cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
పల్లంకుర్రు
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పల్లంకుర్రులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పల్లంకుర్రులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 12,288. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6,207, మహిళల సంఖ్య 6,081, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,853 ఉన్నాయి.
జగదేకవీరుడు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
కంచెర్ల పాలెం
కంచెర్ల పాలెం, గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
కడప జిల్లా గండిపేట  ప్రాంతం నుండి వలస వచ్చిన కుటుంబాలతో వచ్చిన గ్రామమే "కంచల" అను ఊరు. తొలి నాళ్ళలో భూమిని గుంతలు తీయగా వచ్చిన నీటితో వ్యవసాయం చేయడం వలన "కంచల" అనే పేరుతో ఊరుగా పేరుతెచ్చుకున్న గ్రామం, కాలక్రమేణా "కంచలపాలెం" గా, తరువాత "కంచర్లపాలెం"గా రూపాంతరం చెందింది.
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో అరుణ కుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.
ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
వీరారెడ్డిపాలెం
వీరారెడ్డిపాలెం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, కలిగిరి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..ఈ గ్రామాన్ని వీరారెడ్డి అనే అయన పెదకాపుగా ఉండడం వలన ఈ ఊరికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఈ ఊరిలో ఎక్కువ శాతం రెడ్డి వంశానికి చెందిన వారు ఉంటారు.ఈ ఊరి జనాభా 600 లు అంతకంటే ఎక్కువగానే ఉండవచ్చు. కావలి, ఉదయగిరి నియొజక వర్గాలు విభజించెటప్పుడు ఈ గ్రామం ఉదయగిరి నియొజక వర్గం లోకి చెర్చ బడింది.ఇక్కడ నర్రావుల అనే ఇంటి పేరు కల వారు ఎక్కువగా ఉంటారు వీరి కులదెవత ఆంకమ్మ తల్లి .ఈ ఊరిలో శ్రీ రాముడి బ్రమ్హొత్సవాలు అత్యంత ఘనంగా జరుపుతారు.ఇక్కడి ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవశాయం.మొత్తం 1000 ఎకరాలలో వ్యవశాయం సాగు చెస్తుంటారు.
త్వచాస్థులు
చరిత్ర
మన శరీరంలోని అన్ని కణాల సాధారణ పనితీరుకు కణ త్వచాలు చాలా ముఖ్యమైనవి. కణాలు కణాంతర  చుట్టూ నిరంతర, అత్యంత ఎంపిక పారగమ్య అవరోధం ఏర్పడుతుంది. పరివేష్టిత రసాయన వాతావరణం యొక్క నియంత్రణను అనుమతించడం, అయాన్ ప్రవణతలను నిర్వహించడం, ఎక్స్‌ట్రాసెల్యులర్,ఎక్స్‌ట్రా-ఆర్గానెల్లె స్థలంతో గుర్తింపు, సిగ్నలింగ్ అణువుల గుర్తింపు, సంశ్లేషణ ప్రోటీన్లు, ఒక కణంలో, పొర యొక్క వివిధ భాగాలు వేర్వేరు విధులను కలిగి ఉంటాయి
అనేక జీవక్రియ, జన్యు వ్యాధులు ఎముక పరిమాణం, నాణ్యతను ప్రభావితం చేస్తాయి. మధుమేహము, మూత్రపిండాల వ్యాధి, పారాథైరాయిడ్ గ్రంథులు పారాథైరాయిడ్ హార్మోన్‌ను ప్రసారం చేయడం, అనోరెక్సియా నెర్వోసా, విటమిన్ డి-ఆధారిత  వంటి జీవక్రియ వ్యాధులు బోలు ఎముకల వ్యాధికి కారణమవుతాయి (ఎముక పరిమాణం తగ్గడం, నిర్మాణ నాణ్యత). అవయవ మార్పిడి రోగులలో ఇమ్యునోసప్రెసివ్ థెరపీ ఎముక ద్రవ్యరాశిని తగ్గిస్తుంది, ఎముక, కణితులు కూడా ఉంటాయి. కణితులు బోలు ఎముకల పునర్వినియోగం యొక్క క్రియాశీలతకు కారణమయ్యే పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. జన్యుపరంగా ఆధారిత వ్యాధి ఆస్టియోజెనిసిస్ ఇంపెర్ఫెక్టాలో, టైప్ I కొల్లాజెన్ కోసం జన్యువులోని ఉత్పరివర్తనలు ఫలితంగా బోలు ఎముకల ద్వారా కొల్లాజెన్ లేదా మార్చబడిన కొల్లాజెన్ అణువుల ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది. అస్థిపంజరం యొక్క ఇతర సాధారణ వ్యాధులు రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్, ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ వంటి కీళ్ల వ్యాధులు రావడానికి ఆస్కారం ఉన్నది.
మూలాలు
వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
నివాసితుల సంక్షేమ సంఘం
నివాస సంక్షేమ సంఘం (తరచూ ఆర్‌డబ్ల్యుఏ గా సంక్షిప్తీకరించబడింది) అనేది ఒక భారతీయ సంస్థ, ఇది భారతీయ నగరాల్లో ఒక నిర్దిష్ట నగర లేదా శివారు ప్రాంతం యొక్క నివాసితుల ప్రయోజనాలను సూచిస్తుంది.
సభ్యత్వం
సభ్యత్వం స్వచ్ఛందంగా ఉంటుంది, నాయకత్వం సాధారణంగా రుసుము చెల్లించే సభ్యులచే ఎన్నుకోబడుతుంది. ఏ సంవత్సరానికైనా స్వచ్ఛంద రుసుము చెల్లించని సభ్యులకు సాధారణ జనరల్ బాడీ సమావేశాలలో ఓటు హక్కు ఉండదు, సంఘం యొక్క ఇతర సమావేశాలు పాల్గొనే అవకాశం ఉండదు. ఎందుకంటే స్వచ్ఛంద సంస్థ యొక్క సభ్యత్వం నుండి వారిని ఎంచుకున్నట్లుగా భావించరు. కొన్ని ప్రదేశాలలో, అసోసియేషన్ అభివృద్ధి, సంక్షేమ సంఘం వంటి వాటి పేర్లలో "అభివృద్ధి" అనే పదాన్ని కలిగి ఉంది.
మురికి వాడలు అభివృద్ధి
మురికివాడలలో, అనధికారిక కాలనీలలో నివాసితుల సంక్షేమ సంఘాలు ప్రాబల్యం ఉన్నప్పటికీ, నివాసితుల సంక్షేమ సంఘాల వ్యూహాత్మక పాలనా నిర్ణయాల్లో పాల్గొన్న ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు, ఢిల్లీ యొక్క భగీదారి పథకం వంటివి, ప్రణాళికాబద్ధమైన పరిసరాలలో ఉన్న నివాసితుల సంక్షేమ సంఘాలు మాత్రమే ఉన్నాయి.
