cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కిస్టాపూర్ (రామడుగు)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కిస్టాపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
కిస్టాపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బీడీలు
అమిత్ భండారీ
క్రికెట్ రంగం
2000 జూన్ 3న ఆసియా కప్ లో భాగంగా ఢాకా వేదికగా పాకిస్తాన్ తో జరిగిన మ్యాచ్ తో అంతర్జాతీయ వన్డే క్రికెట్ లోకి అడుగుపెట్టాడు. 2004 ఫిబ్రవరి 3న పెర్త్ వేదికగా జింబాబ్వేతో జరిగిన మ్యాచ్ లో చివరిసారిగా అడాడు.
2003లో ఇండియా ఎ చేసిన ఇంగ్లాండ్ పర్యటనలో బౌలింగ్ చేసి, టాప్ వికెట్ టేకర్‌గా నిలిచాడు. భారత జట్టులో స్థానంకోసం లక్ష్మీపతి బాలాజీ, ఆవిష్కర్ సాల్వితో కలిసి భండారి చేరాడు.
ఢిల్లీ సీనియర్, అండర్-23 జట్లకు సెలెక్టర్ల ఛైర్మన్ గా ఉన్నాడు. 2019 ఫిబ్రవరి 11న కొంతమంది అండర్-23 ఆటగాళ్ళ చేతిలో గాయపడిన కారణంగా అమిత్ వార్తల్లో నిలిచాడు. ఆ ఆటగాళ్ళను జట్టులోకి ఎంపిక చేయకపోవడంతో వారు అతనిపై దాడి చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:ఢిల్లీ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1978 జననాలు వర్గం:ఢిల్లీ క్రీడాకారులు
ముకుందరాజుపేట
ముకుందరాజుపేట, అనకాపల్లి జిల్లా, నక్కపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నక్కపల్లి నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తుని నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 319 ఇళ్లతో, 1271 జనాభాతో 97 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 615, ఆడవారి సంఖ్య 656. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 218 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586427 .పిన్ కోడ్: 531126.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల వేంపాడులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల గోదిచెర్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పాయకరావుపేటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల తునిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పాయకరావుపేటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తునిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ముకుందరాజుపేటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
అనపర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం
అనపర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధి తూర్పు  గోదావరి జిల్లా, కాకినాడ జిల్లాలలో వుంది. ఇది రాజమండ్రి లోకసభ నియోజకవర్గం పరిధిలోనిది
నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందిన శాసనసభ్యులు
ఇంతవరకు సంవత్సరాల వారీగా నియోజకవర్గంలో గెలుపొందిన సభ్యుల పూర్తి వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో నుదహరించబడినవి. !సంవత్సరం !శాసనసభ నియోజకవర్గం సంఖ్య !పేరు !నియోజక వర్గం రకం !గెలుపొందిన అభ్యర్థి పేరు !లింగం !పార్టీ !ఓట్లు !ప్రత్యర్థి పేరు !లింగం !పార్టీ !ఓట్లు
2004 ఎన్నికలు
2004లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన టి.రామరెడ్డి తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి నల్లమిల్లి మూలరెడ్డిపై 28728 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందినాడు. రామరెడ్డి 61194 ఓట్లు సాధించగా, మూలరెడ్డి 32466 ఓట్లు పొందినాడు.
2009 ఎన్నికలు
2009 ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ తరఫున నల్లమిల్లి మూలారెడ్డి కాంగ్రెస్ తరఫున ఎన్.శేషారెడ్డి (ఆదిత్య సంస్థల ఛైర్మెన్ ) ప్రజారాజ్యం పార్టీ తరఫున డి.ఆర్.కె.రెడ్డి భారతీయ జనతా పార్టీ తరుపున నల్లమిల్లి జ్యోతి రెడ్డి  పోటీ పడ్డారు. ఈ ఎన్నికలలో ఆదిత్య సంస్థల ఛైర్మెన్ శెషారెడ్డి తన సమీప ప్రత్యర్థి ప్రజారాజ్యం పార్టీ అభ్యర్థి అయిన డి.ఆర్.కె.రెడ్డిపై 35 వేలకు పైగా మెజారిటీతో విజయం సాధించి తొలిసారి శాసనసభలో ప్రవేశించాడు.
2014 ఎన్నికలు
2014 ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ తరుపున నల్లమిల్లి రామకృష్ణ రెడ్డి (పూర్వపు శాసనసభ్యులు నల్లమిల్లి మూలరెడ్డి తనయులు ) వైస్సార్సీపీ తరుపున డా. సత్తి సూర్యనారాయణ రెడ్డి (డాక్టర్, గంగిరెడ్డి నర్సింగ్ హోమ్ అధినేత ) పోటీ పడ్డారు. ఈ ఎన్నికలలో ఎన్నికలలో నల్లమిల్లి రామకృష్ణ రెడ్డి  తన సమీప ప్రత్యర్థి వైస్సార్సీపీ పార్టీ అభ్యర్థి అయినా డా. సత్తి సూర్యనారాయణరెడ్డి పై 1373 మెజారిటీతో విజయం సాధించి తొలిసారి శాసనసభలో ప్రవేశించాడు
హంసరాలి
హంసరాలి శ్రీకాకుళం జిల్లా, మందస మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మందస నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 269 ఇళ్లతో, 1183 జనాభాతో 377 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 598, ఆడవారి సంఖ్య 585. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 9 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 288. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580323 .పిన్ కోడ్: 532242.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
హంసరలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
హంసరాలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
హంసరాలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జీడి, నువ్వులు
ఆమడగుంట్ల
అమడగుంట్ల, కర్నూలు జిల్లా, కోడుమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన కోడుమూరు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 672 ఇళ్లతో, 2953 జనాభాతో 1238 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1467, ఆడవారి సంఖ్య 1486. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 435 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594044.
