cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అభిజ్ఞాన శాకుంతలము
కథా సంగ్రహం
శకుంతల పేరుకు ఒక చరిత్ర వుంది. కొన్నేళ్ల క్రితం విశ్వామిత్రునికి తపోభగం కలిగించడానికి ఇంద్రుడు మేనకను పంపుతాడు. అలా మేనక విశ్వామిత్రులకు ఒక పాప పుడుతుంది. అయితే, ఆ పాపను వదిలి మేనక ఒక వైపు విశ్వామిత్రుడు మరోవైపు పోతారు. ఆ పసిపాపను శాకుంతలములు అనే పక్షులు కాపాడుతాయి. ఆ పాపను కణ్వుడు తెచ్చి పెంచుతాడు. శాకుంతలములు కాపాడిన పాప కనుక శకుంతల అని పేరు పెడతాడు. ఆ పాప పెరిగి పెద్దద్దై గొప్ప అందగత్తె అవుతుంది.
జాతకం ప్రకారం శకుంతలను దుష్టగ్రహాలు పీడిస్తుంటాయి. ఆ గ్రహాల్ని శాంతింపచేయడానికి కణ్వుడు సోమతీర్థానికి వెళుతాడు. రాక్షస మూకలు, ఏనుగుల గుంపులు భీభత్సం సృష్టించకుండ తపోవనాన్ని సంరక్షించాలని మునులు దుష్యంతుడ్ని కోరుతారు. రాజు కొన్నాళ్ళు అక్కడే విడిది చేస్తాడు. శకుంతల అతనికి అతిథి మర్యాదలు చేస్తుంటుంది. ఆ క్రమంలో వాళ్ళిద్దరు మరింత దగ్గరై గాంధర్వ వివాహం  చేసుకుంటారు.
శకుంతల అనుక్షణం దుష్యంతుడినే తలుచుకుంటూ ఈలోకాన్ని మరచిపోతుంది. ఒక రోజు దుర్వాసుడు వచ్చి బిక్షం అడుగుతాడు. పరధ్యానంలోవున్న శకుంతల ముని రాకను  గమనించదు. దుర్వాసుడు రెండోసారి అరుస్తాడు. అప్పుడూ శకుంతల గమనించదు. తనకు జరిగినపరాభవానికి దుర్వాసుడు రగిలిపోతాడు. శకుంతల  ఎవరి గురించి ఆలోచిస్తున్నదో  అతనే ఆమెను పూర్తిగా మరిచిపోవాలని శపిస్తాడు. ముని తనను శపించిన విషయం కూడ శకుంతలకు తెలీదు. శకుంతల చెలికత్తెలు వెళ్ళీ మునిని శాపవిముక్తి చేయమని ప్రాధేయపడతారు. దుష్యంతుడు శకుంతలను మరిచిపోయినా జ్ఞాపికను చూపగానే అతనికి తిరిగి జ్ఞాపకం వస్తుంది అంటాడు దుర్వాసుడు. శకుంతల దగ్గర ఎలాగూ ఉంగరం భద్రంగా వుంది కనుక ఇక ముని శాపం ప్రభావం లేనట్టేనని చెలికత్తెలు భావిస్తారు. ముని శాపం విషయాన్ని శకుంతలకు చెప్పరు.
కణ్వుడు ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చేనాటికి శకుంతల గర్భం దాల్చి వుంటుంది. దుష్యంతుని వంటి సద్గుణాల రాజు అల్లునిగా దొరికినందుకు అతను సంతోషిస్తాడు. ఇద్దరు శిష్యులను తోడుగా ఇచ్చి శకుంతలను దుష్యంతుని దగ్గరకు పంపుతాడు.
దారిలో శచీతీర్థం దగ్గర పడవలో పోతూ  నదిని మొక్కుకుంటుంది  శకుంతల. ఆ సమయంలో, దుష్యంతుని జ్ఞాపిక అయిన ఆమె వేలి వుంగరం ఆమెకు తెలియకుండానే నదిలో జారిపోతుంది. దుర్వాసుని శాపం ప్రకారం ఏనాడో శకుంతలను మరిచిపోయిన దుష్యంతుడు ఆమె ఎదురుగా వచ్చి నిలబడినా గుర్తు పట్టలేడు. స్వార్ధపరులైన స్త్రీలు భోగపరాయణుల్ని తేనెలొలుకు కల్ల మాటలతో ఆకర్షిస్తారని నిందించి  రాజసభలో ఆమెను అవమానిస్తాడు. కణ్వుని శిష్యులు కూడ శకుంతలను నిర్దయతో వదిలిపోతారు.
శకుంతల జారవిడిచిన ఉంగరాన్ని ఒక ఎర్రని చేప మింగుతుంది. ఆ చేప ఒక జాలరికి దొరుకుతుంది. ఆ జాలరి  కూర వండడానికి చేపను కోసినపుడు దాని కడుపులో వుంగరం బయటపడుతుంది. ఆ వుంగరం అనేక మలుపులు తిరిగి దుష్యంతునికి చేరుతుంది. దాన్ని చూడగానే దుష్యంతునికి శాపవిమోచన జరిగి గతం అంతా గుర్తుకు వస్తుంది. శకుంతలకు తాను చేసిన అన్యాయం తెలిసివచ్చి కుమిలిపోతాడు. విచారంలో మునిగి రాజ్యంలో ఉత్సవాలన్నింటినీ రద్దు చేసే స్తాడు.
ఇంద్రుని సూచన మేరకు కశ్యపుని తపోవనానికి వెళ్ళిన దుష్యంతునికి సింహపు కూనలతో ఆడుకుంటున్న భరతుడు కనిపిస్తాడు. అతను తన కొడుకే అని పోల్చుకుంటాడు. అక్కడే శకుంతలను కూడ కలిసి అందరి ముందు క్షమాపణ కోరుతాడు. శకుంతల అతన్ని మన్నిస్తుంది. కశ్యపుని ఆశిస్సులతో శకుంతల, భారతుడ్ని వెంట బెట్టుకుని దుష్యంతుడు హస్తినపురికి ప్రయాణమౌతాడు.
అలా కథ సుఖాంతం అవుతుంది.
(కథా సంగ్రహం రాసింది – ఏ.యం. ఖాన్ యజ్దానీ (డానీ))
ప్రశస్తి
జర్మన్ మహాకవి గోథే ఈ నాటకానువాదాన్ని చదివి 'ఆత్మని ఆకట్టుకొని కట్టిపడేసేవి అన్నిటికీ, తృప్తి పరచి విందు చేయగల అన్నిటికీ నెలవైనది శాకుంతలం. యౌవన వసంత పుష్పాలు, పరిణత హేమంత ఫలాలూ ఒక్కసారే ఒకే చోట అక్కడ. …స్వర్గ మర్త్య లోకాలు ముడివడిన ఆ పేరు, ఆ చోటు శాకుంతలం.' అని వ్యాఖ్యానించారు.
మూలాలు
వర్గం:సంస్కృత నాటకాలు వర్గం:కాళిదాసు రచనలు
చంద్రుడి వద్దకు చైనా పరిశోధక యాత్రలు
చంద్రుడిపై పరిశోధన కోసం చైనా చేపడుతున్న యాత్రల పరంపరే చైనీస్ చంద్ర అన్వేషణ కార్యక్రమం. చైనీయుల చంద్ర దేవత పేరిట దీన్ని చాంగి ప్రాజెక్టు అని పిలుస్తారు. 2007 లో చైనా మొదటి యాత్ర చేపట్టి 2019 ఆగస్టు నాటికి నాలుగు యాత్రలు చేసింది. 2019 డిసెంబరులో ఐదవ యాత్ర చేసేందుకు సన్నాహలు చేస్తోంది. ఈ ఐదూ మానవ రహిత, రోబోటిక్ యాత్రలే. లాంగ్ మార్చ్ రాకెట్లను ఉపయోగించి చేస్తున్న ఈ పరిశోధక యాత్రల్లో ఆర్బిటర్లు, ల్యాండర్లు, రోవర్లు, భూమికి తిరిగి వచ్చే నమూనా అంతరిక్ష నౌకలూ ఉన్నాయి. ప్రయోగాలు, ప్రయాణాలను టెలిమెట్రీ, ట్రాకింగ్, కమాండ్ (టిటి అండ్ సి) వ్యవస్థ పర్యవేక్షిస్తూంటుంది. బీజింగ్‌ లోని 50 మీ. రేడియో యాంటెనాలు, కున్మింగ్, షాంఘై, ఉరుమ్‌కి లోని 40 మీ. యాంటెనాలనూ వాడి, 3000 కి.మీ. ల VLBI యాంటెన్నా వ్యవస్థను ఏర్పరచి, పర్యవేక్షణకు వాడుతున్నారు. స్వంత గ్రౌండ్ అప్లికేషన్ సిస్టమ్ ద్వారా డౌన్‌లింక్ డేటాను అందుకుంటుంది.
ఈ కార్యక్రమం లోని మొట్టమొదటి అంతరిక్ష నౌక, చాంగి 1 ఆర్బిటరు. జిచాంగ్ ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం నుండి 2007 అక్టోబరు 24 న ప్రయోగించారు. రెండవ ఆర్బిటరు చాంగి 2 ను 2010 అక్టోబరు 1 న పంపించారు. ల్యాండరు, రోవరూ కలిగిన చాంగి 3 ని 2013 డిసెంబరు 1 న పంపించారు. ఇది 2013 డిసెంబరు 14 న విజయవంతంగా చంద్రునిపై దిగింది. ల్యాండరు, రోవరు కలిగిన చాంగి 4 ను 2018 డిసెంబరు 7 న పంపించారు. ఇది 2019 జనవరి 3 న దక్షిణ ధ్రువం-ఐట్కెన్ బేసిన్లో, చంద్రునికి ఆవలి వైపున (భుమికి కనబడని వైపున) దిగింది. భూమికి తిరిగి రాగలిగే నౌక చాంగి 5 ను 2019 డిసెంబరులో పంపించే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.
మొదటి దశ: కక్ష్యా యాత్రలు
రెండు చంద్ర కక్ష్యా వాహనాలను ప్రయోగించిన తొలి దశ పూర్తయినట్లే.
దశ II: సాఫ్ట్ ల్యాండర్లు / రోవర్లు
చంద్రునిపై మృదువుగా దిగి, అక్కడ రోవరును నడపగలిగే నౌకలను రెండవ దశలో పంపిస్తారు. ఈ దశ కొనసాగుతోంది.
దశ III: నమూనాలను భూమికి తెచ్చే యాత్ర
మూడవ దశలో చంద్ర నమూనాలను భూమికి తెచ్చే యాత్ర ఉంటుంది.
దశ IV: చంద్ర పరిశోధనా కేంద్రం
చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువం దగ్గర రోబోటిక్ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని అభివృద్ధి చేస్తారు.
మానవ సహిత యాత్ర
2019 నాటికి, 2030 లలో మనుషులను చంద్రుడిపైకి పంపడం కోసం అవసరమైన ప్రాథమిక అధ్యయనాలను చేస్తోంది. అంతర్జాతీయ సహకారంతో చంద్ర దక్షిణ ధ్రువం దగ్గర ఒక అవుట్‌పోస్ట్‌ను నిర్మించవచ్చు కూడా.
రష్యాతో సహకారం
పరస్పర సహకారంతో చంద్రుడిపైన, సుదూర అంతరిక్షంలోనూ పరిశోధనలు చేసేందుకు ఒక ఒప్పందంపై 2017 నవంబరులో చైనా, రష్యాలు సంతకం చేసాయి. ఈ ఒప్పందంలో ఆరు రంగాలు ఉన్నాయి. వీటిలో చంద్రుడు, సుదూర అంతరిక్షం, ఉమ్మడి అంతరిక్ష నౌక అభివృద్ధి, అంతరిక్ష ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎర్త్ రిమోట్ సెన్సింగ్ డేటా, అంతరిక్ష శిధిలాల పర్యవేక్షణ ఉన్నాయి. మానవ అంతరిక్ష యాత్రల కోసం చైనాతో సన్నిహిత సంబంధాలను పెంపొందించుకోవడానికి రష్యా ఆసక్తి చూపవచ్చు. దాని మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణ సహకారాన్ని అమెరికా నుండి చైనాకు మార్చవచ్చు కూడా. చైనా సహకారంతో మానవ సహిత చంద్ర ల్యాండరును నిర్మించచ్చు కూడా.
