cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఒంటరి (సినెమా)
కథ
వంశీకృష్ణ ధనవంతుడైన వస్త్ర వ్యాపారి ముద్దుకృష్ణారావు కొడుకు. అతను బుజ్జి అనే అమ్మాయితో ప్రేమలో పడతాడు. ఈ అమ్మాయి ఒక అనాథ. హాస్టల్లో ఉంటుంది. తల్లిదండ్రుల అనుమతితో ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుంటాడు వంశీ. కానీ నిశ్చితార్థానికి ముందే బుజ్జిని కొంతమంది దుండగులు అపహరిస్తారు. లాల్ మహంకాళి అనే ముఠానాయకుడి తమ్ముడైన పాండా ఆమెను పాడు చేయబోగా వంశీ అతన్ని కొడతాడు. మహంకాళి అతని మీద పగ తీర్చుకోవడం కోసం పెళ్ళికి ముందు బుజ్జిని అపహరించి వంశీ ముందే ఆమెమీద అత్యాచారం చేస్తాడు. ఇదంతా ఎమ్మెల్యే రాఘవ సహకారం వల్ల సాధ్యమవుతుంది. రాఘవ వంశీకి దగ్గర స్నేహితుడు. రాఘవకు మంత్రి పదవి ఆశచూపి మహంకాళి అతనిచేత వంశీని కత్తితో పొడిపిస్తాడు. వంశీ ఆ ప్రమాదం నుంచి బయటపడి ముఠాను వెతుక్కుంటూ హైదరాబాదు వస్తాడు. రాఘవ చేసిన మోసాన్ని తెలుసుకుని అతన్ని చంపుతాడు. తర్వాత పోలీసు ఎ.సి.పి వంశీ తల్లిదండ్రులను ఇంటర్వ్యూ చేయడంతో వంశీ భ్రమలో ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. అతను కేసును పరిశీలించి వంశీని పట్టుకుంటాడు కానీ అతను చంపించి నేరస్థులను అని చెప్పి వదిలేస్తాడు. వంశీ తర్వాత మహంకాళిని చంపేసి పాండా ఒక చెయ్యి నరికేస్తాడు. చివరలో వంశీకి నిజానికి బుజ్జి నిశ్చితార్థానికి ముందే పైనుంచి ఒక రాయి మీద పడి మరణించిందని చెబుతాడు.
సంగీతం
ఈ చిత్రానికి మణిశర్మ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.
మూలాలు
వర్గం:2008 తెలుగు సినిమాలు
చామరాజనగర్
చామరాజనగర్ లేదా చామరాజనగర భారతదేశం, కర్ణాటక, దక్షిణ భాగంలో చామరాజనగర్ జిల్లాలోని పట్టణం. గతంలో 'అరికొత్తర'గాపిలిచే మైసూర్ పూర్వపు రాజు IX చామరాజ వడయార్ పేరుదీనికి పెట్టారు. ఇదిచామరాజనగర్ జిల్లాకు ప్రధానకేంద్రం. ఇది పొరుగు రాష్ట్రాలైన తమిళనాడు, కేరళలను కలిపే అంతర్రాష్ట్ర రహదారిపై ఉంది.
భౌగోళిక శాస్త్రం
చామరాజనగర్ సముద్రమట్టానికి 720 మీటర్లు ( 2360 అడుగులు)  11.92°N, 76.95°W.ఎత్తులో ఉంది.
జనాభా శాస్త్రం
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, చామరాజనగర్ జనాభా 69,875. అందులో పురుషులు 51% శాతం మంది ఉండగా, స్త్రీలు 49% శాతం మంది ఉన్నారు. చామరాజనగర్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 60% శాతంగా ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్య.త 65% శాతం ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 54% శాతం ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 12% శాతం మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నవారు.
రవాణా
చామరాజనగర్ రైల్వే స్టేషన్ కర్ణాటకలో దక్షిణాన ఉన్న రైలు కేంద్రం. తిరుపతికి నేరుగా రైలు మధ్యాహ్నం మూడుగంటలకు బయలుదేరుతుంది ఉదయం బెంగళూరుకు నేరుగా రైలుఉంది.సమీప విమానాశ్రయం మైసూర్ విమానాశ్రయం. సమీప అంతర్జాతీయవిమానాశ్రయాలు కోయంబత్తూర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, కెంపేగౌడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఉన్నాయి.
మతపరమైన దృశ్యం
మారవ్వ లేదా మారమ్మ పట్టణంలో అత్యంత విస్తృతంగా ఆరాధించబడే దేవత, పట్టణంలో పదికి పైగా మారవ్వ ఆలయాలు కనిపిస్తాయి. చామరాజేశ్వర దేవాలయం, హరాలు కోటే ఆంజనేయ దేవాలయం పెద్దవిగా ఉన్న పురాతన దేవాలయాలు. ఇవి కాకుండా పట్టణంలో అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి.ఇతర మత విశ్వాసాల విషయానికొస్తే, పట్టణంలో 15 కంటే ఎక్కువ మసీదులు, 5 చర్చిలు, 2 జైన మందిరాలు, 2 బుద్ధ విహారాలు ఉన్నాయి.
బందిపోటు వీరప్పన్
జిల్లాలోని చాలా దక్షిణ ప్రాంతం దట్టమైన అటవీప్రాంతం కాబట్టి, వంద మంది పోలీసుల మరణానికి కారణమైన అపఖ్యాతి పాలైన బందిపోటు వీరప్పన్‌కు ఇది మంచి ఆశ్రయం కల్పించింది. తమిళనాడులోని ధర్మపురి జిల్లాలో 2004 అక్టోబరు 18న ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్వేక కార్యదళం (ఎస్.టి.ఎఫ్) తో జరిగిన సంఘర్షణలో అతను కాల్చి చంపబడ్డాడు. అతను రెండు దశాబ్దాలకు పైగా పరారీలో ఉన్నాడు.
నల్లరాయి కోసం అక్రమ గనులు ఉండటం వల్ల ఈ ప్రాంతంలోని అడవులకు పెను ముప్పు వాటిల్లుతోంది.