గ్రామనామం
ఈ ఊరిలో రెండు కుంటలు ఉన్నాయి. ఒకటి నాగులకుంట ఇది ఒకప్పుడు మంచినీటి కుంట. మరొకటి దుర్గమ్మ కుంట. ఇవి గ్రామప్రజల అవసరాలను తీర్చేవి. ఈ రెండు కుంటలను కవలకుంటలుగా భావించేవారు. కవల అనే శబ్దాన్ని అమడాల అని తెలుగులో అంటారు.కాబట్టి అమడాల కుంటలు అని అన్నారు. కాలక్రమేణా అది ఉచ్చారణలో అమడాల గుంటలు అని ఆ తర్వాత అమడగుంట్లగా మారి స్థిరపడింది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ బి. సి సంక్షేమ వసతిగృహం ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి,సమీప జూనియర్ కళాశాల,సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోడుమూరు లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
అమడగుంట్లలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం మధ్యలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అమడగుంట్లలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఆమడగుంట్లలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఆమడగుంట్లలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అమడగుంట్లలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, శనగ, జొన్నలు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,073. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,605, మహిళల సంఖ్య 1,468, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 590 ఉన్నాయి.
పెదమద్దాలి
సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, పెడన, మచిలీపట్నం, తెనాలి
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పామర్రులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జమీ గొల్వేపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పామర్రులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గుడ్లవల్లేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పామర్రులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పామర్రులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల, పెదమద్దాలి. సి.బి.ఎన్.సి.పి స్కూల్, పెదమద్దాలి. మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల, కొత్తపెదమద్దాలి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పెదమద్దాలిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పెదమద్దాలిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పెదమద్దాలిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పెదమద్దాలిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పెదమద్దాలిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము
గ్రామ పంచాయతీ
కొండాయిపాలెం, పెదమద్దాలి గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికకలో ఈడ్పుగంటి వసుంధర, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.
దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
ఈ ఆలయంలోని స్వామివారి వార్షిక కళ్యాణోత్సవాలు, 2016,మే-18 నుండి 21 వరకు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి వార్షిక కళ్యాణోత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖ పౌర్ణమికి (మే నెలలో) మూడు రోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.
శ్రీ రామసాయి మందిరం:ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం, 2016,మే-2వతేదీ సోమవారంనాడు ఘనంగా నిర్వహించారు.ఈ సందర్భంగా స్వామివారికి ప్రత్యేకపూజలు, అభిషేకాలు, హారతులు నిర్వహించారు. విచ్చేసిన భక్తులకు, మద్యాహ్నం అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు.
శ్రీ గొంతేనమ్మ తల్లి ఆలయం:ఈ ఆలయంలో గొంతేనమ్మగా పిలువబడే కుంతీదేవి వార్షిక జాతర మహోత్సవాలు, 2016,నవంబరు-20వతేదీ ఆదివారంనాడు, 21వతేదీ సోమవారంనాడు, వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భగా ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. అమ్మవారికి గ్రామంలోని ప్రధాన వీధులలో గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. గ్రామంలోని ఈ ఆలయంలో 150 సంవయత్సరాల నుండి ఈ జాతర మహోత్సవం క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించుచున్నారు.
శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయం:ఈ గ్రామ శివారులోని కొండాయిపాలెం గ్రామంములో ఉన్న ఈ ఆలయంలో, 2017,ఆగస్టు13వతేదీ ఆదివారంనాడు అమ్మవారి వార్షిక జాతర మహోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించి, డప్పు వాయిద్యాల మధ్య గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. గ్రామస్థులు అమ్మవారికి, టెంకాయలు, పసుపు కుంకుమలు చల్ది నైవేద్యాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు.
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారితవృత్తులు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3544. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1770, స్త్రీల సంఖ్య 1774, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 947 ఉన్నాయి.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
కాకినాడ పట్టణ శాసనసభ నియోజకవర్గం
కాకినాడ పట్టణ శాసనసభ నియోజకవర్గం కాకినాడ జిల్లా పరిధిలో గలదు.
నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందిన శాసనసభ్యులు
ఇంతవరకు సంవత్సరాల వారీగా నియోజకవర్గంలో గెలుపొందిన సభ్యుల పూర్తి వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో నుదహరించబడినవి.
చింతకాయల
చింతకాయల తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
కొత్తకోట (సి.బెళగల్‌)
కొత్తకోట, కర్నూలు జిల్లా, సి.బెళగల్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
కాల నిర్ణయం
కాల నిర్ణయం (క్రోనొలాజికల్ డేటింగు లేదా డేటింగు) అనేది గతానికి చెందిన ఒక వస్తువు లేదా సంఘటనకు ఒక తేదీని ఆపాదించే ప్రక్రియ. కాల నిర్ణయం చేయడంతో, ఆ వస్తువు లేదా సంఘటనను ఈసరికే స్థాపించబడిన కాల రేఖలో ఇముడ్చడానికి వీలౌతుంది. దీని కోసం ఒక "డేటింగ్ పద్ధతి" అవసరం. విభిన్న ప్రమాణాలు, పద్ధతులను బట్టి అనేక డేటింగ్ పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఇటువంటి పద్ధతులను ఉపయోగించే విభాగాలు కొన్ని: చరిత్ర, పురావస్తు శాస్త్రం, భూ శాస్త్రం, పాలియోంటాలజీ, ఖగోళ శాస్త్రం, ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ వగైరాలు.
కాల నిర్ణయ పద్ధతులు
సాపేక్ష డేటింగు (రెలెటివ్), సంపూర్ణ డేటింగు (యాబ్సల్యూట్) అనే రెండు డేటింగు పద్ధతులు ఉన్నాయి.
