cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పెంటాబోరాన్
సంశ్లేషణ
పెంటాబోరాన్ ను మొదట అల్ఫ్రెడ్ స్టాక్ (Alfred Stock) అనునతడు సంశ్లేషణ చేసాడు.డై బోరాన్ ను 200 °C వద్ద పైరోలిసిస్ (pyrolysis ) చెయ్యడం ద్వారా సంశ్లేషణ చేసాడు.ఇంతకన్నా మెరుగు పరచిన విధానంలో హైడ్రో బ్రోమిన్ ను (HBr) ను ఉపయోగించి B3H8− యొక్క లవణాలను బ్రోమైడ్ B3H7Br−గా పరివర్తించి, దీనిని పైరోలిసిస్ చేసిన పెంటాబోరాన్ ఏర్పడును.
భౌతిక స్థితి
పెంటాబోరాన్ రంగులేని ద్రావణం.పులిసిన లేదా విరిగిన పాల వంటి ఘాటైన వాసన (pungent) కల్గి ఉంది. పెంటాబోరాన్ అణుభారం 63.12గ్రాములు/మోల్.
సాంద్రత
పెంటాబోరాన్ సంయోగ పదార్థం యొక్క సాంద్రత (25 °C) వద్ద 0.618 గ్రాములు/మి.లీ
ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
పెంటాబోరాన్ సంయోగ పదార్థం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం −46.8 °C (−52.2 °F; 226.3 K)
బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత
పెంటాబోరాన్ సంయోగ పదార్థం యొక్కబాష్పీభవన స్థానం 60.1 °C (140.2 °F; 333.2 K)
ద్రావణీయత
పెంటాబోరాన్ హైడ్రోకార్బను, బెంజెన్ (benzene) సైక్లోహేక్సేన్ (cyclohexane), గ్రీజులో కరుగును. పెంటాబోరాన్ ను నిల్వ ఉమ్చినపుడుతక్కువ స్థాయిలో వియోగం చెంది తక్కువ ప్రమాణంలో హైడ్రోజన్, ఘన శేష పదార్థాలను ఏర్పరచును.
రాకెట్ ఇంధనంగా వాడు ప్రయత్నం
అమెరికా, రష్యా సైనిక వ్యవస్థలు దీనిని అసాధారణ ఇంధనంగా భావించారు.మామూలు సాధారణ బోరాన్/బోరోన్ సంయోగ పదార్థాలు నీలి జ్వాలతో మండే గుణం కల్గి ఉన్నందున, దీనిని అమెరికా పరిశ్రమ గ్రీన్ డ్రాగన్ అని పిలిచేది, దహన ఉష్ణోగ్రతకు సంబంధించి, పెంటా బోరాన్ తో సమాన స్థాయి కల్గిన కర్బన సమ్మేళన పదార్థాలలోలకన్న పెంటాబోరాన్ ఉష్ణోగ్రత అధికం.కారణం సంమ్మేళనాలలోని కార్బన్ భారం బోరాన్ కన్న అధిక, బోరాన్లు అధిక హైడ్రోజన్ కల్గి ఉన్నందున, వీటి దహన ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువ. సులభంగా అణువులోని రసాయనిక బంధాలను విడగోట్టటాన్ని పరిగణలోకి తీసుకొన్నారు. పెంటాబోరాన్ అధిక వేగం కల్గిన జెట్ వాహనాల్లో ఇంధనంగా ఉపయోగించ విలున్నదన్నభావన ఈ రసాయన సంయోగ పదార్థం మీద ఆసక్తి, అనురక్తిని మొదట్లో పెంచింది.రాకెట్ మోటరులో ఎక్కువ స్థాయిలో స్పెసిఫిక్ ఇంపల్స్ కల్గించుటకు చోదక మిశ్రమంలో ఆక్సిజన్ డై ఫ్లోరైడ్, పెంటా బోరాన్ ను వాడినట్లు తెలుస్తున్నది.
అంతరిక్షప్రయోగాలు వేగంగా రుపు దిద్దుకుంతున్న సమయంలో అమెరికన్ ఇంజనీర్లు పెమ్తాబోరాన్ ను ఉపయోగించి రష్యా కన్న తక్కువ ఖర్చుతో తయారు చేయ వచ్చునని తలచారు. ఆవిధంగా ప్రాజక్టు పనులు చేపట్టారు. నార్త్ అమెరికన్ ఎవియేసన్ ( North American Aviation) వాళ్ళు XB-70 Valkyrie విమాన యొక్క రూపకల్పన, ప్రణాళిక రచన సమయంలో పెంటాబోరాన్ ను దాన్ని ఇంధనంగా ఉపయోగిమ్చాలను కున్నారు.కాని ఎయిర్ క్రాప్ట్ తయారి తరువాత ఇతర హైడ్రో కార్బన్ ను ఇంధనంగా నిర్ధారించారు. పెంటాబోరాన్ ను నైట్రోజన్ టెట్రాక్సైడ్ తో బై ప్రోపెల్లెంట్ (రెండవ చోదకం) గా వాడుటకు పరిశోధనకుడా చేసారు.వాలెంతిన్ గ్లుస్ఖో (Valentin Glushko),1962 నుండి1970వరకు RD-270M రాకెట్ ఇంజిన్ అభివృద్ధి చేయునపుడు పెంటాబోరాన్ ను ఇంధనంగా ప్రయోగాలు చేసాడు.అలాగే ఇతర బోరానులు, ప్రొపైల్ పెంటాబోరాన్ (BEF-2), డెకాబోరాన్ (REF-3) వంటివి, వాటి నుండి ఏర్పడిన వాటి నికూడా కూడా ఇంధనంగా వాడు ప్రయత్నాలు సాగాయి.
పెంటాబోరాన్ ను ఇంధనంగా వాడుటలో ఉన్న మొదటి ఇబ్బంది, దీని యొక్క హానికరమైన విష గుణం, గాలితో సంపర్కం వలన మంట/జ్వాలగా విస్పొటన చెందుటము. పెంటాబోరాన్ ను ఇంధనంగా జెట్ ఇంజిన్ లలో వాడినపుడు, వేలివాడు ఉద్గారాలు (exhaust) కూడా హానికరం.చాలా కాలం తరువాత పెంటాబోరాన్ ఇంధనంగా పనికిరాదని నిర్దారణ అయ్యాక 2000లో, తగినటు వంటి అన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకుని, సంయుక్తరాష్ట్రాలు తమవద్ద నిల్వయుంచిన రాసాయనాలలోని1900పౌండ్ల పెంటాబోరాన్ ను ధ్వంసం చేసారు.పెంటాబోరాన్ ను హనిరహితంగా ధ్వంసం చేయుటకు, నీటిఆవిరిని ఉపయోగించి జలవిశ్లేషణచేయటం వలన పెంటాబోరాన్ హైడ్రోజన్, బొరిక్ఆమ్మ్లంగా వియోగం చెడినది.ఈ విధానానికి డ్రాగన్ స్లేయర్ అని ముద్దు పేరుపెట్టారు.
మూలాలు/ఆధారాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు వర్గం:బోరాన్ సమ్మేళనాలు వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
మహాశ్వేతా రే
మహాశ్వేతా రే, ఒడిశాకు చెందిన టెలివిజన్ - సినిమా నటి. 8 ఒడిశా రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులనుకూడా అందుకుంది.
జీవిత చరిత్ర
మహాశ్వేతా రే 1962, జూలై 2న ఒడిశాలోని పూరీ పట్టణంలో జన్మించింది. తండ్రి రాజ్‌కిషోర్ రే రచయిత, విద్యావేత్త.
వ్యక్తిగత జీవితం
మహాశ్వేతా రేకు శిరీష్ రౌత్రేతో వివాహం జరిగింది. వారికి రిషి అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.
శాఖా గ్రంథాలయం
thumb|తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని ఉప్పలగుప్తం శాఖా గ్రంధాలయం శాఖా గ్రంథాలయం, అనగా ప్రభుత్వానికి సంబంధించింది.దీనిని బ్రాంచి లైబ్రరీ,కమ్యూనిటీ గ్రంథాలయం, కమ్యానిటీ లైబ్రరీ అని కూడా అంటారు. ఇది గ్రంధాలయ వ్యవస్థలో భాగమైన ఒక లైబ్రరీ. ఇవి ప్రధాన గ్రంధాలయం, లేదా ప్రభుత్వ శాఖ, ప్రవేటు సంస్థలకు,యాజమాన్యాలకు అనుబంధంగా పనిచేస్తాయి. అయితే ఇవి అన్ని ప్రాంతాలలో లేవు.కానీ ఉన్నవాటిని ప్రాంతాలవారిగా వర్గీకరించి,వాటిని అన్ని ప్రధాన శాఖలకు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.గ్రంధాలయ వ్యవస్థలో భాగమైన ఈ బ్రాంచి గ్రంధాలయ సంస్థను ఏకీకృత గ్రంధాలయ వ్యవస్థ ద్వారా శాఖా గ్రంథాలయాలను పోషిస్తుంది.
కొన్ని దేశాలలో మునిసిపాలిటీలకు వారి స్వంత లైబ్రరీ వ్యవస్థ ఉంటుంది.ఉదాహరణకు:16 లైబ్రరీ శాఖలతో లండన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ (కెనడా), 64 లైబ్రరీలతో హెల్సింకి మెట్రోపాలిటన్ ఏరియా లైబ్రరీస్, 685 శాఖలతో వెనిజులా నేషనల్ లైబ్రరీ ప్రధాన శాఖలు ఉన్నాయి.కొన్ని ప్రసిద్ధ లైబ్రరీ శాఖలలో న్యూయార్క్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ సిస్టమ్‌లో భాగమైన న్యూయార్క్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ మెయిన్ బ్రాంచ్, డిస్ట్రిక్ట్ ఆఫ్ కొలంబియా పబ్లిక్ లైబ్రరీ సిస్టమ్ శాఖ మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ మెమోరియల్ లైబ్రరీ ఉన్నాయి.
