cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అగిర్యాల్
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
రాజకీయాలు
2013, జూలై 27న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా పి.సుజాత ఎన్నికయింది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొందుర్గ్లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల కొందుర్గ్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు షాద్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం షాద్ నగర్లోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అగిర్యాల్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అగిర్యాల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అగిర్యాల్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అగిర్యాల్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
ప్రాణం ఖరీదు
ప్రాణం ఖరీదు 1978 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దీనికి సి.ఎస్.రావు రచించిన నాటకం ఆధారంగా నిర్మించబడింది. ఇది గుణచిత్ర నటుడు కోట శ్రీనివాసరావుకు తొలి చిత్రం.
కథ
భూస్వామి కనకయ్య (రావు గోపాలరావు) తన కుమార్తె సమవయస్కురాలైన సీత (జయసుధ) ని కరణం (నూతన్ ప్రసాద్) సహకారంతో వివాహం చేస్కొంటాడు. సీతని బాగా కట్టడి చేస్తాడు. పట్నం నుండి వచ్చిన సీత తమ్ముడు బంగారం (చలం), కనకయ్య ఇంటి పనివాడు, బధిరుడైన దేవుడి (చంద్ర మోహన్) చెల్లెలు బంగారి (రేష్మా రాయ్) పైన కన్నేస్తాడు. కనకయ్య ఇంట్లో మరో పనివాడైన నరసింహ (చిరంజీవి) ని బంగారి ప్రేమిస్తూ ఉంటుంది. బంగారం బంగారిని బలాత్కరిస్తాడు. కనకయ్య సీత, దేవుళ్ళని అనుమానిస్తాడు. అగ్రహోద్రుడైన కనకయ్య ఒక నాడు వారిద్దరినీ హత్య చేస్తాడు. కోపోద్రిక్తులైన ఆ గ్రామ ప్రజలు కనకయ్య పై ఎదురు తిరిగి అతడిని మట్టు బెడతారు
బయటి లింకులు
వర్గం:చిరంజీవి నటించిన సినిమాలు వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:చలం నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:జయసుధ నటించిన సినిమాలు వర్గం:మాధవి నటించిన సినిమాలు వర్గం:రమాప్రభ నటించిన చిత్రాలు
యస్.రాజన్నకవి
యస్.రాజన్నకవి పండితులు, చిన్నజమాలప్ప, సాలమ్మ దంపతులకు 1931 జూలై 1న ప్రొద్దుటూరులో జన్మించాడు నాయీబ్రాహ్మణ కులానికి చెందినవాడు. పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యుల శిష్యులలో ప్రముఖుడు. పెద్దతండ్రి పెద్దజమాలప్ప వద్ద సంగీతము పుట్టపర్తివారి వద్ద సంగీతము, సాహిత్యము నేర్చుకున్నాడు.జమాలప్ప సోదరులు ఇరువురు రాయలసీమలో పేరుపొందిన జంత్రవాద్య నిపుణులు. వీరికి గండపెండేర సత్కారం లభించింది. రాజన్నకవి రంగస్థలముపై శ్రీకృష్ణుడు, నక్షత్రకుడు, చంద్రుడు, గయుడు, భవాని మొదలైన పాత్రలు ధరించి మెప్పించాడు. హరికథలు కూడా చెప్పేవాడు. కవిగా, గాయకుడిగా, రంగస్థల నటుడిగా, హరికథకుడిగా పేరుమోసాడు. రెవెన్యూడిపార్ట్‌మెంటులో రెవెన్యూ ఇన్స్‌పెక్టర్‌గా ఉద్యోగం చేశాడు. స్వర్ణకంకణంతో సత్కరించబడ్డాడు.
తిప్పాపూర్ (ఉప్పునూతల)
తిప్పాపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, ఉప్పునుంతల మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఉప్పునూతల నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 67 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 140 ఇళ్లతో, 564 జనాభాతో 220 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 284, ఆడవారి సంఖ్య 280. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 42 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 117. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575666.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 471. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 247, స్త్రీల సంఖ్య 224. గృహాల సంఖ్య 97.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో మండల పరిషత్తు ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అచ్చంపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల వెల్టూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వెల్టూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వెల్టూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అచ్చంపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్ వనపర్తిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మన్ననూర్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అచ్చంపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