సాపేక్ష డేటింగు
సాపేక్ష డేటింగ్ పద్ధతులు ఒక వస్తువు లేదా సంఘటన యొక్క సంపూర్ణ (యాబ్సల్యూట్) వయస్సును నిర్ణయించలేవు. కానీ సంపూర్ణ తేదీ బాగా తెలిసిన మరొక సంఘటనతో పోల్చి దాని కంటే ముందు జరగడం లేదా తరువాత జరగడం అసాధ్యమని నిర్ణయిస్తుంది. ఈ సాపేక్ష డేటింగ్ పద్ధతిలో, యాంటె క్వెమ్, పోస్ట్ క్వెమ్ అనే లాటిన్ పదాలను అత్యంత పురాతన, అత్యంత ఇటీవలి సమయాలను సూచించేందుకు వాడుతారు. ఈ పద్ధతి అనేక ఇతర విభాగాలలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకు, షేక్స్పియర్ నాటకం హెన్రీ V ను, 1587 కి ముందు రాయలేదని చరిత్రకారులకు తెలుసు. ఎలాగంటే, ఈ నాటకానికి ప్రాధమిక మూలమైన రాఫెల్ హోలిన్షెడ్ రాసిన క్రానికల్స్ యొక్క రెండవ సంచిక 1587 కు ముందు ప్రచురించబడలేదు కాబట్టి. ఈ విధంగా, షేక్స్పియర్ నాటకం హెన్రీ V యొక్క పోస్ట్ క్వెమ్ డేటింగు 1587. అంటే ఈ నాటకం 1587 తర్వాతే రాసాడని సందేహాతీతంగా చెప్పవచ్చు.
అదే విధానాన్ని పురావస్తు శాస్త్రం, భూగర్భ శాస్త్రం, పాలియోంటాలజీలలో అనేక విధాలుగా ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు, సంపూర్ణ డేటింగు చేసేందుకు ఇబ్బందు లున్నచోట లేదా భూమి పొరల్లో అస్పష్టత ఉన్నచోట్ల, ఆ పొరల్లో కనిపించే పుప్పొడిని అధ్యయనం చేసి పాలియోపాలినాలజీ ద్వారా సాపేక్ష సాపేక్ష కాల నిర్ణయం చెయ్యవచ్చు. కొన్ని వృక్ష జాతుల - అంతరించినవైనా, కాకపోయినా - కాలం బాగా తెలిసినదే కాబట్టి ఈ పద్ధతి అనుసరణీయమే.
కొన్ని సాపేక్ష డేటింగు పద్ధతుల జాబితా క్రింద చూడవచ్చు:
సంపూర్ణ డేటింగు
సంపూర్ణ డేటింగ్ పద్ధతుల్లో ప్రధానంగా రేడియోమెట్రిక్ డేటింగ్ పద్ధతులు ఉంటాయి. రేడియోమెట్రిక్, రేడియోమెట్రికేతర సంపూర్ణ డేటింగ్ పద్ధతులకు కొన్ని ఉదాహరణలు క్రిందివి:
పురావస్తు శాస్త్రంలో కాల నిర్ణయ పద్ధతులు
పురాతన పదార్థాల వయస్సును నిర్ణయించాల్సిన అవసరం, భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు, పాలియోంటాలజిస్టుల మాదిరిగానే పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ఉంది. అయితే పై ఇద్దరి విషయంలో, వారి అధ్యయనాలు పురాతన, ఇటీవలి మానవుల చరిత్ర రెంటికీ అవసరం. పురావస్తు శాస్త్రం మాత్రం మానవ కార్యకలాపాలు మొదలయ్యాక జరిగిన కాలంలోని అవశేషాలు, వస్తువులు లేదా కళాఖండాల అధ్యయనానికి సంబంధించినది. అవశేషాలు మానవ జాతుల కంటే పాతవి అయితే, వాటిని అధ్యయనం చేసే విభాగాలు భూవిజ్ఞాన శాస్త్రం లేదా పాలియోంటాలజీ.
ఏది ఏమయినప్పటికీ, ఒక మానవుడి సగటు జీవితకాలంతో పోలిస్తే పురావస్తు డేటింగ్‌లోని సమయ పరిధి చాలా ఎక్కువ. ఉదాహరణకు, దక్షిణాఫ్రికా దక్షిణ తీరంలో ఉన్న పిన్నకిల్ పాయింట్ గుహల్లో, 1,70,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటి సముద్ర వనరులను (షెల్ఫిష్) మానవులు క్రమం తప్పకుండా ఆహారంగా తీసుకున్నట్లు ఆధారాలు దొరికాయి. మరోవైపు, కేవలం వంద సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న అవశేషాలపై కూడా పురావస్తు డేటింగ్ పద్ధతులు ఉపయోగిస్తారు. అందువల్ల, అత్యంత పురాతన కాలం నుండి అత్యంత నవీన కాలం వరకూ అన్ని పురావస్తు స్థలాల్లోనూ అనువైన డేటింగు పద్ధతిని వాడుతారు.
పురావస్తు స్థలం నుండి సేకరించిన వస్తువును డేటింగు చేసేందుకు నేరుగా వాడవచ్చు. లేదా ఆ వస్తువు లభించిన ప్రదేశంలోనే ఉన్న ఇతర పదార్థాలను డేటింగు చేసి వస్తువు కాలాన్ని నిర్ణయించవచ్చు. డేటింగు ప్రధానంగా తవ్వకం తరువాతే చేస్తారు. కాని సత్సాంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తూ, "స్పాట్ డేటింగ్" అని పిలువబడే కొన్ని ప్రాథమిక కాల నిర్ణయ పనులు తవ్వకాలు జరిపేటపుడే చేస్తారు. పూర్వపు నమూనాలను నిర్మించడానికి పురావస్తు శాస్త్రంలో కాల నిర్ణయం చాలా ముఖ్యమైనది. ఎందుకంటే ఇది వస్తువులు, నమూనాల సమగ్రతపై ఆధారపడుతుంది. పురావస్తు శాస్త్రం లోని అనేక విభాగాలు డేటింగు సాక్ష్యాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి, అయితే ఆచరణలో కొన్ని పరిస్థితులలో అనేక విభిన్న డేటింగు పద్ధతులను వర్తింపజేయాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల తవ్వకం సమయంలో నమోదు చేసిన పురావస్తు సీక్వెన్సుకు సరిపోయేలా ఉండే అనుబంధ దశల సమాచారం ఉండడం అవసరం.
