cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
తుమకూరు జిల్లా
చరిత్ర
1832లో మైసూరు బ్రిటీష్ కమీషనర్ సర్ మార్క్ కబ్బన్ కాలంలో తుమకూరు జిల్లా ఏర్పడింది. తుమకూరు పట్టణంలో జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. చిత్రదుర్గ, తుమకూరు జిల్లాల ప్రాంతంతో సహా చిటల్‌డ్రూగ్ డివిజన్‌గా ఏర్పడింది. మేజర్ జనరల్ రిచర్డ్ స్టీవర్ట్ డాబ్స్ జిల్లా మొదటి కలెక్టర్ (పదవీకాలం 1835 –1861) గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు.
భౌగోళికం
తుమకూరు జిల్లాలో పది తాలూకాలు, పదకొండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. తుమకూరు జిల్లా పది జిల్లాలతో సరిహద్దును పంచుకుంటుంది, ఇది రాష్ట్రంలోనే అత్యధికం.
ఈ జిల్లా నదీ లోయలతో కూడిన ఎత్తైన భూమిని కలిగి ఉంటుంది. దాదాపు 4000 ft ) వరకు ఉన్న కొండల శ్రేణి ఉంది. దేవరాయనదుర్గ కొండల వాలులు అడవులతో నిండి ఉన్నాయి. చిరుతపులులు, ఇండియన్ హైనా, ఎలుగుబంట్లు, అడవి పంది వంటి వన్యప్రాణులు ఇక్కడ ఉన్నాయి. వార్షిక వర్షపాతం సగటు 39 అంగుళాలు.
భాష
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 84.95% కన్నడ, 9.03% ఉర్దూ, 3.38% తెలుగు, 1.07% లంబాడీని వారి మొదటి భాషగా మాట్లాడేవారు ఉన్నారు
వివరణ
ఎడమ|thumb|కుణిగల్ దేవాలయం
thumb|చరిత్రలో తుమకూరుతుమకూరు జిల్లాకు తెలిసిన చరిత్ర గంగానదితో ప్రారంభమవుతుంది. సా.శ. 1025 వరకు రాష్ట్రంలోని దక్షిణ, తూర్పు జిల్లాలను గంగా కుటుంబం పాలించింది. ఈ జిల్లాలో కనుగొనబడిన గంగా కుటుంబానికి సంబంధించిన తొలి రికార్డు దాదాపు 400 ఎ.డి. నాటిది. గంగుల తర్వాత తుమకూరును రాష్ట్రకూటులు, చాళుక్యులు పరిపాలించారు. ఈ పాలకుల ఆధ్వర్యంలో నొలంబులు ఈ ప్రాంతాన్ని చాలాకాలంపాటు పాలించారు. చోళులు జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలను కూడా పాలించారు. విజయనగర సామ్రాజ్యం 13 నుండి 17వ శతాబ్దపు తరువాతి కాలంలో అత్యున్నతంగా పరిపాలించింది. 18వ, 19వ శతాబ్దాలలో, తుమకూరును స్వాతంత్ర్యం వచ్చేవరకు మైసూర్ వడయార్‌లు పరిపాలించారు.
విద్య
ఈ పట్టణంలో ఏడు సాంకేతిక సంస్థలు, రెండు వైద్య సంస్థలు మరియు ఒక దంత వైద్య సంస్థ ఉన్నాయి.
జిల్లా రెండు విద్యా జిల్లాలుగా విభజించబడింది. అంటే తుమకూరు (దక్షిణం), మరొకటి తుమకూరు (ఉత్తరం) మధుగిరి విద్యా జిల్లా. తుమకూరు (దక్షిణ) చిక్కనాయకనహళ్లి, గుబ్బి, కుణిగల్, తిప్టూరు, తుమకూరు, తురువేకెరె వంటి 6 తాలూకాలను కలిగి ఉంది. తుమకూరు (ఉత్తర) మధుగిరి జిల్లాలో 4 తాలూకాలు ఉన్నాయి, అవి కొరటగెరె, మధుగిరి, పావగడ, సిర. తుమకూరు (దక్షిణ) ప్రస్తుతం విద్యగా పరిగణించబడుతుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:కర్ణాటక జిల్లాలు
కేతిక శర్మ
కేతిక శర్మ భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె 2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా రొమాంటిక్‌ ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగు పెట్టింది.
సినీ జీవితం
కేతిక శర్మ చదువు పూర్తికాగానే మోడలింగ్‌లో అడుగుపెట్టింది.ఆమె 2016లో నటించిన ‘థగ్‌ లైఫ్‌ (2016)’ వీడియోతో పాపులర్‌ అయ్యి దబ్ స్మాష్ వీడియోలు, మోడలింగ్, యూట్యూబ్ వీడియోలతో సినిమాలలోకి రాకముందే సోషల్ మీడియాలో సూపర్ క్రేజ్ దక్కించుకుంది. కేతిక శర్మ 2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా రొమాంటిక్‌ ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగు పెట్టింది. ఆమె అల్లు అర్జున్‌తో కలిసి ‘ఆహా’ ఓటీటీ కోసం చేసిన ప్రోమోలో నటించింది.
కెట్టి
కెట్టి అనేది దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడు లో ఉన్న ఒక చిన్న పట్టణం.ఇక్కడే అదే పేరుతో (కెట్టి) పెద్దదైన '''లోయ ప్రాంతం ఉంది. ఇది''' నీలగిరి జిల్లాలో ని కూనూర్ తాలూ కాకు చెందిన రెవెన్యూ గ్రామం. ఇదే ప్రాంతంలో అప్పర్ కెట్టి  అని మరొక గ్రామం ఉంది. యెళ్ళనహళ్ళిగా పిలిచే ఇదంతా ప్రధాన కూనూర్ లో ఉన్న ఊటీ రహదారి ప్రాంతం.
పట్టణం
జనాభాలో ఎక్కువమంది కాయకష్టం చేసుకునే కూలీలు. వ్యవసాయం,పశువుల పెంపకం, తాపీ పని...ఎక్కువమంది చేసేది ఈ పనులే. వీటితో పాటు కొందరు చుట్టుపక్కల పారిశ్రామిక సంస్థలైన నీడిల్ ఇండస్ట్రీస్, మష్రూమ్ ఫ్యాక్టరీ, అంబికా టీ ఫ్యాక్టరీ, పలాడా బస్ స్టాప్ దగ్గరి మినీ ఫ్లవర్ గార్డెన్, వివిధ విద్యాసంస్థలలో ఉద్యోగాలు చేస్తుంటారు. (వీటిలో సీఎస్ఐ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్, లైడ్ లా మెమోరియల్ స్కూల్, సీఎస్ఐ  మిడిల్ స్కూల్ వంటివి ఉన్నాయి).
లోయ
ఇక్కడి పెద్దది, చివరిదీ అయిన లోయ ఊటీ-కూనూర్ రహదారిలో ఉంటుంది. ఈ లోయ ప్రాంతం ఇటీవలి సంవత్సరాలలో బాగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ కారణంగానే, ఇక్కడ ఉండాల్సిన జంతుజాలం తగ్గుతూ వస్తోంది.
సౌలభ్యం
కెట్టి ప్రాంతాన్ని రైలు లేదా రహదారి మార్గం ద్వారా చేరుకోవచ్చు. ఇక్కడ ఉన్న పర్వత రైలు ప్రాంతాన్ని యునెస్కో ఇటీవల భారత జాతీయ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది.ఇది చెన్నై - కోయంబత్తూర్ - మెట్టుపాళ్యం  నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు అనుసంధానించేది. నీలగిరి పర్వతాల వద్ద మెట్టుపాళ్యం స్టేషన్ నుంచి కెట్టి రైల్వే స్టేషన్ వరకు ప్రయాణించవచ్చు.
ఇటీవలి పరిణామాలు
గత దశాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఎన్నో విధాల పెరుగుదలను చూసింది. దీనికి కారణం చెన్నైలోని అన్నా విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో ఇక్కడ సిఎస్ఐ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ స్థాపించి ఉండటం.
సౌకర్యాలు
మొత్తం లోయలోని అన్నిపట్టణాలు, గ్రామాలకు పలు సేవలు అందుతున్నాయి. సమీపంలోని సంతూర్ పట్టణంలో తపాలా కార్యాలయం ఉంది.స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కెట్టి లోయ శాఖను నిర్వహిస్తోంది, ఇది సీఎఎస్ఐ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ సమీపంలో ఉంది.
2009 వరదలు
వాయుగుండం కారణంగా కెట్టిలో 2009 నవంబర్ 8న 82 సెంటీమీటర్ల అత్యధిక వర్షపాతం నమోదైంది.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:లోయలు వర్గం:తమిళనాడు గ్రామాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి మండలి-18
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిమండళ్ళు
ద్వారబంధాల చంద్రయ్య
ద్వారబంధాల చంద్రయ్య తూర్పుగోదావరి జిల్లా తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. తూర్పుగోదావరి జిల్లా మన్యంలోని బురదకోటను స్థావరంగా చేసుకొని బ్రిటీషువారిపై పోరాటం ఇతను బ్రిటీషువారికి వ్యతిరేకంగా 1879 లో తిరుగుబాటు లేవదీసినాడు. తిరుగుబాటునే నాటి బ్రిటిష్ అధికారులు రాంప పితూరీ అని పేరుపెట్టారు. ద్వారబంధాల చంద్రయ్య, పులిచింత సాంబయ్య అంబుల్ రెడ్డి న్యాయకత్వంలో సామ్రాజ్యవాదుల దోపిడీ-ప్రజల ప్రతిఘటనలో భాగంగా మన్యం రైతులు, మురాదార్లు అధికార్ల దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా ఈ తిరుగుబాయి లేవదీశారు. రంపచోడవరంలో ప్రారంభమయిన పితూరీ భద్రాచలం, రేకపల్లి, గోలుగొండ- ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. ఇందులో భాగంగా ద్వారబంధాల చంద్రయ్య 1879 ఏప్రిల్ అడ్డతీగెల పోలీసు స్టేషనును ధ్వంసం చేశాడు, అదే సంవత్సరం చంద్రయ్య అనుచరులను 79 మందిని ప్రభుత్వం కాల్చివేసింది. 1880 ఫిబ్రవరిలో చంద్రయ్యను కూడా పోలీసులు కాల్చివేశారు. .
తేజ్ బహదూర్ సప్రూ
సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ, KCSI, PC (1875 డిసెంబరు 8 – 1949 జనవరి 20) స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, రాజకీయవేత్త. అతను భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలకపాత్ర పోషించాడు. భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడంలో పాల్గొన్నాడు. బ్రిటిషు భారతదేశంలో లిబరల్ పార్టీకి నాయకుడు.
