cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బూదగవి
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బుడగావిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, కంది, వరి
పాడు
పాడు అనే తెలుగు పదానికి వివిధ అర్ధాలు ఉన్నాయి.
గ్రామనామాలలో ఇది ఎక్కువగా ఉత్తరపదముగా వాడినప్పుడు దానికి గ్రామం అనే అర్ధం వస్తుంది.
వర్గం:ఊరిపేర్లు
మామిడిపూడి రామకృష్ణయ్య
మామిడిపూడి రామకృష్ణయ్య తెలుగు రచయిత.
జీవిత విశేషాలు
అతని మరొక రచన శ్రీ భగవద్గీతామృతం. సామాన్య సాధకులు వారి దైనందిన జీవితాలలో భగవద్గీత సందేశాన్ని అన్వయించుకొని, వారు ఉన్నత మార్గంలో పయనించేందుకు దోహదపడే రీతిలో ఈ గ్రంథాన్ని రాశాడు. దీనికి ఆంగ్ల అనువాదాన్ని కూడా వెలయించాడు. ఈ రెండు అతని జీవితకాలంలోనే అచ్చయ్యాయి.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు వర్గం:1896 జననాలు
గన్నవరం మండలం (కృష్ణా జిల్లా)
గన్నవరం మండలం, కృష్ణా జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలానికి పరిపాలన కేంద్రం.
మండల జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 80,404 ఉండగా, అందులో పురుషులు 40,520, స్త్రీలు 39,884మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 67.60%. పురుషులు అక్షరాస్యత 73.24% కాగా, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 61.90% ఉంది
పెద్దిరెడ్డి గంగాధరం
పెద్దిరెడ్డి గంగాధరం తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన సంగీత కారులు. సంగీత ప్రపంచంలో 60 ఏళ్లు కాకినాడ నగరవాసులను గానమాధుర్యంతో ఉర్రూతలూగించిన స్వర గంధర్వుడు ఆయన.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన తూర్పుగోదావరి జిల్లా ద్రాక్షారామం సమీపానగల హసనబాద్‌లో 1938 మే 30 న సత్యనారాయణమూర్తి, దేవీరత్నం దంపతులకు జన్మించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మొట్టమొదటి ఆర్కెస్ర్టాగా 1955లో ఐదుగురు సభ్యులతో స్ధాపించి గంగాధరం ఏపీలోనే కాకుండా ఆరేడు రాష్ట్రాల్లో సినీ మ్యాజికల్‌ నైట్స్‌ను నిర్వహించారు.
గంగాధరం మ్యూజికల్ పార్టీ
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఆది ఆర్క్రెస్టాగా మొలకెత్తి ఈ నాటికీ నిఠారుగా తలఎత్తి నిలబడ్డ మహావృక్షం గంగాధరం మ్యూజిక్ పార్టీ. 1955వ సంవత్సరంలో ఆర్కె స్ట్రా అంటే ఏమిటో తెలియని రోజుల్లో కాకినాడ పట్టణంలో ఐదుగురు సభ్యుల తో మొట్టమొదటిగా కాకినాడ మ్యూజికల్ గ్రూప్‌గా ఏర్పడి ఆంధ్రా, తెలంగాణా రాష్ట్రాలోనే కాకుండా ఒరిస్సా, మధ్యప్రదేశ్, వెస్ట్‌బెంగాల్, తమిళనాడు, మహా రాష్ట్రా వంటి రాష్ట్రాల్లో అనేక ఆర్కెస్ట్రాలు నిర్వహించారు. ప్రముఖ హార్మోనిస్టు చించునాడు సన్యాసిరావు వద్ద కర్ణాటక సంగీతం, ఆకుల నరసింహరావు వద్ద హార్మోనియంలో మెళకువలు నేర్చుకున్న ఈయన 1955లో కాకినాడలో గంగాధరం మ్యూజిక్‌పార్టీని ఏర్పాటు చేసి దేశంలో అనే క చోట్ల ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ప్రముఖ నేపథ్య గాయకులు డాక్టర్ ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, రామకృష్ణ, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, మాధవపెద్ది, సత్యం, ఆనంద్, జిక్కి తదితర గాయకులు గంగాధరం ఆర్కెస్ట్రాలో పాటలు పాడినవారే. సంగీత కళాకీర్తి పీఠంలో కాకినాడకు సముచితమైన స్థానాన్ని తన గంగాధరం ఆర్కె స్ట్రా ద్వారా సంపాదించిన గంగాధరం మాస్టారు 25, 50, 60 సంవత్సరాల వార్షికోత్సవాలను పెద్ద ఎత్తున నిర్వహించి ఆ కార్యక్రమాల ద్వారా ఎందరో ప్రముఖులకు సన్మానం చేశారు.
మరణం
ఆయన మార్చి 26 2016 శుక్రవారం రాత్రి అస్వస్థతకు గురై అస్తమించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:2016 మరణాలు వర్గం:1938 జననాలు వర్గం:సంగీతకారులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
కే.వి. గుహన్
'''కె. వి. గుహన్''' దక్షిణ భారతదేశ చలనచిత్ర ఛాయాగ్రాహకుడు. గుహన్ తమిళ చిత్ర దర్శకుడు సరన్ తమ్ముడు. దర్శకుడు రాధా మోహన్‌తో మోఝి, పయనం అనే రెండు తమిళ చిత్రాలకి పనిచేశారు. అతడు, మోఝి, దూకుడు, బాద్షా, ఆగడు చిత్రాలకిగాను తన ఛాయాగ్రహనానికి ప్రశంసలనందుకున్నాడు. ప్రకాష్ రాజ్ డ్యూయెట్ పతాకంపై ఇనిధు ఇనిధు చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. ఛాయాగ్రహకుడు పి. సి. శ్రీరామ్ ఆధ్వర్యంలో అసిస్టెంట్‌గా పనిచేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా ఛాయాగ్రహకులు వర్గం:తమిళనాడు సినిమా ఛాయాగ్రాహకులు వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా ఛాయాగ్రాహకులు
ఎస్. అంగార
'''ఎస్. అంగార''' కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన సులియా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల నుండి ఆరు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప మంత్రివర్గంలో,  బసవరాజు బొమ్మై మంత్రివర్గంలో  మత్స్య, ఓడరేవులు & లోతట్టు రవాణా శాఖ మంత్రిగా భాద్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు వర్గం:1961 జననాలు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
2022 ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
2022 ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికలు ఫిబ్రవరి 14న రాష్ట్రంలోని 70 స్థానాలకు ఒకే విడతలో పోలింగ్ జరిగింది. గోవా అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బీజేపీ, కాంగ్రెస్, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలతో పాటు లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ కూటమి, స్వతంత్ర అభ్యర్థులు మొత్తం 632 మంది అభ్యర్థులు పోటీ చేశారు.ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో 70 స్థానాలకు గాను బీజేపీ -47 కాంగ్రెస్ -19 బీఎస్పీ -02 ఇతరులు -02 సీట్లు గెలిచారు. పుష్కర్ సింగ్ ధామీ 23 మార్చి 2022న రెండోసారి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.
షెడ్యూల్
2022 ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికల షెడ్యూల్ ను 2022 జనవరి 8న కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ ప్రకటించింది.
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ
ఉత్తరాఖండ్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ముఖ్యమంత్రి  అభ్యర్థిగా ఎస్ఎస్ కలెర్ ను పార్టీ ఎంపిక చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:ఎన్నికలు
గోరింటాకు (1979 సినిమా)
గోరింటాకు 1979లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చిత్రం. చక్కటి అభిరుచి గల నిర్మాత కె.మురారి, దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వంలో నిర్మించిన చిత్రం.
ఈ చిత్రం కె.రామలక్ష్మి నవల ఆధారంగా తీయబడింది. ఐతే రంగనాయకమ్మ గారు ఇది తన నవల ఆధారంగా తీసారని కోర్టుకెళ్ళారు. చిత్రకథకు వస్తే రమణమూర్తి బాధ్యతారాహిత్యంతో, దురలవాట్లతో ఉంటాడు. సావిత్రి ఆతని భార్య. ఇద్దరుపిల్లలు. రమణమూర్తి దుశ్చేష్టలవల్ల కూతురు మరణిస్తుంది. కొడుకు శోభన్ బాబు తల్లితో పాటు పెరిగి డాక్టరు ఔతాడు. సుజాత అతని వృద్ధిలో తోడ్పడుతుంది. వృత్తి రీత్యా పరిచయమైన వక్కలంక పద్మను శోభన్ వివాహంచేసుకోవటం, అతని బ్రతుకుని పండించిన సుజాత గోరింటాకులా అతనినుండి దూరమవటం చిత్రకథ. చిత్రానికి సమాంతరంగా చలం, రమాప్రభ కథ నడుస్తుంది.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:నవల ఆధారంగా తీసిన సినిమాలు వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు వర్గం:శోభన్ బాబు నటించిన సినిమాలు వర్గం:సుజాత నటించిన సినిమాలు వర్గం:రమాప్రభ నటించిన చిత్రాలు
ఆర్కిటిక్
thumb|ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో భూమి ఉన్న దేశాలు. thumb|ఆర్కిటిక్ స్థానం thumb|ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం కృత్రిమ రంగు టోపోగ్రాఫికల్ మ్యాప్. thumb|ఆర్కిటిక్ మోడిస్ చిత్రం ఆర్కిటిక్, భూమికి ఉత్తరాన ఉన్న ధ్రువ ప్రాంతం. ఆర్కిటిక్‌లో ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం, ప్రక్కనే ఉన్న సముద్రాలు అలాస్కా (యునైటెడ్ స్టేట్స్), ఫిన్లాండ్, గ్రీన్లాండ్ (డెన్మార్క్), ఐస్లాండ్, ఉత్తర కెనడా, నార్వే, రష్యా  స్వీడన్ ఉన్నాయి. ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలోని భూమి కాలానుగుణంగా మంచు, మంచు కవచాలను కలిగి ఉంటుంది, ప్రధానంగా చెట్ల రహిత శాశ్వత మంచు (శాశ్వతంగా స్తంభింపచేసిన భూగర్భ మంచు) టండ్రా ప్రాంతాలు కలిగి ఉంటుంది. ఆర్కిటిక్ సముద్రంలో కూడా చాలా ప్రదేశాలలో కాలానుగుణ సముద్రపు మంచు గడ్డలు కలిగి ఉంటుంది.
