cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
సూక్ష్మజీవి
వంట గది
ఈ గదిలో ఒక మూల పాలదాలి; బూడిద కుప్ప అరగజముఎత్తైయనను పెరుగు వరకు ప్రక్కెనే యుండును. దాని ప్రక్కను చిట్టటక బల్ల. దాని క్రింద నూనె డబ్బాను పెట్టుకొను గూడు లేక నూనె సీసాను తగిలిచు చిలక కొయ్య, దీని నుండి కారి కారి గూడి మైనము ఏర్పడును. ఆ బల్ల వద్ద కంపు ప్రతి దినము అక్కడ నుండి వారి ముక్కులకు తెలియదు. క్రొత్త వార లక్కడకు వెళ్ళిన యెడల దానిని భరింప జాలరు. మిరప కాయల గింజలు, ధనియాలు, మెంతులు చింత పండు, ఇంగువ మొదలగునవి జిగురు జిగురుగా నుండు మట్టితో గూడి మిళితమై ఈ చిట్టకబల్ల నంటి యుండును. ఇప్పుడిప్పుడు గదుల పెట్టెలు గలవు. వానిలో నొక్కొక్క ఆరలోని సామానుల మీద బొద్దింకలను, చిమ్మెటలను పెంకి పురుగులును ఆడుకొను చుండును. చిన్న పిల్లలను బూచి బూచి అని జడిపింప వలెనన్న నీ గదుల పెట్టెను వారి ముందర పెట్టి దాని మూత తటాలున తీసినచాలును. వారడిలి పోవుదురు. చిట్టట బల్లకు ఎదురుగా ప్రక్కన నీళ్ళ బిందెలు పెట్టికొను తిన్నె. ఇప్పిడిప్పుడు గచ్చు చేసిన అరుగులు కొన్ని ఇండ్లలో గలవు. కాని సామాన్యముగా నీళ్ళ బిందెల క్రింద నుండు నేల రెండు మూడడుగుల లోతు వరకు బాగుగ నాని బందబందగా నుండి చితచిత లాడు చుండును. చెదలకును తెల్ల పురుగులకూ, ఎఱ్ఱ చీమలకూ ఈ చల్లని నేల నివాసము. ఈ మూలను ఆ మూలనుండు ఎలుక కన్నముల మాట చెప్పనక్కర లేదు. రెండు వైపుల పోగా మూడవైపున పోయ్యిలును, పదినాళ్ళు సున్నము వేసిసను దాని నంతయు మ్రింగి వేయు మసి గోడయును ఉండును. ఈ ప్రక్కనే ఒకటి రెండు వారములకు కావల్సిన పిడకలు పుల్లలు., ఒక మూలను, గడచిన దినము నాటి బూడిద, బొగ్గులు మరియొక మూలను ఉండును. ఇక నాలుగవ తట్టున గడ మంచె మీద బియ్యపు గంప లేక గంగాళమును, ఊరగాయల కుండలును, పప్పుప్పులును విస్తరాకులును, ఉండును. గడ మంచె క్రింద చిల్లులు పడ్డ పాత్ర సామానులు, దినదినము ఉపయోగము లేని బలువైన పాత్రలు మొదలగునవి వుండును. వీని చాటున పడి యుండు పప్పు గింజలను ఏరు కొనుటకు జేరెడి పంది కొక్కులకును ఎలుకలను మసలుటకు సందిచ్చి ఇవి మిక్కిలి సహకారులగును. కొంచెము బద్ధకముగా నున్నప్పుడు కూరగాయల తొక్కలును మిరపకాయల తొడిమలను ఇంటి వారలూడ్చి వేయుటకీ సందనుకూలపడును.
వరసందు
ఇంతట వంట యిల్లు విడచి దాని ప్రక్కను చేతులు కడుగు కొనుటకును, గంజి పార బోసి కొనుటకును ఉపయోగ పడు చిన్న సందు లోనికి పోవుదము. ఈ సందును కొందరు మడి సందనియు మరికొందరు వర సందనియు చెప్పుదురు. సామాన్యముగా ఈ సందు లోనికి వంట ఇంటి లోనుండియే గంజి, కూర నీళ్ళు, రాతి చిప్పలు కడిగిన నీళ్ళు వచ్చుటకు దారి ఉండును. లేదా వంట అయిన తోడనే లోపలి నుండి శ్రమపడి తెచ్చి ఈ సందులో పార బోయుదురు. అక్కడనే రుబ్బు రోటి స్థలము. ఈ సందులోనే యొక ప్రక్కన కుడితే గోలెముండును. నాలుగు నాళ్ళవరకు గొడ్లవాడు తీసికొని పోక పోయిన యెడల గోలెములో నుండు పుచ్చు వంకాయ ముక్కలు, గుమ్మడి కాయలోని బొరుజు, ముదిరి పోయిన ఆనపకాయ, బెండ కాయ ముక్కలు నూరు చుండగా దాని రుచియు కంపును పశువులకే తెలియవలెను. ఈ సందులో ఎదురు గోడ దరిని సాధారణంగా బురదగ నుండు నొకమూల నుండి వెలువడు కంపు వర్ణిప నలవికాదు. గంజి వాసనయ, కుడితి వాసనయా, పేడ నీళ్ళు వాసయా, ఏదియో చెప్పలేము. కంచములు, కూర కుండలు కడుగు నీళ్ళు ఇక్కడనే చేరును. అలుకు గుడ్డయు చీపురు కట్టయు ఇక్కడ యెండు చుండును. చేతులు కడుగు కొనుటకు నీళ్ల బిందెలును చెంబులును, ఇక్కడ నుండును.
నూతి దొడ్డి
ఇల్లంతయు గచ్చు చేయించిన వారిండ్లలో కూడా నూతి వద్ద ఉండు క్రుళ్ళు తప్పదు. కుంకుడు కాయ త్రొక్కులు, తల వెంట్రుకల చిక్కులు; ప్రాత గుడ్డ పేలికలు, చింకిరి చేదలు, పాత త్రాటి ముక్కలు వీని నన్నిటిని నూతి చుట్టూ ఎల్లప్పుడు చూడ వచ్చును. ఈ నూతి దగ్గరనే స్నానములు, తలంట్ల నాడు పది బిందెల నీళ్ళతో స్నానము చేసిన యెడల రెండు మూడు బిందెల కంటే ఎక్కువ బయటికి పోవు. మిగిలిన దానిలో సగమయినను తిరిగి నూతిలో చేరును. నూతిలోని నీళ్ళన్నియు, తోడి పోసినను మా నీరు మా నూతిలోనే చేరు చున్నదని కొందరు సంతోషింప వచ్చును. ఇక్కడనే కుమ్మరి పురుగులను, ఏలుగు పాములను, చక్కని ఎరుపు రంగు గలిగిన మిసమిసలాడు చుండు కుంకుడు కాయ పురుగులను మిక్కిలి తరుచుగ చూడనగును. బురబుర లాడు బురద స్నానము చేసిన వారి కాలికంటి కొనకుండ అక్కడక్కడ అరగజమున కొకటి చొప్పున రాళ్ళు గాని ఇటుక ముక్కలుగాని పరచి యుండును. ఇక్కడ నుండి అప్పుడప్పుడు మించి పాకి పోవు బురుదనీరు వీధిని పడకుండ కట్టిన మురుగు కుండును చూడవలెను.
మురుగు కుండు
దాని పేరే దానిని వర్ణనాతీతముగ జేయు చున్నది. దాని మీద చీకి పోయిన పాత తలుపున్నను వుండ వచ్చును. దాని లోని నీటినెత్తి దినదినము పారబోసి, బురద మట్టి నెత్తి వేసి శుభ్రపరచ వలెనని దానిని కట్టిన వారి యుద్దేశము. అది నిజముగ గజము లోతున్న యెడల ముప్పాతిక గజము వరకు కుళ్ళు మట్టి దిమ్మ వేసికొని పోయి యుండును. పైనుండు పాతిక గజముతోని నీటిని ఎత్తు వారు లేక, గొయ్యి నిండి పోయి, వీధిని బడి పొర్ల బారు చుండును. ఇక్కడ ననేక రకములగు దోమలు మొదలగు వేర్వేరు జాతుల పురుగులు, చల్ల దనమునకును ఆహారమునకును జేరును. ఇంక దొడ్డిలో రెండు చోట్లను మనము వెదుక వలసి యున్నది.
పెంటగొయ్యి
ఒకటి పెంట గొయ్యి. పొలము లోనికి మట్టి తోలు కొనుటకై ఏమూలనో యొక మూల పెద్ద గొయ్యి నొక దానిని పెట్టుదురు. అది త్రవ్విన క్రొత్త రోజులలో నది పెద్ద గుండముగా నుండును. వెడల్పుగా త్రవ్వుటకు దొడ్డిలో నంతగా చోటుండదు. వేసవి కాలములో ఇంటి లోని చెత్త, ఎంగిలి విస్తరాకులు, దొడ్లలో రాలిన ఆకులు, దుమ్మ మొదలగు నదంతయు చేరి అర్థ సంవత్సరములోనే గొయ్యి రమారమి పూడి పోవును. ఇంతట వాన వచ్చి గోతని నింపి వేయును. దీని యొక్క కంపును ఇప్పుడు చూడ వలెను. ఒక కఱ్ఱతో ఈ తుక్కును లేవనెత్తిన దానిలోపల ఆవిరెత్తుచు వేడిగ నుండును. దాని వాసనను చూసిన వారు మరచి పోరు. పిమ్మట వర్షాకాలము రాగానే గొయ్యి నిండి పోయి పెంట కుప్ప నెలనెలకు నేలపై గజము చొప్పున పెరుగు చుండును. ఒక వేళ పశువుల పేడ, పెంటయు కూడా ఇంటి దొడ్డిలోనే చేరవలసి యున్న యెడల అడుగు నక్కరలేదు.
మరుగు దొడ్డి
దొడ్డిలో శోధించుటకు ఇంకొకటి మిగిలి యున్నదని చెప్పియున్నాము. అది అన్నిటి కంటెను అసహ్యమైనది. అయినను చెప్పక తీరదు. ఒక వేళ గాదులు, పురులు, మెదలగు చాటు స్థలము లున్న యెడల పల్లెటూళ్ళ లోని అడువారును, బద్ధకస్తులగు మగ వారును కూడా అక్కడనే మలమూత్రములు విడుతురు. యూనియనులున్న గ్రామంలలో తప్ప కట్టిన మరుగుదొడ్ల పద్ధతి లేదు. ఆ పెంటను ఎవ్వరును శుభ్ర ప్రచు వారు లేక ఏ వాన దేవుడో తీసికొని పోవు వరకు పెరుగుచునే యుండును. అందుకును గూడ దారి లేనిచో, ఆ యేటి కాయేడు అక్కడనే నేలను బలపరు చుండును.
