cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బిరుదు రాజమల్లు
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994) వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
నందిని భక్తవత్సల
నందిని భక్తవత్సల, కన్నడ సినిమా నటి. 1973లో వచ్చిన కాడు సినిమాలోని నటనకు ఉత్తమ నటిగా జాతీయ చిత్ర అవార్డును గెలుచుకుంది. సినీ నిర్మాత భక్తవత్సలతో నందిని వివాహం జరిగింది.
జీవిత విషయాలు
నందిని మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని తెల్లిచేరిలో జన్మించింది. ఈమె అసలు పేరు ప్రేమ. నందిని చిన్నతనంలోనే తన కుటుంబం మైసూర్‌కు వెళ్ళింది. అక్కడి మహారాజా కాలేజీలో నందిని తండ్రి ఓ.కె. నంబియార్ ప్రొఫెసర్ గా ఇంగ్లీష్, హిస్టరీ బోధించేవాడు. ఆ తరువాత, ప్రొఫెసర్ నంబియార్ సెంట్రల్ కాలేజీకి బదిలీ అయినప్పుడు నందిని కుటుంబం బెంగుళూరుకు వెళ్ళింది. మైసూరులోని మౌంట్ కార్మెల్ కళాశాల, మహారాణి కళాశాలల నుండి పట్టభద్రురాలైంది. కర్ణాటక ఫిల్మ్ ఛాంబర్ అధ్యక్షుడు, కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమ టైటాన్ అయిన మూల భక్తవత్సలను వివాహం చేసుకుంది. గిరీష్ కర్నాడ్ ప్రధాన పాత్రలో నటించిన కాడు సినిమాలోని నందిని పాత్రకు ఉత్తమ నటిగా ఆ సంవత్సరం జాతీయ ఉత్తమ నటి పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. ఈమెకు ఆనంద రంగ, వేద్ మను, దేవ్ సిరి అనే ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు. బెంగళూరులోని ఇంటర్నేషనల్ మ్యూజిక్ అండ్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా కూడా పనిచేసింది.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
కల్వకుంట్ల తారక రామారావు
కల్వకుంట్ల తారక రామరావు తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. సిరిసిల్ల నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికైన శాసనసభ సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. 2014 నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార సాంకేతిక (ఐటీ), మున్సిపల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అండ్ అర్బన్ డెవలప్మెంట్, టెక్స్టైల్స్, ఎన్నారై అఫైర్స్ మంత్రిగా పనిచేస్తున్నారు. ఈయన తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు కుమారుడు. ఈయనకు తెలుగు, ఇంగ్లీష్, హిందీ, ఉర్దూ భాషలలో ప్రావీణ్యం ఉంది. 2008లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎంపికయ్యారు.
జననం - విద్యాభ్యాసం
తారక రామారావు 1976, జూలై 24న కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు, శోభ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సిద్ధిపేటలో జన్మించారు. రెండేళ్లపాటు కరీంనగర్ లో చదువుకున్న రామారావు, హైదరాబాదులోని సెయింట్ జార్జ్ గ్రామర్ స్కూల్ లో పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేశారు. 1990-91 ఎస్‌ఎస్‌సీ, జీజీ స్కూల్‌, హైదరాబాద్‌.1991-93 ఇంటర్‌, విజ్ఞాన్‌ కాలేజీ, గుంటూరు.గుంటూరులోని విజ్ఞాన్‌లో ఇంటర్మీడియట్‌ పూర్తిచేసి హైదరాబాద్‌ వచ్చి మెడిసిన్‌ ఎంట్రెన్స్‌ రాసిన రామారావుకు కర్ణాటకలోని ఓ మెడికల్‌ కాలేజీలో సీటొచ్చింది. కానీ అది ఇష్టంలేక నిజాం కాలేజీలోని మైక్రోబయాలజీ డిగ్రీలో చేరారు. 1996-98 ఎమ్మెస్సీ, (బయోటెక్నాలజీ) పూణే యూనివర్సిటీ, ముంబాయి. అమెరికాలోని సిటీ యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ న్యూయార్క్‌ 1998-2000 ఎంబీఏ పూర్తిచేశారు. అనంతరం అమెరికాలోని ఇంట్రా ప్రైవేట్‌ కంపెనీలో ఐదేళ్ల పాటు ప్రాజెక్ట్‌ మేనేజర్‌గా ఉద్యోగం చేశారు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమంలో భాగం అయ్యేందుకు అమెరికాలో ఉద్యోగాన్ని వదిలి 2004 నుంచి పరోక్ష రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. 2004 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో కరీంనగర్ లోకసభ స్థానం నుంచి గెలిచిన కేసీఆర్ తెలంగాణ ఏర్పాటుపై కేంద్రం నిర్లక్ష్యం చూపడంతో ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఆకాంక్షను ప్రపంచానికి చాటేందుకు 2006లో ఎంపీ పదవికి రాజీనామా చేసాడు, అనంతరం జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో కేసీఆర్ 2లక్షల పైచిలుకు మెజార్టీతో గెలుపొందాడు. ఈ ఉప ఎన్నికల్లో కేటీఆర్ చురుకైన పాత్ర పోషించాడు. 2008లో మరోసారి కేసీఆర్‌తో పాటు టీఆర్‌ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు రాజీనామా చేసి ఉప ఎన్నికల బరిలోకి దిగినప్పుడు సిరిసిల్ల నియోజకవర్గంలో విస్తృత స్థాయిలో ప్రచారం చేసి తనదైన ముద్ర వేసుకున్నాడు. 2009 లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సిరిసిల్ల నియోజకవర్గం నుంచి తొలిసారిగా పోటీచేసి, తన సమీప ప్రత్యర్థి స్వతంత్ర అభ్యర్థి కేకే మహేందర్‌రెడ్డిపై 171 ఓట్ల మెజార్టీతో గెలుపొంది అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టాడు. తెలంగాణ కోసం ఎమ్మెల్యే పదవికి రాజీనామా చేసి, తిరిగి 2010లో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కేకే మహేందర్‌రెడ్డిపై 68,219 ఓట్ల భారీ మెజార్టీతో రెండోసారి గెలుపొందాడు.
శాసన సభ్యుడిగా, మంత్రిగా
తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కొండూరి రవీందర్‌రావుపై 53,004 ఓట్ల మెజార్టీతో గెలుపొంది తొలిసారి ఐటీ, మున్సిపల్‌, పరిశ్రమల శాఖల మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. 2018 ముందస్తు ఎన్నికల్లో 89,009 ఓట్ల భారీ మెజార్టీతో గెలిచాడు. 2018 డిసెంబరు 17న టీఆర్‌ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. 2019 సెప్టెంబరు 8న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు. ఆయనకు ఐటీ, మున్సిపల్‌, పరిశ్రమల శాఖలను కేటాయించారు.
సియాంగ్ జిల్లా
సియాంగ్ జిల్లా భారతదేశంలోని అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 21 వ జిల్లా.32-రుమ్‌గాంగ్,35-పాంగిన్ నియోజకవర్గాలతో కూడిన అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని పశ్చిమ సియాంగ్, తూర్పు సియాంగ్ జిల్లాలను విభజించడంద్వారా ఈజిల్లా సృష్టించబడింది.ఈ జిల్లాను 27 నవంబరు 2015న ముఖ్యమంత్రి నాబమ్ తుకి ప్రారంభించారు.
ఈ జిల్లాలో ప్రవహించే సియాంగ్ నదినుండి ఈజిల్లా పేరు వచ్చింది.సియాంగ్ అనే పదం ఆంగ్సీ హిమానీనదం ("ఆసి"అంటే ఆది మాండలికాలలో నీరు అని ఉద్భవించింది"సి"అంటే"ఇది"అని అర్ధం, రెండోది ఆంగ్సీ అనే పదంనుండి తీసుకోబడింది) టిబెట్‌లోని బురాంగ్ ప్రాంతం లోని హిమాలయాల ఉత్తరభాగంలో యార్లుంగ్-త్సాంగ్పో నది,బ్రహ్మపుత్ర పారుదల ప్రధాన ఉపనది.ఈప్రాంతంలో ప్రధానంగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లోని ఆది తెగ నివసిస్తుంది.
స్థానం
భౌగోళికంగా,సియాంగ్ జిల్లా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లోని సియాంగ్ ప్రదేశం మధ్యలో ఉంది.బోలెంగ్ సుమారు పసిఘాట్ నుండి 100 కి.మీ,అలోంగ్ నుండి 45 కి.మీ,పాంగిన్ నుండి 22 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
చరిత్ర
సియాంగ్ జిల్లా ఏర్పాటుకు 21 మార్చి 2013 న నాబమ్ తుకి అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. పద్దెనిమిది నెలల జరిగిన వాదనలు మధ్య పంగిన్ పట్టణం,జిల్లా తాత్కాలిక ప్రధాన కార్యాలయంగా ప్రకటించారు.బోలెంగ్ పట్టణాన్ని జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా చేస్తామని ముఖ్యలు హామీ ఇచ్చారు.
భాషలు
ఆది,సినో-టిబెటన్ భాష,ఈజిల్లా ప్రజలు మాట్లాడే భాష.
పరిపాలన
జిల్లా పరిధిలోకి వచ్చే ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రాలు రుమ్‌గాంగ్,కైయింగ్.ఇవి అదనపు ఉప అధికారి పర్వేక్షణలో ఉంటాయి.(ఎడిసి) జిల్లాలో కొత్త జిల్లాగా ఏర్పడేనాటికి 9 జిల్లా పరిషత్ సభ్యులు ఉన్నారు.అవి జోమ్లో మొబుక్,రుమ్‌గాంగ్,కైయింగ్,పేయమ్, బోలెంగ్,రెబొ-పెర్గింగ్,సలీన్,కెబాంగ్.
విభాగాలు
జిల్లాలో 4 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి
అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు
ఈ జిల్లాలో 2 అరుణాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి:
ప్రస్తావనలు
వర్గం:అరుణాచల్ ప్రదేశ్ జిల్లాలు
లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫిల్మ్
లార్జ్ ఫార్మాట్  (ఆంగ్లం: Large Format) 4 X 5 ఇంచిల (102 X 127 mm) గానీ అంత కన్నా పెద్ద ఫిలింని ఉపయోగించే ఛాయాచిత్రకళ. లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫిలిం, మీడియం ఫార్మాట్ ఫిలిం కన్నా కొద్దిగా పెద్దగా, 135 ఫిల్మ్ కంటే బాగా పెద్దదిగా ఉంటుంది. 135 ఫిలింతో పోలిస్తే పదహారింతలు పెద్దది కావటం మూలాన లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫోటోగ్రఫీలో స్పష్టత కూడా పదహారింతలు ఎక్కువగనే ఉంటుంది.