ప్రాముఖ్యత
నివాసితుల సంక్షేమ సంఘాలు మున్సిపాలిటీ రాజకీయాల్లో, 2000 ల ఆరంభం నుండి నిర్ణయం తీసుకోవడంలో ఎక్కువగా పాల్గొంటున్నాయి, వీటి ప్రాముఖ్యతను ఎక్కువగా పెంచుకుంటున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం: మానవ ఆవాసాలు
పరదేశిపాకలు
పరదేశిపాకలు, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, కొయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొయ్యూరు నుండి 37 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 26 ఇళ్లతో, 71 జనాభాతో 1212 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 35, ఆడవారి సంఖ్య 36. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 67. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585681 .పిన్ కోడ్: 531087.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
బాలబడి రాజేంద్రపాలెంలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల బంగారమ్మపేటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కృష్ణదేవిపేటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఎర్రినాయుడు పాకాలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొయ్యూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
పరదెసిపాకాలులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పరదెసిపాకాలులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, మామిడి, వరి
గందేవి
గందేవి (గుజరాతి:ગણદેવી) భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని నవ్‌సారి జిల్లాలో ఒక నగరం, మునిసిపాలిటీ.
చరిత్ర
శివాజీ మహారాజ్ మొదటి సూరత్ దండయాత్ర, సూరత్ యుద్ధంలో గందేవికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:గుజరాత్
కరమన నది
కరమన నది కేరళలోని తిరువనంతపురంలో ప్రవహించే నది. ఇది పడమర కనుమలులోని అగస్త్యార్ కూటంలో పుట్టి పడమర వైపున 66 కిలోమీటర్లు ప్రవహించాకా కోవళం దగ్గర అరేబియా సముద్రంలలో కలిసిపోతుంది. ఈనదికి కరమన పేరు తిరువనంతపురంలోని కరమన అనే ఒక శివారు నుంచి వచ్చింది.
ఈ నది ఒడ్డున ఎక్కువ అడవి ఉండగా, కొన్ని చోట్ల మాత్రం‌ కొబ్బరి తోటలు, వరి పంటలు ఉన్నాయి.
కరమనలో కలిసిపోయె నదులు
కరమన అగస్త్యార్ కూటం దగ్గర సముద్రపు మట్టం కన్నా 1600 మీటర్లు ఎత్తున మొదలవుతుంది. చెమ్ముంజి, మొట్ట, ఆతిరమల, కావియార్, అట్టయార్, వయప్పాడ్యార్, తోడయార్ మరియి కిఌయార్ కరమనలో కలిసిపోయే ఏర్లు. వీటిలో అందరిలోకి పెద్దది కిఌయార్, ఏదైతే కరమనలో కలిసిపోయే ముందు 24 కిలోమీటర్లు ప్రవహిస్తుందో. ఈ యేటి పైన ఐదు ఆకట్లు కట్టబడ్డాయి. కరమన వడ్డున అట్టుకళ్, పద్మనాభస్వామి మొదులు ఎన్నో పేరుగాంచిన గుడులు కూడా ఉన్నాయి.
ఆనకట్లు
కరమన పైన రెండు కీలకమైన ఆనకట్లు ఉన్నాయి. ఒకటేమో అరువిక్కార, మరొకటేమో పెప్పార. అరువిక్కార ఆనకట్టు తిరువనంతపురంకి తాగునీరు అందించడానికి 193౩లో లార్డ్ విలియంచే కట్టించబడింది. పెప్పార ఆనకట్టు, అరువిక్కార ఆనకట్టులోకి వచ్చే నీటిని అదుపుచేయడాని కట్టించబడింది. పెప్పార ఆనకట్టు వల్న ఎన్నొ సార్లు తిరువనంతపురంకి వరదలు రాకుండా ఆగిపోయాయి.
వంతెనలు
కరమన నదిపై ఎన్నో వంతెనలు ఉన్నాయి. వీటిలో అందరిలోకి కీలకమైనది NH-47.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశ నదులు
మహాదేవపూర్ (జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా)
మహదేవ్‌పూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, మహదేవ్‌పూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన మహదేవ్ పూర్ నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రామగుండం నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
కరీంనగర్ జిల్లా నుండి జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాకు మార్పు
లోగడ మహాదేవపూర్ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా, మంథని రెవిన్యూ డివిజను పరిదిలో ఉంది. 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా మహాదేవపూర్ మండలాన్ని (1+31) ముప్పది రెండు గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన జయశంకర్ (భూపాలపల్లి) జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఐదుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రామగుండంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ కాటారంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల రామగుండంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రామగుండంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మహదేవ్‌పూర్లో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఆరుగురు డాక్టర్లు, 15 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో9 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు, ముగ్గురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మహదేవ్‌పూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మహదేవ్‌పూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
మహదేవ్‌పూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప
కాలింపాంగ్
కాలింపాంగ్ విద్యా సంస్థలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీటిలో చాలా వరకు బ్రిటిష్ వలస కాలంలో స్థాపించారు. టిబెట్‌ను చైనా స్వాధీనం చేసుకోవడానికి, చైనా- ఇండియన్ యుద్ధానికి ముందు టిబెట్, భారతదేశం మధ్య వాణిజ్యంలో ఇది ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారంగా ఉండేది. కాలింపాంగ్, పొరుగున ఉన్నడార్జిలింగ్ 1980లలో, ఇటీవల 2010 లో ప్రత్యేక గూర్ఖాలాండ్ రాష్ట్రం కోసం పిలుపునిచ్చిన ప్రధానకేంద్రాలు.
పురపాలక సంఘం కార్యాలయం తీస్తా నదికి ఎదురుగా ఉన్నశిఖరంపై ఉంది. ఈ ప్రాంతంలోని ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రదేశాలకు అనువైన సమశీతోష్ణవాతావరణం, సహజ వాతావరణం ఉండటం వల్ల ఇది ఒక పర్యాటక కేంద్రంగా మారింది. కాలింపాంగ్‌లో ఉద్యానవనం కృషి ముఖ్యమైంది. ఇది ప్రసిద్ధి చెందిన విస్తృత శ్రేణి ఆర్కిడేసి పూల వ్యాపారం కలిగి ఉంది. హిమాలయలో పెరిగిన పూల గుత్తులు, దుంపలు, రైజోమ్‌లను ఎగుమతిచేసే నర్సరీలు కాలింపాంగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దోహదంచేస్తాయి. టిబెటన్ బౌద్ధ విహారం జాంగ్ ధోక్ పాల్రి ఫోడాంగ్ అనేక అరుదైన టిబెటన్ బౌద్ధ గ్రంథాలను కలిగి ఉంది.
చరిత్ర
19వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు, కాలింపాంగ్ చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం సిక్కిం, భూటాన్ రాజ్యాలచే పాలించబడింది. కాలింపాంగ్ 1706 సంవత్సరంలోభూటాన్ ఆధీనంలోకి వచ్చినట్లు చెప్పబడింది. అయితే చరిత్రకారుల అభిప్రాయాల ప్రకారం, భూటాన్ ఆక్రమణలు అప్పటికి గ్యాల్పో అజోక్, ఇతర లెప్చా చీఫ్‌టాన్‌ల ఓటమి తర్వాత దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా అమలులో ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. 1864లో ఆంగ్లో-భూటాన్ యుద్ధం తర్వాత, సించులా ఒప్పందం (1865) పై సంతకం చేయబడింది. ఇందులో తీస్తా నదికి తూర్పున ఉన్న భూటాన్ ఆధీనంలోని భూభాగాన్ని బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించారు. ఇది కొన్నిసంవత్సరాలు 'వెస్ట్రన్ డ్యూర్స్' జిల్లాగా, మూడు తాలూకాలుగా విభజించబడింది. కాలింపాంగ్ దలింగ్‌కోట్ తహసీల్‌లో పడిపోయింది. ఇది అనుబంధ భూభాగంలోని అన్ని పర్వత ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది.1867లో దలింగ్‌కోట్ తహసీల్ డార్జిలింగ్ జిల్లాలో విలీనం చేయబడింది. చివరికి కాలింపాంగ్ ఉపవిభాగంగా పేరు మార్చబడింది.