ఇవి కూడ చూడండి
బి. రాచయ్య
టేకూర్
టేకూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, న్యాల్కల్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన న్యాల్కల్ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బీదర్ (కర్ణాటక) నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 263 ఇళ్లతో, 1165 జనాభాతో 432 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 576, ఆడవారి సంఖ్య 589. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 303 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573326 .పిన్ కోడ్: 502256.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అత్నూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల న్యాల్కల్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల న్యాల్కల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల జహీరాబాద్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సంగారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల సంగారెడ్డిలోను, పాలీటెక్నిక్ రంజొలెలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల న్యాల్కల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు బీదర్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తెకూర్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 6 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తెకూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తెకూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
జొన్న, కంది, మొక్కజొన్న
కోజికోడ్ జిల్లా
కోజికోడ్ జిల్లా, భారతదేశం కేరళ రాష్ట్రం లోని జిల్లా. దీనినే కాలికట్ అని కూడా అంటారు. కోళికోడ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా 38.25% నగరీకరణ చేయబడింది. కోళికోడ్ జిల్లా భారతదేశ నైరుతీ సముద్రతీరంలో ఉంది.దీనికి ఉత్తరం కన్నూర్ జిల్లా, తూర్పున వాయనాడ్ జిల్లా, దక్షిణం మలప్పరం జిల్లా, పశ్చిమం అరేబియన్ సముద్రం సరహద్దులుగా ఉన్నాయి.ఇది ఉత్తర అంక్షాంశం 11° 08' నుండి 11° 50' డిగ్రీలు, తూర్పురేఖాంశం 75° 30' నుండి 76° 8' డిగ్రీలు మధ్య ఉంది. పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం జిల్లాను 3 రెవెన్యూ విభాగాలుగా, 12 తాలూకాలుగా విభజించారు.
పేరువెనుక చరిత్ర
మలబార్ సముద్రతీరాలు హిందూమహాసముద్రతీర సుగంధద్రవ్యాల వ్యాపారంలో భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. పట్టు, ఇతర వస్తువుల సముద్రతీర వాణిజ్యం రెండువేల సంవత్సరాల నుండి సాగుతుంది. 14వ శతాబ్దంలో కోళికోడ్ స్వతంత్ర దేశంగా అవతరించింది. దీనికి జమోరిన్ పాలకుడుగా ఉండేవాడు.
చరిత్ర
1792లో టిప్పు సుల్తాన్ మూడవ ఆంగ్లో యుద్ధం తరువాత కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం అనుసరించి మైసూర్ సామ్రాజ్యం నుండి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం చేసిన భూభాంలో ప్రస్తుత కోళికోడ్ జిల్లా ప్రాంతం కూడా ఉంది. మలబార్ సముద్రతీరంలో కొత్తగా లభించిన బ్రిటిష్ స్వాధీన భూభాగం మలబార్ జిల్లాగా రఉదిద్దుకుని నిర్వహించబడింది. మలబార్ జిల్లాలో కన్నూర్, కోజికోడ్, మలప్పురం, పాలక్కాడ్ జిల్లా, వయనాడ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. జిల్లా కేంద్రంగా కోళికోడ్ ఉండేది. మలబార్ జిల్లా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ " మద్రాస్ ప్రెసిడెంసీ "లో భాగంగా ఉండేది. 1947లో స్వతంత్రం తరువాత మద్రాస్ ప్రెసిడెంసీ మద్రాస్ రాష్ట్రంగా మార్చబడింది. మద్రాస్ రాష్ట్రం భాషాప్రయిక్త రాష్ట్రాలుగా విడదీయబడిన సమయంలో మలబార్ జిల్లాను మునుపటి ట్రావన్కోర్ - కొస్చిన్‌, కాసర్‌గాడ్లో విలీనం చేస్తూ 1956 నవంబరులో కేరళ రాష్ట్రం రూపొందించబడింది.
మలబార్ జిల్లా పాలనా నిర్వహణకు జిల్లా వైశాల్యం అధికంగా ఉండడం ముఖ్య కారణంగా మారింది. అందువలన 1957 జనవరి 1 న మలబార్ జిల్లా కోళికోడ్, కన్నూర్, పాలక్కాడు జిల్లాలుగా విభజించబడింది. జిల్లాలో వడకర, కోయిలండీ, కోళికోడ్, ఎర్నాడు, తిరూర్ తాలూకాలు ఉన్నాయి. 1969 జూన్ 16న ఎర్నాడు, తిరూర్ తాలూకాలు కొత్తగా రూపొందించబడిన మలప్పురం జిల్లాలో విలీనం చేయబడ్డాయి. దక్షిణ వయనాడు భూభాగాన్ని ప్రస్తుత వయనాడు జిల్లాగా రూపొందించారు.
చైనా యాత్రికుడు జెంగ్ హి సందర్శన
యోంగ్ లీ శకంలో చైనాకు చెందిన మింగ్ రాజవంశం అడ్మిరల్ జెంగ్ హి, ఆయన నిధి అన్వేషకులు కోళికోడ్‌ను సందర్శించారు. వారి సందర్శనలు లిఖితపూర్వకంగా నమోదు చేయబడ్డాయి. అరబ్ బోర్డ్ అనువాదకుడు మాహుయాన్ ఫెయి క్సిన్, గాంగ్ జెంగ్ దీనిని అరబ్ భాషలో అనువదించి నమోదు చేసారు. అవి సందర్శనలను పుస్తకరూపంలో ప్రచురించబడ్డాయి. మాహుయాన్ పుస్తకం యింగ్ " యాయి షెంగ్ లాన్ " (ఆంగ్లంలో " ది వోవరాల్ సర్వే ఆఫ్ ది ఓషన్ షోర్స్ " పేరుతో) అనువదించబడ్డాయి. అందులో కోళికోడ్‌ గురించి క్రింది వివరణలు ఉన్నాయి:
వాణిజ్యం
జిల్లాకు ఆసియా లోని పలు సామ్రాజ్యాలతో వ్యాపార సంబంధాలు ఉండేవి. అలాగే మిడిల్ ఈస్ట్ వాణిజ్యానికి కోళికోడ్ ప్రముఖ వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. వాస్కోడిగామా కోళికోడ్‌కు 18 కి.మీ దూరంలో ఉన్న కప్పడ్ వద్ద 1498 మే మాసంలో వ్యాపార బృందం నాయకుడిగా మొదటిసారిగా భారతదేశంలో ప్రవేశించాడు. వాస్కోడిగామా తనకు తాను జమోరిన్‌గా ప్రకటించికున్నాడు. 16వ శతాబ్దంలో పోర్చ్‌గీస్ కన్నూర్‌కు ఉత్తరంలో ట్రేడింగ్ పోస్ట్ కొచ్చి వద్ద స్థాపించింది. జమోరిన్ పోర్చుగీసులు నగరంలో స్థిపడడం ఎదిరించాడు. 1503లో చెలియంలో రాజా వెట్టాట్ (తిరూర్) అనుమతితో ట్రేడింగ్ పోస్ట్ నిర్మించబడింది. ట్రేడింగ్ పోస్ట్ లను జమోరినెదుర్కూవడానికి ఉపయోగించబడ్డాయి. జమోరిన్ తరువాత నెదర్లాండ్‌తో చేతులు కలిపాడు.17 వ శతాబ్దంలో డచ్ మలబార్ తీర సుగంధ వాణిజ్యాన్ని పోర్చుగీసు నుండి స్వాధీనపరచుకుంది. 1766లో మైసూర్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన హైదర్ అలి కోళికోడ్‌ను, మలబార్ సముద్రతీరంలో అధికభాగాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు. తరువాత మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీతో పోరాడాడు. దాని ఫలితంగా 4 ఆంగ్లో - మైసూర్ యుద్ధాలు జరిగాయి.
