరుండి రెండు సంవత్సరాల తరువాత స్వాతంత్ర్యం పొందాయి. బెల్జియం నాటోలో వ్యవస్థాపక సభ్యునిగా చేరి నెదర్లాండ్సు, లక్సెంబర్గులతో కలిసి బెనెలక్సు దేశాల సమూహాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
1951 లో ఐరోపా బొగ్గు - ఉక్కు సంఘం, 1957 లో స్థాపించబడిన యూరోపియన్ అటామిక్ ఎనర్జీ కమ్యూనిటీ, యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ వ్యవస్థాపక సభ్యదేశాలలో బెల్జియం ఒకటి. రెండోది ఇప్పుడు ఐరోపా సమాఖ్యగా మారింది. దీని కోసం బెల్జియం యూరోపియన్ కమిషన్, యూరోపియన్ యూనియన్ కౌన్సిల్, యూరోపియన్ పార్లమెంటు కమిటీ సమావేశాల వంటి ప్రధాన సంస్థలను నిర్వహిస్తుంది.
భౌగోళికం
బెల్జియం ఫ్రాన్సు (620 కి.మీ), జర్మనీ (167 కి.మీ), లక్సెంబర్గు (148 కి.మీ), నెదర్లాండ్సు (450 కి.మీ) లతో సరిహద్దులను పంచుకుంటుంది. నీటి విస్తీర్ణంతో సహా దీని మొత్తం ఉపరితల వైశాల్యం 30,689 చ.కిమీ(3.3033 × 1011..). 2018 కి ముందు దీని మొత్తం వైశాల్యం 30,528 చ.కి.మీ. అయితే 2018 లో దేశ గణాంకాలను సేకరించడానికి కొత్త గణనావిధానం ఉపయోగించబడింది. మునుపటి గణాంకాలకు విరుద్ధంగా సముద్రతీర జలభాగ వైశాల్యం గతంలో గణించబడిన 160 చ.కిమీ కంటే అధికంగా ఉన్నట్లు వెల్లడించింది. దీని భూభాగ వైశాల్యం 30,278 చ.కిమీ. బెల్జియం 49 ° 30 '- 51 ° 30' ఉత్తర అక్షాంశం, 2 ° 33 '- 6 ° 24' తూర్పు రేఖాంశం మధ్య ఉంటుంది.
బెల్జియంలో మూడు ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి; వాయువ్యంలో తీర మైదానం, మధ్య పీఠభూమి ఆంగ్లో-బెల్జియం బేసిన్, ఆగ్నేయంలోని ఆర్డెన్నెసు ఎత్తైన ప్రాంతాలు హెర్సినియా ఒరోజెనికు బెల్టు వరకు ఉన్నాయి. పారిస్ బేసిను బెల్జియం దక్షిణాంతం, బెల్జియన్ లోరైన్ సమీపంలో ఉన్న ఒక చిన్న నాల్గవ ప్రాంతానికి చేరుకుంటుంది. తీర మైదానంలో ప్రధానంగా ఇసుక దిబ్బలు, దిగువ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. లోతట్టు ప్రాంతంలో జలమార్గాల ద్వారా సాగునీరు అందుకుంటూ వ్యవసాయ యోగ్యమైన సజల లోయలు, కాంపైన్ (కెంపెన్) ఈశాన్య ఇసుక మైదానం ఉన్నాయి. దట్టమైన అటవీ కొండలు, ఆర్డెన్నెసు పీఠభూములు, కఠినమైన శిలలు, గుహలతో కూడిన కొండలు. పశ్చిమ దిశగా ఫ్రాన్సు వరకు విస్తరించి ఉన్న ఈ ప్రాంతం తూర్పువైపు జర్మనీలోని ఈఫెలు గోపురంతో ఎత్తైన పీఠభూమి ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఈ పీఠభూమిలో దేశంలోని ఎత్తైన ప్రదేశంగా గుర్తించబడిన సిగ్నల్ డి బొట్రేంజు (694 మీ (2,277 అడుగులు)) వద్ద ఉంది.
వాయువ్య ఐరోపాలోని చాలా ప్రాంతాల మాదిరిగా అన్ని సీజన్లలో (కొప్పెను వాతావరణ వర్గీకరణ: సి.ఎఫ్.బి) గణనీయమైన వాయువుతో సముద్రతీర సమశీతోష్ణ వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. సగటు ఉష్ణోగ్రత జనవరిలో 3 ° సెం (37.4 ° ఫా), జూలైలో అత్యధికంగా 18 ° సెం (64.4 ° ఫా) ఉంటుంది. నెలకు సగటు వర్షపాతం ఫిబ్రవరి - ఏప్రిలు నెలలలో 54 మిమీ (2.1 అంగుళాలు), జూలై మాసానికి 78 మిమీ (3.1 అంగుళాలు) ఉంటుంది. 2000 నుండి 2006 సంవత్సరాల సగటులు రోజువారీ ఉష్ణోగ్రత కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత 7 ° సెం (44.6 ° ఫా), గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 14 ° సెం (57.2 ° ఫా) ఉంటుంది. నెలవారీ వర్షపాతం 74 మిమీ (2.9 అంగుళాలు).
