cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
దిగువూరు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బావులు/గొట్టపు బావులు: 60.7
ఉత్పత్తి
ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది:
వేరుశనగ, బెల్లం, చెరకు, టమేట
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
అలీపుర్దువార్స్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
అలీపుర్దువార్స్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలోని 42 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కూచ్ బెహర్, అలిపురద్వార్,జల్పైగురి జిల్లాల పరిధిలో 07 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
చరకం
చరకం, అనకాపల్లి జిల్లా, నాతవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కశింకోట నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 254 ఇళ్లతో, 1025 జనాభాతో 677 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 530, ఆడవారి సంఖ్య 495. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 43 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586321 .పిన్ కోడ్: 531031.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి తాళ్ళపాలెంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల తీడలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఈశ్వరపల్లి చౌడువాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కశింకోటలోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చరకంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నిరుపమ సునేత్రి
జననం
1982, సెప్టెంబరు 23 వ తేదీన శ్రీమతి రేకందార్ పద్మజ, రవివర్మ దంపతులకు రంగారెడ్డి జిల్లా, ఆమనగల్లు గ్రామంలో జన్మించారు. బాలనటిగా రంగస్థల ప్రవేశం గావించి ఈనాటికీ పాత్రధారణ గావిస్తున్నారు. ఈమె వెంకటేశ్వర నాట్యమండలి, సురభిలో వివిధ నాటకాలలో నటిస్తున్నారు.
జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారం
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళలశాఖ ప్రతి ఏట ప్రపంచ రంగస్థల దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని తెలుగు నాటకరంగంలోని యువ కళాకారులకు ఇచ్చే జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారంలో భాగంగా 2016 సంవత్సరానికి నిరుపమ సునేత్రికి ఇవ్వడం జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:1982 జననాలు వర్గం:నంది ఉత్తమ నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హైదరాబాదు రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
మట్టి మనుషులు
ప్రముఖ దర్శకుడు బి.నర్సింగ్‌రావు దర్శకత్వం వహించిన మట్టిమనుషులు చిత్రం తెంగాణ గ్రామీణ వలస కార్మికుల జీవితాలకు అద్దం పట్టేదిగా నిలిచింది. కె.ముఖర్జీ, మణికొండ వేదకుమార్‌ నిర్మాణసారథ్యంలో రూపొందిన ఈ చిత్రం నాటి సామాజిక విలువలను చాటేదిగా ఉంది. అర్చన, మోహిన్‌ అలీ బేగ్‌, నీనా గుప్తా తదితరులు నటించిన ఈ చిత్రానికి ఎ.కె.బీర్‌ సినిమాటోగ్రఫీ అందించారు. కార్మికులు ప్రధానంగా భవన నిర్మాణ కూలీల జీవితాలు ప్రధాన కథాంశంగా ఈ చిత్రం రూపుదిద్దుకుంది. మాస్కో ఇంటర్నేషనల్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌లో ఈ చిత్రం డిప్లొమా ఆఫ్‌ మెరిట్‌ అవార్డును అందుకుంది. 1990లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌ ఆఫ్‌ ఇండియాలో ఈ చిత్రం ప్రదర్శితమైంది.
పల్లె నుంచి పట్టణాలకు వలసలు, వడ్డీవ్యాపారులు, కార్మికులు, మధ్యవర్తులు, భవన నిర్మాణ రంగంలో ప్రమాదాలు, మహిళ వ్యథలు, సాయం పేరుతో చేసే మోసాలు...ఇలా జీవితాల్లోని ఎన్నో అంశాలు ఈ సినిమాలో కనిపిస్తాయి. కమర్షియల్‌ సినిమాకు భిన్నంగా రూపుదిద్దుకున్న ఈ సినిమా అప్పట్లో ఎంతో సంచలనం సృష్టించింది. thumb జీవితంపై ఎన్నో ఆశలు పెంచుకున్న ఓ గ్రామీణ నిరుపేద కార్మికురాలి ఆశలు ఎలా రాలిపోయాయో ఈ చిత్రం కళ్ళకు కట్టినట్లుగా చూపింది. విలువలు వదిలేసిన భూస్వామ్య, పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఒక మహిళ జీవితాన్ని ఎలా ఛిద్రం చేసిందో ఇందులో చూడవచ్చు. మనుషుల్లో దిగజారిన విలువలు, వ్యసనాలు, వీడిపోని మమతలు, అంతులేని ఆవేదన...అన్నింటికీ ఇచ్చిన దృశ్యరూపమే ‘మట్టి మనుషులు’. ఈ సినిమా చూస్తుంటే తెరపై నిజజీవితం దర్శనమిస్తుంది. ఆయా పాత్రలు ప్రాణం పోసుకొని మన పక్కన సంచరిస్తున్నట్లుగా, మనం కూడా ఆ పాత్రల్లో ఒకరిగా అనిపిస్తుంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
ప్లేటో
సోక్రటీసు శిష్యులలో అగ్రగణ్యుడు ప్లేటో (గ్రీకు భాషలో "విశాలమైన భుజములు కలవాడు" అని అర్థము) క్రీ.పూ. 427లో ఏథెన్స్ లోని ఒక భాగ్యవంతుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. గొప్ప గ్రీకు తత్త్వజ్ఞుల త్రయము (సోక్రటీసు, ప్లేటో, ఆరిస్టాటిల్) లో రెండవ వాడైన ప్లేటో, ఆరిస్టాటిల్ తో కలసి పాశ్చాత్య సంస్కృతికి పునాదులు నిర్మించాడు. సోక్రటీసుతో పరిచయం అయ్యాక అతని మేథానైశిత్యానికి ముగ్దుడై తత్వశాస్త్రం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. ఇతర శిష్యులతో కలిసి సోక్రటీసు వెంట అతని తత్వ చర్చలు వింటూ ఏథెన్స్ వీధులలో తిరిగేవాడు. క్రీ.పూ. 399లో సోక్రటీసు మరణం తర్వాత అతని భావాలను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు.
దేశాటన
ఏథెన్స్ లోని సోక్రటీసు వ్యతిరేక వాతావరణం కారణంగా మెగరా నగరంలోని యూక్లిడ్ ఇంటిలో ఆశ్రయం పొందాడు. తర్వాత సుమారు 12 సంవత్సరాలు ఇటలీ, సిసిలీ, ఈజిప్టు దేశాలలో పర్యటించి విజ్ఞానార్జన చేసాడు. ఆనాటి సుప్రసిద్ధ తాత్వికులను కలుసుకొని తత్వ రహస్యాలనూ, అయా దేశాల జీవన స్థితిగతులు, సంస్కృతి, వైజ్ఞానిక విశేషాలను తెలుసుకున్నాడు.
అకాడమీ
thumb|left|ప్లాటో - [[సోక్రటీసు, ద స్కూల్ ఆఫ్ ఏథెన్స్.]] ప్లేటోకి అకాడమస్ అనే ప్రాంతంలో విశాలమైన ఉద్యానవనం, పెద్ద ఇల్లు ఉండేవి. అక్కడ ఒక విద్యాలయాన్ని స్థాపించి ప్రధానంగా రాజకీయ శాస్త్రాన్ని, గణితం, తర్కం, ఖగోళాది శాస్త్రాలనూ బోధించేవాడు. దానికి ఆ స్థలం పేరుమీదుగా అకాడమీ అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది. ప్లేటో తన అకాడమీలో స్త్రీలకు పురుషులతో సమాన స్థానాన్ని కల్పించాడు. అకాడమీ పేరు దేశదేశాలలో మారుమోగింది. దేశవిదేశాల రాజులు రాజ్యాంగ సమస్యలపై ప్లేటో సలహాలను కోరేవారు. ప్లేటో మరణం తర్వాత కూడా అకాడమీ మరో ఎనిమిదిన్నర శతాబ్దాలపాటు అవిచ్ఛిన్నంగా విరాజిల్లింది.
డైలాగ్స్
సోక్రటీసు ను ప్రధాన పాత్రధారిగా చేసుకుని ప్లేటో చేసిన తత్వ రచన డైలాగ్స్. తనలోని, సోక్రటీసులోని తాత్విక భావాలను ఈ గ్రంధంలో విపులీకరించాడు.