దోసె
దోశ, దక్షిణభారతీయులకు ఇష్టమైన అల్పాహారం. దోశ పుట్టుపూర్వోత్తరాలు అంతగా తెలియదు. ఎప్పటి నుండి ఇవి వాడుకలో ఉన్నాయో కచ్చితమైన ఆధారలు లేవు. దోశ భారతీయులకు అందరికీ పరిచయమైన అహారమే అయినా దక్షిణ భారతీయులకు మాత్రం ఇది అత్యంత ఇష్టమైన అల్పాహారం. దీనిని దోశ, దోసె, దోసై, అట్టు అని కూడా ప్రాంతాల వారిగా అంటూ ఉంటారు. అంతేకాదు అట్లకోసం ఒక పండుగ కూడా ఉంది. అదే అట్ల తద్ది. అట్ల కొరకు నోములు కూడా చేస్తారు. కన్నెపిల్లలు మంచి భర్త రావాలని కోరుతూ ఈ నోము చేస్తారు. వివాహము అయిన తరువాత ఈ నోము తప్పక తీర్చుకోవడం కొంత మందిలో ఆనవాయితీగా వస్తుంది. స్త్రీలు అట్లతద్ది నాడు శుచిగా 11 అట్లు పోసి వాటి మధ్య పప్పు, బెల్లం, నెయ్యి ఉంచి ఇంటి సింహద్వారం పూజించి అట్లను నైవేద్యంగా ఉంచి నమస్కరిస్తారు. దీనిని ఎక్కువగా తెలుగు వారు ఆచరిస్తారు. నోము నోచుకున్న వారు అట్లు పోసి ఒక్కొక్కరికి 11 అట్లను పప్పు, బెల్లం, నెయ్యి చేర్చి ముత్తైదువలకు వాయనం ఇస్తారు. ఇలా అట్లకు సంప్రదాయంలో కూడా చోటు ఉంది. పాత కాలంలో స్త్రీలు ఉద్యోగాలు చేయరు కనుక ఆర్థికంగా జరుగుబాటు తగ్గిన సమయంలో ఇంట్లో అట్లు తయారు చేసి అమ్మడం ద్వారా జీవనం సాగిస్తుంటారు. ఇవి కూడా తెలుగు నాట ప్రసిద్దం. తెలుగు వారికి చాలా మందికి ఇవి పరిచయమే. ఇంటి రుచితో అందిస్తారు కనుక అలాగే కొంత అందుబాటు వెలలో లభ్యమవుతాయి కనుక వీటికి ప్రజాదరణ అధికంగానే ఉంటుంది. వీటిలో తెలుగు వారి ప్రత్యేకం పెసరట్టు. పెసరట్టు అల్లం చట్నీతో తినడం ఆనవాయితీ. పెసరట్టు పులవబెట్టనవసరం లేదు. ఇలా దోశలతో దక్షిణ భారతీయులకు విడదీయరాని అనుబంధం ఉంది. ముఖ్యంగా తెలుగు వారికి మరింత ఇష్టమైన అల్పాహారం. ఇవి ఉడిపి హోటళ్ళలో బాగా ప్రసిద్ధిచెందాయి. దోసెలతో సహా పచ్చడి, కూర కూడా ఇస్తుంటారు. దీనిలో ముఖ్యమైన పదార్థం మినుములు.
తిప్పాపూర్ (ఉప్పునూతల)
భూమి వినియోగం
తిప్పాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
దోసె
చరిత్ర
దోసె దక్షిణ భారతదేశానికి చెందినది; కాని, ఈ ప్రాంతంలోనే కచ్చితమైన దీని జన్మస్థలం అనేది మాత్రం ఊహాజనిత విషయం. ఆహార చరిత్రకారుడు కె.టి. ఆచయ, సంఘం సాహిత్యంలో సూచించిన ప్రకారం, ప్రాచీన తమిళ దేశంలో దోసె (దోసాయ్) వంటిది 1 వ శతాబ్దం ఎ.డి. ప్రాంతంలో అప్పటికే వినియోగంలో ఉందని తెలియజేసాడు. అదేవిధంగా, చరిత్రకారుడు పి. థానపాన్ నాయర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రస్తుత కర్నాటకలోని ఉడిపి పట్టణంలో దోసె పుట్టింది అని చెప్పాడు. ప్రసిద్ధ సంప్రదాయంలో, దోస యొక్క మూలం ఉడిపితో ముడిపడి ఉంది. అందుకు కారణం బహుశా ఉడిపి రెస్టారెంట్ల లోని పదార్థాలు దోసకు అనుబంధంగా ఉండటమే కారణం కావచ్చును. అంతేకాకుండా, అసలు తమిళ దోస అనేది మృదువుగా, మందంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుత కర్ణాటకలో మొట్టమొదటిసారిగా రూపొందించబడినది పలుచగా, కొద్దిగా కరకరలాడుతూ ఉండే ఈ దోస మాత్రం భారతదేశం అంతటా జనాదరణ పొందింది. ప్రస్తుత కర్నాటకను పాలించిన సోమేశ్వర III చేత వ్రాయబడ్డ (రచించబడ్డ/లిఖించబడ్డ) 12 వ శతాబ్దపు సంస్కృత ఎన్సైక్లోపీడియా అయిన మానసోల్లాస నందు, దోస (దోసక వలె) అనే ఒక వంటకం గురించి చూడవచ్చును. భారతదేశం స్వాతంత్య్రం పొందిన తరువాత, దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన వంటకం ఉత్తర ప్రాంతంలో క్రమంగా విస్తరించి ప్రజాదరణ పొందింది. ఢిల్లీలో కన్నాట్ ప్లేస్ లోని మద్రాస్ హోటల్ దక్షిణ భారత వంటకాల్లో మొదటి రెస్టారెంట్ అనే పేరు గాంచింది. ఇది 1930 సం.ల్లో ఉడిపి రెస్టారెంట్లతో ముంబాయి ప్రాంతానికి వచ్చారు. 1940 దశాకాల ప్రారంభంలో కె. కృష్ణరావు అనే వ్యక్తి చెన్నై ప్రాతంలో ఓల్డ్ ఉడ్‌ల్యాండ్ హోటల్స్‌ను నడిపించాడు. ఇప్పటి ఆధునిక రూపంలో ఉన్న మసాలా దోసకు ఆరంభకుడుగా, మూలకర్తగా కొన్నిసార్లు పరిగణించబడుతూ ఉంటాడు.