కోళ్ళకు,ఈగల వలన జాగ్రత్తలు
మా యిల్లు మిక్కిలి శుభ్రముగా నున్న దనుకొను వారి యిండ్లలో కూడా పైని చెప్పిన వానిలో ననేకములు సామాన్యముగా కానవచ్చును. కావున నింతగా వివరించినాము. ఒక కోడి వీధిలోని పెంటల మీద తన ఆహారమును వెదికికొని తినుచుండుట ఎప్పుడయినను చూచిన యెడల వారి కొక్క విషయము గోచరము కాక మానదు. కోడి ఏమియు లేని చోట కాళ్ళతో గీరి, ఏదో యొక వస్తువును ముక్కుతో పట్టుకొను చుండును. 'దీనికి మంటిలో ధాన్యపు గింజలు దొరుకునా, తవుడు దొరుకునా ఏమియు లేదే, యెందుకిది వట్టి శ్రమపడుచున్నదని తోచవచ్చును. ఒక్క పెంట మీద ఎన్నిదినములైనను ఇది పొట్ట పోసికొన గలదు. ఇది మన్ను తినదని మనకందరకు తెలియును. ఇది మన కంటికి కాన రాని పురుగులని ఏరి తినును. దీనీని బట్టి మన కండ్ల కంటే దాని కండ్లు మిక్కిలి తీక్షణమైనవని మాకు తెలియగలదు. కావున మన కంటికి తెలియక, మనము మిక్కిలి శుభ్రముగా నున్నదని గర్వించు చున్న ఇంటిలో మనకు కానరాని సూక్ష్మ జీవు లనేకములు మనచుట్టు నున్నవని కోడిని చూచియు, ఈగను చూచియు, తెలిసికొని, ఈగలకు కోళ్ళకు తగిన ఆహారము మన ఇండ్లలో చిక్కకుండ మనము కాపాడు కొనవలెను. ఈ యీగలే యొక ఇంటి యొక్క శుభ్రతను కొలుచు పరిమాణములని పైని వ్రాసి యున్నాము. మీ ఇంటిలో ఈగలు ముసురు చున్న యెడల ఎక్కుడనో మయిల యున్నది నిశ్చయముగా అతెలిసి కొనుము. నివారింపుము. ఈగ లన్నియు నశించిన యెడల అప్పుడు మీయింట సూక్ష్మజీవులు తగ్గి యున్నవని నమ్మవచ్చును.
ఇరుగు పొరుగులు
మీయిల్లు శుభ్రముగ నుంచు కొనినంత మాత్రమున సూక్ష్మజీవుల వలని భయము లేదనిన ప్రయోజనము లేదు. సూక్ష్మ జీవులు మిక్కిలి అల్పమైనవి. గాలిలో నెగిరి పోగలవు. పక్కవాని ఇల్లుగాని, ప్రక్కనుండు వీధి గాని మలినముగ నున్న యెడల మీ ఇల్లు శుభ్రముగ నుండినను ఏమి ప్రయోజనము? గాలి వచ్చి యంతయు ఏకము చేయును. కాబట్టి ఇరుగు పొరుగు వారలకు గూడ నీకు తెలిసి నంతవరకు బోధించి వారి వారి ఆవరణములను, వీధులను కూడా శుభ్రముగ నుంచుటకు సహాయపడుము.
సూక్ష్మజీవుల జాతి భేదములు
సూక్ష్మ జీవులలో 1. సూక్ష్మజంతువులు (Protozoa) 2.శిలీంద్రములు (Fungi) 3. బాక్టీరయములు (Bacteria) అను నీ మూడు ముఖ్య విభాగాలు ఉన్నాయి.
సూక్ష్మజీవుల ప్రవేశం
అంటు వ్యాధులలో కొన్ని ఒకరి నొకరు తాకుట చేతగాని, వ్యాధి గ్రస్తులుండు చోట్ల నివసించుట చేతగాని కలుగ వచ్చును. ఇందు కొన్నివ్యాధులను కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు గల ద్రవమును రోగి నుండి ఎత్తి గాయము గుండ నైనను మరి ఏవిధము చేతనయినను మరియొకరి శరీరములోని కెక్కించిన యెడల రెండవ వారి కావ్యాధి పరిణమించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగు లుపయోగ పరచిన నీళ్ళు మొదలగు పదార్థముల మూలమున ఒకరి నుండి మరియొకరిని జేరును. అదేవిధంగా కొన్ని జంతువుల వలన కూడా అంటు వ్వాధులు వ్యాపించును. వీటినే అంటు వ్యాధులు అని అంటారు.
కొన్ని వ్యాధులిందొక మార్గముననే ప్రవేశించును. మరి కొన్ని వ్యాధులు పైని చెప్పిన మార్గములలో రెండు మూడు మార్గముల ప్రవేశింప వచ్చును.
సూక్ష్మజీవులు - వ్యాధి కారకాలు
సూక్ష్మ జీవులు మన శరీరములో ప్రవేశించిన తోడనే మన శరీరములోని రక్షణ వ్యవస్థతో జరుగు సంఘర్షణ వల్ల వ్యాధులు సంక్రమించును.సూక్ష్మ జీవులు గాయము గుండా గాని, నోరు ముక్కు మొదలగు మార్గముల గుండ గాని ఏదో యొక విధమున మన శరీరమున ప్రవేశిచును.
ఇవి ప్రవేశించిన తోడనే మన రక్తమునదుండు తెల్ల కణములకును వీనికి యుద్ధము ప్రారంభమగును. మనకొక చిన్న కురుపు లేచినప్పుడు మన శరీరములో పోరాటము జరుగును. తెల్ల కణములను ఎల్లప్పుడు సిద్ధముగ నుండి వెనుదీయక తాము చచ్చు వరకును పోరాడు మన భటులని చెప్ప వచ్చును. ఇందు కొన్ని సూక్ష్మ జీవులను మ్రింగి నశింపజేయును. కొన్ని సూక్ష్మ జీవులను నశింప జేయు విష పదార్థములను పుట్టించును. మరి కొన్ని ఈ సూక్ష్మ జీవులను యుద్ధ రంగము నుండి మోసికొని పోయి ఖైదీలుగ బట్టి యుంచును. కొన్ని సూక్ష్మజీవుల విషములకు విరుగుడు పదార్థములను పుట్టించును. ఇంకను కొన్ని ఆ యాస్థలముల నుండెడి యితర భటులకు ఆహారమును దెచ్చి యిచ్చును. యుద్ధము ప్రార్తంభమయిన తోడనే సూక్ష్మ జీవుల వుద్రేకమును బట్టి తెల్ల కణముల క్రొత్త పటాలములు నిముష నిముషము నకును యుద్ధ స్థలమునకు వచ్చు చుండును. వీనితో పాటు వీని కాహార పదార్థమగు రసియు, రక్తము మొదలగు నితర పదార్థములను హెచ్చుగ యుద్ధ రంగమునకు వచ్చు చుండును. ఈ పదార్థముల యొక్కయు సూక్ష్మ జీవుల యొక్కయు కూడికనే మనము వాపు అని చెప్పు చున్నాము. సూక్ష్మ జీవుల యొక్కయు తెల్ల కణముల యొక్కయు మృత కళేబరములును యిద్ధము యొక్క ఉద్రేకము చేత నశింపయిన కండ రక్తము మొదలగు ఇతర శరీర భాగములను, రసియు, సూక్ష్మ జీవులచే విసర్జింప బడిన విషయమును, బ్రతియున్న కొన్ని తెల్ల కణములను చేరి యేర్పడు దానినే మనము చీము అని చెప్పుదుము. సూక్ష్మ జీవులు కోటాన కోట్లుగా పెరుగు చుండుట చేత రోగి యొక్క శరీర బలము సూక్ష్మజీవుల బలము కంటే తక్కువగ నున్న యెడల సూక్ష్మ జీవులే జయము నొంది శరీరములోనికి చొచ్చుకొని పోవును. శరీర బలము హెచ్చుగ నుండి సూక్ష్మ జీవుల బలము తక్కువగ నున్న యెడల సూక్ష్మ జీవులు నశించి పోవును. లేదా, వెలుపలకు గెంటి వేయబడును. ఇట్లు గెంటి వేయ బడుత చేతనే కురుపు చితికి చీము భయడ బడు చున్నది. సూక్ష్మ జీవుల బలము తక్కువగ నున్న యెడల కురుపు లోలోపలకు పోవును. అట్టి సమయములో శస్త్రము చేసి చీము బయటకు వచ్చుటకు మార్గ మేర్పరచిన గాని కురుపు మానదు. చీము బయటకు పోవుటకు దారి యేర్పడగానే మన దేహము లోని తెల్ల కణములకు సూక్ష్మ జీవుల విషమంతగా నంటదు. అందుచే నవి కొంచెము తెప్పరిలి క్రొత్త బలమును పొందినవై సూక్ష్మ జీవులను బయటకు తరిమి వేయును. అందు వలన పుండు శీఘ్రముగా మానును.
సూక్ష్మ జీవులలో కొన్ని అంటిన స్థలముననే పెరుగుచు తమ విషమును మాత్రము శరీరము నందంతటను ప్రసరింప జేసి వ్యాధి కలుగ జేయుననియు మరికొన్ని సూక్ష్మ జీవులు మన శరీరములో ప్రవేశించిన తోడనే శరీరమునందన్ని భాగములకు వ్యాపించు ననియు పైన వ్రాసి యున్నాము. పైన వర్ణించిన కురుపులో సూక్ష్మ జీవులు సామాన్యముగా ప్రవేశించిన చోటనే వృద్ధి పొందును. ధనుర్వాయువు (Tetanus) లో నిట్లే సూక్ష్మ జీవులు ఎక్కడ ప్రవేశించునో అక్కడ కొంత వాపు పోటు మొదలగు గుణములు కలిగించుచు ఆ ప్రదేశమునందే యని నివసించి యుండును. ఈ సూక్ష్మ జీవులు తా మక్కడనుండి కదలక తాము తయారు చేయు విషమును మాత్రము శరీరమంతటను వ్వాపింప జేసి మరణము కలిగించును. చలి జ్వరము మొదలగు కొన్ని వ్వాధులలో వాధి కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు ప్రవేశించిన చోటనే యుండక రక్తము గుండ శరీర మంతను వ్యాపించును. రోగి యొక్క నెత్తురు చుక్క నొక్క దాని నెక్కడ నుండి యైనను తీసి పరీక్షించిన యెడల సూక్ష్మ జీవులు కానవచ్చును. దొమ్మును కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు నెత్తురు ద్వారాను, ధనుర్వాయువు కలిగించు సూక్ష్మ జీవుల విషములు నరముల ద్వారాను వ్యాపించును.
ఇతర లింకులు
వర్గం:జీవ శాస్త్రము
బోథ్ మండలం
బోథ్ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లాకు చెందిన మండలం. బోథ్, ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 55 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఈ మండలం ఇదే జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం ఆదిలాబాదు రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో మొత్తం 36 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో 4 నిర్జన గ్రామాలు.మండల కేంద్రం బోథ్
గణాంక వివరాలు
thumb|2016 లో పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త ఆదిలాబాదు జిల్లాలో మండల స్థానం 2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 331 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 48,216. జనాభాలో పురుషులు 23,589 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 24,627. మండలంలో 11,046 గృహాలున్నాయి.
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం- మొత్తం 48,216 - పురుషులు 23,589 - స్త్రీలు 24,627
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 4 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
ఎ.వి.ఎన్.జగ్గారావు
ఎ.వి.ఎన్.జగ్గారావు ధ్రవిశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యునిగా సేవలనందించారు.
జీవిత విశేషాలు
ఎ.వి.ఎన్.జగ్గారావు 1927లో అంకితం వెంకట భానోజీరావు, ఎ.వి.రమాదేవి దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన కామర్స్ లో ఆనర్స్ డిగ్రీని ఎకనమిక్స్ ఆఫ్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్ లో పూర్తిచేసారు. ఆయన ప్రజాజీవితంలోఅనేక పదవులను చేపట్టారు.
ఆయన ఆధ్రవిశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యునిగా సేవలనందించారు. 1950లో విశాఖపట్నం మ్యునిసిపాలిటి కౌన్సిలర్ గా సేవలనందించారు. ఇండియన్ ఆర్మ్‌డ్ సర్వీసెస్ 1952-54 ఆర్టిలరీ రెజిమెంటులో సభ్యునిగా ఆయన ఉన్నారు.
