cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొత్తపల్లి (కోస్గి మండలం)
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కొత్తపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కొత్తపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రైవేటు వాహనాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొత్తపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొత్తపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కొత్తపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, కంది
రాజకీయాలు
2013 జూలై 23న జరిగిన గ్రామపంచాయతీ ఎన్నికలలో గ్రామసర్పంచిగా సరోజమ్మ ఎన్నికయ్యింది.
చమ్మగుట్టపల్లె
చమ్మగుట్టపల్లె ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, కుప్పం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కుప్పం నుండి 5 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు నుండి 56 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 250 ఇళ్లతో, 1136 జనాభాతో 137 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 579, ఆడవారి సంఖ్య 557. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 487 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596912 .పిన్ కోడ్: 517425.
గ్రామ గణాంకాలు
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా - మొత్తం 	931 - పురుషుల సంఖ్య 	454 - స్త్రీల సంఖ్య 	477 - గృహాల సంఖ్య 	170
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల,  వున్నవి. సమీప బాలబడి ,సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల,  సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు,   సమీప వైద్య కళాశాల ,సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ,    సమీప పాలీటెక్నిక్,  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం ( కుప్పంలో),  సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (గుడుపల్లె లో),   గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో వున్నవి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల,అలోపతీ ఆసుపత్రి ,  సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి,  సమీప ఆసుపత్రి, సమీప పశు వైద్యశాల ,   సమీప సంచార వైద్య శాల, గ్రామానికి  5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో  ఉన్నాయి. సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి  10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో లేదు. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మూసిన డ్రైనేజీ  వ్యవస్థ  లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
కమ్యూనికేషన్, రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామంలో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం,  మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి,  పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం,    టాక్సీ సౌకర్యం, ఉంది. సమీప ట్రాక్టర గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం,  సమీప రైల్వే స్టేషన్,  గ్రామానికి  5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో  ఉన్నాయి. గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో  అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం),  ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), వార్తాపత్రిక సరఫరా,  అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్,   జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం   వున్నవి.సమీప ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), సమీప ఆటల మైదానం ,   సమీప సినిమా / వీడియో హాల్ ,    సమీప గ్రంథాలయం,సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం,  ఈ గ్రామానికి   5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున వున్నవి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్తు ఉన్నది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో): బావులు/గొట్టపు బావులు: 19
ఉత్పత్తి
చమ్మగుట్టపల్లె ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది
రాగి, వరి,  వేరుశనగ
మూలాలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
ఎద్దులగూడెం
ఎద్దులగూడెం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా, మల్దకల్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన మల్దకల్ నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గద్వాల నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ఊరిపేరు
ఈ గ్రామనామం ఎద్దుల + గూడెం అనే రెండు తెలుగు పదాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఎద్దులు ఒక రకమైన పశువులు. గూడెం అనగా కొండ ప్రాంతమందలి బోయపల్లె.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 69 ఇళ్లతో, 267 జనాభాతో 335 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 140, ఆడవారి సంఖ్య 127. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 87 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576249 .పిన్ కోడ్: 509132.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 185. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 95, స్త్రీల సంఖ్య 90. గృహాల సంఖ్య 37.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు మల్దకల్లో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల మల్దకల్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గద్వాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కర్నూలులోను, పాలీటెక్నిక్‌ గద్వాలలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కొండేర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గద్వాలలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఎద్దులగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఎద్దులగూడెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఎద్దులగూడెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
అల్లూరు (వీరులపాడు)
అల్లూరు ఎన్టీఆర్ జిల్లా, వీరులపాడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వీరులపాడు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1579 ఇళ్లతో, 5372 జనాభాతో 1189 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2697, ఆడవారి సంఖ్య 2675. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2089 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 126. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588909 .పిన్ కోడ్: 521181.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం కృష్ణా జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
సమీప గ్రామాలు
జుజ్జూరు 3 కి.మీ, చెన్నారావుపాలెం(వీరులపాడు) 3 కి.మీ, పెద్దాపురం 3 కి.మీ, చౌటపల్లి 4 కి.మీ, జయంతి 5 కి.మీ. చాత్తన్నవరం, జుజ్జూరు, గూడెం మాధవరం.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అల్లూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. కంచికచెర్ల, నందిగామ నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్ గంగినేని, ఎర్రుపాలెం, విజయవాడ ఉన్నాయి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి కంచికచర్లలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కంచికచర్లలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విజయవాడలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి.
చౌకధరల దుకాణం
గ్రామములో నూతనంగా ఏర్పాటైన ఈ దుకాణాన్ని, 2017,మార్చి-6న ప్రారంభించారు.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
అల్లూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు, 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు నలుగురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
త్రాగునీటి సౌకర్యం
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ అల్లూరు భాసకరరావు ఏర్పాటుచేసిన నీటిశుద్ధి కేంద్రాన్ని, 2017,మార్చి-26న ప్రారంభించారు.
గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ఎన్.టి.ఆర్.జలసిరి పథకంలో భాగంగా, ఈ గ్రామములో, 2017,ఏప్రిల్-8న ఒక బోరు వేయించారు. ఈ పథకం ద్వారా రైతులకు సాగునీరు అందుబాటులోనికి వస్తుంది.
గ్రామ పంచాయతీ
2013, జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో కోటేరు సూర్యనారాయణరెడ్డి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామ ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
ఈ గ్రామానికి చెందిన దగ్గుల నరసింహారెడ్డి కేంద్ర ప్రభుత్వంలో చాలా ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నారు. ఇతను భారత ప్రభుత్వ రక్షణ శాఖలో DRDO లో Recruitment Assessment Centre కి ఛైర్మన్ గా ఉన్నాడు. [1]
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అల్లూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అల్లూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అల్లూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, పొగాకు, కాయధాన్యాలు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5464. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2793, స్త్రీల సంఖ్య 2671, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1345 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1189 హెక్టారులు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు
తమ్మారపు వెంకటస్వామి వీధినాటకాలు
thumb|1975లోని కుచిపూడి స్టాంప్ కూచిపూడి భాగవతుల వీథి నాటక ప్రదర్శనలతో ఆంధ్ర దేశం అంతటా విజయ యాత్ర సాగిస్తున్న రోజుల్లో అంత వుత్తమం గానూ వీథి నాటకాలు ప్రదర్శించి సెహబాష్ అనిపించు కున్న వ్వక్తి తమ్మారపు వెంకటస్వామి స్వగ్రామం ఒంగోలు తాలూకాలోని తమ్మవరం.అతను దేవదాసి కులానికి చెందిన వ్వక్తి. బాల్యంలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన వెంటనే, ఆగ్రామం లోని కుందుర్తి వారి వద్ద సంస్కృతం నేర్చుకుని తరువాత పగటి వేషాలను అద్భుతంగా ప్రదర్శించి ఆ తరువాత కట్టు దిట్టమైన వీథి నాటక సమాజాన్ని నడిపిన దిట్ట.
జుట్టులో కట్టుబాటులు
వెంకటస్వామి జట్టులో చేరిన వారందరూ కళావంతుల కులానికి చెందిన వ్వక్తులే. ఆయన జట్టులో పురుషులు పురుష పాత్రలు, స్త్రీ పాత్రలు స్త్రీలు ధరిస్తూ వుండేవారు. అందరదీ అమ్మనబ్రోలు గ్రామమే. అందులో పెద్ద హనుమయ్య నాయిక పాత్రలను చెల్లయ్య, చిన్న హనుమయ్య, మాణిక్యం ఇతర పాఅత్రలు ధరించేవారు. అలివేలమ్మ నాయిక పాత్రలు నిర్వహిస్తూ వుండేది. మంగ తాయమ్మ మాత్రం పురుష పాత్రలు ధరించేది. ఈ జట్టు ధేనువుకొండ వెంకయ్య రచించిన ఉత్తర గోగ్రహణ నాటకాన్ని అమ్మనబ్రోలు వాస్తవ్యులు నాగినేని వెంకటప్పయ్య వ్రాసిన హరిశ్చంద్ర నాటకాన్ని ప్రదర్శిస్తూ వుండేది. అవిగాక శశిరేఖా పరిణయం, ఉషాపరిణయం, నలచరిత్ర, భామా కలాపం, గొల్ల కలాపం మొదలైన ప్రదర్శనాలను కూడ కొనసాగిస్తూ వుండే వారు.