ప్రారంభ జీవితం, వృత్తి జీవితం
తేజ్ బహదూర్ సప్రూ యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ (ప్రస్తుతం ఉత్తరప్రదేశ్ ) లోని అలీగఢ్‌లో, కాశ్మీరీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను ఆగ్రా కాలేజీలో చదువుకున్నాడు. అలహాబాద్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. అక్కడే భావి జాతీయవాద నాయకుడు పురుషోత్తం దాస్ టాండన్, అతని వద్ద జూనియర్‌గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత బనారస్ హిందూ యూనివర్సిటీలో డీన్‌గా పనిచేశాడు. 1930 డిసెంబరు 13 సప్రూ లండన్‌ లోని మిడిల్ టెంపుల్‌లో చేరాడు, కానీ బారిస్టరు కాక ముందే 1932 జనవరి 14 న మానేసాడు.
రాజకీయ జీవితం
సప్రూ యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ (1913–16) లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ లోను, ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ (1916–20) లోను, వైస్రాయ్ కౌన్సిల్ (1920–23) లోనూ న్యాయ వ్యవహారాల సభ్యునిగా పనిచేశాడు. బ్రిటిషు పాలనకు వ్యతిరేకంగా అహింసా పద్ధతిలో పోరాటం చేసిన మహాత్మా గాంధీ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ఉద్భవించిన తర్వాత సప్రూ కాంగ్రెస్‌తో కలిసి పనిచేశాడు. సప్రూ 1920-22 లో జరిగిన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. 1923 లో రాజు పుట్టినరోజు పురస్కారాలు పొందిన వారిలో నైట్ కమాండర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా (KCSI) పురస్కారం పొందాడు. 1927 లోనే సప్రూ, భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనను ప్రారంభించడానికి ఆల్ పార్టీ కాన్ఫరెన్స్‌ను నిర్వహించాడు. 1928లో రాజ్యాంగ సంస్కరణలపై నెహ్రూ కమిటీ, నివేదికను రూపొందించడంలో సహాయపడ్డాడు. నేటి భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించినపుడు ఇది అతి ముఖ్యమైన పత్రంగా గుర్తించారు. భారతదేశ చరిత్రలో మొదటిసారిగా ఆ నివేదిక, సమాఖ్య పాలనలో భాగంగా సంస్థానాలను భారతదేశంలో కలిపే ప్రతిపాదన చేసిందిది.
భారతదేశంలో అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీ అయిన భారత జాతీయ కాంగ్రెసులో సభ్యుడు అయినప్పటికీ, సప్రూ దానిని విడిచిపెట్టి లిబరల్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాలో చేరాడు. అతను స్వరాజ్‌కు మద్దతు నిస్తూ, బ్రిటీష్ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా శాసనోల్లంఘన ఉద్యమానికి మద్దతిచ్చాడు. రాజ్యాంగకర్తగా, సప్రూ బ్రిటీష్ అధికారులతో సామరస్యంగా చర్చిస్తూ భారతీయులకు మరిన్ని రాజకీయ హక్కులను స్వేచ్ఛనూ సాధించాలని వాదించాడు. ఉదాహరణకు, 1930 ఫిబ్రవరి 28 న, అతను బ్రిటిష్ ఇండియా స్టాండింగ్ కమిటీ, మంత్రి సలహాదారులూ ఏర్పాటు చేసిన విందులో పాల్గొన్నాడు. బాంబే నుండి చిమన్‌లాల్ సెతల్వాద్ కూడా పాల్గొన్నాడు. అతడు MA జిన్నా, MR జయకర్‌, మద్రాసుకు చెందిన CP రామస్వామి అయ్యర్‌తో కలిసి సహకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. స్టాండింగ్ కమిటీ, హక్సర్ నివేదికను స్వీకరించింది. నెలవారీ సమావేశాలను నిర్వహించడానికి అంగీకరించింది. వారి చర్చలు సప్రూ కమిటీ సిఫార్సులుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. "సంస్థానాధీశులతో జరిపిన ఈ సంభాషణలు చాలా ముఖ్యమైనవి" అని న్యూఢిల్లీ ప్రకటించింది. సప్రూ మిత్రుడైన కైలాస్ నాథ్ హక్సర్ బ్రిటిషు భారతదేశంతో, సంస్థానాలతో కూడిన సమాఖ్యను కూడా ప్రతిపాదించాడు. రౌండ్ టేబుల్ కాన్ఫరెన్స్ కోసం ఒక వేదికను నిర్మించడానికి వారు బ్రిటిష్ మినిస్ట్రీ ఆఫ్ వర్క్స్‌తోటి, గాంధీతోటీ మంచి సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు. 1930 నవంబరు 17 న అఖిల భారత సమాఖ్య రాజ్యాంగ పరమైన సంబంధం పట్ల రాచరిక మద్దతును పొందింది. ఈ మార్పు ప్రభావం గురించి తెలియకపోయినా, శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాలకు వ్యతిరేకంగా సప్రూ గాంధీ, నెహ్రూలతో చర్చించాడు. సైన్యంపై బ్రిటిష్ నియంత్రణ పట్ల, ఆర్థిక భద్రతల పట్లానెహ్రూ నుండి విమర్శలను పొందడం మినహా సప్రూ ఈ చర్చల నుండి సాధించినదేమీ లేదు.
సప్రూ తదితర ఉదారవాద రాజకీయ నాయకులు, చర్చల ద్వారా స్వాతంత్ర్యం సాధించాలనే తపనతో, బ్రిటీష్ వారు ఏర్పాటు చేసిన కేంద్ర, ప్రావిన్షియల్ చట్టసభలలో పాల్గొన్నారు. చాలామంది భారతీయ రాజకీయ పార్టీలు చట్టసభలను "భారత వైస్రాయ్ రబ్బరు స్టాంపుల"ని ప్రజలు భావించి వారిని వ్యతిరేకించారు. చాలా మంది కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకులు సప్రూ ను ఒక ప్రముఖ న్యాయనిపుణుడిగా గౌరవించారు. ఎందుకంటే అతను విలువైన, సమర్థవంతమైన మధ్యవర్తి. గాంధీకి, వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్‌కూ మధ్య సప్రూ మధ్యవర్తిత్వం వహించాడు. ఉప్పు సత్యాగ్రహాన్ని ముగిసాక, గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందాన్ని రూపొందించడంలో సప్రూ సహాయం చేశాడు. భారతదేశంలోని "అంటరానివారికి " ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల సమస్యపై గాంధీ, డా. భీమ్‌రావ్ రామ్‌జీ అంబేద్కర్‌, బ్రిటిష్ వారి మధ్య సప్రూ మధ్యవర్తిత్వం వహించాడు. అప్పుడే పూనా ఒప్పందం కుదిరింది. సప్రూ రౌండ్ టేబుల్ కాన్ఫరెన్స్‌లో (1931–33) ఇండియన్ లిబరల్స్ ప్రతినిధిగా ఎంపికయ్యాడు. ఇది భారతీయులకు మరింత స్వయంప్రతిపత్తి కల్పించడంపై ప్రణాళికలను రూపొందించడానికి ప్రయత్నించింది. బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి, కాంగ్రెసుకూ మధ్య విభేదాలను తొలగించడానికి రౌండ్ టేబుల్ కాన్ఫరెన్స్‌లలో తన సమకాలీనుడైన MR జయకర్‌తో కలిసి సప్రూ కృషి చేసాడు. కానీ మూడవ రౌండ్ టేబుల్ నాటికి చాలా మంది యువరాజులు పాల్గొనలేదు. వారి మంత్రులు సమాఖ్య పట్ల అంత సుముఖంగా లేరు. అతని కుడి భుజం లాంటి హక్సర్‌ను అడ్డుకున్నారు. 1934 ఫిబ్రవరి 26 న సప్రూ ప్రివీ కౌన్సిల్ సభ్యునిగా నియమితుడయ్యాడు
1939లో భారతదేశాన్ని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలోకి తీసుకురావాలనే వైస్రాయ్ నిర్ణయానికి సప్రూ మద్దతు పలికాడు. వైస్రాయి నిర్ణయం ఏకపక్ష అనీ, భారత ప్రజల ప్రతినిధులను సంప్రదించకుండా తీసుకున్నదనీ కాంగ్రెస్ విమర్శించింది. యుద్ధ సమయంలో ఇంపీరియల్ జపాన్ సహాయంతో జాతీయవాద నాయకుడు సుభాష్ చంద్రబోస్ స్థాపించిన భారత జాతీయ సైన్యానికి చెందిన పట్టుబడిన సైనికులను రక్షించడానికి నిమగ్నమైన ప్రధాన న్యాయవాదులలో సప్రూ కూడా ఒకడు. (1942–46).
సప్రూ కమిటీ నివేదిక
1944లో, పార్టీ రహిత సమావేశపు స్టాండింగ్ కమిటీ, భారతదేశంలోని మతపరమైన విభిన్నతను దృష్టిలో ఉంచుకుని రాజ్యాంగ సూత్రాల సిఫార్సులు చేసే కమిటీని నియమించాలని ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. ఆ కమిటీకి నాయకత్వం వహించడానికి, దాని నివేదిక తయారీలో పాల్గొనేందుకు వివిధ సంఘాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే సభ్యులను నియమించడానికీ సప్రూను ఆహ్వానించారు. 'సప్రూ కమిటీ రాజ్యాంగ ప్రతిపాదనలు' అనే పేరున్న ఆయన నివేదికను సాధారణంగా సప్రూ కమిటీ నివేదిక అని పిలుస్తారు. భారతదేశ పాలన, రాజకీయాలకు సంబంధించిన రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలకు సంబంధించిన 21 సిఫార్సులు అందులో చేసాడు. ఈ సిఫార్సుల వెనుక ఉన్న కారణాన్ని సవివరంగా వివరిస్తూ నివేదికను ప్రచురించారు. కమిటీ సభ్యుల నుండి అనేక అసమ్మతి గమనికలు, BR అంబేద్కర్, గాంధీ వంటి రాజకీయ ప్రముఖులతో కమిటీ జరిపిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాల వివరాలను కూడా అందులో చేర్చారు. సప్రూ కమిటీ నివేదిక భారత ఉపఖండాన్ని భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లుగా విభజించాలనే ప్రతిపాదనను తిరస్కరించింది. సమైక్య దేశంలో మైనారిటీల రక్షణ విషయమై అనేక సిఫార్సులు చేసింది. నివేదిక ప్రచురించబడినప్పుడు పెద్దగా దృష్టిని ఆకర్షించనప్పటికీ, భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించేటప్పుడు రాజ్యాంగ సభ అనేక సార్లు దాన్ని ఉదహరించింది, పరిగణించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
సప్రూ అంబికా ప్రసాద్ సప్రూ, గౌరా సప్రూ అనే జమీందారు దంపతుల ఏకైక కుమారుడు. సప్రూ తల్లి గౌరా, నిరంజన్ హుక్కు సోదరి. నిరంజన్‌ కుమార్తె ఉమను జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ బంధువు శ్యామ్‌లాల్ నెహ్రూను వివాహం చేసుకుంది. సప్రూ ఎనిమిదవ బంధువు అల్లామా ఇక్బాల్, పాకిస్తాన్ జాతీయ కవి. 1930లలో పాకిస్తాన్ ఆలోచనను రూపొందించిన వారిలో అతడొక సిద్ధాంతకర్త. అల్లామా ఇక్బాల్ తాత సహజ్ రామ్ సప్రూ, హిందూ కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణుడు, అతను సప్రూకి దూరపు బంధువు.