మొదటి గ్రంథాలయం అసోసియేషన్
ఆంధ్రదేశ్ గ్రంథ భాండాగారం సంఘం అనే పేరుతో చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహ పంతులు పిలుపు ఇచ్చిన స్పూర్తితో 1914 ఏప్రియల్ 14 న విజయవాడలో స్థాపించబడింది.ఇది భారతదేశంలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి లైబ్రరీ అసోసియేషన్. తరువాట దీనిని ఆంధ్రప్రదేశ్ లైబ్రరీ అసోసియేషన్ అని పేరు పెట్టారు.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్న గ్రంధాలయ శాఖలు
తెలంగాణ విడిపోకముందు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అన్ని శాఖలకు చెందిన గ్రంధాలయాల వివరాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి. వీటిని రాష్ట్ర స్థాయిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లైబ్రరీ అసోసియేషన్, జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా లైబ్రరీ అసోసియేషన్ నియంత్రణలో పనిచేస్తాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:గ్రంథాలయాలు వర్గం:తెలుగు గ్రంథాలయం
సాయి కొర్రపాటి
సాయి కొర్రపాటి ఒక సినీ నిర్మాత. వారాహి చలనచిత్రం బ్యానరుపై సినిమాలు నిర్మిస్తుంటాడు. రాజమౌళి దర్శకత్వంలో మంచి విజయం సాధించిన ఈగ సినిమా నిర్మించింది ఈ సంస్థే. ఈ సినిమా ద్వారా ఆయనకు మంచి పేరు వచ్చింది. మొదటి సినిమాతోనే జాతీయ అవార్డు అందుకున్నాడు. నిర్మాత కాక మునుపు ఈయన డిస్ట్రిబ్యూటరుగా ఉండేవాడు.
సినిమా రంగం
సీతారామ రాజు, సుబ్బు, ఆది, ఒక్కడు లాంటి అనేక సినిమాలకు డిస్ట్రిబ్యూటర్ గా పనిచేశాడు. బళ్ళారిలో ప్రారంభమై, తర్వాత కర్ణాటక, రాయలసీమకు కూడా డిస్ట్రిబ్యూటరుగా మారాడు. నిర్మాత గుణ్ణం గంగరాజుతో పరిచయం ఏర్పడి ఆయనతో కలిసి అమ్మ చెప్పింది అనే సినిమా నిర్మించాడు. కానీ ఆ సినిమా ఆర్థికంగా అంత విజయం సాధించలేదు. తరువాత కీరవాణి, రాజమౌళితో పరిచయం ఏర్పడింది. రాజమౌళి దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈగ సినిమా అతనికి నిర్మాతగా మంచిపేరు తెచ్చింది. దాని తర్వాత లెజెండ్, ఊహలు గుసగుసలాడే, దిక్కులు చూడకు రామయ్య లాంటి సినిమాలు నిర్మించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
ధర్మదం శాసనసభ నియోజకవర్గం
ధర్మదం శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కన్నూర్ జిల్లా, కన్నూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మాయా బందర్
మాయాబుందర్, భారతదేశం, అండమాన్ ద్వీపసమూహంలోని మధ్య అండమాన్ ద్వీపం ఉత్తర భాగంలో భారతీయ తీరరక్షక దళం జాతీయ రహదారి 4లో ఉన్న ఒక పట్టణం. ఇది తహసీల్ కేంద్రం .దీనిని మాయా బందర్ లేదా మాయాబుందరు అని కూడా పిలుస్తారు. 2001 నాటికి, ఈ విభాగంలో 23,912 మంది నివాసితులు ఉన్నారు, వారిలో 3182 మంది పట్టణంలో ఉన్నారు. బ్రిటిష్ వలసరాజ్యాల కాలంలో మయన్మార్ నుండి వలస వచ్చినవాారు, భారత భౌగోళికం నుండి మాజీ దోషులు ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు. పరిపాలనాపరంగా, మాయాబుందర్ ఉత్తర, మధ్య అండమాన్ జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయస్థానం. ఇది అండమాన్, నికోబార్ దీవుల భూభాగంలో ఒక భాగం. మాయాబందర్ ఒక పెద్ద గ్రామం. ఇది ఉత్తర, మధ్య అండమాన్ జిల్లా, అండమాన్, నికోబార్ దీవులలోని మాయాబందర్ తహసీల్ లో ఉంది.భారతదేశం రాజ్యాంగం, పంచాయతీ రాజ్ చట్టం ప్రకారం, మాయబందర్ గ్రామాన్ని గ్రామ ప్రతినిధిగా ఎన్నుకోబడిన సర్పంచ్ (గ్రామ అధిపతి) పరిపాలనను నిర్వహిస్తారు.
భౌగోళికం
మాయాబుందర్, పోర్ట్ బ్లెయిర్‌తో అండమాన్ జాతీయ రహదారి 4 (242 కి.మీ.) ద్వారా, ఓడ ద్వారా (136 కిమీ) ప్రయాణసౌకర్యవసతి ఉంది..
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ఆధారంగా ఈగ్రామంలో మొత్తం 805 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మొత్తం 2845 మంది జనాభా ఉన్నారు. ఇందులో 1493 మంది పురుషులు కాగా, 1352 మంది మహిళలు ఉన్నారు.
మాయాబందర్లో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు లోపు గల పిల్లల జనాభా 351, ఇది మొత్తం గ్రామ జనాభాలో 12.34%గా ఉంది. మాయబందర్ గ్రామం సగటు లింగ నిష్పత్తి 906, ఇది అండమాన్ నికోబార్ దీవుల రాష్ట్ర సగటు 876 కన్నా ఎక్కువగా ఉంది. మాయబందర్‌ గ్రామం పిల్లల లైంగిక నిష్పత్తి 918, అండమాన్ నికోబార్ దీవుల సగటు 968 కంటే తక్కువగా ఉంది. అండమాన్ నికోబార్ దీవులతో పోలిస్తే మాయబందర్ గ్రామంలో అక్షరాస్యత తక్కువ.గ్రామ అక్షరాస్యత రేటు 82.76%, అండమాన్ నికోబార్ దీవులలో 86.63%కు ఇది తక్కువగా ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 88.02% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 76.94%.గా ఉంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
మాయాబుందర్ అనేక పర్యాటక ఆకర్షణలకు ఒక మార్గం, మడ అడవులతో, పక్షిజాతుల సమూహంతో కూడిన ఆటుపోట్లుండే చిన్న సముద్రపు ఏరులో ఉన్న ద్వీపం.ఇక్కడనుండి పడవద్వారా 30 ని.ల.లో ఏవస్ ద్వీపం, సముద్ర తాబేలు గూడు మైదానంగా పేరుగాంచిన కరామాటాంగ్ సముద్రతీరం (13 కి.మీ) చేరుకోవచ్చు.పోర్ట్ బ్లెయిర్, మాయాబుందర్ నుండి మాత్రమే ప్రధాన ప్రయాణీకుల నౌకలను కలిగి ఉంటాయి.
సౌకర్యాలు
మాయబందర్‌లో మహాత్మా గాంధీ ప్రభుత్వ కళాశాల అనే కళాశాల ఉంది. 2012 డిసెంబరు 24న, భారతీయ తీరరక్షక దళం స్టేషన్ మాయాబుందర్, ఉత్తర అండమాన్ దీవులలో మొదటి తీరరక్షక దళం స్టేషనును, రక్షణ కార్యదర్శి శశి కాంత్ శర్మ ప్రారంభించాడు
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు వర్గం:ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లా
పెద్దముడియం మండలం
పెద్దముడియం మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని వైఎస్ఆర్ జిల్లా లోని మండలం.
మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం	35,221 -అందులో పురుషులు	17,820 - స్త్రీలు	17,401. అక్షరాస్యత మొత్తం	59.94% - పురుషులు అక్షరాస్యత  	74.71% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత  	44.90%
మొండితోక జగన్ మోహన్ రావు
మొండితోక జగన్ మోహన్ రావు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో నందిగామ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
మొండితోక జగన్ మోహన్ రావు 1966లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కృష్ణా జిల్లా, చందర్లపాడు మండలం, చందర్లపాడు లో కృష్ణ, మరియమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన ఎన్.టి.ఆర్. యూనివర్సిటీ ఎం.డి పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
డాక్టర్ మొండితోక జగన్‌మోహనరావు కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన అనంతరం 2013లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ లో చేరాడు. జగన్‌మోహనరావు 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నందిగామ నియోజకవర్గం నుండి వైఎస్సార్సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి తంగిరాల ప్రభాకరరావు చేతిలో 5212 ఓట్ల తేడాతో ఓటమి పాలయ్యాడు.
డాక్టర్ మొండితోక జగన్‌మోహనరావు 2019లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి తంగిరాల సౌమ్య పై 10881 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన ఫిబ్రవరి 2020లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం అధికార వికేంద్రీకరణ & మూడు రాజధానుల నిర్ణయానికి మద్దతుగా కృష్ణా జిల్లా నందిగామ నుంచి శ్రీశైలం వరకు పాదయాత్ర చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
జై నారాయణ్ వ్యాస్
జై నారాయణ్ వ్యాస్ (18 ఫిబ్రవరి 1899 - 14 మార్చి 1963) ప్రఖ్యాత భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి మూడవ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసారు. వ్యాస్ జోధ్‌పూర్ నగరానికి చెందిన ప్రముఖ వ్యక్తులలో ఒకరు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడుగా కూడా పనుచేసారు.
జీవిత విశేషాలు
వ్యాస్ 18 ఫిబ్రవరి 1899న జోధ్‌పూర్‌లోని పండిట్ సేవరామ్‌జీ వ్యాస్, శ్రీమతి గోపీ మరియు దేవి దంపతులకు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. మెట్రిక్యులేషన్ వరకు చదివారు.
వ్యాస్ ఇతర జోధ్‌పురి రాజకీయ కార్యకర్తలు కలిసి జోధ్‌పూర్ రాష్ట్రంలో 1920ల ప్రారంభంలో మార్వార్ హిట్‌కర్ణి సభ (మార్వార్ ఇంప్రూవ్‌మెంట్ సొసైటీ)ని స్థాపించారు, రాష్ట్రాన్ని "గ్రహాంతరవాసులు" అయిన జోధ్‌పురియేతర అధికారులు భారతీయ మరియు ఆంగ్లేయుల పాలన నుండి విముక్తి చేయాలనే లక్ష్యంతో పనిచేసారు. "మార్వాడీల కోసం మార్వార్ [జోధ్‌పూర్]" పరిపాలనా సంస్కరణల ప్రభావాల నుండి స్థానిక ప్రయోజనాలను రక్షించడానికి దీని లక్ష్యంగా రూపకల్పన చేసారు. 63వ మహారాజు సభకు తన ఆశీర్వాదాన్ని కూడా అందించారు, అయితే వ్యాస్ అందులో తన పాత్రను భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి తన మొదటి సహకారంగా భావించాడు. . ఈ సంస్థ 1924లో నిషేధించబడింది.
తరువాత అతను సుభాష్ చంద్రబోస్ స్ఫూర్తితో భన్వర్‌లాల్ సర్రాఫ్, యూత్ లీగ్ మఱియు మార్వార్ లోక్ పరిషత్ (1938)తో జోధ్‌పూర్ ప్రజా మండల్ (1934)ని స్థాపించాడు. తరువాత అతను తన సొంత రాష్ట్రమైన జోధ్‌పూర్‌లో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నప్పుడల్లా అజ్మీర్ నుండి తన కదలికలకు మార్గనిర్దేశం చేశాడు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
వ్యాసర్చి 1948న జోధ్‌పూర్ రాష్ట్రానికి ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు. అతను 7 ఏప్రిల్ 1949న తన కార్యాలయాన్ని వదులుకున్నాడు. అతను రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి రెండుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నాడు, మొదటిసారి 26 ఏప్రిల్ 1951 నుండి 3 మార్చి 1952 వరకు మఱియు రెండవసారి 1 నవంబర్ 1952 నుండి 12 నవంబర్ 1954 వరకు.
