cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సమర్‌కండ్
రష్యన్ సామ్రాజ్య కాలం
1886లో, ఈ నగరం రష్యన్ తుర్కెస్తాన్‌లో కొత్తగా ఏర్పడిన సమర్‌కండ్ ఒబ్లాస్ట్‌కు రాజధానిగా మారింది.1888లో ట్రాన్స్-కాస్పియన్ రైల్వే నగరాన్ని చేరుకున్నప్పుడు ఇది మరింత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/%D0%A0%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B4-%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D1%80_-_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%2C_%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.jpg/220px-%D0%A0%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B4-%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D1%80_-_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%2C_%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.jpg|ఎడమ|thumb| సమర్‌కండ్, రిచర్డ్-కార్ల్ కార్లోవిచ్ జోమర్ ద్వారా
సోవియట్ కాలం
సమర్‌కండ్ 1925 నుండి 1930 వరకు ఉజ్బెక్ SSR కు రాజధానిగా ఉంది. ఆ తరువాత దీని స్థానంలో తాష్కెంట్ వచ్చింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, నాజీ జర్మనీ సోవియట్ యూనియన్‌పై దండెత్తిన తర్వాత, శత్రువుతో పోరాడేందుకు సమర్‌కండ్ కు చెందిన అనేక మంది పౌరులను స్మోలెన్స్క్‌కు పంపారు. వారిలో చాలామంది నాజీలకు బందీలయ్యారు లేదా వారి చేతిలో హతులయ్యారు. సోవియట్ ఆక్రమిత పశ్చిమ ప్రాంతాల నుండి వేలాది మంది శరణార్థులు నగరానికి పారిపోయి వచ్చారు. ఉజ్బెక్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ నుండే కాక, మొత్తం సోవియట్ యూనియన్‌ నుండి పారిపోతున్న పౌరులకు ప్రధాన శరణార్థి కేంద్రాలలో ఇది ఒకటైంది. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/1872_Vereshchagin_Triumphierend_anagoria.JPG/220px-1872_Vereshchagin_Triumphierend_anagoria.JPG|thumb| వాసిలీ వెరెష్‌చాగిన్ ద్వారా విజయోత్సవం, రిజిస్తాన్‌లోని షేర్-దోర్ మదరసాను [[మదరసా|చిత్రీకరిస్తుంది .]] 1868లో రష్యన్ సామ్రాజ్యం సమర్‌కండ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, సమర్‌కండ్ చరిత్రపై శాస్త్రీయ అధ్యయనం ప్రారంభమవుతుంది. సమర్‌కండ్ చరిత్ర మొదటి అధ్యయనాలు N. వెసెలోవ్స్కీ, V. బార్టోల్డ్, V. వ్యాట్కిన్‌లు చేసారు. సోవియట్ కాలంలో, ఉజ్బెకిస్తాన్ విద్యావేత్త ఇబ్రగిం ముమినోవ్ సంపాదకత్వం వహించిన రెండు-సంపుటాల "సమర్‌కండ్ చరిత్ర"లో సమర్‌కండ్ చరిత్ర సాధారణీకరణ ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఉజ్బెక్ SSR కు చెందిన అకాడెమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ యొక్క అకాడెమీషియన్ I. ముమినోవ్, షరాఫ్ రషిడోవ్ మద్దతుతో, 1970లో సమర్‌కండ్ 2500వ వార్షికోత్సవం జరిపారు. ఈ విషయంలో, మిర్జో ఉలుగ్బెక్ స్మారక చిహ్నం తెరిచారు. సమర్‌కండ్ చరిత్ర మ్యూజియాన్ని స్థాపించారు. 2-సంపుటుల సమర్‌కండ్ చరిత్రను తయారు చేసి, ప్రచురించారు.
ఉజ్బెకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, సమర్‌కండ్ యొక్క పురాతన, మధ్యయుగ చరిత్రపై అనేక మోనోగ్రాఫ్‌లను ప్రచురించారు.
భౌగోళికం
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Samarkand%2C_Uzbekistan.jpg/220px-Samarkand%2C_Uzbekistan.jpg|thumb| సెప్టెంబరు 2013లో అంతరిక్షం నుండి సమర్‌కండ్. సమర్‌కండ్ ఆగ్నేయ ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో, జరేఫ్షాన్ నది లోయలో ఉంది, ఖర్షి నుండి 135 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. M37 రోడ్డు సమర్‌కండ్‌ని 240 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న బుఖారాతో కలుపుతుంది. M39 రహదారి దీనిని 270 కి.మీ. దూరం లోని తాష్కెంట్ తో కలుపుతుంది. తజికిస్తాన్ సరిహద్దు సమర్‌కండ్ నుండి సుమారు 35 కి.మీ దూరంలోను, తాజిక్ రాజధాని దుషాన్బే 210 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉన్నాయి. M39 రహదారి సమర్‌కండ్‌ను ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని మజార్-ఇ-షరీఫ్‌కు కలుపుతుంది. ఇది నగరం నుండి 340 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
శీతోష్ణస్థితి
సమర్‌కండ్‌లో మధ్యధరా వాతావరణం ( కొప్పెన్ క్లైమేట్ క్లాసిఫికేషన్ Csa ) ఉంది, ఇది వేడి, పొడి వేసవికాలం, సాపేక్షంగా తడిగా ఉండే, శీతాకాలాలతో పాక్షిక శుష్క వాతావరణానికి ( BSk )కి దగ్గరగా ఉంటుంది. జూలై, ఆగస్ట్‌లు సంవత్సరంలో అత్యంత వేడిగా ఉండే నెలలు. అప్పుడు ఉష్ణోగ్రతలు 40 C కి చేరుకుంటాయి. డిసెంబరు నుండి ఏప్రిల్ వరకు వర్షపాతం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. 2008 జనవరిలో ఉష్ణోగ్రత -22 °C కి పడిపోయింది
ప్రజలు
అధికారిక నివేదికల ప్రకారం, సమర్‌కండ్ నివాసులలో ఎక్కువ మంది ఉజ్బెక్కులు. వీరు టర్కిక్ ప్రజలు. అయితే, చాలా మంది "ఉజ్బెక్"లు నిజానికి తజిక్‌లు. వారు ఇరానియన్ ప్రజలు. వారి పాస్‌పోర్ట్‌లలో వారి జాతిని ఉజ్బెక్‌గా పేర్కొన్నప్పటికీ వారు తజిక్‌లే. సమర్‌కండ్ నివాసితులలో దాదాపు 70% మంది పెర్షియన్ (తాజిక్ మాండలికం )-మాట్లాడే తజిక్‌లు. తజిక్‌లు ముఖ్యంగా నగరం లోని ప్రధాన నిర్మాణాలున్న తూర్పు భాగంలో ఉన్నారు.
వివిధ మూలాల ప్రకారం, తజిక్‌లు సమర్‌కండ్‌లో మెజారిటీ జాతి సమూహం. ఉజ్బెక్‌లు రెండవ అతిపెద్ద సమూహం వీరు సమర్‌కండ్‌లో పశ్చిమాన ఎక్కువగా ఉన్నారు. ఉజ్బెకిస్తాన్‌లోని కొంతమంది వ్యక్తులు తమ మొదటి భాషగా తజికీని మాట్లాడుతున్నప్పటికీ వీరిని "ఉజ్బెక్"గా గుర్తించడం వలన వీరి ఖచ్చితమైన జనాభా గణాంకాలను పొందడం కష్టం.
భాష
ఉజ్బెకిస్తాన్‌ దేశంలో ఉన్నట్లే సమర్‌కండ్‌లో కూడా ఉజ్బెక్ భాషే అధికార భాష. ఉజ్బెక్ టర్కిక్ భాషలలో ఒకటి. ఉజ్బెక్స్, తుర్క్మెన్స్, సమర్కాండియన్ ఇరానియన్లు, సమర్‌కండ్‌లో నివసిస్తున్న చాలా మంది సమర్కాండియన్ అరబ్బులు అందరికీ ఇది మాతృభాష.
మిగతా ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో లాగానే, సమర్‌కండ్‌లో కూడా రష్యన్ భాష అనధికారికంగా రెండవ అధికారిక భాష. సమర్‌కండ్‌లోని దాదాపు 5% సంకేతాలు, శాసనాలు ఈ భాషలోనే ఉన్నాయి. రష్యన్లు, బెలారసియన్లు, పోల్‌లు, జర్మన్లు, కొరియన్లు, మెజారిటీ ఉక్రేనియన్లు, మెజారిటీ ఆర్మేనియన్లు, గ్రీకులు, కొందరు తాతార్లు, కొంతమంది అజర్‌బైజానియన్లు రష్యన్ మాట్లాడతారు. అనేక రష్యన్-భాషా వార్తాపత్రికలు సమర్‌కండ్‌లో ప్రచురించబడ్డాయి, వాటిలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందినది " సమర్కండ్‌స్కీ వెస్ట్నిక్". సమర్కాండియన్ TV ఛానెల్ STV, రష్యన్ భాషలో కొన్ని ప్రసారాలను నిర్వహిస్తుంది.
సమర్‌కండ్‌లో ఉజ్బెక్ అత్యంత సాధారణ భాష అయినప్పటికీ, కొన్ని డేటా ప్రకారం కేవలం 30% మంది మాత్రమే మాతృభాషగా మాట్లాడతారు. మిగిలిన 70% మందికి, తజిక్ భాష మాతృభాష, ఉజ్బెక్ రెండవ భాష, రష్యన్ మూడవది. అయితే, 1989 నుండి ఉజ్బెకిస్తాన్‌లో జనాభా గణన జరగనందున, ఈ విషయంపై ఖచ్చితమైన డేటా లేదు. సమర్‌కండ్‌లో తజిక్ రెండవ అత్యంత సాధారణ భాషే అయినప్పటికీ, అది అధికారిక లేదా ప్రాంతీయ భాష హోదాను పొందలేదు. సమర్‌కండ్‌లోని ఒక వార్తాపత్రిక మాత్రమే తాజిక్‌లో, సిరిలిక్ తజిక్ వర్ణమాలలో ప్రచురించబడుతోంది. అది "ఓవోజీ సమర్‌కండ్". స్థానిక సమర్కాండియన్ STV, "సమర్‌కండ్" TV ఛానెల్‌లు ఒక ప్రాంతీయ రేడియో స్టేషన్ వలె తాజిక్‌లో కొన్ని ప్రసారాలను అందిస్తాయి.
ఇస్లాం
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Samarqand.jpg/220px-Samarqand.jpg|thumb| 1990లలో బీబీ-ఖానిమ్ మసీదుతో కూడిన డౌన్‌టౌన్ 8వ శతాబ్దంలో, మధ్య ఆసియాలోని అరబ్బుల దాడి సమయంలో ( ఉమయ్యద్ కాలిఫేట్ ) ఇస్లాం సమర్‌కండ్‌లోకి ప్రవేశించింది. దీనికి ముందు, దాదాపు సమర్‌కండ్‌లోని ప్రజలందరూ జొరాస్ట్రియన్లు. అనేక మంది నెస్టోరియన్లు, బౌద్ధులు కూడా నగరంలో నివసించారు. అప్పటి నుండి, అనేక ముస్లిం పాలక శక్తుల పాలనలో, నగరంలో అనేక మసీదులు, మదర్సాలు, మినార్లు, పుణ్యక్షేత్రాలు, సమాధులు నిర్మించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, సహీహ్ అల్-బుఖారీ అని పిలువబడే హదీథ్ సేకరణను రచించిన ఇస్లామిక్ పండితుడు ఇమామ్ బుఖారీ యొక్క పుణ్యక్షేత్రం ఉంది. దీనిని సున్నీ ముస్లింలు అత్యంత ప్రామాణికమైన ( సాహిహ్ ) హదీథ్ సేకరణలలో ఒకటిగా భావిస్తారు. అతని ఇతర పుస్తకాలలో అల్-అదాబ్ అల్-ముఫ్రాద్ ఉన్నాయి. సమర్‌కండ్‌లో ఇస్లాం, జుడాయిజం, క్రైస్తవ మతాలలో గౌరవించబడే ప్రవక్త డేనియల్ సమాధి, ఇమామ్ మాటురిడి పుణ్యక్షేత్రం కూడా ఉంది.
