cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
చెంబకూరు
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఈ గ్రామంలో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల, 1 సంచార వైద్య శాల ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సమీప ఆసుపత్రి, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 1 అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యం, ఉండగా గ్రామంలో 5 డిగ్రీలు లేని వైద్యులు ఉన్నారు. గ్రామంలో 1 సంప్రదాయ వైద్యుడు, నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. గ్రామంలో 3 మందుల దుకాణాలులు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో ఉంది. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మూసిన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు సౌకర్యం
ఈ గ్రామంలో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు ఉన్నాయి. సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప టాక్సీ సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నాయి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప రైల్వే స్టేషన్, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి..సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. . గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారీ సంత ఉంది. సమీప ఏటియం, సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం),ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), వార్తాపత్రిక సరఫరా, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి.సమీప ఆటల మైదానం,సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్తు ఉంది.
భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
కాలువలు ద్వారా సాగులో వుంది. 180
ఉత్పత్తి
చెంబకూరు ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
వేరుశనగ, టమేట, వరి.
మూలాలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
2012 ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచార ఉదంతం
16 డిసెంబరు 2012 న భారత రాజధాని ఢిల్లీలో ఒక వైద్యవిద్యార్థినిని కదులుతున్న బస్సులో ఆరుగురు కర్కశంగా, దారుణంగా ఇనుప కడ్డీతో కొట్టి అత్యాచారం చేశారు. ఆ సంఘటనలో తల, పేగులకు తగిలిన గాయాలతో 13 రోజుల పాటు మృత్యువుతో పోరాడి చివరకు 2012 డిసెంబరు 29 న ఆమె తుదిశ్వాస విడిచారు.
16న సాయంత్రం ఆమె తన స్నేహితుడితో కలిసి సినిమా చూసి తిరిగి వస్తూ ఐదుగురు ప్రయాణికులు ఉన్న బస్సు ఎక్కారు. మద్యం తాగి ఉన్న ఆ ఐదుగురు ఆమెను, ఆమె స్నేహితుడిని ఇనుప కడ్డీతో కొట్టి కదులుతున్న బస్సులోనే గంటకు పైగా అత్యాచారం చేసి చివరకు వారిద్దరిని బస్సులోనుంచి బయటకు తోసేశారు. అటువైపు వెళ్తున్న కొందరు వివస్త్రంగా, అచేతనంగా పడి ఉన్నవారిని చూసి టోల్ ప్లాజా గస్తీ వాహన సిబ్బందికి సమాచారం ఇవ్వగా వారు సఫ్దర్‌జంగ్ ఆస్పత్రిలో చేర్చారు. సఫ్దర్‌జంగ్ ఆస్పత్రిలో ఉదర సంబంధిత పలు శస్త్రచికిత్సలు చేసిన తరువాత ఆమెను వెంటిలేటర్ లో ఉంచారు. 26 డిసెంబరు న మెరుగైన చికిత్స కోసం సింగపూర్‌లోని మౌంట్ ఎలిజబెత్ ఆస్పత్రికి ఆమెను తరలించారు. 29 డిసెంబరు న ఆమె మరణించారు.
21 డిసెంబరు నాటికి బస్సు డ్రైవర్ తో సహా ఆరుగురిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఈ సంఘటనతో దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలు నిరసన తెలిపారు. ఢిల్లీలో వేలమంది నిరసనకారులు తమ నిరసన తెలుపగా ఆ నిరసనలో రక్షకభటులతో ఘర్షణ జరిగింది.
సంఘటన
23 ఏళ్ళ వైద్య విద్యార్థిని, ఆమె స్నేహితుడు కలిసి ఆ రోజు సాయంత్రం ఢిల్లీ లోని సాకేత్ దగ్గర సినిమా చూసి ఇంటికి బయలుదేరారు. రాత్రి 9:30కు ఒక ప్రైవేటు బస్సు ఎక్కారు. అందులో ఐదుగురు ప్రయాణీకులతోపాటు ఒక డ్రైవర్ ఉన్నారు. వారంతా తాగిఉన్నారని, వారంతా ఒకటే గుంపునకు చెందినవారని వారికి తెలీదు. వారంతా నగరంలోని మురికివాడ చెందిన వారు. కొంతసేపటికి డ్రైవరు దారిమళ్ళించాడు. అలాగే బస్సు తలుపుకు కూడా గడియపెట్టారు. దీనితో అనుమానం వచ్చిన ఆమె స్నేహితుడు బస్సు సిబ్బందిని అడిగాడు. అందుకు వారు రాత్రి పూట మీకేంపని ఒంటరిగా ఎంచేస్తున్నారని అడగటం మొదలుపెట్టారు. ఆ అమ్మాయితో దురుసుగా ప్రవర్తించారు. అడ్డుకోబోయిన తన స్నేహితుడను తలపైన ఇనుప రాడ్ తో కొట్టి అపస్మారక స్థితికి తీసుకెళ్ళారు. ఆపై ఒంటరిగా ఆమెను బస్సు చివరకు ఈడ్చుకెళ్ళి అత్యాచారానికి ఒడికట్టారు. ఆమె అరచి, వారితో పెనుగులాడి నోటితో కొరికి ఎలాగైనా తప్పించుకోవాలని ప్రయత్నించింది. అందుకు వారు ఆమెను పలుమార్లు బలంగా ఇనుప రోడ్ తో కొట్టి ఆపై యోని లోకి ఇనుపరాడ్ ను పలుమార్లుచొచ్చి ఒక్కొక్కరు అత్యాచారం చేశారు. ఈ ఉదంతమంతా బస్సు కడులుతున్డగానే జరిగింది. ఆమె గర్భసంచిలో ఆ ఇనుపరాడ్ ను పలుమార్లు చొచ్చి పైశాచిక ఆనందాన్ని పొందారు. బస్సును ఒకరితరువాత ఒకరు నడుపుతూనే తల నుంచి, ఉదరం నుంచి నెత్తురోడుతున్న ఆమెను అత్యాచారం చేశారు. సుమారు గంటకు పైగా హింసించిన వారిని వివస్త్రంగానే రోడ్డు పైకి విసిరివేశారు.
