cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కర్ణి మాతా దేవాలయం
ఇతిహాసం
మరో జానపద కథ ప్రకారం 20 వేల మంది బలమైన సైన్యం ఒకానొక యుద్ధంలో ఓడిపోయి, పారిపోయి దేష్నోక్ గ్రామానికి చేరుకుంది. ఇక్కడికి వచ్చాక యుద్ధం నుంచి పారిపోవటం మహాపాపమని, దానికన్నా మరణమే మేలు అని తెలుసుకున్న వారు తమకు తామే మరణశిక్ష విధించుకున్నారు. కర్ణిమాత వారి ఆత్మహత్య దోషం పోవడానికి ఈ ఆలయంలో ఎలుకలుగా ఉండిపొమ్మని చెప్పిందట. సైనికులంతా కర్ణిమాతకు తమ కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తూ అక్కడే ఉండిపోయారట. అలా మానవులే ఎలుకలుగా పునర్జన్మ ఎత్తినట్టుగా భావిస్తారు.
ఇక్కడికి వచ్చే భక్తులకు ఎలుకలతో ఉన్న ప్రసాదాన్ని ఇస్తారు. ఇక్కడ ఎలుకలు ఆహార పదార్థాలను తినడం ఎక్కువ గౌరవంగా భావిస్తారు.
నిర్మాణ శైలి
ఈ ఆలయాన్ని 15వ శతాబ్దంలో గంగాసింగ్ అనే రాజు నిర్మించినట్టుగా చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయం 20వ శతాబ్దపు మొదట్లో పునర్నిర్మించారు. మొఘలుల శిల్పకళానైపుణ్యం ఇక్కడి గోడల మీద ప్రతిఫలిస్తూ ఉంటుంది. ఆలయం ముందు భాగమంతా పాలరాతి వైభవంతో విరాజిల్లుతుంది. వెండి తాపడం చేసిన ద్వారాలు అబ్బురపరుస్తాయి.
ఈ ఆలయానికి వెండి ద్వారాలు, నగిషీలు చెక్కిన పాలరాతిని హైదరాబాద్‌కు చెందిన కర్ణి ఆభరణ తయారీదారులు ఇచ్చినట్టు కథనాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలోనే దాదాపు 20 వేలకు పైగా ఎలుకలు ఉన్నాయి.
తెల్ల ఎలుకలు
వేల కొలది నల్లని ఎలుకల మధ్య కొన్ని తెల్లని ఎలుకలు కనిపించడానికి మరో కథ కూడా ప్రచారంలో ఉంది. కర్ణిమాతకు ముగ్గురు పిల్లలు పుట్టి పురిట్లోనే కన్నుమూశారు. దీంతో ఆమె తన భర్తకు సొంత చెల్లెలినే ఇచ్చి వివాహం చేసింది. వారి కుమారుడు ఒకసారి ఆడుకుంటూ కపిల్ సరోవర్‌లో పడి చనిపోయాడు. కర్ణిమాత ఆ బిడ్డ ప్రాణాలను ఇవ్వమని యముడిని వేడుకుంది. యముడు ఆమె ప్రార్థనలకు కరగలేదు. కర్ణిమాత దుర్గాదేవి అనుగ్రహంతో ఆ కుమారుడిని బతికించుకుంది. అంతేకాదు ఆ కుమారుడితో పాటు ఆమె మిగతా ముగ్గురు బిడ్డలూ తిరిగి బతికారట.
ఆరాధనలు
కర్ణిమాత ఆలయంలో ఉదయం 4 గంటలకు తొలి పూజ మొదలవుతుంది. పూజారులు అమ్మవారికి నైవేద్యాలు, మంగళహారతి సమర్పించి, మృదంగ ధ్వనులను వినిపిస్తారు. అప్పటి వరకు ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయో తెలియని ఎలుకలన్నీ గర్భాలయం నుంచి బిరబిరా బయటకు వస్తాయి. పెద్ద పెద్ద పళ్లాలలో పెట్టిన నైవేద్యాన్ని ఆబగా ఆరగిస్తాయి. ఆ తర్వాత భక్తులు సమర్పించే నైవేద్యాలను తింటూ, ఆలయంలో తిరుగుతూ రోజంతా గడిపేస్తాయి. తిరిగి రాత్రి సమయంలో గర్భాలయంలోకి వెళ్లిపోతాయి.
కర్ణిమాతా ఉత్సవాలు
కర్ణిమాతా ఉత్సవాలు ముఖ్యంగా దెష్ నోక్ వద్ద సంవత్సరానికి రెండుసార్లు జరుగుతాయి;
ఇతర లింకులు
వర్గం:Tourist attractions in Bikaner district వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:Hindu animal worship
సూత్రధార్ (1987 సినిమా)
సూత్రధార్ 1987లో విడుదలైన హిందీ చలనచిత్రం. చంద్రకాంత్ జోషి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో స్మితా పాటిల్, గిరీష్ కర్నాడ్, నానా పటేకర్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. స్మితా పాటిల్ మరణించిన తరువాత విడుదలైన ఈ చిత్రం, ఆవిడ జ్ఞాపకార్థంగా నిలిచింది.
కథ
గ్రామంలోని జమీందారు గ్రామస్తులపై దౌర్జన్యాలు చేస్తుంటాడు. యువకుడైన కుమార్ జమీందారు తీరును చూసి సహించలేకపోతాడు. కుమార్ కు ఉపాధ్యాయుడిగా ఉద్యోగం వస్తుంది. పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడి ఏకైక కుమార్తె, కుమార్ చిన్ననాటి స్నేహితురాలైన ప్రేర్ణ కలకత్తాలో చదివు పూర్తిచేసుకొని వస్తుంది. జమీందార్‌కు వ్యతిరేకంగా నిలబడటానికి సిద్ధంగా ఉన్న కుమార్ ధైర్యానికి, దృఢ నిశ్చయానికి ముగ్దురాలైన ప్రేర్ణ అతన్ని మెచ్చుకుంటుంది. గ్రామ సంక్షేమం కోసం ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి యువకులను చేర్చే ప్రయత్నంలో ఆమె కుమార్‌తో కలిసి పనిచేస్తుంది. వాళ్ళిద్దరు వివాహం చేసుకుంటారు. గ్రామంలో జరిగే ఎన్నికల్లో గ్రామపెద్ద పదవికి కుమార్ పోటీ చేస్తాడు. తాను ఎక్కువగా అసహ్యించుకునే వ్యక్తిగా కుమార్ మారబోతున్నాడని ప్రేర్ణ గుర్తిస్తుంది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:1987 సినిమాలు వర్గం:హిందీ సినిమా వర్గం:గిరీష్ కర్నాడ్ చిత్రాలు
నంద్యాల–యర్రగుంట్ల రైలు మార్గము
నంద్యాల–యర్రగుంట్ల రైలు మార్గము  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నంద్యాల జిల్లాలోని నంద్యాల రైల్వే స్టేషను నుండి కడప జిల్లాకు చెందిన యర్రగుంట్ల రైల్వే స్టేషను ప్రాంతాలను కలుపుతుంది. ఇంకా, ఈ విభాగం నంద్యాల వద్ద నల్లపాడు-నంద్యాల విభాగంతో కలుస్తుంది. ఇది గుంటూరు రైల్వే డివిజన్ లో ఉన్న నంద్యాల రైల్వే స్టేషను మినహా, దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్, గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను ద్వారా నిర్వహించ బడుతుంది.
ప్రాజెక్ట్
ఈ రైల్వే విభాగాన్ని 1996 సం.లో మంజూరు చేశారు, 2016 ఆగస్టు 23న ఆరంభించారు. ఇది రూ.9.67 బిలియన్ల ఖర్చుతో పూర్తయింది. నంద్యాల–యర్రగుంట్ల రైలు మార్గము మొత్తం 123 కి.మీ. పొడవు (76 మైళ్ళు) కలిగి ఉంది. ఈ మార్గములో జమ్మలమడుగు, ప్రొద్దుటూరు ప్రధాన పట్టణములు.
సేవలు
ప్రస్తుతం కేవలం ప్రజల సేవలు కొరకు రెండు డిఈఎంయు రైళ్ళు ఆదివారం మినహా నంద్యాల, కడప మధ్య నడుస్తున్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రైలు రవాణా వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రైలు రవాణా వర్గం:గుంటూరు రైల్వే డివిజను వర్గం:గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను వర్గం:దక్షిణ భారతదేశం రైలు మార్గములు వర్గం:భారతీయ రైలు మార్గాలు
తరంగ దైర్ఘ్యం
సమరూప మీడియా
thumbnail thumbnail తరంగదైర్ఘ్యం తరంగాల స్పేస్ లో ఆవర్తన కాక పోయినప్పటికీ ఉపయోగకరమైన భావనగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, చిత్రంలో చూపబడిన ఒక సముద్ర అల సమీపించే తీరం లో, ఇన్కమింగ్ తరంగ అల ఎత్తు పోలిస్తే సముద్ర నేల లోతు భాగంగా ఆధారపడి మారుతూ స్థానిక తరంగదైర్ఘ్యంతో undulates. అల విశ్లేషణ స్థానిక నీటి లోతు స్థానిక తరంగదైర్ఘ్యం యొక్క పోలిక ఆధారంగా చేసుకొని చేయవచ్చు. సమయంలో సినుసోయిడాల్ ఉన్నాయి కానీ దీని లక్షణాలు స్థానం (ఒక విజాతీయ మీడియం) తో మారతాయి మాధ్యమం ద్వారా ప్రచారం ఆ వేవ్స్ స్థానం మారిపోయే ఒక వేగంతో ప్రచారం ఉండవచ్చు, ఫలితంగా అంతరిక్షంలో సినుసోయిడాల్ కాకపోవచ్చు. కుడివైపు వ్యక్తి ఒక ఉదాహరణ చూపిస్తుంది. అల డౌన్ తగ్గిస్తుంది వంటి, తరంగదైర్ఘ్యం తక్కువ, వ్యాప్తి పెరుగుతుంది గెట్స్; గరిష్ఠ ప్రతిస్పందన స్థలం తర్వాత, అత్యల్ప తరంగదైర్ఘ్యం అధిక నష్టం సంబంధం అల బయటకు చనిపోతాడు. ఇటువంటి వ్యవస్థల్లో అవకలన సమీకరణాల విశ్లేషణ తరచుగా (కూడా సారిగా లియోవెల్లె-గ్రీన్ పద్ధతి అని అంటారు) WKB పద్ధతి ఉపయోగించి, సుమారు జరుగుతుంది. పద్ధతి సమయం, అంతరిక్ష విధిగా పరిష్కారం యొక్క ఒక "స్థానిక తరంగదైర్ఘ్యం" సూచించడం చెప్పవచ్చు స్థానిక తరంగసంఖ్య, ఉపయోగించి స్పేస్ ద్వారా దశ అనుసంధానించే. అది స్థానిక లక్షణాలతో ఏకరీతి ఉన్నట్లయితే ఈ పద్ధతి స్థానికంగా వ్యవస్థ భావిస్తుంది; ముఖ్యంగా, ఫ్రీక్వెన్సీ సంబంధం స్థానిక వేవ్ వేగం సంబంధిత స్థానిక తరంగసంఖ్య లేదా తరంగదైర్ఘ్యం అంచనా అవసరమైన మాత్రమే విషయం. అదనంగా, పద్ధతి అటువంటి అల శక్తి పరిరక్షణ కోసం సమీకరణాల లేదా భౌతిక వ్యవస్థ యొక్క ఇతర పరిమితులు, సంతృప్తి ఒక నెమ్మదిగా మారుతున్న వ్యాప్తి గణిస్తుంది.