ప్రత్యేకమైన పర్యావరణ ప్రాంతం
ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం భూమి పర్యావరణ వ్యవస్థలలో ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతంలోని సంస్కృతులు ఆర్కిటిక్ దేశీయ ప్రజలు దాని చల్లని  విపరీత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఇండ్ల నిర్మాణం,దుస్తుల తయ్యారు చేసుకుంటూ ఉన్నారు. ఆర్కిటిక్ జీవితంలో జూప్లాంక్టన్ ఫైటోప్లాంక్టన్, చేపలు  సముద్ర క్షీరదాలు, పక్షులు, భూమి జంతువులు, మొక్కలు  మానవ సమాజాలు తగినవిదంగా ఉన్నాయి. ఆర్కిటిక్ భూమి సబార్కిటిక్ సరిహద్దులో ఉంది. ఆర్కిటిక్ జీవితం సుదీర్ఘకాలం సూర్యరశ్మి తక్కువ పెరుగుతున్న జంతువులు, మొక్కలు, చల్లని, చీకటి, మంచుతో కప్పబడిన శీతాకాల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా జీవన విధానం ఉంటుంది.
పేరు నిర్వచనం
ఆర్కిటిక్ అనే పదం గ్రీకు పదం (ఆర్కిటికోస్) నుండి వచ్చింది, "ఎలుగుబంటి దగ్గర, ఉత్తరం" ఎలుగుబంటి అని అర్ధం. ఇది ఖగోళ గోళం ఉత్తర భాగంలో ప్రముఖంగా దీనిని నార్త్ స్టార్ అని పిలుస్తారు. ఆర్కిటిక్ పరిధిలో ఏ ప్రాంతం ఉందో ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ (66 ° 33'N), అర్ధరాత్రి సూర్యుడు ధ్రువ రాత్రి దక్షిణ పరిమితిగా నిర్వచించవచ్చు. ఆర్కిటిక్ వేసవికాలం (జూలై) నెల సగటు ఉష్ణోగ్రత 10 ° C (50 ° F) కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
వాతావరణం
ఆర్కిటిక్ వాతావరణం ఎక్కువగా చల్లని శీతాకాలం చల్లని వేసవి కాలం తక్కువ. దీని అవపాతం ఎక్కువగా మంచు రూపంలో ఉంటుంది, చాలా ప్రాంతం 50 సెం.మీ (20 అంగుళాలు) కన్నా తక్కువ అందుకుంటుంది. అధిక గాలులు తరచుగా మంచును కదిలించి, నిరంతర హిమపాతం తుఫాన్లు సృష్టిస్తాయి. శీతాకాలపు సగటు ఉష్ణోగ్రతలు −40 ° C (−40 ° F) కంటే తక్కువగా ఉండవచ్చు, అతి శీతల ఉష్ణోగ్రత సుమారు −68 ° C (−90 ° F). తీర ఆర్కిటిక్ వాతావరణం సముద్ర ప్రభావాల ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది, సాధారణంగా చల్లటి పొడి అంతర్గత ప్రాంతాల కంటే వెచ్చని ఉష్ణోగ్రతలు భారీ హిమపాతాలను కలిగి ఉంటుంది. ఆర్కిటిక్ ప్రస్తుత గ్లోబల్ వార్మింగ్ ద్వారా ప్రభావితమవుతుంది.
మొక్కలు
ఆర్కిటిక్ వృక్షసంపద మరగుజ్జు పొదలు, గ్రామినాయిడ్లు, మూలికలు, లైకెన్లు నాచు వంటి మొక్కలతో కూడి ఉంటుంది, ఇవన్నీ భూమికి దగ్గరగా పెరుగుతాయి, టండ్రా ఏర్పడతాయి. మరగుజ్జు పొదకు ఉదాహరణ బేర్‌బెర్రీ. ఒకరు ఉత్తరం వైపు కదులుతున్నప్పుడు, మొక్కల పెరుగుదలకు లభించే వెచ్చదనం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ఉత్తరాన ఉన్న ప్రాంతాలలో, మొక్కలు వాటి జీవక్రియ పరిమితిలో ఉన్నాయి, వేసవి వెచ్చదనం చిన్న మొత్తంలో చిన్న తేడాలు నిర్వహణ, పెరుగుదల  పునరుత్పత్తి కోసం లభించే శక్తి పరిమాణంలో పెద్ద తేడాలు కలిగిస్తాయి. చల్లటి వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు మొక్కల పరిమాణం, సమృద్ధి, ఉత్పాదకత వివిధ రకాలైన క్షీణతకు కారణమవుతాయి. ఆర్కిటిక్‌లో చెట్లు పెరగలేవు, కానీ దాని వెచ్చని భాగాలలో, పొదలు సాధారణం ఎత్తులో 2 మీ (6 అడుగు 7 అంగుళాలు) చేరుకోగలవు; సెడ్జెస్, నాచు  లైకెన్లు మందపాటి పొరలను ఏర్పరుస్తాయి. ఆర్కిటిక్ అతి శీతల భాగాలలో, భూమిలో ఎక్కువ భాగం బేర్; లైకెన్లు నాచు వంటి వాస్కులర్ కాని మొక్కలు, కొన్ని చెల్లాచెదురైన గడ్డి  ఫోర్బ్స్ (ఆర్కిటిక్ గసగసాల వంటివి) తో పాటుగా ఉంటాయి.
జంతువులు
thumb|[[:en:Muskox|మస్కాక్స్]] thumb|[[:en:snowy owl|గుడ్లగూబ]] ఆర్కిటిక్ జంతుజాలం ఆర్కిటిక్ క్షీరదాలు. టండ్రాపై శాకాహారులలో ఆర్కిటిక్ కుందేలు, లెమ్మింగ్, మస్కాక్స్ కారిబౌ ఉన్నాయి. మంచు గుడ్లగూబ, ఆర్కిటిక్ నక్క, గ్రిజ్లీ ఎలుగుబంటి ఆర్కిటిక్ తోడేలు వీటిని వేటాడతాయి. ధ్రువ ఎలుగుబంటి కూడా ప్రెడేటర్, అయితే మంచు నుండి సముద్ర జీవుల కోసం వేటాడటానికి ఇది ఇష్టపడుతుంది. చల్లటి ప్రాంతాలకు చెందిన అనేక పక్షులు సముద్ర జాతులు కూడా ఉన్నాయి. ఇతర భూగోళ జంతువులలో వుల్వరైన్లు, మూస్, డాల్ గొర్రెలు, ఆర్కిటిక్ గ్రౌండ్ ఉడుతలు ఉన్నాయి. సముద్ర క్షీరదాలలో సీల్స్, వాల్రస్ అనేక జాతుల సెటాసియన్-బాలెన్ తిమింగలాలు  నార్వాల్స్, కిల్లర్ తిమింగలాలు  బెలూగాస్ ఉన్నాయి. రింగ్ జాతికి అద్భుతమైన ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ ఉంది.
సహజ వనరులు
ఆర్కిటిక్‌లో విపరీతమైన సహజ వనరులు (చమురు, వాయువు, ఖనిజాలు, మంచినీరు, చేపలు, అడవి) ఉన్నాయి, వీటికి ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం రష్యా ఆర్ధిక ప్రారంభానికి గణనీయమైన కొత్త అవకాశాలు లభించాయి. పర్యాటక ప్రాంతంగా ఇతర ప్రాంతాల వారికి అక్కడి వాతావరణం పట్ల ఆసక్తి కూడా పెరుగుతోంది.
ఆర్కిటిక్ ప్రపంచంలో చివరి విస్తృతమైన నిరంతర అరణ్య ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది,  జీవవైవిధ్యం  జన్యురూపాలను సంరక్షించడంలో దాని ప్రాముఖ్యత గణనీయమైనది. మానవుల పెరుగుతున్న ఉనికి కీలకమై ఆవాసాలను ఇతర ప్రాంతాల నుండి అక్కడికి వలసలు పెరిగి స్తిరనివాసాల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోంది. ఆర్కిటిక్ ముఖ్యంగా గ్రౌండ్ కవర్ రాపిడి ఈ ప్రాంతానికి లక్షణం కలిగిన జంతువుల అరుదైన సంతానోత్పత్తి మైదానాలకు భంగం కలిగిస్తుంది. ప్రపంచంలో మంచినీరు మంచురూపంలో భూమి నీటి సరఫరాలో 1/5 ఆర్కిటిక్‌లో ఎక్కువ భాగం ఉంది. ప్రస్తుత ఆర్కిటిక్ నివాసులు సంస్కృతి వారసులు, పశ్చిమ గ్రీన్‌ల్యాండ్‌లో స్థిరపడ్డారు, తరువాత శతాబ్దంలో తూర్పు గ్రీన్‌ల్యాండ్‌లోకి వెళ్లారు (ఇనుగ్యూట్, కలల్లిట్ తునుమిట్ ఆధునిక గ్రీన్‌లాండిక్ ఇన్యూట్ సమూహాలు తులే నుండి వచ్చాయి). కాలక్రమేణా, ఇన్యూట్ తూర్పు రష్యా, యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా గ్రీన్లాండ్ ఆర్కిటిక్ ప్రాంతాలలో లో స్థిరపడ్డారు. ఇతర ఉత్తర దేశీయ ప్రజలలో చుక్కి, ఈవ్న్స్, ఇసుపియాట్, ఖాంతి, కొరియాక్స్, నేనెట్స్, సామి, యుకాఘీర్, గ్విచిన్ యుపిక్ ఉన్నారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణ
thumb|కెనడియన్ ఆర్కిటిక్‌లోని సముద్ర శిలాజాలు ఆర్కిటిక్ విధాన ప్రాధాన్యతలు భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి ఆర్కిటిక్ దేశం సార్వభౌమాధికారం రక్షణ, వనరుల అభివృద్ధి, చేపల వేట మార్గాలు పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి ఆందోళన చెందుతుంది. ఆర్కిటిక్ జలాల్లో చేపల వేట, టూరిజం వనరుల అభివృద్ధికి సంబంధించిన నియంత్రణ ఒప్పందాలు చేసుకొని అక్కడి వాతావరణం కాపాడవలసిన చాలా పని ఉంది. ఆర్కిటిక్‌లో పరిశోధన చాలాకాలంగా సహకార అంతర్జాతీయ ప్రయత్నం, అంతర్జాతీయ ఆర్కిటిక్ సైన్స్ కమిటీ, ఆర్కిటిక్ కౌన్సిల్ వందలాది శాస్త్రవేత్తలు నిపుణులు  బారెంట్స్ యూరో-ఆర్కిటిక్ కౌన్సిల్ సహకార అంతర్జాతీయ ఆర్కిటిక్ పరిశోధనలకు ఎక్కువ ఉదాహరణలు.
