cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
లలితా సహస్ర నామములు- 501-600
శ్లోకం 119
<li> కటాక్షకింకరీ భూతకమలాకోటిసేవితా - అనుగ్రహ వీక్షణ మాత్రముచే భృత్యులుగా చేయబడిన శ్రీసతుల సమూహముచేత సేవింపబడునది. <li> శిరఃస్థితా - తలమిద పెట్టుకోవలసినది. <li> చంద్రనిభా - చంద్రుని కాంతితో సమానమైన కాంతిని కూడు యుండినది. <li> ఫాలస్థా - ఫాల భాగమునందు ఉండునది. <li> ఇంద్రధనుఃప్రభా - ఇంద్రధనుస్సు లోని రంగుల కాంతులతో సమానమగు కాంతులతో వెలుగొందునది. </ol>
శ్లోకం 120
<li> హృదయస్థా - హృదయమునందు ఉండునది. <li> రవిప్రఖ్యా - సూర్యునితో సమానమైన కాంతితో వెలుగొందునది. <li> త్రికోణాంతర దీపికా - మూడు బిందువులతో ఏర్పడు త్రిభుజము యొక్క మద్యమున వెలుగుచుండునది. <li> దాక్షాయణీ - దక్షుని కుమార్తె. <li> దైత్యహంత్రీ - రాక్షసులను సంహరించింది. <li> దక్షయజ్ఞవినాశినీ - దక్షయజ్ఞమును నాశము చేసినది. </ol>
ఢిల్లీ దర్బారు
కుడి|thumb| కింగ్ జార్జ్ V, క్వీన్ మేరీ ఆసీనులై ఉన్న ఢిల్లీ దర్బార్ - 1911 లో ఢిల్లీ దర్బార్ అనేది భారతదేశంలో ఒక చక్రవర్తి లేదా చక్రవర్తి వారసత్వాన్ని గుర్తించడానికి ఢిల్లీలోని కారొనేషన్ పార్కు వద్ద బ్రిటిష్ వారు భారతీయ శైలిలో నిర్వహించిన సభ. దీనిని ఇంపీరియల్ దర్బార్ అని కూడా పిలుస్తారు. బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం ఉచ్ఛ స్థితిలో ఉండగా 1877, 1903, 1911 లలో మూడు సార్లు దీన్ని నిర్వహించారు. 1911 దర్బారుకు మాత్రమే రాజు - జార్జ్ V - హాజరయ్యాడు. ఈ పదం మొఘల్ పదం దర్బార్ నుండి తీసుకున్నారు.
1877 దర్బారు
ఈ ఘటన జ్ఞాపకార్ధం ఎంప్రస్ ఆఫ్ ఇండియా మెడల్ ను ముద్రించి అనాటి గౌరవ అతిథులకు పంపిణీ చేసారు. వైస్రాయి లెట్టన్, రామనాధ్ ఠాగూర్ ను రాజా అనే గౌరవంతో సత్కరించాడు.
తళుకులీనిన ఈ దర్బారు లోనే గణేష్ వాసుదేవ్ జోషి, "తెల్లటి ఖద్దరు" దుస్తులు ధరించి పూనా సార్వజనిక్ సభ అనే రాజకీయ సంస్థ తరపున ఒక ప్రశంసా పత్రాన్ని చదివాడు. ఆ సంస్థ తరువాతి కాలంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరువాత పుట్టుకకు నాంది అయింది. జోషి ప్రసంగం చాలా మర్యాదపూర్వక భాషలో ఒక డిమాండును ముందుకు తెచ్చింది:"బ్రిటిష్ ప్రజలు అనుభవిస్తున్న రాజకీయ, సామాజిక హోదాను భారతదేశానికి కూడా అందించవలసినది"ఈ డిమాండ్‌తో, స్వేచ్ఛా భారతదేశం కోసం ఉద్యమం లాంఛనంగా మొదలైంది. ఇది భారతదేశంలో గొప్ప పరివర్తనకు ఇది నాంది పలికిందని చెప్పవచ్చు.
ఈ దర్బారు నిర్వహణ కోసం 1876-78 నాటి మహా కరువు నుండి నిధులను మళ్ళించారు. దీనితో ఈ దర్బారు చాలా వివాదాస్పదమైంది.
1903 దర్బారు
కుడి|thumb| లార్డ్ కర్జన్, లేడీ కర్జన్ ఢిల్లీ దర్బారుకు చేరుకున్నారు, 1903. భారతదేశ చక్రవర్తిగా ఎడ్వర్డ్ VII, సామ్రాజ్ఞిగా అలెగ్జాండ్రా అవడాన్ని పురస్కరించుకుని 1903 లో ఈ దర్బారు జరిగింది.
అయితే ఎడ్వర్డ్ VII హాజరుకాలేదు. అతని సోదరుడు, డ్యూక్ ఆఫ్ కానాట్ వచ్చాడు. అతడు బొంబాయి నుండి రైలు ద్వారా రాగా, కర్జన్ కలకత్తా నుండి వచ్చాడు. వారిని ఆహ్వానించేందుకు ఎదురుచూస్తున్న జనసందోహం, బహుశా ఒకే చోట కనిపించే గొప్ప ఆభరణాల ప్రదర్శన అయి ఉంటుంది. భారతీయ రాజులందరూ శతాబ్దాలుగా వారసత్వంగా వస్తూ ఉన్న అత్యంత అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించుకున్నారు. మహారాజులు భారతదేశం నలుమూలల నుండి పెద్ద బృందాలతో వచ్చారు. వారిలో చాలా మంది మొదటిసారిగా కలుసుకున్నారు. సైన్యాధిపతి లార్డ్ కిచనర్ నేతృత్వంలో, భారత సైన్యపు భారీ శ్రేణులు, కవాతు చేశాయి. వారు బ్యాండ్‌లు వాయించారు. సాధారణ ప్రజా సమూహాన్ని నియంత్రణలో ఉంచారు.
దర్బారు వేడుక నూతన సంవత్సర దినోత్సవం రోజున జరిగింది. పోలో తదితర క్రీడలు, విందులు, డ్యాన్సులు, సైనిక సమీక్షలు, బ్యాండ్లు, ప్రదర్శనలూ జరిగాయి. ఈ ఉత్సవాల గురించి రాసేందుకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పత్రికలు తమ ఉత్తమ పాత్రికేయులు, కళాకారులు, ఫోటోగ్రాఫర్‌లను పంపారు. ఈ ఉత్సవాల సినిమా ఫుటేజిని భారతదేశం అంతటా తాత్కాలిక సినిమాలలో ప్రదర్శించారు.
ఉత్సవాల అంతంలో గొప్ప డ్యాన్సు జరిగింది. ఇందులో అత్యున్నత స్థాయి అతిథులు మాత్రమే హాజరయ్యారు. కర్జను భార్య ఆభరణాలతో నెమలి గౌనులో హాజరైంది.
భారత తపాలా శాఖ రెండు స్మారక సావనీర్ షీట్‌ల ను 1903 జనవరి 1 మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు జారీ చేసింది. ఈ రోజు స్టాంపు సేకర్తలలో ఇది చాలా డిమాండున్న అంశం.
1911 దర్బారు
కుడి|thumb| [[నిజాం|హైదరాబాద్ నిజాం, చక్రవర్తికీ రాణికీ ఢిల్లీ దర్బారులో నివాళి అర్పించాడు - 1911 డిసెంబరులో ]] జార్జ్ V, మేరీ ఆఫ్ టెక్ బ్రిటన్‌లో పట్టాభిషేకం చేసుకున్న సందర్భంగా డిసెంబరులో దర్బారు నిర్వహించబడుతుందని 1911 మార్చి 22 న చేసిన రాజ ప్రకటన ప్రకటించింది. భారతదేశంలోని ప్రతి సంస్థాన ప్రభువు, అలాగే వేలాది మంది భూస్వాములు, ఇతర విశిష్ట వ్యక్తులు, తమ సార్వభౌములకు ప్రణామం చేసేందుకు హాజరయ్యారు.
మరుసటి రోజు, డిసెంబర్ 13 న, రాజ దంపతులు ఎర్రకోటలోని బాల్కనీ కిటికీ వద్ద ప్రజలకు దర్శనమిచ్చారు. వారిని చూడడానికి దాదాపు 5 లక్షల మంది ప్రజలు వచ్చారు. ఇలా దర్శనమిచ్చే ఆచారాన్ని హ్యూమయూన్ మొదలుపెట్టాడు. తరువాత డిసెంబరు 14 న చక్రవర్తి 50,000 మంది సైనిక సైనికుల కవాతును పరిశీలించాడు.
ఈ ఉత్సవాలను విత్ అవర్ కింగ్ అండ్ క్వీన్ త్రూ ఇండియా (1912) -అనే పేరుతో ఒక చలనచిత్రంగా తీసి విడుదల చేసారు. దీన్ని ఢిల్లీలో దర్బారు అని కూడా అన్నారు. దీన్ని కినిమాకలర్‌లో చిత్రీకరించి, 1912 ఫిబ్రవరి 2 న విడుదల చేసారు.
ఎడ్వర్డ్ VIII 1936 డిసెంబరులో తన పట్టాభిషేకానికి ముందే పదవీ విరమణ చేయగా, అతని వారసుడు జార్జ్ VI భారతదేశాన్ని సందర్శించి స్వయంగా దర్బారును నిర్వహిస్తాడని మొదట అనుకున్నారు. అతడు గద్దెబెక్కిన కొన్ని వారాలకు, అటువంటి సందర్శనను బహిష్కరించాలని భారత జాతీయ కాంగ్రెసు ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. పేదరికంలో మగ్గుతున్న దేశంలో అలాంటి ఉత్సవాల కోసం ఖర్చు చేయడాన్ని కమ్యూనిస్ట్ ఎంపీ విల్లీ గల్లాచర్ 1937 ఫిబ్రవరి లో ఖండించాడు. 1937 అక్టోబరులో రాజు చేసిన ప్రసంగంలో "నా భారతీయ సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించడం సాధ్యమయ్యే సమయం కోసం నేను ఆసక్తిగాను, ఆనందంతోనూ ఎదురు చూస్తున్నాను" అన్నాడు. అయితే, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమవడం, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాల కారణంగా అంటే ఈ సందర్శన జరగనే లేదు.
