cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పాల సామ్రాజ్యం
నిర్వహణ
పాలా సామ్రాజ్యాన్ని ప్రత్యేక భుక్తులు (భూభాగాలు) గా విభజించారు. భుక్తిలను విశయాలు (విభాగాలు), మండలాలు (జిల్లాలు)గా విభజించారు. చిన్న యూనిట్లు ఖండాలా, భాగ, అవ్రిట్టి, చతురకా, పట్టాకా. పరిపాలన గ్రాసు రూటు స్థాయి నుండి రాజ్యసభ వరకు విస్తృతమైన ప్రాంతంలో విస్తరించింది. పాలా రాగి పలకలు ఈ క్రింది పరిపాలనా పదవులను పేర్కొన్నాయి: • రాజా
• రాజన్యక
• రనక (బహుశా రాజప్రతినిధి సహాయకులు)
• సామంత, మహాసామంత (సామత రాజులు)
• మహాసంధి-విగ్రహిక (విదేశాంగ మంత్రి)
• దుటా (ప్రధాన రాయబారి)
• రాజస్థానియా (సహాయకుడు)
• అగరాక్ష (అంగరక్షకుడు)
• శాస్తాధికృత (పన్ను వసూలు)
• చౌరోధారణికా (పోలీసు పన్ను)
• షాల్కాకా (వాణిజ్య పన్ను)
• దశపారాధిక (జరిమానా వసూలుదారుడు)
• తారికా (నదీమార్గ రుసుము వసూలు అధికారి)
• మహక్సపతాలిక (గణికుడు)
• జ్యస్థాకాయస్థ (దస్తావేజుల నిర్వహణాధికారి)
• క్షేత్రపా (భూ వినియోగ విభాగాధిపతి), ప్రమత్ర (భూ కొలతల అధిపతి)
• మహాదండనాయక లేదా ధర్మాధికర (ప్రధాన న్యాయమూర్తి)
• దండిక
• దండపాషిక
• ఖోలా(గూఢాచార వ్యవస్థ)
• గవాధ్యక్ష్యా(పశుపాలనాధికారి అధికారి)వ్యవసాయాధారిత పదవులు
• మేషాధ్యక్షక (మేకల పాలనాధికారి)
• మహిషాధ్యక్ష(బర్రెల పాలనాధికారి) ఇదేతరహాకు చెందిన ఇతర పదవులు
• షష్టాధికృత
• దౌహ్షషాధనిక
• నాకాధ్యక్ష్య
మతం
పాలలు మహాయాన బౌద్ధమతం పోషకులు. గోపాల మరణం తరువాత వ్రాసిన కొన్ని వనరులు అతన్ని బౌద్ధునిగా పేర్కొన్నాయి. అయితే ఇందుకు తగిన ఆధారాలు లేవు. తరువాతి పాలా రాజులు కచ్చితంగా బౌద్ధులు. తారనాథ ఒదంతపురిలో ప్రసిద్ధ మఠాన్ని నిర్మించిన కారణంగా గోపాల ఒక బలమైన బౌద్ధుడు అని పేర్కొన్నాడు. ఆయన విక్రమాశిల ఆశ్రమాన్ని, సోమపుర మహావిహరను స్థాపించాడు. 50 మత సంస్థలను స్థాపించి, బౌద్ధ రచయిత హరిభద్రను పోషించాడాని తారనాథ పేర్కొన్నాడు. దేవపాల సోమపురా మహావిహర వద్ద నిర్మాణాలను పునరుద్ధరించి విస్తరించాడు. ఇందులో రామాయణం, మహాభారతం పురాణాలకు చెందిన అనేక ఇతివృత్తాలు ఉన్నాయి. మొదటి మహీపాల సారనాథ, నలంద, బుద్ధ గయ వద్ద అనేక పవిత్ర నిర్మాణాల నిర్మాణం, మరమ్మతులు చేయమని ఆదేశించారు. ఆయన గురించి వ్రాయపడిన జానపద పాటల సమితి అయిన మహిపాల గీత్ ("మహిపాల పాటలు") బెంగాలు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ ప్రాచుర్యం పొందాయి.
పాలలు విక్రమాశిల, నలంద విశ్వవిద్యాలయాలు వంటి బౌద్ధవిద్యా కేంద్రాలను అభివృద్ధి చేసారు. పాలాల పోషకత్వంలో నమోదు చేయబడిన చరిత్రలో మొట్టమొదటి గొప్ప విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్న నలంద శిఖరాగ్రస్థాయికి చేరుకుంది. పాలల కాలంలో బౌద్ధ పండితులు అతిషా, సంతరక్షిత, సారా, తిలోపా, బీమలమిత్ర, దన్షీలు, దన్శ్రీ, జినమిత్ర, జ్ఞానశ్రీమిత్ర, మంజుఘోష్, ముక్తిమిత్ర, పద్మానవ, సంభోగబజ్రా, శాంతరాక్షిత్, శిలాభద్రది ప్రఖ్యాతి చెందారు.
గౌతమ బుద్ధుని భూమికి పాలకులుగా, పాలలు బౌద్ధ ప్రపంచంలో గొప్ప ఖ్యాతిని సంపాదించారు. జావా రాజు సైలేంద్ర బాలపుత్రదేవ పాలాల వద్దకు ఒక రాయబారిని పంపి నలంద వద్ద ఒక మఠం నిర్మాణానికి ఐదు గ్రామాలను మంజూరు చేయాలని కోరాడు. దేవపాల ఈ అభ్యర్థనను అంగీకరించి వారు కోరినట్లు భూమిని మంజూరు చేశారు. ఆయన బ్రాహ్మణ విరాదేవను నాగరాహర (ప్రస్తుత జలాలాబాదు) నలంద ఆశ్రమానికి అధిపతిగా నియమించాడు. ధర్మపాల ఆస్థానంలో బౌద్ధ కవి వజ్రదత్తా (లోకేశ్వరషాతక రచయిత) ఉన్నాడు. పాల సామ్రాజ్యం నుండి వచ్చిన బౌద్ధ పండితులు బౌద్ధమతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి బెంగాల్ నుండి ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లారు. ఉదాహరణకు అతిషా టిబెటు, సుమత్రాలలో బోధించాడు. 11 వ శతాబ్దపు మహాయాన బౌద్ధమతం వ్యాప్తిలో ప్రధాన వ్యక్తులలో ఆయన ఒకరు.
పాలాలు శైవ సన్యాలకు మద్దతు ఇచ్చారు. సాధారణంగా గోలగి-మఠంతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు. నారాయణ పాల స్వయంగా శివాలయాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన బ్రాహ్మణ మంత్రి ఆరాధించే స్థలంలో ఆయన హాజరయ్యాడు. భూమిచిద్రన్యయ సూత్రం ఆధారంగా మదీనపాలదేవ రాణి చిత్రమాతిక అభ్యర్థన మేరకు మహాభారతం జపించినందుకు పారితోషికంగా బతేశ్వర స్వామి అనే బ్రాహ్మణుడికి భూమిని బహుమతిగా ఇచ్చింది. పాల రాజవంశం పాలనలో బౌద్ధ దేవతల చిత్రాలతో విష్ణు, శివ, సరస్వతి చిత్రాలు కూడా చిత్రించబడ్డాయి.
సాహిత్యం
పాలాలు అనేక సంస్కృత పండితులను పోషించారు. వారిలో కొందరు వారి అధికారులుగా ఉన్నారు. పాల పాలనలో గౌడ రితి శైలి కూర్పును అభివృద్ధి చేశారు. పాలాల పాలనలో అనేక బౌద్ధ తాంత్రిక రచనలు రచించించి అనువదించబడ్డాయి. మత విభాగంలో పేర్కొన్న బౌద్ధ పండితులతో పాటు, జిముతవాహన, సంధ్యకరు నంది, మాధవ-కారా, సురేశ్వర, చక్రపాణి దత్తా పాల కాలానికి చెందిన ఇతర ప్రసిద్ధ పండితులు.
పాల గ్రంథాలలో తత్వశాస్త్రంలో గుర్తించదగిన గౌడపాద రచించిన అగమ శాస్త్రం, శ్రీధరు భట్ట రచించిన నయ కుండలి, భట్టభవదేవుడి కర్మనుష్టాను పద్ధతి ఉన్నాయి. ఔషధం గ్రంథాలు ఉన్నాయి.
సంధ్యకర్ నంది పాక్షిక-కాల్పనిక ఇతిహాసం రామచరితం (12 వ శతాబ్దం) పాల చరిత్రకు ఒక ముఖ్యమైన మూలం.
పాల పాలనలో స్వరపరచిన చర్యాపాదా రచనలో ప్రోటో-బెంగాలీ భాషలో ఒక రూపం చూడవచ్చు.
కళ, నిర్మాణకళ
పాలా పాఠశాల శిల్ప కళ భారతీయ కళ ప్రత్యేక దశగా గుర్తించబడింది. బెంగాలు శిల్పుల కళాత్మక మేధకు ప్రసిద్ధి చెందింది. అది గుప్తుల కళతో ప్రభావితమైంది.
సైన్యం
పాల సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత సైనిక అధికారి మహాసేనపతి అంటారు. పాలా సైన్యంలో మాళవ, ఖాసా, హూన, కులికా, కన్రాట, లతా, ఓద్ర, మనహాలితో సహా అనేక రాజ్యాల నుండి కిరాయి సైనికులను నియమించుకున్నారు. సమకాలీన వృత్తాంతాల ఆధారంగా రాష్ట్రకూటులలో ఉత్తమ పదాతిదళం, గుర్జారా-ప్రతిహరాలలో అత్యుత్తమ అశ్వికదళం, పాలాల అతిపెద్ద గజబలం ఉన్నాయి. అరబు వ్యాపారి సులైమాను పాలాలలో బల్హారా (బహుశా రాష్ట్రకూటలు), జుర్జి రాజు (బహుశా గుర్జారా-ప్రతిహారాలు) కంటే పెద్ద సైన్యం ఉందని పేర్కొంది. బట్టలు ఉతకడానికి, కట్టెలు సేకరించడానికి పాలా సైన్యం 10,000–15,000 మందిని నియమించిందని ఆయన పేర్కొన్నారు. యుద్ధాల సమయంలో, పాలా రాజు 50,000 యుద్ధ ఏనుగులను నడిపిస్తారని ఆయన పేర్కొన్నాడు. సులైమాను వ్రాతలు అతిశయోక్తిగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది; ఇబ్ను ఖల్దును ఏనుగుల సంఖ్యను 5,000 గా పేర్కొన్నాడు.
బెంగాలుకు మంచి స్థానిక జాతి గుర్రాలు లేనందున, పాలాలు తమ అశ్వికదళ గుర్రాలను కంబోజ వంటి విదేశీయుల నుండి దిగుమతి చేసుకున్నారు. వారు ఒక నావికాదళాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నారు. ఇది వర్తక, రక్షణ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించబడింది.
అనిని
అనిని పట్టణం, ఈశాన్య భారతదేశం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లాకు ప్రధాన పరిపాలనా కార్యాలయం.అనిని అవిభక్త దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లాకు, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.ఇది ఒక చిన్న అభివృద్ధి చెందని పట్టణం.దాని దూరం ప్రధాన కారణం అయినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికీ భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు ప్రాథమిక రహదారి, వాయు మార్గం సంబంధాలను కలిగి ఉంది.ఇడు మిష్మి గిరిజన ప్రజలు ఇక్కడ ఎక్కువుగా నివసిస్తున్నారు.ఈపట్టణ ప్రజలు వాణిజ్య అవసరాల కోసం దిగువ దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లాలో ఉన్న సమీప ప్రధాన స్థావరం రోయింగ్ మీద పూర్తిగా ఆధారపడి ఉన్నారు..
శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
అనిని పేరు ఇనిని లేదా ఇన్నిని నుండి వచ్చి ఉండవచ్చని భావిస్తారు.దిగువ దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లాను 2001 లో దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లా నుండి విడగొట్టటానికి ముందు నుండి అరుణాచల్ ప్రదేశ్ చారిత్రక పటాలు, రోయింగ్ స్థాపించబడటానికి ముందు, దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లా రాజధాని "ఇనిని" అని సూచిస్తున్నాయి ఆపేరు "ఇన్ని" అనే ఇడు పదం నుండి వచ్చి ఉండవచ్చుఅని అంటారు.ఇన్నీ ఇష్ మిష్మి ప్రజలు అత్యున్నత దేవత లేదా దేవుడు.
చరిత్ర
అనిని చరిత్ర, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ చరిత్ర వలె మేఘావృతమైంది.స్థానిక ఇడు మిష్మిస్, ఇతర తెగలు సా.శ.పూ. 1 లేదా 1 వ సహస్రాబ్దిలో పురాతన టిబెట్ నుండి వలస వచ్చినట్లు చెబుతారు.వారు లోయలో ఆగిపోయారని నమ్ముతారు.7 వ శతాబ్దంలో లోహు టిబెటన్ నియంత్రణలో ఉంది. ఆ సమయంలో ఇడు మిష్మిస్ నివసించినప్పటికీ, నార్త్-ఈస్ట్ ఫ్రాంటియర్ ఏజెన్సీ, అనిని అధికారికంగా స్థాపించబడటానికి, బ్రిటిష్ రాజ్ కాలం వరకు పట్టింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో, అస్సాంలోని లెడో రోడ్ ద్వారా సరఫరా, దళాలను చైనాకు పంపాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు అనిని ప్రాముఖ్యత పెరిగింది.1947లో, అనిని భారతదేశంలో ఒకభాగమైంది.ఆ సమయంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా అరుణాచల్‌లో ఎక్కువ భాగం పొందటానికి ప్రయత్నించింది.ఇది అక్సాయ్ చిన్ వివాదంలో ఉంది.పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా 1949 లో ఉద్భవించింది1950 లో బ్రిటిష్ వారు వెళ్లినతర్వాత, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అక్సాయ్ చిన్ వివాదంలో ఉంది.1980 జూన్ లో, దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లా, లోహిత్ జిల్లా నుండి చివరకు విడదీసి, అనిని జిల్లా ముఖ్యపట్టణంగా ప్రకటించబడింది అప్పటి నుండి, అనిని భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు సరైన రహదారి సంబంధాలు లేని ఏకైక జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉంది.
భౌగోళికం
thumb| డ్రై నదిపై చెరకు వంతెన|280x280px అనిని చాలా భాగం దిబాంగ్ నది రెండు ఉపనదులైన డ్రై నది, మాథున్ నది మధ్య ఒక చిన్న పీఠభూమిలో ఉంది. ఈ పట్టణానికి దాని స్వంత ఉపవిభాగం ఉంది.2001 నాటికి అనిని ప్రాంతంలో 4,069 మంది నివసిస్తున్నారు.దీబాంగ్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యానికి దక్షిణాన ఉన్న ఈప్రదేశం ఈశాన్య భారతదేశానికి ఉత్తరాన జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా అనిని పట్టణం కలిగి ఉంది.
ఎత్తు
అనిని పట్టణం చిన్న స్థావరం.ఇది సముద్ర మట్టానికి 1968 m ఎత్తుపైన ఉంది. అనినిస్ పీఠభూమి సగటు ఎత్తు 1,800 మీటర్లు ఎత్తులోఉంది. కానీ పట్టణం సగటుఎత్తు 2,068 మీటర్లు ఉంది గూగుల్ మ్యాప్స్ భూభాగ లక్షణం ప్రకారం, అనిని సుమారు సముద్ర మట్టానికి 1,600 నుండి 1,800 మీటర్లు ఎత్తులో, అనినికి ఉత్తరాన ఎత్తు 3,800 వరకు ఉంటుంది.దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైట్ ప్రకారం, అనిని ఎత్తు సముద్ర మట్టానికి 1,968 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
భూకంపాలు
అనిని యురేషియన్ ప్లేట్‌లో ఉంది, ఇది భారతదేశం కూడలికి  ఉత్తరాన 420 మైళ్ల దూరంలో యురేషియన్ ప్లేట్లు ఉన్నాయి.ఇవి అనిని ప్రాంతంలో భూకంపం సంభవించేలా చేస్తాయి.1950 అస్సాం-టిబెట్ భూకంపం దిబాంగ్. దిగువ దిబాంగ్ లోయలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది.ఈ భూకంపంలో 70% ఈ ప్రాంత నివాసితులు మరణించారు. 2005 న జూన్ 2న భారత కాలమాన ప్రకారం 01:36 సమయం వద్ద, ఎగువ దిబాంగ్ వ్యాలీ జిల్లాలో భూకంపం 5.7 తీవ్రతతో సంభవించింది.ఎటువంటి ప్రాణనష్టం జరగనప్పటికీ, కొండచరియలు విరిగిపడి అనిని పట్టణానికి, జిల్లాలోని ఇతర గ్రామాల మధ్య సమాచార, రహదారి సౌకర్యాలను నిరోధించాయి. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ చుట్టూ, టిబెట్ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో భూకంప తిరుగుబాట్లు కనిపించాయి..
పర్వతాలు
అనినికి దగ్గరగా ఉన్న పర్వతం సాపేక్షంగా గుర్తించబడలేదు.దీనికి స్థానికి ప్రజలు కెలింగాన్ అనే పెట్టారు.కహై కాలా అనే మరో పర్వతం కూడా ఉంది.ఇది సుమారు సముద్ర మట్టానికి 5000 మీటర్లు ఎత్తు వరకు ఉంటుంది.ఈ పర్వతం చుట్టూ ఎత్తైనప్రదేశం కలిగి ఉంది.కెలింగన్ మాదిరిగా దీనికి స్థానికులు కహై కాలా అనే పేరు పెట్టారు.
వాతావరణం
thumb| శీతాకాలంలో హిమపాతంతో అనిని పట్టణం|280x280px అనిని ప్రాంత వాతావరణంలో ఎత్తులో తేడాలు ఉంటాయి.తక్కువ ఎత్తులో వాతావరణం తేమతో కూడిన ఉపఉష్ణమండలంగా ఉంటుంది.పీఠభూమి చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంలో ఇది సమశీతోష్ణ వాతావరణం.అనిని రుతుపవనాల పరిధిలో ఉంది. దక్షిణ ఆసియా, నైరుతి రుతుపవనాలు, తూర్పు ఆసియా ఈశాన్య రుతుపవనాలు రెండింటినీ పొందుతుంది.మే-అక్టోబరు సమయంలో, అనిని 80% అవపాతం పొందుతుంది.శీతాకాలంలో హిమపాతం సాధారణం.పర్వతప్రాంతంలలో చాలా భారీగా 6 నుుండి 10 మీటర్ల ఎత్తువరకు సంభవిస్తుంది.
భాష
అనిని ప్రధాన భాష ఇడు మిష్మి భాషకు చెందిన మిడు మాండలికం.మిడు అనేది ఇడు మిష్మి భాష ఉత్తరాన ఉన్న మాండలికం మిడు మాండలికం అనినిలో మాత్రమే మాట్లాడుతుంటారు. ప్రభుత్వ అధికారులు ఇడు అజోబ్రా లిపిని ఉపయోగిస్తారు, అంతరించిపోతున్న భాషను పరిరక్షించడమే లక్ష్యంగా రోయింగ్ ఎమ్మెల్యే, లైటా అంబ్రే లిపిని ప్రతిపాదించాడు.
జనాభా
అనిని పట్టణ పరిధిలో 2001 నాటికి భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం 613 గృహాలలో 2,264 మంది జనాభా నివసిస్తున్నారు.వారిలో 1,331 మంది పురుషులు కాగా,933 మంది మహిళలు ఉన్నారు.తక్కువ జనాభా కారణంగా, అనిని పట్టణం 2001 నాటికి జనణ గణన పట్టణం.గుర్తించబడలేదు.జనణ గణన పట్టణాలలో ఒకటిగా గుర్తించటానికి ఇంకా అప్పటికి 3,000 మంది జనాభా పెరగవలసి ఉంది.
మౌలిక సదుపాయాలు
thumb| అనిని భవనాలు, కంచెకి అడ్డంగా కనిపిస్తాయి|280x280px మారుమూల అయినప్పటికీ, పట్టణంలో ప్రాథమిక మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి.సర్క్యూట్ హౌస్‌లో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి. జిల్లా లైబ్రరీ, పోలీస్ స్టేషన్, సందర్శకులకు వసతి సౌకర్యాల సదుపాయాలు ఉన్నాయి.అనినిలోని రెండు పాఠశాలలు ఉన్నాయి.ప్రభుత్వ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ ఆఫ్ అనిని, దీనిని అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నడుపుతుంది.సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (సిబిఎస్ఇ) కి అనుబంధంగా ఉన్నజవహర్ నవోదయ విద్యాలయ అనే మరొక పాఠశాల సుమారు 450 మంది విద్యార్థులతో నడపబడుతుంది.విద్యార్థుల కోసం హాస్టల్ వసతి ఉంది. అనిని రవాణా కోసం అరుణాచల్ హెలికాప్టర్ సర్వీస్ రోయింగ్ పట్టణం నుండి సామాగ్రిని తీసుకురావటానికి హెలికాప్టర్లు నడపబడుతుంటాయి.
విమానాశ్రయాలు
అనిని పట్టణానికి సమీప విమానాశ్రయం తేజు విమానాశ్రయం.ఇది రహదారి ద్వారా సుమారు 300 కి.మీ దూరంలో ఉంది అనిని చేరుకోవడానికి సులభమైన మార్గం దిబ్రుగఢ్ విమానాశ్రయం (గువహటి విమానాశ్రయం ద్వారా).అయితే తక్కువ జనాభా ఉన్నందున అనిని ప్రాంతంలో భవిష్యత్తులో ఎప్పుడైనా ఇటానగర్ కంటే దగ్గరప్రాంతంలో విమానాశ్రయం వచ్చే అవకాశం లేదు.
అజిత్ జోగి
అజిత్ ప్రమోద్ కుమార్ జోగి (29 ఏప్రిల్ 1946 – 29 మే 2020) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2000 నుండి 2003 వరకు ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రిగా పని చేశాడు. అజిత్ జోగి ఐపీఎస్, ఐఏఎస్‌కు ఎంపికై 1981 నుండి 1985 వరకు మధ్యప్రదేశ్ లోని ఇండోర్ జిల్లా కలెక్టర్‌గా విధులు నిర్వర్తించాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
అజిత్‌ జోగి 1946 ఏప్రిల్‌ 29న మధ్యప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం, భిలాస్‌పూర్‌ జిల్లాలోని జోగిసర్‌లో కాశీ ప్రసాద్‌ జోగి, కాంతిమణి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన భోపాల్‌ లోని మౌలానా ఆజాద్‌ కాలేజ్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ కాలేజీలో మెకానిక‌ల్ ఇంజినీరింగ్ పూర్తి చేశాడు. అజిత్‌ జోగి 1967లో రాయ్‌పూర్ లోని గవర్నమెంట్‌ ఇంజనీరింగ్‌ కాలేజీలో లెక్చరర్‌గా పని చేశాడు.