ప్రాదేశిక వాదనలు
thumb|వృత్తాకార తీర మానవ జనాభా 2009. భౌగోళిక ఉత్తర ధృవం దాని చుట్టూ ఉన్న ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం ప్రాంతం ఏ దేశానికి స్వంతం కాదు. ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం-కెనడా, డెన్మార్క్ రాజ్యం (గ్రీన్‌ల్యాండ్‌తో), ఐస్లాండ్, నార్వే, రష్యా యునైటెడ్ స్టేట్స్ సరిహద్దులో ఉన్న ఆరు ఆర్కిటిక్ రాష్ట్రాలు 200 నాటికల్ మైళ్ళు 370 కి.మీ. ప్రత్యేక ఆర్థిక జోన్ ( EEZ) వారి తీరాలకు దూరంగా. రెండు ఆర్కిటిక్ రాష్ట్రాలకు (ఫిన్లాండ్ స్వీడన్) ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రానికి ప్రత్యక్ష ప్రవేశం లేదు. సముద్ర చట్టంపై ఐక్యరాజ్యసమితి కన్వెన్షన్ ఆమోదించిన, ఒక దేశం దాని 200 నాటికల్ మైలు జోన్ దాటి విస్తరించిన ఖండాంతర మంచు దిబ్బకు పది సంవత్సరాలు. ఆర్కిటిక్ సముద్రతీరంలోని కొన్ని రంగాలు తమ భూభాగాలకు చెందినవని వాదనలు చరిత్రలో మొదటిసారిగా ఉత్తర ధ్రువం క్రింద ఉన్న ఆర్కిటిక్ సముద్రగర్భంలోకి దిగి, అక్కడ రస్ట్-ప్రూఫ్ టైటానియం మిశ్రమంతో తయారు చేసిన రష్యన్ జెండాను ఉంచారు. ఆర్కిటికా 2007 లో జెండా ఉంచడం ఆర్కిటిక్ విస్తారమైన హైడ్రోకార్బన్ వనరులను నియంత్రించడానికి ఒక జాతిపై వ్యాఖ్యానం ఆందోళనను సృష్టించింది. కెనడాకు చెందిన దాని అంతర్గత జలాల్లో భాగంగా కెనడా వాయువ్య మార్గాన్ని పేర్కొంది, అయితే యునైటెడ్ స్టేట్స్ చాలా సముద్ర దేశాలు దీనిని అంతర్జాతీయ జలసంధిగా పరిగణిస్తాయి, అంటే విదేశీ నౌకలకు రవాణా మార్గ హక్కు ఉంది. ఆర్కిటిక్‌లో పెట్రోలియం అన్వేషణ 1937 నుండి, ఆసియా వైపు ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం ఎక్కువ భాగాన్ని సోవియట్ రష్యన్ మనుషుల డ్రిఫ్టింగ్ మంచు కేంద్రాలు విస్తృతంగా అన్వేషించాయి. 1937, 1991 మధ్య, 88 అంతర్జాతీయ ధ్రువ సిబ్బంది డ్రిఫ్ట్ మంచుపై శాస్త్రీయ స్థావరాలను  ఆక్రమించారు. మంచు ప్రవాహం ద్వారా వేలాది కిలోమీటర్లు ఆందోళనను సృష్టించింది.
ఆర్కిటిక్ పరిరక్షణ
thumb|పాపవర్ రాడికాటమ్ బాతర్స్ట్ ద్వీపంలోని కౌసుయిటుక్ నేషనల్ పార్క్ లోపల వికసించిన ఆర్కిటిక్ గసగసాల ఆర్కిటిక్‌ను పరిరక్షించడానికి సంవత్సరాలుగా చాలా ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. ఇటీవలే 21 జూన్ 2012 న రియో ఎర్త్ సమ్మిట్‌లో ఒక నక్షత్రాల బృందం, అంటార్కిటిక్ రక్షణ మాదిరిగానే ఆర్కిటిక్‌ను రక్షించాలని ప్రతిపాదించింది. ప్రచారం ప్రారంభ దృష్టి ధ్రువం చుట్టూ ప్రపంచ అభయారణ్యాన్ని సృష్టించే అంతర్జాతీయ తీర్మానం ఆర్కిటిక్‌లో చమురు డ్రిల్లింగ్, చేపలు పట్టడం నిషేదించారు.
ఇవి కూడ చూడండి
thumb|[[:en:Baffin Island|బాఫిన్ ద్వీపం]] thumb|ఉమ్మన్నక్ ద్వీపం, గ్రీన్లాండ్ thumb|యమలో-నేనెట్స్ అటానమస్ ఓక్రగ్‌లో నేనెట్స్ రైన్డీర్ పశువుల కాపరులు. thumb|[[:en:Kotzebue, Alaska|కోట్జెబ్యూ, అలాస్కా]]
సముద్రాల జాబితా
ఈ జాబితాలో కొన్నింటికి మాత్రం తెలుగు లింకులు ఇవ్వబడ్డాయి. అధిక లింకులు ఆంగ్ల వికీలోని వ్యాసాలకు దారి తీస్తాయి. {| class="wikitable" cellspacing="0" border="1" bgcolor="white"
ఎనికపాడు (సంతనూతలపాడు)
ఎనికపాడు,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లా సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 513 ఇళ్లతో, 2119 జనాభాతో 613 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1085, ఆడవారి సంఖ్య 1034. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 964 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 57. గ్రామం జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591322 .పిన్ కోడ్: 523 225
గ్రామ భౌగోళికం
ఇది మండల కేంద్రమైన సంతనూతలపాడు నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి గంగవరంలో ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పేర్నమిట్టలోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గంగవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగు నీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగు నీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఎనికేపాడులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె/సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఎనికపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఎనికపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
పొగాకు
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - ప్రతిభా పురస్కారాలు (2018)
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - ప్రతిభా పురస్కారం తెలుగు సాహిత్యం, సంస్కృతి, కళా ప్రక్రియల్లో విశిష్ఠ సేవలందించిన సాహితీమూర్తులకు పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము అందజేసే ప్రతిభా పురస్కారం. భారతదేశంలోని భాష ప్రాతిపదికపై 1985, డిసెంబరు 2న హైదరాబాదులో ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది.
1990 నుండి ప్రారంభమైన ఈ పురస్కారంలో రూ. 20,116 నగదు, ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన జ్ఞాపికను అందజేసి ఘనంగా సత్కరిస్తారు.
పురస్కార గ్రహీతలు
2018 సంవత్సర ప్రతిభా పురస్కారానికి 12 మంది ప్రముఖులు ఎంపికయ్యారు. వీరికి 2021 డిసెంబరు 18న హైదరాబాదు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని డా. ఎన్.టి.ఆర్. కళామందిరంలో జరిగిన పురస్కార ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో పురస్కారాలు అందజేయబడ్డాయి. ఈ కార్యక్రమంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర కళాశాలల విద్యాశాఖ కమీషనర్ నవీన్ మిట్టల్, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి టి.కిషన్‌రావు, రిజిస్ట్రార్ ఆచార్య భట్టు రమేష్ తదితరులు పాల్గొని పురస్కార గ్రహీతలను సత్కరించారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ పురస్కారాలు
బస్తీ (ఉత్తర ప్రదేశ్)
బస్తీ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని పట్టణం. ఇది బస్తీ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. ఒక భాగం బస్తీ రెవిన్యూ డివిజన్. ఇది రాష్ట్ర రాజధాని లక్నో నుండి తూర్పున 202 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
బస్తీని మొదట వైశిష్ఠి అని పిలిచేవారు. ఈ ప్రాంతంలోవశిష్ఠ మహర్షి ఆశ్రమం ఉండేదనీ, అందుచేత దీనికి వైశిష్ఠి అనే పేరు వచ్చిందనీ భావిస్తారు. పురాతన కాలంలో రామ లక్ష్మణులు ఇక్కడి వశిష్ఠాశ్రమంలో గడిపారని ఇక్కడి ప్రజల నమ్మకం.
ప్రస్తుతం జిల్లా విస్తరించిన ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు ఎక్కువ భాగం అటవీప్రాంతం. క్రమంగా ఈ ప్రాంతం నివాసయోగ్యంగా మారింది. జిల్లాకు పట్టణానికీ ఈ పేరు ఎల వచ్చిందో చెప్పే ఆధారాలు లేవు. బహుశా 16 వ శతాబ్దంలో కల్హణ రాజు తన రాజధానిగా చేసుకుని పాలించి ఉండవచ్చు. 1801 లో బస్తీ, తహసీలు ప్రధాన కార్యాలయంగా మారింది. 1865 లో కొత్తగా స్థాపించబడిన జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణమైంది.