జైపూర్ (ఒడిశా)
జైపూర్, భారతదేశం, ఒడిశా రాష్ట్రం, కొరాపుట్ జిల్లా లోని అతిపెద్ద పట్టణాలలో ఒకటి. ఇది చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశం.ఈ పట్టణం సా.శ. 1648-49 లో మహారాజా వీర్ విక్రమ దేవ్ రాజ్యానికి, రాజధానిగా స్థాపించబడింది. బలరామ్ దేవ్ III తిరుగుబాటు వరకు ఇది కళింగ అతిపెద్ద రాజ్యం. తరువాత ఈ రాజ్యాన్ని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఓడించింది. 1780 లో బారోనియల్ ఎస్టేట్ లేదా జమీందారీగా 1947 మార్చిలో బ్రిటీష్ పాలన రద్దు అయ్యేవరకు ఎస్టేట్ గానే ఉంది.చారిత్రాత్మకంగా పూర్వపు రాజ్యం ఆధునిక ఆంధ్ర, దక్షిణ ఒడిశా ప్రాంతాలలో విస్తరించింది. జైపూర్ చుట్టూ తూర్పు కనుమల కొండలు, మూడు వైపులా అరకు కొండలు గుర్రపుడెక్కలాగా మధ్య భారతదేశంలోని ఛత్తీస్‌గఢ్ వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఈ స్థలాన్ని దాని వ్యూహాత్మక చిత్యం కారణంగా మహారాజా వీర్ విక్రమ దేవ్ ఎంచుకున్నాడు.
చరిత్ర
సూర్యవంశీ రాజులు 'జైపూర్' అనే పేరు పొందే ముందు,ఈ భూమిని శాతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు, నాలాస్, గంగాస్, శీలా వంశీయులు వంటి వివిధ రాజవంశాలు పరిపాలించాయి. 1443 లో, ఉత్తర కాశ్మీర్ యువరాజు వినాయక్ దేవ్, శిలావంశీయుల రాజు ఏకైక కుమార్తెను వివాహం చేసుకుని, నందపూర్ రాజ్యాన్ని వారసత్వంగా పొందాడు. సాశ.1571లో, సూర్యవంశీ రాజు, మహారాజాధిరాజ్ మహారాజా విశ్వనాథ్ దేవ్ గజపతి మరణం తరువాత, అతని కుమారుడు మహారాజా బలరామ్ దేవ్ బంధుత్వంలో ఉన్న రాజ్యం, గోల్కొండలోని కుతుబ్ షాహితో తరుచూ జరిగిన యుద్ధాలలో రాజ్యం కోల్పోయి, చివరకు ఉప రాజ్యంగా మారింది.1649 లో, మహారాజా వీర్ విక్రమ్ దేవ్, పాత రాజధాని నందాపూర్ ను విడిచిపెట్టి, కొండ శ్రేణులు, దట్టమైన అడవుల మధ్యఉన్న జైపూర్ ను స్థాపించాడు. నందపూర్ పరిపాలనను బలహీనపరుస్తున్న కుతుబ్ షాహి గవర్నర్, అతని మిలిటరీ నిరంతర చొరబాట్లు కారణంగా, రాజు తన రాజధానిని వ్యూహాత్మకంగా ఆచరణీయమైన భూమికి మార్చటానికి బలమైన కారణంగా నమ్ముతారు.ఇది ఒక శతాబ్దానికి పైగా ఉపరాజ్యంగా ఉంది.1674 లో, మహారాజా విశ్వంభర్ దేవ్ చికాకోల్ కుతుబ్ షాహి గవర్నర్‌ను ఓడించి, గోల్కొండ సుల్తాన్ తరపున సార్వభౌమాధికారాన్ని ప్రకటించి, పరిపాలించాడు.ఈ రాజును జైపూర్ భూస్వామ్య వ్యవస్థకు పితామహుడిగా పిలుస్తారు.అతను ఉత్తర ఆంధ్ర, దక్షిణ ఒడిశా ప్రాంతాలలో అనేక జమీందారీలను స్థాపించాడు. ఏదేమైనా, 1710 లో తన సోదరుడు మహారాజా రామ్‌చంద్ర దేవ్‌పై, బలరామ్ దేవ్ III చేసిన సైనిక తిరుగుబాటు, రాజ్య పతనానికి భరోసా ఇచ్చింది.ఆంధ్రప్రాంతం లోని చాలా మంది భూస్వామ్యవాదులు జైపూర్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందారు. రాజ్యం పెద్ద మొత్తంలో భూభాగాన్ని కోల్పోయింది.
ఈ రాజ్యం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంది, కానీ 1777 లో బ్రిటిష్ వారు వచ్చేవరకు సార్వభౌమత్వంగా ఉంది.మహారాజా విక్రమ్ దేవ్, రెండు రంగాల్లో శత్రువులతో పోరాడాడు,కానీ రెండు సందర్భాలలోనూ ఓడిపోయాడు.బ్రిటిష్ వారిపట్ల శత్రు వైఖరి కోసం జమీందారీ హోదాకు అతని రాజ్యం తగ్గించబడింది. మహారాజా రామ్‌చంద్ర దేవ్ III, మహారాజా విక్రమ్ దేవ్ III, మహారాజా రామ్‌చంద్ర దేవ్ IV, చివరి అధికారిక పాలకుడు మహారాజా విక్రమ్ డియో వర్మ (విక్రమ్ దేవ్ IV) పాలనలో జైపూర్ అభివృద్ధి జమీందారీగా అభివృద్ధి చెందింది. 2013 లో 570 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా విశ్వేశ్వర్ దేవ్ రాజవంశస్తులు జైపూర్ సింహాసనం ఇరవై ఏడవ మహారాజుగా పట్టాభిషేకం చేశాడు
భౌగోళికం, వాతావరణం
జైపూర్ పట్టణం 18.85°N, 82.58°W అక్షాంశ, రేఖాంశాల వద్ద ఉది.ఇది సముద్రమట్టానికి 659 మీటర్లు (2165 అడుగులు) సగటు ఎత్తులో ఉంది. జైపూర్ పట్టణం మిగిలిన ఒడిశా మాదిరిగా ఉష్ణమండల రుతుపవనాల వాతావరణం కలిగి ఉంటుంది. జైపూర్ పట్టణంలో వేసవికాలం కొద్దిగా వేడిగా ఉంటుంది. ఈ రుతువు మార్చి, ఏప్రిల్, మే, జూన్ నెలలలో సాగుతుంది. వేసవి నెలల్లో గరిష్టంగా నలభై ఐదు డిగ్రీల (45 ° C) ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది. పంతొమ్మిది డిగ్రీల కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత (19° C) ఉంటుంది.జైపూర్‌లో రుతుపవనాలు తరచుగా భారీ తుఫానులతో కూడిన వర్షపాతం ఉంటుంది.ఈ రుతువు ప్రధానంగా జూలై, ఆగస్టు, సెప్టెంబరు, అక్టోబరు నెలల కాలంలో సాగుతుంది. ఈ సమయంలో వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. జైపూర్‌ను సందర్శించే పర్యాటకులకు ఈ సమయం అనుకూలమైంది. జైపూర్‌లో శీతాకాలం నవంబరు, డిసెంబరు, జనవరి, ఫిబ్రవరిలో ఉంటుంది. ఈ నెలల్లో గరిష్టంగా ఇరవై రెండు డిగ్రీల (22° C) ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది.కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత నాలుగు డిగ్రీల (4° C) ఉంటుంది.
జనాభా
జైపూర్ ఒరిస్సాలోని కొరాపుట్ జిల్లాలోని మునిసిపాలిటీ నగరం. జైపూర్ నగరాన్ని 28 వార్డులుగా విభజించారు. దీనికి ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి.2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జైపూర్ మునిసిపాలిటీ పరిధిలోని మొత్తం 84,830 మంది జనాభా ఉన్నారు. అందులో 42,602 మంది పురుషులు కాగా, 42,228 మంది మహిళలు ఉన్నారు.0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 9378, ఇది జైపూర్ (ఎం) మొత్తం జనాభాలో 11.06%. జైపూర్ మునిసిపాలిటీలో, జిల్లా లింగ నిష్పత్తి 979 సగటుతో పోలిస్తే, 991 గా ఉంది. అంతేకాక, ఒరిస్సా రాష్ట్ర సగటు 941 తో పోలిస్తే జైపూర్‌లో బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 953 గా ఉంది. జైపూర్ నగర అక్షరాస్యత రేటు రాష్ట్ర సగటు 72.87% కంటే 82.38% ఎక్కువ. జైపూర్‌లో పురుషుల అక్షరాస్యత 88.32% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 76.41%.జైపూర్ మునిసిపాలిటీలో మొత్తం 19,973 ఇళ్లకు పైగా పరిపాలన ఉంది. దీనికి నీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను స్థానిక మున్సిపాలిటీ సరఫరా చేస్తుంది. మున్సిపాలిటీ పరిమితుల్లో రహదారులను నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి మున్సిపాలిటీకి అధికారం ఉంది.
చదువు
జైపూర్ పట్టణంలో ఒడియా భాషకు చెందిన ప్రభుత్వ బాలుర ఉన్నత పాఠశాల, పురపాలక సంఘ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల, పురపాలకసంఘ ఉన్నత పాఠశాలలు I,II ,III (బాలికలు), ఎగువ కొలాబ్ ప్రాజెక్ట్ ఉన్నత పాఠశాల, సరస్వతి శిసు విద్యా మందిర్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.ఆంగ్ల మాధ్యమం పాఠశాలలు, మోడరన్ ఆంగ్ల పాఠశాల, జైపూర్ పబ్లిక్ స్కూల్, దీప్తి కాన్వెంట్ స్కూల్, డిఎవి మోడల్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూల్, రెడ్‌వుడ్స్ ఆంగ్ల పాఠశాల, నోవల్ సిద్ధార్థ్ ఆంగ్ల మాధ్యమం పాఠశాల మొదలైనవి పట్టణంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ కళాశాలలలో విక్రమ్ దేవ్ కాలేజ్, జైపూర్, అనే కళాశాలను ఉంది.ఇది 1947 లో స్థాపించబడిన ఒడిశా ప్రభుత్వ పురాతన కళాశాలలలో ఒకటి. పీజీ స్థాయినుండి ప్రారంభమైన ఈకళాశాలను 1947 జూలై 1 నుండి 'జైపూర్ కశాశాల' అని పిలవబడుతుంది. పరోపకారి రాజు రాజర్షి విక్రమ్ దేబ్ వర్మకు నివాళిగా, ఈ కళాశాల పేరు 1961లో "విక్రమ్ దేబ్ కాలేజీ" గా మార్చబడింది. హానర్స్ సబ్జెక్టుల బోధన 1968–73 మధ్యకాలంలో ఇవ్వబడింది.1979 నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులు ప్రారంభించబడ్డాయి.ఇతర కళాశాలలు ప్రభుత్వ ఉమెన్స్ కాలేజ్, లా కళాశాలతో పాటు మొదలైనవి పట్టణంలో చాలా ప్రైవేటు కళాశాలలు ఉన్నాయి.