కోణీయ తరంగదైర్ఘ్యం
తరంగదైర్ఘ్యం సంబంధించిన పరిమాణం సాధారణంగా ƛ (లాంబ్డా-బార్) చేత గుర్తించబడింది (కూడా తగ్గించవచ్చు తరంగదైర్ఘ్యం పిలుస్తారు) కోణీయ తరంగదైర్ఘ్యం, ఉంది. ఇది 2π కారకం "తగ్గింది" "సాధారణ" తరంగదైర్ఘ్య (ƛ = λ / 2π) కు సమానంగా ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా ఇది తగ్గించిన ప్లాంక్ స్థిరాంకం (చిహ్నం H, హెచ్-బార్), కోణీయ ఫ్రీక్వెన్సీ (చిహ్నం ω) లేదా కోణీయ తరంగసంఖ్య (సంకేతం k) తో కలిపి ఉపయోగిస్తారు అక్కడ క్వాంటం మెకానిక్స్, ఎదుర్కొంది ఉంది.
బాహ్య లింకులు
మార్పు: ఫ్రీక్వెన్సీ పక్కకు తరంగదైర్ఘ్యం - ధ్వని తరంగాలు, రేడియో తరంగాలు.
మూలాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
అవరుద్ధ హరాత్మక డోలకము
అవరుద్ధ హరాత్మక చలనము
thumbnail|అవరుద్ద చలనము యొక్క స్ర్పింగు-ద్రవ్యరాశి వ్యవస్థ ఇప్పటి వరకు హరాత్మక డోలకం శక్తి స్థిరంగా ఉంటుందని, ఏ విధమైన శక్తి నష్టము ఉండదనీ అనుకొన్నాము. ఈ ఊహ నిజమైతే లోలకంగాని, స్ర్పింగుకు వేలాడగట్టిన వస్తువు గాని, ఒకసారి లాగి వదలితే నిరవధికంగా కంపిస్తూనే ఉండవలెను.కాని మామూలుగా, శక్తి వ్యర్థంచేసే ప్రభావంతో కంపనాలు క్రమంగా మందగించి ఆగిపోతాయి.ఈ ఘర్షణ బలాలు అనేక రకాలు, డోలకపు వ్యవస్థ మీద ఆధారపడి ఉంటాయి.అవి ఎప్పుడూ డోలనాలను మందగిస్తూ డోలన పరిమితిని క్రమేణా తగ్గిస్తాయి.ఇటువంటి హరాత్మక చలనాన్ని అవరుద్ధ హరాత్మక చలనము అంటారు.
యాంత్రిక నిరోధము
అవరోధము కలిగించే ఘర్షణ బలాలు సాధారణంగా చలించే వస్తువు వేగంమీద ఆధారపడి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు సమతలమున్న ఒక బిళ్ళ దాని తలానికి లంబదిశలో వాయు పదార్థములో కదులుతూ ఉందని అనుకోండి.వాయు పీడనం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు బిళ్ళ వేగము (V) అణువుల సరాసరి వేగము (v) కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. పీడనము తక్కువకావడం వల్ల అణువుల మధ్య పరస్పర అభిఘాతాలు చాలా కొద్దిగా ఉంటాయి.కాబట్టి లెక్కలోకి రావు.అణువులు బిళ్ళమీద చేసే ఆఘాతాల రేటు అణువులకూ బిళ్ళకూ ఉండే సాపేక్ష వేగానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.అణువుల చలనము ఒకే దిశలో ఉందనుకొందాము. అప్పుడు బిళ్ళ ఒక వైపు సాపేక్ష వేగము (v-V);రెండవ వైపు ( v+V) బిళ్ళ మీద సాపేక్ష పీడనము α (అణువులు బిళ్ళను ఢీ కొనే రేటు), X (ప్రతి అణువూ అందించే సరాసరి ద్రవ్యవేగము). అణువులు అందించే సరాసరి ద్రవ్యవేగము సాపేక్ష వేగానికి అనులోమానుపాతములో ఉంటుంది.అందువలన బిళ్ళకు రెండు వైపులా పీడనాలు: బిళ్ళ మీద నికరమైన పీడనము ఈ పీడనము వల్లనే బిళ్ళ యొక్క చలనం మందగిస్తుంది.అణువుల సరాసరి వేగం ఇటువంటి సందర్భాల్లో స్థిరంగా ఉంటుంది.కాబట్టి బిళ్ళ చలనాన్ని ప్రతిఘటించే నిరోధక బలం దాని వేగానికి అనులోమాను పాతములో ఉంటుంది. డోలకము dx/dt వేగముతో చలిస్తూ ఉంటే యానకములో కలిగే నిరోధకబలము= .దీనిలో R_mను యాంత్రిక నిరోధము అంటారు.నిరోధక బలము, వేగము వ్యతిరేక దిశలలో పని చేస్తాయి అని ఋణ సాంకేతికము సూచిస్తుంది.R_mను "కి.గ్రా./సెకను" లలో సూచిస్తారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
మార్గశిర శుద్ధ దశమి
మార్గశిర శుద్ధ దశమి అనగా మార్గశిరమాసములో శుక్ల పక్షము నందు దశమి తిథి కలిగిన 10వ రోజు.
మూలాలు
వర్గం:మార్గశిరమాసము
మలినిథాన్
మలినిథాన్ అనేది భారతదేశం లోని అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ లోని బ్రహ్మపుత్ర నది ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న మధ్యయుగపు తొలి హిందూ దేవాలయపు శిధిలాలతో కూడిన ఒక పురావస్తు ప్రదేశం. శిథిలాల పురావస్తు అధ్యయనాలు ఇది గ్రానైట్ రాళ్లతో నిర్మించబడిందని సూచిస్తున్నాయి. దీనిని 13వ-14వ శతాబ్దంలో చుటియా రాజులు నిర్మించారు. చుటియా రాజులు తమ రాజ్యంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో బ్రాహ్మణులను ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించిన కాలం ఇది. కేచై-ఖైతీ, బోడో-కచారి సమూహాలలో కనిపించే గిరిజన దేవత శిథిలమైన ఈ ఆలయంలో పూజించబడే ప్రధాన దేవత. సదియాలోని తామరేశ్వరి, బురా-బురి దేవాలయాల ప్రదేశంలో గల ఆకాశగంగ అనే ఇరుకైన ప్రవాహం ఈ ఆలయంలో ఒకప్పుడు బలులు నిర్వహించబడ్డాయని సూచిస్తుంది.
లెజెండ్
16వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రదేశం గురించి ఒక పురాణగాథ ఉంది, ఈ స్థలాన్ని ఇతిహాసాలలో గల పురాణ రాజు భీష్మక (విదర్భ ప్రభువు)కి అనుసంధానం చేశారు.
పురాణాల ప్రకారం, కృష్ణుడు విదర్భ రాజు భీష్మకుడి కుమార్తె రుక్మిణిని వివాహం చేసుకోవాలనుకున్నప్పుడు, శిశుపాలుడు ఆమె వివాహానికి ముందే ఆమెను అపహరించాడు. కృష్ణుడు, రుక్మిణి భీష్మకానగర్ నుండి ద్వారకకు ప్రయాణించి, దారిలో ఉన్న మాలినీతన్ వద్ద ఆగి, తపస్సు చేస్తున్న శివపార్వతులను దర్శించుకున్నారు. పార్వతి దేవి అతిథులను సాదరంగా స్వాగతించింది, ఆమె పండ్ల తోట నుండి తీసిన పూలతో చేసిన దండలను వారికి అందించింది. కృష్ణుడు పువ్వుల అందం, సువాసనకు ఎంతగానో ఆకర్షితుడయ్యాడు, అతను పార్వతిని మాలిని అని సంబోధించాడు, అంటే "తోట యజమానురాలు" అని అర్థం, అప్పటి నుండి ఆ ప్రదేశానికి మాలినితన్ అని పేరు వచ్చింది.
చరిత్ర
పార్వతి శిల్పాల ప్రదేశంలో పురావస్తు పరిశోధనలు, శివలింగం, ఎద్దు, శివుని పర్వతం, శివ ఆరాధనకు సంబంధించినవి. వీటి ఆధారంగా పురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు ఈ ప్రాంతంలో శక్తి ఆరాధనను పాటించినట్లు ఊహించారు. ఇది శక్తివాదం మూడు ప్రముఖ కేంద్రాలలో ఒకటి; ఇతర రెండు కేంద్రాలు ఉత్తర లఖింపూర్‌లోని గోరెహోగా గ్రామంలోని భగవతి, తూర్పున తామ్రేసరి అని పేర్కొనబడింది. 10వ-11వ శతాబ్దానికి చెందిన కాళికా పురాణంలో ఈ ఆలయ ప్రస్తావన లేదు. ఈ ప్రదేశంలో ఉన్న అన్ని పురావస్తు ఆధారాల నుండి, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఈ ఆలయం 13వ శతాబ్దానికి చెందినదని అభిప్రాయపడ్డారు. మాలినిథాన్ లో కనుగొనబడిన రాతి గుర్తులు సదియాలోని తామరేశ్వరి ఆలయం, బురా-బురి, పదం పుఖురి అలాగే నక్షపర్బత్, బురోయ్ వంటి ఇతర ప్రదేశాలలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి.
శిల్పాలు
పురావస్తు త్రవ్వకాల్లో 8 అడుగుల (2.4 మీ) ఎత్తులో, దేవతల, జంతువుల శిల్పాలు, పువ్వుల నమూనాలు, దెబ్బతిన్న స్తంభాలు, పలకలు చాలా చక్కగా రూపొందించబడిన, చెక్కబడిన ఆలయం పునాదిని బహిర్గతం అయ్యాయి.
మలింతన్ వద్ద లభించిన ఐదు శిల్పాలలో, ఇంద్రుడు తన ఐరావత పర్వతాన్ని అధిరోహించడం, కార్తికేయుడు నెమలిపై స్వారీ చేయడం, సూర్యుడు రథాన్ని అధిరోహించడం, గణేశుడు ఎలుకపై అధిరోహించడం, పెద్ద నంది అనేవి గ్రానైట్ రాతితో చెక్కబడిన ఐదు ముఖ్యమైన శిల్పాలు. వివిధ భంగిమల్లో ఇక్కడ కనిపించే శృంగార మైథున శిల్పాల ఆధారంగా, "ప్రధానమైన ప్రకృతి సంతానోత్పత్తి శక్తి"గా భావించే ఆదిమ గిరిజన ప్రజల సంతానోత్పత్తి ఆచారంగా తాంత్రికత్వం ఇక్కడ ప్రబలంగా ఉందని నమ్ముతారు.
ఈ ఆలయం పూర్తిగా రాతితో చెక్కబడింది, అస్మమయై అని పిలువబడే ఒక రకమైన దేవాలయం. సదియాలోని తామరేశ్వరి ఆలయంలో కనిపించే వాటిని పోలి ఉండే రాతి ఆలయ శిధిలాలలో కనుగొనబడిన ఇనుప డోవెల్‌లు దీనిని అదే వ్యక్తులు నిర్మించినట్లు చూపుతున్నాయి.
రాఖీ పౌర్ణమి
రాఖీ, రక్షా బంధన్ లేదా రాఖీ పౌర్ణమి అని పిలిచే ఈ పండుగను కొన్ని ప్రాంతాలలో శ్రావణ పౌర్ణమి లేదా జంద్యాల పూర్ణిమ అని కూడా పిలుస్తారు.అన్నాచెల్లెళ్లు లేదా అక్కాతమ్ముళ్ల మధ్యన ప్రేమానురాగాలకు సూచకంగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. అన్నకుగాని తమ్మునికిగాని ప్రేమ సూచకంగా సోదరి కట్టే రాఖీ అని పిలిచే ఒక పట్టీని కట్టడం ఈ పండుగ ప్రాధాన్య విశేషం. రాఖీ అనగా రక్షణ బంధం. ఇది అన్నా చెల్లెల్లు, అక్కా తమ్ముళ్ళు జరుపుకునే మహోత్తరమైన పండుగ. చెల్లి తన అన్నయ్య మహోన్నత శిఖరాలకు ఎదగాలని కోరుకుంటూ అన్నయ్యకు కట్టేదే ఈ రాఖీ. అది చాలా బలాత్కారించబడారు జరుపుకుం‌టారు.సాధారణంగా జంధ్యాన్ని ధరించేవారు ఈ రోజునే పాతది వదిలి కొత్త దానిని ధరిస్తారు.ఉపనయనం అయిన వారు జంధ్యాల పౌర్ణమి రోజు గాయత్రీ పూజచేసి కొత్త యఙ్ఞోపవీతాన్ని ధరించి పాతది తీసివేస్తారు.