1857 స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో, అమోర్హా రాజ్యానికి చెందిన 250 మంది అమరవీరులను బ్రిటిషు ప్రభుత్వం, ఛావనీ వద్ద ఉన్న రావి చెట్ల కు ఉరితీసింది.
భౌగోళికం
జిల్లా 26° 23', 27 ° 30' ఉత్తర అక్షాంశాలు, 82° 17', 83° 20' తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఉత్తర దక్షిణాల్లో దీని గరిష్ఠ పొడవు 75 కి.మీ., తూర్పు, పడమరల్లో వెడల్పు 70 కి.మీ. ఈ జిల్లా తూర్పున కొత్తగా సృష్టించిన జిల్లా సంత్ కబీర్ నగర్ పశ్చిమాన గోండా జిల్లాలు ఉన్నాయి. దక్షిణాన, అమోర్హా ఖాస్ సమీపంలో ఉన్న ఘఘ్రా నది ప్రవహిస్తోంది. ఇది జిల్లాను, ఫైజాబాద్, కొత్తగా సృష్టించిన అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లాల నుండి వేరు చేస్తుంది. ఉత్తర సరిహద్దున సిద్దార్థనగర్ జిల్లా ఉంది.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బస్తీ మొత్తం జనాభా 1,14,657, వీరిలో 60,095 మంది పురుషులు, 54,562 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 0 నుండి 6 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న జనాభా 13,349. బస్తీలో మొత్తం అక్షరాస్యుల సంఖ్య 84,389. ఇది జనాభాలో 73.6%, పురుషుల్లో అక్షరాస్యత 78.3% ఉండగా, స్త్రీలలో 68.5% ఉన్నారు. బస్తీలో షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 17,036, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 275. 2011 లో బస్తీలో 17894 గృహాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
బింగ్ క్రాస్బీ
thumb|338x338px|బింగ్ క్రాస్బీ హ్యారీ లిల్లిస్ క్రాస్బీ (టాకోమా, యునైటెడ్ స్టేట్స్, మే 3, 1903-ఆల్కోబెండస్, స్పెయిన్, అక్టోబర్ 14, 1977), బింగ్ క్రాస్బీగా ప్రసిద్ది చెందింది, ఒక అమెరికన్ గాయకుడు (క్రూనర్), అర్ధ శతాబ్దపు కళాత్మక వృత్తి కలిగిన నటుడు మొట్టమొదటి మల్టీమీడియా స్టార్, బింగ్ క్రాస్బీ 20 వ శతాబ్దంలో అత్యధికంగా అమ్ముడైన, అత్యంత విజయవంతమైన సంగీత చర్య, క్రాస్బీ రికార్డు అమ్మకాలు, రేడియో రేటింగ్‌లు, స్థూల చలన చిత్ర సంపాదనలలో అగ్రగామిగా ఉంది, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా 20 వ శతాబ్దపు అతి ముఖ్యమైన, ప్రభావవంతమైన పాత్రలలో ఒకటి. అతను మొదటి మల్టీమీడియా కళాకారులలో ఒకడు.
1934, 1954 మధ్య, క్రాస్బీ తన ఆల్బమ్‌లు, రేడియో స్టేషన్లు, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత చిత్రాలతో గొప్ప రేటింగ్‌తో అజేయమైన బెస్ట్ సెల్లర్‌ను కలిగి ఉన్నాడు. అతను చరిత్రలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన సంగీత నటులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు, ఈ రోజు మరింత ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డ్ చేసిన మానవ వాయిస్ .2 క్రాస్బీ యొక్క కళాత్మక ప్రతిష్ట సార్వత్రికమైనది, ఫ్రాంక్ సినాట్రా, పెర్రీ కోమో, డీన్ మార్టిన్, జాన్ లెన్నాన్ వంటి అతనికి మద్దతు ఇచ్చిన ఇతర గొప్ప మగ వ్యాఖ్యాతలకు అతను గొప్ప ప్రేరణగా పేర్కొన్నాడు. , ఎల్విస్ ప్రెస్లీ, మైఖేల్ బుబ్లే.
బింగ్ క్రాస్బీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1 బిలియన్ రికార్డులను ఇప్పటి వరకు విక్రయించింది 3  బహుశా చరిత్రలో అతిపెద్ద రికార్డ్ సెల్లర్, అలాగే వైట్ క్రిస్‌మస్ పేరుతో ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా అమ్ముడైన పాట. ), ప్రపంచవ్యాప్తంగా 50,000,000 కాపీలు అమ్ముడయ్యాయి
క్రాస్బీకి 1931, 1954 మధ్య ప్రతి సంవత్సరం ప్రత్యేక చార్ట్ సింగిల్స్ ఉన్నాయి, అంతేకాకుండా 1939 లో మాత్రమే అతనికి 24 వేర్వేరు ప్రసిద్ధ సింగిల్స్ ఉన్నాయి.
బింగ్ క్రాస్బీ 2,000 వాణిజ్య రికార్డింగ్‌లు, సుమారు 4,000 రేడియో షోలను రికార్డ్ చేసింది, అంతేకాకుండా చలనచిత్ర, టెలివిజన్ ప్రదర్శనల యొక్క విస్తృతమైన జాబితా, అతను చరిత్రలో అత్యధికంగా రికార్డ్ చేసిన కళాకారుడు.
బింగ్ క్రాస్బీ చార్టులలో 41 నంబర్ 1 రికార్డులు సాధించాడు (43 "వైట్ క్రిస్మస్" కోసం రెండవ, మూడవ శీర్షికలతో సహా), ది బీటిల్స్ విత్ (24), ఎల్విస్ ప్రెస్లీ (18) రికార్డులతో.
అతని రికార్డింగ్‌లు ఫ్రాంక్ సినాట్రా (209), ఎల్విస్ ప్రెస్లీ (149) కలిపి 396 సార్లు చార్టులకు చేరుకున్నాయి.
క్రాస్బీ 13 ఆస్కార్ నామినేటెడ్ పాటలకు గాత్రదానం చేసింది, వాటిలో నాలుగు ఉత్తమ పాటగా అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకున్నాయి: "స్వీట్ లీలాని" (వైకికి వెడ్డింగ్, 1937), "వైట్ క్రిస్మస్" (హాలిడే ఇన్, 1942), "స్వింగింగ్ ఆన్ ఎ స్టార్ "(గోయింగ్ మై వే, 1944), మరియు" ఇన్ ది కూల్, కూల్, కూల్ ఆఫ్ ది ఈవినింగ్ "(హియర్ కమ్స్ ది గ్రూమ్, 1951).
(బ్లాంకా నావిడాడ్) చరిత్రలో అత్యధికంగా అమ్ముడైన సింగిల్
thumb|178x178px|బ్లాంకా నావిడాడ్ ఇర్వింగ్ బెర్లిన్ యొక్క "వైట్ క్రిస్మస్", ఇది అతను 1941 లో క్రిస్మస్ రోజున ఒక రేడియో ప్రసారంలో ప్రదర్శించాడు. డిసెంబర్ 2011). ఈ పాట అతని హాలిడే ఇన్ (1942) లో కనిపించింది. అతని రికార్డ్ అక్టోబర్ 3, 1942 న చార్టులను తాకి అక్టోబర్ 31 న మొదటి స్థానానికి చేరుకుంది, అక్కడ అతను 11 వారాలు ఉండిపోయాడు. శాశ్వత సెలవు పాట, ఈ పాటను డెక్కా పదేపదే తిరిగి ప్రారంభించింది, మరో పదహారు సార్లు చార్టింగ్ చేసింది. ఇది మళ్ళీ 1945 లో, జనవరి 1947 లో మూడవసారి చార్టులలో అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది. ఈ పాట ఎప్పటికప్పుడు అత్యధికంగా అమ్ముడైన సింగిల్‌గా నిలిచింది. గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ ప్రకారం, అతని "వైట్ క్రిస్మస్" రికార్డింగ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 50 మిలియన్లకు పైగా కాపీలు అమ్ముడైంది. అతని రికార్డింగ్ చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది, క్రాస్బీ 1947 లో అదే నేపథ్య సంగీతకారులు, గాయకులతో తిరిగి రికార్డ్ చేయవలసి వచ్చింది; అదనపు సింగిల్స్ నొక్కడంలో తరచుగా ఉపయోగించడం వల్ల అసలు 1942 డిస్క్ దెబ్బతింది. రెండు వెర్షన్లు ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, 1947 రికార్డింగ్ ఈ రోజు మరింత సుపరిచితం. 1977 లో, క్రాస్బీ మరణం తరువాత, ఈ పాట తిరిగి ప్రారంభించబడింది, UK సింగిల్స్ చార్టులో 5 వ స్థానంలో నిలిచింది.
గానం శైలి, స్వర లక్షణాలు
అల్ జోల్సన్‌తో సంబంధం ఉన్న లోతైన, బిగ్గరగా వాడేవిల్లే శైలిని ఉపయోగించకుండా మైక్రోఫోన్ యొక్క సాన్నిహిత్యాన్ని ఉపయోగించుకున్న మొదటి గాయకులలో క్రాస్‌బీ ఒకరు. అతను తన స్వంత నిర్వచనం ప్రకారం, "ఫ్రేజర్", సాహిత్యం, సంగీతం రెండింటికీ సమాన ప్రాధాన్యతనిచ్చిన గాయకుడు. జాజ్ పట్ల ఆమెకున్న ప్రేమ కళా ప్రక్రియను విస్తృత ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకురావడానికి సహాయపడింది. [ఆధారం కోరబడినది] రిథమ్ బాయ్స్ నవల గానం శైలి యొక్క చట్రంలో, అతను గమనికలను వంచి, జాజ్-ఆధారిత ఒక విధానాన్ని విడదీసిన పదబంధాలను జోడించాడు. వారు అప్పటికే అతనిని లూయిస్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, బెస్సీ స్మితాంటెస్‌లకు పరిచయం చేశారు. క్రాస్బీ, ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ దశాబ్దాలుగా స్నేహితులుగా ఉన్నారు. హై సొసైటీ (1956) చిత్రంలో వారు "నౌ యు హాస్ జాజ్" పాడారు.