వాతావరణం
జిల్లాలో తేమతో కూడిన వాతావరణం ఉంటుంది. జూన్ మాసం నుండి సెప్టెంబరు మాసం వరకు నైరుతీ ౠతుపవనాలు ప్రభావం వలన వర్షాలు మెండుగా ఉంటాయి.ఆ తరువాత అక్టోబరు మాసం నుండి నవంబరు మాసం వరకు ఈశాన్య ఋతుపవనాలు ప్రభావం ఉంటుంది.డిసెంబరు, జనవరి మాసాలలో అహ్లాదకరమైన వాతావరణం ఉంటుంది. గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత సరాసరి 39.4 ° సెల్షియస్ ఉండగా, కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత సరాసరి 15 ° సెల్షియస్ ఉంటుంది. జిల్లాలో సరాసరి వర్షపాతం 3266 మి.మీ.
2001 లో గణాంకాలు
శతాబ్ధాల తరబడి హిందూమహాసముద్రం మీదుగా సాగిన వర్తకం జిల్లాను మాహానగరంగా మార్చింది. జిల్లాలో హిందువులు అధికంగా ఉన్నారు. తరువాత స్థానంలో ముస్లిములు (మొపిల్లాస్), క్రైస్తవులు అధికంగా ఉన్నారు. సా.శ. 52 నుండి కేరళాలో పోర్చుగీసు ప్రజలతో క్రైస్తవం ప్రవేశించిందని భావిస్తున్నారు. తరువాత పోర్చిగీసులు, డచ్ బ్రిటిష్ ప్రజలతో క్రైస్తవుల సంఖ్య పెరుగుతూ వచ్చింది.
శాసనాత్మక నియోజకవర్గాలు
కోళికోడ్ ఉత్తరం, కోళికోడ్ దక్షిణం, కున్నమంగలం, కొదువల్ల్య్, నదపురం, బెయ్పోర్, బలుస్సెర్య్, తిరువంబడి, ఎలథుర్, కోజికోడ్, పెరంబ్ర, కొయిలంద్య్, కుత్తియడి, వదకర.
మాధ్యమం
కోళికోడ్ మలయాళం జర్నలిజ చరిత్రలో ప్రధానస్థానం ఆక్రమించుంది. 1880 నుండి జిల్లాలో జర్నలిజం మొదలైంది. కోళికోడ్‌లో మొదటిసారిగా ప్రచురించబడిన వార్తా పయ్రిక " కేరళ పత్రిక ". 1893 నుండి కోళికోడ్‌లో ప్రచిరించబడుతున్న పత్రికలలో కేరళం, కేరళా సంచారి, భరతన్ విలాసం మొదలైనవి ప్రధానమైనవి. మలయాళ వార్తాపత్రికలలో ప్రధానమైనవి మలయాళ మనోరమ, మాతృభూమి, చంద్రిక పత్రికలకు ఆదరణ అధికంగా ఉంది. దేశీయ పత్రికలలో ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఎడిషన్ కూడా నగరంలో ప్రచురించబడుతుంది.
రేడియో
ఆల్ ఇండియా రేడియా సంబంధిత కోళికోడ్ స్టేషను 1950 మే 14 నుండి పనిచేస్తుంది. దీనికి రెండు ట్రాంస్‌మీటర్లు ఉన్నాయి. కోళికోడ్ ఏ 10 కి.వా శక్తి బి (వివిధభారతి) 1 కి.వా శక్తితో పనిచేస్తుంది.
టెలివిజన్
1984 జూలై 3 నుండి కోళికోడ్ టెలివిజన్ ట్రాంస్‌మీటర్ ఢిల్లీ, తిరువనంతపురం ప్రసారాలను అందిస్తుంది. జిల్లా అంతటా కేబుల్, శాటిలైట్ టెలివిజన్ టెలివిజన్ సేవలు లభ్యం ఔతున్నాయి. 2013లో మీడియా వన్ పేరుతో కాలికట్ నుండి హెచ్.క్యూ వార్తా ప్రసారాలను అందిస్తుంది. ఇది కలికట్ నుండి ప్రసారం చేస్తున్న మొదటి ప్రసారంగా గుర్తించబడుతుంద.
పర్యాటక ఆకర్షణలు
జిల్లాలోని ఆలయాలు, మసీదులలో శిలలు, శిల్పాలు ఉన్నాయి. వీటిని నగరంలోని కళారంగ విద్యార్థులు సందర్శిస్తూ ఉంటారు. కోళికోడు నగరంలో పలు ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో తాళి ఆలయం, తిరువన్నూర్ ఆలయం, అళకోడి ఆలయం, శ్రీ వలయనాడు ఆలయం వరక్కల్ ఆలయం, బిలతికులం ఆలయం, బైరాగి మడం ఆలయం, లోకనార్కవు ఆలయం (వడకర సమీపంలో ఉన్న మెముండ వద్ద), సిద్ధ సమాజం (మెముండ), శ్రీముతప్పన్ పయంకుటి మల (సంద్బంక్ వతకర లోని మెముండ), ప్రధానమైనవి.