రిపబ్లిక్
ప్లేటో భావుకుడు, స్వాప్నికుడు, ఆదర్శవాది. తన ఆదర్శాలను, భావాలను, స్వప్నాలను క్రోడీకరించి చేసిన రచన రిపబ్లిక్. ఈ గ్రంధంలో ఆదర్శ రాజ్యం ఎలా ఉండాలో, ఆదర్శ పాలకులు ఎలా ఉండాలో వివరంగా వర్ణించాడు. ఈ ఆదర్శ రాజ్యము, ఒక నమూనా రాజ్యము గా ఉండాలని ప్లేటో భావించాడు. రాజకీయ వేత్తల అవినీతి, అసమర్ధతలను ప్లేటో ను ప్రజాస్వామ్యం పట్ల ఆసక్తను కల్పించాయి. ఇందులో ప్రజలను, మానవుని ప్రధాన గుణాలైన ఇచ్చ(Appetite), ధీరత్వము (Spirit), (Reason) హేతువులను ఆధారం చేసుకొని మూడు వర్గాలుగా విభజించాడు. వారు 1) పరిసర ప్రభావాలకు అతీతమై ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగినవారు 2) పరిసర ప్రభావాలకి క్షోభ చెంది ఉద్వేగంతో ధైర్యంతో విపత్కర పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేవారు 3) పరిసర ప్రభావాలకి లొంగిపోయేవారు. ప్లేటో అభిప్రాయంలో మూడవ రకంవారు పరిపాలనకి అనర్హలు. వీరు ఆహారోత్పత్తి, ఇతర వస్తూత్పత్తి చేసి ఇతర రెండు వర్గాల నిత్యజీవిత అవసరాలను తీర్చాలి. రెండవ వర్గం వారు ధైర్యసాహసాలతో రాజ్యాన్ని శత్రువులనుంచి కాపాడాలి. మొదటి వర్గానికి చెందినవారు ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగి విజ్ఞానవంతులైన ధార్మికులు. ఈ ధార్మిక ప్రభువు (Philosopher kings) లే రాజ్యపాలనకు అర్హులు. ప్లేటో అభిప్రాయంలో విజ్ఞానవంతులే పరిపాలకులు కావాలి లేదా పరిపాలకులు విజ్ఞానాన్ని సంపాదించుకోవాలి. అలాకాని నాడు ప్రస్తుత రాజ్యాలకు వాటి దోషాలనుంచి విముక్తి లభించదని ప్లేటో ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఈ విధమైన శ్రమ విభజనను (Division of labor) ను ఆధారం చెసుకొని ప్లేటో వర్గాలను సూచించాడు.
పరిపాలకులు నిరవధికంగా రాజ్య కార్యకలాపాలలో న్నిమగ్నులవటానికి ప్లేటో ఒక పధకాన్ని సూచించాడు. దీని ప్రకారం పరిపాలకులకు కుటుంబము, వ్యక్తిగత ఆస్థి ఉండవు. కుటుంబము, ఆస్థిపాస్తులు స్వార్ధానికి దారితీస్తాయని, పరిపాలకులలో బందుప్రీతి, అవినీతి ఏర్పడతాయని ప్లేటో భావించాడు. అయితే మూడవ వర్గానికి ఇవి వుండవచ్చును. సంపదను అందరు రాజ్య శ్రేయస్సుకోసం ఉపయోగించాలి.ప్రతివ్యక్తి సుఖదుఃఖాలను రాజ్యంలో అందరూ పంచుకోవాలి. వ్యవసాయదారులు పంటను పండించి రాజ్యపాలను, రక్షణ బాధయతలను స్వీకరించిన పరిపాలకులను, సైనికులను పోషించాలి. అందువల్ల సైనికులు, పరిపాలకులు వారి పనులలో కాలాన్ని పూర్తిగా నిమగ్నం చేయగలుగుతారు.
ప్లేటో అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తికి కుటుంబం ఉండకూడదంటాడు. కుటుంబం వలన స్వార్ధం చేకూరుతుందంటాడు. ప్లేటో ఆదర్స రాజ్యంలో శిశువు జన్మించగానే ప్రభుత్వం శిశు సంక్షేమశాఖ ఆ శిశువు పోషణ భారాన్ని వహిస్తుంది. ఈ పద్దతి ప్రకారం సంతతిని తల్లి తండ్రులు, తల్లితండ్రులను సంతతి గుర్తిస్తారు. పరిపాలకులకు తమ సంతతి ఎవరో తెలియనందువల్ల వారు ప్రజలందరిని ఆదరంతో చూస్తారని ప్లేటో అభిప్రాయము. ప్లేటో రెపబ్లిక్ లో చూపించిన కమ్యూనిజానికి, ఆధునిక్ కమ్యూనిజానికి చాలా వ్యత్యాసాలున్నాయి.ప్లేటో ఇందులో సూచించన విద్యా విధానం క్రమబద్దమైనది. ప్రగతిశీలకమైనది. బాల్య దశలో విజ్ఞాన సముపార్జన కన్నా ప్రపంచం గురుంచి, తోటి మానవులను గురుంచి ఒక దృక్పధాన్ని ఏర్పరచుకోవటం అవసరం. యౌవనదశలో విద్యకు భౌతిక, వైజ్ఞానిక విషయాలలో సంబంధం ఉంటుంది. సంగీత సాహిత్యాలు బుద్దిని వికసింపజేయటానికి, వ్యాయామం దేహబలాన్ని వృద్ది చేయటానికి ఉపయోగిస్తాయి. చివరిదశ అయిన వయోజన దశలో సాధారణ విద్య, వృత్తి విద్యలను నేర్పుతారు. వ్యక్తి తన అభిరుచులు, శక్తి, సామర్ధ్యాలను బట్టి యుక్తమైన వృత్తిని అనుసరించటానికి విద్య ఉపయోగపడాలి అని ప్లేటో అభిప్రాయము.
ప్లేటో ఆదర్స రాజ్యము విజ్ఞానయుతమైన నిరంకుశ పాలనను ఏర్పాటుచేస్తుంది. ప్లేటో అభిప్రాయంలో రాజనీతి ఒక కళ. రాజనీతిని ప్లేటో వైద్యంతో పోల్చాడు. వైద్యశాస్త్రాన్ని అభ్యసించిన వ్యక్తి రోగవిశ్లేషణకు ఏవిధంగా అర్హుడౌతాడో అదేవిధంగా తత్త్వవేత్త మాత్రమే రాజ్యాధికారానికి అర్హుడు అని ప్లేటో నిశ్చితమైన అభిప్రాయము. ప్లేటో ఆదర్శ రాజ్యంలో చట్టాలకు స్థానం లేదు. అంతేకాక ప్రజాభిప్రాయం కూడా ఉండదు.
రామణీయక విచారణ
ప్లేటో ప్రతిపాదించిన జ్ఞాన స్వరూపాన్ని బట్టి ఆధ్యాత్మికమనీ, భౌతికమనీ రెండు జగత్తులున్నాయి. భౌతిక జగత్తుకు ఆధ్యాత్మిక జగత్తు మూలం. భౌతిక జగత్తు వ్యక్తికము, సాపేక్షము, ఇంద్రియగోచరము. అభిప్రాయానికి విషయము. పరిణామి, నశ్వరము. విరుద్ధగుణభూయిష్టము. ఆధ్యాత్మిక జగత్తు అలా కాదు. స్వయంభువు. సంపూర్ణము. వివేకానికి విషయం. అతీంద్రియం. పరిణామ రహితం. పారమార్ధికం. నిత్యం.
ఈ విభాగాన్ని బట్టి రామణీయకము అనేది కూడా రెండు రకాలు. 1. అలౌకిక రామణీయకము 2. లౌకిక రామణీయకం.
అలౌకిక రామణీయకం ఏకైకం, స్వయంభువు, సంపూర్ణము, అతీంద్రియము, వివేకైక విషయం. మారేది కాదు. సాపేక్షం కాదు. నిత్యం. ఇది సత్యం, ధర్మం మొదలైన భావాలకంటె భిన్నమై స్వతంత్రంగా ఉంటుంది. దీనిలో తరతమ భావాలుండవు. ఇది స్వయంభువు. అనగా మనఃకల్పితం కాదు. దేశకాలబద్ధమూ కాదు. ఇది భతికం కాదు అనగా ఇది ఆకృతిలో కాని, రూపంలోకాని, వాచంలో కాని లేదు. అందువల్ల ఇంద్రిఅయగోచరం కాదు. ఇది అతీద్రియం. రామణీయకం వివేకానీకి విషయం. అంటే వివేకానికొక్కదానికే గోచరిస్తుంది. ఇది నిరుసాధికం (Non hypothetical). ఇది ఒకప్పుడు తరిగేది కాదు, మరొకప్పుడు పెరిగేది కాదు. రామణీయకం ధర్మం మీదకాని సత్యం మీద కాని మరొకభావం మీద కాని ఆధారపడటం లేదు. ఇది కేవలం నిరపేక్షము. స్వయం ప్రకాశము.