సమర్‌కండ్‌ ప్రజల్లో చాలా మంది ముస్లింలు. వీరిలో ప్రధానంగా సున్నీ (ఎక్కువగా హనాఫీ ), సూఫీ లు. నగరంలో దాదాపు 80-85% మంది ముస్లింలు సున్నీలు. వీరిలో దాదాపు అందరూ తాజిక్‌లు, ఉజ్బెక్‌లు, సమర్కాండియన్ అరబ్బులు. సమర్‌కండ్ యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ ఇస్లామిక్ పవిత్ర వంశాలు ఖోజా అఖ్రోర్ వలీ (1404–1490), మఖ్దుమీ అజామ్ (1461–1542), సయ్యద్ అటా (14వ శతాబ్దపు మొదటి సగం), మిరాకోని క్జోజ్ వంటి సూఫీ నాయకుల వారసులు. (ఇరాన్‌లోని మిరాకాన్ అనే గ్రామం నుండి సయ్యద్‌లు). అధ్యక్షుడు షావ్కత్ మిర్జియోయేవ్ ఉదారవాద విధానం మతపరమైన గుర్తింపు యొక్క వ్యక్తీకరణకు కొత్త అవకాశాలను తెరిచింది. సమర్‌కండ్‌లో, 2018 నుండి, హిజాబ్ ధరించిన మహిళల సంఖ్య పెరిగింది.
వాస్తుశైలి
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Building_Samarkand_Mosque.jpg/260px-Building_Samarkand_Mosque.jpg|thumb| సమర్కండ్ గొప్ప మసీదు నిర్మాణం. భారతదేశంలో తన 1398-1399 ప్రచారం తర్వాత తైమూర్, బీబీ ఖానుమ్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. బీబీ ఖానుమ్‌లో వాస్తవానికి దాదాపు 450 పాలరాతి స్తంభాలు ఉన్నాయి. తైమూర్ హిందూస్థాన్ నుండి తీసుకువచ్చిన 95 ఏనుగుల సహాయంతో వాటిని అక్కడ ఏర్పాటు చేశారు. భారతదేశానికి చెందిన కళాకారులు, రాతి కళాకారులు మసీదు గోపురాన్ని రూపొందించారు. ఇతర భవనాల కంటే విలక్షణమైన రూపాన్ని దానికి అందించారు. 1897 భూకంపంలో స్తంభాలు నాశనమయ్యాయి. తదుపరి పునర్నిర్మాణంలో దీన్ని పూర్తిగా పునరుద్ధరించలేదు.
సమర్‌కండ్‌లో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన మైలురాయి, గుర్-ఐ అమీర్ అని పిలువబడే సమాధి. ఇది అనేక సంస్కృతులు, గత నాగరికతలు, పొరుగు ప్రజలు, మతాల - ముఖ్యంగా ఇస్లాం - ప్రభావాలను ప్రదర్శిస్తుంది. సమర్‌కండ్ యొక్క పూర్వ-తైమూరిడ్ ఇస్లామిక్ వాస్తుశిల్పాన్ని మంగోలులు విధ్వంసం చేసినప్పటికీ, తైమూర్ ఆధ్వర్యంలో ఈ నిర్మాణ శైలులను పునరుద్ధరించారు. మసీదు బ్లూప్రింట్, లేఅవుట్, వాటి ఖచ్చితమైన కొలతలతో ఉన్న జ్యామితి లు ఇస్లామిక్ అభిరుచిని ప్రదర్శిస్తాయి. గుర్-ఐ అమీర్ ప్రవేశ ద్వారం అరబిక్ కాలిగ్రఫీ, శాసనాలతో అలంకరించబడింది. ఇది ఇస్లామిక్ ఆర్కిటెక్చర్‌లో ఒక సాధారణ లక్షణం. సమాధి లోపల తైమూర్ చూపిన ఖచ్చితమైన శ్రద్ధ ప్రత్యేకించి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది: టైల్ గోడలు మొజాయిక్ ఫైయెన్స్‌కి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ. ప్రతి పలకను కత్తిరించి, రంగు వేసి, ఒక్కొక్కటిగా అమర్చే ఇరానియన్ శైలి అది. గుర్-ఐ అమీర్ యొక్క పలకలను " ముహమ్మద్", "అల్లా" వంటి మతపరమైన పదాలను ఉచ్చరించేలా ఏర్పాటు చేసారు.
టర్కో-మంగోల్ ప్రభావం సమర్‌కండ్ వాస్తుశిల్పంలో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. సమాధులకు పుచ్చకాయ ఆకారపు గోపురాలను సాంప్రదాయ మంగోల్ గుడారాల (యర్ట్) ఆకారంలోరూపొందించారు. చనిపోయిన వారి మృతదేహాలను ఖననం చేసేముందు ఇందులో ప్రదర్శించేవారు. తైమూర్ తన గుడారాలను ఇటుకలు, కలప వంటి మరింత మన్నికైన పదార్థాలతో నిర్మించాడు. అయితే వాటి ఉద్దేశాలు మాత్రం పెద్దగా మారలేదు. తైమూర్ దేహాన్ని ఉంచిన గదిలో " టగ్స్ " ఉన్నాయి. గుర్రం లేదా యాక్ తోక వెంట్రుకలతో చేసిన వృత్తాకార అమరికతో స్తంభాలను వేలాడదీసారు. ఈ బ్యానర్లు చనిపోయినవారిని గౌరవించడం కోసం గుర్రాలను బలి ఇచ్చే పురాతన టర్కీ సంప్రదాయానికి ప్రతీక. టగ్స్ అనేది ఒట్టోమన్ టర్క్స్ కాలం వరకు చాలా మంది సంచార జాతులు ఉపయోగించే ఒక రకమైన అశ్వికదళ ప్రమాణం.
సమర్‌కండ్‌లోని భవనాల రంగులకు కూడా ముఖ్యమైన అర్థాలు ఉన్నాయి. బాగా కనిపించే నిర్మాణ రంగు నీలం. తైమూర్, తనలోని అనేక భావనలను తెలియజేయడానికి దీన్ని ఉపయోగించాడు. ఉదాహరణకు, గుర్-ఐ అమీర్‌లోని నీలిరంగులు శోకానికి గుర్తు; ఆ యుగంలో, మధ్య ఆసియాలో నీలం శోకాన్ని సూచించే రంగు. ఇది నేటికీ వివిధ సంస్కృతులలో ఉంది. మధ్య ఆసియాలో "దిష్టి" నుండి రక్షించగల రంగుగా కూడా నీలాన్ని పరిగణిస్తారు; నగరం లోను, చుట్టుపక్కలా ఉన్న నీలిరంగు తలుపుల సంఖ్య ఈ భావనను నిరూపిస్తుంది. ఇంకా, నీలం రంగులో ఉండే నీరు, మధ్యప్రాచ్యం, మధ్య ఆసియాల్లో ప్రత్యేకించి అరుదైన వనరు; నీలం రంగులో ఉన్న గోడలు నగరపు సంపదను కూడా సూచిస్తాయి.
స్థానిక
సమర్‌కండ్‌లో బలమైన ప్రజా రవాణా వ్యవస్థ ఉంది. సోవియట్ కాలం నుండి నేటి వరకు, పురపాలక బస్సులు, టాక్సీలు సమర్‌కండ్‌లో నడుస్తున్నాయి. బస్సులు, నగరంలో అత్యంత సాధారణ రవాణా విధానం. 2017 నుండి, సమర్కాండియన్ ట్రామ్ లైన్లు కూడా ఉన్నాయి. సోవియట్ యుగం నుండి 2005 వరకు, సమర్కాండియన్లు కూడా ట్రాలీబస్ ద్వారా తిరిగారు.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉజ్బెకిస్తాన్ నగరాలు వర్గం:ప్రాచీన నగరాలు
కోయిలకొండ మండలం
కోయిలకొండ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
ఇది సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఈ మండలం ఇదే జిల్లాలో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం మహబూబ్ నగర్ రెవిన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 35  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. నిర్జన గ్రామాలు లేవు.మండల కేంద్రం కోయిలకొండ.
మండల గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త మహబూబ్​నగర్​ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 66710. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 33852, స్త్రీల సంఖ్య 32858. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 30047. మండలంలో 7 జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలు, 2 ప్రైవేటు ఉన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 222 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 61,932. జనాభాలో పురుషులు 31,364 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 30,568. మండలంలో 12,236 గృహాలున్నాయి.
ఉత్తర రామాయణం
కరుణకు భావస్థాయి శ్లోకం. ఎందుకంటే వాల్మీకి మొదటి శ్లోకం (" మాన్నిషాద" ) కరుణ నుంచే ఉద్భవించింది. దాశరధీ కరుణా పయోనిధీ అని జనులు రాముడ్ని ప్రార్ధించడం అందుకే. ఈ ఉత్తర రామాయణంలో సీతా రాముల వియోగం, నిర్యాణం కారణంగా కరుణ రసం పతాక స్థాయిలో ఉంది. తిక్కన సోమయాజి నిర్వచనోత్తమ రామాయణం ( వచనం లేని, కేవలం పద్యకావ్యం) రచించాడు. తరువాత కంకంటి పాపరాజు ఉత్తర రామాయణాన్ని చంపూ కావ్యంగా రాసాడు. " జానకీఈ జాని కథల్ రచింపక యసత్కథలెన్ని రచించెనేనియున్ ... వాని కవిత్వ మహత్త్వమేటికిన్?" అన్నాడు పాపరాజు. నిజంగానే కవి అనేవాడు రాముడి మాట తలవకుండా ఉండలేడు. అంత శక్తి ఆకర్షణా ఉన్నవాడు రాముడు.
రామరాజ్యం
శ్రీ రామ పట్టాభిషేకం తరువాత అయోధ్యలో అంతటా సుఖ సంతోషాలు వెల్లివిరిసాయి. శ్రీ రాముని పాలనలో ప్రజలు ఏ కష్టం లేకుండా సుఖంగా జీవనం సాగించేవారు. అందుకే ఇప్పటికీ శ్రేయో రాజ్య పరిపాలనకు రామ రాజ్యాన్నిఉదాహరణగా వాడతారు. ఇలా ఉండగా ఒక రోజు రాముడు ఏకాంతసమయంలో సీతను చేరి" దేవీ! నీవు తల్లివి కాబోతున్నావు. నీ మనస్సులో ఏమైనా కోరిక ఉంటే చెప్పు. " అని అడిగాడు. అందుకు సీత " నాధా గంగా తీరంలో ఉన్న ముని ఆశ్రమాలలో పళ్ళు, కందమూలాలు ఆరగిస్తూ ఒక్కరోజు గడపాలని ఉంది. ": అంటుంది. అందుకు సరే నంటాడు రాముడు. కానీ సీత కోరిక వినగానే వ్యాకులచిత్తుడవుతాడు.
