cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కాంతబంసుగూడ
2011 గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం, కాంతబంసుగూడ పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 1,433 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. పట్టణ జనాభా మొత్తం 6,714, అందులో 3,921 మంది పురుషులు, 2,793 మంది మహిళలు ఉన్నారు. సగటు లింగ నిష్పత్తి 1000:712.పట్టణ జనాభా 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 697, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 389 మంది మగ పిల్లలు, 308 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 792, ఇది సగటు లింగ నిష్పత్తి (712) కంటే ఎక్కువ. అక్షరాస్యత రేటు 82.6%. విశాఖపట్నం జిల్లాలో 66.9%తో పోలిస్తే కాంతబంసుగూడ అక్షరాస్యత ఎక్కువ. కాంతబంసుగూడలో పురుష అక్షరాస్యత రేటు 91.02%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 70.54%.పట్టణ పరిధిలోని 1,433 ఇళ్లకు పైగా పరిపాలనను స్థానిక స్వపరిపాలనా సంస్థ నిర్వహిస్తుంది. వీటికి నీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను సరఫరా చేస్తుంది. పట్టణ పరిధిలోని రహదారులను నిర్మించడానికి, నిర్వహణక దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి అధికారం ఉంది.
2001 గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం కాంతబంసుగూడ పట్టణ జనాభా మొత్తం 6126.అందులో పురుషులు 56% మంది ఉండగా, స్త్రీలు 44%. మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత రేటు 82% ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు అక్షరాస్యత 59.5% కన్నా ఎక్కువుగా ఉంది.పురుషుల అక్షరాస్యత 89% ఉండగా స్త్రీల అక్షరాస్యత 72% ఉంది. పట్టణ జనాభాలో 6 సంవత్సరాల వయస్సుగల పిల్లలు 10% మంది ఉన్నారు.
చదువు
ప్రాథమిక, మాధ్యమిక పాఠశాల విద్యను రాష్ట్ర పాఠశాల విద్య విభాగం క్రింద ప్రభుత్వ, సహాయక, ప్రైవేట్ పాఠశాలలు అందిస్తాయి. వివిధ పాఠశాలలు అనుసరించే బోధనా మాధ్యమం ఇంగ్లీష్, తెలుగు భాషలలో ఉంది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు వర్గం:జనగణన పట్టణాలు వర్గం:అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
ఉదయ్‌పూర్ రాజ్యం
భారత రిపబ్లికు ఏర్పడటానికి ముందు దీనిని ఉదయపూర్ రాష్ట్రం, మేవార్ రాజ్యం అని కూడా పిలిచారు. ఇది వాయవ్య భారతదేశంలో ఒక స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఉంది.
భౌగోళికం
శతాబ్దాల కాలంలో మేవారు భౌగోళిక సరిహద్దులు క్షీణించాయి. 1941 నాటికి రాజ్యం వైశాల్యం 34,110 చదరపు కిలోమీటర్లు (సుమారుగా నెదర్లాండ్సు పరిమాణం). 1818 లో బ్రిటీషు వారితో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం నుండి 1949 లో రిపబ్లికు ఆఫ్ ఇండియాలోకి ప్రవేశించడం వరకు ఉదయపూర్ రాజ్య సరిహద్దులుగా, ఉత్తరాన బ్రిటిషు జిల్లా అజ్మీరు - మెర్వారా, పశ్చిమసరిహద్దులో జోధ్‌పూర్, సిరోహి, నైరుతి సరిహద్దులో ఇదారు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. దక్షిణసరిహద్దులో దుంగర్‌పూర్‌,బన్‌స్వార, ప్రతాప్‌గఢ్ జిల్లా జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పున బుంది, కోటా జిల్లాలు, ఈశాన్య సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
రాజ్యస్థాపన
మేవారును బట్టా రావలు స్థాపించాడు. గతంలో చిత్తూరులోని మోరి ప్రజలకు అధిపతి ఉండేవాడు. సా.శ. 728 లో ఆయన చిత్తోరు మీద నియంత్రణను పొందాడు. మేవారు మొదటి రాజధానిగా నాగ్దా ఉండేది. సా.శ. 948 పాలకుడు అల్లాతు రాజధానిని నాగ్డా నుండి అహరుకు మార్చాడు.