1952లో రాజస్థాన్ శాసనసభకు జరిగిన తొలి ఎన్నికల్లో ఓడిపోయారు. దీంతో రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రిగా టికారామ్ పలివాల్ నియమితులయ్యారు. తర్వాత వ్యాస్ కిషన్‌గఢ్‌కు జరిగిన ఉప ఎన్నికలో విజయం సాధించాడు మఱియు 1 నవంబర్ 1952న మళ్లీ ఆ పదవిని చేపట్టాడు.
వ్యాస్ 20 ఏప్రిల్ 1957 నుండి 2 ఏప్రిల్ 1960 వరకు మఱియు 3 ఏప్రిల్ 1960 నుండి 14 మార్చి 1963న న్యూ ఢిల్లీలో మరణించే వరకు రాజ్యసభ సభ్యుడు కూడా. జోధ్‌పూర్‌లోని చాంద్‌పోల్‌లో ఆయన భౌతికకాయాన్ని దహనం చేశారు. వ్యాస్ మరణించాక తన స్వస్థలమైన జోధ్‌పూర్‌లోని జై నారాయణ్ వ్యాస్ విశ్వవిద్యాలయానికి అతని పేరు పెట్టారు.
మూలాలు
వర్గం:1963 మరణాలు వర్గం:కాంగ్రెసు పార్టీ అధ్యక్షులు
రాయలసీమ ప్రేమ కథలు
thumb రాయలసీమ ప్రేమ కథలు కథా సంకలనం రాయలసీమ కథా రచయితల వస్తువైవిధ్యాన్ని, మంచి కథలను పాఠకులకు అందించడం కోసం డా. ఎం. హరికిషన్ గారి చేత 20కథలతో రూపొందించబడింది. 2020 నవంబరులో దీప్తి ప్రచురణలువారు ఈ సంకలనాన్ని ప్రచురించారు.
ఈ సంకలనంలోని కథలు - కథా రచయితలు
ముందుమాట: కిన్నెర శ్రీదేవి
ఆగామి వసంతం - బండి నారాయణస్వామి
ఇల్లీగల్ ప్రేమ కథ - సుంకోజి దేవేంద్రాచారి
కరివేపాకు - పాలగిరి విశ్వప్రసాద్
క్లైమాక్స్ లేని కథ - సొదుం జయరాం
జాస్మిన్ - డా.ఎం. హరికిషన్
టోపీ జబ్బార్ - వేంపల్లి షరీఫ్
నీకూ నాకూ మధ్య నిశీధి - సింగమనేని నారాయణ
నిత్య కళ్యాణం పచ్చ తోరణం - గోపిని కరుణాకర్
పైరుగాలి - కలువకొలను సదానంద
ప్రియ బాంధవి - మధురాంతకం రాజారాం
బొగ్గుల బట్టి - సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి
మధురమీనాక్షి - ఆర్.ఎస్.సుదర్శనం
మన ప్రేమ కథలు - కేతు విశ్వనాథరెడ్డి
వెదురుపూవు - మధురాంతకం నరేంద్ర
శిల్ప సంగీతం - వి.ఆర్.రాసాని
హృదయం - రమణజీవి
ముందుమాట - కిన్నెర శ్రీదేవి
ద్రావిడ విశ్వవిద్యాలయం, కుప్పం తెలుగు శాఖలోలో ప్రొఫెసర్ గా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్న కిన్నెర శ్రీదేవిగారు ఈ పుస్తకానికి సవివరమైన ముందుమాటను అందించారు.
ఈ సంకలనంలో ఏముంది
కిన్నెర శ్రీదేవిగారు ముందుమాటలో ఏమి చెప్పారో చూద్దాం
ఒకప్పుడు రాయలసీమ సాహిత్యం అనగానే శ్రీకృష్ణ దేవరాయల సాహితీవైభవమే గుర్తుకొచ్చేది. ఇప్పుడు కరువులు, కార్పణ్యాలు మాత్రమే రాయలసీమ అస్తిత్వంగా చూడబడుతున్న నేపథ్యంలో 'రాయలసీమ ప్రేమకథలు" సంకలనం రావడం పూర్వ పాక్షిక సత్యంగా ఋజువు చేస్తుంది. ఈ ప్రయత్నం సీమవాసులకు గర్వం. సీమేతర సహృదయుల స్పందనలకు ప్రేమాస్పద ఆహ్వానం కాగలవు.
రాయలసీమలో ప్రేమకథలు లేవా? అనే ఆలోచనలు కలిగినపుడంతా ఆసక్తిగా పుస్తకాలు తిరగేయడం, మరుసటిరోజు మరోపనిలో కూరుకుపోవడం జరిగేది. చలం కథలు చదివినపుడంతా ప్రేమ కోసం పరితపించిన స్త్రీమూర్తులందరూ కళ్ళ ముందు నుండి కదిలేవాళ్ళు కాదు. అలాంటి పాత్రలు రాయలసీమ నుండి కానీ, తెలంగాణ నుండి కానీ, ఉత్తరాంధ్ర నుండి కానీ ఎందుకు రాలేదా అని పరితపించేదాన్ని. దశాబ్దాల నుండి వెంటాడుతున్న బాధ నుండి విముక్తం చేసే సంకలనం తయారవుతుందని కర్నూలుకి చెందిన సాహితీ మిత్రుడు డా.ఎం.హరికిషన్ చెప్పినపుడే ఉద్వేగానికి లోనయ్యాను. సంకలనానికి ముందుమాట రాయమనగానే ఒప్పుకున్నందుకు మంచి ప్రతిఫలమే దొరికింది. చలం స్త్రీ పాత్రలకు దీటైన పాత్రలను బొగ్గులబట్టిలో కాలి పుటం పెట్టిన బంగారం లాంటి రంగమ్మను, మెర్సీని, మధుర మీనాక్షిని, సిస్టర్ రెజీనాను, జాస్మిన్, సుధారాణి, అచ్చమ్మవ్వను కలుసుకోగలిగాను.
సంపాదకుడు ఏర్పరచుకొన్న ప్రమాదాల నిర్దిష్టత సంకలనంలోని కథల ఎన్నిక క్రమమే ఎరుకజేస్తుంది. కర్నూలుకు చెందిన డా.ఎం.హరికిషన్ చాలా జాగ్రత్తగా ఒకటికి రెండు, మూడు పర్యాయాలు తర్కించుకుంటూ, మిత్రులతో గంటలకు గంటలు చర్చించి తేల్చుకొన్న క్రమ కూడా తెలుస్తుంది. ఈ సంకలనంలో కథల్ని చేర్చుకోవడానికి, మరి కొన్నింటిని చేర్చలేక పోవడానికి గానీ గల కారణాలు కూడా కథల ఎంపికే తెలుపుతుంది. ప్రేమకథల్లో అనుసంధానంగా వ్యక్తమయ్యే ఫ్యాక్షన్, హింస, జుగుప్స, సెక్స్ లాంటి కథావస్తువుల్ని పరిహరించగలిగారు. హృదయాన్ని కదిలించలేని కథను స్వీకరించలేదు. అనుభవజ్ఞులైన రచయితలైనా, వర్తమాన రచయితలైనా (వయసు రీత్యా) సమాన ప్రాతినిధ్యం. సామాన్య పాఠకున్ని సైతం సునాయాసంగా చదివించే గుణం వుండటం, చర్విత చరణ కథా వస్తువుకు మినహాయింపుగా నిలవటం ఈ సంకలనం ప్రత్యేకత.
స్త్రీపురుషుల మధ్య మోహాన్నీ, స్నేహాన్నీ, ప్రణయాన్ని అర్థం చేసుకోగలిగే స్థాయిగల వాళ్ళు చాలా తక్కువమంది. వారి వెనుక లేకిగా మాట్లాడేవారే ఎక్కువ. నాగరికతా శిఖరాలను అధిరోహించామని గర్వపడేవాళ్ళున్నా, ప్రేమ విషయంలో ఇంకా ఎదగలేదనే తెలుస్తుంది. అలాంటి వాళ్ళు హృదయౌన్నత్యాన్ని అలవరచుకోవాల్సి వుందన్న సత్యాన్ని ఋజువుపరిచిన కథానాయికలు 'కరివేపాకు', 'బొగ్గుల బట్టి' కథల్లో కనబడతారు. ఈ స్త్రీలలో ఎంత ప్రేమ లేకపోతే తాము ప్రేమించిన అతని కోసం అంతగా తాపత్రయపడతారు. ఎంత తీవ్రంగా ప్రేమ కోసం తపించారో అంతే స్థిరంగా వాళ్ళను త్యజించగలిగారు. (ఈ మాత్రం సైర్యం చలం రాజేశ్వరి కూడా చేయలేకపోయింది).
సమాజం స్త్రీలకు పురుషులతో పాటు సమాన హోదా కలిగించడానికి, ఆమెను చైతన్యవంతురాలిని చేయడానికి విశాలభావాలు గల సహృదయులకు ఎలాంటి పేచీ లేకపోయినా, ఎంతమంది ఆమోదిస్తారనేది సందేహాస్పదం.
