cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పద్రీ
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసుగ్రామంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ కవరేజిగ్రామంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్గ్రామంలో లేదు.సమీపప్రైవేటు కొరియర్గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామంలో లేదు.సమీపరైల్వే స్టేషన్లు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది ఆటోల సౌకర్యం గ్రామంలో కలదు టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు.సమీపటాక్సీలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపజాతీయ రహదారిగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానం కాలేదు.సమీపరాష్ట్ర హైవేగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు.సమీపఏటియంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సహకార బ్యాంకుగ్రామంలో లేదు.సమీపసహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు.సమీపవారం వారీ సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు.సమీపవ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
"ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు"
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో ఉంది. ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామంలో లేదు.సమీపఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు.సమీపసినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది గ్రంథాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపగ్రంథాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామంలో లేదు.సమీపపబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది వార్తాపత్రిక సరఫరాగ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామంలో లేదు.సమీపఅసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామంలో లేదు.సమీపజనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
భూమి వినియోగం
పద్రీ (Padri) (335) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ
పద్రీ (Padri) (335) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం,Maize
మూలాలు
వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
ఆర్.కొత్తపల్లి
ఆర్.కొత్తపల్లి ప్రకాశం జిల్లా బేస్తవారిపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
మౌలిక వసతులు
త్రాగునీటి సౌకర్యం:- ఈ గ్రామంలో దాతల సహకారంతో నిర్మించిన శుద్ధజల కేంద్రాన్ని, 2015, ఆగస్టు-17వ తేదీ సోమవారం నాడు ప్రారంభించారు. [3]
గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామం "సలకలవీడు" గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
అగస్టీన్ జోసెఫ్
కట్టసేరి అగస్టిన్ జోసెఫ్ (25 మార్చి 1910 – 3 ఫిబ్రవరి 1965) భారతదేశంలోని కేరళలో జన్మించిన భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతకారుడు. అతను భారతీయ నేపధ్య గాయకుడు కె.జె. యేసుదాస్ కు తండ్రి. మరొక నేపధ్య గాయకుడు విజయ్ యేసుదాస్ కు తాత. అతను కొచ్చిలోని ఒక క్రైస్తవ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను చాలా చిన్న వయస్సులోనే సంగీతం, నటనపై శిక్షణ ప్రారంభించాడు. అతను చాలా పాటలు పాడాడు. అనేక నాటకాల్లో నటించాడు. అతను మతాల మధ్య ఏకత్వాన్ని విశ్వసించాడు. వేర్వేరు పేర్లతో పిలిచినప్పటికీ ఒకే దేవుడు ఒక్కడు మాత్రమే అనేవాడు. అతను ఇదే విధమైన ఆలోచనా విధానంతో యేసుదాస్‌ను పెంచాడు. అతను 1964 లో 53 సంవత్సరాల వయస్సులో అనుమానాస్పద గుండెపోటుతో మరణించాడు. కెజె యేసుదాస్, అతని కుమారుడు తరువాత ఒక ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ, ఆ కాలంలో తాను చాలా డబ్బు సమస్యలను ఎదుర్కొన్నానని, తన తండ్రి మరణించినప్పుడు, ఆసుపత్రి అధికారులు రూ. 1000 / - అడిగారని తెలిపాడు. ఈ కాలంలో అతనికి సహాయం చేసిన ప్రసిద్ధ గీత రచయిత పి.భాస్కరన్. అతని కోరిక మేరకు కొచ్చిలో ఖననం చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:1965 మరణాలు వర్గం:1910 జననాలు
ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన థర్మామీటర్
వరల్డ్స్ టాలెస్ట్ థర్మామీటర్ అనేది ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన థర్మామీటర్ స్థాపించిన బేకర్, కాలిఫోర్నియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని ఒక ముఖ్యమైన ప్రదేశం. ఇది ఒక ఎలక్ట్రిక్ సంకేతం ఇది ఇక్కడకు సమీపంలోని డెత్ వ్యాలీలో 1913 జూలై 10 న రికార్డైన 134 డిగ్రీల ఫారన్హీట్ (57 డిగ్రీల సెల్సియస్) రికార్డును గుర్తుకు తెస్తుంది.
ఈ సంకేతం బరువు 76,812 పౌండ్లు (34,841 కేజీలు), ఇది 125 క్యూబిక్ గజముల (96 క్యూబిక్ మీటర్లు) కాంక్రీటుతో కలిసి ఉంది. ఇది 134 అడుగుల (41 మీటర్లు) పొడవు ఉంటుంది, 134 °F (57 °C) గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతను ప్రదర్శించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది, ఈ రెండూ దీనిలో రికార్డు ఉష్ణోగ్రతకు సూచనగా ఉన్నాయి.
చరిత్ర
ఇది 1991 లో ఒక స్థానిక బేకర్ వ్యాపారవేత్త అయిన విల్లిస్ హీర్రోన్ కొరకు సాల్ట్ లేక్ సిటీ, ఉటాకు చెందిన యంగ్ ఎలక్ట్రిక్ సైన్ కంపెనీ చే నిర్మించబడింది, విల్లిస్ హీర్రోన్ తన బన్ బాయ్ రెస్టారెంట్ పక్కన ఈ థర్మామీటర్ నిర్మించడానికి $700,000 ఖర్చు చేశాడు. దీని ఎత్తు - 134 అడుగులు - ఇది ఇక్కడకు సమీపంలోని డెత్ వ్యాలీలో 1913 జూలై 10 న రికార్డైన 134 డిగ్రీల ఫారన్హీట్ (57 డిగ్రీల సెల్సియస్) రికార్డును గుర్తుకు తెచ్చే గౌరవ సూచికగా నిర్మించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:ఉష్ణోగ్రతా మానాలు
ప్రసాత్ త క్రాబే
ప్రసాత్ త క్రాబే (ఖ్మేర్: ប្រាសាទ តា ក្របី) (థాయ్: ปราสาท ตา ควาย) ను ప్రసాత్ త కాబయ్ అనీ, ను ప్రసాత్ త కాబయ్ అనీ, ప్రసాత్ త క్వాయ్ అనీ పిలుస్తారు. దీనిని స్వర్ణయుగం ఆంగ్కోర్ కాలంలో కాంబోడియా లో నిర్మించారు. ఈ సమయంలోనే కంబోడియన్ చరిత్ర లో వివాదాస్పద కాలంలో ఖ్మెర్ ఆలయం ఉంది. ఈ 11వ శతాబ్దపు మతపరమైన ప్రదేశం హిందూ దేవుడు శివునికి అంకితం చేయడానికి నిర్మించబడింది. ఇది ఇటీవలి సంవత్సరాలలో కంబోడియన్-థాయ్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఒక పర్యాటక ఆకర్షణగా మారింది.
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ప్రసాత్ త క్రాబే అంటే తాత ఆలయం అని అర్థం. ప్రసాత్ (ఖ్మేర్: ប្រាសាទ) అనేది ఒక ఖ్మేర్ పదం, ఇది సంస్కృత పదం (prāsāda) (సంస్కృతం: प्रासाद) నుండి ఉద్భవించింది. క్రాబే (ఖ్మేర్: ក្របី) అనే పదానికి గేదె అని అర్థం.
ప్రణాళిక, లక్షణాలు
త క్రాబే ఆలయంలో ఒకే కేంద్ర అభయారణ్యం ఉంది, ఇక్కడ స్వయంభువ లింగం (ఖ్మేర్: ស្វ័យលិង្គ) అనే పేరు గల శివలింగం ఉంది, అంటే స్వీయ-ఉద్భవ లింగం అని అర్థం. నాలుగు గోపురాలు మొత్తం నాలుగు దిశలకు 900 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్నాయి. ఈ ఇసుకరాతి ఆలయం కొన్ని శిల్పాలతో అలంకరించబడింది, ప్రత్యేకించి యముడు తన వాహనంగా గేదెపై ఎక్కినట్లు చిత్రీకరించబడింది, అయితే సెంట్రల్ టవర్ బయటి ఉపరితలంలో చాలా వరకు చెక్కడం లేనందున ఆలయ నిర్మాణ పనులు అసంపూర్తిగా ఉన్నాయి. నిర్మాణ శైలి ప్రకారం, ఈ ఆలయం 12వ లేదా 13వ శతాబ్దంలో బేయాన్ శైలిలో నిర్మించబడింది, అయితే దీనిని 11వ శతాబ్దంలో నిర్మించడం ప్రారంభమైందని నమ్ముతారు. ఈ రోజుల్లో ఆలయం చుట్టూ డాంగ్రేక్ పర్వతాల అడవి ఉంది, ఇది సందర్శకులకు చల్లని నీడ, స్వచ్ఛమైన గాలిని అందిస్తుంది. ఇక్కడి ప్రధాన దైవం శివుడు లేదా హరుడు. హరుడు అంటే హరించే వాడు అని అర్థం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం శివుడు త్రిమూర్తులలో ఒకరుగా భావిస్తారు. బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు ఆనే ముగ్గురిని త్రిమూర్తులుగా భావిస్తారు.
స్థానం
ఈ ఆలయం డాంగ్రెక్ పర్వత శ్రేణిలో ఉంది, ప్రాథమికంగా కంబోడియాన్-థాయ్ సరిహద్దులో, సమ్రాంగ్ నగరానికి పశ్చిమాన 57 కిమీ దూరంలో ఉంది, ఇది ఒడ్డార్ మీంచే ప్రావిన్స్ రాజధాని, మరొక ఆంగ్కోరియన్ పురాతన దేవాలయం ప్రసాత్ ట ముయెన్ థామ్ నుండి 13 కిమీ దూరంలో ఉంది. పర్యాటకులు సమ్రాంగ్ నగరం నుండి జాతీయ రహదారి - 56 ఈ పురాతన ప్రదేశానికి దారితీసే పర్వత కాంక్రీట్ రహదారి ద్వారా ప్రయాణించవచ్చు.