సప్రూ దంపతులకు ఐదుగురు పిల్లలు. వారి ముగ్గురు కుమారులు ప్రకాష్ నారాయణ్ సప్రూ, త్రిజుగీ నారాయణ్ సప్రూ, ఆనంద్ నారాయణ్ సప్రూ. కుమార్తెలు జగదంబేశ్వరి, భువనేశ్వరి. బ్రిటీష్ ఆక్సిజన్, ITC లిమిటెడ్ యొక్క మాజీ ఛైర్మన్ జగదీష్ నారాయణ్, సప్రూ మనవడు.
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన పదిహేడు నెలల తర్వాత, సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ 1949 జనవరి 10 న అలహాబాద్‌లో మరణించాడు.
26/11 ముంబై పై దాడి
2008లో దాదాపు పది మంది పాకిస్తాన్ జీహాదీలు ముంబై నగరంలో కాల్పులు, బాంబు దాడులు చేశారు. 26 నవంబరు నుండి 29 నవంబరు వరకూ మూడు రోజుల పాటు దారుణ మారణకాండ కొనసాగింది. ఈ దాడిలో 173 మంది చనిపోగా 308 మంది వరకూ గాయపడ్డారు. ఎనిమిది దాడులు దక్షిణ ముంబైలో జరిగాయి. ఛత్రపతి శివాజీ టర్మినస్, ఒబెరాయ్ ట్రైడెంట్, తాజ్‌మహల్ ప్యాలెస్, టవర్, లియోపాల్డ్ కేఫ్, కామా హాస్పటల్, యూదు మతస్తుల ప్రార్థనా స్థలమైన నారిమన్ హోస్, మెట్రో సినిమా హాల్, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా భవనం వెనుక సందులో, సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీల పై దాడులు జరిగాయి. ముంబై పోర్టు ఏరియాలోని మాజగావ్ లో, విలే పార్లేలో ఒక టాక్సీలో కూడా పేలుళ్ళు సంభవించాయి.
ఉగ్రవాద దాడుల సమయంలో ముంబై పోలీసు కమీషనర్ హసన్ గఫూర్ నాయకత్వం సరిగా లేదన్న ఆరోపణలతో రామ్ ప్రధాన్ కమీషన్ నివేదికలో అభియోగాలు మోపబడడంతో హసన్ గపూర్ ముంబై పోలీసు కమీషనర్ హోదా నుండి మహారాష్ట్ర పోలీస్ హౌసింగ్, వెల్ఫేర్ కార్పోరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా బదిలీ చేయబడ్డాడు.
ఇవి కూడా చూడండి
భారత్‌లో ఉగ్రవాద ఘటనల జాబితా
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశంలో ఉగ్రవాదుల దాడులు వర్గం:2008 సంఘటనలు
రామన్ మెగసెసే
రామన్ మెగసెసే రిపబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌కు మూడవ అధ్యక్షడు. రామన్‌ డెల్‌ ఫియరో మెగసెసె సామాజిక సేవలో ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా నిలిచాడు. రెండవ ప్రపంచయుద్ధ సమయంలో జపాన్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. జపాన్‌ దాస్యశృంఖలాలనుండి ఫిలీప్పీన్స్‌కు విముక్తి కలిగించడంకోసం కృషి చేశాడు. అధ్యక్షుడిగా ఫిలిప్పీన్స్‌ను అభివృద్ధి దిశగా నడిపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఆయన పేరుమీద అవార్డును ప్రవేశపెట్టారు. ఆసియా నోబెల్‌గా ప్రసిద్ధిగాంచిన ఆ పురస్కారం ప్రతిసంవత్సరం వివిధ రంగాల్లో కృషిచేసిన ఆసియా ప్రముఖులకు అందజేస్తారు. 1953లో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజయఢంకా మోగించి రిపబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌కు మూడో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు రామన్‌ మెగసెసె. ప్రెసిడెంట్‌గా ఉన్నంత కాలంలో అమెరికాతో స్నేహ సంబంధాలను నెరపిన రామన్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌ను అభివృద్ధి పథంలో నడిపించాడు. కోల్డ్‌‌వార్‌ సమయంలో, దక్షిణాసియాలో కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేశాడు. ‘సౌత్‌ ఏషియా ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్‌’ను స్థాపించి దక్షిణాసియా దేశాలన్నింటిని ఒక్క త్రాటిపై నడిపించారు.
మెగసెసె అవార్డు
ఫిలిప్పీన్స్‌లో శాంతి స్థాపనకై తన జీవితాన్ని దారబోసిన రామన్‌ మెగసెసె 1957 మార్చి 17వ తేదీన ఒక విమాన ప్రమాదంలో మృతిచెందాడు. ప్రజాసేవకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన మహోన్నత వ్యిక్తి రామన్‌ మెగసెసె సేవకు గుర్తింపుగా ఆయన పేరుతో ఒక అవార్డును ప్రవేశపెట్టారు. 1957 ఏప్రిల్‌ మాసంలో న్యూయార్క్‌లోని ‘రాక్‌వెల్‌ బ్రదర్స్‌’ ఫౌండేషన్‌ వారు ఈ అవార్డును నెలకొల్పారు. ప్రతి సంవత్సరం, వివిధ రంగాల్లో కృషి చేసిన ఆసియాకు చెందిన ప్రముఖులకు ఈ అవార్డును బహుకరిస్తారు. ఆసియా నోబెల్‌గా పేరొందిన ఈ అవార్డును ప్రభుత్వ సర్వీసులు, కమ్యూనిటీ లీడర్‌షిప్‌, జర్నలిజం, లిటరేచర్‌, శాంతి తదితర రంగాలలో సేవచేసినవారికి ఇస్తారు. తన జీవితకాలం మొత్తం శాంతికోసం పోరాటం చేసిన రామన్‌ మెగసెసె యువ రాజకీయ నాయకులకు ఆదర్శవాదిగా పేరు గాంచాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఫిలిప్పీన్స్
తురగా జానకీరాణి
తురగా జనకీరాణి (ఆగష్టు 31, 1936- అక్టోబరు 15, 2014) రేడియోలో పాటలు, నాటికలు, రూపకాలు వంటి ఎన్నో కార్యక్రమాలను రూపొందించి, చిన్నారులతో ప్రదర్శింపచేశి ఆలిండియా రేడియోలో నేటికీ రేడియో అక్కయ్యగా అందరి మదిలో మెదిలే వ్యక్తి. మంచి రచయిత్రి, సంఘ సంస్కర్త కూడా.ఆలిండియా రేడియోలో నేటికీ రేడియో అక్కయ్యగా అందరి మదిలో మెదిలే వ్యక్తి తురగా జానకీ రాణిగారు. ఎందరో చిన్నారులు బాలానందంలో తమ కంఠం వినిపించడం వెనుక ఆమె ఉన్నారు. పాటలు, నాటికలు, రూపకాలు వంటి ఎన్నో కార్యక్రమాలను ఆవిడ రూపొందించి వాటిలో చిన్నారులతో ప్రదర్శింపచేశారు. ఎందరో బాలబాలికలకి పబ్లిక్ స్పీకింగ్ భయంపోయి మైక్ లో ధైర్యంగా మాట్లాడటానికి.. వారిలోని సృజనాత్మకతకు ..ఇలా ఎన్నో విషయాలకిబాలానందం ఒక వేదిక అయింది. డాక్టర్లు, లాయర్లు, సినీ తారలు, ఎన్.ఆర్.ఐలు... ఒకరేమిటి ఎందరో ప్రముఖులు తమకు చిన్నతనంలో ఆకాశవాణిలో రేడియో అక్కయ్యతో వున్న అనుభవం మర్చిపోలేరు. నేటికీ ఆమెను ఒక ఆత్మీయురాలిలాగా పలకరిస్తుంటారు...
జననం
ఈవిడ ఆగష్టు 31, 1936 న కృష్ణాజిల్లా లోని, కోడూరు మండలం, మందపాకల గ్రామంలో జన్మించారు.
వివాహం - పిల్లలు
ప్రముఖ జర్నలిస్టు తురగా కృష్ణమోహన్ గారితో 1959లో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉషారమణి, వసంతశోభ. 1974 అక్టోబరు,2వ తేది నా జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో కృష్ణమోహన్ మరణించారు.
ఆకాశవాణిలో ఉద్యోగ బాధ్యతలు
రేడియో ఆర్టిస్ట్ గానాటకాలలోనూ, ఇతర కార్యక్రమాలలోనూ విశేష అనుభవం వున్నతురగా జానకీ రాణి గారు1975 లో ఆకాశవాణిలో ఉద్యోగంలో చేరారు. 1994 లో ఐ.బి.పి.ఎస్. అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పదవీ విరమణ చేశారు.
ఆకాశవాణిలో ఆమె బాధ్యత చాలెంజింగ్ వుండేది. సమయపాలన పాటించడంతో పాటు శ్రోతలకీ న్యాయం చేకూర్చాలనే తపనతో పనిచేసేవారు. 1975లో ఉద్యోగంలో చేరినప్పుడు మనదేశంలో ఎమర్జెన్సీ అమలులో ఉండేది. ఆకాశవాణి ద్వారా ప్రభుత్వ పాలసీలు, విధానాలు ప్రజలకి చేరవేయాలి.ఒక ఛాలెంజింగ్ గా వుండేది....ఆమె ఏ కార్యక్రమం చేసినా ఆమోదించేవారు. స్వేచ్ఛ వుండేది. కార్యక్రమాల్లో వైవిధ్యం రూపొందిచడానికి ప్రయత్నించేవారు.
బాలానందం కార్యక్రమమం
బాలానందం కార్యక్రమమం ద్వారా పిల్లల వినోదం, విజ్ఞానం కోసం నాటికలు, రూపకాలు,సంగీత, సాహిత్యకార్యక్రమాలు, ఇలా ఎన్నో కార్యక్రమాలు రూపొందించేవారు. కొన్ని పెద్దల ద్వారా చెప్పిన విషయాలు బాగుంటాయి. బాలానందం ద్వారా ఎన్నో ప్రయోగాలు చేశారు. బాలానందం ద్వారా ప్రముఖ కథా రచయిత ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ గారు పలు కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు
స్త్రీల కార్యక్రమాలు
మహిళలకోసం కూడా కొత్త ప్రయోగాలు చేసారు. ముప్పై సంవత్సరాల కిందటే "ఇది నా సమస్య" అని స్త్రీల కార్యక్రమం ప్రసారం చేసేవారు. స్త్రీలు తమ సమస్యలు ఉత్తరాల ద్వారా తెలియ పరిస్తే వాటి పరిష్కారాలు నిపుణులైన డాక్టర్లు, లాయర్లు మొదలైన వారిచేచెప్పేవాళ్ళు. ఈ కార్యక్రమానికి మంచి స్పందన వుండేది. వందల సంఖ్యల్లో వుత్తరాలు వచ్చేవి. వృద్ధుల కోసం తమ జీవితానుభవాలు తెలిపే "స్రవంతి" అనే కార్యక్రమం మొదలు పెట్టారు. అది ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. అందరికీ చదువు అని పంచాయితీలలోని స్త్రీలకి పాఠాలు అందించేవాళ్ళు... మహిళలు వారు రాసిన కవితలు, కథలు, పాటలు ఈ కార్యక్రమంద్వారా వినిపించేవాళ్ళు.