బయటి లింకులు
వర్గం:అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము
thumb సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము తెలుగు భాషలో ప్రచురించబడిన విజ్ఞాన సర్వస్వము. దీనిని సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశ సమితి, హైదరాబాదు ప్రచురించినది. దీని సంపాదకవర్గానికి అధ్యక్షులుగా ప్రముఖ విద్యావేత్త మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య గారు వ్యవహరించారు. ఈ విజ్ఞానకోశ ప్రచురణ విషయము 1958 ప్రాంతములందు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ మహా భవనమున నొకమూల చిన్న గదిలో తళుక్కుమని మెరసినది. దీని ధ్యేయమును ప్రకాశకు లొకచోట ఈ విధముగ చెప్పినారు : "విశ్వ విజ్ఞానమును సంజే పరూపములో ఆంధ్రకుటీర ప్రాంగ ణములకు గొని వచ్చుటే ఈ కోశము యొక్క లక్ష్యము."
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1958 పుస్తకాలు
గాంధార
గాంధారా పురాతన భారత ఉపఖండం, ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ వాయవ్య భాగంలో పెషావర్ బేసిన్లో ఒక పురాతన రాజ్యం, మహాజనపదంగా ఉండేది. ఈ ప్రాంతం మధ్యలో కాబూలు, స్వాతు నదుల సంగమం వద్ద ఉంది. దీనికి పశ్చిమాన సులైమాను పర్వతాలు, తూర్పున సింధు నది సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. సఫేద్ కో పర్వతాలు దీనిని కోహత్ ప్రాంతం నుండి వేరు చేశాయి. ఇది గాంధార ప్రధాన ప్రాంతంగా "గ్రేటర్ గాంధార" సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉంటూ ఇది సింధు నది మీదుగా తక్షశిలా ప్రాంతం, పశ్చిమాన ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని కాబూలు, బామియను లోయల వరకు, ఉత్తరాన కరాకోరం శ్రేణి వరకు విస్తరించింది. అంగుత్తారా నికాయ వంటి బౌద్ధ వ్రాత వనరులలో పేర్కొన్న పురాతన భారతదేశంలోని పదహారు మహాజనపదాలలో (పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల పెద్ద సమ్మేళనం) గాంధార ఒకటి. అచెమెనిదు కాలం, హెలెనిస్టికు కాలంలో దాని రాజధాని నగరంగా పుష్కలవతి (ఆధునిక చార్సద్దా) ఉంది.
తరువాత క్రీస్తుశకం 127 లో కుషాను చక్రవర్తి కనిష్క ది గ్రేట్ చేత రాజధాని నగరాన్ని పెషావరు [గమనిక 1]కు తరలించారు.
ఋగ్వేదం (క్రీ.పూ. 1500 - సి. 1200)నుండి గాంధార ఉనికిలో ఉంది. అలాగే జొరాస్ట్రియను అవెస్టా కాలం నుండి గాంధార ఉనికిలో ఉంది. ఇది అహురా మాజ్డా వ్రాతలలో భూమి మీద సృష్టించబడిన ఆరవ అందమైన ప్రదేశమైన వాకరాటా అని పేర్కొనబడింది. క్రీస్తుపూర్వం 6 వ శతాబ్దంలో గాంధారాను అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది. క్రీ.పూ 327 లో అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ చేత జయించబడింది. తరువాత ఇది మౌర్య సామ్రాజ్యంలో, తరువాత ఇండో-గ్రీకు రాజ్యంలో భాగమైంది. ఈ ప్రాంతం ఇండో-గ్రీకుల క్రింద గ్రీకో-బౌద్ధమతానికి, తరువాత రాజవంశాలలో గాంధారన్ బౌద్ధమతానికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. బౌద్ధమతం మధ్య ఆసియా, తూర్పు ఆసియాకు వ్యాప్తి చెందడానికి ఇది ఒక కేంద్ర ప్రదేశం. ఇది బాక్టీరియను జొరాస్ట్రియనిజం, హిందూ మతం కేంద్రంగా ఉంది. గాంధార (గ్రీకో-బౌద్ధ) కళ స్థానిక సంప్రదాయానికి ప్రసిద్ధి చెందిన గాంధార 1 వ శతాబ్దం నుండి 5 వ శతాబ్దం వరకు కుషాను సామ్రాజ్య పాలనలో శిఖరాగ్రస్థాయిని సాధించింది. గాంధారా "ఆసియా కూడలిగా అభివృద్ధి చెంది" వాణిజ్య మార్గాలను అనుసంధానిస్తూ విభిన్న నాగరికతల సాంస్కృతిక ప్రభావాలను గ్రహిస్తుంది. ముందుగా ఇస్లాం ఆధిపత్యం చేసిన ఈప్రాంతంలో 8-9 వ శతాబ్దాల వరకు బౌద్ధమతం అభివృద్ధి చెందింది. 11 వ శతాబ్దం వరకు పాకిస్తాన్ స్వాతు లోయలో బౌద్ధమతం ప్రాంతాలు కొనసాగాయి.
చరిత్రకారుడు అల్-బిరుని పర్షియను పదం " షాహి " పాలక రాజవంశాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగించారు. ఇది కాబూలు షాహి నుండి స్వీకరించబడింది. ఈ రాజవంశం 10 - 11 వ శతాబ్దాల ముస్లిం ఆక్రమణలకు ముందు కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించింది. సా.శ. 1001 లో ఘజ్నికి చెందిన మహమూదు దీనిని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత గాంధార పేరు అదృశ్యమైంది. ముస్లిం కాలంలో ఈ ప్రాంతం లాహోరు నుండి లేదా కాబూల నుండి పరిపాలించబడింది. మొఘలు కాలంలో ఇది కాబూలు స్వతంత్ర జిల్లాగా ఉంది.
టెర్మినాలజీ
గాంధారను సంస్కృతంలో गन्धार గాంధారా అని, అవెస్టానులో వాకారాటా అని, ఓల్డు పర్షియనులో గదారా అని పిలుస్తారు (పాత పర్షియాలో క్యూనిఫాం: 𐎥𐎭𐎠𐎼, గదారా, పాత పర్షియా లిపిలో హల్లులు తొలగించబడటానికి ముందు నాసికా "ఎన్" నుండి గాంధేరా అని కూడా లిప్యంతరీకరించబడింది. గండారా వలె) బాబిలోనియా, ఎలామైటు పారుపరేసన్న (పారా-ఉపారీ-సేనా), చైనా భాషలో టి: 犍陀羅 / ఎస్: 犍陀罗 (క్వింటులులు), గ్రీకులో Γανδάρα (గాంధార).
పేరు వెనుక చరిత్ర
పేరుకు ఒక ప్రతిపాదిత మూలం "గాంధ" అనే సంస్కృత పదం నుండి వచ్చింది. దీని అర్ధం "సువాసనా ద్రవ్యం", "వారు [నివాసులు] వర్తకం చేసిన సుగంధ ద్రవ్యాలు, సుగంధ మూలికలను సూచిస్తుంది. దానితో వారు తమను తాము కూడా ఉపయోగించారు." గాంధార ప్రజలు ఋగ్వేదం, అధర్వవేదం, తరువాత వేద గ్రంథాలలో పేర్కొన్న తెగగ ఉంది. ఇది జొరాస్ట్రియనిజం అవెస్టాను భాషలో వాకారాటా పేరుతో నమోదు చేయబడ్డాయి. పురాణాల సాంప్రదాయ సంస్కృతంలో గాంధారా అనే పేరు పేర్కొనబడింది.
మొదటి డారియసు చక్రవర్తి బెహిస్తును శాసనంలో గండారా అనే పేరు పర్షియను రూపం పేర్క్నబడింది. బాబిలోనియా ఎలమైటు భాషలలో పరుపరేసన్న (పారా-ఉపారీ-సేనా, అంటే "హిందూ కుష్ దాటి") అని అనువదించబడింది. అదే శాసనం.
కందహారు కొన్నిసార్లు గాంధారతో శబ్దంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ కందహారు గాంధార ప్రధాన భూభాగంలో భాగంలోనిది కాదు.
భౌగోళికం
చరిత్ర కాలం అంతటా గాంధార సరిహద్దులు మారుతూ ఉన్నాయి. కొన్నిసార్లు పెషావరు లోయ, తక్షశిలా ప్రాంతాలను సమష్టిగా గాంధార అని పిలుస్తారు; కొన్నిసార్లు స్వాతు లోయ (సంస్కృతం: సువాస్తు) కూడా చేర్చబడింది. పషావరు లోయ అన్నికాలాలలో గాంధార హృదయస్థానంగా ఉంటూ వచ్చింది. ఈ రాజ్యం కపిసా (బాగ్రాం) నుండి పాలించబడింది. పుష్కలవతి (చార్సద్దా), తక్షశిల, పురూసపుర (పెషావరు) చివరి రోజులలో సింధు నదీతీరంలో ఉదభండపుర (హుండి) నుండి పాలించబడింది.
గాంధారతో ఈ ప్రావిన్సులో కాబూలు లోయ, స్వాతు చిత్రాల్‌లు ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి.
పి. చిదంబరం
'''పి. చిదంబరం''' తమిళనాడుకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. కేంద్ర మాజీ ఆర్థిక మంత్రి, కాంగ్రెస్ నాయకుడు.
గాంధార
వేదకాల గాంధార
గాంధారి పేరు ధ్రువీకరించబడింది ఋగ్వేదంలో (RV 1.126.7 ). గాంధారిలు, బాల్హికలు (బాక్ట్రియన్లు), ముజవంతులు, అంగాలు, మగధులతో పాటు, అధర్వవేదంలో (AV 5.22.14) సుదూర ప్రజలుగా పేర్కొన్నారు. పురాణ, బౌద్ధ సంప్రదాయాల ఉత్తరాపాత విభాగంలో గాంధారాలను చేర్చారు. గాంధార రాజు నాగ్నాజితు ఐతరేయ బ్రాహ్మణుడు సూచిస్తాడు. వీరు విదేహ రాజు జనకునికి సమకాలీనుడు.
పి. చిదంబరం
జననం, విద్యాభాస్యం
చిదంబరం తమిళనాడు రాష్ట్రం, కందనూరులో పళనియప్పన్, లక్ష్మి ఆచి దంపతులకు 1945 సెప్టెంబరు 16న జన్మించాడు. ఆయన హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ నుంచి ఏమ్‌బీఏ పూర్తి చేశాడు. మద్రాస్ న్యాయ కళాశాలలో ఎల్‌ఎల్‌బీ, చెన్నై లయోలా కాలేజ్‌లో న్యాయశాస్త్రంలో పీజీ, చెన్నై ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల నుంచి స్టాటిస్టిక్స్‌లో డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు.
