cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మిరన్ చక్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీపప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యంఉంది.
గ్రామంలో 1 స్వచ్చంద సేవా ఆసుపత్రి ఉంది.
గ్రామంలో 1 డిగ్రీలు లేని వైద్యుడు ఉన్నాడు/ఉన్నారు
తాగు నీరు
నది / కాలువ నీరుగ్రామంలో ఉంది.
పారిశుధ్యం
డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలివేయబడుతోంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
. ఆటోలుగ్రామంలో లేదు. సమీపఆటోలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. టాక్సీలుగ్రామంలో లేదు. సమీపటాక్సీలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు. సమీపప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియంగ్రామంలో లేదు. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో లేదు. సమీపవ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో లేదు.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఆటల మైదానం గ్రామంలో లేదు. సమీపఆటల మైదానం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
. 1
భూమి వినియోగం
మిరన్ చక్(Miran Chak) (173) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
మిరన్ చక్(Miran Chak) (173) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, "tractor, trolley,",Paddy,Vegetables
మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య
మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య (1889 - 1981) రచయిత, విద్యావేత్త, ఆర్థిక, రాజనీతి శాస్త్ర పారంగతుడు. ఈయన విజ్ఞాన సర్వస్వ నిర్మాత కూడాను.
బాల్యము, విద్యాభ్యాసము
ఈయన 8 జనవరి 1889లో నెల్లూరు జిల్లా కోవూరు తాలూకా పురిణి గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు వెంకటేశమ్, నరసమ్మ.
బాల్యంలో తెలుగు, సంస్కృతం అభ్యసించిన తర్వాత ఆంగ్ల విద్య కోసం మద్రాసు లోని పచ్చయప్ప కళాశాలలో చేరారు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1907 లో బి.ఎ.పరీక్షలో మొదటి తరగతిలో మొదటివాడిగా ఉత్తీర్ణులయ్యారు. తర్వాత పచ్చయప్ప కళాశాలలో పనిచేస్తూ అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి చరిత్ర, ఆర్థిక, రాజకీయ శాస్త్రాలలో ఎం.ఏ. పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. చదువుతున్న కాలంలోనే స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. ప్రముఖ రచయిత, విద్యావేత్త, ఆర్థిక, రాజనీతి శాస్త్ర పారంగతుడు. ఈయన విజ్ఞాన సర్వస్వ నిర్మాత.
ఉద్యోగము
రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు ప్రోత్సాహం మీద కాకినాడ లోని పిఠాపురం రాజావారి కళాశాలలో చరిత్రాధ్యాపకులుగా 1910లో చేరి 1914 వరకు నిర్వహించారు. తరువాత విజయనగరం మహారాజా కళాశాలలో ఆర్థిక, రాజకీయ శాస్త్రాలలో అధ్యాపకులుగా 1927 వరకు పనిచేశారు. ఆ కాలంలో యువరాజైన అలకనారాయణ గజపతికి విద్యాదానం చేశారు తర్వాత సంస్థానంలో దివానుగా నియమితులయ్యారు.
ఇతనికి భారత ప్రభుత్వం 1968లో పద్మ భూషణ్ పురస్కారం ఇచ్చి గౌరవించింది.
వ్యక్తిత్వం
ఎంతటి చిన్నవారైనా, చర్చలో ఎదుట వ్యక్తి నోరు విప్పితే, ఆయన మౌనంగా వినేవారు. చివరి రోజులలో మంచం మీద పడుకునే వ్రాసేవారు, చదివే వారు. మరొకరికి డిక్టేట్ చేసే అలవాటు లేదనేవారు. విమాన ప్రయాణం అంటే ఆయనకు భయం. రైల్లోనే ప్రయాణించేవారు. ఆయన ముఖ్యమంత్రి బ్రహ్మానందరెడ్డికి సన్నిహితులు. అయితే 1968-69లో ఆంధ్రజ్యోతి దిన పత్రికను దృష్టిలో పెట్టుకుని, ప్రెస్ బిల్ అసెంబ్లీలో బ్రహ్మానందరెడ్డి తెచ్చారు. పత్రికా స్వేచ్ఛను హరించే ఆ బిల్లును వెంకట రంగయ్యగారు తీవ్రంగా విమర్శించారు. బ్రహ్మానంద రెడ్డి ప్రెస్ బిల్ ను మూలబెట్టేశారు
నరిశెట్టి ఇన్నయ్యతో కలిసి ఆంధ్రలో స్వాతంత్ర్య సమరం అనే తెలుగు గ్రంథాన్ని జాయింట్ రచయితలుగా వ్రాశారు. అది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1972లో ప్రచురించగా, సర్వీస్ కమిషన్ విద్యార్థులకు పాఠ్య గ్రంథంగా పెట్టారు. సోక్రటీస్ భారతదేశంలోని గుర్గాన్ జిల్లాలోని ఓ గ్రామంలో తిరుగాడితే ఎలా ఉంటుందన్న విషయంపై ఈ గ్రంథాన్ని కల్పించి రాశారు. మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య నెల్లూరి జిల్లాలోని గ్రామంగా మార్చి అనువదించారు
ఇతనికి భారత ప్రభుత్వం 1968 లో పద్మ భూషణ్ పురస్కారం ఇచ్చి గౌరవించింది.
మరణం
వీరు 1981, జనవరి 13వ తేదీ హైదరాబాదులో తమ 93వ యేట మరణించారు. మరణించేనాటికి వీరికి భార్య, ఏడుగురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య ఫౌండేషన్
మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య ఫౌండేషన్ ప్రస్తుతం సికింద్రాబాద్లో 1982 స్థాపించబడింది. దీనికి ఇతని మనుమరాలు శాంతా సిన్హా కార్యదర్శిగా పనిచేస్తూ అనాథ పిల్లల గురించి నిర్విరామంగా కృషిసల్పుతున్నారు. ఈమెకు పద్మశ్రీ, రామన్ మెగసెసే పురస్కారం లభించాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:1889 జననాలు వర్గం:1981 మరణాలు వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన చరిత్రకారులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:విజ్ఞాన సర్వస్వ కర్తలు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
విరాట్ కోహ్లి
విరాట్ కోహ్లి  ( జననం: 1988 నవంబరు 5 ) ఒక ప్రముఖ భారతదేశపు అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు. మలేషియాలో జరిగిన 2008 U/19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ లో గెలుపొందిన భారత జట్టుకి అతను సారథిగా వ్యవహరించాడు. ఫస్ట్-క్లాసు క్రికెట్‌లోఅతను ఢిల్లీజట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహిoచాడు. అతను 2008లో రాయల్ చాలెంజర్స్ బెంగుళూరు తరఫున, 2009 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ లోను ఆడాడు. పశ్చిమ ఢిల్లీ క్రికెట్ అకాడమీలో అతను క్రికెట్ ను అభ్యసించాడు.
కోహ్లి ఒక మిడిల్ ఆర్డర్ బాట్స్ మన్, ఇతను ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మెన్ గా కూడా ఆడగలడు. బ్యాట్స్ మన్ కొరకు ICC ODI రాంకింగ్ లలో 873 పాయింట్ లతో కోహ్లి మొదటి స్థానంలో ఉన్నాడు. కవర్ రీజియన్ మీదుగా అతను కొట్టే షాట్స్ కు అతను ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను రైట్ ఆర్మ్ మీడియం పేస్ లో కూడా బౌలింగ్ చేయగలడు. కోహ్లీ 2014-15లో ఆస్ట్రేలియా పర్యటన మధ్యలో ధోనీ నాయకత్వ బాధ్యతల నుంచి వైదొలగడంతో భారత టెస్ట్‌ జట్టు కెప్టెన్‌గా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 15 జనవరి 2022న టెస్ట్ క్రికెట్ కెప్టెన్సీ నుండి తప్పుకున్నాడు.
దేశీవాళీ క్రికెట్
తన తండ్రి మరణించిన రోజు కర్ణాటకతో జరిగిన రంజీ ట్రోఫీ మ్యాచ్ లో ఢిల్లీ తరఫున ఆడినప్పుడు కోహ్లి మొదటిసారి వెలుగులోకి వచ్చాడు. అతని కుటుంబానికి అతని అవసరం బాగా ఉన్న కీలక క్షణములలోనే అతని జట్టులోని వారికి కూడా అతని అవసరం వచ్చింది. కానీ అతను తను బ్యాటింగ్ చేయాలని అనుకుంటున్నట్లు చెప్పి 90 పరుగులు చేసాడు. ఇది క్రికెట్ పట్ల అతని నిబద్ధతను చూపిస్తుంది. ఈ మ్యాచ్ ను ఢిల్లీకి అనుగుణంగా మార్చటంలో ఈ ఇన్నింగ్స్ కీలకమైనది.
2008 U/19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
మలేషియాలో జరిగిన 2008 U/19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ లో విజయాన్ని సాధించిన భారత జట్టుకి కోహ్లి సారథ్యం వహించాడు. నాలుగవ స్థానంలో బ్యాటింగ్ చేస్తూ, వెస్ట్ ఇండీస్ U-19 తో ఆడిన మ్యాచ్ లో సాధించిన వంద పరుగులతో సహా 6 మ్యాచ్ లలో సగటున 47 పరుగులతో అతను మొత్తం 235 పరుగులు సాధించాడు. ఆ టోర్నమెంట్ సమయంలో బౌలింగ్ లో అతను చేసిన పలు యుక్తికరమైన మార్పులకు అతను ప్రశంసలు కూడా అందుకున్నాడు.
2009 ఎమర్జింగ్ ప్లేయర్స్ టోర్నమెంట్
ఆస్ట్రేలియాలో జరిగిన 2009 ఎమర్జింగ్ ప్లేయర్స్ టోర్నమెంట్ లో ఇండియా విజయం సాధించటానికి కోహ్లినే కారకుడు. దక్షిణ ఆఫ్రికాతో జరిగిన ఫైనల్ (ఆఖరి మ్యాచ్) లో, కోహ్లి భారతదేశం కొరకు ఒక శతకం (వంద పరుగులు) సాధించాడు. 17 పరుగుల తేడాతో ఇండియా ఆ ఆటలో గెలుపొందింది. రెండు శతకములు, రెండు అర్ధ శతకములతో సహా ఏడు మ్యాచ్ లలో మొత్తం 398 పరుగులతో, కోహ్లి ఆ టోర్నమెంట్ లో అత్యధిక పరుగులు సాధించినవాడు అయ్యాడు.
ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
కోహ్లి 2008 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ లో ఆడాడు. 2008 లో IPL మొదటి సీజన్ (అంకము) కు ముందు రాయల్ చాలెంజర్స్ బెంగుళూరు $30,000 లకు అతనిని కొన్నది. IPL మొదటి సీజన్ లో అతను అంత బాగా ఆడలేదు. 13 ఇన్నింగ్స్ లో సగటున 15 పరుగులతో మొత్తం 165 పరుగులు మాత్రమే చేసాడు, తన బౌలింగ్ లో డెక్కన్ చార్జర్స్ పైన మాత్రమే కేవలం రెండు వికెట్లు తీసాడు, ఆ సీజన్ మొత్తంలో కేవలం రెండు క్యాచ్ లు మాత్రమే పట్టుకున్నాడు. కానీ IPL రెండవ సీజన్ లో అతను కొద్దిగా మెరుగయ్యాడు. ఇక్కడ అతను 11 ఇన్నింగ్స్ లో 21.5 పరుగుల సరాసరితో 215 పరుగులు చేసాడు, 9 క్యాచ్ లు, 2 రన్ అవుట్లు తీసుకున్నాడు. ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ మూడవ సీజన్లో అతను రెండు అర్ధ శతకములు సాధించాడు. ఆసక్తికరంగా ఇతను రాయల్ చాలెంజర్స్ బెంగుళూరు తమ జట్టులో నిలుపుకున్న ఏకైక ఆటగాడు. వారు రాహుల్ ద్రావిడ్, రాస్ టేలర్ ల కన్నా ఇతనికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
వన్ డే ఇంటర్ నేషనల్స్ (ఒక రోజు ఆడే అంతర్జాతీయ ఆట)
2009 మధ్య నుండి రిజర్వ్ ODI బ్యాట్స్ మన్ గా ఉన్నాడు. ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన స్వదేశీ సీరీస్ కి యువరాజ్ తిరిగి శారీరికంగా యోగ్యత సాధించాడు, కావున ఆ సీరీస్ లో కోహ్లి కేవలం కొన్ని మ్యాచ్ లలో మాత్రమే ఆడాడు. గాయాల కారణంగా యువరాజ్ తప్పుకోవటంతో, డిసెంబరు 2009 లో శ్రీలంక భారతదేశ పర్యటనకు వచ్చినప్పుడు నాలుగవ ODI లో ఆడటానికి కోహ్లికి అవకాశం వచ్చింది. గౌతమ్ గంభీర్తో కలిసి సింగిల్స్ తీస్తూ అతను తన మొదటి ODI శతకాన్ని సాధించాడు. మూడవ వికెట్ కి వారు 224-పరుగుల భాగస్వామ్యాన్ని పంచుకున్నారు. ఆ మ్యాచ్ లో ఇండియా ఏడు వికెట్ల తేడాతో విజయం సాధించి 3–1 స్కోరుతో ఆ సీరీస్ ని కైవసం చేసుకుంది. ఆ సీరీస్ లో అతని ప్రదర్శనకు గౌతమ్ గంభీర్ తన మాన్ అఫ్ ది మ్యాచ్ పురస్కారాన్ని కోహ్లికి ఇచ్చాడు.
జనవరి 2010 లో బంగ్లాదేశ్ లో జరిగిన మూడు-దేశముల టోర్నమ నుండి వయస్సులో అతని కన్నా పెద్దవాడైన బ్యాట్స్ మన్ సచిన్ టెండూల్కర్ తప్పుకోవటంతో ఇండియా ఆడిన ఐదు మ్యాచ్ లలోనూ కోహ్లి ఆడాడు. 2010 జనవరి 7 న బంగ్లాదేశ్ తో జరిగిన మ్యాచ్ లో పరుగుల లక్ష్యాన్ని ఛేదించే క్రమంలో చాలా త్వరగా ఇండియా బ్యాటింగ్ కుప్పకూలిపోయింది. దానికి ప్రతిగా తొమ్మిది పరుగులకే శ్రీలంక చేతిలో మొదటి వికెట్ పడిపోయిన తర్వాత, ఒక గెలుపును తమ ఖాతాలో నమోదు చేసుకోవటంలో ఇండియాకు సహాయంగా అతను 91 పరుగుల అత్యధిక స్కోరు చేసాడు. వారు వారి లక్ష్యాన్ని త్వరగా చేరుకున్న తర్వాత ఒక బోనస్ పాయింట్ తో ఇండియాకు విజయాన్ని అందించటానికి అతను వికెట్ కోల్పోకుండా చివరివరకూ ఆడి 71 పరుగుల వద్ద ముగించాడు. తర్వాతి రోజు, బంగ్లాదేశ్ తో ఆడిన మ్యాచ్ లో అతను తన రెండవ ODI సెంచరీ చేసి, తను సాధిస్తున్న పరుగులతో తన ఖ్యాతిని ఇనుమడింపజేసుకున్నాడు. ఆ టోర్నమెంట్ సమయంలో అతను తన ప్రదర్శనకు బాగా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు, టెండూల్కర్, సురేష్ రైనా అడుగుజాడలలో నడుస్తూ, తమ ఇరవై రెండవ జన్మదినానికి ముందే రెండు ODI సెంచరీలు సాధించిన మూడవ భారతీయుడు అయ్యాడు. అయినప్పటికీ, శ్రీలంకతో జరిగిన ఫైనల్ లో అతను కేవలం రెండు పరుగులు మాత్రమే చేసాడు. ఆ మ్యాచ్ లో ఇండియా అరవై పరుగులకే ఐదు వికెట్లు కోల్పోయి చిట్టచివరకు నాలుగు-వికెట్ల తేడాతో పరాజయం పాలైంది.
జూన్ 2010లో శ్రీలంక, జింబాబ్వేలతో, జింబాబ్వేలో జరిగిన ముక్కోణపు-సీరీస్ నుండి మిగిలిన ప్రముఖ ఆటగాళ్ళు అందరూ తప్పుకోవటంతో అతను భారత జట్టుకు ఉప-సారథిగా నియమించబడ్డాడు.ప్రస్తుత Odi లో అతను మొదటి ఉత్తమ బ్యాట్స్ మన్ కూడా. డే/నైట్ (పగలు/రాత్రి) మ్యాచ్ లలో భారతీయ బ్యాట్స్ మెన్ అందరి కన్నా అతను అత్యధిక సరాసరి కలిగి ఉన్నాడు.
ప్రపంచ కప్ 2011
2011 ప్రపంచ కప్ లో బంగ్లాదేశ్ తో ఆడిన ప్రారంభ మ్యాచ్ లో కోహ్లి వంద పరుగులు (సెంచరీ) చేసాడు. తన ఊరివాడైన వీరేందర్ సెహ్వాగ్తో కలిసి అతను 203-పరుగుల భాగస్వామ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉన్నాడు. అతను సురేష్ రైనా కన్నా ముందు బరిలోకి దిగటానికి ఎంపికయ్యాడుమరియు ప్రపంచ కప్ లో ఆడిన మొదటి సారే వంద పరుగులు చేసిన మొదటి భారతీయుడు అయ్యాడు. కానీ దక్షిణ ఆఫ్రికా, ఇంగ్లాండ్, ఆస్ట్రేలియాలతో ఇండియా ఆడిన ముఖ్యమైన మ్యాచ్ లలో కోహ్లి ఎక్కువ పరుగులు సాధించగలగలేకపోయాడు.
వంద క్యాచ్‌ల ఘనత
జనవరి 12, 2022న జరిగిన దక్షిణాఫ్రికా తొలి ఇన్నింగ్స్‌ సందర్భంగా మహ్మద్ షమి వేసిన 56వ ఓవర్‌ రెండో బంతికి తెంబా బవుమా ఇచ్చిన ఔట్‌సైడ్‌ ఎడ్జ్‌ క్యాచ్‌ను ఎంతో చాకచక్యంగా క్యాచ్‌ అందుకున్న విరాట్‌ కోహ్లీకి టెస్టుల్లో వందో క్యాచ్‌గా నమోదయింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
విరాట్ కోహ్లికి చిన్న వయస్సు నుండే క్రికెట్ పట్ల ఇష్టం ఉండేది. విరాట్ కోహ్లి సినీ నటి అనుష్క శర్మను 2017లో ఇటలీలో వివాహం చేసుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1988 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ కెప్టెన్లు వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:ఢిల్లీ వ్యక్తులు వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
చార్లెస్ శోభరాజ్
చార్లెస్ శోభరాజ్ (జననం 1944 ఏప్రిల్ 6), దొంగ, మోసగాడు, సీరియల్ కిల్లరు. భారత, వియత్నామ్ మూలాలు కలిగిన ఫ్రెంచి వ్యక్తి. 1970 లలో ఆగ్నేయాసియాలోని హిప్పీ ట్రెయిల్ అంతటా పాశ్చాత్య పర్యాటకులను - ప్రధానంగా బీట్నిక్‌లను - వేటాడాడు. అతడు చంపినవారి వేషధారణ కారణంగా అతణ్ణి బికినీ కిల్లర్ అనీ, స్ప్లిట్టింగ్ కిల్లర్ అనీ అంటారు. మోసం, తప్పించుకోవడాల్లోని అతని నైపుణ్యం కారణంగా అతణ్ణి పాము అని కూడా అంటారు. శోభరాజ్ కనీసం డజను హత్యలు చేశాడనే నేరంపై ే ఆరోపణలపై దోషిగా నిర్ధారణై 1976 నుండి 1997 వరకు భారతదేశంలో జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. విడుదలైన తరువాత పారిస్‌ వెళ్ళాడు. అక్కడ అతడొక ప్రముఖుడిగా వెలిగాడు. 2003 లో మళ్ళీ నేపాల్ వెళ్ళాడు. అక్కడ అతన్ని అరెస్టు చేసి, విచారించి, జీవిత ఖైదు విధించారు.
శోభరాజ్ ఒకమానసిక రోగి అని భావిస్తారు. అతనికి హిప్పీలంటే తీవ్రమైన ద్వేషం. అతడు చేసిన అనేక హత్యలు దీనిని ప్రతిబింబిస్తాయి. అతను అందమైనవాడు. నేర వృత్తిలో తన ఆకర్షణను ఉపయోగించుకోడానికి వెనకాడలేదు. ఇదీ, అలాగే అతని మోసపూరిత, సంస్కారాన్ని ప్రదర్శించే వ్యక్తిత్వం వలన జైలు నుండి విడుదల కావడానికి చాలా కాలం ముందే అతనికి సెలెబ్రిటీ హోదా వచ్చింది. అతను తన కీర్తిని ఆస్వాదించాడు. ఇంటర్వ్యూలు ఇవ్వడానికి, చిత్ర హక్కుల కోసం పెద్ద మొత్తాలను వసూలు చేశాడు. అతని గురించి నాలుగు జీవిత చరిత్రలు, మూడు డాక్యుమెంటరీలు, మై ఔర్ చార్లెస్ అనే బాలీవుడ్ సినిమా వచ్చాయి. నేపాల్లో అతడి కోసం పోలీసు అధికారులు ఎదురు చూస్తూ ఉన్నప్పటికీ అతడు అక్కడికి వెళ్ళడానికి కారణం, ప్రచారంపై అతడి కున్న యావే ననీ, తన తెలివితేటలపై మితిమీరిన నమ్మకమేననీ భావిస్తారు.
ఛార్లెస్ శోభరాజ్ కు పెట్టిన పేరు హాత్‌చంద్ భావ్‌నాని గురుముఖ్ చార్లెస్ శోభరాజ్. దుకాణంలో పనిచేసే వియత్నాం అమ్మాయి ట్రాన్ లొవాంగ్ ఫూన్ కు, సైగాన్‌లో స్థిరపడ్డ భారతీయ సింధీ వ్యాపారవేత్త శోభరాజ్ హాత్‌చంద్ భావ్‌నాని కీ అతడు జన్మించాడు. అతని తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. తండ్రి ఆ కుటుంబాన్ని వదిలేసాడు. కొన్నాళ్ళపాటు అతడు ఏ దేశానికీ చెందనివాడిగా మిగిలిపోయాడు. ఆ తరువాత, అతని తల్లి కొత్త ప్రియుడు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనాలో ఉన్న ఫ్రెంచ్ ఆర్మీ లెఫ్టినెంటు అతణ్ణి దత్తత తీసుకున్నాడు. ఆ దంపతులకు పిల్లలు పుట్టిన తరువాత శోభరాజ్‌ను వాళ్ళు నిర్లక్ష్యం చేసాడు. అయితే, ఆ కుటుంబంతో పాటు శోభరాజ్ కూడా ఇండోచైనా, ఫ్రాన్స్ ల మధ్య తిరుగుతూ ఉండేవాడు. యుక్తవయసులో, అతను చిన్నచిన్న నేరాలకు పాల్పడటం ప్రారంభించాడు. 1963 లో పారిస్ సమీపంలోని పాయిసీ జైలులో తన మొదటి జైలు శిక్ష (దోపిడీకి గాను) అనుభవించాడు. జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నప్పుడు, తన సెల్‌లో పుస్తకాలను అనుమతించడం వంటి ప్రత్యేక సహాయాలను పొందేందుకు జైలు అధికరులను లోబరచుకున్నాడు. అదే సమయంలో, అతను ఒక సంపన్న యువకుడు, జైలు వాలంటీర్ అయిన ఫెలిక్స్ డి ఎస్కోగ్నేను కలుసుకున్నాడు, అతనికి దగ్గరయ్యాడు.
