cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
చలపాక ప్రకాష్
జీవిత విశేషాలు
అతను శివకన్య, వీరాచారి దంపతులకు 1971 జూన్ 9న విజయవాడలో జన్మించాడు. అతను విజయవాడలోని విద్యాధరపురం వాస్తవ్యుడు. అతను తెలుగు భాష ప్రధానాంశంగా ఎం.ఎ. పట్టాను పొందాడు. అతను వృత్తిరీత్యా స్వర్ణకారుడు.
పురస్కారాలు : ముఖ్యమైన అవార్డులు
పురస్కారాలు: 1999 సం||లో రాష్ర ్టప్రభుత్వంచే (జిల్లాస్థాయిలో) ఉత్తమ యువసాహితీవేత్త అవార్డు.
1999 సం||లో 'చెలిమి'సంస్థచే దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి స్మారక అవార్డు.
5-2-2000న 'చెలిమి'సాహితి సాంస్కృతిక సమితి వారిచే ' దాశరధి'స్మారకఅవార్డు.
అక్టోబర్‌ 2, 2003 న 'జయంతి' కళాసమితి హైదరాబాద్‌ వారి 'జయంతి' పురస్కారం డా||సి.నారాయణరెడ్డి చేతులమీదుగా ప్రదానం.
5-10-2003 న 'రోటరీ-2003' యూత్‌ అవార్డ్‌ ప్రదానం.
2005 న తారణ నామ సంవత్సర ఉగాది నాడు మచిలీపట్నంలో జిల్లా సాంస్కృతిక మండలి ఆధ్వర్యంలో కృష్ణాజిల్లా కలెక్టర్‌ కె.ప్రభాకరరెడ్డిచే కవి సత్కారం.
1999 సం||లో 'ఎక్స్‌రే' సాహితీ సాంస్కృతిక సేవా సంస్ధచే సత్కారం.
2-3-2006న  గుఱ్ఱం జాషువా స్మారక కళాపరిషత్‌ దుగ్గిరాల వారి 17 వవార్షికోత్సవం సందర్భంగా 'ఉత్తమ యువసాహితీవేత్త' అవార్డు మరియు 'ఉగాది పురస్కారం'.
25-2-2007 న 'చ.ప్ర.లు' సంపుటికి ప||గో||జిల్లా నల్లజెర్లలోని 'జగన్నాధ సాహితీ సమాఖ్య' వారిచే 'జగన్నాధ సాహితీ పురస్కారం'.
2008 సం||గాను కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ వారి ఫెలోషిప్‌.
2008 సం|| అమెరిక 'ఆటా' వారు నిర్వహించిన కవితల పోటీలో ద్వితీయ బహుమతి.
2010 సం||లో 'మూడు ముక్కలాట '' దీర్ఘ కవితా సంపుటికి 'సృజన - 2009' (నెల్లూరు)
2010 సం||లో 'విశ్వశాంతి సేవా సమితి' ఒంగోలు వారి 'విశ్వశాంతి' సాహితి పురస్కారం
2010 డిసెంబర్‌ 25న  'పంపకాలు' అనే కవితకు 'ఎక్స్‌రే-2010' జాతీయస్థాయి కవితా అవార్డు
2013లో 'కవిత విద్యా సాంస్కృతిక సేవా సమితి, కడప వారి నుండి '' కవినై.. కవితనై  కవితా సంపుటికి గాను  శ్రీశ్రీ కవితా పురస్కారం-2013 ''
2013లో 'నవ్య వీక్లీ' - విశ్వపతి నిర్వహించిన  కథల పోటీలలో ఉత్తమ కథలలో 'మావవుడి 'అతి' తెలివి' కథకు పదిటిలో ఒక కథగా బహుమతి
2014లో 'నవ్య వీక్లీ' - నాటా నిర్వహించిన  కవితల పోటీలలో ఉత్తమ కవితలలో 'స'ముద్ర'ం' కవితకు ఇరవైలో ఒక కవితగా బహుమతి
2014లో 'సాహితీకిరణం' పత్రిక వారి కవితలపోటీలో '' డా|| ధర్మపురి మధుసూదన్‌ కవితా పురస్కారం' లభించింది.
2014లో 'సాహితీకిరణం' మాస పత్రిక వారు నిర్వహించిన దీపావళీ కథలపోటీలో అభినందన కథకు  ముత్తూరి కమలమ్మ స్మారక పురస్కారం  రూ.1000/-
12-1-2015 సాంస్కృతీ సమాఖ్య (యువ సాహితీ వికాస వేదిక) విజయవాడ వారి నుండి సంచలన కవి 'అలిశెట్టి ప్రభాకర్‌'  కవితా సృజన పురస్కారం
18-1-2015 చిత్తూరులో 'చిత్తూరు లలిత కళావేదిక' ఆధ్వర్యంలో సాహిత్యరంగంలో కృషి చేస్తున్నందుకు మొట్టమొదటిసారిగా ఇచ్చే 'హరివిల్లు-  కీ||శే|| శ్రీమతి శాంతాబాయి, శ్రీ శ్రీధర్‌రావు స్మారకసాహితీ పురస్కారం (నగదు- రూ.5000/-)
13-4-2015న మచిలీపట్నంలో 'ఆంధ్రసారస్వతసమితి' వారి 'శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు ఉగాది సాహిత్య ప్రతిభా పురస్కారం' ( ప్రక్రియ: సాహిత్య కార్యకర్త) రూ.2000/-
6-9-2015న నెల్లూరులో పాతూరి మాణిక్యమ్మ స్మారక సాహిత్య 'కీర్తి' పురస్కారం- 2015
3-12-2016న మచిలీపట్నం 'ఆంధ్రసారస్వత సమితి' వారి స్వర్ణోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా నిర్వహించిన కథల పోటీలలో 'జీవితం' కథకు ప్రోత్సాహక బహుమతి
20-2-2017న ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం నిర్వహణలో 'పట్టిసీమ- పోలవరం' ప్రాజెక్ట్‌ల కవులు, రచయితల సందర్శన యాత్రలో అవకాశం.
22-2-2017న విజయవాడలో 'ఆంధ్రప్రదేశ్‌ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ వారి నుండి 'అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవ పురస్కారం.
29-8-2017న గుడివాడలో 'తెలుగు భాషా వికాస సమితి' ఆధ్వర్యంలో 'గిడుగు రామ్మూర్తి- తెలుగు భాషా పురస్కారం'
29-8-2017న విజయవాడ నిడమానూరులోని 'ఢిల్లీ పబ్లిక్‌ స్కూలు' ఆధ్వర్యంలో 'గిడుగు రామ్మూర్తి- తెలుగు భాషా పురస్కారం'
29-8-2017న ఉయ్యూరులో 'రోటరీ క్లబ్‌ ఆఫ్‌ ఉయ్యూరు- సరసభారతి' ఆధ్వర్యంలో 'గిడుగు రామ్మూర్తి- తెలుగు భాషా పురస్కారం'
24-12-2017న కడప జిల్లా ప్రొద్దుటూరులో 'దస్తగిరి సాహెబ్‌ సేవా సాహిత్య సంస్థ వారి 2వ రాష్ట్రస్థాయి ఎస్‌.దస్తగిరి సాహెబ్‌ సాహిత్య 	పురస్కారం.
21-03-2019న విజయవాడలో 'ఆంధ్రప్రదేశ్‌ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ' ఆధ్వర్యంలో ప్రపంచ కవితా దినోత్సవం' సందర్భంగా జరిగిన కవిసమ్మేళనంలో కవి సత్కారం.
11-1-2018న హైదరాబాద్‌లో సాహితీకిరణం మాసపత్రిక- జివిఆర్‌.ఆరాధన కల్చరల్‌ ఫౌండేషన్‌ నిర్వహించిన సంక్రాంతి-2018  కవితల పోటీలో 'అనుమానితుడు' కవితకు తృతీయ బహుమతి.
11-11-2018న ఖమ్మంలో 'అక్షరాల తోవ' సంస్థ నుండి జాతీయస్థాయి సింగిల్‌పేజీ కథల పోటీలలో ఐదు ఉత్తమ కథల పోటీలలో 	ప్రథమ 'ఉత్తమ కథ'గా పురస్కారం.....
1 సెప్టెంబర్‌ 2019న మంచిర్యాల జిల్లా రచయితల సంఘం వారినుండి జాతీయస్థాయిలో 'అక్షరయోధ-2019' అవార్డు.
9 ఫిబ్రవరి 2020న చిలకలూరిపేటలో '2019- విడదల నీహారిక ఫౌండేషన్‌- సాహితీ కిరణం మాసపత్రిక' సంయుక్తంగా నిర్వహించిన కథల పోటీలలో అత్యుత్తమ కథగా రూ.2000/- బహుమతి.
2015 నుండి 2019 వరకు ప్రతి ఏడూ విజయవాడలో జరిగిన 'అంతర్జాతీయ బహు భాషా కవిసమ్మేళనం' 'అమరావతి పొయిట్రి ప్రిజమ్‌'లో పాల్గొనే అవకాశం లభించింది.
22 జూన్‌ 2020న 'తానా' (ఉత్తర అమెరికా తెలుగు సంఘం) ఆధ్వర్యంలో 'నాన్నా' అంశంపై ప్రపంచస్థాయిలో నిర్వహించిన కవితల పోటీలలో 'ప్రత్యేక బహుమతి'
22-02-2021న నెల్లూరులో 'నెల్లూరు జిల్లా రచయితల సంఘం' ఆధ్వర్యంలో 'అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవ పురస్కారం' ప్రదానం
13, మార్చి 2021 న నెల్లూరులో 'రత్నమ్మ చారిటబుల్‌ సొసైటీ' ఆధ్వర్యంలో  'గురజాడ అప్పారావు జాతీయస్థాయి' పురస్కారం ప్రదానం
సెప్టెంబర్‌ 2021న విశాలాక్షి మాసపత్రిక-శ్రీ ఆళ్ల థరథరామిరెడ్డి స్మారక కథల పోటీలో 'భూలోక నరకం' కథకు రూ.3000/- బహుమతి పొందినది.
15, సెప్టెంబర్‌ 2022న 'ఓసారి చూడండి.. అంతే!'- వాట్సాప్‌ గ్రూప్‌ నిర్వహించిన దసరా కథల పోటీలో 'తీరని కోరిక' కథకు తృతీయ బహుమతి లభించింది.
