cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
యాదవ
భారతదేశంలో పశుపోషణ,వ్యవసాయం కలిగిన తెగలు ఎన్నియో ఉన్నవి. అందులోని యాదవ అనేది భారతదేశానికి చెందిన ప్రాచీన జాతి.వీరు '''క్షత్రియులు.భారతదేశచరిత్ర లో వీరు అమోఘమైన చరిత్ర కలవారు.వేరు రాజ్యాలను పరిపాలిస్తూనే మరొక వైపు రాజ్యం లోని  పశువులను సంరక్షించే గొప్ప ఘనత గల వారు.యాదవులకు భూమి భయపడుతుంది.భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద సామాజికవర్గం. యాదవులు ( యాదవులు (మహారాజ్ యాడు భూమి- వారసులు)  పురాతన భారతదేశ ప్రజలు పురాణ రాజు యదు వారసులు. యాదవ్ రాజవంశం ప్రధానంగా ఆభీరాస్ (ప్రస్తుత అహిర్ ),  ఆంధక్, వృృష్ణి, సత్వత్ అనే సమాజాలను కలిగి ఉంది, వీరు శ్రీకృష్ణుని ఆరాధకులు.  పురాతన భారతీయ సాహిత్యంలో ఈ ప్రజలు యదువంశ ప్రధాన అవయవాలుగా వర్ణించబడ్డారు.  యాదవ్ మహారాజ్ యాడు వంశస్థుడు, యాదవ్ అనే పేరుతో పిలుస్తారు. యాదవ తెగ వేదవ్యాసుడు వ్రాసిన మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందినది. ఆ కావ్యంలో యాదవులు చంద్రవంశపు క్షత్రియులు అని ప్రస్తావన ఉంది. మహాభారత కావ్యం ప్రకారం వృషిణి అను తెగకు చెందిన యదు అను రాజు సంతానమునకు యాదవులని పేరు వచ్చింది. యాదవులకు ప్రధాన ఆరాధ్యదైవం శ్రీకృష్ణుడు. లూసియా మిచెలుట్టి యాదవులపై చేసిన పరిశోధన ప్రకారం
ఇతిహాసాల్లో ప్రస్తావన
యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో ప్రసిద్ధిపొందారని చెప్పవచ్చు. సంస్కృత మహాభారత కావ్యం ప్రకారం యాదవులు యదు అను రాజు వంశస్థులు. యాదవ వంశము అనేకశాఖలు కలిగి మిక్కిలి ప్రసిద్ధులు అగు రాజులను పలువురను కలిగి ఉండెను. అందు యదువునకు జ్యేష్ఠపుత్రుఁడు అయిన సహస్రజిత్తునుండి హేహయ వంశము ఆయెను. వారికి మాహిష్మతి ముఖ్యపట్టణము. ఆవంశమున కార్తవీర్యార్జునుఁడు మిగుల ప్రసిద్ధికి ఎక్కిన రాజు. అతని వంశస్థులు తాళజంఘులు అను పేర వెలసిరి. యదుని రెండవ పుత్రుఁడు అగు క్రోష్టువు వంశమున ప్రసిద్ధికి ఎక్కినరాజులు శశిబిందువు, జ్యామఘుఁడు, విదర్భుఁడు. వారలలో విదర్భుఁడు విదర్భరాజు వంశస్థాపకుఁడు ఆయెను. అతని మూడవ కొమరుని నుండి చేదివంశము వచ్చెను. రెండవ కొమరుని వంశస్థుఁడు అగు సాత్వతుని నుండి భోజవంశమును, అంధకవంశమును, వృష్ణివంశమును కలిగెను. అందు భోజవంశస్థులు ధారాపురాధిపులు అయిరి. అంధక వంశమున కృష్ణుఁడు పుట్టెను. వృష్ణివంశమున సత్రాజిత్తును సాత్యకియు పుట్టిరి.
యాదవ గోత్రాలు
కుంకుమ పూల (అరవ )రుషుల, బోధినీల్ల (వర్ధం), వెయ్యవులా, (చండియ), కొషలియ, తిరుశుల, కాంకస్, కస్నియ,కలలియ, కత్, కదియాన్, ఖోల్, పెడేంద్ర (గోపిదేశి), ఖైర్, ఖతోదియ, ఖోద్మియ, ఖుదోతియ, ఖుదోలియ, ఖైర్వాల్, ఖేద్కియ, కేశివ్, ఖోసియ, గరాహ్, గంవాల్, గిదాద్, ఘూంగ్లా, చోరా, చైవాదియ, చైదాలియ, జంజాదియ, జాదం, జద్వాల్, చదోదియ, నాగేంద్ర, నానపాల్, నల్లందుల, జద్గోలియ,ఝావత్, తెహ్రాకియ, తొండక్, తక్రాన్, అదుక్వాల్, తతన్, దగర్, దాబర్, దేహ్మివాల్, దాంతర్త, దేశ్వాల్, దహియ, ఉల్లేంల, నిగనియ, నహరియ, నిర్బాన్, నికుం, నిచ్వానియ, పంహార్, పచ్పడియ, రోద్వాల్,బల్రియ,బోగోలు, యాక్ష్వ క్షేణ,కవిలికటల, నాగేంద్రుల, ఉత్తముల, పల్లకిల,kunkulla , nanala,కోమల్ల, పచ్చిపాల,కన్నెందల.nethi beerakaaya, మదుపాల, పాడి పంటల ఆర్యకొప్పుల,mulaga siri,అల్పీసి,aarekuppala
ఆచార వ్యవహారాలు
వీరి ఆరాధ్య దైవం మహాభారత కావ్యంలోని శ్రీకృష్ణుడు.
సంబంధిత ఇతర తెగలు
భారతదేశంలోని పశుపోషణ వృత్తిగల తెగలు చాలా ఉన్నా, ఆ తెగలను వివిధ రాష్ట్రాలలో వేర్వేరు పేర్లతో పిలుస్తారు. యాదవులు మహాభారత కావ్యంలో పేర్కొనబడటంతో దేశ ప్రసిద్ధినొందారు. కొన్ని తెగలు ఒకే వృత్తిని జీవనాధారంగా కలిగియున్నప్పుడు ఆ తెగలన్నీ ఒకే జాతికి చెందినవారనే భావన కలుగడం సహజము. ఆ క్రమంలో వృత్తిపరంగా యాదవులను పోలిన ఇతర పశుపోషణ వృత్తిగల తెగలు యాదవులను తమ పూర్వీకులుగా భావించాయి. యాదవులను పూర్వీకులుగా విశ్వసించే జాతుల పేర్లు, గోపాలులు, ఏయాగొల్లలు, కురుమగొల్ల, సద్గోప, గౌర్, అహిర్, గౌడా, దుమల గౌడా, మధురపురియ గౌడా, నంద గౌడా, కంజ గౌడా, మగధ గౌడా, లక్ష్మీనారాయణ గౌడా, జడేజా, రావత్, జాదవ్,కురుబ/ కురుబ గొల్ల
లంకెలు
వర్గం:కులాలు
ఇట్లు అమ్మ
ఇట్లు అమ్మ 2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. బొమ్మక్ క్రియేషన్స్ బ్యానర్ పై బొమ్మక్ మురళి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సీ ఉమా మహేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించాడు. రేవతి, పోసాని కృష్ణమురళి, రవికాలే ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా అక్టోబరు 8న సోని లివ్ ఓటీటీలో విడుదలైంది.
మూలాలు
వర్గం:2021 సినిమాలు
రత్లాం సిటీ శాసనసభ నియోజకవర్గం
రత్లాం సిటీ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం రత్లాం జిల్లా, రత్లాం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
డిమార్ట్
అవెన్యూ సూపర్మార్ట్స్ లిమిటెడ్ డి-మార్ట్(Avenue Supermarts Limited- DMart,)  డి మార్ట్  బ్రాండ్ పేరుతొ భారతదేశానికి చెందిన ఒక సంస్థ,  వ్యవస్థీకృత రిటైల్ వ్యాపారంలో నిమగ్నమై, సూపర్ మార్కెట్లను నిర్వహిస్తుంది. ఆహార, ఆహారేతర (ఎఫ్ఎంసీజీ), జనరల్ మర్కండైజ్. అప్పారెల్ కేటగిరీల కింద ఉత్పత్తులను అందిస్తోంది. ఆహార విభాగాలలో  పాడి, స్టేపుల్స్, కిరాణా,చిరు తిళ్ళు ( స్నాక్స్),శుద్ధి చేసిన ( ప్రాసెస్) ఆహారాలు, పానీయాలు, మిఠాయిలు,పండ్లు, కూరగాయలు వంటి ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి. ఆహార విభాగంలో లేని (నాన్ ఫుడ్స్-ఎఫ్ఎంసీజీ)లో  గృహోపకరణాలు(హోమ్ కేర్ ప్రొడక్ట్స్), వ్యక్తిగత సంరక్షణ వస్తువులు ( పర్సనల్ కేర్ ప్రొడక్ట్స్), టాయిలెట్స్, ఇతర వస్తువులు ఉంటాయి. జనరల్ మర్కండైజ్ అండ్ అప్పారెల్ లో బెడ్ అండ్ బాత్, బొమ్మలు, ఆటలు, క్రోకరీ, ప్లాస్టిక్ వస్తువులు, దుస్తులు, పాదరక్షలు, పాత్రలు,  మొదలైనవి ఉన్నాయి.
డి మార్ట్ దుకాణాలు ( స్టోర్స్) డిసెంబర్ 2022  వరకు  భారతదేశం లో  14 రాష్ట్రాల్లో 306  దుకాణాలను (స్టోర్లను)  కలిగి ఉంది.
ప్రపంచ వాతావరణ శాస్త్ర దినోత్సవం
ప్రపంచ వాతావరణ శాస్త్ర దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 23న నిర్వహించబడుతుంది. ప్రకృతి సహజ ఆవసాలపై వాతావరణ మార్పులు చూపే ప్రభావం గురించి ప్రజలకు అవగాహన కలిగించడంకోసం ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు. సమాజపు భద్రత, శ్రేయస్సు కోసం జాతీయ వాతావరణ, జల సేవలు అందించే సహకారం గురించి ఈరోజు గుర్తుచేసుకుంటారు.