విలీన సమయంలో కాలింపాంగ్ ఒక కుగ్రామం. అక్కడ కేవలం రెండు లేదా మూడు కుటుంబాలు మాత్రమే నివాసం ఉండేవి. బెంగాల్ సివిల్ సర్వీస్‌కు చెందిన ప్రభుత్వ అధికారి యాష్లే ఈడెన్ ఈ పట్టణం గురించి ఆశ్చర్యమైన మొట్టమొదటిగా ఆ విషయం నమోదు చేసాడు.కాలింపాంగ్ 1866లో డార్జిలింగ్ జిల్లాలో చేర్చబడింది. 1866-1867లో ఒక ఆంగ్లో-భూటాన్ సంఘం రెండింటి మధ్య ఉమ్మడి సరిహద్దులను గుర్తించింది, తద్వారా కాలింపాంగ్ ఉపవిభాగం, డార్జిలింగ్ జిల్లాకు రూపాన్ని ఇచ్చింది.
భౌగోళికం
పట్టణ కేంద్రం 1247 m ఎత్తులో డియోలో హిల్,డర్పిన్ హిల్ అనే రెండు కొండలను కలిపే శిఖరంపై ఉంది.కాలింపాంగ్‌లోని ఎత్తైన ప్రదేశం డియోలో 1704 m ఎత్తులో, డర్పిన్ హిల్ లో 1372 m ఎత్తులో ఉంది. తీస్తా నది కాలింపాంగ్‌లోని దిగువ లోయలో ప్రవహిస్తుంది. ఇది సిక్కిం రాష్ట్రం నుండి కాలింపాంగ్‌ను వేరు చేస్తుంది. కాలింపాంగ్ ప్రాంతం లోని నేల సాధారణంగా ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఫైలైట్, స్కిస్ట్‌ల విస్తృతమైన ఉనికి కారణంగా అప్పుడప్పుడు నల్లనేలలు కనిపిస్తాయి. శివాలిక్ కొండలు, చాలా హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల వలె ఏటవాలుగా, మృదువైన వదులుగా ఉన్నమట్టితో కలిగిఉంటాయి. వర్షాకాలంలో తరచుగా కొండ చరియలు విరిగిపడుతుంటాయి. కొండలు ఎత్తైన శిఖరాలతో ఉంటాయి. పట్టణంపై మంచుతో కప్పబడిన హిమాలయ శ్రేణులు దూరంలో ఉన్నశిఖరం కాంచనజంగా, 8586 m వద్ద ప్రపంచంలో ఎత్తైన మూడవ శిఖరం కాలింపాంగ్ నుండి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
మన్మోహన్ సింగ్
15వ ప్రధాని డా. మన్మోహన్ సింగ్ భారత దేశానికి 17వ ప్రధాన మంత్రి. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యుడైన మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధాన మంత్రిగా 2004 మే 22 లో బాధ్యతలు స్వీకరించారు. అనేక అర్హతలు కల సింహ 1991లో ఆర్థిక శాఖా మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ప్రారంభించిన ఆర్థిక సంస్కరణ ల వలన ప్రస్తుత భారత చరిత్రలో ముఖ్యుడిగా భావింపబడుతున్నాడు., ఇంతటి విద్యా, సేవలలో అనుభవం కలిగిన ప్రధానమంత్రి ప్రపంచంలోనే లేడంటో అతిశయోక్తిగాదు.
కాలింపాంగ్
వాతావరణం
కాలింపాంగ్ ఐదు విభిన్న రుతువులను కలిగి ఉంది. వసంత, వేసవి, శరదృతువు, శీతాకాలం రుతుపవనాలు. వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 18 C వేసవికాలం తేలిక పాటిదిగా ఉంటుంది. సగటు గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 25.5 C ఆగస్టులో వేసవికాలం తరువాత జూన్, సెప్టెంబరు మధ్య రుతుపవన వర్షాలు పట్టణాన్ని ముంచెత్తుతాయి. రుతుపవనాలు తీవ్రంగా ఉంటాయి. తరచుగా కొండచరియలు విరిగిపడతాయి. ఇవి భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి పట్టణాన్ని వేరుచేస్తాయి. శీతాకాలం డిసెంబరు నుండి ఫిబ్రవరి వరకు ఉంటుంది. కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత సుమారు 8 C ఉంటుంది. వర్షాకాలం చలికాలంలో కాలింపాంగ్ తరచుగా పొగమంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది.
మన్మోహన్ సింగ్
తొలి జీవితము, కుటుంబము
1932 సెప్టెంబరు 26 లో పంజాబ్ (ఇప్పటి చక్వాల్, పాకిస్తాన్) లో ఒక కోహ్లీ కుటుంబములో జన్మించారు. 14వ, ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి. 1958 లో గురుషరణ్ కౌర్తో వివాహమాడిన డా.సింహ కు ముగ్గురు కుమార్తెలు. వాళ్ళు ముగ్గురూ మతాంతర వివాహాలే చేసుకోవడం విశేషం.
కాలింపాంగ్
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కాలింపాంగ్ పట్టణ ప్రాంతంలో 42,988 జనాభా ఉంది. అందులో పురుషులు 52% మంది ఉండగా, 48% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కాలింపాంగ్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 79% ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 84% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 73% ఉంది. కాలింపాంగ్‌ నగర మొత్తం జనాభాలో 8% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ కులాలు జనాభా 5,100 మంది ఉండగా, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 5,121 మంది ఉన్నారు.
మన్మోహన్ సింగ్
విద్య
అర్థశాస్త్రములో 1952 లో బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ, 1954లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయము, ఛండీగడ్ నుండి చేసారు. ఆ తరువాత
కాలింపాంగ్
ఆర్థిక వ్యవస్థ
thumb| [[కాంచెన్‌జంగా|కాంచనజంగా దృశ్యం]] thumb|కాలింపాంగ్ ఎత్తైన ప్రదేశం అయిన డియోలో హిల్ పైన ఉన్న క్లిఫ్ ఎకో రిసార్ట్ నుండి ఒక దృశ్యం కాలింపాంగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పర్యాటకం అత్యంత ముఖ్యమైన కారణం. వేసవి వసంత రుతువులలో పర్యాటకులతో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందాయి. పట్టణ నివాసితులలో చాలామంది ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా దాని వలన ఉపాధి పొందుతున్నారు. 2006 ఏప్రిల్‌లో నాథు లా పాస్‌ను తిరిగి ప్రారంభించిన తర్వాత ఈ పట్టణం ఇంతకు ముందు భారతదేశం టిబెట్ మధ్య ఒక ముఖ్యమైన స్థావరం దాని ఆర్థిక వ్యవస్థను పెంచుతుందని భావించింది.ఇది ఇండో-చైనా సరిహద్దు వర్తకాలు పునఃప్రారంభించినప్పటికీ, స్థానిక నాయకులు వాణిజ్యాన్ని అనుమతించడానికి జెలెప్ లా పాస్‌ను కూడా తిరిగి తెరవాలని అభ్యర్థించారు.