25-9-2022న గుడివాడలో 'ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర విశ్వబ్రాహ్మణ విశ్వకర్మ ఉద్యోగుల సంక్షేమ సంఘం' కృష్ణాజిల్లా శాఖ ఆధ్వర్యంలో డా|| రాపాక ఏకాంబరాచార్యులు గారి స్మారక పురస్కార ప్రదానం.
26-3-2023 న నెల్లూరులో నెల్లూరు జిల్లా రచయితల సంఘం ఆధ్వర్యంలో జరిగిన శోభకృత నామ సంవత్సర ఉగాది సందర్భంగా 'సాహితీ సేవా పురస్కారం' ప్రదానం.
ఇంకా మరెన్నో .... పురస్కారాలు, సన్మానాలు...
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:నానీల కవులు వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్‌లు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు వర్గం:1971 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సుబ్రహ్మణ్య శివ
సుబ్రహ్మణ్య శివ (అక్టోబర్ 4, 1884 - జూలై 23, 1925) భారతదేశ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, రచయిత.
జననం
సుబ్రమణ్య శివ 1884, అక్టోబర్ 4న మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ, మధురై జిల్లా, దిండిగుల్ సమీపంలోవున్న బాట్లగుందులోని అయ్యర్ కుటుంబంలో రాజం అయ్యర్ కు జన్మించాడు. 1908లో భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చేరాడు.
ఉద్యమంలో
ఈయన్ని 1908లో బ్రిటీష్ వారు అరెస్టు చేశారు. మద్రాసు జైలులో మొదటి రాజకీయ ఖైదీ సుబ్రహ్మణ్య శివనే. జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న సమయంలో కుష్ఠువ్యాధి రావడంతో సుబ్రహ్మణ్య శివను సేలం జైలుకు మార్చారు. వ్యాధికి గురైన ఈయన్ను బ్రిటీష్ అధికారులు రైలులో ప్రయాణించటానికి అనుమతి ఇవ్వకపోవడంతో కాలినడకన ప్రయాణించాడు. 1922వరకు స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాటం చేసిన సుబ్రహ్మణ్య శివ అనేకసార్లు జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. జ్ఞానభాను పత్రిక, రామానుజ విజయ, మాధవ విజయం పుస్తకాలు రచించాడు.
గౌరవాలు
సుబ్రహ్మణ్య శివ మరణానాంతరం దిండుగల్ జిల్లా కలెక్టర్ కార్యాలయానికి తియాగి సుబ్రమణ్య శివ మాళిగైగా పేరు పెట్టబడింది. ధర్మపురి జిల్లా పెన్నగడం సమీపంలోని పప్పరపట్టి వద్ద ఒక స్మారక చిహ్నం స్థాపించబడింది.
మరణం
1925, జూలై 23న కుష్టువ్యాధితో చనిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:1884 జననాలు వర్గం:1925 మరణాలు వర్గం:తమిళనాడు స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
మాగంటి శ్రీనాథ్
మాగంటి శ్రీనాథ్ భారతదేశానికి చెందిన తెలుగు సినిమా నటుడు. ఆయన 2019లో సమయం సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
మాగంటి శ్రీనాథ్ 02 ఏప్రిల్ 1991లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, హైదరాబాద్ లో జన్మించాడు. ఆయన కోయంబతూర్ లోని పి.ఎస్.జి టెక్ నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశాడు. సినిమాలపై ఇష్టంతో ఆయన విశాఖపట్నంలోని సత్యానంద్ యాక్టింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో చేరి నటనలో శిక్షణ తీసుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
షాదన్ వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ
షాదన్ వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ (షాదన్ మెడికల్ కళాశాల) తెలంగాణ రాష్ట్రం హైదరాబాదు సమీపంలోని రంగారెడ్డిలో ఉన్న వైద్య కళాశాల. భారత వైద్య మండలి అనుమతితో 150 వైద్యసీట్లతో ఉన్న ఈ సంస్థ, విద్యార్థులకు ప్రపంచస్థాయి వైద్య శిక్షణ అందించడంకోసం 800 పడకల మల్టీ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రికి జతచేయబడింది. ఇది కాళోజి నారాయణరావు ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధ కళాశాలగా ఉంది. దీనికి భారత ప్రభుత్వం గుర్తింపు కూడా లభించింది.
నిర్వహణ
షాదన్ వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ వైద్యవిద్య, పరిశోధన సంస్థ షాదన్ ఎడ్యుకేషనల్ సొసైటీచే స్థాపించబడి, నిర్వహించబడుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం 1350 ఫస్లీ ప్రకారం 1985లో డాక్టర్ మహమ్మద్ విజారత్ రసూల్ ఖాన్ దీనిని స్థాపించాడు. ఇతను ఉస్మానియా వైద్య కళాశాల నుండి వైద్యవిద్యను అభ్యసించి, డాక్టర్‌గా ప్రాక్టీస్ చేశాడు. 1984, 1989లలో రెండుసార్లు శాసనసభ సభ్యుడిగా (ఎమ్మెల్యే) పనిచేశాడు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ వైద్య కళాశాలలు వర్గం:వైద్య కళాశాలలు వర్గం:వైద్య విజ్ఞాన సంస్థలు వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వర్గం:హైదరాబాదు విద్యాసంస్థలు వర్గం:తెలంగాణ కళాశాలలు వర్గం:తెలంగాణ విద్యాసంస్థలు
అచ్యుతాపురం (నిజాంపట్నం)
అచ్యుతపురం బాపట్ల జిల్లా, నిజాంపట్నం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఈ గ్రామం బొర్రావారిపాలెం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని గ్రామం.
ఆధ్యాత్మికం
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో, గుంటూరు హిందూధర్మప్రచార పరిషత్తు ఆధ్వర్యంలో, అచ్యుతపురం శ్రీరామమందిరంలో, అధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటుచేసారు. ఈ సందర్భంగా ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. గోపూజలు, కుంకుమపూజలు నిర్వహించారు.
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో రు. 20 లక్షల అంచనా వ్యయంతో మంజూరయిన త్రాగునీటి ట్యాంకు నిర్మాణానికి, 20133, మార్చి-9న అప్పటి కేంద్ర మంత్రి శ్రీమతి పనబాక శంకుస్థాపన చేసారు. ఈ ఏడాది పనులు ప్రారంభించారు. నిర్మాణం పూరి కావచ్చింది.
మూలాలు
వర్గం:నిజాంపట్నం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
యేమినేనివారిపాలెం
యేమినేనివారిపాలెం బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
సమీప గ్రామాలు
కావూరు, ఆరుంబాక, చెరుకుపల్లి
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల:- ఈ పాఠశాల కొరకు 5.6 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నిర్మించిన నూతన భవనాన్ని, 2015 డిసెంబరు 9 న ప్రారంభించారు. భవనంతో పాటు, విశ్రాంత కానిస్టేబుల్ తాతా సూర్యనారాయణరావు బహూకరించిన సరస్వతీదేవి విగ్రహాన్ని గూడా అదే రోజున పాఠశాలలో ప్రతిష్ఠించారు.
పంచాయతీ
ఇది ఆరుంబాక పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి వారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో 2013 నవంబరు 16, శనివారం నాడు, శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి వారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠామహోత్సవం అత్యంత వైభవంగా జరిగింది.
మూలాలు
వర్గం:చెరుకుపల్లి మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
రొనాల్డో (బ్రెజిలియన్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు)
రొనాల్డో (ఆంగ్లం: Ronaldo Luís Nazário de Lima; బ్రెజిలియన్ పోర్చుగీస్: ʁoˈnawdu ˈlwis nɐˈzaɾju dʒi; జననం 1976 సెప్టెంబరు 18) బ్రెజిలియన్ వ్యాపార యజమాని. సాధారణంగా ఆయనని రొనాల్డో నజారియో అని పిలుస్తారు. కానీ పూర్తిపేరు రోనాల్డో లూయిస్ నజారియో డి లిమా.
ఆయన స్ట్రైకర్‌గా ఆడిన రిటైర్డ్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడే కాకుండా లా లిగా క్లబ్ రియల్ వల్లడోలిడ్ అధ్యక్షుడు, బ్రసిలీరో సీరీ బి క్లబ్ క్రూజీరో యజమాని కూడా.
ప్రముఖంగా ఓ ఫెనోమెనో ('ది ఫినామినోన్'), R9 అని మారుపేరుతో పిలువబడ్డాడు, ఆయన ఎప్పటికప్పుడు గొప్ప ఆటగాళ్ళలో ఒకరిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు. ఆటతీరులో కొత్త కోణాన్ని తీసుకువచ్చిన మల్టీ-ఫంక్షనల్ స్ట్రైకర్‌గా, రోనాల్డో ఒక తరం స్ట్రైకర్‌లను అనుసరించారు. అతని వ్యక్తిగత ప్రశంసలలో మూడుసార్లు FIFA వరల్డ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌ గా ఎంపికయ్యాడు. రెండు బాలన్ డి'ఓర్ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.
రోనాల్డో క్రూజీరో లో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. 1994లో పి.ఎస్.వి కి మారాడు. అతను 1996లో 20 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన అప్పటి ప్రపంచ రికార్డు బదిలీ రుసుము కోసం బార్సిలోనా లో చేరాడు. అతను 1996 FIFA వరల్డ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఎంపికయి, అత్యంత పిన్న వయస్కుడైన గ్రహీతగా నిలిచాడు. 1997లో ఇంటర్ మిలన్ రోనాల్డోపై సంతకం చేయడానికి ప్రపంచ రికార్డు రుసుమును అధిగమించింది, డియెగో మారడోనా తర్వాత రెండుసార్లు ప్రపంచ బదిలీ రికార్డును బద్దలుకొట్టిన మొదటి ఆటగాడిగా ఆయన నిలిచాడు. 21 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన 1997 బాలన్ డి'ఓర్‌ను అందుకున్నాడు. ఈ అవార్డును అందుకున్న అతి పిన్న వయస్కుడిగా కూడా నిలిచాడు. 23 సంవత్సరాల వయస్సులో రొనాల్డో క్లబ్, దేశం కోసం 200 గోల్స్ చేశాడు. అయితే మోకాలి గాయాలు, చికిత్స, కోలుకున్న తర్వాత.. ఇలా దాదాపు మూడు సంవత్సరాల పాటు క్రియారహితంగా ఉన్నాడు. రొనాల్డో 2002లో రియల్ మాడ్రిడ్‌ లో చేరాడు. 2002–03 లా లిగా టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నాడు. అతను 2011లో పదవీ విరమణ చేయడానికి ముందు ఎసి మిలన్, కొరింథియన్స్‌ లో స్పెల్‌లను కలిగి ఉన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1976 జననాలు వర్గం: ఫిఫా ప్రపంచ కప్ ఆటగాళ్ళు వర్గం: కోపా అమెరికా ఆటగాళ్ళు వర్గం:A1 గ్రాండ్ ప్రిక్స్ జట్టు యజమానులు వర్గం:ఎ.సి. మిలన్ ఆటగాళ్ళు వర్గం:అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ ఫార్వార్డ్‌లు వర్గం:బ్రెజిల్ యువ అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు వర్గం:బ్రెజిల్ అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు వర్గం:బ్రెజిలియన్ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు
తనకల్లు
తనకల్లు,  ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము.