ప్రోగ్రామర్ గా వివిధ కార్యక్రమాలు
ఒక కార్యక్రమం రూపొందించాలంటే ముఖ్యంగా మూడు విషయాలు గమనించాలి.
ప్లానింగ్ పర్ ఫెక్ట్ గా వుండాలి. తరువాత ప్రొడక్షన్ లో విలువలుండాలి. ప్రెజెంటేషన్ లో ముఖ్యంగా. అది అందర్నీ ఆకట్టుకునేలా వుండాలి. ఈ మూడు కలిపి తేనే ఏ కార్యక్రమమైనా చక్కగా వుంటుంది. ఆమె ఎక్కువగా సంగీతాన్ని ఉపయోగించేవారు.
రేడియో అనేది స్టూడియో నాలుగు గోడల మధ్య ఉండేది కాదు. ప్రజల మధ్యకి వెళ్ళి వారి అనుభవాలు, వాళ్ళ నాలెడ్డ్ తెలుసుకోవాలి అని చాలా క్రార్యక్రమాలు ప్రజల వద్దకి వెళ్లి చేసేవాళ్ళు. సాధారణ ప్రజలని కూడా ఇందులో భాగస్వామ్యులని చేయటం ద్వారా వారి అనుభవాలు నలుగురికీ తెలిసేవి. ఇందులో భాగంగా మేము గోదావరిఖని, జడ్చర్ల, కరీంనగర్, శ్రీశైలం....ఇలా ఎన్నో ప్రదేశాలు తిరిగి కార్యక్రమాలు రూపొందించేవాళ్ళు.
ఉద్యోగ నిర్వహణలో అనుభవాలు
ఉద్యోగ నిర్వహణలో భాగంగా ఎందరో పెద్ద పెద్ద వాళ్ళతో కలిసి పనిచేశారు. దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారు, స్థానం నరసింహారావు గారు, వేలూరి శివానంద్, గోపీచంద్.... ఇలా ఎందరో ఉన్నారు. వివిధ రంగాలలో ప్రసిద్ధులైన వారు, సినీ రంగ ప్రముఖలు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, జె.వి. సోమయాజులు, మంజు భార్గవి, ఇంకా ఎందరో నటీ నటులతో కలిసి కార్యక్రమాలు రూపొందించారు.
రచయిత్రిగా
వందకి పైగా కథలు రచించారు. అవి మూడు సంపుటాలుగా వెలువడ్డాయి. మూడు నవలలు, ఐదు బాలసాహిత్యం మీద పుస్తకాలు వచ్చాయి అనువాద రచనలు కూడా మూడు వచ్చాయి. అగమ్య గమ్య స్ధానం అనే కథకి రాచ కొండ విశ్వనాధ శాస్త్రిగారు అభినందిస్తూ ఉత్తరం రాశారు. ఆ కథ ఇంగ్లీషులోకి తర్జుమా అయింది కూడా... ఇప్పటికీ రచనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇటీవలే డా. దుర్గాబాయి దేశ్ ముఖ్ గురించి రూపకం ఆకాశవాణికి రాసిచ్చారు.వీరిరచన బంగారు పిలక కథసంపుటీ కావాలి
సంఘ సంస్కర్త గా
యూనిసెఫ్ లో నూ, ఎన్.సి.ఆర్.టి., ప్రభుత్వ శాఖల కోసం ... పని చేసేటప్పుడు బాల జాగృతి (బా జా)అనే కార్యక్రమం చేపట్టి 670 street shows (వీధి ప్రదర్శనలు) చేశారు. బాలల హక్కులు, సమస్యలు, బాల కార్మిక నిర్మూలన, ఇత్యాది ఎన్నో విషయాలపై ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించేవాళ్ళు. సామాజిక స్పృహ వున్న విషయాలు, సృజనాత్మక సందేశాలు పిల్లలు, యువతీ యువకులు శిక్షణ పొంది ప్రదర్శించేవాళ్లు.
"మా చేతి పంపు-మా బిందె నింపు" అనే సోషల్ ఎవేర్ నెస్ కార్యక్రమానికి మంచి స్పందన లభించింది.
చివరిరోజులు
గత కొంతకాలంగా మధుమేహ వ్యాధితో బాధపడుతున్న జానకీరాణి అక్టోబరు 15, 2014 బుధవారం సాయంత్రం, పంజగుట్ట లోని తన నివాసంలో తుదిశ్వాస విడిచారు.
యితర లింకులు
వర్గం:రేడియో ప్రముఖులు వర్గం:ఆదర్శ వనితలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:1936 జననాలు వర్గం:2014 మరణాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయిత్రులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఆకాశవాణి మహిళా ఉద్యోగులు
బాబూ బ్యాండ్ బాజా
బాబూ బ్యాండ్ బాజా, 2012 ఏప్రిల్ 13న విడుదలైన మరాఠీ సినిమా. నితా జాదవ్ నిర్మాణంలో రాజేష్ పింజానీ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో మిలింద్ షిండే, మితాలీ జగ్తాప్ వరద్కర్, వివేక్ చాబుక్వర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఈ సినిమా జాతీయ ఉత్తమ నటి (మితాలీ జగ్తప్ వరద్కర్), దర్శకుడి ఉత్తమ తొలి చిత్రం, జాతీయ ఉత్తమ బాలనటి (వివేక్ చాబుక్స్వర్) మొదలైన మూడు విభాగాల్లో అవార్డులు సాధించింది. అలాగే మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఆరు విభాగాల్లో అవార్డులు వచ్చాయి.
నటవర్గం
కుడి|thumb|250x250px| ఐఎఫ్ఎఫ్ఐ ([[43వ భారతీయ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం|2011)లో చిత్రబృందం]]
బయటి లింకులు
వర్గం:2012 సినిమాలు వర్గం:భారతీయ సినిమాలు
పల్లవి గౌడ
పల్లవి గౌడ (జననం 20 సెప్టెంబర్ 1993) దక్షిణ భారత టివీ, సినిమా నటి. కన్నడ, మలయాళ, తెలుగు సినిమాలలో నటించింది. పసుపు కుంకుమ, సావిత్రి, అల్లియంబాల్, జోడి హక్కి మొదలైన వాటిల్లో తన నటనతో ఆకట్టుకుంది.
మామిడి హరికృష్ణ
'''డా. మామిడి హరికృష్ణ''' కవిగా, డాక్యుమెంటరీ ఫిల్మ్ మేకర్‌గా, చిత్రకారుడి‌గా, తెలంగాణ చరిత్ర పరిశోధకుడిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. తెలుగు సినిమా విమర్శలో మంచి పేరు సంపాదించిన రచయిత. వివిధ పత్రికలలో వేలాది వ్యాసాలు రాసిన అతను రచనలలో సినిమా పూర్వపరాలు, సమకాలీన విశ్లేషణలు చారిత్రక దృష్టితో కనిపిస్తాయి. 2014, అక్టోబరు 28 నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నాడు. 'తెలుగు సినిమాలలో జానపద కథాంశాలు – అధ్యయనం' అనే అంశంపై పిహెచ్.డి పరిశోధన చేశాడు.
పల్లవి గౌడ
జననం
పల్లవి 1993, సెప్టెంబరు 20న కర్ణాటక లో జన్మించింది.
మామిడి హరికృష్ణ
thumb|right|సినివారం కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతున్న మామిడి హరికృష్ణ
పల్లవి గౌడ
బయటి లింకులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1993 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మామిడి హరికృష్ణ
జననం - విద్యాభ్యాసం
వరంగల్ జిల్లా, శాయంపేటలోని పద్మశాలి కుటుంబానికి చెందిన సుదర్శన్, స్వరాజ్యం దంపతులకు హరికృష్ణ జన్మించాడు. శాయంపేటలోనే పదవ తరగతి వరకు విద్యను అభ్యసించి, ఇంటర్మీడియట్, డిగ్రీ వరంగల్‌ లోని లాల్ బహదూర్ కళాశాలలో చదివి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంఎ (సైకాలజీ), కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంఈడి చేశాడు. 'తెలుగు సినిమాలలో జానపద కథాంశాలు – అధ్యయనం' అనే అంశంపై పిహెచ్.డి పరిశోధన చేసి 2022 జూలై 16న తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్‌ పట్టాను అందుకున్నాడు.
సాహిత్య ప్రస్థానం
హరికృష్ణ తల్లి స్వరాజ్యం విద్యావంతురాలు. తెలుగు సాహిత్యాన్ని తాను చదవడమేకాకుండా, హరికృష్ణ చేత కూడా చదివించింది. అలా 9వ తరగతిలోనే చలం, శరత్ చంద్ర ఛటర్జీ, శ్రీశ్రీ, గురజాడ వంటి ప్రముఖ సాహితీవేత్తల సాహిత్యాన్ని చదివాడు. తెలుగు సాహిత్యమేకాకుండా భారతీయ, ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని చదివిన ఈయన అనేక అంశాలపై అవగాహన పెంచుకున్నాడు.
కవిగా, రచయితగా
సాహిత్య రంగంలో తనకంటూ ఒక గుర్తింపు ఏర్పరుచుకున్న హరికృష్ణ, నిరంతరం కవితలు రాస్తూ 2014లో తెలుగు సాహిత్యంలో ‘ఫ్యూజన్ షాయరీ‘ అనే ప్రక్రియకు శ్రీకారం చుట్టాడు. తెలంగాణ భాషలో కవితలు రాస్తూ, ప్రపంచ కవిత పేరిట ప్రపంచంలోని ప్రముఖుల కవితలను తెలుగులో అనువదిస్తూ ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని తెలుగువారికి అందిస్తున్నాడు. సినిమా, సాహిత్యం, కళలు, సైకాలజీ, బిహేవియర్ వంటి అంశాలపై దాదాపు పదివేలకుపైగా వ్యాసాలు రాయడమేకాకుండా... తెలుగు, ఇంగ్లీష్ భాషలలో టైమ్స్ పత్రికలలో గెస్ట్ కాలమ్స్ రాశాడు.
పుస్తకాలు
రచన
సంపాదకీయం
హోదా
1996లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ప్రభుత్వంలోని వివిధ శాఖల్లో, వివిధ హోదాలో పనిచేసిన మామిడి హరికృష్ణ 2014, అక్టోబరు 28న తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా నియమితులయ్యాడు. సంచాలకుడిగా హరికృష్ణ నిబద్దతను చూసిన కెసీఆర్ మామిడి హరికృష్ణ పదవీకాలాన్ని మరో మూడేళ్ళపాటు (2019 అక్టోబరు 28 వరకు) పొడగించారు.