మీడియం ఫార్మాట్, 135 ఫిల్మ్ ల వలె చుట్టలుగా కాకుండా, లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫిలిం షీట్ ఫిలిం గా లభ్యం అవుతుంది. మొదట గాజుతో తయారు చేయబడే ఫోటోగ్రఫిక్ ప్లేట్ లను లార్జ్ ఫార్మాట్ కెమెరాలలో వినియోగించేవారు.
డాగురోటైప్
1816 లో కళాకారులైన ఫ్రెంచి సోదరులు జోసెఫ్ నీప్సె, క్లైడ్ నీప్సె లు మొదట్ నెగిటివ్ ను, దాని పాజిటివ్ ను సాధించారు. 1826-27 లో వీటిని శాశ్వత పరచే ప్రక్రియలను కనుగొన్నారు. ఇదే పద్ధతిని అనుసరించి కొద్దిగా మెరుగులు దిద్ది వారి భాగస్వామి లూయిస్ డాగురే, డాగురోటైప్ ను కనుగొన్నాడు. 19 ఆగష్టు 1839 న ఫ్రాన్సు, ఫోటోగ్రఫీని ప్రపంచానికి తాము ఇచ్చే కానుకగా పరిచయం చేసింది. 50వ దశకానికి లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫోటోగ్రఫీ జన బాహుళ్యం లోకి వచ్చింది కొద్ది పాటి మార్పులతో ఇంగ్లాండుకు చెందిన హెన్రీ ఫాక్స్ టాల్బాట్ క్యాలోటైప్ ను,
కొలాయిడన్ ప్రక్రియ
1851 లో బ్రిటన్ కు చెందిన ఫ్రెడెరిక్ స్కాట్ ఆర్చర్, ఫ్రాన్సుకు చెందిన గుస్తావ్ లే గ్రే దాదాపు ఒకేసారిగా కొలాయిడన్ అనే వెట్ ప్లేట్ ప్రక్రియను కనుగొన్నారు. 1860 నాటికి కొలాయిడన్ ప్రక్రియ డాగురోటైప్ ల కు స్వస్తి పలికించింది.
1880 నాటికి డ్రై ప్లేట్ సాంకేతికత కూడా అభివృద్ధి చేయబడింది.
మీడియం ఫార్మాట్ రాక
లార్జ్ ఫార్మాట్లు అయిన డాగురోటైప్, కొలాయిడన్ ప్రక్రియలలో వాడబడే ప్లేట్లలో పగిలిపోయే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉండటం, కాపీ చేయటం కష్టతరంగా ఉండటంతో క్రొత్త దారులు వెదకవలసి వచ్చింది. ఫోటోగ్రఫీ నైపుణ్యం అవసరమయ్యే ఒక కళ/వైజ్ఙానిక శాస్త్రం గా మాత్రమే కాక, ఔత్సాహికులకు అభిరుచిగా మారటం, ఫోటోగ్రఫీ లో వచ్చిన ఈ పెనుమార్పును ఈస్ట్‌మన్‌ కొడాక్‌ అందిపుచ్చుకొంటూ మీడియం ఫార్మాట్ కెమెరాలు, వాటికి తగిన ఫిలిం ను తయారీ ప్రారంభం చేయటం తో లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫిలిం మరుగున పడింది.
ఫిలిం ఫార్మాట్
లార్జ్ ఫార్మాట్ ఫిలిం లో వివిధ పరిమాణాలు (ఇంచిలలో)
మూలాలు
వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ వర్గం:ఫిలిం వర్గం:అనలాగ్ ఫోటోగ్రఫీ
ఎడారి
right|thumb|200px|ఎడారిలో ఇసుక తిన్నెలు right|thumb|200px|[[అటకామా ఎడారి]] ఎడారి అనగా ఎటువంటి వృక్షసంపదా, నీరు లేకుండా కేవలం ఇసుకతో నిండి ఉన్న విశాలమైన భూభాగం. భూమిపై 1/3 వ వంతు వైశాల్యాన్ని ఎడారులే ఆక్రమించి ఉన్నాయి. కానీ ఎడారుల్లో అక్కడక్కడా కనిపించే ఒయాసిస్సులు మాత్రం సారవంతమై జనావాసాలకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఇక్కడ నీరు లభ్యమవడమే కాకుండా భూమి కూడా మంచి సారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. కేవలం ఇసుకతోనే కాకుండా మంచుతో నిండి ఉన్న మంచు ఎడారులు కూడా ఉన్నాయి.
అటకామా ఎడారి భూమిమీద అత్యంత తేమ రహిత ప్రదేశం. ఇసుక ఎడారుల్లో అన్నింటికన్నా పెద్దది ఆఫ్రికా ఖండంలోని సహారా ఎడారి. మృత్తికా క్రమక్షయానికి లోనైన ఎడారుల్లోని కొన్ని నిస్సారమైన భూముల్లో ఖనిజ లవణాలు కూడా లభ్యమవుతుంటాయి. దీర్ఘకాలికంగా అత్యధిక మైన పొడి వాతావరణం ఉండటం వలన ఇవి శిలాజాలను అలాగే నిల్వయుంచుకుంటాయి.
జీవజాలం
ఎడారులు జీవకోటి మనుగడకు అంతగా సహకరించవని పేరుంది. అయితే నిజానికి వీటిలో కూడా మనం చక్కటి జీవ వైవిధ్యాన్ని గమనించవచ్చు. ఇక్కడి జంతువులు పగటి సమయంలో తమ శరీర ఉష్ణోగ్రతను అదుపులో ఉంచుకోవడానికి కొన్ని ప్రత్యేకమైన స్థలాల్లో దాక్కుంటాయి. కంగారూ ర్యాట్స్, కొయోట్, జాక్ ర్యాబిట్, వివిధ రకాలైన బల్లులు ఇందులో ముఖ్యమైనవి.
మూలాలు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం వర్గం:ఎడారులు
తిరుమల తోమాల సేవ
తోమాల సేవ తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయంలో జరిగే పూజా కార్యక్రమం. శ్రీనివాసునికి జరిపే తిరుమంజన కార్యక్రమం, ప్రబంధ పారాయణం, పుష్పాలంకరణ, పూజాది కార్యక్రమాలు తోమాల సేవలో భాగము.
తోమాల - అనే పదం 'తొడుత్తమాలై' అనే తమిళ పదానికి సంక్షిప్త రూపం. అంటే 'పూవుల మాల' అని అర్ధం. మూలవిరాట్టునకు అలంకరించిన బంగారు కవచాలకు, భోగ శ్రీనివాసునకు అభిషేకం మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య జరుగుతుంది. తరువాత స్వామిని రకరకాల పూల దండలతో అలంకృతుని గావిస్తారు. అందుకే ఈ సేవకు తోమాల సేవ అని పేరు వచ్చింది.
కె. జె. ఏసుదాసు
కట్టస్సేరి జోసెఫ్ యేసుదాస్ (జ. జనవరి 10, 1940) భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారుడు, భారతీయ సినిమా నేపథ్య గాయకుడు. అతను భారతీయ శాస్త్రీయ, భక్తి, సినిమా పాటలు పాడాడు. అతను తన ఐదు దశాబ్దాల కళా జీవితంలో వివిధ భారతీయ భాషలైన మలయాళం, తమిళం, తెలుగు, హిందీ, కన్నడ, బెంగాలీ, ఒరియా భాషలతో పాటు అరబిక్, ఆంగ్లం, లాటిన్, రష్యన్ భాషలలో సుమారు 80వేల పాటలను పాడాడు. అతనిని గాన గంధర్వన్ గా కూడా పిలుస్తారు. అతను అత్యంత బహుముఖ, ఆల్ టైమ్ గ్రేటెస్ట్ ఇండియన్ సింగర్ గా పరిగణించబడ్డాడు. అతను భారతీయ భాషలలో పంజాబీ, అస్సామీ, కొంకణి, కాశ్మీరీ భాషలు తప్ప అన్ని భారతీయ భాషలలో కూడా పాటలు పాడాడు. అతను 1970, 1980 లలో అనేక మలయాళ చలనచిత్ర పాటలను కూడా కూర్చాడు. అతను ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకునిగా జాతీయ పురస్కారాలను ఎనిమిది సార్లు, దక్షిణాది పిలిం ఫేర్ పురస్కారాలను ఐదు సార్లు, ఉత్తమ నేపథ్య గాయకునిగా రాష్ట్ర పురస్కారాన్ని నలభై మూడు సార్లు అందుకున్నాడు. రాష్ట్ర పురస్కారాలను అందించే ప్రభుత్వాలలో కేరళ, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, పశ్చిమ బెంగల్ రాష్ట్రాలు కూడా ఉన్నాయి. అతను 1975లో పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని, 2002లో పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని, 2017లో భారత రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ను కూడా అందుకున్నాడు. అతను ఐదు దశాబ్దాలలో 80,000 పాటలు పాడినందుకు గాను 2011లో సి.ఎన్.ఎన్-ఐ.బి.ఎన్ అత్యుత్తమ సాధన పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. 2006లో చెన్నైలోని ఎ.వి.ఎం స్టుడియోలో ఒకే రోజు నాలుగు భారతీయ భాషలలో 16 సినిమా పాటలను పాడాడు. దాదాపు 14 భాషల్లో సినిమాలు, ప్రైవేటు ఆల్బంలు, భక్తిరస గీతాలు కలుపుకుని సుమారు లక్షకుపైగా పాటలు పాడిన సింగింగ్ లెజెండ్ ఆయన. శబరిమల ఆలయంలో స్వామివారికి రోజూ పవళింపు సేవ సమయంలో ఈ మహా గాయకుడు పాడిన జోలపాటనే వినిపిస్తారు. స్వామివారి పవళింపు సేవ వేళ పాడే ‘హరివరాసనం’ పాట ఎంతో గుర్తింపు పొందింది.