మరణం
అజిత్‌ జోగికి మే 9న గుండెపోటు రావడంతో కుటుంబసభ్యులు రాయ్‌పూర్ లోని శ్రీనారాయణ ఆస్పత్రికి తరలించగా, ఆయన ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ పరిస్థితి విషమించడంతో 2020 మే 29న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:2020 మరణాలు
సూర్యకిరణ్
సూర్యకిరణ్ తెలుగు చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత. 2002లో వచ్చిన సత్యం చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు.
జననం
సూర్యకిరణ్ ఆగష్టు 9న జన్మించాడు.
సినిమారంగం
మలయాళంలో తన సినిమా కెరీర్ ను ప్రారంభించిన సూర్యకిరణ్ తమిళ సినిమా, తెలుగు సినిమాలు చేస్తున్నాడు.
వివాహం
ప్రముఖ నటి కళ్యాణి ని వివాహం చేసుకున్నాడు. సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వంలో కళ్యాణి కొన్ని చిత్రాలలో నటించింది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
చిట్టగాంగ్
చిట్టగాంగ్ (ఆంగ్లం:Chittigong) ను పోర్ట్ సిటీ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది ఆగ్నేయ బంగ్లాదేశ్‌లోని ఒక ప్రధాన తీర నగరం, ఆర్థిక కేంద్రం. ఈ నగరంలో 2.5 మిలియన్లకు పైగా జనాభా ఉంది మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం, దేశంలో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా నిలిచింది. ఇది పేరులేని జిల్లా డివిజన్ రాజధాని. ఈ నగరం చిట్టగాంగ్ కొండ ప్రాంతాలు బెంగాల్ బే మధ్య కర్నాఫులి నది ఒడ్డున ఉంది. ఆధునిక చిట్టగాంగ్ బంగ్లాదేశ్ రెండవ ముఖ్యమైన పట్టణ కేంద్రం.
16 వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీస్ చరిత్రకారుడు జోనో డి బారోస్ చిట్టగాంగ్‌ను "బెంగాల్ రాజ్యం అత్యంత ప్రసిద్ధ సంపన్న నగరం" గా అభివర్ణించాడు. పోర్చుగీస్ చిట్టగాంగ్ బెంగాల్‌లో మొదటి యూరోపియన్ వలస స్థావరం. మొఘల్ సామ్రాజ్యం అరకాన్ మధ్య 1666 లో జరిగిన నావికా యుద్ధం ఫలితంగా పోర్చుగీస్ సముద్రపు దొంగలను బహిష్కరించారు. 1760 లో బెంగాల్ నవాబ్ చిట్టగాంగ్‌ను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించినప్పుడు బ్రిటిష్ వలసరాజ్యం ప్రారంభమైంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో బర్మా ప్రచారంలో నిమగ్నమైన మిత్రరాజ్యాల దళాలకు చిట్టగాంగ్ ఒక స్థావరం. ఓడరేవు నగరం 1940 లలో విస్తరించడం పారిశ్రామికీకరణ ప్రారంభమైంది ముఖ్యంగా బ్రిటిష్ ఇండియా విభజన. 1971 లో బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధంలో చిట్టగాంగ్ దేశం స్వాతంత్య్రం ప్రకటించిన ప్రదేశం.
బెంగాలీ ముస్లిం మెజారిటీ అధికంగా ఉన్నప్పటికీ చిట్టగాంగ్ బంగ్లాదేశ్ నగరాల్లో అధిక మత జాతి వైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉంది. మైనారిటీలలో బెంగాలీ హిందువులు బెంగాలీ క్రైస్తవులు బెంగాలీ బౌద్ధులు చక్మాస్ మర్మాలు బోహ్మాంగ్ రోహింగ్యాలు రాఖైన్లు ఉన్నారు.
పద చరిత్ర
చిట్టగాంగ్ మొదటి అరబ్ వ్యాపారులకు షాట్ ఘాంగ్ అని షాట్ అంటే "డెల్టా" ఘంగ్ గంగానది. సుకా-లా-తైయింగ్ సాండయ అనే రాజు బెంగాల్‌ను జయించిన ఆ స్థలంలో ఒక రాతి స్తంభాన్ని స్మారక చిహ్నంగా ఏర్పాటు చేసినట్లు అరాకనీస్ క్రానికల్ ఆక్రమణ పరిమితిగా టిస్ట్-టా-గాంగ్ అని పిలువబడింది. మరొక పురాణం ఇస్లాం వ్యాప్తికి నామంగా ఉంది ఒక ముస్లిం నగరంలోని ఒక కొండ పైభాగంలో ఒక చాటి (దీపం) వెలిగించి ప్రజలు ప్రార్థనకు రావాలని (అధాన్) పిలిచారు. అందువల్ల బెంగాలీ పేరు చటగ్రామ చైనీస్ త్సా-టి-కియాంగ్ చెహ్-టిగాన్ యూరోపియన్ చిట్టగాంగ్ అరాకనీస్ పేరు త్సేట్-టా-గాంగ్ వైకల్య సంస్కరణలు.
చరిత్ర
ఈ ప్రాంతంలో కనుగొనబడిన రాతియుగం శిలాజాలు సాధనాలు చిట్టగాంగ్ నియోలిథిక్ కాలం నుండి నివసించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఇది పురాతన ఓడరేవు నగరం క్రీస్తుపూర్వం 4 వ శతాబ్దం నాటి చరిత్ర ఉంది. 2వ శతాబ్దంలో టోలెమి ప్రపంచ పటంలో దీని నౌకాశ్రయం తూర్పున అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ఓడరేవులలో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది. ఈ ప్రాంతం పురాతన బెంగాలీ సమతత హరికెల రాజ్యాలలో భాగం. కాండ్రా రాజవంశం ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం చెలాయించింది వర్మన్ రాజవంశం దేవా రాజవంశం ఉన్నాయి. చైనా యాత్రికుడు జువాన్జాంగ్ ఈ ప్రాంతాన్ని 7వ శతాబ్దంలో "పొగమంచు నీటి నుండి పైకి లేచిన నిద్ర అందం" గా అభివర్ణించాడు. అరబ్ ముస్లిం వ్యాపారులు 9 వశతాబ్దం నుండి చిట్టగాంగ్‌కు తరచూ వచ్చేవారు. 1154 లో అల్-ఇద్రిసి బాస్రా చిట్టగాంగ్ మధ్య రద్దీగా ఉండే షిప్పింగ్ మార్గం గురించి వ్రాసాడు, దీనిని అబ్బాసిడ్ రాజధాని బాగ్దాద్‌తో కలుపుతుంది. చాలా మంది సూఫీ మిషనరీలు చిట్టగాంగ్‌లో స్థిరపడ్డారు. ఇస్లాం వ్యాప్తిలో కీలక పాత్ర పోషించారు. సోనార్‌గావ్‌కు చెందిన సుల్తాన్ ఫక్రుద్దీన్ ముబారక్ షా 1340 లో చిట్టగాంగ్‌ను జయించాడు, ఇది బెంగాల్ సుల్తానేట్‌లో భాగంగా మారింది. ఇది రాజ్యానికి ప్రధాన సముద్ర ప్రవేశ ద్వారం ఇది భారత ఉపఖండంలోని సంపన్న రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా పేరుపొందింది. మధ్యయుగ చిట్టగాంగ్ చైనా సుమత్రా మాల్దీవులు శ్రీలంక మధ్యప్రాచ్యం తూర్పు ఆఫ్రికాతో సముద్ర వాణిజ్యానికి కేంద్రంగా ఉంది. ముత్యాలు, పట్టు మస్లిన్ బియ్యం బులియన్ గుర్రాలు గన్‌పౌడర్లలో మధ్యయుగ వర్తకాలకు ఇది ప్రసిద్ది చెందింది. ఓడరేవు కూడా ప్రధాన నౌకానిర్మాణ కేంద్రంగా ఉంది. 13, 16 వ శతాబ్దాలలో అరబ్బులు పర్షియన్లు చిట్టగాంగ్ నౌకాశ్రయ నగరాన్ని భారీగా వలసరాజ్యం, మొదట్లో వాణిజ్యం ఇస్లాం పదాన్ని బోధించడానికి వచ్చారు. సమీపంలోని శాండ్‌విప్ ద్వీపం 1602 లో జయించబడింది. 1615 లో పోర్చుగీస్ నావికాదళం చిట్టగాంగ్ తీరానికి సమీపంలో ఉన్న ఉమ్మడి డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అరకానీస్ విమానాలను ఓడించింది. 1685 లో బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అడ్మిరల్ నికల్సన్ ఆధ్వర్యంలో చిట్టగాంగ్‌ను ఆంగ్లేయుల తరఫున స్వాధీనం చేసుకుని బలపరచాలని సూచనలతో పంపించింది రెండు సంవత్సరాల కంపెనీ కోర్ట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్లు చిట్టగాంగ్‌ను తమ బెంగాల్ వాణిజ్యానికి ప్రధాన కార్యాలయంగా మార్చాలని నిర్ణయించుకున్నారు కెప్టెన్ హీత్ ఆధ్వర్యంలో దానిని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి పది లేదా పదకొండు నౌకల సముదాయాన్ని పంపారు. ఏదేమైనా 1689 ప్రారంభంలో చిట్టగాంగ్ చేరుకున్న ఈ నౌకాదళం నగరాన్ని చాలా బలంగా పట్టుకుని దానిని స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుంది. ఈ నగరం 1793 వరకు మొఘల్ ప్రావిన్స్ ఆఫ్ బెంగాల్ పై పూర్తి నియంత్రణను తీసుకునే వరకు ఈ నగరం బెంగాల్ నవాబు ఆధీనంలో ఉంది. 1823 లో జరిగిన మొదటి ఆంగ్లో-బర్మీస్ యుద్ధం చిట్టగాంగ్ పై బ్రిటిష్ వారి పట్టును బెదిరించింది. బ్రిటీష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా అనేక తిరుగుబాట్లు జరిగాయి ముఖ్యంగా 1857 లో జరిగిన భారత తిరుగుబాటు సమయంలో 34 వ బెంగాల్ పదాతిదళ రెజిమెంట్ 2 3 4 వ కంపెనీలు తిరుగుబాటు చేసి ఖైదీలందరినీ నగర జైలు నుండి విడుదల చేశాయి.