మానవ ఉనికి లేదా గత కాలపు మానవ కార్యకలాపాలతో ఉన్న ప్రత్యేక సంబంధం కారణంగా, పురావస్తు శాస్త్రం దాదాపు అన్ని డేటింగ్ పద్ధతులనూ ఉపయోగిస్తుంది. కానీ ఈ క్రింది చూపిన లాంటి కొన్ని ప్రత్యేక వైవిధ్యాలతో:
సీరియేషన్
సీరియేషన్ అనేది సాపేక్ష డేటింగ్ పద్ధతి. సీరియేషన్ యొక్క ఆచరణాత్మక అనువర్తనానికి ఉదాహరణ, రాతి పనిముట్లు లేదా కుండల వంటి హస్తకృతుల శైలిని, ఈసరికే తెలిసిన శైలితో పోల్చి పరిశీలించడం.
స్ట్రాటిగ్రాఫిక్ సంబంధాలు
ఒక పురావస్తు సైట్ యొక్క స్ట్రాటిగ్రఫీని (భూమి పొరల అధ్యయనం) బట్టి, ఆ స్థలంలో చేపట్టిన నిర్దుష్ట కార్యకలాపాల ("సందర్భాలు") తేదీని నిర్ధారించడానికి, లేదా మెరుగుపరచడానికి ఉపయోగించవచ్చు. ఉదాహరణకు, తేదీలు తెలిసిన రెండు సందర్భాల మధ్య, ఒక సందర్భం కప్పబడి ఉంటే, ఈ మధ్య సందర్భం కాలం, ఆ రెండు కాలాల మధ్య ఉంటుంది అని చెప్పవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:కాలక్రమము
రాయందొరవలస
రాయందొరవలస,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, గరుగుబిల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గరుగుబిల్లి నుండి 16 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 8 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 143 ఇళ్లతో, 554 జనాభాతో 125 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 284, ఆడవారి సంఖ్య 270. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 152 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 33. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582121 .పిన్ కోడ్: 535463.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పార్వతీపురంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల సన్యాసిరాజుపేటలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పిరిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పార్వతీపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం జియ్యమ్మవలసలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
రాయందొరవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాయందొరవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చింతకాయల అయ్యన్న పాత్రుడు
చింతకాయల ఆయ్యన్న పాత్రుడు అయ్యన్న పాత్రుడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు చెందిన రాజకీయనాయకుడు.
విద్య
ఇతదు కాకి నాడలోని పి.ఆర్ కళాశాలలో బి.ఎ. పట్టా పొందాడు.
కుటుంబము
ఇతడు జూన్ నెల 1 వ తారీకున 1983 న పద్మావతిని వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులున్నారు.
రాజకీయ ప్రస్తానం
అయ్యన్న పాత్రుడు 1983-1989, 1994-1996 మధ్య కాలంలో తెలుగు దేశం పార్టీ తరాపున నర్సీపట్నం నుంచి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసన సభ సభ్యులుగా ఎన్నికయ్యాడు. 1984-1986 లో సాంకేతిక విద్యా మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో అయ్యన్న స్థానికంగా ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్ ఏర్పాటుకు కృషిచేశారు. దీంతో పాటు ప్రభుత్వ సాంకేతిక శిక్షణ సంస్థ, డిగ్రీ కళాశాల ఏర్పాటు చేశారు. 1994-96 లో రహదారులు, భవనాల శాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు. అప్పట్లో నియోజకవర్గం పరిధిలోని మారుమూల గ్రామాల పరిధిలోని వందల కిలోమీటర్ల పంచాయతీరాజ్ రోడ్డును ఆర్‌అండ్‌బీకి బదలాయించి, పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చేశారు. 1996 లో 11వ లోక్ సభకు జరిగిన ఎన్నికల్లో తెలుగు దేశం తరుపున అనకాపల్లి లోఖ్ సభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1999లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రిగా అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత అయ్యన్నను అటవీశాఖ మంత్రి పదవి వరించింది. ఆ సమయంలో నియోజకవర్గంలోని పెడిమికొండ నర్సరీ, ఆరిలోవ జౌషధ మొక్కల పెంపకానికి ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించారు. 2004 ఎన్నికల్లో అయ్యన్న ఎమ్మెల్యేగా విజ యం సాధించినా, రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రావడంతో ఖాళీగానే ఉండిపోయారు. ఆ తరువాత 2009 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ నుంచి పోటీ చేసిన ముత్యాలపాప చేతిలో అయ్యన్న ఓటమి పాలయ్యారు. 2014 ఎన్నికలలో శాసనసభ్యునిగా విజయం సాధించి మంత్రివర్గంలో నియమించబడ్డారు.
మూలాలు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:1957 జననాలు వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
భాగ్యదేవత
సారథి స్టూడియో బ్యానర్‌పై యార్లగడ్డ రామకృష్ణప్రసాద్ నిర్మించిన భాగ్యదేవత1959 అక్టోబర్ 23వ తేదీన విడుదలైంది.