జీవితం
కే .జె. యేసుదాసు 1940 జనవరి 10న కేరళ లోని కొచ్చిలో ఓ క్యాథలిక్ కుటుంబానికి చెందిన అగస్టీన్ జోసెఫ్, ఎలిజిబెత్ జోసెఫ్ దంపతులకు జన్మించాడు. అతని తండ్రి మలయాళ శాస్త్రీయ సంగీత గాయకుడు, రంగస్థన నటుడు. అతనికి నటునిగా, భాగవతార్ గా ఆయనకు మంచి పేరుండేది. ఆయనకు మంచి ప్రతిభ ఉన్నా ఆర్థికంగా మాత్రం వెనుకబడి ఉండేవారు. యేసుదాసు తన ఐదుగురు పిల్లలలో పెద్దవాడు, అతని తరువాత ముగ్గురు తమ్ముళ్ళు, ఒక చెల్లెలు ఉన్నారు. తండ్రి ప్రభావంతో ఏసుదాసు కూడా చిన్నప్పటి నుంచి పాటలు పాడేవాడు. పదిహేడేళ్ళ వయసులో కర్ణాటక గాత్ర సంగీతంలో రాష్ట్రంలో మొదటి స్థానంలో నిలిచాడు. కొడుకులోని ప్రతిభను సానబెట్టడం కోసం తండ్రి అతన్ని తిరుపుణిత్తుర లోని ఆర్.ఎల్.వి. సంగీత కళాశాలలో చేర్చాడు. మొదట్లో ఒక క్రైస్తవుడు కర్ణాటక సంగీతం ఏమి నేర్చుకుంటాడని అతన్ని సహ విద్యార్థులు గేలి చేసేవారు. తర్వాత పట్టుదలగా చదివిన ఏసుదాసు ఆ కళాశాలలోనే ప్రథముడిగా నిలిచాడు. తరువాత అతను తిరువనంతపురంలోని స్వాతి తిరునాళ్ సంగీత కళాశాలలో ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులైన కె.ఆర్.కుమారస్వామి, సెమ్మంగుడు శ్రీనివాస అయ్యర్ ల వద్ద విద్యనభ్యసించాడు. కానీ ఆర్థిక పరిమితుల కారణంగా తన అధ్యయనాలను పూర్తి చేయలేకపోయాడు. అదే సమయంలో తండ్రి అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. తండ్రికి వైద్యం చేయించడం కోసం చిన్న చిన్న పనులు చేసేవాడు. కొద్ది కాలానికి ఆయన ఆసుపత్రిలోనే మరణించడంతో వీరి కుటుంబం మరింత కష్టాలపాలైంది.
కొంత కాలంపాటు అతను వేల్చూరి హరిహర సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ వద్ద సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. తరువాత చెంబాయ్ వైద్యనాథ భాగవతార్ వద్ద కూడా విద్యనభ్యసించాడు. అతను కొచ్చిన్ లోణి త్రిపురితురలో గల ఆర్.ఎల్.వి. సంగీత అకాడమీ వద్ద గానభూషణం కోర్సును పూర్తి చేసాడు. అతను శ్రీస్వాతితిరునాల్ మ్యూజిక్ అకాడమీలో కె.ఆర్.కుమారస్వామి అయ్యర్ వద్ద కూడా విద్యనభ్యసించాడు.
2011లో అతను నేపథ్యగాయకునిగా 50 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసాడు. దర్శకుడు సేతు ఇయాన్‌ దర్శకత్వంలో రూపొందుతున్న "పార్త విళి పార్తబడి" చిత్రంలో అతను రెండు భిన్నమైన స్వరాలతో పాట పాడాడు. అతను, తనయుడు విజయ్‌ యేసుదాసు, మనవరాలు అమేయా ముగ్గురూ కలిసి ఒక పాట పాడారు.
ప్రారంభ వృత్తి జీవితం:1960లలో
తల్లి, స్నేహితుల సలహా మేరకు సంగీతంలోనే ఆదాయం వెతుక్కోవడం కోసం చెన్నై వచ్చాడు. కాలినడకన తిరుగుతూ అవకాశాల కోసం ఎంతోమంది సంగీత దర్శకులను సంప్రదించాడు. ఆయన గొంతు సినిమా పాటలకు పనికిరాదని చాలామంది తిరస్కరించారు. కానీ ఆయన మాత్రం వేదికల మీద, కార్యక్రమాల్లో పాటలు పాడుతూ సినిమా అవకాశాల కోసం ప్రయత్నిస్తూ ఉండేవాడు. 1961 నవంబరు 14 న కేరళ చిత్ర దర్శకుడు ఎ. కె. ఆంథోనీ ఆయనకు మొట్టమొదటిగా అవకాశం ఇచ్చాడు. యేసుదాసు పాటలలో మొదటి ప్రసిద్ధ పాట "జాతి భేదం మత ద్వేషం" (సంగీతం:ఎం.బి.శ్రీసివాసన్) 1961 నవంబరు 14న రికార్డు కాబడింది. అయినప్పటికీ అతని మొదటి పాట "అటెన్షన్ పెన్నె అటెన్షన్"ను మలయాళ సినిమాలో పాడాడు. అతను తన సినిమా నేపథ్యగాయకునిగా మలయాళ చిత్రం "కాలపదుకై" (1962) తో ప్రారంభించి, తమిళ, తెలుగు, కన్నడ మొదలైన చిత్రాలలో పాడాడు.
తర్వాత అవకాశాలు ఆయన్ను వెతుక్కుంటూ వచ్చాయి. మలయాళంలోనే కాక తెలుగులో కూడా అవకాశాలు వచ్చాయి. దేవుడే ఇచ్చాడు వీధి ఒకటి (అంతులేని కథ), చుక్కల్లే తోచావే (నిరీక్షణ), సృష్టికర్త ఒక బ్రహ్మ (అమ్మ రాజీనామా), ఆకాశ దేశాన (మేఘసందేశం) లాంటి అనేక విజయవంతమైన పాటలు పాడాడు.
కథానాయకుడు మోహన్ బాబు ఆయన సినిమాల్లో ఏసుదాసు చేత కనీసం ఒక్క పాటైనా పాడించుకునే వాడు. ఏసుదాసు పాడిన అయ్యప్ప పాటలు కూడా ఎంతో పేరు గాంచాయి. అయ్యప్పు పవళింపు కోసం ఆయన పాడిన హరివరాసనం పాట శబరిమలలో ఇప్పటికీ వినిపిస్తారు. మొదట్లో హిందూ భజనలు పాడుతున్నాడని కేరళకు చెందిన ఓ చర్చి వారు అతన్ని వెలివేసినా మళ్ళీ తమలో చేర్చుకున్నారు. ఈయన నటుడిగా కూడా నాలుగు సినిమాల్లో కనిపించాడు.
అతనికి సోవియట్ యూనియన్ లోని వివిధ నగరాలలో సంగీత కచేరీలు చేయడానికి సోవియట్ యూనియన్ ప్రభుత్వం నుండి ఆహ్వానం అందింది. అతను రష్యన్ పాటను రేడియో కజఖస్థాన్లో పాడాడు.
1970లో అతను కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీకి అతి పిన్న వయస్కునిగా నామినేట్ చేయబడ్డాడు.
బాలీవుడ్: 1970 లు
దక్షిణ భారత సినిమాల్లో ఒక దశాబ్దం పాడిన తరువాత, 1970 ల ప్రారంభంలో యేసుదాస్‌కు బాలీవుడ్‌లో అవకాశం లభించింది. అతను పాడిన మొదటి హిందీ పాట "జై జవాన్ జై కిసాన్" (1971) చిత్రం కోసం, అయితే మొదటి విడుదలైన సినిమా "చోటీ సి బాత్", దీని ఫలితంగా అతను "జనేమాన్ జనేమాన్" వంటి పాటలకు ప్రాచుర్యం పొందాడు. అమితాబ్ బచ్చన్, అమోల్ పాలేకర్, జీతేంద్రతో సహా హిందీ సినిమాలోని పలువురు ప్రముఖ నటుల కోసం హిందీ పాటలు పాడాడు. రవీంద్ర జైన్, బప్పిలహరి, ఖయ్యాం, రాజ్‌కమల్, సలీల్ చౌదరితో సహా అనేకమంది సంగీత దర్శకుల కోసం మంచి హిందీ పాటలను పాడాడు.
యేసుదాస్ యొక్క అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన హిందీ పాటలు రవీంద్రజైన్ సంగీతంతో 1976 చిత్రం "చిచ్చోర్"లో ఉన్నాయి.
1999 నవంబరు 14 న, పారిస్లో జరిగిన "మ్యూజిక్ ఫర్ పీస్" కార్యక్రమంలో "సంగీతం, శాంతిలో అత్యుత్తమ విజయాలు" కోసం యునెస్కో గౌరవ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. కొత్త సహస్రాబ్ది ఉదయానికి గుర్తుగా నిర్వహించిన కచేరీలో హాజరైన వారిలో లియోనెల్ రిచీ, రే చార్లెస్, మోంట్సెరాట్ కాబల్లే, జుబిన్ మెహతా వంటి కళాకారులు ఉన్నారు.
2001 లో అతను సంస్కృత, లాటిన్, ఇంగ్లీష్ భాషలలో అహింసా ఆల్బమ్ కోసం పాటలను న్యూఏజ్, కర్ణాటక సంగీత శైలుల మిశ్రమంలో పాడాడు. మధ్యప్రాచ్యంలో తన సంగీత కచేరీలలో అతను కర్ణాటక శైలిలో అరబిక్ పాటలు పాడాడు. భారతీయ సంగీతాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ విదేశాలలో తన ప్రదర్శనల ద్వారా భారతదేశానికి సాంస్కృతిక రాయబారిగా తరచూ పనిచేస్తున్నాడు.
2009 లో యేసుదాస్ 'మ్యూజిక్ ఫర్ పీస్' అనే నినాదంతో తిరువనంతపురంలో ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్త సంగీత ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. 'శాంతి సంగీత యాత్ర' ప్రారంభించిన సందర్భంగా హేమంత్ కర్కరే భార్య కవిత కర్కరే, యేసుదాస్‌కు టార్చ్ అందజేశారు. సూర్య కృష్ణమూర్తి నిర్వహించిన 36 ఏళ్ల సూర్య సంగీత ఉత్సవంలో యేసుదాస్ 36 సార్లు ప్రదర్శన ఇచ్చాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
కుడి|thumb|216x216px|A statue of [[Chembai Vaidyanatha Bhagavatar sponsored by Yesudas at Chembai gramam (Kottayi village) in Palakkad; next to Bhagavatar's house.]] యేసుదాస్ పథనమిథిట్ట జిల్లాలోని మలపిళ్ళైకు చెందిన ఎం.కె.అబ్రహం చిన్న కుమార్తె అయిన ప్రభను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి వివాహం 1970 ఫిబ్రవరి 1న కొచ్చి లోని సంతా క్రూజ్ బసిల్లికా వద్ద జరిగింది. వారికి ముగ్గురు కుమారులు. వారు వినోద్, విజయ్, విశాల్. వారి రెండవ కుమారుడు విజయ్ యేసుదాస్ కూడా సంగీతకారుడు. అతను 2007, 2013 లలో కేరళ రాష్ట్ర ఫిలిం ఫేర్ పురస్కారాన్ని ఉత్తమ నేపథ్యగాయకునిగా పొందాడు. వీరు చెన్నై, కేరళలో స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. ఇతనికి అమెరికాలోని ఫ్లోరిడా, ఫ్లవర్ మౌండ్ లలోనూ ఎస్టేట్‌లు ఉన్నాయి. వ్యాపార లావాదేవీలకొరకు తరచూ అమెరికా సందర్శిస్తుంటాడు.