ఇది సమీప పట్టణమైన కదిరి నుండి 25 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2961 ఇళ్లతో, 11908 జనాభాతో 4302 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5874, ఆడవారి సంఖ్య 6034. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2711 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 716. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595480 .పిన్ కోడ్: 515571.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో నాలుగుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 16, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది.ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కదిరిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మదనపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల అనంతపురంలోను, పాలీటెక్నిక్ కదిరిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అనంతపురంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తనకల్లులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఆరుగురు డాక్టర్లు, 9 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక అలోపతి ఆసుపత్రిలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోం ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఆరుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తనకల్లులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తనకల్లులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తనకల్లులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తనకల్లులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, పొద్దుతిరుగుడు
సంతాల్ తిరుగుబాటు
కుడి|thumb|200x200px| ది ఇల్లస్ట్రేటెడ్ లండన్ న్యూస్ ప్రచురించిన సంతాల్ తిరుగుబాటు సమయంలో జరిగిన యుద్ధపు దృశ్యం సంథాల్ తిరుగుబాటు, ప్రస్తుత జార్ఖండ్ ప్రాంతంలో ఈస్టిండియా కంపెనీ కి, జమీందారీ వ్యవస్థ కూ వ్యతిరేకంగా జరిగిన సాయుధ తిరుగుబాటు. ఇది 1855 జూన్ 30 న ప్రారంభమైంది. 1855 నవంబర్ 10, న, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మార్షల్ లా ప్రకటించింది. ఈ తిరుగుబాటు 1856 జనవరి 3 న ప్రెసిడెన్సీ సైన్యాలు అణచివేసి, మార్షల్ లా ఎత్తివేయడంతో ఈ తిరుగుబాటు ముగిసింది. ఈ తిరుగుబాటుకు సిద్ధు ముర్ము, కన్హు ముర్ము, చాంద్ ముర్ము, భైరవ్ ముర్ము అనే నలుగురు ముర్ము సోదరులు నాయకత్వం వహించారు.
నేపథ్యం
ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ లోని గిరిజన ప్రాంతంలో అవలంబిస్తున్న రెవెన్యూ వ్యవస్థను, వడ్డీ పద్ధతులు, జమీందారీ వ్యవస్థనూ అంతం చేయడానికి ప్రతిచర్యగా సంతాల్ తిరుగుబాటు మొదలైంది. ఇది లోపభూయిష్టమైన రెవెన్యూ వ్యవస్థ ప్రచారం చేసిన వలస పాలన అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాటు. స్థానిక జమీందార్లు, పోలీసులు, ఈస్టిండియా కంపెనీ వారి న్యాయ వ్యవస్థ నెలకొల్పిన న్యాయస్థానాలు ఈ వ్యవస్థను అమలు చేస్తుండేవి.
సంతాల్‌లు అటవీ వనరులపై ఆధారపడి జీవించేవారు. 1832 లో కంపెనీ ప్రస్తుత జార్ఖండ్‌లోని డామిన్-ఇ-కోహ్ ప్రాంతాన్ని గుర్తించి, ఈ ప్రాంతంలో స్థిరపడటానికి సంతాల్‌లను ఆహ్వానించింది. భూమి ఇస్తామని, ఆర్థిక సౌకర్యాలు కల్పిస్తామనీ కంపెనీ చేసిన వాగ్దానాల కారణంగా కటక్, దల్భుమ్, మంభుమ్, హజారీబాగ్, మిడ్నాపూర్ మొదలైన చోట్ల నుండి పెద్ద సంఖ్యలో సంతాల్‌లు స్థిరపడటానికి వచ్చారు. త్వరలోనే కంపెనీ తరపున పన్ను వసూలు చేసే మధ్యవర్తులుగా మహాజన్‌లు, జమీందార్లు వచ్చారు, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఆధిపత్యం వహించారు. చాలా మంది సంతాలులు అవినీతిమయ రుణ విధానాల బారిన పడి వాటికి బలయ్యారు. అన్యాయమైన వడ్డీ రేట్లకు అప్పులు తిసుకోవాల్సి వచ్చింది. అప్పులు తీర్చలేనప్పుడు, వారి భూములను బలవంతంగా లాక్కొని, వారిని కట్టు బానిసలుగా మార్చారు. ఇది తిరుగుబాటు సమయంలో సంతాలులకు నాయకత్వం వహించిన ఇద్దరు సోదరులు సిద్ధు, కన్హు ముర్ములు సంతాల్ తిరుగుబాటు లేవదీసేందుకు దారితీసింది.
తిరుగుబాటు
1855 జూన్ 30 న, సిద్ధు ముర్ము, కన్హు ముర్ము అనే ఇద్దరు సంతాల్ తిరుగుబాటు నాయకులు దాదాపు 60,000 సంతాలులను సమీకరించి, ఈస్టిండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు ప్రకటించారు. తిరుగుబాటు సమయంలో సమాంతర ప్రభుత్వాన్ని నడపడానికి సిద్ధు ముర్ము సుమారు పదివేల మంది సంతాలులను కూడగట్టాడు. తన స్వంత చట్టాలను రూపొందించి, వాటిని అమలు చేసి తద్వారా పన్నులు వసూలు చేయడం అతని ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం.
తిరుగుబాటు ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే, సంతాలులు ఆయుధాలను చేపట్టారు. అనేక గ్రామాల్లో, జమీందార్లు, డబ్బు ఇచ్చేవారు, వారి అనుచరులను ఉరితీసారు. ఈ బహిరంగ తిరుగుబాటు కంపెనీని ఆశ్చర్యానికి గురి చేసింది. మొదట్లో, తిరుగుబాటుదారులను అణచివేయడానికి ఒక చిన్న బృందాన్ని పంపారు. కానీ అది విఫలమైంది. అది తిరుగుబాటు స్ఫూర్తిని మరింత పెంచింది. శాంతిభద్రతల పరిస్థితి అదుపు తప్పడంతో, కంపెనీ చివరకు ఒక పెద్ద చర్య తలపెట్తింది. తిరుగుబాటును అణిచివేసేందుకు స్థానిక జమీందార్లు, ముర్షిదాబాద్ నవాబుల సహాయంతో పెద్ద సంఖ్యలో సైన్యాన్ని పంపింది. సిద్ధును, అతని సోదరుడు కన్హునూ అప్పగించినవారికి రూ 10,000 బహుమతిని కంపెనీ ప్రకటించింది.
దీని తర్వాత అనేక ఘర్షణలు జరిగాయి. వీటిలో సంతాల్ దళాలకు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రాణనష్టం జరిగింది. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సైన్యం వాడిన గన్‌పౌడర్ ఆయుధాలను ఎదుర్కొనేందుకు సంతాలుల ఆదిమ ఆయుధాలు సరిపోవని ఋజువైంది. 7 వ స్థానిక పదాతిదళ రెజిమెంట్, 40 వ స్థానిక పదాతిదళం తదితరులను రంగం లోకి దించారు. 1855 జూలై నుండి 1856 జనవరి వరకు, కహల్‌గావ్, సూరి, రఘునాథ్‌పూర్, ముంకతోరా వంటి ప్రదేశాలలో ప్రధాన ఘర్షణలు జరిగాయి.
ఈ పోరాటాల్లో సిద్ధూ, కన్హూలు మరణించడంతో తిరుగుబాటు చివరికి అణచివేయబడింది. తిరుగుబాటు సమయంలో, ముర్షిదాబాద్ నవాబు సరఫరా చేసిన యుద్ధ ఏనుగులతో సంతాల్ గుడిసెలను పడతొక్కించారు. తిరుగుబాటు సమయంలో సమీకరించిన సుమారు 60,000 మంది గిరిజనులలో (వీరిలో చాలామంది పాలు అమ్ముకునేవారు, కమ్మరివారు), 15,000 మంది మరణించారు. పదుల గ్రామాలు నాశనమయ్యాయి.
వారసత్వం
ఆంగ్ల రచయిత చార్లెస్ డికెన్స్, హౌస్‌హోల్డ్ వర్డ్స్‌లో, తిరుగుబాటుపై కింది విధంగా రాసాడు:"వారిలో ఆత్మగౌరవ భావన కూడా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది; ఎందుకంటే, వారు వేటలో విషపూరిత బాణాలను ఉపయోగిస్తారని చెబుతారు, కానీ వారి శత్రువులపై ఎప్పుడూ వాటిని వెయ్యలేదు. ఇదే జరిగి ఉంటే, అలాగే ఇటీవలి సంఘర్షణలలో కూడా విషపూరిత బాణాల గురించి ఎక్కడా వినబడకపోతే.., వారు మన నాగరిక శత్రువైన రష్యన్ల కంటే ఎంతో ఎక్కువ గౌరవనీయమైన వారు. రష్యన్లు అలాంటి సహనాన్ని మూర్ఖంగా భావించి, అది యుద్ధమే కాదని ప్రకటించేవారు. ' "మృణాల్ సేన్ చిత్రం మృగయా (1976) కథ, సంతాల్ తిరుగుబాటు కాలానికి చెందినది.