కథల వివరణ
ఆర్.యస్. సుదర్శనం "మధుర మీనాక్షి" కథలోని ప్రేమైక తత్వాన్ని ఆధ్యాత్మిక, అస్తిత్వ తాత్త్విక నేపథ్యం నుండి చిత్రించిన వైవిధ్యమైన కథ. మధుర మీనాక్షి దర్శనం ద్వారా పొందిన మానసిక అనుభూతి, తత్వశాస్త్ర అధ్యాపకురాలి శారీరక అనుభవంతో పొందిన సంతృప్తితో లంకె. అందుకే భౌతిక అనుభవాన్ని అందించిన మీనాక్షిని సొంతం చేసుకోవాలని తపిస్తాడు. రెండు సంవత్సరాల భార్యా వియోగంతో జీవితంలో ఏర్పడిన అనిశ్చిత మానసిక స్థితి కథ ముగింపులో కూడా చొరబడింది. కథ రొమాంటిక్ మూడ్ నుండి ధార్మిక విచికిత్సలోకి దారి తీస్తుంది. "ఆమెను వివాహం చేసుకుంటే... అనే ఆలోచన ప్రారంభమైంది. ఆమెను శాశ్వతంగా నాదాన్ని చేసి తీసుకొని వెళ్ళిపోవాలి అనే కోరిక కలిగింది. ఆమె ఎవరైనా సరే ఆమెను గూర్చిన వివరాలేవైనా సరే. ఆమె నాకు కావాలి అనే దృఢనిశ్చయానికి వచ్చాను" అంటాడు. అతనికి అమెపై కలిగిన ఇష్టానికి ప్రాతిపదికలు లేవు. కథంతా ఆమె పట్ల అతని అనుభూతులు, అనుభవాలే ఉన్నాయి. రెండవ పార్శ్వంలో అంటే ఆమె వైపు నుండి కూడా చిత్రించి వుంటే కథకు సమగ్రత చేకూరేది. అతని దృష్టిలో ఆమె ఒక విరాగి. అతనిగురించి ఆమె ఏమనుకుంటుందో రచయిత చెప్పలేదు. అతని కోరిక మేరకే ఆమె సమాగమానికి సంసిద్ధమవుతుంది. తరువాత దగ్ధమౌతుంది. భౌతిక సుఖాన్నిచ్చిన మీనాక్షి మరణించింది. పారలౌకిక ఆనందాన్ని అందించే మధుర మీనాక్షి శాశ్వతమైనదన్న గ్రహింపు కలుగుతుంది. ఈ అన్వేషణ అతనికి సంతృప్తినిచ్చింది. అయితే తన అనుభవాన్ని, అస్తిత్వ, అద్వైత సిద్ధాంతాలతో అంటే రెండు వైవిధ్యాంశాలను ముడిపెట్టి కథలో ఐక్యత సాధించాలనే ప్రయత్నం చేశారు. ఈ క్రమంలో సంక్లిష్టత అనివార్యమయ్యింది. ఇది కథానిర్మాణంలో జరిగిన లోపం కాదు, రచయితకు బహు భావజాల సంబంధిత సమస్యలేవో వున్నాయనిపిస్తుంది.
“వెదురుపువ్వు", "పదబంధరం" కథలు చదవడం ఒక అనుభవం. చాలా సరదాగా సాగే కథనం. ప్రేమలో పడినవాళ్ళు మూర్ఖత్వంలోకి జారిపోతారని, తమ తెలివి, హోదా ఇఎవీ మినహాయింపు కాకపోవడం ఈ కథల్లోని సారూప్యం. పాఠకుడు కథ మొదలు పెట్టిన రెండు నిమిషాల్లోనే గుర్తుపట్టలేనంతగా కథనం తనలోకి ఇముడ్చుకుంటుంది. పాఠకుడు తన మేధస్సును పూర్తిగా పక్కకు పెట్టేస్తాడు. కథ ముగిసేంతవరకు పాఠకుల్ని బిందీలుగా చేసే టెక్నిక్ ఈ కథల్లో ఉంది.
"వెదురుపువ్వు" కథలో ప్రేమపిచ్చితో పడిన పాట్లను పాఠకులు ఎంత ఎంజాయ్ చేస్తారంటే, తమ పరిసరాలనే కాదు సమస్త ప్రపంచాన్ని మరచిపోతారు. కథను ఆసాంతం చదివాకగానీ రచయిత చెప్పదలచుకున్న విషయం అర్థం కాదు. ఒక మామూలు “వెదురుపువ్వు " తన ప్రేమ విజయవంతమవుతుందో లేక విఫలమవుతుందో తెలిపే మంత్రపుష్పం అని భావించడంలోని అనౌచిత్యాన్ని నరేంద్ర వ్యంగ్యాత్మకంగా చిత్రించారు. ప్రేమలో పడిన వ్యక్తి ఎవరేం చెప్పినా నమ్మేస్తారు. తన ప్రేమను కాపాడుకోవడానికి ఏం చేయమన్నా చేస్తారు. అడవిలో తారసపడిన గిరిజనుడు చెప్పిన మాటల్ని, ప్రేమలో లేనివాడైతే అంతా ట్రాష్ అని కొట్టి పారేయగలడు. కానీ చంద్రం ఎలాగైనా చంచల ప్రేమను పొందాలనే తపనలో వుండటంతో, ఏ చిన్న అవకాశం కూడా వదలుకోలేకపోవడంలోని బలహీనతతో విచక్షణకు దూరమవుతాడు. అలా విచక్షణ కోల్పోతున్న కథాక్రమంలో ఎంత హాస్యం, వ్యంగ్యం వుందో అంతే వాస్తవం కూడా ఉంది. 'హేతుబద్ధమైన ఆలోచనకు ఆస్కారం లేకుండా పోయింది. ప్రేమ ఒక ఉద్వేగ ఎమోషనల్) అనుభవం. దాన్ని అనుభవించి, పలవరించాలే తప్ప విశ్లేషించి వ్యాఖ్యానించడం కష్టం. ఎందుకంటే ఎవరి అనుభవం వారిదే. ఎమోషన్కు రీజనింగుకు పొత్తు కుదరదు. కథకుడు ప్రేమ ఎమోషన్లో ఉన్నంతవరకు అతనిలో రీజనింగ్ తలెత్తలేదు. రీజనింగ్ తలెత్తగానే "మేమిద్దరమూ ప్రేమ అన్న భావనను ప్రేమిస్తున్నామా? నిజానికి మా యిద్దరి ప్రేమల్లోనూ నిజాయితీ లేదా?" అన్న విచికిత్సకు లోనవుతాడు. చాలా సాధారణంగా అనిపించే ఈ ప్రశ్న వెనుక, అసాధారణ తాత్వికతలో నుంచి పుట్టుకొచ్చే జీవిత వాస్తవికత ఉంది. ఈ అంశమే “నీకూ నాకూ మధ్య నిశీధి"లోని సురేంద్రలో కూడా చూడగలం. సురేంద్ర జబ్బు పడినపుడు సుధారాణి చేసిన సేవలు, ఆమె చురుకుదనం, చొరవ నాలుగు రోజుల పరిచయాన్ని ప్రణయంగా భావిస్తాడు. సుధారాణి హేతుబద్ద వివరణ అతని ఎమోషనను నిర్వీర్యం చేస్తుంది.
ఏ అంశమైనా ఏ అనుభవమైనా స్త్రీలకెలా వుంటుందో ఆలోచించాలన్న కొత్త సంస్కారం “మొలకల పున్నమి" కథలో వ్యక్తమవుతుంది. కామందు తమ వ్యవసాయ క్షేత్రంలో పని చేసే శ్యామలను అనుభవించేందుకు అనేక విధాలా ప్రయత్నం చేస్తాడు. ఆమె తన వెంటబడుతున్న కామందును కాక అతని స్నేహితుడు, పాలేరులాంటి సాంబడిని ప్రేమిస్తుంది. సాంబడి మరణం తరువాత కూడా అతన్నే ప్రేమిస్తున్న శ్యామల నిర్మలమైన ప్రేమ అతని వాంఛను జయిస్తుంది. రాయలసీమలోని గిరిజన సుగాలీ బిడికీలలో "మొలకల పున్నమి" పండుగ చాలా విశేషంగా జరుపుకుంటారు. ఆరోజు మంచి భర్త కోసం, గంగమ్మకు మొక్కుతారు. తమ ప్రియునికి దైవ ప్రసాదాన్ని తినిపించే ఆచారం ఉంది. స్థానీయ, వైవిధ్య సాంస్కృతిక పరిమళం ఈకథ నిండా వుండటంతో పాఠకులు కరుణరసారతలలో తడిసిపోతారు.
విషమ పరిస్థితులలో విడాకులు తీసుకోవాల్సి వచ్చిన భార్యాభర్తలు వివాహానికి ముందు వివాహం తరువాతే కాక విడాకుల తరువాత కూడా వాళ్ళు ప్రేమికులుగానే కొనసాగుతారు. ప్రేమలో జీవించడమంటే, ప్రేమలో కొనసాగడమే. ఏ అవరోధాలు ఎదురైనా గుండె నిండా ప్రేమ నింపుకున్న వారికి ఏవీ అవరోధాలు కావన్న భరోసానిస్తుంది "ఇల్లీగల్ లవ్ స్టోరీ".
ప్రేమైనా, వ్యవసాయమైనా ఆర్థికాంశాలకు అతీతం కాదని చెప్పిన కథ “నీకూ నాకూ మధ్య నిశీధి", ఒకే వైద్య కళాశాలలో చదువుకున్న సుధారాణి, సురేంద్ర యాదృఛికంగా బస్సులో కలుసుకుంటారు. నాలుగు రోజులు కలిసి ప్రయాణం చేస్తారు. తిరుగు ప్రయాణంలో సురేంద్ర సుధారాణిని ప్రేమిస్తున్నానని, పెళ్ళి చేసుకుంటానని ప్రపోజ్ చేస్తాడు. కథంతా నాటకీయమైన ఎత్తుగడతోనే నడుస్తుంది. కానీ ముగింపులో కథ ఒక్కసారిగా నాటకీయత నుండి బయటపడి హేతుబద్దతను సంతరించుకుంటుంది. కులం, ఆర్థిక అసమానతల సామాజిక చట్రాన్ని అధిగమించలేని సురేంద్ర ప్రేమ పలాయనమంత్రం పటిస్తుంది. సుధారాణి పట్ల తనకు కలిగిన సంచలనాలను నిర్భయంగా బయట పెట్టగలిగిన సురేంద్ర, సుధారాణి సూటిగా వాస్తవ పరిస్థితుల్ని వివరించగానే, ఆమెకు ముఖం కూడా చూపించలేకపోతాడు. అందుకు అతని అవగాహనా లోపం ఒక కారణమైతే, సూటిగా స్థిరంగా ఆలోచించగల సుధారాణి వ్యక్తిత్వం ముందు అతని వ్యక్తిత్వం మరుగుజ్జుగా బహిర్గతమవుతుంది. ఆర్థిక విలువలు మానవీయ విలువల్ని కుంచింపజేస్తాయన్న సందేశాత్మక సూచన ఈ కథలో ఉంది. ఇక్కడే రచయిత ప్రాపంచిక దృక్పథం ప్రస్ఫుటంగా తెలుస్తుంది.ఈ కథకు 'ఆగామి వసంతం' కథ భిన్నమైనది. స్త్రీ పురుష సంబంధాలు అవసరాలకు అతీతమైనవేమీ కావనీ, మానవ సంబంధాలను నిర్దేశించే శక్తి ఆర్థిక అంశాలకు లేదనీ, అలా సిద్ధాంతీకరించే వారి వాదనను వ్యతిరేకిస్తూ, అలాంటి వ్యక్తీకరణలను అమానుషత్వంగా బండి నారాయణ స్వామి ప్రతిపాదించారు. అందుకు వివరణగా స్త్రీ పురుషుల మధ్య కొత్త అవసరాలు ఏర్పడటం వలన పాతవిలువలు, సంప్రదాయాలు తలకిందులవుతుంటాయంటారు. మనిషి జీవితం కాలానుగుణంగా మారుతున్న క్రమంలో ప్రేమ, స్నేహం, సహానుభూతుల స్వరూపం కూడా మారుతుంటాయన్న సూత్రీకరణ చేశారు. కథాంతంలో “అద్దాన్ని తలకిందులు చేయగలరా ఎవరైనా" అంటూ రచయిత వేసిన లోతైన ప్రశ్నకు పాఠక మిత్రులు సమాధానం వెతుక్కోవలసిందే.