క్రిష్ణమేనన్ మ్యూజియం
కృష్ణమేనన్ మ్యూజియం కోళికోడ్ తూర్పు కొండలలో ఉంది. ఇక్కడ ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఉంది. కోళికోడ్ టౌన్ హాల్ ఆనుకుని లలిత కళా అకాడమీలో కూడా ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఉంది. కోళికోడులో " ఇండియన్ బిజినెస్ మ్యూజియం " కూడా ఉంది. నగరకేంద్ర స్థానంలో జాఫర్‌ఖాన్ కాలనీ వద్ద ప్లానిటోరియం ఉంది. కోళికోడ్ సముద్రతీరం, మనచిర సముద్రతీరం, సమీపకాలంలో నిర్మించిన సరోవరం మొదలైన పర్యాటక ఆకర్షణలు ఉన్నాయి.
తుషారగిరి జలపాతం
రైల్వే స్టేషను సమీపంలో ఉన్న తుషారగిరి జలపాతం చాలా అందమైనది ఆకర్షణీయమైనదిగా గుర్తించబడుతుంది. ఇక్కడ కేరళ పర్యాటకం డెవెలెప్మెంటు కార్పొరేషన్ హోటెల్ నిర్వహించబడుతుంది.
ఆటో నగర్
కోళికోడ్ కేంద్రంలో ఉన్న నడక్కవే నగరానికి 10కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇది ఆటోమొబైల్ విడిభాగాలకు ప్రసిద్ధి. ఇక్కడ అన్ని వాహనాలకు విడిభాగాలు దాదాపు లభిస్తుంటాయి. ఇక్కడ వ్యాపారులు, డాక్టర్లు, మద్యతరహతి ప్రజలు నివసిస్తుంటారు. ఇక్కడ రీజనల్ పాస్‌పోర్ట్ ఆఫీస్, రీజనల్ వర్క్‌షాప్, ట్రాంస్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్ (కె.ఎస్.ఆర్.టి.సి), సేల్స్ టాక్స్ ఆఫీస్ ఉన్నాయి.
కుట్టియాడి ఆనకట్ట
కేరళాలోని పెద్ద ఆనకట్టలలో కుట్టియాడి ఆనకట్ట ఒకటి. ఇది చాలా సుందరంగా ఉంటుంది.
కప్పాడ్ సముద్రతీరం
వాస్కోడిగామా మొదటిసారిగా భారతదేశంలో ప్రవేశించి ప్రదేశం కేరళాలోని కప్పాడ్ సముద్రతీరం.
బేపోర్ నౌకాశ్రయం
కోళికోడ్ మరొక పార్యాటక ఆకర్షణ బేపోర్ నౌకాశ్రయం. మలబార్ వ్యాపార చరిత్రలో ఇది ప్రధాన ప్రదేశంగా ఉంది. కేరళాలో ఉరు (అరేబియన్ ట్రేడింగ్ వెసెల్) ఉన్న ఒకేఒక ప్రదేశం కోళికోడ్ మాత్రమే.
సంస్కృతి, ఆహారం
మలయాళ భాషా, సాహిత్యం కోళికోడ్ గుర్తించతగినంత భాగస్వామ్యం వహించింది. జిల్లాలో జానపద గీతాలు లేక బల్లాడ్‌లు (వడక్కన్ పాట్టుకళ్) లకు ప్రసిద్ధిచెందింది. వీటిలో తచోలీ ఒతనాన్ అత్యధిక ప్రజాదరణ పొంది ఉన్నాయి. మాపిళ్ళ పాట్టు, ఒప్పన పాటలు ముస్లిం సంప్రదాయంలో భాగంగా ఉన్నాయి. తులాం మాసంలో తాలి ఆలయంలో పట్టదానం పేరుతో వేదపండితులకు సాహిత్య చర్చ నిర్వహించబడుతుంది. కోళికోడ్‌కు గజల్స్‌తో కూడా సన్నిహిత సంబంధం ఉంది. జిల్లాలో ఫుట్ బాల్ క్రీడకు విశేష ఆదరణ ఉంది. ఎఫ్.ఐ. ఎఫ్.ఎ వరల్డ్ కప్ అత్యుత్సాహంగా నిర్వహించబడుతుంది.
వాణిజ్యం
జిల్లాలో పొడవైన మిథై తెరువు వాణిజ్య కూడలిగా పేరుపొందింది. ఇక్కడ చీరెలు, సౌందర్యసాధనాలు, గృహ ఆహారనిలయాలు, స్వీట్ షాపులు ఉన్నాయి. మైతిలి తెరు (ఎస్.ఎం. స్ట్రీట్) లో కోళికోడ్ హల్వా (తరచుగా యురేపియన్లు దీనిని స్వీట్ మీట్ అంటారు) విక్రయించబడుతుంది. జిల్లాలో విభిన్న సంప్రదాయాలకు చెందిన హోళీ, క్రిస్మస్, ఈద్- ఉల్- ఫిర్ట్ పండుగలను (హిందూ, క్రైస్తవ, ముస్లిం పండుగలు) సమానంగా జరుపుకుంటారు.
శాకాహారం
కోళికోడ్ రుచికరమైన ఆహారాలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. శాకాహారభోజనంలో " సదయ " (సాంబార్, పప్పడం, ఏడు వివిధమైన కూరలతో పూర్తి భోజనం) అందించబడితుంది. మాంసాహర భోజనంలో క్రైస్తవ మరొయు ముస్లిం వంటకాలు చోటు చేసుకుంటాయి. ఇందులో చేపలు, మాసంతో తయారు చేసిన ఆహారాలు ఉంటాయి. బిర్యాని ప్రజలకు అభిమాన ఆహారాలలో ఒకటిగా ఉంది. చికెన్, బాసుమతి బియ్యానికి మలబార్ మసాలాలను కలిపి వండబడుతున్న రుచికరమైన వంటకం.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:కేరళ జిల్లాలు వర్గం:Populated places established in 1957  వర్గం:1957 స్థాపితాలు
కల్యాణం రఘురామయ్య
రఘురామయ్యగారు నోటిలో వ్రేలు పెట్టి ఈల వేస్తూ పద్యాలను, పాటలను పాడేవారు. ఇందుమూలముగా ఈయన "ఈలపాట రఘురామయ్య"గా పేరు ఉండేది. అనుపూర్విక నటనలో ఈయన ప్రసిద్ధుడు. కళారంగానికి చేసిన అత్యున్నత కృషికిగాను 1973లో సంగీత నాటక అకాడెమి వారి పురస్కారము, 1975లో భారత ప్రభుత్వము వారి పద్మశ్రీ పురస్కారము ఈయనను వరించాయి. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ గారు ఈయనకు "నాటక కూయిల" అని ప్రశంసించారు.