భౌగోళిక
చిట్టగాంగ్ 22 ° 22′0 ″ N 91 ° 48′0 ″ E వద్ద ఉంది. ఇది ఆగ్నేయ బంగ్లాదేశ్‌లోని చిట్టగాంగ్ కొండ ప్రాంతాల తీరప్రాంత పర్వత ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. కర్నాఫులి నది దాని కేంద్ర వ్యాపార జిల్లాతో సహా నగరం దక్షిణ ఒడ్డున నడుస్తుంది. చిట్టగాంగ్ దిగువ పట్టణానికి పశ్చిమాన 12 కిలోమీటర్ల (7.5 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న ఒక నదిలో ఈ నది బంగాళాఖాతంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. చిట్టగాంగ్ జిల్లాలో 351 మీటర్లు (1152 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న సీతాకుండ పర్వతం. నగరంలోనే ఎత్తైన శిఖరం 85.3 మీటర్లు (280 అడుగులు) వద్ద బటాలి కొండ. చిట్టగాంగ్‌లో మొఘల్ పాలనలో సృష్టించబడిన అనేక సరస్సులు ఉన్నాయి. 1924 లో అస్సాం బెంగాల్ రైల్వే ఇంజనీరింగ్ బృందం ఫాయ్స్ సరస్సును స్థాపించింది. చిట్టగాంగ్ విభాగం గొప్ప జీవవైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. బంగ్లాదేశ్ 6000 పుష్పించే మొక్కలలో 2000 కు పైగా ఈ ప్రాంతంలో పెరుగుతాయి. దాని కొండలు అరణ్యాలు జలపాతాలు వేగంగా ప్రవహించే నది ప్రవాహాలు ఏనుగు నిల్వలతో నిండి ఉన్నాయి. చిట్టగాంగ్ డివిజన్ పరిధిలోని సెయింట్ మార్టిన్స్ ద్వీపం దేశంలోని ఏకైక పగడపు ద్వీపం. కాక్స్ బజార్ ఫిషింగ్ నౌకాశ్రయం ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైన సహజ బీచ్‌లలో ఒకటి. తూర్పున బంగ్లాదేశ్‌లోని ఎత్తైన పర్వతాలకు నిలయమైన బండర్‌బన్ రంగమతి ఖగ్రాచారి అనే మూడు కొండ జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో టెక్నాఫ్ గేమ్ రిజర్వ్ సీతాకుండా బొటానికల్ గార్డెన్ ఎకో పార్కుతో సహా అనేక రక్షిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. చిట్టగాంగ్ ప్రధాన సముద్రతీరంలో పటేంగా బీచ్ నగరానికి పశ్చిమాన 14 కిలోమీటర్లు (8.7 మైళ్ళు) ఉంది.
వాతావరణ
శీతోష్ణస్థితి వర్గీకరణ క్రింద చిట్టగాంగ్‌లో ఉష్ణమండల రుతుపవనాల వాతావరణం ఉంది. చిట్టగాంగ్ ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ఉష్ణమండల తుఫానులకు గురవుతుంది. చిట్టగాంగ్‌ను తాకిన అత్యంత ఘోరమైన ఉష్ణమండల తుఫాను 1991 బంగ్లాదేశ్ తుఫాను ఇది 138000 మందిని చంపి 10 మిలియన్ల మంది నిరాశ్రయులను చేసింది.
ప్రభుత్వం
చిట్టగాంగ్ మెట్రోపాలిటన్ ఏరియాలోని మునిసిపల్ ప్రాంతాలను పరిపాలించే బాధ్యత చిట్టగాంగ్ సిటీ కార్పొరేషన్ (సిసిసి) కు ఉంది. దీనికి చిట్టగాంగ్ మేయర్ నేతృత్వం వహిస్తున్నారు. ప్రతి ఐదేళ్లకోసారి మేయర్ వార్డ్ కౌన్సిలర్లను ఎన్నుకుంటారు. మేయర్ మే 2015 నాటికి అవామి లీగ్ నాయకుడు ఎ. జె. ఎం. నాసిరుద్దీన్. నగర కార్పొరేషన్ ఆదేశం ప్రాథమిక పౌర సేవలకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది అయినప్పటికీ చిట్టగాంగ్‌ను బంగ్లాదేశ్‌లోని పరిశుభ్రమైన అత్యంత పర్యావరణ అనుకూల నగరాలలో ఒకటిగా ఉంచినందుకు సిసిసి ఘనత పొందింది. మునిసిపల్ పన్నులు కన్జర్వెన్సీ ఛార్జీలు దీని ప్రధాన ఆదాయ వనరులు. నగర పట్టణ ప్రణాళికను అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత చిట్టగాంగ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీపై ఉంది.
చిట్టగాంగ్ ప్రాంత నౌకాశ్రయం
బంగ్లాదేశ్ జాతీయ జిడిపిలో గణనీయమైన వాటా చిట్టగాంగ్‌కు ఆపాదించబడింది. నగరం నామమాత్రంగా (2014) 25.5 బిలియన్ డాలర్లు పిపిపి పరంగా US $ 67.26 బిలియన్లను నామమాత్రపు జిడిపి నుండి .5 25.5 బిలియన్ డాలర్ల నుండి నామమాత్రపు వర్సెస్ పిపిపి కారకంతో 2.638 గా మార్చింది. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో 12% తోడ్పడింది. చిట్టగాంగ్ బంగ్లాదేశ్ పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిలో 40% అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో 80% ప్రభుత్వ ఆదాయంలో 50% ఉత్పత్తి చేస్తుంది. చిట్టగాంగ్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ 700 కంటే ఎక్కువ లిస్టెడ్ కంపెనీలను కలిగి ఉంది జూన్ 2015 లో మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ 32 బిలియన్ డాలర్లు. ఈ నగరం దేశంలోని పురాతన అతిపెద్ద సంస్థలకు నిలయం. చిట్టగాంగ్ నౌకాశ్రయం 2011 లో US $ 60 బిలియన్ల వార్షిక వాణిజ్యాన్ని నిర్వహించింది ముంబై నౌకాశ్రయం కొలంబో నౌకాశ్రయం దక్షిణ ఆసియాలో 3 వ స్థానంలో ఉంది. అగ్రబాద్ ప్రాంతం నగరంలోని ప్రధాన కేంద్ర వ్యాపార జిల్లా. చిట్టగాంగ్‌లో పనిచేస్తున్న అంతర్జాతీయ బ్యాంకుల్లో హెచ్‌ఎస్‌బిసి స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ సిటీబ్యాంక్ ఎన్‌ఐ ఉన్నాయి. విభిన్న పారిశ్రామిక స్థావరం ఓడరేవు కారణంగా చిట్టగాంగ్‌ను బంగ్లాదేశ్ వాణిజ్య రాజధాని అని పిలుస్తారు. ఈశాన్య భారతదేశం బర్మా నేపాల్ భూటాన్ నైరుతి చైనాకు సమీపంలో ఉన్నందున ఓడరేవు నగరం ప్రపంచ ఆర్థిక కేంద్రంగా ప్రాంతీయ ట్రాన్స్‌షిప్మెంట్ హబ్‌గా అభివృద్ధి చెందాలనే ఆశయాలను కలిగి ఉంది
సంస్కృతి
ఎడమ|thumb|చిట్టగాంగ్ సిటీ కార్పొరేషన్ బుక్ ఫెయిర్ thumb|పులావ్ రైస్‌తో వడ్డించిన రోస్ట్ చికెన్‌తో సహా ఒక సాధారణ చిట్టగోనియన్ వంటకం చిట్టగాంగ్ నివాసిని ఆంగ్లంలో చిట్టగోనియన్ అని పిలుస్తారు. శతాబ్దాలుగా ఓడరేవు నగరం ప్రపంచం నలుమూలల ప్రజలకు కరిగే పాట్. దాని చారిత్రాత్మక వాణిజ్య నెట్‌వర్క్‌లు దాని భాష సంస్కృతి వంటకాలపై శాశ్వత ప్రభావాన్ని చూపించాయి. చిట్టగోనియన్ భాషలో అనేక అరబిక్ పెర్షియన్ ఇంగ్లీష్ పోర్చుగీస్ రుణపదాలు ఉన్నాయి. మెజ్బాన్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన సాంప్రదాయ విందు తెలుపు బియ్యంతో వేడి గొడ్డు మాంసం వంటకాన్ని అందిస్తోంది. చిట్టగాంగ్‌లో గులాబీ ముత్యాల సాగు ఒక చారిత్రాత్మక చర్య. దాని మొఘల్-యుగం పేరు ఇస్లామాబాద్ (ఇస్లాం నగరం) పాత నగరంలో ఉపయోగించబడుతోంది. బెంగాల్‌లోని ప్రారంభ ఇస్లామిక్ మిషనరీలకు గేట్‌వేగా పోర్ట్ సిటీ చరిత్ర ఉన్నందున ఈ పేరు పెట్టబడింది. చిట్టగాంగ్‌లోని ప్రసిద్ధ ఇస్లామిక్ నిర్మాణాన్ని చారిత్రాత్మక బెంగాల్ సుల్తానేట్ యుగం హమ్మడ్యార్ మసీదు మొండల్ కోట అండర్‌కిల్లాలో చూడవచ్చు. జిల్లాలో ప్రధాన సూఫీ ముస్లిం మందిరాలు ప్రబలంగా ఉన్నందున చిట్టగాంగ్‌ను పన్నెండు మంది సెయింట్స్ ల్యాండ్ అని పిలుస్తారు. చారిత్రాత్మకంగా ఈ ప్రాంతంలో ఇస్లాం వ్యాప్తిలో సూఫీయిజం ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. ప్రముఖ దర్గాలలో షా అమానత్ సమాధి బయాజిద్ బస్తామి మందిరం ఉన్నాయి. బస్తామి పుణ్యక్షేత్రంలో నల్లటి మృదువైన తాబేళ్ల చెరువు ఉంది. మధ్యయుగ కాలంలో బెంగాల్ సుల్తానేట్ మ్రౌక్ యు రాజ్యంలో భాగమైనప్పుడు చాలా మంది కవులు ఈ ప్రాంతంలో అభివృద్ధి చెందారు. చిట్టగాంగ్‌లో సుల్తాన్ అలావుద్దీన్ హుస్సేన్ షా గవర్నర్ ఆధ్వర్యంలో కబీంద్ర పరమేశ్వర్ తన పాండబ్బిజయ్ మహాభారతం బెంగాలీ అనుసరణ. 17 వ శతాబ్దంలో మరాక్ యు. చిట్టగాంగ్ రాజ్యంలో దౌలత్ ఖాజీ ఈ ప్రాంతంలో నివసించారు నగర శివార్లలోని చంద్రనాథ్ ఆలయంతో సహా అనేక ముఖ్యమైన హిందూ దేవాలయాలకు ఇది నివాసంగా ఉంది ఇది హిందూ దేవత సీతకు అంకితం చేయబడింది. ఈ నగరం దేశంలోని అతిపెద్ద బౌద్ధ మఠం సన్యాసుల మండలికి కూడా ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. చిట్టగాంగ్ రోమన్ కాథలిక్ డియోసెస్ బెంగాల్ లోని పురాతన కాథలిక్ మిషన్. నగరంలోని ప్రధాన సాంస్కృతిక సంస్థలలో థియేటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ చిట్టగాంగ్ చిట్టగాంగ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ అకాడమీ ఉన్నాయి. నగరంలో ఒక సమకాలీన కళా దృశ్యం ఉంది. సోల్స్ ఎల్ఆర్బి వంటి దేశంలోని మార్గదర్శక రాక్ బ్యాండ్లకు నిలయంగా చిట్టగాంగ్ "బంగ్లాదేశ్ రాక్ మ్యూజిక్ జన్మస్థలం" గా పరిగణించబడుతుంది
విశ్వవిద్యాలయం
thumb|[[:en:Chittagong University of Engineering and Technology, చిట్టగాంగ్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ బంగ్లాదేశ్‌లోని ఐదు పబ్లిక్ ఇంజనీరింగ్ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటి]] thumb|చిట్టగాంగ్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ చిట్టగాంగ్ విద్యా విధానం మిగిలిన బంగ్లాదేశ్ మాదిరిగానే ఉంటుంది నాలుగు ప్రధాన పాఠశాల విద్య. విద్యా మంత్రిత్వ శాఖలో భాగమైన నేషనల్ కరికులం టెక్స్ట్ బుక్ బోర్డు తయారుచేసిన పాఠ్యాంశాలను బంగ్లా ఇంగ్లీష్ వెర్షన్లలో తెలియజేసే సాధారణ విద్యా విధానం అనుసరిస్తుంది. విద్యార్థులు నాలుగు ప్రధాన బోర్డు పరీక్షలు చేయవలసి ఉంది: బ్రిటిష్ కౌన్సిల్ కేంబ్రిడ్జ్ ఇంటర్నేషనల్ ఎడెక్సెల్ పరీక్షా బోర్డుల ద్వారా సంవత్సరానికి రెండుసార్లు నిర్వహించిన O స్థాయిలు A స్థాయి పరీక్షలను పర్యవేక్షిస్తుంది. సాంకేతిక వృత్తి విద్యా వ్యవస్థను డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ టెక్నికల్ ఎడ్యుకేషన్ (డిటిఇ) నిర్వహిస్తుంది బంగ్లాదేశ్ టెక్నికల్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డ్ (బిటిఇబి) తయారుచేసిన పాఠ్యాంశాలను అనుసరిస్తుంది. చిట్టగాంగ్ కళాశాల 1869 లో స్థాపించబడింది నగరంలో ఉన్నత విద్య కోసం మొట్టమొదటి ఆధునిక సంస్థ. చిట్టగాంగ్ వెటర్నరీ అండ్ యానిమల్ సైన్సెస్ విశ్వవిద్యాలయం చిట్టగాంగ్ నగరంలో ఉన్న ఏకైక ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయం. చిట్టగాంగ్‌లోని ఏకైక ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల చిట్టగాంగ్ మెడికల్ కాలేజీ.