కంబోడియాలోని ఒడ్దార్ మీంచే ప్రావిన్స్‌లోని బాంటెయ్ అంపిల్ జిల్లా, కౌక్ ఖ్పోస్ కమ్యూన్, ఛెర్ స్లాప్ గ్రామంలో ఈ ఆలయం ఉందని కంబోడియాన్ పేర్కొంది. థాయ్ వైపున, దాని స్థానం సురిన్ ప్రావిన్స్‌లోని ఫానోమ్ డాంగ్ రాక్ జిల్లాలోకి వస్తుంది. ఆలయ యాజమాన్యం కంబోడియాన్-థాయ్ సరిహద్దు వివాదానికి లోబడి ఉంది. ఆలయానికి సమీపంలో 2008, 2011లో సైనిక ఘర్షణలు జరిగాయి.
మూలాలు
వర్గం:కంబోడియా
స్వామి ఆనంద్
తొలినాళ్లలో
స్వామి ఆనంద్ వాద్వాన్ ప్రాంతం సమీపంలోని షియాని గ్రామంలో 1887 సెప్టెంబరు 8న రామచంద్ర ద్వివేది పార్వతి దంపతులకు ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి రామచంద్ర ద్వివేది ఒక ఉపాధ్యాయుడు. బాంబే లో పుట్టి పెరిగిన స్వామి ఆనంద్ తన పది సంవత్సరాల వయసులో ఉండగా వివాహం చేసుకోవాల్సి వచ్చింది దానికి వ్యతిరేకంగా సన్యాసిగా మారాడు. ఆ తర్వాత మూడు సంవత్సరాల పాటు వివిధ సన్యాసులతో కలిసి చాలా ప్రదేశాలు సందర్శించాడు. ఇతను యవ్వనంలో ఉండగానే స్వామి ఆనందానంద్ గా పేరు మార్చుకుని రామకృష్ణ మఠం లో సన్యాసం స్వీకరించాడు.
కెరీర్
స్వామి ఆనంద్ 1905 బెంగాల్ విప్లవకారులతో సాంగత్యం ఏర్పడిన తర్వాత భారత స్వాతంత్రోద్యమంలో పాల్గొనడం మొదలెట్టాడు. ఆ తర్వాత 1907లో బాలగంగాధర్ తిలక్ స్థాపించిన కేసరి అనే మరాఠీ పత్రికలో పని చేసాడు. గ్రామ స్థాయిలో జరిగిన స్వాతంత్ర ఉద్యమ కార్యక్రమాల్లో కూడా ఆయన పాల్గొన్నాడు. అదేసమయంలో రాష్ట్రమట్  అనే ఒక పత్రికను మరాఠీ భాషలోనుండి గుజరాతి లోకి అనువదించేవాడు. ఈ పత్రిక మూతపడ్డ తర్వాత 1909లో హిమాలయాల్లోకి చేరుకున్నాడు. 1912లో దివ్యజ్ఞాన సమాజం లో కీలక పాత్ర పోషించిన అనిబిసెంట్ స్థాపించిన పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశాడు.
గాంధీతో సాంగత్యం
మహాత్మా గాంధీ  సౌత్ ఆఫ్రికా నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత 1915 జనవరి 10న  స్వామి ఆనంద్ ని కలిసాడు. గాంధీ విదేశాల నుండి తిరిగి వచ్చిన నాలుగు సంవత్సరాల తర్వాత నవజీవన్ అనే పత్రికను ప్రారంభించాడు. 1919 సంవత్సరం లో నవజీవన్ పత్రిక ప్రారంభించిన తొలినాళ్లలో దానికి సంబంధించిన పని భారం ఎక్కువ కావడం మొదలైంది, దీంతో దాని బాధ్యత స్వామి నిర్వహించడం మొదలెట్టాడు. యువభారత్ పత్రిక నిర్వహణకారుడిగా, సంపాదకుడిగా ఆనంద్ తన బాధ్యతలను చక్కగా నిర్వర్తించాడు. మహమ్మద్ అలీ జౌహర్ విరాళంగా అందించిన ప్రింటింగ్ సామాగ్రితో యువ భారత్ పత్రిక ప్రచురణలు మరింత వేగవంతం చేశాడు. యువభారత్ పత్రికలో ప్రచురించిన అంశాలపై వివాదంతో, 1922 మార్చి 18న అరెస్టు చేయబడిన స్వామి ఆనంద్ ఒకటిన్నర సంవత్సరాలు జైలులో గడిపాడు.
మూలాలు
వర్గం:1887 జననాలు వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు వర్గం:1976 మరణాలు వర్గం:ముంబై వ్యక్తులు
వేంగి
సా.శ.300 నుండి 1100 మధ్యకాలంలో తీరాంధ్రప్రాంతలో నెలకొన్న రాజ్యాన్ని 'వేంగి రాజ్యం అని, ఆ రాజ్యం రాజధాని లేదా ప్రధాన నగరాన్ని 'వేంగి నగరం లేదా విజయవేంగి అని చరిత్ర కారులు నిర్ణయిస్తున్నారు. అప్పుడు వేంగి అనబడే స్థలం ప్రస్తుతం పెదవేగి అనే చిన్న గ్రామం. ఇది పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఏలూరు పట్టణానికి 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
"వేంగి" పేరు
"వేంగి" అనే పేరు పురాతనమైనదిగా కనిపించడం లేదు. కంచి వద్ద 'వెంగో' లేక 'వేంగి' అనే పేరు ఉన్నదని, ఆంధ్ర దేశం మధ్యలో ఈ పేరు గల నగరం ఏర్పడడానికి కారణాన్ని ఆంధ్ర దేశపు చరిత్ర అధ్యయనం చేసినవారిలో ఆద్యుడయిన చిలుకూరి వీరభద్రరావు ఈ విధంగా ఊహించాడు. ("ఆంధ్రుల చరిత్రము - ప్రధమ భాగము") -
అయితే వేంగి అన్న పేరు పూర్వచారిత్రిక దశకు చెందిన అత్యంత పురాతనమైన గ్రామాల పేర్లలో ఒకటిగా డాక్టర్ పి.వి.పరబ్రహ్మశాస్త్రి వర్గీకరించారు.
చరిత్రలో వివిధ దశలు
పూర్వ కాలంలో కాలి నడక మార్గాలు, ఓడ రేవులు జనుల ప్రయాణాలకు, వివిధ సంస్కృతుల మేళనానికి ముఖ్యమైన వేదికలు. యాత్రికులు, పండితులు, వ్యాపారులు, కళాకారులు ఈ మార్గాలలో ప్రయాణిస్తూ భిన్న సంప్రదాయాల ఏకీకరణకు కారకులయ్యారు. వీటివల్లనే చరిత్రలో అధిక భాగం అనేక రాజ్యాలుగా ఉన్నా గాని భారతదేశం అనే బలమైన భావన అంకురించడం సాధ్యమయ్యింది. ఆంధ్ర తీరంలో (శాతవాహనుల కాలం నుండి) ఎన్నో ఓడ రేవులు ఉండేవి. వీటి ద్వారా దేశ, విదేశ వాణిజ్యం జరిగేది. ఈ మార్గాలలో ఆంధ్ర దేశం ముఖ్యమైన కూడలిగా ఉండేది. ఐదు ప్రధాన మార్గాలు "వేంగి" అనే చోట కలిసేవి. అందువల్లనే ఆంధ్ర రాజ్యమంటే వేంగి రాజ్యమని కూడా ఒకోమారు ప్రస్తావించబడేది. వీటిలో పూర్వోత్తర మార్గం కళింగ రాజ్యాలకు వెళ్ళేది. దక్షిణ మార్గం ద్రవిడ ప్రాంతాలకు, నైఋతి మార్గం కర్ణాటక దిశలోను, ఉత్తర మార్గం కోసల దేశానికి, పశ్చిమోత్తర మార్గం మహారాష్ట్ర ప్రాంతానికి దారి తీసేది. ఇవి ప్రధానంగా బౌద్ధ భిక్షువులు ప్రయాణించి బుద్ధుడు ఉపదేశించిన సందేశాన్ని వినిపించిన మార్గాలు. ఇప్పుడు బయల్పడిన ప్రధాన బౌద్ధారామ శిథిలాలు దాదాపు అన్నీ ఈ మార్గాలలో ఉన్నాయి. (నాగార్జున కొండ, అమరావతి లేదా ధరణికోట, ఘంటసాల వంటివి). వీటిలో కొన్ని అశోకుని కంటే ముందు కాలానివి.
చిలుకూరి వీరభద్రరావు, కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావు, డి.సి.సర్కార్, Dr.Hultzsch, Dr.Fleet, Col.Todd, మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ, డా.గోపాలాచారి వంటి ప్రముఖ చరిత్రకారులు వేంగి రాజ్యం చరిత్రను అధ్యయనం చేశారు. కొల్లేరు, దెందులూరు, ఏలూరు శాసనాలు వేంగి చరిత్ర ప్రాంభ దశను అధ్యయనం చేయడానికి ప్రధాన ఆధారాలు. అయితే వీటిలో ప్రస్తావించిన "వేంగి" అనేది రాజ్యం పేరో, లేక నగరం పేరో స్పష్టంగా తెలియడంలేదు. .