వైద్య పరీక్షలలో డాక్టర్లు ఆమెకు ఇనుప రాడ్ చొచ్చటం మూలంగా ఉదరంలో, పేగులలో, మర్మాంగాలలో తీవ్రంగా దెబ్బలు తగిలాయని తెలిపారు. ఆ తరువాతి రోజు పోలీసు పరిశోధనలో ఆ ఇనుపరాడ్ తుప్పుపట్టి L ఆకారంలో ఉన్నదిగా తెలిపారు. ఉన్మాదులు వారిని రోడ్ పైకి విసిరివేశాక ఒకరు బస్సును కడిగారు.
రాత్రి 11 గంటలకు కొందరు గస్తీ సిబ్బందికి వివస్త్రంగా, అచేతనంగా పడి ఉన్న వారిగురించి తెలుపగా గస్తీ సిబ్బంది సఫ్దర్‌జంగ్ ఆస్పత్రిలో చేర్చారు. ఆస్పత్రి వారు అత్యవసర చికిత్స చేసి ఆమెను వెంటిలేటర్ లో పెట్టారు. డాక్టర్లు పరీక్షించగా ఆమెలో ఉండవలసిన పేగులు కేవలం 5% మాత్రమే మిగిలి ఉన్నట్లుగా తెలుసుకున్నారు. ఉన్మాదులు ఆ రాడ్ ఆమె లోనికి చొచ్చి బలంగా బయటకు లాగటం మూలంగా ఆమె పేగులు బయటకు వచ్చినట్లు తెలిపారు.
బాధితులు
వైద్య విద్యార్థిని తల్లిదండ్రులు ఉత్తర ప్రదేశ్ లోను బాల్లియా జిల్లాకు చెందినవారు. ఆమె ఢిల్లీ లోనే పుట్టి పెరిగారు. భద్రత కారణాల దృష్ట్యా ఆమెను అమానత్, నిర్భయ, దామిని అని పిలుస్తున్నారు.
చికిత్స, బధితురాలి మరణం
26 డిసెంబరు న ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ చేపట్టిన కాబినెట్ మీటింగ్ లో ఆమెను సింగపూర్ లోని మౌంట్ ఎలిజబెత్ ఆసుపత్రికి తరలించాలని నిర్ణయించారు. మౌంట్ ఎలిజబెత్ అవయవ మార్పిడి ప్రత్యేకత కలిగిన ఆసుపత్రి.
28 డిసెంబరు 2012 న ఆమె ఆరోగ్య పరిస్థితి మరింత విషమించింది. డాక్టర్లు ఆమె ప్రాణాలతో పోరాడుతుందని తెలిపారు. ఆమె ఆరోగ్యం మరింత విషమించడంతో ఆమె 2012 డిసెంబరు 29 న ఉదయం 4:45 కు మరణించారు.
ఆరోపిత నేరస్తులు
ఈ సంఘటనతో సంభందం ఉన్న ఆరుగురిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు: రామ్ సింగ్ - బస్సు డ్రైవరు, అతని తమ్ముడు ముకేష్ సింగ్ లను రాజస్తాన్ లో అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వినయ్ శర్మ - జిమ్ ఇన్స్ట్రక్టర్ ను ఢిల్లీలో అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అలాగే పవన్ గుప్త - ఒక పండ్ల వ్యాపారిని ఢిల్లీలో అదుపులోకి తీసుకున్నారు, మైనర్ బాలుడైన రాజును ఉత్తార ప్రదేశ్ లో ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్ లో అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అక్షయ్ ఠాకూర్ - బీహార్ నుంచి ఢిల్లీకి పనికి వచ్చిన ఇతనిని బీహార్ లో ఆరంగాబాద్ లో అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వీరందరూ ఆ రోజు తప్ప త్రాగి బస్సును విలాసంగా ఢిల్లీ చుట్టూ తిప్పుతున్నారు. రాజు ఆ రోజే వారందరినీ కలిశాడు. రామ్ సింగ్ ను 2012 డిసెంబరు 18 మహానగర న్యాయాధికారి ముందు ప్రవేశపెట్టారు.ముకేష్ సింగ్ ను అదుపులోకి తీసుకున్న తరువాత జైలు సహచరులు అతనిని కొడుతున్నందున తిహార్ జైలులో ప్రత్యేక గదిలో ఉంచారు. గుప్తాను అదుపులోకి తీసుకున్న తరువాత ఆటను తన నెరాన్నీ అంగీకరించి తనను ఉరితీయవలసినదిగ తెలిపాడు. ఇటీవల దేశరాజధాని ఢిల్లీలో జరిగిన సామూహిక అత్యాచార సంఘటనకు వ్యతిరేకంగా ఇద్దరు ముంబై మహిళలు తమ వీపులపై "రేపిస్టులను ఉరితీయండి" అని వ్రాసుకొని నగ్నంగా ఫోజులిచ్చారు.
అభియోగం
19 డిసెంబరు న ఆమె స్నేహితుడు నిందితులను గుర్తించారు. 2012 డిసెంబరు 21 న బాధితురాలు ఆమె వాంగ్మూలాన్ని సఫ్దర్‌జంగ్ ఆస్పత్రిలో సబ్ దివిసినల్ న్యాయాధికారికి పోలీస్ డిప్యూటీ కమిషనర్ గారి ముందు తెలిపారు.
శిక్ష
ఈ కేసులో 2013 సెప్టెంబరు 13, శుక్రవారం తీర్పు వెలువడింది. నిర్భయపై అత్యంత హేయంగా అత్యాచారం చేసి, కిరాతకంగా హింసించి చంపిన నరరూప రాక్షసులను చనిపోయేవరకూ ఉరితీయటమే సరైన శిక్ష అని న్యాయస్థానం తీర్పుచెప్పింది. దేశం యావత్తునూ నిర్ఘాంతపరచిన ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచారం, హత్య కేసులో నలుగురు దోషులైన ముఖేష్ (26), అక్షయ్‌ఠాకూర్ (28), పవన్‌గుప్తా (19), వినయ్‌శర్మ (20) లకు ఢిల్లీ కోర్టు శుక్రవారం మరణశిక్ష విధించింది. గత డిసెంబరులో ఢిల్లీలో 23 ఏళ్ల యువతిపై అత్యంత పాశవికంగా, ఒళ్లు గగుర్పొడిచే రీతిలో వీరు నేరానికి పాల్పడటం.. ఈ కేసును అరుదైన కేసుల్లోకెల్లా అరుదైన కేసుగా నిలుపుతోందని కోర్టు అభివర్ణించింది.