ఫైటోగోగ్రాఫికలు ఆధారంగా బెలిజియం బోరియలు కింగ్డంలోని సర్కుంబోరియలు ప్రాంతంలోని అట్లాంటికు ఐరోపా, మధ్య ఐరోపా ప్రొవిన్సుల మధ్య ఉంది. వరల్డు వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచర్ ఆధారంగా బెల్జియం భూభాగం అట్లాంటికు మిశ్రమ అడవుల పర్యావరణ ప్రాంతానికి చెందినది. పశ్చిమ ఐరోపా మధ్యలో ఉన్న బెల్జియం అధిక జనసాంధ్రత, పారిశ్రామికీకరణ కారణంగా ఇప్పటికీ కొన్ని పర్యావరణ సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. అయినప్పటికీ వివిధ స్థాయిలలో ప్రభుత్వ చేస్తున్న ప్రయత్నాల కారణంగా బెల్జియంలో పర్యావరణ స్థితి క్రమంగా మెరుగుపడుతోంది. 2012 లో పర్యావరణ పరిరక్షణ కృషి దృష్ట్యా బెల్జియం టాప్ 10 దేశాలలో ఒకటిగా (132 లో 9) ఉంది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో 132 లో 24 వ దేశంగా బెల్జియం నిలిచింది. బెల్జియం ఐరోపాలో అత్యధిక వ్యర్థాల రీసైక్లింగు శాతం కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. బెల్జియంలోని ఫ్లెమిషు ప్రాంతం ప్రత్యేకంగా ఐరోపాలో అత్యధిక వ్యర్థ మళ్లింపు శాతం కలిగి ఉంది. అక్కడ ఉత్పత్తి చేయబడిన నివాస వ్యర్థాలలో దాదాపు 75% తిరిగి రీసైకిలు చేయడం లేదా కంపోస్టు చేయబడుతుంది.
ప్రొవింసులు
The territory of Belgium is divided into three Regions, two of which, the Flemish Region and Walloon Region, are in turn subdivided into provinces; the third Region, the Brussels Capital Region, is neither a province nor a part of a province.
ఆర్ధికం
బెల్జియం బలమైన ప్రపంచీకరణ చేయబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉంది. దాని రవాణా సౌకర్యాల వ్యవస్థ మిగిలిన ఐరోపా దేశాలను అనుసంధానిస్తూ ఉన్నాయి. దేశంలోని కేంద్రప్రాంతం అధిక పారిశ్రామికీకరణ చేయబడిన ప్రాంతంగా అభివృద్ధి చేయబడింది. ఇది 2007 లో బెల్జియం ప్రపంచంలో 15 వ అతిపెద్ద వాణిజ్య దేశంగా నిలవడానికి సహకరించింది. అధిక ఉత్పాదకశక్తి కలిగిన శ్రామికవర్గం, అధిక జిఎన్‌పి, తలసరి అధిక ఎగుమతులతో బెల్జియం ఆర్ధికవ్యవస్థ శక్తివంతంగా ఉంది. ముడి పదార్థాలు, యంత్రాలు, పరికరాలు, రసాయనాలు, ముడి వజ్రాలు, ఔషధాలు, ఆహార పదార్థాలు, రవాణా పరికరాలు, చమురు ఉత్పత్తులు బెల్జియం ప్రధాన దిగుమతులుగా ఉన్నాయి. యంత్రాలు, పరికరాలు, రసాయనాలు, పూర్తయిన వజ్రాలు, లోహాలు, లోహ ఉత్పత్తులు, ఆహార పదార్థాలు దీని ప్రధాన ఎగుమతులుగా ఉన్నాయి.
బెల్జియా ఆర్థిక వ్యవస్థ భారీగా సేవా-ఆధారితమైనదిగా ద్వంద్వ స్వభావాన్ని చూపిస్తుంది: డైనమికు ఫ్లెమిషు ఆర్థిక వ్యవస్థ, వెనుకబడి ఉన్న వాలూను ఆర్థిక వ్యవస్థ. ఐరోపా సమాఖ్య వ్యవస్థాపక సభ్యదేశాలలో ఒకటైన బెల్జియం సభ్యదేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను ఏకీకృతం చేయడానికి బహిరంగ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఐరోపా సమాఖ్య సంస్థల అధికారాల విస్తరణకు మద్దతు ఇస్తుంది. 1922 నుండి బెల్జియం-లక్సెంబర్గు ఆర్ధిక సమాఖ్య ద్వారా, బెల్జియం, లక్సెంబర్గు కస్టమ్సు కరెన్సీ యూనియనుతో ఒకే వాణిజ్య మార్కెట్టుగా పనిచేస్తుంది.