తిప్పాపూర్ (ఉప్పునూతల)
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తిప్పాపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
దోసె
పేర్లు
దోసెకు అనేక పేర్లు ఉన్నాయి. వివిధ దక్షిణ భారతీయ భాషలలో ఈ పదానికి ప్రామాణిక లిప్యంతరీకరణలు, ఉచ్చారణలు ఉన్నాయి:
పోషకాలు
సంప్రదాయబద్ధంగా సామాన్యంగా చాలా చోట్ల అరటి ఆకులో వేడి దోసె, చట్నీ, సాంబార్ వేసి ఫలహారంగా వడ్డిస్తారు. దోసె ఏవిధమైన చక్కెరలు లేదా సంతృప్త కొవ్వులు ఉండకుండా కేవలం కార్బోహైడ్రేట్లను అధికంగా కలిగి ఉంటుంది. దీనిలో కేవలం ప్రొటీన్‌కు మంచి మూలపదార్థమయిన మినుము, బియ్యపు పిండి ముఖ్యమైన పదార్థాలు మాత్రమే ఉంటాయి. దోసెకు కావలసిన పిండి కిణ్వ ప్రక్రియ ద్వారా తయారవుతుంది కాబట్టి విటమిన్ బి, విటమిన్ సి మూలపదార్థంలో పెరుగుతాయి. అప్పటికప్పుడు దోసెను తయారు చేయడానికి సాధారణంగా అధిక మొత్తంలో బియ్యపు పిండి ఉన్నటువంటి తక్షణ మిశ్రమాహార ఉత్పత్తులు కూడా ఉన్నాయి.
తిప్పాపూర్ (ఉప్పునూతల)
ఉత్పత్తి
తిప్పాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
దోసె
దోసె రకాలు
బియ్యము, పప్పుదినుసులతో చేసే వంటకము దోశ. భారతదేశంలో అనేక విధముల దోశలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
వీటిని మిగిలిన దోశల మాదిరి అన్ని విధాల చట్నీలు, సాంబారు లతో దీనిని తింటారు. దక్షిణ భారతీయ హోటళ్ళలో కూడా ఇవి లభిస్తాయి.
మసాలా దోశ
దోశ చేసి దానిలో ఉర్లగడ్డ కూర వేసి దోశను మడిచి చట్నీతో తింటారు. ఈ దోశను కనిపెట్టే ముందు దోశతో ఎర్రగడ్డ చేర్చని ఉర్లగడ్డ కూరను విడిగా వడ్డించే వారు. ఉర్లగడ్డలు లభించండం కష్టమైన సమయంలో ఎర్రగడ్డలను ఇతర పదార్ధములను చేర్చి చేసిన కూరను దోశలో చేసి వడ్డన చేయడం ఆరంభించారు. ఎర్రగడ్డలు కనిపించకుండా ఉండడానికి ఇలా చేస్సరు. అలా నేటి మసాలా దోశలు వాడుకలోకి వచ్చాయి. ఆకాలంలో సంప్రదాయ హిందువులు, జైన్ సంప్రదాయావలంబికులు ఎర్రగడ్డలను తినే వారు కాదు. వివిధ రకాల మసాలా దోశలు :- కర్నాటకాలో మసాలా దోశలకు సాధారణంగా ఎర్ర చట్నీ పూసి తయారు చేస్తారు. ఎర్ర చట్నీని తెల్లగడ్డలను అధికంగా చేసి తయారు చేస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఫలహారాలు వర్గం:ఆంధ్ర వంటకాలు వర్గం:వంటలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
పాండవులపాలెం
పాండవులపాలెం, కాకినాడ జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. .
ఇది మండల కేంద్రమైన ప్రత్తిపాడు నుండి 21 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెద్దాపురం నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 544. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 277, మహిళల సంఖ్య 267, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 91 ఉన్నాయి.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 138 ఇళ్లతో, 533 జనాభాతో 285 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 181, ఆడవారి సంఖ్య 352. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 473. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587288. పిన్ కోడ్: 533430.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి  ఉంది.బాలబడి లంపకలోవలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గజ్జనపూడిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ప్రత్తిపాడులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దివిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కాకినాడలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ప్రత్తిపాడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కాకినాడలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పాండవులపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పాండవులపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పాండవులపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి
కాకర్లపూడి కృష్ణమూర్తి
కాకర్లపూడి కృష్ణమూర్తి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి పొందిన రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఆయన స్ఫటికాలుగా ఏర్పడని జిగట పదార్థాల రంగంలో విశేష పరిశోధనలు చేసారు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన లండన్ విశ్వవిద్యాలయ ఆచార్యునిగా పనిచేస్తూ పరిశోధనలు చేసి డి.ఎన్.సి డిగ్రీని అందుకున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో జన్మించి నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయ కళాశాలకు ప్రధానాచార్యునిగా పనిచేసారు. 1940 లో పి.హెచ్.డి పొంది జీవరసాయన రంగంలో పరిశోధనలు చేసారు.
సేవలు
ఆయన ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీలో ఎలక్టెడ్ ఫెలోగా (1981), ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ లో ఫెలోగా (1974), పరిశోధనా కృషి చేసారు. ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్ (బెంగళూరు) సంస్థలో ప్రొఫెసర్ గా చాలాకాలం పనిచేసారు.