లౌకిక రామణీయకం ప్లేటో మత ప్రకారము మరు రెండు రకాలు. 1. ప్రకృతిసిద్ధ రామణీయకం 2. మానవకల్పిత రామణీయకం. ప్రకృతిసిద్ధ రామణీయకం అలౌకిక రామణీయకానికి అనుకరణం. ఈఅనుకృతికి కల్పిత రామణీయకం అనుకృతి. అయితే లౌకిక రామణీయ లక్షణ మేమిటి? ఇది 1. వ్యక్తికము. 2. సాపేక్షము 3. ఇంద్రియగోచరము 4. అభిప్రాయానికి విషయము. 5. పరిణామి. 6. అనశ్వరము 7. విరుద్ధగుణభూయిష్టము. 8.అసంపూర్ణము. 9 అవివేకము 10. సోపాధికము.
ఈ లౌకిక రామణీయకం అనేకము. రమణీయ భవనాలు, రమణీయ విగ్రహాలు, రమణీయ గానం, రమణీయకావ్యం, రమణీయ చిత్రం ఇలా అనేకంగా ఉంటుంది. ఇందులో తరతమభావాలున్నాయి. ఇది పరిణామి. సత్యం, ధర్మం, వికారం మొదలైనవాటికి కూడా ఇందులో ప్రసక్తి ఉంటుంది. దీనికి ప్రయోజనకతా ప్రయోజకత లున్నాయి. ఈ రామణీయకం నశ్వరం.
మానవకల్పిత రామాణీయానికి కూడా ఇవే లక్షణాలు. అయితే ప్రకృతి సిద్ధరామణీయకం దీనికంటే ఉత్తమం. ఎందుకంటె ప్రకృతిసిద్ధ రామణీయకం యద్ధర్ధతరం, ప్రయోజనకారి. ఇది అనుకృతికి అనుకృతి. అందువల్ల ఇది అవివేక ఉద్భోధకం త్యాజ్యం అని ప్లేటో నిషేధిస్తాడు.
అయితే ఏవి రామణీయక వస్తువులు ? రామణీయకం అంటె ఏమిటి? వివేకం, కలిగినవారిని వివేకవంతులంటున్నాము. అలాగే రామణీయకం కలుగి ఉన్న వస్తువులను రామణీయ వస్తువులంటున్నాము. అయితే ఏమిటి ఈ రామణీయకం? దేనిని రామణీయకం అంటున్నాము? అందమైన కన్య రామణీయకం అనవచ్చును. కాని కన్య ఒక్కటేనా రామణీయకం? అశ్వాలు, గోవులు, వీణలు, భాండాలు, రామణీయకాలు కావా? రామణీయర్ధాలు చాలా ఉన్నాయి. కాని వీనిలో తరతమ భావాలున్నాయి. రమణీయకాంతలతోనూ, అశ్వాలతోనూ పోల్చినప్పుడు భాండాలు రమణీయకం కాదు. అత్యంత రామణీయమైన కోతిని మానవునితో పోల్చినప్పుడు వికారంగా ఉంటుంది. కాంతలను దేవకన్యలతో పోల్చినప్పుడు చాలా వికృతంగా ఉంటాయి. ఇంతకు అసలు ప్రశ్న లానే ఉంది - ఏది పారమార్ధిక రామణీయకం? దేని ఉనికి వల్ల వస్తువులు రామణీయకాలవుతున్నాయి?
ఔచుతి (యోగ్యత) ఉంటే, రాయికూడా రామణీయకమే అనవచ్చును. ఈలెక్కలో అనౌచితి వికృతి అన్నమాట. కాబట్టి ఔచితిఉన్నప్పుడే ఏ వస్తువైనా రమణేయం అవుతుంది. ఔచితి వల్ల వస్తువులు రమణీయకాలు అవుతాయా? లేక రమణీయాలవల్లే కనిపించేటట్లు చేస్తుందా? లేకా ఈ రెండు పనులూ చేయదా? స్వబావానుసరంగా ఉన్నాదానికంటే వస్తువులను ఔచితి ఎక్కువ రమణీయాలు చేస్తుందంటే అది ఒక విధమైన రామణీయక అభాసమేకాని రామణీయకం కాదు. అది విచారయము కాదు. అందువల్ల ఔచితి వల్ల రమణీయవస్తువులు రమణీయంగా ఉన్నాయి అనటానికి వీలులేదు. ఔచితి వస్తువులను యధార్ధం గాని, అభాసికంగాను రమణీయం చేస్తుందని అంటే, అవి వివిధ ఆచారాలు, జీవితపధాలు మొదలైన యధార్ధరమణీయవస్తువులను రమణీయాలని అన్ని కాలాలలోనూ అందరుమానవులూ భావించకపోవచ్చును. కాబట్టి ఔచితి వస్తువులను యద్ధర్ధంగాను, అభాసింకంగాను రమణీయం చేయజాలదు.
మరి వినియోగ పడే వస్తువులను రమణీయాలందామా? ఆపక్షంలో వివ్నియోగమే రమణీయక మౌతుంది. ఎందుకంటె, గ్రుడ్డికన్నును రమణీయమనలేము. అలాగే రోగగ్రస్తమై పనిపాటలకు వినియోగపడని శరీరంకాని, పరుగెత్తలేని గుర్రాలుకాని రమణీయాలనము. ఇలాగే సంస్థలు, జీవితపధాలు, వినియోగపడినప్పుడే రమణీయాలంటాము. వినియోగపడనిదైతే వికారం అంటున్నాము.అలాగే దుష్కృతాలకు వినియోగపడే వస్తువులను రమణీయాలంటున్నామా? లేదు. కేవలం సద్వినియోగ సామర్ధ్యమే రామణీయకం అంటున్నాము. సామర్ధ్యము, వినియోగము ఉండి ప్రయోజనము లేదు, అది శ్రేయస్కరం కావాలి. దానికి తోడ్పడాలి. అప్పుడే అల్లంటి వస్తువు రమణీయమౌతుంది. అది లాభదాయకత్వం అయి ఉండాలి. అయితే లాభదాయక మనేది ఏదో ఒక శ్రేయస్సు కలిగించాలి. అప్పుడు అది ధర్మానికి కారణం కావాలి. ధర్మ కార్యం అవుతుంది. ఆ పక్షంలో రామణీయకం కారణమై ధర్మం కార్యమౌతుంది. కారణము కార్యము కాదు. కార్యము కారణము కాదు. కాబట్టి రామణీయకం  ధార్మికమూ కాదు. ధార్మికమైనది రమణీయము కాదు. కాగా ధర్మానికి కారణమైన లాభదాయకత్వం కాని, వినియోగత్వం కాని, సామర్ధ్యంకాని రామణీయకం కాదు.
అలాకాక చక్షువు ద్వారా, కర్ణము ద్వారా కని సుఖం, లేక సంతోషం కలిగించే వస్తువును రామణీయకం అందామా? అంటే బాధ లున్నాయా? ఉంటే అవి ఏమిటి? రమణీయపురుషులు రంగులు నమూనాలు, చిత్రాలు, విగ్రహాలు చూచినప్పుడు మనకు సుఖం, సంతోషం కలుగుతున్నది. అందువల్ల చక్షుష్కరం ద్వారా సంతోషం లేక సుఖం కలిగించే దానిని రామణీయకం అందామా? చెవిద్వారా సుఖం కలిగించేవి ఉన్నవి. ఇలాగే తత్తిమా ఇంద్రియముల ద్వారా కలుగుతున్న సుఖంలో తారతమ్యాలు ఉన్నాయి. దీనిని బట్టి ఒకటి తేలుతున్నది. దృశ్య తారమణీయాలు, శ్రవ్యతారమణీయాలు రామణీయక మంటున్నామంటే సుఖం కలిగిస్తున్నవి కాబట్టి రామణీయకం అనటం లేదు. తత్తిమా సుఖకరాలనుంచి వేరుపరిచె ప్రత్యేక లక్షణ మేదో ఒకటి ఉండాలి.
ఈ పర్యావలోకనంతో ఏమొ తేలింది? రామణీయకం అంటే ఔచితి కాదు, ప్రయోజనం కాదు. సామర్ధ్యం కాదు. ప్రయోజన సామర్ధ్యం అంతకన్నా కాదు. ధర్మం అసలే కాదు. సుఖ సంతోషాలు కావు.అయితే రామణీయకం అంటే ఏది కాదో చెప్పడం జరిగింది కాని, ఏమిటో నిర్వచించటం జరగలేదు. కాబట్టి ప్లేటోకి రామణీయకం అంటే ఏమిటో తేలలేదు. కాని అది పొరపాటు. ఆతనికి రామణీయకం అంటే ఏదో ఒక నిర్దిష్ట అభిప్రాయం ఉంది.