కథ
కీర్తిశేషుడైన జడ్జి భార్య నిర్మలమ్మ. వారికి ఇద్దరు కుమార్తెలు. పెద్ద కుమార్తె లలిత, చిన్న కుమార్తె సరళ. లలితకు తన మిత్రుడైన తాసీల్దారు కుమారుడు గిరితో పెళ్లి జరిపించమన్న భర్త కోరికమేరకు -లలిత గిరిల పెళ్లి నిశ్చయిస్తుంది నిర్మలమ్మ. మెడిసన్ చదివిన లలిత ఆ పెళ్లిని వ్యతిరేకించి, తాను ప్రేమించిన మూర్తి వద్దకెళ్లి అతన్ని గుళ్లో పెళ్లి చేసుకుంటుంది. తండ్రి కోరిక, కుటుంబం పరువూ నిలపాలని ఆలోచించిన చిన్న కుమార్తె సరళ -తల్లిని, పెళ్లివారిని, గిరిని ఒప్పించి అదే ముహూర్తానికి గిరిని పెళ్లి చేసుకుంటుంది. లలిత -మూర్తి ఆనందంగా జీవిస్తుంటారు. తనను నిరాకరించి అవమానించిందని లలితపై కోపం పెంచుకున్న గిరి -ఆమె ఇంటికి తరచూ వస్తూ చనువు ప్రదర్శించి... భర్త మూర్తిలో అనుమానం రేకెత్తిస్తాడు. లలితను అనుమానించిన మూర్తి ఆమెను మాటలతో హింసించగా, ఇల్లు వదిలిన లలిత.. కంపౌండర్ గోపాలం సాయంతో మగవేషంలో డాక్టరుగా మూర్తివద్దే పనిచేస్తూ తన విషయం చెల్లెలు సరళకు చెప్పుకుంటుంది. దీనికి తన భర్త కారణమని గ్రహించిన సరళ -లలిత కాపురం సరిదిద్దమని భర్తను వేడుకుంటుంది. గిరి తిరస్కరిస్తాడు. ఈలోగా గిరి చేతిలో తుపాకీ పేలి ఒక వ్యక్తి గాయపడతాడు. అయితే గిరి నేరాన్ని సరళ తనమీద వేసుకుని జైలుకెళ్లటంతో గిరిలో మార్పు వస్తుంది. మూర్తివద్దకు బయలుదేరుతూ దారిలో యాక్సిడెంట్‌కు గురవుతాడు. హాస్పిటల్‌లో గిరికి వైద్యం చేయటానికి మూర్తి నిరాకరించటంతో, లలిత అతన్ని కాపాడుతుంది. జామీనుమీద వచ్చిన సరళ అందరికీ నిజం చెప్పటం, అప్పటికే మరోసారి భర్త తిరస్కారానికి గురై లలిత ఆత్మహత్యకు యత్నించటం, స్పృహలోకి వచ్చిన గిరి.. మూర్తిని క్షమాపణకోరి నిజం వెల్లడించటంతో మూర్తిలో మార్పు వస్తుంది. రైలు క్రింద పడబోయిన లలితను -మూర్తి, సరళ అంతాకలిసి కాపాడటం.. ఈ సంసార కథ ఈవిధంగా సుఖంగా నడవడానికి కారణం సరళ మంచితనం, లక్షణాలు అంటూ ఆమె తమపాలిటి ‘భాగ్యదేవత’ అని అందరూ ప్రశంసించటంతో చిత్రం శుభంగా ముగుస్తుంది.
బయటిలింకులు
వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు వర్గం:సూర్యకాంతం నటించిన సినిమాలు వర్గం:రావి కొండలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రాజసులోచన నటించిన సినిమాలు వర్గం:నిర్మలమ్మ నటించిన సినిమాలు
బి.జి.వర్గీస్
జీవిత విశేషాలు
ఆయన డూన్ స్కూల్ లో చదివారు. తరువాత సెయింట్స్ స్టీఫెన్ కళాశాల,న్యూఢిల్లీ లో ఆర్థికశాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. కేంబ్రిడ్జ్ లోని ట్రినిటీ కాలేజీ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు.
వర్గీస్ 1966 నుంచి 1969 వరకూ అప్పటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీకి సమాచార వ్యవహారాల సలహాదారుగా వ్యవహరించారు .1969 నుండి 1975 వరకు హిందూస్థాన్ టైమ్స్ కు ఎడిటరుగా పనిచేసారు. అయితే, 1975లో ఇందిర అత్యయిక పరిస్థితి విధించడాన్ని ఆయన వ్యతిరేకించారు .అందువల్ల ఉద్యోగాన్ని కోల్పోయారు. పౌరహక్కుల రక్షణకోసం ఆయన ఎంతో కృషిచేశారు.1982 నుండి 1986 వరకు ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కు ఎడిటరుగా వ్యవహరించారు. 2002లో జరిగిన గుజరాత్ అల్లర్లపై ఏర్పాటైన ఎడిటర్స్ గిల్డ్ నిజనిర్ధారణ సంఘంలో సభ్యుడుగా ఉన్నారు. 'వాటర్స్ ఆఫ్ హోప్', 'ఇండియాస్ నార్త్ ఈస్ట్' 'ఫోర్త్ ఎస్టేట్(2005)' వంటి పుస్తకాలు రాశారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
వర్గీస్‌కు భార్య జమీలా, కుమారులు విజయ్, రాహుల్ ఉన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:1927 జననాలు వర్గం:2014 మరణాలు వర్గం:రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పాత్రికేయులు
నస్తీపూర్
నస్తీపూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, హథ్నూర మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన హథ్నూర నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సంగారెడ్డి నుండి 19 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు దౌలతాబాద్ (మెదక్)లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల హథ్నూరలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కాసల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ సంగారెడ్డిలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల హథ్నూరలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం సంగారెడ్డిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నస్తిపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నస్తిపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు, జొన్న
బి. ఎస్. ఎల్. హనుమంత రావు
thumb|బి. ఎస్. ఎల్. హనుమంత రావు ఆచార్య భట్టిప్రోలు శ్రీలక్ష్మీహనుమంతరావు (1924-93) ప్రముఖ విద్యావేత్త. చరిత్రకారుడు. ఆంగ్లంలోను, తెలుగులోను బహు గ్రంథ రచయిత. అనువాదకుడు. వీరు రాసిన గ్రంథాలలో “ఆంధ్రుల చరిత్ర” ఉత్తమ ప్రామాణిక చరిత్ర రచనగా నిలిచింది. మరో చారిత్రిక పరిశోదక గ్రంథం "రెలిజియన్ ఇన్ ఆంధ్ర" (Religion in Andhra) పండితలోకంలో విశేష ఖ్యాతిని పొందింది.