రక్షాబంధన్ ఎలా ప్రారంభమైందంటే
పూర్వం దేవతలకు, రాక్షసుల కు మధ్య పుష్కరకాలం యుద్ధం సాగింది. యుద్ధంలో ఓడిపోయిన దేవతల రాజు దేవేంద్రుడు నిర్వీర్యుడై, తన పరివారమంతటినీ కూడగట్టుకొని అమరావతిలో తలదాచుకుంటాడు. భర్త నిస్సాహాయతను చూసిన ఇంద్రాణి తరుణోపాయం ఆలోచిస్తుంది. రాక్షస రాజు అమరావతిని దిగ్బంధనం చేస్తున్నాడని తెలుసుకొని భర్త దేవేంద్రుడికి సమరం చేయడానికి ఉత్సాహాన్ని కల్పిస్తుంది. సరిగ్గా ఆ రోజు శ్రావణ పౌర్ణమి కావడంతో పార్వతీ పరమేశ్వరుల ను, లక్ష్మీనారాయణులను పూజించి రక్షాను దేవేంద్రుడి చేతికి కడుతుంది. అది గమనించిన దేవతలందరూ వారు పూజించిన రక్షలను తీసుకువచ్చి ఇంద్రుడికి కట్టి పంపుతారు. సమరంలో గెలిచిన ఇంద్రుడు తిరిగి త్రిలోక ఆధిపత్యాన్ని పొందుతాడు. శచీదేవి ప్రారంభించిన ఆ రక్షాబంధనం.. నేడు రాఖీ పండుగగా ఆచారమైందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
రాఖీపౌర్ణమి చరిత్ర
thumb|250x250px|తన సోదరునికి రాఖీ కడుతున్న పాప
ద్రౌపది - శ్రీకృష్ణుని బంధం
ఇతిహాసాల ప్రకారం చూస్తే ద్రౌపది, శ్రీకృష్ణుల అన్నాచెల్లెల అనుబంధం అత్యంత గొప్ప అనుబంధంగా కనిపిస్తుంది. శిశుపాలుడి ని శిక్షించే క్రమంలో సుదర్శన చక్రాన్ని ప్రయోగించిన కృష్ణుని చూపుడు వేలుకు రక్తం ధారగా కారుతుందట. అది గమనించిన ద్రౌపది తన పట్టుచీర కొంగు చింపి వేలికి కట్టు కట్టిందట. దానికి కృతజ్ఞతగా ఎల్లవేళలా అండగా ఉంటానని శ్రీకృష్ణుడు ద్రౌపదికి హామీ ఇస్తాడు. అందుకు ప్రతిగా దుశ్శాసనుడి దురాగతం నుండి ఆమెను కాపాడుతాడు.
శ్రీ మహావిష్ణువు - బలిచక్రవర్తి
thumb|250x250px|సోదరుడుకు రక్షా బంధన్‌కు సందర్బంగా సోదరి బొట్టు పెడుతున్న చిత్రం. శ్రీ మహావిష్ణువు బలి చక్రవర్తి కోరిక మేరకు అతనితోపాటు పాతాళంలో ఉండిపోతాడు. శ్రీమహాలక్ష్మి వెళ్లి బలిచక్రవర్తికి రక్షాబంధంకట్టి, తన భర్తను వైకుంఠానికి తీసుకొనిపోతుంది. అందుకే రక్షాబంధానికి ఇంత ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. (ప్రాచీన గాథ " యేన బద్ధో బలీ రాజా దానవేంద్రో మహాబలః తేన త్వా మభిబధ్నామి రక్షే మా చల మా చల" భావం- ఓ రక్షాబంధమా! మహాబలవంతుడూ, రాక్షసరాజు అయిన బలిచక్రవర్తిని బంధించినావు. కాబట్టే నేను నిన్ను ధరస్తున్నాను.)
అలెగ్జాండర్‌ భార్య – పురుషోత్తముడి కథ
చరిత్రపుటల్లో అలెగ్జాండర్‌ భార్య ‘రోక్సానా’ తక్షశిల రాజు పురుషోత్తముడిని తన సోదరుడిగా భావించి రాఖీ కడుతుంది. జగజ్జేతగా మారాలనే తపనతో గ్రీకు యువరాజు అలెగ్జాండర్‌ క్రీస్తు పూర్వం 326లో భారత దేశంపై దండెత్తుతాడు. ఆ క్రమంలో బాక్ట్రియా (నేటి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ )కు చెందిన యువరాణి రోక్సానాను వివాహం చేసుకుంటాడు. ఆమె వివాహసంబంధాన్ని ఉపయోగించుకుని మధ్య ఆసియా దేశాలను, ముఖ్యంగా జీలం, చినాబ్‌ నదుల మధ్య ఉన్న రాజ్యాలను జయించాలని అలెగ్జాండర్‌ ఆలోచన. అలెగ్జాండర్‌ యుద్ధం ప్రకటిస్తాడు. పురుషోత్తముడి శత్రు రాజు అంబి, అలెగ్జాండర్‌ను భారతదేశంపై దండెత్తాలని ఆహ్వానిస్తాడు. పురుషోత్తముడు యుద్ధానికి సిద్ధమవుతాడు.అయితే అలెగ్జాండర్‌ భార్య రోక్సానా పురుషోత్తముడిని తన అన్నలా భావించి రాఖీ కడుతుంది. తన భర్త అయిన అలెగ్జాండర్‌ను చంపవద్దని రోక్సానా పురుషోత్తముడిని కోరుతుంది. దీంతో పురుషోత్తముడు యుద్ధం గెలిచినా అలెగ్జాండర్‌ను చంపకుండా విడిచిపెడతాడు.
రాఖీ కట్టే విధానం
రాఖీపౌర్ణమి రోజు మహిళలు వారి సోదరుల ఇంటికి వెళ్తారు.ముందుగా తమ సోదరుడికి కుంకుమ బొట్టు పెట్టాలి.అలాగే కొందరు గంధం పెట్టిన తర్వాత కుంకుమ కూడా పెట్టవచ్చు.కుంకుమ బొట్టు పెట్టిన తర్వాత తలపై అక్షింతలు వేయడం ఆనవాయితి.రాఖీ కట్టే ముందు యేన బద్ధో బలీ రాజా దానవేంద్రో మహాబలః తేన త్వామభి బద్నామి రక్ష మాచల మాచల" అనే శ్లోకాన్ని చదివి రాఖీ కడతారు.రాఖీ కట్టిన తర్వాత తమ సోదరుడిని ఆశీర్వదీస్తూ అక్షింతలు వేయాలి.రాఖీ కట్టిన తర్వాత సోదరీ హారతి ఇస్తారు.అనంతరం ఒకరికొకరు స్వీట్లు తినిపించుకుంటారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:పండుగలు
మార్గశిర శుద్ధ ఏకాదశి
మార్గశిర శుద్ధ ఏకాదశి అనగా మార్గశిరమాసములో శుక్ల పక్షము నందు ఏకాదశి తిథి కలిగిన 11వ రోజు.
మూలాలు
వర్గం:మార్గశిరమాసము
మృణాల్ ఠాకూర్
మృణాల్ ఠాకూర్ భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె 2012లో ముజ్సే కుచ్ కెహెతి...ఏ ఖామోషియాన్ అనే హిందీ సీరియల్ ద్వారా నటనారంగంలోకి అడుగుపెట్టి 2014లో 'విట్టి దండు' అనే మరాఠి సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. మృణాల్ ఠాకూర్ ఆ తరువాత మారుతితో పాటు హిందీ, తెలుగు సినిమాల్లో నటించింది.
మూలాలు
వర్గం:1992 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
జంక్ ఫుడ్
Junk food, జంక్ ఫుడ్
సరియైన నూట్రిషనల్ విలువలు లేని లేదా అధిక కేలరీలు కలిగిన లేదా అనారోగ్యకరమైన అహారపదార్ధాలను జంక్ ఫుడ్స్ అంటారు. జంక్ ఫుడ్ తినడము వలన అనారోగ్యం నకు దారితీయును. ఈ పదము మొదట 1972 లో Michael Jacobson (director of the center for Science in the public interest) వాడుకలోకి తీసుకువచ్చారు. జంక్ ఫుడ్ లో ఎక్కువ పరిమాణములో సాచ్యురేటెడ్ కొవ్వులు, సాల్ట్, సుగర్ ఉంటాయి. ఆరోగ్యకరమైన పండ్లు, కాయకూరలు, ఫైబర్ ఉన్న పదార్ధములు ఉండవు. సాధారణముగా ఉప్పు స్నాక్స్ అంటే చిప్స్, కాండీ, తీపి ఉండలు, పంచదారపెట్తిన సీరల్స్, ఫ్రైడ్ ఫాస్ట్ ఫుడ్స్, కార్బొనేటెడ్ డ్రింక్స్, రెడిమేడ్ కూల్ డ్రింక్స్, మసలా చాట్, పకోడీలు, బజ్జీలు వంటి స్నాక్ ఫుడ్‌, ఫాస్ట్ ఫుడ్ టమోటో కెచప్, వెన్నతో కూడిన కేకులు, చాక్లెట్‌ డింగ్‌-డాంగ్స్‌, బేకన్‌, సాసేజ్‌ మున్నగునవి.బర్గర్, పిజా, ఫ్రెంచి ఫ్రైస్, కేక్స్, నూడిల్స్... పిల్లలకు నచ్చే జంక్ ఫుడ్. ' జంక్‌ ఫుడ్‌ తింటే స్థూలకాయం (ఊబకాయం) వస్తుంది. ఈ ఊబకాయం వలన చిన్న వయస్సులోనే బిపి, ఆపై షుగర్‌ వస్తుంది. శాస్త్రవేత్తలు ధూమపానం, మత్తు మందుల మాదిరిగానే జంక్‌ ఫుడ్‌ తినడం కూడా వ్యసనంగా మారుతుందంటున్నారు. అంతే కాదు మనిషిపై మాదక ద్రవ్యంతో సమానంగా దుష్ప్రభావాన్ని సైతం చూపుతాయని వీరు కనుగొన్నారు. అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాకు చెందిన స్క్రిప్స్‌ రిసెర్చ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ శాస్త్రవేత్తలు మూడేళ్లపాటు పరిశోధనలు చేసి జంక్‌ ఫుడ్‌ కొకైన్‌ వంటి మాదక ద్రవ్యాలతో సమానమని తేల్చారు. జంక్‌ ఫుడ్‌కు అంటే బేకరి పదార్థాలకు అలవాటు పడితే అది ఊబకాయానికి దారి తీయడమే కాకుండా మెదడుకు కూడా హాని కలిగిస్తుందని కనుగొన్నారు. ఇందుకు కారణం బేకరీ పదార్థాల్లో కొవ్వు పదార్థం ఎక్కువగా ఉండటమేనని వెల్లడించారు. జంక్‌ ఫుడ్‌ వల్ల కలిగే ప్రభావాలు తెలుసుకునేందుకు వీరు ఎలుకలపై మూడేళ్ల పాటు పరిశోధనలు సాగించారు. అధిక కేలరీలు గల ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల మెదడుకు ప్రమాదమని తేల్చారు. thumb|జంక్ ఫుడ్
శామ్‌సంగ్ గాలక్సీ Y
శామ్‌సంగ్ గాలక్సీ Y (GT-S5360) ఒక స్మార్ట్‌ ఫోన్. Android నిరవాకి మీద ఆధారపడి పనిచేస్తుంది. దీనిని సేంసంగ్‌ కంపెనీ ఆగస్టు 2011 లో విడుదల చేసింది. దీని ప్రధాన హంగులు: తరం - 3G, జోరు - 7.2 Mbit / s, Wi-Fi కనెక్షన్.