జననం
రఘురామయ్య గుంటూరు జిల్లా సుద్దపల్లి లో 1901, మార్చి 5 వ తేదీన కళ్యాణం నరసింహరావు, కళ్యాణం వేంకట సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. చిన్ననాటి నుండే నాటకాలు వేసాడు. రఘురాముని పాత్ర పోషించడంలో ఈయన చాలా ప్రఖ్యాతిపొందాడు. అందువలన కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు రఘురామయ్య అని పేరు పెట్టారు.
వృత్తి జీవనం
దాదాపు 60 సంవత్సరాలు నాటక రంగంలో ప్రసిద్ధ నటులందరితో ఈయన స్త్రీ, పురుష పాత్రలు ధరించారు. తిరుపతి వెంకట కవులు రచించిన పాండవోద్యోగ విజయాలలోని పద్యాలను చక్కగా పాడుతూ, వాటి భావాన్ని వివరిస్తూ, నటించి ప్రచారం చేసిన నటులు వీరు. చలనచిత్ర రంగంలో ఎన్నో కథానాయకుల పాత్రలు పోషించారు. ఆ రోజుల్లో అందరూ శ్రీకృష్ణుడు పాత్రలో పద్యాలు పాడుతూ, వేణువును మాత్రం చేతితో పట్టుకునేవారు. కాని ఈయన మాత్రం తన చూపుడు వేలును నాలిక క్రిందపెట్టి, ఈలపాటతో వేణుగానం చేస్తూ, ప్రేక్షకులకు ఒక అపూర్వమైన అనుభూతి కలిగించేవారు. ఈయన 1933 లో "పృథ్వీ పుత్ర" సినిమా ద్వారా తెలుగు చలనచిత్రంగంలోనికి ప్రవేశించారు. ఇది తెలుగు సినిమా రంగంలో వచ్చిన 5వ సచలనచిత్రం మొట్టమొదటిసారిగా తెలుగు సినిమాను నిర్మించిన తెలుగు వ్యక్తి పోతినేని శ్రీనివాసరావు. ఈయన సరస్వతి సినీ టౌన్ బ్యానర్ క్రింద తీసిన సినిమానే "పృథ్వీ పుత్ర". రఘురామయ్య ఇంచుమించు 20 వేల నాటకాలలో, 100 చలన చిత్రాలలో నటించారు.
1972లో నాటక బృందంతో కౌలాలంపూర్, బాంకాక్, టోక్యో, ఒసాకా, హాంగ్ కాంగ్, సింగపూర్ లలో పర్యటించాడు. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, నెహ్రూ తదితరులు ఈయన వీరి వ్రేలి మురళీ గానాన్ని మెచ్చుకొనగా, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రఘురామయ్యను "ఆంధ్ర నైటింగేల్" అని ప్రశంసించారు. భారత ప్రభుత్వం వీరికి పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రధానం చేసింది. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ విశిష్ట సభ్యత్వాన్ని ఇచ్చి సన్మానించింది.
వ్యక్తిగత జీవనం
రోహిణి వేంకట సుబ్బయ్య, సీతమ్మ దంపతుల రెండవ కుమార్తెయైన సావిత్రి గారితో ఈయన వివాహం 1938లో బాపట్లలో జరిగింది. 92యేళ్ళ వయస్సులో, 2014 డిసెంబరు 8లో విజయవాడలో ఆవిడ స్వర్గస్థులైనారు. వారి సంతానం ఏకైక కుమార్తె; పేరు సత్యవతి. సత్యవతిగారి వివాహం తోట పార్వతీశ్వరరావు గారితో జరిగింది. ఈలపాట రఘురామయ్య కాంస్య విగ్రహాన్ని ఆయన స్వస్థలమైన గుంటూరు జిల్లా చేబ్రోలు మండలం సుద్దపల్లి గ్రామంలో 2014 ఫిబ్రవరి 2 న తెలుగు భాషా సంఘం అధ్యక్షులు మండలి బుద్ధప్రసాద్, వారి సతీమణి ఆవిష్కరించారు.
మరణం
ఈయన తన 75వ ఏట 1975, ఫిబ్రవరి 24 న గుండెపోటుతో మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:1975 మరణాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు కళాకారులు వర్గం:ఈలపాట విద్వాంసులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు వర్గం:చేసిన పని వలన పేరు మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా గాయకులు
గొండిపల్లి
గొండిపల్లి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 120 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 96 ఇళ్లతో, 374 జనాభాతో 27 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 188, ఆడవారి సంఖ్య 186. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 368. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585474 .పిన్ కోడ్: 531133.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల ఆర్.వి.నగర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గూడెం కొత్తవీధిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గూడెం కొత్తవీధిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల గూడెం కొత్తవీధిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
గొందిపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గొందిపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
వేజెళ్ళవారిలంక
విద్యా సౌకర్యములు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామం మోర్లవారిపాలెం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక చిన్న గ్రామం.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
శ్రీ వేజెళ్ళ ఉమామహేశ్వరరావు
వీరికి లభించిన పురస్కారాలు:- జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం, మదర్ థెరెస్సా పురస్కారం, భారత్ విభూషణ్ సన్మాన పురస్కారం, ఇండో నేపాల్ శిరోమణి పురస్కారం, అంతర్జాతీయస్థాయిలో, "ఆసియా పసిఫిక్ అఛీవర్స్ పురస్కారం.