1989 లో స్థాపించబడిన గోపాల్ కృష్ణా కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్, టెక్నాలజీ వంటి వృత్తివిద్యా కోర్సులను అందించే కళాశాలలు జైపూర్‌లో ఉన్నాయి.జైపూర్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫార్మసీ ఫార్మసీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ దానితో పాటు వివిధ ఇంజనీరింగ్ డిప్లొమా కళాశాలలు, ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్, మేనేజ్మెంట్, హైటెక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్, టెక్నాలజీ జైపూర్ స్కూల్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీస్ ఉన్నాయి.
వ్యాపారం, ఆర్థిక వ్యవస్థ
thumb| జైపూర్‌లో మల్టీప్లెక్స్ సాంప్రదాయకంగా వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ అయినప్పటికీ, జైపూర్ దక్షిణ ఒడిశాతో పాటు ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు పట్టణాలకు వ్యాపార కేంద్రంగా ఉంది. జైపూర్ చుట్టుపక్కల అనేక పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.వ్యాపార యూనిట్లలో సేవా కాగితం మిల్లు, బియ్యం, జీడిపప్పు తయారీ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. పిఎస్‌యు కంపెనీ పవర్ గ్రిడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, తూర్పు గ్రిడ్ నుండి దక్షిణ గ్రిడ్‌కు విద్యుత్తు తరలింపు కోసం కాలిగావ్‌లో 400/220 కెవి సబ్‌స్టేషన్‌ను కలిగి ఉంది.కొండలపై భారీ గ్రానైట్ నిక్షేపాలు,అటవీ ఆధారిత ఉత్పత్తులుకు మూలమైన అడవులు జైపూర్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముఖ్యమైన కారణాలు.
పండుగలు, సంస్కృతి
కుడి|thumb| దుర్గా పూజ పండల్, జైపూర్ వార్షిక రథయాత్రతో పాటు, పట్టణంలో జరుపుకునే మరో పండుగ వేసవిలో సాధారణంగా జరిగే 'ఘటా పర్బా' లేదా 'ఠాకురాణి యాత్ర' (దేవత ఊరేగింపు). పండుగ సందర్భంగా, ప్రతి సమాజానికి దాని దేవతలను దేవాలయాల నుండి బయటకు తీసుకెళ్ళడానికి, ఇతర ప్రాంతాలన్నింటినీ సందర్శించే అవకాశం ఉంది. ఊరేగింపు ఉత్సవాలు వారం రోజులుపాటు ఉంటాయి. రాత్రులలో నాటకాలు, ఇతర వినోద కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. 'డోంబో బైడా', 'సింఘ బైదా' వంటి స్థానిక సంగీత వాయిద్యాలు ఈఊరేగింపులతో పాటు ఉంటాయి.
పర్యాటక
'బాగరా' ఇది జలపాతాలకు చెందింది.ఈస్థలం కుచా రహదారిపై ఖొండగుడ నుండి 3 మైళ్ళ దూరంలో, కొరాపుట్ నుండి 10 మైళ్ళు,జైపూర్ నుండి 6 మైళ్ళ దూరంలో ఉంది.సుమారు 30 అడుగులు ఎత్తునుండి ప్రవహించే మూడు చిన్న జలపాతాలు కోలాబ్ నదిపై ఉన్నాయి.సందర్శకుల కోసం జలపాతం ఉన్న ప్రదేశంలో విశ్రాంతి గృహం ఉంది.
రాజకీయాలు
స్వాతంత్ర్యం తరువాత,1952 లో జరిగిన మొదటి సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, దివంగత లైచన్ నాయక్ జైపూర్ మొదటి శాసనసభ్యడుగా ఎన్నికయ్యాడు.1957లో పదవికి తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. రఘునాథ్ పట్నాయక్ ఆరు పర్యాయాలు రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.రబీ నారాయణ నందా 2000 లో శాసనసభ ఎన్నికల నుండి వరుసగా మూడు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యాడు.తారా ప్రసాద్ బాహినిపతి శాసనసభ్యడు కొనసాగుచున్నాడు. కోరాపుట్ లోకసభ నియోజకవర్గంలో జైపూర్ ఒక భాగం.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కొరాపుట్ జిల్లా
పిస్తా
పిస్తా 2009లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జి కే ఫిలిం కార్పొరేషన్ బ్యానర్ పై విక్రమ్ కృష్ణ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సభా అయ్యప్పన్  దర్శకత్వం వహించాడు. విశాల్, శ్రియా సరన్ ప్రకాష్ రాజ్, ఆలీ నటించిన ఈ సినిమా తమిళంలో‘తోరణై’ పేరుతో, తెలుగులో పిస్తా పేరుతో 2009 మే 29న విడుదలైంది.
నటీనటులు
తెలుగు
బయటి లింకులు
వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2009 సినిమాలు వర్గం:విశాల్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శ్రియా సరన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:గీత నటించిన సినిమాలు
ఐనంపూడి(ముదినేపల్లి)
ఐనంపూడి కృష్ణా జిల్లా ముదినేపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తులో ఉంది.
గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్ పాఠశాల.
గ్రామ పంచాయతీ
ఐనంపూడి, శ్రీహరిపురం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
శ్రీ బలుసులమ్మ అమ్మ వారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో 2014, జూన్-10,11,12 తేదీలలో శ్రీ బలుసులమ్మ జాతర వైభవంగా నిర్వహించారు. ఏరువాక పౌర్ణమిని పురస్కరించుకొని, అమ్మవారికి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ప్రత్యేకపూజలు చేసి, 101 బిందెలతో అభిషేకాలు చేసారు. భక్తులు అమ్మవారి ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేసి, పొంగళ్ళు నైవేద్యంగా సమర్పించారు. కుంకుమపూజలు చేసి మొక్కుబడులు తీరుకున్నారు. శ్రీహరిపురం, సింగరాయపాలెం, కోమర్రు, వడాలి, కాకరవాడ, ముదినేపల్లి తదితర గ్రామాలనుండి భక్తులు తరలి రావడంతో, ఐనంపూడి గ్రామంలో ఆధ్యాత్మిక శోభ తొణికిసలాడింది.
పాఠశాల విద్యాశాఖ (ఆంధ్రప్రదేశ్)
పాఠశాల విద్యాశాఖ (ఆంధ్రప్రదేశ్) ప్రాథమిక స్ధాయి పూర్తిగా, మాధ్యమిక స్థాయి పాక్షికంగా అనగా 1 నుండి 10 వ తరగతుల వరకు విద్యవ్యవస్థని నిర్వహిస్తుంది. ఇది విద్యార్థులందరికీ మెరుగైన ప్రవేశం కల్పించడం, నమోదు, నిలుపుదలని ప్రోత్సహించడం,  అందరికీ సమాన విద్య అవకాశాలను, నాణ్యత, పాఠశాల మౌలిక సదుపాయాలను అందించడం ధ్యేయంగా పనిచేస్తుంది.
'బడి పిలుస్తోంది' అనే ప్రచార కార్యక్రమం ద్వారా విద్య అనేది ప్రతి బిడ్డకు హక్కు అని ప్రజలలో అవగాహన కల్పించడం, ప్రతి ఒక్కరూ ఎనిమిదో తరగతి వరకు ప్రాథమిక చక్రాన్ని పూర్తి చేసేటట్లుగాచేయడం తద్వారా ఆర్థికాభివృద్ధికి, సామాజిక న్యాయం ఏర్పాటుకు ఈ శాఖ దోహదపడుతుంది.
వనరులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
మౌనం (అయోమయ నివృత్తి)
మౌనం అనగా వాక్కుని నియంత్రించడం; లేదా మాటలాడడం తగ్గించడం.
మహీధర రామమోహనరావు
మహీధర రామమోహనరావు ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. ఆయన కమ్యూనిస్టు సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించి, రచనల్లోనూ, జీవితంలోనూ కమ్యూనిజాన్ని అనుసరించారు. రామమోహనరావు తెలుగులో పలు చారిత్రిక నవలలు రాశారు. రామమోహనరావు నవలల్లో కొల్లాయిగట్టితేనేమి? సుప్రసిద్ధి పొందింది. 1960వ దశకం మొదటిభాగంలో రాసిన ఈ నవలకు 1968 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య పీఠం పురస్కారం దక్కింది. ఈయన కుమారుడు మహీధర నళినీమోహన్ కూడా పాపులర్ సైన్సు లో అనేక రచనలు చేశాడు.
జీవితం
రామ్మోహన్ రావు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ముంగండ అగ్రహారంలో జన్మించాడు. తన ఐదో ఏట చదువు ప్రారంభించాడు. బడికి వెళ్ళిన మొదటి రోజునే ఉపాధ్యాయుడు తొడపాశం పెట్టడంతో తండ్రి అతన్ని బడికి మాన్పించి ఇంట్లోనే చదువు చెప్పడం ప్రారంభించాడు. వాళ్ళ చావడిలోనే ఊరి గ్రంథాలయం ఉండేది. అందులోనే ఏడేళ్ళ వయసుకే వావిలకొలను సుబ్బారావు, సెట్టి లక్ష్మీ నరసింహం, చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు లాంటి ప్రముఖులు రచయించిన పలు పుస్తకాలు చదవడం అలవాటు అయ్యింది. పద్నాలుగేళ్ళ వయసులో ఆయనకు వివాహమైంది.
మహీధర రామమోహనరావు స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో కృషిచేసి జైలుకు వెళ్ళారు. కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో చేరి పనిచేశారు. ఆయన విశాలాంధ్ర దినపత్రికలో జర్నలిస్టుగా, పత్రికా సంపాదకునిగా పనిచేశారు.
రచనా రంగం
మహీధర రామమోహనరావు కొల్లాయిగట్టితేనేమి?, దేశం కోసం, రథచక్రాలు మొదలైన నవలలు రాసి ప్రఖ్యాతి పొందారు. కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో ఉంటూ, విశాలాంధ్ర పత్రికలో పనిచేస్తున్న కాలంలోనే ఒక వ్యాసంలో అమృతాంజనం అమ్ముకునేందుకే పెట్టిన ఆంధ్రపత్రిక అంటూ విమర్శించినందుకు, ఆ తరానికి జాతీయోద్యమం, దానిలోని సంస్కరణ బీజాలు తెలియడం లక్ష్యంగా కొల్లాయిగట్టితేనేమి? వ్రాయడం ప్రారంభించారు. 1920ల్లో విద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణ యువకుడు సంప్రదాయ బ్రాహ్మణాగ్రహారమైన ముంగండలో కాంగ్రెస్ లో చేరి హరిజనోద్ధరణ, తదితర కార్యక్రమాలు ప్రారంభించడం ప్రధానాంశంగా నవల రాశారు.