మన్మోహన్ సింగ్
మూలాలు
వర్గం:భారత ప్రధానమంత్రులు వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:ఇందిరా గాంధీ శాంతి బహుమతి గ్రహీతలు వర్గం:ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డు గ్రహీతలు
కాలింపాంగ్
ఆర్థిక వ్యవస్థ
కాలింపాంగ్ భారతదేశంలో అల్లం పండించే ప్రధాన ప్రాంతం. భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే అల్లంలో కాలింపాంగ్, సిక్కిం రాష్ట్రం కలిసి 15 శాతం పంటను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. డార్జిలింగ్ హిమాలయ పర్వత ప్రాంతం తేయాకు పరిశ్రమకు అంతర్జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అయినప్పటికీ, చాలా తేయాకు తోటలు తీస్తా నదికి పశ్చిమాన (డార్జిలింగ్ పట్టణం వైపు) ఉన్నాయి. కాలింపాంగ్ సమీపంలోని తేయాకు తోటలు ఈ ప్రాంతంలోని మొత్తం తేయాకు ఉత్పత్తిలో 4 శాతానికి మాత్రమే దోహదపడతాయి. కాలింపాంగ్ విభాగంలో 90 శాతం భూమి సాగుకు యోగ్యంగా ఉంది కానీ తేయాకుఉత్పత్తికి 10 శాతం మాత్రమే ఉపయోగించబడుతుంది. కాలింపాంగ్ పూల ఎగుమతి పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ముఖ్యంగా దేశీయ ఆర్కిడేసి, గ్లాడియోల పూలు విస్తృత ఉత్పత్తిగా ఉంటాయి.
విద్యా రంగం పట్టణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గణనీయమైన సహకారం అందించింది. కాలింపాంగ్ పాఠశాలలు, స్థానికులకు విద్యను అందించడమే కాకుండా, మైదాన ప్రాంతాల నుండి, పొరుగు రాష్ట్రం సిక్కిం, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, థాయిలాండ్ వంటి దేశాల నుండి గణనీయమైన సంఖ్యలో విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తాయి.
అనేక సంస్థలు పట్టణానికి సమీపంలో ఉన్న భారతీయ సైనిక స్థావరాలకు అవసరమైన సామాగ్రిని అందిస్తాయి. సిక్కిం, టిబెట్ సంప్రదాయ కళలు, చేతిపనుల విక్రయం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థకు చిన్నపాటి సహకారం లభిస్తుంది. పట్టుపురుగు పరిశ్రమ, భూకంప శాస్త్రం, మత్స్య పరిశ్రమలకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ శాఖలు అక్కడి నివాసితులలో చాలా మందికి స్థిరమైన ఉపాధిని కలిగిస్తున్నాయి.
కాలింపాంగ్ పట్టణం జున్ను, నూడుల్స్, లాలిపాప్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది.కాలింపాంగ్ సాంప్రదాయ హస్తకళలు, చెక్కతో చెక్కిన వస్తువులు, ఎంబ్రాయిడరీ వస్తువులు, బ్యాగ్‌లు పర్సులు, రాగి సామాను, టిబెటన్ ఆభరణాలు, కళాఖండాలను ఎగుమతి చేస్తుంది.
ప్రయాణ సౌకర్యం
thumb|కాలింపాంగ్ గడియారపు స్థంభం
రహదారి మార్గం
కాలింపాంగ్ జాతీయ రహదారి 10 కి దూరంగా ఉంది.ఇది సెవోక్‌ని గ్యాంగ్‌టక్‌కు అనుసంధానం చేస్తుంది. ఎన్ఎచ్-717ఎ బాగ్రాకోట్‌ను గ్యాంగ్‌టక్‌తో కలుపుతూ కాలింపాంగ్ నుండి 16 కిలోమీటర్ల దూరంలో అల్గారా వద్ద ఉంది. ఈ రెండు జాతీయ రహదారులు కలిసి, సెవోక్, లాభా మీదుగా, కాలింపాంగ్‌ను మైదానాలకు కలుపుతాయి.
వాయుమార్గం
కాలింపాంగ్ నగరానికి సమీప పాక్యోంగ్ విమానాశ్రయం 56 km కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సుమారు 80 km దూరంలో బాగ్ డోగ్రా వద్ద ఉంది.
రైలు మార్గాలు
కాలింపాంగ్ నగరం నుండి సమీపలో ప్రస్తుతం నడుస్తున్న ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్ లు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కాలింపాంగ్ జిల్లా
భారతదేశంలో విద్య
భారతదేశంలో విద్య ప్రధానంగా ప్రభుత్వం నడిపే విద్యావ్యవస్థచే నిర్వహించబడుతుంది, ఇవి కేంద్ర, రాష్ట్ర, స్థానిక అనే మూడు స్థాయిలలోని ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉంటాయి. భారత రాజ్యాంగంలోని వివిధ నిబంధనల క్రింద ఉచిత, నిర్బంధ విద్యకు పిల్లల హక్కు చట్టం, 2009 ప్రకారం,  6 నుండి 14 సంవత్సరాల పిల్లలకు ప్రాథమిక హక్కుగా అందించబడుతుంది. భారతదేశంలోని ప్రైవేట్ పాఠశాలలతో ప్రభుత్వ పాఠశాలల నిష్పత్తి 7: 5. భారతీయ విద్యలో ప్రధాన విధానాలు చాలా వున్నాయి. 1976 వరకు, విద్యా విధానాల తయారీ అమలు రాష్ట్రాల పరిధిలో వుండగా, 1976 లో రాజ్యాంగంలో 42 వ సవరణ విద్యను 'కేంద్ర, రాష్ట్ర పరిధి లోనిది' గా మార్చింది. భారతదేశం లాంటి పెద్ద దేశంలో, ఇప్పుడు 28 రాష్ట్రాలు మరియు ఎనిమిది కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, దీని అర్థం ప్రాథమిక విద్య కోసం విధానాలు, ప్రణాళికలు, కార్యక్రమాలు రాష్ట్రాల మధ్య వ్యత్యాసాలు విస్తారంగా ఉన్నాయి. క్రమానుగతంగా, రాష్ట్ర స్థాయి కార్యక్రమాలు, విధానాల సృష్టిలో రాష్ట్రాలకు మార్గనిర్దేశం చేసేందుకు జాతీయ విధాన చట్రాలు సృష్టించబడుతున్నాయి. ప్రాధమిక, ఉన్నత పాఠశాలలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ నిర్వహణ ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య పెరుగుతోంది. అదే సమయంలో ప్రైవేట్ సంస్థలచే నిర్వహించబడుతున్న సంఖ్య పెరుగుతోంది. 2005-06లో ప్రాథమిక విద్యను అందించే పాఠశాలల్లో 83.13% (గ్రేడ్ 1-8) ప్రభుత్వంచే నిర్వహించబడుతుండగా 16.86% పాఠశాలలు ప్రైవేట్ నిర్వహణలో ఉన్నాయి (గుర్తించబడని పాఠశాలల్లోని పిల్లలను మినహాయించి, విద్యా హామీ పథకం కింద స్థాపించబడిన పాఠశాలలు మరియు ప్రత్యామ్నాయ అభ్యాస కేంద్రాలలో). ఆ పాఠశాలల్లో ప్రైవేటుగా నిర్వహించబడుతున్న వాటిలో, మూడవ వంతు 'ఎయిడెడ్', మూడింట రెండు వంతులు 'అన్‌ఎయిడెడ్' గా వున్నాయి. 1-8 తరగతుల నమోదు 73:27 నిష్పత్తిలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు నిర్వహణ పాఠశాలల మధ్య పంచుకోబడింది. అయితే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ నిష్పత్తి ఎక్కువ (80:20) మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో చాలా తక్కువ (36:66).