తెలంగాణ సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా విజయాలు
తెలుగు:
హిందీ:
సినీరంగ ప్రస్థానం
ఇప్పటివరకు రావూరి భరద్వాజ, సి. నారాయణరెడ్డి మొదలైన వారి గురించి దాదాపు 150 డాక్యుమెంటరీలు తీశాడు. క్లాసిక్ సినిమాలను, సినీరంగానికి చెందిన కళాకారులను పరిచయంచేస్తూ వందేళ్ళ భారతీయ చిత్రంపై 60,70 ఎపిసోడ్లుగా వివిధ భాషల చిత్రాలపై హరికృష్ణ నిర్మించిన డాక్యుమెంటరీలు వివిధ ఛానళ్ళలో ప్రసారమయ్యాయి.
తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ కార్యదర్శిగా  సాధించిన విజయాలు:
కరోనా కాలం – ఆగని అక్షర యజ్ఞం
2020 జనవరిలో కరోనా మహమ్మారి ప్రపంచాన్ని కుదిపివేసి, మానవ జాతి చరిత్రలోనే వ్యక్తులను, వ్యవస్థలను అన్నిటినీ స్తంభింపచేసింది. 2020 మార్చి 23న భారత ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా ‘జనతా కర్ఫ్యూ’ను విధించాల్సి వచ్చింది. ఆ తర్వాత రోజు నుంచే దేశ చరిత్రలో మొట్టమొదటసారిగా ‘లాక్‌డౌన్‌’ విధించారు. ఈ నేపథ్యంలో అన్ని యంత్రాంగాలు, సంస్థలు, వ్యవస్థలు చాలా వరకు నిర్‌వ్యాపారమై ఎక్కడివక్కడే కుదేలైన పరిస్థితులలో సాహితీ, సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలు కూడా ఆగిపోయాయి.
ఇలాంటి పరిస్థితులలో 2020 జూలై 28 నాడు ప్రభుత్వం, భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులు మామిడి హరికృష్ణకు సెక్రటరీగా అదనపు బాధ్యతలు అందించింది. అప్పటికే, భాషా సాంస్కృతిక శాఖ చేపట్టిన ‘‘6 సి ఇనిషియేటివ్’’లో భాగంగా సాహితీ కార్యక్రమాలకు తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి సారథ్యంలో ఆన్‌లైన్‌ వేదికగా శ్రీకారం చుట్టింది. “6సి” అంటే (Corona Cannot Control Culture, Creativity, Cinema). ఈ పేరుతో 4 ఏప్రిల్‌, 2020 నాడు సాంస్కృతిక, సాహితీ కార్యక్రమాలకు ఆన్‌లైన్‌ ద్వారా డిజిటల్‌ / వర్చువల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌పై నిర్వహించడానికి భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నిర్ధిష్ట కార్యాచరణ పథకాన్ని రూపొందించి అమలు చేసి విజయము సాధించింది. ఈ విధానంలో నిర్వహించిన నృత్యోత్సవాలు, డ్రామా ఉత్సవాలు, యాక్టింగ్‌, స్క్రిప్ట్‌ రైటింగ్‌ వర్క్ షాప్, కర్రసాము, డైరెక్షన్, సంగీతోత్సవాలు ఇతర వర్క్ షాప్‌లు ఎంతో ఆదరణను, ప్రశంసలను పొందాయి. ఈ అనుభవంతో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి ద్వారా వర్చువల్/డిజిటల్ విధానంలో ఆన్‌లైన్‌ సాహితీ కార్యక్రమాలను, కవి సమ్మేళనాలను నిర్వహించడం ప్రారంభించింది.
అలా తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ ఈ కరోనా సమయాల్లో ఫిజికల్ గానూ, డిజిటల్ గానూ ఈ దిగువ రకాల సాహిత్య, భాషా కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది.
1. తెలంగాణకు చెందిన ప్రముఖ సాహితీవేత్తల జయంతులు, వర్ధంతులు :
తెలంగాణాకు చెందిన ముకురాల రామారెడ్డి, మాడపాటి, రావెళ్ళ వెంకట రామారావు, మఖ్ధూం మొహియుద్దీన్, నీలా జంగయ్య, సరోజిని నాయుడు, గడియారం రామకృష్ణశర్మ, ఒద్దిరాజు సోదరులు, బిరుదురాజు రామరాజు, సామల సదాశివ, పల్లా దుర్గయ్య, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, సుద్దాల హనుమంతు, పైడిమర్రి, చందాల కేశవదాసు, దాశరథి సోదరులు, పాకాల యశోదారెడ్డి, వానమామలై, దేవులపల్లి రామానుజరావు, కాళోజి, నందగిరి ఇందిరాదేవి, షోయబుల్లాఖాన్‌, మాదిరెడ్డి సులోచన, వట్టికోట, ఆదిరాజు, పొట్లపల్లి, లోకమలహరి, భండారు అచ్చమాంబ మొదలగు సాహితీ వైతాళికుల జయంతి, వర్ధంతుల సందర్భంగా వారి చిత్ర పటాలకు పూలమాలలతో నివాళులు అర్పించడమే కాక, వారు చేసిన సాహితీ కృషిని గుర్తుచేసుకోవడం, ఆన్‌లైన్‌ వేదిక గానూ యూట్యూబ్‌, వాట్సాప్‌, ఫేస్‌బుక్‌ వంటి సోషల్‌ మీడియా ద్వారా వారి జీవిత విశేషాలను తెలుగు సాహితీ లోకంలో వ్యాప్తి చేసింది.
2. కవి సమ్మేళనాలు - రాష్ట్ర స్థాయి, అంతర్జాతీయ బహు భాషా కవి సమ్మేళనాలు :
కావ్యకౌముది సంస్థతో కలిసి ‘‘అంతర్జాతీయ బహుభాషా కవి సమ్మేళనం’’లను 4 సార్లు ఆన్‌లైన్‌ వేదికగా నిర్వహించగా అందులో ప్రతిసారీ దాదాపు 25 పైగా దేశాల నుంచి కవులు పాల్గొని తమ తమ భాషలలో కవితలు వినిపించారు. ఇవే కాకుండా తెలుగు కవి సమ్మేళనాలను కూడా ఆయా సాహితీ సంస్థల కార్యక్రమాలలో అంతర్భాగంగానూ, ప్రత్యేకంగానూ నిర్వహించింది.
3. భాషా ఛందస్సుపై అవగాహన కార్యక్రమాలు :
‘‘తెలుగులో బాలవ్యాకరణం, భాష, విమర్శ’’ అంశాలపై సంవత్సర కాలం పాటు ఆన్‌లైన్‌ కార్యక్రమాలను తెలంగాణ సారస్వత పరిషత్‌ ప్రాచ్య కళాశాల పూర్వ విద్యార్థుల సహకారంతో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి నిర్వహించింది. భాష, వ్యాకరణంపై ఉన్న ఎన్నో క్లిష్ట అంశాలను ఈ కార్యక్రమంలో విశదీకరించి చర్చించడం ద్వారా ఉపాధ్యాయులు, భాషా పండితులు, సాహితీ వేత్తలకు అవగాహన కల్పించడం సాధ్యమయింది.
4. ప్రసిద్ధ కవులచే స్వయంగా ‘కావ్యగానం’ కార్యక్రమాలు :
ప్రముఖ కవులు తాము రాసిన కవితల గురించి, దాని నేపథ్యాన్ని గురించి వారి ముఖతః వారే వివరించే విధంగా వినూత్నమైన కార్యక్రమాన్ని ‘కావ్యగానం’ అనే పేరిట తెలుగు భాషా చైతన్య సమితితో కలిసి తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి ప్రతి ఆదివారం నిర్వహించింది. అనుమాండ్ల  భూమయ్య, కూరెళ్ల విఠలాచార్య, తిరునగరి, జింబో, గండ్ర లక్షణ రావు, రామాచంద్రమౌళి, జలజం, నాళేశ్వరం, సుద్దాల అశోక్‌ తేజ, అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మీ, యాకూబ్‌, వనపట్ల, జూపాక సుభద్ర, కోట్ల వెంకటేశ్వరరెడ్డి, సుంకిరెడ్డి, అన్నవరం, అఫ్సర్‌, ప్రసేన్‌, జూకంటి, వేణు సంకోజు, నలిమెల భాస్కర్‌, షాజహానా, ఎస్వీ సత్యనారాయణ, దేశపతి శ్రీనివాస్‌, దోరవేటి, కాంచనపల్లి, దామెర రాములు, శిలాలోహిత, స్వాతి శ్రీపాద, రేణుక అయోల, కొండెపూడి నిర్మల, మహెజబీన్‌, సీతారాం, రేడియం మొదలగు సమకాలీన కవులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొని తమ సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని, కవితా విశేషాలను వివరించడం పరిశోధనలకు, భవిష్యత్‌ తరాలకు ఒక డాక్యుమెంటేషన్‌ను అందజేసిందని చెప్పవచ్చు. ఈ కార్యక్రమం పరిశోధకులకు ‘First Hand Source of information’గా భావించగలిగే స్థాయిలో రూపొందడం విశేషం.
5. ప్రచురణ విక్రయ కేంద్రం ఏర్పాటు :
తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి ప్రచురించిన పుస్తకాలను విద్యార్థులు, పరిశోధకులు, పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు, సాహితీ ప్రియులకు అందరికీ అందుబాటులో ఉంచడానికి రవీంద్రభారతి ప్రాంగణంలో శాశ్వత విక్రయ కేంద్రాన్ని 13 నవంబరు, 2020 నాడు ఏర్పాటు చేసింది. దీనివల్ల వ్యక్తులు పుస్తకాలను చూడటం, చదవడం, అవసరమైన వాటిని డిస్కౌంట్‌లో కొనుగోలు చేసే అవకాశం లభించింది.
6. హైదరాబాద్‌ బుక్‌ ఫేయిర్‌లో స్టాల్‌ ఏర్పాటు :
ప్రతి యేటా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా భాషా సాంస్కృతిక శాఖ మరియు హైదరాబాద్‌ బుక్‌ ఫెయిర్‌ సొసైటీ సంయుక్తంగా నిర్వహించే బుక్‌ ఫెయిర్‌లో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమికి ప్రత్యేక స్టాల్‌ను
ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఫెయిర్‌ను సందర్శించే లక్షలాది మంది పుస్తక ప్రేమికులకు అకాడమీ ప్రచురించిన పుస్తకాలను చేరువ చేసింది.
7. సోషల్‌ మీడియా ద్వారా తెలంగాణాసాహితీ, భాషా విషయాల వ్యాప్తి :
తెలంగాణకు సంబంధించిన సాహితీ, భాషా విషయాలు, వైతాళికులకు సంబంధించిన విశేషాంశాలను, జీవన ప్రస్థానాన్ని వాట్సప్‌, యూట్యూబ్‌, ఫేస్‌బుక్‌ వంటి సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు, సందర్భోచితంగా తెలియపరుస్తూ ఒకవైపు తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ కార్యక్రమాలను, మరొకవైపు ఆ విశేషాలను అన్ని వర్గాల ప్రజలకు అందించే ప్రయత్నాన్ని చేసింది.