పెరోల్‌పై విడుదలయ్యాక, శోభరాజ్ డి ఎస్కోగ్నేతో కలిసి జీవించాడు. పారిస్ సమాజంలోని ఉన్నత వర్గాల తోను, నేర సామ్రాజ్యం లోనూ కలుపుగోలుగా తిరుగుతూ తన సమయం గడిపాడు. వరుస దోపిడీలు, మోసాల ద్వారా ధనాన్ని కూడబెట్టడం ప్రారంభించాడు. ఈ సమయంలో, శోభరాజ్ సంప్రదాయవాద కుటుంబానికి చెందిన పారీసియన్ యువతి అయిన చాంటల్ కాంపాగ్నోన్‌తో అన్యోన్యమైన సంబంధాన్ని మొదలుపెట్టాడు. శీభరాజ్ కాంపాగ్నోన్‌తో వివాహ ప్రతిపాదన చేసాడు. కాని అదే రోజున దొంగిలించిన వాహనాన్ని నడుపుతూ పోలీసులను తప్పించుకునే ప్రయత్నం చేసినందుకు అరెస్టయ్యాడు. అతనికి ఎనిమిది నెలల జైలు శిక్ష పడింది. చాంటల్ తన శిక్షాకాలం మొత్తం అతడికి మద్దతుగా నిలిచింది. అతను విడుదలైన తర్వాత వాళ్ళిద్దరూ పెళ్ళి చేసుకున్నారు.
1970 లో శోభరాజ్, అరెస్టు నుండి తప్పించుకోవడానికి గర్భవతి అయిన ఛాంటల్‌తో కలిసి ఫ్రాన్సు నుండి ఆసియాకు వెళ్ళాడు. నకిలీ పత్రాలతో తూర్పు యూరప్ గుండా ప్రయాణించే సమయంలో, వారు పర్యాటకులతో స్నేహంగా చేసుకుని వారిని దోచుకున్నారు. అదే సంవత్సరం చివరలో శోభరాజ్ ముంబై వెళ్ళాడు. అక్కడ చాంటల్, ఉష అనే ఆడ శిశువుకు జన్మనిచ్చింది. ఈలోగా, శోభరాజ్ తన నేర జీవితాన్ని తిరిగి ప్రారంభించాడు. కారు దొంగతనాలు, స్మగ్లింగ్ పనులు మొదలుపెట్టాడు. ఈ పనుల్లో వస్తున్న లాభాలు శోభరాజ్‌ను జూద వ్యసనం వైపు తీసుకు వెళ్ళాయి.
1973 లో, హోటల్ అశోకా లోని ఆభరణాల దుకాణంలో విఫల సాయుధ దోపిడీ ప్రయత్నం చేసిన తర్వాత శోభరాజ్‌ను అరెస్టు చేసి జైలులో పెట్టారు. శోభరాజ్ నకిలీ అనారోగ్యం వంక చూపి చాంటల్ సహాయంతో తప్పించుకోగలిగాడు. కానీ ఆ తర్వాత కొన్నాళ్ళకే తిరిగి పట్టుబడ్డాడు. బెయిల్ కోసం శోభరాజ్ తన తండ్రి నుండి డబ్బు అప్పు తీసుకున్నాడు. ఆ వెంటనే కాబుల్‌ పారిపోయాడు. అక్కడ, ఈ జంట హిప్పీల దారిలో వెళ్ళే పర్యాటకులను దోచుకోవడం ప్రారంభించారు. మరోసారి అరెస్టయ్యారు. భారతదేశంలో చేసిన విధంగానే - అనారోగ్యం నటించడం, హాస్పిటల్ గార్డుకు మత్తుమందు పెట్టడం - చేసి శోభరాజ్ మళ్ళీ తప్పించుకున్నాడు. సోభ్రాజ్ కుటుంబాన్ని వదిలి ఇరాన్‌కు పారిపోయాడు. చాంటాల్, ఇప్పటికీ శోభరాజ్‌కు విధేయురాలిగానే ఉన్నప్పటికీ, తమ నేర జీవితాన్ని విడిచిపెట్టే ఉద్దేశంతో ఫ్రాన్స్‌కు తిరిగి వెళ్ళిపోయింది. మళ్లీ అతని ముఖం చూడనని ప్రతిజ్ఞ కూడా చేసింది.
శోభరాజ్ తర్వాతి రెండు సంవత్సరాలు పరారీలో ఉన్నాడు. దొంగిలించిన పది పాస్‌పోర్ట్‌లను ఉపయోగించాడు. అతను తూర్పు ఐరోపా, మధ్యప్రాచ్యంలో వివిధ దేశాల్లో ప్రయాణించాడు. శోభరాజ్‌ తమ్ముడు ఆండ్రే ఇస్తాంబుల్‌లో అతడితో చేరాడు. శోభరాజ్, ఆండ్రేలు త్వరలోనే నేరాల్లో భాగస్వాములయ్యారు. టర్కీ, గ్రీసుల్లో పలు నేరాలు చేసారు. చివరికి ఇద్దరూ ఏథెన్స్‌లో అరెస్టయ్యారు. గుర్తింపులు మార్చుకునే ప్రయత్నం విఫలమయ్యాక, శోభరాజ్ తప్పించుకోగలిగాడు. కానీ అతని సవతి సోదరుడు కైల్లోనే ఉండిపోయాడు. గ్రీకు అధికారులు ఆండ్రేను టర్కీ పోలీసులకు అప్పగించారు. అతడు అక్కడ 18 ఏళ్ళ జైలు శిక్ష అనుభవించాడు.
హత్యలు
శోభరాజ్, చౌదరిలు కలిసి 1975 లో మొదటి (బహిరంగంగా తెలిసినంతవరకు) హత్యలు చేశారు. చాలా మంది బాధితులు వారి మరణానికి ముందు వారితో కొంత సమయం గడిపారు. పరిశోధకుల ప్రకారం, తమ నేరాలలో భాగమయ్యేందుకు వారిని శోభరాజ్, చౌదరిలు నియమించుకున్నారు. తాను చేసిన హత్యలు చాలావరకు ప్రమాదవశాత్తు ఎక్కువ మోతాదులో వాడిన మత్తుమందులే నని శోభరాజ్ వాదించేవాడు. కానీ దర్యాప్తు అధికారులు మాత్రం - బాధితులు అతడి నేరాలను బయటపెడతామని బెదిరించినందునే అతడు వారిని హత్య చేసాడని వాదించారు. మొదటి బాధితురాలు సీటెల్‌కు చెందిన యువతి. తెరాస నోల్టన్ (సెర్పెంటైన్ పుస్తకంలో జెన్నీ బొల్లివర్ అని పేరు పెట్టబడింది) థేయిలాండ్ గల్ఫ్‌లోని టైడల్ పూల్‌లో పూల బికినీ ధరించి మునిగిపోయి కనిపించింది. కొన్ని నెలల తర్వాత నోల్టన్‌పై జరిపిన శవపరీక్ష, ఫోరెన్సిక్ సాక్ష్యాల తర్వాత మాత్రమే ఆమె మరణించినది ప్రమాదవశాత్తూ మునిగి చనిపోవడం వల్ల కాదనీ, అది హత్య అనీ తేలింది.
తరువాతి బాధితుడు ఒక యువ సంచార సెఫార్డిక్ యూదు, విటాలి హకీం. కాలిపోయిన అతని మృతదేహాన్ని పట్టాయా రిసార్ట్‌కి వెళ్లే దారిలో కనుగొన్నారు. అక్కడే శోభరాజ్, అతని పెరుగుతున్న ముఠా ఉండేవి. డచ్ విద్యార్థులు హెంక్ బింటాన్యా (29) అతని కాబోయే భార్య కర్నేలియా హెమ్‌కర్ (25), శోభరాజ్‌ను హాంగ్ కాంగ్ లో కలిసినపుడు వారిని థాయిలాండ్ ఆహ్వానించాడు. వారు, చాలా మందిలాగే, శోభరాజ్ చేతిలో విషప్రయోగానికి గురయ్యారు. తర్వాత అతనే వారికి స్వస్థత చేకూర్చి వాఇ అభిమానాన్ని, కృతజ్ఞతనూ చూరగొన్నాడు. వారు కోలుకుంటూండగా, శోభరాజ్‌ చేతిలో మిఉనుపు ప్రాణాలు కోల్పోయిన హకీమ్ గర్ల్‌ఫ్రెండు ఛార్మైన్ కార్రో వచ్చింది. ఆమె తన ప్రియుడి అదృశ్యంపై పరిశోధిస్తూ అక్కడికి వచ్చింది. తన బండారం బయటపడుతుందనే భయంతో, శోభరాజ్, చౌదరిలు ఆ దంపతులను హడావుడిగా బయటకు పంపించారు. 1975 డిసెంబరు 1 న వారిద్దరి గొంతులు పిసికి చంపబడ్డారు. వారి మృతదేహాలు కాలిపోయిన స్థితిలో కనిపించాయి. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే, కార్రో కూడా నీటిలో మునిగి చనిపోయి కనిపించింది. శోభరాజ్ బాధితురాలైన తెరెసా నోల్టన్‌ లాగానే ఈమె కూడా ఈత దుస్తులు ధరించి ఉంది. ఆ సమయంలో జరిపిన దర్యాప్తులు ఇద్దరి మహిళల హత్యలకు సంబంధం ఉందని భావించనప్పటికీ, తరువాతి కాలంలో ఆ హత్యలు శోభరాజ్‌కు "ది బికినీ కిల్లర్" అనే మారుపేరు రావడానికి కారణమయ్యాయి.
బింతంజా, హేమ్‌కర్ మృతదేహాలను గుర్తించిన రోజునే, డిసెంబర్ 18 న, సోభ్రాజ్, లెక్లెర్క్‌లు మరణించిన ఆ జంట పాస్‌పోర్ట్‌లను ఉపయోగించుకుని నేపాల్‌లోకి ప్రవేశించారు. డిసెంబరు 21-22 న వారు, నేపాల్ లో లారెంట్ క్యారియరె (26, కెనడా దేశస్థురాలు), కొన్నీ బ్రోంజిక్ (29, అమెరికా) లను హత్య చేసారు. కొన్ని వనరులు ఈ ఇద్దరు బాధితులను లాడీ డుపర్, అన్నబెల్లా ట్రెమోంట్ అని తప్పుగా గుర్తించాయి. వారి మృతదేహాలను గుర్తించే లోపే, ఆ ఇద్దరి పాస్‌పోర్ట్‌లను ఉపయోగించుకుని శోభరాజ్, లెక్లెర్క్‌లు థాయ్‌లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చారు. థాయ్‌లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, హతులకు సంబంధించిన పత్రాలు తనవద్ద దొరికడంతో, తన ముగ్గురు ఫ్రెంచి సహచరులు తనను హంతకుడిగా అనుమానించడం మొదలుపెట్టారని శోభరాజ్ గ్రహించాడు. వారు ఈ సంగతిని స్థానిక అధికారులకు తెలియపరచి, పారిస్‌కు పారిపోయారు.