19 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పారిశ్రామిక విప్లవానికి గురైన మొట్టమొదటి ఖండాంతర ఐరోపా దేశం బెల్జియం. ఇది 20 వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు సాంబ్రే, మీస్ లోయలో లీజ్, చార్లెరోయి మైనింగు, స్టీల్‌ తయారీని వేగంగా అభివృద్ధి చేశారు. 1830 నుండి 1910 వరకు ప్రపంచంలోని మూడు ప్రధాన పారిశ్రామిక దేశాలలో బెల్జియం ఒకటిగా నిలిచింది. 1840 ల నాటికి ఫ్లాన్డర్సు వస్త్ర పరిశ్రమ తీవ్ర సంక్షోభంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతం 1846 నుండి 1850 వరకు కరువును ఎదుర్కొంది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ఘెంటు, ఆంట్వెర్పు ప్రాంతాలలో రసాయన, పెట్రోలియం పరిశ్రమల వేగవంతమైన విస్తరణను సంభవించింది. 1973 - 1979 చమురు సంక్షోభాలు (ప్రధానంగా వలోనియాలో) ఆర్థిక వ్యవస్థను మాంద్యంలోకి పంపించాయి; ఉక్కు పరిశ్రమకు పోటీ తక్కువగా ఉన్న వలోనియా ప్రాంతం తీవ్రమైన క్షీణతను ఎదుర్కొంది. 1980 - 1990 లలో దేశ ఆర్థిక కేంద్రం ఉత్తర దిశగా మారడం కొనసాగింది. తత్ఫలితంగా ఫ్లెమిషు డైమండు ప్రాంతంలో జనసాంధ్రత అఫ్హికంగా కేంద్రీకృతమై ఉంది.
1980 లో చివరినాటికి బెల్జిం స్థూల ఆర్థిక విధానాల ఫలితంగా జిడిపిలో సుమారు 120% ప్రభుత్వానికి ఋణాలు అందాయి. 2006 నాటికి బడ్జెటు సమతుల్యమైంది. ప్రజా ఋణం జిడిపిలో 90.30% కి సమానం. 2005 - 2006 లో నిజమైన జిడిపి వృద్ధి రేట్లు వరుసగా 1.5% - 3.0% ఉన్నాయి. యూరో ప్రాంత సగటు కంటే కొంచెం ఎక్కువగా ఉన్నాయి. 2005 లో 8.4%, 2006 లో 8.2% నిరుద్యోగ రేట్లు ప్రాంత సగటుకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. 2010 అక్టోబరు నాటికి ఇది ఐరోపా సమాఖ్య మొత్తానికి సగటు 9.6% రేటుతో పోలిస్తే 8.5% కి ఉంది. 1832 నుండి 2002 వరకు బెల్జియం కరెన్సీ బెల్జియన్ ఫ్రాంక్. బెల్జియం 2002 లో యూరోకు మారిపోయింది. మొదటి యూరో నాణేలు 1999 లో ముద్రించబడ్డాయి. ప్రసరణ కోసం నియమించబడిన ప్రామాణిక బెల్జియం యూరో నాణేలు మీద చక్రవర్తి చిత్తరువు (మొదటి కింగ్ రెండవ ఆల్బర్టు, 2013 నుండి కింగ్ ఫిలిప్) ఉంటుంది.
1970 నుండి 1999 వరకు 18% తగ్గినప్పటికీ బెల్జియం 1999 లో 1 000 కిమీ 2 అభివృద్ధితో (ఐరోపా సమాఖ్య 113.8 కిమీ నుండి) అత్యధిక రైలు నెట్వర్కు సాంద్రతను సాధించింది. మరోవైపు అదే కాలం 1970-1999 మోటారువే నెట్వర్కు భారీ వృద్ధిని (+ 56%) చూసింది.
బెల్జియంలో జీవవనరులు తక్కువ పరిమితిలో ఉన్నాయి. బెల్జియం సగటు బయో కెపాసిటీ 2016 లో 0.8 గ్లోబలు హెక్టార్లు ఉన్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక వ్యక్తికి లభించే 1.6 ప్రపంచ హెక్టార్ల బయో కెపాసిటీలో ఇది సగం మాత్రమే ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా 2016 లో బెల్జియన్లు సగటున 6.3 ప్రపంచ హెక్టార్ల బయో కెపాసిటీని ఉపయోగించారు. అంటే బెల్జియంలో ఉన్నదానికంటే ఎనిమిది రెట్లు ఎక్కువ బయో కెపాసిటీ వారికి అవసరం. తత్ఫలితంగా బెల్జియం 2016 లో ఒక వ్యక్తికి 5.5 ప్రపంచ హెక్టార్ల బయో కెపాసిటీ లోటును నడుపుతోంది.
బెల్జియం ఐరోపాలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే ట్రాఫికు రద్దీని అనుభవిస్తుంది. 2010 లో బ్రస్సెల్సు, ఆంట్వెర్పు నగరాలలో ప్రయాణికులు సంవత్సరానికి 65 - 64 గంటలు ట్రాఫికు జాంలో గడిపారు. చాలా చిన్న ఐరోపా దేశాలలో ఉన్నట్లు బెల్జియం 80% కంటే అధికంగా వాయుమార్గాల ట్రాఫికును కలిగి ఉంది. ఒకే విమానాశ్రయం అయిన బ్రస్సెల్స్ విమానాశ్రయం ద్వారా వాయుమార్గ సేవలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఆంట్వెర్పు, జీబ్రగ్జు (బ్రూగెస్) నౌకాశ్రయాలు బెల్జియను సముద్ర ట్రాఫికులో 80% కంటే అధికమైన వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. అంతకుముందు ఐదేళ్ళలో 10.9% వృద్ధి సాధించింది. 2000 లో 115 988 000 టన్నుల సరుకుల బరువుతో ఆంట్వెర్పు రెండవ ఐరోపా నౌకాశ్రయం ఉంది. 2016 లో ఆంట్వెర్పు నౌకాశ్రయం సంవత్సరానికి 2.7% వృద్ధి తర్వాత 214 మిలియన్ల టన్నులను రవణాను నిర్వహించింది.