మూలాలు
వర్గం:ఈస్టిండియా కంపెనీ చరిత్ర వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
కొంజేటి సత్యవతి
కొంజేటి సత్యవతి (రంగక్క) తెలంగాణ సాయుధ పోరాట నాయకురాలు. నల్లమలలోని ఒక దళానికి అధినాయకురాలుగా పనిచేసిన సత్యవతి, తుపాకీ పట్టి పెత్తందారీలను హడలెత్తించడమేకాకుండా అనేక ఊర్లను వెట్టిచాకిరీ నుంచి విడిపించడంలోనూ, పేదలకు భూములు పంచడంలోనూ ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ‘రంగక్క’ పేరు వింటే అమ్రాబాద్‌ చుట్టుపక్క గ్రామాల్లోని పెత్తందారులు, జాగీర్దారులు హడలెత్తిపోయేవాళ్ళు. సత్యవతి భర్త కొంజేటి నారాయణ కమ్యూనిస్టు పార్టీ రాష్ట్ర కమిటీ నాయకుడిగా, నాగర్‌కర్నూలు ప్రాంతంలోని దళానికి కమాండర్‌ గా పనిచేశాడు.
సాయుధ పోరాటం
సాయుధ పోరాట సమయంలో దేవులపల్లి వెంకటేశ్వరరావు, రాఘవేంద్రరావు వంటి కమ్యూనిస్టు నాయకులు అప్పుడప్పుడు వచ్చి సత్యవతి వాళ్ళ బావికాడ తలదాచుకునేవాళ్ళు. సత్యవతి కుటుంబ సభ్యులు రహస్యంగా వాళ్ళకు అన్నం పెడుతుండేవారు. రజాకార్లకు ఆ విషయం తెలిసి ఇంటిమీద దాడిచేయడానికి వస్తున్నారన్న సమాచారం రావడంతో సత్యవతి నడుచుకుంటూ జగ్గయ్యపేట కు వెళ్ళి, అక్కడినుండి రైలులో విజయవాడ కు చేరుకొని స్థానిక కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫీసుకు చేరుకొని నెలరోజులు అక్కడ గడిపింది. పార్టీలో పనిచేయాలనుందని సత్యవతి అక్కడి నాయకులకు చెప్పడంతో రంగమ్మగా పేరు మార్చి, నల్లమలకు పంపించారు.
ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన కామ్రేడ్‌ దగ్గర తుపాకీ వాడడంలో ట్రైనింగ్‌ తీసుకుంది. 15 ఏళ్ళ వయసులో దళ కమాండర్‌గా నియమించబడింది. అంగీ, నిక్కరుతో భుజానికి ఒకవైపు రైఫిల్‌, మరోవైపు బుల్లెట్ల సంచీ తగిలించుకొని నల్లమల అడవుల్లో కొండలు, గుట్టల చాటున నాలుగేళ్లు రహస్య జీవితం గడిపింది. అచ్చంపేట, అమ్రాబాద్‌ చుట్టుపక్క ఊర్లలో పెత్తందారులు చేస్తున్న దోపిడీ, దౌర్జన్యాల నుంచి ప్రజలకు విముక్తి కలిగించింది. భూస్వాములు అక్కమంగా దాచిన ధాన్యాన్ని పేదలకు పంచింది.
జైలు జీవితం
సాయుధ పోరాట విరమించిన తరువాత ఆత్మకూరులో రైతు సభకు వెలుతున్న సత్యవతిని పోలీసులు అరెస్టు చేసి, అండర్‌ గ్రౌండ్‌లో ఉన్న నాయకుల ఆచూకీ చెప్పమని హింసించారు. సత్యవతి మీద తొమ్మిది కేసులు పెట్టి, ఏడాదిన్నరపాటు జైల్లో నిర్బంధించారు. ఏడాదిపాటు మహబూబ్‌నగర్‌ జైలులో ఉన్నది. సరిపడా సబ్బులు, వేడినీళ్లు ఇవ్వాలని తోటి మహిళా ఖైదీలతో కలిసి జైల్లోనే ఉద్యమం చేసింది. ఆ తరువాత చంచల్‌గూడ జైలులో ఆరునెలలు శిక్ష అనుభవించింది. అ సమయంలో రెండేళ్ల వయసున్న సత్యవతి పెద్దకొడుకు జ్యోతిబాబు కూడా ఆమెతోనే జైల్లో ఉన్నాడు.
వివాహం
పెంచికల్‌ దిన్నె గ్రామానికి చెందిన కమ్యూనిస్టు పార్టీ రాష్ట్ర కమిటీ నాయకుడు కొంజేటి నారాయణ నాగర్‌కర్నూలు ప్రాంతంలోని మరొక దళానికి కమాండర్‌ గా పనిచేస్తుండేవాడు. అతనితో పరిచయంతో ఇద్దరూ వివాహం చేసుకున్నారు. చల్లా సీతారాంరెడ్డి, పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య, ఎల్వీ గంగాధరరావు వంటి పార్టీ పెద్దలు, కార్యకర్తల సమక్షంలో అమ్రాబాద్‌ అడవుల్లోని ఒక కొండమీద వివాహం జరిగింది. నారాయణ రెండుసార్లు గ్రామ సర్పంచ్‌గా పనిచేశాడు. ఒకసారి ఎమ్మెల్యేగా పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. 2020, ఏప్రిల్ 19న నారాయణ చనిపోయాడు.
నిజాం నిరంకుశత్వాన్ని, భూస్వాముల ఆగడాలను వ్యతిరేకించిన పెంచికల్ దిన్నె గ్రామానికి చెందిన ఏడుగురు పోరాట యోధులను 1948 జనవరిలో రజాకార్లు చెట్టుకు కట్టేసి కాల్చి చంపారు. పెంచికల్‌ దిన్నెకు తెలంగాణ ‘మాస్కో’గా పిలుస్తారు.
సమయం (సినిమా)
సమయం 2019లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మిసిమి మూవీ క్రియేషన్స్ బ్యానర్ పై గద్ద రమేష్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఆర్ జే వై శ్రీరాజ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో మాగంటి శ్రీనాథ్, పల్లవి హీరో హీరోయిన్ గా నటించారు. ఈ సినిమా 22 ఫిబ్రవరి 2019న విడుదలైంది.
జూపల్లి కృష్ణారావు
జూపల్లి కృష్ణారావు కొల్లాపూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం మాజీ ఎమ్మెల్యే, తెలంగాణ ప్రభుత్వ మాజీ కేబినేట్ మంత్రి. ఈయన తెలంగాణ ప్రభుత్వంలో పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహించారు.
జననం
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా కొల్లాపూర్లో 1955, ఆగస్టు 10 న జన్మించారు.
వివాహం
జూపల్లి కృష్ణారావుకు సుజనతో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు (వరుణ్ జూపల్లి, అరుణ్ జూపల్లి) ఉన్నారు.
ఉద్యోగం - వ్యాపారం
జూపల్లి కృష్ణరావు ఒక బ్యాంకు ఉద్యోగిగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. క్రమంగా నిర్మాణరంగంలోకి ప్రవేశించి విజయం సాధించారు.
రాజకీయ జీవితం
జూపల్లి కృష్ణారావు 1999, 2004, 2009, 2012 ఉపఎన్నికలు, 2014లలో కొల్లాపూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. కొల్లాపూర్ నియోజకవర్గం నుండి వరుసగా 5 సార్లు ఎన్నికైన మొదటి ఎమ్మెల్యేగా జూపల్లి కృష్ణారావు. వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో ఆహార, పౌర సరఫరా, లీగల్ కొలతల వినిమయ వ్యవహారాల శాఖల మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో ఎండోమెంట్ శాఖ మంత్రిగా కూడా పనిచేశారు.
2011, అక్టోబరు 30న కాంగ్రెస్ పార్టీని వదిలిపెట్టి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి చేరారు.
ఖమ్మంలో జరిగిన ఆత్మీయ సమ్మేళనంలో పార్టీపై వివాదస్పద వ్యాఖ్యలు చేయడంతో మాజీ మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు, మాజీ ఎంపీ పొంగులేటి శ్రీనివాస్ రెడ్డిలను 2023 ఏప్రిల్ 10న బీఆర్ఎస్ పార్టీ నుండి సస్పెండ్ చేసింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1955 జననాలు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014)
మనీష్ సిసోడియా
మనీష్ సిసోడియా ఢిల్లీ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన మూడుసార్లు ఢిల్లీ అసెంబ్లీకి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై 14 ఫిబ్రవరి 2015 నుండి 28 ఫిబ్రవరి 2023 వరకు ఢిల్లీ ఉప ముఖ్యమంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
మనీష్ సిసోడియా ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) వ్యవస్థాపక సభ్యుల్లో ఒకడు. ఆయన అనంతరం రాజకీయ వ్యవహారాల కమిటీలో సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు. సిసోడియా 2013 ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో తూర్పు ఢిల్లీలోని పట్పర్‌గంజ్ నియోజకవర్గం నుండి ఆప్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి నకుల్ భరద్వాజ్‌పై 11,476 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి శాసనసభకు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
మనీష్ సిసోడియా 2015 ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఆప్ నుండి పోటీ చేసి  తన సమీప ప్రత్యర్థి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి వినోద్ కుమార్ బిన్నీని 28,761 ఓట్లతో మెజారిటీతో  గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2020 ఢిల్లీ ఎన్నికలలో తన సమీప ప్రత్యర్థి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి రవీందర్ సింగ్ నేగి 3000 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
విశ్వనాధరావుపేట
విశ్వనాధరావుపేట, నెల్లూరు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
భారతదేశపు చట్టాలు 0061 - 0080
ఆధారాలు
వర్గం: భారతదేశపు చట్టాలు
ప్రేమించి చూడు (1989 సినిమా)
ప్రేమించి చూడు 1989 లో విడుదలైన తెలుగు భాషా హాస్య భరిత చిత్రం. ఎస్.ఆర్. సినీ ఎంటర్ట్ ప్రైజెస్ బ్యానర్ క్రింద సిల్క్ స్మిత నిర్మించిన ఈ సినిమాకు త్రిపురనేని  వరప్రసాద్ దర్శకత్వం వహించాడు. . ఇందులో రాజేంద్ర ప్రసాద్, చంద్ర మోహన్, సిల్క్ స్మిత సంగీతంతో రాజ్-కోటి సంగీతం సమకూర్చారు.