నారాయణ గురు ప్రతిపాదించిన  ఒకే మతం, ఒకే కులం, ఒకే దేవుడు అన్న సిద్ధాంతాన్ని ఆయన గాఢంగా విశ్వసిస్తాడు. ఆయన చిన్నప్పటి నుంచీ తోటి వారితో అలాగే మెలిగే వాడు. సంగీతకారులలో కూడా అతను తన స్వంత కథానాయకులను కలిగి ఉన్నాడు. మహ్మద్ రఫీ, చెంబై వైద్యనాథ భగవతార్, బాలమురళి కృష్ణ లను అతను ఎక్కువగా ఆరాధిస్తాడు. జ్ఞానం, సంగీతం, కళల దేవత అయిన సరస్వతి దేవి కీర్తనలను పాడటానికి యేసుదాస్ తన పుట్టినరోజున కర్ణాటకలోని కొల్లూరు మూకాంబికా ఆలయాన్ని సందర్శిస్తుంటాడు. 2000 లో అతని 60 వ పుట్టినరోజున సంగీత ఉత్సవం ప్రారంభమైంది. ప్రతి జనవరిలో కొల్లూరు మూకాంబికా ఆలయంలో తొమ్మిది రోజుల సంగీత ఉత్సవం ప్రారంభమవుతుంది. 2010 జనవరి 10 ఆదివారం, కొల్లూరు శ్రీ మూకాంబికా ఆలయంలో తన 70 వ పుట్టినరోజు (సప్తతి) ను 'సంగీతార్థన' (శాస్త్రీయ భక్తి పాటలు) తో పాటు, 70 మంది గాయకులతో పాటు మూకాంబికా దేవత ముందు జరుపుకున్నాడు. సంగీతార్థనలో త్యాగరాజు కవితలలో "పంచరత్న గాయన" ఉన్నాయి. విద్యారంభ కార్యక్రమంలో కూడా అతను పాల్గొన్నాడు. ఆల్ ఇండియా రేడియో ప్రత్యేక సంగీతార్థనను కేరళ అంతటా ప్రసారం చేసింది. "హరివరాసనం" అనే హిట్ సాంగ్ తో సహా అయ్యప్పకు అంకితం చేసిన అనేక పాటలు యేసుదాస్ పాడాడు. 2002 లో, మరాద్ ఊచకోత సమయంలో, ప్రముఖ కవి సుగతకుమారితో కలిసి ఈ స్థలాన్ని సందర్శించి, హింసకు వ్యతిరేకంగా తరగతులు నిర్వహించాడు. జి. దేవరాజన్ స్వరపరచిన భక్తి పాటల సంగీత శైలి "హరివరాసనం"ను యేసుదాస్ పాడాడు. ఈ పాటను శబరిమల వద్ద ఆలయాన్ని మూసివేయడానికి ముందు పాడుతారు. అనేకమంది ప్రఖ్యాత గాయకులు ఈ పాటను విభిన్న పద్ధతులలో పాడినప్పటికీ, శబరిమల ప్రతిరోజూ హరివారణానం కోసం యేసుదాస్ స్వరాన్ని అధికారికంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
సంగీత సంస్థ
1980 లో యేసుదాస్ త్రివేండ్రం వద్ద తరంగణి స్టూడియోను స్థాపించాడు. 1992 లో కార్యాలయం, స్టూడియోను తమిళనాడు రాజధాని చెన్నెకు తరలించాడు. ఈ సంస్థ 1998 లో యుఎస్‌లో విలీనం చేయబడింది. తరంగణీ స్టూడియో, తరంగణి రికార్డ్స్ కేరళలో రికార్డింగ్ కేంద్రంగా మారాయి. ఇది మొదటిసారిగా మలయాళ చలనచిత్ర పాటల ఆడియో స్టీరియోలో క్యాసెట్లను తెచ్చింది. చెన్నైలోని స్టూడియో 27 లో రికార్డ్ కంపెనీకి వాయిస్ మిక్సింగ్ స్టూడియో కూడా ఉంది. స్టూడియో ప్రపంచవ్యాప్తంగా యేసుదాసు చలనచిత్ర, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత కచేరీలను ప్రదర్శిస్తుంది.
జాతీయ పురస్కారాలు
ఏసుదాసు ఏడు జాతీయ పురస్కారాలు అందుకున్నాడు. ఇది ఇప్పటికీ ఓ రికార్డు.
బయటి లింకులు
వర్గం:గాయకులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతము వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు వర్గం:1940 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు వర్గం:డాక్టర్‌ పిన్నమనేని అండ్‌ శ్రీమతి సీతాదేవి ఫౌండేషన్‌ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
సిస్టర్ నివేదిత
సిస్టర్ నివేదిత (అక్టోబర్ 28, 1867 - అక్టోబర్ 13, 1911) వివేకానందుడి బోధనలకు ప్రభావితమై హిందూమతాన్ని స్వీకరించిన మొదటి విదేశీ (ఐర్లండ్) మహిళ.
జననం, విద్య
మహిళలకు సరైన విద్యావకాశాలు కల్పించి విద్యావంతులను చేసినపుడే దేశం అభివృద్ధి చెందుతుందని ఉద్ఘాటించిన సిస్టర్‌ నివేదిత మహిళావిద్యాభివృద్ధికోసం ఎంతో కృషి చేశారు. వివేకానందుడి బోధనలకు ప్రభావితమై హిందూ మతాన్ని స్వీకరించిన మొదటి విదేశీ మహిళగా ఆమె చరిత్రను సృష్టించారు. ఐర్లాండులో 1867 అక్టోబర్‌ 28న జన్మించిన మార్గరెట్‌ ఎలిజబెత్‌ నోబెల్‌ తల్లిదండ్రులు మేరి ఇస‌బెల్‌, శ్యాముల్‌ రిచ్‌ముడ్‌ నోబుల్‌. నిజమైన తోటి మనుషులను కరుణతో చూడటమే భగవంతునికి నిజమైన సేవ చేయడం అని చిన్నతనంలో తండ్రి చెప్పిన మాటలు ఆమెను ఎంతో ప్రభావితం చేశాయి. తండ్రి స్ఫూర్తిదాయకమైన మాటలతో ఒక పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయురాలిగా చేరారు. దాదాపు పదిసంవత్సరాలు (1884 నుంచి 1894 వరకు) ఇంగ్లాండులో ఆమె ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేశారు. 1895లో భారత మహిళా ఔన్నత్యంపై స్వామి వివేకానంద లండన్‌లో చేసిన ప్రసంగాలు మార్గరెట్‌ జీవితాన్ని మార్చాయి. భారతీయ స్త్రీ గొప్పదనం గురించి విన్న ఆమె వివేకానందను కలిసి 1898 జనవరి 28న భారత్‌ చేరింది. అలా ఆమె భారతదేశానికి వచ్చి నేటికి 123 సంవత్సరాలయింది. ఆమెకు వివేకానంద నివేదిత అని నామకరణం చేశారు. నివేదిత అంటే భగవంతునికి సమర్పణ చేయబడినది అని అర్థం. వివేకానంద బోధన గురించి, తనపై వాటి ప్రభావం గురించి తాను రాసిన 'ది మాస్టర్‌ యాజ్‌ ఐ సా హిమ్‌' పుస్తకంలో వివరించారు. ఇతరులపై దయా గుణంతో మెలిగే ఆమె, మంచి అభిరుచిగల కళాకారిణి. సంగీతంలోనూ, చిత్రకళలోనూ ఆమెకు ప్రవేశం ఉండేది.
భారతదేశంలో
ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసిన అనుభవం ఉన్న నివేదిత భారత్‌లోనూ విద్యాభివృద్ధికి ఎంతో కృషి చేసింది. ముఖ్యంగా బాలికల విద్యకోసం ఆమె 1898 నవంబరులో కలకత్తా లోని బాగ్‌బజారులో పాఠశాలను ప్రారంభించింది. కనీస విద్యలేని బాలికలకు విద్యను అందించడం లక్ష్యంగా ఆమె పనిచేశారు. ప్రాథమికవిద్య అందించడానికి విశేష కృషి చేశారు. అన్నికులాల మహిళలకు చదువు తప్పనిసరిగా రావాలని ఆమె ఆకాంక్షించారు. బెంగాల్‌ మహిళలతో, మేధావులతో పరిచయాలను ఏర్పాటుచేసుకుని బాలికల విద్యకోసం ఎంతో శ్రమించారు. విశ్వకవి రవీంద్రనాధ టాగూరు, జగదీశ్ చంద్ర బోస్‌ తదితర ప్రముఖులతో స్నేహసంబంధాలను కొనసాగించారు. 1899 సంవత్సరం మార్చిలో కలకత్తావాసులకు ప్లేగ్‌ వ్యాధి సోకినప్పుడు తన శిష్యులతో కలిసి వైద్యసేవలు అందించారు. భారత మహిళల ఔన్నత్యం గురించి, ఆచారవ్యవహారాల గురించి న్యూయార్క్ ‌, షికాగో మొదలైన నగరాల్లో ఆమె ప్రసంగించారు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలోనూ ఆమె చురుకైన పాత్రపోషించారు. భారతీయతను పూర్తిగా ఆకలింపు చేసుకున్న ఆమె మహిళావిద్య కోసం ఎంతగానో పాటుపడ్డారు.
చివరి రోజుల్లో
1906లో బెంగాల్‌కు వరదలు వచ్చినప్పుడు బాధిత ప్రజలకు ఆమె చేసిన సేవ, అందించిన మానసికథైర్యం ఎంతో విలువైనవి. విదేశీయురాలు అయినప్పటికీ భారతీ యతను పుణికిపుచ్చుకుని స్వామివివేకానందతో అనేక దేశాలు పర్యటించి ప్రసంగించిన ఆమె 1911 అక్టోబర్‌ 13న డార్జిలింగ్లో మరణించారు. ఆమె పేరుతో అనేక పాఠశాలలు, కళాశాలలు స్థాపించబడ్డాయి.
టీచర్‌గా పనిచేస్తూ తిరిగి మతపరమైన అంశాలలో మునిగిపోవాలనుకుంది. కాని క్రైస్తవ మతములో పరిచయం పెరుగుతున్నకొద్దీ ఆమెలో అసహనం పెరిగింది. అంతులేని ఆంక్షలు మతపరంగా విధించడం సహించలేకపోయింది. మనుషులకు మతం అవసరమే అయినా క్రైస్తవ మతం తనకు అవసరములేదనుకుంది. కొత్త మతం ఏదయినాకావాలి. వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యం హరించని, ఆలోచనలను అదుపుచేయని మతం కోసము వెదకడం మొదలు పెట్టింది. ఆ సమయంలో మార్గరెట్‌కి ఎవరో బుద్ధుని జీవితానికి సంబంధించిన పుస్తకం ఇచ్చారు. అది చదివిన మార్గరెట్ ఆసియాఖండదేశాలలోని మతాలగురించిన అవగాహన ఏర్పడింది.