ఒక నిస్సహాయ మహిళపై దోషుల అమానవీయ, భయానక చర్యలు జాతి అంతరాత్మను నిర్ఘాంతపరచాయని.. మహిళలపై నేరాలను సహించబోమనే సందేశం పంపటానికి వీరికి తీవ్రమైన శిక్ష అవసరమని అదనపు సెషన్స్ జడ్జి యోగేష్‌ఖన్నా తన 20 పేజీల తీర్పులో స్పష్టంచేశారు. ‘దోషులు చనిపోయే వరకూ ఉరితీయాలి’ అంటూ కిక్కిరిసిన కోర్టు గదిలో జడ్జి శిక్షను ప్రకటించారు. నిస్సహాయురాలైన బాధితురాలిని చనిపోవటానికి గురిచేసిన చిత్రహింసలు, గాయాల తీవ్రతను పరిగణనలోకి తీసుకున్న కోర్టు దోషులకు మరణశిక్ష విధించింది.
మూలాలు
వర్గం:నేరాలు వర్గం:2012 వర్గం:ఢిల్లీ
పిచ్చి కుసుమ మొక్క
పిచ్చి కుసుమ మొక్క ఉష్ణమండల ప్రాంతపు మొక్క. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీన్ని వెర్రి కుసుమ, బలరక్కసి అనికూడా అంటారట. సంస్కృతంలో స్వర్ణ్క్షీణి అంటారు. దీని శాస్త్రీయ నామం ఆర్చిమోనా మెక్సికానా. మెక్సికో దేశంలో కూడా ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో ఎక్కడ పట్టినా రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధగుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు.
మూలాలు: !. Sankara Rao, k. Raja K Swamy, Deepak Kumar, Arun Sing R. and Gopala Krishna Bhat(219) Flora of Peninsular India.
చెన్నై - కోయంబత్తూరు శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్
చరిత్ర
శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ ఇది ముందు నడుస్తున్నది, 2011 సం.లో ఒక నాన్‌స్టాప్ రైలు దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్ కు మార్చారు. ఇది శతాబ్దిగా తిరిగి మార్చేందుకు, ఆదాయాలు పెంచడానికి అదనపు (హాల్టులు) విరమణలు జోడించేందుకు నిర్ణయించారు.
జోను, డివిజను
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
రైలు సంఖ్య
రైలు నంబరు: 12243
రూటు, స్టేషన్లు
ఈ రైలు ప్రారంభ స్టేషను నుండు అంత్య స్టేషను మధ్య 3 వాణిజ్య స్టేషనులు అయిన సేలం జంక్షన్, ఈరోడ్ జంక్షన్, తిరుప్పూరులో ఆగుతుంది.
సమయ సారిణి
!సం !కోడ్ !స్టేషను పేరు !రాక !పోక !ఆగు సమయం !ప్రయాణించిన దూరం
రేక్, లోకో
ఈ (రేక్) బండికి 7 ఎసి చైర్ కార్లు, 1 ఎసి ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్ కార్లు, 2 ఈఒజి కార్లు మొత్తం 10 కోచ్‌లు కలిగి ఉంది. నవంబరు 2014 సం.లో రైలు అన్ని ప్రయాణీకుల కోచ్‌లు ఎయిర్ కండిషన్డ్ కొత్త ఎల్‌హెచ్‌బి కోచ్‌లుతో వచ్చింది. ఈ రైలు బండి (రేక్) రోయపురం రైల్వే స్టేషను నుండి డబ్ల్యుఎపి-7 ఇంజనుతో లాగబడుతుంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:దక్షిణ రైల్వే జోన్ వర్గం:దక్షిణ రైల్వే సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు వర్గం:తమిళనాడు రైలు రవాణా వర్గం:కోయంబత్తూరు రైలు రవాణా
శ్రీ శివకామేశ్వరీ కల్యాణం
శ్రీ శివకామేశ్వరీ కళ్యాణం అను లలితోపాఖ్యాన గ్రంథము రచన శ్రీ వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి గారు
1967-1968 సంవత్సరంలో రచించారు ఈ గ్రంథమును 29. 11.1969 సంవత్సరంలో జన్నవాడ శ్రీ కామాక్షితాయి దివ్య క్షేత్రంలో అమ్మవారికి అంకితం చేశారు.ఈ గ్రంథం పై శ్రీ కామాక్షి మల్లికార్జున స్వామి దేవస్తానం ధర్మ కర్త్రు సంఘాద్యక్షులు రిటైర్డ్ ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ గుఱ్ఱం సుబ్బరామయ్య గారు తమ అమూల్యమైన అభిప్రాయాన్ని 18 .౦8 .1969 అందించారు. అలాగే ఈ గ్రంథం పై శ్రీ యామిజాల పద్మనాభ స్వామి గారు ఆంధ్రపత్రిక తెలుగు దిన పత్రికలో గ్రంథ సమీక్ష చేశారు.
శ్రీ కామాక్షి దయాస్వరూపిణి లసచ్చిద్వహ్ని సంభూత! క్రో ధా కారాంకుశ దీప్త చిన్మయి సముద్యత్కోటి భానూజ్వలన్ రాకాచంద్ర నిభానన్ శివ మహారాజ్ఞిన్ గృపా భాసురన్ లోకేసిన్ శరణంబు వేడెద దయాలోలన్ మమున్ బ్రోవగన్ !
రాజకళాధరాయ!నాగరాజ సుతా హృదయేశ్వరాయ! గో రాజ తురంగమాయ! ఫణి రాజ మనోహర భూషణాయ! నీ రాజిత రాజమౌళి మణిరత్న సముచ్చయ పాదుకాయ! నీ రేజ భవార్చితాయ! హర ! ఋగ్వినుతాయ!శివా! నమో స్తుతే !
కమనీయ గగన గంగా తరంగ విలాస భాస్వజ్జటా జూట భాసు రాయ! మహనీయ మాణిక్య మనోహర లస ద్భోగీంద్ర భూషణ భూషితాయ కాలానలాభీల కీలోగ్ర మాలికా లులిత కుంతల ఫాల లోచనాయ శిశిర శీతల సుధాశీకర సీతాంశు ఖండ మండిత జటా మండలాయ ! పాండురాంగాయ పూల విబ్రాజితాయ మల్లికార్జున దేవాయ మంగళాయ అచ్యుతార్చిత పాదాయ అవ్యయాయ ఓం నమ శంకరాయ మృత్యుంజయాయ!
శ్రీ మద్యజ్ఞ పురీశ్వరి కామేశ్వరి కల్పవల్లి కళ్యాణమయీ కామేశ్వరాంకవాసిని కామాక్షీ కోమలాంగి గౌరీ మహేశీ !!