కలన కలశం
గేలక్సీ Y ఒక Broadcom VideoCore IV ఉన్న 832 MHz ARMv6 కలశాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
ప్రదర్శన
గేలక్సీ Y కి 3 అంగుళాలు (76.2-మిల్లిమీటర్లు) పరిమాణంలో, QVGA (240 x 320), TFT LCD స్పర్శ తెర ఉంది.
కేమెరా
పరికరం వెనుక గరిష్ఠంగా QVGA రిజల్యూషన్ వరకులో సినిమాలు చేసే ఫ్లాష్ లేకుండా 2 మెగాపిక్సెల్ స్థిర దృష్టి కెమెరా. గెలాక్సీ Y ఒక ఫ్రంట్ ఫేసింగ్ కెమెరా లేదు.
మోడల్ వైవిధ్యాలు
మోడల్ వైవిధ్యాలు ఏడు ఉన్నాయి: S5360 L, S5360 B (బ్రెజిల్), S5360 T, S536 3, S536 7, S536 8, S536 9. తేడాలు ఆధారబ్యాండ్ లో, SAR స్థాయిలు, రంగు, కేసు డిజైన్, విమానవాహక బ్రాండింగ్, lockage ఉంటుంది. S5360L (లాటిన్ అమెరికా). 850, 1900 MHz UMTS బ్యాండ్లు మద్దతు S5363 సాధారణంగా 02 ద్వారా ఒక విమానవాహక బ్రాండ్ వేరియంట్ ఉపయోగిస్తారు. S5369 ఇటాలియన్ మార్కెట్ కోసం ఒక విమానవాహక లాక్ వైవిధ్యమైన.
S536 2012 ఏప్రిల్ 7 లో విడుదల చేశారు గెలాక్సీ Y TV, ఉంది. ఆ మోడల్ ఒక డిజిటల్ TV రిసీవర్ ద్వారా వేరుగా ఉంది; వివిధ ఇతర లక్షణాలు ఒక చేర్చారు 2 GB మైక్రో SD కార్డ్, మల్టీటచ్ మద్దతు, ఒక 3.15 Mpix కెమెరా ఉన్నాయి.
ఇతర లింకులు
వర్గం:ఎలెక్ట్రానిక్ ఉపకరణాలు వర్గం:స్మార్ట్‌ఫోన్లు వర్గం:శామ్‌సంగ్ మొబైల్ ఫోన్లు వర్గం:ఆండ్రాయిడ్ మొబైల్ ఫోన్లు
కె.ఎస్.వెంకటరామయ్య
కె.ఎస్.వెంకటరామయ్య (1901-1972) వాయులీన విద్వాంసుడు. ఇతడు పాపా వెంకటరామయ్యగా సంగీత లోకానికి సుపరిచితుడు.
విశేషాలు
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రం కరూర్ గ్రామంలో 1901 సెప్టెంబరు 1వ తేదీన ములకనాడు తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడు వయోలిన్‌ను మొదట తన తండ్రి కె.ఎన్.శ్రీకాంతయ్య వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరువాత కె.ఎన్.చిన్నస్వామి అయ్యర్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరువాత ఇతడు మాలకోట్టై  గోవిందస్వామి పిళ్ళై వద్ద 13 సంవత్సరాలు గురుకుల వాసం చేసి సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. ఇతడు వీణ ధనమ్మాళ్ వద్ద కూడా కొంతకాలం శిష్యరికం చేశాడు.
ఇతడు నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా కచేరీలు నిర్వహించాడు. 1000కి పైగా సోలో కచేరీలు చేశాడు. అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్, పల్లడం సంజీవరావు,ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, మహారాజపురం విశ్వనాథ అయ్యర్, టి.ఆర్.మహాలింగం, తిట్టె కృష్ణ అయ్యంగార్, ఉమయల్పురం కె.శివరామన్, పి.ఎస్.నారాయణస్వామి వంటి అగ్రశ్రేణి కళాకారులకు వాద్య సహకారం అందించాడు.
1962లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఇతడికి సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1967లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడికి అవార్డును ప్రదానం చేసింది.
ఇతడు 1972, మార్చి 17వ తేదీన మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1901 జననాలు వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:1972 మరణాలు
రఘునందన్ రావు
మాధవేని రఘునందన్ రావు (జననం 23 మార్చి 1968) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం దుబ్బకా కు చెందిన ఎమ్మెల్యే (ఉప ఎన్నిక 2020 లో గెలిచింది). తెలంగాణ రాష్ట్ర భావజాలానికి ఆయన బలమైన మద్దతుదారుగా పేరుపొందాడు. వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది. ఆయన మెదక్ జిల్లా వాసి. భారతీయ జనతా పార్టీ తెలంగాణ అధికార ప్రతినిధి.
ప్రారంభ జీవితం - విద్య
రఘునందన్ రావు సిద్దిపేటలో ఎం.భగవంతరావు దంపతులకు జన్మించాడు. సిద్దిపేట డిగ్రీ కళాశాలలో B.Sc, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎల్ ఎల్ బీ, హైదరాబాద్ నుంచి బి.ఎడ్, కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం నుంచి హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ నుంచి మానవ హక్కులలో  పీజీ, డిప్లొమా పూర్తి చేశారు.
విద్యాభ్యాసం తరువాత సిద్ధిపేట నుండి ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతం అయిన పటాన్ చెరువుకు  1991 లో నివాసం మార్చాడు, అక్కడ ఒక ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రిక వార్తా పత్రిక ఈనాడు లో అక్కడ 5 సంవత్సరాల కాలానికి న్యూస్ కంట్రిబ్యూటర్‌గా పనిచేశాడు. అనంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ లో అడ్వకేట్ గా చేరాడు.
వృత్తి జీవితం
న్యాయవాదిగా కెరీర్ ను ప్రారంభించాడు. హైదరాబాద్ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ బెయిల్ పిటిషన్ ను హ్యాండిల్ చేయడంలో ఆయనకు పేరు వచ్చినది.
రాజకీయ జీవితం
రఘునందన్ రావు మొదట తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి చెందినవాడు. అతను ఏప్రిల్ 27, 2001 నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితితో ఉన్నాడు. అతను పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు, మెదక్ జిల్లా కన్వీనర్. 14 మే 2013 న తెలుగు దేశ పార్టీ పార్టీ అధ్యక్షుడు ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడుతో భేటీ అయ్యారనే ఆరోపణలపై ఆయనను తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ నుండి సస్పెండ్ చేశారు. తదనంతరం ఆయన కాంగ్రెస్ లో చేరారు కానీ ఆ పార్టీ విధానాలు నచ్చకపోవడంతో కొద్ది రోజులకు బీజేపీ లో చేరారు, 2014 సంవత్సరంలో తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని dubbak నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేశారు 2014, 2018లో జరిగిన ఎన్నికల్లో రఘునందన్ రావు బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. ఆయన తెలంగాణలోని భారతీయ జనతా పార్టీ అధికారిక ప్రతినిధి. పస్తుతం 2020 నవంబరు ఏడోతేదీన జరిగే దుబ్బాక శాసనసభ నియోజకవర్గ ఉప ఎన్నికలో బీజేపీ అభ్యర్థి గా పోటీచేసారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం దుబ్బకాకు చెందిన ఎమ్మెల్యేగా (ఉప ఎన్నిక 2020 లో) విజయం సాదించారు.
మూలాలు
వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018)
లుధియానా
లుధియానా పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని నగరం. లుధియానా జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. ఇది పంజాబ్‌లో అతిపెద్ద నగరం. ఢిల్లీకి ఉత్తరాన ఉన్న నగరాల్లో కెల్లా అతిపెద్దది. నగరం విస్తీర్ణం 311 చ.కి.మీ. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగర జనాభా 16,18.879. ఈ నగరం సట్లెజ్ నది పాత నదీ మార్గపు ఒడ్డున, ప్రస్తుత నదీతీరం నుండి దక్షిణాన 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది ఉత్తర భారతదేశం లోని పారిశ్రామిక కేంద్రాల్లో ఒకటి. బిబిసి దీనిని భారతదేశపు మాంచెస్టర్ అని వర్ణిస్తుంది. భారత ప్రభుత్వం అభివృద్ధి చేయబోయే స్మార్ట్ సిటీల జాబితాలో లుధియానా ఒకటి. ప్రపంచ బ్యాంక్ ప్రకారం వ్యాపారం చేసేందుకు భారతదేశంలో అనుమైన నగరంగా నిలిచింది.
ఈషా చోప్రా
ఈషా చోప్రా (ఆంగ్లం: Eisha Chopra) ఒక భారతీయ స్క్రీన్ రైటర్, సినిమా నటి. యూట్యూబ్ వెబ్ సిరీస్ లు అయిన వాట్ ది ఫోక్స్, ది గ్రేట్ ఇండియన్ డిస్‌ఫంక్షనల్ ఫ్యామిలీ లో ఆమె పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. బాలీవుడ్ బ్లాక్‌బస్టర్ హిట్ నీర్జా లో డెబినా పాత్రలో, అఫీషియల్ CEO గిరి వంటి హిట్ షోల కోసం భారతీయ వెబ్ పరిశ్రమలో ప్రధాన పాత్రల కోసం ఆమె తన సహాయ పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీసా డెబిట్, డిష్ టీవీ, బ్రిటానియా, బ్యాంక్ బజార్ మొదలైన వ్యాపార ప్రకటనలలో కూడా ఈషా చోప్రా ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది.
లుధియానా
లుధియానా రాష్ట్ర రాజధాని చండీగఢ్ నుండి పశ్చిమంగా 107 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. న్యూఢిల్లీ - అమృత్సర్ నేషనల్ హైవే 44 పై ఉంది. ఇది ఢిల్లీ నుండి ఉత్తరాన 315 కిమీ దూరం లోను, అమృత్సర్‌ నుండి ఆగ్నేయంగా 142 కిమీ దూరం లీలోనూ ఉంది.
ఈషా చోప్రా
ప్రారంభ జీవితం
న్యూఢిల్లీ లో ఈషా చోప్రా పుట్టి పెరిగింది. ఆమె తండ్రి డా. అలోక్ చోప్రా కార్డియాలజిస్ట్, తల్లి గీతు చోప్రా హోమ్ డిజైనర్. ఆమె పాఠశాల విద్యను వసంత్ విహార్‌లోని మోడరన్ స్కూల్‌లో, న్యూయార్క్‌ లోని పార్సన్స్ స్కూల్ ఆఫ్ డిజైన్ నుండి కమ్యూనికేషన్ డిజైన్‌లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో పూర్తి చేసింది. ఆమె లీ స్ట్రాస్‌బర్గ్ మెథడ్ యాక్టింగ్ టెక్నిక్‌లో శిక్షణ పొందింది. దీనితో పాటు ఆమె టిస్చ్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, న్యూయార్క్ యూనివర్శిటీ నుండి ఫిల్మ్ మేకింగ్, యాక్టింగ్‌లో డిప్లొమాలు కూడా పూర్తి చేసింది. ఈషా చోప్రా లండన్ ఫిల్మ్ అకాడమీ నుండి స్క్రీన్ రైటింగ్ పూర్తి చేసింది కూడా. ఈషా చోప్రాకు సైకాలజిస్ట్ అయిన దివ్య చోప్రా అనే సోదరి ఉంది.