శోభరాజ్ తదుపరి గమ్యస్థానంగా వారణాసి గాని కలకత్తా గానీ చేరాడు. అక్కడ అతను ఇజ్రాయెల్ పండితుడు అవోని జాకబ్‌ను హత్య చేశాడు. కేవలం జాకబ్ పాస్‌పోర్ట్ కోసమే శోభరాజ్ అతణ్ణి హత్య చేసాడు. లెక్లెర్క్, చౌదరిలతో కలిసి ప్రయాణించడానికి సోభ్రాజ్ ఆ పాస్‌పోర్ట్‌ను ఉపయోగించాడు. మొదట సింగపూర్, తరువాత ఇండియా వెళ్ళారు. 1976 మార్చిలో, బ్యాంకాక్‌కు తిరిగి వచ్చారు, అక్కడి అధికారులు తనను వెతుకుతున్నారని తెలిసినప్పటికీ. హత్యలకు సంబంధించి ముఠాను థాయ్ పోలీసులు విచారించారు. కాని హత్య విచారణ వలన వచ్చే ప్రతికూల ప్రచారం వలన దేశ పర్యాటక పరిశ్రమకు హాని కలుగుతుందని భయపడి అధికారులు అతణ్ణి విడుదల చేసారు.
ఇదిలా ఉండగా, డచ్ దౌత్యవేత్త హెర్మన్ నిప్పెన్‌బర్గ్, బింటాంజా, హేమ్‌కర్‌ల హత్యలపై దర్యాప్తు చేస్తున్నాడు. నిప్పెన్‌బర్గ్‌కు సోభ్రాజ్ గురించి కొంత పరిజ్ఞానం ఉంది. బహుశా అతన్ని కలిసాడు కూడా. అయితే అప్పటికి శోభరాజ్ నిజమైన గుర్తింపు అప్పటికి ఆ దౌత్యవేత్తకు తెలియదు. అతను సాక్ష్యాలను సేకరించడం కొనసాగించాడు. శోభరాజ్ ఇరుగు పొరుగుల సహాయంతో, నిప్పెన్‌బర్గ్ అతనిపై కేసును నిర్మించాడు. చివరికి అనుమానితుడు దేశం విడిచి వెళ్లిన నెల రోజుల తర్వాత శోభరాజ్ అపార్ట్‌మెంట్‌లో సెర్చ్ చేయడానికి అతనికి పోలీసు అనుమతి లభించింది. నిప్పెన్‌బర్గ్ బాధితుల పత్రాలు, పాస్‌పోర్ట్‌లు, అలాగే విషాలు, సిరంజిలతో సహా ఆధారాలను కనుగొన్నాడు.
ఈ ముగ్గురి తదుపరి మజిలీ మలేషియా. ఇక్కడ చౌదరిని రత్నాల దొంగతనం కోసం పంపారు. చౌదరి రత్నాలను శోభరాజ్‌కు ఇవ్వడం వరకూ ప్రపంచానికి తెలుసు. అతన్ని చూడడం ఇదే చివరిసారి. ఆ తరువాత చౌదరి గానీ, అతని అవశేషాలు గానీ కనబడలేదు. జెనీవాలో రత్న వ్యాపారులుగా తన, లెక్లెర్క్ పాత్రలను కొనసాగించేందుకు మలేషియాను విడిచిపెట్టే ముందు శోభరాజ్ తన మాజీ సహచరుడిని హత్య చేశాడని భావిస్తున్నారు. చౌదరిని పశ్చిమ జర్మనీలో చూసినట్లు ఒకరు పేర్కొన్నప్పటికీ, ఆ వాదన రుజువు కాలేదు. చౌదరి కోసం అన్వేషణ కొనసాగుతోంది.
త్వరలోనే ఆసియాకు తిరిగివచ్చిన శోభరాజ్ బొంబాయిలో కొత్త నేర కుటుంబాన్ని నిర్మించడం మొదలుపెట్టాడు. కనిపించకుండా పోయిన బార్బరా స్మిత్, మేరీ ఎల్లెన్ ఈథర్‌ అనే ఇద్దరు పాశ్చాత్య మహిళలతో ఇది మొదలుపెట్టాడు. శోభరాజ్ తదుపరి బాధితుడు జీన్-లూక్ సోలమన్ అనే ఫ్రెంచి వ్యక్తి. ఒక దోపిడీ చేసే సమయంలో అతడిని స్పృహ కోల్పోయేల అచేసేందుకు చేసిన విషప్రయోగం, అతడి ప్రాణాలను బలిగొంది.
1976 జూలైలో న్యూఢిల్లీలో, శోభరాజ్, తన ముగ్గురు మహిళా నేర కుటుంబంతో కలిసి, ఫ్రెంచి పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థుల పర్యటన బృందాన్ని మాయజేసి, తమను టూర్ గైడ్‌లుగా తీసుకునేట్లు ఒప్పించాడు. విరేచనాలను తగ్గించే మందు అని చెప్పి శోభరాజ్, వారికి మత్తుమందు ఇచ్చాడు. శోభరాజ్ ఊహించిన దాని కంటే ముందే ఆ మత్తుమందులు పనిచేసి ఆ విద్యార్థులు స్పృహ కోల్పోవడం మొదలుపెట్టారు. ముగ్గురు విద్యార్థులు శోభరాజ్ చేసిన పనిని గ్రహించారు. వారు అతడిని బంధించి, పోలీసులను సంప్రదించారు, దాంతో అతడు పట్టుబడ్డాడు. విచారణ సమయంలో, శోభరాజ్ సహచరులైన స్మిత్, ఈథర్‌లు లొంగిపోయి, తప్పులను ఒప్పుకున్నారు. సోలమన్ హత్య కేసులో సోభ్రాజ్‌పై అభియోగాలు మోపారు. ఆ నలుగురినీ అధికారిక విచారణలో ఉండగా, న్యూఢిల్లీలోని తీహార్ జైలుకు పంపారు.
జైలు సమయం
స్మిత్, ఈథర్‌లు విచారణకు మొదలవడానికి రెండు సంవత్సరాల ముందు జైలులో ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించారు. శోభరాజ్ తన శరీరంలో విలువైన రత్నాలను దాచిపెట్టుకుని జైల్లోకి వెళ్ళాడు. కాపలాదార్లకు లంచాలిచ్చి జైలులో హాయిగా జీవించడంలో అతడికి అనుభవం ఉంది. శోభరాజ్ తన న్యాయవాదులను ఎడాపెడా మార్చేస్తూ, ఇటీవలే పెరోల్‌పై విడుదలైన తన సోదరుడు ఆండ్రీని సహాయంగా తెచ్చుకుని, చివరికి నిరాహార దీక్షకు దిగీ, అతను తన విచారణను ఒక ప్రహసనంగా మార్చాడు. అతనికి పన్నెండు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష పడింది. లెక్లెర్క్ ఫ్రెంచ్ విద్యార్థులను మత్తులో ముంచెత్తినట్లు తేలింది, కానీ ఆమెకు అండాశయ క్యాన్సర్‌ రావడంతో పెరోల్‌పై విడుదలై, కెనడాకు తిరిగి వెళ్ళింది. ఆమె ఇంకా తన నిర్దోషిత్వాన్ని చెప్పుకుంటూనే ఉండేది. 1984 ఏప్రిల్ లో తన ఇంట్లో మరణించినప్పుడు కూడా ఆమె, శోభరాజ్‌కు విధేయతతోనే ఉంది.
తీహార్‌లో జైలు సిబ్బందికి సోభ్రాజ్ క్రమపద్ధతిలో లంచం ఇవ్వడం దారుణమైన స్థాయికి చేరుకుంది. అతను జైలు లోపల విలాసవంతమైన జీవితాన్ని గడిపాడు. కాపలాదార్లు, ఖైదీలతో స్నేహం చేసి, టెలివిజన్, పసందైన ఆహారం సంపాదించేవాడు. అతను 1970 ల చివరలో ఓజ్ మ్యాగజైన్ కు చెందిన రిచర్డ్ నెవిల్లే, 1984 లో అలాన్ డాసన్ వంటి పాశ్చాత్య రచయితలకు, పాత్రికేయులకూ ఇంటర్వ్యూలు ఇచ్చాడు. తాను చేసిన హత్యల గురించి స్వేచ్ఛగా మాట్లాడాడు. వాస్తవానికి ఆ హత్యలు చేసినట్లు అతను ఎప్పుడూ ఒప్పుకోలేదు, తన చర్యలు ఆసియాలో "పాశ్చాత్య సామ్రాజ్యవాదాని" కి ప్రతీకారంగానే చేసినట్లు బొంకేవాడు.
సెలబ్రిటీ, తరిగి పట్టివేత
శోభరాజ్ సబర్బన్ పారిస్‌లో సౌకర్యవంతమైన విశ్రాంత జీవితం గడిపాడు. తనకొక పబ్లిసిటీ ఏజెంట్‌ను నియమించుకున్నాడు. ఇంటర్వ్యూల కోసం, ఫొటోల కోసం పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు వసూలు చేశాడు. అతని జీవితం ఆధారంగా తీసే సినిమా హక్కుల కోసం అతను $ 15 మిలియన్లకు పైగా వసూలు చేసాడు (ఈ కేసును దర్యాప్తు చేసిన న్యాయవాది, మాజీ పోలీసు ఇన్స్పెక్టర్ బిశ్వ లాల్ శ్రేష్ట ప్రకారం, ఛార్జ్ షీట్ ఫ్రేమ్ చేసి కోర్టులో కేసు నమోదు చేశారు).
2003 సెప్టెంబరు 17 న, శోభరాజ్‌ను ఖాట్మండు వీధిలో ఒక పాత్రికేయుడు చూశాడు. ఆ పాత్రికేయుడు వెంటనే నేపాల్ అధికారులకు తెలియబరచాడు. రెండు రోజుల తరువాత యాక్ అండ్‌ యెతి హోటల్ క్యాసినోలో ఉండగా పోలీసులు శోభరాజ్‌ను అరెస్టు చేశారు. నేపాల్‌కు తిరిగి వెళ్ళడంలో శోభరాజ్ ఉద్దేశాలేంటో తెలియరాలేదు. 1975 లో బ్రోంజిక్, క్యారీర్ లను హత్య చేసినందుకు గాను 2004 ఆగస్టు 20 న ఖాట్మండు జిల్లా కోర్టు అతనికి జీవిత ఖైదు విధించింది. ఈ కేసులో అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించిన ఫోటోకాపీ సాక్ష్యాలలో ఎక్కువ భాగం నిప్పెన్‌బర్గ్ (డచ్ దౌత్యవేత్త), ఇంటర్‌పోల్ సేకరించినవే. సరిగా విచారణ చెయ్యకుండా తనకు శిక్ష విధించారని పేర్కొంటూ అతడు అప్పీల్ చేశాడు. ఫ్రెంచి ప్రభుత్వం అతనికి సహాయం అందించడానికి నిరాకరించినందున దానికి వ్యతిరేకంగా, ఫ్రాన్స్‌లో ఉన్న శోభరాజ్ భార్య చాంటాల్ యూరోపియన్ మానవ హక్కుల న్యాయస్థానం ముందు కేసు వేస్తున్నట్లు అతని న్యాయవాది ప్రకటించాడు. 2005 లో పటాన్ అప్పీల్స్ కోర్టు శోభరాజ్‌ను దోషిగా నిర్ధారించింది.
ప్రస్తుత స్థితి
2007 చివరలో, నేపాల్‌తో మాట్లాడమని అప్పటి ఫ్రెంచ్ అధ్యక్షుడు నికోలస్ సర్కోజీకి శోభరాజ్ న్యాయవాది విజ్ఞప్తి చేసినట్లు వార్తల్లో వచ్చింది. 2008 లో, శోభరాజ్ నేపాలీ మహిళ నిహిత బిశ్వాస్ (తరువాత బిగ్ బాస్ రియాలిటీ షోలో పాల్గొంది) తో నిశ్చితార్థం జరుపుకున్నట్లు ప్రకటించాడు. దంపతుల సంబంధం యొక్క ప్రామాణికత అమెరికన్ కండక్టర్ డేవిడ్ వుడార్డ్ ది హిమాలయన్ టైమ్స్కు రాసిన బహిరంగ లేఖలో నిర్ధారించబడింది. 2008 జూలై 7 న, తన కాబోయే భార్య నిహిత ద్వారా పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేస్తూ, తనను ఏ కోర్టూ హంతకుడిగా నిర్థారించలేదని, అంచేత తనను సీరియల్ కిల్లర్‌గా పేర్కొనవద్దనీ మీడియాను కోరాడు.