తల్లీ ! అవధరింపుము తొల్లి నైమిశారణ్యమున దీర్ఘ సత్ర యాగమొనర్చు ఋషి పుంగవులెల్లరు యాగ కార్య కలాపానంతరము పవిత్ర కార్యంబుల కాలము గడుపువారై పురాణ శ్రవణంబ పేక్షించి నిఖిల పురాణ పారాయణ వ్యాఖ్యాన కళా దురీణుండగు సూత మహర్షిని గాంచి యిట్లనిరి ..పౌరాణిక శిరోమణీ! దక్షాధ్వరంబున సతీ దేవి తండ్రి చే నవమానింపబడి యోగ శక్తి పరిత్యక్త దేహయై యనంతరమేమయ్యే ? ఆమె వృత్తాంతము వివరింపవే యని, సతీవియోగ దుఃఖతప్త హృదయుండగు శంకరుండే విధంబున ప్రవర్తించే ? నెందేగే ?, మాకొక్క సందియము ఉంది. అదేమన లలితాంబ ఎవ్వరు?పార్వతి యన నెవ్వరు?శ్రీ మహావిష్ణువు పరమేశ్వరునకు కన్యా దానమిచ్చిన సంఘటన ఎట్టిది? పార్వతీ కళ్యాణ గాథకు, కామేశ్వరీ కామేశ్వరుల పరిణయంబునకు కథా విధానము లెట్టివి ?పార్వతి కళ్యాణ గాథకు కామేశ్వరీ కామేశ్వరుల పరిణయంబునకు కథా విధానము లేట్టివి? ఆ పురాణ దంపతుల దివ్య లీలలు వివరంబుగా విన దలతుము వచింపుడని ప్రార్థించిన యా సూత మహర్షి శౌనకాది మహర్షుల కిట్లనియె. ఓ మహాశయులారా! అతి రహస్యము అవాజ్మానస గోచరము వాగాతీతమునగు మహా మాయా శక్తి విచిత్ర చరిత్ర యభివర్ణింప గోరితిరి ఇది నావంటి వానికి శక్యమా?
దేవీ మహిమలు లీలలు భావింప వచింప వశమే? బ్రహ్మాదులకున్ ! నావంటి వాని తరమె? దేవముని ప్రవరులార ధీవరులారా ! అని పలికి యా జగన్మాత లలితా పరమేశ్వరీ పాదారవిందములు ధ్యానించుచు ముకుళీకృత కరకమలుండై కనుల నానంద బాష్పములు జలజలరాల పరవసుండై సూతుండా జగన్మాత నిట్లని వినుతించె. శా. శ్రీ కామాక్షీ క్రుపాకరి శుభకరీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ! లోకాధీశ్వరి శాంకరీ వర కృపా లోకేక్షణా శాంభావీ రాకాచంద్ర సహస్ర సుందరీ లసద్రంమ్యాననా పావనా! ఓ కళ్యాణ గుణాలయా!భగవతీ! ఓడ్యాణ పీటస్తితా !
ఉ. చారు సువర్ణ చక్రమున జంద్రకళా కమనీయ మూర్తివై శారదా భార్గవీ సతులు జామరముల్ వెస వీచుచుండ, బా లారమణీ మనోహర కలస్వన నందితలైన తల్లి సౌ కారిణి సర్వదేవ నుత కల్పలతా మహేశ్వరీ! అని అనేక విధముల నా జగన్మాత లలితా పరమేశ్వరిని రాజరాజేశ్వరీ మహా రాజ్యలక్ష్మిని సర్వ జగదీస్వరిని సంస్తుతు లోనర్చి దేవీ కృపా సంవర్ధిత వాగ్వైభవుండయి యా జగజ్జననీ దివ్య కళ్యాణ చరిత్ర నిట్లు చెప్పా దొడంగె. తొల్లి పట్టసాచల క్షేత్ర మాహాత్మ్యము వివరించుచు ప్రహ్లాదునకు, దత్తాత్రేయుల వారిచే చెప్పబడిన దక్షయజ్ఞ వృత్తాంతము, సతీ దేవి దేహ త్యాగము, రుద్ర తేజోద్భవుడగు వీరభద్రుని వీర విహారము, దక్ష శిరచ్చేదము, సుర గర్వభంగము జరిగించిన యనంతరము దేవముని ప్రార్దితుడై వీరభద్రుడు లింగాకారము ధరించుట భద్రకాళి యావిర్భవించి వీరభద్రుని సన్నిధిని వసించి భక్త రక్షణ గావించుట మున్నగు వృత్తాంతములు వివరించి వీరభద్రుని పట్ట సాయుధముచే నంతకు పూర్వము దేవకూటమని పిలువబడు నా యద్రిరాజము పట్టసాద్రియని పట్టసాచల మనియు (నేటి పట్టిసీమ) ప్రముఖ శివ క్షేత్రమై విరాజిల్లు ఆ క్షేత్ర చరితము వివరించితిని గదా! ఈ శివ కామేశ్వరీ కళ్యాణములో 1) శ్రీ గౌరీ కళ్యాణము శ్రీ లలితా కళ్యాణ వివరములు 2) ప్రాణ రహిత సతీ దేహమును విష్ణువు ఖండ ఖండము లోనర్చుట అవి దేవీ పీఠములగుట 3) అష్టాదశ పీఠములు 4) సతీ దేవి మేనకా హిమవంతులకు పుత్రికగా పుట్టుట 5) అంబికా స్తవము 6) తారకాసురుని బాధలు దేవతలు విష్ణువునకు విన్నవించుట 7) ఈశ్వరుని కడకు మన్మధుడు దండు వెడలుట 8) రతీ మన్మధ సంవాదము 9) కామదహనము 10) మన్మధుడు భస్మ మగుటకు కారణము, భండాసురుడు పుట్టుట 11) కామ ప్రళయ వర్ణనము, భండాసుర విజ్రుంభణ 12 ) మహేశ్వరుడో నర్చిన మహా యాగ విధానము 13) శ్రీ లలితా దేవి యావిర్భావము 14) శ్రీ శివకామేశ్వరి కళ్యాణ ఘట్టము 15) భండాసుర సంహార ఘట్టము 16) శ్రీ లలితాంబ స్తుతి, మన్మధుని తిరిగి దేవి బ్రతికించుట,17) గౌరి కళ్యాణ ఘట్టము, 18) వారాహి శ్యామలా స్తోత్రము,19) శ్రీ మహా కామేశ్వరి కామేశ్వరుల స్తోత్రము,2౦) శ్రీ సూర్యనారాయణ మూర్తి స్తోత్రము నక్షత్ర మాలిక మొదలగు ఘట్టములు ఉన్నాయి. ఈ శ్రీ శివ కామేశ్వరి కళ్యాణము గ్రంథము పై శ్రీ యామిజాల పద్మనాభ స్వామి గారు వ్రాసిన గ్రంథ సమీక్ష అంధ్ర పత్రిక తెలుగు దినపత్రికలో ఉంది.