ఆయన విశాఖపట్నం పోర్టు ట్రస్టుకు ట్రస్టీ సభ్యులలో ఒకరు. ఎ.పి.స్టేట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ లో వివిధ కంపెనీలకు నామినీగా యున్నారు. దక్షిణ జోన్ లోని ఎగుమతి-దిగుమతి అడ్వయిజరీ కమిటీ సభ్యునిగా యున్నారు. ఆయన మిసెస్ ఎ.వి.ఎన్.కళాశాల, విశాఖపట్నం నకు ఉపాధ్యక్షులు, కరస్పాండెంట్ గా యున్నారు. ఆయన శ్రీ సీతారామస్వామి దేవాలయానికి వారసత్వ ట్రస్టీ సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఆయన నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీకి ఉపాధ్యక్షులుగానూ, రోటరీ ఇంటర్నేషనల్ కు ఉపాధ్యక్షులుగానూ, వాల్తేరు క్లబ్ అధ్యక్షునిగానూ, విశాఖ హిస్టారికల్ సొసైటీకి అద్యక్షునిగాను ఉన్నారు.
ఆయన భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ & అమెరికన్ మల్టీ నేషనల్స్, ప్రైవేటు ఇండస్ట్రీస్ లతో 40 సంవత్సరాల విశేషానుభవం ఉంది.
ఆయన ప్రపంచంలో అనేక దేశాలకు తన భార్య ఇంద్రాణి జగ్గారావుతోకలసి పర్యటించారు. ఆయన అనేక ఇండస్ట్రీస్ కాంప్లెక్స్ లను సందర్శించారు. ఆయనకు మతం, విద్య, పఠనం, ఫోటోగ్రఫీ లపై ఆసక్తి ఎక్కువ.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1927 జననాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
గోపబంధు చౌదరి
జీవితం తొలిదశలో
ఒడిశాలోని జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా ఖేరసా గ్రామంలో గోకులానంద చౌధురికి గోపబంధు జన్మించాడు. అతని తండ్రి భూస్వామి కుటుంబానికి చెందినవాడు.ప్రముఖ న్యాయవాది. ఒరిస్సా ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన నబకృష్ణ చౌదరి అతనికి తమ్ముడు.అతను 1912లో అప్పటి ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల, కోల్‌కాతా నుండి గణితంలో బి.ఎ.లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను 1914 లో అదే కళాశాల నుండి ఉన్నత స్థాయి పట్టభద్రతను పొందాడు.191లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి తన ప్రాథమిక న్యాయపట్టాను పొందాడు. విద్యాభ్యాసం తర్వాత అతను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంలో ఉప న్యాయాధికారిగా చేరాడు. గోపబంధు 1914లో మధుసూదన్ దాస్ మేనకోడలు రమాదేవి చౌదరిని వివాహం చేసుకున్నాడు
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో
"ఒరిస్సాలో ప్రకంపనలు వచ్చాయి. దాదాపు అన్ని వార్తాపత్రికలు ఈ సంఘటనను నివేదించాయి. ప్రజలు అతని వద్దకు పరుగులు తీశారు. స్నేహితులు, బంధువులు ఆశ్చర్యపోయారు. వారు అలాంటి అసాధారణ దశకు కారణాలను కనుగొనడానికి వచ్చారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఉన్న వ్యక్తులు అతడిని అభినందించడానికి వచ్చారు. వారు మాట్లాడుతున్న ప్రతిచోటా, 'గోప బాబు రాజీనామా చేశారు".
అతని రాజీనామా ఒక ధైర్యమైన నిర్ణయం, ఒక అసాధారణమైన అడుగు, అతడిని వెంటనే భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం మధ్యలోకి తీసుకువచ్చాయి. జనాభాలో చాలామంది అతని రాజీనామా గొప్ప త్యాగం అని భావించినప్పటికీ, అతను ఎన్నడూ దానిని త్యాగంగా భావించలేదు. అతను తనపని ప్రదేశంగా జగత్‌సింగ్‌పూర్‌ను ఎంచుకున్నాడు. అతను 1922 జనవరిలో అలకా నది ఒడ్డున ప్రసిద్ధ "అలకాశ్రమ"కు పునాదివేశాడు. ఆశ్రమానికి అనుబంధంగా ఒక పాఠశాల స్థాపించాడు. పాఠశాల ద్వారా విద్యను అందించడంతో పాటు, పరిశుభ్రత పనిని నేర్పింది. మలేరియా, కలరా వంటి అంటు వ్యాధులతో పోరాడటానికి కార్యక్రమాలను అమలు చేసింది. 1921లో అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెసుకు ఒరిస్సా తరుపున ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెసుకు ఒరిస్సా తరుపున ప్రాతినిధ్యం వహించడం ఇదే మొదటిసారి. కాంగ్రెస్‌కు ప్రాచుర్యం కల్పించడం దాని సంస్థాగత స్థావరాన్ని విస్తరించడంలో అతను కాంగ్రెస్ కార్యాలయానికి బాధ్యత వహించాడు. ఒరిస్సాలో కాంగ్రెస్ స్థాపనను నిర్వహించాడు.
తన రాజకీయ ఆలోచనలో, అతను మహాత్మా గాంధీపై అచంచల విశ్వాసం కలిగిన అంకితభావంతో ఉన్న కాంగ్రెస్ సభ్యుడు. అతను తనకు అధికారం కావాలని ఎప్పుడూ కోరుకోలేదు.బ్రిటిష్ నుండి స్వాతంత్ర్యం సాధించడానికి బలమైన కాంగ్రెస్ కీలకమైందని అతని నమ్మకం.అందువల్ల కాంగ్రెస్‌ను బలోపేతం చేయడమే అతని లక్ష్యంగా భావించాడు. అతను ప్రావిన్షియల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయలేదు.అధికారానికి దూరంగా ఉండే కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల బృందానికి నాయకత్వం వహించాడు.వారందరూ కాంగ్రెసును బలోపేతానికి కృషి చేసారు. అతనికి స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వం అత్యంత ముఖ్యమైన పరిగణనలుగా భావించాడు కాబట్టి, ఉత్కల్ సమ్మేలానీని కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయడానికి, కాంగ్రెస్ ఆధ్వర్యంలో ప్రత్యేక భాషా ప్రావిన్స్ కోసం పోరాడటానికి అతనికి ఆసక్తికలిగింది. అయితే, ఈఆలోచనను వ్యతిరేకించిన ఉత్కల్ సమ్మిలానీ సభ్యుల బృందం కొందరు వ్యతిరేకించారు. చివరికి చౌదరి రెండు వర్గాలతో రాజీపడలేక,1924లో ఉత్కల్ సమ్మేలానీకి రాజీనామా చేశాడు.
1934లో, మహాత్మా గాంధీ ఒరిస్సాలో పాదయాత్ర చేపట్టాడు.అతను తన ప్రయాణ సమయంలో సందర్శించిన ప్రదేశాలలో ఒకటి పూర్వపు కటక్ జిల్లాలోని జాజ్‌పూర్ ఉపవిభాగంలో బారి అనే ఒక మారుమూల గ్రామం ఉంది.బారీ గ్రామం, దాని పరిసర ప్రాంతాలు క్రమం తప్పకుండా వరదల తాకిడికి గురై, ప్రజలు చాలా ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.అతను ప్రభుత్వ సేవలో ఉన్న రోజుల్లో అక్కడ పనిచేసాడు.అతనికి ఆ ప్రాంతంతో బాగా పరిచయం ఉంది.అటువంటి ప్రదేశాలలో ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాలని, ప్రజలతో కలిసి పనిచేయడానికి అక్కడే ఉండాలని గోపబంధుకు గాంధీ సూచించారు.గోపబంధు బారీ గ్రామాన్ని ఎంచుకున్నాడు. అతను 1934 ఆగస్టు13 న తన కుటుంబంతో, కొంతమంది ఇతర అనుచరులతో బారీలో స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.అతను కాంగ్రెస్ సభ్యుడిగా ఉన్నప్పుడు, క్రియాశీల రాజకీయాలకు వీడ్కోలు పలికాడు
బారీలో, అతను గ్రామాల శుభ్రత గురించి దళితులకు బోధించడం, భూ యజమానుల దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా దళితులను శక్తివంతం చేయడం వంటి అనేక సామాజిక పునర్నిర్మాణాలను చేపట్టాడు.అతను చర్మ శుద్ధి తయారీ, మొలాసిస్ ఉత్పత్తి, ఖాదీ తయారీ, సబ్బు, కాగితం ఉత్పత్తి చేసే మొదలైన చిన్న తరహా పరిశ్రమల యూనిట్లు ఏర్పాటును చేపట్టాడు. అతను స్థానిక ప్రజలను తేనెటీగల పెంపకం, డైరీ ఫామ్, బుట్టలు, పరుపుల ఉత్పత్తి వంటి వృత్తిలోకి ప్రోత్సహించాడు. ఇంకా అతను టమోటా, కాలీఫ్లవర్ మొదలైన కొత్త కూరగాయలను పండించడానికి వివిధ పండ్ల మొక్కలను నాటడానికి రైతులకు శిక్షణ ఇచ్చాడు. అతను ప్రారంభించిన కూరగాయలను పండించే పద్ధతి ఇప్పటికీ బారి, దాని సమీప ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతోంది. గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి తన పనితోపాటు, అతను కులాంతర సామరస్యాన్ని కూడా తీసుకురావాలనుకున్నాడు.1936 లోనే బల్‌దేవ్‌జియు దేవాలయంలోకి అంటరానివారిని అనుమతించమని గ్రామస్తులను ఒప్పించాడు. అతను మహాత్మా గాంధీ జీవిత చరిత్ర "సత్యంతో నా ప్రయోగాలు" ఒడియా, "సత్యర ప్రయోగ" అనే గ్రంధాన్ని అనువదించాడు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత
భారతదేశానికి 1947 లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. అతను స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ప్రారంభించిన బారీలో తన పనిని కొనసాగించాడు.అయితే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాల పాలన పట్ల అతను నిరాశ చెందాడు. దానికి భావనగా అతను 1952 ఎన్నికలను బహిష్కరించాడు.ఆచార్య వినోబా భావే నేతృత్వంలోని భూదాన్ ఉద్యమంలో చేరాడు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1958 మరణాలు వర్గం:1895 జననాలు వర్గం:ఒడిశా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
తిరుమల రామచంద్ర
తిరుమల రామచంద్ర సంపాదకుడు, రచయిత, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు, భాషావేత్త. తిరుమల రామచంద్ర మాతృభాష తెలుగుతో పాటు కన్నడ, తమిళ, సంస్కృతం, ప్రాకృతాది భాషల్లో ప్రావీణ్యం కలిగిన బహుభాషావేత్త. రకరకాల వృత్తులు చేసి, వివిధ అనుభవాలు సంపాదించి విస్తృత లోకానుభవశాలి ఐన రామచంద్ర తనను తాను వినమ్రంగా భాషాసేవకుడు అని అభివర్ణించుకునేవారు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
అనంతపురం జిల్లా ధర్మవరం తాలూకా రేగటిపల్లె లో జన్మించిన రామచంద్ర హంపీ శిథిలాలలోని గ్రామమైన కమలాపురంలో తన బాల్యం గడిపారు. వీరు సాక్షాత్తూ విజయనగర సామ్రాజ్యంలో కానవచ్చే తాతాచార్యుల వంశీయులు. సంస్కృత భాష, శాస్త్రాలను గురుశుశ్రూష చేసి నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాకా కారణాంతరాల వల్ల తిరుపతిలోని కళాశాలలో చేరారు. తెలుగు, సంస్కృతాలలో విద్వాన్ గా హిందీలో ప్రభాకరగా పట్టాలు పొందారు.