సీత గురించిన నింద
అక్కడనుండి సభామంటపానికి వెళ్ళిన రాముడిని విజయుడు, మధుమత్తుడు, కాశ్యపుడు, పింగళుడు, కుటుడు, సురాజు, మొదలైన వారు హాస్య కథలు చెప్పి రాముడిని సంతోషపరుస్తారు. రాముడు ప్రసన్నుడై భద్రునితో" భద్రా! నా పరిపాలన ఎలావున్నది? ప్రజలకు ఎలాంటి సమస్యలు లేవుగదా? నిజం చెప్పు.?" అని అడుగుతాడు. అందుకు భద్రుడు" మహారాజా! సత్యసంధుడివైన నీకు నిజం చెప్తున్నాను. ప్రజలు నీ పరక్రమాలను, రావణ సంహారాన్ని వేనోళ్ల పొగడుతున్నారు. అయితే, రావణ చెరలో కొన్నాళ్ళు ఉన్న సీతను తిరిగి మీరు భార్యగా స్వీకరించడం గురించి మాత్రం రక రకాలుగా చెప్పుకొంటున్నారు. ఇలా అంటున్నందుకు నన్ను మన్నించండి" అన్నాడు. రాముడు సరేనని వారినందరిని పంపించి విషాదచిత్తుడై తమ్ముళ్ళను పిలిపిస్తాడు. వారు రావడంతోనే రాముని వదనం చూసి నిశ్చేష్టులవుతారు. రాముడు వారిని కూర్చోమని జరిగిన సంగతి అంతా వివరిస్తాడు. " లక్ష్మణా! సూర్య చంద్రులు, అగ్ని,ఇంద్రాది దేవతలు కూడా ఆమె సౌశీల్యాన్ని శ్లాఘించారు. కానీ ఆమెపై అయోధ్యలో ఇంకా అపవాదు తొలగలేదు. ప్రజాభీష్టం లేని పరిపాలన సూర్యుడులేని పగలు వంటిది. ఇప్పుడు నాకు ఆమెను పరిత్యజించడం తప్ప వేరు మార్గం కనపడ్డం లేదు. కొద్ది సమయం కిందటే సీత తనకు మున్యాశ్రమాలు చూడాలని కోరికగా ఉన్నదని కోరగా ఆమెకు సరే అని అనుమతిచ్చాను. నువ్వు మారు మాటాడక ఆమెను గంగానదీ తీరంలోని ఆశ్రమాల వద్ద వదిలిరా. ఇది నా ఆజ్ఞ" అంటాడు.
అడవుల పాలైన సీత
లక్ష్మణుడు మారుమాటాడక ఉదయాన్నే రథం సిద్ధం చేయమని మంత్రి సుమంతుడుకి చెప్పి సీత వద్దకు వెళ్ళి" తల్లీ. ఆశ్రమంలొ గడపాలన్న నీకోరిక మేరకు నేడు నిన్ను మున్యాశ్రమాలకు గంగా నదివద్దకు తీసుకువెళ్లమని అన్న ఆనతిచ్చారు" అనగానే సీత సంతోషంగా అతనితో గంగానదికి ప్రయాణమవుతుంది. గంగానదిని దాటిన పిదప మున్యాశ్రమతీరంవద్ద " తల్లీ! నా పాపాన్ని క్షమించు. నిన్ను నేను ఇక్కడకు తీసుకువచ్చినది ఈ తీరంలో వదిలి వెళ్లడానికే గాని తిరిగి అయోధ్యాపురికి తీసుకు వెళ్ళడానికి కాదు" అని అసలు సంగతి చెప్పగా ఆమె మూర్చపోయి తేరుకొని "నాయనా సౌమిత్రీ! నేను కష్టాలు అనుభవించడానికే పుట్టాను అని అనిపిస్తున్నది. పూర్వజన్మ పాపం పట్టి పీడించక తప్పదుమరి. అప్పుడు అరణ్యాలలో భర్త తోడుతో గడిపాను. ఇప్పుడు ఒంటరిగా ఉండగలనా? నీభర్త నిన్నెందుకు విడిచిపెట్టాడని అడిగే ముని పత్నులకు ఏమి జవాబు చెప్పేది? సరే. విధిరాత అనుభవింపకతప్పదు. ఆయన మాటను గౌరవిస్తానని చెప్పు. నా నమస్కారాలు తెలియచెయ్యి. " అంటుంది. లక్ష్మణుడు ఆమె పాదాలకు మొక్కి ప్రదక్షిణం చేసి వెళ్ళలేక వెళ్లలేక గంగా తీరం దాటి వెడతాడు.
రాజసూయం
ఇదిలా ఉండగా ఒక రోజు రాముడు తమ్ములను పిలిచి తనకు రాజసూయ యాగం చేయాలనున్నది అని చెపుతూ వారి సలహా అడుగుతాడు. భరతుడు అన్నకు అంజలి ఘటించి" ప్రభూ! నీ పాలనలో ధర్మదేవత చక్కగా నడుస్తోంది. కీర్తి చంద్రుడ్ని ఆశ్రియించిన వెన్నెలలా నిన్ను అంటిపెట్టుకొనే ఉన్నది. పాప కర్ములు అయిన రాజులు లేరు. ఈ భూమ్మీద ఉన్న సకల ప్రాణులకు ఏలికవు గతివి నువ్వే అని మరిచావా? రాజసూయం వల్ల అనేక రాజవంశాలు నేలమట్టం అవుతాయి. అందువల్ల రాజసూయం అనవసరమని నా అభిప్రాయం " అనగానే లక్ష్మణుడు అందుకొని" అన్నా! భరతుడు చెప్పింది నూటికి నూరుపాళ్ళూ నిజం, ధర్మయుక్తం. నీకు యాగం చేయాలని కోరిక ఉంది గనుక అశ్వమేధం చేయి. ఇది నిర్వహించి పూర్వం ఇంద్రుడు వౄతాసురవధ వల్ల కలిగిన బ్రహ్మహత్యాపాతకం వదిలించుకొన్నాడు. " అంటాడు. శ్రీ రాముడికి వారి మాటలు బాగా నచ్చాయి. " సోదరులారా. మీరు చెప్పినమాటలు నాకు సమ్మతంగానే ఉన్నాయి. ఈ యాగం నిర్వహించేందుకు తగిన ఏర్పాట్లు చేయండి. " అని అనుమతిస్తాడు.
సుగ్రీవుడు, విభీషణుడు మొదలైన దేశాధిపతులు, మునులు, నటులు, గాయకులు రాగా నైమిశారణ్యంలో గోమతీ నదీ తీరాన యజ్ఞవాటికను సమస్త వైభవోపేతంగా నిర్మించి అది చూడ్డానికి వచ్చేవారికై సకల సౌకర్యాలు సమకూరుస్తారు. మంచి లక్షణాలు కలిగిన గుర్రాన్ని రాముడు అర్చించి వదిలిపెట్టాడు. రక్షకుడిగా లక్ష్మణుడు ఋత్విజులతో సహా బయలుదేరాడు. తరువాత రాముడు యజ్ఙవాటికలోకి ప్రవేశించాడు. అప్పుడు భూమండలంపై ఉన్న రాజులు అందరూ రాముడిని అభినందించి కానుకలు సమర్పించుకోసాగారు. ఇలా అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకంగా ఏడాది పాటు అశ్వమేధ యాగం కొనసాగింది. దీన్ని మెచ్చుకోని వారు లేరు. అప్పుడు వాల్మీకి మహర్షి శిష్యసమేతంగా విచ్చేసాడు. భరత శత్రుఘ్నులు ఆయన కోసం సౌకర్యవంతమైన పర్ణశాలను ప్రత్యేకించి నిర్మించి విడిది ఏర్పాటు చేసారు. విడిదిలోకి చేరిన తరువాత వాల్మీకి లవకుశలను కూర్చోపెట్టుకొని" చిరంజీవులారా! మీకు నేర్పిన రామాయణాన్ని రాజమార్గాల్లోనూ, మును వాసాల్లోనూ, యజ్ఞవాటిక దగ్గర రాముని మందరం దగ్గర శ్రావ్యంగా, శ్రుతి బద్ధంగా మధురంగా ఆలపించండి. రోజుకు ఇరవై సర్గలు పాడండి. ఫలాలు దుంపలే ఆరగించండి. ఎవరైనా ధనం ఇస్తే స్వీకరించకండి. మీరు ఎవరు అని ప్రశ్నిస్తే " వాల్మీకి శిష్యులం అని మాత్రమే చెప్పాలి. ప్రభువయిన శ్రీరాముడ్నిమాత్రం చులకనగా చూడకండి. అని బోధిస్తాడు.
రామాయణ గానం
మరునాటి ఉదయం లవకుశులు వాల్మీకి మునికి నమస్కారం చేసి, ఆయన ఆశీర్వాదంతో రామాయణ గానం అయోధ్య నలుదెసలా ఆరంభిస్తారు. ఆ గానామృత మాధుర్యానికి జనులు సమ్మోహితులై వారిని వెంబడిస్తారు. దేశం నలుమూలలా కుశలవుల గాన మాధుర్యం గురించే చర్చ జరుగుతూంది. రాముడు కూడా ఆ గానాన్ని విని ముగ్దుదౌతాడు. యజ్ఞకర్మ పూర్తి కాగానే ఒక సభను ఏర్పాటు చేసి మునులు, రాజులు, పండితులు, సంగీత విద్వాంసులు, భాషావేత్తలు, వేదకోవిదులు, సకలవిద్యాపారంగతులు ఆసీనులై ఉన్న సమయాన రాముడు కుశలవులను తమ గాన మాధుర్యాన్ని వినిపించమని కోరతాడు. మొదటి సర్గనుంచి ఇరవై సర్గలు వరకూ వారు అతి రమ్యగా గానంచేయగా సభాసదులు చప్పట్లు చరిచి వారి గాన మాధుర్యానికి జేజేలు చెప్తారు. రాముడు భరతునితో ఈ బాలురకు పద్దెనిమిదివేల బంగారు నాణేలు బహూకరించమని కోరగా లవకుశులు తమకు ఎలాణ్టి ధనమూ కానుకలూ అవసరం లేదని తిరస్కరిస్తారు. అప్పుడు రాముడు. మీరు పాడిన కావ్యం ఏమిటి? అని ప్రశ్నించగా లవకుశులు " దీని కర్త వాల్మీకి మహర్షి. ఇప్పుడాయన ఇక్కడే ఉన్నారు. ఆయనే మాగురువు. మీ చరిత్రనే ఆయన ఇరవై నాలుగువేల శ్లోకాలుగా వ్రాసాడు. దీనిలో 7 కాండాలున్నాయి. అయిదువందల సర్గలున్నాయి. వంద కథలున్నాయి. మీకంతగా కోరిక ఉంటే పాడి వినిపిస్తాం" అన్నారు.