ఒక్కడు
అభివృద్ధి
వెస్ట్ సైడ్ స్టోరీ అనే ఆంగ్ల చిత్రంలో రెండు యువకుల గ్యాంగులు తలపడడం ఉంటుంది, దీన్ని చూసిన దర్శకుడు గుణశేఖర్ అలాంటి సినిమా తీయాలని అనుకున్నారు. అయితే అంతకుముందు నుంచీ హైదరాబాదు లోని చార్మినార్ నేపథ్యంగా, పాతనగరంలో సినిమా తీయాలనీ అనుకున్నారు. దాంతో చార్మినార్ చుట్టుపక్కల గల్లీల్లోని కుర్రాళ్ళు, వాళ్ళలో గ్రూపులు, గ్యాంగుల గొడవలు నేపథ్యంగా లైన్ అనుకుని అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. 1998లో గుణశేఖర్ తన చూడాలని వుంది సినిమా రీరికార్డింగ్ చేయించే సమయంలో మహేష్ బాబు హీరోగా తన తొలిచిత్రం రాజకుమారుడులో నటిస్తున్నారు. ఆ సమయంలో రెండు సినిమాలకు నిర్మాత అయిన అశ్వనీదత్ ఆఫీసులో ఇద్దరూ కలిసినప్పుడు గుణశేఖర్ మహేష్ బాబుకి ఈ కథ లైన్ చెప్పారు. ఈ లైన్ నచ్చడంతో మహేష్ గుణశేఖర్ ఎప్పుడంటే అప్పుడు ఈ సినిమా చేస్తానని చెప్పారు.
2001లో గుణశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన మృగరాజు సినిమా విడుదలై పరాజయం పాలైంది. ఆ సినిమా తర్వాత చార్మినార్ బ్యాక్ డ్రాప్ లో అనుకున్న సినిమానే తియ్యాలని గుణశేఖర్ భావించారు. సినిమా కథ క్రమంగా నవలకు రాసినట్టు పేజీలకు పేజీలు రాస్తూ స్క్రిప్ట్ అభివృద్ధి చేశారు. ఆ కథను ప్రముఖ నిర్మాత, పత్రికాధిపతి రామోజీరావు దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళారు దర్శకుడు, హీరో. ఆయనకు బాగా నచ్చింది. రామోజీరావు వారితో ఫిల్మ్ సిటీలోనే చార్మినార్ సెట్ వేద్దామనీ, ఎన్ని కోట్ల రూపాయలు ఖర్చైనా ఫరవాలేదనీ, సినిమా తీద్దామని చెప్పారు. అయితే వేరేదో కారణంతో ఆ ప్రాజెక్టు రామోజీరావు చేపట్టలేకపోయారు. తర్వాత మరో నిర్మాత ఎం.ఎస్.రెడ్డి ఈ సినిమా నిర్మాణానికి ముందుకువచ్చారు. ఆయనా సెట్ కాలేదు.
పద్మాలయా స్టూడియోలో ఈ సినిమాను ఎవరు చేస్తారన్న విషయంపై గుణశేఖర్, మహేష్ చర్చించుకున్నారు. ఆ చర్చలో మహేష్ బాబు గుణశేఖర్ కి ఎం.ఎస్.రాజు అయితేనే కరెక్ట్ అని సూచించారు. దాంతో ఎమ్మెస్ రాజును ఫోన్ చేయడంతో, ఆయన పద్మాలయా స్టూడియోస్ కి వచ్చారు. మహేష్ సినిమా గురించిన వివరాలన్నీ చెప్పారు. అయితే ఒక్క కండిషన్-చార్మినార్ దగ్గర షూటింగ్ సాధ్యపడదు, పైగా ఇటీవల ఆత్మహత్యలు కూడా అక్కడ జరగడంతో పైకి ఎక్కడాన్ని కూడా నిషేధించారు. అందుకు చార్మినార్ సెట్ వేయాలి అని చెప్పారు మహేష్. అందుకు సరేనన్న ఎమ్మెస్ రాజు, ముందు తనకు కథ నచ్చాలన్నారు. గుణశేఖర్ నిర్మాతకు కథ నరేట్ చేశారు. ఆయనకు కథ నచ్చడంతో అంగీకరించారు.
సినిమాకు మొదట అనుకున్న టైటిల్ - అతడే ఆమె సైన్యం. సినిమా కథాపరంగా హీరోయిన్ ని హీరో సైన్యంలా కాపాడుతుండడంతో సరిగా కుదిరిన టైటిల్ అని దాన్నే టైటిల్ గా పెడదామనకున్నారు. అయితే అతడే ఆమె సైన్యం అన్న టైటిల్ ని అప్పటికే ఎవరో ఫిల్మ్ ఛాంబర్ లో రిజిస్టర్ చేయించుకున్నారు. ఈ సినిమా వర్గాలు ఆ టైటిల్ కోసం వారిని ఎంత బతిమాలినా ఇవ్వలేదు. తర్వాత కబడ్డీ అన్న టైటిల్ పెడదామని భావించారు. చివరకు ఒక్కడు అన్న టైటిల్ ఖరారుచేశారు.
నటీనటుల ఎంపిక
చిత్ర కథాంశాన్ని మహేష్ బాబుకు రాజకుమారుడు విడుదలైన సమయంలోనే గుణశేఖర్, అశ్వనీదత్ ఆఫీసులో వివరించారు. అప్పుడే మహేష్ సినిమా పట్ల ఆసక్తి కనపరిచారు. దాంతో ఆయననే కథానాయకునిగా అనుకుని కథ పూర్తిచేశారు. సినిమా ప్రారంభమయ్యే నాటికి యువకుడు సినిమాలో హీరోయిన్ గా సినీరంగ ప్రవేశం చేసిన భూమికను హీరోయిన్ గా చూసి ఒకే చేశారు. సినిమాలో మహేష్ కబడ్డీ ఆటగాడి పాత్ర ధరించారు. దాంతో అప్పటివరకూ ఎప్పుడూ కబడ్డీ ఆడని మహేష్ బాబు ఈ సినిమా కోసం రెండురోజులు కబడ్డీ నేర్చుకుని, ప్రాక్టీస్ చేసి ఆడారు.