గాంధార
మహాజనపదాలు
పురాతన భారతదేశంలోని పదహారు మహాజనపదాలలో గాంధార ఒకటి. గాంధార ప్రాథమిక నగరాలలో పురసపుర (పెషావర్), తక్షసిలా (టాక్సిలా), పుష్కలవతి (చార్సద్ద) ఉన్నాయి. రాజధాని పెషావరుకు మార్చబడిన తరువాతి 2 వ శతాబ్దం వరకు గాంధార రాజధానిగా ఉంది. ఒక ముఖ్యమైన బౌద్ధ మందిరం కారణంగా 7 వ శతాబ్దం వరకు నగరం తీర్థయాత్రల కేంద్రంగా మార్చబడింది. పెషావరు లోయలోని పుష్కలవతి స్వాతు, కాబూలు నదుల సంగమం వద్ద ఉంది, ఇక్కడ కాబూలు నది మూడు వేర్వేరు శాఖలు కలుస్తాయి. ఆ నిర్దిష్ట స్థలాన్ని ఇప్పటికీ ప్రాంగు (ప్రయాగ) అని పిలుస్తూ పవిత్రంగా భావిస్తారు; ఇప్పటికీ స్థానిక ప్రజలు చనిపోయినవారిని ఖననం కోసం అక్కడకు తీసుకువస్తారు. కాశ్మీరు లోని గంగా, యమునా సంగమం ప్రాంగు ప్రదేశంలో సమీపంలో ఇలాంటి భౌగోళిక లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. బెనారసుకు పశ్చిమాన పవిత్ర నగరం ప్రయాగ (పారయాగు) ఉంది. కొన్ని ఇతిహాసాలు ఉన్నాయి. వీటిలో రెండు నదులతో భూగర్భ సరస్వతి నది ఇక్కడ సంగమించి మూడు నదుల సంగమం అయిన త్రివేణిని ఏర్పరుస్తాయి. అయినప్పటికీ ఋగ్వేద గ్రంథాలు, ఆధునిక పరిశోధనలు సరస్వతి నది మార్గం చాలా భిన్నంగా ఉందని సూచిస్తున్నాయి. ఇది ప్రయాగ వద్ద కాక ఆధునిక గుజరాతు లోని కచు వద్ద సముద్రంలో సంగమిస్తుంది. గాంధార నగరం టాక్సిలా క్రీ.పూ 5 వ శతాబ్దం నుండి హిందూ బౌద్ధుల ప్రధాన విద్యా కేంద్రంగా ఉంది. ఇది క్రీ.పూ. 2 వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది.
గాంధారను హిందూ పురాణాలు మహాభారతం, రామాయణంలో పశ్చిమ రాజ్యంగా పేర్కొన్నారు. త్రేతా యుగంలో రాముడి ముందు, ముచుకుంద, మాంధాతల పాలనలలో, గాంధార రాజ్యాన్ని ద్రుహ్యూ రాజకుమారుడు గాంధార స్థాపించాడు. అతను ద్రుహూ రాజవంశానికి చెందిన అంగారారాజు కుమారుడు. రామాయణ కాలంలో రాముడి సమకాలీనుడైన రాజు నాగ్నజిత్తును రాముడి సోదరుడు భరతుడు ఓడించి చంపాడు. భరత మొదటి కుమారుడు తక్ష సింధు ఒడ్డున గాంధార రాజ్యంలో తక్షశిల (టాక్సిలా) ను స్థాపించాడు. విభీషణుడి బావ అయిన రాజు సైలుషను ఓడించి చంపిన తరువాత సరస్వతి నది ఒడ్డున ఉన్న గంధర్వ తెగలో పుష్కర పుష్కరవతి, పురుషపుర (పుష్కర) ) స్థాపించాడు. ద్వాపర యుగంలో పాండవులకు వ్యతిరేకంగా దుర్యోధనుడు చేసిన అన్ని కుట్రలకు గాంధార యువరాజు శకుని మూలంగా ఉన్నాడు. చివరికి అది కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి దారితీసింది. కురురాజు ధృతరాష్ట్రుడి భార్య శకుని సోదరిని గాంధారి అని పిలుస్తారు. గాంధార ఆధునిక పాకిస్తానులో ఉంది. ఈ గాంధార రాజ్యంలో పుస్కలవతి, తక్షశిల (టాక్సిలా), పురుషపుర (పెషావరు) నగరాలు ఉన్నాయి. భరత వారసులు ఈ రాజ్యాన్ని పరిపాలించారు. ఇతిహాస కాలంలో దీనిని శకుని తండ్రి సువాలా, శకుని, శకుని కుమారుడు పాలించారు. యుధిష్ఠిర అశ్వమేధ యజ్ఞం కోసం యుద్ధానంతర సైనిక పోరాటం సందర్భంగా అర్జునుడు శకుని కొడుకును ఓడించాడు.
పి. చిదంబరం
రాజకీయ జీవితం
చిదంబరం 1972లో కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి ఆ తరువాత తమిళనాడు రాష్ట్ర యువజన కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా మూడేళ్ల పాటు పని చేశాడు. ఆయన 1984లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో శివగంగై లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికై 1985లో రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర  వాణిజ్య శాఖ సహాయమంత్రిగా పని చేశాడు.
తమిళనాడులో అన్నాడీఎంకే, కాంగ్రెస్ సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఉన్నప్పుడు కాంగ్రెస్‌లోని కొందరు నేతలు తమను అన్నాడీఎంకే నిర్లక్ష్యం చేస్తుందని 1996 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ కూటమిలో అన్నాడీఎంకే ఉండరాదని కొందరు తమిళ కాంగ్రెస్ నేతలు వాదించారు. కానీ, పార్టీ అధిష్ఠానం అందుకు అంగీకరించలేదు. అప్పుడు జీకే మూపనార్, చిదంబరం మరికొందరితో కలిసి తమిళ మానిల కాంగ్రెస్ ఏర్పాటు చేసి ఆ ఎన్నికల్లో డీఎంకేతో కలిసి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఘన విజయం సాధించింది. కాంగ్రెస్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఈ పార్టీలన్నీ కూటమి కట్టి యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌గా ఏర్పడి 1996లో దేవెగౌడ ప్రధానిగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగా చిదంబరం ఆర్థిక మంత్రిగా పని చేశాడు.
గాంధార
అచమనిదు గాంధార
క్రీస్తుపూర్వం 518 లో డారియను తన సైన్యాన్ని ఖైబర్ పాస్ ద్వారా దక్షిణ దిశగా నడిపించాడు. చివరికి క్రీస్తుపూర్వం 516 నాటికి సింధు లోని అరేబియా సముద్ర తీరానికి చేరుకున్నాడు. పర్షియా పాలనలో సింధు లోయలో మొదటిసారిగా అధికారిక వ్యవస్థతో కేంద్రీకృత పరిపాలన వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టారు. ప్రాంతీయ రాజధానులతో ప్రావిన్సులు ("సాథెరపీ") స్థాపించబడ్డాయి:
పి. చిదంబరం
రాజకీయ జీవితం
చిదంబరం అన్నాడీఎంకేతో కాంగ్రెస్ పొత్తును వ్యతిరేకిస్తూ ఏర్పడిన తమిళ మానిల కాంగ్రెస్ మళ్లీ అదే అన్నాడీఎంకేతో పొత్తు పెట్టుకోవడంతో బయటకు వచ్చి 'కాంగ్రెస్ జననాయక పెరవాయి' పార్టీ ఏర్పాటు చేసి ఆ పార్టీ నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికై 2004లో ఆ పార్టీని కాంగ్రెస్ పార్టీలో విలీనం చేశాడు. ఆయన 2004లో ఎన్నికల్లో లోక్‌సభకు ఎన్నికై కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో ఏర్పడిన యూపీఏ తొలి ప్రభుత్వంలో మన్మోహన్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో ఆర్థిక మంత్రిగా పని చేసి 2009లోనూ యూపీఏ రెండో ప్రభుత్వమే ఏర్పడడంతో ఆయన హోం, ఆర్థిక శాఖలతో పాటు పలు ఇతర శాఖల బాధ్యతలూ నిర్వహించాడు.
గాంధార
అచమనిదు గాంధార
క్రీస్తుపూర్వం 518 లో గాంధార పుష్కలవతి (చార్సద్దా) వద్ద తన రాజధాని స్థాపించబడింది. పాత గాంధార సమాధి సంస్కృతి ప్రాంతంలో గాంధారా సాత్రపీ (ప్రస్తుత ఖైబరు పాసు) స్థాపించబడింది. అచెమెనిదు పాలనలో అరామికు (అచెమెనిదుల అధికారిక భాష) భాష కొరకు ఉపయోగించిన ఖరోస్తి వర్ణమాల ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందింది. సా.శ. 200 వరకు ఇది గాంధార జాతీయ లిపిగా ఉంది.
క్రీ.పూ 518 లో పంజాబు లోని గాంధార రాజ్యం (తక్షీలా) అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ సమయంలో హర్యంక రాజవంశానికి చెందిన మగధ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి బింబిసారా (క్రీ.పూ. 558-491) సమకాలీనుడైన పుష్కరసక్తి రాజు గాంధార రాజు. రాజు పుష్కరసాక్తి తన స్థానిక ప్రత్యర్థులపై అధికార పోరాటాలలో పాల్గొన్నాడు. డారియసు ఆధ్వర్యంలోని అచెమెనిదులు క్రీస్తుపూర్వం 516 లో ఈ ప్రాంతంలోకి చొచ్చుకుపోయి ఆధునిక పంజాబు, పాకిస్తాను పశ్చిమ ప్రాంతాలను సింధు నది, సింధు వరకు స్వాధీనం చేసుకుంది.
పి. చిదంబరం
రాజకీయ జీవితం
ఆయన 2016లో మహారాష్ట్ర తరపున రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు. చిదంబరం మే 2022లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున తమిళనాడు నుండి రాజ్యసభ అభ్యర్థిగా ఖరారయ్యాడు.
ఐఎన్ఎక్స్ మీడియా కేసు
ఐఎన్ఎక్స్ మీడియాకు అక్రమ మార్గంలో విదేశాలనుంచి భారీగా నిధులు రావడంపై మనీలాండరింగ్ కేసులో చిదంబరాన్ని 2019 అక్టోబరు 21న సీబీఐ అరెస్ట్ చేసింది. అక్టోబరు 21న అరెస్ట్ చేయగా సుమారు 105 రోజుల జైలు జీవితం తర్వాత 2019 డిసెంబరులో విడుదలయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వర్గం:తమిళనాడు నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:తమిళనాడు వర్గం:ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డు గ్రహీతలు
గాంధార
అచమనిదు గాంధార
పెర్సెపోలిసు సమీపంలోని నక్ష్-ఇ-రుస్తాం వద్ద ఉన్న డారియసు (క్రీ.పూ. 521–486) సమాధి మీద ఉన్న శాసనం గదారా (గాంధేరా)తో పాటు హిందుషు (హండు, సింధు) తో పాటు సాత్రపీల జాబితాలో ఉంది. క్రీస్తుపూర్వం 380 నాటికి ఈ ప్రాంతం మీద పర్షియా పట్టు బలహీనపడింది. గాంధారాలో చాలా చిన్న రాజ్యాలు పుట్టుకొచ్చాయి. క్రీ.పూ 327 లో అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ గాంధారతో పాటు పర్షియా సామ్రాజ్యం భారతీయ సాత్రపీలను జయించాడు. అలెగ్జాండరు యాత్రలు అతని సభలోని చరిత్రకారులు, అరియను (సా.శ. 175 లో) తన అనాబాసిసు అలెగ్జాండ్రిలో ఈ సంఘటన నమోదు చేసాడు. తరువాత చాలా శతాబ్దాల తరువాత ఇతర చరిత్రకారులు నమోదు చేసారు.
1962 లో సర్ మోర్టిమెరు వీలరు అక్కడ కొన్ని తవ్వకాలు జరిపారు. వివిధ అచెమెనిదు అవశేషాలను గుర్తించారు.
మసెండోనియను గాంధార
క్రీస్తుపూర్వం 327 శీతాకాలంలో అలెగ్జాండరు తన అధికారానికి లోబడడానికి మిగిలిన ఐదు అచెమెనిదు సాత్రపీ లలోని అన్ని అధిపతులను ఆహ్వానించాడు. మాజీ హిందూషు సాత్రపీలోని అప్పటి టాక్సిలా పాలకుడు అంబి దీనిని అంగీకరించినప్పటికీ గాంధారా, అరాచోసియా, సత్తాగిడియా, గెడ్రోసియా మాజీ సాత్రపీలో మిగిలిన గిరిజన వంశాలు అలెగ్జాండరు ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు.