ప్రొఫెసర్ మూర్తి కార్బోహైడ్రేట్లు, స్వల్పంగా నీటిలో కరిగే చక్కెర పదార్థములు, మొదలగు వాటిపై పరిశోధనలు చేసారు. పాలీ శాకరైడ్లు, పెప్టైడో గ్లైకోన్, రాండం పాలీ శాకరైడ్ల యొక్క స్థిరీకరణ, వాటి నిర్మాణాల గురించి తొలిసారిగా పరిశోధించారు. పలు జాతీయ సంస్థల బహుమతి పురస్కారాలనందుకున్నారు. 1927 లో సర్ జె.సి.బోస్ అవార్డు అందుకున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
త్రిపుర
త్రిపుర (ত্রিপুরা) ఈశాన్య భారతదేశం లోని రాష్ట్రం. రాష్ట్ర రాజధాని అగర్తాల, ఇక్కడ మాట్లాడే ప్రధాన భాషలు బెంగాళీ, కోక్‌బరోక్.
చరిత్ర
త్రిపుర స్వాతంత్ర్యానికి మునుపు ఒక రాజ్యంగా ఉండేది. 1949 లో భారతదేశంలో విలీనమయ్యేవరకు గిరిజన రాజులు మాణిక్య అనే పట్టణంతో త్రిపురను శతాబ్దాలుగా పరిపాలించారు. వీరి రాజ్యం రాజధాని దక్షిణ త్రిపురలో గోమతీ నది తీరాన రంగమతిగా పేరుపొందిన ఉదయపూర్ లో ఉంది. రాజధానిని తొలుత పాత అగర్తాలకు ఆ తర్వాత 19వ శతాబ్దంలో ప్రస్తుత అగర్తాలాకు తరలించబడింది. రాచరిక పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా గణముక్తి పరిషద్ ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. ఈ ఉద్యమ విజయానికి ఫలితంగా త్రిపుర భారతదేశంలో విలీనమైంది. దేశ విభజన తీవ్ర ప్రభావం చూపిన ప్రాంతాలలో త్రిపుర కూడా ఒకటి. రాష్ట్రంలో ఇప్పుడు బెంగాళీలు (ఇందులో చాలామంది 1971లో బంగ్లాదేశ్ యేర్పడిన తర్వాత పారిపోయి ఇక్కడ ఆశ్రయం పొందిన వారే) స్థానిక గిరిజనులు పక్కపక్కనే సహజీవనం సాగిస్తున్నారు.1970 దశాబ్దం చివరి నుండి త్రిపురలో సాయుధ ఘర్షణ కొనసాగుతుంది.
రాజకీయాలు
త్రిపుర రాష్ట్రాన్ని ప్రస్తుతం విప్లవ్ కుమార్ ముఖ్యమంత్రిగా భా.జ.పా పరిపాలిస్తుంది. 1977 వరకు రాష్ట్రాన్ని కాంగ్రేసు పార్టీ పరిపాలించింది. 1978 నుండి 1988 వరకు వామపక్ష కూటమి పరిపాలించి, తిరిగి 1993లో అధికారములోకి వచ్చింది. 1988 నుండి 1993 వరకు భారత జాతీయ కాంగ్రేసు, త్రిపుర ఉపజాతి యుబ సమితి సంకీర్ణ ప్రభుత్వం పాలించింది.2018లో జరిగిన ఎన్నికలలో అప్పటి వరకు ఉన్న వామపక్ష కోటను బద్దలుకొట్టి భాజపా అధికారంలోకి వచ్చింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాలు త్రిపుర
సర్వసిద్ది
సర్వసిద్ది, అనకాపల్లి జిల్లా, యస్.రాయవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఎస్.రాయవరం నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తుని నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 385 ఇళ్లతో, 1355 జనాభాతో 650 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 669, ఆడవారి సంఖ్య 686. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 252 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586485 .పిన్ కోడ్: 531060.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఎస్.రాయవరంలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల యలమంచిలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విశాఖపట్నంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల యలమంచిలిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తునిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సర్వసిద్దిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
సర్వసిద్దిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సర్వసిద్దిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
మండపల్లి (పెంబి)
మండపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిర్మల్ జిల్లా, పెంబి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెంబి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 44 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఖానాపూర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన పెంబి మండలం లోకి చేర్చారు.
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మహబూబాబాదు జిల్లా లోని మహబూబాబాద్ పట్టణంలో ఉన్న ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల. గ్రామీణ ప్రజల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించి ఔత్సాహిక వైద్య విద్యార్థులకు వైద్య పరిజ్ఞానాన్ని అందించేందుకు తృతీయ స్థాయి ఆరోగ్య సంరక్షణను మెరుగుపరచడానికి ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాల ఉండాలన్న ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు ఆలోచనతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2021లో ఈ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాలను ప్రారంభించింది. ఇది కాళోజి నారాయణరావు ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధ కళాశాలగా ఉంది. నేషనల్ మెడికల్ కమిషన్ నుండి 2022-23 విద్యా సంవత్సరానికి 150 ఎంబిబిఎస్ సీట్లకు అనుమతి లేఖను అందుకుంది.