జట్టు జట్టంతకూ చక్కని విందు
వెంకటస్వామి జట్టు ఒక వూరిలో ప్రదర్శనాలు ప్రారంభిస్తే ఇక రోజుల తరబడి ఆ గ్రామంలోనే వివిధ నాటకాలు ప్రదర్శిస్తూ వుండేవారు. ప్రతి ప్రదర్శనానికి నాలుగు రూపాయలిచ్చేటట్లూ ఇంటికి ఒకరు చొప్పున జట్టులోని వాళ్ళకు భోజనాలు పెట్టేటట్లు ఏర్పాటు జరగగానే ప్రదర్శనం జరుగుతూ వుండేది.ఆ జట్టులో సత్యభామ పాత్రధారిణి అలివేలు చాల అందకత్తె కావటం వల్ల ప్రతివాళ్ళు ఆమెనే భొజనానికి ఆవ్యానిస్తూ వుండేవాళ్ళట. ఆమె అందుకు అంగీకరిస్తే విందు షడ్రసోపేతంగా జరిగేదట. ఈ సంగతి గ్రహించిన వెంకటస్వామి ప్రతి ఇంటివారికీ, సత్యభామే భోజనానికి వస్తుందని చెప్పి వచ్చేవాడట. ఆ విధంగా ఆ జట్టులోని వాళ్ళందరికీ చక్కని విందు అందేదట.
ప్రదర్శనం ప్రారంభం
నాటక ప్రదర్శనం నాడు రంగస్థలానికి ముందు వరుసలో కరణం, మునసబు ఆదిగా అన్ని వర్గాల వారూ కూర్చునేవారట. సాధారణంగా ఈ జట్టు ప్రదర్శనలు భాగవతంతో ఆరంభమయ్యేవి, అందులో ముఖ్య పాత్రలు శ్రీ కృష్ణుడు, సత్యభామ, గొల్లభామ, సుంకరి కొండడు. ఈ పాత్రలు తెర వెడలే ముందు రంగ స్థలానికి రెండు ప్రక్కలా వెండి దివిటీల్ని పాత్రధారుల ముఖాలకు దగ్గరగా వుంచి వాటిపై గుప్పెడు గుగ్గిలం చల్లేవారు. ఆ వెలుగులో ఠీవిగా విఱ్ఱవీగుతూ పాత్రలు రంగ స్థలంలో ప్రవేశించేవి. ఆనాటి రంగస్థలానికి యవనిక, అడ్డంగా పట్టే వెడల్పయిన గుడ్డ మాత్రమే వేషధారణలో ఉపయోగించే ఆభరణాలన్నీ తేలిక కొయ్యతో కాకి బంగారం అంటింపులతో తయారయ్యేవి.
పండితులకు పాత్రధారుల సవాలు
ఆ కాలంలో వీథి నాటకాల్లో సత్యభామ తన జడను తెర వెలుపల వేయడం, సభలో కూర్చున్న పండితులు భాగవతం విషయమై ప్రశ్నిస్తే జవాబు చెప్పగలనని సత్య భామ పాత్రధారిణి సూచించటం ఒక సంప్రదాయంగా వుండేది. ఈ సూచనకు పండితులు ఆగ్రహించి భాగవతం పద్యాలకూ కృష్ణ కర్ణామృతంలోని శ్లోకాలకూ భావార్థాలు చెప్పమని అడిగేవారు. అలివేలమ్మ వాటిని క్షుణ్ణంగా వల్లించేది. పండితులు అంతటితో తృప్తి చెందక ఆమెకు భరత శాస్త్రం, అలంకార శాస్త్రం గురించి ప్రశ్నలు అందించేవారు. వాటికి ఆమె తృప్తిగా జవాబు చెప్పగానె కొందరు పండితులు ఆమెను ప్రశంచించే వారు. మరి కొంతమంది తృప్తి పడకుండా ఆమెపై మంత్ర తంత్రాలు ప్రయోగించేవారు. అందు చేత ప్రతి నాటకం జట్టులోను ఒక మంత్ర శాస్త్ర వేత్త వుండి ఇటువంటి మంత్ర ప్రయోగాల్ని విఫలీకృతం చేసేవారు. నాటక ప్రదర్శనానంతరం అందరూ ఆ వేషాలతోనే గ్రామం లోని ప్రతి గడపకూ వెళ్ళి చీరలూ, ధోవతులు దండుకునేవారు. ప్రదర్శనం చూసి ముగ్దులైన గ్రామస్థులు ఎంతో ఆదరంతో వాళ్ళకు బహుమతులు ఇచ్చేవారు. ఈ విధంగా వెంకటస్వామి వీథి నాటకాల ప్రదర్శనలతో అరవై సంవత్సరాలు కళాసేవ చేసి ఎనబైవ ఏట తమ్మవరంలో మరణించాడు.
మూల నాటకాలు
కూచిపూడి భాగవతులు వీథి నాటకాలను ఉధృతంగా ప్రదర్శిస్తున్న రోజులలో ఆయా కులాల వారు కూడా వీథి నాటకాలను ప్రదర్శిస్తూ వుండేవారు. అలా యానాదులు, గొల్లలు, చెంచులు నాటకాలను ప్రదర్శిస్తూ వుండేవారు. అలాగే మాలవారు కూడ వీథి నాటకాలను ప్రదర్శించేవారు. బయట వూరి నుండి వచ్చి, ఊరి వెలుపల పందిరి వేసి నాటకాలను ప్ర్ఫదర్శించేవారు. ఆగ్రజాతులు తప్ప ఇతర కులాల వారందరూ ఆ నాటకాలను తిలకించేవారు. ముఖ్యంగా వారు రామాయణానికి సంబంధించిన నాటకాలను ఆడేవారు. రాముడు, సీత లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు, మొదలైన పాత్రలు ధరించి నాటకాలాడేవారు.
ఆయా పాత్రలు ధరించే పాత్రలు మాత్రం అంత అందంగా వుండేవి కావు. మాసి పోయిన దుస్తులతో లక్క చేసిన రంగుల ఆభరణాలను ధరించే వారు. కాళ్ళకు గజ్జెలు కట్టుకుని కీర్తనలు పాడుతూ పాటకు తగిన విధంగ నృత్యం చేస్తూ రంగస్థలంlO కలియ తిరిగే వారు. వారి నృత్యానికి అనుగుణంగా తప్పెట్లు తాళాలతో హంగు చేసేవారు. హార్మోనియం హంగుగా వుండేది. వారు పాడే పాటకు తలా తోక వుండేది కాదు. రామాయణ కథను కీర్తనలుగా పద్యాలుగా వారి వారి ఇష్ట ప్రకారం చేసి పాడేవారు. అయా ఘట్టాలలో కేకలు వేసి ప్రేక్షకులను ఉత్తేజ పర్చేవారు. ఈ నాటకాలను ప్రదర్శించే మాల వారు బ్రాహ్మణులను ఆశ్రయించే వారు కారు.
పాత్రలన్నిటినీ పురుషులే ధరించేవారు. సీతారామ లక్ష్మణుల అరణ్యవాసము, లక్ష్మణ మూర్చ, సీతమ్మ శోకము ప్రదర్శించేవారు. సీతమ్మ శోకం ప్రదర్శించేటప్పుడు ప్రేక్షకుల కళ్ళ వెంట నీరు పెట్టుకునేవారు. ఒకనాటి ప్రదర్శనానికి ప్రదర్శకులందరికీ ఇంటికొకరి చొప్పున భోజనం పెట్టి వడ్లు, దుస్తుల్ని ఇచ్చేవారు. ఆ రోజుల్లో వారు గ్యాసు లైట్ల భరించలేక, ఆముదపు దివిటీల వెలుగుతురులో ఈ నాటకాలను ఆడేవారు. దివిటీలకు గాను ఆముదాన్ని నాటకాన్ని ఆడించే వారే ఇచ్చేవారు. ఆ రోజుల్లో పేదవారికి ఈ ప్రదర్శనాలు కన్నుల పండువుగా వుండేవి. తెల్ల వారేవరకూ ప్రదర్శించి తెల్లవారి ఇళ్ళకు వెళ్ళి వ్యాచించేవారు.