కథ
ఈ చిత్రం ఇరుగు పొరుగు వారిగా నివసిస్తున్న చౌదరి (కోట శ్రీనివాస రావు),  శాస్త్రి (సుతి వీరభద్ర రావు) లతో  ప్రారంభమవుతుంది, వారు మంచి స్నేహితులు అయినప్పటికీ వారి మధ్య కులాలలో భేదం ఉంటుంది. వారిలో చౌదరి కుమారుడైన చిట్టిబాబు (రాజేంద్ర ప్రసాద్), శాస్త్రి కుమార్తె సత్యభామ (సిల్క్ స్మిత) లు ప్రేమించుకుంటారు. చిట్టిబాబు ఎల్లప్పుడు బ్రహ్మ దేవుడు (సత్యనారాయణ) ని చూడగలననే భ్రమలో ఉంటాడు. అతను ప్రేమకు దూరంగా ఉండటానికి కారణం తన ప్రభువైన బ్రహ్మ తనను శపించాడనీ, అవరోధాలు కూడా సృష్టించాడనీ అతను భావిస్తాడు. ఇంతలో శాస్త్రి తన మేనల్లుడు మోహన్ (చంద్రమోహన్) లో సత్యభామను వివాహం చేయాలనుకుంటాడు. ఈ క్రమంలో మోహన్ కొంత కష్టాలను ఎదుర్కొంటాడు. అతను మల్టీ మిల్యనీర్ అయిన క్రైస్తవ మతానికి చెందిన డేవిడ్ గోపాలరావు (నూతన్ ప్రసాద్), మేరీ (వై.విజయ) ల కూమర్తె జ్యోతి (పూర్ణిమ) ను ప్రేమిస్తాడు. మిగిలిన కథలో ఈ జంటలు సమాజంలో ఉన్న కుల సమాజ వ్యవస్థలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి తమ తల్లిదండ్రులను ఒప్పించి తమ ప్రేమను ఎలా గెలిపించుకుంటారనేది.
పాటలు
రాజ్-కోటి సంగీతం సమకూర్చారు. ఆడియో కంపెనీలో సంగీతం విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమాలు వర్గం:తెలుగు సినిమాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:సిల్క్ స్మిత నటించిన సినిమాలు
నాగభైరు అప్పారావు
లండన్‌లో నేత్ర వైద్యుడిగా స్థిరపడ్డారు. చిలకలూరిపేట మండలంలోని నాగభైరువారిపాలెంలో జన్మించారు.తల్లిదండ్రులు గోవిందమ్మ, సాంబయ్య. ఉన్నత పాఠశాల విద్యను చిలకలూరిపేట ఆర్‌వీఎస్‌ పాఠశాలలో, వైద్యవిద్యను కాకినాడ రంగరాయ మెడికల్‌ కళాశాలలోనూ అభ్యసించారు. చదువు పూర్తయ్యాక గాయకుడిగా స్థిరపడాలనుకున్నారు.సంగీత దర్శకత్వంలో మాస్టర్‌ వేణు 1970 ప్రాంతంలో విడుదలైన అర్థరాత్రి చిత్రంలో ఒకపాట కూడా పాడారు. లండన్‌లో జరిగే తెలుగువారి కార్యక్రమాలన్నింటిలో ఆయన ఘంటసాల పాటలను పాడతారు. ఆయనను ప్రవాస భారతీయులు అభినవ ఘంటసాల అని పిలుస్తారు. సుమారు 20 వేలకు పైగా పాతపాటలు ఆయన సేకరించారు. నాగభైరువారిపాలెంలో సీతారామస్వామి దేవాలయ నిర్మాణానికి ప్రధాన దాత. మేనమామ దండా అప్పయ్య జ్ఞాపకార్ధం పక్కనే ఉన్న దండమూడి గ్రామంలో ప్రయాణికుల విశ్రాంతి భవనం నిర్మించారు.
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా గాయకులు వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వైద్యులు వర్గం:విదేశాల్లో స్థిరపడ్డ తెలుగువారు
సంకువారికుంట
పేరువెనుక చరిత్ర
చాలా సంవత్సరాల క్రితం, "సంకు" ఇంటిపేరుగల ఒక కుటుంబం, ఇక్కడ ఉన్న కుంట ప్రక్కన స్థిర నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. వీరు ఈ గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఈతముక్కల, ఆలకూరపాడు తదిత్ర గ్రామాలవారికి చెందిన పొలాలకు కాపలాగా ఉండేవారు. తదనంతర కాలంలో వారి బంధువులు గూడా ఇక్కడకు రావడంతో ఈ గ్రామం ఏర్పడినది. ఈ రకంగా వారి ఇంటిపేరుమీదుగా "సంకువారికుంట"గా మారిందని స్థానికుల కథనం.
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో బ్రిటిషువారి కాలంలోనే ఒక మిషనరీ పాఠశాల ఉండేది. 1916లో అప్పటి విద్యాశాఖాధికారి ఇక్కడ పాఠశాల ఉన్నలు ధృవీకరించారు. 1953లో దీనిని మేనేజిమెంటు పాఠశాలగా మార్చారు. 1954 లో ఈ పాఠశాలలో పనిచేసిన శ్రీ పిల్లి సుందరరావు, జయరావు అను సోదరులు "పిల్లలు పనులలో కాదు, బడిలోనే ఉండాలని" తల్లిదండ్రులకు హితబోధ చేసారు. అప్పటి వరకు పొలాలలో పనులకు వెళ్ళే పిల్లలను, బడిబాట పట్టించారు. ఈ ఒక్క నినాదం ఇప్పటికీ గ్రామంలో మార్మోగటంతో, గ్రామంతా చదువుల నిలయమైనది. స్వాతంత్ర్యం అనంతరం గూడా ఈ పాఠశాల ప్రాథమిక పాఠశాలకే పరిమితమైనా, చదవాలనే పట్టుదలను ఈ గ్రామస్థులు వీడలేదు. ఈ గ్రామస్థులు బస్సు ఎక్కాలంటే ఒకటిన్నర కిలోమీటరు నడచి వెళ్ళాల్సినదే. అయినా సరే గ్రామస్థులు ఎంతకష్టమైనా, తమ పిల్లలను ఇతర ప్రాంతాలకు పంపి చదివించుచున్నారు. 800 మంది గ్రామజనాభా ఉండి, 200 గడపలు గల ఈ గ్రామంలో ప్రస్తుత అక్షరాస్యత 100% ఉంది. అందువలన ఈ గ్రామం నుండి ఎంతోమంది విద్యావంతులు ఉద్యోగస్థులు తయారైనారు.
గ్రామ ప్రముఖులు,
వీరేగాక వివిధ ప్రభుత్వ శాఖలలో పనిచేయుచున్న 25 మంది ఇంజనీర్లు, ముగ్గురు సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్లు, 13 మంది బ్యాంకు ఉద్యోగులు, వివిధశాఖల కార్యాలయాలలో 50 మంది ఉద్యోగులు, ఇంకా ఈ గ్రామం నుండి ఎందరో ఉన్నత విద్యావంతులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, రాజకీయనాయకులు వెలుగుచూసినారు.
రన్ లోలా రన్ (1998 సినిమా)
రన్ లోలా రన్ 1998, ఆగష్టు 20న విడుదలైన జర్మన్ చలనచిత్రం. టామ్‌ టైక్వెర్‌ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో లోలాగా ఫ్రాంకా పోటేంట్, మన్నీగా మొరిట్జ్ బ్లీబ్ట్రూ నటించారు. పోగొట్టుకున్న డబ్బును కనిపెట్టడంతోపాటు, ప్రియుడిని కాపాడుకోవడం కోసం ఒక మహిళ చేసే పరుగు నేపథ్యంలో రూపొందించబడిన ఈ చిత్రం 55వ వెనీస్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్లో ప్రదర్శించబడి, గోల్డెన్ లయన్ అవార్డు కోసం పోటీపడింది.
కథ
లోలా ప్రియుడు మన్నీ వృత్తిలో భాగంగా యజమానికి కొంత డబ్బును ఇవ్వడం కోసం ట్రైన్‌లో వస్తున్న తరుణంలో పోలీసులకు భయపడి ఆ డబ్బుని అక్కడే వదిలేసి పారిపోతాడు. ఆ డబ్బు ఇవ్వకపోతే చంపేస్తానని బాస్‌ మన్నీని బెదిరిస్తాడు. ఆ డబ్బుని బాస్‌కి ఇవ్వడం కోసం మన్నీ చేసే ప్రయత్నాల్లో ప్రియురాలు లోలా ఎటువంటి సాహసం చేసిందనేదే ఈ కథ.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:జర్మన్ భాష వర్గం:జర్మన్ చలనచిత్రాలు
హంటర్ కమిషన్
వుడ్ తాఖీదు లోని సిఫార్సులను పరిశీలించి వాటి అమలుకు తగిన సూచనలు, ప్రాథమిక విద్యలో మౌలిక మార్పుల గురించి ఏ చర్య తీసుకోవాలో పరిశీలించి ఒక నివేదిక సమర్పించాలని ఆనాటి గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ రిప్పన్ కంపెనీ సభ్యుడైన హంటర్ అధ్యక్షతన 1882 ఫిబ్రవరి 3న 20 మంది సభ్యులతో ఈ కమిషన్ నియమించాడు. ఇదే తొలి భారతీయ విద్యా కమిషన్ అయిన హంటర్ కమిషన్.
మూలాలు
వర్గం:విద్య
విజయవాడ సెంట్రల్ మండలం
విజయవాడ సెంట్రల్ మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు చెందిన మండలం. ఇది విజయవాడ రెవెన్యూ డివిజను పరిధి క్రింద నిర్వహించబడతుంది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం విజయవాడ నగరంలోని గాంధీనగర్‌లో ఉంది. ఈ మండలానికి విజయవాడ తూర్పు, విజయవాడ ఉత్తర, విజయవాడ పశ్చిమ మండలాలు సరిహద్దులుగా  ఉన్నాయి. విజయవాడ సెంట్రల్ మండలం, పౌర సౌకర్యాలకు భాధ్యత వహించే విజయవాడ నగరపాలక సంస్థ పరిధిలో ఒక భాగంగా ఉన్నందున మండల పరిధిలో గ్రామాలు లేవు
చరిత్ర
ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022 లో భాగంగా విజయవాడ నగరంలోని గాంధీనగర్ లో ఉండే విజయవాడ అర్బన్ మండల కార్యాలయానికి అశోక్ నగర్, భవానీపురం, కబేళ, కండ్రిక వంటి శివారు ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు వెళ్లేందుకు గత కొన్నేళ్లుగా పడుచున్న ఇబ్బందులు దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రజల సౌకర్యార్థం విజయవాడ సెంట్రల్, విజయవాడ ఈస్ట్, విజయవాడ నార్త్ విజయవాడ వెస్ట్ అనే నాలుగు కొత్త అర్బన్ మండలాలను కృష్ణా జిల్లా పరిధిని సవరించగా, కొత్తగా ఏర్పడిన ఎన్టీఆర్ జిల్లా విజయవాడ రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో భాగంగా ఈ మండలాలను ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిింది. వాటిలో ఈ మండలం ఒకటి.