'ప్రియ బాంధవి" పెద్దల అభిజాత్యం, అహంకారాల మధ్య మెల్లగా ప్రవహించే పిల్లకాలువలా హాయిగా సాగే కథనంతో సుఖాంతమైన ప్రేమకథ. ముగింపులో కనబడే కొసమెరుపు పాఠకులు ఊహించలేనిది. సత్యమూర్తి, పంకజంల ప్రేమకథకు మంగళం పలికారని నిట్టూర్చేలోగానే కథను మంచి ట్విస్టుతో ముగించి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత కథకుడు ఓహెన్రీ సరసన నిలబడ్డారు మధురాంతకం రాజారాం.
రాసాని “శిల్ప సంగీతం" అమలిన శృంగారాన్ని (ప్లేటోనిక్ లవ్) ప్రతిపాదిస్తుంది. స్వచ్ఛమైన ప్రేమ లైంగికవాంఛకు అతీతమైనదని రచయిత ఉద్దేశంగా తెలుస్తుంది. తన ప్రేమకు ప్రతీక శిల్పసుందరి. ఎప్పుడైతే సమాగమానికి సిద్ధపడతాడో అతని ప్రేమకు ప్రతిరూపమైన శిల్పసుందరి మాయమవుతుంది. ఇది అతని అంతఃచేతనలోని అభివ్యక్తి. "పైరగాలి" స్వచ్ఛమైన జానపదుల ప్రేమకు ప్రతిరూపం.
మనసున మల్లెలు కథలో భార్యాభర్తలైన సునీత, శంకరాలు చూసిన మల్లీశ్వరి సినిమా వాళ్ళ గతజీవితంలోని ప్రేమ పరిమళాల అనుభూతులు జ్ఞాపకానికొస్తాయి. సునీత మనసులో ఆదిమూర్తి జ్ఞాపకాల మల్లెలు పూయిస్తే, ఆమె భర్త శంకరం మనసులోనూ పరిమళిస్తున్న మల్లెలు సునీతను ఆలోచనల్లో పడేస్తాయి.
కరుణరసాత్మకమైన “జాస్మిన్" కథ మంచితనం, ఔచిత్యం, నిలకడతనం లక్షణాలకు ప్రాతినిధ్యంగా నిలబడే కథ. ఆమె పేరు కూడా తెలియని ప్రేమికుడు పెట్టిన పేరు “జాస్మిన్". అంటే, మల్లెపూవు. తనలో ప్రేమ పరిమళాలను విరిజిమ్మిన స్త్రీమూర్తికి ప్రతీకగా ఒక పార్శ్వంలో ధ్వనిస్తే, మల్లెపూవులా పరిమళించాల్సిన ఆమె జీవితం కొన్ని రోజుల్లోనే వాడిన పూవుగా పరిణమించిందనేది మరో పార్శ్వంలో ద్యోతకమయ్యే ప్రతీకాత్మకత. ఏ సృజన సాహిత్య ప్రక్రియలకైనా మనిషిలోని అపసవ్యతలను, అక్రమ ఆలోచనలను ప్రక్షాళనం (కెథార్సిస్) చేయగల శక్తి వుంటుంది. ఏ సంఘటన మరో సంఘటనకు పరస్పరాశ్రయంగా మలచుకోగల శక్తి వుంటుందో, అది మానవుని దయార్ద్రతల మూర్తిగా మార్పు చెందించే తత్వం కలిగి వుంటుంది. ఈ స్థితి “జాస్మిన్", "గైమాక్స్ లేని కథ", "మొలకల పున్నమి" కథల్లో కనబడుతుంది.
స్త్రీ పురుషులలో వ్యక్త ప్రేమలున్నట్లే. అవ్యక్త ప్రేమలూ వుంటాయి. చాలా ప్రేమలు నిద్రాణంగా అణిగిపోయి, ఆగిపోయినవే. సాంఘిక ఆమోదం లభించదన్న అనుమానంతో చొరవ తీసుకోలేక పోవడం “నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణం", *హృదయం" కథల్లో గోపిని కరుణాకర్, రమణజీవి చిత్రించారు. "హృదయం" కథ
ప్రేమికులుగా తామున్న పరిస్థితులలో ప్రేమ సంబంధాలను నిలబెట్టుకోలేని ఆర్థిక అసహాయ స్థితికి కథారూపం "క్లైమాక్స్ లేని కథ". సరిగ్గా క్లైమాక్స్ వచ్చేసరికి కథను అర్థాంతరంగా ముగించినట్లుగా, కథకుడు భావించినట్లుగానే పాఠకుడూ
"జాస్మిన్", "క్లైమాక్స్ లేని కథ", "మొలకలపున్నమి" కథలు ఒకరకంగా విషాదాంత కథలు. ఈ కథలు చదివిన పాఠకుల కనుకొలుకులలో నిలిచిన కన్నీటి చుక్కలతో హృదయం (కెథార్సిస్) ప్రక్షాళనమవుతుంది. ఆర్హత నుండి స్పష్టమైన, సమగ్రమైన ఆలోచనలు, నిర్ధారణలు నిర్దిష్ట రూపాన్ని సంతరించుకోగలుగుతాయి. ఇలాంటి హృదయ సంస్కారాన్ని అందించగలిగిన కథలే చరిత్రలో గొప్ప కథల స్థానంలో నిలబడగలుగుతాయి.
ఏ ప్రేమకథలైనా ఇమాక్స్) ముగింపు వుంటుందా? ప్రేమకు ముగింపు లేనట్లే ప్రేమకథలకు కూడా ముగింపు వుండదు. అవి లీగలైనా, అలీగలైనా, స్వార్థమైనా, నిస్వార్థమైనా, రాయలసీమలో ప్రేమించాలన్నా, ప్రేమను వ్యక్తం చేయాలన్నా, ప్రేమలు నిలబడాలన్నా కూడా ఈ నేలలో ఆర్థికస్థితే ప్రధాన భూమిక పోషిస్తుంది. ఈ సంకలనంలోని “నీకూ నాకూ మధ్య నిశీధి”, “క్లైమాక్స్ లేని కథ", "ఇల్లీగల్ లవ్ స్టోరీ", "ప్రేమ రూపం", "ఆగామి వసంతం", "జాస్మిన్", "మనసున మల్లెలు" కథలు ఈ సత్యాన్నే ఎరుకపరిచాయి.
కొన్ని ప్రేమకథల్లోని పురుషపాత్రలు పితృస్వామిక ప్రయోజనాలను వదులుకొని అధిగమించే ప్రయత్నం చేయగలిగిగాయి. కానీ అణగారిన బ్రతుకులు అమలవుతున్న సమాజాన్ని వున్నదున్నట్లుగా అంగీకరించి అందులోనే జీవించాలనుకునే స్త్రీలు వుంటారు. కొత్త జీవితాన్ని ఆహ్వానించడానికి కావాల్సిన ధైర్యం వ్యక్తుల నుండి కాక సమాజం నుండి అందాల్సిన అవసరాన్ని "జాస్మిన్" పరోక్షంగా గుర్తు చేస్తుంది.
సామాజిక స్పృహతో కూడినా ప్రేమ స్వరూపం ఎలా వుంటుందో "ఓ ప్రేమ కథ"లో చూడగలం. సుజాత తనను ప్రేమించిన విశాలకు తన ప్రేమను వ్యక్తం చేయడానికి ప్రత్యేక కారణం కనిపించదు. ఒక సందర్భంలో వైద్య సహాయం అవసరమున్న నిండుచూలాలికి సహాయం చేయకపోవడం వలన అతడు ప్రశాంతంగా వుండలేకపోతాడు. ఈ మానవీయ కోణంతో, అతని హృదయ ఔన్నత్యాన్ని గుర్తించి సుజాత (ఇంప్రెస్) ప్రేమోన్ముఖురాలవుతుంది. అతనిలోని మానవత్వం ఆమె మీదున్న ప్రేమను మించి విశాలత్వాన్ని పొందింది. వ్యక్తుల్ని అంచనా వేసే క్రమంలో మానవీయ స్పర్శ వుపయోగపడినంతగా మరొకటి వుపయోగపడదేమో.
ఈ సంకలనంలో టోపీ జబ్బార్ మైనారిటీ అస్తిత్వాన్ని, కౌమారదశలోని ప్రేమను రెండింటిని సమపాళ్ళలో రంగరించిన కథ అల్పసంఖ్యాకులకు సహజంగానే న్యూనతాభావం అంతర్లీనంగా వుంటుంది. మానసికమైన ఈ సమస్య భౌతికంగా సిగ్గు, బిడియాల రూపంలో వ్యక్తమవుతుంది. అలా వ్యక్తమవడానికి షరీఫ్ ఎంచుకున్న పాత్రలు కౌమారదశలోని పాత్రలు కావడం వలన ఔచిత్య ప్రాధాన్యతను పొందింది. జబ్బార్ అమ్ములుకు టోపీతో కనబడకపోవడానికి కేవలం అందం మాత్రమే సమస్య కాదు. అది అస్తిత్వ సమస్య. ఏ జుట్టయితే మత ప్రాధాన్యం గల టోపీని జబ్బార్ పెట్టుకోకపోవడానికి కారణమయ్యిందో, అదే అందమైన జుట్టును వదులుకోవడం ఆమె స్వేచ్ఛగా అంటే అధిక సంఖ్యాకుల స్వేచ్చగా వ్యక్తీకరించబడింది. తలనీలాలు సమర్పించడం మత ప్రాధాన్యత గల అంశం. పైపెచ్చు అది అమ్ములు ద్వారా చెప్పించడంలో అధిక సంఖ్యాకులకున్న సౌలభ్యాలను కూడా పరోక్షంగా చర్చించగలిగింది. కథానిక ఎత్తుగడలో, పాత్రల ఎంపికలో చేసిన ప్రయత్నం శిల్పపరంగా సాధించిన విజయం.
రాయలసీమ ఫ్యూడల్ భూస్వామ్యవర్గం స్త్రీల పట్ల ఎంత గాఢమైన మోహావేశాలు కలిగివున్నా, అధిగమించలేని సామాజిక స్థితికి లోబడి వ్యవహరించాల్సివస్తుందనే ముసుగు వేయటం పరిపాటి. అలాంటి స్వార్థపూరిత అభిజాత్య ప్రవర్తనలను బట్టబయలు చేసిన శక్తివంతమైన స్త్రీ పాత్రలు పాలగిరి విశ్వప్రసాద్ "కరివేపాకు", సన్నపురెడ్డి వెంకట్రామిరెడ్డి "బొగ్గులబట్టి" కథల్లో చూడగలం.