అమెరికాలో సర్వమత సమావేశానికి హాజరై భారతదేశము వెళుతూ లండన్‌లో ఆగిన వివేకానందుడు ఇస్తున్న ప్రసంగాలకు మార్గరెట్ ఆకర్షితురాలై భారతదేశము చేరి రామకృష్ణ మిషన్‌లో చేరి సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తూ సిస్టర్ నివేదితగా వివేకానందుడిచేత పిలిపించుకుంది. ఆ వి్ధముగా భారతదేశములో తన జీవితం దశాబ్దము గడిచింది. కాని ఎందుకో తాను అట్టేకాలం బ్రతకనన్న భావన మొదలైనది ఆమెలో. ఆ రోజుల్లో వైద్యవిధానాలు, చికిత్సలు అంతగా అభివృద్ధి చెందని కారణముగా తన అనారోగ్యానికి కారణం తెలియ పర్చలేదు. నా జీవితం మరో రెండేళ్ళు మించి లేదేమో అంటూ 1908లో ఆమె ఒక స్నేహితురాలికి ఉత్తరం రాసింది. ఏ స్నేహితురాలకైతే ఉత్తతం రాసిందో ఆమె మరణానికి దగ్గరగా ఉందని, తనను చూడాలనుకుంటుందని తెలిసి ఆరోగ్యము అంత బాగులేదని తెలిసికూడా బోస్టన్‌ వెళ్ళింది. దురదుస్టవశాత్తూ ఆ స్నేహితురాలి కూతురు నివేదిత మీద ఫిర్యాదుచేసింది. తమ తల్లిని మభ్యపెట్టి ఆస్తిని భారతదేశము తీసుకువెళ్తుందని ఫిర్యాదు. అలాంటి అవమానము తనకు జరుగుతుందని భావించని సిస్టర్ నివేదిత స్నేహితురాలి మరణం తర్వాత ఏప్రిల్ 11, 1911 న తిరిగి భారతదేశము వచ్చింది. జీవితములో నిరాశచెందిన ఆమె మనశ్శాంతి కోసము శాంతిదేశమైన భారత్‌లోనే మనగలిగింది. దసరా సెలవులలో ఆమె మనసుకు విశ్రాంతి అవసరమని ప్రశాంతవాతావరణం కోసము మిత్రుని కుటుంబంతో కలిసి డార్జిలింగ్ వెళ్ళి రక్తవిరేచనాలు పట్టుకున్నందున వైద్యము ఇప్పించినా ఆమె శరీరము స్పందించలేదు. చివరిదశలో అనేకరకాల ఆధ్యాత్మిక వాక్యాలు సిస్టర్ నివేదిత తన పుస్తకాలలో రాసుకున్నారు. ఆరోగ్యము మరింత క్షీణించడంతో 13 అక్టోబర్ 1911 న 2.30 గంటలకు తెల్లవారు జామున భగవంతునిలో లీనమైనది.
యితర లింకులు
వర్గం:ఐరిష్ వనితలు వర్గం:1867 జననాలు వర్గం:1911 మరణాలు వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
హైమండాఫ్
క్రిస్టోఫర్ వాన్ ఫ్యూరర్ హైమండార్ఫ్ (Prof.Christoph von Fürer-Haimendorf) (1909-1995) లండన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన మానవశాస్త్ర ఆచార్యుడు. 1940లో కొమరం భీం అనే గోండు విప్లవకారుడు నిజాం నిరంకుశత్వంపై, దోపిడీ విధానాలపై తిరుగుబాటును లేవదీశాడు. సాయుధ బలగాలను పంపి, కొమరంభీంని, అదిలాబాదులోని "జోడేఘాట్" వద్ద కాల్చి చంపినా, గోండులలో చెలరేగిన అలజడిని, అశాంతిని అణచలేకపోయారు. ఈ అశాంతి కారణాలను విశ్లేషించి, తగు సూచనల నివ్వవలసిందిగా అప్పటి నిజాం ప్రభుత్వం, లండన్ విశ్వవిద్యాలయంలో మానవశాస్త్ర (Anthropology) విభాగాధ్యక్షుడైన హైమండాఫ్ ను కోరింది. పరిశీలన కోసం వచ్చిన మనిషి, గోండుల దైన్యాన్ని చూసి, కరిగిపోయి, ఆ సమస్యల పరిష్కారాన్ని అన్వేషిస్తూ, మార్లవాయి గ్రామంలో ఏళ్ళతరబడి ఉండిపోయాడు. ఆయన పుణ్యమా అని, గోండులకు భూమిపై హక్కు, పట్టాలూ లభించాయి. వారి అభివృద్ధికై ప్రప్రథమంగా చట్టాలు చేయబడ్డాయి. ఈ ప్రాంతాలలో వడ్డీ వ్యాపారం క్రమబద్ధం అయింది. వారికి సేవ చేయడమే కాక, వారి ఆచారవ్యవహారాల గురించీ, సమస్యల గురించీ రెండు పుస్తకాలను వ్రాశాడు హైమండాఫ్. గోండుల గురించి పుస్తక పరిజ్ఞానం సంపాదించాలంటే, యీ రోజు వరకు, యీ పుస్తకాలు తప్ప వేరే లేవు. ఆయన సతీమణి ఎలిజిబెత్ బర్నార్డో (బెట్టీ), లండన్ లో పుట్టిపెరిగినా, తన భర్తతో పాటు 1940 నుండి ఏళ్ళ తరబడి ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో గుర్రం మీద, కాలినడకన తిరుగుతూ, హైమండాఫ్ కు పరిశోధనలో తోడ్పడటమే కాకుండా, ఆదివాసుల సమస్యలను మాతృదృష్టితో అవగాహన చేసుకొని, ఆ సమస్యల పరిష్కారానికి పై అధికారులకు వ్రాసి, సేవ చేసిన వనిత. ఆమె 1987లో హైదరాబాదులో చనిపోయినప్పుడు, హైమండాఫ్ "నాకూ, ఆవిడకూ అర్థవంతమైన జీవితం గడిచింది గోండుల మధ్యనే. మేము కలిసి నివసించిన మార్లవాయి గ్రామంలో గోండుల ఆచారాల ప్రకారం అంత్యక్రియలు జరగాలి" అన్నాడట.
గోండులలో మెస్రం వంశీయుల ఆరాధ్యదైవం నాగోబ దేవత. నాగోబా దేవాలయం ఆదిలాబాద్‌కు 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఇంద్రవెల్లి మండలం ముత్నూర్‌ దగ్గర కెస్లాపూర్‌ గ్రామంలో ఉంది. ప్రతి యేటా యీ నాగోబా జాతర జరుగుతుంది. కొండలు, కోనలు దాటి వచ్చే గిరిజనుల సమస్యలను తెలుసుకొని పరిష్కరించేందుకు జాతరలో "దర్బార్‌" ఏర్పాటు చేయాలని ప్రొఫెసర్ హైమండాఫ్ అనుకొని, మొదట
1946 లో దర్బార్‌ను నిర్వహించాడు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత జిల్లా కలెక్టర్‌ ఆధ్వర్యంలో కొనసాగిస్తున్నారు. జాతర చివరి రోజున జరిగే ఈ దర్బార్‌కు గిరిజన పెద్దలు, తెగల నాయకులు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు హాజరవుతూ ఉంటారు. ప్రొఫెసర్ హైమండాఫ్ మొత్తం మూడు పుస్తకాలను వ్రాశాడు.
అవి:
1. ది గోండ్స్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్: ట్రెడిషన్ అండ్ ఛేంజ్ ఇన్ యాన్ ఇండియన్ ట్రైబ్ (1979;ఢిల్లీ, లండన్)
2. ఎ హిమాలయన్ ట్రైబ్ ఫ్రమ్ క్యాటిల్ టు క్యాష్ (1980;ఢిల్లీ, బెర్కెలీ)
బయటి లింకులు
వర్గం:1909 జననాలు వర్గం:1995 మరణాలు వర్గం:తెలుగునాట విదేశీయులు
వల్లూరి
వల్లూరి అను ఇంటి పేరు మండపేట వద్ద ఉన్న వల్లూరు నుండి వచ్చినవారికి ఉన్నది.
వల్లూరి అనే ఇంటి పేరు చాల జిల్లాలలో వివిధ సామాజిక వర్గాల వారికి ఉంది. మా పూర్వీకులు గుంటూరు జిల్లా మందడం గ్రామ వాస్తవ్యులు.
కృష్ణాజిల్లా మచిలీపట్నం కోనేరు సెంటరు వద్ద వల్లూరి రాజావారి బంగ్లావుంది.
ప్రముఖులు
వర్గం:ఇంటిపేర్లు
తెలంగాణలోని పట్టణ స్థానిక సంస్థల జాబితా
thumb|హైదరాబాదు మహా నగరపాలక సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం thumb|ఖమ్మం పట్టణం ఈ వ్యాసం భారతదేశంలోని తెలంగాణలోని నగరపాలకసంస్థలను, పురపాలక సంఘాలను, నగర పంచాయతీలను వివరించే అన్ని పట్టణ స్థానిక సంస్థలను గురించి తెలుపుతుంది. ఇందులోని వివరాలు భారతప్రభుత్వ హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో రిజిస్ట్రార్ జనరల్ సెన్సస్ కమిషనర్ కార్యాలయం నిర్వహించిన 2011 సెన్సస్ ఆఫ్ ఇండియా గణాంక డేటా ప్రకారం ఆధారపడి ఉన్నాయి.తెలంగాణ రాష్ట్రంలో 2019 నవంబరు నాటికి పట్టణ స్థానిక సంస్థలు మొత్తం 142 ఉన్నాయి.అందులో 13 నగరపాలక సంస్థలు 13, పురపాలక సంఘాలు128, సికింద్రాబాద్ కంటోన్మెంట్ బోర్డు ఒకటి. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో కొత్త చట్టం ప్రకారం నగర పంచాయితీలు లేవు.
నగరపాలక సంస్థలు
thumb|నిజామాబాద్ నగరపాలక సంస్థ
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు వర్గం:తెలంగాణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు వర్గం:జాబితాలు వర్గం:తెలంగాణ
మొలాయ గోస్వామి
మొలాయ గోస్వామి, అస్సామీ సినిమా నటి. 1992లో 39వ భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఫిరింగోటి సినిమాకు ఉత్తమ నటిగా జాతీయ అవార్డును అందుకుంది.
వ్యక్తిగత జీవితం
మొలాయ గోస్వామి అస్సాంలోని డిబ్రూగర్ లోని రాజ్‌ఖోవా కుటుంబంలో జన్మించింది. తండ్రి కైలాష్ రాజ్‌ఖోవా ఇంజనీర్ గా పనిచేశాడు. నాగావ్‌లో పాఠశాలలో చదువుకున్న మొలాయ, మెట్రిక్యులేషన్ తర్వాత గౌహతికి వచ్చి, హ్యాండిక్ గర్ల్స్ కాలేజీ నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ ను, గౌహతి యూనివర్సిటీ నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ ను పూర్తి చేసింది. కళాశాల రోజుల్లోనే అస్సాం మొదటి మహిళల హాకీ జట్టుకు ఎంపికైంది. తరువాత ఉపధ్యాయ వృత్తిని చేపట్టి, సోనారి కాలేజీలో పనిచేసింది. 1983లో జాగిరోడ్ కాలేజీలో చేరింది.