ఇలా ‘కోవిడ్‌ సవాలు’ను అవకాశంగా మలుచుకుంటూ ఆన్‌లైన్‌ వేదికగా గణనీయమైనంత సాహితీ, భాషా కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం ద్వారా తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి తెలంగాణ ప్రాంతం అనే కాకుండా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉండే తెలుగు వారందరికీ చేరువ అయింది. సౌతాఫ్రికా నుండి మొదలుకొని ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌ వరకు, కెనడా నుంచి మొదలుకొని బ్రిటన్‌ వరకు వివిధ NRI సంస్థలతో సమన్వయం చేసుకుంటూ తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి రకరకాల సాహిత్య కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది. ఇక దేశీయంగా వివిధ సాహితీ సంస్థల సహకారంతో పైన తెలిపిన విభిన్నమైన సాహితీ కార్యక్రమాలను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ప్రస్తుతం ‘‘హైబ్రిడ్‌ తరహా’’ లో ఆన్‌లైన్‌ / వర్చువల్‌ కార్యక్రమాలను మరియు ఆఫ్ లైన్‌ కార్యక్రమాలను సమాంతరంగా నిర్వహిస్తూ వర్గాలు, ప్రాంత పరిమితులకు అతీతంగా తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ అందరినీ కలుపుకొని పోవాలనే లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో సఫలీకృతం అయింది.
8. పుస్తక ప్రచురణలు
తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి ప్రధాన లక్ష్యాలలో పుస్తక ప్రచురణలు కూడా ఒకటి. దీనివల్ల ఆయా భాషా, సాహిత్య విషయాలు గ్రంధస్థం కావడమే కాక, భావితరాలకు ‘రెఫరెన్స్’గా నిలుస్తాయి. అందుకే “తెలంగాణ భాష – ఒక అవలోకనం” (నలిమెల భాస్కర్) వంటి పుస్తకాలను ఎన్నిటినో ఈ కరోనా కాలంలో తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ ద్వారా ప్రచురించారు.
అంతేగాక, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా, విద్యావేత్తగా, సాహితీవేత్తగా, రాజనీతిజ్ఞుడిగా, పాలనాదక్షుడిగా, ఆర్థిక సంస్కరణల ప్రతిపాదకుడిగా పూర్వ ప్రధాని శ్రీ పి.వి.నరసింహారావు పాత్ర రాష్ట్ర దేశ విషయాలలో అనన్య సమాన్యమైనది. అతను శత జయంతి సందర్భంగా వారి మూర్తిమత్వాన్ని 360 డిగ్రీలలో ఆవిష్కరించడమే ప్రధాన లక్ష్యమని ప్రకటించిన గౌరవ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు గారి ఆదేశాల మేరకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం, భాషా సాంస్కృతిక శాఖ, తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ మొత్తం 8 పుస్తకాలను ప్రచురించింది. వాటిలో శ్రీ పీవీ గారు రాసినవి 4 పుస్తకాలు కాగా, మిగతావి అతను కృషిని, జీవితాన్ని విశ్లేషించే గ్రంథాలు కావడం విశేషం. వాటి వివరాలు:
శ్రీ పీవీ నరసింహారావు రచనలు (ఇంగ్లీష్ లో)
ii. The Granny & Other Stories: పీవీ నరసింహారావు గారు రాసిన 8 అరుదైన కథల సంకలనం. ఇందులో ప్రసిద్ధ గొల్ల రామవ్వ కథ కూడా ఉంది.
iii. The Meaning of Secularism and Other Essays: పీవీ నరసింహారావు గారు వివిధ సందర్భాలలో రాసిన వ్యాసాల సంకలనం.
శ్రీ పీవీ గారిపై ఇతర పుస్తకాలు (ఇంగ్లీష్ లో)
v.     P.V. Narasimha Rao-Architect of India's Reforms: పీవీ నరసింహారావు చేసిన ఆర్థిక సంస్కరణలపై సంజయ బారు రాసిన కాఫీ టేబుల్ పుస్తకం.
vi. Legend in Lines: పీవీ నరసింహారావు గారు స్ఫూర్తిగా దాదాపు 125కు పైగా అంతర్జాతీయ, జాతీయ, రాష్ట్ర కార్టూనిస్ట్ లు వేసిన క్యారికేఛర్ ల సంకలనం.
శ్రీ పీవీ గారిపై తెలుగులో ప్రచురించిన పుస్తకాలు
vii. నమస్తే పీవీ: పీవీ నరసింహారావు గారి గురించి నమస్తే తెలంగాణ పత్రికలో ప్రచురించిన వ్యాసాల సంకలనం.
viii. కాలాతీతుడు: పీవీ నరసింహారావు గారి జీవితం స్ఫూర్తితో 143 మంది కవుల కవితా సంకలనం.
పై పుస్తకాలను 2021 జూన్ 28న పీవీ జ్ఞానభూమిలో జరిగిన పీవీ నరసింహారావు శత జయంతి ఉత్సవాలలో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర గవర్నర్ శ్రీమతి తమిళసై సౌందర రాజన్ గారు, ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు గారు ఆవిష్కరించారు.
9. సమకాలీన సాహితీవేత్తల రచనలు, జీవితం, సాహిత్యంపై చర్చ – సదస్సులు :
ఆ)      సాహితీ మిత్ర మండలి, పరకాల వారు సాహితీ కార్యక్రమాలపై సదస్సు (డా.పల్లేరు వీరస్వామి).
ఇ)      సాహితీ సోపతి, కరీంనగర్ (అన్నవరం దేవేందర్) వారి పదేండ్ల పండుగ సాహితీ ఉత్సవాలు, డా.కాలువ మల్లయ్య సప్తతి సాహిత్య సంబురాలను నిర్వహించింది.
ఈ)     భానుపురి సాహితీ వేదిక, సూర్యాపేట వారి ఆద్వర్యంలో సక్కనితొవ్వ సాహితీ సంకలన ఆవిష్కరణ మరియు భానుపురి సాహితి జాతీయ పురస్కారాల ప్రదానోత్సవం వంటి కార్యక్రమాలను (ఆఫ్ లైన్‌లో - భౌతికంగా కోవిడ్‌ నిబంధనలు పాటిస్తూ) విజయవంతంగా నిర్వహించడం జరిగింది.
మందులు.కె
మందులు.కె (మే 1, 1944 - మే 22, 2002) ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు. నాటకరంగంలో చేసిన కృషికి పలు కళాసంస్థలు ఈయనకు నటకాగ్రేసర, నటవిరాట్, నటశేఖరుడు, రంగస్థల నటబ్రహ్మ వంటి బిరుదులు ఇచ్చి సత్కరించాయి.
జననం
మందులు 1944, మే 1న తాతయ్య, ముత్యాలమ్మ దంపతులకు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, రాయకుదురు గ్రామంలో జన్మించాడు.
విద్యాభ్యాసం - ఉద్యోగం
రాయకుదురులో ప్రాథమిక విద్యను పూర్తిచేసిన మందులు, వీరవాసరంలో ప్రాథమికోన్నత విద్య, భీమవరంలో పియుసి విద్యను పూర్తిచేసాడు.
రచించిన నాటకాలు
మందులు కె.జి. వేణుతో కలిసి పంచతంత్రం అఖండ విప్లవజ్యోతి, అంబేద్కర్ వంటి నాటకాలు రచించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:1944 జననాలు వర్గం:2002 మరణాలు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటులు
వరంగల్లు జిల్లా కథా సర్వస్వము
హనుమకొండలోని ప్రముఖ సాహిత్య సంస్థ శ్రీలేఖ సాహితి తన 108వ ప్రచురణగా 108 మంది వరంగల్లు జిల్లా కథారచయితల 108 కథలను వరంగల్లు జిల్లా కథా సర్వస్వము పేరుతో ప్రకటించింది. 800 పుటల ఈ బృహద్గ్రంథానికి టి.శ్రీరంగస్వామి సంపాదకుడు. ఈ గ్రంథంలో 1927 -2015 సంవత్సరాల మధ్య వెలువడిన కథలున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:కథా సంకలనాలు వర్గం:2016 పుస్తకాలు
మొదటి మహేంద్రవర్మను
మొదటి మహేంద్ర వర్మ (సా.శ. 600–630) 7 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారతదేశంలో ప్రస్తుత తమిళనాడుతో చేరిన ప్రస్తుత ఆంధ్ర ప్రాంతం, ఉత్తర ప్రాంతాల దక్షిణ భాగాన్ని పరిపాలించిన పల్లవరాజు. ఆయన పండితుడు, చిత్రకారుడు, వాస్తుశిల్పి, సంగీతకారుడు. ఆయన కళాభ్రాసులను ఓడించి పల్లవ రాజ్యాన్ని తిరిగి స్థాపించిన సింహావిష్ణు కుమారుడు.
దేవగిరి మహదేవ
మహాదేవ (మహా-దేవా, r. సి. సా.శ.1261-1270) భారతదేశంలోని దక్కను ప్రాంతంలోని సెయునా (యాదవ) రాజవంశానికి పాలకుడు. ఆయన తన సోదరుడు కృష్ణుడి తరువాత సింహాసనం అధిష్టించి కొల్లాపూరు శిలాహరాలను ఓడించాడు. ఆయన పొరుగున ఉన్న కాకతీయ హొయసల రాజ్యాలను మీద చేసిన దాడిలో ఓటమిచవిచూసాడు. తన కదంబ పాలెగాండ్ర తిరుగుబాటును అణచివేసాడు.
మొదటి మహేంద్రవర్మను
ఆయన పాలనలో చాళుక్య రాజు రెండవ పులకేశి పల్లవ రాజ్యం మీద దాడి చేశాడు. పుల్లలూరు వద్ద మహేంద్రవర్మ తన ప్రధాన శత్రువులను నాశనం చేయడానికి ముందు (కురం, కసకుడి, తడాంతొట్టం వద్ద పల్లవ గ్రాంట్ల ఆధారంగా) పల్లవులు ఉత్తర వేంగి ప్రాంతంలో వరుస యుద్ధాలు చేశారు. మహేంద్రవర్మ తన రాజధానిని కాపాడినప్పటికీ, వేంగీ ఉత్తర భూభాగాలను పులకేశి చేతిలో కోల్పోయాడు. అప్పరు, సంబంధరు రాసిన దేవారం ప్రజాదరణ పెరగడంతో ఆయన పాలనలో తమిళ సాహిత్యం వృద్ధి చెందింది. ఆయన మట్టావిలాస ప్రహాసనా నాటకానికి, భగవదజ్జుకా అనే మరో నాటకానికి రచయితగా ఉన్నాడు.
దేవగిరి మహదేవ
ఆరంభకాల జీవితం
అతని పూర్వీకుడు కృష్ణుడి చిన్న తమ్ముడు. వారి తండ్రి రెండవ జైతుగి వారి తాత సింహానా కంటే ముందు మరణించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ కారణంగా కృష్ణుడు సింహానా తరువాత అధికారానికి వచ్చాడు. మహాదేవ పాలనలో తన సోదరుడికి సహకరించాడు.