శిధిలావశేషాలు
250px|thumb|right|పెదవేగి గ్రామంలో పురావస్తు పరిశోధన త్రవ్వకాలలో బయల్పడిన శిథిలాలు (ధనమ్మదిబ్బ?) పెదవేగిలోని ధనమ్మ దిబ్బ వద్ద జరిపిన త్రవ్వకాలలో దిబ్బ మధ్యన పెద్ద రాతి కట్టడము బయల్పడినది. దీనిని ఒక బౌద్ధ స్థూపముగా గుర్తించారు. ఆ ప్రదేశములో దొరికిన వస్తువులలో మట్టి పాత్రలు, ఒక రాతి బద్దలో చెక్కబడిన నంది, పూసలు, కర్ణాభరణాలు, పాచికలు కూడా ఉన్నాయి. ఇంకో ప్రత్యేక కనుగోలు పారదర్శకమైన కార్నేలియన్ రాయితో తయారు చేసిన ఒక అండాకార భరిణె. 2x2x6 సె.మీల పరిమాణము కలిగిన ఈ భరిణపై ఒక దేవతామూర్తి చెక్కబడిఉన్నది. ఇది నగరాన్ని పర్యవేక్షించే నగర దేవత అయ్యుండవచ్చని పురావస్తు శాఖ భావిస్తున్నది. చాలా శిల్పాలను శివాలయంలోని వరండాలో ఉంచారు.
వేంగి రాజులు, ముఖ్యంగా శాలంకాయనులు "చిత్రరధస్వామి"ని పూజించినట్లు తెలుస్తున్నది (భగవత్ చిత్రరధస్వామి పాదానుధ్యాతః). ఈ చిత్ర రథ స్వామి శివుని రూపమో, విష్ణువు రూపమో, లేక సూర్యుని రూపమో తెలియడం లేదు.
మౌర్యుల, శాతవాహనుల కాలం
మౌర్య సామ్రాజ్యం క్రీ.పూ.322 నుండి క్రీ.పూ.185 మధ్యకాలంలో వర్ధిల్లింది. మౌర్యుల కాలంలో ఈ ప్రాంతం కళింగ రాజుల అధీనంలో ఉండేది. మౌర్యుల కాలంలో వేంగి రాజ్యం గురించి గాని, నగరం గురించి కాని ఏమీ ఆధారాలు లేవు. కాని సమీపంలో ఉన్న గుంటుపల్లెలోని బౌద్ధారామాలు క్రీ.పూ. 200 నుండి సా.శ. 300 వరకు (అనగా బౌద్ధ మతం ఆరంభ కాలంనుండి) విలసిల్లాయి గనుక, బౌద్ధాన్ని మౌర్యులు ఆదరించారు గనుక, అప్పుడే ఈ ప్రాంతానికి కొంత ప్రాముఖ్యత ఉండేదని గ్రహించవచ్చును.
శాతవాహనులు క్రీ.పూ. 230 నుండి సా.శ. 250 వరకు దక్కన్ ప్రాంత రాజ్యాన్ని ఏలారు. మౌర్య సామ్రాజ్య పతనానంతరం అధికారంలోకి వచ్చిన శాతవాహనులు బౌద్ధాన్ని, వైదిక ధర్మాన్ని కూడా ఆదరించారు. కనుక వారి కాలంలో కూడా ఈ ప్రాంతానికి కొంత ప్రాముఖ్యత ఉండి ఉండవచ్చును. అంతే కాక వారి కాలంలో విలసిల్లిన అనేక బౌద్ధ క్షేత్రాలు ఈ సమీపంలో ఉన్నాయి.
ఇక్ష్వాకులు
శాతవాహనుల అనంతరం ఇక్ష్వాకులు సా.శ.225 నుండి 300 వరకు, కృష్ణానది ముఖద్వారానికి ఇరువైపుల ఉన్న ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించి రాజ్యమేలారు. వీరి రాజధాని అయిన నాగార్జునకొండ శ్రీపర్వత ప్రాంతం యొక్క పశ్చిమపాదంలో ఉన్నదని చెప్పబడింది. వీరిలో శ్రీఛాంతమూలుడు (225-245) పెద్ద రాజ్యాన్ని ఏర్పరచాడు. నేటి ప్రకాశం, గుంటూరు, కడప, కర్నూలు, నల్లగొండ, గోదావరి జిల్లాలు అతని రాజ్యంలో ఉండేవి. కనుక వేంగి వారి రాజ్యంలో ఒక నగరమై ఉండాలి. ఇక్ష్వాకుల చివరిరాజు రుద్రపురుషదత్తుడు. ఇక్ష్వాకులను జయంచి పల్లవ రాజు సింహవర్మ విజ్యపురిని నాశనం చేసి, గుంటూరు ప్రాంతంలో పల్లవరాజ్యాన్ని సా.శ.300లో స్థాపించాడు.ఇక్ష్వాకుల సామ్రాజ్యం పతనమయ్యేనాటికి విజయవేంగిపురం ఒక పెద్ద నగరం. కాని అప్పటికి పల్లవుల రాజ్యం కృష్ణానదీ దక్షీణ తీరంలోనే ఉండడం వలన వేంగి రాజ్యం వారి క్రిందికి రాలేదు.
బృహత్పలాయనులు
పల్లవుల అధికారం కృష్ణానదీ తీరం దక్షిణ భాగానికే పరిమితమైన కాలంలో కృష్ణానది ఉత్తర తీరంలో కొద్దికాలం మాత్రమే బృహత్పలాయనుల అధికారం సాగింది. కనుక వేంగి ప్రాంతం వారి అధీనంలో ఉండి ఉండాలి. కాని వీరి గురించిన ఆధారాలు చాలా తక్కువ. ఒకే ఒక కొండముది తామ్రశాసనం ఆధారంగా వీరు 300 ముండి 325 వరకు రాజ్యం చేసినట్లు భావిస్తున్నారు. వీరి రాజధాని కోడూరు కావచ్చును.
ఇక్ష్వాకుల సామంతులైన బృహత్పలాయనులు కృష్ణానది ఉత్తర తీరంలో స్వాతంత్య్రం ప్రకటించుకున్నారు. వీరి వంశచరిత్రను తెలిపే ఒకే ఒక శాసనం కొండముది తామ్ర (రాగి) శాసనం. గుంటూరు జిల్లాలోని తెనాలి దగ్గరలో ఉన్న గ్రామమే ‘కొండముది’. ఈ శాసనాన్ని బృహత్పలాయన రాజు జయవర్మ వేయించాడు. ఇందులో జయవర్మ పూర్వీకుల గురించి ప్రస్తావన లేదు. ఐతే ఇతడు బృహత్పలాయన గోత్రీకుడని ఈ శాసనం తెలియజేస్తోంది.
జయవర్మ తన పదో రాజ్య పాలనా కాలంలో కూదూర హారంలోని ‘పాంతూర గ్రామాన్ని’ 8 మంది బ్రాహ్మణులకు బ్రహ్మధేయంగా దానమిచ్చాడు. ఇతని ఇష్టదైవం మహేశ్వరుడు. కొండముది శాసనం ప్రకారం ‘కూదూరు’ (గూడూరు) రాజధానిగా కృష్ణానది ఉత్తర తీరాన్ని పాలించినట్లు తెలుస్తోంది. జయవర్మ పల్లవుల చేతిలో ఓడిపోయాడు. పల్లవ శివస్కంధవర్మ దక్షిణదేశ రాజకీయాల్లో తీరికలేకుండా ఉన్న సమయంలో జయవర్మ నాటి ‘కర్మరాష్ర్టం’ (కమ్మ రాష్ర్టం) లోని కొంత భాగాన్ని ఆక్రమించి ఉండొచ్చని బి.ఎస్.ఎల్. హనుమంతరావు అభిప్రాయం.
శాలంకాయనులు
వేంగి రాజధానిగా పరిపాలించినట్లుగా స్పష్టమైన ఆధారాలతో (ఏలూరు శాసనం ద్వారా) తెలియవస్తున్న మొదటి రాజులు శాలంకాయనులు. "శాలంకాయన" అనేది గోత్రనామమని, వంశం పేరు కాదని తెలుస్తున్నందువలన చరిత్రకారులు వీరిని వర్ణించడానికి "వైంగేయికులు" అనే పదాన్ని వాడుతున్నారు. సముద్రగుప్తుని అలహాబాదు ప్రశస్తిలో కూడా "వైంగేయక" అనే చెప్పబడింది.
"మైసోలియా" (కృష్ణా తీర ప్రాంతం) లో "బెన్‌గొరా" (వేంగీపురం) చెంత "సాలెంకీనాయ్" (శాలంకాయనులు) ఉన్నట్లు గ్రీకు చరిత్ర కారుడు టాలెమీ సా.శ.130లో వ్రాశాడు. అయితే ఆ బెన్‌గొరా (Bengaouron) అనేది వేంగీపురం కాదని కొందరు చారిత్రికుల అభిప్రాయం. Excerpt from Gopalachari's thesis: The attempts of some scholars to see in Salankayana the name of a people, becoming subsequently the name of a dynasty also, is wasted effort. Dr. Rayachaudhuri has identified the ' Salakenoi ' of Ptolemy with the 'Salankayanas ' of Vengl.14 D. C. Sircar accepts this identification15 and adds : "It has been noticed that the terms Salankayana and Salankayanaka (country of the Salankayanas) are mentioned in the Ganapatha of Panini. It is certain that the Salankayanas (Greek Salakenoi) ruled over the Vengl region as early as the time of Ptolemy (c, 140 A.D.)." He would further consider Benagouron as a mistake for Bengaouron which would represent Vengipura. Having regard to the fact that in Ptolemy's Book the n sound is not suppressed e.g. Gangaridai (Book VII, Chapter 1, Section 81) and Peririgkarei (Section 89), Salakenoi can be rendered Salakana and not Salahkayana. The Salakenoi are placed north of the river Manadas which is almost certainly the Mahanadi, the great river of Orissa, far north of the Andhradesa of literature. Kings of the Salarikayana gotra ruled over the heart of the Andhradesa and the suggestion of some scholars that they ruled over Kalihga and Magadha (!) lacks proof; and Ptolemy's description of the eastern part of the peninsula is not as much vitiated by errors as that of the western and southern parts. The Sdlankdyanaka of Panini does not mean ' the Country of the Salankayanas '; it is the adjectival form of Salatikayana which belongs to the Rdjanyddi class. Names like Athenogouron make it highly improbable that Benagouron is a mistake for Bengaouron. Benagouron would correspond to Benanagara ; and as several Benas are known, and the Benagouron of Ptolemy is on the banks of a river, a Benanagara is not impossible. The Benagouron of Ptolemy is not called a metropolis, while Vengipura was certainly the capital of the kings of the Salankayana gotra. ఏలూరు, పెదవేగి, గుంటుపల్లె, కానుకొల్లు, కొల్లేరు, కంతేరు, పెనుగొండ వంటి వివిధ శాసనాల ద్వారా శాలంకాయనుల గురించి కొన్ని వివరాలు తెలుస్తున్నాయి.