సైంసు, సాంకేతికం
దేశ చరిత్ర అంతటా దేశం సైన్సు అండ్ టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి సహకారం అందించింది. 16 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో సుసంపన్నంగా వర్ధిల్లుతున్న ఆధునిక పశ్చిమ ఐరోపాలో కార్టోగ్రాఫరు గెరార్డస్ మెర్కేటరు, శరీర నిర్మాణ శాస్త్రవేత్త ఆండ్రియాసు వెసాలియసు, మూలికా నిపుణుడు రంబెర్టు డోడోయెన్సు,   గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు సైమన్ స్టీవిన్ అత్యంత ప్రభావవంతమైన శాస్త్రవేత్తలుగా ఉద్భవించారు.
రసాయన శాస్త్రవేత్త ఎర్నెస్టు సోల్వే, ఇంజనీరు జెనోబ్ గ్రాం (ఎకోల్ ఇండస్ట్రియల్ డి లీజ్) ల పరిశోధనకు గుర్తింపుగా 1860 లలో వరుసగా సోల్వే ప్రక్రియ, గ్రాం డైనమోలకు వారి పేరు ఇవ్వబడింది. 1907 - 1909 మద్య లియో బేకెలాండ్ బేకలైటును అభివృద్ధి చేసాడు. ఎర్నెస్టు సోల్వే ఒక ప్రధాన సాంఘికసేవకుడుగా కూడా పనిచేశాడు. ఆయన పేరుతో సోల్వే ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషియాలజీ, సోల్వే బ్రస్సెల్స్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ అండ్ మేనేజ్‌మెంటు, ఇంటర్నేషనల్ సోల్వే ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఫిజిక్స్ అండ్ కెమిస్ట్రీకి స్థాపించబడ్డాయి. ఇవి ప్రస్తుతం యూనివర్సిటీ లిబ్రే డి బ్రక్సెల్లెస్లో భాగంగా ఉన్నాయి. 1911 లో ఆయన ప్రారంభించిన భౌతిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం సంబంధిత సాల్వే సమావేశాలు క్వాంటం ఫిజిక్సు, కెమిస్ట్రీ పరిణామం మీద లోతైన ప్రభావాన్ని చూపాయి. 1927 లో విశ్వం మూలం గురించి బిగ్ బ్యాంగ్ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన బెల్జియన్ మోన్సిగ్నోర్ జార్జెస్ లెమాట్రే (కాథలిక్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ లూవైన్) కూడా ప్రాథమిక శాస్త్రానికి ప్రధాన సహకారం అందించాడు.
బెల్జియన్లకు ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసినులో మూడు నోబెల్ బహుమతులు లభించాయి: 1919 లో జూల్స్ బోర్డెటు (యూనివర్సిటీ లిబ్రే డి బ్రక్సెల్లెసు), 1938 లో కార్నెయిల్ హేమన్సు (యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఘెంట్), ఆల్బర్టు క్లాడ్ (యూనివర్సిటీ లిబ్రే డి బ్రక్సెల్లెస్) కలిసి క్రిస్టియన్ డి డ్యూవ్ (యూనివర్సిటీ కాథలిక్ డి) లూవైన్) 1974 లో. ఫ్రాంకోయిసు ఎంగ్లర్టు (యూనివర్సిటీ లిబ్రే డి బ్రక్సెల్లెస్) కు 2013 లో భౌతిక శాస్త్రానికి నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఇలియా ప్రిగోగిను (యూనివర్సిటీ లిబ్రే డి బ్రక్సెల్లెసు) కు 1977 లో కెమిస్ట్రీకి నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఇద్దరు బెల్జియన్ గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ఫీల్డ్సు మెడల్ లభించింది: 1978 లో పియరీ డెలిగ్నే, 1994 లో జీన్ బౌర్గైన్.
గణాంకాలు
2019 నవంబరు 1 నాటికి బెల్జియం జనాభాగణాంకాల ఆధారంగా మొత్తం జనసంఖ్య 11,515,793. 2019 జనవరి నాటికి బెల్జియం జనసాంద్రత చ.కి.మీ 376 (చదరపు మైలుకు 970). జనసాంధ్రతపరంగా బెల్జియం ప్రపంచదేశాలలో 22 వ స్థానంలో ఉంది. ఐరోపాలో అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన 6 వ దేశంగా నిలిచింది. అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన ప్రొవింసుగా ఆంట్వెర్పు, తక్కువ జనసాంద్రత కలిగిన ప్రొవింసుగా లక్సెంబర్గు ఉన్నాయి. 2019 జనవరి నాటికి ఫ్లెమిషు ప్రాంతం జనసంఖ్య 6,589,069 (బెల్జియంలో 57.6%). దేశంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరాలు ఆంట్వెర్పు (5,23,248), ఘెంట్ (2,60,341), బ్రూగెస్ (1,18,284). వాలొనియా మొత్తం జనసంఖ్య 36,33,795 (బెల్జియంలో 31.8%). ఇందులో చార్లెరోయి (2,01,816), లీజు (1,97,355), నామూరు (110,939) అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరాలుగా ఉన్నాయి. 19 మునిసిపాలిటీలలో బ్రస్సెల్సు రాజధాని ప్రాంతం జనసంఖ్య 12,08,542 (బెల్జియంలో 10.6%). వీరిలో మూడు మునిసిపాలిటీలలో ఒక్కొకదానిలో 1,00,000 మంది నివాసితులు ఉన్నారు.
