cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పృథ్వీసింగ్ ఆజాద్
జీవిత చరిత్ర
ఇతడు 1892 సెప్టెంబరు 15న పంజాబ్ రాష్ట్రం, మొహాలీ జిల్లాలోని లాల్రు అనే ఒక కుగ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు రాజపుత్ర వంశంలో జన్మించినా దళితుల ఉన్నతి కోసం చాలా కృషి చేశాడు. ఇతడు పిన్న వయసులోనే జాతీయోద్యమం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. 1907-08లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం లోకమాన్య తిలక్, ఖుదీరాం బోస్‌లను అరెస్టు చేయడం ఇతడిపై ప్రభావాన్ని చూపింది. ఇతడు 1912లో అమెరికా సందర్శించాడు. అక్కడ ఇతడు లాలా హర్ దయాళ్‌ ను కలిసాడు. తరువాతి కాలంలో లాలా హర్ దయాళ్ భారతీయుల విముక్తి కోసం ఉత్తర అమెరికాలో గదర్ పార్టీ అనే మిలిటెంట్ సంస్థను ప్రారంభించాడు. పృథ్వీ సింగ్ ఆజాద్ ఆ పార్టీ వాణి ఐన హిందుస్తాన్ గదర్ అనే పత్రిక స్థాపనలో సహకరించాడు. ఇతడు 150 మంది సమరయోధులతో కలిసి తిరిగి భారతదేశానికి వచ్చినప్పుడు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఇతడిని 1914, డిసెంబర్ 7వ తేదీన పట్టి బంధించి 10 సంవత్సరాల కారాగరశిక్ష విధించి కలకత్తా, మద్రాసు, బళ్ళారి, సెల్యులార్ జైల్ వంటి అనేక చోట్ల నిర్భంధించింది. ఇతడిని ఒక జైలు నుండి మరో జైలుకు తరలిస్తున్నప్పుడు కదిలే రైలు నుండి దూకి తప్పించుకుని పారిపోయాడు. తరువాత ఇతడు విప్లవ వీరుడు చంద్రశేఖర్ అజాద్ అనుయాయిగా మారాడు. అతడినుండి ఒక మౌసర్ తుపాకిని పొందాడు. ఒక కథనం ప్రకారం 1931, ఫిబ్రవరి 27న చంద్రశేఖర్ అజాద్‌ను ఆల్‌ఫ్రెడ్ పార్కులో బ్రిటీష్ సైనికులు చుట్టుముట్టినప్పుడు ఇతడు కూడా అక్కడే ఉన్నాడు. కానీ చంద్రశేఖర్ అజాద్ ఇతడిని తప్పించుకుని పారిపొమ్మని చెప్పి బ్రిటీషు వారితో పోరాడటం కొనసాగించాడు. మరో కథనం ప్రకారం పై సంఘటనకు కొద్ది రోజుల ముందే ఇద్దరు అజాద్‌లూ ఆల్ప్రెడ్ పార్కులో కలుసుకున్నారు. భగత్ సింగ్ కోరిక మేరకు చంద్రశేఖర్ అజాద్ ఇతడిని మరింత శిక్షణ కోసం రష్యా వెళ్ళమని సలహా ఇచ్చాడు. ఇతడు రష్యా వెళ్ళి అక్కడ కొన్ని నెలలు ఉన్నాడు. ఇతడు రష్యాలో తన అనుభవాలను వివరిస్తూ "లెనిన్ కే దేశ్‌మే" అనే పుస్తకాన్ని రచించాడు. దీన్ని విజయ్ చౌహాన్ "పృథ్వీ సింగ్ ఆజాద్ ఇన్ లెనిన్స్ ల్యాండ్" అనే పేరుతో ఆంగ్లంలోనికి అనువదించాడు. ఇతడు భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత అనేక మంది దేశనాయకులను కలుసుకున్నాడు. వారిలో మహాత్మా గాంధీ కూడా ఉన్నాడు. గాంధీ పిలుపు ఇచ్చిన జాతీయోద్యమంలో ఇతడు పాలుపంచుకున్నాడు. 1933 నుండి 1947 వరకు ఇతడు పలు పర్యాయాలు అరెస్ట్ అయ్యాడు. లాహోర్ కుట్రకేసులో ఇతనికి మరణశిక్ష విధించబడింది. తరువాత ఈ శిక్షను యావజ్జీవ కారాగార శిక్షగా మార్చి సెల్యులార్ జైలుకు తరలించారు. భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఇతడు భారత రాజ్యాంగ పరిషత్తుకు సభ్యుడిగా పంజాబ్ తరఫున ఎన్నికైనాడు. 1949లో భీంసేన్ సచార్ మంత్రివర్గంలో పంజాబ్ రాష్ట్రపు కార్మిక, స్థానిక స్వపరిపాలన శాఖల మంత్రిగా ఎన్నికైనాడు. భారత ప్రభుత్వం ఇతడిని 1977లో మూడవ అత్యున్నత పౌరపురస్కారం పద్మభూషణ్‌తో సత్కరించింది.
ఇతడు 1989, మార్చి 5వ తేదీన తన 96వ యేట మరణించాడు. ఇతనిపై రెండు జీవితచరిత్రలు వెలువడ్డాయి. 1987లో భారతీయ విద్యాభవన్ "బాబా పృథ్వీసింగ్ ఆజాద్, ది లెజండరీ క్రూసేడర్" అనే పేరుతో ఒక గ్రంథాన్ని ప్రచురించింది. 1990లో హర్యానా సాహిత్య అకాడమీ "క్రాంతిపథ్ కా పథిక్" పేరుతో మరొక గ్రంథాన్ని వెలువడింది. న్యూఢిల్లీలోని "నెహ్రూ స్మారక మ్యూజియమ్&లైబ్రరీ"లో ఇతని జీవితానికి సంబంధించిన కొన్ని పత్రాలు "బాబా పృథ్వీసింగ్ ఆజాద్ పేపర్స్" పేరుతో భద్రపరచ బడినాయి. ఇతని స్వగ్రామమైన లాల్రూలో ఇతని పేరుమీద "బాబా పృథ్వీ సింగ్ ఆజాద్ మెమోరియల్ హాస్పిటల్" ఏర్పాటు చేశారు. ఇతని కుమార్తె "ప్రజ్ఞా కుమార్" పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ముఖ్య వైద్యాధికారిణిగా పనిచేస్తూ ఉంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1892 జననాలు వర్గం:1989 మరణాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
డైబోరాన్
డైబోరాన్అనునది బోరాన్, హైడ్రోజన్ మూలకాలను కలిగిఉన్న ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళనపదార్థం.ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క సంకేతపదం B2H6. రంగులేని, గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్థిరమైన స్వభావం ఉన్న అప్రియమైన తీపి వాసన ఉన్న సంయోగ పదార్థం డైబోరాన్.డైబోరాన్ గాలిలో బాగా మిశ్రమం చెంది/మిళితమై విస్పోటకకారక మిశ్రమాన్ని ఏర్పరచును.గది ఉష్ణోగ్రతవద్ద, తడికల్గిన/తేమ ఉన్న గాలితో కలిసి తనకుతానుగా ఉన్నపళంగా (spontaneously) మండును. బోరోఇథెన్, బోరాన్‌హైడ్రేడ్, డైబోరాన్ హెక్సాహైడ్రైడ్ వంటివి దీనికి సమాంతరమైన ఇతర బోరాన్ సమ్మేళన పదార్థాలు.బోరాన్ సమ్మేళన పదార్థాలలో డైబోరాన్ వివిధ ప్రయోజనాలు కల్గిన ముఖ్యమైన సంయోగ పదార్థం.ఈ రసాయన పదార్థాన్ని ఉష్ణగ్రాహక/తాపచూషకం (endothermic) గా వర్గీకరించారు.
చరిత్ర
డైబోరాన్ మొదటగా 19 శతాబ్దిలో మెటల్ బోరిడీస్ (metal borides) లను జలవిశ్లేషణ (hydrolysis) కావించడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేసారు.కాని ఎప్పుడు ఈఈ పదార్థాన్ని పరిశీలించి, విశ్లేషించలేదు.912 నుండి1936 వరకు బోరాన్ హైడ్రైడ్రసాయన శాస్త్ర పరిశోధనకు ప్రథముడు మార్గదర్శి అయిన అల్ఫ్రేడ్ స్టాక్ (Alfred Stock) తన పరిశోధనలను కొనసాగించి అత్యంత చర్యయుతమైన, తరచుగా విష స్వభావ, హానికరమైన బోరాన్ హైడైడ్ లను సంశ్లేషణ చేయు పద్ధతులను ఆవిష్కరించాడు.డైబోరాన్ సౌష్టవం ఈథెన్ వంటి నిర్మాణం కల్గిఉండునని భావించాడు.
సాంద్రత
డైబోరాన్ సాంద్రత 1.216 గ్రాములు/లీటరుకు
ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
డైబోరాన్ రసాయన పదార్థం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం −164.85 °C (−264.73 °F;108.30K)
ద్రావణీయత
నీటితో రసాయనచర్య జరుపును.
అణునిర్మాణం-బంధం
డైబోరాన్ అణువు నాలుగు చివరి/అంచులను, వాటిని కలుపుతూ (bridging) రెండుహైడ్రోజన్ పరమాణువులతో D2h సౌష్టవనిర్మాణం కల్గిఉన్నది. ఈ అణునిర్మాణ మాదిరిని మాలిక్యులర్ఆర్బిటాల్ థియరీ ప్రకారం నిర్ణయించారు. అణువులో బోరాన్, టర్మినల్ హైడ్రోజన్ పరమాణువుల మధ్య బంధాలు సంప్రాదాయ ( conventiona)2-center, 2- ఎలక్ట్రాన్ కోవాలెంట్ బంధాలు (electron covalent bonds). అణువులో బోరాన్, హైడ్రోజ పరమాణువుల మధ్య బంధం, హైడ్రోకార్బన్‌లలో ఉన్న బంధాలకన్న భిన్నమైనది.
B-H bridge/వంతెన కట్టు బంధాల దూరం 1.33 Å, B-H terminal/అంతిమ బంధాల దూరం1.19 Å.ఈ రెండురకాల బంధాల దూరం/పొడవులలోని వ్యత్యాసం, ఆబంధాల దృఢత్వం పై ప్రభావాన్ని కనపర్చును.B-H bridge బంధాలు కొంత వరకు బలహినమైనవి.ఈ బంధ బలహీనత, అణువును ఇన్ఫ్రరెడ్ స్పెక్ట్రం (infrared spectrum) లోఉండగా ఏర్పడిన వైబ్రేసనల్ సిగ్నేచరులను బట్టి వాటి బలహీనతను గుర్తించవచ్చును.అందులో B-H bridge, B-H terminal బంధాల వైబ్రేసనల్ సిగ్నేచరువరుసగా ~2100, 2500 సెం.మీ−1.
ఉత్పత్తి
డైబోరాన్ మీద జరిపిన విశ్రుత అధ్యయనంతో పలుపద్ధతులలో డైబోరాన్‌ను సంశ్లేషణ చేయుటకు మార్గం సులభతరం అయ్యింది.ఎక్కువ ఉత్పత్తి రసాయనచర్యలలో హైడ్రైడ్ దాతలు (hydride donors) బోరాన్ హైలైడులు/హలినాయిడ్స్ లేదా అల్కఆక్సైడ్లతో రసాయన చర్య జరిపించి డైబోరాన్ ను ఉత్పత్తి కావించెదరు.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిలో బోరాన్ ట్రైఫ్లోరైడ్ ను సోడియం హైడ్రైడ్, లిథియం హైడ్రైడ్ లేదా లిథియం అల్యూమినియం హైడ్రైడ్‌తో క్షయికరించడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయుదురు. ప్రయోగశాలలో రెండురకాల విధానాలలో ఉత్పత్తి కావించెదరు.బోరాన్ ట్రైక్లోరైడ్ ను లిథియం అల్యూమినియం హైడ్రైడ్ తో చర్య జరిపించడం వలన, లేదా బోరాన్ ట్రైఫ్లోరైడ్ ఈథర్ ద్రావణాన్నిసోడియం బోరోహైడ్రైడ్ తో చర్య వలన డైబోరాన్ ను ఉత్పత్తి చేస్తారు. పాతపద్ధతులలో బోరో హైడ్రైడ్ లవణాలు పాస్పారిక్ ఆమ్లం లేదా విలీన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వంటి నాన్-అక్సిడైసింగు ఆమ్లాలతో నేరుగా రసాయనచర్య జరగండం వలన కుడా డైబోరాన్ ఏర్పడును. అలాగే లఘుస్థాయిలో తక్కువ ప్రమాణంలో అవసరమైనచో బోరో హైడ్రైడ్‌లను ఆక్సీకరించడం ద్వారా డైబోరాన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఉదాహరణకు అయోడిన్^ను ఆక్సీకరణ కారకంగా వాడిన సమీకరణం: మరొక లఘుస్థాయి ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో హైడ్రోబోరేట్, పాస్ఫారిక్ ఆమ్లాలను ప్రారంభిక పదార్థాలుగా వాడి ఉత్పత్తి చేయుదురు.