మేవార్ మెగలులు
1615 లో నాలుగు దశాబ్దాల వాగ్వివాదం తరువాత మేవారు, మొఘలులు ఒక ఒప్పందానికి అంగీకరించారు. దీని ఆధారంగా మొఘలుల ఆధీనంలో ఉన్న మేవారు భూభాగం తిరిగి రాజపుత్రుల స్వాధీనం అయింది. మేవారు యువరాజు రాజసభకు హాజరయ్యాడు. మేవారు రాజులు మొఘలులకు 1,000 మంది గుర్రపు సైనికులను అందించారు.
మరాఠీల ప్రభావం
1725 లో మేవార్ భూభాగంలోకి మొదటిసారిగా మరాఠీలు చొరబాటు చేసారు. తదనంతరం వారు మేవారు మీద మాత్రమే కాకుండా చుట్టుపక్కల ఉన్న దుంగార్పూరు, బంసువ్రా, బుండి రాజ్యాలమీద కూడా ప్రభావం చూపారు. మరాఠాలను ఎదుర్కోవటానికి మేవారుకు చెందిన మహారాణా జగతు సింగు 1734 లో హుర్దాలో రాజపుత్ర పాలకుల సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ ఒప్పందం కార్యరూపం దాల్చలేదు. మరాఠా శక్తి పెరుగుతూనే ఉంది. ఈ శతాబ్దం మిగిలిన భాగంలో మరాఠాలు క్రమం తప్పకుండా మేవారు నుండి కప్పం అందుకున్నారు.
బ్రిటిషు రాజు పాలనలో మేవార్
ఈ ఒప్పందం ఆధారంగా మేవారు భూభాగాన్ని రక్షించడానికి బ్రిటిషు ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. దీనికి ప్రతిగా మేవారు బ్రిటిషు ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించింది. ఇతర రాజ్యాలతో రాజకీయ సంబంధాలకు దూరంగా ఉంటూ దాని ఆదాయంలో నాలుగవ వంతు 5 సంవత్సరాల పాటు బ్రిటిషు ప్రభుత్వానికి కప్పంగా ఇవ్వడానికీ, ఆ తరువాత ఎనిమిదింట మూడు వంతులు ఇవ్వడానికీ అంగీకరించింది. 1947 మే 23 న ఉదయపూరు రాజ్యానికి రాజ్యాంగం ఆమోదించబడింది. 1949 ఏప్రిల్ 7 న ఉదయపూరు రాజ్య చివరి పాలకుడు స్వతంత్ర భారతదేశంలోకి ప్రవేశించడానికి సంతకం చేశాడు.
మహారాణాలు
1303 వరకు మేవార్ పాలకులను 'మహారాణాలు అని పిలిచేవారు. 1303 నాటికి అల్లావుద్దీను ఖిల్జీ చిత్తోరుగడును తొలగించిన సమయంలో మహారాణా రతను సింగు మరణించిన తరువాత హమీరు మేవార్ పాలకుడై తనను తాను 'మహారాణా' గా పేర్కొన్నాడు. 1949 లో రాజ్యం రద్దు అయ్యే వరకు దాని పాలకులను మహారాణా అని పిలిచారు.
1984 నవంబరు 2 న భగవంతు సింగు మరణించాడు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు; మహేంద్ర సింగు, అరవింద సింగు. భగవంతు సింగు తన మరణానికి ముందు, ఆయన మహారాణా మేవారు ఫౌండేషను అనే ట్రస్టును స్థాపించి దానిని నిర్వహించే బాధ్యతను చిన్న కుమారుడు అరవిందుకు అప్పగించాడు. అరవిందు ఉదయపూరు సిటీ ప్యాలెసులో నివసిస్తున్నాడు.