వారు ఎదుర్కొన్న మొట్టమొదటి తెగ కునారు లోయలోని అస్పాసియోయి తెగ అలెగ్జాండరుకు వ్యతిరేకంగా భీకర యుద్ధాన్ని ప్రారంభించారు దీనిలో ఆయన భుజంలో ఒక ఆయుధంచేత గాయపడ్డాడు. అయినప్పటికీ అస్పాసియోయి చివరికి ఓడిపోయి వారి సైనికులలో 40,000 మంది బానిసలుగా చేసుకోబడ్డారు. అలెగ్జాండరు తరువాత నైరుతి దిశలో ముందుకు సాగాడు. అక్కడ ఆయన క్రీ.పూ 326 లో స్వాతు & బునరు లోయలో అస్కెనోయి తెగను ఎదుర్కొన్నాడు. అస్సాకెనోయి ధైర్యంగా పోరాడి, ఒరా, బజీరా (బారికోటు), మసాగా నగరాలలో అలెగ్జాండరు, అతని సైన్యంనికి వ్యతిరేకంగా మొండి పట్టుదల చూపించి ఎదుర్కొన్నారు. అస్సకెనోయి ప్రతిఘటన గురించి అలెగ్జాండరు అత్యధికంగా ఆగ్రహించాడు. అతను మసాగా మొత్తం జనాభాను చంపి దాని భవనాలను శిథిలావస్థకు తీసుకువెళ్ళాడు. తరువాత ఒరా వద్ద ఇదే విధమైన వధ జరిగింది. మరొక బలమైన కోట అస్సాకెనోయి. ఈ కబేళాల కథలు అనేకమంది అస్సాకేనియన్లకు చేరాయి వారు షాంగ్లా, కొహిస్తాను మధ్య ఉన్న కొండ కోట అయిన ఆర్నోస్కు పారిపోవటం ప్రారంభించారు. అలెగ్జాండరు వారి వెనుకబడి కొండ కోటను ముట్టడించి చివరికి కోటను స్వాధీనం చేసుకుని నాశనం చేసి లోపల ఉన్న ప్రతి ఒక్కరినీ చంపాడు. మిగిలిన చిన్న తెగలు లొంగిపోయాయి లేదా పుష్కలవతి (చార్సద్దా) అస్తానెనోయి తెగ లాగా తటస్థంగా నిలిచాయి. ఇక్కడ 38,000 మంది సైనికులు, 2,30,000 ఎద్దులను అలెగ్జాండరు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. చివరికి అలెగ్జాండరు చిన్న శక్తి అటాక్ వద్ద ఖైబరు పాస్ ద్వారా వచ్చిన పెద్ద శక్తితో కలుసింది. గాంధారపై విజయం సాధించడంతో, అలెగ్జాండరు తన సైనిక సరఫరా మార్గాన్ని బలోపేతంగా మార్చబడింది. ఇది ఇప్పుడు హిందూ కుషు మీద దాడి చేసాడు.
గాంధారను జయించిన తరువాత తనసైన్యాలను బలపరచుకోవడానికి బాక్ట్రియా నుండి సహాయం తీసుకుని అలెగ్జాండరు తనసైన్యాలతో తక్షశిల రాజు అంబి సైన్యాలను కలుపుకొని క్రీ.పూ 326 జూలైలో ఇండసు నదిని దాటి అర్చోసియా (పంజాబు)పోరాటం సాగించాడు. తరువాత అలెగ్జాండరు గాంధారలోని పంజాబు, సింధులలో పలు స్థావరాలను స్థాపించాడు. తరువాత సత్రాపీలకు కొత్త అధికారులను నియమించాడు:
క్రీ.పూ 326 లో అలెగ్జాండరు గాంధారలో ఒక్సియార్టెసు సత్రాపు అధికారిగా ప్రతిపాదించాడు.
గాంధార ప్రాంతానికి మౌర్యుల ప్రవేశం
మౌర్య రాజవంశం స్థాపకుడు చంద్రగుప్త మౌర్య అలెగ్జాండరు నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు టాక్సిలాలో నివసించినట్లు భావిస్తున్నారు. సాంప్రదాయం ఆధారంగా అతను కౌటిల్య దగ్గర శిక్షణ పొందాడు. ఆయన తన పాలనలో కౌటిల్యుడు ప్రధాన సలహాదారుగా కొనసాగాడు. బహుశా మౌర్యచంద్రగుప్తుడు గాంధార, వాహికలను తన స్థావరంగా ఉపయోగించుకుని మగధ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి క్రీ.పూ 321 లో పాటలీపుత్ర వద్ద సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఏదేమైనా చంద్రగుప్త మౌర్య గురించి సమకాలీన భారతీయ వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు లేవు. దాదాపుగా తెలిసినవన్నీ పాటలీపుత్రలోని సెల్యూకసు రాయబారి మెగాస్టీనీసు డైరీల ఆధారంగా అర్రియను తన ఇండికాలో నమోదు చేసినట్లు భావిస్తున్నారు. అలెగ్జాండరు పట్ల తన భయాన్ని తగ్గించడానికి అంబి త్వరితగతిలో విలువైన బహుమతులతో ఆయనను కలుసుకుని అంబి తన శక్తులన్నింటితో సహా స్వయంగా అలెగ్జాండరుకు సమర్పించాడు. అలెగ్జాండరు అంబికి తన బిరుదును, బహుమతులను తిరిగి ఇవ్వడమే కాక, "పర్షియా వస్త్రాలు, బంగారు, వెండి ఆభరణాలు, 30 గుర్రాలు, 1000 బంగారం పతకాలు" కూడా ఆయనకు అందించాడు. అలెగ్జాండరు తన బలగాలను ధైర్యంగా విభజించాడు. సింధు మీద హండ్ (ఫాక్స్ 1973) వద్ద వంతెనను నిర్మించడంలో అంబీ హెఫెషను, పెర్డికాసుకు సహాయం చేశాడు. వారి దళాలను సరఫరా చేశాడు. అలెగ్జాండరును అతని మొత్తం సైన్యానికి తన రాజధాని తక్షశిలలో నిలిపి స్నేహం ప్రదర్శనతో అత్యంత ఉదార ​​ఆతిథ్యం అందించాడు.
మాసిడోనియా రాజు తరువాత టాక్సీల్సు 5000 మంది సైనికులతో అంబి హైడాస్పెసు నది యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. ఆ విజయం తరువాత అలెగ్జాండరు అంబిని పోరసు వద్దకు పంపబడ్డాడు. అంబి మాసిడోనియా రాజుకు లొంగిపొమ్మని పోరసును ఆదేశించి తన పాత శత్రువు చేతిలో ప్రాణాలు కోల్పోకుండా తృటిలో తప్పించుకున్నాడు. అయినప్పటికీ తరువాత ఇద్దరు ప్రత్యర్థులు అలెగ్జాండరు వ్యక్తిగత మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా రాజీ పడ్డారు; టాక్సిల్సు హైడాస్పెసు లోని నౌకాదళ పరికరాలతో ఉత్సాహంగా సహకరించిన తరువాత ఆ నది, సింధు మధ్య మొత్తం భూభాగం స్వాధీనం చేసుకొనబడింది. ఫిలిపు (మచాటాసు కుమారుడు) మరణం తరువాత అంబికి మరింత అధికారం లభించింది; అలెగ్జాండరు మరణించే (క్రీ.పూ. 323)వరకు ఆయన అధికారం కొనసాగింది. క్రీ.పూ 321 లోని త్రిపారిడిససు ప్రావిన్సుల విభజనకు అంబికి అలెగ్జాండరు నుండి అనుమతి లభించింది. తరువాత అంబిని మౌర్య సామ్రాజ్యం చక్రవర్తి చంద్రగుప్తా మౌర్య పదవీచ్యుతుని చేసి చంపి గాంధారను గ్రీకుల నుండి చంద్రగుప్త మౌర్య స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
క్రీస్తుపూర్వం 305 లో సెల్యూకసు నికేటరు (ఆసియాలో అలెగ్జాండరు వారసుడు) తో యుద్ధం తరువాత మౌర్య చక్రవర్తి తన సంరాజ్యాన్ని ప్రస్తుత దక్షిణ ఆఫ్ఘనిస్తాను వరకు విస్తరించాడు. సామ్రాజ్యం గ్రాండు ట్రంకు రహదారి పూర్తవడంతో ఈ ప్రాంతం వాణిజ్య కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఒకటిన్నర శతాబ్దం పాటు గాంధారా మౌర్య సామ్రాజ్యంలో ఉండిపోయింది.
చంద్రగుప్తమౌర్యుడి మనవడు అశోకుడు గొప్ప భారతీయ పాలకులలో ఒకడు. తన తాత వలె అశోకుడు కూడా గాంధారాలో ప్రతినిధిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. తరువాత అతను బౌద్ధుడయ్యాడై బౌద్ధ ధర్మాన్ని ప్రోత్సహించాడు. తన సామ్రాజ్యంలో ఇతర విషయాలతో శాకాహార ఆహారం, తన సామ్రాజ్యంలో గృహాలలోనూ అడవిలోనూ జంతువులను చంపడం నిషేధించాడు. అశోకుడు గాంధారలో అనేక స్థూపాలను నిర్మించాడు. యోనాసు, కాంబోజాలు, గాంధారాలతో సహా వాయవ్య సరిహద్దు మీద మౌర్య నియంత్రణకు చిహ్నంగా అశోకుడు వదిలిపెట్టిన శిలాశాసనాలు ఈ ప్రాంతం మీద మౌర్యుల ఆధిక్యాన్ని ధ్రువీకరిస్తున్నాయి. అధ్యయనకారులు గాంధారలు, కంబోజులు, కురులు, కంబోజాలు, గాంధారాలు, బహ్లికాలు ఒకదానితో ఒకటి భాషా, సంప్రయ, సంస్కృతుల పరంగా సన్నిహిత సంబంధాలు కలిగి ఉన్నారని అభిప్రాయపడుతున్నారు. వీరు అందరికీ ఇరానియన్ సంబంధాలు ఉన్నాయని కూడా వాదించారు. లేదా గాంధార, కంబోజా ఒక సామ్రాజ్యంలోని రెండు ప్రావిన్సులు తప్ప మరొకటి కాదు కనుక ఒకరి భాషను ప్రభావితం చేస్తున్నారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ గాంధార స్థానిక భాష పాణిని సాంప్రదాయిక భాష ("భాష")గా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ఇది కంబోజా ఇరానియను (అవెస్టాను) భాషకు పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటుంది.
గ్రేసు- బాక్ట్రియన్లు, శాకాలు, ఇండో- పార్ధియన్లు
సామ్రాజ్యం క్షీణత భారత ఉపఖండంలో గ్రీకో-బాక్ట్రియా దండయాత్రలకు ద్వారం తెరిచింది. క్రీ.పూ 180 లో ప్రస్తుత దక్షిణ ఆఫ్ఘనిస్తానును బాక్ట్రియాకు చెందిన మొదటి డెమెట్రియసు స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. క్రీస్తుపూర్వం 185 లో డెమెట్రియసు గాంధార, పంజాబులను ఆక్రమించి జయించాడు. తరువాత బాక్ట్రియా గ్రీకుల వివిధ సమూహాల మధ్య యుద్ధాలు బాక్ట్రియా నుండి గాంధారకు స్వాతంత్ర్యం పొందేలా చేసి ఇండో-గ్రీకు రాజ్యం ఏర్పడటానికి కారణమయ్యాయి. ఇండో- గ్రీకు రాజులలో మొదటి మెనాండరు అత్యంత గొప్ప రాజుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన ముందుగా టాక్సిలా నుండి తరువాత సాగాలా (సియాల్‌కోట్) నుండి పాలించాడు. అతను టాక్సిలా (సిర్కాపు), పుష్కలవతిని పునర్నిర్మించాడు. తరువాత ఆయన బౌద్ధుడయ్యాడు. గొప్ప బౌద్ధ తత్వవేత్త నాగసేనతో మిలిండా పన్హా పుస్తకంలో ఆయన తత్వవేత్తలతో జరిపిన చర్చలు బౌద్ధ గ్రంథాలలో నమోదు చేయబడింది.