మొదటి మహేంద్రవర్మను
సా.శ. 630 లో మహేంద్రవర్మను ఆయన ప్రసిద్ధ కుమారుడు మొదటి నరసింహవర్మను మద్దతుతో సింహాసనం అధిష్టించాడు. చివరికి ఆయన రెండవ పులకేశిని ఓడించి చాళుక్య రాజధాని నగరం వతాపిని (బాదామి అని కూడా పిలుస్తారు) దోచుకున్నాడు.
కళలు, నిర్మాణ కళలలో ఆసక్తి
మహేంద్రవర్మ అక్షరాల రూపకల్పన, వాస్తుశిల్పానికి గొప్ప పోషకుడు. ఆయన మహాబలిపురంలో లైటు హౌసు నిర్మించాడు. కాంచీ విశ్వవిద్యాలయాన్ని కూడా నిర్మించాడు. ఇక్కడ వేదాలు, బౌద్ధమతం, జైన మతం, చిత్రలేఖనం, సంగీతం - నృత్యం నేర్పించబడింది. ఆయన పల్లవులలో రాతి- చెక్కడ వాస్తుశిల్పానికి మార్గదర్శకుడు. రాతితో కప్పబడిన మందగపట్టు తిరుమూర్తి ఆలయంలోని శాసనం ఆయనను విచిత్రాచిట్ట అని ప్రశంసించింది. ఈ ఆలయం చెక్క, ఇటుక, మోర్టారు లేదా లోహం లేకుండా నిర్మించబడిందని పేర్కొంది. పల్లవరం వద్ద ఐదు కణాల గుహాలయం కూడా ఆయన పాలనలో నిర్మించబడింది. కోకర్నేశ్వర ఆలయం, పుదుకోట్టై తిరుగోకర్ణం (తమిళనాడు) కూడా నిర్మించబడ్డాయి. ఆయన కుదిమియా మలై శాసనం చేశాడు. ఆయన చిత్రాలు సిట్టన్నవాసలు గుహ (తమిళనాడు) లో ఉన్నాయి).
మహాబలిపురం (సత్యగిరినాథరు, సత్యగిరీశ్వర జంట ఆలయాలు), సియామంగళం (శివాలయం అవనీభాజన పల్లవేశ్వరం), ఉత్తర ఆర్కోటు జిల్లాలో, తిరుచ్చిలోని ఎగువ రాతి కోత ఆలయంలో ఆయన రాతిని కోసిన దేవాలయాలకు చక్కటి ఉదాహరణలు చూడవచ్చు. శివాలయాలతో పాటు, మహేంద్రవర్మ కొన్ని విష్ణు గుహ దేవాలయాలు, మహేంద్రవాడి వద్ద మహేంద్రవిష్ణు, సింగవరం వద్ద రంగనాథ ఆలయం కూడా ప్రస్తుత ఉత్తర ఆర్కోటు జిల్లాలో ఉన్నాయి.
దేవగిరి మహదేవ
ఆరంభకాల జీవితం
కృష్ణుడి పాలనలోని చివరి శాసనం 1261 మే మేలో జారీచేసింది. మహాదేవుని పాలన నుండి వచ్చిన మొదటి వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు 1261 ఆగస్టు 12 నాటి రాగి ఫలక శాసనం ఆయన పట్టాభిషేకం సందర్భంగా చేసిన మంజూరును నమోదు చేస్తుంది. 1261 ఆగస్టులో మహాదేవ సింహాసనాన్ని అధిరోహించి ఉండాలి.
మొదటి మహేంద్రవర్మను
మతం
మహేంద్రవర్మ మొదట్లో జైన విశ్వాసం పోషకుడుగా ఉన్నాడు. కాని ఆయన శైవ సాధువు అప్పరు ప్రభావంతో శైవ విశ్వాసిగా మారిపోయాడు. 12 వ శతాబ్దంలో వ్రాసిన ఆళ్వార్ల జీవితం మీద సంస్కృత రచన అయిన దివ్యచరితం ఆధారంగా కాంచీపురంలో పొందుపరచబడిన యతోత్కర పెరుమాళు (మహావిష్ణు) తన గొప్ప భక్తుడు తిరుమాజిసాయి అల్వారుతో కలిసి నగరాన్ని విడిచిపెట్టాడు. ఎందుకంటే వైష్ణవ అల్వారు రాజు నుండి కఠినమైన హింసను, బహిష్కరణను ఎదుర్కొన్నాడు. కనీసం తాత్కాలికంగా జైనమతం ప్రభావితుడై ఉండాలి.
వనరులు
వర్గం:7th-century Indian monarchs వర్గం:Pallava kings వర్గం:Ancient Indian dramatists and playwrights వర్గం:7th-century Indian writers వర్గం:Indian male writers వర్గం:Indian male dramatists and playwrights వర్గం:Dramatists and playwrights from Tamil Nadu
దేవగిరి మహదేవ
థానె షిలహరాలు
యాదవ ఆస్థానకవి హేమద్రి అభిప్రాయం ఆధారంగా మహాదేవ యాదవ్ పాలకుడు సోమేశ్వరుడి మీద బలమైన గజబలంతో సహా సైన్యాన్ని పంపాడు. భూమి మీద జరిగిన యుద్ధంలో ఓడిపోయిన తరువాత సోమేశ్వరుడు తన ఓడలలో ఎక్కాడు. కాని మహాదేవ నావికాదళం ఆయనను వెంబడించింది. సోమేశ్వరుడు సముద్రంలో మునిగిపోయాడు. "సముద్రం కింద మంటలు మహాదేవుని కోపం కన్నా తక్కువ అణచివేతగా ఉంటాయని" విశ్వసిస్తున్నందున సోమేశ్వరుడు మునిగిపోవడాన్ని ఇష్టపడతారని హేమద్రి పేర్కొన్నాడు.
మహాదేవుని విజయం థానేలోని షిలహరా శాఖకు ముగింపు పలికిందా. వారి భూభాగాన్ని యాదవ రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకున్నదా అనేది స్పష్టంగా తెలియదు. ఒక విచ్ఛిన్నమైన సా.శ. 1266 శాసనం కొంకణ పాలకుడిగా మహారాజాధిరాజ కొంకణ-చక్రవర్తి జైతుగి-దేవా పేర్లు పేర్కొనబడ్డాయి. ఆయన మంత్రులలో మైనాయక, చంద్ర-ప్రభు ఉన్నట్లు జాబితా చేశారు. ఈ ఇద్దరు మంత్రులు కూడా `సోమేశ్వరుడు ', కొంకణ-చక్రవర్తి అనే శిల్హర బిరుదులు ఉపయోగించారు. ఒక సిద్ధాంతం ఆధారంగా జైతుగి సోమేశ్వరుడి కుమారుడు లేదా బంధువు, షిల్హర శక్తిని తిరిగి స్థాపించగలిగాడు. అయితే జైతుగి అనే పేరును యాదవ రాజవంశంలోని పూర్వ సభ్యులు ధరించారు కనుక ఇది మహారాజాధిరాజా అనే బిరుదున్న జైతుగియాదవ్ శిలాహర మంత్రుల సహాయంతో స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాన్ని పరిపాలించిన యాదవ యువరాజు అయి ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది.
కాకతీయులు
యాదవ రాజ్యానికి తూర్పున ఉన్న కాకతీయ రాజ్యం 1261-1262లో కాకతీయ రాజు గణపతి మరణం తరువాత గందరగోళానికి గురైంది. గణపతి వారసురాలు రాణిరుద్రమ భూస్వామ్యవాదుల నుండి తిరుగుబాట్లను ఎదుర్కొంది. ఈ పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకొని మహాదేవుడు కాకతీయ రాజ్యంపై దాడి చేశాడు.
యాదవ ఆస్థానకవి హేమద్రి అభిప్రాయం ఆధారంగా యాదవ సైన్యం కాకతీయ దళాలను ఓడించి అనేక ఏనుగులను పట్టుకుంది. మహాదేవుడు కాకతీయ రాజధాని వరకు ముందుకు వచ్చాడని అయితే తన శత్రువు ఒక మహిళ కాబట్టి దానిని జయించలేదని హేమద్రి పేర్కొన్నాడు. ఈ వాదన నిజాయితీ సందేహాస్పదంగా ఉంది. ఇతర వ్రాతపూర్వ ఆదాయాలు కాకతీయులు యాదవ దండయాత్రను తిప్పికొట్టారని సూచిస్తున్నాయి. రుద్రామ బలగాలు మహాదేవుడి సైన్యాన్ని ఓడించి యాదవ రాజధాని దేవగిరి వరకు దానిని కొనసాగించాయని ప్రతాప-చరిత పేర్కొంది. కాకతీయ సైనికాధికారి భైరవ యాదవ సైన్యాన్ని ఓడించాడని ఒక చిన్న కన్నడ భాషా శాసనం పేర్కొంది. ఇది మహాదేవుడి దండయాత్రను ఆయన తిప్పికొట్టడానికి సూచన కావచ్చు. మహాదేవుని నాణెం యాదవ చిహ్నాలతో కాకతీయ చిహ్నం వరాహను కలిగి ఉంది; కాకాతీయ విజయాన్ని గుర్తుచేసేందుకు ఈ వరహా మహాదేవుడి నాణేల మీద ఇరుక్కుపోయి ఉండవచ్చు.
హొయశిలాలు
క్రీ.పూ 1260 ల నాటికి దక్షిణ హొయసల రాజ్యాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించారు. దాని ఉత్తర భాగాన్ని రెండవ నరసింహ పాలించారు. సా.శ. 1266 లో మహాదేవుడు నరసింహ రాజ్యం మీద దాడి చేశాడు. హొయసల భూభాగంలో (చిత్రదుర్గ జిల్లా వంటివి) యాదవ శాసనాలు ఉండటం అక్కడ యాదవ ప్రభావాన్ని సూచిస్తుంది. ఆక్రమణ చివరికి విజయవంతం కాలేదు. మహాదేవుడు వెనక్కి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. రెండు హొయసల శాసనాలు మహాదేవుడు నరసింహ శక్తిని తక్కువ అంచనా వేసి తన ఏనుగు మీద గొప్ప శైలిలో యుద్ధరంగంలోకి ప్రవేశించాడు; అయినప్పటికీ ఆయన ఓడిపోయి ఆరాత్రి తన గుర్రం మీద పారిపోయాడు.
కదంబాలు
The Kadamba feudatories of the Yadavas rebelled against Mahadeva, probably encouraged by his defeat against the Hoysalas. Mahadeva's general Balige-deva suppressed the rebellion in c. 1268.
కొణిజేటి రోశయ్య
కొణిజేటి రోశయ్య ( 1933 జూలై 4 - 2021 డిసెంబరు 4) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఆర్థిక మంత్రిగా ఏడుసార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టి   రికార్డు సృష్టించాడు. రోశయ్య ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా, తమిళనాడు, కర్ణాటక రాష్ట్రాల గవర్నరుగా పని చేశాడు.