రసాయన చర్యలు
నీటితో డైబోరాన్ చర్యవలన హైడ్రోజన్, బోరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. మిథనాల్ తో డైబోరాన్ చర్యజరపడం వలన హైడ్రోజన్, ట్రైమిథోక్సిబోరేట్ ఎస్టరు ఏర్పడును. డైబోరాన్ తో సోడియం ఆమాల్గమ్ చర్యతో NaBH4, Na[B3H8] ఉత్పన్నమగును. డైఇథైల్ ఈథర్ ద్రావణంలో లిథియం హైడ్రైడ్ తో చర్య వలన లిథియంబోరో హైడ్రైడ్ ఏర్పడును. హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ లేదా హైడ్రోజన్ బ్రోమైడ్ వాయువుతో డైబోరాన్ చర్య వలన బోరాన్ హలో హైడ్రైడ్ ఏర్పడును. 20 బార్ పీడనం వద్ద, 470K ఉష్ణోగ్రత దగ్గర కార్బన్ మొనాక్సైడ్తో చర్య వలన H3BCO ఏర్పడును.
అనువర్తనాలు
రాకెట్ చోదకంగా అనుకూలమైనదిగా భావించి ప్రయోగాత్మాకంగా డైబోరాన్ ను ఉపయోగించి చూసారు. కాని డైబోరాన్‌ను సర్వీస్ రాకెట్లలో వాడలేదు. దీనిని రబ్బరు వోల్కనైజరులో ఉపయోగిస్తారు.హైడ్రోకార్బన్ల పాలిమెరిజెసన్ లో ఉత్ప్రేరకంగా (catalyst, జ్వాల వేగనియంత్రిణి/వేగవృద్ధినిగా (flame-speed accelerator, అర్ద వాహకాలలో (semiconductors) డోపింగ్ కారకంగా డైబోరాన్‌ను ఉపయోగిస్తారు. సెమి కండక్టరు/అర్దవాహకాల తయారికి అవసరమైన శుద్ధబోరాన్ ఉత్పత్తికి దీనిని మధ్యమస్థాయి రసాయనంగా వాడెదరు.
రక్షణ-ఆరోగ్యం పై ప్రభావం
దీర్ఘ కాలం తక్కువ మోతాదులో/ప్రమాణంలో డైబోరాన్ ప్రభావానికి గురైన జనాలు శ్వాస సంబంధ ఇరిటేసన్ ఇబ్బందులకు, కండరాలు పట్టివెయ్యడం (seizures), ఆయాసము (fatigue) మగతగా drowsiness ఉండటం, అయోమయం (confusion), అప్పుడప్పుడు నిలకడలేని వణుకుతనం వంటి లక్షణాలకులోనవుతారు.
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు వర్గం:బోరాన్ సమ్మేళనాలు
రామస్వామి పరమేశ్వరన్
మేజర్ రామస్వామి పరమేశ్వరన్, PVC (1946 సెప్టెంబరు 13, ముంబయి - 1987 నవంబరు 25, శ్రీలంక) భారత సైనిక దళం నకు చెందిన సైనికాధికారి. ఆయన ధైర్యసాహసాలకు గానూ భారతదేశ అత్యున్నత సైనిక పురస్కారమైన పరమ వీర చక్ర లభించింది. మేజర్ పరమేశ్వరన్‌కు 1972 జనవరి 16 న మహార్ రెజిమెంటులో షార్టు సర్వీసు కమిషన్ మంజూరు చేయడమైనది.
జీవిత విశేషాలు
మేజర్ రామస్వామి పరమేశ్వరన్ 1946 సెప్టెంబరు 13 మహారాష్ట్ర లోని బొంబాయిలో జన్మించాడు. ఆయనకు, మహార్ రెజిమెంటులో షార్ట్ సర్వీస్ కమిషన్ 1972 జనవరి 16న మంజూరు చేసింది. అతను భారత సైన్యం చేపట్టిన అనేక కార్యకలాపాలలో పాల్గొన్నాడు. ఇండో-శ్రీలంక ఒప్పందం కింద భారత సైన్యానికి ఉన్న అనేక యూనిట్లు ఉన్నాయి. అందులో భాగంగా శాంతిభద్రతల నిర్వహించడానికి ఆయనను శ్రీలంకకు పంపారు. మహార్ రెజిమెంట్ కు చెందిన మేజర్ పరమేశ్వరన్ యూనిట్ కూడా ఆపరేషన్ పవన్ లో పాల్గొనేందుకు శ్రీలంక పంపబడింది. 1987 నవంబరు 25న మేజర్ పరమేశ్వరన్ రాత్రి ఆలస్యంగా గాలింపు చర్యల నుండి తన స్థానానికితో తిరిగి, అకస్మాత్తుగా, తన స్థానంపై తీవ్రవాదులు సమూహం మెరుపుదాడికి పాల్పడ్డారు. ఆయన ప్రశాంతమైన మనస్సుతో వెనుక నుండి తీవ్రవాదులను చుట్టుముట్టి కాల్పులు జరిపి వారిని ఆశ్చర్యానికి గురిచేసాడు. తరువాత సమీపంగా జరిగిన యుద్ధంలో ఒక తీవ్రవాది ఆయన గుండెల్లో కాల్చాడు. గాయానికి భయపడకుండా ఆ తీవ్రవాది నుండి రైఫిల్ తీసుకొని దానితో ఆయను చంపాడు. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ ఆయన ఆదేశాలను యిస్తూ వారి కమాండెంట్స్ కు స్ఫూర్తిని అందిస్తూ తుదిశ్వాస విడిచాడు. ఈ చర్యలో ముగ్గురు మిలిటెంట్లు మరణించారు. మూడు రైపిల్స్, రెండు రాకెట్ లాంచర్లు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
పరమ వీర చక్ర మూలం
ఆయనకు భారత అత్యున్నత సైనిక పురస్కారం పరమ వీర చక్ర లభించింది. దాని మూలం భారత సైనిక దళ అధికారిక వెబ్‌సైటులో ఈ క్రింది విధంగా నమేదు చేయబడింది.
ఒక అపార్టుమెంటు పేరు
చెన్నైలోని ఆర్కోట్ రోడ్ లో ఆర్మీ వెల్ఫేర్ బోర్డు నిర్మించిన కాలనీకి A.W.H.O పరమేశ్వరన్ విహార్ అని 1998లో నామకరణం చేసారు.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:భారతదేశ సైనికులు వర్గం:పరమ వీరచక్ర పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:1987 మరణాలు వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం
పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం (జననం. ఫిబ్రవరి 4, 1943) భారతదేశంలోని ప్రసిద్ధ భరతనాట్య కళాకారిణి. ఈమె పరిశోధకురాలు, నృత్య దర్శకురాలు, సంగీత దర్శకురాలు, సంగీతకారులు, ఉపాధ్యాయులు, రచయిత. ఈమె భారత దేశంలోనే కాక విదేశాలలో కూడా ఖ్యాతి పొందారు. అనేక చలనచిత్రాలు, లఘుచిత్రాలు జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, రష్యా వంటి దేశాలలో ఆమె గౌరవార్ధం చేయబడ్డాయి.
జీవిత విశేషాలు
పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం ప్రముఖ చలన చిత్ర దర్శకుడు కె.సుబ్రహ్మణ్యం, మీనాక్షి సుబ్రహ్మణ్యం లకు ఫిబ్రవరి 4 1943 న మద్రాసులో జన్మించారు.ఈమె తండ్రి చలన చిత్ర నిర్మాత. ఆమె తల్లి మీనాక్షి ఒక సంగీత దర్శకురాలు, తమిళ, సంస్కృత రచయిత. పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం బి.రామయ్య పిళ్ళై వద్ద శిక్షణ పొందారు.
ఈమె సంగీతం బ్యాచులర్స్ డిగ్రీ, ఎత్నో-మ్యూజికాలజీ ఒక మాస్టర్ డిగ్రీ ని పొందారు. నృత్యంలో పి.హెచ్.డి ని కూడా పొందారు. ఆమె అనేక వ్యాసాలు, పరిశోధన పత్రాలు, పుస్తకాలు రచించారు, విద్య, సంస్కృతి కోసం ఇండో ఉప కమిషన్ లో ఒక అనధికార సభ్యునిగా వ్యవహరించారు.
అవార్డులు
ఈమె అనేక అవార్డులను పొందారు. ఈమెకు 1981 లో పద్మశ్రీ, 2003 లో పద్మ భూషణ అవార్డులు వచ్చినవి. ఆమె నృత్య ప్రస్థానంలో అనేక యితర అవార్డులు కూడా పొందారు.
మూలాలు
వర్గం:1943 జననాలు వర్గం:తమిళనాడు మహిళా నాట్య కళాకారులు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:నృత్యకళాకారులు వర్గం:నృత్యదర్శకులు వర్గం:సంగీత దర్శకులు వర్గం:సంగీతకారులు వర్గం:తమిళనాడు రచయిత్రులు వర్గం:భరతనాట్య కళాకారులు
నూరు
100 లేదా ఒక వంద (నూరు) ఒక సంఖ్య. దీనిని రోమన్ సంఖ్యామానంలో Ⅽతో సూచిస్తారు. ఇది 99, 101 ల మధ్య ఉన్న సహజ సంఖ్య. భారతీయ సంఖ్యా మానము ప్రకారం పది పదులు. దీనిని శత అని కూడా అంటారు.
గణిత శాస్త్రంలో
10కి వర్గం 100. దీనిని 102గా సూచిస్తారు. S.I ప్రమాణం ప్రకారం దీనిని ప్రమాణాల పూర లగ్నంగా "హెక్టా" అని ఉపయోగిస్తారు. అనగా ఒక హెక్టా మీటరు అనగా 100 మీటర్లని అర్థం.
శాతాలకు ఆధారం 100. శాతమనగా 100కి అని అర్థం. 35% అనగా 100కి 35 అని అర్థం. పూర్తి భాగాన్ని 100%గా గుర్తిస్తారు.
100ను మొదటి 9 ప్రధాన సంఖ్యల మొత్తంగా రాయవచ్చు. అదే విధంగా జంట ప్రధాన సంఖ్యల మొత్తంగా కూడా రాయవచ్చు. ఉదా: 3 + 97, 11 + 89, 17 + 83, 29 + 71, 41 + 59, 47 + 53.
100ను మొదటి నాలుగు ధన పూర్ణసంఖ్యల ఘనాల మొత్తంగా కూడా రాయవచ్చు (100 = 13 + 23 + 33 + 43). అదే విధంగా 100 ను మొదటి నాలుగు సహజ సంఖ్యల మొత్తానికి వర్గంగా కూడా రాయవచ్చు. 100 = 102 = (1 + 2 + 3 + 4)2
26 + 62 = 100, అందువలన 100 అనేది లేలాండ్ సంఖ్య అవుతుంది.
10 భూమిగా గల హర్షాద్ సంఖ్య 100.
విజ్ఞాన శాస్త్రంలో
పరమాణు సంఖ్య 100గా గల మూలకం ఫెర్మియం, ఇది ఆక్టినైడ్ మూలకం, మొదటి భారలోహం.
సముద్రమట్టం నుండి 100 కి.మీ ఎత్తులోగల రేఖను కార్మాన్ రేఖ అంటారు. ఇది భూ వాతావరణానికి, బాహ్య అంతరిక్షానికి మధ్య గల రేఖ.