క్రీస్తుపూర్వం 140 లో మెనాండరు మరణించిన సమయంలో మధ్య ఆసియా కుషన్లు బాక్ట్రియాను అధిగమించి అక్కడితో గ్రీకు పాలనను ముగించారు. క్రీస్తుపూర్వం 80 లో ఇరాను పార్థియన్ల ప్రభావంతో శాకాలు గాంధార, పాకిస్తాను, పశ్చిమ భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో విస్తరించారు. శాకా రాజులలో అత్యంత ప్రసిద్ధ చెందిన రాజా మౌసెసు గాంధారాలో స్థిరపడ్డారు.
కుషాను గాంధార
75 నాటికి మధ్య ఆసియా నుండి మరొక సమూహం పార్థియను రాజవంశాన్ని నిర్మూలించింది. చైనాలో యుయెజి అని పిలువబడే కుషాన్లు (కొంతమంది జాతిపరంగా ఆసి అని వాదించారు) మధ్య ఆసియా నుండి బాక్టీరియాకు వెళ్ళి అక్కడ వారు ఒక శతాబ్దం పాటు ఉన్నారు. సుమారు 75 నాటిక్ వారి తెగలలో ఒకటైన కుషాను (కునా)లు కుజుల కాడ్ఫిసెసు నాయకత్వంలో గాంధార, (ప్రస్తుత పాకిస్తాను) లోని ఇతర ప్రాంతాలమీద నియంత్రణ సాధించింది.
గొప్ప కుషను రాజు కనిష్క ది గ్రేట్ (128–151) పాలనలో గాంధార సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందింది. సిర్సుఖు, పెషావరు వద్ద టాక్సిలా (తకాసిలా) నగరాలు నిర్మించబడ్డాయి. పెషావరు గాంధార నుండి మధ్య ఆసియా వరకు విస్తరించి ఉన్న గొప్ప సామ్రాజ్యానికి రాజధానిగా మారింది. కనిష్క బౌద్ధ విశ్వాసానికి గొప్ప పోషకుడు; బౌద్ధమతం మధ్య ఆసియా, ఫార్ ఈస్టు లకు బాక్ట్రియా, సోగ్డియా అంతటా వ్యాపించింది. అక్కడ అతని సామ్రాజ్యం చైనా హాన్ సామ్రాజ్యాన్ని కలుసుకుంది. బౌద్ధ కళ గాంధార నుండి ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు వ్యాపించింది. కనిష్క ఆధ్వర్యంలో గాంధార బౌద్ధమతం పవిత్ర భూమిగా మారింది. అనేక జాటకాలతో సంబంధం ఉన్న స్మారక చిహ్నాలకు ఆకర్షించబడిన చైనా యాత్రికులు వీటిని చూడడానికి ఇక్కడకు పర్యాటకులుగా వస్తుంటారు.
గాంధారాలో బుద్ధుడు మానవ రూపంలో ప్రాతినిధ్యం వహించే మహాయాన బౌద్ధమతం అభివృద్ధి చెందింది. కుషాన్ల ఆధ్వర్యంలో కొత్త బౌద్ధ స్థూపాలు నిర్మించబడ్డాయి, పాతవి విస్తరించబడ్డాయి. బుద్ధుని భారీ విగ్రహాలను మఠాలలో నిర్మించి కొండప్రాంతాలలో చెక్కారు. కనిష్కుడు పెషావరు వద్ద 400 అడుగుల గొప్ప గోపురం కూడా నిర్మించాడు. ఈ గోపురాన్ని దేశాన్ని సందర్శించిన చైనా సన్యాసులు ఫాక్సియను, సాంగు యున్, జువానుజాంగు ఈ గోపుర వివరణలు అందించారు. 11 వ శతాబ్దంలో ఘజ్ని మహముదు చేత పూర్తిగా నాశనం చేయబడే వరకు ఈ నిర్మాణం చాలాసార్లు నాశనం చేయబడి తిరిగి పునర్నిర్మించబడింది.
హెప్తాలైటు దాడి
451 లో హెప్తాలిటే హంసు గాంధారను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆయన బౌద్ధమతాన్ని అవలంబించలేదు. కానీ వాస్తవానికి "భయంకరమైన ఊచకోతలకు పాల్పడింది." మిహిరాకులా మతానికి "భయంకరమైన హింసకుడు" అయ్యాడు. వారి పాలనలో హిందూ మతం తిరిగి పుంజుకుంది. బౌద్ధ గాంధార నాగరికత క్షీణించింది.
ఈ శతాబ్దాలలో గాంధార పరివర్తన చెందుతున్నట్లు అనేక మంది చైనా బౌద్ధ యాత్రికుల ప్రయాణ రికార్డులు నమోదు చేశాయి. బౌద్ధమతం క్షీణించి, హిందూ మతం అభివృద్ధి చెందింది. 400 లో ప్రాకృతభాష ప్రజల భాషగా ఉన్నప్పుడు బౌద్ధమతం అభివృద్ధి చెందుతున్న సమయంలో ఫాక్సియను గాంధారలో ప్రయాణించాడు. 100 సంవత్సరాల తరువాత 520 లో సాంగ్ యున్ సందర్శించిన సమయంలో వేరే పరిస్థితి వివరించబడింది: ఈ ప్రాంతం వైట్ హన్స్ చేత నాశనం చేయబడింది. బుద్ధుని చట్టాలను పాటించని లా-లిహ్ చేత పాలించబడింది. జువాన్జాంగు 644 లో భారతదేశాన్ని సందర్శించాడు. గాంధారాలో హిందూ మతం, బౌద్ధమతం క్షీణించిందని కనుగొన్నారు. బుద్ధుని చట్టాన్ని గౌరవించే గాంధారను కాబూలుకు చెందిన ఒక రాజు పాలించాడు. కాని టాక్సీలా శిథిలావస్థకు చేరుకుంది, బౌద్ధ మఠాలు నిర్జనమైపోయాయి.
కాబూలు షాహి
644 లో సస్సానిదు సామ్రాజ్యాన్ని అరబ్బులు పతనం చేసిన తరువాత ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ప్రాంతం, గాంధార మీద ముస్లింల వత్తిడి ఉన్నప్పటికీ వారు తమ సామ్రాజ్యాన్ని గాంధార వరకు విస్తరించడంలో విఫలమయ్యారు. గాంధారాను మొదట స్థానిక రాజులు పాలించారు. తరువాత వారు తమ రాజ్యాన్ని ఒక సామ్రాజ్యంగా విస్తరించారు.
తరువాతి 200 సంవత్సరాలు గాంధారను కాబూల నుండి షాహి వంశం చేత పాలించబడింది. 9 వ శతాబ్దంలో కొంతకాలం కాబూలు షాహి స్థానాన్ని కాబూలుషాహి భర్తీ చేసాడు. వివిధ ముస్లిం రికార్డుల ఆధారంగా ఇది 870 లో జరిగిందని అంచనా. అల్-బిరుని (973-1048) రచనల ఆధారంగా కాబూల్షాహి బ్రాహ్మణ మంత్రి కల్లారు 843 లో షాహి రాజవంశాన్ని స్థాపించారని భావిస్తున్నారు. రాజవంశం కాబూల నుండి కొంతకాలం తరువాత వారి రాజధానిని ఉదభండపురానికి తరలించింది. వారు తమ రాజ్యాలన్నిటిలో గొప్ప దేవాలయాలను నిర్మించారు. పంజాబు సాల్టు రేంజిలో ఈ భవనాలు కొన్ని ఇప్పటికీ మంచి స్థితిలో ఉన్నాయి.
పతనం
ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని గాంధార నగరానికి తరువాత కందహారు నగరం అని పేరు పెట్టారు. హెచ్.డబల్యూ రచనల ఆధారంగా 5 వ శతాబ్దంలో గాంధార నుండి వలస వచ్చిన బెలో ఈ పేరును ఆధునిక కందహారుకు తీసుకువచ్చారు. ఫాక్సియను సందర్శించిన సమయంలో పెషావరు లోయలో బుద్ధుడి భిక్ష-గిన్నె 400 (చాప్టరు XII) ను ఉనికిలో ఉందని తన నివేదికలో సూచించాడు. కందహారు వెలుపల సుల్తాను వైసు మందిరంలో భద్రపరచబడిన ఈ భారీ భిక్షపాత్రను (ఏడు అడుగుల వ్యాసం) 1872 లో బెలో సందర్శించినట్లు నివేదించబడింది. ఓలాఫు కారో 1958 లో తన పుస్తకాన్ని రాసినప్పుడు (కారో, పేజీలు 170–171) ఈ అవశిష్టాన్ని కాబూలు మ్యూజియంలో ఉన్నట్లు నివేదించాడు. ఈ భిక్షాపాత్ర ప్రస్తుత స్థితి తెలియదు.
సి. 1001 లో పెషావరు యుద్ధంలో జయపాల ఓటమి తరువాత గాంధార, వాయవ్య భారతదేశంలో ఎక్కువ భాగం ఘజ్ని మహముదు చేత సంభవించిన వినాశనం గురించి 1030 లో అల్ బిరుని నివేదించింది:
"మా శకం పదవ, తరువాతి శతాబ్దం ప్రారంభ సంవత్సరాలలో ఘజ్ని వద్ద పాలించిన రాజుల తుర్కు రాజవంశానికి చెందిన మొదటి సుల్తాను ముసల్మాను మహమూదు తరువాత పన్నెండు - పద్నాలుగు మంది ఉన్నారు. వీరు గాంధరులోకి ప్రవేశించి - ప్రస్తుత పెషావరు లోయ - హిందూస్తాను మతమార్పిడి దండయాత్రల సమయంలో."
"అతని మార్గం అంతటా అగ్ని, కత్తి, వినాశనం, విధ్వంసం గుర్తుగా నిలిచాయి. ఆయన మరణం కాలానికి ఉత్తర ఉద్యానవనం అని పిలువబడే గాంధరు ఒక విచిత్రమైన, నిర్జనమైన వ్యర్థంగా మిగిలిపోయింది. దాని గొప్ప పొలాలు, ఫలవంతమైన తోటలు, వాటికి నీరు అందించిన కాలువతో పాటు (మైదానం పశ్చిమ భాగంలో ఇప్పటికీ పాక్షికంగా కనుగొనవచ్చు), అన్నీ కనుమరుగయ్యాయి. అందులో నిర్మించిన అనేక రాతి నగరాలు, మఠాలు, పైభాగాలను వాటి విలువైన, గౌరవనీయమైన స్మారక చిహ్నాలు, శిల్పాలు తొలగించారు, కాల్చారు, నేలమీద పడేశారు, పూర్తిగా నివాసాలు నాశనం చేశారు."
Rediscovery
గాంధార ఘజ్ని మహముదు సామ్రాజ్యంలో కలిసిపోయే సమయానికే బౌద్ధ భవనాలు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. గాంధార కళ మరుగున పడింది. అల్-బిరుని తరువాత కాశ్మీరీ రచయిత కల్హానా 1151 లో తన రాజతరంగిని అనే పుస్తకాన్ని వ్రాసాడు. ఆయన తన రచనలలో గాంధారాలో జరిగిన కొన్ని సంఘటనలను రికార్డు చేశాడు. దాని చివరి రాజ వంశ రాజధాని ఉదభండపుర గురించి వివరాలను అందించాడు.