అతని మతం ప్రకారం రామణీయకం భౌతిక పదార్థం కాదు. అది కేవలం ఒక భావం. ఈ భావం స్వతత్రం. ఇది మానవ కల్పితమూ కాదు, ఈశ్వర కల్పితము కాదు. ఇది జీవాత్మ కాదు, పరమాత్మ కాదు. నిత్యము, తారతమ్యనిరహితము, స్వయంభువు అయిన భావం. దీనినే ప్లేటో సింపోజియం లో ఇలా నిర్వచించాడు. ''' ఈ రామణీయకం నిత్యం. దీనికి ఆద్యంతాలు లేవు. ఇది ఉత్పన్నం కాదు. నష్టం అంతకన్నా కాదు. ఈ రామణీయకం ఒక విధంగా రమణీయమై మరొకవిధంగా వికారంగా కనిపించేది కాదు. ఈ రామణీయకం ద్రష్టలమీద ఆధారపడి లేదు. ఈ రామణీయకం ముక్కు కాదు, ముఖం కాదు. రక్తమాంసాలతో కూడిన శరీరం కాదు. వాక్కు కాదు, విద్యా గ్రహణం కాదు. దాని సత్తా ప్రాణిలో కాని, పృధ్విలో కాని, ఆకాశంలో కాని లేదు. దాని కేవల సత్తా ఏకైకమై తనలో తాను ఉంటుంది. ఈ రామణీయకంయొక్క లక్షణాలను పొంది వున్న వస్తువులు రమణీయాలవుతున్నవి. ఇలాంటి వస్తువులు పుడుతూ గిడుతు ఉంటాయి. అయితే పారమార్ధికమైన రామణీయకంమాత్రం తరగదు, పెరగదు, వికారం లేక పరిణితి అంతకన్నా పొందదు.'''
అయితే ఇలాంటి పారమార్ధిక రామణీయకం నుంచి లౌకిక  రామణీయకం ఎలా అవతరిస్తుందో ప్లేతో వివరణ ఇలా ఉంది. భావం ఈశ్వరాభివ్యక్తము అని ఈతని అభిప్రాయము. దీనికి భౌతిక ప్రపంచంలో అనేక అభాసా లున్నాయి. ఉదాహరణకు గృహం తీసుకుందాము.గృహభావం ఈశ్వరాభివ్యక్తం. ఈ భావాన్ని అనుసరించి వాస్తుజ్ఞడు ప్రయోజనం కోసం గృహం నిర్మిస్తున్నాడు. చిత్రకారుడు భౌతిక గృహాన్ని అనుసరించి గృహచిత్రం గీస్తున్నాడు. ఇక్కడొక విసేషమున్నది. వాస్తుజ్ఞడు వాస్తు నియమాలనుసరించే మాత్రమే నిర్మిస్తాడు. చిత్రకారుడు అలాకాదు. ఇతర వృత్తుల వారి చిత్రాలను కూడా సృష్టిస్తున్నాడు. చిత్రకారుడు ఇలా పలు రకాలను సృష్టిస్తున్నాడు. ఇలాంటి పని కష్టమనిపించవచ్చును. కాని అతి సులువుగా ఇదే పనిని అద్దం ఉపయోగించి సృష్టించవచ్చును. అయితె ఇలా సృష్టమైనవన్నీ అభాసలే. కవి, చిత్రకారుడు ఈ అభాసలనే తయారుచేస్తారు. ఇలా మూడు రకాల సృష్టులు కనిపిస్తున్నాయి. 1. ఈశ్వరాభివ్యక్తమైన గృహభావదికం. 2. వృత్తికార సృష్టి అయిన గృహాధికం. 3. కళాస్రష్ట సృష్తి అయిన గృహ చిత్రాదికం. మొదటిది యధార్ధం. రెండవది మొదటిదానికి అభాసం. మూడోది రెండవదానికి అనుకరణం.
అందువల్ల కళాసృష్టి అనుకరణం సత్యాన్ని అనుకరించటం లేదు. కేవలం అభాసాన్ని అనుకరిస్తున్నది. అనుకరణం రెండు విధాలు 1. దివ్యము 2. మానవము. ఈశ్వరసృష్టి దివ్యము. మనుజుడు చేసే సృష్టి మానవం. దివ్యసృష్టి భౌతిక వస్తువులను అపేక్షించదు. మానవసృష్టి భతిక వస్తువుల సంయోగంతో జరుగుతుంది. దివ్యమూ మానవమూ అయిన సృష్టి తిరిగి రెండు విధాలు. 1. యధార్ధం. 2. అయధార్ధం. ప్రకృత సిద్ధవస్తువులు, భూ సముద్రాలు, తరులతాదులు, పశు పక్ష్యాదులు యధార్ధ దివ్యసృష్టిలోనివి. స్వప్నాలు, వెలుగువల్ల ఏర్పడే నీడలు, మణిదర్పనాదులనుండి గోచరించే ప్రతిబింబాలు అయధార్ధ దివ్యసృష్టిలోనివి. గృహారామాదికములు యధార్ధ మానవసృష్టిలోనివి.
యధార్ధ దివ్యసృష్టి తిరిగి సదృశ్యము, అసదృశ్యము అని రెండు విధానాలు. ఈ సదృశ్య సృష్టిలోని ప్రతిబింబాలు బింబం ఏనిష్పత్తిలో, ఏరంగులో, ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఉంటాయి. అసదృశ్య సృష్టిలో అలాకాదు. ఉదాహరణకు శిల్పి చెక్కే బృహద్విగృహమే తీసుకుందాము. ఈ విగ్రహము అవయవాలు ప్రకృతి సిద్ధంగా ఉండే పరిమాణంలో ఉండవు. అలా ఉండకపోగా ప్రకృతిసిద్ధమూర్తి అవయవాలు ఏనిష్పత్తిలో ఉంటాయో ఆనిష్పాత్తిలోనైనా ఉండవు. విగ్రహం క్రింద నిలిచి తల పైకెత్తి చూస్తే ప్రకృతిసిద్ధ నిష్పత్తి కనిపించేటట్లుగా అవయవపరిణామం ఉంటుంది. అంటే విగ్రహశీర్షభాగం ప్రకృతిలో ఉన్న నిష్పత్తికంటే అధికంగా ఉంటుంది. ఇది అసదృశ్యం. ఈ అసదృశ్యం రెండు రకాలు 1. ఉపకరణోత్పన్నమనీ 2. అత్మోత్పన్నమనీ. తూలికావీణాదులు మొదటి రకానివి. తన్నుతానే ఉపకరణంగా వాడుకొని చేసే సృష్టి నాట్యం. ఈ నాట్యం మరలా తెలిసి చేసేది, తెలియకుండా చేసేది.
మొత్తంమీద అనుకరణం ఇన్నిపోలికలు పోతున్నది. ఇలాంటి అనుకరణంవల్ల ఏర్పడుతున్న కళాసృష్టిలో వినియోగానికి వచ్చేది ఏమీలేదు. ఈసృష్టిలో అనేకవిషయాలు ప్రసక్తాలవుతాయి. పురాదికవర్ణనలు, వైద్యం, సత్పరిపాలనం, జీవిత పరమార్ధం మొదలైనవి వర్ణితము లౌతాయి. అవి పురాదుల నిర్మాణానికి, రోగచికిత్సకు, జీవితలక్ష్యానికి తోడ్పడవు. కాబట్టి కవిచిత్రకారాది కళాస్రష్టలంతా పుణ్యాదిక ప్రతిబింబాలను అనుకరించేవారేకాని సత్యం చెప్పలేరు.
బాగోగులు దేనివల్ల ఏర్పడుతున్నవో తెలియకుండానే చిత్రకారాదులు అనుకరిస్తున్నారు. దీనినిబట్టి అజ్ఞానంలో మునిగితేలే ప్రజాసామాన్యానికి మంచిదానివలె కనిపించేదానినే వారనుకరిస్తున్నా రనుకోవాలి. ఈ అనుకరణం ఒక విధమైన క్రీడ, లేక ఆట. ఈ అనుకరణం మనలోని అభిప్రాయానికి విషయమౌతున్నదేకాని, వివేకానికి మాత్రం కాదు. అనుకృతి నిజంగా అనుకృతిగా ఉంటే అది వివేకానికి విషయం కాదు, బుద్ధికీ విషయం కాదు. అభిప్రాయానికి మాత్రమే. అంతే కాదు. ఈ అనుకృతి వీక్షణ శ్రవణములకు మాత్రమే విషయమౌతున్నది. ఈఅనుకృతికి యధార్ధం, లేక శివంకరమైన లక్ష్యం లేదు.