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 73% అక్షరాస్యులు కాగా,  81% పురుషులు  65% స్త్రీలు అక్షరాస్యులు. నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ కమిషన్ 2017–18లో అక్షరాస్యత 77.7%, పురుషులకు 84.7%, ఆడవారికి 70.3% అని సర్వే చేసింది. ఇది 1981 తో పోల్చితే సంబంధిత రేట్లు 41%, 53% మరియు 29%. 1951 లో రేట్లు 18%, 27% మరియు 9%. భారతదేశం మెరుగైన విద్యా విధానం దాని ఆర్థికాభివృద్ధికి ప్రధాన కారణాలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది. ముఖ్యంగా ఉన్నత విద్య, శాస్త్రీయ పరిశోధనలలో,  చాలావరకు పురోగతి, వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థల వలన కలిగింది. గత దశాబ్దంలో ఉన్నత విద్యలో నమోదు క్రమంగా పెరిగి, 2019 లో 26.3% స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (జిఇఆర్) కు చేరుకుంది, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల తృతీయ విద్య నమోదు స్థాయిలను చేరుకోవడానికి ఇంకా గణనీయమైన దూరం ఉంది భారతదేశం తులనాత్మక యువ జనాభా నుండి జనాభా లాభం కొనసాగించడానికి స్థూల నమోదు నిష్పత్తి సవాలును అధిగమించాల్సిన అవసరం ఉంది.
అధికశాతం హాజరుకాని ఉపాధ్యాయులు, వనరుల లేమితో బాధపడుతున్న  ప్రభుత్వ పాఠశాలలు భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రైవేట్ (అన్‌ఎయిడెడ్) పాఠశాల విద్యలో వేగవంతమైన వృద్ధిని ప్రోత్సహించి ఉండవచ్చు. ప్రైవేట్ పాఠశాలలు రెండు రకాలుగా విభజించబడ్డాయి: గుర్తించబడిన మరియు గుర్తించబడని పాఠశాలలు. ప్రభుత్వ 'గుర్తింపు' అనేది అధికారిక ఆమోద ముద్ర. దీనికి ఒక ప్రైవేట్ పాఠశాల అనేక షరతులను నెరవేర్చాల్సిన అవసరం ఉంది, అయినప్పటికీ 'గుర్తింపు' పొందే ఏ ప్రైవేట్ పాఠశాలలు వాస్తవానికి గుర్తింపు యొక్క అన్ని షరతులను నెరవేర్చవు. పెద్ద సంఖ్యలో గుర్తించబడని ప్రాథమిక పాఠశాలల ఆవిర్భావం పాఠశాల యాజమాన్యాలు, తల్లిదండ్రులు ప్రభుత్వ గుర్తింపును నాణ్యతకు కొలమానంగా తీసుకోలేదని సూచిస్తుంది.
ప్రాధమిక, మాధ్యమిక స్థాయిలో, భారతదేశంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలకు పూరకంగా పెద్ద ప్రైవేట్ పాఠశాల వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. 6 నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సులో 29% మంది విద్యార్థులు ప్రైవేట్ విద్యను పొందుతున్నారు. కొన్ని పోస్ట్-సెకండరీ టెక్నికల్ స్కూల్స్ కూడా ప్రైవేట్. భారతదేశంలోని ప్రైవేట్ విద్య మార్కెట్ విలువ 2008 లో US $ 450 ఆదాయం మిలియన్లు, కానీ US $ 40 బిలియన్ల కు చేరుతుందని అంచనా వేయబడింది.
అసర్ విద్యా స్థితి నివేదిక నివేదిక (ASER) 2012 ప్రకారం, 6-14 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల గ్రామీణ పిల్లలలో 96.5% మంది పాఠశాలలో చేరారు. 96% పైన నమోదును నివేదించిన నాల్గవ వార్షిక సర్వే ఇది. 2007 నుండి 2014 వరకు ఈ వయస్సులో ఉన్న విద్యార్థులకు భారతదేశం సగటు నమోదు నిష్పత్తి 95% గా ఉంది. 6-14 సంవత్సరాల వయస్సు గల పాఠశాలలో నమోదు కాని విద్యార్థుల సంఖ్య 2018 విద్యా సంవత్సరంలో (ASER 2018) 2.8% కి తగ్గింది. 2013 విడుదలైన మరో నివేదిక ప్రకారం మొదటి తరగతి నుండి పన్నెండవ తరగతి వరకు భారతదేశంలోని వివిధ గుర్తింపు పొందిన పట్టణ, గ్రామీణ పాఠశాలల్లో 229 మిలియన్ల మంది విద్యార్థులు చేరారు. 2002 మొత్తం నమోదుతో పోల్చితే  ఇది 2.3 పెరుగుదలను, బాలికల నమోదులో 19% పెరుగుదల సూచిస్తుంది. పరిమాణాత్మకంగా భారతదేశం సార్వత్రిక విద్యకు దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, విద్య యొక్క నాణ్యతను ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ నిర్వహణ పాఠశాలలలో ప్రశ్నార్ధకంగా వుంది. 95 శాతం మంది పిల్లలు ప్రాథమిక పాఠశాలకు హాజరవుతుండగా, భారతీయ కౌమారదశలో కేవలం 40 శాతం మంది మాధ్యమిక పాఠశాలకు (9-12 తరగతులు) హాజరవుతున్నారు. 2000 నుండి, ప్రపంచ బ్యాంక్ $ 2 బిలియన్ ఖర్చు  పెట్టినా భారతదేశంలో విద్య నాణ్యత తక్కువగా ఉండటానికి గల కారణాలలో  ఒకటి  ప్రతిరోజూ  25% మంది ఉపాధ్యాయులు హాజరు కాకపోవడం. అటువంటి పాఠశాలలను గుర్తించడానికి, మెరుగుపరచడానికి భారత రాష్ట్రాలు పరీక్ష, విద్య స్థాయి మదింపు వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టాయి.