మండపల్లి (పెంబి)
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 628 ఇళ్లతో, 2330 జనాభాతో 3583 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1156, ఆడవారి సంఖ్య 1174. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 338 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 229. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570439 .పిన్ కోడ్: 504203.
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల
నిర్మాణ వివరాలు
మహబూబాబాద్ పట్టణంలోని శనిగపురం రోడ్డులో ఉన్న సర్వే నంబర్‌ 551లోని సుమారు 48 ఎకరాలలోని 30 ఎకరాలలో ఈ వైద్య కళాశాల నిర్మించబడింది. 550 కోట్ల రూపాయలతో ఈ నిర్మించనున్న వైద్య కళాశాలకు 2022 మే 10న తెలంగాణ రాష్ట్ర వైద్యారోగ్య శాఖామంత్రి టి. హరీశ్‌ రావు శంకుస్థాపన చేశాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర పంచాయతీ రాజ్ శాఖామంత్రి ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు, గిరిజన సంక్షేమ శాఖ మంత్రి సత్యవతి రాథోడ్, మహబూబాబాద్ ఎంపీ మాలోతు కవిత, మహబూబాబాద్ ఎమ్మెల్యే శంకర్ నాయక్, డోర్నకల్ ఎమ్మెల్యే రెడ్యా నాయక్, ఎమ్మెల్సీ తక్కెళ్లపల్లి రవీందర్ రావు, జిల్లా కలెక్టర్ కె. శశాంక, జెడ్పీ చైర్‌ పర్సన్‌ అంగొతు బిందు తదితరులు ఉన్నారు.
ఆసుపత్రి
మహబూబాబాద్ జిల్లా కేంద్రంలోని ఏరియా హాస్పిటల్ ప్రాంగణంలో వెల్స్ ఫార్గో, యునైటెడ్ వే అనే స్వచ్ఛంద సంస్థల సహకారంతో 70 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో 36 పడకల భవనం నిర్మించబడింది. ఇందులో క్రిటికల్ కేర్, కొవిడ్ రోగుల చికిత్స చేస్తారు. 2022 ఏప్రిల్ 18న తెలంగాణ రాష్ట్ర గిరిజనాభివృద్ధి, స్త్రీ, శిశు సంక్షేమ శాఖామంత్రి సత్యవతి రాథోడ్, రాష్ట్ర పంచాయతీరాజ్ శాఖామంత్రి ఎర్రబెల్లి దయాకర్‌రావు ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మహబూబాబాద్ ఎంపీ మాలోతు కవిత, ఎమ్మెల్సీ తక్కెళ్లపల్లి రవీందర్ రావు, మహబూబాబాద్ ఎమ్మెల్యే శంకర్ నాయక్, జెడ్పీ చైర్ పర్సన్ బిందు, మున్సిపల్ చైర్మన్ రామ్మోహన్ రెడ్డి, వైస్ చైర్మన్ ఫరీద్, కలెక్టర్ శశాంక, అదనపు కలెక్టర్ అభిలాష అభినవ్ పాల్గొన్నారు.
మండపల్లి (పెంబి)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి తిమ్మాపూర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఖానాపూర్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నిర్మల్లో ఉన్నాయి.
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల
సిబ్బంది
వీటిలో 15 ప్రిన్సిపల్, 15 వైస్‌ ప్రిన్సిపల్‌ కమ్‌ ప్రొఫెసర్, 105 ప్రొఫెసర్, 180 అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్, 300 లెక్చరర్, 15 అడ్మినిస్ట్రేటివ్‌ ఆఫీసర్, 15 ఆఫీస్‌ సూపరింటెండెంట్, 30 సీనియర్‌ అసిస్టెంట్, 15 లైబ్రేరియన్, 30 జూనియర్‌ అసిస్టెంట్‌ పోస్టులు ఉన్నాయి. వీటితోపాటు ఈ వైద్య కళాశాలో విధులు నిర్వహించేందుకు కంప్యూటర్ ఆపరేటర్లు, ఆఫీస్ సబార్డినేటర్లు, ల్యాబ్ అటెండెంట్, రికార్డింగ్ అసిస్టెంట్, థియేటర్ అసిస్టెంట్ వంటి 33 పోస్టులు కేటాయించబడ్డాయి.
మండపల్లి (పెంబి)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల
తరగతుల ప్రారంభం
2022 నవంబరు 15 నుండి ఎంబీబీఎస్‌ మొదటి సంవత్సరం తరగతులు ప్రారంభమయ్యాయి. ప్రగతి భవన్ వేదికగా ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఒకేసారి 8 వైద్య కళాశాలల ఎంబిబిఎస్ మొదటి సంవత్సరం తరగతులను సీఎం కేసీఆర్ ప్రారంభించి వైద్యరంగంలో గుణాత్మక మార్పుకు, దేశ వైద్యరంగంలోనే నూతన అధ్యాయానికి నాందిపలికాడు. thumb|right|ఎనమిది వైద్య కళాశాలలను ప్రారంభించిన సీఎం కేసీఆర్
మండపల్లి (పెంబి)
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
మహబూబాబాద్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల
ఇతర లంకెలు
వర్గం:మహబూబాబాదు జిల్లా వర్గం:వైద్య కళాశాలలు వర్గం:వైద్య విజ్ఞాన సంస్థలు వర్గం:2021 స్థాపితాలు వర్గం:తెలంగాణ వైద్య కళాశాలలు వర్గం:తెలంగాణ విద్యాసంస్థలు వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ నిర్మాణాలు
మండపల్లి (పెంబి)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మామడపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మామడపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మామడపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి
వేమండ
వేమండ కృష్ణా జిల్లా, ఉంగుటూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉంగుటూరు నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 374 ఇళ్లతో, 1215 జనాభాతో 480 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 610, ఆడవారి సంఖ్య 605. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 539 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589280 .సముద్రమట్టానికి 25 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, విజయవాడ, ఏలూరు
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి ఉంగుటూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఇందుపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గుడివాడలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుడివాడలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. వెంట్రప్రగడ, కలవపాముల నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 33 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వేమండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వేమండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వేమండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము
ప్రాణమిత్రులు
ప్రాణమిత్రులు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి నాయికా నాయకులుగా, పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వం వహించి తీసిన 1967 నాటి తెలుగు సినిమా. సినిమాకి ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కథ, మాటలు సమకూర్చారు.
