cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అల్లు
అల్లు [ allu ] allu. తెలుగు v. a. To plait, braid, weave, wattle rods or twigs, &c., together. గంపలల్లు to weave baskets. చాపలల్లుతాడు he plaits mats. పద్యములల్లు to compose verses. అబద్ధాలల్లు to fabricate lies. తీగెలు చెట్టు మీదికి అల్లినవి the creepers have crept over the tree. కసవు అల్లిన భూమి land overgrown with grass. n. అల్లిక (q.v.)
అల్లు తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
ప్రముఖ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు భాష ఇంటిపేర్లు
అష్టమేఘాలు
thumb|164x164px|కుంభవృష్టి కురిపించే మేఘాలు thumb|164x164px|ఇత్తడి రంగుగల మేఘాలు thumb|163x163px|ఎర్రని మేఘాలు అష్టమేఘాలు అనగా ఎనిమిది రకాల మేఘాలు. మేఘమాలికా శాస్త్రములో, మేఘాలను ఎనిమిది రకాలుగా నిర్ణయించినట్లు ఉంది.
అదిరింది అల్లుడు
thumb|ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ అదిరింది అల్లుడు 1996 లో ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. మోహన్ బాబు, రమ్యకృష్ణ ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు. శ్రీకృష్ణ ప్రసన్న పిల్మ్స్ పతకంపై నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎం.ఎం.కీరవాణి సంగీతాన్నందించారు.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు వర్గం:గౌతమి నటించిన సినిమాలు
సుచరిత్ర రాగం
సుచరిత్ర రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగము. ఇది కర్ణాటక సంగీతంలోణి 72 మేళకర్త రాగాల వ్యవస్థలో 67వ మేళకర్త రాగం. ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో ఈ రాగాన్ని "సంతాన మంజరి" అని పిలుస్తారు.
రాగ లక్షణాలు
thumb|right|300px|"సుచరిత్ర" scale with Shadjam at C ఈ రాగంలో వినిపించే స్వరాలు : షట్‍శృతి రిషభం, అంతర గాంధారం, ప్రతి మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, శుద్ధ నిషాధం. ఈ సంపూర్ణ రాగం 31వ మేళకర్త రాగమైన యాగప్రియ రాగము నకు ప్రతి మధ్యమ సమానం.
మూలాలు
వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
లొదొడ్డి
లొదొడ్డి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, రాజవొమ్మంగి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రాజవొమ్మంగిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రాజవొమ్మంగిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కాకినాడలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు కాకినాడలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
లొదొద్దిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.
పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
లొదొద్దిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
లొదొద్దిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, వరి, ప్రత్తి
కాంగేర్ లోయ జాతీయ వనం
కాంగేర్ లోయ జాతీయ అరణ్యం చత్తీస్‌గఢ్‌లోని జగదల్‌పుర్ పట్టణానికి దక్షిణాన 35 కిలో మీటర్లు దూరాన ఉన్న జాతీయ అరణ్యం. ఈ అరణ్యం పులులు, చిరుత పులులు, అడవి కోళ్ళు, ఇతర జంతువులు, పక్షులకి ప్రసిద్ధి. తీరత్‌గఢ్ జలపాతాలు, కోతుంసర్ గుహలు, కైలాస గుహలు ఈ అరణ్యంలోనే ఉన్నాయి. 1982 లో ప్రభుత్వం దీన్ని జాతీయ వనంగా గుర్తించింది. చత్తీస్ గఢ్ రాష్ట్ర పక్షి అయిన బస్తరు కొండ మైనాకు ఈ వనం నెలవు.
34 కి.మీ. పొడవైన కాంగేర్ లోయలో ఈ వనాన్ని స్థాపించారు. దీని విస్తీర్ణం సుమారు 200 చ.కి.మీ. ఇది ఎక్కువగా పర్వత ప్రాంతం. ఈ పార్కు గుండా ప్రవహించే కాంగేర్ నది వలన దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. ఈ వనంలో మైదాన ప్రాంతం, పర్వత ప్రాంతం, పీఠభూమి ప్రాంతం, లోయలు, వాగుల వంటి వివిధ భౌగోళిక విశేషాలున్నాయి. అనేక జాతుల వృక్ష జంతు జాలానికి ఈ వనం నెలవు. పార్కులో కొన్ని గిరిజన జాతుల ప్రజలు కూడా అవాసముంటారు.
జంతుజాలం
ఈ వనంలో పులి, చిరుతపులి, జింక, అడవి పిల్లి, జింక, సాంబార్, నక్క, లంగూర్, ఎలుగుబంటి, ఎగిరే ఉడుత, అడవి పంది, చారల దుమ్ములగొండి, కుందేలు, కొండచిలువ, తాచుపాము, మొసలి వంటి జంతువులున్నాయి. కొండ మైనా, మచ్చల గూడ్లగూబ, అడవి కోడి, చిలుక, నెమలి, మైదాన గద్ద వంటి పక్షులు కూడా ఉన్నాయి. మొత్తం 49 రకాల క్షీరదాలు, 144 రకాల పక్షులూ ఈ వనంలో ఉన్నాయి.