కళ అవివేకవతి. ఈ అవివేకమే అనుకృతికి అనంతవస్తువైవిధ్యం ప్రసరిస్తున్నది. వివేకవంతము, ప్రశాంతము, ఉత్తమమైన వృత్త్తము ఎప్పుడూ ఒకటిగా సమంగా ఉంటుంది. ఇలాంటిది అనుకరణకు దుష్కరం. ఒకవేళ అనుకృతమైనా ఆస్వాదించటం కష్టం. అందులో నానావిధమైన మనస్తత్వం కలిగిన జనసందోహం నాటకశాలలో సమావేశమైనప్పుడు మరీ కష్టము.
కష్టాలు వచ్చినప్పుడు బావురుమని ఏడ్చి శోకవిముక్తి పొందాలన్న స్వాభావిక వాంచ మనలో ఉంటుంది. అయితే ఇది వివేకానికి కట్టుబడి అణిగిఉంటుంది. ఈవాంచే కవులవల్ల తుష్టహృష్ట మౌతుంది. ఈవాంచ వివేకం వల్ల సముచితశిక్షణ పొందకపోవటం వల్ల కాని, కలుగుతున్న దుఃఖం మరొకనిదికదా అన్న సానుభూతి వల్లకాని పొంగిపొర్లటానికి అవకాశ మేర్పడుతుంది. ఇతరుడు వచ్చి తన మంచితనం, తనకు వచ్చిన కష్టాలు చెప్పుకున్నప్పుడు అతనిని ప్రశంసిస్తూ జాలిపడడంలో అవమానకరమైనది ఏమీ లేదని సామాజికుడు అపోహపడుతున్నాడు. ఈ సుఖం ఒక లాభం అనుకుంటున్నాడు. వౌముఖ్యం అవలంభించి ఈ సుఖాన్ని కావ్యాన్ని ఎందుకు కోల్పావలని అనుంటున్నాడు. ఇతరుల అనర్ధకాల"వల్ల కొంత అనర్ధం తనకు కూడా సంక్రమిస్తుదన్న పరామర్సం కొంత మందికి కూడా కలగటం లేదు.
ఇదే హాస్యానికి కూడా వర్తిస్తుంది. కొన్ని చతురోక్తులు నీకు నీవు కూడా విసరడానికి సిగ్గు పడతావు. అయినా వాతినే రంగ భూమినుంచో, మరొకరినోటినుంచో విన్నప్పుడు వినోదిస్తావు. వాటి అసభ్యతను అసహ్యించుకోవు. ఇదంతా సానుభుతి ఉన్నప్పుడే జరుగుతుంది. మానవుని తత్వంలోనే యీ హాసం వాసనా రూపంగా ఉంది. అయితే ఇతరులు యేమనుకుంటరో అని మనం నవ్వం. ఈవిధంగా వాసన వివేకానికి లోనై లోలోనే ఉండిపోతుంది. ఈవాసన నాటకశాలలో దోహదం పొంది నీకు తెలియకుండానే విదూషకుడు అయిపోతాము.
ఇచ్చా సుఖదుఃఖవిశిష్టమైన రతిక్రోదాదులు మానవుని ప్రతి వ్యాపారంలోనూ అవినాభావసంబంధం కలిగి ఉంటాయి. కవిత్వం, కళ ఈ ఆవేశాలను మాలిన్యాలను ఆణిచివేయడానికి బదులుగా దోహదమిచ్చి పెంపొందిస్తాయి. వీటిని అదుపులో ఉంచక స్వేచ్చావిహారం చేయనిస్తాయి. మానవజాతి అభ్యుదయం పొదాలంటే ఈఆవేశాలను అదుపులో పెట్టాలి. కాబట్టి దేవతాస్తోత్రాలు ఉత్తమ పురుషుల ప్రశంసలు తప్ప మరెలాంటి కవిత్వాన్ని రాజ్యంలోనికి అడుగుపెట్టనీకూడదు. అడుగుపెట్టనిస్తే రాజ్యంలో పెత్తనం చేసేవి సుఖద్ఃఖాలే కాని నీతినియమాలు, వివేకం కావు.
కాబట్టి కవిత్వం సత్య సాధకంగా పరిగణించడానికి వీలులేదు. ఆత్మసిద్ధి పొందగోరువాడు దాని టక్కులకు మోసపోరాదు.
మరణం
క్రీ.పూ. 347లో ఒక స్నేహితుని ఇంటికి వివాహ విందుకు హాజరై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ శాశ్వతంగా కన్ను మూసాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తత్వవేత్తలు వర్గం:గ్రీకు తత్వవేత్తలు వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు వర్గం:ఏథెన్స్ వర్గం:క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దపు తత్వవేత్తలు
రంగంపేట (సదాశివనగర్‌)
రంగంపేట్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, కామారెడ్డి జిల్లా, రామారెడ్డి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రామారెడ్డి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కామారెడ్డి నుండి 6 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని సదాశివనగర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన రామారెడ్డి మండలం లోకి చేర్చారు.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 206 ఇళ్లతో, 750 జనాభాతో 223 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 341, ఆడవారి సంఖ్య 409. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 124 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571323 .పిన్ కోడ్: 503145.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల కామారెడ్డిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఎల్లారెడ్డిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల అడ్లూర్ యల్లారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల రామారెడ్డిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కామారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కామారెడ్డిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
రంగంపేట్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రంగంపేట్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
రంగంపేట్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
మొక్కజొన్న, వరి, చెరకు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బీడీలు
కుక్కలగూడూర్
ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకుర్తి నుండి 19 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లా లోని రామగుండం మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన పాలకుర్తి మండలం లోకి చేర్చారు.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 749 ఇళ్లతో, 2830 జనాభాతో 1244 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1436, ఆడవారి సంఖ్య 1394. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 455 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571736 .పిన్ కోడ్: 505514.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కుక్కలగూడూర్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కుక్కలగూడూర్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కుక్కలగూడూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:విచిత్ర పేర్లుతో ఉన్న గ్రామాలు
సరాయికేలా ఖర్సావా జిల్లా
జార్ఖండ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో సరాయికేలా ఖర్సావా జిల్లా ( హిందీ: सराइकेला खरसावाँ जिला) (ఒడిషా: ଷଢେଇଖଳା ଖରସୁଆଁ ଜିଲ୍ଲା) ఒకటి. ఇది ఒకప్పుడు సెరైకెల రాజాస్థానంగా ఉండేది. జిల్లా కేంద్రంగా సెరైకెలా పట్టణం ఉంది. జిల్లా సెరైకెలా చౌ ( 3 చౌ నృత్యాలలో ఇది ఒకటి) నృత్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. thumb|చండిల్ డ్యామ్
రాజరికం
సెరైకెల మునుపటి రాజకుటుంబానికి చెందిన సింగ్ డియో కుటుంబం (చౌనృత్య సృష్టికర్తలు) వారి కాలంలో దాదాపు 300 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉన్న సెరైకెల రాజభవనం వదిలి ఒడిషా, పశ్చిమ బెంగాల్, విదేశాలకు వెళ్ళారు. సెరైకెలా రాజాస్థానం చివరి రాజు హెచ్.హెచ్ ఆదిత్య ప్రతాప్ సింగ్ డియో (హెచ్ హెచ్ మహారాజా ఉదిత్ నారాయణన్ సింగ్ డియో కుమారుడు) కుమారులు ఈ ప్రాంతంలో ఖ్యాతిగడించారు. మహారాజా కుమారులు తికియత్ సాహెబ్ నృపేంద్ర నారాయణ సింగ్ దేవ్, హెచె హెచ్ మహారాజ సర్ రాజేంద్ర నారాయణ్ సిన్ దేవ్ పట్నా - బొలింగర్‌కు దత్తు (గత ఒడిషా ముఖ్య మంత్రులలో ఒకరు ) ఇచ్చారు. పతయెత్ సాహెబ్ మహారాజ కుమార్ భూపేంద్ర నారాయణ సింగ్ దేవ్ ( " ట్రైబల్ యాంటీ - మెర్జర్ మూవ్మెంట్ విత్ బీహార్" మద్దతుదారుడు ప్రముఖ రాజకీయ వేత్త ), రాజకుమార్ సురేంద్ర నారాయణ్ సింగ్ దేవ్ (పరమ గురు ఆఫ్ చౌ) ఒక పద్మశ్రీ బహుమతి గహీత.