శాలంకాయనుల స్వతంత్రాధికారాన్ని హస్తివర్మ సా.శ.320లో స్థాపించి ఉండవచ్చును. వివిధ శాసనాలలో ఇతనిని "నానాప్రకార విజయస్య" (గుంటుపల్లి), "అనేక సమరావాప్త విజయ" (పెదవేగి), "సమరముఖ నిర్మాత కర్మ" (కానుకొల్లు), "ధర్మమహారాజ" (గుంటుపల్లి) అనే బిరుదులతో వర్ణించారు. ఈ వర్ణనలను బట్టి ఇతడు వేంగి ప్రాంతంలో సామంతులను జయించి రాజ్యాన్ని స్థిరపరచాడని భావించవచ్చును. ఇతడు సముద్ర గుప్తుని సమకాలీనుడు.
హస్తివర్మ కుమారుడు నందివర్మ (350-385). ఇతడు తిరుగుబాటుదారులను అణచివేసి కృష్ణానది దక్షిణానికి కూడా వేంగి రాజ్యాన్ని విస్తరింపజేశాడు. ఇతడు ధార్మిక చింతనపరుడు. "వివిధధర్మ ప్రధానస్య" అని పెదవేగి శాసనంలోను (కనుక వారు బౌద్ధ, వైదిక ధర్మాలను రెంటినీ ఆదరించినట్లు తెలుస్తున్నది), "ఆర్జిత ధర్మ ప్రదానస్య, గీసహస్రదాయి" అని గుంటుపల్లి శాసనంలోను వర్ణింపబడ్డాడు. ఇతని తరువాత ఇతని తమ్ముడు దేవవర్మ, కొడుకు అచండవర్మల మధ్య అధికారం కోసం అంతర్యుద్ధం జరగడం వలన శాలంకాయనుల ప్రతిష్ఠ దిగజారింది. అంతే గాకుండా ఉత్తరాన పిష్ఠపురం (పిఠాపురం) లో మాఠరులు, దక్షిణాన కర్మరాష్ట్రంలో బలవంతులై శాలంకాయనులతో పోరాడసాగారు. సా.శ.5వ శతాబ్ది ప్రాంతంలో శాలంకాయనుల రాజ్యం అస్తమించింది. వారిలో చివరిరాజు విజయనందివర్మ గుంటుపల్లిలోని బౌద్ధ క్షేత్రానికి దానధర్మాలు చేశాడు.
శాలంకాయనులకు ఇంచుమించు సమకాలికులుగా కృష్ణానది దక్షిణాన కర్మరాష్ట్రాన్ని ఆనందగోత్రిజులు పాలించారు. కళింగాంధ్ర (ఉత్తరాంధ్ర) ప్రాంతం 'సింహపురి' (శ్రీకాకుళం వద్దనున్న సింగపురం) రాజధానిగా కళింగులు, తరువాత మాఠరులు పాళించారు. ఉత్తరాన పిష్ఠపురం ప్రాంతాన్ని కొంతకాలం కళింగులు, తరువాత మాఠరులు, తరువాత వాసిష్ఠులు పాలించారు.
విష్ణుకుండినులు
శాతవాహనులు, చాళుక్యులు మధ్యకాలంలో ఆంధ్ర దేశాన్ని పాలించిన వారిలో విష్ణుకుండులు ప్రసిద్ధులు. ఒక శతాబ్దం కాలం కృష్ణా, నర్మదా నదుల మధ్య అధికారం వెరపి అనేక రాజకీయ, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను నెలకొల్పారు. . వారు శ్రీపర్వత స్వామి భక్తులమని, వారి రాజ్యం శ్రీ పర్వత ఉభయ పార్శ్వాలలో విస్తరించి ఉన్నదని చెప్పుకొన్నారు. వారి వంశం గురించి, రాజధాని గురించి, రాజ్యం ఎల్లలగురించి చరిత్రకారులలో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి. సుమారుగా 375-570 మధ్యకాలంలో వీరి రాజ్యం సాగింది. వీరి ముఖ్యుడైన గోవిందవర్మ (425-465) ఉత్తరాన వేంగి శాలంకాయనులనూ, దక్షిణాన కర్మరాష్ట్రంలోని పల్లవులనూ ఓడించి రాజ్యాన్ని పిఠాపురం నుండి గుండ్లకమ్మవరకూ విస్తరించాడు.
విష్ణుకుండి రాజులందరిలో మాధవవర్మ (465-515) ప్రసిద్ధుడు. జైత్రయాత్రలు సాగించి రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. వాకాటకులతో వివాహసంబంధం కలుపుకొని నర్మదానది వరకూ రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. ఉత్తరాన కళింగాన్ని జయించాడు. అదను చూసుకొని మరలా కృష్ణాతీరం వరకు ఆక్రమించిన పల్లవులనోడించి కర్మరాష్ట్రాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకొన్నాడు. కళింగ దండయాత్ర తరువాత మాధవవర్మ వేంగి సమీపంలోని దెందులూరు పురానికి తన రాజధానిని మార్చాడు. .
తరువాతి రాజులలో క్రమంగా అంతఃకలహాలు, పశ్చిమాన చాళుక్యుల విజృంభణ, పల్లవులతో కొనసాగుతున్న వైరం - ఇవి క్రమంగా విష్ణుకుండినుల అధికార పతనానికి దారి తీశాయి. 566లో పల్లవరాజు పృథ్వీమహారాజుతో జరిగిన యుద్ధంలో అప్పటి విష్ణుకుండి రాజు విక్రమేంద్రుడు మరణించడంతో విష్ణుకుండి వంశం పాలన అంతమయ్యింది.
పల్లవులు, రణ దుర్జయులు
right|thumb|250px|గరుడారూఢుడైన [[విష్ణువు, సా.శ.6-7 శతాబ్దికి చెందిన ఇసుక రాయి శిల్పం. లలాట తోరణం పై చెక్కినది. పెదవేగి గ్రామం త్రవ్వకాలలో బయల్పడింది. శివాలయంలో ఉంచబడింది.]] ఏ ఎర్ర సంజెలో నెలమి పల్లవరాజకాంతలు కాళ్ళ పారాణులిడిరొ? - అని కవి సామ్రాట్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ తన "ఆంధ్రప్రశస్తి" ఖండ కావ్యంలో "వేంగి క్షేత్రము" అనే కవితలో వ్రాశాడు. శాతవాహనుల తరువాత పల్లవులు విజృంభించి కృష్ణానదికి దక్షిణ ప్రాంతాన్ని, తమిళ ప్రాంతాన్ని కూడా పాలించారు. సా.శ. 280 నుండి 630 వరకు పల్లవుల పాళన సాగింది. వారు కర్మ రాష్ట్రంపై అధిపత్యం కోసం ఆనంద గోత్ర, శాలంకాయన, విష్ణుకుండి వంశాల రాజులతో తెరిపిలేని పోరాటాలు సాగించారు. మహేంద్రవర్మ, నందివర్మ, విజయస్కందవర్మ, సింహవర్మ, శివస్కందవర్మ వీరిలో ముఖ్యులైన రాజులు. వీరిలో పాలక్కడ ప్రాంతాన్ని పాలించిన సింహవర్మ 'వెంగో'రాష్ట్రంలో దాన ధర్మాలు చేసినట్లు మంగడూరు శాసనం ద్వారా తెలియవస్తుంది. అయితే ఈ వెంగో అంటే వేంగి అవునా కాదా అన్న విషయంపై విభేదాలున్నాయి. ఎందుకంటే అప్పటికి వేంగిలో విష్ణుకుండులు బలవంతులైయున్నారు.
విజయస్కందవర్మ కృష్ణానది తీరాన కర్మ రాష్ట్రాన్ని విష్ణుకుండుల నుండి స్వాధీనం చేసుకొని పల్లవుల అధికారన్ని బలపరచాడు. కాని వేంగి ప్రాంతంలో వారి అధికారానికి ఆధారాలు లేవు. విష్ణుకుండులలో చివరి రాజైన విక్రమేంద్రుని మరణానంతరం పృథ్వీమూలుడనే 'రణదుర్జయ'రాజు వేంగి ప్రాంతాన్ని పాలించాడు.