లుధియానా
భౌగోళికం
లుధియానా 30.9°N, 75.85°W నిర్దేశాంకాల వద్ద ఉంది. సముద్ర మట్టం నుండి దీని సగటు ఎత్తు 244 మీటర్లు. లుధియానాలో పాత నగరం, కొత్త నగరం అనే రెండూ విభాగాలున్నాయి. ప్రధానంగా సివిల్ లైన్స్ ప్రాంతం కొత్త నగరం. ఇక్కడ బ్రిటిష్ వారి నివాసాలు, అధికారిక నివాసాలూ ఉండేవి
ఈషా చోప్రా
మూలాలు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు వర్గం:హిందీ టెలివిజన్‌లో నటీమణులు వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
లుధియానా
చరిత్ర
ఢిల్లీ సుల్తానేట్కు చెందిన లోధి రాజవంశీకులు1480 లో లుధియానాను స్థాపించారు. పాలక సుల్తాన్, సికందర్ లోధి, తన రాజవంశానికి చెందిన ఇద్దరు పెద్దలు, యూసఫ్ ఖాన్, నిహంద్ ఖాన్లను పంపించి, ఈ ప్రాంతంపై లోధిల ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించాడు. ఇద్దరు వ్యక్తులు ప్రస్తుత లుధియానా స్థలంలో శిబిరం వేసుకున్నారు. ఆ స్థలమే అప్పటి మీర్ హోటా అనే గ్రామం. యూసఫ్ ఖాన్ సట్లెజ్ దాటి సుల్తాన్‌పూర్‌ను స్థాపించగా, నిహంద్ ఖాన్ మీర్ హోటా స్థలంలో లుధియానాను స్థాపించాడు. ఈ పేరు మొదట " లోధి-అనా ", అంటే "లోధి పట్టణం", అదే ప్రస్తుత లుధియానాకు మారింది. లోధి కోట, లేదా " పురానా ఖిలా ", నగరంలో ఇప్పటికీ మిగిలి ఉన్న ఆ కాలం నాటి ఏకైక నిర్మాణం. ఇది ఫతేగఢ్ ప్రాంతంలో ఉంది. రంజిత్ సింగ్ కాలం లోను, ఆ తరువాత బ్రిటిష్ వారి కాలం లోనూ ఈ కోటను బాగా నిర్వహించారు. కాని అప్పటి నుండి అది నిర్లక్ష్యానికి గురై, మరమ్మతులకు నోచుకోక, జూదగాళ్ళకు, మాదకద్రవ్యాలు వాడేవాళ్ళకు నెలవైంది. దీనిని 2013 డిసెంబరులో రాష్ట్ర రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా ప్రకటించారు.
జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం లుధియానా జనాభా 16,18,879. జనాభాలో 9,50,123 మంది పురుషులు, 7,43,530 మంది మహిళలు ఉన్నారు. అక్షరాస్యత 82.50%.
మార్గశిర శుద్ధ ద్వాదశి
మార్గశిర శుద్ధ ద్వాదశి అనగా మార్గశిరమాసములో శుక్ల పక్షము నందు ద్వాదశి తిథి కలిగిన 12వ రోజు.
మూలాలు
వర్గం:మార్గశిరమాసము
లుధియానా
ఆర్థిక వ్యవస్థ
ప్రపంచ బ్యాంకు 2009, 2013 సంవత్సరాల్లో ఉత్తమ వ్యాపార వాతావరణం గల భారతదేశంలోని నగరం లుధియానా అని చెప్పింది. పారిశ్రామిక వస్తువులు, యంత్ర భాగాలు, ఆటో భాగాలు, గృహోపకరణాలు, అల్లిన వస్తువులు, దుస్తులు, వస్త్రాలను ఉత్పత్తి చేసే చిన్న తరహా పారిశ్రామిక యూనిట్లు ఎక్కువగా సంపదను సృష్టించాయి. లుధియానా ఆసియాలోనే అతిపెద్ద సైకిళ్ళ తయారీ కేంద్రం. ఏటా కోటికి పైగా సైకిళ్ళను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది భారతదేశపు మొత్తం సైకిళ్ళ ఉత్పత్తిలో సగం కంటే ఎక్కువ. భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే ట్రాక్టర్ విడిభాగాలలో 60% లుధియానాలోనే ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఆటో, ద్విచక్ర వాహన భాగాలు కూడా ఎక్కువగా ఇక్కడే ఉత్పత్తి అవుతాయి. మెర్సిడెస్, బిఎమ్‌డబ్ల్యూ వంటి జర్మన్ కార్లలో వాడే విడి భాగాలు కొన్నిటిని లుధియానా పరిశ్రమల్లో ఉత్పత్తి చేస్తారు. దేశీయ కుట్టు యంత్రాల అతిపెద్ద తయారీదారులలో లుధియానా ఒకటి. చేతి పనిముట్లు, పారిశ్రామిక యంత్రాలు ఇక్కడి ఇతర ఉత్పత్తులు. పంజాబ్‌ లోని ఏ ఇతర నగరాలకన్నా ఎక్కువగా లుధియానా ఆర్థిక తోడ్పాటు నిస్తుంది.
లుధియానా హోసియరీగా (అల్లిక పరిశ్రమ) ప్రసిద్ధి చెందిన లుధియానా వస్త్ర పరిశ్రమ లక్షలాది మందికి ఉపాధి కల్పిస్తోంది శీతాకాలపు దుస్తులలో భారతదేశంలో అత్యధిక వాటాను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది ముఖ్యంగా ఉన్ని స్వెటర్లు, కాటన్ టీ-షర్టులకు ప్రసిద్ధి చెందింది. భారతదేశ ఉన్ని దుస్తుల బ్రాండ్లలో ఎక్కువ భాగం ఇక్కడ ఉన్నాయి. షాల్స్, స్టోల్స్ పరిశ్రమకు కూడా లుధియానా పేరు పొందింది. ప్రధాన దేశీయ, అంతర్జాతీయ బ్రాండ్లను ఇక్కడి నుండి సరఫరా చేస్తారు. వస్త్ర పరిశ్రమలో దాని ఆధిపత్యం ఫలితంగా దీనిని మాంచెస్టర్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలుస్తారు. అనేక సాఫ్ట్‌వేర్ సంస్థలు నగరంలో అభివృద్ధి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడంతో ఐటి రంగం కూడా పెరుగుతోంది.
విద్య
లుధియానాలో 363 సీనియర్ సెకండరీ, 367 ఉన్నత, 324 మాధ్యమిక, 1129 పాథమిక, ప్రీ-ప్రైమరీ పాఠశాలలు ఉన్నాయి. మొత్తం 3,98,770 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు. ఈ పాఠశాలలు చాలావరకు సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ లేదా పంజాబ్ స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డుకు అనుబంధంగా ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం
ఆసియాలోనే అతిపెద్ద వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం- పంజాబ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం .- లుధియానాలో ఉంది. ప్రపంచంలో అతిపెద్ద వాటిలో ఇది ఒకటి. ఇటీవల PAU లోని కాలేజ్ ఆఫ్ వెటర్నరీ సైన్సెస్ స్థాయిని పెంచి గురు అంగద్ దేవ్ వెటర్నరీ అండ్ యానిమల్ సైన్సెస్ విశ్వవిద్యాలయంగా (గాడ్వాసు) మార్చారు.
మెడికల్
ఆసియాలో మహిళల కోసం మొట్టమొదటి వైద్య పాఠశాల లుధియానాలోని క్రిస్టియన్ మెడికల్ కాలేజీని 1894 లో డేమ్ ఎడిత్ మేరీ బ్రౌన్ స్థాపించింది. క్రిస్టియన్ మెడికల్ కాలేజి భారతదేశంలో ఒక ప్రధానమైన, ప్రసిద్ధి చెందిన తృతీయ స్థాయి ఆసుపత్రి. ఇది ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ముఖ మార్పిడి చేసిన ఆసుపత్రి. దయానంద్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్ లుధియానాలోని మరో తృతీయ స్థాయి బోధనా ఆసుపత్రి. ఈ రెండు సంస్థలను మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా గుర్తించింది. ఈ కళాశాల పంజాబ్‌లోని బాబా ఫరీద్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ హెల్త్ సైన్సెస్‌కు అనుబంధంగా ఉంది.
ఇంజనీరింగ్
thumb|గురు నానక్ దేవ్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గురు నానక్ దేవ్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఇంజనీరింగ్ విద్యాసంస్థ. ఇక్కడ సైకిళ్ళు, కుట్టు యంత్రాల కోసం పరిశోధన, అభివృద్ధి కేంద్రం ఉంది.
రవాణా
లుధియానా నుండి ఇతర ప్రాంతాలు, ప్రదేశాలకు చక్కటి రోడ్డు, రైలు సౌకర్యాలున్నాయి. లుధియానా రైల్వే స్టేషన్ ఢిల్లీ-అమృత్సర్ మార్గంలో ఉంది. జలంధర్, ఫిరోజ్పూర్, ధురీ, ఢిల్లీ మార్గాల్లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన రైల్వే జంక్షను. జమ్మూ, అమృత్సర్, జలంధర్, పటియాలా, పఠాన్‌కోట్, కాన్పూర్, జైపూర్, చండీగఢ్, అంబాలా, పానిపట్, ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా వంటి ప్రధాన నగరాలతో సహా భారతదేశంలోని చాలా ప్రదేశాలకు ఈ నగరం నుండి రైళ్ళున్నాయి. ఈ స్టేషన్ ఫిరోజ్‌పూర్ రైల్వే డివిజన్ పరిధిలో ఉంది. లుధియానా, చండీగ ఢ్‌ల మధ్య రైలు మార్గం 2013 లో ప్రారంభమైంది. లుధియానా, కోల్‌కతా మధ్య ప్రత్యేకమైన సరుకు రవాణా మార్గాన్ని కూడా ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది.
కుడి|thumb| లుధియానాలో DMU రైలు
రోడ్డు
లుధియానా నుండి పంజాబ్ లోని ఇతర నగరాలకు, ఇతర రాష్ట్రాలకు బస్సు సర్వీసు లున్నాయి. ప్రధాన జాతీయ రహదారులు NH 44, NH 5 (పాత NH1, NH95), రాష్ట్ర రహదారి SH 11 లు నగరం గుండా పోతాయి.
విమానాశ్రయం
లుధియానా విమానాశ్రయాన్ని సహనేవాల్ విమానాశ్రయం అంటారు. ఇది లుధియానా నుండి 5 కి.మీ. దూరం లోని సహనేవాల్ పట్టణం వద్ద గ్రాండ్ ట్రంక్ రోడ్డులో ఉంది. విమానాశ్రయం 130 ఎకరాల్లో విస్తరించి ఉంది. హల్వారా వైమానిక దళ స్టేషన్‌లో లుధియానా కొత్త విమానాశ్రయం రాబోతోంది.
నగర రవాణా
నగరంలో బస్సు సర్వీసును రద్దు చేసారు. నగరం లోపల తిరగడం ఎక్కువగా ఆటో-రిక్షాలు, సైకిల్ రిక్షాల ద్వారా జరుగుతుంది, అయితే తాజాగా లుధియానా BRTS ను నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. కాని నిధులు లేకపోవడం వలన, సరైన ప్రణాళిక, నిర్వహణ లేని కారణంగా ఈ ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. దీంతో ఈ పారిశ్రామిక నగరంలో ట్రాఫిక్ పరిస్థితి మరింత దిగజారింది
మూలాలు
వర్గం:All articles containing potentially dated statements వర్గం:Coordinates on Wikidata
దంతేశ్వరి దేవాలయం
చారిత్రక ఇతిహాసాల ప్రకారం సత్య యుగంలో దక్షుని యజ్ఞం వద్ద సతీదేవి తన భర్తకు అవమానం జరిగినదని యజ్ఞ గుండం లోనికి ప్రవేశిస్తుంది. దానికి శివుడు సతీదేవి దేహంతో శివతాండవం చేస్తున్నప్పుడు సతీదేవి దంతాలు పడిన ప్రాంతం కనుక అచట శక్తి పీఠఖ్ కొలువైనట్లు కథనం.
ప్రతీ సంవత్సరం దసరా సందర్భంగా వేలాది గిరిజనులు వివిధ గ్రామాలు, అడవుల నుండి ఇచ్చటికి చేరి ఈ దేవతా విగ్రహాన్ని బయటకు తీసి పట్టణం చుట్టూ ఊరేగిస్తారు. ప్రస్తుతం "బస్తర్ దసరా" పండగ అనేది ప్రాముఖ్యత గల పర్యాటకుల ఆకర్షణగా నిలిచింది. నవరాత్రి సందర్భంగా జ్యోతికలశాన్ని వెలిగించడం అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం.