ద్రవ్యమానం
భారతీయ ద్రవ్యమానంలో ఒక రూపాయికి 100 పైసలు.
మూలాలు
వర్గం:సంఖ్యామానాలు
చెలక్కర శాసనసభ నియోజకవర్గం
చెలక్కర శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం త్రిస్సూర్ జిల్లా, అలత్తూరు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
రాజా భర్మల్
రాజా భర్మల్ (1498 - 1574 జనవరి 27) అమర్ (ప్రస్తుత రాజస్థాను రాష్ట్రంలోని జైపూరు) రాజపుత్ర పాలకుడు. అతడికి బీహారీ మాలు, భగ్మలు బీహారు మాలు అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి.
బిహారి మల్ మొఘలు చక్రవర్తి అక్బరును వివాహం చేసుకున్న (1562 ఫిబ్రవరి), మొఘలు చక్రవర్తి జహంగీరు తల్లి అయిన జోధా బాయి (హర్ఖాబాయి లేదా హిరా కున్వారీ అని కూడా పిలుస్తారు) తండ్రి. ఆ సమయంలో హిందూ-ముస్లిం సంబంధాలలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంఘటన. బిహారి మల్ లాహోర్ యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు.
కుటుంబం
బీహారీ మాల్ 1498 లో జన్మించాడు. రాజా పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ నాల్గవ కుమారుడు (మొదటి పృధ్వి సింగు 1503 జనవరి 17 - 1527 నవంబరు 4) రాథోరు వంశానికి చెందిన రాణి అపూర్వా దేవి (బాలాబాయి నాల్గవ కుమారుడు.
1527 లో పృథ్వీరాజ్ మరణం తరువాత రాజా పూరణ్ మాల్ (5 నవంబర్ 1527 - 19 జనవరి 1534) తన్వర్ రాణికి జన్మిచిన ఆయన పెద్ద కుమారుడు సింహాసనం అధిష్టించాడు. 1931 జనవరి 15 న మొఘలు చక్రవర్తి హుమయూనుకు బయానా కోటను స్వాధీనం చేసుకొనే సమయంలో హుమాయూనుకు సహరిస్తూ మందరైల్ యుద్ధంలో పోరాడుతూ ఆయన మరణించారు. ఆయనకు సుజుమల్ అనే కుమారుడు ఉండేవాడు. ఆ సమయంలో అతను చిన్న వయస్సులో ఉన్నందున అతని తండ్రి తరువాత సిహాసనం అధిష్టించ లేదు.
పూరరణ్ మాల్ తరువాత తమ్ముడు భీం సింగ్ (r.1534 - 22 జూలై 1537), (రాణి అపూర్వా దేవి ద్వితీయ కుమారుడు) అధికారపీఠం అధిష్టించాడు. అధికారం కోల్పోయిన సుజమల్ తన్వర్ రాజ కుటుంబంలో ఆశ్రయం పొందాడు. భీమ్ సింగ్ తరువాత పెద్ద కుమారుడు రతన్ సింగ్ (1537 - 15 మే 1548) చేత అధికారం చేపట్టాడు. తరువాతి రోజు రాజు రతన్ సింగును ఆయన సవతి సోదరుడు అస్కరన్ చంపి అధికారం చేపట్టాడు. కానీ అంబరు కులీనులు సంఘటితమై 1548 జూన్ 1 న అస్కరనును పదవి నుండి తొలగించి అతనిని విడిచిపెట్టాడు బిహారీ మాలును తిరిగి అమెర్ పాలకుడుని చేసారు.
పరిపాలన ఆరంభంలో పరిస్థితి
1527 లో బిహారీ మాల్ పెద్ద సోదరుడు పూరాణ్ మల్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించినప్పుడు, రాజకీయ పరిస్థితులు చాలా అనిశ్చితంగా ఉన్నాయి. రానా సంగా నాయకత్వంలోని రాజపుత్ర సమాఖ్యకు ఖానువా యుద్ధంలో గొప్ప నష్టాన్ని ఎదురైంది. భారతదేశంలో మొఘలు అధికారం స్థిరపడలేదు. ఇతర ముస్లిం పాలకులు, బాబూరు కుమారుడైన హుమయూనును తొలగించి భారతదేశం నుండి వెలుపలకు తరిమి అధికారం పొందారు. వారిలో గుజరాతు బహదూరు షా, షేర్ ఖాన్ (తరువాత షేర్ షా సూరి) ప్రధానులు.
మొట్టమొదటిగా మొఘలులు పురాణ్ మలును విశ్వసించతగిన వ్యక్తిగా గ్రహించారు. వారు ముస్లిం పాలకుల పాత పాలకుల వంటివారు కాదు. అందువలన పురాణ్ మల్ మొఘలులకు రాజపుత్రుల సేవలు అందించిన వారిలో మొదటివాడుగా ఉన్నాడు. ఈ విధంగా రాజపుతానాలో కచ్వాహాలు మొఘలుల మొదటి మిత్రరాజ్యాలు అయ్యారు. మొఘలుల పట్ల బిహారి మల్ విధానం అతని సోదరుడి విధానం పొడిగింపు అయింది.
బహదూర్ షా విస్తరణ విధానాన్ని అనుసరించాడు. ఆయన టాటర్ ఖాన్ లోడికి సహాయం చేసి బేనా కోటను ఆక్రమించుకోవడానికి పంపాడు. ఆయన బాబర్ కాలం నుండి మొఘలు ఆక్రమణలో ఉన్న బయానా కోటను ఆక్రమించుకున్నాడు. హుమాయున్ అతని సోదరులు అస్కారి మిర్జా, హిందాలు మీర్జాను ఈ కోటను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు పంపించాడు. 1534 లో అంబరు రాజు పురాణ్ మల్ మొఘలులకు అనుకూలంగా " మందరైల్ యుద్ధం " లో పాల్గొన్నాడు.
తరువాత సంవత్సరం గుజరాతు బహదూర్ షా చిట్టోరు కోటను చుట్టుముట్టారు. ఫలితంగా హుమాయును బహదూరు షాకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి ప్రారంభించాడు. రాణా సంగా భార్య రాణి కర్మవతి చిట్టోరు ప్రతినిధిగా పాలించింది. ఆమె మొఘలులతో స్నేహపూర్వకంగా ఉండటానికి ప్రయత్నించింది. హుమాయునుకు రాఖీని పంపింది. కానీ హుమాయును నమ్మకం లేదా మందగింపు కారణంగా సమయానికి రాలేదు. ఆయన సకాలంలో కర్మవతికి సహాయం చేస్తే బహుశా సిసోడియాస్ వారి సన్నిహితులు మిత్రవర్గం అయ్యేవారు. ఫలితంగా చిత్తూరు భస్మం అయ్యింది. కోటలో ఉన్న స్త్రీలు జౌహరులో పురుషులు యుద్ధంలో మరణించారు.
అక్బర్, బీహారీ మాల్
1556 లో మొఘల్ సైనికాధికారి మజునాన్ ఖాన్ ఖ్వాఖ్షాలుకు సహాయం చేసాడు. మజునాన్ ఖాను తరువాత అక్బరుకు తెలియజేసాడు. తరువాత అక్బర్ బిహారీ మాలును ఢిల్లీ సభకు ఆహ్వానించి సత్కరించాడు. 1562 లో మీర్జా మొహమ్మద్ షరాఫ్-ఉద్-దిన్ హుస్సేనును " మేవతు " మొఘలు గవర్నరుగా నియమించిన తరువాత కచ్వాహాల పరిస్థితి క్లిష్టంగా మారింది. సుజమల్ ఆయన సభకు చేరుకుని అమెర్ సింహాసనాన్ని గెలుచుకునేందుకు తన మద్దతును తెలిపాడు. మీర్జా అంబరుకు పెద్ద సైన్యాన్ని నడిపించాడు. ఎదుర్కొనేందుకు బిహారీ మల్ ఎటువంటి సన్నాహం చేయలేదు. ఆయన కచ్వాహాస్ అంబరును వదిలి అడవిలోనూ కొండలలోనూ నివసించాలని వత్తిడి చేసాడు. బీహారీ మాల్ మీర్జాకు ఒక స్థిరమైన కప్పం చెల్లిస్తానని హామీ ఇచ్చి తన సొంత కుమారుడు జగన్నాథు, ఆయన మేనల్లుళ్ళు రాజ్ సింగు, ఖాన్గరు సింగులను కప్పం చెల్లించేవరకు మిర్జాస్వాధీనంలో ఉంచాడు.
షరాఫ్-ఉద్-డిన్ మళ్లీ అంబరును ముట్టడించేందుకు సిద్ధమైనప్పుడు, బిహారీ మల్ అక్బరు న్యాయస్థానం చాఘాటై ఖానును కలుసుకున్నాడు. అంబరు రాజా అదృష్టవశాత్తూ అక్బరు ఆగ్రా నుండి అజ్మీరు (ఖ్వాజా మోయిన్యుడిన్ చిస్తీ దర్గాకు యాత్రా స్థలంలో) మార్గంలో ఉన్న కరావాలి (ఆగ్రా సమీపంలోని గ్రామం) వద్ద ఉన్నాడు. చంఘాటై ఖాను బీహారీ మల్ తరఫున అక్బరును వేడుకున్నాడు. అక్బరు రాజా బీహారి మాలును తన సభకు పిలిచాడు. తరువాత బిహారి మల్ సోదరుడు రుపిసీ బైరాగి, అతని కుమారుడు జైమల్ దౌసాలో అక్బరును కలుసుకున్నారు. 2062 జనవరి 15 న సంగనేర్ వద్ద అతని శిబిరంలో రాజా బిహారీ మాల్ స్వయంగా అక్బరును కలుసుకున్నాడు.
చంఘాటై ఖాను అక్బరుకు బిహారీ మాల్, ఆయన బంధువులను పరిచయం చేసాడు. బీహారీ మాల్ తన పెద్ద కుమార్తె హిరా కున్వారిని అక్బరుకు ఇచ్చి వివాహం చేస్తానని ప్రతిపాదించారు. అక్బరు అందుకు సమ్మతించి అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేయమని చంఘాటై ఖానును ఆదేశించాడు. అక్బరు అజ్మీరు నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత మిర్జా తన బందీలు జగన్నాథు, రాజ్ సింగు, ఖంగరులను అక్బరుకు అప్పగించి లొంగిపోయాడు. బిహారీ మాల్ కూడా శంభరుకు చేరుకుని 1562 ఫిబ్రవరి 6 న ఆయన కుమార్తెను అక్బరుకు ఇచ్చి వివాహం చేసాడు.
1562 ఫిబ్రవరి 10 న అక్బరు కొత్త కచ్వాహా బంధువులు అతడి నుండి అధికారికంగా సెలవును తీసుకోవటానికి రతన్పురా వద్ద తన శిబిరానికి వచ్చారు. ఇక్కడ మాన్ సింగ్ ఆయనకు అప్పగించబడ్డాదు. అక్కడి నుండి, భగవంత్ దాస్, మాన్ సింగు, వారి బంధువులు అనేకులు అక్బరుతో కలిసి ఆగ్రాకు వచ్చారు.