19 వ శతాబ్దంలో బ్రిటిష్ సైనికులు, నిర్వాహకులు భారత ఉపఖండంలోని ప్రాచీన చరిత్రపై ఆసక్తి చూపడం ప్రారంభించారు. 1830 లలో అశోక అనంతర కాలానికి చెందిన నాణేలు కనుగొనబడ్డాయి. అదే కాలంలో చైనీయుల యాత్రాంశాలు అనువదించబడ్డాయి. చార్లెసు మాసను, జేమ్సు ప్రిన్సెపె, అలెగ్జాండరు కన్నిన్నింహం 1838 లో ఖరోస్టి లిపిని రూపొందించాడు. చైనీయుల రికార్డులు బౌద్ధ మందిరాల కోసం ప్రదేశాలు, నిర్మాణవ్యూహా ప్రణాళికలను అందించాయి. నాణేల ఆవిష్కరణతో పాటు ఈ రికార్డులు గాంధార చరిత్రను అనుసంధానించేందుకు అవసరమైన ఆధారాలను అందించాయి. 1848 లో కన్నింగుహాం పెషావరుకు ఉత్తరాన గాంధార శిల్పాలను కనుగొన్నారు. ఆయన 1860 లలో టాక్సిలా ప్రాంతాన్ని కూడా గుర్తించాడు. అప్పటి నుండి పెషావరు లోయలో పెద్ద సంఖ్యలో బౌద్ధ విగ్రహాలు కనుగొనబడ్డాయి.
పురావస్తు శాస్త్రవేత్త జాను మార్షలు 1912 - 1934 మధ్య టాక్సిలా వద్ద త్రవ్వకాలు జరిపారు. అతను ప్రత్యేక గ్రీకు, పార్థియను, కుషాను నగరాలను పెద్ద సంఖ్యలో స్థూపాలు, మఠాలను కనుగొన్నాడు. ఈ ఆవిష్కరణలు గాంధార చరిత్ర, దాని కళ కాలక్రమాన్ని చాలా ఎక్కువ అనుసంధానించడానికి సహాయపడ్డాయి.
నమక్కల్
నమక్కల్, ఇది భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రం, నమక్కల్ జిల్లా లోని పట్టణం. నమక్కల్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం, ప్రత్యేక తరగతి పురపాలకసంఘ కేంద్రం. ప్రత్యేకంగా పర్యావరణ నిర్వహణ, నీటి సరఫరా, ఘన వ్యర్థాలు, మురుగు నీటి నిర్వహణ, పట్టణ ప్రణాళిక, వీధిదీపాల నిర్వహణ, ఇతర సామాజిక సేవల నిర్వహణ కారణంగా ఇది ఆసియాలో మొదటి ఐఎస్ఒ 14001-2004 దృవపత్రం పొందిన పురపాలక పట్టణ కేంద్రం. గుడ్ల ఉత్పత్తి, రవాణా కారణంగా నమక్కల్‌ను గుడ్ల ఉత్పత్తి నగరంగా అని పిలుస్తారు.
గాంధార
Taliban destruction of Buddhist relics
పాకిస్తాన్లోని స్వాతు లోయలో అనేక బౌద్ధ శిల్పాలు, స్థూపాలు ఉన్నాయి. జెహానాబాదులో కూర్చున్న బుద్ధ విగ్రహం ఉంది.
కుషాను శకం తాలిబాను చేసిన రెండు ప్రయత్నాల తరువాత స్వాతు లోయలోని బౌద్ధ స్థూపాలు, విగ్రహాలు కూల్చివేయబడ్డాయి, జెహానాబాదు బుద్ధుని ముఖం డైనమైటుతో విధ్వశం చేయబడింది. తాలిబాను దాడి చేసిన మంగ్లోరుకు సమీపంలో ఉన్న స్వాతులోని బృహత్తర బుద్ధ విగ్రహాల కంటే బామియను బౌద్ధవిగ్రహం మాత్రమే పెద్దది. బుద్ధుడిని నాశనం చేయడానికి ప్రారంభ ప్రయత్నాల తరువాత విగ్రహాన్ని రక్షించడానికి ప్రభుత్వం ఏమీ చేయలేదు. విగ్రహం మీద రెండవ దాడి జరిపి పాదాలు, భుజాలు, ముఖం పడగొట్టబడ్డాయి. తాలిబాను, దోపిడీదారులు వంటి ఇస్లాంవాదులు బౌద్ధ గాంధార నాగరికతకు చెందిన పాకిస్తానులోని అనేక బౌద్ధ కళాఖండాలను (ముఖ్యంగా స్వాతు లోయలోనివి) నాశనం చేశారు. తాలిబాను ఉద్దేశపూర్వకంగా గాంధార బౌద్ధ అవశేషాలను లక్ష్యం చేసుకుని విధ్వంసం కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. లాహోరు క్రిస్టియను ఆర్చి బిషపు, లారెన్సు జాన్ సల్దాన్హా, పాకిస్తాను ప్రభుత్వానికి స్వాతు లోయలో తాలిబాను కార్యకలాపాలను ఖండిస్తూ ఒక లేఖ రాశాడు. బుద్ధ విగ్రహాలను నాశనం చేయడం, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, హిందువుల మీద వారు చేసిన దాడులతో సహా లేఖలో పేర్కొనబడ్డాయి. గాంధార బౌద్ధ కళాఖండాలను స్మగ్లర్లు చట్టవిరుద్ధంగా దోచుకున్నారు. బుద్ధుడిని మరమ్మతు చేయడంలో ఇటాలియన్ల బృందం సహాయపడింది.
భాష
ఇప్పటివరకు కనుగొన్న గాంధార బౌద్ధ గ్రంథాల బౌద్ధ, ఆసియా వ్రాతప్రతులు చాలావరకు బిర్చి బెరడు మీద వ్రాయబడ్డాయి. ఇవి జాబితా చేయబడిన బంకమట్టి కుండలలో కనుగొనబడ్డాయి. పాణిని తన అష్టాధ్యాయిలో సంస్కృతంలోని వేద రూపం అలాగే సంస్కృతం తరువాత రూపమైన గాంధారి భాషను పేర్కొన్నారు.
గాంధార భాష ప్రాకృత లేదా "మధ్య ఇండో-ఆర్యను" మాండలికం. దీనిని సాధారణంగా గోంధేరే అని పిలుస్తారు. ఈ భాష ఖరోస్టి లిపిని ఉపయోగించింది. ఇది 4 వ శతాబ్దంలో అదృశ్యం అయింది. ఏదేమైనా ఇండో-ఆర్యను ప్రాకృతాల నుండి పంజాబీ, హింద్కో, కోహిస్తానీ, ఉద్భవించాయి. ఇవి గాంధార, పరిసర ప్రాంతాలలో వాడుకలో ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ మధ్య ఆసియా ఇరానియను ఆక్రమణదారులకు మార్గం చూపడంతో పురాతన గాంధార సంస్కృతిలో భాషా మార్పు సంభవించింది.
మహాయాన బుద్ధిజం
కుహాన్ సన్యాసి లోకాకీమా మొట్టమొదటి బౌద్ధ సూత్రాలను చైనాభాషలోకి అనువదించడం ప్రారంభించిన సమయంలో సా.శ. 147 లోనే గాంధార ప్రాంతం నుండి మహాయాన " స్వచ్ఛమైన భూ సూత్రాలు " చైనాకు తీసుకువచ్చారు. మొట్టమొదటి అనువాదం గాంధారి భాష నుండి అనువదించబడినట్లు సాక్ష్యాధారాలు చూపిస్తున్నాయి. " ఆస్తాసహస్రిక ప్రజాపరమిత సూత్రం " వంటి ముఖ్యమైన మహాయాన సూత్రాలను, అలాగే సమాధి అరుదైన ప్రారంభ మహాయాన సూత్రాలు బుద్ధ అకోభ్యా మీద ధ్యానం వంటి అంశాలను లోకాకీమా అనువదించాడు. లోకక్సేమా అనువాదాలు మహాయాన బౌద్ధమతం ప్రారంభ కాలం గురించి అంతరదృష్టిని అందిస్తూనే ఉన్నాయి. ఈ గ్రంథాలు తరచుగా సన్యాసుల పద్ధతులు, అటవీ నివాసం, ధ్యాన ఏకాగ్రత స్థితి విధానాలు కలిగి ఉంటుందని నొక్కి చెబుతుంది:
"పాల్ హారిసను మహాయాన సూత్రాల మొట్టమొదటి సంస్కరణలు, సా.శ. 2 వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో ఇండో-సిథియను అనువాదకుడు లోకాకీమా చైనీస్లోకి గ్రంథాల అనువాద కార్యక్రమాలు చేపట్టాడు. అదనపు సన్యాస విధానాల కొరకు అడవిలో నివసించడానికి, అన్నింటికంటే మించి లోకకీమా సూత్ర కార్పసులో ధ్యాన శోషణ (సమాధి) స్థితి ఉత్సాహం కలిగిస్తుందని హారిసను సూచించాడు. ధ్యానం, ధ్యాన స్థితి ప్రారంభ మహాయానాలో ఒక ప్రధాన స్థానాన్ని ఆక్రమించినట్లు అనిపిస్తుంది. ఖచ్చితంగా వారి ఆధ్యాత్మిక సామర్థ్యం కారణంగా కానీ వారు తాజా ఙానం, ప్రేరణ కలగడానికి అవకాశం ఇచ్చినందున"
క్రీస్తుశకం 1 వ - 2 వ శతాబ్దాలలో కుషాను సామ్రాజ్యకాలంలో గాంధారా ప్రాంతంలో వర్ధిల్లిన మహాసాసక, భికాసు ఆదేశానుసారం మహాయాన దీర్ఘ సుఖవతవ్య సూత్రం సంకలనం చేయబడిందని కొందరు విధ్వాంశులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ సుదీర్ఘమైన సుఖవతవిహ మహాసగికా-లోకోత్తరవాద శాఖకు, దాని సంకలనం, ఈ సూత్రంలో లోకోత్తరవాద మహావస్తుతో సమానంగా అనేక అంశాలు ఉన్నాయి. కుషాను కాలంలో గాంధారాలో నిర్మించిన బోధిసత్వులు అవలోకితేశ్వర, మహాస్తంప్రప్తాతో అమితాభా బుద్ధుని చిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.
వాయవ్యంలో మహాయాన ప్రఙాపరామిత బోధనల స్థాపనకు కుషాను సామ్రాజ్యానికి చెందిన కనిష్కుడు అధ్యక్షత వహించినట్లు మాజురామలకల్పాలో పేర్కొనబడింది. కనిష్కా సమయంలో ఈ ప్రాంతంలో జలంధ్రా ఆశ్రమంలో నిర్వహించబడిన సమావేశానికి 500 మంది బోధిసత్వులు హాజరయ్యారని ఈ కాలంలో వాయవ్య దిశలో మహాయానకు కొంత సంస్థాగత బలాన్ని సూచిస్తున్నారని టెరనాథ రాశారు. కుషాను కాలంలో ప్రజాపరామిత వాయవ్య దిశలో గొప్ప విజయాన్ని సాధించిందని, ప్రారంభ మహాయాన "కోట, కేంద్రం" అయి ఉండవచ్చు. కానీ దాని మూలం కాదు. ఆయన బౌద్ధమతం మహాసికా శాఖతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు.