జీవిత సంగ్రహం
వీరు గుంటూరు జిల్లా లోని కొల్లూరు మండలానికి చెందిన దోనేపూడి గ్రామంలో 1924 జనవరి 4 తేదీన జన్మించారు.తల్లి వెంకటలక్ష్మి. తండ్రి రామకృష్ణయ్య.వీరి తండ్రి మూల్పూరు గ్రామకరణంగా పనిచేశారు. వీరి బాల్యం మూల్పూరు, తురుమెళ్ళ, తెనాలిలో గడిచింది. వీరి ఉన్నత విద్యాభ్యాసం గుంటూరు హిందూ కళాశాలలోను, ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాలలోను గడిచింది. అక్కడ వీరికి మారేమండ శ్రీనివాసరావు, మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ, గొర్తి వెంకటరావు, ఓరుగంటి రామచంద్రయ్య మొదలైనవారు ఇతనికి గురువులు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ. చదివిన అనంతరం కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి. చేసారు. 1946 లో తెనాలి పట్టణంలో కూచిపూడి హైస్కూల్‌లో చరిత్ర అధ్యాపక వృత్తి చేపట్టి, ఆ తరువాత గుంటూరు హిందూ కళాశాలలో 1983 వరకు చరిత్ర అధ్యాపకులుగా పనిచేసారు. 1983-87 మధ్య కాలంలో నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో మహాయాన బౌద్ధపీఠానికి గౌరవ ఆచార్యులుగా పనిచేసారు. ‘ఇండియన్ హిస్టరీ కాంగ్రెస్’, ‘ఇండియన్ ఎపిగ్రఫికల్ సొసైటీ’, ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ హిస్టరీ కాంగ్రెస్’ లకు గౌరవ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. భార్య ప్రియంవద.
ముఖ్య రచనల అవలోకనం
రెలిజియన్ ఇన్ ఆంధ్ర (Religion in Andhra) (1973): ఇది ఆంధ్రదేశంలో ప్రజా ఉద్యమాలుగా విస్తరించిన బౌద్ధ, జైన మతాలపై రచయిత చేసిన విశేష కృషివల్ల వెలువడిన ఆంగ్ల సిద్ధాంత గ్రంథం. దీనిలో ప్రాచీన కాలం నుండి సా.శ.. 1325 వరకూ ఆంధ్రదేశంలో సంభవించిన మతపరిణామాలు విశ్లేషించబడ్డాయి. ఆంధ్రదేశంలో ప్రవేశించిన బ్రాహ్మణ, బౌద్ధ, జైన, హిందూ మతాల గురించిన లోతైన అధ్యయనంతో పాటు, ముఖ్యంగా బౌద్ధ, జైన ధర్మాల గురించి రచయిత వెల్లడించిన చారిత్రిక వాస్తవాల వల్ల ఈ గ్రంథానికి పండితలోకంలో విశేష ఖ్యాతి లభించింది. 1973 లో తొలిసారిగా ముద్రించబడిన ఈ గ్రంథం తరువాత ఆర్కియాలజీ డిపార్టుమెంటు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే 1993 తిరిగి ప్రచురించబడింది. తెలుగులో "ఆంధ్రదేశంలో మతపరిణామాలు" పేరిట ప్రచురించబడింది
ఆంధ్రుల చరిత్ర (1994): ఆంధ్రుల చరిత్రను రాజకీయ, సామాజిక, సాంస్కృతిక కోణంలో విశ్లేషిస్తూ సంగ్రహంగా రాయబడిన ఈ గ్రంథం ప్రామాణిక చరిత్ర రచనా గ్రంథంగా నిలిచింది. అయితే రచయిత అకాల మరణం వల్ల 1910 కాలం నాటి వరకూ మాత్రమే ఆంధ్రల చరిత్రను ఈ గ్రంథంలో పొందుపరచబడింది. తొలిసారిగా 1983 లో ముద్రించబడిన ఈ గ్రంథం 1994 లో విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారిచే తిరిగి ప్రచురించబడింది.
బుద్ధిజం అండ్ జైనిజం ఇన్ ఆంధ్ర దేశ (Buddhism & Jainism in Andhra Desa) (1994): ఇది పరిశోధనాపత్రాల సంకలనం. ఈ సంకలన గ్రంథం ఆంధ్ర దేశంలో జైన బౌద్ధాల నేపథ్యం మొదలుకొని వాటి అవతరణను, శాఖీయ విస్తరణను, మహాయాన, వజ్రయాన వికాసాలను, ప్రసిద్ధ బౌద్ధ, జైన క్షేత్రాలను సంగ్రహంగా వివరిస్తుంది. దీనిని తెలుగులో "ఆంధ్రదేశంలో జైన, బౌద్ధ మతాలు" పేరుతొ తెలుగు అకాడమీ 1994 లో ప్రచురించింది. ఇంగ్లీష్‌లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 1997 లో ప్రచురించింది. గుంటూరు త్ర్రో ఏజెస్ (Guntur Through Ages) : ఆదిమమానవ యుగం నుంచి ఆధునిక యుగం దాకా గుంటూరు చరిత్రను రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక కోణంలో విశ్లేషించి యుగయుగాలలో గుంటూరు చరిత్రను పరిశోధనాత్మకంగా రచించారు. తెలుగులో "గుంటూరు ప్రశస్తి" పేరుతొ రెండు భాగాలుగా ప్రచురించబడింది. మొదటి భాగంలో ఆంగ్ల వ్యాసాలు, రెండవ భాగంలో తెలుగు వ్యాసాలు ఉన్నాయి.
ద ఏజ్ అఫ్ శాతవాహన (The Age of Sathavahana) (1976): ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి వారిచే 1976 ప్రచురించబడిన ఈ గ్రంథంలో శాతవాహనరాజుల కాలం నాటి రాజకీయ, సాంఘిక, సాంస్కృతిక పరిస్థితుల విశ్లేషణ కూలంకుషంగా చేయబడింది.
బౌద్ధము ఆంధ్రము (1995): ఇది వ్యాస సంకలనం. ఈ గ్రంథంలో బౌద్ధం ఆంధ్ర దేశాన్ని, ఆంధ్ర జాతిని, ఆంధ్ర సంస్కృతిని ప్రభావితం చేసిన చారిత్రిక పరిశోధనాంశాలు వివరించబడ్డాయి. ఆంధ్రదేశాన్ని పాలించిన రాజులు బౌద్ధాన్ని ఆదరించిన తీరును, బౌద్ధం జనజీవితాన్ని, సాహితీ సంస్కృతులను, ముఖ్యంగా శిల్పకళను ప్రభావితం చేసిన తీరుతెన్నులను, ఆంధ్ర బౌద్ధ శిల్పం ప్రపంచ శిల్పరీతికి దోహదం చేసిన వైనాన్ని ఈ గ్రంథం విశ్లేషిస్తుంది. ఆ గ్రంథాన్ని తొలిసారిగా 1995 లో తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం ప్రచురించింది.