మూలాలు
వర్గం:రాజపుత్ర రాజులు
2004 సునామీ
thumb|2004 సునామీ దృశ్యం thumb|2004 సునామీలో చనిపోయినవారు 2004 డిసెంబరు 26 వ సంవత్సరంలో హిందూ మహా సముద్రంలో సుమత్రా, ఇండోనేషియా దేశాలకి దక్షిణ తీరం కేంద్రంగా ఏర్పడిన సునామీ 14 దేశాల్లో సుమారు 2,30,000 మందిని పొట్టనబెట్టుకుంది. దీని పరిమాణం 9.1–9.3 గా నమోదయ్యింది. భారత భూభాగంలోని టెక్టోనిక్ ప్లేట్లు, బర్మా భూభాగానికి చెందిన టెక్టానిక్ ప్లేట్లతో రాపిడి చెందడం వల్ల సముద్రగర్భంలో భారీ భూకంపాలు ఏర్పడ్డాయి. దీని ఫలితంగా సముద్రపు అలలు సుమారు 30 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఎగిరి పడి తీర ప్రాంతాలను ముంచి వేశాయి. ఈ విపత్తు వల్ల ఇండోనేషియా తీవ్రంగా నష్టపోయింది. శ్రీలంక, భారతదేశం, థాయ్ లాండ్ దేశాలు కూడా ఈ భూకంపం ధాటికి నష్టపోయాయి. ప్రపంచలోనే అత్యంత ఘోరవిపత్తుల్లో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది. సీస్మోగ్రాఫు మీద రికార్డయిన మూడో అతి పెద్ద భూకంపం ఇది. భూమి ఇప్పటిదాకా ఏ భూకంపంలో గుర్తించనంతగా 8.3 నుంచి 10 నిమిషాల పాటు కంపించింది. భూగ్రహం మొత్తం ఒక సెంటీ మీటరు మేర వణికింది. అంతే కాకుండా ఎక్కడో దూరాన ఉన్న అలస్కాలో దీని ప్రభావం కనిపించింది. ఇండోనేషియా ద్వీపమైన సైమీల్యూ, ఇండోనేషియా ప్రధాన భూభాగం మధ్యలో కేంద్రంగా ఈ భూకంపం ఏర్పడింది. భాదితుల కష్టాలను చూసి ప్రపంచం మొత్తం మానవతా ధృక్పథంతో స్పందించి సుమారు 14 బిలియన్ డాలర్లు సహాయంగా అందజేశారు.
లక్షణాలు
ఈ భూకంపం పరిమాణాన్ని మొదటగా 8.8 గా లెక్కగట్టారు. ఫిబ్రవరి 2005లో శాస్త్రజ్ఞులు దీన్ని మళ్ళీ 9.0 కి సవరించారు. ఫసిఫిక్ సునామీ వార్నింగ్ సెంటర్ దీన్ని ఆమోదించింది. కానీ యునైటెడ్ స్టేట్స్ జియోలాజికల్ సర్వే మాత్రం దాని అంచనా 9.1 ని మార్చలేదు. ఇటీవల 2006 లో జరిపిన పరిశోధనల ప్రకారం దాని పరిమాణం 9.1–9.3 ఉండవచ్చునని తేల్చారు. క్యాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీకి చెందిన డాక్టర్ హిరూ కనమోరి దీని పరిమాణం ఉజ్జాయింపుగా 9.2 ఉండవచ్చునని అంచనా వేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వర్గం:భూకంపాలు వర్గం:తుఫానులు వర్గం:2004 సంఘటనలు
కాకాగూడ
కాకాగూడ, తెలంగాణ రాష్ట్రం, హైదరాబాద్ జిల్లా, తిరుమలగిరి మండలంలోని గ్రామం. ఇది సికింద్రాబాద్ రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
సమీప ప్రాంతాలు
మాచ బొల్లారం, ఆర్&డి కాలనీ, పి&టి కాలనీ, హైదరాబాదు ఆస్బెస్టాస్ స్టాఫ్ కాలనీ, న్యూవాసవి నగర్, డాడ్ ఎన్‌క్లేవ్, విక్రంపురి, కార్ఖాన, సికింద్రాబాదు మొదలైనవి ఇక్కడికి సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతాలు.
రవాణా
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో కాకాగూడ నుండి నగరంలోని కోఠి, అల్వాల్, ఎంబి దర్గా, చార్మినార్, రిసాలా బజార్, మెహదీపట్నం, తాళ్ళగడ్డ మొదలైన ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలోని సికింద్రాబాద్ రైల్వే స్టేషను నుండి ఎం.ఎం.టి.ఎస్. రైలు సర్వీసులు కూడా ఉన్నాయి.
మిస్ ఎర్త్ 2007
మిస్ ఎర్త్ 2007, కరౌసెల్ ప్రొడక్షన్ ఇన్‌కార్పొరేషన్ వారు తమ ఏడవ దఫాలో నిర్వహించిన ఈ పోటీలు, నవంబర్ 11, 2007 మనీలా, ఫిలిప్పీన్స్, ప్రత్యేక విహారయాత్ర వియత్నాంలో నిర్వహించారు. ఈ పోటీలలో అధికారికంగా 86 ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
86 అధికారిక ప్రతినిధులు
నోట్ : ఇథియోపియా & కాంగో లు, మనీలా, ఫిలిప్పైన్స్ లోనే వున్నట్టు ప్రకటించారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:మిస్ ఎర్త్ వర్గం:అంతర్జాతీయ అందాల పోటీలు
సీత తల్లి
సీత తల్లి గుడిపాటి వెంకట చలం రచించిన కథల సంపుటి. ఈ సంపుటిలో 7 కథలు ఉన్నాయి.
రచయిత
చలంగా సుపరిచితుడైన గుడిపాటి వెంకట చలం  తెలుగు రచయిత, వేదాంతి,  సంఘసంస్కర్త. హేతువాది .ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రభావితం చేసిన అతి ముఖ్య వ్యక్తుల్లో చలం ఒకడు. చలం రచనలు చాలా వరకు స్త్రీల జీవితాలను ఇతివృత్తంగా చేసుకుని ఉంటాయి. ముఖ్యంగా సమాజంలో వారికి ఎదురయ్యే శారీరక, మానసిక హింసలు, వాటిని వారు ఎదుర్కొనే విధానాలను చర్చించాడు.
కథలు
ఈ పుస్తకంలో ఏడు కథలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:చలం రచనలు వర్గం:కథల సంపుటి వర్గం:తెలుగు కథలు
దబంగ్ 3
కథ
చుల్‌బుల్‌ పాండే (సల్మాన్‌ఖాన్‌) ఓ పవర్‌ఫుల్‌ పోలీస్‌. తన భార్య రాజో (సోనాక్షి సిన్హా), సోదరుడు మక్కీ (అర్బాజ్‌ఖాన్‌)తో ఎంతో సరదాగా జీవితాన్ని గడుపుతుంటాడు. ఇలా ఉండగా ఒకరోజు సల్మాన్‌ తన ఉద్యోగ నిర్వహణలో భాగంగా ఓ వ్యభిచార ముఠా గుట్టురట్టు చేసి ఎందరో అమ్మాయిలను రక్షిస్తాడు. ఈ విషయం ధనవంతుడైన బల్లి సింగ్ (సుదీప్‌)కు కోపం తెప్పిస్తుంది. అయితే ఇద్దరూ ఎదురుపడినప్పుడు ఇద్దరి మధ్యా గతంలో ఏదో జరిగిందని తెలుస్తోంది. పాండే గతానికి బల్లి సింగ్ కు సంబంధం ఏంటి ? పాండే జీవితాన్ని ఈ బల్లి సింగ్ ఎలా ఎఫెక్ట్ చేసాడు ? అసలు ఏమైంది ? తర్వాత ఏమవుతుంది? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2019 సినిమాలు వర్గం:హిందీ సినిమా
భూ శాస్త్రం
భూశాస్త్రం లేదా జియో సైన్స్ భూమికి సంబంధించిన సహజ విజ్ఞానికి చెందిన అన్ని విషయాలను కలిగి ఉండే శాస్త్రం. ఇది భూమి తో పాటు దాని చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం యొక్క భౌతిక, రసాయన సంఘటనాన్ని తెలియజేసే విజ్ఞాన శాఖ. చాలా పాత చరిత్రతో భూమి విజ్ఞానాన్ని గ్రహ విజ్ఞాన శాస్త్ర శాఖగా పరిగణించవచ్చు. ఎర్త్ సైన్స్ నాలుగు ప్రధాన అధ్యయన శాఖలను కలిగి ఉంది. అవి శిలావరణం, జలావరణం, వాతావరణం, జీవావరణం. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి మరింత ప్రత్యేకమైన రంగాలుగా విభజించబడ్డాయి.
ఇది భూగర్భ శాస్త్రం కంటే విస్తృతమైన పదం, ఎందుకంటే దీనిలో గ్రహ విజ్ఞానశాస్త్ర అంశాలుంటాయి. ఇది ఖగోళశాస్త్రం యొక్క భాగం. భూ శాస్త్రాలలో వాతావరణ అధ్యయనం, సముద్రాలు, జీవావరణం, అలాగే ఘన భూమి ఉంటాయి. సాధారణంగా భూ శాస్త్రవేత్తలు భూమిని అర్థం చేసుకోవడానికి, దాని ప్రస్తుత స్థితికి ఎలా అభివృద్ధి జరిగినదని తెలుసుకోవడానికి భౌతిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, జీవశాస్త్రం, కాలక్రమం, గణిత శాస్త్రం నుండి టూల్స్ ఉపయోగిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:భూమి వర్గం:భూ శాస్త్రాలు
దైవమిచ్చిన భార్య
అధ్యాయాలు
చలం ఈ నవలను కథానాయకుడు ఉత్తమపురుషలో చెప్పినట్లు వ్రాశాడు. ఈ నవలను ఈ క్రింది అధ్యాయాలుగా విభజించాడు.