అభివృద్ధి
దర్శక నిర్మాత ఆదుర్తి సుబ్బారావుతో తేడాలు వచ్చి రచయిత ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ మద్రాసునూ చలనచిత్ర పరిశ్రమనీ వదిలేసి మళ్ళీ పత్రికారచయితగా విజయవాడ వెళ్ళిపోయారు. అయితే ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ రచనా శైలి, పనిచేసే పద్ధతి నచ్చిన పి.పుల్లయ్య విజయవాడ ట్రంకాల్ చేసి మాట్లాడి రమణ మనసు మార్చుకుని పరిశ్రమకు వచ్చేట్టుగా, ఈ సినిమాకు రచన చేసేట్టుగా ఒప్పించారు. అయితే ఆదుర్తితో గొడవపడి సినిమాలు వదులుకున్నాడన్న జాలితో ఈ అవకాశం ఇస్తున్నారేమోనన్న అనుమానంతో రమణ తాను విజయవాడలో ఉండి మద్రాసుకు వస్తూపోతూ రాస్తానని, తన పారితోషికం 15వేలు చేయమని కండిషన్లు పెట్టారు. (అలా అయితే జాలో, నిజంగానే ప్రతిభపై గౌరవమో తేలుతుందని) అన్నిటికీ ఆనందంగా పుల్లయ్య ఒప్పుకొని ఈ సినిమా స్క్రిప్ట్ పని ప్రారంభింపజేశారు.
మూలాలు
వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు వర్గం:కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు వర్గం:రావి కొండలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన చిత్రాలు వర్గం:గుమ్మడి నటించిన చిత్రాలు
అబాకస్
right|thumb|అబాకస్-గణన సాధనం
తెలుగు పేరు
దీనిని తెలుగులో పూసలపాటీ అంటారు.
మెసొపొటేమియా
2700-2300 BC కాలంలో సుమేరియన్ అబాకస్ మొదటి ప్రదర్శనగా వెలువడినది. దీనిలో వరుస నిలువువరుసలలో షష్ట్యంశమాన సంఖ్య వ్యవస్థలో వరుస క్రమంలో పట్టిక ఉండేది. కొంతమంది పండితులు బాబిలోనియన్ క్యూనిపోరం నుండి అబాకస్ లక్షణాలను సూచించవచ్చు. ఇది పురాతన బాబిలోనియన్ యొక్క నమ్మకం. బాబిలోనియన్లు Carruccio విద్వాంసులు నిర్వహణ కొరకు అదనంగా గణిత ప్రక్రియలైన కూడిక, తీసివేత చేయుటకు ఉపయోగించారు. అయితే ఈ పరికరం మరింత క్లిష్టమైన గణనలను కోసం ఉపయోగించడానికి కష్టసాధ్యం.
ఈజిప్టు
పురాతన ఈజిప్ట్ లో అబాకస్ ను గ్రీకు చరిత్రకారుడు హెరిడోటస్ ఉపయోగించాడు.ఈయన ఈజిప్షియన్ గ్రంథాలలో గులకరాళ్లను కుడి నుండి ఎడమ పద్ధతిని గ్రీకుల ఎడమ నుండి కుడికి మార్చాడు. పురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు కౌంటర్లుగా ఉపయోగించునట్లు భావించే డిస్కులు కనుగొన్నారు. అయితే ఈ పరికరం యొక్క ఉనికిని సూచించుటలో అందేహం ఉంది. లో అబాకస్ ఉపయోగం పురాతన ఈజిప్ట్ గ్రీకు చరిత్రకారుడు సూచించారు హెరోడోటస్ ఈజిప్షియన్లు గ్రీక్ ఎడమ కుడి పద్ధతి దిశలో సరసన, కుడి నుండి గులకరాళ్ళ అవకతవకలు ఆ వ్రాస్తాడు. పురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు కౌంటర్లు ఉపయోగిస్తారు భావిస్తున్నారు వివిధ పరిమాణాలు పురాతన డిస్కులు కనుగొన్నారు.
Persian
During the Achaemenid Persian Empire, around 600 BC the Persians first began to use the abacus. Under Parthian and Sassanian Iranian empires, scholars concentrated on exchanging knowledge and inventions by the countries around them – India, China, and the Roman Empire, when it is thought to be expanded over the other countries.