వైద్యం
ఎడమ|thumb|[[:en:Chittagong Medical College|చిట్టగాంగ్ మెడికల్ కాలేజీ హాస్పిటల్]] చిట్టగాంగ్ మెడికల్ కాలేజీ హాస్పిటల్ చిట్టగాంగ్‌లోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని ఆసుపత్రి. 1901 లో స్థాపించబడిన చిట్టగాంగ్ జనరల్ హాస్పిటల్ నగరంలోని పురాతన ఆసుపత్రి. బంగ్లాదేశ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ అండ్ ఇన్ఫెక్షియస్ డిసీజెస్ (బిఐటిఐడి) నగరం ఆధారంగా ఉంది. నగరంలో ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉన్న ఇతర వైద్య కేంద్రాలలో కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం టిబి హాస్పిటల్ ఇన్ఫెక్షియస్ డిసీజ్ హాస్పిటల్ డయాబెటిక్ హాస్పిటల్ మదర్ అండ్ చిల్డ్రన్ హాస్పిటల్ పోలీస్ హాస్పిటల్ ఉన్నాయి. నగరం ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులలో చిట్టగాంగ్ మెట్రోపాలిటన్ హాస్పిటల్ సర్జిస్కోప్ హాస్పిటల్ సిఎస్సిఆర్ సెంటర్ పాయింట్ హాస్పిటల్ నేషనల్ హాస్పిటల్ మౌంట్ హాస్పిటల్ లిమిటెడ్ ఉన్నాయి.
రవాణా
thumb|షా అమానత్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం చిట్టగాంగ్‌లో రవాణా రాజధాని డాకా మాదిరిగానే ఉంటుంది. మహానగరం అంతటా పెద్ద మార్గాలు రోడ్లు ఉన్నాయి. వివిధ బస్సు వ్యవస్థలు టాక్సీ సేవలు అలాగే చిన్న టాక్సీలు ఉన్నాయి ఇవి ట్రైసైకిల్-స్ట్రక్చర్డ్ మోటారు వాహనాలు. ఉబెర్ పాథావో వంటి విదేశీ స్థానిక రైడ్ షేరింగ్ కంపెనీలు నగరంలో పనిచేస్తున్నాయి. సాంప్రదాయ మాన్యువల్ రిక్షాలు కూడా ఉన్నాయి ఇవి చాలా సాధారణం. నగర జనాభా విస్తృతంగా పెరగడం ప్రారంభించడంతో చిట్టగాంగ్‌లో ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించే లక్ష్యంతో చిట్టగాంగ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (సిడిఎ) కొన్ని రవాణా కార్యక్రమాలను చేపట్టింది. ఈ ప్రణాళిక ప్రకారం సిడిఎ చిట్టగాంగ్ సిటీ కార్పొరేషన్‌తో కలిసి కొన్ని ఫ్లైఓవర్లను నిర్మించి నగరంలో ఉన్న రహదారులను విస్తరించింది. నిర్మాణంలో ఉన్న మరికొన్ని ప్రధాన ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు ఫ్లైఓవర్‌లు కూడా ఉన్నాయి ముఖ్యంగా చిట్టగాంగ్ సిటీ రింగ్ రోడ్ ఇది చిట్టగాంగ్ నగర తీరం వెంబడి నడుస్తుంది. ఈ రింగ్ రహదారిలో ఐదు ఫీడర్ రోడ్లతో పాటు మెరైన్ డ్రైవ్ ఉంది ఇది తీరం గట్టును బలోపేతం చేయడానికి కూడా ఉద్దేశించబడింది. ధృవీకరించడానికి కొటేషన్ అవసరంప్రభుత్వం కూడా ఉంది చిట్టగాంగ్ ఉత్తర దక్షిణ భాగాల మధ్య మెరుగైన అనుసంధానం ఉండేలా కర్నాఫులి నది గుండా 9.3 కిలోమీటర్ల (5.8 మైళ్ళు) నీటి అడుగున ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే సొరంగం నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. ఈ సొరంగం దక్షిణ ఆసియాలో ఇదే మొదటిది చిట్టగాంగ్‌ను రైలు ద్వారా కూడా చేరుకోవచ్చు. దీనికి బంగ్లాదేశ్ రైల్వే తూర్పు విభాగంలో మీటర్ గేజ్‌లో ఒక స్టేషన్ ఉంది దీని ప్రధాన కార్యాలయం కూడా నగరంలోనే ఉంది. స్టేషన్ రోడ్ పహర్తాలి ఠానాలో రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. చిట్టగాంగ్ నుండి డాకా సిల్హెట్ కోమిల్లా భైరాబ్ రైళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించడానికి నగరంలోని ప్రయాణికులకు మెరుగైన ప్రజా రవాణా సేవలను నిర్ధారించడానికి చిట్టగాంగ్ సర్క్యులర్ రైల్వేను 2013 లో ప్రవేశపెట్టారు. రైల్వేలో 300 మంది ప్రయాణీకుల సామర్థ్యం కలిగిన హై-స్పీడ్ డెము రైళ్లు ఉన్నాయి. ఈ డెము రైళ్లు చిట్టగాంగ్-లక్షం మార్గంలో కూడా ప్రయాణిస్తాయి ఇది నగరాన్ని కోమిల్లాతో కలుపుతుంది దక్షిణ పటేంగాలో ఉన్న షా అమానత్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం చిట్టగాంగ్ ఏకైక విమానాశ్రయంగా పనిచేస్తుంది. ఇది బంగ్లాదేశ్‌లోని రెండవ రద్దీ విమానాశ్రయం. విమానాశ్రయం ఏటా 1.5 మిలియన్ ప్రయాణీకులను 6000 టన్నుల సరుకును నిర్వహించగలదు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో చిట్టగాంగ్ ఎయిర్‌ఫీల్డ్ అని పిలువబడే ఈ విమానాశ్రయాన్ని యుద్ధ విమానాశ్రయంగా ఉపయోగించారు అలాగే బర్మా ప్రచారం 1944–45లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్సెస్ పదవ వైమానిక దళం సరఫరా స్థానం ఫోటోగ్రాఫిక్ నిఘా స్థావరంగా ఉపయోగించారు.
క్రీడలు
thumb|[[:en:Zohur Ahmed Chowdhury Stadium|జోహూర్ అహ్మద్ చౌదరి స్టేడియం]] చిట్టగాంగ్ అనేక మంది క్రికెటర్లు ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు అథ్లెట్లను ఉత్పత్తి చేసింది వీరు జాతీయ స్థాయిలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. తమీమ్ ఇక్బాల్ అక్రమ్ ఖాన్ మిన్హాజుల్ అబేదిన్ అఫ్తాబ్ అహ్మద్ నఫీస్ ఇక్బాల్ నజీముద్దీన్ ఫైసల్ హుస్సేన్ తారెక్ అజీజ్ మోమినుల్ హక్ వారిలో ప్రముఖ వ్యక్తులు. చిట్టగాంగ్‌లో క్రికెట్ అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన క్రీడ ఫుట్‌బాల్, టెన్నిస్, కబడ్డీలు కూడా ప్రాచుర్యం పొందాయి. చిట్టగాంగ్‌లో అనేక స్టేడియాలు ఉన్నాయి వీటిలో ప్రధానమైనది బహుళార్ధసాధక MA అజీజ్ స్టేడియం ఇది 20000 మంది కూర్చునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది క్రికెట్‌తో పాటు ఫుట్‌బాల్ మ్యాచ్‌లను నిర్వహిస్తుంది. MA అజీజ్ స్టేడియం 2005 లో జింబాబ్వేపై బంగ్లాదేశ్ తొలి టెస్ట్ క్రికెట్ విజయాన్ని సాధించిన స్టేడియం. స్టేడియం ఇప్పుడు ఫుట్‌బాల్‌పై మాత్రమే దృష్టి పెట్టింది ప్రస్తుతం ఇది నగరం ప్రధాన ఫుట్‌బాల్ వేదిక. జోహూర్ అహ్మద్ చౌదరి స్టేడియం ప్రస్తుతం నగరానికి ప్రధాన క్రికెట్ వేదిక ఇది 2006 లో టెస్ట్ హోదాను పొందింది దేశీయ అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. నగరం 2011 ఐసిసి క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ రెండు గ్రూప్ మ్యాచ్లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది రెండూ జోహూర్ అహ్మద్ చౌదరి స్టేడియంలో జరుగుతున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ప్రపంచ దేశాలు వర్గం:నగరాలు వర్గం:ప్రపంచ నగరాలు వర్గం:ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాల మూసలు వర్గం:ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఆసియా దేశాలు వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధ నగరాలు
రాజీవ్ గాంధీ జ్ఞాన సాంకేతికాల విశ్వవిద్యాలయం
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
భాగ్యలక్ష్మి దేవాలయం
thumb|భాగ్యలక్ష్మి దేవి భాగ్యలక్ష్మి దేవాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్ నగరంలోని పురాతన కట్టడం అయినటువంటి చార్మినార్ కి చేరువలో ఉంది.