కథా సంగ్రహం
ఇద్దరు ప్రేమికుల కథ యిది. వాళ్ళ చిన్నతనం నుండి మొదలై వారిలో ఒకరి మరణం దాకా నడుస్తుంది. రాధాకృష్ణ, పద్మావతి చిన్నతనం నుండీ స్నేహితులు. తహసీల్దారు కొడుకు రాధాకృష్ణ. వాళ్ళ పక్క యింటి జమీందార్ల అమ్మాయి పద్మావతి. పద్మావతి చెన్నపట్నంలో వుంటూ అపుడపుడూ చుట్టంచూపుకు ఊరు వస్తూంటుంది. అలా వచ్చినపుడొకసారి యిద్దరూ తొలిసారి కలుస్తారు. ఆటల్లో జట్టుకడతారు. ఆ రోజుల్లోనే పద్మావతికి ముప్ఫయ్యేళ్ళ ఒక న్యాయమూర్తితో బాల్యవివాహం జరిగిపోతుంది. స్నేహితులిద్దరూ ఏడేళ్ళు మళ్ళీ కలుసుకోరు. మరలా ఆమె ఊరు వచ్చేసరికి, యిద్దరూ నిండు యవ్వనంతో వుంటారు. యిద్దరిలోనూ పరస్పరం ప్రేమ మొదలవుతుంది. ఆమెను తనతో వచ్చేయమంటాడు రాధాకృష్ణ. కానీ పద్మావతి రాధాకృష్ణకు భార్యగా మారిపోయి పెళ్ళి అనే బంధంలో ఇరికిపోవడం, ఒకరికొకరు పాతబడిపోవడం యిష్టంలేక అతని అభ్యర్థనను తిరస్కరిస్తుంది. యిలా అప్పుడపుడూ కలుసుకోవడంలో ఎప్పటికపుడు తాజాగా ఉత్పన్నమయ్యే ప్రేమావేశపు కొత్తదనం ఆమెకి కావాలి. ఆమె న్యాయమూర్తికి భార్యగానే వుండాలనుకుంటుంది. అలాక్కాక రాధాకృష్ణతో లేచి వచ్చేస్తే సంఘం పెట్టే కష్టాలేవీ ఆమె ఎదుర్కునేందుకు సుముఖంగా లేదు. న్యాయమూర్తి విదేశాల్లో చదువుముగించుకుని వచ్చాకా, ఆమె చెన్నపట్నం కాపురానికి వెళ్ళిందని తెలిసినపుడు రాధాకృష్ణ బాధతో మండిపోతాడు. చెన్నపట్నం వెళ్ళి ఆమెకు ద్వేషాన్నంతా వెళ్ళగక్కుతూ ఉత్తరాలు రాస్తాడు. ఆమె మళ్ళీ అతణ్ణి ఎలాగో పాత పాటే పాడి ఒప్పిస్తుంది. ఈ అయోమయ స్థితిలోనే అతను వేరే పెళ్ళి కూడా చేసుకుంటాడు. అయిదేళ్ళ పాటు యింగ్లాండు వెళ్ళిపోతాడు. తిరిగి వచ్చాక పద్మావతితో బంధం మళ్ళీ కొనసాగుతుంది. ఈసారి ఆమె యింట్లోనే. కొన్నాళ్ళకి ఒకరోజు ఇద్దరూ బాహటంగా భర్తకి పట్టుబడిపోతారు.చెన్నపట్నం వెళ్ళి ఆమెకు ద్వేషాన్నంతా వెళ్ళగక్కుతూ ఉత్తరాలు రాస్తాడు. ఆమె మళ్ళీ అతణ్ణి ఎలాగో పాత పాటే పాడి ఒప్పిస్తుంది. ఈ అయోమయ స్థితిలోనే అతను వేరే పెళ్ళి కూడా చేసుకుంటాడు. అయిదేళ్ళ పాటు యింగ్లాండు వెళ్ళిపోతాడు. తిరిగి వచ్చాక పద్మావతితో బంధం మళ్ళీ కొనసాగుతుంది. ఈసారి ఆమె యింట్లోనే. కొన్నాళ్ళకి ఒకరోజు ఇద్దరూ బాహటంగా భర్తకి పట్టుబడిపోతారు. ఆమె భర్త పద్మావతిని కొన్నాళ్ళపాటు సింగపూరు తీసుకుపోతాడు. తర్వాత చెన్నపట్టణం తీసుకువచ్చి ఇంట్లో ఖైదు చేస్తాడు. ఇద్దరూ కలుసుకోకూడదని, ఉత్తరాలు రాసుకోకూడదనీ, లేదంటే రాధాకృష్ణ మీద కేసులు పెట్టిస్తాననీ బెదిరిస్తాడు. షరతులకు ఆమె లొంగిపోతుంది. అంతేకాదు, రాధాకృష్ణ కూడా లొంగిపోయేలా ఒప్పిస్తుంది. మరో ప్రక్క రాధాకృష్ణ తన భార్యతో సఖ్యత పెంచుకుని, మామూలు సంసారిక జీవనంలో పడతాడు. కొన్నేళ్ళకు ఎపుడో పని మీద మలబారు వెళ్ళినపుడు మళ్ళీ పద్మావతి కన్పిస్తుంది. ఆమె దేశ పర్యటనలో వుంది. ఇద్దరూ కబుర్లు చెప్పుకుంటారు. పడవ యెక్కి సముద్రంలోకి వెళ్తారు. అందమైన ప్రకృతి మధ్య ఒకరి సాంగత్యాన్ని ఒకరు ఆస్వాదిస్తారు. అయితే ఇద్దరి మధ్య భౌతికమైన వాంఛ వుండదు. తర్వాత ఆమె భర్త ఆ రాత్రంతా ఆమె రాధాకృష్ణతోనే వుందని అనుమానిస్తాడు. రాధాకృష్ణను కోర్టు కీడ్చి అంతు చూడాలనుకుంటాడు. పద్మావతి రాధాకృష్ణను కాపాడాలనుకుంటుంది. అతణ్ణి చెన్నై రమ్మని కబురు పంపిస్తుంది. అతను వున్న హోటలుకి వస్తుంది. కోర్టువ్యవహారం లేకుండా చెయబోతున్నానంటుంది, ఇక ఇబ్బందులేమీ వుండవంటుంది, రాధా కృష్ణని కావలించుకుని అతణ్ణింకెప్పటికీ చూడటానికి వీలుపడదంటూ, ఎలా బతుకుతాడో అని దిగులుపడుతుంది, కాస్త ప్రేలాపనగా మాట్లాడుతుంది. అంతకుముందే పుచ్చుకున్న ఏదో విష ప్రభావం పెరిగి, అతని చేతుల్లో మరణిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:చలం రచనలు వర్గం:1923 పుస్తకాలు
డెబియన్
డెబియన్ అనేది ఒక కంప్యూటర్ నిర్వాహక వ్యవస్థ, ఇది ఫ్రీ, ఓపెన్ సోర్స్ ప్రత్యేకంగా గ్నూ జనరల్ పబ్లిక్ లైసెన్సు కింద ఉన్న సాప్ట్వేర్లు, ఇతర ఫ్రీ సాప్ట్వేర్ల లైసెన్సుల మీద ఉన్న సాప్ట్వేర్ల కూర్పు.లినక్స్ కెర్నలు, గ్ను ఆపరేటింగ్ సిస్టం సాధనాలను వాడటం వలన దీనిని డెబియన్ గ్నూ/లినక్స్ గా వ్యవహరిస్తారు, ఇది గ్నూ/లినక్స్ పంపకాలలో ఒక ప్రజాదరణ పొందిన పంపకం. స్థాపించి వాడుకోవటానికి తయారుగా ఉన్న వేల సాప్ట్వేర్ల ప్యాకేజీలు కలిగిన నిధులను అందుబాటులో ఉండేటట్లు దీనిని పంచుతారు. యునిక్స్, ఫ్రీ సాప్ట్వేర్ తత్వాలను తప్పనిసరిగా పాటించే పంపకంగా దీనిని వ్యవహరిస్తారు. డెబియన్ను డెస్క్టాపు వలె అదే విధంగా సెర్వర్ ఆపరేటింగ్ సిస్టంగా కూడా వాడుకోవచ్చు.
విశిష్టతలు
డెబియన్ మీద ఆధారపడి చాలా పంపకాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఉబుంటు, లినక్స్ మింట్, మెపిస్, క్జాండ్రోస్, నాపిక్స్, లిన్స్పైర్, లిన్ఎక్స్, బాస్ లినక్స్, స్వేచ్ఛ, ఇతర ఉన్నాయి.
డెబియన్ విరివిగా పొందగలిగిన సాప్ట్వేర్లకు, ఐచ్ఛికాలకు కొలువు. ప్రస్తుత స్థిర విడుదల 25 వేల సాప్ట్వేర్ ప్యాకేజీలను 12 వివిధ రకాల కంప్యూటర్ నిర్మితాలకు అందిస్తుంది. ఈ నిర్మితాలలో ఇంటెల్/AMD 32-బిట్/64-బిట్ నిర్మితాలు వ్యక్తిగత కంప్యూటర్లలో వాడబడుతుంటే, ARM నిర్మితాలలో ముఖ్యంగా ఎంబెడెడ్ సిస్టంలలో, IBM సెర్వర్ మెయిన్ ఫ్రేమ్ లలో సాధారణంగా వాడుతూ కనిపిస్తున్నాయి. డెబియన్‌లో ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గవి APT ప్యాకేజీ నిర్వాహణా వ్యవస్థ, అధిక మొత్తంలో ప్యాకేజీలు, నిర్ణయబద్దమైన ప్యాకేజీల విధానాలు, అధిక నాణ్యత కలిగిన విడుదలలు. ఈ పద్ధతి ద్వారా పాత ప్యాకేజీల నుండి కొత్తగా విడుదల అయిన ప్యాకేజీలను కావలిసిన వాటిని స్వయంచాలకంగా స్థాపించి అనవసరమైన ప్యాకేజీలను తొలగిస్తుంది. డెబియన్, దాని ఆధారిత సాప్ట్వేర్లన్నీ .deb అనే పొడిగింతతో ఉంటాయి, వీటిని డెబియన్ ప్యాకేజీలుగా పిలుస్తారు. వీటిని సులభంగా స్థాపించి వాడుకోవచ్చు.
డెబియన్ ప్రమాణిక స్థాపనలో GNOME డెస్కుటాప్ పర్యావరణం వాడబడుతుంది.ఇందులో లిబ్రే ఆఫీసు, ఐస్ వీసెల్ (ఫైర్ఫాక్స్ నకలీ), ఎవల్యుషన్ మెయిల్, CD/DVD వ్రైటింగ్ ప్రోగ్రాంలు, సంగీత, వీడియో ప్లేయర్లు, చిత్రాల వీక్షక మరయు సవరణ సాప్ట్వేర్లు, PDF చదువరి సాప్ట్వేర్లు డెబియన్ స్థాపించినపుడే దానితో పాటే స్థాపించబడతాయి. ముందుగా తయారుచేయబడిన CD ఇమేజ్లు KDE సాప్ట్వేర్ల కంపైలేషన్, Xfce, LXDE వంటి డెస్క్టాపు పర్యావరణాలకు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. డెబియన్‌ను సిడి/డివిడి ఇమేజ్ (.iso) ఫైళ్ళను మీరు ఉచితంగా నేరుగా లేదా టోరెంట్లు లేదా jigdoల వంటి వివిధ పద్ధతుల ద్వారా ఉచితముగా డౌన్లోడు చేసుకోవచ్చు లేదా ఆన్ లైన్ వర్తకుల నుండి కొనుక్కోవచ్చు.
చరిత్ర
డెబియన్ 1993లో ఇయాన్ ముర్డాక్ అనే పుర్డ్యు విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థిచే సృష్టించబడింది. అతను లినక్స్ పంపకం అందరికీ అందుబాటులో ఉండేటట్లు డెబియన్ ప్రణాళికను రూపొందించాడు. డెబియన్‌కు ఆ పేరు ఎలా వచ్చిందంటే అతని స్నేహితురాలి (ఇపుడు అతని భార్య ) పేరు డెబ్రా (DEBRA) లోని మొదటి మూడు అక్షరాలను తన పేరులోని (Ian Murdock) మొదటి మూడు అక్షరాలను కలిపి DEBIAN గా తయారయింది. దీనిని డెబియన్ (deb-e′-en) అని పిలుస్తారు. డెబియన్‌ను మొట్టమొదటిసారిగా 1993 ఆగస్టు 16న ఇయాన్ ముర్డాక్ ప్రకటించారు.
విడుదలలు
డెబియన్ విడుదల పేర్లు టాయ్ స్టోరీ అనే ఒక ఆంగ్ల చిత్రంలోని పాత్రల పేర్లు తీసుకుని పెట్టడం జరుగుతుంది.
అస్ధిర విడుదల
డెబియన్ ప్రోజెక్టు ఎల్లప్పుడూ అస్థిర విడుదల మీద పని కొనసాగిస్తుంది. దీనినే "సిడ్" (కోడ్ పేరు sid, ఇది కూడా టాయ్ స్టోరీ చిత్రంలో ఒక పాత్ర, సిడ్ అనే పేరు గల కుర్రాడు బొమ్మలను ధ్వంసం చేస్తూ అనందిస్తూ ఉండే ఒక దుష్టమైన పాత్ర) గా పిలుస్తారు.ఇక ఈ పేరును డెబియన్ వారు ఎంతో తెలివిగా SID (Still in Developement) గా వాడుతున్నారు. ఇందులో కొత్తగా నవీకరించబడిన ప్యాకేజీలను స్థిరంగా ఉన్న కొత్త విడుదలకు జతచేసి తరువాయి స్థిరమైన విడుదలకు ప్రయత్నిస్తారు. ఈ విధంగా డెబియన్ విడుదల చక్రం తిరుగుతూ ఉంటుంది.
స్ధిరమయిన విడుదల
డెబియన్ ఎల్లప్పుడూ ఒక స్థిరమైన విడుదలని వాడుకలో ఉంచుతుంది. ఎప్పుడైతే ఒక కొత్త వెర్షన్ విడుదలవుతోందో, అంతకు ముందు విడుదల అయిన వెర్షన్ కి మరో సంవత్సరం పాటు డెబియన్ రక్షణ బృందం వారు మద్ధతు అందిస్తారు. తరువాయి స్థిరమైన విడుదల అయ్యేవరకూ అస్థిర, పరీక్షించబడుతున్న రెండు నిక్షేపాలను నిరంతరం నవీకరించి అభివృద్ధి చేస్తారు. ప్రస్తుత స్ధిరమయిన విడుదల పేరు వ్హీజి.
పంపకాలు
డెబియన్ సగటున 1.5 సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఒక కొత్త వెర్షన్ విడుదల చేస్తుంది. అంటే దాదాపు 535 రోజుల వ్యవధిలో ఒక కొత్త వెర్షన్ విడుదల అవుతుంది. దీని అభివృద్ధి సాధారణంగా మూడు స్థితుల్లో జరుగుతుంది. వీటిని స్థిరమైన, పరీక్షించబడుతున్న, అస్థిరమైన దశలుగా విభజించారు. ఇందులో మొదటిగా అస్థిరమైన దశలో ఉన్న దానిని తీసుకుని అందులో గల లోపాలను కొంతవరకూ సరిచేసిన తర్వాత దానిని పరీక్షించబడుతున్న స్థితిలో ఉన్న దానిగా పరిగణించి దాంట్లో కూడా ఉన్న దోషాలను ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలించి వాడుకరుల నుంచి సేకరించి వాటిలోని ఉన్న దోషాలను కూడా పరిష్కరించి ఒక స్థిరమైన స్థితికి తీసుకు వస్తారు అలా అ దశలో ఉన్న దానిని స్థిరమైనది (Stable) గా ప్రకటిస్తారు. డెబియన్ అభివృద్ధి క్రమంలో ఉన్నమూడు దశలు ఇక్కడ గమనించవచ్చు.