జానకీదేవి కళంక రహిత
రాముడు సరే అని అంగీకరిస్తాడు. ఆయన కోరికమేరకు వారు ప్రతిరోజూ రామాయణాన్ని గానం చేసారు. అది విని రాముడు వీరు సీతాపుత్రులే అని గ్రహించాడు. దూతలను వెంటనే పిలిచి "మీరు వాల్మీకి మహాముని వద్దకు వెళ్ళి. నామాటలుగా ఇలా చెప్పండి. మహర్షీ రాముడు నమస్కరించి మీకు విన్నవిస్తున్నదేమంటే మీ కావ్యం విన్నాను. అతి రమ్యంగా ఉన్నది. మీరు నిజంగా జానకీ దేవి కళంక రహిత అనిభావిస్తే ఆమెను సభాముఖానికి తీసుకొనివచ్చి ఆవిషయం ఆమెను నిరూపించుకోవాలి అని చెప్పగా వారు వాల్మీకిని కలసి తిరిగి వచ్చి" రేపు సీత తన నిర్దోషిత్వావ్వి ప్రకటిస్తుంది. కాబట్టి ఆమెపై అభాండాలు వేసిన వారుకూడా సభకు రావచ్చునని వాల్మీకి సెలవిచ్చారని చెప్తారు. రాముడు సభనుద్దేశించి "రేపు సీత తన నిర్దోషిత్వాన్ని ప్రకటిస్తుంది. మీరు తప్పక రావాలి" అని చెబుతాడు. ఆయన ప్రకటన విన్న వాళ్ళందరూ "ఇటువంటి ధర్మ పాలన నీకే చెల్లుతుంది" అని మెచ్చుకొంటారు. సభలోకి రాగానే శ్రీరాముడితో పాటు సభాసదులందరూ వినయంగ లేచి నిలబడి మునీశ్వరుల అనుమతితో తిరిగి ఆసీనులయ్యారు. ముగ్ద సౌందర్యమూర్తి అయిన జానకీ దేవిని చాలా కాలం తరువాత చూసిన జనులు కన్నుల నీరుడుకున్నారు. అప్పుడు హృదయభారభరితమైన మౌనాన్ని చేదిస్తూ మేఘ గంభీర స్వరంతో వాల్మీకి ఇలా అన్నారు" సభికులారా! ఈమె పరమసాధ్వి జానకీ దేవి. దశరధుని కోడలు. శ్రీరామచంద్రుని ఇల్లాలు. ఈమెను శ్రీరామ చంద్రుడు లోక నిందకు భయపడి పరిత్యజించినాడు. నేను చెప్పునది సత్యము. ఇందులో ఏమైన అనృతమున్నట్టయితే ఇన్ని వేల సంవత్సరాల నా తపస్సు నిర్వీర్యమై పోగలదు"
సభికులు మహా ముని పలుకులు విని చేష్టలు దక్కినవారయ్యారు. శ్రీ రాముడు చిరునవ్వుతో లేచి మునిని శాంతి పరుస్తూ "మునీంద్రా! దివ్యజ్ఞాన సంపన్నులైన తమ వాక్యములు సత్యభూషణములు. నా దేవేరి శీలమును గురించి నాకు ఏమాత్రమూ సందేహము లేదు. ఆమె మహా సాధ్వి అని నాకు తెలియును. మరి లోకులకు కూడా తెలియవడం అవసరమని నే నట్లు నడుచుకోవలసి వచ్చింది. ఆ తరువాత ఈ కుర్రవాళ్ళను చూస్తే నా కుమారులే అని నా అంతరాత్మ తెలుపుతూంది. లోకం కోసమే సీత తన సాధుశీలాన్ని చాటుకోవాలి" అన్నాడు. ఆ మాటలకు అంతా సీత వైపు చూసారు.
సీత భూప్రవేశం
సీత కాషాయాంబరాలు ధరించి ఒక్క మాటు చూసింది. రెండు చేతులు జోడించింది. సభా భవనంలోని గాలిలో చల్లని కమ్మని పరిమళాలు వ్యాపించసాగాయి. అప్పుడు సీత ఇలా అంది" నేను రాముడ్ని తప్ప అన్యుల్ని తలచనిదాననే అయితే భూదేవి నా ప్రవేశానికి వీలుగా దారి ఈయాలి. త్రికరణ శుద్ధిగా నేనెప్పుడూ రాముని పూజించేదాన్ని అయితే భూదేవి నా ప్రవేశానికి మార్గం చూపాలి" అని ప్రార్ధించింది సీతా దేవి ప్రార్థన ముగించీ ముగించగానే భూమి బద్దలు అయింది. నాగరాజులు మోస్తున్న దివ్య సింహాసనమొకటి పైకి వచ్చింది. దానిలో ఆసీనురాలయిన భూమాత రెండు చేతులతో సీతను తీసుకొని పక్కన పొదవి కూర్చోపెట్టుకొంది. ఆకాశం నుంచి పూల వాన కురుస్తుండగా సింహాసనం పాతాళంలోకి దిగిపోగా అక్కడ ఏమీ జరగనట్టు మళ్ళీ మామూలుగా అయిపోయింది. సభాసదులు దీనులై విలపిస్తూ రాముడి వంక చూడసాగారు. రాముడి దుఃఖానికి అంతే లేదు. "నా కన్నుల ముందే నా భార్య మాయమయింది. లంకలో నుంచి తీసుకొని వచ్చిన ఆమెను భూమినుండి తెచ్చుకొనలేనా? భూదేవీ! అత్తగారివైన నిన్ను మర్యాదగా అడుగుతున్నాను. తక్షణం సీతను తెచ్చి ఈయకుంటే జగత్ప్రళయం సృష్టిస్తాను." అన్నాడు. అప్పుడు బ్రహ్మ వారించి "రామా ! ఇది నీకు తగదు. నిన్ను స్వర్గధామంలో తప్పక కలుసుకొంటుంది. నీ చరిత్ర ఇతిహాసంగా ఉండిపోతుంది. ఇప్పటి దాకా నువ్ జరిగినది విన్నావు. ఇక జరగబోయేది కూడా మహాముని రాసి ఉన్నాడు. అది నీవు, మునులు మాత్రమే వినాలి " అని చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు.
లక్ష్మణునికి ధర్మ సంకటం
మరునాడు మిగతా గాథ రాముడు విన్నాడు. అశ్వమేధం ముగిసింది. లవకుశులతో రాముడు అయోధ్యకేగాడు. కాలం ఎవరికోసమూ ఆగదు. ఒక నాడు ఒక ముని వచ్చి రాముడ్ని చూడాలని లక్ష్మణుడ్ని కోరాడు. రామాజ్ఞతో లక్ష్మణుడు మునిని రాముని గదిలోకి ప్రవేశపెట్టాడు. వచ్చిన ముని " రామా! మనం మాటాడే విషయాలు పరులెవరికీ తెలియరాదు. ఒక వేళ అలా మధ్యలో ప్రవేశించినా విన్నా మరణదండన విధిస్తానంటే నీతో ముచ్చటిస్తాను" అన్నాడు. రాముడు సరేనని లక్ష్మణుడ్ని ద్వారానికి కాపలాగా ఉండమన్నాడు. ఆ తరువాత ముని ఇలా అన్నాడు" రామ చంద్రా! నేను మునిని కాదు. యమధర్మరాజుని. మానవులను సమయానుసారంగా మరణాన్ని సిద్ధపరచే సమవర్తిని. నీవు ఈ లోకానికి వచ్చిన కార్య నెరవేరింది. బ్రహ్మ పుణ్యలోకాలకు వచ్చి పరిపాలించమని కోరాడు. " అన్నాడు. రాముడు నవ్వి "యమధర్మరాజా! ముల్లోకాలను రక్షించడమే నా బాధ్యత. నా స్వస్థానానికే రావడానికి నేను సిద్ధమౌతున్నాను." అన్నాడు. ఇలా వీరు సంభాషించుకొంటున్న వేళ దుర్వాసుడు రాముడి దర్శనానికి వచ్చాడు. లక్ష్మణుడు దర్శనం చేయించేందుకు వ్యవధి కావాలన్నాడు. ముక్కోపి అయిన దుర్వాసుడు "ఓరీ! ఈ.. రామ దర్శనానికి నేను వేచివుండాలా? తక్షణం నేను రాముడ్ని కలవాలి. లేకుంటే నీ దేశం, వంశం, మీ అన్నదమ్ములు నాశనం కావాలని శపిస్తాను " అన్నాడు. దుర్వాసుని కోఫం ఎరిగిన వాడైన లక్ష్మణుడు తన వంశం దేశం నాశనమయ్యే కంటే తాను రాముడు ఆజ్ఞను ధిక్కరించి తానొక్కడూ మరణశిక్షపొందడం మేలని తలచి యముడు రాముడు సంభాషణకు అంతరాయం కలిగిస్తూ " అన్నా! నీకోసం దుర్వాసుల వారు వచ్చారు" అని అన్నాడు.
లక్ష్మణుడి యోగ సమాధి
రాముడు యముని వడి వడిగా పంపి దుర్వాసునికి ఎదురేగి స్వాగతించాడు. దుర్వాసుడు తనకు ఆకలిగా ఉన్నదని మృష్టాన్నం కావాలనీ కోరాడు. ఆయనను కోరిక మేరకు తృప్తి పరచి తాను యముడికి ఇచ్చిన మాటను గుర్తుతెచ్చుకొని విచారించసాగాడు. లక్ష్మణుడు వచ్చి" అన్నా! నీవు మాట తప్పవద్దు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా శిక్ష విధించి ధర్మాన్ని నిర్వర్తించు" అని ధైర్య చెప్పాడు. రాముడు నిలువెల్లా కుంగిపోతూ వశిష్ట, భరత, శతృఘ్నులను సమావేశ పరచి విషయం విని విచారించాడు. వశిష్ఠుడు " రాజా! ఆడి తప్ప రాదు. నీవు లక్ష్మణుడికి దేశ బహిష్కరణ విధించు." అన్నాడు. " సాధు పరిత్యాగం మరణసమానమవుతుంది కనుక నిన్ను బహిష్కరిస్తున్నాను." అన్నాడు. వెంటనే సౌమిత్రి తన ఇంటి వైపు కూడా చూడక సరాసరి సరయూ నది ఒడ్డువద్దకు చేరి యోగసమాధి అయ్యాడు. ఇంద్రుడు తన విమానంలో అతన్ని అమరావతికి తీసుకుకుపోయాడు. విష్ణు అంశలో నాల్గవభాగం తమ దగ్గరకు వచ్చినందుకు దేవతలు సంతోషించారు.
లక్ష్మణుడికి దేశ బహిష్కారం చేసాక భరతుని రాజుగా చేసి తాను కూడా వెళ్ళి పోతానని ప్రకటించాడు శ్రీ రాముడు. ఈ మాట విని యావత్తు రాజ్యం దుఃఖించింది. భరతుడయితే మూర్చపోయాడు. కొంతసేపటికి తేరుకొని భరతుడు" అన్నా! నువ్వులేని రాజ్యం నాకెందుకు? నిన్నువదిలి నేనుండలేను. కోసల రాజ్యం రెండుభాగాలు చేసి దక్షిణం కుశుడికి ఉత్తరం లవుడుకి ఇచ్చేద్దాం. ఇదే ధర్మబద్ధం . వెంటనే శతృఘ్నునికి కబురుపెడదాం. " అన్నాడు. వరసగా జరుగుతున్న ఘటనలు ప్రజలకు దిగ్భ్రాంతి కలిగించాయి. వశిష్ఠుడు " రామా! ప్రజల అభీష్టాన్ని కూడా తెలుసుకొని నిర్ణయం తీసుకోవాలి"" అన్నాడు. రాజు ప్రజలతో సభ జరిపి "నా నిర్ణయం రాజ్యాన్ని త్యజించి పోవడం. మీ నిర్ణయం ఏమిటి?" అని అడిగాడు. "ప్రభూ మీ నిర్ణయమే మాకు శిరో ధార్యం. తమతో పాటు అనుసరించాలని మాలో చాలా మందికి ఉన్నది. అందుకు అనుమతించండి. అదే మాకోరిక" అన్నారు. రాముడు సరేనన్నాడు.