విస్తృత లోకానుభవం
ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో సైన్యంలో హవల్దార్ గుమాస్తాగా ఆప్ఘనిస్థాన్, బెలూచిస్థాన్, సరిహద్దుల్లో పనిచేశారు. ఆ ఉద్యోగాన్ని ఆత్మాగౌరవానికి భంగం కలిగిన కారణంగా విడిచిపెట్టిన రామచంద్ర ఆ సమయంలోనే ఉత్తర భారతదేశంలో విస్తృతమైన పర్యటన చేశారు. ఉమ్మడి పంజాబులో భాగమైన లాహోర్ పట్టణంలో కొందరు మహాపండితులను, పంజాబు పల్లెల్లో భారతీయ గ్రామీణ జీవితం, మొహెంజదారో, హరప్పా ప్రాంతాల్లో ప్రాచీన నాగరికతా చిహ్నాలను దర్శించారు.
పత్రికా రంగం
వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రికి ఏకలవ్య శిష్యునిగా చెప్పుకుంటున్న తిరుమల రామచంద్ర విద్వాన్ విశ్వం వంటి సహాధ్యాయులతో పనిచేశాడు. అనంతరం ఢిల్లీ వచ్చి డెయిలీ టెలిగ్రాఫ్ ఆంగ్ల పత్రికలో చేరి పాత్రికేయ వృత్తిలో స్థిరపడ్డాడు. 1944 లో పత్రికా రంగంలో పనిచేశాడు. తొలుత తెలంగాణా పత్రికలో పనిచేసి తర్వాత మీజాన్ లో చేరి ఆ పత్రిక సంపాదకుడు అడవి బాపిరాజు శిష్యరికంలో రాటుదేలాడు.
సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, రావి నారాయణ రెడ్డి, బద్దం ఎల్లారెడ్డి, ఆరుట్ల దంపతులతో ఏర్పడిన సాన్నిహిత్యంతో సోషలిష్టు భావజాలానికి దగ్గరయ్యాడు. ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రపత్రిక,ఆంధ్రభూమి,హిందుస్తాన్ సమాచార్ లలో వివిధ హోదాలలో పనిచేశాడు. భారతి మాసపత్రిక ఇన్ చార్జ్ ఎడిటర్ గా పనిచేసిన కాలంలో దేవరకోండ బాలగంగాధర తిలక్  వ్యాసం ప్రచురించిన కారణంగా తలెత్తిన భేదాభిప్రాయాలతో రాజీనామా చేశాడు. నార్ల వెంకటేశ్వరరావు తో విభేధించి ఆంధ్రప్రభలో ఉద్యోగం వదులుకున్నాడు.
పరిశోధన అనే ద్వైమాసపత్రికకు సంపాదకత్వం వహించి 1953-1956 మధ్యకాలంలో ప్రచురించాడు.
పుస్తకాలు
ఆయనకు ఎనలేని కీర్తి ఆర్జించి పెట్టిన పుస్తకాలు "మన లిపి-పుట్టుపూర్వోత్తరాలు", "నుడి నానుడి" , "సాహితీ సుగతుని స్వగతం" , "గాధా సప్తసతిలో తెలుగు పదాలు" , "తెలుగు పత్రికల సాహిత్య చరిత్ర" ఇందులో సాహితీ సుగతుని స్వగతం" గ్రంధానికి 1970 లో రాష్ట్ర సాహిత్య అకాడమీ నుంచి ఉత్తమ సాహిత్య విమర్శ పురస్కారం , "గాధా సప్తసతిలో తెలుగు పదాలు" కు 1986 లో సాహిత్య అకాడమీ నుండి అవార్డు, లభించాయి.రెండువేల ఏళ్ళనాటి భారతీయుల సాంఘిక జీవనాన్ని కమనీయంగా వ్యాఖ్యానించడమే కాక, గాధా సప్తసతిలో ఏయే సందర్భాలలో ఏయే అర్థాల్లో తెలుగు పదాలు కనబడతాయో వివరించారు.కాళిదాసుపై గాధా సప్తసతి ప్రభావం ఉందని తేల్చి చెప్పారు.
కొన్ని రచనలు
ఇంకా తెలుగు పత్రిక సాహిత్య సేవ, బృహదారణ్యకం, మరపురాని మనీషులు, గాథాసప్తశతిలో తెలుగు పదాలు, హిందువుల పండుగలు - పర్వాలు, హాల గాథలు, వీరగాథలు, దక్షిణాంధ్రవీరులు, కాటమరాజు కథ, శశాంకవతి, ధర్మదీక్ష మొదలైన పుస్తకాలు వ్రాశాడు. సంస్కృతంలో సత్యాగ్రహవిజయం, సుమతీశతకం వ్రాశాడు. అనువాదకుడిగా కన్నడనవలలు శాంతల, మరల సేద్యానికి తమిళం నుండి రాజాజీ కథలు, ఆంగ్లం నుండి భక్తి వేదాంతస్వామి కమింగ్ బ్యాక్, హిందీనుండి సుశీలా నయ్యర్ వ్రాసిన గాంధీజీ కారాగారగాథ, సంస్కృతం నుండి క్షేమేంద్రుని బృహత్కథామంజరి, ప్రాకృతం నుండి లీలావతి కావ్యం తెలుగులోనికి అనువదించాడు.
రాజశ్రీ రాణి
రాజశ్రీ రాణి భారతదేశానికి చెందిన టీవీ, సినిమా నటి. ఆమె స్టార్ ప్లస్ షో 'సుహానీ సి ఏక్ లడ్కీ'లో నటనకుగాను మంచి గుర్తింపునందుకుంది.
వివాహం
రాజశ్రీ 2008లో వినీత్ పాండేను వివాహం చేసుకొని 2018లో ఆయనతో విడాకులు తీసుకొని 2020లో ఆమె సహా నటుడు ముకేశ్ జైన్ ను రెండో వివాహం చేసుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:1988 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
డబుసున్ సరస్సు
డబుసున్ లేదా డబుక్సన్ సరస్సు ప్రత్యామ్నాయంగా "దబాసున్ నార్" అని పిలుస్తారు. ఇది వాయువ్య చైనా లో కింగ్‌హై ప్రావిన్స్‌లోని హైక్సీ ప్రిఫెక్చర్‌లోని గోల్‌ముడ్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న ఖర్హాన్ పట్టణం పక్కన ఉన్న సరస్సు. గోల్ముడ్ నది ప్రధాన ప్రవాహం ద్వారా అందించబడుతుంది, ఇది ప్రస్తుతం ఖార్హాన్ ప్లేయాలో అతిపెద్ద సరస్సు. చుట్టుపక్కల ఉన్న ఖైదామ్ బేసిన్‌లోని ఇతర సరస్సుల మాదిరిగానే, ఇది లీటరు నీటికి 307–338 గ్రాముల ఉప్పు (2.5 lb/గాలన్)తో అత్యంత లవణీయతతో ఉంటుంది.
పేరు
డబుసున్ లేదా దబాసున్ నార్ అనేది దాని మంగోలియన్ పేరు రోమనీకరణ, దీని అర్థం "ఉప్పు సరస్సు". మంగోలియన్‌లో పశ్చిమ డబుసున్ సరస్సు నుండి వేరు చేయడానికి ఈ పేరు కొన్నిసార్లు "తూర్పు"గా సూచించబడుతుంది. ఇది కొన్నిసార్లు డబుసున్ లేదా డబ్సన్ అని తప్పుగా వ్రాయబడుతుంది. దీనిని గతంలో దలై దబాసున్ అని పిలిచేవారు, అంటే "సముద్రం" లేదా "ఉప్పు సముద్రం". డబుక్సన్ అనేది చైనీస్ పేరు 達布遜 (Dábùxùn) పిన్యిన్ రోమనైజేషన్, ఇది మంగోలియన్ పేరు అక్షరాలలోకి లిప్యంతరీకరణ.
భౌగోళిక శాస్త్రం
డబుసున్ సెంట్రల్ ఖర్హాన్ ప్లేయా లోని డబుసున్ సబ్‌బేసిన్‌లో ఉంది. ఉత్తరాన ఖిలియన్ పర్వతాలు, పశ్చిమాన ఆల్టున్, దక్షిణాన కున్‌లున్‌తో సరిహద్దులుగా ఉన్న ఎండార్హెయిక్ ఖైదమ్ బేసిన్ లోని అనేక ఉప్పునీటి సరస్సులలో ఇది ఒకటి. సముద్ర మట్టానికి 2,675 మీ (8,776 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని గ్రీస్, అల్జీరియా, వర్జీనియాల అక్షాంశంలో ఉన్నప్పటికీ సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 0.1 °C (32.2 °F) ఉంటుంది. దబాసున్ ఖర్హాన్ ప్లేయాలో ప్రస్తుతం ఉన్న అతిపెద్ద సరస్సు. ఇది దక్షిణం నుండి గోల్ముడ్ నది ప్రధాన ప్రవాహం ద్వారా  కొంత మేరకు ఉత్తరం నుండి ఖనిజ నీటి బుగ్గలు ద్వారా అందించబడుతుంది. ఖైదామ్ యొక్క హైపర్‌రిడ్ వాతావరణంలో, సాధారణంగా వార్షిక వర్షపాతం 28–40 మిమీ (1–2 ఇన్) మాత్రమే ఉంటుంది, కానీ దాదాపు 3,000 మిమీ (120 ఇం) వార్షిక బాష్పీభవనం ఉంటుంది. దీని విస్తీర్ణం సీజన్ సంవత్సరాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. సాధారణంగా 184–334 కిమీ2 (71–129 చ.మై) కానీ చలికాలంలో, వసంతకాలంలో పెరుగుతుంది. వేసవి, శరదృతువులో తగ్గుతుంది. సరస్సు పొడుగుగా ఉంది, కానీ వాయువ్యం నుండి ఆగ్నేయం వరకు విస్తరించి ఉంది. దీని పొడవు సాధారణంగా తూర్పు నుండి పడమర వరకు 30 కిమీ (19 మై) ఉంటుంది. దీని వెడల్పు సాధారణంగా ఉత్తరం నుండి దక్షిణం వరకు 4–7.5 కిమీ (2–5 మై) ఉంటుంది. గరిష్ట లోతు 1.72 మీ (5 అడుగులు 8 అంగుళాలు), సగటు లోతు 0.5 నుండి 1.02 మీ (1 అడుగులు 8 అంగుళాల నుండి 3 అడుగుల 4 అంగుళాలు) వరకు ఉంటుంది.
భూగర్భ శాస్త్రం
ఉత్తర నీటి బుగ్గలు చాలా తక్కువ పరిమాణాన్ని అందించినప్పటికీ, వాటి జలాలు చాలా ఎక్కువ ద్రావణాలను కలిగి ఉంటాయి, సరస్సు రసాయన కూర్పుకు ముఖ్యమైనవి. దిగువన మట్టి, హాలైట్ ప్రత్యామ్నాయ పడకలు కొన్ని ప్రదేశాలలో కనీసం 40 మీ (130 అడుగులు) వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. సాధారణ ఉప్పుతో పాటు, ఇది 2 కిమీ × 35 కిమీ (1 మీ × 22 మై) విస్తీర్ణంలో కార్నలైట్ (పొటాషియం మెగ్నీషియం క్లోరైడ్), మెగ్నీషియం సల్ఫేట్‌ను కూడా కలిగి ఉంది. తెలిసిన పడకలు ఉపరితలం వద్ద బహిర్గతమవుతాయి లేదా 3–4 మీ (10–13 అడుగులు) అవక్షేపం ద్వారా పాతిపెట్టబడతాయి.