భారతదేశంలో ప్రైవేట్ పాఠశాలలు ఉన్నప్పటికీ, వారు ఏమి బోధించాలి, ఏ రూపంలో పనిచేయాలి, (ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన విద్యా సంస్థను నడపడానికి లాభాపేక్షలేనిసంస్థ ఉండాలి), ఇంకా  ఇతర  నిర్వహణ అంశాలలో  అధికంగా నియంత్రించబడతాయి. అందువల్ల, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మరియు ప్రైవేట్ పాఠశాలల భేదం తప్పుదారి పట్టించగలదు. ఏదేమైనా, గీతా గాంధీ కింగ్డన్ " ప్రభుత్వ పాఠశాలలను ఖాళీ, భారతదేశంలోని ప్రైవేట్ పాఠశాలల పెరుగుదల" నివేదిక ప్రకారం, సరైన విద్యా విధాన రూపకల్పన కోసం, ప్రైవేట్, ప్రభుత్వ పాఠశాలలో పరిమాణంలో మారుతున్న పోకడలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం చాలా అవసరం. ఈ పోకడలను విస్మరించి తయారయ్యే బలహీన విధానాలు, వాటి అమలు వలన పిల్లల జీవిత అవకాశాలకు ప్రతికూల పరిణామాల ప్రమాదం ఉంటుంది.
జనవరి 2019 లో, భారతదేశంలో 900 విశ్వవిద్యాలయాలు, 40,000 కళాశాలలు ఉన్నాయి. భారతదేశ ఉన్నత విద్యావ్యవస్థలో, చారిత్రాత్మకంగా వెనుకబడిన షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలు, ఇతర వెనుకబడిన తరగతుల విద్యార్ధుల కోసం గణనీయమైన సంఖ్యలో సీట్లు నిశ్చయాత్మక కార్యాచరణ విధానాల క్రింద కేటాయించబడ్డాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుబంధంగా ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలు, సంస్థలలో, ఈ వెనుకబడిన సమూహాలకు గరిష్టంగా 50% రిజర్వేషన్లు వర్తిస్తాయి. రాష్ట్ర స్థాయిలో ఇది మారవచ్చు. 2014 లో మహారాష్ట్రలో 73% రిజర్వేషన్లు తో భారతదేశంలో అత్యధిక శాతం రిజర్వేషన్లు కలిగిన రాష్ట్రంగావుంది.
17వ శతాబ్దం వరకూ
నలంద, తక్షశిల, ఉజ్జయిని, విక్రమశిల లలో 17వ శతాబ్దం వరకూ విద్యావిధానాలు సార్వజనీకంగానూ, సకలశాస్త్రాలలో విశాలంగానూ సాగాయి. ఈ విశ్వవిద్యాలయాలు విజ్ఞాన కేంద్రాలుగానూ, సాంస్కృతిక వారసత్వ కేంద్రాలుగానూ వర్థిల్లాయి.
బ్రిటిష్ పరిపాలన కాలంలో విద్య
బ్రిటిష్ రికార్డుల ప్రకారం, భారతదేశంలో విద్య 18వ శతాబ్దం వరకూ బాగా వ్యాప్తి చెందియుండినది. దాదాపు అన్ని సార్వజనీయమైన విజ్ఞానాలు, శాస్త్రాలలోనూ భారతదేశం మంచి ప్రావీణ్యత కలిగియున్నది. అన్ని సామాజిక తరగతులకూ విద్య అందడం జరుగుతున్నదని తెలుస్తున్నది. 1820 వరకూ, ముద్రణ కలిగిన పుస్తకాలు భారత పాఠశాలలలో లభ్యం కాలేదు. బ్రిటిష్ వారు, భారతదేశంలో తమ స్వలాభాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, విద్యావిధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
విద్యాసంస్థ
ఆనాటి విశ్వవిద్యాలయాల విరాళాల సంస్థ అధ్యక్షుడు అయిన డాక్టర్ డి.ఎస్. కొఠారీ ఛైర్మన్ గా ఓ సంస్థను ఏర్పాటు చేసి విద్యా సిఫారసులు చేయమని నియమించారు. ఈ కమిటీలో 16 మంది సభ్యులు గలరు. దీనిని 1964 అక్టోబరు 2 లో ఏర్పాటు చేశారు. ఈ సంస్థకు కొఠారీ కమీషన్ అని పేరు.
రూపు రేఖలు
భారతదేశంలో విద్యావిధానంలో వివిధ స్థాయిలు ఉన్నాయి. అవి, నర్సరీ (శిశు), ప్రాథమిక, ప్రాథమికోన్నత, ఉన్నత పాఠశాల, గ్రాడ్యుయేషన్, పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్. ఇంకనూ 3 సంవత్సరాల పాలిటెక్నిక్ సాంకేతిక విద్యా డిప్లొమాలు.
భారత్ లో ప్రధాన పద్ధతి: పాఠశాలలను నియంత్రించు సంస్థలు:
పైన ఉదహరించబడిన సంస్థలు తమ తమ విద్యావిధానాలననుసరించి పాఠ్యప్రణాళిక లను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ సరికొత్త సర్వేల ప్రకారం (NUEPA, DISE, 2005-6 చేపట్టినది), భారత్ లో 1,124,033 పాఠశాలలు గలవు.
శిశు (పూర్వ ప్రాథమిక) విద్య
పూర్వ ప్రాథమిక విద్య, రాజ్యాంగ పరమైన హక్కు కాదు. ఈ విద్యను అతి తక్కువ శాతం మాత్రం పొందుతున్నారు. ఈ రకపు విద్యలో నర్సరీ విద్య, లోయర్ కిండర్ గార్టెన్ (ఎల్.కే.జీ.), అప్పర్ కిండర్ గార్టెన్ (యూ.కే.జీ.) తరగతులు గలవు. ఈ విద్యా విధానం ఆంగ్లేయుల విద్యా విధానం. భారత విద్యా విధానంలో "శిశు అభివృద్ధికి సమీకృత సేవలు" (Integrated Child Development Services (or ICDS) ), వీటిలో అంగన్ వాడి, బాలవాడి విద్యా విధానాలు చూడవచ్చు. ఈ అన్ని విధానాలలోనూ ఆటల ద్వారా విద్య (ప్లేవే మెథడ్) ఆధారంగా పిల్లలకు ప్రాథమిక విద్య కొరకు తయారు చేస్తారు.
ప్రాథమిక విద్య
8వ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ముఖ్యోద్దేశ్యం ప్రాథమిక విద్యను సార్వత్రీకరణం ("Universalisation") చేయడం. అనగా ప్రాథమిక విద్యను పిల్లలందరికీ అందజేయడం. పిల్లలందరూ ప్రాథమిక విద్యను తప్పనిసరిగా పొందేటట్లు చేసి అక్షరాస్యతను పెంపొందించి దేశ పునాదులను గట్టిచేయడం. 2000 సం. నాటికి భారత్ లోని 94% గ్రామాలలో ఒక కి.మీ. పరిధిలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ను, 84% గ్రామాలలో ప్రతి 3 కి.మీ. పరిధిలో ఒక ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల స్థాపించునట్లు చర్యలు తీసుకున్నారు. భారత్ లో 1950-51, ప్రాథమిక విద్యకొరకు 31 లక్షల విద్యార్థులు నమోదైతే 1997-98 లో ఈ సంఖ్య 395 లక్షలకు చేరింది. 1950-51 లో ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 2.23 లక్షలుంటే 1996-97 లో ఈ సంఖ్య 7.75 లక్షలకు చేరింది.