భారత ఉపఖండం
thumb|right|250px|భారత ఉపఖండం భౌగోళిక పటము భారత ఉపఖండము (ఆంగ్లం Indian Subcontinent) ఆసియా ఖండంలోని భాగము. ఈ ఉపఖండంలో దక్షిణ ఆసియా లోని భారతదేశం, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్, శ్రీలంక, మాల్దీవులు కలిసివున్నాయి. కొన్ని ప్రత్యేకమైన భౌగోళిక, రాజకీయ స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కలిగి వుండటం మూలాన "ఉపఖండం" అనే పదం ఉపయోగంలోకి వచ్చింది.
భౌగోళికం
భౌగోళికంగా, భారత ఉపఖండము ఒక ద్వీపకల్పం. హిమాలయాలకు, కుయెన్ లున్ పర్వతశ్రేణులకు దక్షిణాన, సింధూ నది, ఇరాన్ పీఠభూమికి తూర్పున, నైఋతి దిశన అరేబియా సముద్రం, ఆగ్నేయాన బంగాళాఖాతం కలిగి ఉంది. దీని విస్తీర్ణం 4,480,000 చ.కి.మీ. (1,729,738 చ.మైళ్ళు) లేదా ఆసియాఖండంలో 10 శాతం భాగాన్ని కలిగివున్నది. అలాగే జనాభా ఆసియాఖండపు జనాభాలో 40 శాతం జనాభా కలిగి ఉంది.
భౌగోళికంగా ఈ ప్రాంతం ఒక ఉపఖండం: ఇది టెక్టానిక్ ఫలకంపైనున్నది. భారత ఫలకం (ఇండో-ఆస్ట్రేలియన్ ఫలకానికి ఉత్తర భాగం) యూరేషియాకు వేరు చేస్తున్నది, యూరేషియా ఫలకాన్ని ఢీకొనక మునుపు, ఇదీ ఒక చిన్న ఖండంలా వుండేది. ఇలా ఢీకొన్న కారణంగానే హిమాలయా పర్వత శ్రేణులు, టిబెట్ పీఠభూమి ఏర్పడ్డాయి. ఈ ఫలకం నేడు ఉత్తరాన చలిస్తూ వుండడం కారణాన హిమాలయాల ఎత్తు పెరుగుతూ పోతున్నది. ఈ ఉపఖండపు పశ్చిమ సరిహద్దు యూరేషిన ఫలకానికి సరిహద్దు కలిగి ఉంది. అంతేగాక, ఈ ఉపఖండం, అనేకానేక భౌగోళికాంశాలైన గ్లేషియర్లు, వర్షారణ్యాలు, లోయలు, ఎడారులు, గడ్డి మైదానాలకు నెలవు.
వాతావరణం
ఈ ఉపఖండంలోని వాతావరణాన్ని ప్రధానంగా ఋతుపవనాలు నిర్దేశిస్తాయి. వేసవికాలం తేమగా ఉండి చలికాలంలో పొడిగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతాలలో ఋతుపవనాల ప్రభావం వలన కురిసే వర్షాల మూలంగా నార, తేయాకు, వరి, వివిధ రకాల కాయగూరలు పండుతాయి.
భౌగోళిక చరిత్ర
ఇయోసీన్ కాలంలో భారత ఉపఖండం ఒక ద్వీపఖండం లాగ హిందూ మహాసముద్రంలో ఉండేది. అంతకు పూర్వం ఈ భాగం గోండ్వానా భూభాగంతో కలిసి ఉండేది. ఈ భాగం ఆసియా ప్రధాన భూభాగంతో కలిసినప్పుడు ఏర్పడ్డవే హిమాలయాలు.
రాజకీయాలు
ఈ ఉపఖండంలో భారతదేశం ప్రధానమైన రాజకీయంగా శక్తివంతమైన దేశం. ఇది అన్ని దేశాల కంటే పెద్దదిగా నాలుగింట మూడు వంతుల భూభాగాన్ని కలిగివున్నది. జనాభా పరంగా మిగిలిన దేశాలన్నీ కలిపిన జనసాంద్రత కన్నా మూడు రెట్లు అధికంగా కలిగివున్న దేశం. భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశం. ఈ ప్రాంతంలో విస్తీర్ణంలోను, జనాభాలోను రెండవ అతిపెద్ద దేశం పాకిస్థాన్. ఇది జనాభా ప్రకారం ప్రపంచంలో ఆరవ స్థానంలో ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం వర్గం:ఆసియా వర్గం:ద్వీపకల్పాలు వర్గం:దక్షిణ ఆసియా వర్గం:భారతదేశం
కొయ్యాన శ్రీవాణి
కొయ్యాన శ్రీవాణి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మహిళా కమీషన్ సభ్యురాలు. శ్రీవాణి తన సేవా కార్యక్రమాల ద్వారా మహిళా సాధికారతకు పాటుపడుతున్నారు. ఎందరో మహిళలకు ఉపాధి అవకాశాలను అందిస్తూ వారి జీవితాల్లో వెలుగులు నింపుతున్నారు. సేవారంగం తో పాటూ రాజకీయరంగంలోనూ రాణిస్తున్నారు.
జీవిత విశేషాలు
కొయ్యాన శ్రీవాణి విజయనగరం జిల్లా బలిజపేట మండలం అంపవల్లి గ్రామంలో కొయ్యాన ఆనందరావు, కొయ్యాన జయలక్ష్మి దంపతులకు 1973 ఫిబ్రవరి 5న జన్మించారు. ఎం.ఎ బి.ఎల్ (ఎల్ఎల్ఎం) హ్యూమన్ రైట్స్ విద్యనభ్యసించారు. న్యాయవాదిగా వృత్తి జీవితం ప్రారంభించారు. తెలుగు, ఆంగ్లం, హిందీ భాషల్లో విశేష ప్రావీణ్యం గలవారు. ఏపీ మహిళా కమిషన్ సభ్యురాలిగా సేవలందిస్తున్నారు.
కుటుంబ నేపధ్యం
శ్రీవాణి తాత గారు (తండ్రి గారి తండ్రి) ఇండియన్ ఆర్మీలో పనిచేసారు. బ్రిటిష్ ఇండియా హయాంలో రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో ఆయన పాల్గొన్నారు. పదవీ విరమణ తర్వాత అంపవల్లి గ్రామంలోనే వ్యవసాయ వృత్తిని ఎంచుకున్నారు. మరో తాత (తల్లి గారి తండ్రి) గారు స్వాతంత్ర్య సమరయోధునిగా పేరు గడించారు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో భాగంగా అరెస్టు అయ్యి జైలు శిక్ష అనుభవించారు. స్వాతంత్ర్యనంతరం ఆయన చివరి శ్వాస వరకూ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల పెన్షన్ ను అందుకున్నారు. శ్రీవాణి తండ్రి కొయ్యాన ఆనందరావు బీఎస్సీ అగ్రికల్చర్ విద్యనభ్యసించి వారి కుటుంబంలోనే మొట్టమొదటి గ్రాడ్యుయేట్ పట్టా అందుకున్న వ్యక్తిగా ఆదర్శంగా నిలిచారు. వ్యవసాయ శాఖలో జాయింట్ డైరెక్టర్ గా విధులు నిర్వర్తించి పదవీ విరమణ పొందారు.
సమాజ సేవా కార్యక్రమాలు
కొయ్యాన ఆనందరావు, కొయ్యాన జయలక్ష్మి సేవా స్ఫూర్తిని శ్రీవాణి ఆదర్శంగా తీసుకున్నారు. ఆనందరావు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ శాఖ అధికారిగా రైతులకు సేవలందించారు. తల్లి జయలక్ష్మి నర్సరీలు ఏర్పాటు, మహిళలకు శిక్షణా కార్యక్రమాల నిర్వహణలో చురుగ్గా వుండేవారు. తల్లితండ్రులు నిర్వహించే కార్యక్రమాల్లో శ్రీవాణి చిన్నతనం నుంచీ చురుగ్గా నిమగ్నంయ్యేవారు. తన తల్లి జయలక్ష్మి మనం నలుగురుకి ఉపాధి బాట కలిగించినపుడు సంతృప్తి లభ్హిస్తుందని చెప్పేవారని, ఆమె తో వున్న అనిర్వచనీయమైన అనుభంధం సేవారంగంలో ముందుకు నడిచేందుకు బాటలు వేసిందని శ్రీవాణి చెబుతారు. thumb|భేటీ బచావో - భేటీ పదావో కార్యక్రమంలో కొయ్యాన శ్రీవాణి వివాహం తరువాత ఎదురైనా ఒడిదుడుకులతో తీవ్ర మానసిక సంఘర్షణ అనుభవించిన శ్రీవాణి తనలాంటి ఎందరో మహిళలకు ఆసరాగా నిలవాలని భావించారు. వారిని ఆ బాధ నుంచి బయటకు తెచ్చి వారి కాళ్లపై వారు నిలబడేలా చేసేందుకు 2007 సంవత్సరంలో కేఈడబ్ల్యూఎస్ సంస్థను ప్రారంభించారు. తన సంస్థలో స్కిల్ డెవలప్ మెంట్ ట్రైనింగ్ ప్రోగ్రాం ద్వారా మహిళలకు నైపుణ్యాభివృద్ధి శిక్షణ అందజేస్తున్నారు. పారిశ్రామిక ప్రాంతమైన విశాఖలో రెడీమేడ్ గార్మెంట్ కంపెనీల్లో వారికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నారు. 2007 - 2011 సంవత్సరాల మధ్య గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 18 నుంచి 30 ఏళ్ల లోపు వయసు గల 5600 మంది మహిళలకు (తక్కువ చదువుకున్న వారు, చదువు మధ్యలో ఆపిన వారు) శిక్షణ అందజేశారు. వారికి వివిధ వస్త్ర పరిశ్రమల్లో ఉపాధిని అందజేశారు. 10వ తరగతి మాత్రమే చదువుకున్న 1200 మంది యువకులకు వివిధ షాపింగ్ మాల్స్ లో ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించారు. మహిళలకు ఆర్ధిక సాధికారత చేకూరడం ద్వారా తమ పిల్లలను చదివించుకోవడమే కాకుండా కుటుంబానికి భరోసా అందుతుంది.
అవార్డులు
శ్రీవాణి సమాజ సేవా కార్యక్రమాలను గుర్తించిన గ్లోబల్ అచీవర్స్ ఫౌండేషన్ (న్యూడిల్లీ) జాతీయస్థాయి సమాజ సేవ ఎక్స్ లెన్స్ అవార్డుతో 2012 ఆగస్టు 27న ఆమెను సత్కరించింది. 2013 ఫిబ్రవరి 15న మదర్ థెరిస్సా సద్భావన అవార్డు ఆమెను వరించింది.