రచనలు
అనువాదాలు: ( కంభంపాటి సత్యనారాయణ గారు ఆంగ్లంలో రచించిన 'A study of the History and Culture of the Andhras' కు స్వేచ్చానువాదం)
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:కమ్యూనిస్టు నాయకులు వర్గం:పులుపుల వెంకటశివయ్య అవార్డు గ్రహీత
ఉన్నత విద్యా పరిషత్
thumb|ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఉన్నత విద్యా పరిషత్, 1988 మే 20 న రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సలహాదారుగా రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాలు, యుజిసి మధ్య సమన్వయానికి స్థాపించబడింది.
వనరులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య
కెమిలో
కెమిలో అనేది ఒక ఉచిత సాఫ్ట్‌వేర్ ( GNU/GPL లైసెన్సింగ్ ) ఇ-లెర్నింగ్ మరియు కంటెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్య మరియు విజ్ఞాన ప్రాప్యత మెరుగుపరచడానికై ఉద్దేశించబడింది. ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ యొక్క ప్రచారం మరియు ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ ఉపయోగించే  కంట్రిబ్యూటర్ల నెట్‌వర్క్‌ను నిర్మించడం వంటి లక్ష్యాలకై  కెమిలో అసోసియేషన్  తన  సహాయ సహకారాలను అందిస్తుంది.
కెమిలో ప్రాజెక్ట్,  ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉచితంగా పంపిణీ చేయడం, తక్కువ ఖర్చుతో విద్య యొక్క లభ్యత, నాణ్యతను నిర్ధారించడం, 3వ ప్రపంచ దేశాల పరికరాల పోర్టబిలిటీ కోసం  ఇంటర్‌ఫేస్‌కు మెరుగులద్దడం,  తక్కువ ఖర్చుతో  నాణ్యమైన విద్య ను  అందించడం, ఉచితంగా పబ్లిక్ ఇ-లెర్నింగ్ క్యాంపస్‌ని అందించడం వంటి  లక్ష్యాలతో పనిచేస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:స్వేచ్ఛా సాఫ్టువేరు
నాయుడువారిపల్లె
నాయుడువారిపల్లె కడప జిల్లా పెనగలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
దేవాలయాలు
నాయుడువారిపల్లె గ్రామ ఉన్నత పాఠశాల ఆవరణలో, 2014,జూన్-16 నుండి 18 వరకు, మహాగణపతి, లక్ష్మి, సరస్వతి విగ్రహాల ప్రతిష్ఠామహోత్సవాలు నిర్వహించెదరు. 18వ తేదీన విగ్రహ ప్రతిష్ఠ చేసెదరు. గ్రామానికి చెందిన ఆకేపాటి శంకరరెడ్డి, సుబ్బమ్మ దంపతుల కుమారులు శ్రీ సుబ్బారెడ్డి, విస్వనాథరెడ్డి రు. 3 లక్షల వ్యయంతో ఈ విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేసారు.
అనూషా రంగనాథ్
అనూషా రంగనాథ్ (జననం 1991 మార్చి 14) భారతీయ కన్నడ ప్రముఖ నటి. 2016లో చిత్రసీమలోకి అరంగేట్రం చేసిన ఆమె 2019లో వచ్చిన అందవాడా సినిమాతో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
అనూషా రంగనాథ్ 1991 మార్చి 14న కర్ణాటకలోని తుమకూరు లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి ఎన్. రంగనాథ్ లెక్చరర్ కాగా, తల్లి సుధా రంగనాథ్ గృహిణి. ఆమె చెల్లెలు ఆషికా రంగనాథ్ కూడా కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. అనూష పాఠశాల విద్య తుమకూరులోని బిషప్ సర్గాంట్ పాఠశాలలో కొనసాగింది. ఆ తరవాత ఆమె బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి తన డిగ్రీని పూర్తిచేసింది. తను చిన్నప్పటి నుంచి కో-కరిక్యులర్ యాక్టివిటీస్ పై మక్కువతో నటన, నాట్యం, పాడటం వంటి వాటిపై ఎక్కువ ఆసక్తి చూపించేది. వాటిమీద ఉన్న దృష్టితో చదువుపై తక్కువ సమయం కేటాయించింది. వినోద పరిశ్రమలోకి ఎలాగైనా అడుగుపెట్టాలన్న తన కోరికను నెరవేర్చుకుంది.
కెరీర్
అనూషా రంగనాథ్ 2016లో వచ్చిన సోడాబుడ్డి అనే రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ చిత్రంతో అరంగేట్రం చేసింది, ఆ తరువాత కూడా ఆమె 2017లో లైఫ్ 360 అనే రొమాంటిక్ మూవీనే చేసింది. 2019లో అందవాడా చిత్రంతో ప్రేక్షకులను మెప్పించిన అనూషా రంగనాథ్ 2022లో వినయ్ రాజ్‌కుమార్ సరసన 10లో నటించింది. వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1991 జననాలు
కన్నుల్లో నీ రూపమే
కథ
స‌న్నీ (నందు) స‌ర‌దాగా గ‌డిపే ఓ కుర్రాడు. బ‌స్టాప్‌లో సృష్టి (తేజస్విని ప్ర‌కాష్‌)ని చూసి ప్రేమ‌లో ప‌డ‌తాడు. అత‌నిపై తేజ‌స్వినికి కూడా ప్రేమ ఉన్నా తొంద‌ర‌గా బ‌య‌ట పెట్ట‌దు. కొన్నాళ్ల త‌ర్వాత ఎట్ట‌కేల‌కు స‌న్నీని ప్రేమిస్తున్నాన‌ని చెబుతుంది. అయితే అప్ప‌టికీ త‌మ ప్రేమ‌ని తన సోద‌రుడు ఒప్పుకుంటాడో లేదో అనే భ‌యం ఆమెని వెంటాడుతుంటుంది. తమ స్నేహితుల వివాహాలైన నాలుగు రోజుల్లోనే తామూ పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు సన్నీ, సృష్టి. ఇంత‌లో సన్నీ త‌న జీవితంలో జ‌రిగిన ఓ సంఘ‌ట‌న‌ని సృష్టితో చెబుతాడు. ఇంత‌కీ సన్నీ జీవితంలో జ‌రిగిన ఆ సంఘ‌ట‌న ఏంటి? సృష్టితో అత‌ని పెళ్లి జ‌రిగిందా? లేదా? వీళ్ల పెళ్లికి ఎలాంటి అడ్డంకులు ఎదుర‌య్యాయి? త‌దిత‌ర విషయాలు మిగిలిన కథలో భాగం thumb|పోసాని కృష్ణ మురళి
బయటి లంకెలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
బోరో కాళీ బరి దేవాలయం
బోరో కాళీ బరి దేవాలయం బంగ్లాదేశ్‌ లోని మైమెన్‌సింగ్ నగరంలో ఉన్న పురాతన హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయం కాళీ దేవతకు అంకితం చేయబడింది.
ఇక్కడి ప్రధాన పండుగ కాళీ పూజ, ఇది ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు. హిందూ భక్తులు ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించవచ్చు. అయితే, రోజువారీ పూజ సాధారణంగా సూర్యాస్తమయం తర్వాత ప్రారంభమవుతుంది. కాళీ దేవాలయం సమీపంలో కొనుగోలు చేయడానికి వివిధ రకాల స్వీట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దుర్గా బారి, థానా ఘాట్‌లోని శివాలయం అనేవి మైమెన్‌సింగ్‌లో ఇతర ముఖ్యమైన హిందూ దేవాలయాలు.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని హిందూ దేవాలయాలు
రఘుబాబు
రఘుబాబు (యర్రా రఘుబాబు - జననం: 1960 అక్టోబరు 10) తెలుగు సినీ నటుడు. విలన్ గా, హాస్యనటుడిగా, క్యారక్టర్ ఆర్టిస్టుగా పలు పాత్రలు పోషించాడు. ఆయన తండ్రి గిరిబాబు కూడా తెలుగు వారికి సుపరిచితులైన నటుడు. ప్రకాశం జిల్లా రావినూతల గ్రామంలో జన్మించాడు. రఘుబాబుకు తమ్ముడు, చెల్లెలు ఉన్నారు.
పదేళ్ళ వయసులో అధ్యాపకులు పిల్లలందర్నీ కూడగట్టి శ్రీకృష్ణ తులాభారం నాటకం వేయించారు. అందులో ఆయన వసంతకుడి పాత్ర వేశాడు. దాన్ని ఒక్క ఏడాదిలో 22సార్లు ప్రదర్శించారు. ఆ నాటకం ఎంత ఆదరణ పొందిందంటే టిక్కెట్టు పెట్టి వేస్తే ఆరోజుల్లో పదివేలు వసూలయ్యాయి. ఆ డబ్బుల్తో రావినూతలలో అరుణ కళానిలయం అనే ఆడిటోరియం కట్టారు. అక్కడ ఇప్పటికీ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు జరుగుతుంటాయి.
సినిమాల్లో చేయడానికి గిరిబాబు 1973లో చెన్నై వెళ్లాడు. ఆయనతో పాటు రఘుబాబు వాళ్ళ అమ్మ, తమ్ముడు, చెల్లి కూడా వెళ్లిపోయారు. నాయనమ్మా తాతయ్యా మాత్రం రఘుబాబును రావినూతలలో వాళ్లదగ్గరే పెట్టుకున్నారు. అక్కడ ఆరోతరగతి దాకా చదివాడు.
నట జీవితం
గిరిబాబు నటుడే అయినప్పటికీ పిల్లల్ని సినిమాలకు దూరంగా ఉంచేవాడు. ఇంట్లో సినిమా వాతావరణమే ఉండేది కాదు. మామూలు మధ్యతరగతి కుటుంబం ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఉండేది. కాబట్టి నటించాలన్న ఆలోచన మొదట్నుంచి లేదు. ప్రొడక్షన్‌ పనులు చూసుకోవడానికి ఫీల్డులోకి వచ్చాడు. కాబట్టి ఎప్పటికైనా నిర్మాత అయి మంచి సినిమాలు తీయాలన్న కోరిక బాగా ఉండేది.