డిమార్ట్
లక్ష్యం
భారతీయ కుటుంబ అవసరాలను తీర్చడానికి  రాధాకిషన్ దమాని, అతని కుటుంబం డిమార్ట్ ను ప్రారంభించారు. 2002 లో పొవాయ్ లో తన మొదటి దుకాణం ( స్టోర్)  నుప్రారంభించినప్పటి నుండి, డిమార్ట్ నేడు మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, కర్ణాటక, తెలంగాణ, చత్తీస్ గఢ్, తమిళనాడు, పంజాబ్, రాజస్థాన్ లలో 234 ప్రదేశాలలో సుస్థిర ఉనికితో తన వ్యాపారమును నిర్వహిస్తున్నది. డీమార్ట్ దుకాణాలు ఉండే ప్రాంతాలలో అతి తక్కువ ధర కలిగిన రిటైలర్ కావాలనే లక్ష్యంతో, మరిన్ని నగరాల్లో  ప్రణాళికతో  కొత్త ప్రదేశాలలో  వ్యాపారం పెంచుకుంటున్న సంస్థ.
డిమార్ట్ అనేది ఒకే దగ్గర అన్నీ వస్తవులు లభ్యత ( వన్-స్టాప్ సూపర్ మార్కెట్ చైన్),  వినియోగదారులకు విస్తృత శ్రేణి,ప్రాథమిక  గృహ, వ్యక్తిగత ఉత్పత్తులను ఒకే భవనంలో   అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రపంచ వాతావరణ శాస్త్ర దినోత్సవం
ఇతర లంకెలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు వర్గం:వాతావరణం
డిమార్ట్
లక్ష్యం
ప్రతి డిమార్ట్ దుకాణాలలో ఇళ్లకు అవసరమయ్యే (హోమ్ యుటిలిటీ) ఉత్పత్తులను,ఆహారం, టాయిలెట్లు,మనుషుల అందానికి ఉపయోగపడే వ్యక్తిగత సంరక్షణ (బ్యూటీ) ఉత్పత్తులు, దుస్తులు, వంటసామాగ్రి (కిచెన్వేర్), బెడ్ అండ్ బాత్ లినిన్, గృహోపకరణాలు, మరెన్నో వినియోగదార్లకు  మెచ్చే పోటీ ధరలకు అందుబాటులో ఉంచుతుంది.వినియోగదారులకు  విలువతో, తక్కువ ధరలలో  మంచి ఉత్పత్తులను అందించడమే  ప్రధాన లక్ష్యం గా పెట్టుకున్నది.
చరిత్ర
అవెన్యూ సూపర్ మార్ట్స్ మే 12, 2000 న ముంబై మహారాష్ట్రలో అవెన్యూ సూపర్ మార్ట్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ గా కంపెనీల చట్టం 1956 కింద ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీగా విలీనం చేయబడింది. 2011 ఫిబ్రవరి 1 న జరిగిన  అసాధారణ  సమావేశంలో  (  ఎక్స్ట్రా ఆర్డినరీ జనరల్ మీటింగ్ ) లో కంపెనీ  హోల్డర్లు ఆమోదించిన ప్రత్యేక తీర్మానానికి అనుగుణంగా ప్రైవేట్ కంపెనీ నుండి పబ్లిక్ కంపెనీగా మార్చడం వల్ల కంపెనీ పేరు అవెన్యూ సూపర్మార్ట్స్ లిమిటెడ్ గా మారింది. పేరు మార్పుకు అనుగుణంగా మే 3, 2011 న కంపెనీల చట్టం ( రిజిస్ట్రార్ ఆఫ్ కంపెనీ )ద్వారా కంపెనీకి కొత్త సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ఇన్కార్పొరేషన్ జారీ చేయబడింది.అవెన్యూ సూపర్ మార్ట్స్ లిమిటెడ్ (డిమార్ట్) అనేది విలువ-రిటైలింగ్ పై దృష్టి సారించిన ఒక జాతీయ సూపర్ మార్కెట్ గొలుసు సంస్థ.
2002 లో ముంబైలో మొదటి స్టోర్ ప్రారంభించినప్పటి నుండి మహారాష్ట్ర డిమార్ట్ మహారాష్ట్ర (88) గుజరాత్ (48) తెలంగాణ (31) కర్ణాటక (29) ఆంధ్రప్రదేశ్ (23) మధ్యప్రదేశ్ (17) తమిళనాడు (15) అజస్థాన్ (10) పంజాబ్ (9) ఎన్సిఆర్ (7) చత్తీస్ ఘడ్ (7) అంతటా 11.5 మిలియన్ చదరపు అడుగుల రిటైల్ వ్యాపార విస్తీర్ణంతో. డిమార్ట్ స్టోర్స్ సూపర్ మార్కెట్ చైన్ అవెన్యూ సూపర్మార్ట్స్ లిమిటెడ్ (ఎఎస్ఎల్) యాజమాన్యం, నిర్వహణలో ఉంది. ఈ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది. డి మార్ట్ డి మార్ట్ మినిమాక్స్ డి మార్ట్ ప్రేమియా డి హోమ్స్ డచ్ హార్బర్ మొదలైన బ్రాండ్లు ఎఎస్ఎల్ కు చెందిన బ్రాండ్లు. డిమార్ట్ అనేది వన్-స్టాప్ సూపర్ మార్కెట్ చైన్, వినియోగదారులకు విస్తృత శ్రేణి ప్రాథమిక గృహ,వ్యక్తిగత ఉత్పత్తులను ఒకే దగ్గర అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2002 లో పొవాయ్ లో తన మొదటి స్టోర్ ను ప్రారంభించినప్పటి నుండి ప్రస్తుతం మహారాష్ట్ర ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్యప్రదేశ్ కర్ణాటక తెలంగాణ ఛత్తీస్ గఢ్, తమిళనాడు పంజాబ్, రాజస్థాన్ అంతటా  స్థిరపడిన ఉనికితో వ్యాపారంలో ఉంది.
మార్చి 31, 2022 నాటికి కంపెనీకి 40 డిస్ట్రిబ్యూషన్ సెంటర్లు, 7 ప్యాకింగ్ సెంటర్లు ఉన్నాయి.
వినియోగదారుల ఆదరణ
డి'మార్ట్ అనేది 2002 మే 15 న  ప్రారంభమై,  మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్గఢ్, రాజస్థాన్,  ఢిల్లీ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఉత్తరప్రదేశ్, డామన్, పంజాబ్ సహా భారతదేశంలోని 11 రాష్ట్రాల్లోని 72 నగరాల్లో డీమార్ట్ దుకాణాలు ఉన్నాయి.
డిమార్ట్ లో  రియల్ బ్రాండ్ నుండి ఎక్కువ వస్తువులను అందించే రిబేట్ స్టోర్, ప్రాథమికంగా, నగదుకు ప్రోత్సాహకాన్ని అందించే దుకాణం (స్టోర్). వినియోగదారులకు   తమకు అవసరమైన వస్తువులు ఒకే దుకాణం లో లభించడం ఒక కారణం. డిమార్ట్ స్టోర్లు 30,000-35,000 చదరపు అడుగులలో విస్తరించిన పెద్ద మార్కెట్ (  హైపర్మార్కెట్లు) ఇవి  7,000-10,000 చదరపు అడుగుల కంటే ఎక్కువ విస్తరించి, 1 లక్ష చదరపు అడుగుల కంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో ఏర్పాటు చేయబడినవి. వినియోగదారులను ఆకర్షించడంలో వారికీ తగ్గింపు ధరలలో ( డిస్కౌంట్)  ఆఫర్లను ఇస్తుంది. డి మార్ట్ ఇంతగా ప్రజాకర్షణ పొందటానికి  వినియోగదారులు, విక్రేతలు, ఉద్యోగులను దృష్టిలో పెట్టుకొని తన వ్యాపారాలను నిర్వహిస్తుంది. ప్రతి  దుకాణం షాపింగ్ సెంటర్లలో కాకుండా వివిధ  పరిసరాల్లో లేదా సమీపంలో  ఉన్నాయి.
.డిమార్ట్ దుకాణాలు బిజినెస్ టు కన్స్యూమర్  మోడల్లో పనిచేస్తుంది, దీనిలో కంపెనీ తన వస్తువులను తయారీదారు ఇంటి నుండి తుది వినియోగదారుకు విక్రయిస్తుంది. హోమ్ కేర్, పర్సనల్ కేర్ నుంచి కిరాణా, స్టేపుల్స్, నిత్యావసరాలు, గృహోపకరణాలు, పాదరక్షలు, లగేజీ, పండ్లు, కూరగాయలు, పురుషులు, మహిళల దుస్తులు తదితర ఉత్పత్తులను డీమార్ట్ విక్రయిస్తోంది. ఈ వస్తువులకు వినియోగదారుల  రోజువారీ అవసరాలను తీరుస్తాయి,దీనితో ఈ దుకాణాలకు  సంవత్సరం పొడవునా గణనీయమైన డిమాండ్ ఉంటుంది.
వాల్ మార్ట్ ఆఫ్ ఇండియాగా పిలువబడే డిమార్ట్ ఇప్పటివరకు తన వ్యాపారంలో చాలా విజయవంతమైంది గా పేర్కొంటారు.
అనుబంధ సంస్థలు
డి మార్ట్ అనుబంధ సంస్థలు
పేరాల
పేరాల: చీరాల మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది చీరాల పట్టణంలో విలీనమైన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
పేరాల ఉద్యమం
ప్రస్తుతం ప్రకాశం జిల్లాలో ఉన్న చీరాల, పేరాల గ్రామాల జనాభా ఆ కాలంలో 15000. జాండ్రపేట, వీరరాఘవపేట గ్రామాలను చీరాల, పేరాలతో కలిపి చీరాల యూనియన్ అని వ్యవహరించే వారు. ఈ యూనియన్ నుంచి ఏడాదికి నాలుగు వేల రూపాయలు వసూలయ్యేవి. మద్రాసు ప్రభుత్వం 1919 లో చీరాల-పేరాలను మున్సిపాలిటీగా ప్రకటించింది. పన్ను ఏడాదికి 40,000 రూపాయలయ్యింది. సౌకర్యాలు మాత్రం మెరుగు పడలేదు. ఇక్కడ ఉన్న నేతపని వారు, చిన్నరైతులు పన్ను చెల్లించలేక మున్సిపాలిటీని రద్దు చేయాలని ప్రభుత్వానికి ఎన్నో వినతి పత్రాలు సమర్పించారు. ఫలితం లేదు. దాంతో వారు దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య నాయకత్వంలో ఆందోళన ప్రారంభించారు. గోపాలకృష్ణయ్య వేయిమంది సభ్యులతో రామదండు అనే వాలంటీర్ సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. విజయవాడ కాంగ్రెస్ సమావేశాల సందర్భంగా గాంధీ వచ్చినపుడు గోపాలకృష్ణయ్య సమస్య వివరించాడు. గాంధీ చీరాలను సందర్శించి ఊరు ఖాళీ చేసిపోతే మున్సిపాలిటీ దానంతట అదే రద్దవుతుందని ఆలోచన చెప్పాడు. గోపాలకృష్ణయ్య చీరాల, పేరాల ప్రజలను ఊరు ఖాళీచేయించి దాని పొలిమేర అవతల రామ్‌నగర్ పేరుతో కొత్త నివాసాలు ఏర్పర్చాడు. అక్కడ 11 నెలలపాటు కష్ట నష్టాలని అనుభవించారు. ఉద్యమానికి కావలసిన విరాళాలను సేకరించడానికి గోపాలకృష్ణయ్య బరంపురం వెళితే ప్రభుత్వం అతనిని నిర్భందించి ఒక సంవత్సరం పాటు జైలు శిక్ష విధించింది. దీంతో చేసేదేమీ లేక ప్రజలు తమ నివాసాలకు తిరిగి వెళ్ళాల్సి వచ్చింది.