క్రాస్బీ ఒక ఆలోచనతో వచ్చాడు: పదజాలం లేదా పాట యొక్క సాహిత్యం రింగ్ అయ్యే కళ., టామీ డోర్సే సినాట్రాతో ఇలా అన్నాడు, "మీరు వినవలసిన ఒకే ఒక్క గాయకుడు, అతని పేరు బింగ్ క్రాస్బీ, అతను పట్టించుకునేది పదాలు,, అది మీ కోసం మాత్రమే ఉండాలి." "
విమర్శకుడు హెన్రీ ప్లీసెంట్స్ ఇలా వ్రాశాడు:
[1930] ఆ సమయంలో బింగ్ యొక్క గొంతులో ఎనిమిదవ ఫ్లాట్ బి నుండి ఫ్లాట్ బి వరకు, నా చెవులకు, నలభై ఐదు సంవత్సరాలలో నేను విన్న అత్యంత అందమైన వాటిలో ఒకటి, నేను క్లాసికల్, బారిటోన్‌లను విన్నాను. ప్రజాదరణ పొందింది, అయితే తరువాతి సంవత్సరాల్లో దాని గానం చాలా మెరుగుపడింది. 1950 ల మధ్య నుండి, బారిటోన్ నాణ్యతను కొనసాగిస్తూ బింగ్ బాస్ పరిధిలో మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉండేవాడు, జి నుండి జి వరకు ఉత్తమమైన అష్టపది, లేదా ఎఫ్ నుండి ఎఫ్ వరకు కూడా. రికార్డింగ్‌లో అతను 'దర్దనెల్లా' 1960 లో లూయిస్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్‌తో, అతను తక్కువ E అంతస్తులో తేలికగా, సులభంగా దాడి చేస్తాడు. చాలా ఒపెరా బాస్‌లు బయటకు వెళ్ళడానికి ఇష్టపడే దానికంటే ఇది తక్కువ,, వారు అక్కడికి చేరుకున్నప్పుడు వారు నేలమాళిగలో ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది.
తిమ్మొవాల్
భౌగోళికము, జనాభా
తిమ్మొవాల్ (132) అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బాకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 728 ఇళ్లతో మొత్తం 3653 జనాభాతో 728 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రయ్యా 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1918, ఆడవారి సంఖ్య 1735గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 843. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37695.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుఉంది.
గ్రామంలో 1 ఆసుపత్రిఉంది. గ్రామంలో 1 పశు వైద్యశాలలుఉంది.
సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడుఉన్నాయి
గ్రామంలో 2 మందుల దుకాణాలుఉన్నాయి
తాగు నీరు
ప్రవాహం నీరు ఉంది.
పారిశుధ్యం
స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లు లేదు. స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లు లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) లేదు. సమీప టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ట్రాక్టరు లేదు. సమీప ట్రాక్టరుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. గ్రామం ఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకు లేదు. సమీప వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
.
..
విద్యుత్తు
. 1 12 గంటల పాటు (రోజుకు) వ్యవసాయావసరాల నిమిత్తం వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. .
.
భూమి వినియోగం
తిమ్మొవాల్ (132) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
కలైరాణి
కలైరాణి భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె కూతు-పి-పట్టరై థియేటర్ గ్రూప్‌లో నటిగా అరంగ్రేటాం చేసి 1987లో నినైక తెరింత మనమే సినిమాతో నటిగా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1963 జననాలు
మహీంత్రాతీరత్
మహీంత్రాతీరత్ (థాయ్: มหินทราธิราช) అని ఉచరిస్తారు. 1539–1569 వరకు 18వ రాజు.అతను 1568లో తన తండ్రిని సార్వభౌమ రాజుగా పునరుద్ధరించడానికి ముందు టౌంగూ బర్మాకు సామంతుడిగా తన మొదటి పాలనను పాలించాడు. టౌంగూ దళాలచే అయుతయ రాజు మూడవ ముట్టడి సమయంలో అతని తండ్రి మరణం తర్వాత అతను 1569లో మళ్లీ రాజు అయ్యాడు. 1569లో రాజ్యం బర్మీస్‌ ఆధీనంలోకి రావడంతో సుఫన్నఫమ్ రాజవంశంలో చివరి చక్రవర్తి మహీంత్రాతీరత్.లాన్ క్సాంగ్‌కు చెందిన సేత్తతీరత్‌తో పొత్తును కోరుకోవడం ద్వారా బర్మీస్ ఫిట్సానులోక్ అధికారాన్ని ఎదుర్కోవడానికి మహీంత్రాతీరత్ తన ప్రయత్నాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
సింహాసనానికి దూరంగా ఉన్న యువరాజు
ప్రధాన వ్యాసం: బర్మీస్-సియామీస్ యుద్ధం (1547–49) యువరాజు మహీంత్రాతీరత్ మహా చక్రపాత్, రాణి శ్రీ సూర్యోతైల కుమారుడు. మహీంత్రాతీరత్ కి ఒక అన్నయ్య ప్రిన్స్ రామేసువాన్ ఉపరాజుగా ఉన్నాడు. అప్పుడు ఆయన ఆ సింహాసనానికి వారసుడు. 1548లో, "తబిన్‌శ్వేతి" అయుతయ రాజుపై దండెత్తడానికి బర్మీస్ సైన్యాలను పంపించాడు. అపుడు మహీంత్రాతీరత్ తన కుటుంబంతో కలిసి బర్మీయులతో యుద్ధం చేశాడు. ఆ యుద్ధంలో అతని తల్లి రాణి శ్రీ సూర్యోతై మరణించింది.
బాయిన్నాంగ్ తో యుద్ధాలు
ప్రధాన వ్యాసం: బర్మీస్-సియామీస్ యుద్ధం (1563–1564). 1563లో అయుతయా రాజుపై మళ్లీ దండెత్తడానికి బర్మీస్‌ను తబిన్‌ష్వేటి బావమరిది అయినా బాయిన్నాంగ్ నడిపించాడు. బాయిన్నాంగ్ 1564లో అయుతయా రాజుపై ముట్టడిని వేశాడు.27–41, ఫిబ్రవరి 18న "మహిన్‌ను" సామంత రాజుగా నియమించాడు.మహా తమ్మరచతిరత్, ఫిట్సానులోక్ రాజు, మహా చక్రపాత్ చేతితో ఉన్న గొప్పవాడు. 1563 యుద్ధం నుండి బయిన్నాంగ్ తో పొత్తు పెట్టుకున్నాడు. అపుడు మహా తమ్మరచతిరత్ బయిన్నాంగ్ గురించి తెలియజేశాడు.
అయుత పతనం
ప్రధాన వ్యాసం: బర్మీస్-సియామీస్ యుద్ధం (1568–1569). మహా తమ్మరచతిరత్ మద్దతుతో అయుతయ రాజుకు వ్యతిరేకంగా బయిన్నాంగ్ బర్మీస్ సైన్యాన్ని నడిపించాడు. బర్మీస్ అయుతయ రాజును ముట్టడించారు. ఆ సమయంలో మహా చక్రపాత్ అనారోగ్యంతో మరణించాడు (15 ఏప్రిల్ 1569న, బర్మీస్ చరిత్రల ప్రకారం). మహీంత్రాతీరత్ మళ్ళీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. అనేక నెలల ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, అయుతయ రాజు ముట్టడిని నిలబెట్టాడు. బయిన్నాంగ్ గూఢచారిగా ఉండేందుకు పట్టుబడ్డ సయామీస్ జనరల్ ఫ్రయా చక్రికి లంచం ఇచ్చాడు. మహీంత్రాతీరత్ తిరిగి వచ్చిన జనరల్‌ ఫ్రయాను విశ్వాసంతో ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. సియామీ రక్షణ కమాండర్‌గా ఫ్రయా చక్రిని నియమించాడు. ఫ్రయా చక్రి తక్కువ శిక్షణ పొందిన,అసమర్థ దళాలను బర్మీస్ దాడికి ముందు ఉంచగలిగాడు,కాబట్టి సులభంగా ఓడిపోయాడు. 29 సెప్టెంబరు 1569న మహా తమ్మరచతిరత్‌ను అయుతయ రాజుగా బైన్నుయాంగ్ స్థాపించాడు. అది పెగుకు ఉపనది. మహీంత్రాతీరత్ తో పాటు అతని కుటుంబం, ప్రభువులను బంధించి పెగు వద్దకు తీసుకెళ్లారు. మహీంత్రాతీరత్ ఆ సంవత్సరం మార్గమధ్యంలో మరణించాడు.