యానాదుల భాగవతాలు
ఆంధ్ర దేశంలో కూచిపూడి వీథి భాగవతాలు రాష్ట్ర వ్వాప్తకంగా ప్రచారం పొందాయి. అయితే ఆయా ప్రాంతాలలో తూర్పు భాగవతమనీ, చిందు భాగవతమనీ, గొల్ల భాగవతమనీ, మాల భాగవతమనీ, ఇలా ప్రాంతీయంగా ప్రాచుర్యం పొందిన కళా రూపమే యానాదుల భాగవతం. కేవలం యానాదులు భాగవత్గాలకే పరిమితం కాక వివిధ కళారూపాలను కూడ ప్రదర్శిస్తారు.
యానాది భాగవతులు
యానాదుల్లో ఉత్సాహవంతులైన యువకులు ఒక ప్రక్క వూరి కాపలా చూసు కుంటూ భాగవతాలు నేర్చుకుని, జట్టులు జట్టులుగా, ఏబై సంవత్సరాల క్రితం సర్కారు జిల్లాలలో ప్రదర్శనాలు ఇస్తూ వుండేవారు. యానాది భాగవతుల్లో కుటుంబమంతా భాగవతాల్లో పాత్రలు ధరించేవారు. ఆనాడు ముఖ్యంగా కూచి పూడి భాగవతుల్లో పురుషులే స్త్రీ పాత్రలు ధరించేవారు.యానాది భాగవతాల్లో ముఖ్యంగా స్త్రీ పాత్రలను స్త్రీలే ధరించడం వల్ల ప్రేక్షకుల్ని అధికంగా ఆకర్షించేవారు. దాదాపు జట్టులోని వారందరూ పాత్రలు ధరించినా, ఏదో ఒక వాయిద్యాన్ని కూడా వాయించ గలిగేవారు. ముఖ్యంగా వీరి నాటకాల్లో ప్రతి పాటకూ నృత్యం చేసేవారు. ఆ నృత్యం సున్నితంగా కాక కొంచెం మొరటుగా వుండేది. చిందులు మాత్రం ఉదృతంగా త్రొక్కేవారు. అందుకే యానాది చిందులనే పేరు వచ్చిందేమో.
పూట భోజనం, పది రూపాయలు
ఒక రాత్రి ప్రదర్శనానికి, రాత్రి పూట అందరికీ భోజనాలు పెట్టి పది రూపాయలిస్తే చాలు. ప్రదర్శనం తెల్లవార్లూ జరిగిపోతుంది. వీరి ప్రదర్శనాలు అంత శాస్త్రయుక్తంగా లేక పోయినా ముఖ్యంగా యవ్వనంలో వున్న స్త్రీ పాత్రల అభినయమూ, సంగీతమూ ప్రేక్షకుల్ని మాత్రం అమితంగా ఆకర్షించాయి. వీరు ప్రదర్శిచే భాగవతాలు, ఉషాపరిణయం, కృష్ణలీలలు, సావిత్రి, శసిరేఖా పరిణయం మొదలైనవి ప్రచారం పొందాయి. వీరి వాయిద్యాలు - మద్దెల - తాళాలు ... శ్రుతి పక్వమైన హార్మోనియం, వీర్ఫి ముఖానికి రంగులు, అర్దళం, గంగ సింధూరం, కాటుక, దుస్తులు, పూసల కోట్లు మొదలైనవి. ప్రదర్శన కాలం, ప్రారంభించింది మొదలు తెల్లవార్లూ ప్రదర్శించేవారు. ఈ మధ్య వీరి భాగవత ప్రడర్శనాల ప్రభావం చాల తగ్గి పోయింది.
యానాదుల వేషాలు
వారు ధరించే దుస్తులు పాత్రకు ఔచిత్యం ఏమీ వుండదు. ముఖం చూస్తే కృష్ణుడైనా ప్యాంట్లు తొడిగి బూట్లు వేసే కృష్ణుణ్ణి యానాది వేషాల్లోనే చూడలుగుతాము. రాముడు పాత్ర ధారి కోటు తొడుగుతాడు. ఇలాంటి అస్తవ్యస్త వేషధారణతో హాస్యాన్ని గుప్పించి ప్రేక్షకులను కడుపుబ్బ నవ్వించేవారు. అందువల్లే యానాది వేషాలు వేయకు. యానాది చిందులు తొక్కకు అనే మాటలు పుట్టాయేమో తెలియదు. కాలం మారిన కొద్దీ ఆయా జాతుల కులాలకు సంబంధించిన సాంప్రదాయ కళా రూపాలన్నీ క్రమేపీ నశించి పోతున్నాయి. అయితే ఆ నశించి పోయే కళారూపం యొక్క వేషభాషల్నీ సంగీత నృత్యభాణీలనూ, వైనాలనూ రక్షించటం ఎంతైనా అవసరం.
యితర లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు వర్గం:నాటకాలు వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
లైచెన్‌స్టెయిన్
లీచ్టెన్‌స్టీన్ (జర్మన్: ఫ్యూర్స్‌టెంటం లీచ్టెన్‌స్టీన్) అధికారికంగా ప్రిన్సిపాలిటీ ఆఫ్ లీచ్టెన్‌స్టీన్ మద్య ఐరోపా‌లో రెండో క్లుప్తంగా ఉన్న జర్మన్-మాట్లాడే చిన్న భూపరివేష్టిత దేశం. ప్రిన్సిపల్ ఆఫ్ లీచ్టెన్‌స్టీన్ నేతృత్వంలో రాచరిక రాజ్యాంగ రాజ్యం.
లీచ్టెన్‌స్టీన్ పశ్చిమసరిహద్దులో, దక్షిణసరిహద్దులో స్విట్జర్లాండ్, తూర్పుసరిహద్దు, ఉత్తరసరిహద్దులో ఆస్ట్రియా ఉన్నాయి.దేశవైశాల్యం కేవలం 160 చదరపు కిలోమీటర్ల (62 చదరపు మైళ్ళు). వైశాల్యపరంగా లీచ్టెన్‌స్టీన్ ఐరోపాలో నాల్గవ అతి చిన్నదేశంగా పరిగణించబడుతుంది.దేశ జనసంఖ్య 37,000. దేశం 11 మునిసిపాలిటీలుగా విభజించబడింది. దేశ రాజధాని వాడుజ్, అతిపెద్ద మునిసిపాలిటీ స్చాన్.
ఆర్ధికపరంగా లీచ్టెన్‌స్టీన్ అధిక కొనుగోలుదారుల కొనుగోలుశక్తి, అత్యధిక స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి కలిగిన దేశంగా ఉంది.
నిరుద్యోగ రేటు 1.5% (ప్రపంచంలో అతి తక్కువగా) ఉంది. గతంలో లీచ్టెన్‌స్టీన్ ఒక బిలియనీర్ పన్ను స్వర్గంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అయినప్పటికీ ఇది ఏకాభిప్రాయ పన్ను వసూలు లేని దేశాల్లోని నల్లజాతి జాబితాలో లేదు (పన్నుల విభాగం చూడండి).
భౌగోళికంగా ఆల్పైన్ దేశం లీచ్టెన్స్టీన్ ప్రధానంగా పర్వత ప్రాంతం. ఇది శీతాకాలపు క్రీడల గమ్యస్థానంగా మారుతుంది. అనేక సాగునీటి వ్యవసాయక్షేత్రాలను, చిన్న తోటలను దక్షిణ (ఓబెర్లాండ్ ఎగువ భూమి), ఉత్తర (అన్టర్లాండ్ దిగువ భూమి) రెండింటిలోనూ కనుగొనబడ్డాయి. వాడుజ్ బలమైన ఆర్థిక రంగం కేంద్రీకృతమై ఉంది. లీచ్టెన్స్టీన్ ఐక్యరాజ్యసమితి యూరోపియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్, కౌంసిల్ ఆఫ్ ఐరోపా సభ్యదేశంగా ఉంది.దేశం స్విడ్జర్లాండ్‌తో కలిసి కస్టంస్ యూనియన్, మానిటరీ యూనియన్ నిర్వహిస్తుంది.