బ్యాంకులు
భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్, పేరాల శాఖ.
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు, పద్మసాలీలు పలువురు నేతపని చేస్తారు.
ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
ఈ రెండు ఆలయాలదీ 300 సంవత్సరాల చరిత్ర. ఆ రోజులలోనే దాతలు నిర్వహణకై శివాలయానికి 8.35 ఎకరాలూ, మదనగోపాలునికి 12 ఎకరాలూ నిర్వహణకు, భూమిని విరాళంగా అందజేసారు. ఈ భూములు అన్యాక్రాంతమై, ఆలయాల నిర్వహణ తీరు బాగుగా లేదు.
ముంగేర్
ముంగేర్, బీహార్ రాష్ట్రం ముంగేర్ జిల్లా లోని పట్టణం. ఇది ముంగేర్ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం, ముంగేర్ డివిజనుకు పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం. ముంగేర్, జమాల్‌పూర్ అనే రెండు పట్టణాలను కలిపి జంట పట్టణాలుగా పిలుస్తారు. జనాభా ప్రకారం ముంగేర్, బీహార్‌ లోని పట్టణాల్లో 11 వ స్థానంలో ఉంది.
చారిత్రికంగా, ముంగేర్ ఒక ప్రాచీన రాజధానీ నగరంగా ప్రసిద్ది చెందింది. ఇది గంగా నదికి దక్షిణపు ఒడ్డున ఉంది. ఇది భాగల్పూర్‌కు పశ్చిమాన 60 కి.మీ., రాజధాని నగరం పాట్నాకు తూర్పున 180 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జనాభా వివరాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ముంగేర్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ మొత్తం జనాభా 2,13,101. అందులో 1,13,173 మంది పురుషులు, 99,928 మంది మహిళలు ఉన్నారు. లింగ నిష్పత్తి 883 గా ఉంది. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లల సంఖ్య 29,260. ఏడేళ్ళకు పైబడినవారిలో అక్షరాస్యత 81.83 శాతంగా ఉంది.
రైలు
ముంగేర్‌లో జమాల్‌పూర్ జంక్షన్, ముంగేర్ రైల్వే స్టేషన్ అనే రెండు రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. మొదటిది నగరానికి ప్రధాన స్టేషను. రెండవ దాన్ని గతంలో పూరబ్‌సరాయ్ రైల్వే స్టేషన్ అనేవారు. ఇది సబర్బన్ స్టేషనుగా పనిచేస్తుంది. ఈ స్టేషన్లు సాహిబ్‌గంజ్ లూప్‌తో అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
రోడ్లు
ముంగేర్ వివిధ జాతీయ, రాష్ట్ర రహదారుల ద్వారా భారతదేశంలోని ప్రధాన ప్రాంతాలకు అనుసంధానించబడి ఉంది. ,,, ఇతర రాష్ట్ర రహదారుల ద్వారా పాట్నా, రాంచీ, భాగల్పూర్, పూర్ణియా, బీహార్ షరీఫ్, ముజఫర్పూర్, జంషెడ్పూర్, ధన్‌బాద్, గయ, బోకారో, దర్భాంగా వంటి బీహార్, జార్ఖండ్ రాష్ట్ర ప్రధాన నగరాలను చేరుకోవచ్చు. అన్ని ప్రధాన నగరాలకు, ఇతర గమ్యస్థానాలకూ బిఎస్ఆర్టిసి రెగ్యులర్ బస్సు సేవలను అందిస్తుంది. సిటీబస్సులు, టాక్సీలు, ఆటోరిక్షా, ఇ-రిక్షా మొదలైనవి మొత్తం నగరంలో రవాణా కోసం అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ముంగేర్ విమానాశ్రయం ముంగేర్ నుండి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న సఫియాబాద్‌లో ఉంది. వాణిజ్య సేవలు అందించే దేశీయ విమానాశ్రయం 180 కి.మీ. దూరం లోని పాట్నాలో ఉంది. సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నేతాజీ సుభాష్ చంద్ర బోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం లో కోలకతా (480 కి.మీ.) లో ఉంది.
శీతోష్ణస్థితి
ముంగేర్ వాతావరణం ఉపఉష్ణమండల (వేసవిలో వేడిగాను, శీతాకాలంలో చల్లగానూ ఉంటుంది). దీన్ని కొప్పెన్ వాతావరణ వర్గీకరణలో తేమతో కూడిన ఉపఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితిగా వర్గీకరించారు.
మూలాలు
వర్గం:All articles with dead external links వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:బీహార్ నగరాలు పట్టణాలు
కటిహార్
కటిహార్ బీహార్ రాష్ట్రం, కటిహార్ జిల్లా లోని పట్టణం, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. బీహార్ లోని పెద్ద నగరాల్లో కటిహార్ ఒకటి. తూర్పు భారతదేశం లోకెల్లా అత్యంత వ్యూహాత్మక రైల్వే జంక్షన్ కటిఒహార్‌లో ఉంది.
రోడ్లు
కటిహార్, బాగా అంతర్భూభాగంలో ఉన్న కారణంగా పొరుగున ఉన్న నగరాలకు బీహార్, ఇతర పొరుగు రాష్ట్రాలకూ సరైన రోడ్డు సౌకర్యాలు లేవు. చక్కటి జాతీయ రహదారి అయిన మాత్రమే దానిని పూర్నియాతో కలుపుతుంది. అక్కడి నుండి ,, లు అందుబాటులో ఉంటాయి..
జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కటిహార్ పట్టణ ప్రాంత జనాభా 2,40,565. ఈ పట్టణ ప్రాంతంలో కటిహార్ (మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ప్లస్ శివార్లు), కటిహార్ రైల్వే కాలనీ (శివార్లు) ఉన్నాయి. కటిహార్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ మొత్తం జనాభా 2,25,982, వీరిలో 1,19,142 మంది పురుషులు, 1,06,840 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఇక్కడీ లింగ నిష్పత్తి 897. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 31,036 మంది. ఏడేళ్ళకు పైబడినవారిలో అక్షరాస్యత 79.87%. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా పరంగా భారతదేశంలోని మొదటి 200 నగరాల్లో కటిహార్,193 వ స్థానంలో ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:బీహార్ నగరాలు పట్టణాలు
ఎస్. సోమనాథ్
'''ఎస్. సోమనాథ్''' ఒక భారతీయ ఏరోస్పేస్ ఇంజనీర్, రాకెట్ సాంకేతిక నిపుణుడు. జనవరి 2022లో, కె. శివన్ తర్వాత భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఛైర్మన్‌గా ఎంపికయ్యాడు. లాంచ్ వెహికల్ సిస్టమ్స్ ఇంజినీరింగ్, స్ట్రక్చరల్ డిజైన్, స్ట్రక్చరల్ డైనమిక్స్, పైరోటెక్నిక్‌ల రంగాలలో అతని కృషికి మంచి పేరు వచ్చింది. అతను కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాల కోసం GSAT-MKII (F09), రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాల కోసం GSAT-6A, PSLV-C41 ప్రయోగ వాహనాలను  చేయడంపై కృషి చేశాడు.
విద్య, వృత్తి
సోమనాథ్ ఎర్నాకులంలోని మహారాజా కళాశాలలో తన ప్రీ డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్‌ను,  TKM కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్, క్విలాన్, కేరళ యూనివర్శిటీ నుండి గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని,  బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ నుండి ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని  డైనమిక్స్,కంట్రోల్‌లో స్పెషలైజేషన్‌తో  పొందాడు.
సోమనాథ్ 1985లో విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్, ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్‌లో చేరాడు. అతను పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV) ప్రాజెక్ట్‌ తొలిదశలో పనిచేశాడు. 2010లో GSLV Mk-III లాంచ్ వెహికల్ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ అయ్యాడు. అతను నవంబర్ 2014 వరకు ప్రొపల్షన్,స్పేస్ ఆర్డినెన్స్ సంస్థ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ గా వున్నాడు జూన్ 2015లో, తిరువనంతపురంలోని వలియమలలోని లిక్విడ్ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్స్ సెంటర్ (LPSC) డైరెక్టర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. తిరువనంతపురంలోని విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ (VSSC) డైరెక్టర్‌గా జనవరి 2018 లో VSSC డైరెక్టర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.
2022 జనవరి 15 నాడు భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ అధ్యక్షుడిగా నియమించబడ్డాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
గూడూరు శేషారెడ్డి
గూడూరు శేషారెడ్డి లేదా దేశిరెడ్డి శేషారెడ్డి (మ.1943) భారత జాతీయోద్యమకారుడు, కుస్తీ వీరుడు. జాతీయోద్యమంలో భాగంగా సహాయ నిరాకరణ, ఉప్పు సత్యాగ్రహం ఉద్యమాల్లో పాల్గొని రెండు సార్లు జైలుకు వెళ్ళాడు. జైలులో ఖైదీల హక్కుల కోసం పోరాటం చేసి వార్డర్ల హింసను అనుభవించాడు. గూడూరులో మద్యపాన వ్యతిరేకోద్యమానికి నాయకత్వం వహించాడు. ప్రమాదవశాత్తూ కాలును కోల్పోయాడు. తర్వాతి కాలంలో రైతు ఉద్యమాల నుంచి విడిపోయి, జమీందారుకు అనుకూలమైన పత్రిక నెలకొల్పి నడిపడంతో అపఖ్యాతి పొందాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని సమర్థించి క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి దూరంగా ఉండిపోయాడు. 1943లో రాచపుండు కారణంగా చనిపోయాడు.