2017 లో బెల్జియంలో సగటు మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (టిఎఫ్ఆర్) స్త్రీకి 1.64 మంది పిల్లలు. పునఃస్థాపన రేటు 2.1 కన్నా తక్కువ. ఇది 1873 లో స్త్రీకి జన్మించిన 4.87 మంది పిల్లల కంటే చాలా తక్కువగా ఉంది. ప్రపంచంలోని పురాతన అత్యధిక జనాభా కలిగిన ప్రాంతాలలో బెల్జియం ఒకటి. సగటు వయోపరిమితి 41.5 సంవత్సరాలు.
వలసలు
2007 నాటికి జనాభాలో దాదాపు 92% మందికి బెల్జియం పౌరసత్వం ఉంది. ఇతర ఐరోపా సమాఖ్య సభ్యదేశాల పౌరులు 6% ఉన్నారు. విదేశీ పౌరులలో ఇటాలీ (1,71,918), ఫ్రెంచి (1,25,061), డచ్చి (1,16,970), మొరాకో (80,579), పోర్చుగీసు (43,509), స్పానిషు (42,765), టర్కిషు (39,419), జర్మనీ (37,621). 2007 లో బెల్జియంలో 1.38 మిలియన్ల విదేశీయులు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో వీరు 12.9% ఉన్నారు. వీరిలో 6,85,000 (6.4%) ఐరోపాసమాఖ్య వెలుపల జన్మించారు. 6,95,000 (6.5%) మరొక ఐరోపాసమాఖ్య సభ్య దేశంలో జన్మించిన వారున్నారు.
2012 ప్రారంభంలో విదేశీ జనాభా, వారి వారసులు మొత్తం జనాభాలో 25% ఉన్నారు. అంటే 2.8 మిలియన్ల కొత్త బెల్జియన్లు ఏర్పడినట్లు అంచనా. ఈ కొత్త బెల్జియన్లలో 12,00,000 మంది ఐరోపా వంశానికి చెందినవారు, 13,50,000 పశ్చిమదేశేతరులు (వీరిలో మొరాకో, టర్కీ, డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్కు ఆఫ్ కాంగో). 1984 లో బెల్జియం జాతీయతాచట్టంలో సవరణలు జరిగినప్పటి నుండి 1.3 మిలియన్ల విదేశీవలసప్రజలు, వారి సంతతికి చెందిన వారు బెల్జియం పౌరసత్వం అందుకున్నారు. వీరిలో మొరాకో సంతతికి చెందినవారు అధికంగా ఉన్నారు.
=== Functional urban areas ===
భాషలు
బెల్జియంలో డచ్చి, ఫ్రెంచి, జర్మనీ మూడు భాషలూ అధికారిక భాషలుగా ఉన్నాయి. అనేక అధికారేతర మైనారిటీ భాషలు కూడా వాడుకభాషలుగా ఉన్నాయి. జనాభా గణాంకాలు నిర్వహించనందున, బెల్జియం మూడు అధికారిక భాషల వాడకం లేదా వాటి మాండలికాలకు సంబంధించి అధికారిక గణాంక సమాచారం లేదు. తల్లిదండ్రుల భాష (లు), విద్య లేదా విదేశీ జన్మించిన వారి రెండవ భాషా స్థితితో సహా వివిధ ప్రమాణాల గణాంకాలను అందుబాటులో ఉన్నాయి. బెల్జియం జనాభాలో 60% మంది డచ్చి మాట్లాడేవారు (తరచూ దీనిని ఫ్లెమిషు అని అంటారు), జనాభాలో 40% మందికి స్థానికంగా ఫ్రెంచి వాడుకభాషగా ఉంది. ఫ్రెంచి మాట్లాడే బెల్జియన్లను తరచుగా వాలూన్సు అని పిలుస్తారు. అయినప్పటికీ బ్రస్సెల్సులో ఫ్రెంచి మాట్లాడేవారిని వాలూన్లుగా భావించరు.