శోభరాజ్ నిహితను 2008 అక్టోబరు 9 న నేపాలీ పండుగ అయిన బడా దశమి (దసరా) నాడు జైలులో పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆ మరుసటి రోజున, నేపాల్ జైలు అధికారులు ఆ పెళ్ళి వార్తను తోసిపుచ్చారు. వందలాది ఇతర ఖైదీలకు చెందిన బంధువులతో పాటు, నిహిత, ఆమె కుటుంబాన్ని కూడా టికా అనే వేడుక చేసుకునేందుకు మాత్రమే జైలు లోకి అనుమతించామని వారు చెప్పారు. పెద్దలు తమ ఆశీర్వాదాలను తెలియజేయడానికి తమ కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న వారి నుదిట తిలకం దిద్దే పండుగ అది. అది పెళ్లి కాదని, ఆ పండుగలో భాగమనీ వారు పేర్కొన్నారు.
2010 జూలై 30 న, కానీ జో బ్రోంజిక్ హత్యకు గాను ఖాట్మండులోని జిల్లా కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీం కోర్టు సమర్థించింది. నేపాల్‌లో అక్రమంగా ప్రవేశించినందుకు రూ. 2,000 జరిమానా కూడా విధించింది. శోభరాజ్ ఆస్తులన్నింటిని జప్తు చేయాలని కూడా కోర్టు ఆదేశించింది. శోభరాజ్ "భార్య" నిహిత, "అత్తగారు" శకుంతల థాపా (ఆమె న్యాయవాది) ఆ తీర్పుపై అసంతృప్తి వెలిబుచ్చారు. శోభరాజ్‌కు న్యాయం "తిరస్కరించబడిందని", "న్యాయవ్యవస్థ అవినీతిమయమైంద"ని థాపా విమర్శించింది. ఈ వ్యాఖ్యలకు గాను వారిపై కోర్టు ధిక్కార అభియోగాలను మోపి జ్యుడీషియల్ కస్టడీకి పంపారు
18 సెప్టెంబర్ 2014 న, భక్తాపూర్ జిల్లా కోర్టులో, కెనడియన్ టూరిస్ట్ లారెంట్ క్యారియర్ హత్య కేసులో శోభరాజ్ దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు.
2018 లో, శోభరాజ్ పరిస్థితి విషమంగా మారింది. అతడికి అనేకసార్లు శస్త్రచికిత్స జరిగింది. అతనికి అనేక ఓపెన్ హార్ట్ సర్జరీలు చేసారు. మరికొన్ని సర్జరీలు చెయ్యాలని నిర్ణయించారు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1944 జననాలు వర్గం:నేరస్తులు
సూక్ష్మజీవుల ప్రవేశం
అంటు వ్యాధులలో కొన్ని ఒకరి నొకరు తాకుట చేతగాని, వ్యాధి గ్రస్తులుండు చోట్ల నివసించుట చేతగాని కలుగ వచ్చును. ఇందు కొన్నివ్యాధులను కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు గల ద్రవమును రోగి నుండి ఎత్తి గాయము గుండ నైనను మరి ఏవిధము చేతనయినను మరియొకరి శరీరములోని కెక్కించిన యెడల రెండవ వారి కావ్యాధి పరిణమించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగు లుపయోగ పరచిన నీళ్ళు మొదలగు పదార్థముల మూలమున ఒకరి నుండి మరియొకరిని జేరును. అదేవిధంగా కొన్ని జంతువుల వలన కూడా అంటు వ్వాధులు వ్యాపించును. వీటినే అంటు వ్యాధులు అని అంటారు.
సూక్ష్మజీవు లెట్లు ప్రవేశించును? ఏట్లు విడుచును.
అంటు వ్యాధులలో కొన్ని ఒకరి నొకరు తాకుట చేతగాని, వ్యాధి గ్రస్తులుండు చోట్ల సహవాసముగా నివసించుట చేతగాని కలుగ వచ్చును. ఇందు కొన్నివ్యాధులను కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు గల ద్రవమును రోగి నుండి ఎత్తి గాయము గుండ నైనను మరి ఏవిధము చేతనయినను మరియొకరి శరీరములోని కెక్కించిన యెడల రెండవ వారి కావ్యాధి పరిణమించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగు లుపయోగ పరచిన నీళ్ళు మొదలగు పదార్థముల మూలమున ఒకరి నుండి మరియొకరిని జేరును. రోగులు విసర్జించు ఆహార పదార్థములు, మల మూత్రాదులు తట్టలును, రోగులు తాకిన చెంబులు మొదలగు పదార్థములును, రోగుల వద్ద నుండి సూక్ష్మ జీవులను వాని గ్రుడ్లను ఇతర స్థలములకు జేర వేయుటకు సహాయ పడును. ఇవి గాక కండ్ల కలక మొదలగు మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు దోమలు ఈగలు నుసమలు మొదలగు జంతువుల మూలమున మన శరీరములో ప్రవేశించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగులు గల చోట్ల నివసించి నంత మాత్రముననే అంటు కొనును. మన శరీరములోని రక్తపైని వివరించిన అంటు వ్వాధులలో కొన్ని ఒకరి నొకరు తాకుట చేతగాని, వ్యాధి గ్రస్తులుండు చోట్ల సహవాసముగా నివసించుట చేతగాని కలుగ వచ్చును. ఇందు కొన్నివ్యాధులను కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు గల ద్రవమును రోగి నుండి ఎత్తి గాయము గుండ నైనను మరి ఏవిధము చేతనయినను మరియొకరి శరీరములోని కెక్కించిన యెడల రెండవ వారి కావ్యాధి పరిణమించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగు లుపయోగ పరచిన నీళ్ళు మొదలగు పదార్థముల మూలమున ఒకరి నుండి మరియొకరిని జేరును. రోగులు విసర్జించు ఆహార పదార్థములు, మల మూత్రాదులు తట్టలును, రోగులు తాకిన చెంబులు మొదలగు పదార్థములును, రోగుల వద్ద నుండి సూక్ష్మ జీవులను వాని గ్రుడ్లను ఇతర స్థలములకు జేర వేయుటకు సహాయ పడును. ఇవి గాక కండ్ల కలక మొదలగు మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు దోమలు ఈగలు నుసమలు మొదలగు జంతువుల మూలమున మన శరీరములో ప్రవేశించును. మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు రోగులు గల చోట్ల నివసించి నంత మాత్రముననే అంటు కొనును. మన శరీరములోని రక్తములోనికి గాని, ఇతర ద్రవముల లోనికి గాని సూక్ష్మ జీవులు దిగువ నాలుగు కొన్ని వ్యాధులిందొక మార్గముననే ప్రవేశించును. మరి కొన్ని వ్యాధులు పైని చెప్పిన మార్గములలో రెండు మూడు మార్గముల ప్రవేశింప వచ్చును.
గాయము గుండ ప్రవేశించుట
కుక్క కాటు వలన కలుగు వెర్రి, సుఖ వ్యాధులనబడు పచ్చ సెగ, అడ్డ గర్రల సంబంధమైన పుండు, కొరుకు లేక సవాయి, మేహము ఇవి యన్నియు శరీరము మీద నేర్పడు నేదో యొక గాయము మూలముననే తరుచుగ అంటుకొనును. చలి జ్వరపు పురుగులు దోమ కాటు వలన కలిగెడు గాయము గుండ నెత్తురులో ప్రవేశించును. దొమ్మ మొదలగు కొన్ని పశు రోగములును, క్షయము మొదలగు వ్వాధులు కూడా అరుదుగ గాయముల మార్గమున మన శరీరములో ప్రవేశము గనుట ఉంది. ధనుర్వాయువు అనగా దవడలు దగ్గరగా కరుచుకొని పోయి అతి శీఘ్ర కాలములో చంపు నొక వ్యాధియు నొక జాతి సూక్ష్మ జీవులు గాయములోనికి మన్నుతో కూడా జేరుటచే గలుగు చున్నది. కురుపులలో చీము పుట్టించు సూక్ష్మ జీవులు తరుచుగా గాయముల మూలముననే మన శరీరములో ప్రవేశించును.
పలుచని పొరల గుండ ఊరుట.
పైని చెప్పిన పచ్చ సెగ మొదలగు సుఖ వ్యాధులు ఒకానొకప్పుడు రోగుల అంగముల మీద గాయములు లేక పోయినను ఆ యంగముల పైనుండు మృదువైన పలుచని పొరగుండ శరీరములోనికి సూక్ష్మ జీవులు ఊరుట వలన కలుగవచ్చును. చీము పుట్టించు సూక్ష్మ జీవులు గర్భ కుహరము లోనికి ప్రవేశించి నెత్తురు లోనికి చేరుట చేతనే ప్రసవమైన స్త్రీలకు సూతిక జ్వరము గలుగు చున్నది. ఇదే ప్రకారము కన్నుల నావరించి యుండు పలుచని సూక్ష్మ జీవులు ప్రవేశించి యవి కంటి నాశ్రయించి యుండుట చే కండ్ల కలక కలుగు చున్నది. ముక్కు లోని పొరను సూక్ష్మ జీవులంటినపుడు పడిశమును, గొంతుక లోనికి గాని ఊపిరి తిత్తులలోని గాని పొరలను సూక్ష్మ జీవు లంటి నపుడు దగ్గును కఫమును కలుగు చున్నవి.
ఊపిరితో పీల్చుట:
ఆటలమ్మ, మశూచకము, వేప పువ్వు లేక చిన్నమ్మ, గవదలు, కోరింత దగ్గు, ఈ వ్యాధులు గాలితో పాటు ఆయా జాతుల సూక్ష్మ జీవులను పీల్చుట చేతనే కలుగు చున్నవి. పుట్టించు న్యూమోనియా (poneumonia ) ఇట్లే ప్రవేశించు చున్నది. దగ్గు పడిశము, కండలలోనూ కీళ్ళ లోను నొప్పులు మొదలగు వానితో కూడి వచ్చు ఇంప్లూయంజా, డెంగ్యూ యను జ్వరములును ఆయా జాతి సూక్ష్మ జీవులను మనము ఆఘ్రాణించుట చేతనే కలుగుచున్నవి. కలరా, సన్ని పాత జ్వరము, ఇవి యెన్నడో కాని, గాలి మూలమున వచ్చినట్లు కాన రాదు. ఇంత వరకు చలి జ్వరము కూడా మన్యపు గాలిని పీల్చుట వలన వచ్చునని తలచిరి గాని ఈ వ్యాధి దోమ కాటు మూలమున వ్యాపిత మగు చున్నదని ఇప్పుడందరి వైద్యులకు నమ్మకము.
మ్రింగుట.