Buddhist translators
హాన్ రాజవంశం (క్రీ.పూ. 202 - సా.శ. 220) గాంధార బౌద్ధ మిషనరీల మధ్య ఆసియాకు చెందిన ఇతర సన్యాసులతో సా.శ. 2 వ శతాబ్దం నుండి చైనా రాజధాని లుయోయాంగు వద్ద చైతన్యవంతంగా పనిచేసారు.ప్రత్యేకంగా వారు వారి అనువాద రచనల ద్వారా తమ ప్రత్యేకతను చాటుకున్నారు. వారు ప్రారంభ బౌద్ధ విద్యాలయాల నుండి మహాయాన నుండి వచ్చిన గ్రంథాలను ప్రోత్సహించారు. ఈ అనువాదకులు:
Textual finds
చైనా బౌద్ధ సన్యాసి జువాన్జాంగు 7 వ శతాబ్దంలో ఆఫ్ఘనిస్తానులోని బామియను వద్ద ఉన్న లోకోత్తరవాద ఆశ్రమాన్ని సందర్శించాడు. ఈ మఠం స్థలాన్ని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు తిరిగి కనుగొన్నారు. ఈ ఆశ్రమ సేకరణలోని మహాయనా సూత్రాలతో సహా బిర్చిబార్కు తాళపత్ర వ్రాతప్రతులు ఈ ప్రదేశంలో కనుగొనబడ్డాయి. ఇవి ఇప్పుడు షాయెను సేకరణలలో ఉన్నాయి. కొన్ని వ్రాతప్రతులు గాంధారి భాషలో, ఖరోహు లిపిలో ఉన్నాయి. మరికొన్ని సంస్కృతంలో, గుప్తా లిపి రూపాల్లో వ్రాయబడ్డాయి. ఈ ఆశ్రమ సేకరణ నుండి బయటపడిన వ్రాతప్రతులు, శకలాలు ఈ క్రింది మూల గ్రంథాలను కలిగి ఉన్నాయి:
పాకిస్తాన్లోని గిల్గిటు వద్ద ఉన్న గంధారాలో " ఔషధ బుద్ధుని " ప్రజాదరణను ధ్రువీకరిస్తూ, భాజజయగురువైరుర్వ్యప్రజారజ సూత్రం సంస్కృత వ్రాతప్రతి ఉంది. ఈ అన్వేషణలోని వ్రాతప్రతులు 7 వ శతాబ్దానికి పూర్వం నాటివి. ఇవి గుప్తా లిపిలో వ్రాయబడ్డాయి.
కళలు
గాంధార విలక్షణమైన గాంధారా బౌద్ధ కళాశైలికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది పార్థియను, సిథియను, రోమన్, గ్రేకో-బాక్ట్రియను, గంగాలోయ నుండి స్థానిక భారతీయ కళాప్రభావాలను ప్రతిబింభిస్తుంది. పార్థియను కాలంలో (క్రీ.పూ. 50 - సా.శ. 75) ఈ అభివృద్ధి ప్రారంభమైంది. 1 వ - 5 వ శతాబ్దం వరకు కుషాను కాలంలో గాంధార శైలి అభివృద్ధి చెందింది. 5 వ శతాబ్దంలో వైటు హన్సు దాడి తరువాత నాశనం చేయబడింది. సిద్ధార్థను బెజ్వెల్డు యువరాజుగా (సిద్ధార్థ ప్యాలెస్ జీవితాన్ని త్యజించే ముందు) ఒక సాధారణ మూలాంశంలో చూపించారు. గాంధార శిల్పులు సన్యాసుల, మత భవనాల అలంకరణ కోసం స్టుక్కో, అలాగే రాయిని విస్తృతంగా ఉపయోగించారు. స్టక్కో కళాకారుడికి గొప్ప ప్లాస్టిసిటీ మాధ్యమాన్ని అందించింది. శిల్పకళకు అధిక స్థాయి వ్యక్తీకరణను అందించడానికి వీలు కల్పించింది. గాంధారా - ఆఫ్ఘనిస్తాను, పాకిస్తాను, భారతదేశం, మధ్య ఆసియా, చైనా నుండి బౌద్ధమతం వ్యాపించిన చోట గార శిల్పం ప్రాచుర్యం పొందింది.
బౌద్ధ చిత్రాలు హెలెనిస్టికు ప్రపంచంలోని సంస్కృతుల కొన్ని కళాత్మక అంశాలతో కలిపి ఉన్నాయి. అపోలో శాసనాల మాదిరిగానే ఉంగరాల జుట్టు యవ్వన బుద్ధుడు ఒక ఉదాహరణ.
నమక్కల్
చరిత్ర
thumb|270x270px| నమక్కల్ కోట|ఎడమ నమక్కల్ సాశ.7వ శతాబ్దానికి చెందిన సూచనలతో కూడిన చారిత్రాత్మక పట్టణం. నమక్కల్ అనే పేరు నామగిరి నుండి ఉద్భవించింది. ఇది పట్టణ మధ్యలో ఉన్న ఒకే శిల నిర్మాణం పేరు. 65 మీటర్ల ఎత్తు, ఒక కిలోమీటర్ కంటే ఎక్కువ చుట్టుకొలత ఉన్న అపారమైన శిల. ఈ బృహత్తర శిల మీద నమక్కల్ కోట నిర్మింంచారు. సా.శ 16వ శతాబ్దంలో నమక్కల్‌ ప్రాంతం కొంగునాడు అనే చిన్న రాజ్యపరిపాలనలో ఒక భాగం. సంగం యుగంలో, నమక్కల్ ప్రాంతం చేరస్ పాలించిన చారిత్రక కొంగునాడు ప్రాంతంలో భాగంగా ఏర్పడింది. బ్రిటిష్ వారి నుండి తప్పించుకోవడానికి టిప్పు సుల్తాన్ కొంతకాలం ఈ కోటలో దాక్కున్నాడని నమ్ముతారు. ఈ కోటను టిప్పుసుల్తాన్ నిర్మించలేదు. కానీ కొద్ది కాలం పాటు ఆక్రమించాడు. ఆ తర్వాత ఈ కోటను బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
జనాభా శాస్త్రం
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,నమక్కల్ పట్టణం 55,145 జనాభాను కలిగి ఉంది. ప్రతి 1,000 పురుషులకు 1,015 స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. ఇది జాతీయ సగటు 929 కంటే చాలా ఎక్కువ. మొత్తం జనాభాలో 5,002 మంది ఆరేళ్లలోపు వారు ఉన్నారు. వారిలో2,609 మంది పురుషులు ఉండగా, 2,393 మంది మహిళలు ఉన్నారు. జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు వారు 13.7% మంది ఉండగా, షెడ్యూల్డ్ తెగలు వారు 5%మంది ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత 82.52%, ఇది జాతీయ సగటు 72.99% కంటే ఎక్కువ. పట్టణంలోమొత్తం 15008 గృహాలు ఉన్నాయి.
పట్టణ జనాభా మొత్తంలో 21,572 మంది కార్మికులు ఉన్నారు, వారిలో 133 మంది రైతులు, 264 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కార్మికులు, 562 మంది గృహ పరిశ్రమలు వారు, 19,646 మంది ఇతర కార్మికులు, 967 సన్నకారు కార్మికులు, 22 ఉపాంత సాగుదారులు, 24 మంది సన్నకారు వ్యవసాయ కార్మికులు, 151 మంది ఉపాంత కార్మికులు ఉన్నారు.
2011 మతపరమైన జనాభాలెక్కల ప్రకారం, నమక్కల్‌లో 88.98% హిందువులు, 9.29% ముస్లింలు,1.48% ,క్రైస్తవులు, 0.01% సిక్కులు, 0.0% బౌద్ధులు, 0.01% జైనులు, 0.23% మంది ఇతర మతాలను అనుసరించే వారు,లేదా అనుసరించని వారు ఉన్నారు.
చందనాథ ఆలయం
చందనాథ ఆలయం (నేపాలీ: चन्दननाथ मन्दिर) నేపాల్‌లోని జుమ్లాలో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. ఇది చందననాథ్ మున్సిపాలిటీలోని ఖలంగా బజార్‌లో ఉంది.
నమక్కల్
నమక్కల్ ఆంజనేయర్ ఆలయం
thumb| నమక్కల్ ఆంజనేయర్ ఆలయం|ఎడమ|250x250px నమక్కల్ ఆంజనేయర్ ఆలయం నమక్కల్‌లో ఉంది. ఇది హిందూ దేవుడు హనుమంతునికి అంకితం చేయబడిన ఆలయం.ఈ ఆలయం ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించారు. ఆంజనేయర్ విగ్రహం 18 ft ఎత్తు కలిగి ఉంది. భారతదేశం లోని పురాతన దేవాలయాలలో హనుమంతుని ఎత్తైన విగ్రహాలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది. ఆంజనేయర్ విగ్రహం ఒకేరాతితో చెక్కారు.సా.శ. 5వ శతాబ్దం నాటిది. గర్భగుడిపై పైకప్పు లేదు. ఆంజనేయరు తన నడుముపై కత్తిని ధరించి, సాలిగ్రామంతో చేసిన దండను పట్టుకున్న ప్రత్యేకమైన ప్రతిమను కలిగి ఉన్నాడు. ఈ ఆలయం దేశంలోని ఇతర ప్రముఖ దేవాలయాలలో ఒకటిగా చెప్పుకోవచ్చు.
చందనాథ ఆలయం
చరిత్ర
కొన్ని సంవత్సరాల కింద ఈ ప్రాంతాన్ని కల్లాల రాజవంశం వారు పాలించేవారు. ఆ కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని కళ్యాల్ రాజవంశం అని కూడా పిలిచేవారు. కళ్యాల్ రాజవంశం, చందననాథ్ గురించి చాలా వ్రాతపూర్వక పత్రాలు ఉండేవి కానీ వాటిని భద్రపరచబడలేదు. వీటికి సంబంధించిన సంఘటనలు, కథలు తరతరాలుగా మౌఖికంగా ఒకరికొకరు అందించుకుంటూ వచ్చారు. ఈ సంఘటనలు, కథలు ప్రస్తుత కాలంలో కూడా ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి.
కాశ్మీర్‌కు చెందిన చందంనాథ్ బాబా
కాశ్మీర్‌ కు చెందిన చందననాథ్ అనే వ్యక్తి దత్తాత్రేయుని (త్రిమూర్తి అని కూడా పిలుస్తారు) విగ్రహాన్ని తీసుకువచ్చాడని ప్రజలు నమ్ముతారు. అతను కల్లాల రాజవంశం సమయంలో నిర్మాణాన్ని మొదలు పెట్టాడని ప్రజలు అదే సమయంలో నిర్మాణ పనులు మొత్తం పూర్తి చేశాడని అక్కడి స్థల పురాణం చెబుతుంది. ప్రస్తుతం ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో ఈ విగ్రహాన్ని ఉంచి పూజలు ప్రారంభించాడని ప్రజలు చెబుతారు. జుమ్లాలో కాశ్మీర్‌లో ఉన్నటువంటి కాలానుగుణ వాతావరణాన్ని గుర్తించిన తర్వాత కాశ్మీర్‌కు చెందిన చందన్నాథ్ మొదటిసారిగా బ్రౌన్ రైస్ (మార్సి చామల్)ను ప్రవేశపెట్టాడని నమ్ముతారు.
నమక్కల్
నామగిరి లక్ష్మీ నరసిమార్ స్వామి దేవాలయం
నామగిరి లక్ష్మీ నరసింహస్వామి ఆలయంలో విష్ణువు శ్రీ నరసింహ స్వామి రూపంలో ఉన్న ఆలయం. ఈ ఆలయాన్ని సా.శ.8వ శతాబ్దంలో పాండ్య రాజులు శిలల వాస్తు శాస్త్రం ప్రకారం నిర్మించారని నమ్ముతారు.నాళాయిర దివ్య ప్రబంధాలలో ఈ ఆలయం ప్రస్తావన లేదు. అందువలన 108 దేవాలయాల దివ్య దేశం నమోదు వరుస జాబితా చేరలేదు. శ్రీ వైఖానస అహమం ప్రకారం ప్రతి సంవత్సరం మార్చి, ఏప్రిల్‌లలో (తమిళ మాసం "పంగుని") నరసింహస్వామి ఆలయానికి వార్షిక కోత్సవం జరుపుతారు.