స్థానికంగా డచ్చి మాట్లాడేవారి సంఖ్య సుమారు 6.23 మిలియన్లు ఉంది. వీరు ఉత్తర ఫ్లాన్డర్సు ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. స్థానిక ఫ్రెంచి మాట్లాడేవారు వాలొనియాలో 3.32 మిలియన్లు ఉన్నారు. అధికారికంగా ద్విభాషా బ్రస్సెల్సు-రాజధాని ప్రాంతంలో 8,70,000 ( 85%) మంది ఉన్నారు. జర్మనీ మాట్లాడే సంఘం వాలూను ప్రాంతానికి తూర్పున 73,000 మంది ఉన్నారు; సుమారు 10,000 మంది జర్మనీ పౌరులతో 60,000 బెల్జియను జాతీయులు కూడా జర్మనీ మాట్లాడగలరు. రాజధాని సమీపప్రాంతాలలోని మునిసిపాలిటీలలో సుమారు 23,000 మంది జర్మనీ మాట్లాడేవారు నివసిస్తున్నారు.
బెల్జియన్ డచ్చి, బెల్జియన్ ఫ్రెంచి రెండూ నెదర్లాండ్సు, ఫ్రాంసులలో మాట్లాడే పదజాలం, అర్థసూక్ష్మ నైపుణ్యాలలో చిన్న తేడాలు ఉన్నాయి. చాలా మంది ఫ్లెమిషు ప్రజలు ఇప్పటికీ తమ స్థానిక వాతావరణంలో డచ్చి మాండలికాలను మాట్లాడతారు. వాలూన్, ఫ్రెంచి మాండలికం ప్రత్యేకమైన భాషగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది కొంతమంది స్వల్పంగా మాత్రమే ప్రజలు అర్థం చేసుకుని మాట్లాడతారు. ఇది అధికంగా వృద్ధులు మాట్లాడుతుంటారు. వాలూన్ నాలుగు మాండలికాలుగా విభజించబడింది. ఇవి పికార్డ్‌తో పాటు, ప్రజా జీవితంలో చాలా అరుదుగా ఉపయోగించబడతాయి. దీనిని అధికంగా ఫ్రెంచి భర్తీ చేస్తుంది.
మతం
దేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించినప్పటి నుండి రోమన్ కాథలిక్కులు బెల్జియం రాజకీయాల్లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. బెల్జియం అధికంగా లౌకిక దేశం. లౌకిక రాజ్యాంగం మత స్వేచ్ఛను అందిస్తుంది. ప్రభుత్వం సాధారణంగా ఈ హక్కును గౌరవిస్తుంది. మొదటి ఆల్బర్టు, బౌడౌయిన్ పాలనలో బెల్జియం రాజకుటుంబం కాథలిక్కుల ఖ్యాతి లోతుగా వేళ్ళూనింది.
రోమన్ కాథలిక్కులు సాంప్రదాయకంగా బెల్జియం ఆధిపత్య మతంగా ఉంది; ఫ్లాన్డర్సులో ముఖ్యంగా బలంగా ఉంది. అయినప్పటికీ 2009 నాటికి ఆదివారం చర్చి హాజరు మొత్తం బెల్జియంకు 5%; బ్రస్సెల్సులో 3%, ఫ్లాన్డర్సులో 5.4%. 2009 లో చర్చి హాజరు 1998 లో ఆదివారం చర్చి హాజరులో సగం (1998 లో మొత్తం బెల్జియంకు 11%)ఉంది. చర్చి హాజరు తగ్గినప్పటికీ, కాథలికు గుర్తింపు బెల్జియం సంస్కృతిలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది.
యూరోబరోమీటరు 2010 ఆధారంగా బెల్జియం పౌరులలో 37% మంది దేవుడు ఉన్నారని నమ్ముతున్నారని ప్రతిస్పందించారు. 31% మంది ఆత్మ లేదా ప్రాణశక్తి ఉందని నమ్ముతున్నారని సమాధానం ఇచ్చారు. 27% మంది ఆత్మ, దేవుడు లేదా ప్రాణశక్తి లేదని భావించడం లేదని సమాధానం ఇచ్చారు. 5% స్పందించలేదు. యూరోబరోమీటరు 2015 ఆధారంగా బెల్జియంలోని మొత్తం జనాభాలో 60.7% క్రైస్తవ మతానికి కట్టుబడి ఉంది. వీరిలో రోమను కాథలిక్కులు 52.9% తో అతిపెద్ద తెగగా ఉన్నారు. ప్రొటెస్టంట్లు 2.1%, ఆర్థడాక్సు క్రైస్తవులు మొత్తం 1.6% ఉన్నారు. మతేతర ప్రజలు జనాభాలో 32.0% ఉన్నారు. నాస్తికులు (14.9%), అజ్ఞేయవాదులు (17.1%) ఉన్నారు. జనాభాలో 5.2% ముస్లింలు, 2.1% ఇతర మత విశ్వాసులు ఉన్నారు. 2012 లో నిర్వహించిన అదే సర్వేలో బెల్జియంలో క్రైస్తవ మతం అతిపెద్ద మతం అని గుర్తించబడింది. బెల్జియన్లలో 65% మంది క్రైస్తవులు ఉన్నారు.
రోమను కాథలిక్కు చర్చి అనుకూలమైన స్థితిలో ఉంది. బెల్జియం అధికారికంగా మూడు మతాలను గుర్తించింది: క్రైస్తవ మతం (కాథలిక్, ప్రొటెస్టాంటిజం, ఆర్థడాక్స్ చర్చిలు, ఆంగ్లికనిజం), ఇస్లాం, జుడాయిజం.