జీవిత విశేషాలు
దేశిరెడ్డి శేషారెడ్డి నెల్లూరు జిల్లాలోని గూడూరు పట్టణానికి చెందినవాడు. గూడూరుకు చెందినవాడు కావడంతో తోటి జాతీయోద్యమకారులు గూడూరు శేషురెడ్డి అని పిలిచేవారు, అదే స్థిరపడింది. అతను బలప్రదర్శనలు చేసే వస్తాదు. 1921లో సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొని తోటి నెల్లూరు జిల్లా జాతీయోద్యమ నాయకులతో పాటుగా రాయవెల్లూరు కారాగారంలో జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. రాజకీయ ఖైదీలను విడిగా ఉంచే పద్ధతి ఏర్పాటు కాకపోవడంతో సామాన్య ఖైదీలతో పాటుగా ఉండేవాడు. శేషారెడ్డి ఖైదీల హక్కుల కోసం జరిగిన సమ్మెకు నాయకత్వం వహించి వార్డర్ల చేతుల్లో దారుణమైన దెబ్బలు తిని, స్పృహ కోల్పోయాడు. అందరూ అతను మరణించాడనే భావించారు కానీ బ్రతికాడు. చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి జైలు జీవిత అనుభవాలు రాసుకున్నప్పుడు కూడా అందులో జైల్లో శేషారెడ్డి సాహసాలను, త్యాగాన్ని పేర్కొన్నాడు.
జైలు నుంచి విడుదల అయ్యాకా గూడూరులో జరిగిన మద్యపాన వ్యతిరేకోద్యమానికి శేషారెడ్డి నాయకత్వం వహించాడు. అతని యువబృందం తాగుబోతులకు వణుకు పుట్టించేది. 1926లో బలప్రదర్శనల్లో భాగంగా కారును నిలువరించే ప్రదర్శన చేస్తూ డ్రైవర్ అజాగ్రత్త వల్ల శేషారెడ్డి కాలు మీద నుంచి చక్రం వెళ్ళిపోయింది. ఈ ప్రమాదంలో చక్రం కింద పడిన కాలు నలిగిపోయింది. మద్రాసులో చికిత్స జరిగి కృత్రిమ పాదాన్ని ఏర్పాటుచేసినా అతను మామూలుగా నడవడం సాధ్యం కాలేదు.
1930లో జరిగిన ఉప్పు సత్యాగ్రహంలోనూ శేషారెడ్డి పాల్గొన్నాడు. తిరిగి జైలు జీవితాన్ని అనుభవించాడు. శేషారెడ్డి నెల్లూరు వెంకట్రామా నాయుడు అనుచరుడు. సంఘ సంస్కర్త, జాతీయోద్యమకారిణి పొణకా కనకమ్మకు, నాటి వెంకటగిరి జమీందారుతో వివాదం ఏర్పడినప్పుడు రామానాయుడు, శేషారెడ్డి వెంకటగిరిలో మకాం చేసి మధ్యవర్తిత్వానికి ప్రయత్నం చేశారు. ఈ సమయంలో వెంకటగిరి జమీందారుతో శేషారెడ్డికి స్నేహం ఏర్పడింది. తర్వాతి కాలంలో శేషారెడ్డికీ, రైతు ఉద్యమకారులకు విభేదాలు ఏర్పడ్డాయి. ఆ సమయంలో జమీందారు ఇచ్చిన ఆర్థిక సహకారంతో స్వతంత్ర రైతు అన్న వారపత్రిక ఏర్పాటుచేసి కొద్దికాలం నిర్వహించాడు. పేరుకు శేషారెడ్డి పత్రికే అయినా మొత్తం నిర్వహణ, పత్రికలో వచ్చిన రచనలు మొదలైనవి అన్నీ జమీందారు కనుసన్నల్లోనే సాగాయి. ఈ చర్య అతనికి మాయని మచ్చగా నిలిచింది. మరుపూరు కోదండరామరెడ్డి ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ "పదేళ్ళు జాతీయోద్యమంలో సంపాదించిన మంచిపేరును ఒక్క అనాలోచిత చర్యతో పోగొట్టుకొని అప్రతిష్ట మూటకట్టుకున్నాడు" అన్నాడు. 1942లో శేషారెడ్డి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని ప్రజాయుద్ధంగా పరిగణించి కాంగ్రెస్ పిలుపునిచ్చిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి దూరంగా ఉండిపోయాడు. ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికి రాచపుండు (carbuncle) కారణంగా 1943 జనవరి 7న శేషారెడ్డి మరణించాడు.
లెగసీ
శేషారెడ్డి 1930వ దశకంలో జమీందారుకు అనుకూలమైన కీలుబొమ్మ పత్రిక నడపడం కారణంగా తాను సంపాదించుకున్న పేరు ప్రతిష్టలు కోల్పోయాడు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి దూరంగా ఉండడం కూడా ఇందుకు తోడైంది. గూడూరు జిల్లా పరిషత్ హైస్కూలు ఆవరణలో తాలూకాలో జాతీయోద్యమంలో భాగంగా జైలుకు వెళ్ళినవారి పేర్లు చెక్కించి ఆవిష్కరించినప్పుడు శేషారెడ్డి పేరు లేదు. శేషారెడ్డి రెండోసారి ఉప్పుసత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జైలు శిక్ష అనుభవించినా సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో భాగంగా జైలుకు వెళ్ళాడని 1930లో శాసనోల్లంఘనలో పాల్గొన్నందుకు నేరారోపణ రుజువైందని మాత్రమే ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రచురించిన గ్రంథంలో పేర్కొన్నారు.
శేషారెడ్డి జాతీయోద్యమంలో, జమీందారి రైతు పోరాటంలో నిర్వహించిన పాత్ర అక్కడక్కడ, పత్రికల్లో, చరిత్ర పుస్తకాల్లో విడివిడిగా గోచరిస్తుంది. చరిత్రకారుడు కాళిదాసు పురుషోత్తం తన పెన్నా ముచ్చట్లు గ్రంథంలో శేషారెడ్డి గురించి ప్రత్యేకించి రాశాడు.
మూలాలు
3. Prof Regani, Who is who freedomstruggle in AP. వర్గం:1943 మరణాలు వర్గం:క్యాన్సర్ వ్యాధి మరణాలు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
కార్టూనిస్ట్ పాప
పాప ఈనాడు పత్రిక లో కార్టూన్లు గీసిన మొదటి తరం కార్టూనిస్ట్. "పాప" అన్న కుంచె పేరుతో కార్టూన్లు వేసిన ఇతడి అసలు పేరు శివరామరెడ్డి కొయ్య.
జీవిత విశేషాలు.
“పాప” పేరుతో కార్టూన్లు గీసిన ఈయన అసలుపేరు శివరామరెడ్డి కొయ్య. పుట్టింది ఆగస్ట్ 14న 1944 సంవత్సరం తూర్పు గోదావరి జిల్లా కాకినాడలో. ఫోర్త్ ఫారం చదివేటప్పుడు ఓ సిగరెట్ కంపెనీ వారి కేలండర్లో నటి బొమ్మను పెన్సిల్తో గీశాడు తొలిసారిగా. అది గమనించిన వీరి తండ్రి ఆర్ట్ మెటీరియల్ కొనిచ్చి ప్రోత్సహించారు. స్కూల్ ఫైనల్ చదివేటప్పుడే ఆంధ్రపత్రిక వారపత్రికలో మొదటికార్టూన్ అచ్చయ్యింది.
కార్టూనిస్టుగా
కాలేజీ పూర్తయ్యాక విశాఖ టౌన్ ప్లానింగ్ సర్వేయర్ గా కొంత కాలం పనిచేసి, మధ్యలో కర్ణాటక లో ఫైన్ ఆర్ట్స్ కోర్సు చేసారు. తర్వాత హైదరాబాద్ ఎన్.జి.ఆర్.ఐ.లో ఆర్టిస్టుగా పనిచేశారు. 1973లో బాపు-రమణల సంపూర్ణ రామాయణం పుస్తక ఆవిష్కరణ సమయంలో కలిసినప్పుడు ‘మీరు కార్టూనిస్టుగా స్థిరపడితే మంచి భవిష్యత్ వుంటుందని’ బాపు సలహా ఇచ్చారట. 1975లో ఈనాడులో పొలిటికల్ కార్టూనిస్టుగా చేరాడు. ఈనాడు అత్యధిక సర్క్యులేషన్ గల పత్రిక అవుతున్న రోజులవి. ముఖ్యమంత్రి అంజయ్య మీదా, ఆయన జోకులమీదా, యాదగిరి మీదా పాప కార్టూన్లు సూపర్ హిట్లు కొట్టేవి. పాప అనగానే బొమ్మ హెలికాప్టర్ వెంటేసుకున్న అంజయ్య అందరికీ గుర్తొస్తారు. ఎనిమిదేళ్లు ఈనాడులో పనిచేశాక 1982లో ఆయన ఫ్రీలాన్సర్ అయ్యాడు. ఆంధ్రభూమి, సమయం, ఆంధ్రప్రభ పత్రికల్లో కార్టూన్లు గీశారు. మధ్యలో ఈ వారం వారపత్రిక నడిపారు. పాపా తన చిత్రాలతో హైదరాబాద్, విజయవాడలలో వన్మేన్ షోలు, గ్రూప్ షోలు నిర్వహించాడు.
అవార్డులు
2002 హైదరాబాద్ లో ఏ.పి. ప్రెస్ అకాడెమి, ఫోరం ఫర్ పొలిటికల్ కార్టూనిస్ట్స్ ఆధ్వర్యంలో బాపుగారి చేతులమీదుగా సత్కారం.
మరణం
77 ఏళ్ళ కొయ్య శివరామరెడ్డి అలియాస్‌ పాప అనారోగ్యంతో హైదరాబాదులోని ఓ ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో చేరిన ఆయన సర్జరీ విఫలం కావడంతో 2022 జులై 23న తుది శ్వాస విడిచారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్‌లు వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కార్టూనిస్టులు వర్గం:2022 మరణాలు
పూసుగుప్ప (పాచ్-1)
పూసుగుప్ప (పాచ్-1), తెలంగాణ రాష్ట్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, చర్ల మండలంలోని గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం అవిభక్త ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. ఇది మండల కేంద్రమైన చర్ల నుండి 76 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 28 ఇళ్లతో, 125 జనాభాతో 62 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 68, ఆడవారి సంఖ్య 57. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 123. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578873 .పిన్ కోడ్: 507133.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చర్లలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చర్లలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల భద్రాచలంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఖమ్మంలోను, పాలీటెక్నిక్‌ ఎటపాకలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పాల్వంచలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చర్లలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం పాల్వంచలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
పూసుగుప్ప (పాచ్-1)లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
పూసుగుప్ప (పాచ్-1)లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
పుసుగుప్ప (పచ్చ్- 1)లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పెసర, కంది, జొన్న
సైలానా శాసనసభ నియోజకవర్గం
సైలానా శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం రత్లాం జిల్లా, రత్లాం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ఎస్పరాంటో
ఎస్పెరాంటో అంతర్జాతీయ భాష. దీనిని 1887 లో లుడ్విగ్ లజారస్ జామెన్ హాఫ్ తయారుచేశారు. ప్రస్తుతము 20 లక్షల మందికి పైగా ఈ భాషను మాట్లాడుతున్నారు. ఇది అన్ని భాషలకన్నా సులభంగా ఉంటుంది. ఈ భాషను మాట్లాడేవారు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అన్ని దేశాలలో ఉన్నారు. ఎస్పెరాంటో నేర్చుకోవటం ద్వారా అన్ని దేశాలలో మనం మిత్రులను కలిగిఉండవచ్చు. ఈ భాషను తెలుగు ద్వారా నేర్చుకోవటానికి తిరుపతికి చెందిన గోగుల విజయ కుమార్ ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ఈ భాషలో 28 అక్షరాలుంటాయి. ఒక్కొక్క అక్షరానికి ఒక శబ్దం మాత్రమే ఉంటుంది. వ్యాకరణం అంతా 16 సూత్రాలలో ఇమిడి ఉంటుంది. రాయటానికి ఎ బి సి డి లనే వాడుతారు. అయితే కొన్ని అక్షరాలకు పై ఒత్తులు ఉంటాయి, ఉచ్చారణ సౌలభ్యం కోసం.