వేంగి చాళుక్యులు
right|thumb|పెదవేగి త్రవ్వకాలలో లభించిన ఒక శాసనం
వేంగిలో చాళుక్య రాజ్య స్థాపన ఆంధ్రచరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయానికి నాంది. తూర్పు చాళుక్యులనబడే వీరు తీరాంధ్రాన్ని మాత్రమే పాలించారు. ఆంధ్ర దేశ ఐక్యతను సాధించలేకపోయారు (శాతవాహనుల తరువాత కాకతీయులు మాత్రమే ఈ పని చేశారు.) ఇతర ప్రాంతాలలో పల్లవ సామంతులు, బాణ వైదుంబులు, రాష్ట్రకూటులు, కళ్యాణి చాళుక్యులు పాలన సాగించారు. అంతే గాకుండా వేంగి చాళుక్యులు పశ్చిమ (కన్నడ) ప్రాంతంనుండి దండెత్తి వచ్చినవారు అయినా కాని వీరు ఆంధ్రులకొక వ్యక్తిత్వాన్ని, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని సాధించగలిగారు. "జన్మభూమిశ్చాళుక్యానాం దేశో వేంగితి పశ్రుతః" అని చాటి ప్రజా క్షేమాన్ని కాంక్షించి పాలించారు. నాటివరకు రాజాస్థానాలలో ఆదరణ లేని తెలుగు భాషను ఆదరించి విశేష ప్రచారం తెచ్చిపెట్టారు.అందు చేత తూర్పు చాళుక్యుల చరిత్రయే ఈ యుగంలో ఆంధ్రుల చరిత్ర అనడంలో సందేహానికి తావుండరాదు. శాతవాహనుల కాలంలో సంస్కృతం పండిత భాష, ప్రాకృతం రాజభాష, తెలుగు పామరుల భాష. వేంగి చాళుక్యుల కాలంలోనే తెలుగు పండిత భాషగాను, ప్రజల భాషగాను, రాజభాష గాను మూడు వన్నెల ఔన్నత్యాన్ని సమకూర్చుకొంది. మార్గకవితను సేవించుచుండిన ఆంధ్రులకు తెలుగు కవితను పుట్టించి, తెలుగు నిలిపిన యశము చేకూర్చిన ఘనత (నన్నయకు కాదు) చాళుక్య రాజులకు దక్కింది.
సా.శ. 624లో (ఈ సంవత్సరం పై విభిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి) బాదామి చాళుక్య రాజు రెండవ పులకేశి వేంగి రాజ్యాన్ని (ఏలూరు దగ్గర జరిగిన యుద్ధంలో) జయించాడు. అతని తమ్ముడు కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడు (624-641) అన్న ఆశీస్సులతో వేంగిని స్వతంత్రరాజ్యంగా పాలించనారంభించాడు. ఇతడు మహావీరుడు. పరిపాలనా దక్షుడు. ఇతని భార్య అయ్యణమహాదేవి జైన మతాభిమాని.
క్రమంగా తూర్పు చాళుక్యుల రాజ్యం దక్షిణాన నెల్లూరు నుండి ఉత్తరాన శ్రీకాకుళం వరకు విస్తరించింది. తరువాతి మూడు శతాబ్దాలలో వారికి రాష్ట్రకూటులతోను, దక్షిణాన పల్లవులతోను, బోయ నాయకులతోను, చోళులతోను, పరామారులతోను ఎడతెరగని పోరులు జరిగాయి. ఒక దశలో పశ్చిమ చాళుక్య రాజు సత్యాశ్రయుడు తిరిగి చాళుక్య దేశాన్ని ఒక పాలన క్రిందికి తీసికొనిరావాలని ప్రయత్నించాడు కాని అది సాధ్యం కాలేదు.
కుబ్జ విష్ణువర్ధనుని తరువాత గుణగ విజయాదిత్యుడు, వాళుక్యభీముడు, జటాచోడ భీముడు, రాజరాజ నరేంద్రుడు ముఖ్యమైన వేంగి చాళుక్య రాజులు. అయితే అంతఃకలహాలు, రాష్ట్రకూటులతో యుద్ధాలు వేంగిని విపరీతమైన నష్టాలకు గురిచేశాయి. 772లో రాష్ట్రకూట ధ్రువుడు పంపిన సేనలు వేంగిపై దండెత్తి అప్పటి విష్ణువర్ధనుని ఓడించి సామంతునిగా చేసుకొన్నాడు. దీనితో వేంగి ప్రతిష్ఠ తీవ్రంగా దెబ్బ తింది. తరువాత 12 సంవత్సరాలు వారి మధ్య ఎడతెరిపి లేకుండా పొరులు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. 813లో చాళుక్య రాజు రెండవ విజయాదిత్యుడు రాష్ట్రకూటులనోడించి తిరిగి వేంగి సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. వేంగి ప్రాభవాన్ని పునరుద్ధరించాడు. ఇతడు 108 యుద్ధాలు చేసి రాష్ట్రకూటులను పారద్రోలినట్లు శాసనాలు చెబుతున్నాయి. ఇతడు గొప్ప కళా పండిత పోషకుడు.
తరువాతి రాజులలో గుణగ విజయాదిత్యుడు (848-891) తూర్పు చాళుక్యులలో అగ్రగణ్యుడు. ఒక యుద్ధంలో రాష్ట్రకూట రాజు (రట్టేశుని) చేత ఓడిపోయాడు. తరువాతి యుద్ధంలో వారిని ఓడించి, వారి రాజ్యాలలో వీరవిహారం చేసి తూర్పు చాళుక్యులు పొందిన పరాభవాలకు ప్రతీకారం చేయడమే కాక దక్షిణాపథంపై అధిపత్యం సాధించాడు. ఇతని తరువాత అంతఃకలహాలవల్ల వేంగి రాష్ట్రకూటుల దండయాత్రలకు తట్టుకొనే శక్తి కోల్పోయింది. కొన్ని యుద్ధాలలో జయం, కొన్నింట పరాజయం సంభవిస్తూ ఉండేవి. రెండవ అమ్మరాజు వేంగి సింహాసనాన్ని 25 సంవత్సరాలు పాలించాడు. తరువాత జటాచోడభీముడు వేంగి, కళింగ రాజ్యాలలో ఎదురు లేకుండా పాలించాడు.
వేంగి ప్రాభవం క్షీణత
తిరిగి 1042 నుండి రాజరాజ నరేంద్రుని అధికారానికి ప్రమాదం వాటిల్లింది. ఈ కాళంలో చాళుక్య చోళ సంఘర్షణలు తారస్థాయికి చేరడంతో వేంగి రాజ్యం అల్లకల్లోలమయ్యింది. సోమేశ్వరుడనే రాజు 1045 ప్రాంతంలో వేంగి, కళింగ రాజ్యాలను జయించి "వేంగి పురవరేశ్వర" అనే బిరుదు ధరించాడు. చోళ రాజులు ధరణికోట వద్ద జరిగిన పెద్ద యుద్ధంలో చాళుక్యులను జయించారు గాని వేంగిపై మాత్రం పశ్చిమ చాళుక్యుల పెత్తనం కొనసాగింది. రాజరాజ నరేంద్రుడు ఆహవమల్ల సోమేశ్వరునితో సమాధానపడి అతని సార్వభౌమత్వాన్ని అంగీకరించి వేంగిని పాలించాడు. తరువాత 1061 వరకు రాజరాజనరేంద్రుని పాళన ప్రశాంతంగా సాగింది. అతడు పండిత గోష్ఠిలో ఆసక్తి కలిగిన పరమ ధార్మికుడు. ఈ కాలంలోనే భారతాంధ్రీకరణ జరిగి ఉండవచ్చును. అది తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ఒక సువర్ణ ఘట్టం.
రాజరాజ నరేంద్రుని మరణానంతరం జరిగిన సంఘటనలలో చరిత్రకారులకు ఏకాభిప్రాయం లేదు. కాని అప్పటికి వేంగి రాజ్యానికి పూర్తిగా వ్యక్తిత్వం నశించి చోళ, చాళుక్య సార్వభౌములలో విజేతలైనవారి పక్షమో, లేక వేంగిపై దండెత్తి వచ్చినవారి పక్షమో వహించవలసిన దయనీయ స్థితికి దిగజారిపోయింది. అనేక యుద్ధాలు, రాజుల మధ్యలో పంపకాలలో వేంగి నలిగిపోయింది. అవకాశం చిక్కినపుడల్లా ఇతరులు వేంగిని కొల్లగొట్టసాగారు. 1073లో దాహళ ప్రభువు చేది యశఃకర్ణదేవుడు, తరువాత కొద్దికాలానికి గంగరాజ దేవేంద్రవర్మ పెద్ద దండ్లను పంపి వేంగిని దోచుకొన్నారు. 1075లో సప్తమ విజయాదిత్యుడు మరణించడంతో తూర్పుచాళుక్య వంశం అంతరించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు వర్గం:చరిత్ర వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
గోరఖ్‌పూర్ అర్బన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
గోరఖ్‌పూర్ అర్బన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని గోరఖ్‌పూర్ జిల్లాలోని శాసనసభ నియోజకవర్గం. గోరఖ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోని ఐదు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలలో గోరఖ్‌పూర్ అర్బన్ ఒకటి. ఈ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం 2008 నుండి 403 నియోజకవర్గాలలో 322గా ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
అంబస్స
అంబస్స, త్రిపుర రాష్ట్రంలోని దలై జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.
జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, అంబస్స పట్టణంలో 6,052 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఈ జనాభాలో 54% మంది పురుషులు, 46% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 70% కాగా, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఈ అక్షరాస్యతలో 60% మంది పురుషులు, 40% స్త్రీలు ఉన్నారు. ఈ మొత్తం జనాభాలో 13% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.
2011 ప్రకారం 16,285 జనాభా ఉండగా అందులో 8,523 మంది పురుషులు, 7,762 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఇందులో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలు 1,867 (11.46%) మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు 95.86% కాగా, రాష్ట్ర సగటు 87.22% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 97.42% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 94.12% గా ఉంది.
పరిపాలన
ఈ పట్టణాన్ని 9 వార్డులుగా విభజించారు. ఇక్కడ మొత్తం 4,062 ఇళ్లకు పైగా ఉన్నాయి. పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ త్రాగునీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను సరఫరా చేస్తోంది. రహదారులను నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి కూడా పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థకు అధికారం ఉంది.
గ్రామాలు
అంబస్స పట్టణ పరిధిలో 35 గ్రామాలు ఉన్నాయి.