గమనికలు
1.^(హ్మన్నన్ వాల్యూమ్. 2 2003: 355): శుక్రవారం, టబాంగ్ 925 ME = 18 ఫిబ్రవరి 1564 యొక్క 8వ వ్యాక్సింగ్. 2.^(యాజావిన్ థిట్ వాల్యూమ్. 2 2012: 249): శుక్రవారం, కాసన్ 931 ME = 15 ఏప్రిల్ 1569 యొక్క 1వ వ్యాక్సింగ్. 3.^(యాజావిన్ థిట్ వాల్యూమ్. 2 2012: 157): మంగళవారం, వాగాంగ్ 931 ME = 2 ఆగస్టు 1569 యొక్క 6వ క్షీణత. 4.^బర్మీస్ క్రానికల్స్ ప్రకారం తేదీ (మహా యాజావిన్ వాల్యూం. 2 2006: 324), (హ్మన్నన్ వాల్యూం. 2 2003: 419): థాడింగ్‌యుట్ 931 ME (29 సెప్టెంబర్ 1569) యొక్క 5వ క్షీణత. (Damrong 2001: 63) అతను శుక్రవారం రాజు అయ్యాడు, 931 CS యొక్క 12వ సియామీస్ నెల 6వ మైనపు, ఇది 14 అక్టోబర్ 1569కి అనువదిస్తుంది. బర్మీస్ క్రానికల్స్ ప్రకారం, శుక్రవారం, 6వ తాజాంగ్‌మోన్ 931 ME (14 అక్టోబర్) 1569) లాన్ క్సాంగ్ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించడానికి బాయిన్నాంగ్ అయుతయ నుండి ఫిట్సానులోక్‌కు బయలుదేరిన తేదీ.
మూలాలు
వర్గం:థాయిలాండ్
హ‌వానా సిండ్రోమ్
హ‌వానా సిండ్రోమ్‌ అనేది మీడియా ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందిన పదం, క్యూబాలోని యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు కెనడియన్ రాయబార కార్యాలయం సిబ్బంది అనుభవించే వైద్య పరిశోధనలు  ఇంకా లక్షణాల శ్రేణి ని హ‌వానా సిండ్రోమ్‌  అని వ్యవహరిస్తున్నారు. తొలిసారి 2016లో దీనిని క్యూబాలో హవానా నగరంలోని అమెరికా దౌత్యకారాలయ సిబ్బందిలో ఈ సమస్యను  గుర్తించారు. తొలిసారి హవానాలో బయటపడటంతో ఆ పేరుతోనే పిలుస్తున్నారు .ప్రాణాంతకం కాని ఈ లక్షణాల యొక్క స్పష్టమైన కారణం కనుగొనబడలేదు .ఇది ఒక రకమైన - మైక్రోవేవ్ ఆయుధంతో శత్రు గూఢచార సేవ యొక్క రహస్య ఆపరేషన్ అని యుఎస్ ప్రభుత్వం అనుమానిస్తుంది.మైక్రోవేవ్ రేడియేషన్‌కు దౌత్యవేత్తలను ఉద్దేశపూర్వకంగా బహిర్గతం చేయడం వల్ల "హవానా సిండ్రోమ్" సంభవించిందా, లేదా ఒత్తిడి వలన ఈ లక్షణాలు కలుగుతున్నాయా, లేక  పౌర సేవకులు బస చేస్తున్న దేశపు  వాతావరణం వంటి  సహజ కారణాల వల్ల జరిగిందా అని శాస్త్రవేత్తలకు ఇప్పటికీ అర్థం కాలేదు.అంతిమంగా, ఈ రుగ్మతలు నిర్దేశిత మైక్రోవేవ్ శక్తి కారణంగా ఉండే అవకాశం ఉందని ఈ విషయంపైయు.ఎస్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ విడుదల చేసిన నివేదిక తెలిపింది. thumb|సిండ్రోమ్ సంభవించిన ప్రదేశాలలో హవానాలోని హోటల్ నేషనల్ ఒకటి
చరిత్ర
హ‌వానా సిండ్రోమ్ తొలిసారి 2016లో క్యూబా రాజ‌ధాని హ‌వానాలో అమెరికా దౌత్యవేత్తలలో  ఈ దృగ్విషయం మొదటిసారి గమనించబడింది. 2016 చివరి నాటి అసాధారణమైన, వివరించలేని ఆరోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొన్నారని నివేదికలు రావడం మొదలు అయ్యాయి, తరువాత కెనడియన్ దౌత్యవేత్తలు కూడా ప్రభావితమయ్యారు. నెలల దర్యాప్తు తర్వాత ఈ సంఘటనకు బాధ్యులైన వ్యక్తులు ఎవరూ కనిపించనప్పటికీ, ఆ సమయంలో ట్రంప్ పరిపాలన విదేశీ దౌత్యవేత్తలకు తగినంత రక్షణ కల్పించనందున ఈ సంఘటనలకు క్యూబాను పరోక్షంగా నిందించింది. 2017లో, అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ క్యూబా ఈ లక్షణాలకు కారణమయ్యే అనిర్దిష్ట దాడులకు పాల్పడినట్లు ఆరోపించారు. ప్రతిస్పందనగా అమెరికా తన రాయబార కార్యాలయ సిబ్బందిని కనిష్టస్థాయికి తగ్గించింది. 2018లో జెఎఎమ్ఎ అనే జర్నల్ లో ప్రచురితమైన క్యూబాలో ప్రభావితమైన దౌత్యవేత్తల తదుపరి అధ్యయనాలు, దౌత్యవేత్తలు ఏదో ఒక విధమైన మెదడు గాయానికిగురైనట్లు రుజువులను కనుగొన్నాయి, కానీ గాయాలకు గల కారణాన్ని నిర్ధారించలేదు. అమెరికా దౌత్యవేత్తలు, గూఢచారులు, సైనిక సిబ్బందిపై మెక్రోవేవ్‍, రేడియో వేవ్‍ దాడులు జరుగుతున్నట్లు అక్కడి శాస్త్రవేత్తలు భయాందోళనలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు ,క్యూబా మాత్రమేకాక జర్మ‌నీ, ఆస్ట్రియా, ర‌ష్యా, చైనాలాంటి ఇతర దేశాల్లో ప‌ని చేసే అమెరిక‌న్ అధికారుల్లో కూడా ఇది ఎక్కువ‌గా కనిపించింది.
మూలాలు
వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఒక బలమైన ఖనిజ ఆమ్లం. హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును నీటిలో కరగించడం వలన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.స్వచ్ఛమైన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం రంగులేని ఘాటైన వాసన కలిగిన ద్రవ ఆమ్లం.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని పలు పారిశ్రామిక పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు.సహజంగా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని గాస్ట్రిక్ ఆమ్లంలో(జీర్ణవ్యవస్థలో స్రవించు ఆమ్లం) లభిస్తుంది.
ఇతిహాస పరంగా దీనిని అసిడియం సలిస్(acidum salis),మురియటిక్ ఆసిడ్(muriatic acid) అని వ్యవహారింపబడింది.ఈ ఆమ్లం రాతి ఉప్పు, గ్రీన్ విట్రియో(ఫెర్రస్(II)సల్ఫేట్) నుండి మొదట 15 వ శతాబ్ది లో(బాసిలియుస్ వలెంటిస్ చే)మొదట తయారుచేసినందున దీనిని స్పిరిట్ఆఫ్ సాల్ట్ కుడా వ్యవహరించేవారు.తరువాతి కాలంలో,17 వ శతాబ్ది మొదలు దీనిని మాములుఉప్పు(సోడియం క్లోరైడ్), సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంల రసాయన చర్య వలన (జాన్ రుడోల్ఫ్ గ్లాబేర్,17 వ శతాబ్ది) ఉత్పత్తి చేసెవారు.
పదవ్యుత్పత్తి/పుట్టుక
హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని మొదట యురోపియన్ రసవేత్తలు/రసవాదులు(alchemists) స్పిరిట్ ఆఫ్ సాల్ట్ లేదా ఎసిడియం సాలిస్(అర్థం లవణ ఆమ్లం)అని పిలిచేవారు.ఈ రెండు పేర్లను ఇప్పటికిఉపయోగిస్తున్నారు.ఇతర భాషల్లో హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఈ క్రింది విధంగా ఉచ్చారణ చేయుదురు. వాయురూపంలో ఉండు హైడ్రో క్లోరైడ్‌ను మరిన్ ఆసిడ్ ఎయిర్(marine acid air)అని పిలుస్తారు.ఈ ఆమ్లానికి హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం అను పేరును, 1814లో ఫ్రెంచి రసాయనవేత్త జోసెప్ లూయిస్ గెలుస్సాక్ కరారు చేసాడు .
చరిత్ర
17వ శతాబ్దిలో జర్మనీకి చెందిన జోహన్ రుడోల్ఫ్ గ్లాబెర్(Johann Rudolf Glauber )అను శాస్త్రవేత్త మాన్ హెమ్ విధానంలో (Mannheim process)సోడియం సల్ఫేట్‌ను ఉత్పత్తిచేయుటకు సోడియం క్లోరైడ్ లవణాన్ని సల్ఫ్యూరిక్ఆమ్లంతో కలిపినపుడు,లవణంతో పాటు, ఉప ఉత్పత్తిగా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువు వెలువడంగుర్తించాడు. 1772 లో ఇంగ్లాండుకు(లీడ్స్) చెందిన జోసెఫ్ ప్రిస్ట్లే శుద్ధమైన హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ ను ఉత్పత్తి చేసాడు. 1808లో ఇంగ్లాండుకుచెందిన మరో శాస్త్రవేత్త హంప్రీ డేవి హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ అనునది హైడ్రోజన్, క్లోరిన్ వాయువుల రసాయన సమ్మేళనంఅని నిరూపించాడు.
యూరప్లో పారిశ్రామిక విప్లవ సమయంలో, అక్కడ క్షార సంబంధిత పదార్థాల అవసరం పెరిగింది.నికోలస్ లెబ్లంక్(ఫ్రాన్స్) అనునతడు అతిచౌకగా భారి ప్రమాణంలో సోడియం కార్బోనేట్(సోడా యాష్)ను ఉత్పత్తి చేయు ఒక కొత్త పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి విధానాన్ని కనుగొన్నాడు.ఈ లెబ్లంక్ ప్రక్రియలో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, సున్నపురాయి, బొగ్గును ఉపయోగించి సాధారణ ఉప్పు సోడా యాష్ గా పరివర్తన చెందునపుడు, హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ ఉప ఉత్పత్తిగా విడుదల అయ్యెది.బ్రిటిష్ ఆల్కలీ చట్టం 1863లో అమలుకు తెచ్చేవరకు, ఇలా ఏర్పడిన హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును గాలిలోకి వదిలేవారు.ఈ చట్టం అమలుకు వచ్చిన తరువాత, వెలువడిన హైడ్రోజన్ వాయువును నీటిలో కరిగించి పారిశ్రామికస్థాయిలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి కావించడం ప్రారంభమైంది.