యూనివర్సల్ ఎస్పెరాంటొ అసోసియేషన్ నెదర్లాండ్స్లో రోటెర్ డాం నగరంలో ఉంది. వీరు పుస్తకాలను, పత్రికలను ముద్రిస్తారు. వీరి అంతర్జాల చిరునామా uea.org. ప్రతి సంవత్సరము ప్రపంచ ఎస్పెరాంటొ సమావేశాలు వివిధ దేశాలలో జరుగుతాయి. నూరవ ప్రపంచ ఎస్పెరాంటో సమావేశాలు జూలై 2015 లో లిల్లే నగరం, ఫ్రాన్స్ దేశంలో నిర్వహించబడతాయి. 2008లో బెంగళూరు, కర్ణాటకలో 5వ ఆసియా ఎస్పెరాంటొ సమావేశాలు జరిగాయి. భారతదేశంలో భారత ఎస్పెరాంటొ ఫెడరేషన్ 1983 నుంచి పనిచేస్తున్నది. 2008 నుంచి 2014 వరకు యూనివర్సల్ ఎస్పెరాంటొ అసోసియేషనుకు భారతదేశానికి చెందిన డా. ప్రొబాల్ దాస్ గుప్త అధ్యక్షుడుగా ఉన్నారు. thumbnail|international language
వర్గం:భాషలు
బిజోర్న్ స్టెన్‌వర్స్
<font style="vertical-align: inherit;"><font style="vertical-align: inherit;">బిజోర్న్ స్టెన్‌వర్స్ (1972 మే 25 న ఆర్న్‌హెం లో జన్మించారు) ఐ కేర్ ఫౌండేషన్ సి.ఇ.ఓ గా ఉన్నారు.[1][2] 2017 నుండి అతడు ఫాండ్స్ డీ డొటేషన్ డీ l’ICOM (మ్యూజియముల అంతర్జాతీయ మండలి) కు కూడా పని చేస్తున్నారు.[3][4][5][6][7][8][9] అతడు, తాను స్థాపించిన  అఫిషియల్ మ్యూజియమ్స్ ఆఫ్ ఆం‌స్టర్‌డామ్  (2013-2016) అనే ఫౌండేషన్ కు కూడా డైరెక్టరుగా ఉండినారు.[10] బిజోర్న్, డచ్ నుండి రష్యన్ ప్రెసిడెన్షియల్ అకాడమీ ఆఫ్ నేషనల్ ఎకానమీ అండ్ పబ్లిక్ యొక్క మంత్రుల కొరకు ప్రెసిడెన్షియల్ కార్యక్రమంలో ఏకైక డచ్ పార్టిసిపెంటుగా ఉన్నారు. పరిపాలన.[11]
2014 లో స్టెన్‌వర్స్ రోస్తోవ్ క్రెమ్లిన్ మ్యూజియం అకాడమీ,[12][13][14] ని, 2015 లో ఆం‌స్టర్‌డామ్ మ్యూజియం అకాడమీని, [15][16][17][18][19] 2017 లో అరుబా మ్యూజియం అకాడమీని,[20][21][22][23][24] అల్తాయ్ మ్యూజియం అకాడమీని[25][26][27][28], మ్యూజియం సిబ్బంది శిక్షణల కొరకు రష్యన్ జూ అకాడమీని [29][30][31][32][33] స్థాపించారు. అతడు బోర్డు యొక్క అనేక హోదాలను కలిగియున్నారు; పీపుల్స్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఆం‌స్టర్‌డామ్,[34] అధ్యక్షులుగా, డైమండ్ మ్యూజియం ఆం‌స్టర్‌డామ్,[35] అధ్యక్షులుగా, ఐకోమ్ (ICOM) ఇంటర్నేషనల్ కమిటీ ఎం.పి.ఆర్ అధ్యక్షులుగా, ,[36] బైబ్లియోనెఫ్ ఇంటర్నేషనల్ అధ్యక్షులుగా, ఆం‌స్టర్‌డామ్ లైట్ ఫెస్టివల్ అధ్యక్షులుగా,[37], ప్రపంచ వారసత్వ స్థలము బ్రెస్ట్ ఫోర్ట్రెస్[38] యొక్క ట్రస్టీగా ఉన్నారు. అతడు ఆర్ట్ చరిత్ర, మార్కెటింగ్, కమ్యూనికేషన్లలో వివిధ డిగ్రీలను పొంది ఉన్నారు. స్టెన్‌వర్స్ ప్రముఖ గాయని తమారా హోక్‌వాటర్ ని వివాహం చేసుకున్నారు.
బాహ్య లింక్‌లు
వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఫాదర్ ముల్లర్ వైద్య కళాశాల
ఫాదర్ ముల్లర్ వైద్య కళాశాల (ఫాదర్ ముల్లర్ మెడికల్ కాలేజ్)   అనేది కర్నాటకలోని మంగళూరులోని కంకనాడి వద్ద జాతీయ రహదారి-66 (ముంబయి-మంగళూరు హైవే) నుండి ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉంది, ఇది ఫాదర్ ముల్లర్ ఛారిటబుల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్స్ (FMCI)లో భాగమైన మతపరమైన మైనారిటీ విద్యా సంస్థ. ఇది మంగుళూరులోని పురాతన ఆసుపత్రులలో ఒకటిగా ప్రసిద్ది చెందింది.
చరిత్ర
ఫాదర్. ముల్లర్స్ హాస్పిటల్ 1880లో సౌత్ కెనరా ప్రజలకోసం స్థాపించబడింది. ఫాదర్ అగస్టస్ ముల్లర్ ఎస్.జె, ఒక జర్మన్ జెస్యూట్ పూజారి ఒక మర్రి చెట్టు కింద హోమియోపతి మందులను పంపిణీ చేసేవాడు. ఇది లెప్రసీ హాస్పిటల్‌గా (ప్రస్తుతం సెయింట్ జోసెఫ్ లెప్రసీ హాస్పిటల్‌గా పిలవబడుతుంది) ఆపై పూర్తి స్థాయి ఆసుపత్రిగా మారింది. ఇది స్కూల్ ఆఫ్ నర్సింగ్‌ను ప్రారంభించింది. ఇది జనరల్ నర్సింగ్, మిడ్‌వైఫరీ (GNM)లో డిప్లొమాలను అందించింది. తరువాత నర్సింగ్ కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్ బ్యాచిలర్ ఆఫ్ నర్సింగ్ సైన్స్‌లో డిగ్రీని అందించింది.
1989లో, ఫాదర్. ముల్లర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ ఏర్పాటు చేయబడింది. ఫాదర్. ముల్లర్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (FMIMER) 1991లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులతో ప్రారంభించబడింది. దాని బ్యానర్‌లో బ్యాచిలర్స్ ఇన్ ఫిజియోథెరపీ (1994–95), M.Sc ఇన్ హాస్పిటల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (1996), బ్యాచిలర్‌లతో సహా ఇతర కోర్సులను చేర్చింది. 1999లో మెడిసిన్ అండ్ సర్జరీ (MBBS) కోర్సు. ఇది మెడికల్ కాలేజీ స్థాయికి పెంచబడింది.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:వైద్య కళాశాలలు
శుక్ల పక్షం
శుక్ల పక్షం అనగా చాంద్రమానం ప్రకారం అమావాస్య తరువాతిరోజు పాడ్యమి నుండి మొదలు పౌర్ణమి వరకు గల పదిహేను రోజులను(పక్షం రోజులు) శుక్ల పక్షం లేదా శుద్ధ పక్షం అని అంటారు.
వివరణ
ప్రతీ నెలకు రెండు పక్షాలు ఉంటాయి. అవి శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం. ఈ రెండు పక్షము లను కలిపి ఒక చాంద్ర మానముగా చెబుతారు. చంద్రుడు అమావాస్య తరువాతనుండి రోజుకూ ప్రవర్ధమానం చెందుతూ పౌర్ణమి రోజున పూర్తి స్థాయిగా ప్రకాశిస్తాడు. ఈ సమయాన్ని శుక్ల పక్షం అని అంటారు. ఈ సమయంలో చంద్రుడిని శుక్ల పక్ష చంద్రుడు అని అంటారు. అనగా రోజు రోజుకూ వృద్ధి చెందుతూ ఉంటాడని అర్థం. శుక్ల వర్ణం అంటే తెలుపు అని అర్ధం కృష్ణ వర్ణం అంటే నలుపు అని అర్ధం. పౌర్ణమి నాడు చంద్రుడు పూర్ణ రూపాన్ని పొందుతాడు కాబట్టి దానిని శుక్ల పక్షం అని అమావాస్య నాటికి తన రూపాన్ని కోల్పోతాడు కాబట్టి కృష్ణపక్షం అని అంటారు.
== పగళ్ళు == శుక్ల పక్షంలో పదిహేను పగళ్ళను తైత్తరీయ బ్రాహ్మణం 15 పేర్లను సూచించింది.
మూలాలు
వర్గం:కాలం
ఐ కేర్ ఫౌండేషన్
alt=Eye Care Foundation Logo|thumb|ఐ కేర్ ఫౌండేషన్ లోగో ఐ కేర్ ఫౌండేషన్ (ECF) అనేది ఒక అంతర్జాతీయ ధార్మిక సంస్థ. ఇది ఆసియా, ఆఫ్రికా  లోని 20 కి పైగా దేశాలలో చురుగ్గా పని చేస్తోంది
ఐ కేర్ వరల్డ్ వైడ్, మెకాంగ్ నేత్ర వైద్యులు 2008 లో దళాలలో చేరినప్పుడు ఐ కేర్ ఫౌండేషన్ (ECF) స్థాపించబడింది. ఈ రెండు సంస్థలు ఒకే ఉద్దేశముతో ఒకే ఆశయముతో కలిసి పని చేయడంతో ప్రస్తుత ఫౌండేషన్ మరింత సమర్థవంతము, ప్రభావవంతముగా నిరూపణ అయింది.