ఆరంభకాల చరిత్ర
లిచెన్‌స్టెయిన్ మానవ ఉనికి అతి పురాతన జాడల మధ్య పాలియోలితిక్ కాలం నాటివని భావిస్తున్నారు. నియోలితిక్ వ్యవసాయ స్థావరాలు మొదట్లో క్రీ.పూ 5300 లో లోయలలో స్థాపించబడ్డాయి.
రాజుల పాలన
1718 జనవరి 23 న భూములు కొనుగోలు చేయబడిన తరువాత పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి వాడుజ్, షెల్లెన్బర్గ్ సంయుక్తంగా నూతనంగా ఏర్పడిన భూభాగం ఫ్యూర్స్‌టెంటాన్ని తన నిజమైన సేవకుడు పేరుతో లైచెన్‌స్టెయిన్ రాకుమారుడు అంటోన్ ఫ్లోరియన్‌ను గౌరవించడానికి పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం సార్వభౌమాధికార సభ్య దేశంగా లైచెన్‌స్టీన్ రూపొందించడానికి అనుమతించాడు. లైచెన్‌స్టీన్ రాజులు దాదాపు 100 ఏళ్ళుగా తమ కొత్త రాజ్యమును సందర్శించలేరనే నిబంధన విధించబడింది.
కొద్దికాలం తర్వాత లైచెన్‌స్టెయిన్ ఆస్ట్రియా చక్రవర్తి అధ్యక్షత వహించిన జర్మన్ సమాఖ్యలో చేరాడు (1815 జూన్ 20 - 1866 ఆగస్టు 24).
20 వ శతాబ్ధం
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసేవరకు లైచెన్‌స్టెయిన్‌ ముందుగా ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యానికి, తరువాత ఆస్ట్రియా-హంగేరికి దగ్గరగా ఉండేది.పాలన కొనసాగిస్తున్న రాకుమారులు హబ్స్‌బర్గ్ భూభాగాల్లో ఉన్న ఎస్టేట్ల నుండి వారి సంపదను అధికంగా గ్రహించసాగారు. వారు వియన్నాలోని వారి రెండు రాజప్రాసాల్లో తమ సమయాన్ని అధికంగా గడిపారు. యుద్ధం వల్ల ఏర్పడిన ఆర్థిక వినాశనం దేశం దాని ఇతర పొరుగు స్విట్జర్లాండ్ కస్టమ్స్, ద్రవ్య యూనియన్ ఏర్పరచుకునేలా వత్తిడి చేసింది.
ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యం రద్దు సమయంలో పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం లైచెన్‌స్టెయిన్‌ ఇకపై స్వతంత్ర రాజ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆస్ట్రియాలో ఉండదని అది పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంటుందని వాదించింది. పాక్షికంగా విరుద్ధమైన భావంతో లైచెన్‌స్టెయిన్‌ అవగాహనతో తొలగించబడిన ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ చక్రవర్తి పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం వారసత్వాన్ని ఇప్పటికీ నిర్వహిస్తుంది.
1929 లో 75 ఏళ్ల ప్రిన్స్ మొదటి ఫ్రాంజ్ సింహాసనంపై విజయం సాధించాడు. ఫ్రాంజ్ వియన్నా లోని మోరవియా నుండి తండ్రి యూదు వ్యాపారవేత్త అయిన ఒక సంపన్న మహిళ ఎలిసబెత్ వాన్ గుట్మన్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు.అతని నుండి ఒక. లైచెన్‌స్టెయిన్‌కు అధికారిక నాజీ పార్టీ లేనప్పటికీ, జాతీయ యూనియన్ పార్టీలో నాజీ సానుభూతి ఉద్యమం దాని తలెత్తింది. స్థానిక లైచెన్‌స్టెయిన్‌ నాజీలకు ఎలిసబెత్ యూదు "సమస్య"గా మారింది. మార్జి 1938 లో ఆస్ట్రియాను నాజి జర్మనీ విలీనం చేసుకున్న తర్వాత ప్రిన్స్ ఫ్రాంజ్ 31 ఏళ్ల ఫస్ట్ కజిన్ స్థానంలో రెండుమార్లు రాజప్రతినిధిగా నియమించబడ్డాడు. ఆ సంవత్సరం జూలైలో ఫ్రాంజ్ మరణించాడు, ఫ్రాంజ్ జోసెఫ్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.ఆస్ట్రియా విలీనం చేయబడిన కొన్ని రోజుల తరువాత ఫ్రాంజ్ రెండవ జోసెఫ్ మొదటిసారిగా 1938 లో లైచెన్‌స్టెయిన్‌ చేరుకున్నాడు.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో లైచెన్‌స్టెయిన్‌ అధికారికంగా తటస్థంగా ఉండేది. సహాయం, మార్గదర్శకత్వం కోసం పొరుగున ఉన్న స్విట్జర్లాండ్ వైపు చూస్తూ బోహేమియా, మొరవియా, సిలేసియా లలో వంశపారంపర్యమైన భూములు, స్వాధీనములు కలిగిన కుటుంబ సంపదలను భద్రపర్చడానికి లైచెన్‌స్టెయిన్‌ తీసుకువెళ్ళారు. వివాదానికి సమీపంలో చెకోస్లోవేకియా, పోలాండ్, జర్మనీ స్వాధీనాలుగా భావించిన వాటిని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు చర్యలు తీసుకోవడంతో ఆ మూడు ప్రాంతాల్లోని లైచెన్‌స్టెయిన్‌ రాజవంశం వారసత్వ సంపదను పూర్తిగా స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. వీటిలో అటవీ వ్యవసాయ, అటవీ భూములలో (ముఖ్యంగా యునెస్కొ వారసత్వ సంపదలో ఒకటైన లిడెన్నిస్-వాల్టిస్ సాంస్కృతిక ప్రకృతి దృశ్యం), అనేక కుటుంబ కోటలు, రాజభవనాలు ఉన్నాయి.2005 లో ఎస్.ఎస్. అందించిన స్త్రాస్హోఫ్ కాన్సంట్రేషన్ శిబిరంలో ఉన్న యూదు కార్మికులు ఆస్ట్రియాలో లైచెన్‌స్టెయిన్‌ ప్రిన్సిలే హౌస్ యాజమాన్యంలోని ఎస్టేట్స్లో పనిచేశారని వెల్లడైంది. " కోల్డ్ వార్ " ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో చెకొస్లోవేకియాలోకి ప్రవేశించడానికి లైచెన్‌స్టెయిన్ పౌరులు నిషేధించబడ్డారు. ఇటీవల వివాదాస్పద యుద్ధానంతర బెనెస్ శాసనాల చుట్టూ తిరుగుతున్న దౌత్య వివాదం లైచెన్‌స్టెయిన్ చెక్ రిపబ్లిక్ లేదా స్లొవేకియాతో అంతర్జాతీయ సంబంధాలను పంచుకోవడం లేదు.2009 జూలై 13 న లైచెన్‌స్టెయిన్, చెక్ రిపబ్లిక్ మద్య , స్లొవేకియాతో 2009 డిసెంబరు 9 న దౌత్య సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి.
and with Slovakia on 9 December 2009.
ఆర్ధిక కేంద్రం
ఐరోపా‌లో యుద్ధం ముగిసిన తరువాత లైచెన్‌స్టైన్ ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉంది. లైచెన్‌స్టైన్ రాజవంశం తరచూ కుటుంబం కళాత్మక సంపదలను విక్రయించింది. వీటిలో లియోనార్డో డా విన్సీ చిత్రీకరించిన పోర్ట్రెయిట్ "గైనర్వే డె 'బెన్సి" చిత్రం 1967 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేషనల్ గేలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ ఆఫ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ 5 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లకు కొనుగోలు చేసి సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది.
అయితే 1970 ల చివరినాటికి దేశంలోకి అనేక కంపెనీలను ఆకర్షించేందుకు చాలా తక్కువ కంపెనీల పన్నుశాతం విధానం ఉపయోగించింది. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న దేశాలలో ఒకటిగా మారింది.లైచెన్‌స్టైన్ ప్రిన్స్ 5 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన సంపదతో ప్రపంచంలోని ఆరవ ధనవంతుడైన రాజుగా గుర్తించబడుతున్నాడు. దేశం ప్రజలు ప్రపంచంలోని అత్యధిక జీవన ప్రమాణాలను కలిగి ఉన్నారు.