2002/2003, లో 6-14 సంవత్సరాల వయస్సుగల బాలబాలికలు 82% నమోదైనారు. భారత ప్రభుత్వం తన లక్ష్యాన్ని 2000 ల దశకంలో 100% నమోదు కార్యక్రమం పెట్టుకున్నది. దీనిని సాధించుటకు సర్వశిక్షా అభియాన్ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టింది.
బడి మానివేసే వారి సంఖ్యను తగ్గించడానికి, ప్రభుత్వం క్రింది చర్యలను చేపట్టింది : ప్రభుత్వం ఇన్ని కార్యక్రమాలు అమలు పరుస్తున్ననూ, బడి మానివేసే వారి సంఖ్య అనుకున్నంత స్థాయిలో తగ్గడం లేదు. పాఠశాలల దీనావస్థలు బడిమానివేసేవారి సంఖ్య పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలు. DISE 2005-6 డేటా ప్రకారం 9.54% పాఠశాలలు ఒకే గది కలిగినవి, 10.45% పాఠశాలలకు తరగతి గదులు లేవు. ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థుల సగటు నిష్పత్తి 1:36, 8.39% పాఠశాలలు ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలు; 5.30% పాఠశాలలు, ఒక ఉపాధ్యాయునికి 100 కంటే ఎక్కువ విద్యార్థులను కలిగి ఉన్నాయి; 30.87% పాఠశాలలలో మహిళా ఉపాధ్యాయినుల కొరత ఉంది. కేవలం 10.73% పాఠశాలలు మాత్రమే ఒక కంప్యూటర్ ను కలిగి ఉన్నాయి. బాలికల నమోదులు బాలుర నమోదుల కంటే తక్కువ గలవు.
ఉన్నత విద్య
భారతదేశంలో ఉన్నత విద్య ను, కేంద్రంలోనూ, రాష్ట్రాలలోనూ, మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ వారు నియంత్రిస్తారు. దాదాపు అన్ని విశ్వవిద్యాలయాలు రాష్ట్రాలచే నియంత్రించబడుతాయి, కానీ, దేశం మొత్తం మీద 18 విశ్వవిద్యాలయాలు కేంద్రప్రభుత్వంచే నియంత్రించబడుతాయి. వీటిని కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాలు అని అంటారు. వీటి ఏర్పాటు, నిర్వహణ లను కేంద్రప్రభుత్వం చేపడుతుంది.
ఐఐటీలు : ఇంజనీరింగ్ తరువాత వీటిని ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి ప్రపంచ విశ్వవిద్యాలయాల ర్యాంకింగ్ నందు, ఉత్తమ స్థానాలను కలిగి ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలోని ప్రముఖ 200 విశ్వవిద్యాలయాలలో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం ఒకటి. ఇదేవిధంగా, టైమ్స్ హైయర్ ఎడ్యుకేషన్ సప్లిమెంట్ సంస్థ, 2006లో జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన స్కూల్ ఆఫ్ సోషియల్ సైన్సెస్ను ప్రపంచంలోని మొదటి 100 సంస్థలలో 57వ ర్యాంకును ఇచ్చింది.
ద నేషనల్ లా స్కూల్ ఆఫ్ ఇండియా యూనివర్శిటీ ఒక పేరొందిన సంస్థ, దీని విద్యార్థులకు 'ర్హోడ్స్ స్కాలర్ షిప్'లు ఆక్స్ ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి లభించాయి. అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ (All India Institute of Medical Sciences), భారత్ లో ప్రముఖమైన వైద్యసంస్థ.
ప్రైవేటు యాజమాన్యాల ఆధ్వర్యంలో అనేక సంస్థలు నడుస్తున్నవి. ప్రభుత్వం వీటికి గుర్తింపులనూ ఇస్తున్నది. ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రీకరణకు ఇవి మంచి ఉదాహరణలు.
గుర్తింపులు, అనుసంధానాలు
విశ్వవిద్యాలయాలకు ప్రభుత్వ గుర్తింపులు అవసరం. లోక్ సభ చట్టం చే ప్రారంభించబడిన విశ్వవిద్యాలయాలకు ఎలాంటి గుర్తింపు అక్కరలేదు. ఇవి కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయాలుగా గుర్తింపబడుతాయి. గుర్తింపు లేని విశ్వవిద్యాలయాలను ప్రభుత్వం 'దొంగ విశ్వవిద్యాలయం' లుగా ప్రకటించి, వాటికి పట్టాలు ప్రదానం చేసేందుకు అనర్హమైనవిగా ప్రకటిస్తుంది. |The University Grants Commission Act 1956 విశదీకరిస్తుంది, "'డిగ్రీలు ప్రదానం చేసే అర్హతలు, కేవలం ప్రభుత్వాలనుండి అనుమతి పొంది ప్రారంభించబడిన విశ్వవిద్యాలయాలకునూ, డీమ్డ్ యూనివర్శిటీగా ప్రభుత్వంచే ప్రకటింపబడిన విశ్వవిద్యాలయాలకునూ, లేదా పార్లమెంటు ఆక్టు చే ప్రారంభింపబడిన విశ్వవిద్యాలయాలకు మాత్రమే ఉన్నవి.'"
స్వతంత్ర సంస్థలను నియంత్రించే, పర్యవేక్షించే బాధ్యతలు విశ్వ విద్యాలయాల విరాళాల సంస్థకు ఉంటాయి: స్వతంత్ర సంస్థలు :
జాతీయ విద్యావిధానం 2020
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన కొత్త జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (National Education Policy)(NEP 2020) భారతదేశంలో విద్యలో తీవ్ర మార్పులు తీసుకువస్తుందని భావిస్తున్నారు. 29 జూలై 2020 న కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన విధానం, భారతదేశం యొక్క కొత్త విద్యావ్యవస్థ యొక్క దృక్కోణాన్ని తెలియజేస్తుంది. కొత్త విధానం 1986 విద్యపై జాతీయ విధానాన్ని బదులుగా తేబడింది. ప్రాథమిక విద్య నుండి ఉన్నత విద్యకు, గ్రామీణ, పట్టణ భారతదేశంలో వృత్తి శిక్షణకు సమగ్రమైన చట్రం ఈ విధానంలో ప్రకటించారు. ఈ విధానం 2021 నాటికి భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
పాలసీ విడుదలైన కొద్దికాలానికే, ఎవరూ ప్రత్యేక భాషను అధ్యయనం చేయమని బలవంతం చేయరని, బోధనా మాధ్యమం ఇంగ్లీష్ నుండి ఏ ప్రాంతీయ భాషకు మార్చబడదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. NEP లోని భాషా విధానం విస్తృత మార్గదర్శకం,  సలహా రూపంలో వుందని,  దీని అమలుపై రాష్ట్రాలు, సంస్థలు మరియు పాఠశాలలు నిర్ణయం తీసుకోవాలని వివరించారు. భారతదేశంలో విద్య అనేది రాష్ట్రాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలో విషయం.