రాముని నిర్ణయం
thumb|left|వానరులతో మాట్లాడుతున్న రాముడు ఆరోజే కుశలవులకు పట్టాభిషేకం జరిపి కొడుకులిద్దరను తొడమీద చేకొని వారి శరస్సులను ఆఘ్రూణించి వారికి హితవచనాలు చెప్పి ధనకనక వస్తు వాహనాలతో సైన్యాన్ని ఇచ్చి కుశుణ్ణి కుశాపతికి, లవుణ్ణి శ్రావస్తికి పంపాడు. తరువాత దూతల ద్వారా జరిగిన సంగతులన్నీ శత్రుఘ్నుడికి తెలియ చేసాడు. శతృఘ్నుడు మంత్రి పురోహితులను పిలచి తన అన్నతో తానూవెళ్ళిపోతానని తెలిపి తన రాజ్యాన్ని రెండుగా విభజించి మధురను సుబాహుడికి, విదిశానగరాన్ని చిన్నవాడు శత్రుఘాతికీ ఇచ్చి అభిషిక్తులను చేసాడు. రాముడు వెళ్ళి పోతున్నాడన్న విషయం తెలిసిన వానరులు, భల్లూకాలు, రాక్షసులు తండోప తండాలుగా అయోధ్యకు తరలి వచ్చారు. అంగదుడు చేతులు జోడించి" రామా ! అంగదుడికి నా రాజ్యం అప్పగించి వచ్చేసాను. నన్నూ నీతో తీసుకొని పో" అన్నాడు. రాముని వద్దకు విభీషణుడు వచ్చి ఏదో రామునికి చెప్పబోగా రాముడు వారించి "విభీషణా సూర్యచంద్రులున్నంత దాకా, నా కథ ఈ లోకంలో ప్రజలు చెప్పుకొన్నంత కాలం నువ్ ధర్మబధ్ధమైన పాలన గురించి కూడా పొగిడేలా చక్కని రాజ్య పాలన చేయాలి. ఇది స్నేహితునిగా నా ఆజ్ఞ. అంతే కాదు మా ఇక్ష్వాకువంశ కులనాధుడు జగన్నాధుడు. ఆయనను సదా సేవించడం మానకు." అన్నాడు. అప్పుడు ఆంజనేయుడిని పిలిచి" నాయనా!నీవు, మైందుడు, ద్వివిదుడు. మీ ముగ్గురూ కలికాలం అంతమయ్యేదాకా చిరాయువులై ఉండండి. అని ఆశీర్వదించి, మిగిలిన వానర భల్లూక వీరులనందరినీ తనతో తీసుకొని వెళ్ళడానికి అనుజ్ఞ ఇచ్చాడు.
రామరాజ్యం
thumb|స్వర్గమునకు వెళ్ళడానికి బయలుదేరిన రాముడు మరునాడు తెల్లవారింది. బ్రాహ్మణులు అగ్ని హోత్రాలు, వాజపేయచ్చత్రాన్ని పట్టుకొని ముందుకు నడుస్తుండగా రాముడు సన్నని వస్త్రాలు ధరించి, చేతి వేళ్ళ మధ్య ధర్భలు పట్టుకొని, మంత్రోచ్చారణ చేస్తూ వెడుతునాడు. ఆయనకు రెండు పక్కలా శ్రీ దేవి, హ్రీదేవి, ముందు భూదేవి ఉన్నారు. ధనుర్భాణాలు పురుష రూపంతో ఆయన్ని అనుగమించినాయి. వేదాలు, గాయత్రి, ఓంకారవషట్కారాలు ఆ పురాణ పురుషుణ్ణి అనుసరించాయి. బ్రహ్మర్షులు, విప్రులు, భరత శత్రుఘ్నులు, అంతఃపుర ప్రజలు, వానరులు, జనగణం, రాక్షసులు ఆమర్యాద పురుషోత్తముని వెంట నడిచారు. అయోధ్యలో ఉన్న పశు పక్ష్యాదులు కూడా రాముని వెంట పోగా అయోధ్య అంతా పాడుపడినట్టు ఖాళీ అయిపోయింది. శ్రీ రాముడు అర్ధ యోజన దూరం నడచి, పడమట దిక్కుగా ప్రవహిస్తున్న సరయూ నది చేరుకొన్నాడు. అప్పటెకే దేవతలతో ముని బృందాలతో బ్రహ్మదేవుడు అక్కడ వేంచేసి ఎదురుచూస్తున్నాడు. ఆకాశం దివ్య విమానాలతో నిండిపోయింది. అర్చకుల మంత్రోచ్చారణలు జరుపుతునారు. దేవతలు దుందుభులు మోగించారు. పరిమళాలతో గాలి చల్లగా వీస్తోంది. పూలవాన కురవడం మొదలయింది. అప్పుడు సరయూ నదిలోకి పాదాన్ని పెట్టాడు రాముడు. బ్రహ్మ అప్పుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు" మహావిష్ణూ ! నీకు శుభమగుగాక! నీ తమ్ముళ్ళతో కూడా స్థూల శరీరాలు విడిచి దివ్యశరీరాన్ని ధరించు. నీకు కావలసిన రూపం అందుకో తండ్రీ!సకల భువనాలకూ నువ్వే ఆధారం."
పితామహుడి మాటలు విని రాముడు వైష్ణవ రూపం స్వీకరించాడు. సోదరులుకూడా అలాగే చేసారు. కిన్నెరులు కింపురుషులు, యక్షులు, దేవతలు ఇలా సకల లోకాలకు చెందినవారంతా జయజయ ధ్వానాలు చేసి విష్ణువుకు భక్తిగా మొక్కారు. అప్పుడు బ్రహ్మతో విష్ణువు "నావెంట వచ్చిన వారంతా నా భక్తులు. సర్వం త్యజించి నన్ను అనుసరించినవారు. వారికి పుణ్యలోకాలు ప్రసాదించు" అని అజ్ఞాపించాడు. బ్రహ్మ రెండుచేతులా విష్ణువుకు మొక్కి"దేవా! నిన్ను నమ్మిన వారు ఆశ్రయించినవారు పశువులైన పక్షైనా సంతానకమనే దివ్యలోకం చేరతారు. ఇప్పుడు వీరినందరినీ ఆ లోకానికే చేరుస్తాను. వానరాదులు ఏ దేవతాంశం నుంచి జన్మించారో ఆ దేవతాంశం పొందుతారు. సుగ్రీవుడు సూర్యునిలో లేనమై పోతాడు" అన్నాడు. రాముడ్ని అనుసరించిన వారు " గో ప్రతారం " అనే తీర్ధంలో మునిగారు. వాళ్ళకి పూర్వ శరీరాలు పోయి దివ్యశరీరాలు వచ్చాయి.అప్పుడు వారు తమకు కేటాయించిన విమానాల్లో పుణ్యలోకాలు వెళ్ళిపోయారు.
ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ II
ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ II: ది ఏజ్ ఆఫ్ కింగ్స్ అన్నది ఎన్సెంబుల్ స్టూడియోస్ అభివృద్ధి చేయగా, మైక్రోసాఫ్ట్ విడుదల చేసిన రియల్ టైమ్ స్ట్రాటజీ వీడియో గేమ్. మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్, మాకింతోష్ ఆపరేటింగ్ సిస్టంల కోసం 1999లో విడుదలైంది, ఇది ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ సిరీస్‌లో రెండవ గేమ్. దీనికి కొనసాగింపు, ది కాంకరర్స్, 2000 లో విడుదలైంది.
ఏజ్ ఆఫ్ కింగ్స్ ఆటలో మధ్య యుగాల కాలం నడుస్తున్నట్టు ఉంటుంది. ఇందులో పదమూడు నాగరికతలు ఉంటాయి. ఆటగాళ్ళ ఆ పదమూడింటిలో ఏదో ఒకటి ఎంచుకుని ఆడవచ్చు. ఆటగాళ్ళు వనరులను సేకరించి, వాటిని పట్టణాలను నిర్మించి, సైన్యాన్ని సృష్టించి, తమ శత్రువులను ఓడించడానికి ఉపయోగిస్తారు. చరిత్రలోని వివిధ సందర్భాల ఆధారంగా రూపొందించిన ఐదు కాంపైన్లు ఇందులో ఉన్నాయి. వీటన్నిటికీ ఒక్కో కథా ఉంటుంది. ఆ పరిస్థితుల్లో నియమ నిబంధనల మధ్య ఆటగాళ్ళు కాంపైన్ పూర్తిచేయాల్సి ఉంటుంది. వీటికి తోడు మరో మూడు సింగిల్ ప్లేయర్ గేమ్ మోడ్‌లు అదనంగా ఉన్నాయి. అలాగే, దీనిలో మల్టీప్లేయర్ మద్దతు కూడా ఉంది. ఏజ్ ఆఫ్ అంపైర్స్ సీరీస్‌లో రెండవదిగా రావాల్సిన ఈ ఏజ్ ఆఫ్ కింగ్స్ అనుకున్నదాని కన్నా ఆలస్యం కావడంతో ఎన్సేంబుల్ స్టూడియోస్ వారు 1998లో మధ్యలోనే ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్: ద రైజ్ ఆఫ్ రోమ్ విడుదల చేయాల్సి వచ్చింది.
2013 ఏప్రిల్లో, మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ కోసం ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ II: HD ఎడిషన్ను స్టీమ్ డిజిటల్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లాట్‌ఫాంలో విడుదల చేశారు. HD ఎడిషన్‌లో ఒరిజినల్ ఆట, ఎక్స్‌పాన్షన్ అయిన ది కాంకరర్స్, అలాగే హై-రిజల్యూషన్ డిస్ప్లేల కోసం నవీకరించిన గ్రాఫిక్స్ ఉన్నాయి. ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ II: డెఫినిటివ్ ఎడిషన్ అన్న డెఫినిటివ్ రీమాస్టర్ 2019 నవంబరులో విడుదలైంది.
ఆటలో పద్ధతులు
ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్ II అన్నది రియల్ టైమ్ స్ట్రాటజీ గేమ్, దీనిలో పట్టణాలను నిర్మించడం, వనరులను సేకరించడం, ప్రత్యర్థులను ఓడించడానికి సైన్యాన్ని సృష్టించడం ప్రధానం. ఆటగాళ్ళు 13 నాగరికతలలో ఒకదానిని ఎంచుకుని, డార్క్ ఏజ్ మొదలుపెట్టి, ఫ్యూడల్ ఏజ్, కాజిల్ ఏజ్ నుంచి ఇంపీరియల్ ఏజ్ (పునరుజ్జీవనాన్ని గుర్తుచేసేదిది) వరకూ అభివృద్ధి చెందుతూ శత్రువుల పట్టణాలను జయించాలి. తర్వాతి ఏజ్‌కు చేరుకోవడం వల్ల కొత్త యూనిట్లు, నిర్మాణాలు, సాంకేతికతలు అన్లాక్ అవుతూ ఉంటాయి. కొత్త ఏజ్‌కు చేరుకునేందుకు ఆటగాళ్ళు మొదట వారి ప్రస్తుత ఏజ్‌కు చెందిన కొన్ని భవనాలను నిర్మించి, తరువాత వనరులను (సాధారణంగా ఆహారం, బంగారం) ఖర్చుచేయాల్సి ఉంటుంది.
"విలేజర్స్" (గ్రామస్తులు) అని పిలిచే పౌర యూనిట్లను వనరులను సేకరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇతర విషయాలతోపాటు, యూనిట్లకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి, భవనాలను నిర్మించడానికి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలకు పరిశోధించడానికి ఈ సేకరించిన వనరులను ఉపయోగించవచ్చు; ఉదాహరణకు, ఆటగాళ్ళు తమ ఇన్‌ఫాంట్రీ యూనిట్ల కోసం మంచి కవచాన్ని పరిశోధించవచ్చు. ఆటలో నాలుగు రకాల వనరులు ఉంటాయి: ఫుడ్ (ఆహారం), వూడ్ (కలప), గోల్డ్ (బంగారం), స్టోన్ (రాయి). జంతువులను వేటాడటం, బెర్రీలు సేకరించడం, పశువుల పెంపకం, వ్యవసాయం, తీరంలో చేపలు పట్టడం, పడవల నుండి చేపలు పట్టడం ద్వారా ఆహారం లభిస్తుంది. చెట్లను నరకడం ద్వారా కలపను సేకరిస్తారు. బంగారు గనుల నుండి, వాణిజ్యం ద్వారా, రెలిక్స్ సేకరించడం ద్వారా బంగారం దొరుకుతుంది. రాతి గనుల నుండి రాయిని సేకరిస్తారు. ఇలా సేకరించిన వనరులను నిల్వ చేయడానికి గ్రామస్తులకు చెక్‌పాయింట్లు అవసరం. టౌన్ సెంటర్, మైనింగ్ క్యాంప్, మిల్లు, కలప యార్డ్ వంటివి డిపాజిటరీ బిల్డింగులుగానూ, చెక్ పాయింట్లుగానూ పనికివస్తాయి. అక్కడ వారు సేకరించిన వనరులను నిల్వ చేయవచ్చు.