మానవ ఆవసాలు
ఈ జాతీయ వనంలో రెండు శ్రేణులున్నాయి - కోతుంసర్, కోలెంగ్. కోతుంసర్ శ్రేణి పార్కు పశ్చిమ భాగంలో ఉంది. ఇక్కడ అనేక మానవ ఆవాసాలున్నాయి. తూర్పున ఉండే కోలెంగ్ శ్రేణిలో గ్రామాలు తక్కువ. మొత్తమ్మీద ఈ వనంలో 48 గ్రామాలున్నాయి.
వెల్జాల
వెల్జాల, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, తలకొండపల్లి మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన తలకొండపల్లి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 45 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1232 ఇళ్లతో, 5188 జనాభాతో 3322 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2706, ఆడవారి సంఖ్య 2482. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1059 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 44. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575270.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మిడ్జిల్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల మిడ్జిల్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆమన‌గల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కల్వకుర్తిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
వెల్జాలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వెల్జాలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
వెల్జాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వెల్జాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
వెల్జాలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, ప్రత్తి
దైదా
దైదా, పల్నాడు జిల్లా, గురజాల మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గురజాల నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మాచర్ల నుండి 41 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1123 ఇళ్లతో, 4062 జనాభాతో 2794 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1996, ఆడవారి సంఖ్య 2066. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1070 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 439. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589840. ఈ గ్రామం గురజాల నుండి 13 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.
సమీప గ్రామాలు
గొట్టిముక్కల 3 కి.మీ, పులిపాడు 6 కి.మీ, గంగవరం 8 కి.మీ, పొందుగుల 9 కి.మీ, గోలి 10 కి.మీ.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి గురజాలలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తేలుకుట్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాల గురజాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాచర్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మాచర్లలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మాచర్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దైదాలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ఒకపశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వేతర వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది.బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి నీటిపారుదల వసతి ఉంది. చెరువు నీటి సౌకర్యం ఉంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు.గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
దైదాలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది.పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది.పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైన సౌకర్యాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. దూరంలోపు ఉంది.ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకువ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
దైదాలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దైదాలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది
శ్రీ అమరలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
గురజాలకు 14 కి.మీ. దూరంలో కృష్ణానది ఒడ్డున ఉన్న ఈ ఆలయంలో శివుడు, కొండ గుహలో స్వయంభువుగా వెలసి భక్తుల నీరాజనాలను అందుకుంటున్నాడు. కార్తీకమాసంలో ప్రతి సోమవారం భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి. అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,839. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,389, స్త్రీల సంఖ్య 1,450, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 683 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 2,794 హెక్టారులు.
ఔరైయా జిల్లా
thumb|ఫాఫుండ్ సమీపంలోని పొలాలు ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో ఔరైయా జిల్లా (హిందీ:) ఒకటి. ఔరైయా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. ఔరైయా జిల్లా కాంపూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
చరిత్ర
1997 సెప్టెంబరు 17 న ఎటావా జిల్లాలోని ఔరైయా, బిధౌనా తాలూకాలు జిల్లలు చేయబడ్డాయి. ఔరైయా జాతీయరహదారి 2 పక్కన ఉంది. ఎటావా జిల్లాకు తూర్పుగా 64కి.మీ దూరంలో ఉంది. కాంపూర్ జిల్లాకు పశ్చిమంలో105 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
తిరుగుబాటు
భూభాగ ఆక్రమణ చివరికి నామమాత్రమే అయింది. జమీందారులు వారి మట్టి కోటలలో సురక్షితంగా ఉండి. ఇనాయత్ ఖాన్‌కు పన్ను చెల్లించడానికి నిరాకరించారు. రొహిల్లాలు షేక్ కుబర్, ముల్లా బాజ్ ఖాన్ నాయకత్వంలో బలమైన సైన్యాలను జమీందారుల మీదకు పంపారు. ఈ దాడిలో జమీందారుల చిన్నకోటలు కొన్నిటిని నేలమట్టం చేసారు. యమున కావల ఉన్న కమాయిత్ జమీందారి కోట మాత్రం దాడికి ఎదురు నిలిచింది. తరువాత వార్షిక కప్పం చెల్లించాలని ఇరుపక్షాలు ఒక తీర్మానానికి వచ్చాయి. తరువాత హఫియజ్ రహ్మత్ ఖాన్ బరేలీకి తిరిగి వెళ్ళాడు. రొహిల్లా సైనికులు మాత్రం జిల్లాలో అనుకూల ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు.
