సాయం_వరద_దాసు
వేలూరు జైలు జీవితమునుండి గాంధీ మహాత్ముని దర్శనము, గయాకాంగ్రెస్, మహాత్ముని ఉపవాసదీక్ష కాలము వరకు గల్గిన భావాలను ప్రథమ భాగము స్వరాజ్యపద్యగేయసుమదామ నామముతో ముద్రించబడి కాకినాడ కాంగ్రెస్ సభలో 6 గంటల వ్యవధిలో 500 ప్రతులు ఖర్చు కాబడినవి. తదుపరి రెండవ భాగముతో కలిపి వరదదాసు విరచిత రాజకీయ రాజయోగసారసమ్మిళిత ‘ స్వరాజ్య ఢంకా’ అను గాంధీమత గ్రంథము 1924 లో మొదటిసారిగా తాడిపత్రి రెడ్డి ముద్రణాలయములో ముద్రితమైనది. ఇది గాంధీజీవిత విశేషాలు, దేశభక్తి, రాట్నము, ఖద్దరు ప్రాముఖ్యత, పోరాటం తీరుతెన్నులు త్యాగముచూపుటకిదే సమయము, గాంధీ మత బడబాగ్ని, ప్రతిజ్ఞ, స్వరాజ్యరథము, సత్యఢంకా నినాదం మొదలగు శీర్షికలతో అత్యంత మనోజ్ఞముగా రచించబడింది. సత్యాగ్రహ సింహనాదము నాలకించి నిరంకుశ వైఖరితో పోరాడి జయించి భరతమాత బంధనముల త్రెంచి విజయభేరి మ్రోగించాలని ఉద్బోధించారు. మద్యపాన నిషేధోద్యమప్రచారము. వీరి హితబోధవలన, వారియెడల గల గౌరవమువలన కొండమాచుపల్లె మరియు చుట్టుప్రక్కల గ్రామములోనివారు మద్యపానము నిషేధ ప్రచారము ప్రారంభించిన 1926 సంవత్సరమునుండి దాని జోలికి పోక నియమనిష్ఠలతో ఉండిరి. వారి వాక్కు వేదవాక్కుగా పరిగణించబడెను. ఉప్పు సత్యాగ్రహోద్యమము 1930 సంవత్సరము, మార్చినెలలో వరదదాసు గారు బందరు రోడ్డులో పతాకమెత్తి తన కవితా శంఖారావంతో ఘర్జించారు. పట్టుదలతో ప్రసంగించుచు, సభికులలో శౌర్యము హెచ్చునట్లు చేసెను. పోలీసులు అడ్డుకొని, ఆ జాతీయ పతాకమును పెరికి పారవేసి, లాఠీ జులిపించి, జనములను తరిమివేసి అట్టహాసము చేసారు. 30 మంది పోలీసులు భుజముపై నెత్తురు కారునట్లు కొట్టగా వీరుడు వరదదాసు స్మృతి తప్పి క్రిందపడిపోయారు.వరదదాసును అచ్చటున్న సోదరురులు తీసికొనిపోయి చికిత్స చేయించారు. దానికి బెదరక మరుసటినాడు మరల పతాకము చేతబట్టి ప్రసంగించుచుండగా వారిని పోలీసులు వచ్చి, అరెస్టు చేసి బందరు జైలుకు పంపిరి. ఆరునెలలు కారాగారశిక్ష విధించిరి. అచ్చటనుండి రాజమండ్రి జైలుకు, పిదప బళ్లారి జైలుకు మార్చిరి. స్వతంత్ర స్వరాజ్యపోరాటములో కారాగారశిక్షననుభవించు సమయములోనే ఆత్మస్వారాజ్య ఆధ్యాత్మ ధ్యానఫలమును పొందిన మహనీయుడు వరదదాసు గారు. కారాగారశిక్షననుభవించు సమయములోనే ఆత్మా రామతత్త్వామృతమును రచించిరి. విడుదలైన తర్వాత శ్రీ వ్యాసాశ్రమమును చేరి తన గురువగు శ్రీ మలయాళ స్వామి సన్నిధిలో ఉండిరి. అది మొదలు వరదదాసు అను నామము వరదదాస స్వామిగ ప్రసిద్ధినొంది పిలువబడు చుండిరి. అసమయములో వేంకటగిరి జీవకారుణ్య సంఘమువారు వరదదాసు ఆశ్రమములో నున్నది తెలుసుకొని జాతరలో జీవబలిని నివారించుటకై ఆహ్వానించిరి. వరదదాసు వెళ్లి తన కంఠమును ఆసాదివాని కత్తిక్రిందపెట్టి తనను బలి ఇవ్వమనగా, చేతులు వణకుతూ కత్తి క్రిందపెట్టినాడు. ఆ సంవత్సరము జాతరలో జీవబలిని నివారించగల్గినారు. తెనాలి శ్రద్ధానంద హరిజన పాఠశాల తెనాలి శ్రద్ధానంద హరిజన పాఠశాల 20.6. 33 వ తేదిన వరదదాస స్వామి వారిచే ప్రారంభించబడింది. సుమారు వందమంది సవర్ణులు, హరిజనులు కలసి చదువుచున్నారు. హరిజనులొక్కరు, బ్రాహ్మణులొక్కరు ఉపాధ్యాయులుగా యున్నారు. తదుపరి అది 23 -12 -33 వ తేదిన గాంధీమహాత్మునిచే హరిజనగురుకులముగా మార్చబడింది. వరదదాస స్వామి ఆ సందర్భమును పురస్కరించుకొని హరిజన సేవామృతము అను చిన్న పొత్తమును రచించి ఆ పాఠశాలకు అంకితమిచ్చారు. సన్న్యాస స్వీకారము తన ధర్మపత్ని సావిత్రమ్మగారి అనుమతితో గురువులైన మలయాళస్వామి వారి నుండి పరబ్రహ్మానందగిరి స్వామి అనుపేరుతో సన్న్యాసమును స్వీకరించారు. తదుపరి మూల్పూరు గ్రామములో ఆత్మబోధాశ్రమము నెలకొల్పి జిజ్ఞాసువులకు గీతను, ఆత్మ తత్త్వమును, సద్గురువుల అపార జ్ఞానమును, గాంధీగారి కర్మయోగ నిష్ఠ ప్రభావమును గూర్చి బోధించుచు ఉండిరి. ఆ సమయమున ఆత్మబోధోపనిషత్తును తెలుగులో ద్విపదగా రచించిరి. వరదదాసు గారు బహుముఖప్రజ్ఞాశాలి. దేశభక్తుడు, పోరాట కవి, స్వాతంత్య్రసమరయోధుడు, ప్రచారారోద్యమకర్త, ఆధ్యాత్మికవేత్త, మహోపన్యాసకులు, నటకుడు, నాటకకర్త, గాయకుడు, సహజ కవి, మరియు రచయిత. కలకత్తాలో 1937 లో తనువు చాలించి బ్రహ్మలీనులైనారు. వరదదాసు గారి రచనలు. శ్రీ మలయాళ సద్గురు స్మరణామృతము, భజగోవిందం - తెలుగు తోహరలతో అనువాదం, శ్రీ నమశ్శివాయ గేయామృతము, శ్రీ సాంబశివ గేయామృతము, అహింసా పుష్పము, శ్రీ కృష్ణ ప్రేమామృతము, శ్రీ రామకృష్ణ ప్రేమామృతము, శ్రీ మన్నారాయణ గేయామృతము, వేదాంతసారామృతము, ఆత్మారామతత్త్వామృతము, శ్రీ లక్ష్మీతులసి బృందావనము, స్వరాజ్య ఢంకా, సరస్వతి అమ్మగారి జీవిత చరిత్రము, అమృతబిందుఉపనిషత్తు - తోహరలతో, నాటకాలు : సజ్జనక, లక్ష్మణమూర్ఛ, కోదండభజనామృతము.