రవాణా
అంబస్స పట్టణానికి, రాష్ట్ర రాజధాని అగర్తలాకు 82 కి.మీ.ల దూరం ఉంది. ఈ పట్టణం నుండి ఇతర ప్రాంతాలకు రోడ్డుమార్గం ఉంది. బస్సులు, ప్రైవేటు వాహనాలు నడుపబడుతున్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:త్రిపుర నగరాలు, పట్టణాలు వర్గం:దలై జిల్లా
మిట్టమీదవారిపాలెం
దర్శనీయ ప్రదేశాలు/ఆలయాలు
శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ ఆరవ వార్షికోత్సవం, 2015, మార్చి-12వ తేదీ గురువారం నాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. పంచామృతాభిషేకాలు, మండపారాధన, కుంభాభిషేకాలు, ప్రత్యేక హోమాలు నిర్వహించారు. అనంతరం శ్రీ సీతారాముల కల్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. ఆ తరువాత విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [2]
మోదుగ (గ్రామం)
మోదుగ,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, పాచిపెంట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాచిపెంట నుండి 20 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సాలూరు నుండి 35 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 98 ఇళ్లతో, 434 జనాభాతో 51 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 208, ఆడవారి సంఖ్య 226. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 434. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582472 .పిన్ కోడ్: 535592.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పాచిపెంటలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పాచిపెంటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు సాలూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పణుకువలసలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల సాలూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పణుకువలసలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం పాచిపెంటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మోదుగ (గ్రామం)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:విచిత్ర పేర్లుతో ఉన్న గ్రామాలు
పుత్తా నరసింహ రెడ్డి
పుత్తా నరసింహారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2006లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్సీగా ఎన్నికయ్యాడు.
రాజకీయ జీవితం
పుత్తా నరసింహ రెడ్డి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2004లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కమలాపురం నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి జి. వీర శివారెడ్డి చేతిలో  ఓడిపోయాడు. ఆయన ఆ తరువాత 2009, 2014, 2019లో ఎన్నికల్లో టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
ముత్యం (సినిమా)
ముత్యం 2001లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. "సిల్వర్ లైన్ సినిమా" బ్యానర్‌పై కుందురు రమణారెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాలో రోహిత్, అనూ చౌదరి ప్రధాన పాత్రలను పోషించారు. ఈ చిత్రానికి పి.ఎస్.వాసన్ కథ, దర్శకత్వం, స్క్రీన్‌ప్లే అందించాడు.
మూలాలు
వర్గం:గిరిబాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎ.వి.ఎస్. నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఆహుతి ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
గొల్లభామ (కీటకం)
గొల్లభామ అనగా ఒక కీటకం. ఈ కీటకాలు 2400 పైన రకాలు, 430 జాతులు, 15 కుటుంబాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమశీతోష్ణ, ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. ఎక్కువ రకాలు మాంటీడై (Mantidae) కుటుంబంలో ఉన్నాయి. దీనిని ఆంగ్లంలో ప్రెయింగ్ "మాంటిస్" అంటారు, ఎందుకంటే ఇవి తన కాళ్ళు ప్రార్థిస్తున్నట్లుగా మడతపెట్టిన భంగిమలో ఉంటుంది, అయితే ఇవి ఇతర జీవులపై దాడి చేసేందుకు సన్నద్ధంగా తన కాళ్ళను ఉంచుకుంటుదనే సూచనగా గ్రామీణ శబ్దవ్యుత్పత్తిలో ఉపయోగిస్తారు. కొన్నిసార్లు గొల్లభామ, మిడుతల విషయంలో కొంచెం తకమక పడతారు. మిడుత ఎగురునప్పుడు తన కాళ్ళను అదిమి తన్నటం ద్వారా అత్యంత వేగంగా ఎగురుతుంది. మిడుతలా కాక గొల్లభామ నిదానంగా ఎగురుతుంది.
పరిసరాల ప్రభావం
thumb|left|గొల్లభామ కీటకము గొల్లభామ ఎటువంటి పరిసరాలలో జీవిస్తుందో చాలా వరకు ఆ పరిసరాలలో కలిసిపోయేలా రంగు, ఆకారం ఉంటుంది. చెట్ల ఆకుల మాదిరిగా, పుల్లల మాదిరిగా అక్కడి పరిసరాలకు తగినట్లుగా ఇవి ఉంటాయి.
వర్గం:కీటకాలు
వాట్ ఫౌ
వాట్ ఫౌ అనేది దక్షిణ లావోస్‌లోని శిథిలమైన ఖైమర్ హిందూ దేవాలయ సముదాయం. ఇది లావోస్ లోని సంపాసక్ ప్రావిన్స్‌లోని మెకాంగ్ నదికి దాదాపు 6 కిలోమీటర్ల (3.7 మైళ్ళు) దూరంలో బో గావో అడుగు భాగం వద్ద ఉంది. 5వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రదేశంలో ఒక దేవాలయం ఉండేది, అయితే 11వ శతాబ్దం నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు మిగిలి ఉన్న నిర్మాణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. ఈ ఆలయ గర్భగుడి అద్భుతమైన శైలిలో నిర్మించబడి ఉంది. ఇక్కడ శివుని లింగంపై నీటిని పోయడం పుణ్యకార్యమని ఇక్కడి ప్రజలు నమ్ముతారు. ఈ ప్రదేశం తరువాత థెరవాడ బౌద్ధ ఆరాధనకు కేంద్రంగా మారింది, ఈ సంప్రదాయం నేటికీ ఉంది.
చరిత్ర
వాట్ బూ వాస్తవానికి స్రేస్తాపురా పట్టణంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇది లింగపర్వతానికి (ప్రస్తుతం బో కావ్ అని పిలుస్తారు) నేరుగా తూర్పున ఉన్న మెకాంగ్ ఒడ్డున ఉంది. ఐదవ శతాబ్దం చివరలో, ఈ నగరం ఒక రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉంది, సెన్లా, సాంబా రాజ్యాన్ని కలిపే గ్రంథాలు, శాసనాలు ఈ ప్రదేశంలో ఉన్నాయి. పర్వతం మొదటి నిర్మాణం ఈ కాలంలో నిర్మించబడింది. కొండపైన ఉన్న లింగం ఆకారానికి ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. అందువల్ల, ఈ పర్వతం శివుని నివాసంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక్కడి నది సముద్రాన్ని లేదా గంగా దేవతనును సూచిస్తుంది. ఈ ఆలయం సహజంగా శివునికి అంకితం చేయబడింది, అయితే ఆలయం వెనుక ఉన్న ఫౌంటెన్‌లోని నీరు పవిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది.
వాట్ బూ నైరుతిలో అంగోర్‌లో కేంద్రీకృతమై ఉన్న ఖైమర్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది, కనీసం 10వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో యశోవర్మన్ I పాలన ప్రారంభంలో ఇది నిర్మించబడింది. అంగోరియన్ కాలంలో ఆలయానికి నేరుగా దక్షిణంగా శ్రేష్ఠపుర ఉంది. తరువాత, ప్రధాన భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి, కొన్ని రాతి దిమ్మెలు పునర్నిర్మించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆలయం వాస్తవానికి 11వ శతాబ్దానికి చెందిన గోకర్, బబూన్ కాలంలో నిర్మించబడింది. తరువాతి రెండు శతాబ్దాలలో చిన్న మార్పులు చేయబడ్డాయి, సామ్రాజ్యంలో ఉన్నట్లుగా ఆలయం థెరవాడ బౌద్ధ వినియోగంలోకి మార్చబడింది.
ఈ ప్రాంతం లావో నియంత్రణలోకి వచ్చిన తర్వాత దీని నిర్మాణం కొనసాగింది, ప్రతి ఫిబ్రవరిలో ఒక ఉత్సవం జరుగుతుంది. మార్గంలోని సరిహద్దు పోస్టులను పునరుద్ధరించడంతో పాటు చిన్నపాటి పునరుద్ధరణ పనులు చేపట్టారు. వాట్ బూ 2001లో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించబడింది.
సైట్
చాలా ఖ్మేర్ దేవాలయాల వలె, వాట్ పూ తూర్పు వైపు ఉంటుంది. బ్యారేజీలతో సహా, ఇది నదీ మూలానికి తూర్పున 1.4 కి.మీ (0.87 మైళ్ళు), కొండ పునాది నుండి 100 మీ (330 అడుగులు) వరకు విస్తరించి ఉంది. ఈ నగరం ఆలయానికి తూర్పున 6 కిమీ (3.7 మైళ్ళు) దూరంలో, మెకాంగ్ పశ్చిమ ఒడ్డున ఉంది, ఆలయానికి దక్షిణంగా ఉన్న రహదారి ఇతర దేవాలయాలకు, చివరకు అంగ్కోర్ నగరానికి దారి తీస్తుంది.