గ్రీక్
1846 AD (సలామీ టాబ్లెట్) లో గ్రీక్ ద్వీపం సలామీలో కనుగొనబడిన ఒక టాబ్లెట్, ఇప్పటివరకు కనుగొన్న ఇది పురాతన లెక్కింపు బోర్డు దీనితో తిరిగి 300 BC నాటిది. ఇది సెంమీ గుర్తులు 5 సమూహాలు ఇవి దట్టమైన దీర్ఘ (59), 75 సెంమీ (30) వెడల్పు, 4.5 సెంమీ (2 లో), తెల్ల పాలరాయితో 149 ఒక స్లాబ్. టాబ్లెట్ మధ్యలో దిగువన అత్యంత సమతల పంక్తి యొక్క ఖండన, వర్టికల్ లైన్ వద్ద ఒక అర్ధతో కప్పబడిన సమానంగా ఒక నిలువు గీత ద్వారా విభజించబడింది 5 సమాంతర రేఖలు సమితి. ఈ పంక్తులు క్రింద అది విభజించే ఒక సమాంతర క్రాక్ తో విస్తృత స్థలం. ఈ క్రాక్ పదకొండు సమాంతర రేఖలు మరొక సమూహం క్రింద, మళ్ళీ వాటిని లంబంగా లైన్ ద్వారా రెండు విభాగాలుగా విభజించబడింది, కానీ ఖండన ఎగువన అర్ధ తో; మూడవ, ఆరవ, ఈ పంక్తులు తొమ్మిదవ వారు నిలువు గీతతో కలిసే చోట ఒక క్రాస్ గుర్తించబడతాయి.
Roman
The normal method of calculation in ancient Rome, as in Greece, was by moving counters on a smooth table. Originally pebbles (calculi) were used. Later, and in medieval Europe, jetons were manufactured. Marked lines indicated units, fives, tens etc. as in the Roman numeral system. This system of 'counter casting' continued into the late Roman empire and in medieval Europe, and persisted in limited use into the nineteenth century. Due to Pope Sylvester II's reintroduction of the abacus with very useful modifications, it became widely used in Europe once again during the 11th century
Writing in the 1st century BC, Horace refers to the wax abacus, a board covered with a thin layer of black wax on which columns and figures were inscribed using a stylus.
One example of archaeological evidence of the Roman abacus, shown here in reconstruction, dates to the 1st century AD. It has eight long grooves containing up to five beads in each and eight shorter grooves having either one or no beads in each. The groove marked I indicates units, X tens, and so on up to millions. The beads in the shorter grooves denote fives –five units, five tens etc., essentially in a bi-quinary coded decimal system, obviously related to the Roman numerals. The short grooves on the right may have been used for marking Roman ounces.
Chinese
The earliest known written documentation of the Chinese abacus dates to the 2nd century BC.
Suanpans can be used for functions other than counting. Unlike the simple counting board used in elementary schools, very efficient suanpan techniques have been developed to do multiplication, division, addition, subtraction, square root and cube root operations at high speed. There are currently schools teaching students how to use it.
In the famous long scroll Along the River During the Qingming Festival painted by Zhang Zeduan (1085–1145 AD) during the Song Dynasty (960–1297 AD), a suanpan is clearly seen lying beside an account book and doctor's prescriptions on the counter of an apothecary's (Feibao).
The similarity of the Roman abacus to the Chinese one suggests that one could have inspired the other, as there is some evidence of a trade relationship between the Roman Empire and China. However, no direct connection can be demonstrated, and the similarity of the abaci may be coincidental, both ultimately arising from counting with five fingers per hand. Where the Roman model (like most modern Japanese) has 4 plus 1 bead per decimal place, the standard suanpan has 5 plus 2, allowing use with a hexadecimal numeral system. Instead of running on wires as in the Chinese and Japanese models, the beads of Roman model run in grooves, presumably making arithmetic calculations much slower.
Another possible source of the suanpan is Chinese counting rods, which operated with a decimal system but lacked the concept of zero as a place holder. The zero was probably introduced to the Chinese in the Tang Dynasty (618-907 AD) when travel in the Indian Ocean and the Middle East would have provided direct contact with India, allowing them to acquire the concept of zero and the decimal point from Indian merchants and mathematicians.
Indian
First century sources, such as the Abhidharmakosa describe the knowledge and use of abacus in India. Around the 5th century, Indian clerks were already finding new ways of recording the contents of the Abacus. Hindu texts used the term shunya (zero) to indicate the empty column on the abacus.
Japanese
In Japanese, the abacus is called soroban (算盤, そろばん, lit. "Counting tray"), imported from China around 1600. The 1/4 abacus, which is suited to decimal calculation, appeared circa 1930, and became widespread as the Japanese abandoned hexadecimal weight calculation which was still common in China. The abacus is still manufactured in Japan today even with the proliferation, practicality, and affordability of pocket electronic calculators. The use of the soroban is still taught in Japanese primary schools as part of mathematics, primarily as an aid to faster mental calculation. Using visual imagery of a soroban, one can arrive at the answer in the same time as, or even faster than, is possible with a physical instrument.
Korean
The Chinese abacus migrated from China to Korea around 1400 AD. Koreans call it jupan (주판), supan (수판) or jusan (주산).