చరిత్ర
770,000 - 30,000 సంవత్సరాల క్రితం డబుసున్ చాలా పెద్ద ఖర్హాన్ సరస్సులో భాగంగా ఏర్పడిందని పాలియోక్లిమాటాలజిస్టులు నమ్ముతారు. ఇది తాజా, ఉప్పునీటి సరస్సు మధ్య తొమ్మిది సార్లు ప్రత్యామ్నాయంగా మారింది. గత 500,000 సంవత్సరాలలో ఇప్పుడు డబుసున్ కింద ఉన్న సరస్సు బెడ్ వైశాల్యం దాదాపు 700 మీ (2,300 అడుగులు) పెరిగిందని పుప్పొడి అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. టెక్టోనిక్ కార్యకలాపాలు దాని ఉపనదులు, బేసిన్‌లను మార్చడం ద్వారా సరస్సులో అవక్షేపణను కూడా మార్చాయి, అయినప్పటికీ ఇది ఈ కాలంలో ఖర్హాన్ ప్లేయాలో ఉంది. సుమారు 30,000 సంవత్సరాల క్రితం, ఈ గొప్ప మంచినీటి సరస్సు కనీసం 25,000 km2 (9,700 sq mi) విస్తీర్ణంలో దాని వారసుల ప్రస్తుత స్థాయిల కంటే 50–60 m (160–200 ft) ఉపరితలంతో విస్తరించింది. ఇది 30,000 సంవత్సరాల క్రితం నరికివేయబడింది, లవణంగా మారింది. సుమారు 25,000 సంవత్సరాల క్రితం లవణాలను అవక్షేపించడం ప్రారంభించింది. 19వ శతాబ్దపు మధ్యకాలంలో పోలోనో-రష్యన్ అన్వేషకుడు ప్రజెవల్‌స్కీ దీనిని సందర్శించినప్పుడు. ఇది దాదాపు 42 కిమీ (26 మై) చుట్టుకొలతలో ఉన్నప్పటికీ, ఆ సమయంలో చాలా వరకు బాష్పీభవనం ద్వారా పరిమాణం తగ్గిపోతోంది. లవణాలు, ఇతర ఖనిజాలు ఇటీవలి వాణిజ్య దోపిడీ వరకు జిల్లా ఎక్కువగా జనాభా లేకుండానే ఉంది. ఉప్పు నిక్షేపాలు వాయువ్య చైనాలోని సంచార జాతులకు తమ మందల కోసం ఈ ప్రాంతాన్ని ఉపయోగించడం కష్టతరం చేసింది. ఈ ప్రాంతం పొటాషియం నిక్షేపాలు 1957లో అనుకోకుండా కనుగొనబడ్డాయి. పరిశోధనాత్మక బావులు మరుసటి సంవత్సరం సరస్సుకు ఉత్తరాన యాన్హు గ్యాస్ ఫీల్డ్‌ను కనుగొన్నాయి.
రవాణా
ఈ సరస్సు G3011 లియుజ్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేకి పశ్చిమాన ఉంది. ఇది క్వింగ్జాంగ్ రైల్వేలో డబుసున్, ఖార్హాన్ రైల్వే స్టేషన్ల ద్వారా కూడా సేవలు అందిస్తోంది.
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:ఉప్పునీటి సరస్సులు
ఎం.ఎస్.ప్రభాకర్ రావు
'''ఎం.ఎస్. ప్రభాకర్ రావు''' తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, తెలంగాణ శాసన మండలి సభ్యుడు. ఆయన ప్రస్తుతం శాసనమండలిలో ప్రభుత్వ విప్‌గా ఉన్నాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
ఎం.ఎస్.ప్రభాకర్ రావు 1961, మే 1న హైదరాబాదులో శ్యామ్ రావు, లక్ష్మి బాయి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 1984లో నిజాం కాలేజీ నుండి బిఏ పూర్తి చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:1961 జననాలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:తెలంగాణ శాసనమండలి సభ్యులు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు
బెలారస్
బెలారస్ లేదా బెలారుస్ (ఆంగ్లం:Belarus) (పాతపేరు: బైలో రష్యా, లేదా బెలో రష్యా) తూర్పు యూరప్లో ఉన్న ఒక భూపరివేష్టిత దేశం, దీని ఉత్తరసరిహద్దు మరియ్ తూర్పుసరిహద్దులలో రష్యా, దక్షిణసరిహద్దులో ఉక్రెయిన్, పశ్చిమసరిహద్దులో పోలాండ్, ఉత్తరసరిహద్దులో లిథువేనియా, లాత్వియా దేశాలు ఉన్నాయి. దీని రాజధాని నగరం, అత్యధిక జనసాంధ్రత కలిగిన దేశం మిన్‌స్క్ నగరం.దేశంలో 40% భూభాగంలో అరణ్యాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. 20 వ శతాబ్దం వరకు వివిధ సమయాల్లో వివిధ రాజ్యాలు ఆధునిక కాలపు బెలారస్ భూభాగాలను నియంత్రించాయి. వాటిలో పోలోట్స్క్ రాజాస్థానం (11 నుంచి 14 శతాబ్దాలు), గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియా, పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్, రష్యన్ సామ్రాజ్యం ఉన్నాయి.
1917 రష్యన్ విప్లవం తరువాత బెలారస్ సోవియట్ రష్యా స్వాధీనం చేసుకున్న బెలారస్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్‌గా స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించింది. సోవియట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బైలోరుసియా 1922 లో సోవియట్ యూనియన్ స్థాపక రాజ్యాంగా సోవియట్ యూనియన్ రిపబ్లిక్‌లలో ఒకటి అయ్యింది, బైలోరష్యన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ (బైలోరియన్స్ ఎస్.ఎస్.ఆర్. ) గా పేరు మార్చబడింది. పోలిష్-సోవియట్ యుద్ధం 1919-1921 తరువాత బెలారస్ తన భూభాగంలో సగభాగాన్ని పోలాండ్‌ స్వాధీనం చేసుకుంది. పోలిష్ సోవియట్ ఆక్రమణ తరువాత రెండో పోలిష్ రిపబ్లిక్ కొన్ని భూములు తిరిగి ఇచ్చిన తరువాత 1939 లో బెలారస్ సరిహద్దుల ఆధునిక ఆకృతి ఏర్పడింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత సరిహద్దులు ఖరారు చేయబడ్డాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా సైనిక కార్యకలాపాలు బెలారస్‌ను నాశనం చేశాయి.దేశం మూడవ భాగం ప్రజలను, ఆర్థిక వనరులలో సగం కంటే అధికంగా కోల్పోయింది. యుద్ధం తరువాత సంవత్సరాలలో రిపబ్లిక్ పునరభివృద్ధి చేయబడింది. 1945 లో బైలేరియన్స్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ సోవియట్ యూనియన్, ఉక్రేనియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్.తో పాటు ఐక్యరాజ్యసమితి స్థాపక సభ్యదేశంగా మారింది. రిపబ్లిక్ పార్లమెంట్ 1990 జూలై 27 న సోవియట్ యూనియన్ రద్దు సమయంలో బెలారస్ సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రకటించింది. బెలారస్ 1991 ఆగస్టు 25 న స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించింది. 1994 నుండి " అలెగ్జాండర్ లుకాషేంకో " దేశానికి అధ్యక్షుడుగా పనిచేశారు. లుకాషేన్‌కో నిరంకుశ పాలనా శైలి కారణంగా బెలారస్‌ను కొంతమంది పాశ్చాత్య పాత్రికేయులు చివరి యురేపియన్ నిరకుశ దేశంగా అభివర్ణిస్తారు. లుకాషేన్‌కో ఆర్థిక వ్యవస్థలోని పెద్ద వర్గాల రాష్ట్ర యాజమాన్యం వంటి సోవియట్ యుగపు విధానాలను కొనసాగించారు. లుకాషేన్ పాలనలో నిర్వహించబడిన ఎన్నికలు అన్యాయమైనవిగా విమర్శించబడ్డాయి. రాజకీయ వ్యతిరేకత హింసాత్మకంగా అణిచివేయబడిందని అనేక దేశాలు, సంస్థలు భావించాయి. ఐరోపాలో మరణశిక్షను ఉపయోగించిన చివరి దేశం బెలారస్. 2014 వరకు బెలారస్ ప్రజాస్వామ్య ఇండెక్స్ రేటింగ్ యూరోప్‌లో (ఇది రష్యా ఆమోదించినప్పుడు) అత్యల్పంగా ఉంది. ఫ్రీడమ్ హౌస్ దేశం "స్వేచ్ఛా రహిత"దేశంగా పేర్కొన్నది. ఎకనామిక్ ఫ్రీడమ్ ఇండెక్స్ " అణచివేయబడింది", ఇప్పటివరకు రిపోర్టర్స్ వితౌట్ బోర్డర్స్ ప్రచురించిన 2013-14 ప్రెస్ ఫ్రీడమ్ ఇండెక్స్లో ఐరోపాలో ప్రెస్ స్వేచ్ఛ కోసం అత్యంత ఘోరమైన దేశం, 180 దేశాల్లో బెలారస్ 157 వ స్థానంలో ఉంది.
2000 లో సహకారవిధానంలో బెలారస్, రష్యా యూనియన్ స్టేట్ ఏర్పాటు చేయడానికి ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసాయి. పట్టణ ప్రాంతాల్లో బెలారస్ జనాభాలో 70% పైగా ప్రజలు ( 9.49 మిలియన్లు )నివసిస్తున్నారు. జనాభాలో 80% కంటే ఎక్కువ మంది బెలారసియన్ ఉండగా గణీయమైన సంఖ్యలో రష్యన్లు, పోల్స్, ఉక్రైనియన్ మైనారిటీలు ఉన్నారు. 1995 లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తరువాత దేశం బెలారసియన్, రష్యన్ భాషలను రెండింటిని అధికారిక భాషలుగా కలిగి ఉంది. దేశంలో ప్రాథమిక మతం తూర్పు సంప్రదాయ క్రిస్టియానిటీ అయినప్పటికీ బెలారస్ రాజ్యాంగం ఏ అధికారిక మతాన్ని ప్రకటించలేదు. రెండవ అత్యంత విస్తృత మతం రోమన్ కాథలిక్కులు ఉన్నారు. ఈమతానుయాయులు సంఖ్యాపరంగా చాలా తక్కువగా ఉన్నారు. అయినప్పటికీ బెలారస్ క్రిస్మస్, ఈస్టర్ సాంప్రదాయ, కాథలిక్ సంస్కరణలను జాతీయ సెలవులుగా జరుపుకుంటుంది. చట్టపరంగా, ఆచారపరంగా రెండింటిలో మరణశిక్షను నిలుపుకున్న ఏకైక యూరోపియన్ దేశం బెలారస్. బెలారస్ ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఫండింగ్ సభ్యత్వం పొందినప్పటి నుండి కామన్వెల్త్ ఆఫ్ ఇండిపెండెంట్ స్టేట్స్, సి.ఎస్.టి.ఒ, ఇ.ఇ.యు., అలీన ఉద్యమం. బెలారస్ యూరోపియన్ యూనియన్ చేరడానికి ఎటువంటి ఆశయాలను చూపించలేదు. అయితే సంస్థతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాన్ని నిర్వహిస్తుంది. అలాగే యురేపియన్ యూనియన్ ప్రాజెక్టులలో పాల్గొంటుంది. సెంట్రల్ యూరోపియన్ ఇనిషియేటివ్, బాకు ఇనిషియేటివ్.