చరిత్ర
పూర్వం ఈ ఆలయం పేరు మీద హైద్రాబాద్ నగరాన్ని భాగ్యనగరం అని పిలిచేవారని చరిత్ర తెలుపుతోంది. ఇందులో లక్ష్మీ దేవి అమ్మవారిని పూజిస్తారు.
మరిన్ని విశేషాలు
ఈ దేవాలయంలో ప్రతి రోజు పూజలు జరుగుతాయి. ప్రతి శుక్రవారం ఇక్కడ ఐదు సార్లు హారతి ఇస్తారు. దీపావళి పండుగ, బోనాల రోజు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఆలయాన్ని కేంద్ర పురావస్తు శాఖ అనధికార నిర్మాణంగా ప్రకటించింది.
దారి
ఈ ఆలయానికి బస్సు మార్గం ఉంది. అఫ్జలగంజ్ ప్రాంతం నుంచి నడక మార్గం ద్వారా కూడా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్
హర్మన్‌ప్రీత్‌ కౌర్‌ భారత మహిళ క్రికెట్ జట్టుకు చెందిన అంతర్జాతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారిణి. ఆమె 2009 మార్చి 7న పాకిస్తాన్ తో జరిగిన తో జరిగిన వన్డే మ్యాచ్‌ ద్వారా అంతర్జాతీయ క్రికెట్ లోకి అడుగు పెట్టింది. ఆమె 2017 సంవత్సరానికి గాను 2017 ఆగష్టు 29న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ చేతులమీదుగా అర్జున అవార్డు అందుకుంది. హర్మన్‌ప్రీత్‌ కౌర్‌ ఐసీసీ మహిళా వన్డే కప్‌ - 2022లో పాల్గొన్న భారత మహిళా ప్రపంచ కప్‌ జట్టుకు వైస్ కెప్టెన్ గా ఎంపికైంది. అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు మిథాలి రాజ్ 2022 జూన్ 8న రిటైర్మెంట్ ప్రకటించడంతో బీసీసీఐ హర్మన్‌ప్రీత్‌ కౌర్‌ను టీమిండియా మహిళా కెప్టెన్‌గా నియమించింది.
క్రీడా జీవితం
హర్మన్‌ప్రీత్‌ కౌర్‌ 1989 మార్చి 8న పంజాబ్‌లోని మోగాలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి హర్మిందర్ సింగ్ భుల్లర్ క్రికెట్ ఆడేవాడు, అలా తన తండ్రి క్రికెట్ ఆడడం చూసి తాను కూడా ఆమె అబ్బాయిలతో కలిసి క్రికెట్ ఆడడం ప్రారంభించింది. హర్మన్‌ప్రీత్‌ క్రికెట్ ఆడడం, భారీ షాట్ల కొట్టడం చూసిన ఆమె తండ్రి స్థానిక పాఠశాలలో కోచ్ కమల్‌దీప్ సింగ్ సోధీ వద్ద చేర్పించి కోచింగ్‌ ఇప్పించాడు.
హర్మన్‌ప్రీత్‌ కౌర్‌ తరవాత పంజాబ్, రైల్వే క్రికెట్ జట్టు తరఫున ఆడిన తర్వాత 2009లో 19 ఏళ్ల వయసులో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన వన్డే మ్యాచ్‌లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లోకి అడుగుపెట్టింది. హర్మన్‌కు 2016లో టీ-20 టీమ్‌ కెప్టెన్సీ బాధ్యతలు, 2018లో  ఐసీసీ టీ-20 కెప్టెన్‌గా బీసీసీఐ ఎంపిక చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ మహిళా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
జాతీయ రహదారి 565 (భారతదేశం)
జాతీయ రహదారి 565 (ఎన్.హెచ్ 565), భారతదేశంలోని తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో నిర్మించిన  కొత్త జాతీయ రహదారి. ఈ రహదారిని 565 గా నామకరణం చేసారు.
మార్గం
ఇది తెలంగాణలొని నకిరేకల్ వద్ద జాతీయ రహదారి 65 జంక్షన్ వద్ద మొదలయి నల్గొండ, మాచెర్ల, మార్కాపురం, చినరికట్ల జంక్షన్ -పొదిలి, కనిగిరి, వెంకటగిరి మీదుగా వెళ్ళి ఆంధ్ర ప్రదేశ్లొని ఏర్పేడు రొడ్డువద్ద జాతీయ రహదారి 71 జంక్షన్ వద్ద ముగుస్తుంది. ఈ రహదారి పొడవు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో 420.05 కిమీ (261.01 మైళ్లు). ఈ రహదారి పొడవు తెలంగాణ లో 86.06 కిమీ (53.48 మైళ్లు).
మూలాలు
వర్గం:జాతీయ రహదారులు
ధార్
ధార్ మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం, మాళ్వా ప్రాంతానికి చెందిన ధార్ జిల్లా లోని పట్టణం. ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం కూడా. స్వాతంత్ర్యం పొందటానికి ముందు ఇది ధార్ సంస్థానానికి రాజధానిగా ఉండేది.
భౌగోళికం
ధార్ పట్టణం 34 mi మోవోకు పశ్చిమాన 34 కి.మీ. దూరంలో, సముద్ర మట్టం నుండి 559 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.ఇది బంజరు కొండలతో, సరస్సులు చెట్ల మధ్య సుందరంగా ఉంటుంది. పట్టణంలో పాత ప్రాకారాలతో పాటు అనేక ఆసక్తికరమైన భవనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని సాంస్కృతిక, చారిత్రిక, జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగినవి.
ధార్ సంస్థానం
1818 లో జరిగిన మూడవ ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం తరువాత ధార్, బ్రిటిష్ పాలనలోకి వచ్చింది. సెంట్రల్ ఇండియా ఏజెన్సీకి చెందిన భోపవార్ ఏజెన్సీలో భాగంగా ధార్ సంస్థానం బ్రిటిష్ ఇండియా ఏలుబడిలో ఉండేది. 4,600 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ రాజ్యంలో అనేక రాజపుత్ర, భిల్లు పాలకులు ఉన్నారు.1857 నాటి తిరుగుబాటులో ఈ సంస్థానాన్ని బ్రిటిషు వారు జప్తు చేశారు. కాని 1860 లో రాజా ఆనంద్ రావు III పవార్‌కు (అప్పట్లో మైనరు) బైరుసియా జిల్లా మినహా మిగతా భాగాన్ని అప్పగించారు. బైరుసియా జిల్లాను భోపాల్ బేగంకు మంజూరు చేసారు. 1877 లో మహారాజా కెసిఎస్ఐ అనే వ్యక్తిగత బిరుదును పొందిన ఆనంద్ రావు 1898 లో మరణించాడు; అతని తరువాత ఉడాజీ రావు II పవార్ అధికారానికి వచ్చాడు.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ధార్ జనాభా 93,917. వీరిలో 48,413 మంది పురుషులు, 45,504 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 11,947 మంది. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 68,928, ఇది జనాభాలో 73.4%, పురుషుల అక్షరాస్యత 78.1% స్త్రీల అక్షరాస్యత 68.4%. ధార్ లో ఏడేళ్ళ పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 84.1%, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 89.9%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 78.0%. షెడ్యూల్డ్ కులాలు జనాభా 7,549, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 16,636. 2011 నాటికి పట్టణంలో 18531 గృహాలున్నాయి.
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ధార్ జనాభా 75,472. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. ధార్ అక్షరాస్యత 70%, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 76%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 63%. ధార్ జనాభాలో 14% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
కర్పూర వసంతరాయలు
thumb కర్పూర వసంతరాయలు సి. నారాయణ రెడ్డి రచించిన గేయ కావ్యం. ఈ గ్రంథం 1957 లో ప్రచురితమైంది.
సా.శ 1386 నుండి 1402 వరకు కొండవీడును రాజధానిగా చేసుకొని అంధ్రదేశాన్ని పాలించిన ప్రభువు కుమారగిరి రెడ్డి. కుమారగిరి రెడ్డి ఆస్థాన నర్తకి లకుమ; ఈ లకుమా ప్రభువుల ప్రణయగీతమే ఈ కావ్యం. మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ రాసిన HISTORY OF REDDY'S KINGDOMS లో కుమారగిరి రెడ్డి కి కర్పూర వసంతరాయలు అన్న బిరుదు ఉన్నదని ఉదహరించాడు.
కుమారగిరి రెడ్డి ప్రతి సంవత్సరం 9 రోజులు వసంతోత్సవాలు నిర్వహిస్తుండేవాడు. పంజాబు నుండి కర్పూరాన్ని, గోవా నుండి కుంకుమ ద్రవ్యాలను తెప్పించి ఆ 9 రోజులు జనంపై వెదజల్లుతుండేవాడట. అందుకే అతనిని కర్పూర వసంతరాయలుగా పిలిచేవారు. కుమారగిరి రెడ్డి స్వయంగా పండితుడు, కవి. ఇతడు వసంతరాజీయ్యము అనే నాట్యశాస్త్ర గ్రంథాన్ని వ్రాశాడు.
రాజ్య భారాన్ని తన మంత్రి, బావ అయిన కాటయ వేమారెడ్డి పై మోపి, సంగీత, నాట్య, వినోదాలతో కాలాన్ని కర్పూరం వలె వెలిగించాడు. కుమారగిరి, లకుమ నాట్యానికి, ఆమె లావణ్యానికి దాసుడు అవుతాడు. రాజ్యాన్ని, రాణిని విస్మరిస్తాడు. రాజ్య పరిరక్షణ కోసం రాణి లకుమను అర్థిస్తుంది. లకుమ ప్రాణత్యాగం తో ఈ కావ్యం ముగుస్తుంది. రెడ్డి రాజుల చరిత్రకు ప్రాణం పోసిన మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మకు అంకితమిచ్చాడు నారాయణ రెడ్డి. ఈ కావ్యాన్ని నారాయణరెడ్డి స్వయంగా ఆలపించారు కూడా.
కెంటారో మియురా
కెంటారో మియురా (1966 జూలై 11 - 2021 మే 6) జపనీస్ మాంగా ఆర్టిస్ట్. ఈయన 1989 లో జపాన్ విశ్వవిద్యాలయం ఆర్ట్ విభాగం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. డార్క్ ఫాంటసీ మాంగా బెర్సెర్క్‌ అనే ఫాంటసీ కళారూపానికి ప్రాచుర్యం పొందాడు, ఇది 1989 లో సీరియలైజేషన్ ప్రారంభమై 2021 వరకు కొనసాగింది. 2021 నాటికి, బెర్సెర్క్ 50 మిలియన్లకు పైగా కాపీలు ప్రచురితమైంది, ఇది అత్యధికంగా అమ్ముడైన మాంగా సిరీస్‌లో ఒకటిగా నిలిచింది.2002 లో మియురాకు తేజుకా ఒసాము సాంస్కృతిక బహుమతి లభించింది.
తొలినాళ్ళ జీవితం
కెంటారో మియురా 1966 లో జపాన్‌లోని చిబా ప్రిఫెక్చర్‌లోని చిబా నగరంలో జన్మించాడు. 1976 లో మొట్టమొదటగా తన 10వ ఏట మిరాంజర్ పేరుతో ఒక మాంగాని తయారు చేశాడు, ఇది ఆటను చదువుతున్న పాఠశాలలో ప్రచురించబడింది. 1977 లో మీయురా తన రెండవ మాంగా కెన్ ఇ నో మిచిని రూపొందించాడు. దీనిలో మొదటిసారిగా ఆటను భారత సిరా (ఇండియా ఇంక్) ని ఉపయోగించాడు. అతను 1979 లో మధ్య పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు ప్రొఫెషనల్ డ్రాయింగ్ పద్ధతులు నేర్చుకున్నాడు, దీంతో అతని నైపుణ్యం మరింత మెరుగైంది.