విశేషాలు
దంతెవాడ గ్రామం జగదల్‌పూర్ కు నైఋతి భాగంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో శంకిని, ఢాకిని అనే పుణ్య నదులు ఉన్నాయి. ఈ రెండు నదులు వివిధ రంగులతో ఉంటాయి. 600 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన ఈ దేవాలయం భారత దేశంలో ప్రాచీన చారిత్రిక స్థలాలలో ఒకటి. బస్తర్ ప్రాంతంలో మత, సామాజిక, సాంస్కృతిక చరిత్రలో ఒకటిగా ఈ ప్రాంతం నిలుస్తుంది. భారత సాంస్కృతిక చరిత్రలో అనేక శాతాబ్దాల పాటు ఈ దేవాలయ సముదాయం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ దేవాలయంలో నిర్మాణ పరంగానూ, శిల్పాల పరంగానూ, పండగల సాంప్రదాయంలోనూ ఈ దేవాలయం ప్రముఖ స్థానం పొందింది.
బస్తర్‌ దసరా వేడుకలకు 500 వందల సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. మహారాజ పురుషోత్తం దేవ్‌ పరిపాలన కాలంలో ఈ వేడుకలు ప్రారంభమైనట్లు చెబుతారు.కాకతీయులే ఇక్కడ దంతేశ్వరీ దేవి విగ్ర హాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్లు కూడా కథనాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ జరిగే 90 రోజుల వేడుకల్లో ముఖ్యంగా చెప్పుకోవలసింది చివరి పదిరోజుల గురించి. ఆ పది రోజుల కాలంలో రాజు అధికా రికంగా ప్రధానపూజారిగా మారుతాడు. రాజరికాన్ని వదిలి పూర్తిగా దంతేశ్వరీ పూజలోనే గడు పుతాడు. అయితే తాత్కలికంగా రాజరికాన్ని వదిలి పెట్టినప్పటికీ వేగుల ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు సమాచారాన్ని తెప్పించుకుంటాడు. పూజల సమయంలో రాజు ఉపవాస దీక్షను పాటిస్తాడు.
ఇతిహాస గాథ
ఒకప్పుడు దక్షుడు బృహస్పతియాగం చేసినప్పుడు అందరినీ ఆహ్వానించాడు గాని కూతురినీ, అల్లుడినీ పిలవలేదు, ఎందుకంటే దక్షుని కుమార్తె సతీదేవి (దాక్షాయణి) తండ్రి మాటకు విరుద్ధంగా శివుడిని పెళ్ళాడింది. పుట్టింటివారు ప్రత్యేకంగా పిలవాలేమిటి? అని సతీదేవి, శివుడు వారించినా వినకుండా, ప్రమధగణాలను వెంటబెట్టుకొని యాగానికివెళ్ళింది గాని, అక్కడ అవమానానికి గురయ్యింది. ముఖ్యంగా శివనింద సహించలేక ఆమె యోగాగ్నిలో భస్మమైంది. ఆగ్రహించిన శివుడు తన గణాలతో యాగశాలను ధ్వంసం చేశాడు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:14 వ శతాబ్దం హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:Hindu temples in Chhattisgarh D వర్గం:చాళుక్యులు వర్గం:14 వ శతాబ్దం
లంబాడి
right|thumb|200px|ఒక లంబాడి మహిళ thumb|right|తిరుపతిలో హాతిరాం భావాజి మఠం వారి భవనము thumb|కుడి|హాతీరాం భావాజీ శ్రీ వారితొ పాచికలాడుతున్న దృశ్య., తిరుమలలోని చిత్రం భారత దేశ చరిత్ర సంస్కృతి ఒక వైపు,, సంస్కృతి సంప్రదాయాలు ఒక  వైపు.... ప్రదానంగా లంబాడీ తెగ  జీవనవిధానం, ఆచార వ్యవహారాలు, కట్టుబాట్లు వారి పూర్వీకుల జీవన అనుభవాలతో ముడిపడిన అంశం.... లంబాడీ పూర్వికులు ఒక మహోన్నత ఆలోచన తో లంబాడీల సంస్కృతి కాపాడడం కోసం తండాలను తమ నివాసాలుగా చేసుకున్నారు... లంబాడీలది ప్రాచీన సంస్కృతి,, అడవులలో పశువుల పోషణ వీరి జీవన ఆధారం... తండా ప్రజలు ఒక ప్రత్యేక గౌరవాన్ని, నాయకత్వం, పంచాయతీ వ్యవస్థ, ప్రత్యేక సంస్కృతి సంప్రదాయాలు, పండుగలను కలిగి ఉన్నారు ,,.. లంబాడి తెగ పవిత్రమైన ఆచారాలను కలిగి ఉంటారు... లంబాడీలు సంతలో కానీ బంధువులు ఇంటికి వచ్చినప్పుడు ఏడుస్తారు. దీనికి ఒక చరిత్ర ఉంది, లంబాడీలు తెలంగాణ ప్రాంతం నుండి గోదావరి నది దాటి ఛత్తీస్గర్డ్, మహారాష్ట్ర, ఇతర ప్రాంతాలకు  పశువులను తీసుకొని వెళ్లే వారు, మళ్ళీ తిరిగి వచ్చేటప్పుడు వెళ్ళినవారు అందరు తిరిగి వచ్చేవారు కాదు కొంతమంది చనిపోయే వారు వారిని తలుచుకొని వారు ఏడుస్తారు... ఈ దృశ్యం కంట కన్నీళ్లు పెట్టిస్తుంది.... లంబాడి తెగ ప్రజల నుండి బయట సమాజం చాలా నేర్చుకోవాలి... పూర్వం తండాలో లంబాడీ లు నైతికవిలువలు, మానవీయ విలువలు పాటించి వారి సంస్కృతి ని పరిరక్షించుకున్నారు... కానీ ఈ ప్రజల గురించి  ఏ మత గ్రంధాలు, ఏ చరిత్ర కారులు, ఏ పుస్తకాలలో రాయలేదు...... ఏ చరిత్ర చూసిన ఏమున్నది గర్వకారణం.... ఈ నాగరిక సమాజంలో పూర్వం నుండి మోసపోతూనె ఉన్నారు....    ,గిరిజనులలో మూఢనమ్మకాలు ఎక్కువ లంబాడిలు శారీకంగా భారీ మనుసులు.. దృడమైన శరీరం కలిగి ఎత్తుగా ఉంటారు, వారిని చుసిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం "long bodies" అని పేరు పెటింది. దీని నుండి లంబాడి అనే పేరు వచ్చింది. వీరు అత్యంత ప్రమాదకర గిరిజనులు అని భావించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం "Criminal Tribe Act" అమలులోకి తెచ్చింది,, ఈ చట్టం ఉద్దేశం లంబాడి లు బ్రిటిష్ సైనికులను చంపారు కావున లంబాడి లు నేరస్థలు.. కావున వారిని బందించామని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అప్పుడు బ్రిటిష్ వారు అడవిలోని లంబాడీల తండాలపై  పడడంతో,, లంబాడీలు అడవులలో పారిపోయారు. వారి పై ఎవరు దాడి చేసిన మా ప్రజలను, మా సమాజాన్ని నాశనం చేస్తారేమోనని పోరాడుతారు ఈ సిద్ధాతం లంబాడి తెగ కూడా పాటించింది. ఆలా బ్రిటిష్ వారి నుండీ పారిపోయి అడవులలో సంచార జీవనం కొనసాగించి.. సంచార తెగగా లంబాడి లు పిలవపడుతున్నారు.. ఒక లంబాడీలు మాత్రమే కాదు, ఏ తెగ వారు ఐనా సరే ఆహారం,, జీవన మనుగడ కోసం సంచరిస్తూనే ఉంటారు.. ప్రస్తుతం తెలంగాణ లో తండాలు, గుడాలు, నిర్మించుకొని స్థిర నివాసం ఉంటూ వ్యవసాయం చేస్తున్నారు..లంబాడిలు అడవినే నమ్ముకొని తమ పశువులు మేపడానికి ,, తమ వ్యవసాయం చేయడానికి ...జీవనం కోసం అడవి ఉత్పతుల మీద ఆధారపడి జీవించారు... బయట సమాజం గురించి తెలియక.. ఇతర ప్రజలతో కలవక లంబాడీలు ఎన్నో కష్టాలు పడ్డారు.. లంబాడీల సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు కట్టుబాట్లు ఎంతో గొప్పనైనవి ప్రత్యేకమైనవి. వీరినే లంబాడ, బంజారాలు అని కూడా అంటారు. వీరి నివాస ప్రాంతాలను తండాలు అంటారు. పూర్వం వరిచేలలో కుప్ప నూర్పిళ్ళప్పుడు ధాన్యం కల్లాలు తొక్కించటానికి ఆవుల్ని తోలుకొచ్చేవాళ్ళు. లంబాడీ భాషకు లిపి లేదు. సవర భాష దీనికి కొంచెం దగ్గరగా ఉంటుందంటారు.
లంబాడీలు ఈప్పటికి కూడా తండాలలో తమ ఆచార వ్యవహారాలను పాటిస్తూనే ఉన్నారు... లంబాడీ పూర్వికులు ఉండడానికి తండాలను నెలకొల్పి లంబాడి సంస్కృతిని కాపాడేలా చేసారు.... ఈ తండాలు జనావాసానికి దూరంగా నిర్మించుకున్నారు.. అంటే బయట ఎంత పెద్దవారు ఐనా ఎంత గొప్పవారు ఐనా, తండాలో వచ్చి ఎలాంటి కొత్త పద్ధతులు, సిద్ధాంతాలు, లంబాడీలపై రుద్దడానికి వీలులేదు, కావున  తండా బయటి  మనసులను రాణించే వారు కాదు. తండా నాయక్ (తండా పెద్ద )ఏం చెప్తే అదే లంబాడీ  ప్రజలకు వేదం. ఒక వ్యక్తి లేదా ప్రజలు జనావాసానికి  దూరంగా ఉంటున్నారు,  అంటే వారిలో ఎదో ప్రత్యేకం ఉంది అని అర్ధం. లంబాడీలలో పుట్టినప్పటి నుండీ చనిపోయేవరకు సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు, కట్టుబాట్లు, ఆచార వ్యవహారాలు, జీవనవిధానం, పెళ్లి,, చావు, అన్ని ప్రత్యేకమైనవే... వీరు లంబాడీలు కాబట్టి ఇన్ని అంశాలు ఉన్నాయి... ప్రస్తుతం అభివృద్ధి పేరుతో వీరి సంస్కృతి,, బాషా కనుమరుగవుతున్నాయి,,, వీరి సంసృతి సంప్రదాయాలను రక్షించడం అందరి బాధ్యత....
లంబాడీల దేవతలు
తండాలో ఏ కార్యం జరిగినా పెళ్ళి, పుట్టుకలు, చావులు, పండుగలు అయినా సామూహికంగా తండా పెద్దలే జరిపించేవారు. పెళ్ళి అయితే ఆ తండాలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ కలిసిపోయేవారు. ఇంటిల్లిపాదీ భోజనంచేసేవారు. ప్రతి మనిషి తంతులో పాల్గొనాల్సిందే. పాటలతో లంబాడీలు తరతరాలుగా ఏడుగురు దేవతలను కొలుస్తారు. వారు మేరమ్మ, త్వళ్జ, సీత్ల, మంత్రల్, హింగ్ల, ధ్వాళ్ ఆంగళ్, కంకాళీ.