వర్గం:రేపల్లె మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
మేఘవరం
మేఘవరం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
బ్లేడ్ బాబ్జీ
బ్లేడ్ బాబ్జీ 2008లో దేవి ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన హాస్యభరిత చిత్రం. అల్లరి నరేష్, సయాలీ భగత్ ఈ చిత్ర నాయకా నాయికలు.
కథ
నెల రోజులకు తిరిగి వచ్చి తాము సొమ్ము దాచిన చోటుకు వెళ్ళగానే అక్కడే ఒక పోలీసు కంట్రోలు రూము దర్శనమిస్తుంది. అక్కడి నుంచి డబ్బు ఎలా సంపాదించాలా అని చూస్తుండగా వాళ్ళకి లంచమిచ్చి పోలీసు ఉద్యోగం సంపాదించిన కృష్ణమనోహర్ (శ్రీనివాస రెడ్డి) తారసపడతాడు. కథానాయకుడూ, అతని బృందం అతన్ని అపహరించి తమ గదిలో బంధించి ఆ స్థానంలో బాబ్జీని పంపిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
బారిగడుపుల ధర్మయ్య
బారిగడుపుల ధర్మయ్య  మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని జటప్రోలు సంస్థానం సమీపంలోని బారిగడుపుల పుణ్యక్షేత్రవాసి. కవి, పండితుడు. ఇతని తండ్రి తిమ్మప్ప. బారిగడుపుల పుణ్యక్షేత్రాన్ని నిర్మించినది ఈ తిమ్మప్పగారే. ఇక్కడి దేవుడు నరసింహస్వామి. ఈ స్వామి చరిత్రనే బారిగడుపుల ధర్మయ్య ' నృసింహపురాణం ' అను పేరుతో ద్విపద కావ్యంగా రాశాడు .. దీనిని ఈ నరసింహస్వామికే అంకితమిచ్చాడు. ఈ కావ్యం ఆరు ఆశ్వాసాల గ్రంథం. ఇందులో జయవిజయుల మూడు జన్మల కథలను కవి కథనంగా మలిచాడు. ఈ కావ్య రచనలో ధర్మయ్య పోతరాజును అనుకరించినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ కవి జటప్రోలు సమీపవాసి అయినా ఈ సంస్థానాన్ని ఆశ్రయించినట్లు ఆధారాలేమి లేవు. ' నృసింహపురాణం ' గద్వాల సంస్థానం వారి నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి వారి కార్యాలయానికి చేరింది.
మూలాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
తుడుములదిన్నె (ఉయ్యాలవాడ)
తుడుములదిన్నె, నంద్యాల జిల్లా, ఉయ్యాలవాడ మండలానికి చెందిన గ్రామం. . పిన్ కోడ్ : 518 155.ఇది మండల కేంద్రమైన ఉయ్యాలవాడ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 323 ఇళ్లతో, 1360 జనాభాతో 964 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 675, ఆడవారి సంఖ్య 685. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 342 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594609. పిన్ కోడ్: 518155.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి ఉయ్యాలవాడలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల మాయలూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోయిలకుంట్ల లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, నంద్యాల లోను, పాలీటెక్నిక్ ఆళ్లగడ్డలోనూ ఉన్నాయి. దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగు నీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీటిని నేరుగా జల వనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తుడుములదిన్నెలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 9 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తుడుములదిన్నెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తుడుములదిన్నెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తుడుములదిన్నెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
శనగలు, పొగాకు, జొన్నలు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,294. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 647, స్త్రీల సంఖ్య 647, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 259 ఉన్నాయి.
తీగలపల్లి
తీగలపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.
నల్గొండ జిల్లా కథా రచయితలు
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో నల్గొండ జిల్లా ఒకటి. నల్గొండ జిల్లా కథా రచయితలు చాలా మందే ఉన్నారు.
కథ ప్రాశస్త్యం
మానవ సమాజ చరిత్రలో కథ ప్రక్రియకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది.
నల్గొండ జిల్లాలో తెలుగు కథా ప్రక్రియ
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ప్రతీ జిల్లాలో లాగానే నల్గొండ జిల్లాలో కూడా తెలుగు కథకులు ఉద్భవించారు. తెలంగాణ విముక్తి పోరాటంలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్న నల్గొండ న్యాయవాది బోయినపల్లి రంగారావు ‘వారంరోజుల అవస్థ’ ఇంకా మరెన్నో కథలు రచించాడు. అలాగే వాసి ధరణికోట శ్రీనివాసులు ‘నీలగిరి సాహిత్య సమితి’ స్థాపించి తన కథల్లో తెలంగాణ ప్రజల జీవనపోరాటాన్ని వివరించాడు. ‘చల్లపులుసు’, ‘అన్నంలోకి’, ‘కనకం’ మరిన్ని కథలతో కథా సంపుటాలు వెలువరించాడు. ముక్తవరం పార్ధసారథి భార్యాభర్తల అనురాగబంధాన్ని హృద్యంగా చిత్రిస్తూ ‘ఎర్రనిదీపం’తోపాటు మరిన్ని కథలు రాశాడు. నల్గొండ కథకులు ధరణికోట శ్రీనివాసు కథల గురించి ఆచార్య దివాకర్ల వెంకటావధాని తమ ‘ఆంధ్ర వాఙ్మయచరిత్ర’లో ప్రస్తావించారు. మేరెడ్డి యాదగిరిరెడ్డి రాసిన కథల్లో చదివించే గుణముంది. ఇతని ‘కొలిమి’ కథలో వడ్రంగివారి బతుకువెతలు దర్శనమిస్తాయి.బోయజంగయ్య చీమలు కథలో పాము సైతం చీమలు దండుతో చస్తుందనే నీతి ఉంది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 20 మంది పైగా కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో ఎంతో మంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు. thumb|శ్రీధర్ బాబు పసునూరు thumb|జయధీర్ తిరుమలరావు thumb|శీలం భద్రయ్య
నల్గొండ జిల్లా తెలుగు కథా రచయితల జాబితా
ఈ క్రింది జాబితాలో నల్గొండ జిల్లా కథకుల వివరాలు క్రోడీకరించబడ్డాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు కథలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రచయితలు వర్గం:జాబితాలు
భువనేశ్వర్ సెంట్రల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
భువనేశ్వర్ సెంట్రల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఒడిశా రాష్ట్రంలోని 147 నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం భువనేశ్వర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం, ఖుర్దా జిల్లా పరిధిలో ఉంది. భువనేశ్వర్ సెంట్రల్ పరిధిలో భువనేశ్వర్ వార్డు నంబర్ 16 నుండి 29 & 35 నుండి 37 వరకు వార్డులు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఒడిశా శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
తలమర్ల
తలమర్ల, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా, కొత్తచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామం..