వీరిద్దరూ ఫ్యూడల్ కుటుంబ నేపథ్యం గల రచయితలు కావడం ఒక కారణమైతే, పితృస్వామిక తాత్విక రాజకీయాలను అర్థం చేసుకోవటం వలన కూడా ఇలాంటి పాత్ర చిత్రణ జరిగింది. స్త్రీల ప్రేమను పొందేంతవరకు తపించిన బొగ్గులబట్టి యజమాని మస్తాన్ రెడ్డిగానీ, కరివేపాకులా మెర్సీ ప్రేమను పరిత్యజించిన విస్సుగానీ వాళ్ళను వశం చేసుకునేంతవరకు చూపించింది భౌతిక పరమైన మోహావేశమే తప్ప, ప్రేమ కాదు. వాళ్ళు పరిచయమైనప్పుడే వాళ్ళ తత్వాన్ని గ్రహించలేనంత ప్రేమైక మోహంలో మునిగిన ప్రేమమూర్తులు ఈ కథల్లోని స్త్రీలు. కానీ తమను, తమ ప్రేమను నిర్లక్ష్యం చేసిన పురుష, భూస్వామ్య అహంభావాలను నిరాకరించి, తృణీకరించిన మానసిక స్టైర్యమే వీరి వ్యక్తిత్వం.
ఈ సంకలనంలోని ప్రతికథ మానవసంబంధాలను ముఖ్యంగా స్త్రీపురుష సంబంధాలను వ్యక్తం చేస్తాయి. ప్రేమస్వరూపాన్ని ఎంత విశాలార్థంలో అర్థం చేసుకోవాల్సి వుంటుందో తెలియజేస్తుంది. ప్రేమ అర్ధం కాని బ్రహ్మపదార్ధమో, అంతు చిక్కని, పరిష్కరించలేని గడ్డుసమస్యో కాదని అర్ధమౌతుంది. అంతేకాదు ప్రేమ జీవితంలో ఒక భాగం మాత్రమే. అదే జీవితం కాదు అని వ్యాఖ్యానిస్తుంటారు. ఆ భాగమే కొరవడినా లేక పొందగలిగినా వాళ్ళ జీవితమంతా ఒక మధురమైన అనుభూతిగా, అందమైన అనుభవంగా మిగిలిపోతుందని “మనసున మల్లెలు', *హృదయం ", "మొలకల పున్నమి”, “జాస్మిన్", "క్లైమాక్స్ లేనికథ"ల ద్వారా తెలుస్తుంది.
రాయలసీమలో ప్రేమ కథలున్నాయా? అన్న పరిహాసపూర్వక ప్రశ్నలకు హరికిషన్ సంకలించిన ఈ ఇరవై ప్రేమకథలే సమాధానం.
రాయలసీమ ప్రేమకథలు ఈ నేలలోని వ్యవసాయ సంక్షోభం (నీకూ నాకూ మధ్య నిశీధి, ఆగామి వసంతం, ప్రేమరూపం), పేదరికం ( బాస్మిన్, క్లైమాక్స్ లేని కథ), భూస్వాముల అభిజాత్యం (ప్రియబాంధవి, బొగ్గులబట్టి, కరివేపాకు, మొలకల పున్నమి), మానవత్వం (ఓ ప్రేమ కథ), మైనారిటీ అస్తిత్వం (టోపీ జబ్బార్), భార్యాభర్తల అన్యోన్య ప్రేమ (పదబంభరం, ఇల్లీగల్ లవ్ స్టోరీ), తాత్త్విక కోణాన్ని అందించిన (మధుర మీనాక్షి, వెదురుపువ్వు) కథలు వస్తు, శిల్పపరంగా వైవిధ్యమైనవి. రాయలసీమ సాంస్కృతిక సరోవరంలో పరిమళించిన ప్రేమ కుసుమాలను సృజించిన కథాబ్రహ్మలకు, కదంబమాలగా ఏరి, కూర్చిన సంపాదకుడికి హృదయపూర్వక అభినందనలు.
రాయలసీమ కథా సాహిత్య విస్తృతిని, వైవిధ్యాన్ని పరిచయం చేయడం కోసం సాహితీ ప్రేమికుడు హరికిషన్ ఈ కర్తవ్యాన్ని తలకెత్తుకున్నందుకు, అభినందించడం కన్నా కృతజ్ఞతలు చెప్పడం ఉత్తమం.
మూలాలు
* [https://www.andhrajyothy.com/telugunews/seema-love-story-from-different-angles-202011300255706 - రాయలసీమ ప్రేమ కథల గురించి ఆంధ్రజ్యోతి వివిధలో కిన్నెర శ్రీదేవి గారు భిన్న కోణాల సీమ ప్రేమ కథ అని రచించిన వ్యాసం.
వర్గం:రాయలసీమ వర్గం:కథా సంకలనాలు
అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, న్యూఢిల్లీ
అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, న్యూఢిల్లీ (ఎయిమ్స్ న్యూఢిల్లీ) భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీలో ఉన్న ఒక వైద్య కళాశాల, వైద్య పరిశోధన ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయం. ఎయిమ్స్ (న్యూఢిల్లీ) 1956 లో పార్లమెంట్ చట్టం ద్వారా స్థాపించబడింది, ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద స్వయంప్రతిపత్తితో పనిచేస్తుంది.
ఇవి కూడా చూడండి
అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ - (All India Institute of Medical Sciences టూకీగా AIIMS) భారతదేశంలో వైద్యశాస్త్రంలో పేరెన్నికగన్న ప్రభుత్వ సంస్థ.
వర్గం:భారత వైద్య మండలి వర్గం:వైద్య కళాశాలలు
కృష్ణా ట్రిబ్యునల్
alt=Krishna Water Disputes Tribunal |thumb|కృష్ణా ట్రిబ్యునల్|440x440px రాష్ట్ర సాగు నీటి ప్రాజెక్టుల తలరాతను మార్చే తీర్పు మరి కొద్ది గంటల్లో వెలువడనుంది. దశాబ్ద కాలానికి పైగా కృష్ణా నది జలాల వివాదాలతో సతమతమవుతోన్న రాష్ట్రానికి ఊరడింపు లభిస్తుందా... ఎగువ రాష్ట్రాల డిమాండ్లే నెగ్గుతాయా అనే ఉత్కంఠ నేపథ్యంలో జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రైబ్యునల్ తుది అవార్డును ప్రకటించనున్నారు. ఐదేళ్ల సుదీర్ఘ వాదోపవాదాల తర్వాత కృష్ణా నదీ జలాల పంపిణీ., నీటి లభ్యత., వినియోగంపై వెలువడుతోన్న తీర్పు కోసం ఆంధ్రా., కర్ణాటక., మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు., ప్రజలు ఆసక్తిగా ఎదురు చూస్తున్నారు.
మరో వైపు ఆల్మట్టి ఎత్తు విషయంలో కూడా మూడు రాష్ట్రాల మధ్య భేదాభిప్రాయాలున్నాయి. ఆల్మట్టి ప్రాజెక్టు ఎత్తు 519.6 మీటర్లు ఉన్నపుడే తమకు ముంపు ఉంటోంది కనుక ప్రాజెక్టు ఎత్తును పెంచడానికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోను అంగీకరించమని మహారాష్ట్ర తేల్చి చెబుతోంది. ప్రాజెక్టు నీటి నిల్వను 516 మీటర్లకే పరిమితం చేయాలని వాదిస్తోంది. కర్ణాటక మాత్రం ఆల్మట్టి ప్రాజెక్టు ఎత్తును 519.6 మీటర్లకు సుప్రీం కోర్టు అనుమతించిందని వాదిస్తోంది. దీంతో పాటు కృష్ణా నదిలో దాదాపు 517 టిఎంసీల మిగులు జలాలు ఉంటున్నాయని., వాటిలో కూడా కర్ణాటకకు వాటా దక్కాలని వాదిస్తోంది. మిగులు జలాలను నిల్వ చేసుకునేలా ప్రాజెక్టు ఎత్తును 524.256 మీటర్లకు అనుమతించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. మొత్తం మీద మూడు రాష్ట్రాలు తమకున్న సాగు భూమి., ఆయకట్టు నీటి అవసరాలను బట్టి నీటి కేటాయింపు జరపాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ఈ విధంగా కర్ణాటక 2218.7టిఎంసీలు., మహారాష్ట్ర 1168టిఎంసిలు., ఆంధ్రప్రదేశ్ 2225టిఎంసిల నీటిని కేటాయించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. దీంతో ట్రిబ్యునల్ కు నదీ జలాల పంపిణీ వ్యవహారం కత్తి మీద వ్యవహారంలా మారింది. మిగులు జలాలపై నమ్మకంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన సాగు నీటి ప్రాజెక్టులకు బ్రిజేష్ కుమార్ అవార్డులో అంత మొత్తంలో నీళ్లు దక్కకపోతే ఆ మొత్తం బూడిదలో పోసిన పన్నీరయ్యే ప్రమాదం ఉంది. మొదట వినియోగించుకుంటున్న వారికి మొదటి హక్కు సూత్రాన నదీ జలాల పంపిణీ జరపాలంటూ వాదిస్తోన్న రాష్ట్రానికి తగిన న్యాయం జరుగుతుందా లేదన్నది ఇప్పుడు ఉత్కంఠ కలిగిస్తోంది. 1961 నాటికి రాష్ట్రంలో వినియోగంలో ఉన్న సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు నీటి రక్షణ కల్పించడానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన బచావత్ ట్రిబ్యునల్ మేరకు కేటాయింపులు కొనసాగుతాయా..., ఎగువ రాష్ట్రాల వాదనలతో బ్రిజేష్ కుమార్ ఏకీభవిస్తారా లేదా అన్నది ఇప్పుడు అందరి ముందున్న ప్రశ్న.