1984 వచ్చేసరికి పూర్తిగా ఇండస్ట్రీలో స్థిరపడ్డాడు. కొన్ని కన్నడ, తమిళ్ సినిమాలు తెలుగులోకి డబ్‌ చేసి విడుదల చేశాడు. సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే ఆహుతి ప్రసాద్‌, శివాజీరాజా, చిన్నా, కిషోర్‌బాబు, మల్లి తదితరులు పరిచయమయ్యారు. వీళ్లందరూ మధు ఫిలిం ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో శిక్షణ పొంది అవకాశాల కోసం మద్రాస్‌కు వచ్చారు.
ఇతడు నటుడవ్వాలని పరిశ్రమలోకి అడుగుపెట్టలేదు. ఇతనికి నిర్మాత అవ్వాలనిపించింది. దర్శకత్వమూ ఇష్టమే. సత్యారెడ్డిగారి వద్ద చేరి సినిమా నిర్మాణం గురించి తెలుసుకోవాలనుకొన్నాడు. అనుకోకుండా సత్యారెడ్డి చిత్రం 'దొంగలున్నారు జాగ్రత్త'లో ఇతడిని హీరోని చేశారు. ఆ సినిమా తర్వాత నటుడిగా పదేళ్లు విరామం వచ్చింది. అదృష్టం కొద్దీ దర్శకుడు కృష్ణవంశీగారి దృష్టిలో పడ్డంతో ఇతని జాతకమే మారిపోయింది. 'మురారి'లో మంచి పాత్ర ఇచ్చారు. అందులో ఓ మూర్ఖుడిన పాత్ర. తను చెప్పేదీ, ఆలోచించేదే సరైనదని వాదించే పాత్ర అది. ఆ పాత్రతో గుర్తింపు వచ్చింది
పారంభంలో ఎక్కువగా నెగెటివ్ పాత్రలే వచ్చాయి. గుర్తుండిపోయేది మాత్రం 'ఆది'లో న చేసిన గంగిరెడ్డి పాత్ర. దానికి తిరుగులేని పేరొచ్చింది. బాస్ ఏమన్నా గంగిరెద్దులా తలాడించే ఫాక్షనిస్ట్‌ పాత్ర. 'కుర్రాడు ఎలా ఉన్నాడ్రా' అని బాస్ నన్ను అడిగితే 'మాంచి బళ్ళెంలా ఉన్నాడన్నా' అంటుంటాడు. ఇక ఆ తరువాత వెనక్కి తిరిగిచూసుకోవాల్సిన అవసరం లేకుండా పోయింది.
తర్వాత మళ్లీ వినాయక్‌గారు పిలిచారు. 'చెన్నకేశవరెడ్డి'లో నెగిటీవ్ టచ్ ఉన్న పాత్ర. నందమూరి బాలకృష్ణగారు సెట్లో చాలా ప్రోత్సహించేవారు. ప్రతీ దానికీ 'లాబరన్న...' అంటుంటాడు. ఈ మాట మాస్‌లోకి దూసుకుపోయింది. దాని తర్వాత 'అడిగోరా...లాబరన్న' అని అవుట్‌డోర్‌లో ఇతడిని చూసిన జనం కేకేసేవారు. ఏ నటుడుకైనా సరే ఇలాంటి ఆదరణే కావాలి. దాంతో ఇతని పేరు, ఫేసూ ముద్రించుకుపోయాయి
ఈతరం బాబూరావుగారి 'యజ్ఞం' సినిమాలోనూ ఫాక్షనిస్ట్‌ పాత్రే. కాకపోతే తర్వాత నిజాలు తెలుసుకుని మంచోడిగా మారతాడు. చివరికి చనిపోతాడు. దాంతో ప్రేక్షకుల్లో ఈ పాత్రపై సింపతీ పెరిగింది. ఎక్కువగా ఫ్యాక్షనిస్టు పాత్రలే వేసినా వేటికవి వేర్వేరు.
'కబడ్డీ కబడ్డీ' కూతతో ఇతని నట ప్రయాణం కామెడీ వైపుకి మళ్లింది. అందులో టీ అమ్ముతుంటాడు. 'కప్పు టీ...కప్పు టీ' అని అరుస్తుంటాడు. ఈ సినిమాలో కామెడీ గ్యాంగ్ చాలా ఉంది. అందులో ఇతనికీ కావల్సినంత పేరొచ్చింది
జంథ్యాల తర్వాత వినోదాత్మక చిత్రాలు చేయడంలో దిట్ట అనిపించుకొన్నది ఈవీవీ సత్యనారాయణ. 'బెండు అప్పారావు'లో ఇతని బాడీ లాంగ్వేజ్‌ని పూర్తిగా మార్చేశారాయన. కడుపుబ్బ నవ్వించే పాత్రిచ్చారు. 'రఘుబాబు ఈస్థాయిలో కామెడీ చేయగలడా?' అనిపించేంతలా చేశారు. అవటానికి పాలేరు పాత్రే, అయినా భలే పేరొచ్చింది.
ఈవీవీగారి శిష్యుడు సత్తిబాబు దర్శకత్వం వహించిన 'బెట్టింగ్ బంగార్రాజు'లో అమాయకుడిగా కనిపించి నవ్వించాడు. ఇదో కొత్తకోణం. ఉమ్మడి కుటుంబ సభ్యుల్లో అమాయకుడిని అవడంతో మిగతా వాళ్లు ఇతడిని ఆడిస్తారు, ఆడుకుంటారు. అమాయకంగా చేయాలంటే బాడీ లాంగ్వేజ్, మాటా, నడతా తీరుల్లో స్పష్టమైన మార్పు కనబరచాలి. దర్శకుడి సూచనలు, అవగాహనలతో ఆ పాత్రని పండించాడు. ఇతని ముఖంలో ఆ మాయా ఉందని ప్రేక్షకుల చేత అనిపించుకున్నాడు'.
ఇవన్నీ ఒకెత్తయితే అల్లు అర్జున్ 'బన్ని' సినిమాలో చేసిన గూండా పాత్ర ఒక ఎత్తు. ఓ సందర్భంలో ఇతని కళ్లు పోతాయి. ఆ తరువాత వీడి తిప్పలు చూసి జనం బాగా నవ్వుకొన్నారు. సీరియస్‌గా ఉంటాడు కానీ, ఆ పాత్రతో ఎంత వినోదం పండిందో? ఈ సినిమాకి నంది అవార్డు వస్తుందనుకొన్నాడు. కానీ రాలేదు.
క్రిష్ సినిమా 'కృష్ణం వందే జగద్గురుం'లో రానాకి బాబాయి పాత్ర. ఓ సందర్భంలో ప్రత్యర్థులు ఇతని నాలుక కోసేస్తారు. ఆ తరువాత వచ్చేసీన్‌లో ఇతడి నటన కంటతడిపెట్టించింది. నటుడిగా మంచి పేరొచ్చింది. గుడ్డి, మూగ ఇలాంటి పాత్రలు చేయాలని నటులు కోరుకుంటారు. ఎందుకంటే.. నటుడికి ఈ పాత్రలు ఓ పరీక్ష. ఆ పరీక్షలో ఇతడు నెగ్గాడు.
సుశాంత్ కరెంట్‌ సినిమాలో జాంపళ్లు అమ్ముతాడు. ఇప్పటికీ విశాఖపట్నం, రాజమండ్రి రైల్వేస్టేషన్లలో ఇతడిని కలిసినవాళ్లంతా. 'కరెంట్ సినిమాలో జామపళ్లు అమ్మారు కదండీ.. ఆ సీను భలే బాగుంటుందండీ..' అంటుంటారు
శ్రీనివాసరెడ్డి 'టాటా బిర్లా మధ్యలో లైలా'లో దొంగస్వామీజీ వేషం వేయించారు. ప్రజల్ని మాయ మాటలతో మోసం చేసి డబ్బులు గుంజేసే దొంగ సన్యాసి. అందులో ఇతని పాపులర్ డైలాగ్ 'ఆశ దోశ అప్పడం వడ'. ఈ డైలాగ్ ఆ తరువాతి కాలంలో చాలా పాపులర్ అయ్యింది.
సుకుమార్ సినిమా జగడంలో రామ్‌కి తండ్రిగా నటించే ఛాన్స్ ఇచ్చారు. చాలా బాధ్యతగల, బరువైన పాత్ర అది. ఇతని కరకు ఫేసులోంచి అంత సున్నితమైన హావభావాల్ని సుకుమార్‌గారు రాబట్టారు. ఈ సినిమా చూశాక వినాయక్ గారు రఘుబాబులో ఇలాంటి నటుడు దాగున్నాడా! అని ఇతని ముందే అన్నారు. ఇది చూసే క్రిష్ 'కృష్ణం వందే జగద్గురుం'లో అవకాశమిచ్చారు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:1960 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా ప్రతినాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా సినిమా నటులు వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
పూర్నియా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
పూర్నియా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, బీహార్ రాష్ట్రంలోని 40 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఆరు అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:బీహార్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
బొజ్జవారిపల్లె
బొజ్జవారిపల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గ్రామంలోని దేవాలయాలు
శ్రీ గణపతిస్వామివారి ఆలయం:- 2014, జూన్-12, గురువారం నాడు గణపతి విగ్రహ ప్రతిష్ఠాకార్యక్రమాన్ని వైభవంగా నిర్వహించారు. చేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో వేకువఝామునుండి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు పెద్ద యెత్తున తరలివచ్చారు. ఈ ఆలయంలో 2014, జూలై-22 మంగళవారం నాడు, మండల పూజ ఘనంగా నిర్వహించారు. స్వామివారి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి 41వ రోజు కావడంతో వేదపండితుల సమక్షంలో హోమపూజలు నిర్వహించారు. వేకువఝామునుండియే అభిషేకాలు, హారతులు, ప్రత్యేకపూల అలంకరణలు నిర్వహించారు. మద్యాహ్నం వరకు జరిగిన హోమపూజలో మహిళలు పెద్ద ఎత్తున పాల్గొన్నారు. అనంతరం మద్యాహ్నం ఒక వేయిమందికి పైగా భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు.