మేరమ్మ
వర్షాలు కురవాలి, పంటలు బాగా పండాలి, పెళ్ళికాని అమ్మాయిలకు మంచి కాపురం దొరకాలి. సుఖ సంతోషాలతో అత్తగారి ఇంటికి వెళ్ళాలి, పంటలు పండేవిధంగా పచ్చగా కాపురం ఉండాలని మేరమ్మను కోరుకుంటారు. తీజ్ 9 రోజులు జరుపుకుంటారు. నవధాన్యాలు బుట్టలో వేసి మొలకతీస్తారు. ఏ మొలక బాగా వస్తుందో ఆ పంట వేసుకోవాలని తండాలో పెద్దలు నిర్ణయిస్తారు. శాస్త్రీయంగా విత్తనాలు వేసుకుంటారు. పంటలు పండిస్తారు.
త్వళ్జ
పండిన పంట ఇంటికి తీసుకొస్తే నవధాన్యాలు గుమ్మాలు, గాదెలు నిండే ఉండే విధంగా ఉండాలని కష్టాలు రాకుండా కాచుకోవాలని పూజిస్తారు. అల్లుళ్లు, బిడ్డలు చుట్టాలంతా రావాలని, కలుసుకోవాలని, కొడుకులకు, కోడళ్లకు పిల్లలు పుట్టాలని (దసరాఏర్ దాడో) ఈ దేవతకు ఇష్టమైన రోజు అని భావించి అమ్మవారి ప్రసాదం(హడ్క)గా స్వీకరించి త్వల్జా భవానిని వేడుకుంటూ కుటుంబం సుఖ సంతోషాలతో ఉండాలని కోరుకుంటారు. దేశంలోని ప్రజలు దసరా పండుగ రోజున దేవి శరన్నవరాత్రులతో ఉత్సాహంగా జరుపుకుంటే, బంజారాలు మాత్రం అదే పండుగను వారి ఆచార వ్యవహారాలకు అనుగుణంగా "దస్రావ్" ను నిష్ఠతో జరుపుకుంటారు.
సీత్ల
తండాలో ఉన్న పశువులు, గొర్ర్లు, మేకలు, కోళ్లు, పశుసంపద పెరగాలని, దూళ్ళకు పాలు సరిపోను ఉండాలని గడ్డి బాగా దొరకాలని క్రూర మృగాల బారిన పడకుండా ఉండాలని అటవీ సంపద తరగకూడదని, మొక్కులు తీర్చుకుంటారు.అలాగే తాండాలో అనారోగ్యాలకు గురి కాకుండా, వ్యాధుల నుండి రక్షణగా నిలవడానికి ఈ పూజని ఎక్కువగా ఆషాడ మాసంలో చేస్తారు
మత్రల్
ఇతర ఊర్లలో ఉండే రోగాలు, కష్టాలు, జబ్బులు, గత్తెరలాంటివి తండాల పొలిమేర వరకు రాకూడదని శుభ్రం చేసుకుంటూ పూజిస్తారు.
హింగళ
పుట్టే ప్రతి పిల్లతో పాటు తల్లి తండా ఆరోగ్యంగా ఉండాలని పుట్టిన ప్రతి వారు అన్ని విధాల దృఢంగా ఉండాలని తిండి, అలవాట్లు మెరుగుపర్చుకొని బిడ్డను కాపాడాలని మొక్కుకుంటారు.
ధ్వాళ్ అంగళ్
అడవిలో ఉండే పక్షులు, జంతువులు బాగుండాలని వన సంరక్షణలో జంతువులు కాపాడబడాలని పాలపిట్ట, పక్షి రోజు తండాకు కనబడిపోవాలని ఆరాధిస్తారు.
కంకాళి
మానవునిపై ధాన్యాలపై పశు సంపదలపై ఎటువంటి శత్రువుల దాడి కుట్రలు జరగకుండా దరిచేరకుండా ఉండేందుకు బాధ్యతగా చూసుకోవాలని మొక్కుకుంటారు లంబాడీలు. పెళ్ళి అయిన అమ్మాయిలకు ఒక తులం బంగారం ఒక కిలో వెండి 12 రూపాయి నాణేలతో దండ, కొంకుణాలు, చేతివేళ్ళకు మేరికలు, రైకలు, లంగాల నిండా అద్దాలు, గవ్వలు, తెల్లటి గాజులు చేతినిండా ఉండేవి. పెళ్ళి అయిన అమ్మాయి ఇంట్లోకి వస్తే లక్ష్మి వచ్చింది అనేది అనాడు లంబాడీల విశ్వాసం.
లాంబాడీ సంస్కృతిపై దాడి
కొత్త పేర్లు కొత్త రూపాల్లో పండుగలు తండాలలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి. తండా సంస్కృతిని ధ్వంసం చేయడం జరుగుతోంది. ఆర్థికంగా సామాజికంగా వీరిని మరింత ఇబ్బందుల్లో పడేసే విధంగా మూఢనమ్మకాలను నమ్మిస్తున్నారు. ఇదంతా వారి జీవన విధానాన్ని సహజీవనాన్ని ధ్వసం చేయడమే గతంలో తండా పెద్దలు కూర్చొని ఏ కార్యం అయినా పండుగ అయినా పెళ్ళి అయినా పంచాయితీ అయినా సామూహికంగా పంచయితీ {నసబ్ } పరిష్కరించేవారు ,కానీ ఇప్పుడు ఈ సమాజం లో సంస్కృతిక దాడులు రాజకీయంగా అన్యాయం జరిగుతుంది .దీనిని అడ్డుకట్ట వేయాలని ఎంతమంది వచ్చిన అర్హికంగా రాజకీయంగా ,ముడ నమ్మకంగా మోసంచేస్తున్నారు.
లంబాడీల ఆచార సంప్రదాయాలు
గోత్రాలు : లంబాడీలు పెళ్ళిలో ప్రప్రథమంగా గోత్రాలను పరిశీలిస్తారు. కొన్ని గోత్రాల వారు మరికొన్ని గోత్రాల వారితో వియ్యమందు కోకూడదనే నిషేధాలున్నాయి.
లంబాడీలలో కన్యాశుల్కం ఇవ్వడం ఆచారం. కన్యకు, ఆమె తల్లిదండ్రులకు వరుడు పశువులను, ధాన్యాన్ని కన్యా శుల్కంగా అర్పించుకుంటాడు. దీనినే లంబాడీలు ‘‌’ అంటారు. వధువు తల్లిదండ్రులకు నాల్గు కోడెలు 45 రూపాయలు ఇచ్చుకుంటారు. వధువుకు ఆమె తల్లిదండ్రులు కూడా పరికిణి, కాంచళి (రవిక) మొదలైన దుస్తులను, ముక్కెరను రూపాయల దండను, ఒక తాంగిడిని ఇస్తారు. తాంగిడి అంటే పెళ్ళిలో పుట్టింటివారు పెళ్ళి కూతురికి ఇచ్చే గోనె సంచి. పశువుల రూపంలో కన్యాశుల్కాన్ని సమర్పించి పెళ్ళి చేసుకొనే ఆచారం ఉంది.
వరుని దేహ దారుఢ్యాన్ని, సహనాన్ని పరీక్షించటానికి కొన్ని కార్యక్రమాలు చేపడతారు. స్త్రీలు జిలేడు, మోదుగు కర్రెలతో, రోకళ్ళతో కొడుతూ మా కుతురిని బాధిస్తావా? బూతు మాటలు మాట్లాడుతావా? అంటూ ప్రశ్నిస్తారు. బావ మరుదులు చిన్నచిన్న రాళ్ళు చెవి దొప్పలో పెట్టి మా అమ్మ నాన్నని తిడుతావా? మా చెల్లిని బాధిస్తావా అంటూ నలుపుతారు. ఎంత కొట్టినా, ఎంత నలిపినా అ నొప్పి అని నోట మాట రాకూడదు.వీటిని బట్టి వరుని శరీర పటుత్వాన్ని ఓర్చుకొనే శక్తిని పరీక్షిస్తారు. ఈ అవస్థలను భరించినవాడే వధువుకు సరియైన భర్తగా పోషించే సమర్థుడని నమ్ముతారు.
పెళ్ళికి వారం రోజుల ముందు నుండే తండాలోని స్త్రీలందరూ కలసి వధువుకు పంపక సమయంలో ఏడ్చే విధానాన్ని నేర్పుతారు. దీనినే ఢావలో అంటారు. ఈ కార్యక్రమములో మూడు విధానాలుంటాయి. ఏడ్పును నేర్పించే ఆచారాన్ని ఢావలో అని, పంపక సమయంలో అందరినీ కౌగిలించుకొని ఏడ్వటం, మళేరో అని ఎద్దుపై నిల్చొని తన పుట్టింటి వారు సుభిక్షంగా వుండాలని కోరుకుంటూ పాడేపాటను దావేలి అని అంటారు. ఢావలో ఎంత కఠిన హృదయులనైనా కరిగిస్తుంది. ఈ పాటలో వధువు పుట్టింటిలో తన బాల్యాన్ని తల్లిదండ్రుల ప్రేమానురాగాలను తలచుకొని దుఃఖించే విధంగా తండాలోని వారందరికీ కంట నీరు పెట్టిస్తుంది. ఆడపుట్టుక పుట్టిన తరువాత అత్తవారింటికి వెళ్లవలసిందే అని వధువు నిశ్చయించుకొని పుట్టింటివారు క్షేమంగా వుండాలని కోరుకుంటుంది.
మళేరో అంటే తల్లిదండ్రు లను, అన్నాదమ్ములను, స్నేహితులను ఉద్దేశించి తన చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను తలచుకొంటూ దుఃఖించటం. లంబాడీలలో తల్లులే కాకుండా పెళ్ళి కూతురు తోటి వారు కూడా ఆమె దుఃఖాన్ని ఉపశమింప చేయడానికి ప్రయత్నిస్తూ అత్తవారింట్లో మెలగవలసిన విధానాన్ని పాటలో బోధిస్తారు.
గోట్‌ అంటే విందు అని అర్థం. పెళ్ళి కుమారుడే ఇవ్వాలని ఆచారముంది. తండా జనాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని మేకల్ని బలి యిస్తారు. రక్తాన్ని పాత్రలో పట్టి ‘సొలోయ్‌’ వండుతారు. సొలోయ్‌ అంటే చింతపండు పులుసు, ఉప్పు, రక్తం కలిపి తయారుచేస్తారు. సరిపోయే కల్లు, సారాయితో సాయంత్రం అందర్నీ బంతిగా కూర్చోబెట్టి సొలోయ్‌ని వడ్డించి మత్తుపానీయాలు సేవిస్తారు, తరువాత భోజనము చేస్తారు.
కన్యకు పెళ్ళి పూర్తికావడంతో ఓ ఇంటి కోడలవుతుంది. అత్తమామలకు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం వేడినీళ్ళతో స్నానం చేయించాలి. అన్న పానాదులు క్రమ పద్ధతిలో అందునట్లు జాగ్రత్తపడాలి. రాత్రి సమయంలో అత్తమామలకు కాళ్ళు నొక్కడం వీరి ఆచారము.
తీజ్
తొమ్మిది రోజుల సంబురాలు... కఠోర నియమాలు.. డప్పుల మోతలు... తండంతా కేరింతలు... పెళ్ళికాని ఆడబిడ్డల ఆటాపాటలు.. అన్నాచెప్లూళ్ల... అక్కాతమ్ముళ్ల అనుబంధాలు... బావమరదళ్ల అల్లరిచేష్టలు... ఆ పై భక్తి భావం... వీటన్నింటి మేళవింపే తీజ్ పండుగ...
తెలంగాణలోని ప్రతి గిరిజన తండా తీజ్ పండుగతో కళకళలాడుతున్నది. తరతరాలుగా వస్తున్న సంస్కృతి సంప్రదాయంగా ఈ తీజ్ పండుగను లంబాడీలు ఘనంగా జరుపుతారు. ఈ పండుగ బతుకమ్మను పోలి ఉంటుంది. తీజ్‌ను ఎనిమిది రోజుల పాటు పూజించి తొమ్మిదవ రోజు నిమజ్జనం చేస్తారు. ఈ ఉత్సవాలను తండాలోని పెళ్ళికాని ఆడపిల్లలే నిర్వహిస్తారు. వీరికి తండాపెద్దలు, సోదరులు సహకరిస్తారు. వర్షాకాలం ప్రారంభంలో కనిపించే ఎర్రని ఆరుద్ర పురుగును ‘తీజ్’ అంటారు. అలాగే గోధుమ మొలకలను కూడా ‘తీజ్’గా పిలుస్తారు. బతుకమ్మను పూలతో అలంకరించినట్లే.. తీజ్‌లో గోధుమ మొలకలను పూజించడం లంబాడీల ఆనవాయితీ.