మరాఠీలు
1776లో మరాఠీలు ముల్హర్ రావు నాయకత్వంలో యమునా నదిని దాటి ఫాఫండ్ వద్ద రొహిల్లా నాయకుడు ముహమ్మద్ హాదన్ ఖాన్ (మోసి ఖాన్ పెద్దకుమాడు ) ను ఎదుర్కొన్నారు. ఈ వార్తను అందుకున్న హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ బరేలీ వద్ద మరాఠీలను ఎదుర్కొన్నాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్‌తో ఎటావా గవర్నర్ షేఖ్ కుబర్ కలులుకున్నాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్‌ యుద్ధవిరమణ సంకేతం పంపినప్పటికీ ముల్హర్ రావు సంధికి వ్యతిరేకించి తిరిగి యమునానది దాటి తనస్థావరానికి చేరుకున్నాడు. నజీబ్- ఉద్ - దుల్లాకు రొహిల్లా దండయాత్ర ఆగ్రహం తెప్పించింది.
నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా మరాఠీ సైన్యాలను ఢిల్లీకి పిలిపించాడు. నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా, మరాఠీసేనలు రోహిల్లాలను సమైక్యంగా ఎదిరించారు. అయినా కొయిల్ వద్ద నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా అశ్వద్థకు గురైయ్యాడు. ఆయన తన పెద్ద కుమారుడు జబితా ఖాన్‌ను మరాఠీయులకు సహాయంగా వదిలి వెనుకకు వెళ్ళాడు. జబితా ఖాన్‌ను తన సోదర ఆఫ్ఘన్‌లతో యుద్ధం చేయడానికి అయిష్టపడ్డాడు. ఇది గ్రహించిన మరాఠీయిలు జబితా ఖాన్‌నుని తమ శిబిరంలో ఖైదు చేసి రొహిల్లాలతో ఎటావా, షికోదాబాద్‌లను కోరుతూ బేరసారాలు సాగించారు. హఫిజ్ రహ్మత్ ఖాన్ ఇందుకు నిరాకరించాడు. మద్యలో జబితా ఖాన్‌ను మారాఠీ ఖైదు నుండి తప్పించుకుని పారిపోయాడు. తరువాత మరాఠీలు, రొహిల్లాల మద్య పలు రాయబారాలు కొనసాగాయి. ధుండేల్ ఖాన్ షికోహాబాద్‌ను ఇవ్వడానికి అంగీకరించాడు. అయినా ఇనాయత్‌ఖాన్ తన ఆధీనంలో ఉన్న ఎటావా భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేయడానికి నిరాకరించాడు.
ఎటావా
ఇనాయత్ ఖాన్ తనతండ్రి చర్యలకు అసహ్యించుకున్నాడు. ఆయన తండ్రి షెయిక్ కుబేర్ రొహిల్లాకు చెందిన ఎటావా గవర్నర్‌కు ఎటావా కోటను మరాఠీలకు స్వాధీనం చేయమని ఆదేశం జారీచేసాడు. తరువాత మరాఠీలు ఎటావాకు నడకసాగించారు. షేక్ కుబర్‌కు ఆదేశం అందని కారణంగా యూద్ధం ఆరంభం అయింది. కోటను స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రయత్నాలన్నీ విఫలం అయ్యాయి. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ ఆదేశం మీద ఎటావా కోట మరాఠీలకు స్వాధీనం చేయబడింది. మరొకమారు ఎటావా భూభాగాన్ని మరాఠీలకు ఇచ్చి రొహిల్లాలు ఈ భూభాగం వదిలి వెళ్ళారు. సా.శ. 1771 మరాఠీలు ఢిల్లీ వైపు ముందుకు సాగారు. 1772లో మరాఠీలు రొహిల్లా భూభాగంలో అధికభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. తరువాత జంబితా ఖాన్ తన కుటుంబంతో నివసిస్తున్న ప్రదేశం జంబితా ఖాన్ నిధిని భద్రపరచిన ప్రదేశం అయిన నజాఫ్‌ఘర్ చేరుకుని దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
ఓధ్
జబితా ఖాన్ ఓధ్ నవాబ్ వజీర్, షుజా- ఉద్ - దులా సహాయం కోరాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ వ్యవహారంలో అనబసర జోఖ్యం చేయడానికి ఓధ్ నవాబు నిరాకరించాడు. జంబితా ఖాన్ కుటుంబం, రోహిల్‌ఖండ్ భూభాగాన్ని మరాఠీల నుండి విడిపించడానికి షాహ్ ఆలం, మరాఠీల మద్య పలు చర్చలు సాగాయి. షుజా - ఉద్ - దుల్లా అందించిన 40 లక్షలకు బదులుగా తీసుకుని రోహిల్‌ఖండ్ భూభాగాన్ని వదలడానికి మరాఠీలు అంగీకరించారు. ఇందుకు హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ అంగీకారంతో ఈ ఒప్పందం మీద సంతకం పెట్టబడింది. సా.శ. 1773లో మరాఠీలు షుజా - ఉద్ - దుల్లా మీద యుద్ధం ప్రకటించారు. షుజా - ఉద్ - దుల్ హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ సహాయం కోరాడు. షుజా - ఉద్ - దుల్, హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ సమైక్య దళాలు మరాఠీలను అసాద్‌పూర్ వద్ద ఓడించారు. చివరికి మరాఠీలు రోహిల్‌ఖండ్, ఢిల్లీని కూడా వదిలి వెళ్ళారు.
షుజా - ఉద్ - దుల్లా
షుజా - ఉద్- దుల్లా ఓధ్‌కు తిరిగివెళ్ళాడు. తరువాత ఆయన పలు ఆఫ్ఘన్ నాయకులను కలుసుకున్నాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ సహకారంతో మరాఠీ సైన్యాలను ఎటావా, షికోహాబాద్ నుండి తొలగించడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆయన మరింత ముందుకు వెళ్ళి హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్‌ను మిగిలిన 35 లక్షలు ఇవ్వమని కోరాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ ధనం ఇవ్వడంలో నిష్ఫలం అయ్యాడు. ఓధ్ నవాబ్ సైన్యం బ్రిటిష్ సైన్యాల సాయంతో హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్‌ను ఓడించింది. సా.శ. 1774 ఏప్రిల్ 23న మిరాన్‌పూర్ కత్రా వద్ద జరిగిన యుద్ధం తరువాత ఎటావా ఓధ్ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.
1774 నుండి 1801
1774 నుండి 1801 ఎటావా జిల్లా ఓధ్ ప్రభుత్వం ఆధినంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఎటావా ప్రాంతం ఆల్మ్స్ అలీఖాన్ పాలన కొనసాగింది. చివరి పాలకులలో గుర్తించతగిన వారు రాజా భగ్మల్ లేక బరమల్ ముఖ్యులు. ఆల్మ్స్ అలీఖాన్ సహోదరి కుమారుడు జన్మతః హిందువైనా తరువాత ముస్లిం మతానికి మారాడు. రాజా భగమత్ ఫఫండ్ వద్ద కోటను, మసీదును నిర్మించాడు. మసీదులో ఇప్పటికీ డోనర్ (దాత]] పేరు చెక్కించబడి ఉంది. ఆల్మ్స్ అలీఖాన్ గొప్పవాడని, ధైర్యశాలి అని కాలనీ రికార్డులలో నమోదుచేయబడి ఉంది. అత్యధికంగా సంపద ఉన్న ఓధ్ నవాబు వారసులు లేని కారణంగా సంపదను ప్రజోపయోగ కార్యాలకు వినియోగించాడు. ఆయన తాను కోటలో నిర్మించిన రాజసభ ఇప్పటికీ శిథిలావస్థలో ఉంది.
భౌగోళికం
ఔరైయా జిల్లా ఉత్తరప్రదేశ్ నైరుతీ భాగంలో ఉంది. జిల్లా 26.4667° డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 79.5167° డిగ్రీల రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 2,054 చ.కి.మీ.ఇందులో నాగింట మూడు వంతులు గ్రామీణ ప్రాంతం. జిల్లా భూభాగం సముద్రమట్టానికి 133 మీ ఎత్తున ఉంది.
సరిహద్దులు
.
నదులు
జిల్లాలో ప్రధానంగా యమునా, సెంగర్ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లాలో 112 కి.మీ పొడవున యమునానది ప్రవహిస్తుంది. ఔరైయా జిల్లా ఇండో - గంగాటిక్ - మైదానంలో ఉంది.
వ్యవసాయ భూములు
1990-1991 జిల్లాలో వ్యవసాయభూములు 141624. మొత్తం వ్యవసాయభూముల సంఖ్య 151838. వ్యవసాయభూములు అధికంగా తక్కువ వైశాల్యలో ఉన్నాయి. వీటిలో 0.5 హెక్టార్ల వైశాల్యం కలిగినవి 47.65%, 0.5 & 1.0 వైశాల్యం కలిగిన వ్యవసాయభూములు 23.76%, 1.0 నుండి 2.0 హెక్టార్ల వైశాల్యం కలిగిన వ్యసాయ భూముల శాతం 8.54%, 4.0 హెక్టార్లకంటే అధిక వైశాల్యం కలిగిన వ్యవసాయభూముల శాతం 2.72%.
నిర్వహణ
2012 ఔరైయా జిల్లాలో 2 తాలూకాలు, 2 సెంసస్ పట్టణాలు, 7 (ఆజిత్మల్, భాగ్యనగర్ సహార్, బిధున, ఆచల్ద, ఏర్వకత్ర, ఔరైయా), 841 గ్రామాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఒక నగరపాలిక పరిషద్ ఉంది.
రాజకీయాలు
ఔరైయా జిల్లా ఎటావా లోకసభలో భాగంగా ఉంది.
ఆర్ధికం
ఔరైయా జిల్లా వెనుకబడిన జిల్లాలలో ఒకటిగా ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. జిల్లాలో 2 పట్టణప్రాంతాలు (దిబ్యాపూర్, ఔరైయా) లలో పారిశ్రామిక సదుపాయాలు కలిగి ఉన్నాయి.