మొలాయ 1981లో ఇంజనీర్ ప్రదీప్ గోస్వామిని వివాహం చేసుకుంది. వీరికి నిమిషా గోస్వామి, నిషితా గోస్వామి అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. నిషితా గోస్వామి కూడా నటిగా పలు సినిమాలలో నటించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు వర్గం:అస్సాం వ్యక్తులు
గురజాల మండలం
గురజాల మండలం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పల్నాడు జిల్లాలోని మండలం.
మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 62,240 -అందులో పురుషులు 31,350  స్త్రీలు  30,890 మంది ఉన్నారు. మొత్తం అక్షరాస్యత శాతం 51.98. పురుషుల అక్షరాస్యత శాతం64.40, స్త్రీల అక్షరాస్యత శాతం 39.35
మాధవీ ముద్గల్
మాధవీ ముద్గల్ భారతీయ క్లాసికల్ నృత్యకారిణి. ఆమె ఒడిస్సీ నాట్యంలో సుప్రసిద్దురాలు. ఆమెకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో "సంస్కృతి అవార్డు", పద్మశ్రీ పురస్కారం, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వంచే గ్రాండే మెడైలే డి ల విల్లీ అవార్డు వంటివి లభించాయి. ఆమెకు 2004 లో నృత్య చూడామణి అవార్డు కూడా లభించింది.
ప్రారంభ జీవితం, శిక్షణ
ఆమె గాంధర్వ మహావిద్యాలయ స్థాపకుడైన వినయ్ చంద్ర ముద్గల్యకు జన్మించింది. న్యూఢిల్లీలో గల గాంధర్వ మహావిద్యాలయం హిందూస్థానీ సంగీతం, క్లాసికల్ సంగీతం లకు శిక్షణనిచ్చె ప్రముఖ సంగీత పాఠశాల. ఆమె సంగీతం, కళలపై ఆసక్తితో ప్రముఖ గురువు శ్రీ హరికృష్ణ బెహరా వద్ద శిక్షణ పొందారు. కళల పట్ల ఆమె విశేష నైపుణ్యాలను పొమారు. ఆమె తన 4 వ యేట మొదటి సారి బహిరంగ ప్రదర్శన నిచ్చారు. ప్రారంభంలో ఆమె భరతనాట్యం, కథక్ లను నృచుకున్నది. కానీ చివరికి ఆమె ఒడిస్సీ నాట్యాన్ని ఎన్నుకొని ఆ నాట్యంలో విశేష ప్రతిభ కనబరిచింది. ఆమె ఒడిస్సీ నాత్యాన్ని ప్రముఖ నాట్యకారులు అయిన కెలూచరణ్ మోహపాత్రా వద్ధ శిక్షణ పొందారు.
ఆమె అగ్రికల్చర్ లో డిప్లొమా పొందారు, వివిధ మ్యాగజైన్లకు, పుస్తకాలకు తన రచనలనందిస్తున్నారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె సోదరుడు మధుప్ ముద్గల్ కూడా పద్మశ్రీ పురస్కార విజేత. ఆయన ఖయాల్, భజన్ రంగంలో సుపరిచితుడు. ఆయన సంగీత స్వరకర్త, గాంధర్వ మహావిద్యాలయానికి ప్రిన్సిపాల్ గా కూడా ఉన్నారు. ఈ పాఠశాల 1995 నుండి సంగీతం, నాట్యం పై శిక్షణను అందిస్తున్నది. ఆమె మేనకోడలు అరుషి న్యూఢిల్లీ లోని కార్మెల్ కాన్వెంట్ స్కూల్ లో పూర్వ విద్యార్థి. ఆమె మాధవి ముద్గర్ వద్ద గాంధర్వ మహావిద్యాలయంలో శిక్షణ పొందారు 2003 లో సోలో ఒడిస్సీ నాట్యకారిణిగా కచేరీలనిస్తున్నారు. 2008లో ఆమె అంతర్జాతీయ నాట్య వేడుకలలో పాల్గొన్న ఏకైక భారతీయ నాట్యకారిణి. ఆమె రెండవ సోదరుడు ముకుల్ ముద్గల్ పంజాబ్, హర్యానా కోర్టుకు మాజి ప్రధాన న్యాయమూర్తి.
బయటి లింకులు
వర్గం:1951 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు వర్గం:University of Delhi alumni వర్గం:ఒడిస్సీ నాట్యకళ వర్గం:Indian female classical dancers వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
కొక్కెము
రకాలు
కొక్కెములలో పనిని బట్టి చాలా రకాలున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:గృహోపకరణాలు
పెళ్ళి పందిరి (1966 సినిమా)
పెళ్ళిపందిరి 1966, ఏప్రిల్ 8న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
ఇందులో అశోకన్, నగేష్,చంద్రకాంత నటులుగా ఉన్నారు.ఈ చిత్ర దర్శకుడు శాండో ఎం.ఎం.ఎ.చిన్నప్ప దేవర్.
మూలాలు
వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించిన సినిమాలు
నెలపర్తిపాడు
మూలాలు
వర్గం:రామచంద్రపురం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
చింతకుంట విజయరమణారావు
చింతకుంట విజయరమణారావు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009లో పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం శాసనసభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
రాజకీయ జీవితం
చింతకుంట విజయరమణారావు తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. అతను తెలుగుదేశం పార్టీ జూలపల్లి మండల పరిషత్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేసి,1995లో జరిగిన  స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో టీడీపీ తరపున జూలపల్లి జడ్పీటీసీ సభ్యుడుగా గెలిచాడు. విజయరమణారావు 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి గీట్ల ముకుందారెడ్డి పై పై 23482వేల ఓట్ల మెజార్టీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.
చింతకుంట విజయరమణారావు తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 2014లో తెలంగాణ శాసనసభకు జరిగిన ఎన్నికల్లో టీడీపీ తరపున పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. అతను 2010 నుండి 2016 వరకు కరీంనగర్ తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడిగా, 2016 నుండి 2017 వరకు పెద్దపల్లి జిల్లా తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేసి, 2017లో టీడీపీ పార్టీని వీడి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 2018లో కాంగ్రెస్ తరపున పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయి ప్రస్తుతం పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం కాంగ్రెస్ పార్టీ ఇంచార్జ్ గా పనిచేస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
చెన్నుపాటి జగదీశ్
యాదృచ్ఛిక పేజీ
చెన్నుపాటి జగదీశ్ కాన్‌బెర్రాలోని ఆస్ట్రేలియా నేషనల్ వర్సిటీ (ఏఎన్‌యూ)లో ఫిజిక్స్‌  ప్రొఫెసర్ .అదే వర్సిటీలో సెమీ కండక్టర్‌ ఆప్టో ఎలక్ర్టానిక్స్‌, నానో టెక్నాలజీ విభాగాలకు అధిపతిగా, ఆసే్ట్రలియన్‌ నేషనల్‌ ఫాబ్రికేషన్‌ ఫెసిలిటీకి డైరెక్టర్‌గానూ ఆయన కొనసాగుతున్నారు. ఆయనకు ఆస్ట్రేలియన్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ నుండి ఫేడరేషన్ ఫెలోషిప్ (2004–2009), లేరేట్ ఫెలోషిప్ (2009–2014) లు లభించాయి. ఆయన ఆస్ట్రేలియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ లో భౌతిక శాస్త్ర విభాగానికి ఉపాధ్యకులుగానూ, సెక్రటరీ గానూ తన సేవలందించారు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన కృష్ణా జిల్లా లోని మారుమూల గ్రామం వల్లూరు పాలెం లో జన్మించారు. ప్రొఫెసర్ చెన్నుపాటి జగదీశ్ నాగార్జున వర్సిటీలో గ్రాడ్యుయేషన్, 1977లో ఆంధ్రా వర్సిటీలో ఎమ్మెస్సీ (టెక్నాలజీ) పూర్తి చేశారు. 1977లో నాగార్జున యూనివర్సిటీ నుంచి బీఎస్సీ పూర్తిచేశారు. 1986లో ఢిల్లీ వర్సిటీలో పీహెచ్‌డీ పూర్తిచేసి, కొన్నాళ్లు కెనడాలో అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. అనంతరం 1990లో ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్లి, ఆప్ట్రోఎలక్ట్రానిక్స్‌, నానో టెక్నాలజీ రంగాల్లో పరిశోధన సంస్థను స్థాపించారు
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన తన భార్య విద్యతో కలసి చెన్నుపాటి, విద్య జగదీశ్ ఎండోమెంట్ టు సపోర్ట్ స్టూడెంట్స్ అండ్ రీసెర్చర్స్ ఫ్రమ్‌ డెవలపింగ్ కంట్రీస్ ను ప్రారంభించారు. ఈ సంస్థ ద్వారా ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్శిటీ రీసెర్చ్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ సందర్శించే విద్యార్థులు, పరిశోధకులకు చేయూత అందిస్తారు.
‘ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా’ అవార్డు
ఆస్ట్రేలియా జాతీయ దినోత్సవం సందర్భంగా మొత్తం 600 మంది సమాజ సేవకులకు పురస్కారాలు దక్కగా అందులో మన వాళ్లు ముగ్గురు ఉండటం విశేషం. అందులో ఆయనకు ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం 2016కు గాను ఆ దేశ అత్యున్నత పౌరపురస్కారాలకు ఎంపిక చేసింది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
దాచేపల్లి మండలం
దాచేపల్లి మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్, పల్నాడు జిల్లాలోని మండలం.
మీడియం ఫార్మాట్ ఫిల్మ్
మీడియం ఫార్మాట్  (ఆంగ్లం: Medium format) 135 ఫిల్మ్ కంటే కొద్దిగా పెద్దదిగా ఉండే ఫిలిం (కానీ లార్జ్ ఫార్మాట్ కంటే చిన్నదిగ ఉండే ఫిలిం) ను ఉపయోగించే ఒక రకమైన ఛాయాచిత్రకళ.
117 ఫిలిం
అంతకు మునుపు ఫోటోగ్రఫీ ఒక కళగా, శాస్త్రంగా పరిగణించబడి కేవలం నిపుణులకు మాత్రమే సాధ్యపడేది. ఫోటోగ్రఫీకి కావలసిన పరికరాలు పెద్దవిగా ఉండటం, దాని వలన వాటి ధర కూడా ఎక్కువగా ఉండటం, ఫోటోగ్రఫీలో ఔత్సుకుత పెరగటం, సాధారణ ప్రజానీకం కూడా ఫోటోగ్రఫీని అభిరుచిగా అలవరచుకోవటం గమనించిన కొడాక్ ఫోటోగ్రఫీని జనబాహుళ్యంలోకి తీసుకెళ్ళే ప్రయత్నంలో 1901 లో కొడాక్ బ్రౌనీని తయారు చేసింది. రెండుంపాఫు (2.25) ఇంచిల పొడవు, అంతే వెడల్పు గల ఫోటోలను 117 ఫిలిం పై నమోదయ్యే ఈ కెమెరా మీడియం ఫార్మాట్ ఫిలింకు బీజాలు వేసింది. తర్వాతి కాలంలో 117 ఫిలిం వాడే కెమెరాల తయారీ ఆగిపోవటం, మీడియం ఫార్మాట్ లో 120, 620, 220 ఫిల్ంలు రావటంతో కొడాక్ 117 ఫిలిం తయారీని ఆపివేసింది.