కలరా, సన్ని పాత జ్వరము, (28 దినముల జ్వరము) రక్త గ్రహిణి, ఇవి మనము తిను ఆహారము నందును నీరు నందును గల సూక్ష్మ జీవులచే కలుగు చున్నవని చెప్పవచ్చును. అతిసార విరేచనములలో గూడ కొన్ని జాతులు ఆహారము లోని సూక్ష్మ జీవుల కారణముననే కలుగు చున్నవి. రోగులను తాకిన చేతులలో అన్నము తినుట చేత గాని, రోగుల మల మూత్రములతో కల్మషమైన చెరువులలోని నీటిని త్రాగుట చేత గాని ఈ వ్యాధులు వ్యాపించు చున్నవి. క్షయ వ్యాధిగల ఆవుల పాల గుండ చిన్న బిడ్డలకా క్షయ వ్యాధి అంటు చుండును. దీని వలన క్షయ సంబందమైన అతి సార విరేచనములు మొదలగునవి కలుగును. సూక్ష్మ జీవులు చక్కగ పెరుగుటకు పాలకంటె వానికి తగిన ఆహారము లేదు. పాలలో పడిన సూక్ష్మ జీవులు మిక్కిలి త్వరితముగను యదేచ్ఛముగను వృద్ధి పొందును. సన్ని పాత జ్వరము, కలరా వ్వాధులు కూడా పాల మూలమున తరుచుగ వృద్ధి జెందును. క్షయ వ్యాధి మొదలగు మరి కొన్ని వ్యాధులు చక్కగ నుడకని జబ్బు మాంసము మూలమున కూడా వ్యాపింప వచ్చును.
జంతువుల వలన.
ఈగలు అంటు వ్యాధులను వ్యాపింప జేయుటలో ఎంత సహకారులగునో అందరకు తెలియదు. అవి చేయు అపకారమున కింతింతని మితి లేదు. దోమల మూలమున చలి జ్వరము ఎంత విచ్చల విడిగ మనదేశములో వ్వాపించు చున్నదో మీకందరకు విదితమే. మన దుస్తులతో నొక యింటి నుండి మరి యొక యింటికి మనమెట్లు అంటు వ్యాధులను జేర వేయుదుమో అంత కంటే అనేక రెట్లు కుక్కలను, పిల్లులును అంటు వ్యాధులను ఇంటింటికి వాని శరీరముల నుండి జేరవేయును.
మూలాలు
అంటువ్యాధులు రచయిత 	ఆచంట లక్ష్మీపతి అను గ్రంథమునుండి గ్రహింప బడినది
కర్ణ పర్వము ప్రథమాశ్వాసము
ప్రధమాశ్వాసం
సంజయుడు రెండు రోజులు యుద్ధరంగమున పర్యటించి యుద్ధ విశేషములు ధృతరాష్ట్రుడికి చెప్పుటకు హస్థినకు వచ్చి ధృతరాష్ట్రుడికి వర్తమానం పంపాడు. ధృతరాష్ట్రుడు వెంటనే సంజయుని లోపలకు రమ్మని చెప్పాడు. సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడితో " మహారాజా ! రెండు రోజుల పాటు యుద్ధరంగమున పర్యటించి యుద్ధమును చూసి వచ్చాను. నేను చూసినది మీకు విన్నవిస్తాను " అన్నాడు.
ధృతరాష్ట్రుడు కర్ణ దుశ్శాసనుల మరణం గురించి వినుట
సంజయుడు " మహారాజా ! కర్ణుడు అత్యంత పరాక్రమంతో పాండవసేనని చెదరగొట్టాడు. రెండు రోజులు పాండవసేనలను హడలగొట్టి చివరకు అర్జునుడి పరాక్రమానికి తలవంచి అతడి చేతిలో ప్రాణములు విడిచాడు. మదించిన ఆంబోతు పెద్ద పులికి ఆహారమైనట్లు అర్జునుడికి కర్ణుడు బలి అయ్యాడు. పాండవుల పగ చల్లారింది " అని చెప్పి తాను కూడా దుఃఖించాడు. ఒక నిట్టూర్పు విడిచి " మహారాజా ! ఇంకొక విషాద వార్త నీ కుమారుడి ఆశ అడుగంటి పోయేలా భీమసేనుడి చేతిలో దుశ్శాసనుడు హతుడయ్యాడు. భీమసేనుడు నీ కుమారుడి గుండెలు చీల్చి అతడి రక్తము తాగాడు. భీముడు నాడు నిండు సభలో చేసిన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చుకున్నాడు. మహారాజా ! మీ వంతు వచ్చిన రాజ్యభాగమును మీరు అనుభవించక దురాశతో పాండుసుతుల రాజ్యం అపహరించ వలెనని మీరు చేసిన అకృత్యములకు ఫలితం అనుభవించక తప్పుతుందా " అన్నాడు.
దుశ్శాసనుడి మరణవార్త నిని ధృతరాష్ట్రుడు మూర్ఛిల్లుట
దుశ్శాసనుడు మరణించాడు అని వినగానే సుయోధనుడు కూడా మరణించాడని తలచి ధృతరాష్ట్రుడు శరీరం కంపించగా మూర్ఛిల్లాడు. అప్పుడు అక్కడకు వచ్చిన విదురుడు సేవకుల సాయంతో ధృతరాష్ట్రుని శయ్యపై చేర్చి శైత్యోపచారాలు చేసారు. కొంతసేపటికి తేరుకున్న ధృతరాష్ట్రుడు తమకు ఈ దుస్థితి కల్పించిన విధిని తిట్టుకున్నాడు. కన్న కుమారులను అదుపులో పెట్టలేని తన అసమర్ధతను నిందించుకున్నాడు. పాడుసుతుల ధర్మనిరతిని, నీతిని మెచ్చుకున్నాడు. ఇంతటి వినాశనానికి కారణమైన శకునిని తిట్టాడు. తరువాత సంభాళించుకుని " సంజయా ! నీవు చెప్పినది సరిగా విన లేదు. సుయోధనుడు క్షేమమే కదా! లేక అతడు కూడా మరణించాడా " అన్నాడు. " మహారాజా ! రెండు రోజుల యుద్ధములో కర్ణుడు అతడి తమ్ములు కుమారులతో సహా మరణించాడు. భీమసేనుడు నీ కుమారుని దుశ్శాసనుడిని సంహరించి అతడి గుండెలు చీల్చి నెత్తురు తాగాడు. ఆ దృశ్యం చూడడానికి అసహ్యంగా, భయంకరంగా ఉంది " అని సంజయుడు చెప్పగానే " ఆపు సంజయా ! ఇక చాలు ఊరుకో నా మనసు కలత చెంది ఉంది. నీ మాటలు వినే స్థితిలో లేను " అన్నాడు ధృతరాష్ట్రుడు. సంజయుడు కొంత సేపు మౌనం వహించాడు. ధృతరాష్ట్రుడు తిరిగి " సంజయా ! నేను అనుసరించిన దుర్నీతి వలన సుయోధనుడి బుద్ధి హీనత వలన ఇలా జరిగింది. నాకు కలిగిన దుఃఖం ఉపశమించడానికి మార్గము కనిపించ లేదు. ఇరు పక్షములలో మరణించిన వారెవరు. జీవించి ఉన్న వారెవరు " అని అడిగాడు.
ధృతరాష్ట్రుని నిరాశ
సంజయా ! ఇన్ని వార్తలు విన్న తరువాత కూడా నా గుండె పగలేదంటే ఇది గుండేనా లేక పాషాణమా ! నా బ్రతుకు చూసావా ! నా కుమారులు మనుమలు చనిపోయారని విని శిలలా ఉన్నాను. ఇక నా వల్ల కాదు. ఎక్కడైనా దూకుతాను లేకపోతే విషం తాగుతాను. లేకున్న ప్రాయోపవేశం చేస్తాను. ఇంతటి వార్తలు వింటూ బ్రతకడం వృధా " అంటూ బలవన్మరణనానికి పాల్పడ్డాడు. సంజయుడు " మహారాజా ! ఏమిటీ వెర్రి. నీ లాంటి చక్రవర్తి మనోధైర్యం సడలి ఇలా బేలగా మారవచ్చా. నీవు చదివిన చదువులు నీ గొప్పదనం ఒక్క సారి గుర్తుకు తెచ్చుకుని ధైర్యంగా ఉండు " అన్నాడు. సంజయా ! కర్ణుడి మరణం నాలో నిరాశ మిగిల్చింది. ఇక నా కుమారుడు ఎవరున్నారన్న ధైర్యంతో యుద్ధం చేస్తాడు. అంతటి కర్ణుడు మరణించాక మనం ఇక ఓడిపోతాము అన్న భావన కలిగి నాలో నిరాశ ఆవహించింది. భయపడకు అయినా నేను చావనులే అంత త్వరగా చచ్చే వాడినే అయితే నా కుమారుడు దుశ్శాసనుడు, కర్ణుడు చనిపోయారన్న మాట విన్నప్పుడే నా గుండె ముక్కలైయ్యేది. నాకిక దీర్ఘాయువే. ఒకప్పుడు అందరి గౌరవ మర్యాదలను అందుకున్న నేను ఇక నన్ను చూసి జాలి పడే వారి జాలి చూపులు ఎదుర్కో వలసిన దుర్ధశ దాపురించింది. వారి జాలి చూపులు నేను భరించ లేను. అయినా భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, దుశ్శాసనుడు ఒకరి తరువాత ఒకరు మరణిస్తుంటే నేను ఎలా తట్టుకుంటాను . కర్ణుడి చావు నాకు ఆశా నిపాతం అయింది. సుయోధనుడు గెలుస్తాడు అనుకోవడం ఇక అడియాస కదా ! మన సాహసాలు కోల్పోయాము కదా ! సుయోధనుడు గెలుస్తాడని అనుకోవడమిక కుంటి వాడు నడుస్తాడని అనుకోవడమే. ముసలి వాడు పడుచు వేశ్యల కొరకు ఆశపడటమే కదా ! సంజయా ! అనాడు ధర్మరాజు మనలో మనకు కలహం ఎందుకు సామరస్యంగా ఉంటాము అని వర్తమానం పంపినా మూర్ఖత్వంతో తిరస్కరించాను. ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్నాను. భీష్ముడు శరతల్ప గతుడైన సమయాన అర్జునుడు భూగర్భ జలమును తెచ్చాడు. అతడి ప్రతిభ చూసి భీష్ముడు యుద్ధము మాని సంధి చేసుకొమ్మని అన్నప్పుడైనా విని ఉంటే ఇప్పుడీ దుర్గతి పట్టక పోను.
దృతరాష్ట్రుడు కర్ణుడి మరణానికి ఆశ్చర్యపడుట
సంజయా! గతజలసేతు బంధనమేల ! అసలు కర్ణుడు ఎలా చనిపోయాడు ? అర్జునుడు కపటోపాయంతో భీష్ముని చంపినట్లు కర్ణుడిని చంపడానికి కూడా కపటో పాయం పన్నాడా ! మన సైనికిలు వీరులూ కర్ణుని రక్షించడానికి ప్రయత్నించ లేదా ! కర్ణుడిని వంటరిగా వదిలి అందరూ పారిపోయారా ! సంజయా ! కర్ణుడు సామాన్యుడు కాదు. పరశురాముడి శిష్యుడై బ్రహ్మాస్త్రం పొందాడు, సర్పముఖ శాస్త్రం తెలిసిన వాడు. దివ్యాస్త్ర బల సంపన్నుడు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, ఉపాయశాలి. ఆ ఉపాయంతోనే అభిమన్యుడిని చంపాడు కదా ! అసురవీరుడూ, మాయావీ, నిశాచరుడు, యుద్ధవిద్యా నిపుణుడు అయిన ఘటోత్కచుని సంహరించిన వాడు. నకుల సహదేవుల గెలిచి వదిలిన వాడు. అతడి దివ్యాస్త్రాలు ఏమయ్యాయి. అవి నశించాయా ! లేక నిష్ప్రయోజనం అయ్యాయా ! అతడి రథము విరిగి పోయిందా ! సంజయా ! అతడి సారథి శల్యుడు ఏమి చేస్తున్నాడు. అర్జునుడు కర్ణుని చంపుతున్నప్పుడు శకుని, కృపాచార్యుడు, అశ్వత్థామ ఏమి చేస్తున్నారు. కృతవర్మను సుయోధనుడు ఎక్కువగా అభిమానిస్తుంటాడు. అతడు కూడా కర్ణుడిని కాపాడటానికి రాలేదా ! నా కుమారుడు సుయోధనుడు ఏమి చేస్తున్నాడు. అశ్వత్థామ, శకుని, కృపాచార్యుడు, కృతవర్మలు వెంట ఉండగా నిష్కారణంగా కర్ణుడు ఎలా చచ్చాడు. పాండవులు కర్ణుని మీద ఎలా దాడి చేసారు. కర్ణుడి సర్పముఖాస్త్రాన్ని అర్జునుడు ఎలా తప్పించుకున్నాడు. మిగిలిన పాండవులు కర్ణుడితో ఎలా యుద్ధము చేసారు. ఈ రెండు రోజుల యుద్ధము ఎలా జరిగింది " అన్నాడు.