చిన్న తరహా పరిశ్రమలు
జిల్లాలోని దిబియాపూర్, ఔరైయా వద్ద రైస్ మిల్లులు, డాల్ మిల్లులు ఉన్నాయి. జిల్లాలో వివిధ ప్రాంతాలలో స్టీల్ ఫర్నీచర్, సిమెంట్ పరిశ్రమలు మొదలైన చిన్నతరహా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. ఈ పరిశ్రమలకు అవసరమైన ముడిసరుకు ఆగ్రా, కాన్పూర్ నుండి లభిస్తుంది. ప్రధానంగా పప్పులు, వరి, దేశీయ నెయ్యి జిల్లా నుండి పెద్ద ఎత్తున రాష్ట్రంలోని ఇతరజిల్లాలకు, ఇతర రాష్ట్రాలకు ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి. ఔరైయా నగరంలో నాణ్యమైన వుడెన్ ఫర్నీచర్ పెద్ద తరాహా పరిశ్రమగా తయారు చేయబడుతుంది. సమీపప్రాంతాలలో వుడెన్ సామాన్లకు ఔరైయా మంచి మార్కెటుగా గుర్తించబడుతుంది.
దిబియాపూర్
దిబియాపూర్ ఒక పారిశ్రామిక పట్టణం. భారతదేశ స్థాయిలో ఖ్యాతి గాంచిన పరిశ్రమలు జిల్లాలో ఉన్నాయి. 663 మె.వా కంబైండ్ సైకిల్ పవర్ ప్లాంట్ (ఎన్.టి.పి.సి), పెట్రో కెమికల్ ప్లాంట్, గెయిల్ వారి గ్యాస్ కమీషనర్ స్టేషను ఉత్తర ప్రదేశ్ పెట్రోకెమికల్ కాంప్లెక్స్ (యు.పి.పి.సి) ఆఫ్ గ్యాస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ఔరైయా జిల్లాలోని పాటాలో ఉంది),
రైలు
జిల్లాలో 8 రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. వీటిలో అచల్దా, ఫాఫండ్ (దిబియా), కంచుయాసి ప్రధాన రైలు స్టేషన్లు. జిల్లాలో రైలు మొత్తం మార్గాల పొడవు 33 కి.మీ. ఇది నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వే జోన్ (ఉత్తర మద్య రైవే విభాగం) లో ఉంది.
ప్రధాన రైళ్లు:
రహదారి
జిల్లాలోని గ్రామాలు, పట్టణాల మధ్య చక్కటి రహదార్లున్నాయి. జాతీయ రహదారి 2 ( ముగల్ రోడ్డు) జిల్లా దక్షిణ భూభాగం గుండా పయనిస్తుంది. జిల్లా కేంద్రం ఔరైయా నుండి ఎటావా 64 కి.మీ దూరం, కాన్పూర్ 105 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఔరైయా బస్ స్టేషను జాతీయ రహదారి 2 పై ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్త్ర రవాణా సంస్థ జిల్లా నుండి రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నగరాలకు బస్సులు నడుపుతోంది. ఔరైయా నుండి కన్నౌజ్, ఆగ్రా, అలహాబాద్, ఫైజాబాద్ నగరాలకు రోజూ బస్సులు నడుస్తున్నాయి.
2001 లో గణాంకాలు
ఔరైయా తిలక్ డిగ్రీ కాలేజీ అజిత్మల్ జిల్లాలో ప్రఖ్యాతిగాంచిన విద్యాసస్థగా గుర్తించబడుతుంది. జంత మహా విద్యాలయ, జనతా ఇంటర్ కాలేజి, జవహర్ నవోదయ స్కూల్, ఎం.ఆర్ ఎజ్యుకేషనల్ ఇంస్టిట్యూట్, బి.టి.సి ట్రైనింగ్ స్ర్ంటర్, డి.ఐ.ఇ.టి విద్యా సంస్థలు నాణ్యమైనవని గుర్తించబడుతున్నాయి.
మతం
1991లో హిందువులు 92.79% (రాష్ట్ర సరాసరి 83.76% ), ముస్లిములు 6.63% (రాష్ట్ర సరాసరి 15.48%) మిగిలిన 0.58% ప్రజలలో సిక్కులు, క్రైస్తవులు, జైనులు, బౌద్ధులు ఉన్నారు.
నృత్యం & సంగీతం
భారతీయ జానపద సంగీతం రీతులు ఉత్తరప్రదేశ్ అంతటా వినిపిస్తూ ఉంటుంది. వీటిలో ఆల్లహ, ఫాగ్, కజరి, రసియస్ విధానాలు ప్రధానమైనవి.వీటిని వివిధ కాలాలలో పాడుతూ ఉంటారు. జాపద గితాలలో ధోలా, ఉంచారి, లగాడియా మొదలైనవి సాధారణంగా గ్రామాలలో అధికంగ కనిపిస్తుంటాయి. సంగీత పరికరాలు భజనలు, కీర్తనలు కోరస్‌తో ఆలపిస్తూ ఉంటారు. వీటిని జిల్లావాసులు అధికంగా అభిమానిస్తుంటారు.