పేరువెనుక చరిత్ర
1784 లో ఆరవ పోప్ పియస్ లాటిన్ పదం "ఆల్బా రష్యా" అనే పదాన్ని తిరిగి అక్కడ సొసైటీ అఫ్ జీసస్‌ను గుర్తించటానికి ఉపయోగించాడు. బెలారస్ 16 వ శతాబ్దం చివరిలో ఆంగ్ల రచయిత సర్ జెరోమ్ హర్సీ చేత రాయబడింది. ఇతను రష్యన్ రాయల్ కోర్ట్ తో తన దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. 17 వ శతాబ్దంలో రష్యన్ నావికులు లిథువేనియా గ్రాండ్ డచీ నుండి సేకరించిన భూములను వివరించడానికి "వైట్ రస్"ను ఉపయోగించారు.
రష్యా సామ్రాజ్యం కాలములో బెలారస్సియా (రష్యన్ భాష:ఎనొపిపిక్నర్) రెండోది ఇలాంటిది రష్యా నుండి భిన్నంగా ఉద్ఘాటించింది), రష్యన్ త్సార్ సాధారణంగా " ది త్సార్ ఆఫ్ ది ఆల్ రష్యాస్ " రష్యా లేదా రష్యన్ సామ్రాజ్యం రష్యా మూడు భాగాలచే ఏర్పడింది- (ది గ్రేట్ రష్యా లిటిల్ రష్యా , వైట్ రష్యా). అన్ని భూభాగాలలో నివసిస్తున్న ప్రజలు అందరు రష్యలనులని ఇది నొక్కి చెప్తుంది.బలారస్ ప్రజలు రష్యన్ ప్రజలలు వ్యత్యాసం ఉంటుంది. 1917 లో బోల్షెవిక్ విప్లవం తరువాత "వైట్ రష్యా" అనే పదంతో కొంత గందరగోళం ఏర్పడింది. రెడ్ బొల్షెవిక్స్ వ్యతిరేకించిన సైనిక బలగాలు కూడా దీనికి కారణమయ్యాయి. బైలేరియన్స్ ఎస్ఎస్ఆర్ కాలంలో, బైలోరెసియా అనే పదం జాతీయ స్మృతిలో భాగమైనది. పోలిష్ నియంత్రణలో ఉన్న పశ్చిమ బెలారస్లో అంతర్యుద్ధ కాలంలో బైలస్టోక్, గ్రోడ్నో ప్రాంతాలు సాధారణంగా బైలౌర్సియా ఉపయోగించబడింది. బైలోరెసియా (రష్యన్ రూపం ఆధారంగా ఇంగ్లీష్ వంటి ఇతర భాషలలో దాని పేర్లు) అనే పదాన్ని అధికారికంగా 1991 వరకు ఉపయోగించారు. బైలేరియన్స్ ఎస్ఎస్ఆర్ సుప్రీం సోవియట్ చట్టం ప్రకారం కొత్త స్వతంత్ర గణతంత్రం రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బెలారస్ (రిపబ్లిక్ ఎనాపిస్ రష్యన్‌లో స్పెల్లింగ్) అలాగే దాని సంక్షిప్త రూపంగా "బెలారస్" ఉంది. కొత్త నిబంధన అన్ని రూపాలను వారి బెలారసియన్ భాషల రూపాల నుండి ఇతర భాషలలో లిప్యంతరీకరణ చేయబడాలని చట్టం ఆదేశించింది. బైలేరియన్స్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ 1991-93 నుండి అనుమతించబడ్డాయి. నూతనంగా స్వతంత్ర బెలారస్‌లో కన్జర్వేటివ్ దళాలు పేరు మార్పుకు మద్దతు ఇవ్వలేదు. 1991 లో బెలారస్ రాజ్యాంగం ముసాయిదాలో ఇది చేర్చింది. దీని ప్రకారం బైలోరుసియా పేరును ఆంగ్లంలో బెలారస్‌గా భర్తీ చేసింది. అదేవిధంగా బెలారస్ లేదా బైలోరసియన్ అనే పదం బెలలెయన్ ఇంగ్లీష్లో భర్తీ చేయబడింది. బెలరూస్కీ అసలు రష్యన్ పదం బెలరారస్కీకి సమీపంలో ఉంది. స్టాలిన్ శకంలో బెలారసియన్ మేధావులు బైలోరెసియా పేరును రష్యాతో ఉన్న సంబంధం కారణంగా క్రివియాగా మార్చారు. కొంతమంది జాతీయవాదులు అదే కారణాల వలన పేరును ఆక్షేపించారు. అనేక స్థానిక వార్తాపత్రికలు వారి పేర్లలో రష్యన్ భాష పాత పేరును ఉంచాయి. ఉదాహరణకి ప్రముఖ రష్యన్ వార్తాపత్రిక ప్రాంతీయ ప్రచురణ అయిన కోమ్సోమోల్స్కాయా ప్రావ్ద్ బై బైలోరుస్సీ. అంతేకాకుండా బెలారస్ను రష్యాతో తిరిగి కలిపించాలని కోరుకునే వారు బెలోరస్సియాని ఉపయోగించుకుంటున్నారు. అధికారికంగా దేశం పూర్తి పేరు "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బెలారస్" (రిపబ్లికా బెలారస్)
ఆరంభకాల చరిత్ర
3 వ శతాబ్దంలో ప్రస్తుత బెలారస్ ప్రాంతంలో బాల్కన్ తెగలు మొట్టమొదటిగా స్థిరపడినది. 5 వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతాన్ని స్లావిక్ తెగలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. బాట్ల సైనిక సమన్వయం ఖచ్ఛితంగా లేనందున స్వాదీనం పాక్షికంగా ఉంది. అయినప్పటికీ క్రమంగా స్లావిక్ సంస్కృతిలో బాలెట్ల సంయోగం అనేది శాంతియుతంగా జరిగింది.
కెవిన్ రుస్
9 వ శతాబ్దంలో ఆధునిక బెలారస్ భూభాగంలో కొన్ని రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. వాటిలో ఎక్కువ భాగం పోలట్‌స్‌కు ప్రిన్సిపాలిటీగా అధికకాలం స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఉంది. (ఇది 20 సంవత్సరాల కాలం కేవెన్ రస్కు చెందిన వస్సాల్‌గా (జమీన్)ఉంది). బెలారస్ భూభాగంలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి దేశ రాష్ట్రం పోలట్స్క్ యొక్క ప్రిన్సిపాలిటీ.
13 వ శతాబ్దంలో ఒక పెద్ద మంగోల్ దండయాత్ర ప్రారంభంలో అనేక పురాతన రష్యన్ రాజ్యాలు వాస్తవంగా నాశనం చేయబడ్డాయి లేదా తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి, కానీ బెలారస్ భూభాగాలు ఆ దండయాత్రను తీవ్రంగా అడ్డుకున్నాయి, చివరకు గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియాచే విలీనం చేయబడ్డాయి. లిథువేనియా రాజ్యం (కింగ్ మిండౌగాస్ 1253) నుండి గ్రాండ్ డచీ అభివృద్ధి చేయబడింది. ఇది నెమ్యూనాస్, నెరిస్ నదుల మధ్య ఉనికిని ప్రారంభించి. 13 వ -18 వ శతాబ్దాలలో ఐరోపా మధ్యలో సమకాలీన బెలారస్, ఉక్రెయిన్, పాక్షికంగా పోలాండ్, లిథువేనియా, లాట్వియా, బాల్టిక్ సముద్రం నుండి నల్ల సముద్రం వరకు వ్యాపించాయి.
బెలారసియన్ భూభాగాల ఆర్థిక, రాజకీయ, జాతి-సాంస్కృతిక ఏకీకరణ చేసినదానికి ఫలితంగా లిథియనియా గ్రాండ్ డచీలో చేరింది. డచీ నిర్వహించిన రాజ్యం తొమ్మిది రాజ్యాలు ప్రజలస్ఖ్యాధిఖ్యతతో విలీనం చేయబడ్డారు.చివరికి వారు బెలాసియన్ ప్రజలుగా గుర్తించబడ్డారు.
1410 లో గ్రున్వాల్డ్ యుద్ధంలో ట్యుటోనిక్ నైట్స్‌కు వ్యతిరేకంగా పోలాండ్కు మద్దతుగా పోరాడడంతో సహా పలు సైనిక ప్రచారాలలో డచీ పాల్గొన్నది.ఉమ్మడి విజయం డచీకి తూర్పు యూరోప్ వాయవ్య సరిహద్దులను నియంత్రించడానికి అనుమతి ఇచ్చింది. 1486లో మాస్కోవిటీలు మూడవ ఇవాన్ నాయకత్వంలో కీవన్ రస్ బెలారస్, రష్యా, యుక్రెయిన్ మొదలైన కీవన్ ర్స్ భూభాగాలను చేర్చుకోవటానికి సైనిక ప్రయత్నం ప్రారంభించింది.
పోలిష్ - కామంవెల్త్
1386 ఫిబ్రవరి 2 ఫిబ్రవరి 2 న గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియా, పోలాండ్ రాజ్యం తమ పాలకులు వివాహం ద్వారా " పర్సనల్ యూనియన్ " చేరాయి. 1569 లో యూనియన్ ఆఫ్ లుబ్లిన్‌ ఈ యూనియన్‌ను చివరకు పోలాండ్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ ఏర్పాటుకు దారితీసింది. ఇది సృష్టించబడింది. యూనియన్ తరువాత సంవత్సరాలలో క్రమంగా పాలినిజేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా అభివృద్ధి చెందింది.సాంస్కృతిక, సాంఘిక జీవితంలో పోలిష్ భాష, కాథలిక్కులు రెండూ ప్రాబల్యం పొందాయి. 1696 లో అధికారిక భాషగా బెలారసియన్‌ భాషకు బదులుగా పోలిష్ భాషకు అధికార హోదా ఇవ్వబడింది. బెలారుషియన్ భాష పరిపాలనా ఉపయోగం నుండి నిషేధించబడింది. అయినప్పటికీ స్థానిక రుథేనియన్ రైతులు వారి స్వంత భాషను మాట్లాడటం కొనసాగిస్తూ తూర్పు సంప్రదాయ చర్చికి విశ్వాసంగా ఉన్నారు.పోలిష్-లిథువేనియన్ పాలన అధికభాగం పోలిష్ లేదా లిథువేనియన్ (పోలోనైజ్డ్) సంతతికి చెందిన స్థానిక స్లాచ్టా (ఉన్నతవర్గం) ద్వారా నిర్వహించబడింది. వాణిజ్యం ప్రధానంగా యూదులు చేత చేపట్టబడ్డాయి. పట్టణ జనాభాలో పోలిష్ ప్రజలకు సమానమైన సంఖ్యాబలం కలిగిన యూదులు ప్రభుత్వ అధికార, నిర్వహణా బాధ్యతలు వహించారు.