సందర్శించండి
నేటి కాలంలో ఈ ప్రదేశం మతపరమైన కార్యకలాపాలు, పర్యాటకుల రాకపోకల కోసం ప్రజలకు తెరిచి ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్
thumb|250x250px|నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ (National Thermal Power Corporation) పెద్దపల్లి జిల్లా, రామగుండం లోని ప్రముఖ సంస్థ. ఈ సంస్థ 1975లొ స్థాపించబడింది.2010 జనవరి 1 నాటికి నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ (ఎన్టీపిసి), రామగుండంలో రికార్డు స్థాయి ఉత్పత్తి సాధించింది. రామగుండం ఎన్టీపిసి 2009-10 ఆర్థిక సంవత్సరంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి లక్ష్యాలను అదిగమించే దిశలో కొనసాగుతున్నాయి. ఎన్టీపిసికి చెందిన 200 మెగావాట్ల 3 యూనిట్లు (600 మెగావాట్ల ఉత్పత్తి), 500 మెగవాట్ల 4 యూనిట్లు (2000 మెగావాట్ల ఉత్పత్తి) మొత్తం రోజుకు 2600 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి జరుపుతూ దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నిరాటంకంగా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఎన్టీపిసి 92.66 శాతం పిఎల్‌ఎఫ్‌తో ఉత్పత్తి జరుపుతుంది. thumb|250x250px|నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్,మైన్ గేట్
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
జుబేదా
జుబేదా బేగం ధనరాజ్‌గిర్ (1911 - 1998 సెప్టెంబరు 21) గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన సినిమా నటి. మొదటి భారతీయ టాకీ సినిమా ఆలం అరా (1931)లో నటించింది. దేవదాస్ (1937), మేరీ జాన్ సినిమాలు ఉన్నాయి. మూకీ యుగం నుండి టాకీలకు మారిన కొద్దిమంది నటీమణులలో జుబేదా ఒకరు. కుడి|thumb|200x200px|[[ఆలం ఆరా|ఆలం అరా (1931)లో మాస్టర్ విఠల్‌తో జుబేదా]]
జననం
జుబేదా 1911లో నవాబ్ సిదీ ఇబ్రహీం ముహమ్మద్ యాకుత్ ఖాన్ III - ఫాతిమా బేగం దంపతులకు గుజరాత్‌ రాష్ట్రంలోని సూరత్ నగరంలో జన్మించింది. ఆమెకు సుల్తానా, షెహజాదీ అనే ఇద్దరు సోదరీమణులు ఉన్నారు. వారిద్దరు కూడా నటీమణులే. గౌరవప్రదమైన కుటుంబాలకు చెందిన అమ్మాయిలకు సరైన వృత్తిగా భావించని కాలంలో కూడా చిన్న వయస్సులోనే సినిమాల్లోకి ప్రవేశించిన అతికొద్ది మంది అమ్మాయిల్లో జుబేదా కూడా ఒకరు.
వ్యక్తిగత జీవితం
జుబేదా హైదరాబాద్‌కు చెందిన మహారాజ్ నర్సింగిర్ ధనరాజ్‌గిర్ జ్ఞాన్ బహదూర్‌ను వివాహం చేసుకున్నది. వారికి హుమాయున్ ధనరాజ్‌గిర్, ధుర్రేశ్వర్ ధనరాజ్‌గిర్‌ సంతానం కలిగారు.
నటనారంగం
జుబేదా కేవలం 12 ఏళ్ళ వయసులోనే కోహినూర్‌లో అరంగేట్రం చేసింది. 1920ల నాటికి ఆమె సుల్తానాతోపాటు కొన్ని సినిమాలలో నటించింది. భారతీయ సినిమాకు చెందిన ప్రముఖ మహిళల్లో ఒకరిగా నిలిచింది. ఇద్దరు సోదరీమణులు నటించిన చిత్రాలలో 1924లో వచ్చిన కళ్యాణ్ ఖాజినా ఒకటి. అంతకు రెండు సంవత్సరాల ముందు విడుదలైన జుబేదా మొదటి బ్లాక్‌బస్టర్ వీర్ అభిమన్యులో కూడా వారిద్దరు స్క్రీన్‌ను పంచుకున్నారు. అందులో వారి తల్లి ఫాతిమా బేగం కూడా ఒక ముఖ్యమైన పాత్రను పోషించింది.
1925లో జుబేదా నటించిన తొమ్మిది సినిమాలు విడుదలయ్యాయి. అలం అరా తన కెరీర్‌లో టర్నింగ్ పాయింట్ రావడానికి ముందు జుబేదా మూకీ సినిమాలలో నటించి విజయాన్ని సాధించింది. దాంతో భారతీయ సినిమారంగంలో జబేదా ఎక్కువ పారితోషికం అందుకునే స్థాయికి ఎదిగింది.
'30లు, 40వ దశకం ప్రారంభంలో సుభద్ర, ఉత్తర, ద్రౌపది వంటి అనేక విజయవంతమైన చారిత్రక పురాణ సినిమాలలో నటించింది. 1934లో నానుభాయ్ వకీల్‌తో కలిసి మహాలక్ష్మి మూవీటోన్‌ని స్థాపించింది. గుల్-ఎ-సోనోబార్, రసిక్-ఎ-లైలా సినిమాలతో బాక్సాఫీస్ బొనాంజాలను అందుకుంది. 1949 వరకు సంవత్సరానికి ఒకటి లేదా రెండు సినిమాలలో నటించింది. నిర్దోష్ అబ్లా ఆమె చివరి సినిమా.
మరణం
జుబేదా తన చివరి సంవత్సరాలను బొంబాయి ప్యాలెస్, ధనరాజ్ మహల్‌లో గడిపింది. 1988 సెప్టెంబరు 21న మరణించింది. దక్షిణ ముంబై లోని అపోలో బండర్, కోల్బా ప్రాంతంలోని ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ మార్గ్ లో అంత్యక్రియలు జరిగాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:1911 జననాలు వర్గం:1988 మరణాలు వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
అశోకె సేన్
అశోకె సేన్, FRS (బెంగాలీ: অশোক সেন; 1956 జన్మించారు) ఒక భారతీయ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త, అలహాబాద్ లోని హరీష్చంద్ర రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో ప్రొఫెసర్. అతను మసాచుసెట్ట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్. తన పని ప్రధానంగా స్ట్రింగ్ థియరీ విషయంలో ఉంది.
ప్రారంభ జీవితం
అతను, కలకత్తాలో జన్మించారు, అనిల్ కుమార్ సేన్ (స్కాటిష్ చర్చి కళాశాల భౌతికశాస్త్ర మాజీ ప్రొఫెసర్), గౌరీ సేన్ (గృహిణి) యొక్క పెద్ద కొడుకు. కోలకతాలో శైలేంద్ర సర్కార్ విద్యాలయ నుండి తన పాఠశాల విద్య పూర్తి చేసారు. 1975 లో సైన్స్ బాచ్లర్స్ డిగ్రీ ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చదివి కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొందారు. ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, కాన్పూర్ నుండి మాస్టర్స్ చేసారు. అతను స్టోనీ బ్రూక్ విశ్వవిద్యాలయం భౌతికశాస్త్రంలో డాక్టరల్ పనిచేసారు.
బాహ్యా లంకెలు
వర్గం:1956 జననాలు వర్గం:భారతీయ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:కోల్‌కతా విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ విద్యార్థులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాస్త్రవేత్తలు
కానుగ
కానుగ పపిలినేసియా కుటుంబం, ఫాబేసి జాతికి చెందిన చెట్టు. ఇవి ఎక్కువగా ఆసియాలోని అత్యుష్ణ మండల ప్రాంతాలలో ఎక్కువగా ఉంటాయి. భారతదేశం, చైన, జపాన్, మలైసియా, ఆస్ట్రలియా, పసిఫిక్ ద్వీపము నవంటి ప్రాంతములో కూడా ఇవి కనడును. దీని శాస్త్రీయ నామం పొంగమియ పిన్నటాకానుగచెట్టును సంతానం కోసం పూజిస్తారని మహాభారతంలో ఉంది.
పరిచయము
కానుగ చెట్లను రోడ్లపక్కన నీడకోసం పెంచుతారు. ఉద్యానవనాల్లో ఆర్నమెంటల్ ట్రీగా కూడా పెంచుతారు. కానుగ ఆకులు కొంచెం గుండ్రంగా ఉంటాయి. పువ్వులు గుత్తులుగా నీలం తెలుపు కలగలసిన రంగులో ఉంటాయి. కాయలు సీమబాదం కాయల మాదిరిగా ఉంటాయి. కాయలపైన తోలు ఉంటుంది. ఇవి కొంచెం వంకరగా, చితక్కొట్టినట్లు తప్పెటగా ఉంటాయి. కాయలోపల నూనె గింజలు ఉంటాయి. వీటినుంచి కానుగ నూనెను తీస్తారు. కానుగ గింజలు అక్టోబరు, నవంబరు నెలల్లో లభిస్తాయి.