బ్రిటిషు నివాసులు, రాజప్రతినిధులు
రాజ్యంలో వారి వ్యవహారాలను పర్యవేక్షించడానికి ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ చేత నియమించబడిన జేమ్స్ టాడ్, 1818 మార్చి నుండి 1822 వరకు పదవిలో ఉన్నారు. అలాన్ హోల్మె బ్రిటిషు రెసిడెంటు పదవీ బాధ్యతలు రెండు మార్లు నిర్వహించాడు (1911 - 1916 - 1919).
నిర్వహణ
1901 జనాభా లెక్కల సమయంలో రాజ్యాన్ని 17 పరిపాలనా ఉపవిభాగాలుగా విభజించారు - 11 జిల్లలు, 6 పరగణాలు. జిల్లా, పరగణాల మధ్య వ్యత్యాసం ఏమిటంటే పరగణా వైశాల్యపరంగా పెద్దదిగా ఉండి మరింతగా ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడింది. ఇంకా 28 రాజాస్థానాలు, జాగీర్లు, 2 భూమాట్లు ఉన్నాయి. ప్రతి జిల్లాను ఒక హకీం, ఒక రాజ్య అధికారి నియమించబడ్డాడు. ప్రతి తహసీలు (జిలా సబ్ డివిజన్) వద్ద సహాయక హకీం మద్దతుగా పనిచేసేవాడు.
పదవీకాలం
రాజ్యంలో భూభాగాలుగా ప్రధాన రూపాలు జాగీరు, భూం, సాసను, ఖల్సా అనే పేర్లతో పిలువబడ్డాయి. చక్రవర్తులు తమకు అందించిన రాజకీయ సేవకు గుర్తింపుగా భూమిని జాగీర్లుగా మంజూరు చేశారు. జాగీరుదార్లు సాధారణంగా వార్షిక ప్రాతిపదికన చాతుండు అని పిలువబడే స్థిర వార్షిక నివాళిని, కొత్త మహారాణాకు వారసత్వంగా నజరానాను చెల్లించేవారు. జాగీర్దారు మరణం తరువాత, దివంగత జాగీర్దారు వారసుడిని మహారాణా గుర్తించే వరకు జాగీరు మహారాణాకు తిరిగి వస్తుంది. భూమి యజమానిగా పదవీకాలంలో ఉన్నవారు ఒక చిన్న నివాళి లేదా నామమాత్రపు -అద్దె (భుం బరారు) చెల్లించారు. స్థానిక సేవ కోసం ఆహ్వానించబడతారు. సాసనుదారులు (మువాఫీ అని కూడా పిలుస్తారు). వీరు మహారాణాకు చెల్లింపులకు బాధ్యత వహించరు కాని వారి నుండి కొన్నిసార్లు పన్నులు పొందబడతాయి. ఖల్సా (ప్రభుత్వ భూములు) ఉన్నవారు సాగుదారులు. వారు భూమి ఆదాయాన్ని చెల్లించడం కొనసాగించినంత కాలం భూమి వారి ఆధీనంలో కొనసాగుతుంది. 1912 నాటికి రాజ్య భూఆదాయంలో 38% ఖల్సా భూమి నుండి, మిగిలినవి ఇతర వనరుల నుండి లభించింది.
రెడ్డివారి చెంగారెడ్డి
రెడ్డివారి చెంగారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మున్సిపల్ మరియు ఐ & పిఆర్ శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
ఆర్.చెంగారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, నిండ్ర మండలం, కొప్పేడు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన ఎస్.వి యూనివర్సిటీ నుండి బి.ఏ.పూర్తి చేసి, మద్రాస్ యూనివర్సిటీ నుండి 1962లో బి.ఎల్. పూర్తి చేశాడు. ఆయనకు భార్య సుజాత, కూతురు ఇందిరా ప్రియదర్శిని ఉన్నారు.