సింగ్ దేవ్ రాజకుటుంబం సంఘంలో (రాజకీయ, సాంస్కృతిక, మతపరంగా ) ప్రముఖులుగా ఉన్నారు. రాజభవనంలో ఉన్న " మా పౌడి ఆలయం " రాజకుటుంబ వారసులు ధర్మకర్తలుగా ఉన్నారు. రాజకుటుంబ సభ్యులు వార్షిక చౌ ఉత్సవాలకు నిర్వాహకులుగా ఉన్నారు. అలాగే వారు ఈ ప్రాంతం రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారం చేస్తున్నారు. వారు పూర్వపు రాజవైభవాన్ని కోల్పోయినా ఈ ప్రాంతపు ప్రజల అభిమానం చూరగొంటున్నారు. రాజకుటుంబంలో ప్రముఖులలో రాజకుమార్ ప్రతాప్ ఆదిత్య సింగ్ డియో, రాజకుమార్ జుగ భాను సింగ్ డియో, దేవ్ సింగ్ మహారాజకుమార్ జైరాజ్ సింగ్ డియో, రాజకుమార్ రాజ్‌విక్రం ముఖులు.
సమీపకాల సంఘటనలు
ఈ జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కారిడార్‌లో భాగం.
భౌగోళికం
జిల్లా 22°29'26", 23°09'34" డిగ్రీలు ఉత్తర అక్షాంశాలు, 85°30'14", 86°15'24" తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉపస్థితమై ఉంది.
ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సరాయికేలా ఖర్సావా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
విభాగాలు
జిల్లాలో 9 బ్లాకులు ఉన్నాయి: సెరైకెల, ఖర్స్వాన్, గంహరియా, కుచై, ఇచ్గర్హ్, నిందిత్, చందిల్, రాజ్నగర్, కురు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:జార్ఖండ్ జిల్లాలు వర్గం:2001 స్థాపితాలు
దేశాయిపేట్
దేశాయిపేట్ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.
నారాయణ రామచంద్రరాజుపురం
నారాయణ రామచంద్రరాజుపురం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, మక్కువ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మక్కువ నుండి 1 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బొబ్బిలి నుండి 18 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4 ఇళ్లతో, 17 జనాభాతో 23 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7, ఆడవారి సంఖ్య 10. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582225 .పిన్ కోడ్: 535501.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల మక్కువలో ఉన్నాయి. ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల మక్కువలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు పిరిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బొబ్బిలిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మక్కువలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వార్తాపత్రిక గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నారాయణ రామచంద్రరాజుపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నారాయణ రామచంద్రరాజుపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
జూన్ 18
జూన్ 18, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 169వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 170వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 196 రోజులు మిగిలినవి.
బయటి లింకులు
జూన్ 17 - జూన్ 19 - మే 18 - జూలై 18 -- అన్ని తేదీలు
చంపకమాల
ఇది వృత్త ఛందస్సు క్రిందికి వస్తుంది. ప్రతి వృత్త పద్యములో ఈ లక్షణాలు ఉంటాయి. నాలుగు పాదములు ఉంటాయి, నియమిత గణాలు ఉంటాయి, నియమిత సంఖ్యలో ఆక్షరాలు ఉంటాయి, యతి, ప్రాస నియము ఉంటాయి.
చంపకమాల
నజభజజ్జలరేఫలు పెనంగి దిశాయతి తోడ గూడినన్ త్రిజగదభిష్టుతా బుధనిధీ విను చంపకమాలయై చనున్.
బయటి లింకులు
వర్గం:పద్యము వర్గం: ఛందస్సు
పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు
పెండ్యాల నాగేశ్వరరావుగారు తెలుగు చిత్రాలకు దొరికిన అద్భుత సంగీత దర్శకులలో ఒక్కరు. తెలుగు సినిమా సంగీతాన్ని గగనదిశకు తీసుకువెళ్లి తారాపథంలో నిలబెట్టి, ఆచంద్రతారార్కం ఆ మధురసంగీతాన్ని వింటూ, పరవశిస్తూ పాడుకునేలా చేసిన చలనచిత్ర సంగీతసమ్రాట్‌ పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు. పెండ్యాల గారు సినీ జీవితం ప్రారంభించిన కొత్తల్లో తల్లిప్రేమ (1941), సతీ సుమతి (1942) చిత్రాలకు హార్మోనిస్టుగా, సహాయ సంగీతదర్శకుడిగా పనిచేశారు. స్వతంత్ర సంగీత దర్శకుడిగా పని చేయగల ప్రతిభ, పేరు ఉండి కూడా కొత్తపోకడలు నేర్చుకోవచ్చునన్న ఆశతో సాలూరు రాజేశ్వరరావు గారి దగ్గర సహాయకులుగా చేరారు. సాలూరు రాజేశ్వరరావు గారు విదేశీయ సంగీతాన్నీ, హిందుస్తానీ పోకడల్నీ తీసుకుని మన రాగాలతో మిళితం చేసి, ‘తెలుగుపాట’లా చేసి వినిపించగల సమర్థుడని పెండ్యాల పేర్కొనేవారు. పెండ్యాల గారు సంగీతాన్ని అందించిన సినిమాలు దొంగరాముడు (1955), ముద్దుబిడ్డ (1956), భాగ్యరేఖ (1957), జయభేరి (1959), మహామంత్రి తిమ్మరుసు (1962), శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం (1963), రాముడు భీముడు (1964), శ్రీ కృష్ణ తులాభారం (1966) కొన్ని చాలు - వందకుపైగా సంగీతం కూర్చిన ఆ స్వరచక్రవర్తి సంగీతం గురించి చెప్పుకోవడానికి.
బాల్యం
తొలిసారిగా ఆయన, కాళ్ళు అందకపోయినా లెగ్‌ హార్మోనియమ్‌ వాయించిన నాటకం శ్రీకృష్ణతులాభారం. అప్పుడు వయస్సు పదమూడేళ్లు! మరుసటి ఏటినుంచి వేషాలు వెయ్యడం కూడా ఆరంభమైంది. శ్రీకృష్ణతులాభారం లో జాంబవతి పాత్రధరణతో నటిగా ఆరంభమైంది రంగస్థలజీవితం. 1966లో డి.రామానాయుడు తీసిన శ్రీకృష్ణతులాభారం చిత్రంలో పామరుల భాషలో ఆ చిత్రంలోని పాటల్నీ, పద్యాల్నీ ఆయన అద్భుతంగా స్వరపరిచారు.
సినీ జీవితం
పెండ్యాల ప్రతిభని పసిగట్టిన గాలిపెంచల నరసింహారావు మాయలోకం (1945) చిత్రానికి హార్మోనిస్టుగా పిలిస్తే, దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుగారి సలహాతో పెండ్యాల తిరిగి సినిమారంగానికి వచ్చారు. గృహప్రవేశం (1946) చిత్రనిర్మాణానికి సారథ్యం వహించిన కె.ఎస్‌.ప్రకాశరావు పెండ్యాలకి సహాయ సంగీతదర్శకుడి స్థానం ఇచ్చారు. ఆ చిత్రానికి సంగీతర్శకుడు బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు. ఆయన ఆలిండియో రేడియోలో తీరిక లేకుండా వుంటారు గనక, సమర్థుడైన సహాయకుడు కావాలని నాగేశ్వరరావును తీసుకున్నారు. అంతే! పెండ్యాల ప్రజ్ఞ ప్రకాశరావుగారికి పూర్తిగా అర్థమైంది. తరువాత తాను నిర్మించిన, ద్రోహి (1948)కి పెండ్యాలకు సంగీత దర్శకుడుగా అవకాశం ఇచ్చారు ప్రకాశరావుగారు. ఆ చిత్రానికీ, ఆ చిత్రంలోని కాఫీ ఖవాలీ, మనోవాంఛలు, పూవు చేరి, చిక్కిలిగింతలు మొదలైన పాటలకీ మంచి పేరొచ్చింది. పెండ్యాల సంగీతదర్శకుడుగా స్థిరపడ్డారు. సినిమాలోని సన్నివేశాన్ని అర్థం చేసుకుని, దానికి తగ్గట్టుగా ట్యూన్‌ వచ్చేవరకూ, ఒళ్లు వంచి పనిచెయ్యడం, తను అనుకున్నట్టే గాయనీ గాయకుల చేత పాడించడం - పెండ్యాల గుణం. గాయనీ గాయకుల దగ్గర ఎంత ప్రతిభ వుందో, అంత ప్రతిభనీ పూర్తిగా వినియోగించుకునే సంగీత దర్శకుడాయన. ఘంటసాలకీ, పెండ్యాలకీ ఒకరి మీద ఒకరికి అమితమైన అభిమానం. పెండ్యాల గారి దృష్టిలో ఘంటసాలని మించిన గాయకుడు లేడు!. పెండ్యాల గారి వేల పాటల్లో - అది క్లబ్బుపాటైనా అందులో కూడా మాధుర్యం తొంగిచూసినట్టే, హిందీ పాటని అనుసరించినా, పాశ్చాత్య ధోరణిని అనుకరించినా అందులో తెలుగుదనం వుట్టిపడుతుంది. సంగీతరస హృదయులకీ, గాయనీ గాయకులకీ అందరికీ నచ్చే సంగీతం ఆయనది.