Native American
Some sources mention the use of an abacus called a nepohualtzintzin in ancient Mayan culture. This Mesoamerican abacus used a 5-digit base-20 system. The word Nepōhualtzintzin comes from the Nahuatl and it is formed by the roots; Ne - personal -; pōhual or pōhualli  - the account -; and tzintzin  - small similar elements. And its complete meaning was taken as: counting with small similar elements by somebody. Its use was taught in the Calmecac to the temalpouhqueh, who were students dedicated to take the accounts of skies, from childhood. Unfortunately the Nepōhualtzintzin and its teaching were among the victims of the conquering destruction, when a diabolic origin was attributed to them after observing the tremendous properties of representation, precision and speed of calculations.
This arithmetic tool was based on the vigesimal system (base 20). For the Aztec the count by 20s was completely natural. The amount of 4, 5, 13, 20 and other cyclees meant cycles. The Nepōhualtzintzin was divided in two main parts separated by a bar or intermediate cord. In the left part there were four beads, which in the first row have unitary values (1, 2, 3, and 4), and in the right side there are three beads with values of 5, 10, and 15 respectively. In order to know the value of the respective beads of the upper rows, it is enough to multiply by 20 (by each row), the value of the corresponding account in the first row.
Altogether, there were 13 rows with 7 beads in each one, which made up 91 beads in each Nepōhualtzintzin. This was a basic number to understand, 7 times 13, a close relation conceived between natural phenomena, the underworld and the cycles of the heavens. One Nepōhualtzintzin (91) represented the number of days that a season of the year lasts, two Nepōhualtzitzin (182) is the number of days of the corn's cycle, from its sowing to its harvest, three Nepōhualtzintzin (273) is the number of days of a baby's gestation, and four Nepōhualtzintzin (364) completed a cycle and approximate a year (1 days short). The Nepōhualtzintzin amounted to the rank from 10 to the 18 in floating point, which calculated stellar as well as infinitesimal amounts with absolute precision, meant that no round off was allowed, when translated into modern computer arithmetic.
The rediscovery of the Nepōhualtzintzin was due to the Mexican engineer David Esparza Hidalgo, who in his wanderings throughout Mexico found diverse engravings and paintings of this instrument and reconstructed several of them made in gold, jade, encrustations of shell, etc. . There have also been found very old Nepōhualtzintzin attributed to the Olmeca culture, and even some bracelets of Mayan origin, as well as a diversity of forms and materials in other cultures.
George I. Sanchez, "Arithmetic in Maya", Austin-Texas, 1961 found another base 5, base 4 abacus in the Yucatán that also computed calendar data. This was a finger abacus, on one hand 0 1,2, 3, and 4 were used; and on the other hand used 0, 1, 2 and 3 were used. Note the use of zero at the beginning and end of the two cycles. Sanchez worked with Sylvanus Morley, a noted Mayanist.
The quipu of the Incas was a system of knotted cords used to record numerical data, like advanced tally sticks – but not used to perform calculations. Calculations were carried out using a yupana (Quechua for "counting tool"; see figure) which was still in use after the conquest of Peru. The working principle of a yupana is unknown, but in 2001 an explanation of the mathematical basis of these instruments was proposed by Italian mathematician Nicolino De Pasquale. By comparing the form of several yupanas, researchers found that calculations were based using the Fibonacci sequence 1, 1, 2, 3, 5 and powers of 10, 20 and 40 as place values for the different fields in the instrument. Using the Fibonacci sequence would keep the number of grains within any one field at minimum.
Russian
The Russian abacus, the schoty (счёты), usually has a single slanted deck, with ten beads on each wire (except one wire, usually positioned near the user, with four beads for quarter-ruble fractions). Older models have another 4-bead wire for quarter-kopeks, which were minted until 1916. The Russian abacus is often used vertically, with wires from left to right in the manner of a book. The wires are usually bowed to bulge upward in the center, to keep the beads pinned to either of the two sides. It is cleared when all the beads are moved to the right. During manipulation, beads are moved to the left. For easy viewing, the middle 2 beads on each wire (the 5th and 6th bead) usually are of a different colour from the other eight beads. Likewise, the left bead of the thousands wire (and the million wire, if present) may have a different color.
As a simple, cheap and reliable device, the Russian abacus was in use in all shops and markets throughout the former Soviet Union, and the usage of it was taught in most schools until the 1990s. Even the 1874 invention of mechanical calculator, Odhner arithmometer, had not replaced them in Russia and likewise the mass production of Felix arithmometers since 1924 did not significantly reduce their use in the Soviet Union. Russian abacus began to lose popularity only after the mass production of microcalculators had started in the Soviet Union in 1974. Today it is regarded as an archaism and replaced by the handheld calculator.
School abacus
Around the world, abaci have been used in pre-schools and elementary schools as an aid in teaching the numeral system and arithmetic.
In Western countries, a bead frame similar to the Russian abacus but with straight wires and a vertical frame has been common (see image). It is still often seen as a plastic or wooden toy.
Uses by the blind
An adapted abacus, invented by Tim Cranmer, called a Cranmer abacus is still commonly used by individuals who are blind. A piece of soft fabric or rubber is placed behind the beads so that they do not move inadvertently. This keeps the beads in place while the users feel or manipulate them. They use an abacus to perform the mathematical functions multiplication, division, addition, subtraction, square root and cubic root.