సెట్లు
హైదరాబాదు శివార్లలోని గోపన్నపల్లె గ్రామంలో నిర్మాత రామానాయుడికి ఉన్న ఓ పదెకరాల ఖాళీస్థలాన్ని ఈ సినిమా కోసం తీసుకున్నారు. అక్కడ చార్మినార్ సెట్ వేయడం ప్రారంభించారు. చార్మినార్ ఎత్తు 176 అడుగులు, అందులో మినార్ల ఎత్తు 78 అడుగులు. కథకు అవసరమైనవి ఆ మినార్లే. దాంతో కింది ఎత్తు బాగా తగ్గించేసి, మినార్ల ఎత్తు మాత్రం అలాగే వుంచి మొత్తంగా 120 అడుగుల ఎత్తున చార్మినార్ సెట్ నిర్మించారు. చేతిలో ఉన్న పదెకరాల్లోని ఓ అయిదు ఎకరాల విస్తీర్ణంలో చార్మినార్, చుట్టూ హైదరాబాదు పాతనగరం రోడ్లు లేకుండా కేవలం ఇళ్ళు, దుకాణాల సెటప్ వేశారు. దీనికి మూడు నెలల సమయంలో 300 మంది పనివాళ్ళు కృషిచేసి నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణానికి రూ.కోటి డెబ్భై లక్షలు ఖర్చయింది.
చిత్రీకరణ
thumbnail|స్ట్రాడా కెమెరా క్రేన్. ఇటువంటి క్రేన్ ఉపయోగించే సినిమాలో [[చార్మినార్, పాతనగరం వీధులలోని సన్నివేశాలు తీశారు]] సినిమా చిత్రీకరణ హైదరాబాదు శివార్లలో వేసిన పాతబస్తీ, చార్మినార్ సెట్, కర్నూలు తదితర ప్రాంతాల్లో చిత్రీకరించారు. చార్మినార్, పాతబస్తీ సెట్ 5 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో అరకిలోమీటరు పొడవున వేశారు. దానిలో షూటింగ్ జరిగినప్పుడు అరకిలోమీటర్ పొడవునా లైటింగ్ చేయడానికి 15 జనరేటర్లు వాడాల్సి వచ్చింది. ఆ సెట్లో చిత్రీకరణ చేసేందుకు సాధారణమైన క్రేన్లు సరిపోకపోవడంతో స్ట్రాడా క్రేన్లను తీసుకువచ్చి చిత్రీకరించారు. స్ట్రాడా కెమెరా క్రేన్ కింద కదిలేందుకు వీలైన వెహికల్ బేస్ పైన పొడవుగా ఉండే క్రేన్. దానిపై కెమెరా ఆ మూల నుంచి ఈ మూల వరకూ కదులుతూ చిత్రీకరణ జరుపుకోవచ్చు. హై యాంగిల్స్, పొడవైన స్వీప్ షాట్లకు పనికివచ్చే ఈ కెమెరా సినిమాలో పాతనగరంలో ఛేజింగ్ సీన్లు, ఫైట్లు చిత్రీకరించేందుకు, చార్మినార్ చుట్టుపక్కల జనాలతో నిండిపోయిన వీధులను అక్కడ యాక్షన్ సన్నివేశాలను తీసేందుకు ఆ క్రేన్ ని ఉపయోగించారు.
సినిమా క్లైమాక్స్ సన్నివేశాలను డిసెంబరు నెలలో చిత్రీకరించారు. మహేష్ బాబు కబడ్డీ ఆడడం, మహేష్-ప్రకాష్ రాజ్ ల మధ్య పోరాట దృశ్యాలు వంటివి జనాలతో నిండిపోయిన స్టేడియం సెట్ లో తీయాల్సివచ్చింది. పైగా రాత్రి పూట సన్నివేశాలు సెట్ చేయడంతో డిసెంబరు చలిలో వెయ్యిమంది జూనియర్ ఆర్టిస్టులతో సినిమా తీసేందుకు చాలా కష్టపడాల్సివచ్చింది. పైగా మహేష్ కి ఎప్పుడూ షూ వేసుకోవడం అలవాటు కావడంతో బూట్లు లేకుండా కబడ్డీ ఆడాల్సిన సన్నివేశాలకు ఇబ్బందిపడ్డారు, మోకాళ్ళకు గాయాలు కూడా తగిలాయి. అలా కష్టపడి క్లైమాక్స్ చిత్రీకరణ చేశారు. సినిమా సెట్లు, వేలాదిమంది జూనియర్ ఆర్టిస్టుల నడుమ సెట్ చేసివుండడంతో నిర్మాణానికి చాలా ఖర్చు అయ్యింది. సినిమా నిర్మాణానికి రూ.14 కోట్ల వరకూ ఖర్చు అయ్యింది.