బహిరంగంగా ప్రదర్శనలు, సామూహిక గ్రానీణశైలి జానపద సంగీతం, నృత్యాలు గ్రామీణ ప్రజల దైనందిక జీవితంలో సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. గ్రామాలలో పౌరాణిక కథాంశం ఆధారిత నైతంకి, నాటకాలు తరచుగా ప్రదర్శించబడుతుంటాయి.
పండుగలు, ఉత్సవాలు
దీపావళి, రామ నవమి జిల్లాలో ప్రసిద్ధ పండుగలు. ఇతర పండుగలు విజయదశమి, మకర సంక్రాంతి, వసంత్ పంచమి, ఆయుధ పూజ, గంగా మహోత్సవ, జన్మాష్టమి, మహా శివరాత్రి, హనుమాన్ జయంతి, ఈద్.
ఆహారం
జిల్లాలో సాధారణంగా దినసరి జీవితంలో వెగిటేరియన్ భోజనం వాడుకలో ఉంటుంది. నార్తిండియన్ తాలి ( రోటీ, అన్నం, పప్పు, కూర, రైతా, అప్పడం). అనేక మంది ప్రజలు ఇప్పటికీ సంప్రదాయ పానీయం కాచ్ త్రాగితుంటారు. పండుగ సందర్భాలలో రోటీ బదులుగా నూనెలో దేవిన ఆహారం తీసుకుంటారు. పండుగ తాలీలో పూరీలు, కచోరీ, సబ్జి (కూర్), పిలఫ్ (పులావ్), పప్పడ్ (అప్పడం), సేవై, ఖీర్ మొదలైన డిసర్టులు ఉంటాయి.
గోధుమలు
ప్రజల ప్రధాన ఆహారంగా గోధుమలు ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. ఇతర ఆహారాలలో మొక్కజొన్నలు, బార్లీ, పప్పులు, జొన్నలు వాడుకలో ఉన్నాయి. గోధుమ, మొక్కజొన్న పిండితో తయారుచేసే చపాతీలతో డాల్ లేక గర్, పాలతో తుంటారు. మినపప్పు, అర్హర్, పెసలు, చనగలు, మసూర్ మొదలైన పప్పుధాన్యాలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
స్వీట్లు
ప్రజల ఆహారంలో స్వీట్లు (తీపి పిండి వంటలు) ప్రధాన పాత్ర వహిస్తున్నాయి. ప్రజలు అధికంగా పాలతో తయారు చేసిన వివిధ తియ్యని ఆహార పదార్ధాలను తయారు చేస్తుంటారు. వీటిలో పేడా, గులాబ్ జామూన్, పేఠా, జిలేబీ, మక్ఖన్ మాలై,, చం చం మొదలైన ఆహారాలు ప్రధానమైనవి. సమోసా, పానీపూరి, గోల్ - గప్పా, చాట్, పాన్ వంటి ఆహారాలు జిల్లా వాటి రుచీ, వాసనల కారణంగా అంతటా అభిమాన వంటకాలుగా ఉన్నాయి.
దుస్తులు
ఔరైయా ప్రజలు వివిధరకాల వర్ణతంసితమైన దుస్తులు ధరిస్తుంటారు. చీర స్త్రీల అభిమాన వస్త్రంగా ఉంది. తరువాత స్త్రీలు అధికంగా సల్వార్ కమీజ్ ధరిస్తుంటారు. గ్రామీణ పురుషులు సంప్రదాయమైన కుర్తా, లుంగీ, ధోవతీ, పైజమా ధరిస్తుంటారు. ఖాది జాకెట్ (నెహ్రూ జాకెట్) ప్రజల అభిమాన దుస్తులలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. ముస్లిం స్త్రీలు బురఖా, పురుషులు తలపైన గుండ్రని టోపీలు ధరిస్తుంటారు.
మాధ్యమం
జిల్లాలో పలు వార్తాపత్రికలు, రీరియాడికల్స్ హిందీ, ఇంగ్లీష్, ఉర్దూ భాషలలో ప్రచురించబడుతున్నాయి. అమర ఉజాలా, దైనిక్ భాస్కర్, దైంక్ జాగ్రణ్ ప్రత్రికలకు విస్తారమైన సర్క్యులేషన్ ఉంది. ప్రధాన నగరాలలో ప్రాంతీయ ఎడిషన్లు ప్రచురించబడుతున్నాయి. ఆంగ్లపత్రికలలో టైంస్ ఆఫ్ ఇండియా, హిందూస్థాన్ టైంస్, హిందూ ప్రధానమైనవి. కేబుల్ టి.వి హిందీ, ఇంగ్లీష్, బెంగాలీ, నేపాలి, అంతత్జాతీయ ప్రదారాలు అందించబడుతున్నాయి. వొడాఫోన్, భారతి ఎయిర్టెల్, బి.ఎస్.ఎన్.ఎల్, రిలయంస్ కమ్యూనికేషంస్, యూనినార్, ఎయిర్సెల్, టాటా ఇండికాం, ఐడియా సెల్యులర్, టాటా డొమొకొ.