NEP 2020 భారతదేశ పాఠశాల విద్యా విధానం యొక్క దృష్టిని వివరిస్తుంది. కొత్త విధానం 1986 నాటి మునుపటి జాతీయ విద్యా విధానం తరువాతది. ఈ విధానం 2021 నాటికి భారతదేశ విద్యా వ్యవస్థను మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. NEP2020 ప్రకారం, " 10 + 2 " నిర్మాణం " 5 + 3 + 3 + 4 " మోడల్‌తో భర్తీ చేయబడుతుంది. 5 + 3 + 3 + 4 అనగా 5 పునాది సంవత్సరాలను సూచిస్తుంది, ఇది అంగన్‌వాడి, ప్రీ-స్కూల్ లేదా బాల్వాటికాలో అయినా. దీని తరువాత 3 నుండి 5 తరగతుల వరకు 3 సంవత్సరాల సన్నాహక అభ్యాసం జరుగుతుంది. దీని తరువాత 3 సంవత్సరాల పొడవు గల మధ్య పాఠశాల విద్య, చివరికి 12 లేదా 18 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు 4 సంవత్సరాల జూనియర్ సెకండరీ, సీనియర్  సెకండరీ దశ ఉంటుంది. ఈ నమూనా క్రింది విధంగా అమలు చేయబడుతుంది:
ప్రతి విద్యా సంవత్సరంలో జరిగే పరీక్షలకు బదులుగా, పాఠశాల విద్యార్థులు 2, 5, 8 తరగతుల చివర పరీక్షలకు హాజరవుతారు. 10,12 తరగతులకు బోర్డు పరీక్షలు జరుగుతాయి. సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం పనితీరు అంచనా,   సమీక్ష మరియు జ్ఞానం విశ్లేషణ  చేసే సంస్థ  బోర్డ్ పరీక్షల కొరకు ప్రమాణాలు నిర్దేశిస్తుంది. వాటిని సులభతరం చేయడానికి, ఈ పరీక్షలు సంవత్సరానికి రెండుసార్లు నిర్వహించబడతాయి, విద్యార్థులకు రెండు ప్రయత్నాలు వరకు ఇవ్వబడతాయి. పరీక్షలోనే ఐచ్ఛికాత్మక, వివరణాత్మక  రెండు భాగాలుంటాయి.
చీమలపల్లి (అచ్యుతాపురం)
చీమలపల్లి, అనకాపల్లి జిల్లా, అచ్యుతాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అచ్యుతాపురం నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 14 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 641 ఇళ్లతో, 2410 జనాభాతో 450 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1221, ఆడవారి సంఖ్య 1189. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 20 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586386 .పిన్ కోడ్: 531011.
భారతదేశంలో విద్య
జాతీయ విద్యావిధానం 2020
NEP యొక్క ఉన్నత విద్యా విధానంలో బహుళ నిష్క్రమణ ఎంపికలతో పట్టభద్ర పూర్వ విద్యలో 4 సంవత్సరాల బహుళ విషయ బ్యాచిలర్ డిగ్రీ ప్రతిపాదించబడింది. వీటిలో ఉన్నత వృత్తిపరమైన, ప్రాథమిక వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలు ఉంటాయి.
చీమలపల్లి (అచ్యుతాపురం)
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
భారతదేశంలో విద్య
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశంలో విద్య వర్గం:భారతదేశంలో విద్యా విధానం వర్గం:విద్య వర్గం:భారతదేశంలో అక్షరాస్యత వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
చీమలపల్లి (అచ్యుతాపురం)
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అండలపల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అనకాపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అచ్యుతాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విశాఖపట్నంలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల విశాఖపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అచ్యుతాపురం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 9 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చీమలపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చీమలపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
చీమలపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
దారపర్తి
దారపర్తి,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, శృంగవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శృంగవరపుకోట నుండి 11 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 45 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 152 ఇళ్లతో, 648 జనాభాతో 55 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 328, ఆడవారి సంఖ్య 320. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 644. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582948 .పిన్ కోడ్: 535145.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు తెన్నుబొడ్డవరలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల తెన్నుబొడ్డవరలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం శృంగవరపుకోటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దారపర్తిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. స్వయం సహాయక బృందం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
దారపర్తిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దారపర్తిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
సిప్రస్ అరెనరిస్
సిప్రస్ అరెనరిస్ పుష్పించే జాతికి చెందిన మొక్క. ఈ జాతులు దక్షణభారతదేశంలో, పాకిస్తాన్లో ముఖ్యంగా కనిపిస్తాయి. ఇవి నిత్యంగా 6-30 సెం.మి పొడవుగా నేలలోకి పాకుతూ కనిపిస్తాయి. వేరులు పలుచుగా ఉంటాయి. కాండం 1మి.మి వెడల్పు ఉంటుంది. కాండం ఉపరితలం మెత్తగా ఉంటుంది. ఆకులు సమానంగా సమాంతర సిరల ఈనేల వేపనం ఉంటుంది. కాండ షీట్లు 20-40 మి.మి గట్టిగా నారలు వలే ఉండును. కేశారలు 2-3 ఉండును. విత్తనం 1.5-1.7*1.3మి.మి ఉంటుంది.ఈ మొక్కలు పుష్పించే, ఫలధీకరణ చెందే కాలం అక్టోబర్ నుండి డిసెంబర్ మధ్య కాలం. ఈ కాల వ్యవధిలో ఫలాలు వస్తాయి.
సహజావరణం, ఆవరణశాస్త్రం
ఇది ఇసుక నేలలో, నది ఒడ్డున నిస్సార జలాలలో నిత్యం మంచినీటి జాబితాలో కలిగినది: శ్రీలంక, భారతదేశం, అంతర్జాతీయంగా జాతులు ఇండోచైనా సౌత్ ఇరాన్ నుండి ఆసియాలో ఏర్పడవచ్చు. జాతుల గుజరాత్, కేరళ, కర్నాటక, మహారాష్ట్ర, ఒరిస్సా, పంజాబ్, తమిళనాడు నుండి పంపిణీ చేయబడుతుంది. ఇది మహారాష్ట్రలోని బొంబాయి, కొల్హాపూర్, రాయగడ్, రత్నగిరి, సింధుదుర్గ్, థానే ప్రాంతాలలో పెరుగు తుంది. ఇది తమిళనాడులో చెంగల్పట్టు, కన్యాకుమారి, రామనాథపురం, తంజావూరు, తిరునెల్వేలి మొదలగు చాల ప్రాంతాలలో కనబడుతుంది. ఇది కూడా ఎక్కువగా సముద్ర సమీపంలోని పొడి ఇసుక మైదానంలో కనబడుతుంది.
డోంగ్లి
డోంగ్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, కామారెడ్డి జిల్లా, డోంగ్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మద్నూర్ నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన డెగ్లూర్ (మహారాష్ట్ర) నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లాలో ఉండేది. 2022 సెప్టెంబర్ లో నూతన మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా మద్నూర్ మండలం నుండి నూతనంగా ఏర్పాటైన డోంగ్లి మండలంలో చేరింది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 678 ఇళ్లతో, 3156 జనాభాతో 2138 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1594, ఆడవారి సంఖ్య 1562. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 609 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 55. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571062 .పిన్ కోడ్: 503309.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మద్నూర్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల మద్నూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బిచ్కుందలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్‌ కోటగిరిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బోధన్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బోధన్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిజామాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
డోంగ్లిలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
డోంగ్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.