రష్యన్ సాంరాజ్యం
1840 లలో ఒక రౌసిఫికల్ డ్రైవ్లో నికోలస్ బెలరెన్ భాషలను ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో వాడటం నిషేధించింది. బెలారుషియన్ ప్రచురణలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసింది., పోలీస్ సాయంతో కాథలిక్కులగా మార్చినవారిని ఆర్థడాక్స్ విశ్వాసానికి తీసుకువచ్చేందుకు ఒత్తిడి తెచ్చింది. 1863 లో ఆర్థిక, సాంస్కృతిక వత్తిడి కాలినోవ్‌స్కీ నేతృత్వంలోని తిరుగుబాటుగా మారింది. తిరుగుబాటు విఫలమైన తరువాత. 1864 లో రష్యన్ ప్రభుత్వం బెలరిక్‌లో సిరిల్లిక్‌ తిరిగి ప్రవేశపెట్టింది.1905 వరకు బెలారసియన్‌లో పత్రాలు రష్యన్ ప్రభుత్వం అనుమతించబడలేదు. బ్రెస్ట్-లిటోవ్స్క్ ఒప్పందం చర్చల సందర్భంగా బెలారస్ మొదట 1918 మార్చి 25 న జర్మనీ ఆక్రమణ సమయంలో స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించి బెలారసియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ను ఏర్పాటు చేసింది. తర్వాత వెంటనే పోలిష్-సోవియట్ యుద్ధం ఫలితంగా బెలారస్ భూభాగం పోలాండ్, సోవియట్ రష్యా మధ్య విభజించబడింది
బెలారసియన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్
రష్యన్ పాలనలో బెలారస్ భాగాన్ని 1919 లో బైలోరష్యన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ (బైలోరష్యన్ ఎస్ఎస్ఆర్)గా వెలుగులోకి తెచ్చింది. ఆ తరువాత కొద్దికాలానికి ఇది లిథువేనియన్-బైలెరోరియన్ ఎస్ఎస్ఆర్‌ను రూపొందించడానికి విలీనం అయ్యాయి. 1921 లో యుద్ధం ముగిసిన తరువాత పోలండ్, సోవియట్ యూనియన్ మధ్య పోటీ భూములు విభజించబడ్డాయి, 1922 లో సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్స్ యూనియన్ స్థాపక సభ్యదేశంగా ఎస్.ఎస్.ఆర్. అయింది. విభజనలో ఆధునిక బెలారస్ పశ్చిమ ప్రాంతం పోలాండ్లో భాగంగా ఉంది.
1920 లు, 1930 లలో సోవియట్ వ్యవసాయ, ఆర్థిక విధానాలు సంస్కరణలు, జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ కోసం ఐదు సంవత్సరాల ప్రణాళికలు కరువు ఏర్పడడానికి, రాజకీయ అణచివేతలకు దారితీసింది.
1939 లో నాజీ జర్మనీ, సోవియట్ యూనియన్ రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో పోలాండ్‌ను ఆక్రమించాయి. " రిగా పీస్ " నుండి దేశంలోని భాగమైన తూర్పు పోలాండ్లో చాలా సోవియట్ యూనియన్లను ఆక్రమించి, స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ ప్రాంతం ఉత్తర భాగంలో ఎక్కువ భాగం బైలేరోరియన్ ఎస్ఎస్ఆర్లో చేర్చబడింది.అదిఇప్పుడు వెస్ట్ బెలారస్‌గా ఉంది.
సోవియట్-నియంత్రిత " బైలెరోసియన్ పీపుల్స్ కౌన్సిల్ " అధికారికంగా భూభాగాలను నియంత్రించింది.1939 అక్టోబరు 29న బియాలిస్టోక్ దేశజనాభాలో పోలిష్, ఉక్రైనియన్లు, బెలారస్, యూదుల మిశ్రమప్రజలను కలిగి ఉంది. 1941 లో నాజీ జర్మనీ సోవియట్ యూనియన్‌ను ఆక్రమించింది. 1939 లో అనుబంధించబడిన బ్రెస్ట్ కోట ఈ సమయంలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో జరిగే అత్యంత విధ్వంసకర ప్రాంతాలలో ఒకటిగా ఉంది. గణాంకపరంగా రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో సోవియట్ రిపబ్లిక్లో బైలేరోరియన్ ఎస్ఎస్ఆర్ అత్యంత హింసాత్మక చర్యలు జరిగిన ప్రాంతంగా భావించబడింది. ఇది 1944 వరకు నాజీ చేతుల్లోనే కొనసాగింది. ఆ సమయంలో జర్మనీ రిపబ్లిక్లో 290 నగరాల్లో 209 నగరాలు రిపబ్లిక్ పరిశ్రమలో 85%, ఒక మిలియన్ కన్నా ఎక్కువ భవనాలను నాశనం చేసింది. నాజీ జనరల్పాన్ ఓస్ట్ జర్మన్లను తూర్పులో ప్రాంతంలో ఎక్కువ మందికి జీవనోపాధి కల్పించే ఉద్దేశంతో చాలామంది లేదా అందరు బెలారస్ పౌరుల నిర్మూలనచేసి బహిష్కరణ లేదా బానిసలుగా మార్చాడు. మరణాలు 2, 3 మిలియన్లు (మొత్తం జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు వరకు) హొలోకాస్ట్ సమయంలో నాశనమైన బెలారస్ యూదు జనాభా, తిరిగి కోలుకోలేదు. 1971 వరకు బెలారస్ జనాభా దాని పూర్వ యుద్ధ స్థాయిని తిరిగి పొందలేదు. స్టాలిన్ బెలారస్ భూభాగాలను ఇటీవల లిథువేనియా విలీనం చేయబడిన తరువాత ఆధునిక బెలారస్ సరిహద్దులు నిర్ణయించబడ్డాయి.
యుద్ధం తరువాత బెలారస్ ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ 51 స్థాపక దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. సోవియట్ యూనియన్ ఓటు పైన యు.ఎన్.లో అదనపు ఓటు వేయబడింది. తీవ్రమైన యుద్ధం ముగిసిన తరువాత యుద్ధానంత పునర్నిర్మాణం చురుకుగా సాగింది., పశ్చిమ సోషల్ యూనియన్‌లోని బైలేరోరియన్ ఎస్ఎస్ఆర్ తయారీలో ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. జాబ్స్ సృష్టించడం ద్వారా, సంప్రదాయ రష్యన్లను ఆకర్షించింది. బైలేరియన్స్ ఎస్ఎస్ఆర్, పోలండ్ సరిహద్దులు పునర్నిర్వహించబడి కర్జోన్ లైన్‌గా పిలువబడ్డాయి. బైలేరియన్స్ ఎస్.ఎస్.ఆర్.ను పాశ్చాత్య ప్రభావాల నుండి వేరుపర్చడానికి సోవియటైజేషన్ విధానాన్ని జోసెఫ్ స్టాలిన్ అమలుచేశారు. ఈ విధానం సోవియట్ యూనియన్ వివిధ ప్రాంతాల నుండి రష్యన్లను పంపించి, బైలేరియన్స్ ఎస్ఎస్ఆర్ ప్రభుత్వానికి కీలక స్థానాల్లో ఉంచింది. 1953 లో స్టాలిన్ మరణం తరువాత, నికితా క్రుష్చెవ్ తన పూర్వీకుల సాంస్కృతిక ఆధిపత్యం కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించాడు. "మేము త్వరలో రష్యన్ మాట్లాడటం మొదలుపెట్టి మనం వేగవంతంగా కమ్యునిజం నిర్మిద్దాం." 1986 లో బైలెరోరియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్. పొరుగున ఉన్న ఉక్రేనియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్.లోని చెర్నోబిల్ పవర్ ప్లాంట్ వద్ద పేలుడు కారణంగా ముఖ్యమైన అణు ప్రవాహానికి గురైంది. 1988 జూన్‌లో సమీపంలోని కురపతి వద్ద 1937-41లో మరణించిన బాధితుల సామూహిక సమాధులను బి.పి.ఎఫ్. జియనాన్ పనియాక్ క్రిస్టియన్ కన్జర్వేటివ్ పార్టీకి చెందిన పురాతత్వవేత్త, నాయకుడు కనుగొన్నాడు. Some nationalists contend that this discovery is proof that the Soviet government was trying to erase the Belarusian people, causing Belarusian nationalists to seek independence.
స్వతంత్రం తరువాత
అధ్యక్ష పదవికి రెండు-రౌండ్ ఎన్నికలు (1994 1994 జూన్ 24జూలై 10) గతంలో తెలియని అలెగ్జాండర్ లుకాషేన్‌ను జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన వ్యక్తిగా ఆకర్షించాడు. అతను మొదటి రౌండ్లో 45% ఓట్లను పొందగా రెండో రౌండ్లో 80% గెలిచాడు వీచెస్లావ్ కెబిచ్‌నును 14% ఓట్ల తేడాతో ఓడించారు. లూకాషెంకో 2001 లో, 2010 లో, తిరిగి 2015 లో తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. పశ్చిమ ప్రభుత్వాలు, అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్, హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ లుకాషేన్ అధికారవాద ప్రభుత్వ విధానాన్ని విమర్శించారు.
2014 నుండి దేశాన్ని రష్యన్ విధానాలు ప్రభావితం చేసిన తరువాత లుకాషేన్‌కో బెలారసియన్ గుర్తింపు పునరుద్ధరణ చేయాలని నొక్కిచెప్పాడు. రష్యన్ క్రిమియా విలీనం, తూర్పు యుక్రెయిన్‌లో సైనిక జోక్యం తరువాత మొట్టమొదటిసారిగా అతను బెలారసియన్ భాషలో మాట్లాడాడు (చాలామంది ప్రజలు దీనిని ఉపయోగించుకున్నారు) అతను ఇలా చెప్పాడు. "మేము రష్యన్ కాదు-మేము బెలారస్‌కు చెందినవారని", తరువాత బెలారసియన్ వాడకాన్ని ప్రోత్సహించింది. వాణిజ్య వివాదాలు, సరిహద్దు వివాదం, అసంతృప్తికర స్పందనలు విశేషమైన అధికారిక వైఖరి రష్యాతో దీర్ఘకాలం అనుకూల సంబంధాన్ని బలహీనపరిచే భాగంగా ఉన్నాయి.
భౌగోళికం, వాతావరణం
బెలూరస్ 51 డిగ్రీల నుండి 57 ° ఉత్తర అక్షాంశ, 23 ° నుండి 33 ° తూర్పురేఖాంశం మద్య ఉంటుంది. మీదుగా 23 ° నుండి 33 ° తూర్పుగా ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి 560 కిమీ (350 మైళ్ళు) పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు 650 కిలోమీటర్లు (400 మైళ్ళు) మధ్య విస్తరించి ఉంటుంది.
ఇది భూపరివేష్టితమైనదిగా చదునైనదిగా, చిత్తడి భూభాగం పెద్ద మార్గాలను కలిగి ఉంది. బెలారస్‌లో సుమారు 40% అడవులు ఉన్నాయి.
బెలారస్లో అనేక ప్రవాహాలు, 11,000 సరస్సులు ఉన్నాయి. దేశంలో మూడు ప్రధాన నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి: నెమాన్, ప్రియాపట్, దినీపర్. నెమాన్ పడమటి వైపున బాల్టిక్ సముద్రం వైపు ప్రవహిస్తుంది, ప్రీయట్ తూర్పువైపు దినీపర్కు ప్రవహిస్తుంది; ద్నీపర్ దక్షిణ దిశగా నల్ల సముద్రం వైపు ప్రవహిస్తుంది.
345 మీటర్లు (1,132 అడుగులు) ఎత్తులో డిజీర్జైన్కాయ హరా (డిజార్జిన్స్క్ హిల్) దేశంలో అత్యధిక ఎత్తైన ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది. 90 మీ (295 అడుగులు) వద్ద నెమ్యాన్ నదిలోయ అత్యల్ప స్థానంగా ఉంది. బెలారస్ సగటు ఎత్తు సముద్ర మట్టానికి 160 మీ (525 అడుగులు). నైరుతి (బ్రెట్స్ట్) -8 ° సె (17.6 ° ఫా) నుండి ఈశాన్య (విట్బ్స్క్) లో -4 ° సె (24.8 ° ఫా) వరకు సగటు జనవరి కనీస ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటాయి. ఈశాన్య (విట్బ్స్క్), చల్లని, తేమతో కూడిన వేసవి సగటు ఉష్ణోగ్రత 18 ° సె (64.4 ° ఫా) తో ఉంటుంది. బెలారస్ సగటు వార్షిక వర్షపాతం 550 నుండి 700 మి.మీ (21.7 నుండి 27.6 అం). ఈ దేశం ఖండాంతర వాతావరణాల్లో, సముద్ర వాతావరణం మధ్య పరివర్తనా జోన్లో ఉంది.