ఇంటి గుట్టు (ధారావాహిక)
ఇంటి గుట్టు  భారతీయ తెలుగు భాషా టెలివిజన్ ధారావాహిక, ఇది 30 నవంబర్ 2020 నుండి సోమవారం నుండి శనివారం వరకు మధ్యాహ్నం 2:00 గంటలకు జీ తెలుగు లో ప్రసారం అవుతుంది. ఇది జీ టీవీ లో ప్రసారమైన తుజ్సే హై రాబ్తా అనే హిందీ సీరియల్ రీమేక్. ఇది డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్ జీ5 లో కూడా ప్రీమియర్ చేయబడుతోంది. ఇందులో శిశిర్ శాస్త్రి, నిసర్గ గౌడ, మీనా వాసు ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.
కథ
యుక్తవయసులో ఉన్న కళ్యాణి, తన ప్రేమించిన తల్లి మాధురిని కోల్పోయింది, ఆమె సవతి తల్లి అనుపమతో కలిసి జీవించవలసి వస్తుంది. రక్త బంధాలకు అతీతంగా వారు లోతైన సంప్రదాయేతర బంధాన్ని ఎలా పెంపొందించుకుంటారు అనేది కథాంశాన్ని రూపొందిస్తుంది.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు వర్గం:వినోద కార్యక్రమాలు వర్గం:తెలుగు ధారావాహికలు
వాంకోవర్
వాంకోవర్ (Vancouver,, లేక ) సముద్రతీర నౌకాశ్రయ నగరం. ఇది బ్రిటిష్ కొలంబియా, కెనడా దిగువభూభాగంలో ఉంది. బ్రిటిష్ కొలంబియాలో ఇది అత్యధిక జనసాంధ్రత కలిగిన నగరం. 2011 కెనడా గణాంకాల ఆధారంగా నగర జనసంఖ్య 6,03,502. ఇది కెనడాలోని 100 పెద్ద మున్సిపాలిటీలలో (8 వ స్థానం) ఇది ఒకటి. వాంకోవర్ మహానగరం 2.4 మిలియన్ల నివాసితులు ఉన్నారు. కెనడా లోని 100 పెద్ద మహానగరాలలో ఇది ఒకటి. వాంకోవర్ నగరంలో వైవిధ్యమైన పలు సంప్రదాయాలకు చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. వైవిధ్యమైన భాషావైవిధ్యం కలిగిన నగరంగా వాంకోవర్ గుర్తించబడుతుంది. నగరంలోని 52% ప్రజలకు ఆంగ్లేతర భాషలు మాతృభాషగా కలిగి ఉన్నారు. వాంకోవర్ గ్లోబల్ సిటీగా వర్గీకరించబడింది. వాంకోవర్ నగర వైశాల్యం 114 చ.కి.మీ. నగర జనసాంధ్రత 5,249 చ.కి.మీ. కెనడియన్ మున్సిపాలిటీలలో జనసాధ్రతపరంగా వాంకోవర్ ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. ఉత్తర అమెరికాలో ఇది 4 వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి మూడు స్థానాలలో న్యూయార్క్, శాన్ డియాగో , మెక్సికో నగరాలు ఉన్నాయి.ఆరంభకాల సెటిల్మెంట్‌గా ఈ ప్రాంతం పేరు గ్యాస్టౌన్. హాస్టింగ్స్ మిల్ లాగింగ్ సామిల్ ప్రాపర్టీ పశ్చిమ తీరంలో ఈ నగరం అభివృద్ధి చెందింది. 1867 జూలై 1న ప్రాపర్టీ యజమాని గ్యాసీ జాక్ పాలవళ్ళను రెండు మొద్దుల మీద పరచిఉన్న చెక్క మీద ఒక ఆహారశాల ఏర్పాటు చేయాలని కోరాడు. ఇలా మొదటి సంస్థ మొదలైన తరువాత పశ్చిమ తీరంలోని జలతీరం వెంట క్రమంగా త్వరితగతిలో ఇతర స్టోర్లు, కొన్ని హోటళ్ళు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. గ్యాస్ టౌన్ బ్రిటిష్ కొలంబియాలోని గ్రాన్ విల్లా బి.ఐ.గా (బి.ఐ. అంటే సముద్రం చొచ్చుకువచ్చిన భూభాగం) టౌన్ సైట్‌గా అభివృద్ధి చేయబడింది. తరువాత ఈ టౌంసిల్ రాజకీయ ఒప్పందంలో భాగంగా వాంకోవర్ పేరుతో సి.పి.ఆర్. రైల్ హెడ్ అయింది. 1886 లో వాంకోవర్ నగరం హోదాను సంతరించుకుంది. 1887 నాటికి " కెనెడియన్ పబ్లిక్ రైల్వే (ట్రాంస్ కాంటినెంటల్ రైల్వే) నగరం లోని నౌకాశ్రయం వరకు విస్తరించబడింది. ఇది ఓరియంట్, ఈస్టర్న్ కెనడా, యూరప్ లను కలిపే వాణిజ్య మార్గానికి ప్రధాన అనుసంధానంగా మారింది. 2014 నాటికి " పోర్ట్ మెట్రో వాంకోవర్ " సరకు రవాణాలో ఉత్తర అమెరికాలోని పెద్ద నౌకాశ్రయాలలో మూడవ స్థానంలో  ఉంది. అలాగే అంతర్జాతీయంగా 27వ స్థానంలో ఉంది.  అంతేకాదు కెనడాలో అతిపెద్ద, బిజీగా ఉండే నౌకాశ్రయంగానూ ఉత్తర అమెరికాలో వైవిధ్యమైన నౌకాశ్రయంగా గుర్తించబడుతూ ఉంది. వాంకోవర్ నగరంలో ప్రధానంగా అడవి ఆధారిత పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. నగరం చుట్టూ ప్రకృతి సహజమైన వన్యప్రాంతం ఉంటుంది. నగరానికి పర్యాటకం రెండవ పెద్ద ఆదాయవనరుగా ఉంది. వాంకోవర్‌లో పెద్ద చిత్రనిర్మాణ సంస్థలు ఉన్నాయి. నగర పరిసర ప్రాంతాలలో ఉన్న చిత్రనిర్మాణ సంస్థలు వాంకోవర్‌ను ఉత్తర అమెరికాలో ప్రధాన చిత్రనిర్మాణ కేంద్రంగా మార్చాయి.  ఇది " వాంకోవర్‌ను నార్త్ హాలీవుడ్ " గా మార్చింది.   నాణ్యమైన జీవనప్రమాణాలు కలిగిన నగరం, జీవించడానికి అనూకూలమైన నగరంగా వాంకోవర్ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. నివశించడానికి అనుకూలమైన 10 అంతర్జాతీయ నగరాలలో వాంకోవర్ ఒకటి అని " ఎకనమిస్ట్ ఇంటెలిజెంస్ యూనిట్ " (వరుసగా 5 సంవత్సరాలు) పేర్కొన్నది. వాంకోవర్ నగరం పలు అంతర్జాతీయ సమావేశాలకు, ఉత్సవాలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. 1954 బ్రిటిష్ ఎంపైర్ అండ్ కామంవెల్త్ గేంస్, యు.ఎన్.హబితాత్ ఐ, ఎక్స్పో 86, ది వరల్డ్ పోలీస్ అండ్ ఫైర్ గేంస్ (1989-2009), 2010 వింటర్ ఒలింపిక్స్, 2010 పారాలింపిక్స్ లకు వాంకోవర్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఇవి వాంకోవర్, నగరానికి ఉత్తరంలో ఉన్న విస్ట్లర్ (బ్రిటిష్ కొలంబియా) రిసార్ట్ కమ్యూనిటీలో నిర్వహించబడ్డాయి. 2014 లో టి.ఇ.డి కాంఫరెంస్ (గత 30 సంవత్సరాలుగా ఇవి కలిఫోర్నియాలో జరిగాయి) వాంకోవర్ నగరంలో నిర్వహించబడింది. 2015 లో ఎఫ్.ఐ.ఎఫ్.ఎ. వుమంస్ వరల్డ్ కప్ క్రీడలు వాంకోవర్ నగరంలో జరిగాయి. ఫైనల్ బి.సి. ప్లేస్ స్టేడియంలో జరిగింది.
స్థానిక ప్రజలు
ఆర్కియాలజీ రికార్డుల ఆధారంగా ఈ ప్రాంతంలో 8,000 -10,000 పూర్వపు ఆదిమ మానవులు నివసించిన సాక్ష్యాలు లభించాయి. ప్రారంభకాలంలో ఈ ప్రాంతంలో స్క్వామిష్, మస్క్వియం, త్ల్సెయిల్- వూటత్ ప్రజలు (శాలిష్ తీరప్రాంత ప్రజలు) నివసించారు. ప్రస్తుత వాంకోవర్ ప్రాంతంలో పలు గ్రామాలు ఉన్నాయి. అవి ప్రస్తుతం స్టాన్లీ పార్క్, ఫాల్సె క్రీక్, కిట్సిలానో, పాయింట్ గ్రే మొదలైన ఫ్రాసర్ నదీ ప్రాంతాలుగా ప్రాంతాలుగా ఉన్నాయి.