కౌరవ సైన్యాధ్యక్ష నిర్ణయం
సంజయుడు " మహారాజా ! ద్రోణాచార్యుడు పడిపోయిన తరువాత సాయంత్రం వరకు యుద్ధం జరిగింది ఆ తరువాత యుద్ధం చాలించి తమ తమ శిబిరాలకు వెళ్ళారు. సుయోధనుడు తమ శిబిరంలో అశ్వత్థామ, కర్ణుడు, దుశ్శాసనుడు, శకుని మొదలగు యోధులతో సమాలోచనలు జరిపి తరువాతి సైన్యాధ్యక్షుడు ఎవరిని నియమించాలి అని అశ్వత్థామను అభిప్రాయం అడిగాడు. అశ్వత్థామ సుయోధనుడు ఆలోచనకు అనుగుణంగా " సద్గుణ సంపన్నులైన భీష్ముడు, ద్రోణుడు వెళ్ళి పోయారు. మన సైన్యంలో సర్వ సైన్యాధ్యక్ష పదవికి అర్హులు ఎందరో ఉన్నారు. వారిలో ఒకరిని ఎంచుకో. నా అభిప్రాయం ప్రకారం కర్ణుడు ఇందుకు సమర్ధుడు. అతడి వద్ద అశేషమైన దివ్యాస్త్రసంపద ఉంది. శత్రు సైన్యమును నాశనం చేయడంలో మేటి. విశ్వాసపాత్రుడు, నీ ప్రియ మిత్రుడు. కనుక అతడిని సైన్యద్యక్షిడిని చెయ్యి " అన్నాడు. అశ్వత్థామ పలుకులు విని సుయోధనుడికి ఆనందానికి అవధులు లేక పోయింది. కర్ణుడిని చూసి " మిత్రమా కర్ణా ! భీష్మ, ద్రోణుల తరువాత అంతటి సమర్ధుడివి నీవే. ఇన్ని రోజులు భీష్మ, ద్రోణులు పాడవపక్షపాతంతో వారిని చంపక వదిలారని నీవు సేనాపతివి అయు ఉంటే పాండవ నిర్మూలనము ఎప్పుడో జరిగి ఉండేది. ఇప్పటికి యుద్ధము ముగిసి మనను విజయలక్ష్మి వరించేది " అన్నాడు. ఈ మాటలకు " కర్ణుడు పొంగి పోయి " సుయోధనా ! నేను నీకు పాండవులను అందరినీ జయిస్తాను అని మాట ఇచ్చాను. ఇప్పుడు ఆ మాట నెరవేర్చుకుని నిన్ను ఆనంద పరుస్తాను. ఈ యుద్ధానికి నేను ఒక్కడినే చాలు నీవు చూస్తూ పక్కన ఉంటే చాలు. పాండవులను జయించి నిన్ను సర్వంసహా భూమండలానికి పట్టాభి షిక్తుడిని చేస్తాను " అన్నాడు.
కర్ణుని సైన్యాధ్యక్షుని చేయుట
సుయోధనుడు పుణ్య నదీ జలాలు తెచ్చి, ఉన్నతాసనము వేసి, కర్ణుని అందు ఆశీనుడిని చేసి, నదీ జలముతో అభిషేకము చేసి, పుణ్యాహవాచనము చేసి మొదలగు క్రతువులు చేయించి వంధి మాగధుల జయజయ ధ్వనుల మధ్య కర్ణుని సర్వ సైన్యాధ్యక్షుని చేసాడు. కర్ణుడు సుయోధనుడిని చూసి " మిత్రమా ! నాడు నన్ను అంగరాజ్యానికి అభిషిక్తుడిని చేసి పది మందిలో నా పరువు నిలిపావు. నేడు నన్ను సైన్యాధ్యక్షుడిని చేసి గౌరవించావు. ఇందుకు ప్రతిగా నేను నీకు ఏమి ఇవ్వగలను ? బంధు మిత్రసమేతంగా పాండవులను చంపి నిన్ను సమస్త కురు సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తిగా పట్టాభిషిక్తుని చేస్తాను నీవు పుత్ర పౌత్ర సమేతంగా సుఖంగా ఆచంద్రార్కం పాలించు " అన్నాడు. సుయోధనుడు ఆ మాటలకు పరమానంద భరితుడయ్యాడు.
ఇరుపక్షముల వ్యూహ రచన
మరునాటి ఉదయం కర్ణుడు సైన్యాధ్యక్షుడుగా మకరవ్యూహాన్ని పన్నాడు. మొసలి నోరు భాగములో తాను నిలిచాడు. కళ్ళ భాగంలో శకుని, ఉలూకుడు నిలిచారు. తల భాగాన అశ్వత్థామ మెడ భాగాన తన తమ్ములను నిలిపాడు సుయోధనుడు. ముందరి కాళ్ళ భాగాన కృపాచార్యుడు, కృతవర్మలు, కడుపు భాగాన సుయోధనుడు, వెనుక కాళ్ళ భాగాన సుషేషణుడు, శల్యుడు తోక భాగాన చిత్రసేనుడు తమతమ సైన్యములతో నిలిచారు. మిగిలిన సేనలను వ్యూహము చుట్టూ నిలిపాడు. యుధిష్టరుడు కూడా తమ సైన్యముతో యుద్ధరంగమున నిలిచాడు. సైన్యాధ్యక్షుడుగా కర్ణుని చూసాడు. అంతకు ముందు యుధిష్టరుడికి కర్ణుడంటే భయం ఉండేది. ఇప్పుడది లేదు సహజ కవచకుండలములు లేవు, ఇంద్రుడిచ్చిన శక్తి లేదు, ద్రోణుని అండ లేదు. కనుక సులభంగా కడతేర్చవచ్చును అనుకున్నాడు. అర్జునుడిని చూసి " అర్జునా ! చూసావా ! కర్ణుడు సర్వసైన్యములకు అధిపతి అయ్యాడు. మన అరణ్యవాస, అజ్ఞాతవాసములకు, అవమానములకు, అనుభవించిన సకల కష్టాలకు మూల కారణం ఇతడే. ఇక నీవు అతడి మీద పగ తీర్చుకో. కౌరవ సేన తరఫున చెప్పుకోతగ్గ వీరుడితడే ఇతడిని వధించిన కౌరవులను మనం అనాయాసంగా జయించవచ్చు. కర్ణుడు పన్నిన మకర వ్యూహముకు తగిన వ్యూహమును రచించు " అన్నాడు. అర్జునుడు తన సేనలను అర్ధచంద్ర వ్యూహమున నిలిపాడు. ఎడమ కొమ్మున భీముని, కుడికొమ్మున ధృష్టద్యుమ్నుడిని, ధర్మరాజ నకుల సహదేవులను వ్యూహము వెనుక భాగమున నిలబెట్టాడు. అర్జునుడి చక్రరక్షకులుగా యుధామన్యుడు, ఉత్తమౌజుడు నిలిచారు. కర్ణుడి చేతిలో కృష్ణార్జునులు ఓడిపోతారని నీ కుమారుడు, అర్జునుడి చేతిలో కర్ణుడు ఓడగలడని ధర్మరాజు గట్టిగా నమ్మారు.
యుద్ధారంభం
తమ తమ సైన్యాధ్యక్షులు ఇచ్చిన ఆజ్ఞతో ఇరు పక్షములు ఢీకొన్నాయి. ఏనుగులు రథములు, హయములు, కాల్బలములు క్షణంలో నాశనం ఔతున్నాయి. ఏనుగుల కాళ్ళ కింద రథచక్రముల కింద పడి సైనికులు చితికి పోతున్నారు. అర్జునుడు కర్ణుడు ఒకరికి ఒకరు తీసిపోకుండా యుద్ధము చేస్తున్నారు. సాత్యకి, ధృష్టద్యుమ్నుడు, చేకితానుడు, ఉపపాండవులు కలిసి కౌరవ సేనలో ఉన్న ప్రభధ్రక, చేది, మధ్య, పాండ్య, వంగ, చోళ మొదలైన సైన్యములను తరుముతున్నారు. భీమసేనుడు తన గజవాహనము మీద విహరిస్తున్నాడు. దానికింద పడి కౌరవ వీరులు మరణిస్తున్నారు.
క్షేమధూర్తి భీముని ఎదుర్కొనుట
ఇంతలో కులూత దేశపు రాజు క్షేమధూర్తి ఏనుగు మీద వచ్చి భీమసేనుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. ఇద్దరూ ఒకరి మీద ఒకరు ఈటెలు విసురుకున్నారు, ఒకరి విల్లు ఒకరు విరుచుకున్నారు. ఏనుగులు కూడా ఒక దానిని ఒకటి ఎదుర్కొన్నాయి. క్షేమదూర్తి భీమసేనుడి గుండెలలో ఈటెను దించి భీమసేనుడి ఈటెలను మధ్యలోనే విరుస్తున్నాడు. భీమసేనుడి శరీరం మీద అరవై బాణాలు వేసాడు. భీమసేనుడు క్షేమధూర్తి ఏనుగు శరీరం నిండా బాణములు వేసాడు. ఆ బాధకు తాళ లేక ఏనుగు అక్కడి నుండి పారిపోయింది. భీమసేనుడు క్షేమధూర్తి ఏనుగును తరిమాడు. క్షేమధూర్తి అతి కష్టము మీద ఏనుగును అదుపులోకి తెచ్చుకుని భీమసేనుడి మీద అతడి ఏనుగు మీద శరప్రయోగం చేసాడు. భీమసేనుడి ఏనుగు కింద పడింది. గద తీసుకుని కిందకు దిగిన భీమసేనుడు క్షేమధూర్తి ఏనుగును ఒక్క దెబ్బతో పడగొట్టాడు. క్షేమధూర్తి ఏనుగును దిగి కత్తి దూసాడు. భీమసేనుడు గద ఎత్తి క్షేమధూర్తి తల మీద మోదాడు. క్షేమధూర్తి అక్కడికక్కడే తల పగిలి మరణించాడు. క్షేమధూర్తి మరణం చూసి అతడి సైన్యాలు చెదిరి పోయాయి. భీమసేనుడు ఉత్సాహంతో కర్ణుడి వైపు పోయాడు.
కురు పాండవ యోధుల సమరం
కర్ణుడు బాణములు వేసి పాండవ సేనలోని ఏనుగులను కొడుతున్నాడు. అవి తలలు పగిలి చచ్చి కిందపడుతున్నాయి. నకులుడు కర్ణుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. సాత్యకి కేకయరాజులైన విందానువిందులను, భీమసేనుడు అశ్వత్థామను, చిత్రసేనుడు శ్రుతవర్మను, ప్రతివింద్యుడు చిర్తుడు అనే రాజును, సుయోధనుడిని యుధిష్టరుడు, అర్జునుడు సంశక్తులను, ధృష్టద్యుమ్నుడు కృపాచార్యుని, శిఖండి కృతవర్మను, శ్రుతకీర్తి శల్యుడిని, సహదేవుడు దుశ్శాసనుడిని ఎదుర్కొన్నారు. పోరు ఘోరమైంది.