ప్రతి నాగరికతలోనూ ఈ వనరులను ఇంకా వేగంగా సేకరించేలా నవీకరణలను కొనుగోలు చేయవచ్చు. ఆటగాళ్ళు వాణిజ్యం కోసం మార్కెట్ స్థలాన్ని నిర్మించవచ్చు; అలాగే బంగారాన్ని ఇచ్చి, కలప, రాయి, ఆహారాన్ని కొనడం, ఇతర వనరులను కొనడానికి బంగారాన్ని ఉపయోగించడం చేయొచ్చు. ప్రతి లావాదేవీతో మార్కెట్ ధరలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతాయి. మార్కెట్లు, రేవులు విదేశీ మార్కెట్లను, ఓడరేవులను సందర్శించడానికి ఉపయోగించే బళ్ళు, పడవలను వాడి బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేయగలవు; అవి ఆటగాళ్ళ మార్కెట్ / డాక్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, బంగారం నిల్వకు చేరుతుంది. ఆ బళ్ళు ఎక్కువ దూరం ప్రయాణిస్తే ఎక్కువ బంగారం సంపాదించవచ్చు. శత్రువుల మార్కెట్లు లేదా రేవులతో వర్తకం చేయడం సాధ్యమే, కాని ఆటగాడి వాణిజ్య యూనిట్లపై శత్రు యూనిట్లపై దాడి చేయవచ్చు లేదా నాశనం చేయవచ్చు. ఆటగాళ్ళు ట్రేడింగ్‌ను మాన్యువల్‌గా చేయాల్సిన అవసరం లేదు, ఒకసారి వారు పోర్టును కానీ, మార్కెట్‌ను కానీ ఎన్నుకుంటే చాలు, ట్రేడింగ్ యూనిట్లు అనంతంగా వర్తకం కొనసాగిస్తాయి.
ది ఏజ్ ఆఫ్ కింగ్స్‌లో ఐదు సినారియోలు ఉన్నాయి, ఇవి చారిత్రక సంఘటనలపై ఆధారపడినవి. చెంఘిజ్ ఖాన్ యురేషియాపై చేసిన దండయాత్రలు, బార్బరోస్సా క్రూసేడ్, పవిత్ర భూమిని సలాదిన్ రక్షించడం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:మొబైల్ ఆటలు
బేగం హజ్రత్ మహల్
బేగం హజ్రత్ మహల్ (1820 - ఏప్రిల్ 7, 1879) నవాబ్ వాజిద్ అలీ షా యొక్క రెండవ భార్య. బేగం హజ్రత్ మహల్ ను వాజిద్ అలీ షా తన రాజభవనంలో కలుసుకున్నాడు. 1857లో సైనిక తిరుగుబాటు సమయంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీపై తిరుగుబాటు చేసి, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమములో కీలకపాత్ర వహించింది. బ్రిటీషు పాలకులు లక్నోని స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు వాజిద్ అలీ షా వెళ్ళిపోవడంతో ఈవిడ అవధ్ రాష్ట్ర వ్యవహారాల బాధ్యతలు స్వీకరించింది.
జీవిత విశేషాలు
మహల్ యొక్క అసలు పేరు మహమ్మది ఖనుమ్, ఈవిడ భారతదేశం, అవధ్ లోని ఫైజాబాద్ లో జన్మించింది. ఈవిడని తల్లిదండ్రులు ఒక ఏజెంట్ ద్వారా అవివాద్ రాజుకు అమ్మివేయడంతో అక్కడ మహాఖిరిగా పిలవబడింది. ఆవాద్ రాజు ఈవిడను భార్యగా అంగీకరించాడు, వారికి బిర్జిస్ ఖాదర్ (కుమారుడు) పుట్టిన తరువాత హజ్రత్ మహల్ గా మార్చబడింది.
హజ్రత్ మహల్ తజ్దార్-ఎ-అవిధ్ కు చివరి రాజైన వాజిద్ అలీ షా యొక్క చిన్న భార్య. 1856లో బ్రిటిష్ వారు ఆవాద్ ను స్వాధీనం చేసుకోవడంతోపాటు వాజిద్ అలీ షాను కలకత్తాకు బహిష్కరించారు. అప్పటికే నవాబ్ నుండి విడాకులు తీసుకున్నప్పటికీ అవధ్ రాష్ట్ర వ్యవహారాల బాధ్యతలు స్వీకరించింది. అవధ్ ప్రస్తుత ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పెద్ద భాగం.
1857నాటి భారతీయ తిరుగుబాటు
1857 నుండి 1858 మధ్యకాలంలో జరిగిన భారతీయ తిరుగుబాటులో రాజా జైలాల్ సింగ్ నాయకత్వంలోని బేగం హజ్రత్ మహల్ సైన్యం బ్రిటిష్ దళాలపై తిరుగుబాటు చేసింది. లక్నోను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత హజ్రత్ మహల్ తన కుమారుడైన బిర్జిస్ ఖద్రను అవధ్ యొక్క పాలకుడుగా ప్రకటించింది.
మరణం
ఆమె అంతిమదశలో నేపాల్ కు చేరుకుంది. అక్కడ ఆమెకు ఆశ్రయం కలిపించడానికి రాన దేశ ప్రధానమంత్రి జాంగ్ బహదూర్ నిరాకరించాడు. చివరకు అనుమతి లభించింది. ఆవిడ అక్కడ 1879లో మరణించింది. ఖాట్మండు జమా మసీదులోని పేరులేని సమాధిలో ఖననం చేయబడింది. ఆమె మరణం తరువాత విక్టోరియా మహారాణి (1887) యొక్క జూబ్లీ సందర్భంగా, బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం బిర్జిస్ ఖాదర్ ను క్షమించి, ఇంటికి తిరిగి రావడానికి అనుమతిని ఇచ్చింది.
మూలాలు
వర్గం:1820 జననాలు వర్గం:1879 మరణాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:ఉద్యమకారులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఎడిటథాన్
మాక్స్ ప్లాంక్
మాక్స్ ప్లాంక్ (ఏప్రిల్ 23, 1858 – అక్టోబర్ 4, 1947) ప్రఖ్యాత జర్మన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయనను క్వాంటం భౌతిక శాస్త్రానికి ఆద్యుడిగా భావిస్తారు. 17 ఏళ్ళకే డిగ్రీ చేశాడు. 31 ఏళ్ళకే ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు. క్వాంటమ్ వాదాన్ని ప్రతిపాదించినందుకు గాను 1918 లో నోబెల్ బహుమతి సాధించాడు.
బాల్యం
జర్మనీ లోని కీల్ లో 1858 ఏప్రిల్ 23 న ఓ విద్యాధికుల కుటుంబంలో పుట్టిన మాక్స్ ప్లాంక్ చదువు, సంగీత రంగాల్లో చురుకైన వాడుగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. పదిహేడేళ్ళకే డిగ్రీ చేసి, భౌతిక శాస్త్రాన్ని అభ్యసించి ఒక ప్రయోగానికి గాను డాక్టరేట్ పొందాడు. ఆయన జీవితకాలంలో చేసిన ప్రయోగం అదొక్కటే. ఆపై ఆయన అందించిన విజ్ఞానం అంతా దాని ఆధారంగా చేసుకున్న సిద్ధాంత పరమైనదే.
బెర్లిన్ విశ్వవిద్యాలయంలో 31 ఏళ్ళకే భౌతిక శాస్త్ర విభాగానికి అధిపతి అయ్యాడు. 1900 లోప్రతిపాదించిన క్వాంటమ్వాదం పెద్ద సంచలనం. ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ ఫోటో విద్యుత్ ఫలితం వాదం, ప్లాంక్ క్వాంటమ్ వాదాన్ని మరింతగా బలపరిచింది.
క్వాంటమ్ వాదం
క్వాంటమ్ వాదం ఈ ప్రపంచాన్ని సరికొత్త కోణంలో చూపుతుంది. దీని ప్రకారం శక్తి అవిచ్ఛిన్నంగా కాకుండా విడివిడిగా అతి చిన్న పరిమాణాల్లో కణాల రూపంలో ఉంటుంది. ఒక పరిమాణాన్ని ఒక క్వాంటమ్ శక్తి అంటారు. ఇది ఆవర్తన పట్టికను విపులీకరిస్తుంది. రసాయనిక చర్యలు ఎందుకు జరుగుతాయో చెబుతుంది. జీవశాస్త్రంలో డీఎన్‌ఏ కణాల స్థిరత్వాన్ని, పరమాణు కేంద్రం నుంచి ఆల్ఫా కణాల వికిరణాలను వివరిస్తుంది.
ప్రస్తుతం ఎంతగానో ఉపయోగపడుతున్న లేజర్ కిరణాలు, కంప్యూటర్ రంగానికి మూలాధారమైన మైక్రోచిప్స్, అతివాహకత, కాంపాక్ట్ డిస్క్ ల ఆవిష్కరణకు నాంది పలికింది. దీని ఆధారంగా పరిశోధనలు చేసిన వారెందరో నోబెల్ బహుమతులు అందుకున్నారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన జీవితం విషాద భరితం. పెద్ద కుమారుడు ప్రపంచ యుద్ధంలో మరణించాడు. ఇద్దరు కుమార్తెలు వివాహమైన కొద్ది రోజులకే చనిపోయారు. చిన్న కుమారుడిని దేశద్రోహిగా చిత్రీకరించి హిట్లర్ ఉరి తీయించాడు. ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా ముందుకు సాగిపోవడం ఆయన దృఢసంకల్పానికి నిదర్శనం.
గాత్ర, వాయిద్య సంగీతాల్లో మంచి పట్టున్న ఓ కుర్రాడు భౌతికశాస్త్ర అధ్యయనానికి రావాలనుకున్నప్పుడు, ఓ ప్రొఫెసర్‌ అన్నారు: 'ఇక ఇందులో కనిపెట్టాల్సిందంటూ ఏదీ లేదు. ఉన్నవాటిని కొనసాగించడం తప్ప'. అది విన్న ఆ కుర్రాడు, 'నేనేమీ కనిపెట్టాలనుకోవడం లేదు. ఇందులో ప్రాథమిక విషయాలు నేర్చుకుంటానంతే' అన్నాడు. కానీ ఆ కుర్రాడే భౌతిక శాస్త్రాన్ని మలుపు తిప్పే కొత్త సిద్ధాంతాన్ని కనుగొన్నాడు. ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రానికి ఆద్యుడిగా పేరొందాడు. అతడే మాక్స్‌ కారల్‌ ఎర్నెస్ట్‌ లుడ్విగ్‌ ప్లాంక్‌. అతడు లోకానికి అందించిన వరమే 'క్వాంటమ్‌ సిద్ధాంతం' (Quantum Theory).
మూలాలు
వర్గం:1858 జననాలు వర్గం:1947 మరణాలు వర్గం:జర్మన్ శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
జబల్‌పూర్ నార్త్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
జబల్‌పూర్ నార్త్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జబల్‌పూర్ జిల్లా, జబల్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి. జబల్‌పూర్ నార్త్ నియోజకవర్గం 2008లో నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా నూతనంగా ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
కదంబులు
కదంబ వంశ స్థాపకుడు మయూర శర్మ. ఇతని ఇంటిలో కదంబ వృక్షం ఉండటం వల్ల ఆ వంశానికి కదంబ వంశం అని పేరు వచ్చింది.