ఎండ్ విత్ పీ టూ సీ గ్రాఫిక్స్ కోసం..... రాష్ట్రం..............బచావత్ అవార్డు కేటాయింపు..........మొత్తం ఆంధ్రప్రదేశ్..............800టిఎంసిలు 811 కర్ణాటక................700టిఎంసిలు.................734 మహారాష్ట్ర...............560టిఎంసిలు................585టిఎంసిలు మొత్తం................2060టిఎంసిలు...........................2130టిఎంసిలు రాష్ట్రం.................. నదీ పరీవాహక ప్రాంతం....................... ప్రయాణ దూరం.....................నీటి లభ్యత మహారాష్ట్ర.............26,805చదరపు మైళ్లు............................186మైళ్లు..................760.9టిఎంసిలు కర్ణాటక...............43,734చదరపు మైళ్లు............................300మైళ్లు..................962.5టిఎంసిలు ఆంధ్రప్రదేశ్.............28,719చదరపు మైళ్లు............................358మైళ్లు..................336.6టిఎంసి వర్గం:న్యాయబద్ధ సంస్థలు
ఆర్. బి. చౌదరి
thumb|250x250px '''ఆర్. బి. చౌదరి''' ఒక ప్రముఖ సినీ నిర్మాత. సూపర్ గుడ్ ఫిలింస్ సంస్థ ద్వారా తెలుగు, తమిళ, మలయాళ, హిందీ భాషల్లో తొంభైకి పైగా సినిమాలు నిర్మించాడు. తెలుగులో సూర్యవంశం, సుస్వాగతం, రాజా, నువ్వు వస్తావని, నిన్నే ప్రేమిస్తా ఆయన నిర్మించిన కొన్ని సినిమాలు. తెలుగు, తమిళంలో ఆయన నిర్మించిన మూడు సినిమాలు ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు అందుకున్నాయి. ఆయన కుమారుడు జీవా తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ప్రముఖ నటుడు. మరో కొడుకు జితన్ రమేష్ కూడా సినీ నటుడే.
నేపథ్యం
ఈయన అసలు పేరు రతన్‌లాల్ భగత్‌రామ్ చౌదరి. ఈయన రాజస్థానీ కుటుంబానికి చెందిన వాడు. ఈయన ఉక్కు, ఎగుమతులు, నగలు మొదలైన వ్యాపారాలు చేసి తర్వాత సినీ నిర్మాణ రంగంలోకి ప్రవేశించాడు.
నిర్మాత
మొదటగా మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో నిర్మాతగా తన ప్రస్థానం ప్రారంభించాడు. సూపర్ అనే పేరుతో సినిమాలు నిర్మించాడు. 1989 నుంచి తమిళ సినిమాల నిర్మాణం మొదలు పెట్టాడు. చౌదరి తన నిర్మాణ సంస్థ సూపర్ గుడ్ ఫిలింస్ ద్వారా నిర్మించబడిన నాలుగు సినిమాలకు ఫిలిం ఫేర్ అవార్డులు వచ్చాయి. ఈ సంస్థ ద్వారా అనేకమంది నూతన దర్శకులను, నటీ నటులను, సాంకేతిక నిపుణులను పరిచయం చేశాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు వర్గం:తమిళ సినిమా నిర్మాతలు
1943 బెంగాల్ కరువు
1943 నాటి బెంగాల్ కరువు జపాన్ బర్మాను ఆక్రమించిన కాలంలో బ్రిటీష్ పరిపాలనా కాలం నాటి బెంగాల్ ప్రావిన్స్ (నేటి పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్ ఒడిశా, బీహార్లు కలిసిన ప్రాంతం)కు వాటిల్లిన తీవ్రమైన కరువు. ఆకలి చావులు, పోషకాల లోపం, సంబంధిత రోగాలను పరిగణించగా 6 కోట్ల 30లక్షల మంది బెంగాల్ జనాభాలో, దాదాపుగా 30లక్షల మంది కరువు వల్ల మరణించారు, మరణించినవారి సంఖ్యను గురించి అంచనాలు 15 లక్షల నుంచి 40 లక్షల నడుమ ఉన్నాయి. దాదాపు సగం మంది బాధితులు 1943 డిసెంబరులో ఆహారం లభించాకా వచ్చిన జబ్బుల వల్ల మరణించారు. See సాధారణంగా ఆహారం పండించడం విపరీతంగా తగ్గి, బెంగాల్ నుండి ఎగుమతులు రెట్టింపు కావడంతో ఈ స్థితి ఏర్పడ్డదని భావిస్తారు. ఐతే అమర్త్య సేన్ ప్రకారం 1943లో ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి ఏమీ తగ్గకపోగా 1941తో పోలిస్తే పెరిగింది. గత బెంగాల్ కరువుల్లానే, అత్యధిక మరణాల నిష్పత్తి అతిపేద వర్గాలలో కాకుండా చేతివృత్తులవారు, చిరు వ్యాపారుల వర్గంలో నమోదైంది. కరువు కాలంలో ప్రజలు తమవద్ద ఉన్న డబ్బంతా ఆహార ధాన్యాలకే ఖర్చుచేయడంతో, చేతివృత్తులు, చిరువ్యాపారాల వారికి వృత్తి లేకుండా అయిపోయింది. దాంతో వారు పూర్తిగా కరువు పాలబడ్డారు. కరువు సామాజిక, ఆర్థిక విధ్వంసానికి కూడా కారణమైంది, లక్షలాది కుటుంబాలు విచ్ఛిన్నమైపోయాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో కరువులు వర్గం:బెంగాల్ చరిత్ర వర్గం:కరువులు
వేలేటి రోజాశర్మ
వేలేటి రోజాశర్మ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె ప్రస్తుతం సిద్దిపేట జిల్లా ప్రజా పరిషత్‌ చైర్‌పర్సన్‌గా భాద్యతలు నిర్వహిస్తుంది.
జననం, విద్యాభాస్యం
వేలేటి రోజాశర్మ 1960లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, మెదక్ జిల్లా, తూప్రాన్ లో జన్మించింది. ఆమె ఎమ్మెస్సీ,బీఈడీ పూర్తి చేసి, సిద్దిపేట జిల్లా చిన్నకోడూరు మండలానికి చెందిన వేలేటి రాధకిషన్ శర్మను వివాహం చేసుకుంది.
రాజకీయ జీవితం
వేలేటి రోజాశర్మ తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1995లో జరిగిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో చంద్లాపూర్ నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున పోటీ చేసి ఎంపీటీసీగా గెలిచి 1995 నుండి 2000 వరకు చిన్నకోడూరు మండల పరిషత్ అధ్యక్షురాలిగా పని చేసింది. ఆమె అనంతరం 2001 డీఎస్సీ ద్వారా ఉపాధ్యాయురాలుగా ఎన్నికై, టెక్మాల్ మండలం ఎల్లంపల్లిలో ఉపాధ్యాయురాలిగా విధుల్లో  చేరి వివిధ ప్రాంతాల్లో పని చేసి 2019లో సిద్దిపేట జిల్లా కేంద్రంలోని బాలికల ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయురాలుగా పని చేస్తున్న సమయంలో జరిగిన జిల్లా ప్రజా పరిషత్‌ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసేందుకు ఉపాధ్యాయ వృత్తికి రాజీనామా చేసింది.
వేలేటి రోజాశర్మ 2019లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరి చిన్నకోడూరు జడ్పీటీసీగా టీఆర్‌ఎస్ తరపున పోటీకి చేసి గెలిచింది. సిద్దిపేట జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్ జనరల్ మహిళకు రిజర్వు కావడంతో ఆమె 2019 జూన్ 8న జిల్లా ప్రజా పరిషత్‌ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైంది.
ఫిలాంథేసి
ఫిలాంథేసి {Phyllanthaceae) పుష్పించే మొక్కలలోని ద్విదళబీజాలలోని కుటుంబం.
ప్రజాతులు
వర్గం:ఫిలాంథేసి వర్గం:ద్విదళబీజాలు
బొల్లి
బొల్లి లేదా బొల్లి మచ్చలు (Vitiligo) ఒక రకమైన చర్మ వ్యాధి.
తెల్ల మచ్చలు (Depigmentation) మానవులలో ల్యూకోడెర్మా లేదా విటిలిగో వ్యాధుల వలన ఏర్పడతాయి.ఆయుర్వేద పరిభాషలో శ్విత్రం అని పిలిచే ఈ తెల్ల మచ్చల వ్యాధిని ఆధునిక వైద్యులు ల్యూకోడర్మాగానూ విటిలిగో గానూ పిలుస్తారు. ఇది శరీర అంత ర్భాగాల్లో ఏమాత్రం దుష్ప్రభావం చూపకుండా కేవలం చర్మం మీదే వ్యాపించే వ్యాధి. ఇది మెలినోసైడ్స్‌లో ఏర్పడిన కొన్నిలోపాల వల్ల ఏర్పడే సమస్య. మెలినోసైడ్స్ దెబ్బ తినడం వల్ల చర్మానికి ప్రాణమైన మెలినిన్ తయారు కాదు. దాని ఫలితమే తెల్ల మచ్చలు లేదా ల్యూకోడెర్మా/ విటిలిగో సమస్య.
వ్యాధి ప్రారంభము
తెల్ల మచ్చల వ్యాధిని విటిలిగో ల్యూకోడర్మా, అని రెండు వేరు వేరు పేర్లతో పిలవడంలో వేరు వేరు కారణాలు కనిపిస్తాయి. విటిలిగో అన్నది శరీరంలోని ఏ భాగంలోనైనా రావచ్చు. ల్యూకోడర్మా మాత్రం కొన్ని అరుదైన ప్రదేశాల్లో మాత్రమే అంటే పెదాలు, జననాంగాలు, అరిచేతులు, అరిపాదాలు ఇలా చర్మం బాగా పలుచగా ఉండే ప్రదేశాల్లో మాత్రమే వస్తుంది. వాత, పిత్త, క ఫ దోషాల పాత్రలే ఈ వ్యాధికి మూలం. సాధారణంగా శరీరంలో కొన్ని అరుదైన ప్రదేశాల్లో మాత్రమే ఉండే ఈ మచ్చలు ఒక్కోపారి శరీరం మొత్తం వ్యాపించే ప్రమాదమైతే ఉంది. చాలా మందికి ఎక్కువ కాలమే పట్టినా కొందరిలో కేవలం ఏడాది కాలంలోనే ఈ వ్యాధి శరీరంలోని అన్ని భాగాలకూ పాకవచ్చు.