రాజకీయ జీవితం
ఆర్.చెంగారెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి కొప్పేడు గ్రామం సర్పంచ్‌గా 15 ఏళ్ళు పని చేసి, పిచ్చాటూరు సమితి అధ్యక్షుడిగా, జెడ్పిటిసిగా, ఆంద్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ స్దభ్యుడిగా, కార్యదర్శిగా, చిత్తూరు జిల్లా కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఆయన 1978లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ తరపున పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
ఆర్.చెంగారెడ్డి 1983లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓటమి పాలై తిరిగి, 1985, 1989 ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన 1994లో ఓడిపోయి తిరిగి 1999, 2004 ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి మంత్రి వర్గంలో న్యాయశాఖ, సాంకేతిక విద్యాశాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు. ఆయన 2009లో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓడిపోయినా అనంతరం రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:1935 జననాలు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా వ్యక్తులు
తిరుమల చరిత్ర
thumb|right|తిరుమల ఆలయం రాత్రి దృశ్యం తిరుమల కలియుగ వైకుంఠం. కలియుగంలో దర్శన ప్రార్థనార్చనలతో భక్తులను తరింపచేయడానికి సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువు శ్రీవేంకటేశ్వరుడుగా తిరుమల కొండలోని ఆనంద నిలయంలో అవతరించాడు. తిరుమల ఆలయాన్ని, ఆనంద నిలయాన్ని తొండమాన్ చక్రవర్తి నిర్మించాడని ప్రతీతి. తొండమాన్ చక్రవర్తి ఆకాశరాజు సోదరుడు.
దక్షిణ భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన ప్రముఖ రాజులందరూ శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దాసులే. వీరందరూ శ్రీవారిని దర్శించి తరించారు. 9వ శతాభ్దానికి చెందిన పల్లవులు, 10వ శతాభ్దానికి చెందిన చోళులు (తంజావురు) పాండ్య రాజులు (మదురై), 13-14 శతాభ్దానికి చెందిన విజయనగర రాజులు శ్రీవారికి విలువైన కానుకలు సమర్పించినట్లు శిలాశాసనాలు చెప్తున్నాయి. విజయనగర రాజుల కాలంలో దేవాలయం ప్రాముఖ్యత పెరిగింది, ఆలయ విస్తరణ జరిగింది. సతీ సమేతుడైన శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు విగ్రహాలు ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్నాయి.
తిరుమల కాలక్రమము
ఇక్కడ లభ్యమైన శాసనాలనుబట్టి 15 వందల ఏళ్ల నాటి నుండి తిరుమల చరిత్ర ఈ విధంగా ఉంది. పల్లవ రాణి సామవై సా.శ.614. ఈ మహారాణి కాలంలో ఆనంద నిలయం జీర్ణోద్దరణ కావింపబడింది. శ్రీవారి అనేక ఆభరణాలు సమర్పిస్తూ, ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తూ పరమభక్త శిరోమణిగా తిరుమల చ్రిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచింది.ఈమెకి 'పేరుందేవి'అని మరో పేరువుంది. తరువాత తెలుగు పల్లవరాజు విజయగండ గోపాలదేవుడు సా.శ.1328, శ్రీ త్రిభువన చక్రవర్తి తిరువేంకటనాధయాధవరాయలు సా.శ.1429, హరిహరరాయలు సా.శ. 1446 లలో బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించారు.
సాళువ నరసింహరాయలు సా.శ.1470 లో భార్య ఇద్దరు కుమారుల తన పేర్లతో సంపగి ప్రదక్షిణం నాలుగు మూలలో నాలుగు స్తంభాల మండపాలని నిర్మిచాడు.సా.శ.1473 లో తిరుమలరాయ మండపానికి వేదిక నిర్మించాడు. ఉత్సవాలు జరిపించేవాడు.