శాసనం
చంద్ర వళ్ళి శాసనం,తాళ్ళ గుండ శాసనం వీరి చరిత్ర తెలుపుతుంది.
జయించిన రాజ్యలు
మయూరి శర్మ పల్లవ సామంతులైన, బృషద్బాణులను ఓడించి శ్రీ పర్వత నాగార్జున కొండ ప్రాంతంలో కదంబ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. మయూరి శర్మ వైజయంతి ని రాజధానిగా చేసుకొని రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు. పల్లవులు మయూర శర్మ ఓడించలేక అతనితో సంధి చేసుకుని ప్రేహరం నుంచి అరేబియా సముద్రం వరకు ఉన్న ప్రాంతాలను మయూర శర్మ రాజుగా అంగీకరించారు. త్రికూట, అభీర, పల్లవ, పారియాత్రిక, శకస్థాన, మోకారి, రాజ్యాలను జయించాడు.
అశ్వమేధ యాగాలు
మయూరి శర్మ 18 అశ్వమేధ యాగాలు చేశాడు. మయూరి శర్మ అనంతరం భగీరథుడు శాంతి వర్మ కృష్ణ పరమ మొదలైన వారు రాజ్యాన్ని పాలించారు
మూలాలు
వర్గం:క్షత్రియులు వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
ఫిట్ ఇండియా ఉద్యమం
ఫిట్ ఇండియా ఉద్యమం 2019 ఆగస్టు 29 న ఖేల్ దివస్ నాడు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ప్రారంభించాడు. మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా ఏటా ఖేల్ దివస్ జరుపుతారు. ఇది ఒక దేశవ్యాప్త ఉద్యమం, ప్రజలు తమ రోజువారీ జీవితంలో శారీరక వ్యాయామం, క్రీడలను అభ్యాసం చేసి ఆరోగ్యంగా, దృడంగా ఉండేందుకు ఈ ఉదయమం ప్రోత్సహిస్తుంది. ఫిట్‌గా ఉండేందుకు రోజూ వ్యాయామాలు చేస్తూ ఒంట్లో అధికంగా ఉన్న కొవ్వును తొలగించుకోవాలి. అందుకోసం ఉద్దేశించినదే ఫిట్ ఇండియా ఉద్యమం.
తిరువల్లాయ్
తిరువల్లాయ్ (ఆంగ్లం: Thiruvalla or Tiruvalla) (మలయాళం: തിരുവല്ല), కేరళ రాష్ట్రంలో పతనంతిట్ట జిల్లాలోని తాలూకా కేంద్రం, పట్టణం. ఇక్కడ నెడుంపురం పాలస్, పలియక్కర పాలస్ ఉన్నాయి. ఇక్కడి రైల్వే స్టేషను, తిరువనంతపురం మధ్యలో ఉంది.
ఈ ఊరికి తిరువల్లాయ్ అనే పేరు ఇక్కడ ప్రవహించే మణిమాల నది ముఖద్వారం పేరు మీద వచ్చింది (Valla vai (vai అంటే ప్రాచీన మలయాళంలో నదీ ముఖద్వారం). తిరువల్లాయ్ కి పశ్చిమంగా పంపా, మణిమాల అచెన్ కోవిల్ నదుల సంగమం అత్యంత సుందరంగా కనిపిస్తుంది.
శ్రీ వల్లభ క్షేత్రం
ఇక్కడి శ్రీ వల్లభ క్షేత్రం వైష్ణవ దివ్యదేశాలు భారతదేశంలో ప్రాచీనమైనది. ఈ క్షేత్రమునకు 'తెన్ నగర్' అను తిరునామము ఉంది. దీనిని ద్వాపర యుగమున శ్రీకృష్ణుడు ప్రతిష్టించెనని చెప్పుదురు. దీనిని నమ్మాళ్వార్, తిరుమంగై ఆళ్వార్లు కీర్తించిరి. శాసనాల ద్వారా లభించిన ఆధారాల ప్రకారం తిరువల్లాయ్ లో ప్రాచీనమైన ఆధ్యాత్మిక, వైదిక ప్రాముఖ్యత కలిగియుండి వేల కొలది విద్యార్థులకు విద్యనందించేది.
విశేషాలు:
ఈ క్షేత్రమునకు ' తెన్ నగర్ ' సుందరమైన దివ్యదేశము (తి.వా.మొ. 5-9-11) అను విలక్షణమైన తిరునామము ఉంది. ఈ క్షేత్రము ద్వాపర యుగమున శ్రీకృష్ణునిచే ప్రతిష్ఠింపబడినదని చెప్పుదురు. చతురంగ విమానమునకు వెనుక చక్రత్తాళ్వార్ వేంచేసియున్నారు. ఈ సన్నిధి లోపలకు స్త్రీలను రానీయరు. వెలుపలనుండియే సేవింపవలెను. కానీ ధనుర్మాసములో ఆర్ద్ర నక్షత్రమునాడు, మేష సంక్రాంతినాడు మాత్రము లోపలకు రానిత్తురు.
సర్వేశ్వరుని పొందుటకు ఉపాయము సర్వేశ్వరుడే. ఆతడే ఉపాయమని మనకు తెలియజేయునది ఆస్వామి కృపాగుణమే. ఆకృపాగుణమునే నమ్మాళ్వార్లు తిరువాయొల్ (5-6-9) లో పెరుమానదు తొల్లరుళే (సర్వేశ్వరుని స్వాభావికమైన కృప) యని కృపాగుణమును ప్రకాశింపజేసిరి. ఈ క్షేత్రమునకు శ్రీవల్లభక్షేత్రమనియు తిరునామము ఉంది.
మార్గము:
కొల్లం - ఎర్నాకుళం రైలు మార్గంలో తిరువల్లాయ్ స్టేషను నుండి 5 కి.మీ. బస్సు వసతి ఉంది. ఇచట సత్రములో దిగి బస ఏర్పాటు చేసికొని తిరుచ్చెంకున్ఱూరు వాని సమీప క్షేత్రములు సేవింపవచ్చును. తిరుచ్చెంకున్ఱూర్ కు ఉత్తరమున 10 కి.మీ. దూరములో ఈ క్షేత్రము ఉంది. తిరువణ్డ్‌ణూరుకు 8 కి.మీ.
సాహిత్యంలో తిరువల్లాయ్
శ్లోకము : ఘంటాకర్ణ సరోవరేణ కలితే శ్రీ వల్లవాళ్ పత్తనే భాతి ప్రాజ్ముఖ మండిత స్థితి యుతః కోలప్పిరాన్ నామకః వైమానం చతురంగ మాప్య గృహిణీం శెల్వక్కొళుందాహ్వయాం ఘంటాకర్ణ నిరీక్షితః కలిజిత స్తుత్య శ్శఠారే ర్మునేః
పాశురము: మానేయ్‌నోక్కు నల్లీర్; వైగులుమ్‌ వినై యేన్మిలియ, వానార్ వణ్‌కముకు; మ్మత్తు మల్లిగై కమలమ్‌ తేనార్ శోలైగళ్ శూమ్; తిరువల్లవాయ్‌ఱైయుమ్‌ కోనారై; యడియే; నడికూడువ తెన్ఱుకొలో - నమ్మాళ్వారు - తిరువాయిమొన్ 5-9-1.
మూలాలు
వర్గం:వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రాలు వర్గం:కేరళ పుణ్యక్షేత్రాలు
హసన్ గఫూర్
హసన్ గఫూర్ (డిసెంబరు 11, 1950 - మార్చి 12, 2012) మహారాష్ట్ర అవినీతి నిరోధక శాఖ మాజీ పోలీస్ డైరెక్టర్ జనరల్. మహారాష్ట్ర పోలీస్ హౌసింగ్, వెల్ఫేర్ కార్పోరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు.
జననం - విద్యాభ్యాసం
హసన్ గఫూర్ 1950, డిసెంబరు 11న తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాదులో జన్మించాడు. ఆబిడ్స్ లోని సెయింట్ జార్జ్ గ్రామర్ స్కూల్ లో చదువుకున్నాడు.
వృత్తి జీవితం
1974లో ఐపిఎస్ పూర్తిచేసిన హసన్ గపూర్ తన వృత్తిజీవితంలో వివిధ హోదాల్లో బాధ్యతలను నిర్వర్తించాడు. 2007, జూన్ 15 నుండి 2008, ఫిబ్రవరి 29 వరకు మహారాష్ట్ర అవినీతి నిరోధక బ్యూరో (ఎసిబి) అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశాడు. 2008, మార్చి 1 నుండి – 2009, జూన్ 12 వరకు ముంబై నగర పోలీస్ కమీషనర్‌గా పనిచేశాడు. 2008, నవంబరు నెలలో ముంబైలో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడుల సమయంలో హసన్ గఫూర్‌ నాయకత్వం సరిగా లేదన్న ఆరోపణలతో రామ్ ప్రధాన్ కమీషన్ నివేదికలో ఇతనిపై అభియోగాలు మోపబడ్డాయి. దాంతో ముంబై పోలీసు కమీషనర్ హోదా నుండి మహారాష్ట్ర పోలీస్ హౌసింగ్, వెల్ఫేర్ కార్పోరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా బదిలీ చేయబడ్డాడు.
మరణం
హసన్ గఫూర్ ముంబైలోని బ్రీచ్ కాండీ ఆసుపత్రిలో చికిత్సపొందుతూ 2012, మార్చి 12న గుండెపోటుతో మరణించాడు.
సంఘటనలు
హసన్ గఫూర్ ముంబై పోలీస్ కమిషనర్‌గా ఉన్న కాలంలో ఈ క్రింది సంఘటనలు జరిగాయి:
మూలాలు
వర్గం:1950 జననాలు వర్గం:2012 మరణాలు వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు వర్గం:ముంబై వ్యక్తులు వర్గం:ముంబాయి వ్యక్తులు
47వ జి7 సమ్మిట్
ఈ 47వ జి7 సమ్మిట్ కి భారతదేశ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీకి ప్రత్యేక ఆహ్వానం అందింది.
రిషిత్ రెడ్డి
రిషిత్ రెడ్డి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఇండియా క్రికెట్ టీమ్ కు ఎంతో మంది స్టార్లను అందించిన హైదరాబాద్ మరో యువ క్రికెటర్ రిషిత్ రెడ్డి  ను జాతీయ జట్టుకు పరిచయం చేసింది. వినూ మన్కడ్ ట్రోఫీతో పాటు ఇండియా అండర్ –19 టీమ్ తరఫున సత్తా చాటిన అతను ఇప్పుడు అండర్ –19 ఆసియా కప్ బరిలోకి దిగే ఇండియా టీమ్ కు సెలక్ట్ అయ్యాడు.యష్ దుల్ కెప్టెన్సీలోని ఈ టీమ్ లో హైదరాబాద్ నుంచి పేస్ ఆల్ రౌండర్ రిషిత్ కు స్టాండ్ బై ప్లేయర్ గా అవకాశం లభించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
హైదరాబాద్ గబ్చిబౌలికి చెందిన 18 ఏళ్ల రిషిత్ రెడ్డి తక్కువ సమయంలోనే మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు.తండ్రి శరత్ రెడ్డి వాలీబాల్ ప్లేయర్ అయినా, క్రికెట్ పై ఆసక్తి  ఉండేది.మామ నితీశ్ రెడ్డి స్టేట్ టీమ్ కు ఆడారు. దాంతో, రిషిత్ క్రికెట్ పై ఇష్టం పెంచుకున్నాడు.ప్రస్తుతం బాగ్ లింగంపల్లి అంబేడ్కర్ డిగ్రీ కాలేజ్ లోని స్పాట్ లైట్ అకాడమీలో కోచ్ సురేశ్ ఆధ్వర్యంలో ట్రెయినింగ్ తీసుకుంటున్నాడు.హెచ్ సీఏ లీగ్స్ తో పాటు  స్టేట్ అండర్–14 టీమ్, అండర్ –16 టీమ్ తరఫున సత్తా చాటాడు. ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసిన రిషిత్ ఆటను ఇంకా మెరుగు చేసుకునేందుకు చదువుకు దూరంగా ఉన్నాడు.ఈ సీజన్ వినూ మన్కడ్ నేషనల్ అండర్ –19 ట్రోఫీలో ఏడు మ్యాచ్ ల్లో 13 వికెట్లు పడగొట్టి హైదరాబాద్ ను సెమీస్ చేర్చడంలో కీ రోల్ పోషించాడు.ఈ టోర్నీలో గోవాపై 6/34 బెస్ట్ పెర్ఫామెన్స్ చేయడం అతని కెరీర్ ను మలుపు తిప్పింది.