మౌనం
కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం, జపతో నాస్తి పాతకమ్, మౌనేన కలహో నాస్తి, నాస్తి జాగరతో భయమ్. మౌనం అనగా వాక్కుని నియంత్రించడం; లేదా మాటలాడడం తగ్గించడం. ఇదొక అపుర్వమైన కళ, తపస్సు. మాటలను వృథాగా వినియోగించకుండా దైవమిచ్చిన వరంగా భావించి ముక్తసరిగా అవసరం మేరకే మాట్లాడటం సర్వదా శ్రేయస్కరం. వినేవారికి ఇంపుగా, హితంగా, మితంగా మాట్లాడాలని, అలా చేతకానప్పుడు మౌనమే మేలని విదురనీతి వివరిస్తోంది.పాపాల పరిహారార్ధం నిర్దేశించబడిన ఐదు శాంతులలో మౌనం ఒకటి. ఈ పంచ శాంతులు: ఉపవాసం, జపం, మౌనం, పశ్చాత్తాపం, శాంతి.మౌనంగా ఉండేవారిని మునులు అంటారు.మాట వెండి అయితే, మౌనం బంగారం అని సామెత.మాట్లాడటం ద్వారా శక్తిని వృథా చేసుకునేకంటే మౌనంగా ధ్యానం చేయడం ద్వారా ఆధ్యాత్మికంగా ఉన్నత స్థితికి చేరుకోవచ్చుఅన్నారు స్వామి వివేకానంద.నేరనిర్థారణ సందర్భాల్లో నేరస్థుడు మౌనం వహిస్తే నేరం అంగీకరించిన భావం వస్తుంది కాబట్టి ఆ సమయంలో మౌనాన్ని ఆశ్రయించడం అనుకూలం కాదు.అతిగా మాట్లాడేవారికి విలువ తగ్గిపోతూ ఉంటుంది.
రకాలు
మౌనం మూడు విధాలుగా చెప్తారు.
ప్రయోజనాలు
మౌనం ఆరోగ్య వృద్ధికి తోడ్పడుతుంది. దీనివలన దివ్యశక్తి ఆవిర్భవిస్తుంది. బాహ్య, ఆంతరిక సౌందర్యాలను పెంచుతుంది. మనోశక్తులు వికసిస్తాయి. ఎదుటవారిలో పరివర్తనను తెస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఉత్పన్నమై ఆత్మకి శాంతి లభిస్తుంది. సమయం సదుపయోగమౌతుంది.పతంజలి మహర్షి తన యోగ సిద్ధాంతంలో అవలంబించవలసిన మౌనానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. మౌనాన్ని అవలంబించిన మహాత్ములలో రమణ మహర్షి, శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస, స్వామి వివేకానంద, మహాత్మాగాంధీ మున్నగు వారెందరో ఉన్నారు.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:మానసిక శాస్త్రము వర్గం:మానవ ప్రవర్తన
ఇంటర్మీడియట్ విద్యామండలి (ఆంధ్రప్రదేశ్)
వనరులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య
ఉత్తర మధ్య రైల్వే
thumb|220px|[[ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్ (13వ నెంబరు) ]] భారతదేశం లోని 18 రైల్వే జోన్‌లలో ఉత్తర మధ్య రైల్వే (North Central Railway) ఒకటి. ఉత్తర మధ్య రైల్వేలో అతిపెద్ద రైల్వే స్టేషను కాన్పూర్ సెంట్రల్ కాగా మొఘల్ సారాయ్ రైల్వే స్టేషను రెండవ స్థానములో ఉంది. ఈ రైల్వే జోన్ అలహాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది. జోన్స్ పునరుద్దరించ బడినప్పుడు, గతకాలపు ఉత్తర రైల్వే జోన్ లోని అలహాబాద్ డివిజన్, గతకాలపు మధ్య రైల్వే జోణ్ లోని విభజన అనంతరం ఏర్పడిన ఝాన్సీ డివిజను, కొత్త ఏర్పడిన ఆగ్రా డివిజనుతో కలిపి మూడు (డివిజన్స్) విభాగాలు ఉత్తర మధ్య రైల్వే ఉన్నాయి.
చరిత్ర
నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వే|ఉత్తర మధ్య రైల్వే, దాని ప్రస్తుత రూపంలో, 2003 ఏప్రిల్ 1 లో ఉనికిలోకి వచ్చింది. నార్త్ సెంట్రల్ భారతదేశం|ఉత్తర మధ్య భారతదేశం యొక్క ఒక పెద్ద ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, హర్యానా రాష్ట్రాలు ప్రస్తుతం నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వే|ఉత్తర మధ్య రైల్వే పరిధిలో ఉన్నాయి.
ముఖ్యమైన రైళ్ళు
ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ - న్యూఢిల్లీ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్
మూసలు, వర్గాలు
వర్గం:భారతీయ రైల్వే మండలాలు వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రవాణా వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రైలు రవాణా వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు వర్గం:ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్
సాంకేతిక విద్యా మండలి
డిప్లొమా, డిప్లొమా తరువాతి సాంకేతిక విద్యని వేగంగా అభివృద్ధి చేయడానికి, సాంకేతిక విద్యా మండలి (The State Board of Technical Education & Training) ని చట్ట ప్రకారం 1984 లో ఏర్పాటుచేశారు.
సాంకేతిక విద్య కార్యాలయానికి అనుబంధంగా ఈ బోర్డుని ఏర్పాటు చేశారు.
వనరులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య
పానగల్లు మ్యూజియం
పానగల్లు మ్యూజియం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, పానగల్లు గ్రామంలో స్థాపించబడిన చారిత్రక మ్యూజియం. ఇది చారిత్రాత్మక ఛాయా సోమేశ్వర స్వామి ఆలయానికి సమీపంలోని పచ్చల సోమేశ్వర ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉంది. మ్యూజియంలో భద్రపరచబడిన కొన్ని పురాతన శివలింగాలు నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట నిర్మాణ సమయంలో మునిగిపోయిన ఏలేశ్వరం అనే గ్రామం నుండి సేకరించబడ్డాయి.
చరిత్ర
నల్గొండ కంటే పురాతనమైన పానగల్లు 9వ - 13వ శతాబ్దాల మధ్య అనేక రాజవంశాలకు రాజధానిగా ఉండేది. కాకతీయుల తో సహా హిందూ గవర్నర్లు, వివిధ రాజవంశాల రాజులు పానగల్‌లో ప్రధాన ప్రజా మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించారు. అంతటి చరిత్ర కలిగిన ఈ పానగల్లులో 3 ఎకరాల విస్తీర్నంలో ఉన్న ఈ మ్యూజియం 1982, ఫిబ్రవరి 13న స్థాపించబడింది. కాకతీయుల కాలంలో మతపరమైన ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశంగా నిలిచిన ఈ ప్రాంతం నల్గొండ పట్టణానికి నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి దేవాలయాలు కాకతీయ పాలకుల ఆరాధ్య దేవుడు శివుని స్మారకార్థం నిర్మించబడ్డాయి. ఇందులో దాదాపు 640 కళా వస్తువులు, పురాతన వస్తువుల సేకరణ ఉంది. వాటిల్లో కొన్ని వస్తువులు ఓపెన్-ఎయిర్ గ్యాలరీలో, మరిన్ని వస్తువులు భవనం లోపల ఉన్నాయి. మ్యూజియం చుట్టూ పచ్చని చెట్లు, మ్యూజియం వెనకాల ఉదయ సముద్రం రిజర్వాయర్‌ ఉన్నాయి. right|thumb|మ్యూజియంలో ఒక హీరో రాయి (వీరగల్లు)
సేకరణలు
ఇందులో అనేక శిల్పాలు, చరిత్రపూర్వ ఉపకరణాలు, నాణేలు (కుతుబ్‌షాహీ నిజాము నవాబులు, విజయ నగర రాజులు, మొఘల్‌ సామ్రాజ్య కాలం నాటి రాగి, సీసం, సిల్వర్‌ నాణేలు), కాంస్యాలు, పూసలు, ఆయుధాలు, కాకతీయులు, విష్ణుకుండినులు, కుతుబ్‌షాహీలు, నిజాము నవాబులు వేయించిన శిలా శాసనాలు, చెక్కించిన శిల్పాలు, వాడిన నాణేలు, వస్తువులు, కుత్‌బ్‌ షాహీ నిజాం కాలానికి సంబంధించిన వివిధ రకాలైన యుద్ధ సామగ్రి ఉన్నాయి. ఈ వస్తువులు వర్దమాన కోట, ఏలేశ్వరం, ఫణిగిరి, పానగల్‌లో జరిపిన త్రవ్వకాల నుండి, హైదరాబాదు లోని తెలంగాణ రాష్ట్ర మ్యూజియం సేకరించబడ్డాయి. ఇందులో చాలావరకు 2వ శతాబ్దం నుండి 18వ శతాబ్దానికి చెందినవి. ఈ మ్యూజియంలో 1వ శతాబ్దం నాటి ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన వివిధ హిందూ దేవతలు, దేవతల విగ్రహాలు, శిల్పాలు కూడా ఉన్నాయి. సామాన్యశకం 2, 3 శతాబ్దాలకు చెందిన ఏలేశ్వరానికి సంబంధించి సున్నపు బొమ్మలు, గారా ప్రతిమలు, సాక్‌స్టోన్స్‌, రాతిశిల్పాలు మ్యూజియంలో ఉన్నాయి.
1987లో వర్ధమానుకోట వద్ద భారత పురావస్తు సర్వే అధికారులు జరిసిన త్రవ్వకాలలో శాతవాహన పాలనలో సా.శ. 1 వ శతాబ్దానికి చెందిన చారిత్రక బుద్ధుడి (6 అడుగుల పొడవు, 2.5 అడుగుల వెడల్పు) విగ్రహం బయటపడింది. దానితోపాటు టెర్రకోట బీడ్‌లను కూడా దొరికాయి. అప్పటినుండి ఆ విగ్రహం ఈ మ్యూజియంలోనే ఉంది. 2006లో జరిగిన కాలచక్ర కార్యక్రమం కోసం విగ్రహాన్ని గుంటూరు లోని అమరావతి కి తరలించి, మరల 2009లో ఈ మ్యూజియంలో భద్రపరచారు.