మీయురా 1982 ఉన్నత పాఠశాల్లో చదువుకునే రోజుల్లో ఆర్ట్ క్లాసుల్లో చేరాడు. 18 సంవత్సరాల వయసులో మీయురా జార్జ్ మోరికావా కు సహాయకుడిగా పనిచేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1966 జననాలు వర్గం:2021 మరణాలు
ముస్తాబాద్ మండలం (రాజన్న సిరిసిల్ల)
ముస్తాబాద్ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాకు చెందిన మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం సిరిసిల్ల రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  16  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. ముస్తాబాద్, ఈ మండలానికి కేంద్రం.
మండల జనాభా
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం మండల జనాభా 44,217 - పురుషులు 22,046 - స్త్రీలు 22,171. 2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల గణాంకాల్లో మార్పేమీ లేదు. మండల వైశాల్యం 161 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 44,217. జనాభాలో పురుషులు 22,046 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 22,171. మండలంలో 10,912 గృహాలున్నాయి.
మండలంలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి
మాగంటి రవీంద్రనాథ్‌ చౌదరి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, సినిమా నిర్మాత. ఆయన దెందులూరు నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి మర్రి చెన్నారెడ్డి మంత్రివర్గంలో, నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి తొలిసారిగా  పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా జడ్పి ఛైర్మన్‌గా పని చేశాడు.ఆయన 1989లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆయన దెందులూరు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై మర్రి చెన్నారెడ్డి మంత్రివర్గంలో,  నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పని చేశాడు.
మరణం
మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి మంత్రివర్గంలో రెండోసారి మంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం 1990 డిసెంబర్ 17న చేసి ఇంటికి వెళుతూ మార్గమధ్యలోనే గుండెపోటు రావడంతో చనిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989) వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు వర్గం:1990 మరణాలు
ధూమపాన రహిత దినోత్సవం
thumb|111x111px|"పొగ త్రాగరాదు" అని తెలియజేసే గుర్తు
పొగతాగని రోజు లేదా ధూమపానక రహిత దినం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో వార్షిక ఆరోగ్య అవగాహన దినం. ధూమపానం మానేయాలనుకునే వారికి సహాయం చేయడానికి దీన్ని ఉద్దేశించారు. మొట్టమొదటి ధూమపాన రహిత దినం 1984 లో యాష్ బుధవారం నాడు పెట్టారు. ఇది ఇప్పుడు మార్చిలో రెండవ బుధవారం నాడు ఇది జరుగుతుంది.
జరిపే విధం
1987లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్వహించిన సమావేశంలో 1988, ఏప్రిల్ 7న ధూమపాన రహిత దినోత్సవంగా పిలుపునిచ్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పొగాకు వినియోగదారులను ఏప్రిల్ 7వ తేదీన 24 గంటలపాటు పొగాకు ఉత్పత్తులను వాడకుండా ఉండమని కోరింది. దానిని అనుసరించి 1988లో జరిగిన సమావేశంలో ప్రతి సంవత్సరం మే 31న ప్రపంచ పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం జరుపుకోవాలని ప్రకటించింది.
ఏటా ఒక చిన్న పదబంధం రూపంలో ఒక థీమ్‌తో ప్రచారం చేస్తారు. 2010 లో, ఈ థీమ్ "బ్రేక్ ఫ్రీ". ధూమపానం చేసేవారిని సిగరెట్ల శృంఖలాల నుండి విముక్తి పొందమని ప్రోత్సహిస్తుంది. 2011 థీమ్ "వదిలేసే సమయమొచ్చిందా?" 2009 ప్రచారం తరువాత జిఎఫ్‌కె ఎన్‌ఓపి నిర్వహించిన పరిశోధనలో పొగతాగని రోజున 10 మందిలో ఒకరు ధూమపానం మానేస్తున్నారని తేలింది.
మూలాలు
వర్గం:దినోత్సవాలు వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
రాయంకుల కృష్ణ రాజనారాయణ పెరుమాళ్ రామానుజ నాయకర్ (కీరా)
రాయంకుల కృష్ణ రాజనారాయణ పెరుమాళ్‌ రామానుజ నాయకర్‌  (1923 - 2021)  తమిళంలో మాండలిక రచనల పితామహుడిగా గుర్తింపు పొందాడు. 'నా రచనలకు తమిళం శరీరమైతే ఆత్మ తెలుగే' అని సగర్వంగా చెప్పుకొనే కీరా- మాజీ రాష్ట్రపతి ఏపీజే అబ్దుల్‌ కలాం, కమల్‌హాసన్‌ తదితరులెందరికో అభిమాన రచయిత.
జీవిత విశేషాలు
రాయంకుల కృష్ణ రాజనారాయణ పెరుమాళ్‌ రామానుజ నాయకర్‌ 1923 సెప్టెంబర్‌ 16న లక్ష్మమ్మ, కృష్ణ రామానుజ నాయకర్‌ దంపతులకు జన్మించాడు. అతను తమిళనాడులోని తూత్తుకుడి జిల్లా కోవిల్పట్టి మండలం ఇడైచేవల్‌ గ్రామానికి చెందినవాడు. అతను తెలుగు మూలాలు కలిగిన  రచయిత, కథకుడు. అయిదో తరగతితో చదువు ఆపేసినా పాండిచ్చేరి విశ్వవిద్యాలయంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా ఫోక్ టేల్స్, డాక్యుమెంటేషన్ సర్వే సెంటర్ డైరెక్టర్ గా పని చేసాడు. అతను తమిళంలో సుమారు 30 పుస్తకాల ను రచించాడు. 1991లో 'గోపల్లాపురతు మక్కల్' అనే నవల సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. ఇది ఆ కాలక్రమంలో ఎంతోమందికి ఆవాసమైన ఆ గ్రామం స్వాతంత్య్రోద్యమ కాలంలో ఎలా ఉండేదో చెబుతూ  రాసిన నవల.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:1923 జననాలు వర్గం:2021 మరణాలు
కామి
కామి (ఆంగ్లం: Kami) (జపనీస్: 神, [kaꜜmi]) (సాధారణంగా కామి అంటే "దేవుడు" అనే అర్థంలో వాడినా, ఈ పదంలో అంతకు మించిన భావనలు మిళితమై ఉన్నాయి.) అంటే ఆత్మలు, దృగ్విషయాలు లేదా షింటో మతంలో పూజలు అందుకొన్న 'అద్భుత శక్తులు' కావచ్చు. అవి ప్రకృతి దృశ్యాలు, ప్రకృతి శక్తులు, ప్రాణులు, అవి వ్యక్త పరిచే గుణాలు; అవి చనిపోయిన పూర్వీకుల ఆత్మలు కావొచ్చు. కామిగా పిలుచుకునే వారిలో ఎక్కువగా తమ వంశ పూర్వీకులే ఉంటారు (కొంత మంది పూర్వీకులు తమ సద్గుణాల ద్వారా, పుణ్య కార్యాల ద్వారా కామిగా పూజనందుకుంటారు). గొప్ప, సంచలనాత్మక నాయకులు అంటే చక్రవర్తుల లాంటి వారు సాంప్రదాయకంగా కామిగా ఉండటమో, అవ్వటమో జరుగుతుంది.
షింటోలో, కామి ప్రకృతి నుండి వేరుగా కాకుండా, దాని స్వభావాలైన సానుకూల, ప్రతికూల, శుభ, అశుభ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. అవన్నీ ముసబి(musubi) వ్యక్తీకరణలుగానూ, విశ్వాన్ని అనుసంధానం చేసే శక్తిగానూ, మానవజన్మ అంతిమ లక్ష్యంగానూ పరిగణిస్తారు. కామి ఈ ప్రపంచం నుండి "అదృశ్యంగా" ఉండి, తమ స్వంత ఉనికిని ప్రతిబింబించే పరిపూరకరమైన ఉనికిని కలిగి ఉన్నట్టు నమ్ముతారు: షింకై (shinkai)("ద వరల్డ్ ఆఫ్ ద కామి". ప్రకృతి లోని  విస్మయం కలిగించే అంశాలు  అనుభూతిలోకి రావాలంటే, ప్రకృతితో సామరస్యత పెంచే, కన్నగార నో మిచ్చి (కామి మార్గం) గురించిన అవగాహన ఉండాలి.
జాతీయ రహదారి 765 (భారతదేశం)
జాతీయ రహదారి 765 (ఎన్.హెచ్ 765), భారతదేశంలోని తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో నిర్మించిన కొత్త జాతీయ రహదారి. ఈ రహదారిని 765 గా నామకరణం చేసారు.
కామి
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ఎడమ|thumb| అమతెరసు, షింటో విశ్వాసం లో ఒక కేంద్ర కామి కామి అనేది దేవుడు, దేవత, దైవత్వం లేదా ఆత్మకు సంబంధించిన జపనీస్ పదం. ఇది, మనస్సు (心霊), దేవుడు (ゴッド), సర్వోన్నత జీవి (至上者), ఒక షింటో దైవం, ఒక దిష్టిబొమ్మ, ఒక సిద్ధాంతం,లేదా  పూజలందుకునే దేనినైనా వివరించడానికి ఉపయోగించే పదం.
జాతీయ రహదారి 765 (భారతదేశం)
మార్గం
ఇది తెలంగాణలోని హైదరాబాదు వద్ద మొదలయి కల్వకుర్తి, శ్రీశైలం, డొర్నాల మీదుగా వెళ్ళి ఆంధ్ర ప్రదేశ్లొని తొకపల్లె వద్ద జాతీయ వద్ద ముగుస్తుంది.
కామి
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
కామి అనే పదానికి సాధారణ వివరణ దేవత అయినప్పటికీ, అటువంటి అనువాదం పదం యొక్క అపార్థానికి కారణమవుతుందని కొంతమంది షింటో పండితులు వాదించారు. దేవుడు, దేవతలు, దేవదూతలు, లేదా ఆత్మలను సూచించే సంస్కృతంలోని  దేవ, హిబ్రూలోని ఎలోహిమ్ (Elohim) పదాలకు అనేక రకాలుగా వాడుకలో ఉన్న కామి పదానికి పోలికలు కనిపిస్తాయి.
జాతీయ రహదారి 765 (భారతదేశం)
మార్గం
రాష్ట్రాల వారీగా రహదారి మార్గం పొడవు (కి.మి.):
కామి
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
కొన్ని శబ్దవ్యుత్పత్తి సూచనలు:
జాతీయ రహదారి 765 (భారతదేశం)
మూలాలు
వర్గం:జాతీయ రహదారులు వర్గం:తెలంగాణ రహదారులు
కామి
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
జపనీస్ వ్యాకరణంలో నామవాచకాలకు సంఖ్యను సూచించే రూపాలు లేవు (జపనీస్‌లో నామవాచకాల ఏకవచన, బహువచన రూపాలు ఒకేలా ఉంటాయి), కొన్నిసార్లు కామి సూచించే అస్థిత్వాలు ఒకటా లేక అనేకమా అనేది అస్పష్టంగా ఉంటుంది. అయితే ఏకవచన భావన అవసరమైనప్పుడు, కామి ప్రత్యయం లాగాను,  బహు వచన సూచిత పదానికి కామి పదం సాధారణంగా కామిగామి అని, పునరావృతంగాను  ప్రయోగిస్తారు.