20 శతాబ్ది నుండి సోడా యాష్ ఉత్పత్తికి లెబ్లంక్ ప్రక్రియకు ప్రత్నామ్యాయంగా దీనికన్నా మెరుగైన సొల్వె(Solvay process)విధానాన్ని అవలంభించండమ్ మొదలైనది.ఈ విధానంలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఉప ఉత్పత్తిగా ఏర్పడదు. అప్పటికే హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం పలు పదార్థాల ఉత్పత్తిలో ముఖ్యమైన రసాయనంగా ప్రాముఖ్యత సంతరించు కున్నందున, ఇతర విధానాలలో కూడా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్త్పత్తి కావించడం మొదలైనది.
రసాయన ధర్మాలు-రసాయన చర్యలు
హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ మొనోప్రోటిక్ అనగా ఇది ఆమ్లంలోని మూలపదార్థాలు వేరుపడిన(dissociate), కేవలం ఒక H+ అయాన్ ఒంటరిప్రోటాన్)ను మాత్రమే ఇచ్చును. జలయుత హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంలో, ఆమ్లం యోక్క H+ అయాన్ నీటి అణువు తోచేరడం వలన హైడ్రోనియం అయాన్(H3O+)ఏర్పడును. ఈ చర్యలో ఏర్పడు రెండో అయాన్ క్లోరైడ్ అయాన్(Cl−).అందువలన హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని క్లోరైడ్ లవణాలను ఉత్పత్తి చేయుటకు ఉపయోగించవచ్చును. నీటిలో హైడ్రోక్లోరిక్అమ్మ్లం పూర్తిగా వ్యాపించి ఉండటం వలన ఇది బలమైన ఆమ్లం. 6 సామాన్య బలమైన ఖనిజ ఆమ్లాలలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఒకటి. ఉపయోగ సమయంలో అతి తక్కువ ప్రమాదకరమైన ఆమ్లం,హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం. హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం చర్యా రహిత,టాక్సిక్ స్వభావ రహిత క్లోరిన్ అయాన్ కల్గి ఉంది.హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని నిల్వ ఉంచినపుడు దాని గాఢతలో పెద్దగా మార్పులకు లోనవ్వదు.తటస్థికరణ చర్య ద్వారా క్షారాల ప్రమాణాన్ని నిర్ణ యించుటకు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం తగిన ఆమ్లం.అజియోట్రోపిక్(Azeotropic)లేదా స్థిర మరుగు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం(అందాజుగా20.2%)ను ప్రాథమిక ప్రామాణిక రసాయనంగా ఘనపరిమాణత్మక విశ్లేషణ(quantitative analysis)లో ప్రాథమిక ప్రామాణిక రసాయనంగా ఉపయోగిస్తారు
గాఢ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం పలు లోహాలను కరగించుకొని ఆక్సికరించబడిన లోహ క్లోరైడులను,హైడ్రోజన్ వాయువును ఏర్పరచును.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం కాల్సియం కార్బోనేట్, వంటి క్షారసమ్మేలనాలతో లేదా కాపర్(I)ఆక్సైడ్వంటి వాటితో రసాయన చర్య జరుపును.
భౌతిక ధర్మాలు
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క గాఢత లేదా మోలారిటి(ఒక లీటరు నీటిలో, పదార్థ అణుభారముకు సమానమగు పదార్థాన్ని కరిగించిన దానిని ఒక మొలారు ద్రావణం లేదా ఒక మోలారిటి అంటారు)ని బట్టి హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం,ద్రవీభవన స్థానం,సాంద్రత, pH వంటివి మారును. నీటిలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్ల గాఢత సాధారణంగా 36.0 % వరకు కల్గిన హైడ్రోక్లోరోక్ ఆమ్లం మార్కెట్లో లభిస్తుంది.40% గాఢత కల్గిన పొగలు వెలువరించు ఆమ్లం కూడాలభించును.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్, నీటిమిశ్రమాల బైనరి(రెండు కంపోనెంట్‌లను కలగిన)మిశ్రమ ద్రావణం.
ఉత్పత్తి
హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును నీటిలో కరగించడం ద్వారా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేయుదురు. హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ ను పలు ఉత్పత్తి విధానాల ద్వారా తయారు చేయుదురు.భారి స్థాయిలో,ప్రమాణంలో హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి ఇతర రసాయనాల ఉత్పత్తితో పాటు అనుబంధంగా జరుగును.
పారిశ్రామికస్థాయి ఉత్పత్తి
వాణిజ్య స్థాయిలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని 38% గాఢత వరకు ఉత్పత్తి చేయుదురు.అంతకన్నా గాఢత అనగా 40% వరకు గాఢత కల్గిన ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి కావించినను,హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువు త్వరగా బాష్పీకరణ చెందుట వలన 40% వరకు గాఢత కల్ల్గిన ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేసినను,నిల్వ చేయుటలో,వాడుటలో ఎక్కువ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.అందువలన విపణ విధిలో సాధారణంగా 35-38% గాఢత కల్గిన హైడ్రోజన్ ఆమ్లం లభిస్తుంది. గృహవసారాల నిమిత్తం, ముఖ్యంగా శుభ్రపరచు పనులకు వాడు, అమెరికాలో ఉత్పతి చేయు ఆమ్లం గాఢత 10-12% ఉండును.మొత్తం మీద ప్రపంచ వ్యాప్తంగా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువు రూపంలో ఉత్పత్తి అగు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం 20 మిలియను టన్నులు.అందులో 2 మిలియను టన్నులు నేరుగా ఉత్పత్తి చేయగా, మిగిలినది ద్వితీయ ఉత్పత్తిగా సేంద్రియ, ఇతర రసాయనాల సంశ్లేషణలో ఉత్పత్తి అగుచున్నది.
ఉపయోగాలు
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఒక బలమైన అకర్బన ఆమ్లం.లోహాలను శుద్ధీకరణ (refining metal)వంటి పలు పారిశ్రామిక ప్రక్రియలలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని వినియోగిస్తున్నారు.
ఉక్కుపికిలింగ్(Pickling of steel)
హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ముఖ్యంగా ఇనుము,ఉక్కు లోహంల ఉపరితలం మీద ఏర్పడిన తుప్పు లేదా ఐరన్ ఆక్సైడ్ ను తొలగించుటకు ఉపయోగిస్తారు.ఈ విధంగా ఇనుము, ఉక్కు తుప్పును,పొ లుసు లను (scale)తొలగించుటను పికిలింగ్(Pickling)అందురు. ఇనుము లేదా ఉక్కును ఎక్సుట్రుసన్, రోలింగ్, గాల్వనైజింగ్ చేయుటకు ముందు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో పికిలింగు చేయుదురు. కార్బన్ స్టిల్ ను 18% గాఢత కల్గిన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్ల ద్రావణంతో పికిలింగ్ చేయుదురు. పై విధంగా పికిలింగ్ వలన ఏర్పడిన ఉపయోగించిన/వాడిన ఆమ్లాన్ని(spent acid)ఐరన్(II)క్లోరైడ్ (ఫెర్రస్ క్లోరైడ్ అనికూడా అంటారు)గా చాలాకాలం తిరిగి ఉపయోగించేవారు. అయితే ఈ క్లోరైడులో ఉండు భారలోహాల అధికపరిమాణం కారణంగా, క్రమంగా వాడిన/ఉపయోగించిన/పికిలింగుచేసిన ఆమ్లాన్ని ఫెర్రస్ క్లోరైడుగా వాడుటను మాని వేసారు.ఉక్కు పికిలింగుపరిశ్రమలలో స్ప్రే రోస్టరు లేదా ఫ్ల్యుయిడైస్డ్ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లపునరుత్పత్తి విధానాన్ని అభివృద్ధి చెయ్యడం వలన పికిలింగుచేసిన/వాడిన ఆమ్లం నుండి హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని తిరిగి పొందే వీలుకల్గినది.
వాడిన /పికిలింగు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం నుండిపునరుత్పత్తి హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంపొందుటకై సాధారణంగా పైరోహైడ్రోలిసిస్(pyrohydrolysis)ను అనుసరిస్తారు. ఈ పునరుత్పత్తి విధానంలో విలువైన ఐరన్ (III)ఆక్సైడ్ ను ఉపఉత్పత్తిగా పొందడం జరుగుతున్నది. ఐరన్ (III)ఆక్సైడ్ ను పలు ద్వితీయస్థాయి పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు.