1970లో 135 ఫిల్మ్ రాకతో మీడియం ఫార్మాట్ లు కనుమరుగయ్యాయి.
మీడియం ఫార్మాట్ ఫిలిం లో రకాలు
మీడియం ఫార్మాట్ ఫిలింలు మూడు రకాలు. అవి:
120
కొడాక్ సంస్థవారు, తమచే రూపొందించిన బ్రౌనీ నెం. 2 అనబడే కెమెరా కోసం 1901 లో తయారు చేసిన ఫిలిం. 135 ఫిల్మ్ వచ్చే వరకూ ఔత్సాహిక ఛాయాచిత్రకళలో (Amateur Photography) 120 ఫిల్ం మాత్రమే వినియోగించబడేది. ఈ ఫిలిం పై 12 నుండి 16 షాట్లు వస్తాయి.
620
1931 లో కొడాక్ 620 ఫిలింను విడుదల చేసింది. 620 ఫిలిం యొక్క ఊచ సన్నగా లోహంతో చేయబడి ఉండేది. 1995 లో ఈ ఫార్మాట్ లో ఫిలిం తయారీని కొడాక్ ఆపివేసింది.
220
1965లో 120 ఫిలిం పొడవును (, ఫ్రేం లను) రెట్టింపు చేస్తూ 220 ఫిలిం విడుదల చేయబడింది. అయితే 120 ఫిలిం వలె దీనికి బ్యాకింగ్ కాగితం ఉండదు. బ్యాకింగ్ కాగితం లేకపోవటం వలన, తగ్గిన మందం వలన ఎక్కువ ఫిలిం చుట్టేందుకు వీలవుతుంది. పాత 120 ఫిలిం కెమెరాలలో దీనిని వాడలేము (వెనుక అంకెలు ఉండవు కాబట్టి).
పరిమాణం
మీడియం ఫార్మాట్ ఫిలిం పై ఈ క్రింది పరిమాణాలతో ఫోటోలు తీయవచ్చును
మూలాలు
వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ వర్గం:అనలాగ్ ఫోటోగ్రఫీ
రెంటచింతల మండలం
రెంటచింతల మండలం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, పల్నాడు జిల్లాకు చెందిన మండలం. రెంటచింతల గ్రామం ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఈ మండలం జిల్లాలోని పల్నాడు ప్రాంతంలో ఉంది. మండలానికి ఉత్తరాన కృష్ణానది ప్రవహిస్తూ ఉంది.
సమీప మండలాలు
తూర్పున గురజాల మండలం, పశ్చిమ, దక్షిణాల్లో మాచర్ల మండలం, దక్షిణాన దుర్గి మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
వాతవరణ నమోదు కేంద్రం
రెంటచింతల గ్రామం రాష్ట్రంలోనే అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత కేంద్రంగా నమోదుఅవుతుంది. ఈ కేంద్రాన్ని తొలుత ఇక్కడ, 1936, ఫిబ్రవరి-21న ఏర్పాటుచేసారు. స్థానిక సెయింట్ జోసెఫ్స్ ఉన్నత పాఠశాలలో, పాఠశాలవారు విరళణంగా ఇచ్చిన స్థలంలో, నూతనంగా ఆరు లక్షల రూపాయల వ్యయంతో ఈ కేంద్రం నిర్మాణానికి, 2016, జనవరి-7వ తేదీనాడు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. ఈ కేంద్రాన్ని, 2016, జనవరి-14వ తేదీనాడు ప్రారంభించారు. ఈ కేంద్రంలో, శాటలైట్ ద్వారా గంటగంటకూ, ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం నమోదవుతవి. ఈ కేంద్రంద్వారా వివరాలను ప్రతి ఒక్కరూ ఇంటర్ నెట్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. అన్నదాతలు ఈ వాతావరణ కేంద్రంలో పేర్లు రిజిస్టరు చేసుకుంటే, ప్రతి మంగళవారం, శుక్రవారం, వారి చరవాణి (సెల్ ఫోన్) లో వాతావరణ వివరాలు పంపించెదరు. ఈ కేంద్రంలో నమోదయిన వివరాల ప్రకారం, 1964, సెప్టెంబరు-29న రెంటచింతలలో అత్యధికంగా, 227 మి.మీ.వర్షపాతం నమోదయినది.
రెంటచింతల ప్రాంతానికి చెందిన నరిశెట్టి లిపిక, తల్లిదండ్రులతోపాటు అమెరికాలో ఉంటూ అక్కడే చదువుకొంటున్నది. ఆమె ఇటీవల అమెరికాలో నిర్వహించిన స్పెల్లింగుల పోటీలలో విశేషప్రతిభ చూపినది. 2015, జూన్-17న గుంటూరు వచ్చిన ఆమెను కలెక్టర్ శ్రీ కాంతీలాల్ దండే ప్రశంసించారు.
రెంటచింతలలో గాంధీజీ
పూజ్య బాపూజీ పాదస్పర్శతో పులకించిన పల్నాట ఏకైక పల్లె, రెంటచింతల. గాంధీజీ ఈ గ్రామములో 1929, ఏప్రిల్-21న పర్యటించారు. విదేశీవస్త్ర బహిష్కరణ చేయాలని స్థానికులను కోరితే, వేలాదిమంది వస్త్రాలను నడివీధిలో వేసి, పెట్రోలుపోసి తగులబెట్టినారు. వై.ఆర్.ఎస్.ఉన్నత పాఠశాల ప్రాంగణంలో, తాటాకు పందిరివేసినారు. ఖద్దరు ఉద్యమంలో భాగంగా, జాతిపిత సుమారు 500 రాట్నాలతో రోజంతా నూలు నేసినన అరుదైన సన్నివేశం, రెంటచింతల గ్రామస్థులకు ఒక తీపి గురుతుగా నిలిచిపోయింది.
మండల గణాంకాలు
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా పెరుగుదల 6.87% గా ఉంది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 9.47%.
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:సముదాయం నిర్ణయం మేరకు నిర్జన గ్రామాలు పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
గుజ్జుల రామకృష్ణారెడ్డి
రాజకీయ జీవితం
గుజ్జుల రామకృష్ణారెడ్డి భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి ఆరుసార్లు పార్టీకి రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఆయన 1999లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ మిత్ర పక్షాల అభ్యర్థిగా బీజేపీ తరపున పోటీ చేసి తన సమీప కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి గీట్ల ముకుందారెడ్డి పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.
గుజ్జుల రామకృష్ణారెడ్డి 2004, 2009లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన తెలంగాణ  ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 2014లో జరిగిన తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ తరపున రామగుండం నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి ఓడిపోయి, ఐదోసారి 2018లో పెద్దపల్లి నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999) వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
పొక్కలి బియ్యం
పొక్కలి (ఆంగ్లం: Pokkali; (మళయాలం: പൊക്കാളി) ఒక ప్రత్యేక రకమైన బియ్యం. దీనిని ఒక విశిష్టమైన ఉప్పునీటిలో కూడా పెరిగే లక్షణం కలగి. దీనిని సేంద్రీయ పద్ధతిలో కేరళలోని నీరు నిలువవుండే అలపుఝ, త్రిసూర్, ఎర్నాకులం జిల్లాలలో పండిస్తారు.. ఈ రకమైన పొక్కలి బియ్యానికి 2008 సంవత్సరంలో చెన్నైలోని భౌగోళిక గుర్తింపుల రిజిస్ట్రీ నుండి భౌగోళిక గుర్తింపు (GI tag) లభించింది.
క్షారమైన నేలల్లో పేరిగే దీని గుణం అతి విశిష్టమైనది. ఈ వరివంగడాన్ని జూన్ నుండి నవంబరు మధ్యకాలంలో నీటియందు లవణపు శాతం తక్కువగా యున్న కాలంలో పెంచుతారు. అవే వరిమడుల్లో లవణ పరిమాణం అధికంగా ఉండే నవంబరు నుండి ఏప్రిల్ మధ్యన రొయ్యల పెంపకం చేపడతారు. సముద్రంనుండి ఈ పొలాల్లోకి ఈదుకొని చేరే రొయ్యపిల్లలు వరిపంట కోసిన మిగులు వ్యర్ధాలమీద జీవిస్తాయి. గేట్లు ద్వారా ఈ పొలాల్లోని నీటిని అదుపుచేస్తారు. ఈ వరిపంటకు వేరుగా ఎరువులు గాని లేదా కీటకనాశని మందులుగాని ఉపయోగించరు. రొయ్యల విసర్జితాలే ఈ పంటకు బలాన్ని అందిస్తాయి.
సముద్రపు పోటుతో పాటు వచ్చే భూసారం పైరులకు అవసరమైన శక్తిని అందిస్తుంది. నాటిన నారు నీరునిలబడియున్న మడుల్లో సుమారు రెండు మీటర్లు ఎత్తు పెరుగుతాయి. పక్వానికి వచ్చిన వరికంకులు నిలువుగా నిలబడి కొమ్మలు వంగిపోతాయి. అక్టోబరు నెలలో పంటను కోస్తారు. మామూలు వరి మాదిరిగా కాకుండా కంకుల్ని మాత్రమే కోసి మిగిలినభాగాన్ని నీటిలో వదిలేస్తారు. వీటిమీదనే రొయ్యలు జీవిస్తాయి.
ఈ విధంగా సేంద్రీయ పద్ధతిలో పెంచబడిన పొక్కలి బియ్యం ఒక వినూత్నమైన రుచిని, అధిక ప్రోటీన్లను కలిగివుంటాయి. పండించే రైతులు ఈ బియ్యంలో కొన్ని వ్యాధుల్ని నయంచేసే లక్షణాలున్నట్లు పేర్కొంటారు. చిరకాలం నుండి సముద్రంలో రోజంతా వేటకు వెల్లే జాలర్ల కావలసిన బలాన్నిచ్చేవి. అరిజోనా విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రజ్నులు ఈ పొక్కలి బియ్యపు డి.ఎన్.ఏ.ను విశ్లేషించారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:కేరళ భౌగోళిక గుర్తింపులు వర్గం:కేరళ
చిరుమర్తి లింగయ్య
చిరుమర్తి లింగయ్య, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున నకిరేకల్ శాసనసభ నియోజకవర్గ శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
జననం, విద్య
లింగయ్య 1973, ఏప్రిల్ 20న నర్సింహ - మారమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నార్కెట్‌పల్లి మండలం లోని బ్రాహ్మణ వల్లెంల గ్రామంలో జన్మించాడు. 1990లో స్వగ్రామంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలో పదవ తరగతి వరకు చదివాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
లింగయ్యకు పార్వతమ్మతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.