వనరులు
http://www.telugupeople.com/
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
రాంగఢ్ జిల్లా
thumb|రాజ్రప్ప దేవాలయం దగ్గర దామోదర్ నదిజార్ఖండ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో రాంగఢ్ (హిందీ: रामगढ़ जिला) జిల్లా ఒకటి.రాంగఢ్ జిల్లా 2007 సెప్టెంబరు 12 లో ఏర్పాటయినది. ఇది ఆనాటి హజారిభాగ్ జిల్లా (జార్ఖండ్ స్టేట్ మధ్యలో)నుండి విడదీసి కొత్త జిల్లాను ఏర్పాటు చేశారు. రాంగఢ్ అనగా రాముని కోట అని అర్థం. ఈ జిల్లా కేంద్రమైన రాంగఢ్ కు ఆ పేరు జిల్లా పేరు రాంగఢ్ నుండి వచ్చింది.
భౌగోళికం
రాంగఢ్ 2007 సెప్టెంబరు 12 న జిల్లాగా రూపొందుంచబడింది. హజారీబాగ్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరిచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడుంది.రాంగఢ్ జిల్లా జార్ఖండ్ రాష్ట్రం కేంద్రస్థానంలో ఉంది. జిల్లా గనులు, పరిశ్రమలు, సస్కృతికి కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా " మా చిన్నమస్తా ఆలయం ఉంది. రాంగఢ్ అంటే " రాముని ఇల్లు " అని అర్ధం. జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉన్న రాంగఢ్ పట్టణం పేరును జిల్లాకు పెట్టారు.
పేరువెనుక చరిత్ర
పురాణ కథనాలను అనుసరించి రాంగఢ్ అంటే " రాముని ఇల్లు " అని అర్ధం. రామాయణ కాలంలో శ్రీరాముడు అరణ్యవాస సమయంలో ఇక్కడ నివసించాడని విశ్వసిస్తున్నారు.
పురాతన చరిత్ర
భారతభూమిలో మానవ ఆవాసాలు ఆరభం అయిన నాటి నుండి రాంగఢ్ చరిత్రకు సంబంధం ఉందని భావిస్తున్నారు.
మయూరా సామ్రాజ్యము
అశోక చక్రవర్తి (క్రి.పూ 273-232 ) సామ్రాజ్యంలో చోటానాగపూరు ప్రాతంతం అతా సామంత రాజ్యంగ ఉంది. కనుక బుద్ధుని కాలంనాటికి రాంగఢ్ ఉందని ఋజువులు ఉన్నాయి.
బుద్ధిజం, జైనిజం
బౌద్ధ కాలానికి ౠజువుగా గోలా గ్రామంలో బుద్ధుని ఆలయం ఉంది. 8వ శతాబ్ధంలో జైన్ తీర్ధంకరులు పర్సనాథ్‌లో నిర్మించిన ఆలయం ఈ ప్రాంతానికి జైనిజంతో ఉన్న సంబంధం తెలుస్తుంది.
గుప్త సామ్రాజ్యం
సముద్రగుప్త మహారాజు (సా.శ. 385-380) తూర్పు కనుమల ప్రాంతంమీద దండయాత్రచేసమయంలో రాంగఢ్ మీదుగా ప్రయాణించినాడని భావిస్తున్నారు. ఈ కాలాన్ని భారతదేశ స్వర్ణ యుగమని భావిస్తున్నారు.
మధ్య యుగం
ఆ సమయంలో రాంగఢ్ రాజధాని సిరాలో ఉండేది. తరువాత రాజధాని ఉద్రా, బాదం, రాంగఢ్, పద్మ ఒకటి తరువాత ఒకటిగా మారింది. 1670 లో రాంగఢ్ పాలన రాజధాని రాంగఢ్‌కు మారింది. రాంగఢ్ రాజ్యాన్ని పద్మరాజా రాజ్యం అని పిలిచేవారు. 1740 లో రాంగఢ్ రాజ్యంలో రాంగఢ్ " రాంగఢ్ జంగిల్ జిల్లాగా "ఉండేది.
ఆధునిక యుగం
బ్రిటిష్ పాలన: రెండవ షాహ్ అలాం రాంగఢ్ పాలనాధికారం ఈస్టిండియా కంపనీ పరం చేసాడు.
1771 లో కేప్టన్ కొమాక్ రాంగఢ్ సైనికాధికారిగా నియమినబడ్డాడు. ఆయన ప్రధాన కార్యాలయం చత్రాలో ఉంది. రాంగఢ్ సైనిక జిల్లాలో రాంగఢ్‌లో నాగపూర్, పాలమూ, హజారీబాగ్, చత్రా, గిరిడి, కొడెర్మా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. రాంగఢ్ బెటాలియన్ ప్రధానకార్యాలయం హజారీబాగ్‌లో ఉంది. దీనికి యురేపియన్ కమాండర్‌గా ఉన్నాడు.
ప్రముఖ సాంఘిక సంస్కర్త బ్రహ్మసమాజ స్థాపకుడు అయిన రాజారామమోహనరాయ్ 1805 -1806 లో రాంగఢ్‌లో నివసించాడు. విలియం డిగ్గీ రాంగఢ్ మెజిస్ట్రేట్, రిజిస్టారుగా పనిచేసాడు. రాజారామమోహనరాయ్ కలెక్టరేట్‌లో షెరిస్టేదార్‌గా పనిచేసాడు. అప్పుడు రాజారామమోహనరాయ్ విలియం డిగ్గీ ఒకే సత్రంలో నివసించేవారు. వారిద్దరి మధ్య ఉన్న మైత్రికారణంగా విలియం డిగ్గీ రాంగఢ్‌కు వచ్చే సమయంలో రాజారామమోహనరాయ్‌ను కూడా తనతో తీసుకు వాచ్చాడు.
పోలీస్ స్టేషను‌గా చేయబడింది.
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ సమావేశం
1940 లో ఐ.ఎన్.సి 53 సభ మౌలానా అబ్దుల్ కలాం అజిద్ నాయకత్వంలో రాంగఢ్ లోని ఝందాచోక్ (రాంగఢ్ కంటోన్మెంట్) వద్ద నిర్వహించబడింది. మహాత్మాగాంధి, జహర్లాల్ నెహ్ర, సరదార్ పఠేల్, డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద, సరోజినీ నాయుడు, ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్, ఆచార్య జె.బి. క్రిపలానీ, జమన్ లాల్ బజాజ్  (పారిశ్రామికవేత్త), ఇతర స్వంతంత్ర సమర ప్రముఖులు  రాంగఢ్ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. రాంగఢ్‌లో మహాత్మాగాంధీ చేత ఖాది, గ్రామీణ పరిశ్రమల ప్రదర్శన ఆరంభించబడింది.. అదే సమయంలో తుఫాను, హరికేన్ ఉచ్చస్థాయిలో ఉండడం విశేషం. అదే సమయం నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ నాయకత్వంలో సమఝౌతాకు వ్యతిరేకంగా సమావేశం ముగిసింది. రాంగఢ్‌లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ " ఆల్‌ఇండియా ఫార్వార్డ్ బ్లాక్ " పార్టీకి అద్యక్షత వహించాడు. అలాగే " రాడికల్ డెమొక్రసీ " పార్టీకి ఎం.ఎన్.రాయ్ అధ్యక్షత వహించాడు.