ఆసియా కప్ లో అవకాశం
గోవాపై మ్యాచ్ ప్రదర్శనతో  జూనియర్ సెలక్షన్ కమిటీ అతడిని బంగ్లాదేశ్, ఇండియా–ఎ, బి టీమ్స్ మధ్య కోల్ కతాలో జరిగిన అండర్ –19 ట్రై సిరీస్ కు ఎంపిక చేసింది.అప్పటికి రిషిత్ కూచ్ బెహార్ ఫస్ట్ క్లాస్  టోర్నీలో హైదరాబాద్ కు ఆడుతున్నాడు. త్రిపురతో మ్యాచ్ లో ఫస్ట్ రోజు ఆట తర్వాత  ఓ ప్లేయర్ కు రీప్లేస్ మెంట్ గా ట్రై సిరీస్ లో ఇండియా–ఎ టీమ్ లోకి వచ్చిన రిషిత్ ఈ చాన్స్  ను సద్వినియోగం చేసుకున్నాడు.చాలా గట్టి  టీమ్ అయిన  బంగ్లాదేశ్ తో జరిగిన మ్యాచ్ లో ఐదు వికెట్ల స్పెల్ (5/53)తో మంచి ప్రదర్శన చేసాడు. దాంతో,ఆసియా కప్ లో స్టాండ్ బై ప్లేయర్ గా ఎంపికయ్యాడు.
స్టాండ్ బై ప్లేయర్స్
రిషిత్ రెడ్డి తో పాటు ఆయుశ్ సింగ్ ఠాకూర్ ,ఉదయ్ సహరాన్, షశ్వత్, దంగ్వాల్, ధనుశ్ గౌడ, పీఎం సింగ్, రాథోడ్  లు స్టాండ్ బై ప్లేయర్స్ గా ఎంపికయ్యారు.
టార్గెట్ టీమిండియా
అండర్ –19కు ఆడుతున్నప్పుడు కోచ్ లు గౌస్ బాబా, రొనాల్డ్ రోడ్రిగ్స్, ఆ టీమ్ కెప్టెన్ ఠాకూర్ తిలక్ వర్మ నన్ను బాగా సపోర్ట్ చేశారు. ఆసియా కప్ లో రాణిస్తే. నెక్స్ట్ ఇయర్ అండర్ –19 వరల్డ్ కప్ నకు ఎంపికయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. బ్యాటింగ్ లో ధోనీ, బౌలింగ్ లో డేల్ స్టెయిన్ నా ఫేవరెట్ ప్లేయర్స్. టీమిండియాకు ఆడటమే నా టార్గెట్ అని ఒక ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పాడు.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:హైదరాబాద్ క్రీడాకారులు వర్గం:ఆసియా క్రీడాకారులు వర్గం:తెలంగాణ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
గోరఖ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
గోరఖ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఐదు అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
హిమజ్వాల
హిమజ్వాల, వడ్డెర చండీదాస్ రాసిన మనో వైజ్ఞానిక నవల. 1967లో ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో సీరియల్ గా ప్రచురితమైన ఈ నవల సంచలనం సృష్టించింది. అంచనాలకు మించి పాఠకులను ఆకట్టుకుంది.
రచన నేపథ్యం
వడ్డెర చండీదాస్ అన్న కలంపేరుతో రచన చేసిన చెరుకూరి సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరరావు తిరుపతిలోని శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో తత్త్వశాస్త్ర అధ్యాపకుడు. 1960లో అతను హిమజ్వాల నవల రాయడం ప్రారంభించాడు. 1961లో మొదటి అధ్యాయాన్ని పూర్తిచేశాడు. ఐతే, 1967 వరకూ తిరిగి దీన్ని రాయడం కొనసాగించలేదు. హఠాత్తుగా 1967లో తిరిగి ప్రారంభించి ఆరు నెలల్లో పూర్తిచేశాడు. ఆ ఏడాది ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో సీరియల్ గా ప్రచురితమైంది. ఈ నవలను కథకుడు, నవలా రచయిత బుచ్చిబాబు కు "తెనుగుతనపు కూపంలో ఇమడలేక అభాసుపాలైన కళాతపస్విగా" అభివర్ణిస్తూ చండీదాస్ అంకితమిచ్చాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నవలలు
కునాల్ గంజావాలా
కునాల్ గంజావాలా (జననం 1972 ఏప్రిల్ 14) ఒక భారతీయ సినిమా నేపథ్య గాయకుడు. అతని పాటలు ఎక్కువగా హిందీ, కన్నడ చిత్రాలలో ఉంటాయి. అతను మరాఠీ, బెంగాలీ లతో పాటు భారతదేశంలోని ఇతర అధికారిక భాషలలో కూడా పాడాడు. కునాల్ జింగిల్స్ పాడటం ద్వారా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అతను 2004 లో మర్డర్ చిత్రం నుండి "భీగే హోంత్ తేరే" పాటతో హిందీ చిత్రసీమలో వెలుగులోకి వచ్చాడు. ఇది అతని మొదటి అతిపెద్ద హిట్ చిత్రం. ఈ పాట అతనికి 2005 లో ఉత్తమ నేపధ్య గాయకునిగా జీ సినీ అవార్డును సంపాదించింది. 2005 లో ఆకాష్ చిత్రం నుండి "నీన్ నీన్" పాటతో కన్నడలో అతను వెలుగులోకి వచ్చాడు.
జీవిత విశేషాలు
చిన్నతనంలో కునాల్ గంజవాలా గాయకుడు కావాలని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. అతను పాడగలడని కాలేజీ స్థాయి వరకు అతనికి తెలియదు. అప్పటి నుండి అతను ప్రతి కళాశాల ఉత్సవాల్లో పాడటం మొదలుపెట్టాడు. అనేక ఇంటర్-కాలేజీ పాటల పోటీలలో   గెలిచాడు.
మూలాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
జబల్‌పూర్ కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
జబల్‌పూర్ కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం జబల్‌పూర్ జిల్లా, జబల్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
రమ్యభారతి
రమ్యభారతి సాహిత్య త్రైమాస పత్రిక 2004 సంవత్సరాన ప్రారంభమైనది. దీని ప్రస్థానం విజయవాడ నుండి మొదలైనది. సంపాదకులు చలపాక ప్రకాష్.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు వర్గం: త్రైమాస పత్రికలు వర్గం:పత్రికలు వర్గం:సాహిత్య పత్రికలు
ఆస్కార్ షిండ్లర్
ఆస్కార్ షిండ్లర్ జర్మనీ లోని మొరేవియాకు చెందిన పారిశ్రామిక వేత్త. హిట్లర్ పాలనలో నాజీలు యూదులను విచక్షణా రహితంగా పొట్టబెట్టుకుంటున్న సమయంలో సుమారు 1200 మంది యూదులను తన కర్మాగారాలలో అవసరమైన దానికన్నా ఎక్కువగా పని అవసరం ఉందంటూ నియమించుకోవడం ద్వారా వాళ్ళ ప్రాణాల్ని కాపాడాడు. ఈ కర్మాగారాలు ఇప్పుడు పోలండ్, చెక్ రిపబ్లిక్ గా పిలవబడుతున్న ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. ఆయన జీవితం ఆధారంగా షిండ్లర్స్ ఆర్స్, అనే నవల, షిండ్లర్స్ లిస్ట్ అనే సినిమా వచ్చాయి.
జీవితం
విలాస వంతమైన జీవితం గడుపుతున్న షిండ్లర్ సహజంగానే హిట్లర్ నెలకొల్పిన నాజీ పార్టీ వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. పార్టీ సభ్యుడిగా పోలండ్ లో ఒక ఎనామిల్ ఫ్యాక్టరీ బాధ్యతలు చేపట్టిన షిండ్లర్ అతి తక్కువ వేతనాలకు పని చేసే యూదుల్ని పనివారిగా చేర్చుకున్నాడు. ఆ సమయంలో యూదులు పడుతున్న కష్టాలను చూసి అతని మనసు చలించింది. తన పరిధిలో వీలైనంత మందిని కాపాడటం కోసం స్టెర్న్ అనే యూదుజాతీయుణ్ణి సహాయకుడిగా నియమించుకున్నాడు. తనకు అవసరమైన దానికన్నా ఎక్కువగా పనివారి అవసరం ఉందంటూ దాదాపు 1200 మంది యూదుల్ని చేర్చుకున్నాడు. అలా అతనివద్ద చేరిన వారందరినీ కలిపి షిండ్లర్ జూడెన్ అంటారు. వారందరి పేర్లూ ఉన్న జాబితానే షిండ్లర్స్ లిస్ట్. నాజీ అధికారులందరి దగ్గరా తమ వద్ద పనిచేసే వారి జాబితా ఉండేది. కానీ షిండ్లర్ లిస్ట్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే యూదు జీవితానికి పూర్తి భరోసా ఉన్నట్టే.
నాజీల ఆకృత్యాలు
అలాంటి సమయంలో యూదుల కోసం షిండ్లర్ నానా కష్టాలు పడ్డాడు. వారికి సరైన ఆహారం, వైద్యం అందే ఏర్పాటు చేశాడు. గెస్టపో అధికారులు సోదాకు వస్తే వారికి లంచాలు ఇచ్చి పంపేసేవాడు. ఇందుకోసం సుమారు 40 లక్షల మార్క్స్ (జర్మన్ కరెన్సీ) ఆ రోజుల్లోనే ఖర్చు పెట్టాడు. ఇల్లూ, పొలాలు ఆఖరుకు భార్య నగలతో సహా అన్ని అమ్మేశాడు. తన దగ్గర పనిచేసే 1200 మంది యూదుల్ని కంటికి రెప్పలా కాపాడాడు. ఆ క్యాంపులో యూదులకు తండ్రి లాంటి వాడైతే అతని భార్య ఎమిలీ వారికి తల్లిలా సేవలు చేసేది. జబ్బు పడిన వారికి వైద్యం చేసేది.
తన వద్ద ఉన్న యూదుల్ని ఇలా దాదాపు నాలుగేళ్ళపాటు కాపాడుకున్నాడు షిండ్లర్. ఈ క్రమంలో రెండు సార్లు జైలుపాలు కూడా అయ్యాడు. నాజీల పాలన అంతమయ్యేనాటికి అతని ఆస్తులు దాదాపు కరిగిపోయాయి. అలాంటి స్థితిలోనూ తను కాపాడిన యూదులందరికీ వీడ్కోలు పలికేందుకు బహుమతిగా దుస్తులు, మద్యం పంచిపెట్టాడు. ఎన్ని మంచి పనులు చేసినా తానొక నాజీ అధికారి కాబట్టి శత్రుదేశాల సైన్యాధికారులకు భయపడి భార్యతో సహా అర్జెంటీనాకు వెళ్ళిపోయాడు. అక్కడొక చిన్న అపార్ట్‌మెంట్ లో అతని జీవితం మళ్ళీ మొదలైంది.