ఏపీ మహిళా కమిషన్ మెంబర్ గా
thumb|ఏపీ మహిళా కమీషన్ చైర్ పెర్సన్ నన్నపునేని రాజకుమారి తో మహిళా కమీషన్ మెంబర్ కొయ్యాన శ్రీవాణి శ్రీవాణి సమాజ సేవా కార్యక్రమాలు, పార్టీకి ఆమె అందిస్తున్న సేవలను ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు గుర్తించారు. 2016 జూలై నెలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళా కమిషన్ మెంబర్ గా ఆమెకు బాధ్యతలు అప్పగించారు. అప్పటి నుంచి పార్వతీపురంలో నియోజకవర్గంలో మహిళల సమస్యలపై మరింత చురుగ్గా ఆమె స్పందిస్తున్నారు. వేధింపులకు, అన్యాయానికి గురైన  స్త్రీలకు అండగా నిలుస్తున్నారు. పోలీసు ఉన్నతాధికారులతో సమన్వయం చేసుకుంటూ మహిళల సమస్యల పరిష్కారానికి కృషి చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా గిరిజన ప్రాంత స్త్రీలకు ప్రభుత్వ పధకాలు అందే విధంగా పనిచేస్తున్నారు. జాతీయ, అంతర్జాతీయ సదస్సుల్లో మహిళా సమస్యలపై గళమెత్తుతున్నారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1973 జననాలు
కర్ణాటక సంగీతం
కర్ణాటక సంగీతము భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఒక శైలి. హిందుస్తానీ సంగీతం ఉత్తర భారతదేశంలో కానవస్తే ఈ సంగీతం భారత ఉపఖండంలో ముఖ్యంగా ద్రవిడ రాష్ట్రాలు లేదా దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడులో అలాగే ఇతర దేశమైన శ్రీ లంకలో కూడా కానవస్తుంది. హిందుస్థానీ సంగీతం పర్షియన్, ఇస్లామిక్ ప్రభావం వలన తనదైన ప్రత్యేకమైన శైలి సంతరించుకోగా, కర్నాటక సంగీతం మాత్రం సాంప్రదాయ మూలాలను పరిరక్షించుకుంటూ వస్తోంది. కానీ రెండింటిలోనూ సాధారణంగా గాత్ర సంగీతానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
చరిత్ర
భారతీయ సంప్రదాయంలోని అన్ని కళలలాగే కర్ణాటక సంగీతానికి కూడా దేవతలకు సంబంధించిన మూలాలు ఉన్నాయి  ఈ సంగీతాన్ని నాదబ్రహ్మకు చిహ్నంగా భావిస్తారు. ప్రకృతిలోని జంతువుల, పక్షుల స్వరాలను నిశిత పరిశీలన ద్వారా అనుకరించడం ద్వారానే స్వరాలు ఏర్పడ్డాయని హిందూ గ్రంథాలు తెలియజేస్తున్నాయి. వైదిక యజ్ఞాల్లో, ఋగ్వేద సామవేద మంత్రాల్లో ఉచ్చరింపబడే కొన్ని సంగీత స్వరాలు, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతానికి పునాదిరాళ్ళ వంటివని చెబుతారు. వీణ గాత్రానికి పక్క వాయిద్యమని, యజుర్వేదంలో చెప్పబడింది. రామాయణ, భారతాల్లో కూడా శాస్త్రీయ సంగీతానికి సంబంధించిన ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. యాజ్ఞవల్క్య స్మృతిలో చెప్పబడినట్లు, " తాళశృతి పరిజ్ఞానము కలిగిన వీణావాదకుడు నిస్సందేహంగా మోక్షమార్గాన్ని పొందుతాడు." (వీణావాదన తత్వజ్ఞ: శృతిజాతి విశారద: తాలజ్ఞ2ప్రయాసేన మోక్షమార్గమ్ నియచ్ఛతి).
నేటి కర్ణాటక సంగీతానికి స్వరరాగతాళములే ఆధారములని, ప్రాచీన గ్రంథాలైన శిలప్పాధికారం, భరతుని నాట్యశాస్త్రంలో వివరించబడింది.
సా.శ. 12వ శతాబ్దం వరకూ భారతదేశమంతటా ఒకే రకమైన సాంప్రదాయ సంగీతం ప్రాచుర్యంలో ఉండేది. తరువాత ఉత్తర భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాలు టర్కీ,, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుంచి వచ్చిన ముస్లిం పరిపాలకుల చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయాయి. వీరు సా.శ. 17వ శతాబ్దంలో ఆంగ్లేయులు భారతదేశాన్ని ఆక్రమించుకునే వరకు పరిపాలించారు. వీరి కాలంలో ఆయా ప్రాంతాలలోని సాంప్రదాయ సంగీతం పర్షియన్ కళలచే విపరీతంగా ప్రభావితమైంది. 14వ శతాబ్దం వచ్చే సరికి ఈ సాంప్రదాయ సంగీతం, హిందుస్థానీ, కర్ణాటక సంగీతం అని రెండుగా చీలిపోయాయి. 18వ శతాబ్దం నుంచీ, 20వ శతాబ్దం వరకూ ఈ సంగీతాన్ని మైసూర్ మహారాజులు, ట్రావెంకూర్ మహారాజులు ఎక్కువగా ఆదరించి పోషించారు. వేంకటమఖి మేళకర్త రాగాల వర్గీకరణ పద్ధతిని కనుగొని, దానిని తన సంస్కృత గ్రంథం, "చతుర్దండి ప్రకాశిక"లో పొందుపరిచాడు. నేడు వాడుకలో నున్న సంపూర్ణ మేళకర్త రాగాల పట్టికను తయారు చేసింది గోవిందాచార్య. ట్రావెంకూర్, మైసూర్ రాజులు, సంగీతకర్తలే కాక, వీణ, రుద్రవీణ, వేణువు, వయొలిన్, ఘటం, మృదంగం వంటి వాయిద్యాలలో నిష్ణాతులు. వారి ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసులలో పేరెన్నిక గన్నవారు వీణా శేషన్న (1852 - 1926), వీణా సుబ్బన్న (1861 - 1939) లు.
గ్రంథాలు
మనకు లభ్యమగు ప్రాచీన సంగీతశాస్త్ర గ్రంథములు స్వల్పములయ్యు వాని వలన ఆకాలపు సంగీతమునుగూర్చి కొంత తెలుసుకొనుటకు వీలు ఉంది. సంగీత వాజ్మయమునకు ఆది గ్రంథముగా పేర్కొనబడు క్రీ.పూ. 4 వ శతాబ్దమునాటి భరతముని విరచిత నాట్య శాస్త్రము, తరువాతి సా.శ.1210-1247 ప్రాంతమునాటి శారంగదేవుని సంగీత రత్నాకరము స్వతంత్ర గ్రంథములుగ తెలియబడుచున్నవి. ఈకాలము వరకు దత్తిల, కోహాల, నందికేశ్వర, మతంగ, కశ్యప, యక్షటిక, అభినవగుప్త, మాతృగుప్త, శంకుక, రుద్రట, నాన్యదేవ, భోజదేవ, సోమేశ్వర, ముమ్మట, కీర్తిధర మొదలగు సంగీతవేత్తలు భరత నాట్యమును పురస్కరించుకొని వ్యాఖ్యానములు, గ్రంథములను రచించిరి. అంతేకాక తమ గ్రంథములను భరతాంకితముగ వెలయుచుండిరి. నాన్య భూపాలుడు తన గ్రంథమును భరతభాష్య మనెను.నందికేశ్వరుని భరతావర్ణవము, అభినవగుప్తుని అభినవభారతి మున్నగునవి ఇట్టివే. కోహలుని సంగీతమేరు, మాతంగుని బృహద్దేశి, దత్తిలుని దత్తిలము, భట్టగోపాలుని తాళదీపిక, శారదాతనయుని భావప్రకాశము భోజదేవుని సరస్వతీకంఠాభరణము, పార్స్వదేవుని సంగీతసమయసారము మున్నగు కొన్ని గ్రంథములు స్వతంత్రములుగ రాయబడినను అవిభరతగ్రంథమున గల వివిధ విషయములలో నాట్యకళకు సంబంధిచిన కొన్ని విషయములను ముఖ్యముగ అలంకార రసాదులను, విపుల పరిచించారు. పెక్కు గ్రంథములు నాట్యకళ పరమావధిని గూర్చి, అనగా రసమును గూర్చి మగ్నతతో చెప్పినారు.ఎట్లైనను భరతనాట్యశాస్త్రానుగత సంగతులను అనేకములుగ జేసి చెప్పుటవలన అవి సంగీతరత్నాకరము కాలమువరకు అంతగ స్వతంత్ర గ్రంథములుగ తెలియలేదు. లోల్లట, ఉద్భట, శంకుక, కీర్తిధర, అభినవగుప్త ఆచార్యాదుల గ్రంథములు నాట్య శాస్త్రమునకు వ్యాఖ్యానములు. కావున 13వ శతాబ్దమువరకు గల సంగీత గ్రంథములు భ్రతనాట్యశాస్త్రమునకు సంబంధిచినవే అని చెప్పుకోవచ్చును. కాని వీటిలో సంగీతమునకు సంబంధించిన విషయములు ఉండుటవల వీటిని సంగీతమును అభ్యసించువారు చదువెడివారు.
సంగీత రత్నాకరము
శారంగదేవునిచే రచింపబడిన సంగీత రత్నాకరము మీద పలు వ్యాఖ్యానాలున్నాయి. వానిలో ఆంధ్ర కృతములు జనసమ్మతము లగుచుండెననియు తెలియుచున్నది. అట్టి ఆంధ్రవ్యాఖ్యాతలలో ముఖ్యులు చతురకల్లినాధుడు, సింహభూపాలుడు, కుంభకర్ణ భూమీశుకుడు మున్నగువారు. ఒప్పర్టుదొరగారు తమ సంస్కృత వ్రాత గ్రంథములో సంగీతరత్నాకరచంద్రికా అను వ్యాఖ్యానమును చెప్పెను. గ్రంథకర్తపేరు తెలియదు. కేశవ అను బ్రాహ్మణుడు మరియొక వ్యాఖ్యానమును రచించినట్లు సంగీతసుధ యందు తెలియుచున్నది. ఇది ఇప్పటి మద్రాసు గ్రంథాలయమునందు ఉంది.
రాగార్ణవము
సా.శ. 1609వ సంవత్సరమున ఆంధ్రభారతాచార్యుడగు సోమనార్యుడు రచించిన 'రాగవిబోధా యందీగ్రధముగూర్చి తెలియుదును. 14వ శతాబ్దము మధ్యమున రచింపబడిన 'సారంగధరపద్ధతీ అను గ్రంథమునకు ఈ రాగార్ణవము తోడగుచున్నట్లు అందు తెలియుచున్నది. గ్రంథ కర్త తెలియరాకపోయినను ఈగ్రంథము ఆంధ్రవాగ్గేయకరులచే ఆదరింపబడింది.
హరిపాలదేవుని సంగీత సుధాకరము
ఈ గ్రంథము మద్రాసు ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తకాలయమునను, తంజావూరు గ్రంథాలయమునను ఉంది. గ్రంథకర్త అయిన హరిపాలదేవుడు భూపాలకుడని గ్రహింతుము. చాళుక్య రాజులలో హరిపాలుడు అనుపేరుగలవాడు కలడని, ఈ గ్రంథకర్త ఆయనేయుండునని కొందరు ఎంచిరి. ఈయన శ్రీరంగ క్షేత్రమున పోయి అక్కడ నటీనటులకు వారికోరికపై సంగీతము ఏర్పరచినట్లు గ్రంథమున ఉంది. వారిచెప్పిన మతము సంగీతసుధాకర గ్రంథముననుసరించిననియు దెలిపినాడు.
శారదాతనయ
శారదాతనయ భావప్రకాశము అను గ్రంథము నాట్యకళ గూర్చియు, శారదీయము అనునది సంగీతము గూర్చియు రచించెను. ఇతడు బ్రాహ్మణుడు. కాశ్యప గోత్రుడు. భావప్రకాశ గ్రంథము మైసూరు ప్రాంతమందలి మేల్ కోట రాజువద్ద నొకప్రతియు, మద్రాసు ప్రాచ్యలిఖిత గ్రంథాలయమున ఒక ప్రతియు ఉంది.
విద్యారణ్యుల సంగీతసారము
విద్యారణ్యుడు ఈయన ఆంధ్ర బ్రాహ్మణుడు.ఈయన సంస్కృత వాజ్మయమునకు మిగుల తోడై పెక్కు శాస్త్రములందు గ్రంథములను వ్రాసినాడు.ఈయన కర్ణాటక సంగీతము అంకురింపజేసే ననుటకు రాగములను మేళకర్తలగా క్రోడీకరించు పద్ధతిని తెలియజేసినాడు. ఈయన చెప్పిన మేళకర్త పద్ధతియే కర్ణాటక సంగీతమును ఉత్తరదేశపు సంగీతమునుండి వేరుచేస్తోంది. ఉత్తరదేశమున రాగ రాగిణి అను పద్ధతి అమలో ఉండెను. విద్యారణ్యులిట్లు మేళపద్ధతి నేర్పరచి ఆంధ్రుల ప్రతిభను చాటినాడు. విద్యారణులు వ్రాసిన సంగీతసార ఇప్పుడు అలభ్యము. బికనీరు గ్రంథాలయమున ఈపేరు గల గ్రంథము ఒకటి ఉంది. కాని అది సా.శ. 1565 లేక 1506 కాలమునాటిదని దెలియుటచే అది విద్యారణ్యులు వ్రాసినది కాదని తెలియుచున్నది.