వైద్య పరమైన ఉపయోగములు
thumb|left|కానుగ చెట్టు ఉపయోగపడే భాగాలు కానుగ కాయలు, కానుగ చెట్టుపట్ట, కానుగ వేర్లు, కానుగ ఆకులు. మోతాదు గింజల చూర్ణం: 250 మి.గ్రా., ఇతర భాగాల చూర్ణం: 3-5 గ్రాములు కషాయం చేయడానికి తీసుకోవాల్సిన గింజల మోతాదు:5-10 గ్రాములు, కషాయం: 50-100 మిల్లీలీటర్లు. శాస్ర్తియ అధ్యయనాలు కానుగ నూనె: స్కేబిస్ (గజ్జి), హెర్పిస్ (విసర్పం), లూకోడర్మా (తెల్లమచ్చలు) తదితర చర్మవ్యాధుల్లో బాహ్యప్రయోగంగా వాడితే హితకరంగా ఉంటుంది. నిమోనియాలోనూ, జలుబులోనూ ఛాతిమీద బాహ్యంగా ప్రయోగిస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. అబ్యంతరంగా తీసుకుంటే కోలోగాగ్‌గా (కాలేయాన్ని శక్తివంతంగా చేసేదిగా) పనిచేస్తుంది. ఆకులు: ఆకు రసం ఫ్లాట్యులెన్స్ (గ్యాస్) లోనూ, డిస్‌పెప్సియా (కడుపునొప్పి), డయేరియా (నీళ్ల విరేచనాలు), కాఫ్ (దగ్గు) తదితర సమస్యల్లో హితకరంగా ఉంటుంది. ఆకు కషాయం లెప్రసి, గనేరియా వ్యాధుల్లో పనిచేస్తుంది. కానుగ వేరు: వేరు పేస్టును పట్టుగా కడితే గడ్డలు పగిలి ఉపశమనం లభిస్తుంది. వేరు నిజరసాన్ని దుష్టవ్రణాలను శుభ్రపరచడానికి, ఫిస్ట్యులస్ సోర్స్ (నాడీ వ్రణాలు) ని మూయడానికి వాడవచ్చు. కొమ్ముపట్ట: దీని కల్కాన్ని బ్లీడింగ్ పైల్స్ (రక్తంతోకూడిన మూల వ్యాధి) అభ్యంతరంగా వాడవచ్చు. కానుగ గింజలు, కాయలపైన ఉండే తోలు, కానుగ గింజలు: వీటి కల్కాన్ని బ్రాంకైటిస్ (ఇనె్పక్షన్‌తో కూడిన దగ్గు), వూపింగ్ కాఫ్ (కోరింత దగ్గు) లో అభ్యంతరంగా వాడవచ్చు. ఆయుర్వేద గృహచికిత్సలు ఉన్మాదం: కానుగ గింజలను, దిరిశన గింజలను చూర్ణంచేసి తేనె, నెయ్యిలను కలిపి తీసుకుంటే అన్నిరకాల ఉన్మాదాల్లోను హితకరంగా ఉంటుంది. (యోగరత్నాకరం). మొండిగా బాధించే వాంతులు కానుగ గింజను వేయించి, చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసి అప్పుడప్పుడు తింటుండాలి. శరీరాంతర్గత రక్తస్రావం కానుగ గింజలను మెత్తగా నూరి తేనెతోనూ, నెయ్యితోనూ, పంచదారతోనూ కలిపి తీసుకుంటే రక్తస్రావం ఆగుతుంది. అలాగే నేరేడుచెట్టు పట్ట, తెల్లమద్దిపట్ట, మామిడిచెట్టు పట్టలతో కషాయం తయారుచేసుకొని తాగాలి. బాహ్యాభ్యంతర రక్తస్రావం కానుగ గింజలను మెత్తగా నూరి వేడిచేసిన ఉప్పును కలిపి పెరుగుమీద తేటతో మూడురోజులపాటు తీసుకుంటే బాహ్యాభ్యంతర రక్తస్రావం నిలిచిపోతుంది. అర్శమొలలు లేత కానుగ ఆకులను తెచ్చి ముద్దగా నూరి నువ్వుల నూనె, ఆవు నెయ్యిల మిశ్రమంలో వేయించి, వేయించిన గోధుమ పిండిని కలిపి తీసుకుంటే అరుగుదల పెరిగి, సుఖ విరేచనమవుతుంది. దీంతో అర్శమొలలు తగ్గుతాయి. అరుచి కానుగ చెట్టు పుల్లతో దంత ధావనం చేసుకుంటే నాలుక మీద ఉండే రుచిగ్రాహక గ్రంథులు ఉద్దీపన చెందుతాయి. దీంతో రుచి పెరుగుతుంది. ప్లీహం పెరగటం (స్ల్పీనోమెగాలి) కానుగ చెట్టు క్షారాన్ని పుల్లని గంజితో కలిపి, బిడా లవణాన్ని, పిప్పళ్ల చూర్ణాన్ని కలిపి తీసుకుంటే ప్లీహం పెరిగిన సందర్భాల్లో హితకరంగా ఉంటుంది. వాంతులు కానుగ ఆకులను వేసి తయారుచేసిన బియ్యం గంజిని తాగితే వాంతులు తగ్గుతాయి. సైనసైటిస్, ఇతర సైనస్ సంబంధ సమస్యలు కానుగను (ఆకులు, కాండబెరడు, కానుగ వేర్లు), వేప చెట్టు బెరడును, జాజికాయలను, తానికాయలను కచ్చాపచ్చాగా దంచి నీళ్లకు వేసి కషాయం తయారుచేసి జలనేతి పాత్రతోగాని లేదా బల్బ్‌సిరంజితోగాని సైనస్‌లని శుభ్రపరిస్తే మంచి ఫలితం కనిపిస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:ఫాబేసి
ముత్తుముల అశోక్ రెడ్డి
ముత్తుముల అశోక్‌రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గిద్దలూరు నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
రాజకీయ జీవితం
ముత్తుముల అశోక్ రెడ్డి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2014లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గిద్దలూరు నియోజకవర్గం నుండి వైసీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి అన్నా వెంకట రాంబాబు పై 12893 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికై వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రకాశం జిల్లా అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు.. ఆయన జూన్ 2016లో వైసీపీ ని విడి తెలుగుదేశంపార్టీలో చేరాడు.
మూలాలు
వర్గం: ప్రకాశం జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
సూరపనేనివారిపాలెం
గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామం శ్రీకాకుళం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గ్రామ విశేషాలు
ఇటీవల స్వచ్ఛ శ్రీకాకుళం సాధనకు కె.సి.పి, గ్రామస్థుల సమన్వయంతో, ప్రతిరోజూ ఒక గంటన్నరపాటు పారిశుద్ధ్య అభివృద్ధి పనులను నిర్వహించుచున్నారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకొని సూరపనేనివారిపాలెం గ్రామములో నిర్వహించుచున్న పారిశుద్ధ్య అభివృద్ధి పనులకు 2016, ఏప్రిల్-12న, గ్రామస్థులు, మహిళలు పెద్దసంఖ్యలో తోడ్పాటునిచ్చి, వీధులను శుభ్రం చేసారు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:ఘంటసాల మండల రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
మన్మణి
మన్మణి 1947లో సర్వోత్వమ్ బదామీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన హిందీ చలనచిత్రం. పైడి జైరాజ్, రాగిణి, సబితాదేవి, ఈ. బిల్లిమోరియా, నజీర్ హుస్సేన్, మారుతి, అమర్, శ్రీనాథ్ నటించిన ఈ చిత్రానికి కమల్ దస్‌గుప్తా సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్రాన్ని అజిత్ పిక్చర్స్ సంస్థ నిర్మించింది. భారతదేశ విభజన జరిగి నటి రాగిణి పాకిస్తాన్ వెళ్ళిపోవడానికి ముందు నటించిన చివరి చిత్రమిది.
పాటలు
కమల్ దస్‌గుప్తా సంగీతం అందించిన ఈ చిత్రంలోని పాటలను కళ్యాణి దాస్, హేమంత్ కుమార్, సంతోష్ సెంగుప్తా పాడారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:హిందీ-భాషా చలనచిత్రాలు వర్గం:పైడి జైరాజ్ సినిమాలు వర్గం:1947 సినిమాలు
థామస్ రాబర్ట్ మాల్థస్
thumb|right|థామస్ రాబర్ట్ మాల్థస్ బ్రిటీష్ ఆర్థికవేత్త అయిన థామస్ రాబర్ట్ మాల్థస్ 1766లో ఇంగ్లాండు లోని సర్రే ప్రాంతంలో జన్మించాడు. జేసస్ కళాశాల, కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయాలలో ఉన్నత విద్య అభ్యసించాడు. 1805 నుంచి మరణించేవరకు హైలీబరీలోని ఈస్టిండియా కళాశాలలో రాజకీయ అర్థశాస్త్రం బోధించాడు. అతను అర్థశాస్త్రానికి చేసిన ప్రధాన సేవ జనాభా సిద్ధాంతం. ఈ సిద్ధాంతాన్ని మాల్థస్ 1798లో ఎన్ ఎస్సే ఆన్ ద ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ పాప్యులేషన్ (An Essay on the Principles of Population) గ్రంథంలో ప్రచురించాడు. ఈ సిద్ధాంతం అర్థశాస్త్రంలోనే కాదు భూగోళ శాస్త్రం, సామాజికశాస్త్రములలో కూడా ప్రముఖ పాత్ర వహించి అతనికి మంచి పేరు తెచ్చింది. ఆహారధాన్యాల పెరుగుదల రేటు కంటే జనాభా పెరుగుదల రేటు హెచ్చుగా ఉంటుందని మాల్థస్ తన సిద్ధాంతంలో వివరించాడు. అయిననూ కరువు, కాటకాలు, వరదలు, దుర్భిక్షాలు, యుద్ధాలు మొదలైన కారణాలు దీర్ఘకాలంలో జనాభాను తగ్గిస్తాయని తెల్పినాడు. ఈ విధంగా జనాభాపై శాస్త్రీయంగా పరిశోధించిన వారిలో థామస్ రాబర్ట్ మాల్థస్ మొట్టమొదటి వాడని చెప్పవచ్చు. అతని సిద్ధాంతాలు అతని తర్వాతి ఆర్థికవేత్తలపై ప్రభావం చూపాయి. ముఖ్యంగా డేవిడ్ రికార్డో యొక్క వేతన సిద్ధాంతం మాల్థస్ సిద్ధాంతంపై ఆధారపడింది. అతని ఇతర రచనలు ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ పొలికటికల్ ఎకానమీ (Principles of Political Economy). ఇతను 1834లో మరణించాడు.
జనాభా సిద్ధాంతం
1798లో ప్రచురించిన ఎన్ ఎస్సే ఆన్ ద ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ పాప్యులేషన్ గ్రంథంలో మాల్థస్ తన జనాభా సిద్ధాంతాన్ని విశదీకరించాడు. జనాభా పెరుగుదలకు, ఆహార ధాన్యాల పెరుగుదలకు గల తారతమ్యాన్ని కూడా ఈ సిద్ధాంతంలో ఉదాహరణలతో సహా నిరూపించాడు. ఆహారం అంకగణిత శ్రేణిలో పెరిగితే (1,2,3,4,5........) జనాభా గుణశ్రేణిలో (1,2,4,8,16.......) పెరుగుతుందని మాల్థస్ పేర్కొన్నాడు. కానీ దీర్ఘకాలంలో జనాభా పెరుగుదల రేటును అనేక కారణాలు ప్రభావితం చేసి జనాభా పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయని కూడా విశదీకరించాడు. దానికి సహజ కారణాలు, నైతిక కారణాలు, యుద్ధాలు, రోగాలు మొదలగు కారణాలు కూడా తోడ్పడతాయని వివరించాడు.
వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:బ్రిటిష్ ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:సాంప్రదాయిక ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:1766 జననాలు వర్గం:1834 మరణాలు