క్రీడలు
క్రికెట్, అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ జిల్లాలో ప్రజాదరణ పొందాయి. జిల్లాలో పలు క్రొకెట్ గ్రౌండ్స్, మైదానాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వడ్గల్‌పూర్ (బుజుర్గ్)
వడ్గల్‌పూర్ (బుజుర్గ్), తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, ఉట్నూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉట్నూరు నుండి 23 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 56 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 46 ఇళ్లతో, 205 జనాభాతో 226 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 103, ఆడవారి సంఖ్య 102. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 202. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569576 .పిన్ కోడ్: 504311.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఉట్నూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల సాలెవాడలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఉట్నూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
వద్గల్‌పూర్ (బుజుర్గ్)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
చాక్రవర్మణీయ వ్యాకరణము
అష్టాధ్యాయి లో ఈత్ చాక్రవర్మణస్య (6-1-130) అను సూత్రమున చాక్రవర్మణుని నామము గోచరించబడినది. కాతంత్రపరిశిష్టములోని ఇతో వా (సంధి 43) సూత్రముపై వృత్తిలో శ్రీపతిదత్తుడు చాక్రవర్మణుని పేర్కొనినాడు. శకటి-శాకటి-శాకటాయనీయ త్రిముని వ్యాకరణమున కపశ్చాక్రవర్మణస్య అను సూత్రము కలదు. దానిపై వ్యాఖ్యలో ఉజ్జ్వలదత్తుడు '''కపాతే రేవ చాక్రవర్మణస్య ఆచార్యస్య మతేన కపప్రత్యయః సంప్రసారణంచ. కుపాపః సఏవ. స్వరేతు విశేషః''' అని వివరించాడు. దీనినిబట్టి ఇతడు శాకటాయమునికి పుర్వుడని తెలియుచున్నది. ఈ సూత్రములను, వృత్తులను ఆకాలమున ఈతని వ్యాకరణము తప్పక ఉండెనని భావించవచ్చును. కపః చాక్రవర్మణస్య వలన చాక్రవర్మణునకు మహర్షి శాకటాయనునకు పూర్వమే ప్రాతిపదికసుత్త్రములకు ధాతుజత్వకల్పన సమ్మతమని తెలియుచున్నది. ఈయన వ్యాకరణమున ద్వయశబ్దమునకు సర్వవిభక్తులలో సర్వనామత్వము స్వీకృతమయినట్లు ప్రతీతి. అందుచెతనే మాఘకవి వ్యధాం ద్వయేషా మపి మేదినీభృతాం అనుటయు, భట్టొజిధీక్షితుడు ఖండించుటయు సంభవించినది.
చాక్రవర్మణుడు చక్రవర్మపుత్రుడు. వాయు పురాణము ప్రకారము చక్రవర్మ కశ్యపదనాయుసుల పౌత్రుడు. దానవసంబంధ ముదుటచేతనే ధర్మశాస్త్రకారులలో ఇతని నామము కానరాదు. కశ్యపుడు బహుప్రాచీనమహర్షి. ఆయన ప్రప్రౌతుడనటచేతనే చాక్రవర్మణుడు ప్రాచీనుడు అనవలసి వచ్చినది.
మూలాలు
1. భారతి మాస సంచిక.
వర్గం:సంస్కృత వ్యాకరణము
ఉండ్రుగొండ
ఉండ్రుగొండ తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, చివ్వేంల మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన చివ్వెంల నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సూర్యాపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 278 ఇళ్లతో, 1106 జనాభాతో 1110 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 540, ఆడవారి సంఖ్య 566. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 319 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576972 .పిన్ కోడ్: 508213.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి సూర్యాపేటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దురాజ్పల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సూర్యాపేటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చివ్వెంలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు సూర్యాపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సూర్యాపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
ఉండ్రుగొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఉండ్రుగొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, పెసర
దేవాలయాలు
ఇక్కడ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయం ఉంది.
ఆజంగఢ్ జిల్లా
పేరు వెనుక చరిత్ర
జిల్లా కేంద్రం అజంగఢ్ పేరు జిల్లాకు నిర్ణయించబడింది. విక్రంజిత్ కుమారుడు అజం 1665లో ఈ పట్టణాన్ని స్థాపించాడు. విక్రంజిత్ గౌతమ రాజపుత్రుల సంతతికి చెందినవాడు. గౌతమ రాజపుత్రులు నిజామాబాదు పరగణాకు చెందినవారు. వీరు ఇస్లాం మతం స్వీకరించారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు (అజం, అజ్మత్) ఉన్నారు. ఇది దుర్వాసమహర్షి నివసించిన ప్రాంతం అని విశ్వసిస్తున్నారు. దుర్వాసుని ఆశ్రమం ఫూల్పూర్ తాలూకాకు ఉత్తరాన తమసా, మఝుయీ నదుల మధ్య ఉంది.