ఫ్లాట్ బాటమ్, డొమికల్ బాడీ, పొడవాటి మెడ కలిగిన బిదిరి వేర్ హుక్కా స్టాండ్ (17 సెం.మీ.ల ఎత్లు, 15 సెం.మీ.ల వెడల్పు) కూడా ఇందులో భద్రపరచబడింది. మ్యూజియం కాంపౌండ్‌లో అతి ప్రాచీనమైన 13వ శతాబ్దానికి చెందిన విష్ణువు విగ్రహం, 12వ శతాబ్దానికి చెందిన భైరవుడు, వినాయకుడు, నాగప్రతిమలు, 11వ శతాబ్దానికి చెందిన నంది విగ్రహం, నృత్య కళాకారిణి, ఎలుక, వివిధ జంతువుల విగ్రహాలు, కాకతీయుల కళాతోరణం, 12వ శతాబ్దానికి చెందిన అతిపెద్దదైన ఎలుక విగ్రహం ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ సంస్కృతి వర్గం:నల్గొండ జిల్లా వర్గం:తెలంగాణ సంగ్రహాలయాలు వర్గం:1982 స్థాపితాలు
కిష్టారం (జడ్చర్ల మండలం)
కిష్టారం, తెలంగాణ రాష్ట్రం,మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, జడ్చర్ల మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన జడ్చర్ల నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 240 ఇళ్లతో, 1138 జనాభాతో 312 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 572, ఆడవారి సంఖ్య 566. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 304 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575357.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి బడేపల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పోలేపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బడేపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఏనుగొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏనుగొండలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కిష్టారంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కిష్టారంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మొక్కజొన్న
అన్వేషిత
అన్వేషిత 1997, ఆగస్టు 27న ఈటీవీ లో ప్రారంభమైన ధారావాహిక. ఇలియాస్ జ్యోత్స్న రాసిన ఈ సీరియల్ కు ఇలియాస్ అహ్మద్ (ప్రద్యుమ్న) దర్శకత్వం వహించారు. రామోజీ గ్రూప్ అధినేత, అప్పటి ఈటీవీ అధిపతి రామోజీరావు నిర్మాణ సారథ్యంలో 100 ఎపిసోడ్లు పూర్తిచేసుకున్న ఈ సీరియల్ 1999లో చివరి ఎపిసోడ్ ప్రసారమయ్యే సమయానికి, తెలుగు ప్రేక్షకుల ఆదరణ పొందింది. అంతేకాకుండా వివిధ విభాగాలలో ఎనిమిది టీవి నంది అవార్డుల ను గెలుచుకుంది.
ప్రతి ఎపిసోడ్ సుమారు 18-24 నిమిషాల పాటు కొనసాగింది. పారానార్మల్, బ్లాక్ మ్యాజిక్, ఫాంటసీ, హర్రర్, మిస్టరీ, డ్రామా నేపథ్యాలతో తెలుగు ప్రేక్షకులను ఆకర్షించింది. మంత్రవిద్య, చేతబడి, జ్యోతిష్య ప్రపంచం, జ్యోతిష్య ప్రయాణం, ఆత్మలు, దెయ్యాలు, ఓయిజా బోర్డు, ఎక్స్‌ట్రాసెన్సరీ పర్సెప్షన్, స్పిరిట్ గైడ్స్, జాంబీస్, టెలిపతి, సీయాన్స్ వంటి అనేక అతీంద్రియ అంశాలు ఇందులో చూపబడ్డాయి.
పాటలు
నంది అవార్డు సాధించిన అన్వేషిత టైటిల్ సాంగ్‌ను మాధవపెద్ది సురేష్ స్వరపరచగా, కె.ఎస్.చిత్ర పాడింది.
స్పందన
ప్రత్యేకమైన, ఆసక్తికరమైన, గ్రిప్పింగ్ స్టోరీ లైన్‌తో ఈ సీరియల్ విమర్శకుల నుండి, ప్రేక్షకుల నుండి ప్రశంసలను అందుకుంది. 'ఖబీస్' పాత్ర, కరాకింకర విగ్రహం సీరియల్ కు ప్రత్యేకతంగా ఉండడంతో భయానకం విషయంలో పిల్లలు, పెద్దలకు ఇది ఇష్టమైన సీరియల్ గా నిలిచింది. ప్రధాన నటులైన, యమున, అచ్యుత్ నటనకు అనేక ప్రశంసలు లభించాయి. ఇద్దరు నటులు పేర్లు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రాచూర్యం పొందాయి.
పాలమూరు కవితా సుధ (పుస్తకం)
పాలమూరు కవితా సుధ అనేది నాల్గవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలసందర్భంగా పాలమూరు జిల్లా స్థాయి కవి సమ్మేళనం ప్రత్యేక సంచికగా వెలువడిన ఒక పుస్తకం. ఈ పుస్తకాన్ని జిల్లా సాంస్కృతికమండలి, మహబూబ్‌నగర్ వారు ప్రచురించి ఏప్రిల్ 11,2013 ఉగాది పర్వదినం నాడు జిల్లా కలెక్టరుచే ఆవిష్కరించారు. ముఖ్యమంత్రి నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి, ఉప ముఖ్యమంత్రి దామోదర రాజనరసింహ, రాష్ట్ర మంత్రులు ఉత్తమ్‌ కుమార్ రెడ్డి, డి.కె.అరుణ, వట్టి వసంత్ కుమార్, అధికారభాషా సంఘం అధ్యక్షుడు మండలి బుద్ధ ప్రసాద్, పాలమూరు జిల్లా కలెక్టర్ ఎం.గిరిజా శంకర్ తదితరులు ముందుమాట రాశారు.
పాలమూరు జడ్పీ సమావేశ మందిరంలో జరిగిన కవిసమ్మేళనంలో సుమారు 120 కవులు పాల్గొని తమ కవితలు వినిపించారు. ఈ కవులు వినిపించిన కవితలు,పద్యాల సంకలనమేఈ పుస్తకం.
మూలాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు సంబంధించిన పుస్తకాలు వర్గం:2013 పుస్తకాలు వర్గం:పుస్తకాలు
మండ్లా
మండ్లా మధ్యప్రదేశ్ లోని పట్టణం. ఇది మండ్లా జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. ఈ పట్టణం నర్మదా నది వంపు‌లో ఉంది. నది పట్టణానికి మూడు వైపులా ఉంది. మండ్లా రామ్‌నగర్‌ల మధ్య 15 మైళ్ల దూరం పాటు నది లోతుగా ప్రవహిస్తుంది. నర్మదానదిని ఇక్కడ పూజిస్తారు. నది ఒడ్డున అనేక ఘాట్లు నిర్మించబడ్డాయి. ఇది గోండ్వానా రాజ్యానికి రాజధాని. ఆ పాలకులు ఇక్కడ ఒక ప్యాలెస్‌ను, కోటనూ నిర్మించారు. సరైన సంరక్షణ లేక ఇవి శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి.
గోండ్వానా రాణి, రాణి దుర్గావతి మండ్లా రాజ్యాన్ని పరిపాలించింది. తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవటానికి చేసిన సాహసోపేతమైన ప్రయత్నంలో ఆమె అక్బర్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాడింది. ఇది ఇప్పటికీ జానపద కథలుగా చెప్పుకుంటారు. ఆ తరువాత రాంగఢ్ రాణి అవంతీబాయి లొంగుబాటు నుండి కాపడుకోడానికి బ్రిటిషు సైన్యంతో పోరాడింది. శత్రువుకు సజీవంగా చిక్కరాదని తన సైనికుడి దగ్గర ఉన్న ఖడ్గాన్ని లాక్కుని అవంతీబాయి ప్రాణత్యాగం చేసుకుంది.
రవాణా
(నేషనల్ హైవే) ఎన్‌హెచ్ -30 (ఎక్స్‌ప్రెస్ హైవే) ద్వారా సమీప నగరాలైన జబల్‌పూర్, నాగ్‌పూర్, రాయ్‌పూర్‌లకు మండ్లా అనుసంధానించబడి ఉంది. జబల్పూర్ నుండి మండ్లా వరకు బస్సులో 04 గంటలకు పైగా పడుతుంది (96 km సుమారు.) రహదారి పరిస్థితి చాలా తక్కువగా ఉంది. అంతకుముందు మండ్లాను ఇండియన్ రైల్వే యొక్క ఇరుకైన గేజ్ ట్రాక్ ద్వారా నైన్పూర్ మీదుగా జబల్పూర్, గోండియా, చింద్వారాకు అనుసంధానించారు. పనులు జరుగుతున్నందున ఇప్పుడు మండ్లాను ఇండియన్ రైల్వే బ్రాడ్ గేజ్ ట్రాక్ ద్వారా అనుసంధానించాలి. బ్రాడ్ గేజ్ ట్రాక్ పనులు అక్కడ పూర్తయినందున, చిరైడోంగ్రి నుండి జైన్పూర్ వరకు నైన్పూర్ మీదుగా ప్రయాణికుడు రైలులో ప్రయాణించవచ్చు.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
విజేత కాంపిటీషన్స్
విజేత కాంపిటీషన్స్ | right|thumb విజేత కాంపిటీషన్స్ విద్యా, విజ్ఞాన, ఉపాధి అవకాశాల పక్షపత్రిక. 1990 లో ప్రారంభించబడింది. బండ్ల పబ్లికేషన్స్, హైద్రాబాదు చే ప్రచురించబడుతుంది దీనిలో ప్రముఖమైన అంశాలపై ముఖపత్రకథనాలతో పాటు, ప్రస్తుత పోటీ పరీక్షలు, ప్రస్తుత వార్తలలో విషయాలు ప్రధాన శీర్షికలు. ప్రతి సంచికతోపాటు ఒక విశేష అంశంపై అనుబంధం కూడా ప్రచురిస్తున్నది. ప్రతి సంవత్సరం వార్షిక పుస్తకం కూడా ప్రచురిస్తున్నది.
ఇదే సంస్థనుండి కంప్యూటర్ ఎరా పత్రిక కూడా ప్రచురిస్తున్నది. పాఠశాల స్థాయి పుస్తకాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో వివిధ ఉద్యోగాల కోసం ప్రత్యేక పుస్తకాలు ప్రచురిస్తున్నది.
మూలాలు
వర్గం: తెలుగు పత్రికలు వర్గం: విద్య వర్గం: ఉపాధి
జంబలకిడిపంబ (2018 సినిమా)
జంబ లకిడి పంబ 2018 జూన్ 22న విడుదలైన తెలుగు హాస్య సినిమా.