స్వతంత్రం తరువాత
1947లో స్వతంత్రం వచ్చిన ప్రస్తుత రాంగఢ్ జిల్లా ప్రాంతం మునుపటి హజారీబాగ్ జిల్లాలో భాగం అయింది. 1952లో రాంగఢ్ బ్లాక్ రుఇపొందించబడింది. 1991లో రాంగఢ్ ఉపవిభాగం ఏర్పడ్జింది. 1976లో సిఖ్ రెజిమెంటల్ సెంటర్ మెరుట్ నుండి రాంగఢ్‌ కంటోన్మెంటుకు తరలించబడింది. 2007 సెప్టెంబరు 12 న రాంగఢ్ జిల్లాగా రఒందించబడింది. రాంగఢ్, గోలా, మండు, పత్రతు బ్లాకులు జిల్లాలో చేర్చబడ్డాయి. తరువాత రాష్ట్ర జిల్లాల సంఖ్య 24కు చేరింది.
నైసర్గిక స్వరూపం
రాంగఢ్ జిల్ల్ చోటానాగపూర్ మైదానంలో ఒక భాగం. రాంగఢ్ ప్రధాన నైసర్గిక భూభాగం. జిల్లాలోని దామోదర్ నది దిగువ, ఎగువ లోయలు మొత్తంగా దామోదర్ లోయ అనిపిలువబడుతుంది. జిల్లాలోని అధిక భాగం దామోదర్ లోయలు ఉన్నాయి.దామోదర్ లోయ ఉత్తర సరిహద్దులో హజారీబాగ్ పీఠభూమి, దక్షిణ సరిహద్దులో రాంచీ పీఠభూమి ఉంది. రాంచి, హజారీబాగ్ పీఠభూమి తూర్పు, పడమరగా ఉన్న దామోద లోయ విడదీస్తుంది. రాంగఢ్ - రాంచీ సరిహద్దులో ఉన్న సముద్రమట్టానికి 1049 మీ ఎత్తులో ఉన్న బర్కా పహర్ (మరంగ్ బురు) జిల్లాలో ఎత్తైనశిఖరంగా భావించబడుతుంది. ఇది రెండు జిల్లాలను వేరు చేస్తుంది.
నదులు, నదీమైదానాలు
జిల్లాలో ప్రధాననది దామోదర్. అంతేకాక దామోదర్ నది జిల్లాలో నదీమైదానం ఏర్పరచింది. ఈ నదికి పలు ఉపనదులుకూడా ఉన్నాయి: నైకరి, భైరవి బొకారో నదులు ప్రధానమైనవి. హిందూ పురాణాలు, ప్రజాకథనాలు దామోదర్ నది నాద్ (నాద్ అంటే పురుష అని అర్ధం)నది అంటే పురుషనది అని వివరిస్తున్నాయి. వీటిలో చిన్నదులు ఉన్నాయి : హుర్హురి, గోమై, బర్కి, కురుం, కొచి, షెర్భుకి, ధొబ్ధాబ్. మొదలైనవి. స్వర్ణరేఖా నది జిల్లా భూభాగంలో దక్షిణం నుండి తూర్పుదిశగా ప్రవహిస్తుంది. స్వర్ణరేఖా నది కదంగరా, ఖాత్గరా మొదలైనవి.
జలపాతాలు
రాజ్‌పరా జలపాతం: భైరవి (భెరా), దామోదర్ నదుల సంగమ ప్రాంతంలో ఉంది.
భౌగోళికం, ఖనిజ సంపద
జిల్లాలో ఖనిజాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. జిల్లాలో నాణ్యమైన బొగ్గు నిక్షేపాలు, మిథేన్ నిక్షేపాలు విస్తారంగా ఉన్నాయి. అంతేకాక సున్నపురాయి, ఫైర్ క్లే వంటి నిక్షేపాలు కూడా ఉన్నాయి. రాంగఢ్ జిల్లా లోని బొగ్గు నిక్షేపాలు దామోదర్ నదీ తీరంలో ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా జిల్లా భూభాగం గోండ్వానా సిస్టానికి చెందింది. " డముడా గ్రూప్ ఆఫ్ లోవర్ గోండ్వానా ఏజ్ "కు చెందిన శిలలు అధికంగా బొగ్గు నిక్షేపాలు ఉంటాయి. ప్రధాంగా జిల్లాలోని దక్షిణ కర్ణపరా వద్ద బొగ్గు నిక్షేపాలు అధికంగా ఉన్నాయి.
బొగ్గు గనులు
" ది కోయల్ ఇండియ లిమిటెడ్ " సబ్సిడరీ " సెంట్రల్ కోయల్ లిమిటెడ్.
కాప్టివ్ కోయల్ మైనింగ్ బ్లాకులు
కాప్టివ్ కోయల్ బ్లాకులు అల్లొకేటెడ్
కోయల్ బెడ్ మిథేన్
కోయల్ బెడ్ మిథేన్ (సి.బి.ఎం) ఇది " పర్యావరణ సహాయక సహజవాయువు ".
ఇతర ఖనిజాలు
సున్నపురాయి: కోయల్ నిక్షేపాలకు సమాంతరంగా తూర్పు, పడమరలుగా సున్నపురాయి నిక్షేపాలు ఉన్నాయి. ఐరన్ గనులు : రాంగఢ్‌లో బొకారో అండ్ కరంపురా కోయల్ - ఫీల్డ్స్, నోడుల్స్ & లెంటికల్స్ ఇనుప ఖనిజాలు కనిపెట్టబడ్డాయి. ఒకప్పుడు స్థానిక లోహపు వ్యాపారుల ఆధీనంలో ఉండేవి.
పరిశ్రమలు
రాంగఢ్ జిల్లా తూర్పు భారతదేశంలో పారిశ్రామిక నగరంగా ప్రసిద్ధిచెందింది. ముడి సరుకు లభ్యత కారణంగా జిల్లాలో స్టీల్, స్పాంగ్ ఐరన్, సిమెంట్, రిఫ్రాక్టరి, థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ వంటి పలు ఖనిజ సంబంధిత పరిశ్రమలు స్థాపినచబడ్డాయి.
రాబోయే ప్రాజెక్టులు
ఈ ప్రాజెక్ట్ ధుర్మి గ్రామంలో 2×660 మెగావాట్ల బొగ్గు ఆధారిత పవర్ ప్రాజెక్ట్ స్థాపించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
వ్యవసాయం
రాంగఢ్ జిల్లా ప్రధానంగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి జివిస్తుంటారు. జిల్లాలో ప్రధానంగా 3 వ్యవసాయ సీజన్లు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 1) కరీఫ్, 2) రబి, 3) జైద్. బియ్యం, మొక్కజొన్న, రాగి, పండ్లు, కూరగాయలు ప్రధాన పంటలుగా పండించబడుతున్నాయి.
అరణ్యాలు
జిల్లాలోని అరణ్యప్రాంత వైశాల్యంజ్ 487.93 చ.కి.మీ. జిల్లా వృక్షజాలం, జంతుజాలంతో సుసంపన్నమై ఉంది. జిల్లాలో ప్రభుత్వం డీర్ పార్కును ఏర్పాటు చేసింది. ఈ పార్క్ వైశాల్యం 25 ఎకరాలు ఉంటుంది. ఇది గోలా గ్రామంలో గోలా - మురి రోడ్డులో ఉంది. ఈ జిల్లాలో మగ ఏనుగులు అధికంగా ఉన్నాయి.
రైలు
జిల్లా చక్కగా రైలుమార్గాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది. 1927లో బెంగాల్ నాగపూర్ రైల్వే (బి.ఎ.ఆర్) చందిల్ - బర్కకానా సెక్షన్‌లో 116కి.మీ మార్గం నిర్మించబడింది. అదే సంవత్సరం సెంట్రల్ ఇండియా కోయిల్ ఫీల్డ్స్ (సి.ఐ.ఎస్ ) గొమొహ్ - బర్కకానా మార్గాన్ని ఆరంభించింది. 1929లో ఇది డాల్టన్ గంజ్ వరకు పొడిగించబడింది.
ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు
బర్కకానా కూడలి :
వయా బాద్
రాంగఢ్ కంటోన్మెంట్: ' జాతీయ రహదారి 33 సమీపంలో బిజులియ నెలకొని పరి భాష రైల్వే స్టేషను రాం ఘర్​​. ఇది నగరం బస్సు స్టాండ్ నుండి ఒక కిలో చుట్టూ ఉంది
రాంచీ రోడ్: '
రహదారి
జిల్లాలలో ప్రధాన రవాణా రహదారిమార్గంలో జరుగుతుంటాయి. జిల్లాలో 3 ప్రధాన అతివేగ రహదారి మార్గాలు ఉన్నాయి: జాతీయ రహదారి 33, జాతీయ రహదారి 33& ఎస్.హెచ్2) జిల్లా మీదుగా పోతున్నాయి.
వాయుమార్గం
.
ఆరోగ్యసంరక్షణ
సెంట్రల్ కోల్ ఫీల్డ్ లిమిటెడ్