భౌగోళికం
లైచెన్‌స్టెయిన్ యూరోపియన్ ఆల్ప్స్ ఎగువ రైన్ లోయలో ఉంది. తూర్పున సరిహద్దులో ఆస్ట్రియా ఉంది. దక్షిణ, పశ్చిమసరిహద్దులో స్విట్జర్లాండ్ ఉంది. లైచెన్‌స్టెయిన్ మొత్తం పశ్చిమ సరిహద్దు రైన్‌లోయ ఆక్రమిస్తూ ఉంది. ఉత్తరం నుండి దక్షిణంవరకు 24 కిమీ (15 మైళ్ళు) పొడవు ఉంది. 2,599 మీ (8,527 అడుగులు) గ్రాస్సైట్జ్ దేశంలో అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది. ఆల్పైన్ పర్వతశ్రేణి దక్షిణపు గాలులను అడ్డగిస్తూ ఉన్నందున లైచెన్‌స్టెయిన్ వాతావరణం తేలికపాటి వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. పర్వత వాలు ప్రాంతాలు శీతాకాలపు క్రీడలకు బాగా సరిపోతాయి.
2006 లో దేశ సరిహద్దుల కచ్చితమైన కొలతలను ఉపయోగించి నిర్వహించిన కొత్త సర్వేలు 77.9 కి.మీ (48.4 మీ) సరిహద్దులతో 160 చ.కి.మీ. (61.776 చ.కి.మీ) వద్ద దాని ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ విధంగా 2006 లో లైచెన్‌స్టెయిన్ సరిహద్దులు 1.9 కి.మీ. (1.2 మైళ్ళు) అంతకు మునుపు అనుకున్నదాని కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలోని రెండు రెట్టింపైన భూభంధిత దేశాల్లో లైచెన్‌స్టెయిన్ ఒకటి. పూర్తిగా భూభంధిత దేశాల మధ్య బంధితమై ఉన్న మరొక దేశం ఉజ్బెకిస్తాన్ పరిసర ప్రాంతం. లైచెన్‌స్టెయిన్ భూభాగం ద్వారా ప్రపంచంలోని ఆరవ అతిచిన్న స్వతంత్ర దేశం.
లైచెన్‌స్టెయిన్ రాజ్యం 11 జెమిండెన్స్ (ఏకవచనం గెమేండు) అని పిలువబడే కమ్యూన్లుగా (భూభాగాలు) విభజించబడింది. గెమేండెన్‌లో ఒకే పట్టణం లేదా గ్రామం మాత్రమే ఉంటాయి.వీటిలో ఓబెర్లాండ్ (ఎగువ కౌంటీలోని బెర్జర్స్, ప్లాంకెన్, స్కయాన్, ట్రోసెన్, ట్రైసేన్బెర్గ్, వాడుజ్) ఎన్నికల జిల్లాగా అన్టర్ల్యాండ్ (దిగువ కౌంటీ), మిగిలిన వాటిలో (ఎస్చెన్, గెర్రిన్, మౌరెన్, రగ్గెల్, షెల్లెన్బెర్గ్)ఉన్నాయి.
ఆర్ధికరంగం
పరిమితమైన సహజ వనరులు ఉన్నప్పటికీ పౌరుల కంటే ఎక్కువ నమోదైన సంస్థలున్న ప్రపంచంలోని కొన్ని దేశాలలో లిచెన్‌స్టెయిన్ ఒకటి; ఇది సంపన్నమైన, అత్యధిక పారిశ్రామిక స్వేచ్ఛా ఆర్థిక వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసింది. ఆర్థిక సేవా రంగంతో పాటు లిచెన్‌స్టెయిన్ అతిపెద్ద యూరోపియన్ పొరుగు పట్టణ ప్రాంతాలకు అనుకూలంగా ఉండే జీవన ప్రమాణాన్ని కలిగి ఉంది.
పరిశ్రమలలో ఎలక్ట్రానిక్స్, వస్త్రాలు, సున్నితమైన వాయిద్యాలు, మెటల్ తయారీ, విద్యుత్ ఉపకరణాలు, యాంకర్ బోట్స్, కాలిక్యులేటర్లు, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఆహార ఉత్పత్తులు ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. అత్యంత గుర్తించదగిన అంతర్జాతీయ సంస్థ, అతిపెద్ద యజమాని హిల్టీ, డైరెక్ట్ ఫాస్టెనింగ్ సిస్టంస్, హై-ఎండ్ పవర్ టూల్స్ తయారుచేస్తుంది. లిచెన్‌స్టెయిన్ గోధుమ, బార్లీ, మొక్కజొన్న, బంగాళాదుంపలు, పాల ఉత్పత్తులు, పశువుల, వైన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దేశం ఆర్థికవ్యవస్థలో పర్యాటకరంగం అత్యధికంగా భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది.
పన్నువిధింపు
లిచెన్‌స్టెయిన్ ప్రభుత్వం వ్యక్తిగత వ్యాపార ఆదాయం, ప్రధాన (సంపద) పన్నును విధిస్తుంది. వ్యక్తిగత ఆదాయం పన్ను రేటు 1.2%. కమ్యూన్లు విధించిన అదనపు ఆదాయ పన్నుతో కలిపి ఉన్నప్పుడు మిశ్రమ ఆదాయం పన్ను రేటు 17.82%. 4.3% అదనపు ఆదాయం పన్ను దేశం సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమంలో ఉన్న ఉద్యోగులందరి మీద విధించబడుతుంది. గరిష్ఠ ఆదాయం పన్ను రేటు11% నుండి 29%గా ఉంది. గరిష్ఠంగా స్వయం ఉపాధికి పన్నుశాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. సంపదపై ప్రాథమిక పన్ను రేటు సంవత్సరానికి 0.06%. మిశ్రమ మొత్తం రేటు 0.89%. కార్పొరేట్ లాభాలపై పన్ను రేటు 12.5%. లీచెన్‌స్టెయిన్ బహుమతి, ఎస్టేట్ పన్నులు గ్రహీతకు ఇచ్చేవారికి, వారసత్వ మొత్తానికి సంబంధించి బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. పన్నులు 0.5%, 0.75% మధ్య జీవిత భాగస్వాములు, పిల్లలకు, 18% నుండి 27% కాని సంబంధిత స్వీకరణ కర్తలకు విధించబడుతుంది. ఎస్టేట్ పన్ను ప్రగతిశీలమైంది.
2008 లీచ్టెన్‌స్టెయిన్ పన్ను వ్యవహారం అనేక దేశాలలో పన్ను పరిశోధనలకు మూలంగా ఉంది. పౌరులు కొందరు లీచెన్‌స్టెయిన్ బ్యాంకులు, ట్రస్టులను ఉపయోగించడం ద్వారా పన్ను విధించే బాధ్యతల నుండి తప్పించుకుంటున్నారని అనుమానించారు; జర్మనీ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్‌లో పన్ను ఎగవేత కోసం ఎన్నడూ జరగని పరిశోధనలు అతిపెద్ద సంక్లిష్టతతో ఈ వ్యవహారం జరిగింది. 2007 లో ప్యారిస్‌కు చెందిన ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కో-ఆపరేషన్ అండ్ డెవలప్మెంట్ చేత గుర్తించబడినట్లు అడార్రా, మొనాకోలతో పాటు లిచెన్‌స్టెయిన్ ఒత్తిడి తెచ్చేప్రయత్నం చేసింది. 2009 మే 27 న ఇ.ఇ.సి.డి. లిచెన్‌స్టెయిన్ అనధికారిక దేశాల బ్లాక్‌లిస్ట్ జాబితా నుండి తొలగించింది.
2009 ఆగస్టులో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ విభాగం హెచ్.ఎం. రెవెన్యూ & కస్టమ్స్ లీచెన్‌స్టెయిన్ సమాచారాన్ని మార్పిడి చేయటానికి అంగీకరించింది. 5,000 బ్రిటీష్ పెట్టుబడిదారులకు దేశంలో ఖాతాల, ట్రస్ట్ లలో సుమారుగా 3 బిలియన్ డాలర్లు డిపాజిట్ చేశారని విశ్వసించబడుతుంది.