చందనాథ ఆలయం
ప్రత్యేక సంఘటన
కొంతమంది స్థానిక ప్రజలు ఆలయ స్థాపనకు సంబంధించిన మరొక కథనాన్ని కూడా చెబుతారు. అంటే, ఒకప్పుడు ఒక ఆవు ఉండేది, అది తన యజమానికి అతని గోశాలలో పాలు ఇవ్వలేదు. కానీ ఒక రోజు, ప్రస్తుతం ఆలయం ఉన్న స్థలం పైన అది నిలబడినప్పుడు, దాని చనుబాట్ల నుండి పాలు కారడం ప్రారంభించాయి. ఆమె యజమాని అది చూసి గ్రామస్తులందరికీ చెప్పాడు. ఆవు తన పాలను నైవేద్యంగా సమర్పించడం వల్ల ఈ ప్రదేశం పవిత్రమైనదని ప్రజలు విశ్వసించారు. అప్పుటి నుండి వారు ఈ ఆలయాన్ని చాలా పవిత్ర స్థలంగా భావిస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం ఘటస్థాపన రోజున ఈ ఆలయంలో పూజలు నిర్వహించి లింగాన్ని మార్చే ఆచారం అనాదిగా వస్తోంది. దాదాపు 52 అడుగుల పొడవున్న పచ్చని చెట్టు లింగాన్ని తయారు చేస్తారు. లింగాన్ని పూర్తిగా ఎరుపు, తెలుపు రంగుల వస్త్రాలను, లింగం పైభాగంలో కప్పి ఆలయంలో ఉంచుతారు. నిలబడితే లింగం విరిగినా, పగిలినా దేశానికి అరిష్టం అని అంటారు. దేవత, ఆర్తి, భజన కీర్తనలతో లింగాన్ని మార్చడం, పూజించడం ఆచారం.
నమక్కల్
నమక్కల్ కోట
నమక్కల్ కోట అనేది నమక్కల్‌ పట్టణంలో ఉన్న ఒక చారిత్రాత్మక కోట.ఇది రాతి కోట.ఒకే రాయితో ఏర్పడిన రాతి శిఖరంపై ఉంది. ఇటుక, రాతిలో ఉన్న అవశేషాలు సా.శ. 9వ శతాబ్దంలో చోళులచే కోటను ముట్టడించడానికి జరిగిన వాగ్వివాదాలు ఇప్పటికీ కలిగి ఉన్నాయి. 17వ శతాబ్దంలో కొంగు వెల్లలార్ల కాలంలో కోట తిరిగి పుననిర్మించారు. ఈ కోట ఒకే రాయితో 75 m పొడవు ఉన్న కొండపైన ఉంది.కోట లోపల ఒక దేవాలయం, మసీదు ఉన్నాయి. ఈ రెండూ పట్టణం లోని ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణలు. ఆధునిక కాలంలో, ఈ కోట తమిళనాడు ప్రభుత్వ పురావస్తు శాఖ ఆధీనంలో ఉంది. రంగనాథస్వామి దేవాలయం కోట పక్కనే ఉన్న మరొక రాతి దేవాలయం. రంగనాథస్వామి గుహ దేవాలయాన్ని పల్లవులు నిర్మించారని నమ్ముతారు.
చందనాథ ఆలయం
ఉత్సవాలు
ఈ ఆలయంలో, స్థానిక ప్రజలు ప్రతి సంవత్సరం లింగాన్ని మారుస్తూ ఉంటారు. ఇక్కడి లింగం ఒక కలపతో చేయబడి ఉంటుంది, దీని పొడవు సుమారు 52 అడుగుల కంటే ఎక్కువనే ఉంటుంది, ఇది ఇటుక ఎరుపు రంగుతో ఉండి, దాని చుట్టూ ఒక భారీ వస్త్రం చుట్టబడి ఉంటుంది, ఇది త్రిభుజాకార జెండా వలె కనిపిస్తుంది. మారుతున్న సమయంలో ఆ లింగం విరిగిపోతే తప్పు జరుగుతుందని ప్రజలు బలంగా నమ్ముతారు. ఈ వేడుక ఘటస్థాపన సమయంలో జరుగుతుంది, ఇది దశైన (నేపాల్ పండుగ) మొదటి రోజు నిర్వహిస్తారు. ఆ రోజున ఆలయం భక్తులతో కిటకిటలాడిపోతుంది.
నమక్కల్
త్రోవ
నమక్కల్ పట్టణంనుండి సేలం, ఈరోడ్, తిరుచ్చి, కరూర్, కోయంబత్తూర్, చెన్నై, మధురై, దిండిగల్ వంటి తమిళనాడు లోని నగరాలకు బస్సులు నడుస్తాయి. నమక్కల్ జాతీయ రహదారి 44 ద్వారా భారతదేశం లోని ఇతర ప్రాంతాలకు రవాణా అనుసంధానం ఉంది ట్రిచీ లేదా మదురై నుండి బస్సులు సేలం, బెంగుళూరు చేరుకోవడానికి నమక్కల్ గుండావెళతాయి.
చందనాథ ఆలయం
ఉత్సవాలు
శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి, మహా శివరాత్రి, ఇతర ప్రధాన హిందూ పండుగల సందర్భంగా కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఆలయ దర్శనం చేసుకుంటారు.
నమక్కల్
రైల్వే
సేలం నుండి నమక్కల్ మీదుగా కరూర్ వరకు కొత్తబ్రాడ్-గేజ్ రైలు మార్గం 25 మే 2013 దాని సేవను ప్రారంభించింది. సేలం, కరూర్, చెన్నై సెంట్రల్, బెంగుళూరు, దిండిగల్, పళని, మధురై, తిరునల్వేలి, నాగర్‌కోయిల్, పొల్లాచ్చి, పాలక్కాడ్ నుండి ప్రతి రోజూ రైళ్లు ఉన్నాయి.
చందనాథ ఆలయం
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:నేపాల్ వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు
సుచిత్రా చంద్రబోస్
సుచిత్రా చంద్రబోస్, తెలుగు సినిమా నృత్య దర్శకురాలు, దర్శకురాలు. తెలుగు సినీపాటల రచయిత చంద్రబోస్‌ను వివాహం చేసుకుంది. 2004లో పల్లకిలో పెళ్లికూతురు సినిమాకు దర్శకత్వం వహించింది. 1988లో విడుదలైన ఆఖరి పోరాటం సినిమాతో తొలిసారిగా నృత్యదర్శకురాలిగా తన సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించింది.
సుచిత్ర భర్త చంద్రబోస్ సాహిత్యం అందించిన ‘నాటు నాటు’ పాట, 13 మార్చ్ 2023 న ఉత్తమ ఒరిజినల్ సాంగ్ గా ఆస్కార్ అవార్డు గెలుచుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నృత్యదర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
తనీష్
తనీష్ ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. బాలనటుడిగా కెరీర్ ప్రారంభించి ప్రస్తుతం హీరోగా నటిస్తున్నాడు. నచ్చావులే హీరోగా అతని మొదటి సినిమా. బాల నటుడిగా దేవుళ్ళు, మన్మథుడు లాంటి సినిమాల్లో నటించాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
తనీష్ తండ్రి అల్లాడి యేసువర్ధన్ బాబు సైన్యంలో సుబేదారుగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు. తల్లి సరస్వతి. వీరికి తనీష్, వంశీకృష్ణ, కాశీ విశ్వనాథ్ అనే ముగ్గురు కొడుకులున్నారు. తనీష్ చిన్నప్పటి నుంచి డ్యాన్సు మీద ఆసక్తి చూపేవాడు. తండ్రి పనిచేసే సంస్థలో ఏదైనా కార్యక్రమాలు జరిగినప్పుడల్లా వాటిలో పాల్గొనేవాడు. బాల నటుడిగా రోజుకి మూడు షిఫ్టులు పనిచేసేవాడు. తనీష్ కెరీర్ కోసం తండ్రి స్వచ్ఛంద పదవీవిరమణ చేశాడు.
మే 19, 2016 న యేసువర్ధన్ బాబు తన ఫ్లాట్ నుండి కింద పడి మరణించాడు. కొంతమంది ఆయన ఆర్థిక సమస్యలతో ఆత్మహత్య చేసుకొని ఉండవచ్చని భావించగా, ఆయన కుటుంబం మాత్రం తమకు ఆర్థిక సమస్యలేమీ లేవనీ, తాగిన మత్తులో పొరపాటున కాలి జారి కిందపడి మరణించి ఉండవచ్చునని తెలియజేశారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా బాలనటులు
దాసు వామనరావు
దాసు వామనరావు (1896-1982) తెలుగు వార్తాపత్రికలు, పత్రికలకు కాలమిస్టుగా ఉన్నారు. వారి కోసం ఆయన అనేక వ్యంగ్య వ్యాసాలు రాశారు. ఇతను మచిలీపట్నంలోని సాహితీ వర్గాలకు సుపరిచితుడైన దాసు నారాయణరావు పెద్దకుమారుడు, మహాకవి  దాసు శ్రీరాములు మనుమడు. thumb|దాసు వామన రావు
వామనరావు (1896-1982)  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని దాసు కుటుంబంలో 1896 మార్చి 9న ఏలూరులో  జన్మించాడు. వామనరావు ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం మచిలీపట్నం, ఏలూరులలో సాగింది. 1921లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో బి.ఎ.(ఫిలాసఫీ) విద్యార్థిగా మహాత్మాగాంధీ పిలుపు మేరకు చదువు మానేసి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చేరాడు. తరువాత బెజవాడలో తన మేనమామ శ్రీ దాసు కేశవరావు నడుపుతున్న ప్రసిద్ధ 'వాణి ప్రెస్'కు మేనేజర్ గా పనిచేశాడు. దేశోద్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు పంతులు ఆహ్వానం మేరకు 1926లో బెజవాడ వదిలి ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రిక 'ఆంధ్రపత్రిక' సంపాదకవర్గంలో చేరి 28 ఏళ్ల తర్వాత 1954లో పదవీ విరమణ చేశారు. ఈ కాలంలో మద్రాసు ఆల్ ఇండియా రేడియోలో ప్రతి పక్షం రోజులకొకసారి ప్రజా ప్రయోజనమున్న వివిధ అంశాలపై 'వామన వాఖ్యాలు' శీర్షికతో ప్రసంగాల పరంపరను ప్రసారం చేశాడు. ఈ ధారావాహికకు గాను 'నాన్ అఫీషియల్ రూరల్ ప్రోగ్రామ్స్' కేటగిరీలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్నాడు.
ఆయన రచనలు వివిధ వర్తమాన సామాజిక, రాజకీయ అంశాలను ప్రస్తావించాయి. వ్యంగ్యాస్త్రాలతో నిండిన ఈ రచనలు జ్ఞానోదయం కలిగించి, వినోదాత్మకంగా, వివిధ విషయాల్లో ఆయన గాఢమైన సాహిత్య వైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, తెలుగు పఠనా వర్గాల్లో విశేష ప్రజాదరణ పొందాయి. ఆయన రచనలు తరువాత 'కాలక్షేపం' (2 సంపుటాలు), 'ఇష్టాగోష్ఠి, తమాషా కులాసా ' పేరుతో వెలువడ్డాయి. వ్యంగ్యానికి, హాస్యానికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన ఇతర పత్రికలకు కూడా రచనలు చేశారు. తెలుగులో ఆయన రాసిన వ్యాసాలు విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొంది తెలుగు పాఠకుల మన్ననలు పొందాయి. పిల్లల కోసం రామాయణ గాథపై మరో పుస్తకాన్ని కూడా అనువదించాడు. రాబర్ట్ లూయీ స్టీవెన్సన్ రచించిన "డాక్టర్ జెకిల్ అండ్ మిస్టర్ హైడ్" అను పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాడు. ఇది 'మనిషిలో మనిషి' అను శీర్షికతో ఆంద్ర గ్రంథమాల, మదరాసు 1954లో ప్రచురించింది.
'టోపీదాసు', 'భావసంచారి', 'వామనుడు' అనే కలం పేర్లతో కూడా రాశారు. 1982 ఏప్రిల్ 26 న బెంగుళూరులో పరమపదించారు.