ఇది మండల కేంద్రమైన కొత్తచెరువు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ధర్మవరం నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1441 ఇళ్లతో, 5210 జనాభాతో 4511 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2597, ఆడవారి సంఖ్య 2613. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 743 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 94. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595295. పిన్ కోడ్: 515133.
గ్రామప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
thumb|287x287px|బెళ్లూరి శ్రీనివాసమూర్తి -రాయలసీమ కవికోకిలగా ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రముఖ కవి thumb|331x331px|తలమర్ల కళానిధి - అసలు పేరు కొల్లప్ప. ప్రముఖ కవి
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి కొత్తచెరువులో ఉంది సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కొత్తచెరువులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ అనంతపురంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొత్తచెరువులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తలమర్లలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తలమర్లలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
తలమర్లలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తలమర్లలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తలమర్లలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, కంది
కురిజాల
కురిజాల, అన్నమయ్య జిల్లా, రామసముద్రం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రామసముద్రం నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 347 ఇళ్లతో, 1478 జనాభాతో 785 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 731, ఆడవారి సంఖ్య 747. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 375 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596532 .పిన్ కోడ్: 517417.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం చిత్తూరు జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా - మొత్తం 1,331 - అందులో పురుషుల 663 - స్త్రీల 668 - గృహాల సంఖ్య 260
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం రామసముద్రంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు పుంగనూరు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మదనపల్లెలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కురిజలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
కురిజలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, రామములగ, వరి
పమనగుండ్ల
పామనగుండ్ల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, కట్టంగూర్ మండలంలోని గ్రామం.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడిదుగ్నేవల్లిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పామనగుండ్లలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పామనగుండ్లలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పామనగుండ్లలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చతుర్వింశతి ఆలయ మండపములు
వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
తూర్పు చాళుక్యులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ కోస్తా ప్రాంతాన్ని 7 - 12 శతాబ్దాల మధ్య పరిపాలించిన రాజవంశం తూర్పు చాళుక్యులు. వారు దక్కన్ ప్రాంతంలోని బాదామి చాళుక్యుల సామంతులుగా తమ పాలన మొదలుపెట్టారు. తదనంతరం సార్వభౌమ శక్తిగా మారారు. ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పెదవేగి అప్పట్లో వారి రాజధాని వేంగి. దాని పేరు మీదుగానే వారికి వీరిని వేంగి చాళుక్యులు అనే పేరు కూడా వచ్చింది. ఈ ప్రాంతాన్నిసా.శ. 1130 వరకూ పాలించారు. సా.శ 1189 వరకు వారు ఈ ప్రాంతాన్ని చోళుల సామంతులుగా పాలించారు.
నిజానికి, తూర్పు చాళుక్యులు రాజధాని వేంగి నగరం (ఆధునిక పెదవేగి, ఏలూరు వద్ద ఉంది). తరువాత దీనిని రాజమహేంద్రవరానికి (ఆధునిక రాజమండ్రి ) తరలించారు. వ్యూహాత్మకంగా ప్రాముఖ్యత ఉన్న వేంగీ దేశంపై నియంత్రణ కోసం బలవంతులైన చోళులకు పశ్చిమ చాళుక్యులకూ మధ్య అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి. వేంగిలో ఐదు శతాబ్దాల పాటు సాగిన తూర్పు చాళుక్య పాలన వలన ఈ ప్రాంతం మొత్తాన్నీ ఏకీకృతం చేయడమే కాకుండా, వారి పాలన యొక్క తరువాతి భాగంలో తెలుగు సంస్కృతి, సాహిత్యం, కవిత్వం, కళలు అభివృద్ధి చెందాయి.
తూర్పు చాళుక్యుల రాజ్య అవతరణ
thumb|right|పెదవేగి గ్రామంలో పురావస్తు పరిశోధన త్రవ్వకాలలో బయల్పడిన శిథిలాలు thumb|right ప్రసిద్ధి గాంచిన బాదామి చాళుక్య రాజైన రెండవ పులకేసి (సా.శ.608–644) తూర్పు దక్కన్ ప్రదేశాన్ని (ఇప్పటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కోస్తా జిల్లాలను) సా.శ. 616 సంవత్సరంలో, విష్ణుకుండినుని ఓడించి, తన అధీనంలోకి తీసుకొన్నాడు. రెండవ పులకేసి తన సోదరుడైన కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడిని అక్కడ తన ప్రతినిధిగా నియమించాడు. రెండవ పులకేసి మరణించాక ఈ ప్రాంతం యొక్క ప్రాతినిధ్యం పెరిగి ఒక స్వతంత్ర వేంగి సామ్రాజ్యంగా పరిణితి చెందింది. సా.శ.641-705 మధ్య తూర్పు చాళుక్య పరిపాలనలో మొదటి జయసింహ, మంగి యువరాజు తప్పితే మిగతా రాజుల పరిపాలన కాలం చాల తక్కువగా ఉంది. తరువాతి కాలంలో కుటుంబ కలహాల వల్ల పరిపాలన మరింత క్షీణించింది. అప్పుడు రాష్ట్రకూటులు, బాదామి చాళుక్యులు వేంగి సామ్రాజ్యాన్ని ఆక్రమించారు. మూడవ గుణగ విజయాదిత్యుని పాలనలో అప్పటి రాష్ట్రకూట రాజు అమోఘవర్షునితో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం వల్ల మూడవ విజయాదిత్యుడు రాష్ట్రకూటులకు సామంత రాజుగా ఉన్నాడు. అమోఘవర్షుడు మరణించిన తరువాత మూడవ విజయాదిత్యుడు తిరిగి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకొన్నాడు. తూర్పు చాళుక్యులు అగ్నివేస్య, కౌండిన్య, కౌశిక, గౌతమ, పరాశర, భరద్వాజ, వత్స, శాండిల్య, సంకృతి, హరిత గోత్రములకు చెందినవారని పలువురి అభిప్రాయం. తణుకు తాలూకా జుత్తిగ గ్రామంలో గల సోమేశ్వరుని ఆలయంలో లభించిన శిలాశాసనాలు (A. R. No. 748 of 1920.), (A. R. No. 746 of 1920.), తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని ఆడ్డతీగల తాలూకా డి-భీమవరంలో భీమేశ్వర ఆలయంలోని లభించిన శిలాశాసనం (A. R. No. 337 of 1919.) బట్టి తూర్పు చాళుక్యులు చంద్రవంశానికి చెందినవారని తెలుస్తున్నది.