నిర్మాణానంతర కార్యక్రమాలు
సినిమా ఎడిటింగ్ శ్రీకర్ ప్రసాద్ చేశారు. సినిమా ఎడిటింగ్ పూర్తిచేసుకుని రష్ చూశాకా సీనిక్ ఆర్డర్ లో కీలకమైన మార్పుచేశారు. సినిమా స్క్రిప్ట్ మొదట కర్నూలులో స్వప్న (భూమిక)ను ఓబుల్ రెడ్డి (ప్రకాష్ రాజ్) బారినుంచి అజయ్ వర్మ (మహేష్ బాబు) తప్పించడంతో ప్రారంభమవుతుంది. ఆమెని హైదరాబాదు తీసుకువచ్చేశాకా అంతవరకూ జరిగిన కథంతా ఫ్లాష్ బ్యాక్ లో వివరిస్తారు. కానీ ఎడిటింగ్ పూర్తయ్యాకా రషెస్ చూసిన పరుచూరి సోదరులు ఈ ఫ్లాష్ బ్యాక్ నరేషన్ సినిమాకి నప్పదని భావించారు. మొట్టమొదటే ప్రకాష్ రాజ్ లాంటి విలన్ పాత్రని ఆవిష్కరించి, అతను ప్రాణాలు తీసినా దక్కించుకోవాలనుకున్న అమ్మాయిని హీరో తప్పించి తీసుకురావడం చూసిన ప్రేక్షకులు ఏమవుతుందన్న సస్పెన్సు మూడ్ లోనే ఉంటారని వారి వాదన. ఆ మూడ్ లో ఉన్న ప్రేక్షకులకు ఫ్లాష్ బ్యాక్ లో అప్పటికే హీరో పొటెన్షియాలిటీ చూసేయడంతో హీరో గ్యాంగ్, మరో చిల్లర విలన్ గ్యాంగ్ తో కొట్టుకోవడం చీప్ గా కనిపిస్తుందని, సస్పెన్స్ లో ఉన్న మనస్సుతో ప్రేక్షకులు హీరో కుటుంబంలో జరిగే సరదా సన్నివేశాలు కూడా ఎంజాయ్ చేయలేరని భావించారు. దాంతో సినిమాలో ప్లాష్ బ్యాక్ ని స్ట్రెయిట్ నరేషన్ గా మార్చేయమని తమ జడ్జిమెంట్ చెప్పేశారు. గుణశేఖర్, ఎడిటర్ శ్రీకర్ ప్రసాద్ సహకారంతో ఓ పది నిమిషాల్లో సినిమాను ఫ్లాష్ బ్యాక్ నరేషన్ నుంచి స్ట్రెయిట్ నరేషన్ కు మార్చేశారు.
విడుదల, ఫలితం
సినిమా జనవరి 15, 2003న సంక్రాంతి పండుగ సినిమాగా విడుదలైంది. ఆ సంవత్సరం విడుదలైన సంక్రాంతి సినిమాలన్నిటినీ మించిన బ్లాక్ బస్టర్ గా నిలిచింది. అప్పటివరకూ మహేష్ బాబు కెరీర్లో రాజకుమారుడు, మురారి లాంటి హిట్లు వచ్చినా మహేష్ కి మొదటి బ్లాక్ బస్టర్ హిట్ గా ఒక్కడు నిలిచింది.
పునర్నిర్మాణం
సినిమాని తమిళంలో విజయ్, త్రిష జంటగా గిల్లి పేరుతో రీమేక్ చేయగా భారీ విజయాన్ని సాధించింది. కన్నడంలోకి పునీత్ రాజ్ కపూర్, అనురాధా మెహతా జంటగా అజయ్ పేరిట రీమేక్ చేశారు, ఇది అంతగా విజయవంతం కాలేదు. జీతేంద్ర మద్నాని హీరోగా బెంగాలీలోకి జోర్ పేరిట రీమేక్ అయింది. 2015లో హిందీలోకి తేవర్ పేరిట అర్జున్ కపూర్, సోనాక్షి సిన్హా జంటగా బోనీకపూర్ నిర్మాణంలో రీమేక్ చేశారు, సినిమా పరాజయం పాలైంది. హిందీలోకి ప్రముఖ నిర్మాత అట్లూరి పూర్ణచంద్రరావు అనువదించాలని ప్రయత్నాలు సాగించారు. మహేష్ బాబు హీరోగా హిందీలో తీద్దామనుకోగా, మహేష్ ఆ ప్రయత్నం పట్ల ఆసక్తి కనపరచలేదు. తర్వాత అభిషేక్ బచ్చన్, అమితాబ్ బచ్చన్ ల కాంబినేషన్లో తీద్దామనీ ప్రయత్నించారు కానీ కుదరలేదు.
ఈ చిత్రం లోని పాటల వివరాలు
సినిమాకు మణిశర్మ సంగీత దర్శకత్వం వహించగా, చిత్రం లోని అన్ని పాటలు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రాశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు వర్గం:ఘట్టమనేని మహేశ్ ‌బాబు సినిమాలు వర్గం:గుణశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు వర్గం:ఫ్యాక్షనిజం నేపథ్యంలో సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:భూమిక నటించిన సినిమాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.రాజు నిర్మించిన చిత్రాలు వర్గం:కర్నూలు మాండలికం వాడబడ్డ చలన చిత్రాలు
అస్మోలి శాసనసభ నియోజకవర్గం
అస్మోలి శాసనసభ నియోజకవర్గం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సంభల్ జిల్లా, సంభాల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
నగరూరు (యాడికి మండలం)
నగరూరు, అనంతపురం జిల్లా, యాడికి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన యాడికి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాడిపత్రి నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 572 ఇళ్లతో, 2320 జనాభాతో 2019 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1178, ఆడవారి సంఖ్య 1142. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 582 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594788 .పిన్ కోడ్: 515455.
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం	2,165 - పురుషుల	1,116 - స్త్రీల	1,049 - గృహాల సంఖ్య	499
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల యాడికిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల గుత్తిలోనూ ఉన్నాయి. పాలీటెక్నిక్‌ తాడిపత్రిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు, సమీప వైద్య కళాశాల అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నాగరూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నాగరూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నగరూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నగరూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు, మిరప
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
స్టోన్ క్ల్రషింగు
గింజంగి
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల చింతపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జెర్రీలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
గింజంగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
యాత్ర
యాత్ర చిత్రం 1985లో దర్శకుడు బాలూ మహేంద్ర దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ చిత్రం. ఇది 1982లోని మహేంద్ర సొంత తెలుగు చిత్రం నీరక్షన రీమేక్. ఈ చిత్రంలో భాను చందర్, అర్చన ఒరిజినల్ పాత్రల్లో మమ్ముట్టి, శోబనా నటించారు.
యాత్ర చిత్రం ఒక కల్పిత కథను చెబుతుంది, కాని ఈ చిత్రాన్ని 1975-1977 దేశవ్యాప్త అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులు నిలిపివేయబడినప్పుడు, పోలీసులు, భారతదేశంలోని జైలు అధికారులు మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై నిర్మించారు. ఈ చిత్రం 1977 జపనీస్ క్లాసిక్ <i id="mwJA">ది ఎల్లో హ్యాండ్‌చీఫ్</i> యొక్క అనుకరణ.