రాజకీయ జీవితం
2009లో నకిరేకల్ ఎస్‌సి నియోజకవర్గంలో కాంగ్రెసు పార్టీ టిక్కెట్టుపై పోటిచేసి సిపియం అభ్యర్థి మామిడి సర్వయ్యపై గెలుపొందాడు. 2011లో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధన లక్ష్యంగా, కోమటిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి తో పాటు శాసన సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేసాడు. 2014 ఎన్నికల్లో ఇదే నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి తెరాస అభ్యర్థి వేముల వీరేశం చేతిలో ఓడిపోయాడు.
2018 లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ టికెట్ పై పోటీచేసి సమీప తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అభ్యర్థి వేముల వీరేశం పై 8259 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. ఈ ఎన్నికల్లో చిరుమర్తికి టిక్కెట్ ఇప్పించేందుకు కోమటిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి, రాజగోపాలరెడ్డి, కాంగ్రెసు పార్టీ అధిష్టానంతో పోరాడాల్సి వచ్చింది. లింగయ్యకు టిక్కెట్ ఇవ్వకపోతే తామూ పోటీ చేయమని పట్టుపట్టి మరీ ఆయనకు టిక్కెట్టు ఇప్పించారు. అయితే ఎన్నికల తర్వాత కొద్ది రోజులకే లింగయ్య కాంగ్రెసు పార్టీని వదిలి, తెరాసలో చేరాడు.
ఇతర వివరాలు
చైనా, మలేషియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ దేశాలు సందర్శించాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:1973 జననాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:నల్గొండ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
జైని మల్లయ్య గుప్తా
జైని మల్లయ్య గుప్తా, నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన సాయుధ పోరాటయోధుడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
బకర్ అలీ మిర్జా
బకర్ అలీ మిర్జా, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకుడు. 3వ, 4వ లోక్‌సభ సభ్యుడు.
బకర్ అలీ మిర్జా, 1900, మార్చి 7న హైదరాబాదులో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి డాక్టర్ సఫ్దర్ అలీ మిర్జా, నిజాం సైన్యంలో కెప్టెన్ హోదా కలిగిన శస్త్రచికిత్సా వైద్యుడు. సఫ్దర్ అలీ మిర్జా తండ్రి, నిజాం అలీ ఖాన్ పాలనాకాలంలో టర్కీ నుండి హైదరాబాదుకు వలసవచ్చి స్థిరపడ్డాడు. బకర్ అలీ అక్క సుఘ్రా హుమాయున్ మిర్జా ప్రముఖ ఉర్దూ రచయిత్రి.
బకర్ అలీ విద్యాభ్యాసం హైదరాబాదులోని నిజాం కళాశాలలో, మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాల, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధితమైన సెయింట్ కేథరిన్స్ కళాశాలలో సాగింది. ఆక్‌ఫర్డ్‌లో చదివే రోజుల్లోనే, స్వాతంత్ర్యోద్యమం పట్ల ఆకర్షితుడై క్రియాశీలకంగా రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనేవాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ మజ్లిస్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి వెలువడిన భారత్ అనే పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు. 1926లో ప్రాగ్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ విద్యార్ధి సదస్సుకు సదస్యుడిగా వెళ్ళాడు. 1927లో బ్రసెల్స్‌లో జరిగిన లీగ్ ఎగెయిన్స్ట్ ఇంపీరియలిజం (సామ్రాజ్యావాద వ్యతిరేక సదస్సు) కు సదస్యుడిగా హాజరయ్యాడు. బకర్ అలీ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో అటవీశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. అప్పటికే క్రియాశీలక రాజకీయ విద్యార్ధిగా బ్రిటీషు ప్రభుత్వం దృష్టిలో పడిన బకర్ అలీ, లీగ్ ఎగెయిన్స్ట్ ఇంపీరియలిజం యొక్క బ్రిటీషు కమిటీకి హాజరయ్యాడని తెలుసుకొని, బకర్ అలీ చదువు పూర్తయిన తర్వాత భారతదేశం తిరిగివెళితే అక్కడ ఇండియన్ ఫారెస్టు సర్వీసులో కానీ, హైదరాబాదు ప్రభుత్వంలో కానీ ఉద్యోగం రాకుండా చేసేందుకు, సంబంధిత వర్గాలకు ఈయన సరైన అభ్యర్థి కాదని ముందస్తుగా హెచ్చరిస్తూ సందేశాలను పంపింది.
భారతదేశం తిరిగివచ్చిన తర్వాత కొన్నాళ్లు హైదరాబాదు నిజాం ప్రభ్యుత్వంలో సహాయక అటవీ సంరక్షకుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి 1929లో అఖిల భారత కాంగ్రేసు కమిటీ యొక్క కార్మిక పరిశోధనా విభాగంలో చేరాడు. 1929 నుండి 1935 వరకు బెంగాల్ జౌళి కార్మికసంఘానికి ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. 1930లో స్వాతంత్ర్యయోద్యమంలో జైలుకెళ్లాడు. ఉస్మాన్‌షాహీ మిల్లులకు, సింగరేణి కాలరీస్‌కు కార్మికాధికారిగా పనిచేశాడు. పార్లమెంటు సభ్యుడిగా, బకర్ అలీ, ఇస్తాంబుల్‌లో జరిగిన వివిధ దేశాల పార్లమెంటుల సమాఖ్యా సమావేశంలో భారతదేశపు ప్రతినిధిగా వెళ్ళాడు. రష్యా, మంగోలియాలో పర్యటించిన పార్లమెంటు బృందంలో ఉన్నాడు. గయానా దేశంలో జరిగిన ఎన్నికలను పర్యవేక్షించి, నివేదిక అందించేందుకు వెళ్ళిన కామన్‌వెల్త్ పరిశీలక బృందంలో సభ్యుడిగా గయానాను పర్యటించాడు. ఆఫ్ఘానిస్తాన్ ప్రభ్యుత్వానికి సాహితీ సలహాదారుగా పనిచేశాడు.
1940లో డాక్టర్ ప్రభావతీ దాస్ గుప్తాను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈమె ఎం.ఏ కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలోనూ, డాక్టరేటు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ విశ్వవిద్యాలయంలోనూ చేసింది. వీరికి సంతానం లేదు. బకర్ అలీ మిర్జా 1973, జనవరి 1న ఊపిరితిత్తుల కాన్సర్ తో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1900 జననాలు వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు వర్గం:1973 మరణాలు వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
తిరుమల ఏకాంత సేవ
ఏకాంత సేవ లేదా పవళింపు సేవ తిరుమల శ్రీనివాసునికి జరిగే పూజా కార్యక్రమం. ఈ సేవలో ఒక్క మార్గశిర మాసంలో తప్ప మిగిలిన మాసాలలో భోగ శ్రీనివాసమూర్తిని ఉయ్యాలలో పవళింపజేస్తారు. ధనుర్మాసంలో ఈ సేవ శ్రీకృష్ణునికి జరుపుతారు. ఈ ఊయలలను వెండి గొలుసులతో ముఖ మండపంలో దూలానికి వేలాడదీస్తారు. అందువలనే ఈ మండపానికి శయన మండపం అని పేరు వచ్చింది. ఈ సమయంలో పాలు, పండ్లు, బాదంపప్పు మొదలైనవి స్వామికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ధ్రువమూర్తి పాదపద్మాలపై తొడుగును కొద్దిగా తొలగించి సుగంధ వాసనలీనే రెండు చందన బిళ్ళలను ఉంచుతారు. వక్షస్థలంపై కూడా అర్ధ చందన బిళ్లను ఉంచుతారు. పావు చందన బిళ్ళను ధ్రువమూర్తి వక్షస్థలం మీదనున్న అలమేలు మంగకు అలంకరించి, మిగిలిన పావు బిళ్ళను రాత్రి బ్రహ్మ సలుపు పూజార్ధమై అక్కడ ఉంచుతారు.
ఏకాంత సేవ సమయంలో తరిగొండ వెంగమాంబ హారతి ఇవ్వబడుతుంది. ఇందులో ముందుగా పాలు, జీడిపప్పు నైవేద్యంగా సమర్పించి తరువాత దశావతారాలలో ఒక అవతారం నగిషీ చెక్కిన పళ్ళెంలో తరిగొండ వంశీయులు సమర్పించిన మంచి ముత్యాలను పోసి ముత్యాల హారతి ఇస్తారు. ఈ కార్యక్రమం జరిగే సమయంలో తాళ్ళపాక వంశస్థుడు ఒకడు అన్నమాచార్య కీర్తనలను పాడుతారు.
ఈ సేవ కోసం 374 తూకముల బరువుగల రెండు బంగారు గిన్నెలను కృష్ణదేవరాయల రాణులైన చిన్నాదేవి, తిరుమలదేవి బహుకరించినట్లు సా.శ. 1513 సంవత్సరంలో ఆలయంలో వేసిన శాసనం తెలుపుతోంది. సా.శ.1514లో వేసిన మరొక శాసనం రాయల సేనానాయకుడొకడు అర్ధయామ సేవార్ధం బాగా మరగకాసిన పాలు కోసం 200 గోవులను దానం ఇచ్చినట్లు తెలుపుతోంది.
మితాలీ జగ్తాప్ వరద్కర్
మితాలీ జగ్తాప్ వరద్కర్, మరాఠీ సినిమా నటి. 2010లో వచ్చిన బాబూ బ్యాండ్ బాజా సినిమాలో నటనకు 58వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల లో ఉత్తమ నటిగా జాతీయ చిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. తెన్మెర్కు పరువాకత్రు తమిళ సినిమా లో నటించిన శరణ్య తో ఈ జాతీయ పురస్కారాన్ని పంచుకుంది.
ఒయాసిస్సు
right|thumb|[[సహారా ఎడారిలోని ఒయాసిస్సు.]] ఎడారి ప్రాంతంలో మామూలుగా నీరు గానీ వృక్ష సంపద ఉండదు. కానీ ఎడారిలో కొన్ని ప్రత్యేక ప్రాంతాల్లో నీరు, వృక్ష సంపద లభ్యమౌతాయి. ఇటువంటి ప్రాంతాల్నే ఒయాసిస్సులు అంటారు. ఇవి ఎక్కువగా నీటి బుగ్గలు ఉన్న ప్రదేశాల చుట్టూ తయారవుతాయి. ఎడారిలో ఇవి జంతువులకు, మానవులకు ముఖ్యమైన జలాధారాలు. ఎడారి చుట్టుప్రక్కల నాగరికత నిలబడడానికి, ఎడారులగుండా ప్రయాణాలకు ఒయాసిస్‌లు చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర కలిగి ఉన్నాయి.