వ్యాధి వ్యాప్తి కారణాలు
తెల్లమచ్చల వ్యాధి చర్మానికే పరిమితమైన వ్యాధే అయినా చర్మంలోనే మూడు విభాగాలు ఉంటాయి. అవి ఎపిడెర్మిస్, డెర్మిస్, హైపోడెర్మిస్. ఎపిడెర్మిస్‌ను పరిశీలిస్తే, వాటిలో కెరటోసైట్స్, మెలనో సైట్స్, లాంగర్‌హాండ్స్ అనే వివిధ కణజాలం ఉంటుంది. మెలనోసైట్స్ అనేవి సహజంగా మెలినిన్ అనే పదార్థాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంటాయి. అయితే కొందరిలో ఈ ఉత్పత్తి బాగా తగ్గిపోతుంది. దీనికి కారణాలు అనేకం. చర్మానికి అవసరమైన వర్ణాన్ని, వెలుగునూ ఇచ్చేది పిత్తం ప్రత్యేకించి భ్రాజక పిత్తం ఈ పాత్రను నిర్వహిస్తుంది. భ్రాజకం అంటేనే ప్రకాశం. చర్మానికి అది అందించే అంశం కూడా అదే. ఎప్పుడైతే భ్రాజక పిత్తంలోనే లోపం ఏర్పడుతుందో అది తెల్లమచ్చల వ్యాధి మొదలవుతుంది. శ్విత్రం వ్యాధిలో వచ్చే మచ్చలు అందరిలోనూ తెలుపు రంగులోనే ఉంటాయని కూడా కాదు. కొందరిలో ఇవి ఎరుపు రంగులోనూ ఉండవచ్చు. శరీరంలో సహజంగా ఉండే టైరోసిన్ అనే ఒక ఎంజైము ఇది మెలినోసైట్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తూ ఉంటుంది. టైరోసిన్‌లో లోపాలు ఏర్పడి ఎప్పుడైతే మెలనోసైట్స్ వృద్ధి పూర్తిగా ఆగిపోతుందో అప్పుడే తెల్ల మచ్చలు వస్తాయి. లోపం చిన్న స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు ఎర్రటి మచ్చలు, సమస్య తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు తెల్ల మచ్చలు ఏర్పడతాయి.
బొల్లి చికిత్సలు
బొల్లికి శాశ్వత నివారణ లేదు, బొల్లి వ్యాప్తి ఆపడానికి మాత్రమే చికిత్స. బొల్లి చికిత్స ప్రారంభ దశలోనే ప్రారంభమైతే బాగా పనిచేస్తుంది (ప్రారంభించిన 2 లేదా 3 నెలల ముందు). తెల్లని మచ్చలు నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందుతుంటే, మనం చాలా వేగంగా చికిత్స చేయవచ్చు, అప్పుడు ఇతర బొల్లి కేసులు. చర్మ భాగాలలో ఎక్కువ వెంట్రుకలు ఉంటే, తక్కువ జుట్టుతో ఉన్న చర్మ భాగాలతో పోల్చినప్పుడు బొల్లి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే జుట్టులోని వర్ణద్రవ్యం చర్మం పైభాగానికి వలసపోయి చర్మాన్ని తిరిగి పుంజుకుంటుంది.
ముఖం, ఛాతీ, ఆయుధాలు, కాళ్ళు చాలా త్వరగా కోలుకునే చర్మం యొక్క ఉత్తమ భాగాలు., చేతులు, మణికట్టు, పాదాలు, పండ్లు చికిత్స తర్వాత కోలుకునే అవకాశాలు తక్కువ.
బయటి లంకెలు
వర్గం:చర్మ వ్యాధులు
చేజింగ్
చేజింగ్ 2022లో విడుదల కానున్న తెలుగు సినిమా. తమిళంలో 'చేజింగ్' పేరుతో విడుదలైన ఈ సినిమాను అదే పేరుతో ఏషియాసిన్ మీడియా, జీవీఆర్ ఫిల్మ్ మేకర్స్ బ్యానర్‌లపై జి. వెంకటేశ్వరరావు, మదిలగన్ మునియండి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె. వీరకుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. వరలక్ష్మి శరత్ కుమార్, బాల శరవణన్, సూపర్ సుబ్బరామన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టీజర్‌ని హైదరాబాద్ ప్రసాద్ ల్యాబ్స్‌లో మే 16న దర్శకులు వి. సముద్ర, సూర్యకిరణ్, నిర్మాత రామ సత్యనారాయణ విడుదల చేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:2022 సినిమాలు వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు
ధనొయ ఖుర్ద్
భౌగోళికం, జనాభా
Dhanoia Khurd (389) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్‌సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 202 ఇళ్లతో మొత్తం 1192 జనాభాతో 292 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 26 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 614, ఆడవారి సంఖ్య 578గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 395 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37651.
1526
1526 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
ధనొయ ఖుర్ద్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. * గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (Attari) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (Attari) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
ఆశాదాయకమైన ఈ ఎజెండా గురించి చర్చించి ఆచరించడానికై, జాతీయ ప్రభుత్వాలు, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా లక్షల కొద్ది పౌరులను ఒక చోట చేర్చి మునుపెన్నడూ జరగని రీతిలో నిర్వహించబడిన సంప్రదింపు ప్రక్రియల ద్వారా ఈ సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు రూపొందించబడ్డాయి.
ధనొయ ఖుర్ద్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
1526
మూలాలు
* వర్గం:1520లు
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
లక్ష్యాల వివరాలు
17 లక్ష్యాలు కలవు.
ధనొయ ఖుర్ద్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ఆసుపత్రిగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
తాగు నీరు
చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరు ఉంది.
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
2021
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (ఎస్‌డిజి) సూచీలో 2020-21గానూ రాష్ట్రాల విభాగంలో కేరళ 75 పాయింట్లను సాధించి తన తొలి స్థానాన్ని మరోసారి సుస్థిరం చేసుకుంది. బీహార్ ఈ సూచిలో చివరిస్థాయిలో వుంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్, తమిళనాడు ఒక్కొక్కటి 74 పాయింట్లతో రెండో స్థానంలో, 72 పాయింట్లతో ఆంధ్రప్రదేశ్ మూడో స్థానానికి చేరుకోగా, 69 పాయింట్లతో తెలంగాణ ఆరో స్థానానికి దిగజారింది.
ధనొయ ఖుర్ద్
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు లేదు. సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టాక్సీలు లేదు. సమీప టాక్సీలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకు లేదు. సమీప వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
2018
సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యాల్లో ఒకటైన ఆకలి నిర్మూలనలో గోవా ముందజలో ఉండగా 53 స్కోర్‌తో తెలంగాణ 15వ స్థానంలో  ఆంధ్రప్రదేశ్ 50 స్కోర్‌తో 18వ స్థానంలో వున్నాయి.
ధనొయ ఖుర్ద్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు. సమీప పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
2018
ఆరోగ్యం, సంక్షేమంలో తెలంగాణ మూడో స్థానం, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐదో స్థానం పొందాయి.
ధనొయ ఖుర్ద్
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. .
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
2018
లింగసమానత్వ సూచిలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలు ఐదు, ఆరు స్థానాలు సాధించాయి.
బోడి
బోడి (Bald or Baldness) అనగా తల మీద వెండ్రుకలు పోవు వ్యాధి. దీని మూలంగా బోడితల లేదా బోడిగుండుగా మారుతుంది.
భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో బోడి పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. బోడ [ bōḍa ], బోడి or బోడు bōḍa. [Tel.] adj. Bald, bare, hornless, cropped. n. A monk. సన్యాసి. బోడితల bald-head. బోడితలతో వచ్చినాడు he came with his head bare or uncovered. బోడిఆవు a hornless cow. బోడిఅమ్ము a blunt arrow, an arrow without a point. వారిని బాగా బోడిచేసినాడు he stripped them bare, or plundered them. బోడియేనుగు a tuskless elephant. బోడిచెట్టు a pollard or a tree with the boughs cut off. బోడతీరువ gross tax (as on a crop) without deducting charges. "ఆసపడిబోడవైన నేనగుదుగాని యింటి సొమ్మెక్కకాసైన నియ్య." S. ix. 3. బోడడు a bald headed man, బోడివాడు. బోడతరము bōda-taramu. n. A plant, Sphœranthus indicus. శ్రావణీ, ముండినిచెట్టు. Ainslie. 167. బోడలు bōḍalu. n. Hornless cattle. కొమ్ములురాని పశువులు. బోడసరము Same as బొడ్డసరము. (q. v.) బోడికోడి bōḍi-kōḍi. [Tel.] n. A coot, Fulica atra (F.B.I.) బోడించు or బోడిచేయు boḍinṭsu. v. a. To make bald to crop the hair on the head entirely, to shave the hair on the head entirely, to shave the head entirely bare. బోడింపు boḍimpu. n. The act of removing the hair on the head entirely. బోడిచేయుట.
బోడి [ bōḍi ] bōḍi. [Tel.] n. One that has a boly. మేనుగలది, as చిగురకుబోడి, పువ్వుబోడి.
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు
2018
అసమానతల తొలగింపులో వందకు వంద స్కోరు సాధించి తెలంగాణ తొలిస్థానంలో నిలవగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ 17వ స్థానంలో నిలిచింది.
భారత్‌లోని పట్టణాల్లో నివసిస్తున్న వారిలో 5.41 శాతం మంది మురికివాడల్లో ఉంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 12.04 శాతం పట్టణ జనాభా మురికివాడల్లోనే నివసిస్తున్నారు. ఇది దేశంలోనే అత్యధికం.
ధనొయ ఖుర్ద్
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
.
విద్యుత్తు
. 1 . 1 8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం (అక్టోబరు-మార్చి) లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
Dhanoia Khurd (389) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Dhanoia Khurd (389) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, బియ్యం, మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అమృత్ సర్ -2 తాలూకా గ్రామాలు
ప్రేమ్ కుమార్
ప్రేమ్ కుమార్ భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటుడు. ఆయన సినిమాలోకి రాకముందు టెలివిజన్ సీరియల్స్‌లో నటించాడు. ప్రేమ్ రియాలిటీ డ్యాన్స్ షో జోడి నంబర్ వన్ సీజన్ 1లో పాల్గొని విజేతగా నిలిచాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
వేమూరు రైల్వే స్టేషను
వేమూరు రైల్వే స్టేషను  (స్టేషన్ కోడ్: VMU) దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ లోని గుంటూరు రైల్వే డివిజను లో ఈ- కేటగిరీ భారతీయ రైల్వే స్టేషను. ఇది తెనాలి–రేపల్లె రైలు మార్గము లో ఉంది. వేమూరు పట్టణానికి రైలు సేవలు అందిస్తుంది.
ముళ్ళ తోటకూర
ముళ్ళ తోటకూర (లాటిన్ Amaranthus spinosus) ఒక ఔషధ మొక్క. ఇది వరి పొలాలలో కలుపు మొక్కగా పెరుగుతుంది. దీనిని ఆఫ్రికా లో ఆహార పంటగా పండిస్తారు..
ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు
ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు
2000 లో ఉత్తరాంచల్‌ ,జార్ఖండ్ ‌, చత్తీస్‌గఢ్‌ రాష్ట్రాల యేర్పాటుతో అక్కడి ఉద్యమాలు పరిష్కారమయ్యాయి.తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతోందని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.విశాలాంధ్ర చీలితే జై ఆంధ్ర ,గ్రేటర్ రాయలసీమ ,ఉత్తరాంధ్ర లాంటి డిమాండ్లు మళ్ళీ తలెత్తుతున్నాయి.ఇప్పుడు దేశంలో దాదాపు 15 ప్రత్యేక రాష్ట్రాల కోసం డిమాండ్లు ఉన్నాయి.
వర్గం:ఉద్యమాలు