సేంద్రియ సమ్మేళనాల ఉత్పత్తి
క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని పి.వి.సి ఉత్పత్తిలో ఉపయోగించు వినైల్ క్లోరైడ్, డైక్లోరోఇథేన్ వంటి సేంద్రియ సమ్మేళనాలను ఉత్త్పత్తి కావించడంలో హైడ్రోక్లోరిక ఆమ్లం ప్రాముఖ్యతను కల్గి ఉంది. బిస్‌ఫెనోల్(bisphenol), పాలి కార్బోనేట్(polycarbonate), ఆక్టివేటేడ్ కార్బన్, ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లం వంటి ఇతర సేంద్రియ సమ్మేళనాలు కూడా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం నుండి ఉత్పత్తి చేయబడుచున్నవి.పలు ఓషదఉత్పత్తులను(pharmaceutical products) కూడా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం నుండి ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. కర్ర/కలప+ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం+ఉష్ణం→ ఆక్టివేటేడ్ కార్బన్ (కెమికల్ ఆక్టివెసన్ చర్య)
అసేంద్రియ సమ్మేళనాల ఉత్పత్తి
సాధారణ ఆమ్లం-క్షారం ల రసాయనచర్యల ఆధారంగా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం నుండి పలు అకర్బన/అసేంద్రియ రసాయన సమ్మేళనాలను ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. నీటిని శుద్ధికరించు ఫెర్రస్ (III)క్లోరైడ్, పాలి అల్యూమినియం క్లోరైడ్(PAC)వంటి అకర్బన రసాయన సమ్మేళనాలను తయారు చేయవచ్చును. ఫెర్రస్ (III)క్లోరైడ్, పాలి అల్యూమినియం క్లోరైడ్‌లను కాలుష్య జలం, త్రాగు నీరును శుద్ధీకరణ ప్రక్రియలో సమాక్షేపణం(flocculation), ఘనీభవనం/సంసంజనం(coagulation)కారకాలుగా ఉపయోగిస్తారు.
pH నియంత్రణ, తటస్థికరణ
ద్రావణాల ఆమ్ల తత్వాన్ని(acidity)(pH)ని హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం నుపయోగించి తగిన ప్రమాణానికి తీసుకు వచ్చెదరు. ఆహారసంబందిత,ఔషధ సంబంధిత, త్రాగు నీటి పరిశ్రమలలో వాడు నీటి phని నియంత్రణలో ఉంచుటకు అత్యంత అధిక మట్టంలో శుద్ధమైన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు.వ్యర్దజలాల చికిత్స,ఈతకొలనుల నీటి pHని యంత్రణ వంటి సాధారణ పారిశ్రామిక అవసరాలకు టెక్నికల్లి క్వాలిటి హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగించడం పరిపాటి.
అయాన్ ఎక్చెంజరుల రిజనరేసన్
అత్యంత నాణ్యతకల్గిన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని అయాన్ ఎక్చెంజరు రేసిన్స్‌ను పునరుజ్జీవనం/రిజనరేసన్ చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు. జల ద్రావనాలలోని సోడియం (Na+ ),కాల్సియం(Ca2+ )అయాను లను తొలగించి,నీటి కటినత్వాన్నితగ్గించుటకు కేటాయాన్ ఎక్చెంజరులను ఉపయోగిస్తారు.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం ఈ కేటాయాన్ రెసిన్ లో సోడియం అయాన్ ను తొలగించి H + అయాన్ ను,కాల్సియం అయాన్ ను తొలగించి2 H+ అయాను ప్రవేశ పెట్టును.
ఇతర ఉపయోగాలు
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఇంకా తోలుశుద్ధీకరణ, సాధారణ ఉప్పును శుద్ధీకరణ, గృహ వస్తు శుద్ధికరణ ద్రావణ తయారి వంటి వంటి పలు చిన్న తరహాపరిశ్రమలలో, భవన నిర్మాణంలోకూడా విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.కాల్సియం కార్బోనేట్ ను తొలగించుటకు,హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు,ఉదాహరణకు, కండెన్సరులు,బాయిలరు గొట్టాలు, ఇతర రసాయన చర్య ఉపకరణాలలో ఏర్పడిన కాల్సియం,లవణాల పోలుసులను(scale)తొలగించుటకు(de-scaling)హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు.అలాగే ఇటుక నిర్మాణంలోని గచ్చును( తొలగించుటకు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని వాడెదరు. ఇటుకలోకి హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని పంపినపుడు ఆమ్లం గచ్చులోరసాయన చర్య ద్వారా కాల్సియం క్లోరైడ్,కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, నీటిని ఏర్పరచును. జీర్ణ వ్యవస్థలో(జీర్ణ కోశం) స్రవించుస్రావాలలో గాస్ట్రిక్ ఆమ్లం ప్రాదానమైనది. గాస్ట్రిక్ ఆమ్లం ప్రధానంగా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని కలగిఉండి, జీర్ణకోశంలోని పదార్థాల ఆమ్లగుణాన్ని(pH)ని 1-నుండి2 మధ్య ఉండేలా చేస్తుంది.
ఆరోగ్యపరమైన భద్రత సూచనలు
గాఢహైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (పొగలు వెలువరించు ఆమ్లం) దట్టమైన పొగమంచు ఆవిరులను ఏర్పరచును.ఆమ్ల పొగమంచు ఆవిరుల, ఆమ్లము రెండు కూడామానవ కణజాలం పై ప్రభావం చూపి క్షయికరణ ప్రభావం చూపును.శ్వాస కోశవ్యవస్థపై,కళ్ళు,చర్మం, ప్రేగులపై దుష్ఫలితాలు కల్గించును. హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం సోడియం హైపోక్లోరైడ్, పొటాషియం పర్మాంగనేట్ వంటి ఆక్సీకరణ రసాయనాలతో చర్య వలన విషపూరిత క్లోరిన్ వాయువును విడుదల చేయును.
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం వర్గం:ఆమ్లాలు
గుడ్లవల్లేరు మండలం
మండలం లోని గ్రామాల జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
గాజివాల్
భౌగోళికం, జనాభా
Gaziwal (47) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బాకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 67 ఇళ్లతో మొత్తం 388 జనాభాతో 111 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప  పట్టణమైన రయ్యా అన్నది 13 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 208, ఆడవారి సంఖ్య 180గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 65 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37836.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (బాబా బాకలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Khera thanewal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Baini ram dayal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Sathiala)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (Manuwal) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాబా బాకలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఆటల మైదానం లేదు. సమీప ఆటల మైదానం  గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
..
విద్యుత్తు
. 1
భూమి వినియోగం
Gaziwal (47) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Gaziwal (47) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, ,మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:బాబా బకాలా తాలూకా గ్రామాలు
మనకామన దేవాలయం
మనకామన దేవాలయం, (Nepali, ఐ.ఎ.ఎస్.టి: Manakamana Mandira) పార్వతి అవతారమైన భగవతి దేవికి అంకితం చేయబడిన హిందూ దేవాలయం. ఇది నేపాల్‌లోని గండకి ప్రావిన్స్‌లోని గోర్ఖా జిల్లా, మనకామన గ్రామంలో ఉంది.
స్థానం, వాస్తుశిల్పం, పుణ్యక్షేత్రాలు
మనకామన దేవాలయం సముద్ర మట్టానికి 1,300 మీటర్లు (4,300 అడుగులు) ఎత్తులో నేపాల్‌దేశం, గండకి ప్రావిన్స్‌, గోర్ఖాలోని సాహిద్ లఖన్ గ్రామీణ పురపాకసంఘంలో త్రిశూలి, మర్స్యాంగ్డి మధ్య సంగమంలో ఉన్న కఫక్‌దాదా కొండలో ఉంది. ఇది నేపాల్ రాజధాని ఖాట్మండుకు పశ్చిమాన దాదాపు 106 కిలోమీటర్లు (66 మై), పోఖారాకు పశ్చిమాన 94 కిలోమీటర్లు (58 మై), దూరంలో ఉంది. కొండ నుండి అన్నపూర్ణ II, లామ్‌జంగ్ హిమాల్, ప్రపంచంలోని ఎనిమిదవ ఎత్తైన పర్వతమైన మనస్లులో భాగమైన బౌధాతో సహా అనేక పర్వతాలను చూడవచ్చు. అన్బు ఖైరేని గ్రామీణ పురపాలకసంఘం నుండి 1,000 మీటర్లు (3,300 అడుగులు) దూరంలో ఉన్న మనకామన చేరుకోవడానికి నడక ద్వారా దాదాపు మూడు గంటల సమయం పడుతుంది. ప్రత్యామ్నాయంగా, యాత్రికులు 1998లో సుమారు యు.ఎస్. $7.5 మిలియన్లతో నిర్మించబడిన రోప్ వే ద్వారా మనకామన ఆలయాన్ని చేరుకోవచ్చు.
ఇది రెండు-అంతస్తుల ఆలయం.దీనిని సాంప్రదాయ నేపాల్ పగోడా శైలిలో నిర్మించారు. వెలుపల 7,659 (3.8930 చదరపు కిలోమీటర్లు) నడవటానికి వీలు కలిగిన రోపానీ భూమిని కలిగి ఉంది.
పురాణాల ప్రకారం
మనకామన దేవాలయం 17వ శతాబ్దంలో ఇద్దరు గూర్ఖా రాజులు రామ్ షా లేదా పృథ్వీపతి షా పాలనలో నిర్మించబడిందని నేపాలీ పురాణాల ప్రకారం తెలుస్తుంది. గూర్ఖా రాణి మనకామన "దైవిక శక్తులను " కలిగి ఉంది, ఇది పట్టుదలతో ఉన్న లఖన్ థాపా ద్వారా మాత్రమే తెలుసు. ఒక మంచి రోజు, రాజు తన భార్యను మనకామనా దేవి రూపంలో చూసాడు. అతను సింహం వలె కొనసాగాడు, దీని గురించి అతను ఆమెకు చెప్పిన తర్వాత రాజు రహస్యంగా మరణించాడు. హిందువుల సతీ సంప్రదాయం ప్రకారం, రాణి మరణించిన తన భర్త అంత్యక్రియల చితిపై కూర్చుని ఆత్మబలిదానం చేసుకుంది. ఆమె మరణానికి ముందు, తను మళ్లీ కనిపిస్తానని థాపాతో చెప్పింది,ఆరు నెలల తర్వాత, పొలంలో పని చేస్తున్న ఒక రైతు ఒక రాయిని చీల్చాడు, అది రక్తం, పాల ప్రవాహాన్ని ప్రారంభించింది. దీని గురించి విన్న తరువాత, థాపా, రాయి ఉన్న ప్రదేశానికి వెళ్లి హిందూ తాంత్రిక ఆచారాలను చేయడం ప్రారంభించాడు, ఇది ప్రవాహాన్ని నిలిపివేసింది.