ఆరంభకాల అభివృద్ధి
1858 " ది ఫ్రాసర్ గోల్డ్ రష్ " సమయంలో కలిఫోర్నియా నుండి ఈ ప్రాంతానికి కొత్తగా 25,000 మంది పురుషులు వచ్చి చేరారు. వారు ఫ్రాసర్ కేన్యాన్ చేరుకునే మార్గంలో మద్యలో ఫ్రాసర్ నదీతీరంలో ఉన్న " న్యూ వెస్ట్ మినిస్టర్ " ప్రాంతంలో మజిలీ చేసేవారు. అది తరువాత వాంకోవర్‌గా మారింది. ప్రస్తుత వాంకోవర్‌లో మొదటి యురేపియన్ సెటిల్మెంట్ 1862లో ఫ్రాసర్ నదీతీరంలోని మెక్లీర్ ఫాం వద్ద ఆరంభం అయింది. ఇది పురాతన గ్రామం మస్క్వియంకు తూర్పున (ప్రస్తుత మార్పోల్) ఉంది. 1863లో మూడీవిల్లె (ప్రస్తుత నార్త్ వాంకోవర్) వద్ద సామిల్ ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇక్కడ కొయ్యపనితో నగరానికి దీర్ఘకాల అనుబంధం ఉంది. తరువాత ఇన్లెట్ దక్షిణప్రాంతంలో కేప్టన్ ఎడ్వర్డ్ స్టాంప్ ఈ రంగంలో స్థిరపడ్డాడు. ఎడ్వర్డ్ ముందుగా బ్రోక్టన్ పాయింట్ వద్ద ఉన్న " పోర్ట్ అల్బర్ని " సమీపంలో లాగింగ్ ఆరంభించాడు. తరువాత 1867లో ఆయన కొన్ని సమస్యల కారణంగా డన్లెవీ పర్వతపాదాల సమీపంలో మిల్‌ తరలించాడు. ఈ మిల్ హాస్టింగ్స్ మిల్‌గా గుర్తించబడింది.క్రమంగా ఈ మిల్ పరిసరప్రాంతాలు వాంకోవర్‌గా అభివృద్ధి చెందింది. క్రమంగా 1880 లో కెనడియన్ పసిఫిక్ రైల్వే (సి.పి.ఆర్) ఆరంభించిన తరువాత నగరకేంద్ర ప్రాధాన్యత మారింది. అయినప్పటికీ 1920 లో మిల్లు మూతపడే వరకు ఈ మిల్లు ఈ ప్రాంత ఆర్ధికవనరుగా ఉంది. గ్యాస్ టౌన్ అనబడే సెటిల్మెంట్ గ్యాసీ స్థాపించిన ఆహారశాల, మార్కెట్ కేంద్రంగా చేసుకుని త్వరగా అభివృద్ధి చెందింది. 1870 లో బ్రిటిష్ కొలంబియా కాలనీ ప్రభుత్వం సెటిల్మెంటును సర్వేచేసి టౌన్ సైట్‌గా చేసి " బ్రిటిష్ సెక్రెటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఫర్ ది కాలనీస్ " లార్డ్ గ్రాంవిల్లే గౌరవార్ధం దీనికి గ్రాంవిల్లే అని పేరు మార్చింది. 1884 లో ఇక్కడ సహజసిద్ధమైన నౌకాశ్రయం స్థాపించబడింది. పోర్ట్ మూడీ, న్యూ వెస్ట్ మినిస్టర్, విక్టోరియా అభివృద్ధి కొరకు " కెనడియన్ పసిఫిక్ రైల్వే టెర్మినల్‌ " ఏర్పాటుకు ప్రయత్నాలు ఆరంభించారు. 1871 లో కెనడాను మొత్తం అనుసంధానించడానికి బ్రిటిష్ కొలంబియా ఆరంభించిన రైల్వే పనులు " పసిఫిక్ స్కాండల్, చైనా శ్రామికుల శక్తిని అత్యుపయోగం చేసారన్న ఆరోపణలు రైల్వే నిర్మాణపు పని జాప్యమై 1880 వరకు కొనసాగింది.
కార్పొరేషన్ రూపకల్పన
1886 ఏప్రిల్ 6 న వాంకోవర్ కార్పొరేషన్ అయింది. అదే సంవత్సరం నగరంలోకి మొదటి ట్రాంస్ కాంటినెంటల్ ట్రైన్ ప్రవేశించింది. హెంరీ జాన్ కాంబీ సిఫారసు అనుసరించి సి.పి.ఆర్. అధ్యక్షుడు విలియం వ్యాన్ హార్నే సి.పి.ఆర్. టెర్మినల్ స్థాపించడానికి పోర్ట్ మూడీ చేరుకున్నాడు. తరువాత విలియం వ్యాన్ హార్నే జార్జి వాంకోవర్‌ గౌరవార్ధం నగరానికి వాంకోవర్ అని నామకరణం చేసాడు. 1886 జూన్ 13 న నగరంలో గ్రేట్ వాంకోవర్ ఫైర్ సంఘటన సంభవించింది. అదే సంవత్సరం వాంకోవర్ ఫైర్ డిపార్ట్మెంటు స్థాపించబడింది. తరువాత నగరం వేగవంతంగా పునర్నిర్మించబడింది. 1881 లో 1,000 మంది ప్రజలు మాత్రమే ఉన్న వాంకోవర్ జనసంఖ్య శతాబ్దం చివరికాలానికి 20,000 లకు చేరుకుంది. అలాగే 1911 నాటికి జనసంఖ్య 1,00,000 కు చేరుకుంది. వాంకోవర్ వ్యాపారులు 1898 లో క్లోండికె గోల్డ్ రష్ కారణంగా సంపన్నులయ్యారు. 1892లో వారిలో ఒక వ్యాపారి అయిన చార్లెస్ వుడ్వర్డ్ అబ్బాట్, కార్డోవా స్ట్రీట్ ప్రాంతాలలో మొదటిసారిగా స్టోర్స్ ప్రారంభించాడు. తరువాత స్పెంసర్ డిపార్ట్మెంటల్ స్టోర్స్, హడ్సన్ బే డిపార్ట్మెంటల్ స్టోర్స్ ఆరంభించబడ్డాయి. ఇవి కొన్ని దశాబ్ధాల కాలం నగర చిల్లర వ్యాపారాన్ని శాశించాయి. వాంకోవర్ నగర ఆరంభకాల ఆర్థికవనరుగా సి.పి.ఆర్. సహకరించింది. ఇది నగరం వేగవంతంగా అభివృద్ధి చెందడానికి సహకారం అందించింది. నగరంలో రియల్ ఎస్టేట్, హౌసింగ్ డెవెలెప్మెంట్ రంగానికి సి.పి.ఆర్. కంపెనీ ఆధిక్యత వహించింది. 1890 లో బెంజిమిన్ టింగ్లే రోజర్స్ షుగర్ రిఫైనరీ స్థాపించబడింది. సహజ వనరులు వాంకోవర్ ప్రధాన ఆర్థికవనరులుగా ఉన్నాయి. వనరుల రంగంలో లాగింగ్ (కొయ్య పరిశ్రమ) ఆధిక్యత వహిస్తుంది. తరువాతి కాలంలో ఎగుమతులు దిగుమతులకు ప్రాధాన్యత వహించింది. ఫలితంగా 1930 నాటికి వ్యాపారం వాంకోవర్ నగరానికి అతిపెద్ద ఆర్థికవనరుగా మారింది.
20వ శతాబ్ధం
నగరానికి వ్యాపార రంగం నుండి ఆదాయం అధికరించిన అదే తరుణంలో కార్మికవర్గం తిరుగుబాటు కార్యక్రమాలు కూడా అధికం అయ్యాయి. నగరంలో మొదటిసారిగా 1903 లో సి.పి.ఆర్. కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా ఉద్యోగులు సమ్మె ప్రారంభించారు. శ్రామిక నాయకుడు ఫ్రాంక్ రోజర్స్ సి.పి.ఆర్. పోలీస్‌చే హత్యకు గురైయ్యాడు. బ్రిటిష్ కొలంబియాలో ఫ్రాంక్ రోజర్ మొదటి అమరవీరుడయ్యాడు. ఈ ప్రాంతం అంతటా పారిశ్రామిక ఉద్రిక్తతలు అధికరించి 1918 నాటికి కెనడా జనరల్ సమ్మెకు దారితీసింది. 1920 సమ్మె కొంత సద్దుమణిగింది. 1935 లో సుదూరప్రాంతాలలో మిలటరీ నిర్వహణలో ఉన్న నిరుద్యోగ పురుషులు నగరంలోకి వరదలా వచ్చి చేరారు. వారు మిలటరీ కేంపుల స్థితి వివరించారు. రెండు మాసాల కాలం ఎడతెగని దినసరి నిరసన ప్రదర్శనల తరువాత నిరసనదారులు సమస్యను ఓటావా ట్రెక్‌లోని ఫెడరల్ గవర్నమెంటు దృష్టికి తీసుకువెళ్ళాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అయినప్పటికీ వారి నిరసనలు అణిచివేయబడ్డాయి. ఉద్యోగులు (బ్రిటిష్ కొలంబియా మిషన్ ) వద్ద ఖైదుచేయడం, వర్క్ కేంపులలో బంధించడం వంటి చర్యలు తీసుకున్నారు. వాంకోవర్‌లో స్త్రీవాదం, నీతి నియమ సంస్కరణలు, నిగ్రహ ఉద్యమం ఇతర సాంఘిక ఉద్యమాలు జరిగాయి. 1918 లో మేరీ ఎలెన్ స్మిలిత్ (మద్యపాన నిషేధం, స్త్రీలకు ఓటుహక్కు ఉద్యమకారిణి) కెనడాలో మొదటి లెజిస్లేటివ్ సభ్యురాలిగా ఎన్నుకొనబడింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత కెనడాలో మద్యపాన నిషేధం ఆరంభమై 1921 వరకు కొనసాగింది. తరువాత ప్రాంతీయ ప్రభుత్వం మద్యం విక్రయం మీద నియంత్రణ స్వాధీనం చేసుకుంది. అది ఇప్పటికీ కొనసాగుతుంది. ఫెడరల్ లేబర్ మినిస్టర్, విలియం లియాన్ మాకెనైజ్ కింగ్ నిర్వహించిన విచారణ తరువాత కెనడా మద్యపాన నిషేధచట్టం రూపొందించబడింది. ఆసియాటిక్ ఎక్స్‌క్లూషన్ లీగ్ నాయకత్వంలో అల్లర్లలో వాంకోవర్ చైనాటౌన్‌, వాంకోవర్ జపాన్ టౌన్‌లలో జరిగిన వినాశనం, నష్టం గురించి విచారించమని కింగ్ ఆదేశించాడు. నష్టపరిహారం కోరినవారిలో ఇద్దరు ఓపియం విక్రయదారులు ఉన్నారు. అదనపు విచారణలో ఒకశ్వేత జాతీయురాలు తరచుగా చైనావారిని కలుసుకున్నదని వెల్లడైంది. ఫెడరల్ చట్టం ఓపియాన్ని వైద్యేతర ఉపయోగాలకు నిషేధం విధించింది. ఈ అల్లర్లు, " ఆసియాటిక్ ఎక్స్చ్లూషన్ లీగ్ " ఏర్పాటు వాంకోవర్‌, బ్రిటిష్ కొలంబియాలో నివసిస్తున్న జపాన్ వారని కలవరపరిచింది. " పీర్ల్ హార్బర్ మీద " దాడి జరిగిన తరువాత భీతి తీవ్రం అయింది. చివరికి వాంకోవర్, బ్రిటిష్ కొలబియాలో నివసిస్తున్న కెనడియన్లను క్రమబద్ధంగా నమోదు చేయుట లేక ప్రాంతం నుండి పంపివేసారు. యుద్ధం తరువాత జపాన్ - కెనడియన్లు వాంకోవర్ నగరంలో ప్రవేశించడానికి అనుమతించలేదు. వాంకోవర్ జపాన్ టౌన్ తిరిగి పునరుజ్జీవనం పొందలేదు. పాయింట్ గ్రేతో విలీనం అయిన తరువాత వాంకోవర్ నగరం విస్తరించి దేశంలో మూడవపెద్ద నగరంగా అవతరించింది. 1929 జనవరి 1 విస్తరించిన వాంకోవర్ జనసంఖ్య 2,28,193.