2015 అక్టోబరులో యూరోపియన్ యూనియన్, లీచెన్‌స్టెయిన్ పన్ను వివాదాల విషయంలో ఆర్థిక సమాచారం ఆటోమేటిక్ ఎక్చేంజ్ను నిర్ధారించడానికి ఒక పన్ను ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. డేటా సేకరణ 2016 లో మొదలయ్యింది, ప్రైవేటు వ్యక్తులు, కార్పోరేట్ ఆస్తుల పన్నుల విషయంలో ఇతర యూరోపియన్ దేశాలతో సమానంగా దేశాన్ని తీసుకురావటానికి మరొక చర్యగా ఇది ఉంది.
గణాంకాలు
జనసంఖ్యా పరంగా లైచెన్‌స్టైయిన్ ఐరోపాలో నాలుగో అతిచిన్న దేశంగా ఉంది.ఇది ప్రపంచంలో అతి తక్కువ జసంఖ్య కలిగిన దేశాలలో వాటికన్ సిటీ, సాన్‌మారినో, మొనాకో తరువాత స్థానంలో ఉంది.దేశ జనసంఖ్యలో మూడోవంతు విదేశాలలో జన్మించారు. ప్రధానంగా జర్మనీ, ఆస్ట్రియా, స్విట్జర్లాండ్లకు చెందిన ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. జర్మన్ మాట్లాడేవారు, స్విస్, ఇటలీ, తుర్కులతో దేశ జనాభా ప్రధానంగా అలేమానినిక్ మాట్లాడుతుంది. దేశం శ్రామికశక్తిలో మూడింట రెండు వంతుల మంది విదేశీ సంతతికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. లైచెన్‌స్టెయిన్ ప్రజల ఆయుఃప్రమాణం 80.31 సంవత్సరాలు.పురుషుల ఆయుఃప్రమాణం 76.86 సంవత్సరాలు, మహిళ ఆయుఃప్రమాణం 83.77 సంవత్సరాలు (2011 అంచనా). ఇటీవలి అంచనాల ప్రకారం శిశు మరణాల రేటు 1,000 జననాలకు 4.64 మరణాలు.
మతం
"కాథలిక్ చర్చ్ ప్రభుత్వ చర్చి, ప్రభుత్వం పూర్తి రక్షణను ఆస్వాదిస్తుంది."
2010 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా మొత్తం జనాభాలో 85.8% క్రిస్టియన్లు ఉన్నారు. వీరిలో 75.9% రోమన్ క్యాథలిక్ విశ్వాసానికి కట్టుబడి ఉండగా వడోజ్ మినహాయింపు అయిన రోమన్ కాథలిక్ ఆర్చిడియోసెన్ ఏర్పరుచుకుని 9.6% మంది ప్రొటెస్టంట్‌గా ఉన్నారు. ప్రధానంగా క్రిస్టియన్-ఆర్థోడాక్స్ చర్చిలో ప్రధానంగా లైచెన్‌స్టెయిన్ ఎవాంజెలికల్ చర్చి ఒక " (యునైటెడ్ చర్చి, లూథరన్ & రిఫార్మ్డ్), లైచెన్‌స్టెయిన్ ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి, లేదా ఆర్థోడాక్స్ నిర్వహించబడుతున్నాయి. అతిపెద్ద మైనారిటీ మతంగా ఇస్లాం (మొత్తం జనాభాలో 5.4%) ఉంది. ప్రజల ప్రధాన మతం అవలంభిస్తూన్న రోమన్ కాథలిక్కులు లైచెన్‌స్టెయిన్ పౌరసత్వం (87.0%) కలిగి ఉన్నారు.
విద్య
లైచెన్‌స్టెయిన్ అక్షరాస్యత రేటు 100%. 2006 లో ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కో-ఆపరేషన్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆధ్వర్యంలో కో ఆర్డినేట్ చేసిన ఇంటర్నేషనల్ స్టూడెంట్ అసెస్మెంట్ రిపోర్టు ప్రోగ్రాం ఆధారంగా లైచెన్‌స్టెయిన్ విద్యను ప్రపంచంలో 10 వ స్థానంలో ఉన్నట్లు గుర్తించింది. 2012 లో లైచెన్‌స్టెయిన్ ఐరోపా దేశాలలో అత్యధిక పి.ఐ.ఎస్.ఎ- స్కోర్లను కలిగి ఉంది.
లైచెన్‌స్టెయిన్ లిక్టెన్స్టీన్లో, ఉన్నత విద్యకు నాలుగు ప్రధాన కేంద్రాలు ఉన్నాయి:
దేశంలో తొమ్మిది ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి. వీటితొ పాటు:
44]
రవాణా
లైచెన్‌స్టెయిన్‌లో 155 మైళ్ళ రహదారి మార్గాలలో 90 కిలోమీటర్ల (56 మైళ్ళు)పొడవైన సైకిల్ మార్గాలు ఉన్నాయి.
9.5 కి.మీ. (5.9 మై) రైల్వే లైచెన్‌స్టెయిన్‌ ద్వారా ఆస్ట్రియా, స్విట్జర్లాండ్లను కలుపుతుంది. ఫెల్డ్కిర్చ్, ఆస్ట్రియా, బుచ్స్, స్విట్జర్లాండ్ మధ్య మార్గంలో భాగంగా ఆస్ట్రియా ఫెడరల్ రైల్వేస్ నిర్వహించబడుతున్నాయి. లైచెన్‌స్టెయిన్‌ ఆస్ట్రియన్ వేర్కెస్వర్బుండ్ వోరార్ల్బర్గ్ టారిఫ్ ప్రాంతంలో ఉంది.
ఆస్ట్రియన్ ఫెడరల్ రైల్వేస్ ఫెల్డ్కిర్చ్, బుచ్స్ మధ్య క్రమరహితంగా ఆపే స్కయాన్-వాడుజ్, ఫోర్స్ట్ హిల్టి, నెండెల్న్, స్కన్వాల్డు నాలుగు స్టేషన్లతో రైలుసేవలు అందిస్తుంది. యూరోసిటి, ఇతర దూరప్రాంత రైళ్ళు కూడా మార్గం వెంట ప్రయాణించేవి. వారు సాధారణంగా లైచెన్‌స్టెయిన్‌ సరిహద్దులలో ఉన్న స్టేషన్లలో కాల్ చేయరు.
లైచెన్‌స్టెయిన్‌ బస్ స్విస్ పోస్ట్బస్ వ్యవస్థకు అనుబంధంగా ఉంది. కానీ విడిగా నడుస్తుంది. బుష్స్, సర్గాన్స్ వద్ద స్విస్ బస్ నెట్వర్కును కలుపుతుంది. బస్సులు కూడా ఆస్ట్రియా పట్టణమైన ఫెల్డ్కిర్చ్ వరకు నడుస్తాయి.
లైచెన్‌స్టెయిన్‌లో విమానాశ్రయం లేదు. స్విట్జర్లాండులోని జ్యూరిచ్ సమీపంలోని " జూరిచ్ ఎయిర్పోర్ట్ " (130 కి.మీ / 80 మై రోడ్డు) సమీపంలోని పెద్ద విమానాశ్రయంగా ఉంది. సమీపంలోని చిన్న విమానాశ్రయం సెయింట్ గాలెన్ ఎయిర్పోర్ట్ (50 కి.మీ/ 30 మై). ఫ్రెడ్రిచ్షఫెన్ విమానాశ్రయం కూడా 85 కిలోమీటర్ల దూరంలో లైచెన్‌స్టెయినీయులకు అందుబాటులో ఉంది. బెర్జర్స్ హెలిపోర్ట్ చార్టర్డ్ హెలికాప్టర్ విమానాలకు అందుబాటులో ఉంది.