సహజ వనరులు పీట్ డిపాజిట్లు చిన్న పరిమాణంలో చమురు, సహజ వాయువు, గ్రానైట్, డోలమైట్ (సున్నపురాయి), మార్ల్, సుద్ద, ఇసుక, కంకర, మట్టి ఉన్నాయి. పొరుగున ఉన్న ఉక్రెయిన్ 1986 చెర్నోబిల్ అణు విపత్తు నుండి 70% రేడియోధార్మికత బెలారసియన్ భూభాగంలోకి ప్రవేశించింది. బెలారసియన్ భూభాగంలో (ప్రధానంగా వ్యవసాయ భూములను, ఆగ్నేయ ప్రాంతాల్లోని అడవులు) ఐదవ భాగం ప్రాంతంలో రేడియేషన్ ఫాల్ ఔట్ ద్వారా ప్రభావితమైంది. ఐక్యరాజ్యసమితి, ఇతర సంస్థలు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో రేడియేషన్ స్థాయిని తగ్గించటాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ప్రత్యేకించి సీసియం బైండర్లు, రాప్సీడ్ సాగును ఉపయోగించడం ద్వారా, సీసియం-137 మట్టి స్థాయిలను తగ్గించడానికి ఉద్దేశించినవి.
బెలారస్‌కుబ్ఐదు దేశాల సరిహద్దులు ఉన్నాయి: ఉత్తరసరిహద్దున లాట్వియా, వాయవ్యసరిహద్దులో లిథువేనియా, పశ్చిమసరిహద్దులో పోలాండ్, ఉత్తర, తూర్పుసరిహద్దున రష్యా, దక్షిణసరిహద్దులో ఉక్రెయిన్ ఉన్నాయి. 1995, 1996 లో ఒప్పందాలలో బెలారస్ సరిహద్దులను లాట్వియా, లిథువేనియా, బెలారస్ లతో విభజించారు. 1997 లో బెలారస్-ఉక్రెయిన్ సరిహద్దును 1997 ఒప్పందాన్ని ఆమోదించింది. 2007 ఫిబ్రవరిలో బెలారస్, లిథువేనియా తుది సరిహద్దు డిమారరేషన్ పత్రాలను ఆమోదించాయి.
పరిశ్రమ
2014 లో జి.డి.పి.లో ఉత్పత్తి వాటా 37% ఈ మొత్తంలో మూడింట రెండు వంతుల కంటే ఎక్కువ ఉత్పాదక పరిశ్రమల నుండి లభిస్తుంది. పరిశ్రమలో ఉద్యోగం చేసే వ్యక్తుల శాతం 32.7% ఉంది. వృద్ధిరేటు మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థ కంటే చాలా తక్కువగా ఉంది - 2014 లో 1.9%.
1991 లో సోవియెట్ యూనియన్ రద్దు సమయంలో బెలారస్ అత్యధిక సంపన్నమైన సి.ఐ.ఎస్ సభ్య-దేశాలకు సమానమైన జి.డి.పి. ప్రపంచంలోని అత్యంత పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. 2015 లో 39.3% మంది బెలారసియన్లు ప్రభుత్వ నియంత్రిత సంస్థలలో నియమించబడ్డారు.వీరు 57.2% ప్రైవేటు కంపెనీలు (ఇందులో ప్రభుత్వం 21.1% వాటాను కలిగి ఉంది), 3.5% విదేశీ సంస్థలచే నియమించబడ్డారు. దేశం పెట్రోలియంతో సహా వివిధ దిగుమతుల కోసం రష్యాపై ఆధారపడుతుంది. ముఖ్యమైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో బంగాళాదుంపలు, పశువులు, మాంసం ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి. 1994 లో బెలారస్ ప్రధాన ఎగుమతులలో భారీ యంత్రాలు (ముఖ్యంగా ట్రాక్టర్లు) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, శక్తి ఉత్పాదనలు ఉన్నాయి. ఆర్థికంగా బెలారస్ సి.ఐ.ఎస్. యురేషియా ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ, రష్యాతో యూనియన్లో పాల్గొంది.
అయితే 1990 లలో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి వ్యాపార భాగస్వాముల నుండి దిగుమతి, పెట్టుబడి,, బెలారసియన్ ఉత్పత్తులకు డిమాండ్ తగ్గుదల కారణంగా పడిపోయింది. జి.డి.పి. 1996 నుండి మాత్రమే పెరగడం ప్రారంభమైంది; దేశం ఆర్థిక పరంగా అత్యంత వేగంగా పునరుద్ధరించే మాజీ సోవియట్ రిపబ్లిక్గా ఉంది. 2006 లో జి.డి.పి. మొత్తం $ 83.1 బిలియన్ల అ.డా.తలసరి కొనుగోలు శక్తి $ 8,100 అ.డా. 2005 లో జి.డి.పి. 9.9% పెరిగింది; ద్రవ్యోల్బణ రేటు సగటున 9.5% ఉంది.
2006 లో బెలారస్ అతి పెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి రష్యా మొత్తం వర్తకంలో సగ భాగాన్ని కలిగి ఉండి యూరోపియన్ యూనియన్ తరువాత అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా విదేశీ వాణిజ్యంలో మూడింట ఒక వంతుకు భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. 2015 నాటికి బెలారసియన్ ఎగుమతి వస్తువులలో 38% రష్యాకు వెళ్లి, 56% దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులు రష్యా నుండి వస్తాయి.
నిరుద్యోగం నిషేధించడం లేదా ప్రభుత్వ నియంత్రిత రంగాలు వెలుపల పనిచేయడం వంటి చట్టాలను ఆమోదించడంతో బెలారస్ 2007 జూన్ 21 న యు.యూ సారళీకరించిన విధానాల ప్రాధాన్యత స్థాయిని కోల్పోయింది. 1993లో వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్లో సభ్యదేశంగా బెలారస్ దరఖాస్తు చేసుకుంది.
కార్మిక శక్తిలో నాలుగు మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు ఉంటారు. వీరిలో స్త్రీలు పురుషుల కంటే కొంచెం ఎక్కువ ఉద్యోగాలను కలిగి ఉన్నారు. 2005 లో దాదాపుగా పావు జనాభా పారిశ్రామిక కర్మాగారాలలో పనిచేస్తున్నారు. వ్యవసాయం,తయారీ అమ్మకాలు, వ్యాపార వస్తువులు, విద్యలో ఉపాధి ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం నిరుద్యోగం రేటు 2005 లో 1.5%. 6,79,000 మంది నిరుద్యోగులైన బెలారుషియన్లు ఉన్నారు. వీరిలో మూడింట రెండు వంతు మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2003 నుండి నిరుద్యోగం రేటు తగ్గుముఖం పడుతోంది. 1995 లో గణాంకాలు తొలిసారిగా సంకలనం చేయబడినప్పటి నుంచి మొత్తం ఉపాధి రేటు అత్యధికం అయింది.
2016 జూలై 1 వరకు బెలారస్ కరెన్సీ బెలారస్ రూబుల్ (బి.వై.ఆర్.). సోవియట్ రూబుల్ స్థానంలో 1992 మేలో బెలారస్ కరెన్సీ ప్రవేశపెట్టబడింది. బెలారస్ రిపబ్లిక్ మొదటి నాణేలు 1996 డిసెంబరు 27 న విడుదలయ్యాయి. 2000 లో రూబుల్ కొత్త విలువలతో తిరిగి ప్రవేశపెట్టబడింది, అప్పటినుండి ఉపయోగంలో ఉంది. రష్యా, బెలారస్ యూనియన్‌లో భాగంగా ఈ రెండు దేశాలు యూరో మాదిరిగా ఒకే విధమైన కరెన్సీని ఉపయోగించడం గురించి చర్చిందింది. ఇది 2008 జనవరి 1 ప్రారంభంలోనే బెలారస్ రూబుల్ (రూబ్) స్థానంలో రష్యన్ రూబుల్ ప్రవేశపెట్టాలన్న ప్రతిపాదనకు దారితీసింది. 2007 ఆగస్టులో రష్యన్ రుబెల్కు రష్యన్ రుబెల్కు పెగ్గింగ్ను నేషనల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ బెలారస్ వదిలివేసింది.
ఒక కొత్త కరెన్సీ, కొత్త బెలారెల్ రూబుల్ 2016 జూలైలో ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇది 1: 10,000 (10,000 పాత రూబిళ్లు = 1 కొత్త రూబుల్) రేటుతో బెలూన్ రూబుల్ స్థానంలో ఉంది. 1 జూలై నుండి 2016 డిసెంబరు 31 వరకు పాత, కొత్త కరెన్సీలు సమాంతర ప్రసరణ, సిరీస్ 2000 నోట్స్, నాణేలను సిరీస్ను 2009 జనవరి 1 నుంచి 2021 డిసెంబరు 31 వరకు మార్చవచ్చు. అధికార ద్రవ్యోల్బణ రేటును పోరాడటానికి ఈ పునఃస్థాపనను ప్రయత్నంగా పరిగణించవచ్చు.
బెలారస్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ రెండు స్థాయిలను కలిగి ఉంది: సెంట్రల్ బ్యాంక్ (నేషనల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బెలారస్), 25 వాణిజ్య బ్యాంకులు. 2011 మే 23 న బెలారస్ రూబుల్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్‌లో 56% క్షీణించింది. నల్లధనంకూడా కోలుకోలేదు., ఆర్థిక విచ్ఛిన్నత పౌరులు డాలర్లు, యూరోలు, మన్నికైన వస్తువుల, తయారుగా ఉన్న వస్తువుల కొరకు వారి రూపులను మార్పిడి చేసుకోవటానికి ముమ్మరం చేశాయి. 2011 జూన్ 1 న బెలారస్ ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ నుండి ఒక ఆర్థిక సహాయ ప్యాకేజీని అభ్యర్థించింది.
గణాంకాలు
నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ కమిటీ ప్రకారం 2016 జనవరి నాటికి జనసంఖ్య 9.49 మిలియన్లు ఉంది. బెలారుస్ మొత్తం జనాభాలో 83.7% మంది సంప్రదాయ బెలారుషియన్లు ఉన్నారు. తరువాతి అతిపెద్ద జాతి సమూహాలు: రష్యన్లు (8.3%), పోల్స్ (3.1%), ఉక్రైనియన్లు (1.7%) ఉన్నారు. బెలారస్ చదరపు కిలోమీటరుకు సుమారు 50 మంది జనాభా (చదరపు మైలుకు 127) జనాభా సాంద్రత కలిగి ఉంది; మొత్తం జనాభాలో 70% పట్టణ ప్రాంతాలలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. దేశం రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం మిన్స్క్ ప్రాంతం 2015 లో 19,37,900 నివాసితులకు నివాసంగా ఉంది. గోమేల్ జనాభా 4,81,000 రెండవ అతిపెద్ద నగరం, హోమియల్ వొబ్లాస్ట్ రాజధానిగా పనిచేస్తుంది. ఇతర పెద్ద నగరాలుగా మోగిలేవ్ (3,65,100), విట్బ్స్క్ (3,42,400), హ్రోడ్నా (3,14,800), బ్రెస్ట్ (2,98,300) ఉన్నాయి.