భౌగోళికం
బుర్రద్ ద్వీపకల్పంలో ఉన్న వాంకోవర్ ఉత్తరదిశలో బుర్రద్ ఇన్లెట్, దక్షిణంలో ఫ్రాసర్ నది పశ్చిమంలో జార్జియా జలసంధి దానిని ఆనుకుని వాంకోవర్ ద్వీపం ఉన్నాయి. చదరంగా ఉండే భూభాగం, పర్వతప్రాంతం నగర వైశాల్యం 114 కి.మీ. ఇది పసిఫిక్ టైం జోన్, పసిఫిక్ మారీ టైం ఎకోజోన్ మద్య ఉంది. 1885 లో నగరం పేరు వాంకోవర్ అని మార్చే వరకు వాంకోవర్ అనే పేరు వాంకోవర్ ద్వీపానికి ఉండేది. అందువలన వాంకోవర్ నగరం ద్వీపంలో ఉండేది అని అనుకుంటూ ఉంటారు. ద్వీపానికి, నగరానికి రాయల్ నేవీ కేప్టన్ జార్జ్ వాంకోవర్ ఙాపకార్ధం ఆయన పేరు నిర్ణయించబడింది. (యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఉన్న వాంకోవర్ (వాషింగ్టన్)లా). వాంకోవర్ నగరంలో స్టాన్లీ నేషనల్ పార్క్ (వైశాల్యం 404.9 చ.హెక్టార్లు) ఉత్తర అమెరికాలోఉన్న అతి పెద్ద నేషనల్ పార్క్‌గా గుర్తించబడుతుంది. నగరంలో ఉన్న నార్త్ కోర్ మౌంటెంస్ నుండి వాషింగ్టన్ ఈశాన్యంలో ఉన్న హిమంతో కప్పబడిన బేకర్ అగ్నిపర్వతం, పశ్చిమం, నైరుతిలో జార్జియా జలసంధికి ఆవల తీరంలో ఉన్న వాంకోవర్ ద్వీపం, వాయవ్యంలో బోవెన్ ద్వీపం ఉన్నాయి.
పర్యావరణం
వాంకోవర్ వృక్షజాలం " టెంపరేట్ రెయిన్ ఫారెస్ట్ "గా వర్గీకరించింది. ఇక్కడ పినోఫీ, చెల్లాచెదురుగా మేపుల్, అత్యధికమైన చిత్తడినేలలు ఉంటాయి. బ్రిటిష్ కొలంబియా సముద్రతీరంలో డౌగ్లాస్, తుజా ప్లిక్టా (వెస్టర్న్ రెడ్ సెడార్), వెస్టర్న్ హెమ్లాక్‌ కలగలిపిన కోనిఫర్ వృక్షాలు ఉంటాయి. బ్రిటిష్ కొలంబియా సముద్రతీరప్రాంతాలలో అతి పెద్ద వృక్షాలు ఉంటాయి. ఎలియాట్ బే, సియాటెల్ లోని వృక్షాలు బుర్రద్ ఇన్లెట్, ఇంగ్లీష్ బేలో కనిపించే వృక్షాలకంటే వైవిధ్యంగా ఉంటాయి. వాంకోవర్ లోని జెరిచో బీచ్ ప్రాంతంలోఉనా గ్యాస్ టౌన్, దక్షిణ ప్రాంతాలలో (ఫాల్స్ క్రీక్, ఇంగ్లీష్ బే) అతిపెద్ద వృక్షాలు ఉంటాయి. స్టేన్లీ పార్క్‌లో 1860, 1880 కాలం నాటి వృక్షాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ పాతకాలం నాటి వండ్రంగి పని విధానం కొనసాగుతూ ఉంది. వాంకోవర్, దిగువ భూములలో ఉన్న చెట్లు, మొక్కలు ఖండం లోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి దిగుమతి చేయబడ్డాయి. అరౌకారియా అరౌకానా (మంకీ ఫజిల్ ట్రీ), అసర్ పాల్మాతుం (జపాన్ మేపుల్) మొదలైన చెట్లు, మగ్నోలియా, అజాలియా, రోడోడెండ్రన్ మొదలైన పూల మొక్కలు ఉంటాయి. కొన్ని వృక్షజాతులు తూర్పు కెనడా, ఐరోపా వంటి వాతావరణంలో పెరిగే వృక్షాలు దిగుమతి చేయబడ్డాయి. స్థానికమైన అసర్ గ్లాబ్రం (డౌగ్లాస్ మేపుల్) బృహత్తరమైన పరిమాణంలో పెరుగుతుంటాయి. నగర వీధులలో అధికంగా సకురల్ (జపానీ చెర్రీ) పూల మొక్కలు కనిపిస్తుంటాయి. వీటిని 1930లో జపాన్ ప్రభుత్వం అందించింది. వసంతకాల ఆరంభకాలంలో కొన్నివారాల కాలం పుష్పించే ఈ పూలమొక్కలు పుష్పించే కాలం వాంకోవర్ చెర్రీ బ్లౌసంగా భావించబడుతూ ఉంది. ఇతర వీధులలో పుష్పించే చెస్ట్ నట్ చెట్లు (హార్స్ చెస్ట్ నట్), ఇతర అలంకార మొక్కలు ఉంటాయి.
వాతావరణం
శీతాకాలంలోనూ వెచ్చగా ఉండే కెనడా నగరాలలో వాంకోవర్ ఒకటి. కెనడా ప్రమాణాలు అనుసరించి వాంకోవర్ వాతావరణం సమశీతల వాతావరణంగా వర్గీకరించబడింది. కోపెన్ వాతావరణ వర్గీకరణలో నగరవాతావరణం సాధారణంగా " ఓషనిక్ క్లైమేట్ (సముద్రతీర వాతావరణం) గా నిర్ణయించబడుతుంది. కెనడా ఇన్లాండ్‌లో వేసవిలోఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా ఉండే సమయంలో వాంకోవర్ నగరంలో ఉష్ణోగ్రతలు ఆహ్లాదకరమైనంతగా చల్లాగా ఉంటాయి. వేసవి వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది. జూలై, ఆగస్టు మాసాలలో వర్షపాతం ఉంటుంది. నవంబరు నుండి మార్చి వరకు దాదపు సగం రోజులలో వర్షపాతం ఉంటుంది. కెనడా నగరాలలో వాంకోవర్ అతిగా తడిగా ఉండే నగరాలలో వాంకోవర్ ఒకటి. అయినప్పటికీ మహానగర ప్రాంతం అంతటా వర్షపాతంలో వ్యత్యాసాలు సహజం. రిచ్‌మండ్ ప్రాంతంలో ఉన్న విమానాశ్రయంలో నమోదు చేసిన వార్షిక వర్షపాతం 1,189 మి.మీ. డౌన్‌టౌన్ ప్రాంతంలో వర్షపాతం 1588 మి.మీ. నార్త్ వాంకోవర్ వర్షపాతం 2044 మి.మీ. జూలై, ఆగస్టు మాసాలలో దినసరి అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 22 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్. అరుదుగా ఉష్ణోగ్రతలు 30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ ఉంటుంది. 2009 జూలై 9 న అత్యధికంగా 34.4 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ ఉంటుంది. 1965 జూలై 13న వాంకోవర్ నగరంలో నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 35 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్. 1981 ఆగస్టు 8 న నమోదైన ఉష్ణోగ్రత తిరిగి 35 డిగ్రీల సెంటీ గ్రేడ్. చివరిగా అత్యధికగా 35 డిగ్రీల సెంటిగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత 1983 మే 29 న నమీదైంది. వాంకోవర్ వార్షిక సరాసరి వర్షపాతం 38.1 సె.మీ. మంచు అధికకాలం భూమి మీద నిలిచి ఉండదు. కెనడా నగరాల శీతాకాలవాతావరణంలో వాంకోవర్ 4వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి మూడు స్థానాలలో విక్టోరియా బ్రిటిష్, ననైమో, డంకన్ (బ్రిటిష్ కొలంబియా) ఉన్నాయి. వాంకోవర్ గ్రోయింగ్ సీజన్ సరాసరి 237 రోజులు (మార్చి 18 నుండి నవంబరు 10 వరకు).
నగర రూపకల్పన
2011 నాటికి వాంకోవర్ నగరం కెనడాలో అత్యధిక జనసాంధ్రత కలిగిన నగరంగా మారింది. నగర విస్తరణకు బదులుగా వాంకోవర్ నగరీకరణ ప్రణాళిక బహుళ అంతస్తుల నివాసగృహ సముదాయాలు, నగరకేంద్రాలలో మిశ్రిత ఉపయోగ అభివృద్ధి (మిక్సెడ్ - యూస్ డెవెలెప్మెంట్) పధకాలు అమలుచేసేలా రూపొందించబడింది. ఈ ప్రణాళిక వాంకోవర్ మహానగరంలో నివసించడానికి మార్గం సుగమం చేసింది.