మాధ్యమం
లైచెన్‌స్టెయిన్ లోని షాయాన్లో ప్రాథమిక ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్, మొబైల్ నెట్వర్క్ ఆపరేటర్ టెలికాం లైచెన్‌స్టెయిన్ ఉన్నాయి. దేశంలో ఒక టెలివిజన్ ఛానల్ మాత్రమే ఉంది. 2008 లో ప్రైవేట్ ఛానల్ ఐ.ఎఫ్.ఎల్.టి.వి. సృష్టించబడింది. ప్రస్తుతానికి ఐ.ఎఫ్.ఎల్.టి.వి. యూరోపియన్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ యూనియన్లో సభ్యత్వం లేదు. 2004 లో స్థాపించబడిన ఎల్- రేడియో, లైచెన్‌స్టెయిన్ రేడియో స్టేషన్గా పనిచేస్తుంది. ఇది ట్రైసేన్ కేంద్రంగా ఉంది. ఎల్- రేడియోకు 50,000 మంది శ్రోతలు ఉన్నారు. 1938 అక్టోబరు 15 న "ఎయిర్ రేడియో లైచెన్‌స్టెయిన్ " ప్రారంభమైంది. లైచెన్‌స్టెయిన్‌లో రెండు ప్రధాన వార్తాపత్రికలు కూడా ఉన్నాయి; లైచెన్‌స్టెయిన్ వోల్క్‌బ్లాట్, లైచెన్‌స్టెయినర్ వోటర్ల్యాండ్. వాడజ్లో ఉన్న మానామీడియా లైచెన్‌స్టెయిన్‌లో ఉన్న ప్రాథమిక మల్టీమీడియా సంస్థగా ఉంది.
కొందరు జాతీయులు, సందర్శకులకు ఔత్సాహిక రేడియో ఒక అభిరుచిగా ఉంది. ఇతర సార్వభౌమ దేశాలకు ఉన్నట్లు లైచెన్‌స్టెయిన్‌కు స్వంత ఐ.టి.యు. లేదు. ఇది స్విట్జర్లాండ్ కాంటిన్డ్ పూర్వపదాలను (సాధారణంగా "హెచ్.బి."), తరువాత సున్నాతో ఉపయోగిస్తుంది.
సంస్కృతి
లైచెంస్టెయిన్ సంస్కృతి మీద జర్మన్ మాట్లాడే యూరోప్ దక్షిణ ప్రాంతాలైన ఆస్ట్రియా, బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్, బవేరియా, స్విట్జర్లాండ్, ప్రత్యేకించి జర్మన్ టిరోల్, వోరార్లెబర్గు దేశాల వెలుపలి దేశాల సాంస్కృతిక ప్రభావాలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి. "హిస్టారికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ది ప్రిన్సిపాలిటీ ఆఫ్ లైచెన్‌స్టెయిన్" దేశ సంస్కృతి, చరిత్రను కాపాడడంలో పాత్రను పోషిస్తుంది.
అతిపెద్ద మ్యూజియం కంస్టుమ్యూజియం లైచెన్‌స్టెయిన్ ముఖ్యమైన అంతర్జాతీయ కళాఖండాల సేకరణతో ఆధునిక, సమకాలీన కళాఖండాలను సంరక్షిస్తున్న అంతర్జాతీయ మ్యూజియంగా గుర్తించబడుతుంది. స్విస్ వాస్తుశిల్పులైన మోర్గార్, డెజెలో, కేరేజ్ల రూపకల్పనలో రూపొందించబడిన ఈ భవనం వాడుజ్లో ఒక మైలురాయిగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. ఇది 2000 నవంబరులో నిర్మాణం పూర్తచేసుకుంది. లేతరంగు కాంక్రీటు, నల్ల బసాల్ట్ రాయి "బ్లాక్ బాక్స్" నిర్మినచబడ్డాయి. మ్యూజియంలో సేకరణ లైచెన్‌స్టెయిన్ జాతీయ కళాఖండాల సేకరణ కూడా ఉంది.
ఇతర ముఖ్యమైన మ్యూజియం లైచెన్‌స్టెయిన్ నేషనల్ మ్యూజియం (లైచెన్‌స్టెయిన్ ల్యాండ్ మ్యూజియం) సాంస్కృతిక, సహజ చరిత్రపై శాశ్వత ప్రదర్శనకు ప్రాధాన్యత ఈస్తుంది. స్టాంప్ మ్యూజియం, స్కై మ్యూజియం, 500 ఏళ్ల గ్రామీణ జీవనశైలి మ్యూజియం కూడా ఉన్నాయి.
దేశంలోని అన్ని పుస్తకాలకు చట్టబద్దమైన డిపాజిట్ చేయడానికి అర్హత కలిగిన లైబ్రరీగా " లైచెన్‌స్టెయిన్ స్టేట్ లైబ్రరి " పనిచేస్తుంది.
వదుజ్ కాజిల్, గుటెన్బర్గ్ కాజిల్, రెడ్ హౌస్, షెల్లెన్‌బర్గు శిథిలాలు అత్యంత ప్రాబల్యత కలిగిన చారిత్రకప్రాంతాలుగా ఉన్నాయి.
లైచెన్‌స్టెయిన్ ప్రిన్స్ ప్రైవేట్ ఆర్ట్ కలెక్షన్, ప్రపంచంలోని ప్రముఖ ప్రైవేట్ కళా సేకరణలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. ఇవి వియన్నాలోని లైచెన్‌స్టెయిన్ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి.
సంగీతం, థియేటర్ సంస్కృతి దేశసంస్కృతిలో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉన్నాయి. దేశంలో లైచెన్‌స్టెయిన్ మ్యూజికాల్ కంపెనీ, యాన్యుయల్ గిటార్ డేస్, ఇంటర్నేషనల్ జోసెఫ్ గాబ్రియేల్ రీంస్‌బర్గెర్ సొసైటీ వంటి అనేక సంగీత సంస్థలు ఉన్నాయి. ఇవి రెండు ప్రధాన థియేటర్లలో ప్రదర్శిస్తుంటారు.
క్రీడలు
లైచెన్‌స్టెయిన్ ఫుట్ బాల్ జట్లు స్విస్ ఫుట్బాల్ లీగులో పాల్గొంటాయి. లైచెన్‌స్టెయిన్ ఫుట్ బాల్ కప్ ప్రతి సంవత్సరం యు.ఇ.ఎఫ్.ఎ. యూరోపా లీగులో పాల్గొనడాంకి లైచెన్‌స్టెయిన్ జట్టును పంపుతుంది; స్విస్ ఫుట్‌బాల్‌ రెండో విభాగానికి చెందిన స్విస్ ఛాలెంజ్ లీగులో లైచెన్‌స్టెయిన్ ఎఫ్.సి. వాడుజ్ జట్టు (అత్యంత విజయవంతమైన జట్టు) పాల్గొంటుంది. 1996 లో యూరోపియన్ కప్ విన్నర్స్ కప్పులో ఇది మరొకసారి విజయాన్ని సాధించింది.
లైచెన్‌స్టెయిన్ జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టుకు వ్యతిరేకంగా ఆడే ఏ జట్టుకైనా లైచెన్‌స్టెయిన్ సులభమైన లక్ష్యంగా భావించబడుతుంది; బ్రిటీష్ రచయిత చార్లీ కాన్నేల్లీ 2002 నాటి ప్రపంచ కప్పు కొరకు లైచెన్‌స్టెయిన్ అర్హతసాధించడంలో విఫలమైన విషయం గురించి ఒక పుస్తకం రచించాడు. శరదృతువు 2004 లో ఆశ్చర్యకరంగా ఈ బృందం పోర్చుగల్ జట్టుకు వ్యతిరేకంగా ఆడి 2-2 తో డ్రాగా ముగింపజేసింది. కొన్ని నెలల క్రితం యూరోపియన్ చాంపియన్షిప్పులో ఓడిపోయి ఫైనలిస్టులుగా మాత్రమే ఉన్నారు. నాలుగు రోజుల తరువాత లైచెన్‌స్టెయిన్ బృందం లక్సెంబర్గుకు వెళ్లారు. అక్కడ వారు 2006 ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయింగ్ మ్యాచులో 4-0తో సొంత ఈ జట్టును ఓడించారు. 2008 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్పులో అర్హత దశలో, లైచెన్‌స్టెయిన్ లాట్వియాను 1-0తో ఓడించింది. ఇది లాట్వియన్ కోచ్ రాజీనామా చేయడానికి ప్రేరేరణ కలిగించింది. 2007 అక్టోబరు 17 న ఐస్లాండును 3-0 తో ఓడించారు. ఇది ఐస్ల్యాండు జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టులో అత్యంత నాటకీయ నష్టాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. 2010 సెప్టెంబరు 7 న స్కాట్లాండు లోని గ్లాస్గోలో జరిగిన క్రీడలలో స్కాట్లాండుకు వ్యతిరేకంగా 1-1 స్కోరుతో ఆటను డ్రా చేసారు. ఇందులో 97 వ నిమిషంలో లైచెన్‌స్టెయిన్ క్రీడాకారుడు స్టీఫెన్ మెక్మానస్ గోల్ చేశాడు. 2011 జూన్ 3 న లైచెన్‌స్టెయిన్ లిథువేనియాను 2-0 తో ఓడించింది. 2014 నవంబరు 15 న చిసినావులో జరిగిన క్రీడలో లైచెన్‌స్టెయిన్ మోల్డోవాను ఫ్రాంజ్ బుర్గ్మీర్ ఫ్రీ కిక్ 0-1 గోల్ తో ఓడించాడు.