‘మారో బాపూ బజరజ్ హూంసియో కనాయియో’ ‘ఓరి భేటీవూన తీజ్ బొరాదూ కేరోయే’ పెళ్లీడుకు వచ్చిన ఆడపిల్లలకు పెండ్లి అయితే వచ్చే ఏడాదికి ఇంట్లో ఉండరనే ఉద్దేశంతో తల్లిదంవూడులు తీజ్ ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తారు. పెళ్లీడుకు వచ్చిన ఆడపిల్లలు తల్లిదంవూడులు, తమకంటే వయస్సులో పెద్దవాళ్ల ఆశీస్సులను తీసుకుంటారు. వర్షాకాలం ప్రారంభమై నాటు పూర్తయిన తర్వాత ఈ ఉత్సవాలను ప్రారంభిస్తారు. సీత్లాభవాని(లంబాడీల దేవత) పూజ ముగిసిన తర్వాత తీజ్‌ను జరుపుతారు.
‘ఘేవూలారయే తోన శారేతీ మంగాయీ’ ఘేవూలారయేతోన టపారే మా గోకి’ ఆ విరాళాలతో వారంలో ఒక రోజు అంగడికి వెళ్తారు. ఉత్సవాలకు కావాల్సిన గోధుమలు, శనగలు, ఇతరత్రా సామాన్లను తెచ్చుకుంటారు. సాయంవూతానికి గోధుమలను నానబెట్టి, తీజ్‌లను మొలకెత్తించడానికి ఆడపిల్లలు, వారి సోదరులు బుట్ట (ఓల్డి) లను అల్లుతారు. ఇందుకోసం అడవిలో దొరికే దుసేరు తీగ (పిలోణీర్ వేళ్లీ) ను వాడుతారు. గోధుమలను నానబెట్టే క్రమం అత్యంత పవివూతంగా ఉండాలి. పుట్టమట్టిని తెచ్చి అందులో మేక ఎరువును కలుపుతారు. లంబాడీల దేవతలు దండియాడి (తొళ్జా భవాని), సేవాభాయా, సీత్లాభవాని పేర్లతో ‘దుసేరు తీగ’తో తయారు చేసిన బుట్టలో మొదటగా తండా నాయకుని చేత ఎరువు కలిపిన మట్టిని పోయిస్తారు. ఆ తర్వాత నానబెట్టిన గోధుమలు చల్లిస్తారు. ఈ తీజ్ ఉత్సవంలో దేవుని కోసం చేసే ప్రతికార్యం పాటతోనే సాగుతుంది.
‘శీత్లా యాడీ బొరాయీ తీజ్, బాయీ తారో పాలేణా, సోనేరో డాక్ళో ఘలాన, బాయీ తారో పాలేణా’ తండాలోని ఒక్కొక్క ఆడపిల్ల ఒక్కొక్క తీజ్ బుట్టను పెడతారు. ఆ బుట్టలన్నీ ఒకేచోట ఉండేందుకు పందిరిని ఏర్పాటు చేస్తారు. ఆ పందిరిని వర్ణిస్తూ ఆడపిల్లలందరూ పాట అందుకుంటారు. ఒక్కొక్క ఆడపిల్ల తన బుట్టను గుర్తుపెట్టుకొని ప్రతిరోజు ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం ఆ బుట్టలపై నీళ్లుపోయాల్సి ఉంటుంది. రోజంతా ఏ పనుల్లో ఉన్నా ఆ సమయానికి ఖచ్చితంగా తీజ్‌కు నీళ్లు పోయాల్సిందే!
బోరడి ఝష్కేరో ... బోరఢి ఝష్కేరో కార్యక్షికమం తీజ్ పండుగలోనే ఒక ప్రత్యేక ఘట్టం. ‘బోరడి’ అంటే రేగుముళ్లనీ, ‘ఝష్కేరో’ అంటే గుచ్చడమని అర్థం. నానబెట్టిన రేగుముళ్లను గుచ్చే ఒక విలక్షణమైన ఆచారాన్ని ఈ పేరుతో పిలుస్తారు. గోధుమలను బుట్టల్లో చల్లేరోజు సాయంత్రం బోరడి ఝష్కేరోని నిర్వహిస్తారు. ఇది పూర్తి వినోదభరితం. పెళ్ళికాని ఆడపిల్లలు రేగుముళ్లకు శనగలు గుచ్చేటప్పుడు తమకు బావ వరుసవారు ముళ్లను కదిలిస్తారు. అయినా సహనంతో ఆడపిల్లలు శనగల్ని ముళ్లకు గుచ్చాల్సిందే. చెల్లెల్ని ఏడిపించే అన్నల్ని కూడా ఈ కార్యక్షికమంలో చూడవచ్చు.
‘లాంబీ లాంబీయే లాంబడి ఎకేరియా లార లేరియే లాంబడి ఎకేరియా’ గోధుమలు, శనగలు మొలకెత్తి గునుగుపూలలా పొడుగ్గా పెరిగి వంగాలని ఆకాంక్షిస్తారు. ఇలా పెరిగితేనే నచ్చిన జీవిత భాగస్వామి దొరుకుతాడని, తమ బతుకులు పచ్చగా ఉండి, తండా బాగుపడుతుందని వారి నమ్మకం. మంచిగా కాలమై పంటలు బాగా పండుతాయని తండా పెద్దలు భావిస్తారు.
ఇక ఏడో రోజు జరిపే కార్యక్షికమమే ‘ఢమోళి’. ‘చుర్మో’ (రొట్టెలు, బెల్లం కలిపిన ముద్ద) ను మేరామా భవానికి సమర్పించే కార్యక్షికమాన్నే ఢమోళి అంటారు. ఈ రోజు మేరామా భవానికి బలి ఇవ్వడం ఆచారం. వెండితో చేసిన మేరామా భవాని విగ్రహం కానీ, రూపాయి బిళ్ల కాని ముందుంచి మేకపోతును బలి ఇస్తారు. దీన్నే ‘అకాడో’ అంటారు. ప్రతి ఇంటి నుంచి పావుసేరు చొప్పున బియ్యం సేకరించి పాయసం (కడావో) వండుతారు. వండిన పాయాసాన్ని బలిగా ఇచ్చిన మేక మాంసాన్ని ఇంటింటికి పంపిస్తారు. ఆ రోజు తీజ్ వద్ద ఆటపాటలతో తండావాసులంతా ఆనందంగా గడుపుతారు.
ఎనిమిదో రోజు తమ బంజారా ఆరాధ్య దేవతల ప్రతిరూపాలను మట్టితో చేసి పూజిస్తారు. వారికి పెళ్ళి చేస్తారు. అబ్బాయి (డోక్రా), అమ్మాయి (డోక్రి) ప్రతిరూపాలను మట్టితో చేసి ఆరాధిస్తారు. పెళ్ళి కాని ఆడపిల్లలు తమను డోక్రీలుగా ఊహించుకుంటారు. పెళ్ళి అయితే తమ పుట్టింటిని వదిలి వెళ్లాల్సి వస్తుందని దుఃఖంతో ఏడుస్తారు. వారిని ఓదార్చుతూ సోదరులు, ఆటపట్టిస్తూ బావ వరుసవారు ఇలా... కొంచెం దుఃఖం, కొంచెం ఆనందంతో కొనసాగుతుంది.
తొమ్మిదవ రోజును బంజారాలు ఘనంగా జరుపుకుంటారు. తీజ్ నిమజ్జనానికి బంధుమివూతులందరినీ ఆహ్వానిస్తారు. కొత్తబట్టలు వేసుకుని అత్యంత పవివూతంగా మేరమా భవాని, సేవాభాయాకు భక్తిక్షిశద్ధలతో పూజలు చేస్తారు. డప్పుచప్పుళ్లతో సంప్రదాయబద్ధంగా పాటలు పాడుతూ నృత్యాలు చేస్తారు. తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత భక్తిక్షిశద్ధలతో ఆడబిడ్డలు పెంచిన తీజ్‌ను తండా నాయక్ పరిశీలించి ఒక్కొక్క బుట్టను ఆడపిల్లలకు అందిస్తారు. మొదటి తీజ్ (గోధుమ నారు) ను నాయక్ రుమాలులో పెట్టిన తర్వాత, ఆపదల నుంచి రక్షించాలని ఆడపిల్లలు తమ అన్నదమ్ములకు నారు ఇచ్చి ఆశీర్వాదాలు తీసుకుంటారు. (ఇది రాఖీ పండుగను పోలి ఉంటుంది) ఈ నారు అత్యంత పవివూతమైందని, దీని వల్ల శుభం జరుగుతుందని నమ్మకం. తీజ్ బుట్టలను పట్టుకొని వరుసగా ఆడపిల్లలు నిమజ్జనానికి డప్పుచప్పుళ్లతో బయలుదేరుతారు. నృత్యాలు.. పాటలు.. కేరింతలతో ఆనందభరితంగా ఈ నిమజ్జన వేడుక సాగుతుంది. చెరువు దగ్గర తీజ్ నిమజ్జనం ఓ అద్భుతమైన సన్నివేశం. తీజ్ తమను వదిలేసి వెళ్లిపోతుందనే దుఃఖంతో ఆడపిల్లలు ఏడుస్తుంటే పెద్దలు, సోదరులు వారిని ఊరడిస్తుంటారు. జీవితాంతం నీకు నీడగా ఉంటూ రక్షిస్తానని చెల్లెల్ని పీటపై నిల్చొపెట్టి కాళ్లను కడిగి పాదాభివందనం చేస్తాడు అన్నయ్య. ఆ తర్వాత తీజ్‌ను చెరువులో నిమజ్జనం చేస్తారు.
బంజారాల సంస్కృతి సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించేలా జరుపుకునే ఈ తీజ్ ఉత్సవం తొమ్మిది రోజులు అమ్మాయిలకు అగ్నిపరీక్షే. ఉప్పుకారం లేని భోజనం తినాలి. అత్యంత పవివూతంగా ఉండాలి. స్నానమాచరించి భక్తిక్షిశద్ధలతో తమ దేవతలను పూజించాలి. తండా నుంచి బయటికి వెళ్లకూడదు. మాంసాహారాలు తినకూడదు. బావి నుంచి నీటిని తెచ్చే బిందెను ఎక్కడా కూడా నేలపై పెట్టకూడదు. నేరుగా పందిరిపై పోయాల్సిందే. నీటిని తెచ్చే క్రమంలో డప్పుచప్పుడు చేస్తూ నృత్యాలు చేస్తారు. నృత్యం చేసినంతసేపూ బిందెను నెత్తిపై పెట్టుకొని నిలబడాల్సిందే!
మాకు ప్రత్యేకమైన భాష, ఆచారం, సంస్కృతి సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. ఎన్నో ఏళ్లుగా మా సంస్కృతి సంప్రదాయాలను కాపాడుకుంటూ వస్తున్నాం. కానీ మా సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు ప్రభుత్వం నుంచి గుర్తింపు రావడం లేదు. తీజ్ పండుగ నిర్వహించుకోవడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన తేది అంటూ ఏమీ లేదు. ఆగస్టు నెల రెండవ వారం నుంచి ఆగస్టు నెల చివరి వరకు వివిధ జిల్లాలోని లంబాడీలు ఒక్కొక్క రోజున జరుపుకుంటారు. బంజారాల సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు అద్దం పట్టే సీత్లాభవాని (దాటుడు), తీజ్ పండుగలను ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించి ఒక తేదీని కేటాయించాలి. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోనైనా లంబాడీల సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, పండుగలను గుర్తిస్తారని ఆశిస్తున్నాం.