కథ
జైల నుండి విముక్తి పొందిన, దోషి అయిన ఉన్నికృష్ణన్ (మమ్ముట్టి) పాఠశాల బస్సులో తన తోటి ప్రయాణికులకు తన విషాద ప్రేమ కథను చెప్పడం ప్రారంభించడంతో కథ మొదలవుతుంది. అతను వృత్తిపరంగా ఒక అనాథ, అటవీ అధికారి. అతను ఒక అటవీ ప్రాంతంలో ఉన్న సమయంలో ఒక స్థానిక మహిళ తులసితో ప్రేమలో పడతాడు. వారు వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు,, అతను తన బెస్ట్ ఫ్రెండ్ కు తన ప్రణాళికల గురించి చెప్పడానికి బయలుదేరుతాడు.
తిరిగి వెళ్ళేటప్పుడు, పోలీసులు అతన్ని అనుమానిత నేరస్థుడిగా అరెస్టు చేస్తారు, అతను ఉన్నికృష్ణన్ లాగా కనిపిస్తాడు. అక్కడ అతను అనుకోకుండా ఒక పోలీసును చంపి జీవిత ఖైదు పొందుతాడు. జైలులో తన ప్రారంభ రోజులలో, అతను తనను మరచిపోవాలని కోరుతూ తులసికి ఒక లేఖ రాస్తాడు. అతని జైలు శిక్ష పూర్తయిన తర్వాత, ఆమె అతని కోసం వేచి ఉందో లేదో తెలుసుకోవటానికి అతను ఆమెకు ఒక లేఖ రాస్తాడు. జైలులో చాలా సంవత్సరాల హింస తరువాత అతను తులసిని కలవడానికి వెళ్తాడు. ఆమె ఇంకా అతని కోసం వేచి ఉందా? అది అతని తోటి ప్రయాణికుల ప్రశ్న కూడా. చివరికి, ఆమె అతని కోసం వేచి ఉండి, దీపాలతో,, ఒక ముఖంతో, ఆనందపు కన్నీళ్లతో,, విచారంతో కలిసి స్వాగతం పలుకుతుంది. ఆ విధంగా, ప్రతి ఒక్కరూ ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టుకోవడంతో ఈ చిత్రం సంతోషంగా ముగుస్తుంది.
పురస్కారాలు
1985లో కేరళ స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డు - స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డును మమ్ముట్టి, ఫిలింఫేర్ అవార్డ్స్ సౌత్‌లో బలు మహేంద్ర ఉత్తమ దర్శకుడి పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఇది పాపులర్ అప్పీల్, ఈస్తటిక్ వాల్యూతో ఉత్తమ చిత్రంగా కేరళ స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:1985 సినిమాలు
వేద్ కుమారి ఘాయ్
జీవితం తొలి దశలో
ఘాయ్ 1931 డిసెంబర్ 16న జమ్మూ లోని ప్రతాప్ ఘర్ మొహల్లాలో జన్మించారు. ఆమె తన పాఠశాల విద్యను జమ్మూలో పూర్తి చేసింది. 1953లో పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి సంస్కృతంలో ఎంఏ, 1958లో ప్రాచీన భారత చరిత్ర, సంస్కృతిలో ఎంఏ, 1960లో బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి సంస్కృతంలో పీహెచ్ డీ పూర్తి చేశారు.
కెరీర్
జమ్మూలోని పరేడ్ లోని గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్ లో సంస్కృతం ప్రొఫెసర్ గా తన కెరీర్ ను ప్రారంభించారు. 1991 డిసెంబరు 31 న పదవీ విరమణ చేసే వరకు జమ్మూ విశ్వవిద్యాలయంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయి సంస్కృత విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నారు. డెన్మార్క్ లోని కోపెన్ హాగన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ స్టడీస్ లో 1966-1967, 1978-1980 లలో పాణిని సంస్కృత వ్యాకరణం, సాహిత్యాన్ని బోధించారు. డోగ్రీ భాషలో పండితురాలైన ఆమెకు హిందీ కూడా తెలుసు. ఆమె సామాజిక సేవలో కూడా నిమగ్నమయ్యారు. ఆమె అమర్‌నాథ్ పుణ్యక్షేత్రం బోర్డు సభ్యురాలు.
వ్యక్తిగత జీవితం, మరణం
ఘాయ్ సంస్కృత పండితుడైన డాక్టర్ రామ్ ప్రతాప్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఘాయ్ 2023 మే 30 న 91 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు వర్గం:1931 జననాలు వర్గం:నారీశక్తి పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
పందెనపల్లి
ఇది మండల కేంద్రమైన కట్టంగూర్ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 293 ఇళ్లతో, 1063 జనాభాతో 703 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 530, ఆడవారి సంఖ్య 533. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 387 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576901 .పిన్ కోడ్: 508205.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి కట్టంగూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఈదులూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పందెనపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పందెనపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తుంగోడు (చంద్రశేఖరపురం)
తుంగోడు, ప్రకాశం జిల్లా, చంద్రశేఖరపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన చంద్రశేఖరపురం నుండి 32 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 66 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 28 ఇళ్లతో, 139 జనాభాతో 54 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 67, ఆడవారి సంఖ్య 72. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591439 .పిన్ కోడ్: 523112.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి దర్శిగుంటపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల సింగారపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గలిజెరుగుళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బెస్తవారిపేటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిన ఈర్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ కంభంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చిన ఈర్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కంభంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తుంగోడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
తుంగోడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
రాగులు
కొమల్లపూడి
కొమల్లపూడి (కొమాళ్ళపూడి) , కృష్ణా జిల్లా, కృతివెన్ను మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన కృత్తివెన్ను నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పెడన నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 534 ఇళ్లతో, 1850 జనాభాతో 799 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 915, ఆడవారి సంఖ్య 935. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 21 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 34. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589373.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి కృత్తివెన్నులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బంటుమిల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మచిలీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కోమల్లపూడిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కోమల్లపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కోమల్లపూడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కోమల్లపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చేపలు
గ్రామములోని మౌలిక సౌకర్యాలు
కొమాళ్ళపూడి శ్రీకృష్ణా వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘం.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2186. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1091, స్త్రీల సంఖ్య 1095, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 545 ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
[2] ఈనాడు కృష్ణా; 2015, మార్చి-3; 4వపేజీ.
కేశాపురం
కేశాపురం, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా, కొత్తచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కొత్తచెరువు నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ధర్మవరం నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 460 ఇళ్లతో, 1633 జనాభాతో 877 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 839, ఆడవారి సంఖ్య 794. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 236 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595286 .పిన్ కోడ్: 515144.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి కొత్తచెరువులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల కొత్తచెరువులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బుక్కపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ అనంతపురంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొత్తచెరువులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కేశాపురంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.