ఐ కేర్ వరల్డ్ వైడ్ (1984) ఒక డచ్ నేత్రవైద్య నిపుణుడిచే స్థాపించబడింది. అధిక సంఖ్యలో వ్యక్తులు అంధత్వముతో బాధపడుతూ ఉండడం చూసి చలించిపోయిన తడు ఆ అంధత్వమును బాగు చేయవచ్చు లేదా నివారణ సైతమూ సాధ్యమనే తలంపుతో అతడు ఈ సంస్థను స్థాపించాడు. మెకాంగ్ ఐ డాక్టర్స్ (1993) అనే సంస్థను, ఒక డచ్ బయోకెమిస్టు కంటి పరిశోధన నిర్వహించడం కోసం థాయిలాండ్ వెళ్ళి వచ్చిన తర్వాత స్థాపించాడు
కృష్ణ పక్షం
పౌర్ణమి తరువాతిరోజు పాడ్యమి నుండి మొదలు అమావాస్య వరకు గల ౧౫ (15) రోజులను (పక్షం రోజులు) కృష్ణ పక్షం అని అంటారు ఇది శుక్ల పక్షం తరువాత మొదలు అవుతుంది .ప్రతీ నెలకు రెండు పక్షాలు ఉంటాయి. అవి శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం. రెండు పక్షాలని కలిపి ఒక నెలగా పరిగణిస్తారు.చంద్రుడు పౌర్ణమి తరువాతనుండి రోజు రోజుకూ ప్రకాశం తగ్గుతూ అమావాస్య రోజున పూర్తిగా ప్రకాశం క్షీణిస్తాడు. ఈ సమయాన్ని కృష్ణ పక్షం అని అంటారు.ఈ సమయంలోని చంద్రుడిని కృష్ణ పక్ష చంద్రుడని అంటారు. అనగా రోజు రోజుకీ క్షీణిస్తున్న చంద్రుడని అర్థం.
ఐ కేర్ ఫౌండేషన్
ఐ కేర్ ఫౌండేషన్ తన కార్యాలయాలు, ఆసుపత్రులను హిమాలయన్ ప్రాంతము (నేపాల్), ఆగ్నేయాసియాలో కలిగి ఉంది, ఆ దేశాలు: (వియత్నాం[7], కంబోడియా, [laos]ల్లావోస్), ఆఫ్రికా (టాంజానియా).
బాహ్య లింక్‌లు
వర్గం:అంతర్జాతీయ సామాజిక సేవా సంస్థలు
తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి
తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి (ఆగష్టు 5, 1897 - డిసెంబరు 10, 1990) గారు శ్రీదత్తాత్రేయ స్వామి,  శ్రీలలితా త్రిపుర సుందరీ దేవి అమ్మ ఉపాసకులు.
జీవితాంశాలు
గుంటూరు జిల్లా లోని చందోలు (చందవోలు) గ్రామంలో తాడేపల్లి వెంకటప్పయ్య శాస్త్రి, హనుమమ్మ దంపతులకు శాస్త్రి 1897, ఆగష్టు 5 న జన్మించారు. తాడేపల్లి వెంకటప్పయ్య శాస్త్రి 1922 లో శ్రీ కాకాని మల్లీశ్వర మాహాత్యము ప్రబంధాన్ని వ్రాసి ప్రచురించారు. తిరిగి 1986 లో తాడేపల్లి రాఘవనారాయణ శాస్త్రి రామకథామృత గ్రంథమాల తరపున పునర్ముద్రించారు.
రాఘవ నారాయణశాస్త్రికి ఎనిమిది సంవత్సరాల వయసు రాగానే తండ్రి వెంకటప్పయ్యశాస్త్రి ఉపనయనం చేశారు. వెంకటప్పయ్యశాస్త్రి వద్దనే రాఘవనారాయణశాస్త్రి సంస్కృతాంధ్ర సాహిత్యాలు చదువుకోవడం ప్రారంభించారు. విద్యాభ్యాసాన్ని తీవ్రమైన ఏకాగ్రత, నిష్టతో చేయడం ప్రారంభించారు. విద్యాభ్యాస కాలం నుంచే త్రికాల సంధ్యావందనం, అగ్నికార్యం సకాలంలో చేయడం ప్రారంభించి, సంప్రదాయానుసారం, శాస్త్రానుసారం వచ్చిన విధులన్నీ పాటించేవారు. అయితే వీరిచేత అక్షరాభ్యాసం చేయించి, లౌకిక విద్య తాడికొండ గ్రామస్తులైన కేదారలింగం నేర్పడం ప్రారంభించారు.
16వ సంవత్సరంలోనే రాఘవనారాయణశాస్త్రి గారికి శ్రీ చీరాల స్వామి  దర్శనం ఇచ్చారు. శ్రీ చీరాల స్వామి అతని గురుదేవులు, వారి చెంతే వారు ఉద్దరించబడినారు. శ్రీ చీరాల స్వామి వారు  శ్రీ రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి గారిని  అష్టసిద్ధి, నవనిధి సిద్ధులతో వర్దిల్లుగాక అని ఆశీర్వదించినారు. ఆ తరువాత జీవితాంతం స్వామి వారు వారిని దూరంగానే  ఉండమన్నారు.
వెంకటప్పయ్యశాస్త్రికి కుమారుడు కనిపించక వెతుకుతూండగా ఊరి చివర పొదలమాటున రాఘవనారాయణశాస్త్రి గారి కి కనిపించారు. తన కొడుకు వైరాగ్యం ఏ స్థాయిలో ఉందో తెలిసివచ్చింది. శ్యామలాంబ అవధూత వీరి తండ్రి గారితో శాస్త్రి గారు సూర్య మండలాన్తర్వర్తి అయిన మహా సిద్ధుడు ఈ రూపంలో జన్మించాడని చెప్పింది. శాస్త్రి గారికి చిన్నతనంలో పిన తల్లి చూపించిన ఒక దృశ్యం గోచరించింది. అందులో తాను ఒక సిద్ధుడు శ్రీ చక్రేశ్వరి అయిన కామేశ్వరి దూరంగా ఉన్న యువతుల్ని తీసుకు రమ్మన్నది. ఒకరిని మోసుకొని ఇద్దర్నీ తీసుకొచ్చాడు. అమ్మవారు చిరునవ్వుతో అతని మనసు కొంచెం చలించింది అని భూలోకంలో జన్మించమని తాను మోసుకొచ్చిన అమ్మాయే భార్య అవుతుందని అన్నది. 19 వ ఏట అద్దేపల్లి మంగమ్మ, పాపయ్య శాస్త్రుల కూతురు పార్వతితో వివాహ మైంది. పిన్ని చూపించింది కూడా ఈమెనే. ఆమె పేరును శ్రీదేవిగా శాస్త్రిగారు మార్చారు.
శాస్త్రి గారు తండ్రి గారి వేద పాఠశాల నిర్వహణలో తోడు పడుతూ ఉన్నారు. ఆయన పద్ధతి నచ్చిన చాలా మంది అమెరికా నుంచి వచ్చేవారు. ఎలేశ్వరపు పురుషోత్తమ శాస్త్రితో కవిత్వ సాధన చేసేవారు. అప్పటికే అనేక సభల వారు శాస్త్రి గారికి 400 కు పైగా ప్రశంసాపత్రాలను ఇచ్చారు. వ్యాకరణ గురువు గారు ముదిగొండ నాగలింగ శాస్త్రి గారితో అనేక అవధానాలు చేసి, ఆ డబ్బు అంతా గురువు గారికే సమర్పించారు. పుష్పగిరి పీఠాధిపతులు శ్రీ చంద్ర శేఖర భారతీ స్వామి సన్నిధిలో జరిగిన అష్టావదానికి వారు మెచ్చి ఉభయ శ్లేషకు లక్ష్యంగా ఒక శ్లోకం చెప్ప మంటే ఆశువుగా అద్భుతంగా చెప్పి ఒప్పించారు.
అనేక గ్రామాలలో భాగవతం, హరివంశం, పురాణం చెబుతూ రాత్రికి ఇంటికి చేరేవారు. పరమ నిష్టాగరిష్టంగా జీవించేవారు. ప్రాణాయామం తపస్సు కొనసాగించారు. ఇంట్లో వేరుసెనగ నూనె, వేరుసెనగ వాడలేదు. దొండకాయ, టమేటా, బంగాళా దుంప, ముల్లంగి, కాబేజీ నిషిద్ధం. కాశీకి తప్ప ఎప్పుడూ రైలు ప్రయాణం చేయలేదు. ఆయనకు మగ సంతానం లేదు. కూతురు లక్ష్మిని చెరువు సత్య నారాయణ శాస్త్రి కిచ్చి వివాహం చేశారు. ఆయనే శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర రాశారు.