కాలనీ శకం
ఆజంగఢ్ హిందూ, ముస్లిం భూస్వాములు (రౌత్రాలు) ఇరువురు 1857 సిపాయీ కలహంనికి సహాయం అందించారు. 1857 జూన్ 3 న 17వ " రెజిమెంట్ ఆఫ్ నేటివ్ ఇంఫాంటరీ మ్యూటినియడ్ " అజంగఢ్ వారి అధికారులు కొందరిని హత్యచేసి ప్రభుత్వ నిధిని ఫైజాబాదుకు తీసుకుపోయారు. గూర్ఖాలు, తిరుగుబాటుదార్ల యుద్ధానికి ఈ ప్రాంతం వేదికగా మారింది. 1858 నాటికి కాలనియల్ కెల్లీ పరిస్థితి అదుపులోకి తీసుకువచ్చాడు. తిరుగుబాటు దారులలో ముఖ్యుడు జనాబ్ లాల్ మొహమ్మద్ చివ్తహ్విన్. తరువాత బ్రిటిషు ప్రభుత్వం పలువురు భూస్వాములను అణచివేసింది. తరువాత ఆజంగఢ్ ప్రజలు సహాయ నిరాకరణోద్యమం, క్విట్ ఇండియా (1942) వంటి జాతీయ ఉద్యమాలలో అధిక సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. ది చారిత్రక, సాంఘిక సంస్కరణలు, నేషనలిస్ట్ మహాపండిత్ రాహుల్ శాంక్రియయన్ " ఈ జిల్లాలోని ఒక గ్రామంలో జన్మించాడు.
భౌగోళికం
అజంగఢ్ జిల్లా వైశాల్యం 3054 చ.కి.మీ. జిల్లా గంగా, ఘఘ్రా నదుల మధ్య ఉంది. . జిల్లా ఆగ్నేయ సరిహద్దులో జౌన్‌పూర్, నైరుతీ సరిహద్దిలో సుల్తాన్‌పూర్, పశ్చిమ సరిహద్దులో అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఆజంఘడ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
భాషలు
జిల్లాలో హిందీ, అవధి, ఉర్దూ, ఆంగ్లం, భోజ్‌పురి భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు  వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
అచ్చెంపాలెం
అచ్చెంపాలెం కృష్ణా జిల్లా ఘంటసాల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో రాంబాబు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. [1]
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు
సమీప గ్రామాలు
మచిలీపట్నం, రేపల్లె, పెడన, గుడివాడ,
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లాపరిషత్ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మల్లంపల్లి, కొడాలి
గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
కొడాలి, చల్లపల్లి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 58 కి.మీ
వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,ఆగస్టు-15; 1వపేజీ.
తోటరావులపాడు
తోటరావులపాడు, ఎన్టీఆర్ జిల్లా, చందర్లపాడు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చందర్లపాడు నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జగ్గయ్యపేట నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 867 ఇళ్లతో, 3516 జనాభాతో 1208 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1751, ఆడవారి సంఖ్య 1765. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1204 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589179. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం కృష్ణా జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది..
గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తోటరావులపాడులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. జగ్గయ్యపేట, నందిగామ నుండి రొడ్డు రవాణా సౌకర్యం కలదు. రైల్వేస్టేషను విజయవాడ 45 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి చందర్లపాడులో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నందిగామలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నందిగామలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం నందిగామలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి. జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, ఎస్.ఎస్.విధ్యాలయం ఉన్నాయి.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్ని 2016,డిసెంబరు-6న ఎంపి.డి.వో. శ్రీ నాగార్జున శ్రీనివాసరావు, జద్.పి.టి.సి సభ్యులు శ్రీ వాసిరెడ్డిప్రసాద్, సంపూర్ణ మరుగుదొడ్లు నిర్మించుకున్న గ్రామంగా ప్రకటించినారు. నెలరోజులలో ఈ గ్రామాన్ని కేంద్ర బృందం పర్యటించెదరు. త్వరలో ఈ గ్రామానికి ఐదు లక్షల రూపాయల ప్రభుత్వ పారితోషికాన్ని అందజేసెదరు. ఈ విజయం సాధించిన ఈ గ్రామం, మండలంలోనే 100% మరుగుదొడ్లు నిర్మించుకున్న తొలి గ్రామంగా నిలిచి రికార్డిలకెక్కినది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తోటరావులపాడులో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తోటరావులపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తోటరావులపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మిరప
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3252. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1647, స్త్రీల సంఖ్య 1605, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 728 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1208 హెక్టారులు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
మొండివెంగన్నపల్లె
గ్రామ గణాంకాలు
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా - మొత్తం 	1,403 - పురుషుల 	713 - స్త్రీల 	690 - గృహాల సంఖ్య 	317
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు సమీప జూనియర్ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం వెదురుకుప్పంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాచికపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మొండివెంగనపల్లెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మొండివెంగనపల్లెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మొండివెంగనపల్లెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు, వేరుశనగ
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బెల్లం
అక్షకుమారుడు
అక్షకుమారుడు లంకాధిపతి అయిన రావనాసురుడి కుమారుడు.