పరిపాలనా యంత్రాంగం
తూర్పు చాళుక్యుల పరిపాలన ప్రారంభంలో వారి రాజ్యసభ బాదామి గణతంత్ర రాజ్య సభగా ఉండేది. తరువాతి కాలంలో రాజ్యంలో సంపదలు, సైనిక సంపత్తి ఏర్పరచుకొని వేంగి సామ్రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చెయ్యగలిగారు. వీరు ప్రక్క రాజులైన చోళులు, రాష్ట్రకూటులు, పల్లవులు, కళ్యాణి చాళుక్యులతోను మిత్రత్వం ఉన్నా శత్రుత్వం ఉన్నా సఖ్యతగా మెలిగేవారు. తూర్పు చాళుక్య పరిపాలన యంత్రాంగం హిందూ ధర్మశాస్త్రాన్ని అనుసరించి సప్తాంగాలతో, పద్దెనిమిది శాఖలతో ఉండేది. పరిపాలన ఏవిధంగా జరిగిందని వివరించడానికి ఆధారాలు లేవు. లభించిన ఆధారాల ప్రకారం విషయం, కొట్టం అనే రెండు ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయని తెలుస్తోంది. ఇవి కమ్మకొట్టం లేదా కమ్మనాడు, బోయ కొట్టం. రాజ్యంలో దానంగా ఇవ్వబడిన కానుకలు, గ్రామాల వివరాలు రాజ్యప్రకటన కాగితాలు వ్రాసేవారు తమ రికార్డులలో వ్రాసుకొనేవారు. వీటిని నియోగి కవల్లభలు అని పిలిచేవారు వాటికి కప్పం ఉండేది కాదు. ఈ మాన్యాలను శిలాశాసనాలలో పొందు పరచేవారు. మిగిలిన గ్రామాలలో కప్పాలు వసూలు చేయడం జరిగేది. వంశపారపర్యంగా వచ్చే ఆస్తి వల్ల, బయటి వారు ఆక్రమించుకోవడం వల్ల భూముల మీద తరచూ గొడవలు జరుగుతూ ఉండేవి. రాజ్యం చిన్న చిన్న విభాగాలుగా విభజించబడింది. వీటిలో ముఖ్యమైనవి ఎలమంచిలి, పిఠాపురం ముదిగొండ. ఈ విభాగాల వారిలో ముఖ్యమైన క్షత్రియ రాజులైన కోన హైహయలు, హైహేయలు, కాలచూరి, కోట, ఛాగి, పరిఛ్ఛేద, వంశజులతో తూర్పు చాళుక్యు రాజులకు వివాహ సంబంధాలు ఉండేవి. వెలనాడు, కొండ అదమటి, మొదలైన క్షత్రియులు కాని వంశాల వారితో కూడా వివాహ సంబంధాలు ఉండేవి.
సమాజం
వేంగి సామ్రాజ్యంలోని ప్రజలు అభ్యుదయ భావాలు కలిగినవారు. తూర్పు చాళుక్యుల రాజ్యం విస్తరించాక హుయాన్ త్సాంగ్ అనే చైనా యాత్రికుడు రాజ్యం అంతా తిరిగి అక్కడి ప్రజల గురించి ఉదాత్త స్వభావం కలవారని, నల్లటి ఛాయ కలిగిన వారని, కళలు అంటే అత్యంత ప్రీతి కలిగిన వారని వ్రాసుకొన్నాడు. సమాజంలోని ప్రజలు వంశ పారంపర్యంగా వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటించేవారు. ముందు నిరాకరించినా బౌద్ధులు, జైనులు కూడా వర్ణాలు పాటించేవారు.చాళుక్యులు క్షత్రియ కులస్తులు.వీరు తమిళులైన చోళులను వివాహాలు చేసుకున్నారు.కాక బోయ, సరవర అనే తెగలు కూడా ఉండేవి.
చతుర్వర్ణాలు : బ్రాహ్మణులు సమాజంలో గౌరవాన్ని అనుభవించారు. వీరు శాస్త్రాలు, వేదాలలో ప్రావీణ్యత కలిగినవారు. వీరికి రాజులు భూములు, నిధులు విరాళంగా ఇచ్చేవారు. వీరు పరిపాలన యంత్రాంగంలో మంత్రుల వంటి పెద్ద పెద్ద ఉద్యోగాలు అనుభవించేవారు. కొంత మంది బ్రాహ్మణులు సైన్యంలో చేరి ఉన్నత పదవులు అనుభవించారు.
క్షత్రియులు పరిపాలనా వర్గానికి చెందిన వారు. వీరికి యుద్ధమంటే ఉన్న ప్రీతి వల్ల రెండు శతాబ్దాలపాటు యుద్ధాలు జరిగాయి.
వైశ్యులు: ఈ వర్ణానికి చెందినవారి హస్తాలలో వర్తకం అభివృద్ధి చెందింది. వీరి సంఘం చాలా శక్తి వంతమైన సంఘంగా పెనుగొండ వద్ద ఉండేది. దీనికి 17 శాఖలు ఉండేవి. సమాజ కార్యకలాపాలు చూడడానికి సమయ మంత్రి ఉండేవాడు.
శూద్రులు: ఈ వర్ణం వారు సమాజంలో అధిక సంఖ్యలో ఉండేవారు. వీరిలో మళ్ళీ వివిధ తెగలు ఉండేవి. సైన్యములో వీరికి ఉద్యోగాలు కల్పించబడేవి. ప్రతిభ చూపిన వారికి రాజ్యంలో సామంత రాజుల లేదా మాండలికుల హోదా కల్పించబడేది.