కామి అనే పదానికి లింగ రూపాలు కూడా లేవు. ఏ రూపలింగానికైనా కామి అనే పదమే వాడతారు.
చరిత్ర
షింటోకు స్థాపకుడు లేడు, విస్తృతమైన సిద్ధాంతం లేదు, అలాగే మతపరమైన గ్రంథాలు లేవు. 712 సా.శ.లో వ్రాసిన కోజికి (పురాతన విషయాల గ్రంధం), 720 సా.శ.లో వ్రాసిన జపాన్ఇతిహాసం గా పేర్కొనే  నిహోన్ షోకి (జపాన్ క్రానికల్స్) జపనీస్ యొక్క తొలి పురాణ గ్రంధాలు. కోజికిలో వివిధ కామి ల వర్ణనలు కూడా చేర్చారు.
పురాతన సంప్రదాయాలలో కమిని నిర్వచించే ఐదు లక్షణాలు ఉన్నాయి:
కామి అనేది నిరంతరం మారుతూ ఉండే భావన, కానీ, జపనీస్ జీవితంలో దాని ఉనికి మాత్రం అలాగే స్థిరంగా ఉంది. కామి ప్రారంభంలో భూమిని ఆంటి పెట్టుకున్న ఆత్మలుగా మాత్రమే ఉంటూ, ఆనాటి వేటగాళ్ల సమూహాలకు వారి రోజువారీ జీవితంలో సహాయపడేవి. వారు భూ(పర్వతాలు), సముద్ర దేవతలుగా పూజలందుకొనేవారు. క్రమంగా జపాన్‌లో వరి సాగు చాలా ముఖ్యమైన, ప్రధానమైన వనరుగా మారడంతో, కామి పాత్ర  పంటల పెరుగుదలలో ప్రత్యక్షంగా, మరింత స్థిరమైనదిగా  మారింది; వర్షం, భూమి, బియ్యం వంటి పాత్రలు. ప్రారంభ జపనీస్ ప్రజలకు, కామీలకు మధ్య ఉన్న ఈ సంబంధం, పంటలను  పండించమనీ, వాటిని  రక్షించమనీ వేడుకుంటూ చేసే వేడుకలు, పాటించే ఆచారాలలో స్పష్టమవుతుంది. ఈ ఆచారాలు ప్రారంభంలో చక్రవర్తులక శక్తికి,బలానికి చిహ్నంగా కూడా మారాయి. (చూడండి నీనేమ్ -సాయ్ Niiname-sai.)
షింటో విశ్వాసంలో పురాణ-చరిత్రల సంప్రదాయం బలంగా ఉంది; అలాంటి ఒక పురాణంలో, సూర్య దేవత అమతెరాసు మనవడైన మొదటి చక్రవర్తి వర్ణన కనిపిస్తుంది. ఈ పురాణంలో, అమతేరాసు తన మనవడిని భూమికి పరిపాలించడానికి పంపుతూ, అతనికి స్వర్గపు పొలాల్లో పండిన (తకమగహర)ఐదు వరి ధాన్యపు గింజలను ఇచ్చింది. ఈ ధాన్యంతో అతనికి భూమి మీది "ఆటవీకత"ని మార్చడం సాధ్యం అయ్యింది.
కామి కొత్త రూపాల, ప్రత్యేకంగా గోర్యో -షిన్ (పవిత్రాత్మ కామి) అభివృద్ధిలో  సామాజిక, రాజకీయ కలహాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. గోర్యో లు అతి చిన్న వయస్సులోనే జీవితాలను ముగించిన వారి ప్రతీకార ఆత్మలు, కానీ షింటో అనుచరుల భక్తితో శాంత పడి, ఇక అవి అందరినీ కాకుండా, కామిని గౌరవించని వారిని మాత్రమే శిక్షిస్తాయని నమ్ముతారు.
కామి దేవగణం, కామి లానే నిరంతరం నిర్వచనాన్ని, పరిధిని మార్చుకుంటూనే ఉండది. ప్రజల అవసరాలు మారినట్టుగానే, వివిధ కామి ల పరిధులు, పాత్రలు కూడా మారాయి. వీటి ఉదాహరణలు ఆరోగ్యానికి సంబంధించినవి, అవి, మశూచి యొక్క కమీ పాత్ర పరిధిలోకి అన్నీ అంటు వ్యాధులూ చేరాయి. అలాగే కురుపులు,కణితుల కామి అధికార పరిధి లో క్యాన్సర్లు, క్యాన్సర్ చికిత్సలూ చేరాయి.
పురాతన యానిమిస్టిక్ మతాలలో, కామి ని ప్రకృతి యొక్క దైవిక శక్తులుగానే భావించారు. పురాతన జపాన్‌లోని ఆరాధకులు ప్రత్యేక సౌందర్యాన్ని, శక్తిని ప్రదర్శించే జలపాతాలు, పర్వతాలు, బండరాళ్లు, జంతువులు, చెట్లు, గడ్డి వరి వంగడం వంటి ప్రకృతి సృష్టిని గౌరవించారు. ఆత్మలు లేదా కామి నివాసాలుగా భావించే వాటిని  గౌరవానికి అర్హమైనవిగా వారు దృఢంగా విశ్వసించారు.
927సా.శ.లో, ఎంగి-షికి(Engi-shiki) (ఎంగి శకపు పద్ధతులు) యాభై సంపుటాలుగా ప్రకటించారు. ఇది, మనుగడలో ఉన్న షింటో ఆచారాలు, నోరిటో (ఆరాధనా విధానాలు, ప్రార్థనలు)  ఉన్న మొదటి అధికారిక క్రోడీకరణ. ఇది తదనంతరం షింటో ఆరాధనా అభ్యాసాలకు, విధానాలకు ఆధారం అయింది. దీనిలో ఆ సమయంలో ఉన్న 2,861 షింటో పుణ్యక్షేత్రాలను, 3,131 అధికారిక గుర్తింపు పొందిన, ప్రతిష్టించిన కామి   లను నమోదు చేశారు. తరువాతి తరాలలో ఈ కామి సంఖ్య పెరుగుతూ వచ్చింది. ఒక్క టోక్యో లోని యసుకుని (Yasukuni) పుణ్యక్షేత్రం లోనే  2,446,000 పైగా వ్యక్తిగత కామి లను ప్రతిష్టించారు.
షింటో విశ్వాసం
షింటో విశ్వాసంలో కామి ప్రధాన ఆరాధన సాధనం. పురాతన జపాన్  సర్వాత్మ (ఆనిమిస్టిక్) ఆధ్యాత్మికత ఆధునిక షింటోకు నాంది, తరువాత అన్య మతపరమైన ఆలోచనల ఆక్రమణల నుండి తమ సాంప్రదాయ విశ్వాసాలను కాపాడే ప్రయత్నంలో ఇది ఒక అధికారిక ఆధ్యాత్మిక సంస్థగా మారింది. ఫలితంగా, కామి అని పిలుచుకుంటున్న దాని స్వభావం చాలా సాధారణమైనదిగా, విభిన్నమైన అనేక భావనలు, దృగ్విషయాలను కలిగినదిగా కనిపిస్తుంది.
కామిగా పేర్కొన్న కొన్ని వస్తువులు లేదా దృగ్విషయాలు పెరుగుదల, సంతానోత్పత్తి, ఉత్పత్తి లక్షణాలతోను; గాలి, ఉరుము లాంటి సహజ దృగ్విషయాలు; సూర్యుడు, పర్వతాలు, నదులు, చెట్లు, రాళ్ళు వంటి  ప్రకృతి వనరులు ; కొన్ని జంతువులు ;  పూర్వీకుల ఆత్మలు, పూర్వీకుల ఆత్మల హోదాలో జపాన్ ఇంపీరియల్ హౌస్ కు చెందిన పూర్వీకుల ఆత్మలు ఉన్నాయి. అలాగే, గొప్ప కుటుంబాల, ప్రజలందరి పూర్వీకుల ఆత్మలు కూడా ఉన్నాయి. ఆ ఆత్మలను వారి వారసుల సంరక్షకులుగా నమ్ముతారు.
కామిగా హోదా పొందిన ఇతర ఆత్మలు కూడా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, భూమిని సంరక్షించే ఆత్మలు, వృత్తులు, నైపుణ్యాలు; జపనీస్ వీరుల ఆత్మలు, అత్యుత్తమ కార్యాలు చేసిన లేదా సద్గుణాలు కలిగిన వ్యక్తులు, నాగరికత, సంస్కృతి, మానవ సంక్షేమానికి దోహదపడిన వారు; రాష్ట్రం కోసం లేదా సమాజం కోసం మరణించిన వారు; దయనీయమైన మృతులు. ఉన్నతమైన మనిషి ఆత్మలు మాత్రమే కాకుండా, దయనీయమైన, బలహీనమైన వారి ఆత్మలు కూడా కామి గా షింటో పరిగణిస్తుంది.
అనాదిగా వున్న కామి గురించిన భావాల్లో ఎన్నో మార్పులు, చేర్పులూ చోటు చేసుకున్నాయి. అయితే, ఏవైతే కామి అని పురాతన కాలంనుంచి భావిస్తున్నారో, వాటిని ఇప్పటికీ అధునాతన షింటో లో కామి గానే పరిగణిస్తున్నారు. ఆధునిక షింటోలో కూడా, ఇప్పటికీ కామిగా దేనిని పూజించాలో, దేనిని పూజించకూడదో అనేదానికి స్పష్టమైన ప్రామాణిక  నిర్వచనం లేదు. ఆధునిక షింటోకి, పురాతన యానిమిస్టిక్ మతాల మధ్య వ్యత్యాసం ప్రధానంగా సంస్కరించిన  కామి -భావన లోనే తప్ప,వాటి నిర్వచనాలలో మాత్రం తేడా లేదు.
ఆధునిక షింటోలో చాలా మంది పూజారులు కామి కి ఉన్న పురాతన హోదాలకు ఇప్పటికీ కట్టుబడి ఉన్నప్పటికీ, కామిని గొప్పతనం, అధికారంతో కూడిన మానవరూప ఆత్మలుగానే  పరిగణిస్తారు. ఉదాహరణకు పురాతన  అమతెరసు-ఓమికామి(Amaterasu-ōmikami), షింటో దేవ గణంలో  సూర్య దేవత. ఈ కామిలను దేవతలుగా తలచినా, వారిని సర్వశక్తిమంతులుగానూ, సర్వజ్ఞులుగానూ పరిగణించరు,  పైగా  గ్రీకు దేవుళ్లలాగా, వారు లోపభూయిష్ట వ్యక్తిత్వాలను కలిగి,  హీనమైన  చర్యలకు పాల్పడతారు. ఉదాహరణకు, పురాణాలలో అమతేరాసు మానవ ప్రపంచంలోని సంఘటనలను చూడగలిగింది, కానీ భవిష్యత్తును చూడటానికి ఆమె కూడా  దైవీయమైన అనుష్టానాలను పాటించాల్సి వచ్చింది.