ఆల్పైన్ కంట్రీ ప్రాంతం లైచెన్‌స్టెయినర్లకు గొప్ప క్రీడలకు అవకాశం కల్పిస్తుంది. శీతాకాలపు క్రీడలలో డౌన్‌హిల్ స్కీయింగ్: మల్బన్ ప్రాంతం దేశంలో సింగిల్ స్కీ ప్రాంతంగా ఉంది. 1980 వింటర్ ఒలంపిక్సులో హన్నివెంజెల్ రెండు బంగారు పతకాలను ఒక వెండి పతకాన్ని గెలిచింది. (1976 లో కాంస్య పతకాన్ని గెలిచింది). ఆమె సోదరుడు ఆండ్రియాస్ 1980 లో ఒక వెండి పతకాన్ని, 1984 లో జెయింట్ సాల్మన్ ఈవెంటులో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది. ఆమె కుమార్తె టీనా వీరదర్ సూపర్-జిలో 2018 లో కాంస్య పతకం గెలిచింది. మొత్తము పది పతకాలతో (ఆల్పైన్ స్కీయింగ్ లో), లైచెన్‌స్టెయిన్ ఇతర దేశాల కంటే అధిక తలసరి ఒలింపిక్ పతకాలను గెలుచుకుంది. వింటర్ లేదా సమ్మర్ ఒలింపిక్సులో అధిక పతకాలను సాధించిన అతిచిన్నదేశంగా లైచెన్‌స్టెయిన్ ప్రత్యేకత సాధించింది. లైచెన్‌స్టెయిన్ నుండి ఇతర స్కీయర్లు మార్కో బుచెల్, విల్లీ ఫ్రోమెట్ట్, పాల్ ఫ్రోమెట్ట్, ఉర్సుల కొంజెట్ ప్రాముఖ్యత సాధించారు. లైచెన్‌స్టెయిన్ స్టెఫానీ వోగ్ట్ అనే ప్రొఫెషనల్ మహిళల టెన్నిస్ క్రీడాకారిణిని కలిగి ఉంది.
Youth
Liechtenstein competes in the Switzerland U16 Cup Tournament, which offers young players an opportunity to play against top football clubs.
సెక్యూరిటీ, దేశరక్షణ
దేశంలో శాంతిబధ్రతలను రక్షించడానికి లైచెన్‌స్టెయిన్ నేషనల్ పోలీస్ బాధ్యత వహిస్తుంది. ఇందులో 87 మంది ఉద్యోగులు, 38 పౌర సిబ్బంది, మొత్తం 125 మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు. అధికారులందరూ చిన్న ఆయుధాలను కలిగి ఉంటారు. ప్రపంచంలోని అతి తక్కువ నేర శాతం కలిగిన దేశంలో ఇది ఒకటి. లైచెన్‌స్టెయిన్ జైలులో ఖైదీల సంఖ్య స్వల్పంగా ఉంటుంది. వీరు రెండు సంవత్సరములు శిక్ష అనుభవిస్తున్నవారు ఆస్ట్రియా అధికార పరిధికి బదిలీ చేయబడతారు. లైచెన్‌స్టెయిన్ నేషనల్ పోలీస్ ఆస్ట్రియా, స్విట్జర్లాండ్లతో మూడు దేశాల పోలీసు దళాల మధ్య సరిహద్దు-సరిహద్దు సహకారాన్ని అందించే ఒక త్రిమితీయ ఒప్పందాన్ని నిర్వహిస్తుంది. లైచెన్‌స్టెయినియులు ఒక తటస్థతకు విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. ప్రపంచంలోని సైన్యాన్ని నిర్వహించని దేశాలలో ఇది ఒకటి. 1866 నాటి ఆస్ట్రో-ప్రుస్సియన్ యుద్ధం తర్వాత సైన్యం రద్దు చేయబడింది. దీనిలో లైచెన్‌స్టెయిన్ 80 మంది సైనికులను నియమించినప్పటికీ వారు ఏ పోరాటంలోనూ పాల్గొనలేదు. ఆ యుద్ధంలో జర్మనీ కాన్ఫెడరేషన్ రద్దుకావడంతో లైచెన్‌స్టెయిన్ తన అంతర్జాతీయ బాధ్యత నుంచి విముక్తి పొందింది. పార్లమెంటు ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకుని సైన్యానికి నిధులు అందించడానికి నిరాకరించింది. ఫలితంగా దేశానికి రక్షణ లేకుండా పోయి రాజకుమారుడు బంధించబడినప్పటికీ కానీ 1868 ఫిబ్రవరి 12 న విడుదల చేయబడి అధికారం తొలగించబడింది. లైచెన్‌స్టెయిన్ ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే చివరి సైనికుడు 1939 లో 95 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు.
1980 లలో స్విస్ సైన్యం ఒక వ్యాయామం సమయంలో షెల్లను తొలగించింది. లైచెన్‌స్టెయిన్ లోపల అటవీ దళాన్ని తప్పుగా కాల్చివేసింది. ఈ సంఘటన "వైట్ వైన్ విషయంలో" పరిష్కరించబడింది.
2007 మార్చిలో 170 మంది స్విస్ ఇన్ఫాంట్రీ యూనిట్ శిక్షణా సమయంలో అనుకోకుండా 1.5 కిమీ (0.9 మైళ్ళు) లైచెన్‌స్టెయిన్ సరిహద్దు దాటిన యూనిట్ వారి పొరపాటును గ్రహించి, వెనక్కి మారింది. స్విస్ సైన్యం తరువాత 2007లో లైచెన్‌స్టెయిన్ ప్రభుత్వానికి జరిగిన పొరపాటు తెలియజేసి అధికారిక క్షమాపణలను అందించింది. దీనికి అంతర్గత మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి " ఏమి ఫరవాలేదు " అని స్పందించారు.
మూలాలు
వర్గం:భూపరివేష్టిత దేశాలు
గూఢచారి 117
గూఢచారి 117 1989 లో కోడి రామకృష్ణ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో కృష్ణ, భానుప్రియ, మహేష్ బాబు ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు.
కథ
నలుగురు శాస్త్రవేత్తలు ఒక శక్తివంతమైన ఉపగ్రహాన్ని రూపొందించే పథకం‌తో ముందుకు వస్తారు. వీరిని ఉగ్రవాద సంస్థ కిడ్నాప్ చేస్తుంది. మిగతా కథ శాస్త్రవేత్తల రక్షణ చుట్టూ తిరుగుతుంది. సీక్రెట్ ఏజెంట్ 117 చంద్రకాంత్ (కృష్ణ) ఉపగ్రహాన్ని పునరుద్ధరిస్తాడు.
మూలాలు
వర్గం:1989 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు
జలకనూరు
జలకనూరు, నంద్యాల జిల్లా, మిడుతూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన మిడ్తూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 48 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 426 ఇళ్లతో, 1889 జనాభాతో 1810 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 963, ఆడవారి సంఖ్య 926. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 481 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594014.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, మిడ్తూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తలమూడులోనూ ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నందికొట్కూరు లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.