దేవగిరి మహదేవ
వఘేలాలు
ఉత్తర వాఘేలా రాజు విశాల-దేవాను ఓడించాడు. మహాదేవ సా.శ. 1261 లో సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. సా.శ. 1262 లో విశాల మరణించాడు. అందువలన మహాదేవ తన ఆరోహణ జరిగిన వెంటనే విశాలాను ఓడించాడు. లేదా ఇది కృష్ణుని పాలనలో నిర్వహించిన సైనిక పోరాటానికి సూచన కావచ్చు. ఇందులో మహాదేవ వారసుడిగా పాల్గొన్నాడు.
కొణిజేటి రోశయ్య
నేపధ్యము
కొణిజేటి రోశయ్య 1933, జూలై 4న గుంటూరు జిల్లా వేమూరు గ్రామములో జన్మించారు. గుంటూరు హిందూ కళాశాల లో కామర్స్ అభ్యసించారు. ఆయన భారత జాతీయ కాంగ్రెసు పార్టీ తరపున 1968, 1974, 1980లలో శాసనమండలి సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు. తొలిసారిగా మర్రి చెన్నారెడ్డి ప్రభుత్వములో రోడ్డు రహదార్లు శాఖ, రవాణ శాఖల మంత్రిగా పనిచేసారు. ఆ తరువాత అనేక ముఖ్యమంత్రుల మంత్రివర్గాలలో పలు కీలకమైన శాఖలు నిర్వహించారు. 2004-09 కాలంలో 12వ శాసనసభకు చీరాల అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి ఎన్నికైననూ, 2009 ఎన్నికల ముందు ప్రత్యక్ష ఎన్నికలలో పోటీచేయకుండా శాసనమండలి సభ్యుడిగా ఎన్నికైనారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రిమండలిలో సుదీర్ఘకాలం పనిచేసిన అనుభవమున్న రోశయ్య 2009, సెప్టెంబర్ 3 నుండి 2010 నవంబరు 24 వరకు ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 2011 ఆగస్టు 31న రోశయ్య తమిళనాడు రాష్ట్ర గవర్నరుగా ప్రమాణస్వీకారం చేశారు. 2016 ఆగస్టు 30 వరకూ తమిళనాడు గవర్నరుగా తన సేవలు అందించారు.
దేవగిరి మహదేవ
ఇతర పోరాటాలు
హరిహర శాసనం ఆధారంగా మహాదేవుడికి భయపడి, గౌడలు " చీమల పుట్టల్లోకి ప్రవేశించారు", ఉత్కాలాలు "సిగ్గును విడిచి, పారిపోయారు". మహాదేవుని ఈ విజయాలు పూర్తిగా వ్యూహాత్మకమైనవిగా అనిపిస్తాయి. మహాదేవుడు ఈశాన్య సరిహద్దులలో ఉన్న - మాళవులు - ఒక బాలుడిని తమ రాజుగా చేసారని ఎందుకంటే మహాదేవుడు పిన్నవయస్కుల మీద దాడి చేయలేడని వారికి తెలుసు. ఏది ఏమయినప్పటికీ మహాదేవ వారి రాజ్యం మీద దాడి చేయకపోవడానికి అసలు కారణం బహుశా ఆయన దక్షిణాది పొరుగు రాజ్యాల మీద పోరాటం చేయడమే కారణమని భావిస్తున్నారు.
కొణిజేటి రోశయ్య
వ్యక్తిగత జీవితం
కొణిజేటి రోశయ్య 1933 జూలై 4న ఆదెమ్మ, సుబ్బయ్య దంపతులకు జన్మించారు. వాణిజ్యశాస్త్రంలో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు. 1968లో తొలిసారిగా శాసనమండలికి ఎన్నికయ్యాడు. కొణిజేటి రోశయ్య అనారోగ్యంతో 2021లో డిసెంబరు 4న ఉదయం హైదరాబాదులో కన్నుమూశారు.
దేవగిరి మహదేవ
పాలనా నిర్వహణ
మహాదేవ ప్రధానమంత్రి (సర్వధికారిను) మహారాజా తప్పరసా ఈ పదవిని 1275 వరకు కొనసాగించారు. ఆయన ఇతర అధికారులు సబార్డినేట్లు:
కొణిజేటి రోశయ్య
రాజకీయ ప్రస్థానం
రోశయ్య ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య యోధుడు, కర్షక నాయకుడు ఎన్.జి.రంగా శిష్యులు. నిడుబ్రోలు లోని రామానీడు రైతాంగ విద్యాలయములో సహచరుడు తిమ్మారెడ్డితో బాటు రాజకీయ పాఠాలు నేర్చారు. 1979లో టంగుటూరి అంజయ్య ప్రభుత్వంలో రవాణ, గృహనిర్మాణం, వాణిజ్య పన్నుల శాఖలు, 1982లో కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి ప్రభుత్వంలో హోం శాఖ, 1989లో మర్రి చెన్నారెడ్డి ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక, రవాణ, విద్యుత్తు శాఖలు, 1991లో నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక, ఆరోగ్య, విద్య, విద్యుత్తు శాఖలు, 1992లో కోట్ల విజయభాస్కర రెడ్డి ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక, ఆరోగ్య, విద్య, విద్యుత్తు శాఖలకు మంత్రిగా పనిచేసారు. 2004, 2009లో వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డి ప్రభుత్వములో ఆర్థిక మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర బడ్జెట్ (ఆర్ధిక ప్రణాళిక)ను ఇప్పటికి 15 సార్లు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టారు. 1995-97 మధ్యకాలంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (ఏపిసిసి) అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. 1998లో నరసరావుపేట నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు.
ఆర్థికమంత్రిగా
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో సుదీర్ఘకాలం పాటు ఆర్థికమంత్రిగా పనిచేసిన రోశయ్య 2009-10 బడ్జెటుతో కలిపి మొత్తం 15 సార్లు రాష్ట్ర బడ్జెటును ప్రవేశపెట్టారు. ఇందులో చివరి 7 సార్లు వరుసగా ప్రవేశపెట్టడం విశేషం. బడ్జెట్ కూర్పులో రోశయ్య ఘనాపాటిగా పేరుపొందినారు.
దేవగిరి మహదేవ
పాలనా నిర్వహణ
పైథాను వద్ద వైజైనాథ ఆలయాన్ని నిర్మించిన ఘనత మహాదేవ రాణి వైజయికి చేరుతుంది.
కొణిజేటి రోశయ్య
ముఖ్యమంత్రిగా
వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో మృతిచెందడంతో 2009, సెప్టెంబర్ 3 న రోశయ్య ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసారు. పద్నాలుగు నెలలు అధికారంలో కొనసాగిన అనంతరం 2010 నవంబరు 24వ తేదీన తన పదవికి రాజీనామా చేసారు.
దేవగిరి మహదేవ
చివరి రోజులు
మహాదేవ గురించి చివరిగా తెలిసిన సమయం సా.శ.1270 మే, జూన్ మాసాలు మాత్రమే. ఆ తరువాత వెంటనే మరణించాడు. ఆయన తరువాత ఆయన మేనల్లుడు రామచంద్ర ఆయన కుమారుడు అమ్మానాను బలవంతంగా తరిమివేసి 1271 లో కొత్త రాజు అయ్యాడు.
కొణిజేటి రోశయ్య
జీవిత సాఫల్య పురస్కారం
2018 ఫిబ్రవరి 11 ఆదివారం నాడు టి.సుబ్బిరామిరెడ్డి లలిత కళాపరిషత్ ఆధ్వర్యంలో ఉమ్మడి ఏపీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తమిళనాడు మాజీ గవర్నర్ కొణిజేటి రోశయ్యను గజమాలతో సత్కరించి జీవన సాఫల్య పురస్కారం అందించారు. ఈ వేడుకకు ముఖ్య అతిథిగా హాజరైన వెంకయ్యనాయుడు, రోశయ్యకు స్వర్ణ కంకణం బహుకరించారు. రోశయ్య బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, కార్యదక్షుడని కొనియాడారు. సౌమ్యత, విషయ స్పష్టతతో ఏ పనినైనా నిబద్ధతతో చేసేవారని తెలిపారు. రోశయ్యతో తనకున్న అనుబంధాన్ని ఈ సందర్భంగా గుర్తు చేసుకున్నారు.
దేవగిరి మహదేవ
గ్రంధసూచిక
వర్గం:Seuna (Yadava) dynasty
కొణిజేటి రోశయ్య
జీవిత సాఫల్య పురస్కారం
ఆంధ్ర ఉద్యమం తో తన రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైందని రోశయ్య తెలిపారు. ఆ సమయంలోనే వెంకయ్యతో పరిచయం ఏర్పడిందని చెప్పారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ పెద్దలు అందించిన సహకారంతోనే చట్టసభ ల్లో తగిన గుర్తింపు లభించిందన్నారు. తనకు దక్కిన అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ.. తనకు అప్పగించిన విధిని సక్రమంగా నిర్వహించానని తెలిపారు.
తెలుగు జాతి ఖ్యాతిని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఘనత వెంకయ్య, రోశయ్యలకు దక్కుతుందని రాజ్యసభ సభ్యుడు టి.సుబ్బిరామిరెడ్డి కొనియాడారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సుదీర్ఘ కాలంపాటు ఆర్థిక మంత్రి గా పనిచేసిన ఘనత రోశయ్యదేనని కీర్తించారు. ఒక మహోన్నత వ్యక్తి మరో గొప్ప వ్యక్తికి సన్మానం చేయటం విశేషమన్నారు. చమత్కారాలు, ఛలోక్తులు విసరటంలో వీరిద్దరూ ఎవరివారే సాటి అని తెలిపారు.
మరణం
కొణిజేటి రోశయ్య అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ హైదరాబాద్‌లో 4 డిసెంబర్ 2021న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1933 జననాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పిసిసి అధ్యక్షులు వర్గం:తమిళనాడు గవర్నర్లు వర్గం:2021 మరణాలు వర్గం:ఆర్య వైశ్యులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన శాసనమండలి సభ్యులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన గవర్నర్లు
గాలి సంపత్ (2021 సినిమా)
గాలి సంపత్, 2021 మార్చి 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇమేజ్‌స్పార్క్ ఎంటర్టైన్మెంట్, షైన్ స్క్రీన్స్ బ్యానర్లలో ఎస్. కృష్ణ, హరీష్ పెద్ది, సాహూ గారపాటి నిర్మించిన ఈ సినిమాకి అనీశ్ కృష్ణ దర్శకత్వం వహించాడు. అనిల్ రావిపూడి స్క్రీన్ ప్లే అందించిన ఈ సినిమాలో రాజేంద్ర ప్రసాద్, శ్రీవిష్ణు, లవ్లీ సింగ్, తనికెళ్ళ భరణి, సత్య తదితరులు నటించగా, అచ్చు రాజమణి సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇందులో రాజేంద్ర ప్రసాద్, విష్ణు తండ్రి-కొడుకులుగా నటించారు.