మరణం
వీరు 1993 జూన్ 8 తేదీన హైదరాబాద్లో మరణించారు.
చరిత్రకారునిగా వ్యక్తిత్వం-అంచనా
ప్రామాణిక పరిశోధనకు, నిశిత విశ్లేషణకు బి. ఎస్. ఎల్. హనుమంత రావు పెట్టింది పేరు. చరిత్ర రచనలో ఈయనిది నిష్పాక్షిక దృష్టిగా పేరుపొందింది. సంకుచిత భావాలకు ఏమాత్రం చోటివ్వకుండా సత్యాన్వేషణ దృష్టితో, విమర్శనాత్మక దృష్టితో వీరి చరిత్ర రచన కొనసాగడం కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా చరిత్రలోని భిన్న వాదాలను సమగ్రంగా చర్చిస్తూ, సమన్వయం చేసుకొంటూ పరిశోధనాత్మకంగా సాగిపోవడం ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. కులమత సమస్యలను తీవ్ర సమస్యలుగా పరిగణించిన వీరు కులతత్వ మూలాలను సమగ్రంగా పరిశోధన చేసిన ఆంధ్ర చరిత్రకారులలో అగ్రగణ్యులు. ఈయన దృష్టిలో "చరిత్ర కేవలం రాజకీయ సంఘటనల పట్టిక కాదు. భిన్న రంగాలలో మానవ కృషి, ఆ కృషి ఫలితంగా మానవ జీవితంలో, దృక్పధంలో వచ్చిన పరిణామాలు అంటే నాగరికతా సంస్కృతుల కథనం." తానూ నమ్మిన చారిత్రిక యథార్థాలను తన రచనల ద్వారా నిర్మొహమాటంగా వెల్లడించిన బి. ఎస్. ఎల్. హనుమంత రావు చరిత్ర బోధనలో, రచనలో, పరిశోధనలో లౌకికవాదిగా, మానవ వాదిగా, ఉదారవాదిగా ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వం నిలుపుకొన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1924 జననాలు వర్గం:1993 మరణాలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా విద్యావేత్తలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన చరిత్రకారులు
బోత్సువానా
బోత్సువానా దీనిని అధికారికంగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బోత్సువానా అంటారు. దక్షిణఫ్రికా స్థానికులు మాట్లడే భాషలలో ఒకటైన త్‌స్వానా భాషలో దీనిని లెఫత్‌షి లా బోత్సువానా అంటారు. ఇది దక్షిణాఫ్రికా దేశాలలో ఒకటి. ఇక్కడి పౌరుల చేత బాత్సువానా అని పిలువబడింది. వాత్సవంగా ఇది బ్రిటిష్ ప్రొటెక్రేట్ అఫ్ బెచ్యుయానాలాండ్గా గుర్తించబడింది. 1966 సెప్టెంబరు 30న ఈ దేశానికి కామన్‌వెల్త్ దేశాల నుండి స్వతంత్రం లభించిన తరువాత ఈ దేశానికి బోత్సువానా అనే నామంతరం చేసుకున్నారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత ఇక్కడ స్వతంత్రమైన చక్కని స్వేచ్ఛా పూరితమైన ఎన్నికలు నిర్వహించారు. బోత్సువానా సమతల ప్రదేశం ఉన్న దేశం. 70% దేశ సరిహద్దులను కలహరి ఎడారి చుట్టి ఉంటుంది. బోత్సువానా దక్షిణ సరిహద్దు, ఆగ్నేయ సరిహద్దులలో దక్షిణాఫ్రికా ఉంది. పడమటి, ఉత్తర సరిహద్దులలో నమీబియా ఉంటుంది. ఉత్తర సరిహద్దులలో జింబాబ్వే ఉంటుంది. బోత్సువానా తూర్పు భాగములో స్వల్పముగా కొన్ని వందల మీటర్ల సరిహద్దులలో జాంబియా ఉంటుంది. బోత్సువానా మధ్యంతర పరిమాణము కలిగిన భూపరివేష్టిత (లాండ్ లాక్) దేశము. బోత్సువానా జనసంఖ్య 2,000,000. స్వతంత్రం రాక పూర్వము బోత్సువానా ఆఫ్రికా దేశాలలో అతి బీద దేశం. బోత్సువానా జిడిపి అప్పుడు 0.75 అమెరికా డాలర్లు మాత్రమే ఉండేది. స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత బోత్సువానా స్వశక్తితో శీఘ్రంగా అభివృద్ధి సాధించిన కారణంగా త్వరితగతిన అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచ దేశాలలో ఒకటిగా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది. 2010 అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థ అంచనా ప్రకారము బోత్సువానా సరాసరి తలసరి అదాయము 14,000 అమెరికా డాలర్లు. బోత్సువానా సంపూర్ణ స్వతంత్ర విధానాలను అనుసరిస్తున్నది.