శృతి
శ్రుతి అంటే ధ్వని విశేషం. గీతానికి పనికి వచ్చే శ్రుతులు 22. వీనికి సిద్ధ, ప్రభావతి, కాంత, సుప్రభ, శిఖ, దీప్తిమతి, ఉగ్ర, హలది, నివ్రి, ధీర, క్షాంతి, విభూతి, మాలని, చపల వంటి పేర్లున్నాయి. పాశ్ఛాత్య సంగీతంలో 12 శ్రుతులతో సంగీత ఉచ్చస్థితి (అష్టమ స్వరం) కి చేరుకోగా భారతీయ సంగీతంలో 22 శ్రుతులతో తారాస్థాయి చేరుకుంటుంది. శృతి అనగా స్థాయిని సూచిస్తుంది. ఈ సంగీతంలో ఇతర అంశాలకు ఇది ప్రాథమిక భావన లాంటిది. ఇది పాశ్చాత్య సంగీతంలో టానిక్ లేదా కీకి దగ్గరగా ఉంటుంది. అష్టమ స్వరాల్లో స్థాయీ భేదాన్ని సూచించడానికి కూడా దీనిని వాడుతుంటారు. ఒక రాగంలో ఎన్నిరకాలైన స్థాయి భేదాలైనా ఉండవచ్చు కానీ సాధారణ మానవుని చెవి కేవలం ఇరవై రెండింటిని మాత్రమే గుర్తించగలదు. ఒక్కోసారి శ్రోత దృష్టిలో ఇది భావాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
స్వరం
ఈ సంగీతంలో స, రి, గ, మ, ప, ద, ని అని సప్త స్వరాలు (ఏడు స్వరాలు) ఉంటాయి. ఇవి షడ్జమ, రిషభ, గాంధార, మధ్యమ, పంచమ, ధైవత, నిషధ అనే పొడవైన పేర్లకు సంక్షిప్త రూపాలు. ఈ సప్త స్వరాలను అనేక రీతులు తప్పని మేళవించడం వల్ల రాగాలు ఏర్పడతాయి. అయితే ఒక రాగంలో సప్త స్వరాలు తప్పని సరిగా ఉండాలన్న నియమం లేదు.ఇతర సంగీత ప్రక్రియల్లాగా కాకుండా ఈ ఏడింటిలో షడ్జమానికీ, పంచమానికీ, మధ్యమానికీ తప్ప మిగతా స్వరానికీ మూడు ఉప రీతులు ఉంటాయి. షడ్జమానికీ, పంచమానికీ ఒకే రీతి, మధ్యమానికీ రెండు ఉపరీతులూ ఉంటాయి.
తాళం
thumb|right|200px|[[సరస్వతి, సంగీతపు దేవి, ఈమె చేతిలో వీణ.]]
సంగీతంలో వినిపించే మరోధ్వని విశేషం తాళం. దీనినే లయ అని కూడా అంటారు. తాళం అంటే నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో క్రమబద్ధమైన, లయబద్ధమైన రీతిలో వచ్చే ఒక దరువు. శ్రుతి లయలు సంగీత మాధుర్యానికి ఆధారాలు. అట్టి తాళంలో కూడా రకాలున్నాయి. ఆది తాళం 8 మాత్రలతో కూడింది. చుతాళ లేక ఏక తాళం 12 మాత్రలతో కూడింది. జపతాళ 10 మాత్రలతో, రూపక్ తాళ 7 మాత్రలతోను, తీన్ తాళ 16 మాత్రలతో కూడినది.
ఇది పాటతో పాటు మారదు. అన్ని పాటలకూ ఒకే విధంగా ఉంటుంది. కర్ణాట సంగీత కళాకారులు ముఖ్యంగా తమ చేతులనూ, వేళ్ళను పైకి, క్రిందకూ ఆడించడం ద్వారా దీన్ని అనుసరిస్తారు. హిందుస్థానీ సంగీతంలో తాళాన్ని పలికించడానికి, అనుసరించడానికి తబలాను ఉపయోగిస్తారు. కర్ణాటకసంగీతంలో అయితే మృదంగమును ఉపయోగిస్తారు. సప్త తాళములు, అంగ లక్షణములు.
మనోధర్మ సంగీతం
ఆలాపన అంటే లయతో సంబంధం లేకుండా రాగాన్ని ఆలపించడం.సాధారణంగా మనోధర్మ సంగీతంలో దీనిని సులభమైన ప్రక్రియగా పరిగణిస్తారు. ఎందుకంటే మిగతా ప్రక్రియలతో పోలిస్తే ఇందులో నియమ నిబంధనలు తక్కువగా ఉండటమే. కానీ వీనులవిందైన ఒక సంపూర్ణమైన రాగాలాపన చేయడం మాత్రం కష్టమైన విషయమే. ఇందుకు చాలా నైపుణ్యం అవసరమౌతుంది. సాధారణంగా దీన్ని అనుభవజ్ఞులైన గాయకులు మాత్రమే ఆలపిస్తారు. ఇందులో ఒకటి లేదా రెండు పంక్తులను పదే పదే వివిధ స్థాయీ భేదాలతో, వేగంతో ఆలపించడం జరుగుతుంది. దీనినే స్వర కల్పన అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రాథమిక స్థాయికి చెందినది. మనోధర్మ సంగీతంలో మొదటగా ఈ ప్రక్రియనే బోధిస్తుంటారు. మనోధర్మ సంగీతంలో ముఖ్యమైన వాటిల్లో ఒకటైన ఈ ప్రక్రియ మొదటగా వీణ కోసం రూపొందించబడింది. ఇది సుదీర్ఘమైన ప్రదర్శనల్లో ముఖ్య అంశంగా ఉంటుంది.
కూర్పులు
గీతాలు,, స్వరజతులు ముఖ్యంగా కర్ణాటక సంగీత సాధనలో ప్రాథమిక అంశాలు.
వర్ణం
రాగ సంచారాన్ని "వర్ణం" వివరిస్తుంది. స్వర ఉచ్ఛారణ ను, రాగ లక్షణాన్ని, రాగ అవరోహణ, ఆరోహణ క్రమాన్ని కూడా వర్ణం వివరిస్తుంది. వర్ణాల్లో చాలా రకములు ఉన్నాయి. పల్లవి, అను పల్లవి, ముక్తాయి స్వరాలు, చరణం,, చిట్ట స్వరాలు వర్ణానికి సర్వ సాధారణం. వివిధ గతుల్లో అభ్యాసం చేయటానికి వీలుగా వీటిని రచించారు.సాధారణంగా గాత్ర కచేరీల్లో శ్రోతలను మురిపించటానికి వర్ణ ఆలాపనతో గాయకులు కార్యక్రమాన్ని ఆరంభిస్తారు.
కృతి
కృతిలో మూడు ప్రధాన భాగాలుంటాయి.
ప్రముఖ విద్వాంసులు
కర్ణాటక సంగీతంలో అనేకమంది పేరెన్నిక గన్న విద్వాంసులున్నారు. పురందర దాసు (1480-1564) సల్పిన విశేష కృషి వల్ల ఆయన్ను ఈ సంగీతానికి ఆద్యుడిగా భావిస్తారు. ఈ సంగీతంలో ప్రాథమిక అంశాలని ఈయనే సూత్రీకరించాడు.
సమకాలికుల్లో త్యాగరాజు, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్త్రి లను కర్ణాటక సంగీతానికి త్రిమూర్తులుగా భావిస్తారు. వీరి కంటే ముందు అరుణాచల కవి, అన్నమాచార్య, నారాయణ తీర్థులు, విజయదాసు, రామదాసు, సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర, ఊటుకూరి వెంకటకవి, మొదలైన వారు ఇందులో ప్రముఖులు. ఇంకా షట్కాల గోవింద మరార్, స్వాతి తిరునాళ్, గోపాలకృష్ణ భారతి, నీలకంఠ శివన్, పట్నం సుబ్రమణి అయ్యర్, మైసూరు వాసుదేవాచారి, చౌటి భాస్కర్, ముత్తయ్య భాగవతార్, కోటీశ్వర అయ్యర్, సుబ్రహ్మణ్య భారతీయార్, పాపనాశం శివన్, హైదరాబాద్ సిస్టర్స్, వీణా శ్రీనివాస్ మొదలైన వారు కూడా ప్రసిద్ధిగాంచారు. వీరి కీర్తనలు ప్రస్తుతం అనేకమంది కళాకారులు వేదికలపై గానం చేస్తుంటారు.
నేర్చుకోవడం
ఈ సంగీతాన్ని బోధించడానికి పురందరదాసు కొన్ని పద్ధతులు ఏర్పరచాడు. దీని ప్రకారం ముందుగా వరుసలు నేర్పిస్తారు. తరువాత అలంకారాలు, గీతాలు (సులభమైన పాటలు), స్వరజతులు నేర్పించబడతాయి. విద్యార్థి ఒక దశ చేరుకున్న తర్వాత వర్ణాలు, కృతులు బోధిస్తారు. సాధారణంగా వేదిక మీద ప్రదర్శన ఇవ్వడానికి ఒక విద్యార్థికి కొన్ని ఏళ్ళ కాలం అవసరమౌతుంది. ఈ సంగీతాన్ని మొదటి సారిగా నేర్చుకునే వారికి మాయా మాళవ గౌళ రాగాన్ని నేర్పిస్తారు. ఇదిసంగీతంలో తొలి అడుగులు వేసేవారికి అనుకూలంగా ఉంటుందని పురంధర దాసు ప్రకటించాడు.
బోధనా పద్ధతులు, ఉపకరణాలు దాదాపు అన్ని దక్షిణాది రాష్ట్రాలలోనూ ఒకే విధంగా ఉంటాయి. అభ్యాసం సరళీ వరుసలతో ప్రారంభమై, క్రమంగా క్లిష్టమైన అంశాలకు మళ్ళుతుంది. సాంప్రదాయకంగా ఈ సంగీతాన్ని గురుకుల విద్యా విధానం లోనే బోధించే వారు. కానీ 20వ శతాబ్దం మలి భాగం నుంచీ ప్రజల జీవనశైలిలో గణనీయమైన మార్పులు సంభవించడంతో, ఈ సంగీతాన్ని నేర్చుకోదలచిన పిల్లలు, దీనికి సమాంతరంగా మరో విద్యాభ్యాసాన్ని కూడా కొనసాగించాల్సి రావడంతో గురుకుల విధానం ప్రాచుర్యాన్ని కోల్పోయింది.
ప్రదర్శన
ప్రదర్శనలో ఎత్తైన వేదికపై కూర్చున్న కొద్దిమంది గాయకుల బృందం గానం చేస్తారు. వీరిలో ఒకరు ప్రధాన గాయకులుగా ఉంటారు. ఈయనకు శృతి, లయ, తాళంలో సహకారంగా కొంత మంది కళాకారులు ఉంటారు. తంబుర సాంప్రదాయకంగా వస్తున్న శృతి వాద్యం. కానీ ఇప్పుడు శృతి పెట్టెలు వాడుతున్నారు.
ముఖ్యాంశాలు
ఈ ప్రదర్శననే కచేరీ అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఇది సుమారు మూడు గంటల పాటు కొనసాగుతుంది. ప్రదర్శన వర్ణంతో ప్రారంభమౌతుంది. దీనిలో ఎక్కువగా స్వరాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడి ఉంటుంది. కానీ కొద్దిపాటి సాహిత్యం కూడా సమ్మిళితమై ఉంటుంది. వర్ణాల తరువాత కీర్తనలను ఆలపించడం జరుగుతుంది. ఇవి సాధారణంగా వర్ణాలకంటే ఎక్కువ సమయాన్ని తీసుకుంటాయి. సాధారణంగా ఒక కృతి ఒక్క రాగంలోనే స్వరపరచబడి ఉంటుంది. కానీ ఒకే కృతిలో ఒకదానికంటే ఎక్కువ రాగాలు కూడా ఇమిడియుండవచ్చు. ఇటువంటి వాటిని రాగమాలికలని వ్యవహరిస్తారు.