సాత్యకి విందానువిందులు
సాత్యకి విందానువిందుల విల్లులు నరికాడు. వారిశరీరముల నిండా బాణములతో ముంచెత్తాడు. విందాను విందులు తిరిగి విల్లందుకుని సాత్యకి మీద శరప్రయోగం చేసారు. సాత్యకి ఒక పదునైన బాణంతో అనువిందుడి తల నరికాడు. తమ్ముడు చనిపోయాడన్న కోపంతో విందుడు సాత్యకి అనేక బాణములతో కొట్టాడు. సాత్యకి విందుడు ఒకరి సారథిని ఒకరు చంపుకున్నారు. ఒకరి హయములను ఒకరు చంపారు. ఒకరి రథమును ఒకరు విరిచారు. ఇరువురు రథములు దిగి కత్తి దూసి యుద్ధము చేయసాగారు. ఆ యుద్ధములో సాత్యకి పక్కకు ఒంగినట్లు ఒంగి కత్తితో విందుని తల ఒక్క వేటుతో తుంచాడు. విందాను విందులను చంపి సాత్యకి పక్కనే ఉన్న యుధామన్యుడి రథము ఎక్కాడు. త్వరలో రథము సమకూర్చుకుని కేకయ సైన్యమును తరిమాడు.
శ్రుతకర్మ చిత్రుడిని చంపుట
చిత్రసేన మహారాజు సహదేవుడి కుమారుడైన శ్రుతకర్మతో యుద్ధము చేస్తున్నాడు. చిత్రసేనుడు అయిదు వాడి అయిన బాణములతో శ్రుతకర్మను కొట్టాడు. శ్రుతకర్మ కోపించి చిత్రసేనుడిని మూర్ఛిల్లేలా కొట్టాడు. చిత్రసేనుడు తేరుకుని శ్రుతకర్మ విల్లు విరిచాడు. శ్రుతకర్మ మరొక విల్లందుకుని వాడి అయిన బాణంతో చిత్రసేనుడి తల ఎగురకొట్టాడు. తమ మహారాజు మరణించడం చూసి సైన్యం ఒక్కసారిగా విజృంభించి శ్రుతకర్మను చుట్టుముట్టాయి. శ్రుతకర్మ అమిత పరాక్రమంతో వారిని తరిమి కొట్టాడు. చిత్రుడితో యుద్ధము చేస్తున్న ప్రతి వింధ్యుడు చిత్రుడిథసారథి గుండెల్లో మూడు నారములు దించాడు. అతడి కేతనమును, వింటిని వ్రిచి, చిత్రుడు విసిరిన ఈటెను రెండు ముక్కలు చేసాడు. అందుకు కోపించిన చిత్రుడు తన గదను ప్రతి వింద్యుడి మీద విసిరాడు. ఆదెబ్బకు ప్రతివింద్యుడి రథము విరిగి సారథి మరణించాడు. ఆగ్రహించిన ప్రతి వింద్యుడు ఒక తోమరము విసిరి చిత్రుడి గుండెను చీల్చాడు. చిత్రుడు మరణించగానే కౌరవ సేనలు ప్రతివింద్యుడి మీద విరుచుకు పడ్డాయి. పాండవ సేనలు ప్రతివింద్యునకు సాయం వచ్చాయి. ప్రతివింధ్యుని ధాటికి కౌరవసేనలు పారి పోయాయి.
భీముడు, శ్రుతకీర్తిల యుద్ధము
భీముడు అశ్వత్థామతో యుద్ధము చేస్తున్నాడు. అశ్వత్థామ భీముడిని రథమును తన బాణములతో కప్పాడు. భీమసేనుడు అశ్వత్థామ పై శరవర్షం కురిపించాడు. ఇరువురు ఒకరి కేతనము ఒకరు కొట్టారు. ఒకరి సూతుని ఒకరు గాయపరిచారు. ఒకరి దేషమును ఒకరు గాయపర్చుకున్నారు. అది చూసి సూతులు వారిరువురిని అక్కడి నుండి తప్పించారు. అర్జున కుమారుడు శ్రుతకీర్తి శల్యుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. శల్యుడు శ్రుతకీర్తి విల్లు విరిచి అతడి మీద ఏడు బాణములు నాటాడు. శ్రుతకీర్తి మరొక విల్లు తీసుకుని అరవైనాలుగు బాణములు వేసాడు. శల్యుడు తిరిగి తొంభై బాణములు వేసి తిరిగి శ్ర్తికీర్తి విల్లు విరిచాడు. శ్రుతకీర్తి తనగదను తీసుకున్నాడు. శల్యుడు దానిని కూడా విరిచాడు. శల్యుడు శ్రుతకీర్తి సారథిని నరికాడు. రథాశ్వములు బెదిరి రథమును ఎటో లాక్కుని వెళ్ళాయి.
దుశ్శాసనుడు సహదేవుడిని ఎదుర్కొనుట
సహదేవుడు దుశ్శాసనుడితో యుద్ధము చేస్తున్నాడు. దుశ్శాసనుడు సహదేవునిపై నిశిత బాణములు వేసాడు. సహదేవుడు కోపించి డెబ్భై బాణములతో దుశ్శాసనుడిని కొట్టాడు. దుశ్శాసనుడు సహదేవుడి విల్లు విరిచి డెబ్భై బాణములు అతడి మీద వేసాడు. సహదేవుడు కోపించి కత్తి తీసుకుని దుశ్శాసనుడి విల్లు విరిచాడు. దుశ్శాసనుడు కత్తి తీసుకుని సహదేవుని మీద విసిరాడు. సహదేవుడు దానిని మధ్యలోనే విరిచాడు. దుశ్శాసనుడు మరొక విల్లు తీసుకుని సహదేవుడిపై అరవైనాలుగు బాణములు ప్రయోగించాడు. సహదేవుడు వాటిని మధ్యలోనే తుంచాడు. సహదేవుడు నూరు శిలీఖములను దుశ్శాసనుడి మీద వేసాడు. దుశ్శాసనుడు వాటన్నిటినీ మూడు బాణములతో తుంచి రెండు సాయకములను సహదేవుడి మీద వేసాడు. సహదేవుడు కాంతులు వెదజల్లే ఒక అస్త్రమును దుశ్శాసనుడి మీద వేసాడు. ఆ అస్త్రము దుశ్శాసనుడి కవచము చీల్చి అతడిని మూర్ఛిల్లజేసింది. అతడి సారథి వణుకుతూ రథమును అక్కడి నుండి దూరంగా తీసుకు వెళ్ళాడు.
యాద్గిర్
యాద్గిర్ లేదా యాదగిరి (ఆంగ్లం:Yadagiri లేదా Yadgir) భారతదేశం లోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో యాద్గిరి జిల్లాలో ఒక నగరం, పరిపాలనా జిల్లా కేంద్రం. అలాగే ఇది జిల్లాలోని మూడు తాలూకాలలో ఒకటైన పరిపాలనా కేంద్రం కూడా.
కర్ణ పర్వము ప్రథమాశ్వాసము
నకులుని భంగపాటు
నకులుడు కర్ణుడిని ఎదుర్కొని " కర్ణా ! ఈ రోజు మంచి రోజు కనుక నువ్వు నా ఎదుట పడ్డావు. కురు పాండవుల వైరముకు మూల కారణం నీవు. నిన్ను చంపనిది నా కోపము చల్లారదు. నేటితో నీ ఆయువు సరి " అన్నాడు. కర్ణుడు " ఓ నకులరాజకుమారా ! మహాస్త్రకోవిదుడవైన నువ్వు ఇలా మాట్లాడటం సహజమే. రా మనిద్దరము యుద్ధము చేసి బలాబలాలు తేల్చుకుంటాము " అన్నాడు. కర్ణుడు నకులుని మీద డెబ్భై బాణములతో కప్పాడు. నకులుడు కూడడెబ్భై వాడి అయిన బాణాలు నకులుని మీద వేసాడు. మరొక బాణముతో కర్ణుడి ధనస్సు విరిచి మూడు వందల బాణములు కర్ణుడి మీద ప్రయోగించాడు. కర్ణుడు మరొక విల్లు తీసుకుని అయిదు బాణములు నకులుడి వక్షస్థలంలో దింపాడు. నకులుడు ఏడు బాణములతో కర్ణుడి విల్లు విరిచాడు. కర్ణుడు కర్ణుడు మరొక విల్లందుకున్నాడు. అప్పుడు ద్రుపదుడి సేనలు నకులుడికి సాయంగా వచ్చాయి. కర్ణుడు అతి క్రూరబాణ ప్రయోగం చేసి వారిని చెదరగొట్టాడు. కర్ణుడు నకులుడి విల్లు విరిచి అతడి హయములను చంపి, సారథిని గాయపరిచాడు, అతడి చక్రరక్షకులను చంపి, నకులుడి కేతనము విరిచాడు. నకులుడు కత్తి డాలు తీసుకుని కర్ణుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. కర్ణుడు వాటిని ముక్కలు చేసాడు. నకులుడు గద తీసుకుని కర్ణుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. కర్ణుడు దానిని ముక్కలు చేసి నకులుడి ఆయువు పట్టులో బాణములతో కొట్ట సాగాడు. నకులుడు ఆ దెబ్బలు భరించ లేక పారిపోయాడు. కర్ణుడు వెంబడించి పట్టుకుని " నకులా ! నన్ను ఇందాక అనవసరంగా అనరాని మాటలనడం తప్పు కదా ! మాటాడేటప్పుడు ఎవరితో మాట్లాడుతున్నవు, ఎన్ని మాటలు మాటాడాలి, ఎలా మాటాడాలి అని తెలుసుకుని మాట్లాడు. ఇప్పటికైనా నూవు నాకంటే తక్కువస్థాయి వీరుడవని తెలుసుకున్నావు. యుద్ధము చేసేటప్పుడు నీ బలము ఎదిరి బలము తెలుసుకుని యుద్ధము చెయ్యి. అంతే కాని నీకన్నా బలవంతుని ఎదుర్కొని ఇలా పారిపోకూడదు. నీవు నాకంటే చిన్న వాడివి కనుక నిన్ను నేను చంపను. కుమారా ! నీవు అర్జునుడి వద్దకు వెళ్ళు " అన్నాడు. నకులుడు సిగ్గుతో తలవంచుకుని ధర్మరాజు రథము ఎక్కాడు. నకులుడి పరాభవంతో కర్ణుడు విజృంభించి పాండవసేనను చిన్నాభిన్నం చేయసాగాడు. సారధులను చంపుతున్నాడు, రథికుల తలలు నరుకుతున్నాడు. హయములను చంపుతున్నాడు. రథములు విరుగ కొడుతున్నాడు. పాండవసేనను నిర్మూలం చేస్తున్నాడు.
యాద్గిర్
భౌగోళికం
ఈ యాదగిరి పట్టణంలో భీముడు నది 5.6 కి.మీ. పట్టణం మద్య గుండా ప్రవహిస్తుంది.
అవలోకనం
యాదగిరిని పూర్వం యేటగిరి అని కూడా పిలిచేవారు. అనేక చారిత్రక కట్టడాలతో నిండి ఉంది. మూడు వరుసల కోటలతో కొండ కోట ఉంది. కొండ పైన మూడు పురాతన దేవాలయాలు, మధ్యయుగ మసీదులు, బావులు ఉన్నాయి. ఒక చెరువు, పట్టణం నడిబొడ్డున ఉంది.
జనాభా
2011 లో, యాదగిరి జనాభా 1,172,985, వీరిలో పురుషులు 591,104, మహిళలు 581,881. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, యాదగిరి జనాభా 956,180, వీరిలో పురుషులు 482,347, 473,933 స్త్రీలు. యాదగిరి జిల్లా జనాభా కర్ణాటక జనాభాలో 1.92 శాతం. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, యాదగిరి జిల్లాలో ఈ సంఖ్య 1.81 శాతంగా ఉంది.