చరిత్ర
thumb|left|గెబొరోన్ వద్ద ఉన్న సిటీ సెంటర్ బిల్డింగ్ 19వ శతాబ్దంలో బోత్సువానాలో నివసిస్తున్న త్‌స్వానా స్థానిక నివాసులు, ఈశాన్యభూభాగం నుండి వలస వచ్చిన ఎన్‌డిబెలే కొండజాతి ప్రజల మధ్య చెలరేగిన పగ ఉచ్ఛ స్థాయికి చేరుకుంది. అలాగే ట్రాన్స్‌వాల్ నుండి వచ్చిన ఒప్పందదార్ల మధ్య వివాదాలు తలెత్తాయి. ఒప్పందదారులు నాల్గవ ఖామా, బతోయెన్, వారి సహాయకుడైన సెబెలే ద్వారా అనుమతి పొంది వచ్చిన వారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1885 మార్చి 31 నుండి  బెచ్యుయానాలాండ్  తన రక్షణలోకి తీసుకున్నది. బోత్స్‌వానా ఉత్తర భూభాగము బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ప్రత్యక్ష నిర్వహణలో  బెచ్యుయానాలాండ్ ప్రొటెక్రేట్  పేరుతో ఉండేది. బొత్సువానా దక్షిణ భూభాగము కేప్ కాలనీలో ఒక భాగంగా ఉండేది. ఇప్పుడది దక్షిణాఫ్రికా వాయవ్య సరిహద్దుగా ఉంది. సెత్సువానా మాట్లాడే అత్యధికులు ఇప్పుడు దక్షిణాఫ్రికాలో నివసిస్తునారు. 1910లో యూనియన్ ఆఫ్ సౌత్‌ ఆఫ్రికా రూపు దిద్దుకున్నప్పుడు బెచ్యుయానాలాండ్ ప్రొటెక్రేట్, బాసుతోలాండ్, స్వాజీలాండ్ కలవక పోయినా అందుకు కావలసిన ప్రయత్నాలు మాత్రం జరిగాయి. అయినప్పటికీ అక్కడి నివాసితులతో జరిగిన చర్చలు మాత్రం నిష్ఫలమైనాయి. అయినప్పటికీ విజయవంతమైన దక్షిణాఫ్రికా దేశము కొన్ని ప్రదేశాలను మార్పిడి చేయాలని కోరినప్పటికీ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమ్ దానిని తొసిపుచ్చుతూ వచ్చింది. ఎలాగైతేనే అది జరగనే లేదు. 1948లో జరిగిన నేషనలిస్ట్ ఎన్నికల తరువాత దక్షిణాఫ్రికాలో మిశ్రిత ప్రభుత్వం ఏర్పడింది 1961లో కామన్వెల్త్ దేశాల నుండి దక్షిణాఫ్రికా వెలుపలికి వచ్చింది. దీనితో ఈ ప్రదేశాలు దక్షిణాఫ్రికాలో మిశ్రితం అయ్యే ప్రతిపాదన ముగింపుకు వచ్చింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అధికార విస్తరణా ప్రయత్నాలు, స్థానిక జాతుల తిరుగుబాటు కారణంగా 1920లో రెండు సలహా కైన్సిల్స్ యురూపియన్లు, ఆఫ్రికన్ల కొరకు ఏర్పాటైనాయి. 1934లో రూల్స్, అధికారమును క్రమబద్ధీకరిస్తు ప్రకటన వెలువడింది. 1951లో యురోపియన్ ఆఫ్రికన్ సలహా కౌన్సిల్ ఏర్పాటైంది. 1961లో ఈ ప్రదేశము కన్సలేటివ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌గా అవతరించింది. 1964లో బోత్సువానా స్వతంత్ర స్వయమ్ పరిపాలన ప్రతిపాదనకు బ్రిటన్ అంగీకారం తెలిపింది. 1965లో రాజధాని దక్షిణాఫ్రికాలో ఉన్న మాఫికెంగ్ నుండి క్రొత్తగా స్థాపించబడిన గబొరొన్‌కి మారింది. 1965లో దేశంలో మొదటి జనరల్ ఎన్నికలు జరిగాయి. 1966 సెప్టెంబరు 30న స్వతంత్ర బోత్సువానా అవతరించింది. స్వతంత్ర సమర వీరుడైన సెరెస్టే ఖామా తొలి దేశాధ్యక్షుడుగా ఎన్నికోబడ్డాడు. ఆయన రెండవ సారి కూడా అధ్యక్షుడుగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. 1984లో ఆ తరువాత దేశాధ్యక్షత అప్పటి ఉపాధ్యక్షుడైన క్వెట్‌మసిరె కు దక్కింది. ఆయన తిరిగి 1989, 1994 వరకు ఆ పదవికి ఎన్నుకోబడ్డాడు. 1998లో మసిరే అధికారము నుండి పదవీవిరమణ చేసిన తరువాత అప్పటి ఉపాధ్యక్షుడు ఫెస్టస్‌మోగెకు అధికారము దక్కింది. ఆయన 1999లో అధికారపూర్వకముగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. ఆయన తిరిగి 2004లో అధ్యక్షుడుగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. తరువాత 2008లో అధికారము లాన్ ఖామా చేతికి మారింది. ఆయన బోత్సువానా డిఫెన్స్ ఫోర్స్ (రక్షణ శాఖ) నుండి పదవీ వీరమన చెసి రాజకీయ ప్రవేశం చేసి అధ్యక్షపదవిని చేపట్టాడు. 1999 వరకు బోత్సువానాకు చెందిన కసికిలికి నమీబియాకు మధ్య కాప్రివి స్ట్రిప్ గురించి భూవివాదం ఇంటర్నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్ వద్ద జరిగింది.
ప్రభుత్వము రాజకీయాలు
బోత్సువానా ప్రభుత్వ విధానాన్ని రెప్రెసెంటివ్ డెమొక్రెటిక్ రిపబ్లిక్ అంటారు. బోత్సువానా అధ్యక్షుడు ప్రభుత్వ నిర్వహణకు రజ్యాంగానికి ఏక కాలంలో అధ్యక్షత వహిస్తాడు. నిర్వహణాధికారము ప్రభుత్వాధీనములో ఉంటుంది. సరికొత్త ఎన్నికలు 2009 అక్టోబరు 16న జరిగాయి. స్వతంత్రం వచ్చినప్పటి నుండి బోత్సువానాలో బోత్సువానా డెమొక్రెటిక్ పార్టీ ఆధిక్యత వహిస్తుంది. ట్రాన్స్‌పరెన్సీ ఇంటర్‌నేషనల్ అనుసరించి ఆఫ్రికా దేశాలలో బోత్సువానాలో అవినీతి అత్యల్పంగా ఉంది. ఇది సౌత్ కొరియా పోర్చు్‌గీసులకు సమీపంగా ఉంటుంది.
అధికారపూరిత భూవిభాగాలు
thumb|right|బోత్సువానా జిల్లాలు