శాస్త్రి గారికి అష్ట సిద్ధులు వశమైనాయి. వాటిని స్వంతానికి ఎప్పుడూ వాడుకోలేదు. వారు చాలా గొప్ప తపశ్శక్తి సంపన్నులు. ఆ తపస్సు ఈ ఒక్క జన్మలోనిది కాదు. ఎన్నెన్నో జన్మలలో చేసిన తపస్సంతా కలిసి ఆయన ఆ స్థితిలో ఉండేవారు. దేవతా శక్తులన్నీ వారి చుట్టూ ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉండేవి. అన్ని దైవ శక్తులు ఎల్లప్పుడూ వారి అధీనంలో ఉండేవి. కానీ వారెన్నడూ వాటిని తన స్వార్థానికి వినియోగించుకోలేదు. అమ్మవారు వారిని అనేక సార్లు "నీకు ఏమి కావాలో చెప్పు. ఐశ్వర్యం, చక్రవర్తిత్వం, దాసదాసీలు, ఏనుగులు, సంపదలు, కీర్తి ఏమి కావాలన్నా ప్రసాదిస్తాను కోరుకో" అనేది. వారు "నువ్వే నాతో ఉన్నప్పుడు అవన్నీ నాకెందుకమ్మా" అనేవారు. పూర్తి నిష్కామంగా జీవితమంతా గడిపారు వారు ఆయుర్వేద వైద్యం చేసేవారు. దాని అధ్యయనంలో భాగంగా వారికి `వశ్యంకర ఔషధి’ని ఒక మూలిక గురించి తెలిసింది. అది కేవలం గ్రహణ మయంలో మాత్రమే కంటికి కనిపించే మూలిక. అది కూడా ఒక నిర్ణీత స్థలంలో మాత్రమే లభ్యమవుతుంది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న శాస్త్రి గారు అది దగ్గరలోని ఒక కొండ మీద లభిస్తుందని తెలుసుకుని ఒక గ్రహణ సమయానికి ఆ కొండ మీదకి వెళ్ళారు. సరిగ్గా గ్రహణం ఆరంభం కాగానే ఆ మూలిక వారికి కనిపించింది. పరమానందంతో వారు దానిని సమీపించి కోసుకోబోతుండగా అక్కడ ఒక చిన్న పిల్లవాడు అడ్డు వచ్చాడు. సరేలే అని వారు వేరే వైపు నుంచి వచ్చి దానిని కోసుకుందామనుకుంటే ఆ పిల్లవాడు ఆ వైపు కూడా అడ్డు వచ్చాడు. అలా ఏ వైపు చూస్తే ఆ వైపు ఆ పిల్లవాడు అడ్డు వస్తుండడంతో వారికి ఆ మూలిక కోసుకోవడం కుదరడం లేదు. ఇక విసిగిపోయిన వారు "ఎవడవురా నువ్వు? నాకెందుకు అడ్డు వస్తున్నావు? నన్ను ఆ మూలిక కోసుకోనీ. మరల గ్రహణం అయిపోతే అది కనిపించదు" అన్నారట. ఆ పిల్లవాడు "నేనెవరైతే నీకెందుకు? నీకు ఆ మూలిక ఎందుకు?" అని ప్రశ్నించాడు. "ఆ మూలిక మన దగ్గర ఉంటే మనకు విశ్వమంతా వశమవుతుందట. కనుక నన్ను దానిని తీసుకోనీ" అని శాస్త్రి గారన్నారు. దానికి అ పిల్లవాడు నవ్వి "నీకు ఈ మొక్క తో పని లేదు. నీ ముఖం చూస్తేనే అందరు వశులౌతారు, ఆ మూలిక లేకుండానే నీకు విశ్వం వశమైందిగా" అన్నాడట. శాస్త్రి గారు "అదంతా నీకెందుకు? ముందు అడ్డు తొలగు. మరల గ్రహణం అయిపోతే నాకు అవకాశం చేజారిపోతుంది" అని కోరారు. కానీ పిల్లవాడు ఒప్పుకోలేదు. ఈ లోగా గ్రహణం పూర్తయిపోయింది, ఆ మూలిక మాయమైపోయింది. బాలుడు మాయమయ్యాడు శాస్త్రి గారు తనకు దాన్ని పొందే యోగం లేదని నిట్టూరుస్తూ ఉండగా ఆ పిల్లవాడు మూడు ముఖాలతో దత్తాత్రేయ స్వామిగా దర్శనమిచ్చాడు. కారణం ఆ మూలికకు అధిదేవత దత్తాత్రేయస్వామి. వీరు వేరే గ్రామంలో అధ్యయనం నిమిత్తం కొన్ని రోజులు ఉన్నప్పుడు ఒక సారి ఒక 6-7 యేళ్ళ పిల్లవాడు వీరిని చూచి "మనిద్దరం కలిసి ఫలానా కొండ మీద 20 సంవత్సరాలు తపస్సు చేసుకున్నాం కదా! గుర్తు లేదా?" అని అడిగాడట. వీరికేమీ అర్థం కాక ఏ కొండ మీద, ఎప్పుడు, ఎవరు అని ఏదో అడుగబోతుండగా ఆ పిల్లవాడు పారిపోయాడట. అంటే వాడు ఏ జన్మలో వారి తపస్సాహచర్యం పొందిన మహా భాగ్యశాలియో కదా! పూర్వ జన్మ సఖుడైన ఒక యోగి కన్పించి సుఖ దుఃఖాలను సమానం గా భావించాలని చెప్పి మళ్ళీ 50 ఏళ్ళ కు కని పిస్తానని చెప్పి వెళ్లాడు. సరిగ్గా యాభై ఏళ్ళ తరువాత శాస్త్రి గారు అమరావతి వెళ్లి అమరేశ్వర స్వామిని దర్శించి తమ గదిలో ప్రాణాయామం చేస్తూ చాలా పైకి లేచి తల క్రిందులు గా పడి పోతుంటే తల నే లకు తగిలే సమయాన ఆయోగి వచ్చి చేయి అడ్డం పెట్టి కాపాడాడు. శాస్త్రి గారు నమస్కరించ గానే యోగి అదృశ్యుడైనాడు. యు
అదృష్యుడైనాడు.
తండ్రి గారు మొదలు పెట్టిన "శ్రీ రామకథామృతం" ను వారి మరణానంతరం శాస్త్రి గారు పూర్తీ చేస్తున్నారు అయోధ్యకాండం లో గాయత్రీ మంత్రం లోని "భకార" వర్ణం తో పద్యం రావటం లేదు. అమ్మను ఉపాశించి నిద్ర పోయారు. కలలో ఒక బీబీ జగన్మోహిని నిద్రిస్తుండగా 30ఏళ్ళ గడ్డం వాడొకడు ఆమె చొక్కా పైకెత్తి పాలు తాగుతున్నాడు. శాస్త్రి గారు ఆ దృశ్యం చూస్తుంటే "ఎందుకు నిల బడ్డావు?" అని అడిగింది. "నాకూ పాలు ఇస్తావా?" అని అడిగారు. మెలకువ వచ్చి "భర్మ మయ రమ్య హర్మ్యము" అనే భ వర్ణం తో పద్యం తేలిగ్గా వచ్చింది.
తాడి కొండ వేద పాఠశాలలో దెయ్యాలు తిరిగి ఇబ్బంది పెడుతుంటే శాస్త్రి గారు మంత్రం పఠించి పార ద్రోలారు. ఒక సారి పుస్తక ముద్రణ కోసం చందాలకు తిరుగుతూ ఉంటె సత్తెనపల్లి లో ఒక బ్రాహ్మణుల ఇంట్లోకి ఇరవైయేళ్ళ యువతీ కని పించి, నమస్కరించి లోపలి వెళ్ళింది. ఆమె గ్రహ పీడి తురాలు. అందర్ని కొడుతూ, తిడుతూ ఉండేది. అలాంటిది శాస్త్రి గారిని చూడగానే అత్యంత వినయాన్ని ప్రదర్శించటం ఇంట్లో వారందరికి ఆశ్చర్యం కలిగించింది. ఆమెను గ్రహ ప్రేరణ చేసి "ఏం చేస్తే నువ్వు పోతావు?" అని అడిగారు. "సహస్ర గాయత్రీ జప ఫలం ధార పోస్తే పోతాను "అంది. శాస్త్రి గారు సహస్ర గాయత్రి జపం చేసి ధార పోశారు. ఇంటి ముందున్న వేప చెట్టు కొమ్మ విరిగి పడింది. దెయ్యం వదిలింది. వేరొక సారి నాగుల చవితి రోజు కాలవ లో స్నానం చేసి వస్తుంటే నాగలి చాలులో పడుకొన్న నాగు పాము తోక పై ఆయన కాలు పడింది. అది బుసలు కొడుతూ పైకి లేచి కాటు వెయ బూనితే "గారుడ మంత్రం "జపించారు. సర్పం తల నేలకు వాల్చింది. "స్వామీ !నీ జోలికి నేను రాలేదు. నా జోలికి నువ్వు రావద్దు. పొరపాటున నా కాలు తగిలింది. వెళ్లి పొండి." అనగానే పాము వెళ్లి పోయింది. ఆ రోజంతా గారుడ మంత్రం పఠిస్తూనే ఉన్నారు.
శాస్త్రి గారు 90 ఏళ్ళ జీవిత కాలం లో 80 ఏళ్ళు "బాలా మంత్రానుష్టానం" చేసిన మహనీయులు. ఒక సారి కాశీలో గంగా స్నానం చేస్తుంటే గంగా దేవి గలగలా లాడే బంగారు చ్గాజులున్న చెయ్యి చూపించి "నాకేమి కానుక తెచ్చావు?" అని అడిగింది. శాస్త్ర్రి గారికి ఏమీ పాలు పోక తన వ్రేలికున్న బంగారు దర్భ ఉంగరం తీసి ఆమె చేతి లో పెట్టారు. బసకు తిరిగి వచ్చి దేవతార్చన పెట్టె తెరిస్తే గంగకు అర్పించిన ఉంగరం అందులోనే ఉంది. తానేమైనా పొరపడి దర్భ ఉంగరం ఇవ్వలేదా అని సందేహించి ధ్యాన నిమగ్న మయ్యారు. గంగమ్మ కని పించి "కానుక ఇమ్మంటే దర్భ ఉంగరం ఇచ్చా వేరా?" అన్నది. "అది నీకు పితృ తర్పణం చెయ్యటానికి ఉప యోగ పడుతుంది కాని నాకు ఆభరణం ఎలా అవుతుంది?" అని గద్దించింది. "అమ్మా నేనేమీ నీ కోసం తేలేదు. ఆ సమయానికి అది స్పురించి ఇచ్చానంతే." అన్నారు. మళ్ళీ గంగమ్మ "నీ భార్యదగ్గర నాకోసం తెచ్చిన నగ ఉంది అది తెచ్చివ్వు "అన్నది గంగ. శాస్త్రి గారు భార్యను అడిగి నగను తీసుకొని పోయి "గంగార్పణం" చేశారు.
ఆయన తన కార్య క్రమాలన్ని ముగించుకొని వాకిలి అరుగు మీద కూర్చుంటే వందలాది మంది వచ్చి తమకు ముహూర్తం పెట్టమనో, పేరు పెట్టమనో అడిగే వారు. కాసేపు కళ్ళు మూసుకొని ముహూర్త నిర్ణయం చేసే వారు. అంతే. ఆ కార్య క్రమం శుభప్రదంగా జరిగి పోయేది. దానికి తిరుగు లేదు. అదీ వారి మంత్ర సిద్ధి.
దాదాపు ముప్ఫై ఏళ్ళ క్రితం కాంచీ పరమాచార్యులు ఉయ్యూరు కే’సి’పి’వారి ఆహ్వానం, గురజాడ లోని చల్లా శర్మ గారు ఏర్పాటు చేసిన కార్య క్రమం లో వారం రోజులున్నారు. అప్పుడు రాఘవ శాస్త్రి గారు ఇక్కడే ఉన్నారు అన్ని రోజులు. అప్పుడు వారిని చూశాను. జగద్గురువుల ను వీరినీ ఒకే సారి చూసే భాగ్యం కలిగింది. అప్పుడే "నడయాడే దైవం" అని పరమా చార్య మీద పుస్తకం ఆవిష్కరణ జరిగి నట్లు జ్ఞాపకం. 10-12-1990 ప్రమోదూత మార్గ శిర బహుళ నవమి నాడు శాస్త్రి గారు బాలా త్రిపుర సుందరి అమ్మ వారి ఒడిలోకి శాశ్వతంగా చేరి పోయారు. వారి పార్ధివ దేహానికి అగ్ని సంస్కారం చేస్తున్నప్పుడు అమ్మ వారి ఆకారంగా చితి మంటలు ఆకాశానికి లేవటం ఎందరో చూసి పరమాద్భుతంగా వర్ణించారు. శాస్త్రి గారు కారణ జన్ములు. వారి పేరు వింటే చాలు సకల శుభాలు జరుగుతాయి. అంత్యక్రియలు జరిగినపుడు ఆ చితి పై శ్రీ బాలా త్రిపుర సుందరి అందరికీ కనిపించుట అందరికీ ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది.