కథ
సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజినీర్ వరుణ్‌, ఫ్యాషన్‌ డిజైనర్‌ పల్లవి(శ్రీనివాస రెడ్డి, సిద్ధి ఇద్నానీ) ప్రేమించుకుని పెళ్లి చేసుకుంటారు. ఏడాదిలోపే ఇద్దరి మధ్య మనస్పర్ధలు వస్తాయి. దాంతో విడిపోవాలనుకుంటారు. ఇలాంటి జంటలకు విడాకులు ఇప్పించడమే పనిగా పెట్టుకున్న న్యాయవాది హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌(పోసాని కృష్ణ మురళి)ని సంప్రదిస్తారు. వరుణ్‌, పల్లవిలను విడగొడితే వంద జంటలకు విడాకులు ఇప్పించిన న్యాయవాదిగా గిన్నిస్‌ రికార్డుల్లోకి ఎక్కుతానని హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌ సంబరపడుతుంటాడు. ఇంతలో హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌ తన భార్యతో కలిసి గోవా యాత్రకి వెళ్తాడు. మార్గమధ్యలో జరిగిన ప్రమాదంలో ఇద్దరూ చనిపోతారు. పైకి వెళ్లాక దేవుడు హరిశ్చంద్రను రానివ్వడు. ఇదేంటని హరిశ్చంద్ర దేవుడిని అడిగితే.. నువ్వు విడగొట్టాలనుకున్న వందో జంటను కలిపితేనే నీ భార్య వద్దకు నిన్ను పంపుతాను అని చెప్తాడు. అప్పుడు ఆత్మ రూపంలో కిందకి దిగివచ్చిన హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్..‌ వరుణ్‌, పల్లవిలను కలపడానికి ఎన్ని పాట్లు పడ్డాడు? అనేవి మిగిలిన కథలో భాగం. thumb|పోసాని కృష్ణ మురళి
బయటి లంకెలు
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
కామన్వెల్త్ క్రీడలు - 2018
250px|thumb|కుడి|21వ కామన్వెల్త్ క్రీడలను ప్రారంభించిన ప్రముఖులు కామన్వెల్త్‌ క్రీడలు - 2018 ఆస్ట్రేలియాలోని గోల్డ్ కోస్ట్ నగరంలో ఏప్రిల్ 4, 2018 నుంచి ఏప్రిల్ 15, 2018 వరకు జరిగాయి. 71 దేశాల నుంచి 6,600 మంది క్రీడాకారులు పోటీల్లో పాల్గొన్నారు. మొత్తం 18 క్రీడలు, 7 పారా స్పోర్ట్స్ ఈవెంట్లలో పోటీలు నిర్వహించగా, తొలిసారిగా ఈ ఈవెంట్లో మహిళలకు, పురుషులకు సమానంగా పతకాలు ఉన్నాయి. పారా ట్రయథ్లాన్, విమెన్స్ రగ్బీ సెవెన్స్, బీచ్ వాలీబాల్ క్రీడాంశాలను కూడా తొలిసారిగా ప్రవేశపెట్టారు. కామన్వెల్త్ క్రీడలను ఆస్ట్రేలియాలో నిర్వహించడం ఇది ఐదవ సారి.
చరిత్ర
ఈ క్రీడల్లో కామన్వెల్త్ దేశాలకు చెందిన క్రీడాకారులు పాల్గొంటారు. ఈ క్రీడలను బ్రిటీష్ ఎంపైర్ గేమ్స్‌గ పిలిచేవారు. ఈ క్రీడలను తొలిసారిగా 1930లో కెనడాలోని హామిల్టన్ నగరంలో జరిగాయి. ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి ఈ క్రీడలను నిర్వహిస్తారు. 1942, 1946 సంవత్సరాల్లో ప్రపంచ యుద్ధాల కారణంగా వీటిని నిర్వహించలేదు. 1930-1950 కాలంలో బ్రిటీష్ ఎంపైర్ గేమ్స్‌గాను, 1954-1966 మధ్య బ్రిటీష్ ఎంపైర్ అండ్ కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌గాను , 1970-1974 కాలంలో బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌గా ఈ క్రీడలను పిలిచారు. 1978 లో ఈ క్రీడలకు కామన్వెల్త్ క్రీడలుగా నామకరణం చేసారు. కెనడా, ఇంగ్లండ్, న్యూజిలాండ్, ఆస్ట్రేలియా, స్కాట్లాండ్, వేల్స్ దేశాలు (ఆరు) ఇప్పటి వరకు జరిగిన అన్ని కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో పాల్గొన్నాయి. ఈ క్రీడలను ఆస్ట్రేలియా, కెనడాలు అత్యధికంగా చెరో నాలుగు సార్లు నిర్వహించాయి. భారతదేశం 2010 లో ఈ క్రీడలకు అతిథ్యం ఇచ్చింది.
భారతీయ క్రీడాకారులు
ఈ క్రీడల్లో భారతదేశం తరపున 218 క్రీడాకారులు పాల్గొన్నారు. ఈసారి పి.వి. సింధు భారతదేశ పతాకధారిగా వ్యవహరించింది. 2014లో జరిగిన కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో షూటర్ విజయ్ కుమార్, 2010లో అభినవ్ బింద్రా, 2006లో రాజ్యవర్థన్ సింగ్ రాథోడ్ పతాకధారులుగా వ్యవహరించారు.
ముగింపు వేడుక
ఆస్ట్రేలియాలోని గోల్డ్ కోస్ట్ నగరంలోని కరారా స్టేడియంలో ముగింపు వేడుక జరిగింది. ముగింపు వేడుకలకు భారత బృందానికి పతాకధారిగా బాక్సర్ మేరీ కోమ్ వ్యవహరించారు.
మూలాలు
వర్గం:క్రీడలు వర్గం:క్రీడాకారులు వర్గం:కామన్వెల్త్ క్రీడలు వర్గం:కామన్వెల్తు దేశాలు
భారతదేశంలో అత్యధిక కాలం పని చేసిన ముఖ్యమంత్రులు
ఈ జాబితాలో భారతదేశంలోని రాష్ట్రాల్లో మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో అత్యధిక కాలం పని చేసిన ముఖ్యమంత్రుల వివరాలు.
భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్
భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ భారతదేశంలో ఆయుధాలు, క్షిపణి వ్యవస్థలను తయారు చేసే కేంద్ర ప్రభుత్వరంగ సంస్థ. 1970 లో దీన్ని హైదరాబాదులో గైడెడ్ ఆయుధ వ్యవస్థల తయారీ కేంద్రంగా స్థాపించారు. భారతీయ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలు, డిఆర్‌డిఓ, అంతరిక్ష పరిశ్రమల నుండి ఇంజనీర్లను సమీకరించి బిడిఎల్‌ను స్థాపించారు. మొదటి తరం ట్యాంకు విధ్వంసక గైడెడ్ క్షిపణి - ఫ్రెంచ్ ఎస్ఎస్ 11 బి 1 తో బిడిఎల్ ఉత్పత్తి మొదలు పెట్టింది. భారత ప్రభుత్వం ఫ్రెంచి ఏరోస్పేషియేల్‌తో కుదుర్చుకున్న లైసెన్సు ఒప్పందంలో భాగంగా దీన్ని తయారు చేసారు. బిడిఎల్ కు మూడు ఉత్పాదక యూనిట్లు ఉన్నాయి. ఇవి తెలంగాణ లోని కంచన్‌బాగ్, భానూరు, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం.
రంగారెడ్డి జిల్లా, ఇబ్రహీపట్నంలో ఒకటి, మహారాష్ట్రలోని అమరావతి వద్ద మరొకటి కొత్త యూనిట్లను స్థాపించాలని బిడిఎల్ సంకల్పించింది.
చరిత్ర
ఇంటిగ్రేటెడ్ గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (ఐజిఎండిపి) ద్వారా భారతదేశం స్వదేశీ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు బిడిఎల్‌ను ప్రధాన ఉత్పత్తి సంస్థగా గుర్తించారు. భారతదేశపు మొట్టమొదటి నేల నుండి నేల పైకి ప్రయోగించే పేథ్వి క్షిపణిని బిడిఎల్ తయారు చేసింది. బిడిఎల్ పృథ్వీని త్రివిధ దళాలకూ సరఫరా చేసింది. డిఆర్‌డివో వంటి సంస్థల సాంకేతిక సహకారంతో బిడిఎల్, అండర్ వాటర్ ఆయుధ వ్యవస్థలు, గాలి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణుల ఉత్పత్తిని, సంబంధిత అనుబంధ పరికరాల ఉత్పత్తిని కూడా చేపట్టింది.
స్వదేశీ క్షిపణులు
భారతదేశం అభివృద్ధి చేసిన క్షిపణుల ఉత్పత్తికి నోడల్ ఏజెన్సీ బిడిఎల్. బిడిఎల్‌ ఉత్పత్తి చేసిన మొట్టమొదటి క్షిపణి పృథ్వీ క్షిపణి.
బిడిఎల్ భారత సాయుధ దళాల కోసం అనేక క్షిపణులను తయారు చేస్తోంది. వాటిలో కొన్ని ప్రముఖ ఉత్పత్తులు:
1998 లో, BDL నిర్మించిన అగ్ని- 1 ని భారత సాయుధ దళాలలో మోహరించారు. బిడిఎల్ భారత సాయుధ దళాల కోసం ఇతర క్షిపణులను, వ్యవస్థలను కూడా తయారు చేస్తుంది
ఆకాశ్ మధ్యమ-పరిధి, నేల నుంచి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి. దీన్ని రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ (డిఆర్డిఓ) తయారు చేసింది. ఇందులో ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ బోర్డు, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (BEL) కూడా పాలుపంచుకున్నాయి. ఈ క్షిపణి వ్యవస్థ 30 కి.మీ. దూరాన, 18,000 మీ. ఎత్తున ఉన్న విమానాలను ఛేదించగలదు. శకలాలతో కూర్చి తయారు చేసిన వార్‌హెడ్ కలిగిన ఈ క్షిపణికి విమానాలను, బాలిస్టిక్ క్షిపణుల వార్‌హెడ్‌లనూ నాశనం చేసే సామర్థ్యం ఉంది. దీన్ని భారత సైన్యం, వైమానిక దళాల్లో మోహరించారు.
ఓడ, హెలికాప్టరు, జలాంతర్గామిల నుండి దీన్ని ప్రయోగించవచ్చు
నేలపై నుండి, గాల్లోనుండీ ప్రయోగించిన శత్రు క్షిపణుల నుండి విమానాలను రక్షించుకునేందుకు తయారు చేసిన వ్యవస్థ ఇది. గాల్లో జ్వాలలను రగిలిస్తూ శత్రు క్షిపణుల దృష్టిని విమానాల నుండి మళ్ళించి వాటిని తికమక పెట్టే వ్యవస్థ ఇది.
ఇది రెండవ తరం, సెమీ ఆటోమేటిక్, గొట్టం ద్వారా ప్రయోగించ గల, టాండెమ్ వార్‌హెడ్‌తో కూడిన, ఆప్టికల్‌గా ట్రాక్ చేసే క్షిపణి.