2000 ల ప్రారంభంలో బెల్జియంలో సుమారు 42,000 మంది యూదులు ఉన్నారు. ఆంట్వెర్పు యూదు సంఘం (సుమారు 18,000 సంఖ్య) ఐరోపాలో అతిపెద్దదిగా ఉంది. ప్రపంచంలో యిడ్డిషు ప్రాధమిక భాషగా ఉన్న ఒక పెద్ద యూదు సమాజం నివసిస్తున్న చివరి ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి. (న్యూయార్కు, జెర్సీ, ఇజ్రాయెలు లోని కొంతమంది ఆర్థడాక్సు, హసిడికు సంఘాలకు ఇది ప్రతీకగా ఉంది). అదనంగా, ఆంట్వెర్పులోని చాలా మంది యూదు పిల్లలకు యూదు విద్య అందుబాటులో ఉంటుంది. దేశంలో అనేక యూదు వార్తాపత్రికలు ఉన్నాయి. 45 కి పైగా క్రియాశీల ప్రార్థనా మందిరాలు (వీటిలో 30 ఆంట్వెర్పులో ఉన్నాయి) ఉన్నాయి. వాలొనియా కంటే మతపరమైన ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతున్న ఫ్లాన్డర్సులో 2006 లో జరిగిన విచారణలో 55% మంది తమను తాము మతవిశ్వాసులుగా అంగీకరించారు. 36% మంది దేవుడు విశ్వాన్నిసృష్టించాడని విశ్వసిస్తున్నారని తేలింది. మరోవైపు ఐరోపాలోని అత్యంత లౌకికవాదం తక్కువగా ఉన్న మత ప్రాంతాలలో ఒకటిగా వలోనియా మారింది. ఫ్రెంచి మాట్లాడే ప్రాంతంలో ఉన్న జనాభాలో ఎక్కువ మంది మతాన్ని వారి జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా పరిగణించరు. జనాభాలో 45% మంది మతం అసంబద్ధమైనదిగా గుర్తించారు. తూర్పు వలోనియా, ఫ్రెంచి సరిహద్దు వెంబడి ఉన్న ప్రాంతాలలో ఇది ప్రత్యేకంగా సంభవిస్తుంది.
2008 అంచనా ప్రకారం బెల్జియన్ జనాభాలో సుమారు 6% (628,751 మంది) ముస్లింలు ఉన్నారు. బ్రస్సెల్సు జనాభాలో ముస్లింలు 23.6% ఉన్నారు. ముస్లింలు వలోనియాలో 4.9%, ఫ్లాన్డర్లలో 5.1% ఉన్నారు. బెల్జియం ముస్లింలలో ఎక్కువమంది ఆంట్వెర్పు, బ్రస్సెల్సు, చార్లెరోయి వంటి ప్రధాన నగరాలలో నివసిస్తున్నారు. బెల్జియానికి వలస వచ్చిన వారిలో అతిపెద్ద సమూహం మొరాకో ప్రజలు (4,00,000) మంది ఉన్నారు. రెండవ అతిపెద్ద ముస్లిం జాతి సమూహంగా టర్కులు (మూడవ అతిపెద్ద విదేశీ సమూహం) (220,000) గా ఉన్నారు.
ఆరోగ్యం
బెల్జియన్లు మంచి ఆరోగ్యరక్షణను అందుకుంటున్నారు. 2012 అంచనాల ఆధారంగా సగటు ఆయుర్దాయం 79.65 సంవత్సరాలు. 1960 నుండి ఆయుర్దాయం ఐరోపా సగటుకు అనుగుణంగా సంవత్సరానికి రెండు నెలలు పెరిగింది. బెల్జియంలో మరణం సంభవించడానికి ప్రధానంగా గుండె - వాస్కులరు డిజార్డర్సు, నియోప్లాజమ్సు, శ్వాసకోశ వ్యవస్థ రుగ్మతలు, అసహజ మరణాలు (ప్రమాదాలు, ఆత్మహత్య) కారణంగా ఉన్నాయి. 24 సంవత్సరాల వయస్సు గల ఆడవారు, 44 సంవత్సరాల వయస్సు గల మగవారి మరణానికి కేన్సరు అత్యంత సాధారణ వ్యాధి కారణంగా ఉంది.
బెల్జియంలోని ఆరోగ్యరక్షణకు అవసరమైన సామాజిక దాతృత్వ నిధులు, పన్నుల ద్వారా సమకూరుతాయి. దేశంలో ఆరోగ్య బీమా తప్పనిసరి. ఆరోగ్య సంరక్షణను ప్రైవేటు వైద్యలు, ప్రభుత్వ వైద్యులు, విశ్వవిద్యాలయాల పాక్షిక ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల మిశ్రమ ప్రభుత్వ - ప్రైవేటు వ్యవస్థ ద్వారా అందజేస్తున్నారు. ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవ రోగికి అందించిన తరువాత ఆరోగ్య భీమా సంస్థలచే తిరిగి చెల్లించబడుతుంది. కాని భీమాకు అనర్హమైన వర్గాలకు (రోగులు, సేవల) 3 వ పార్టీ చెల్లింపు వ్యవస్థలు అని పిలవబడేవి ఉన్నాయి. బెల్జియం ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థను ఫెడరల్ ప్రభుత్వం, ఫ్లెమిషు, వాలూను ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలు పర్యవేక్షించి ఆర్ధిక సహాయం చేస్తాయి. జర్మనీ కమ్యూనిటీకి పరోక్షపర్యవేక్షణ, బాధ్యతలు కూడా ఉన్నాయి.