యితర లింకులు
వర్గం:1896 జననాలు వర్గం:1990 మరణాలు వర్గం:అవధానులు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తులు
సర్దార్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
సర్దార్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ధార్ జిల్లా, ధార్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
శ్రీచక్ర మహా మేరు యంత్రాలయం, ఏనుగుల మహల్
శ్రీచక్ర మహా మేరు యంత్రాలయం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని పుణ్యక్షేత్రం. దీనిని స్థానికులు ఏనుగుమహల్ గుడి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడ "లలితా మహా త్రిపుర సుందరి " అమ్మ వారు యంత్ర స్వరూపిణిగా భక్తులకు అభయమిస్తున్నారు. ఈ క్షేత్రం తెలుగు రాష్ట్రాలలో ఏకైక మేరు శ్రీ చక్ర ఆలయం. 1983 లో ఆధ్యాత్మిక శాత్రవేత్త పద్మశ్రీ గ్రహీత శ్రీ ప్రణవానంద తన తపశ్శక్తి ని ధారబోసి శ్రీ చక్రం ప్రతిష్టించారు. శ్రీ చక్ర లఘు పూజా విధానం, నవారణ పూజా విధానం , శ్రీ చక్రం పై 400 పేజీల సమగ్ర గ్రంధాన్ని శ్రీ ప్రణవానంద స్వామిజి రచించారు. ఈ దేవాలయం తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కొత్తపేట మండలం , రావులపాలెం నుండి 8 కి.మీ దూరంలో , మందపల్లి గ్రామ సమీపాన ఆలయం కొలువు అయివుంది.
ఆలయ పూజా విధానం
సాధారణంగా 16 ఉపచారాలు చేస్తారు కానీ ఇక్కడ 64 ఉపచారాలు చేయడం ప్రత్యేకత. దసరా ఉత్సవాలు ఇక్కడ అత్యంత ఘనంగా జరుగుతాయి. దసరా ఉత్సవాలు లో భాగంగా నిత్యం నవావరణ అర్చన, పంచామృత అభిషేకం , లలిత సహస్రనామ కుంకుమార్చన , నిత్యం భాగవత , సుందరకాండ పారాయణం జరుగుతాయి.
మూలాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
2021 లో ఆంధ్రప్రదేశ్
2021 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరిగిన సంఘటనలు.
జనవరి
జనవరి 25: రాష్ట్రంలో పంచాయితీ ఎన్నికలు జరిపే విషయంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి, రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనరుకూ మధ్య తలెత్తిన వివాదం సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో తెరపడింది. ఎన్నికలు జరపాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీం కోర్టు సమర్ధించడంతో రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనరు తలపెట్టిన ఎన్నికలు సజావుగా జరిగేందుకు మార్గం సుగమమైంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆతనికి సహకరిస్తానని ప్రకటించింది.
నవంబరు
నవంబరు 1: అమరావతి ఉద్యమకారులు న్యాస్థానం నుండి దేవస్థానానికి మహా పాదయాత్రను మొదలుపెట్టారు. 45 రోజుల పాటు జరిగే ఈ పాదయాత్ర అమరావతి లోని తుళ్ళూరులో నవంబరు 1 న మొదలై తిరుపతిలో వెంకటేశ్వరస్వామి దర్శనంతో ముగుసింది. డిసెంబరు 18 న తిరుపతిలో బహిరంగ సభను నిర్వహించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంఘటనలు వర్గం:2021
శుభ(నటి)
వ్యక్తిగత జీవితం
ఈమె ప్రముఖ సినిమా నటుడు, దర్శకుడు అయిన వేదాంతం రాఘవయ్యకు, ప్రముఖ నటి సూర్యప్రభకు జన్మించింది. ఈమెకు ఐదుగురు అక్కచెల్లెళ్లు, ఒక సోదరుడు ఉన్నారు. ఈమె పిన్ని పుష్పవల్లి కూడా ప్రముఖనటి. హిందీ నటి రేఖ కూడా ఈమెకు సమీప బంధువు.
సినిమాలు
ఈమె తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ, మలయాళ భాషాచిత్రాలలో నటించింది.తొలి చిత్రం గూడు పుఠాణి. ఈమె ప్రత్యగాత్మ, కె.విశ్వనాథ్, లక్ష్మీదీపక్, పి.చంద్రశేఖరరెడ్డి, దాసరి నారాయణరావు, కె.ఎస్.ప్రకాశరావు, ఆదుర్తి సుబ్బారావు, కె.రాఘవేంద్రరావు, సింగీతం శ్రీనివాసరావు, బాపు, కోదండరామిరెడ్డి, విజయబాపినీడు, వంశీ, ఐ.వి.శశి, కోడి రామకృష్ణ, బి.గోపాల్, క్రాంతికుమార్ తదితర దర్శకుల సినిమాలలో పనిచేసింది.
ఈమె నటించిన తెలుగు సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
620 ఫిల్మ్
620 ఫిల్మ్ (ఆంగ్లం: 620 film) ఒక మీడియం ఫార్మాట్ ఫిల్మ్. 120 ఫిల్మ్ కు వాడే ఊచ కంటే 620 ఫిలిం కు వాడే ఊచ సన్నదిగా ఉంటుంది.
చరిత్ర
1932 లో కొడాక్ 120 ఫిలిం కు ప్రత్యామ్నాయంగా 620 ఫిలిం ను విడుదల చేసింది. తమ క్రొత్త ఫిలిం ఫార్మాట్ ను విస్తరించటానికై కొడాక్ 120 ఫిలిం ను, అవి వినియోగించే కెమెరాలను, తయారు చేయటం నిలిపివేసింది.
620 ఫిలిం ను ఫోటోగ్రఫర్లకు చేయటానికి కొడాక్ ఎంత ప్రయత్నించినను వినియోగదారుల నుండి ఆశించినంత ఔత్సుకత కనబడలేదు. 1960 నాటికి 620 ఫిలిం కెమెరాలు కనుమరుగవటం మొదలైంది. ఫిలిం నాణ్యతా ప్రమాణాలు పెరగటం, సరిక్రొత్త 135 ఫిల్మ్ తయారీ కావటం, ఫోటోగ్రఫర్లకు ఈ ఫార్మాట్ దగ్గర కావటం తో 1995 లో కొడాక్ దీని తయారీని ఆపివేసింది.
పారిశ్రామిక విప్లవం
thumb| 1835 లో నేత షెడ్‌లో రాబర్ట్స్ మగ్గం. పారిశ్రామిక విప్లవంలో వస్త్ర పరిశ్రమ ప్రముఖమైనది. నీటి చక్రం లేదా [[ఆవిరి యంత్రం ద్వారా నడిచే యాంత్రిక కర్మాగారాలే కొత్త కార్యాలయాలు. |300x300px]] సుమారు 1760 నుండి 1820 - 1840 మధ్య కాలం వరకు ఐరోపా, అమెరికాల్లో కొత్త ఉత్పాదక ప్రక్రియల దిశగా జరిగిన పరివర్తనను పారిశ్రామిక విప్లవం అంటారు. ప్రస్తుతం దీన్ని మొదటి పారిశ్రామిక విప్లవం అని కూడా పిలుస్తున్నారు. చేతి ఉత్పత్తి పద్ధతుల నుండి యంత్రాలకు మళ్లడం, కొత్త రసాయనాల తయారీ, ఇనుము ఉత్పత్తి ప్రక్రియలు, ఆవిరి శక్తి, నీటి శక్తి ల వినియోగం, యంత్ర పరికరాల అభివృద్ధి, యాంత్రిక కర్మాగార వ్యవస్థలు ఈ పరివర్తనలో భాగం. పారిశ్రామిక విప్లవం, జనాభా పెరుగుదల రేటులో అపూర్వమైన పెరుగుదలకు దారితీసింది.
ఉపాధి, ఉత్పత్తి విలువల పరంగాను, పెట్టుబడి పరంగానూ పారిశ్రామిక విప్లవంలో వస్త్ర పరిశ్రమ ప్రధానమైనది. ఆధునిక ఉత్పత్తి పద్ధతులను ఉపయోగించిన మొట్టమొదటి పరిశ్రమ, వస్త్రం.
పారిశ్రామిక విప్లవం గ్రేట్ బ్రిటన్లో ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో జరిగిన సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు అనేకం బ్రిటన్‌లో జరిగినవే. 18 వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి, బ్రిటన్, ప్రపంచం లోని ప్రముఖ వాణిజ్య దేశంగా ఉండేది. ప్రపంచ వాణిజ్య సామ్రాజ్యాన్ని ఉత్తర అమెరికా, కరేబియన్‌^ల లోని వలస రాజ్యాలతోను, భారత ఉపఖండం లోని సైనిక, రాజకీయ ఆధిపత్యంతోనూ (ముఖ్యంగా తొలి-పారిశ్రామిక మొఘల్‌తో బెంగాల్, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కార్యకలాపాల ద్వారా), బ్రిటన్ నియంత్రిస్తూ ఉండేది. పారిశ్రామిక విప్లవానికి వాణిజ్య అభివృద్ధి, వ్యాపార కార్యకలాపాలు పెరగడం ప్రధాన కారణాలు.
పారిశ్రామిక విప్లవం, చరిత్రలో ఒక ప్రధానమైన మలుపు. రోజువారీ జీవితంలోని దాదాపు ప్రతి అంశమూ ఏదో ఒక విధంగా దీనివలన ప్రభావితమైంది. ముఖ్యంగా, సగటు ఆదాయంలోను, జనసంఖ్యలోనూ అపూర్వమైన, నిరంతర వృద్ధి జరిగింది. పారిశ్రామిక విప్లవపు ప్రధాన ప్రభావం ఏమిటంటే, పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో సాధారణ ప్రజల జీవన ప్రమాణం చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా స్థిరంగా పెరగడం మొదలవడమే అని కొందరు ఆర్థికవేత్తలు చెబుతారు. అయితే అర్ధవంతమైన అభివృద్ధి మాత్రం 19 వ శతాబ్దం చివరిలో, 20 శతాబ్దంలో గాని మొదలవలేదని మరికొందరు అంటారు.