విద్య
బెల్జియన్లకు 6 నుండి 18 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు నిర్బంధ విద్య అమలులో ఉంది. 2002 లో ఒ.ఇ.సి.డి దేశాలలో పోస్ట్ సెకండరీ విద్యలో చేరిన 18 నుండి 21 సంవత్సరాల వయస్సు గల వారిలో సంఖ్యాపరంగా బెల్జియం మూడవ స్థానంలో 42% ఉన్నారు. వయోజన జనాభాలో 99% అక్షరాస్యులు ఉన్నప్పటికీ, క్రియాత్మక నిరక్షరాస్యత మీద ఆందోళన అధికరిస్తుంది. ఒ.ఇ.సి.డి. చేత సమన్వయం చేయబడిన ప్రోగ్రాం ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ స్టూడెంట్ అసెస్‌మెంట్ (పిసా) ప్రస్తుతం బెల్జియం విద్యను ప్రపంచంలో 19 వ ఉత్తమమైనదిగా పేర్కొంది. ఇది ఒ.ఇ.సి.డి. సగటు కంటే గణనీయంగా అధికంగా ఉంది. ఒక్కొక కమ్యూనిటీ చేత విడిగా నిర్వహించబడుతున్న విద్యవ్యవస్థలో ఫ్లెమిషు కమ్యూనిటీ ఫ్రెంచి, జర్మనీ మాట్లాడే కమ్యూనిటీల కంటే ఆధిఖ్యత చేస్తుంది.
19 వ శతాబ్దపు బెల్జియం రాజకీయపరిస్థితి ద్వంద్వ నిర్మాణానికి లిబరల్, కాథలికు పార్టీల భాగస్వామ్యం వహించింది. విద్యా వ్యవస్థ లౌకిక, మతపరమైన విభాగాలుగా వేరు చేయబడింది. పాఠశాల లౌకిక శాఖను సంఘాలు, ప్రావిన్సులు లేదా మునిసిపాలిటీలు నియంత్రిస్తాయి. అయితే మతపరమైన (ప్రధానంగా కాథలికు శాఖ) విద్యను మతపరమైన అధికారులు నిర్వహిస్తారు. అయినప్పటికీ సంఘాలు సబ్సిడీ, పర్యవేక్షణలో నిర్వహించబడుతూ ఉంటాయి.
సంస్కృతి
రాజకీయ, భాషా విభజనలు ఉన్నప్పటికీ ప్రస్తుత బెల్జియం ప్రాంతంలో ముఖ్యమైన కళాఉద్యమాలు వర్ధిల్లాయి. ఇది ఐరోపా కళ, సంస్కృతి మీద విపరీతమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. ఈ రోజుల్లో కొంతవరకు భాషాప్రాతిపదిక కలిగిన సమాజాలన్నింటిలో సాంస్కృతిక జీవితం కేంద్రీకృతమై ఉంది. వివిధ రకాల అవరోధాలు సాంస్కృతిక భాగస్వామ్యాన్ని తగ్గించించాయి. 1970 ల నుండి దేశంలో రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ, ఆంట్వెర్పు మారిటైం అకాడమీ మినహా ద్విభాషా విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలు, కామన్ మీడియా లేదు. రెండు ప్రధాన సమాజాలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఒకే పెద్ద సాంస్కృతిక, శాస్త్రీయ సంస్థ లేదు.
ఫైన్ ఆర్ట్సు
బెల్జియంలో పెయింటింగు, వాస్తుశిల్పానికి గొప్ప తోడ్పాటు అందించబడుతుంది. మోసాన్ కళ, ప్రారంభ నెదర్లాండ్, ఫ్లెమిషు పునరుజ్జీవనం, బరోకు పెయింటింగు, రోమనెస్కు, గోతికు, పునరుజ్జీవనం, బరోకు వాస్తుశిల్పం, ప్రధాన ఉదాహరణలు కళా చరిత్రలో మైలురాళ్ళు. తక్కువ దేశాలలో 15 వ శతాబ్దపు కళ జాన్ వాన్ ఐక్, రోజియర్ వాన్ డెర్ వీడెన్, మత చిత్రాలతో ఆధిపత్యం చెలాయించాయి. 16 వ శతాబ్దం పీటర్ బ్రూగెల్ ప్రకృతి చిత్రాలు, లాంబెర్ట్ లోంబార్డు పురాతన ప్రాతినిధ్యం వంటి విస్తృత శైలులలో వర్గీకరించబడ్డాయి. 17 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో దక్షిణ నెదర్లాండ్సులో పీటర్ పాల్ రూబెన్సు, ఆంథోనీ వాన్ డిక్ ఆఫ్ బరోకు శైలి అభివృద్ధి చెందినప్పటికీ. అది క్రమంగా క్షీణించింది.