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సా.శ.1513 నుండి 1521 వరకు ఏడు సార్లు తిరుమలకి వచ్చి ఎన్నో కానుకలు సమర్పించాడు, ఉత్సవాలు నిర్వహించాడు. రాయలు 1513 ఫిబ్రవరి 10 న 25 వెండి పళ్లాలను ఇవ్వగా, స్వామివారి పాల ఆరగింపు కొరకు రాయల దేవేరులు రెండు బంగారు గిన్నెలు ఇచ్చారు. 1513 మే 2న రెండవసారి, 1513 జూన్ 13న మూడో సారి తిరుమల సందర్శించి, మూల విరాట్టుకు ఆభరణాలు, ఉత్సవ మూర్తులకు మూడు మణిమయ కిరీటాలు సమర్పించాడు. నిత్య నైవేద్యానికి ఐదు గ్రామాలను కానుకగా ఇచ్చాడు. 1514 జూన్ 6న నాల్గవసారి తిరుమలని దర్శించి,30 వేల వరహాలతో కనకాభిషేకం చేసాడు. నిత్యారాధన కోసం తాళ్ళపాక గ్రామాన్ని దానంగా ఇచ్చాడు.
1517 జనవరి 2న ఐదవ సారి తిరుమలకు వచ్చి ఆలయ ప్రాంగణంలో తమ విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించుకున్నాడు. 1518 సెప్టంబర్ 9న ఆనందనిలయానికి బంగారు పూత చేయించాడు. 1518 లో ఆరవసారి, 1521 ఫిబ్రవరి 17న ఏడవసారి తిరుమలకి వచ్చి నవరత్న కుళ్ళాయిని, పీతాంబరాలని సమర్పించాడు.
అచ్యుత రాయలు 1530 లో ఉత్సవాలు నిర్వహించాడు. ఆలయానికి ఎన్నో గ్రామాలు భూములను కానుకగా ఇచ్చాడు. 16 శతాబ్దం చివరలో తిరుమల రాయలు అన్నాఊయల మండపాన్ని విస్తరింపజేసి, ఉత్సవాలు నిర్వహించాడు. 1570లో వెంకటపతి రాయలు చంద్రగిరిని పాలించిన కాలంలో ఆలయాన్ని పరిరక్షించాడు.
విజయనగర సామ్రాజ్య పతనానంతరం ఆలయం మహమ్మదీయుల పరమైనది. కర్నాటకకు నవాబైన దావూద్ ఖాన్ హైదరాబాదు నిజాం ప్రభువులకి కట్టవలసిన పన్నుల కొరకై ఆలయంపై పన్నులు విధించాడు. ఈ ఆదాయానికై మహమ్మదీయులు, మరాఠాలు గొడవలు పడ్డారు, 1740 లో మరాఠీ ప్రభువు ఆలయాన్ని స్వాధీన పరచుకుని, రక్షించి స్వామివారికి ఎన్నో అమ్మూల్య ఆభరణాలు సమర్పించాడు.
తరువాత క్రమంగా 1801 నాటికి ఆలయం ఈస్టిండియా కంపెనీ వారి వశమైంది. ఈస్టిండియా కంపెనీ మొదట్లో హిందూ దేవాలయాలను, ముస్లిముల మసీదులను కాపాడుతూ వారి ధర్మాలను స్వయంగా పరిపాలించేవారు. దీనికి సంబంధించిన శాసనం ఒకటి సా.శ.1810లో బెంగాలు ప్రాంతంలో వేయించారు. సా.శ.1817లో చేసిన 7వ రెగ్యులేషన్ చట్టంలో కూడా ఇదే పాలసీని కొనసాగించారు. ధర్మాదాయాల సొమ్మును రెవెన్యూతో పాటు జిల్లా కలెక్టర్లు వసూలు చేసి, దేవునికి క్రమంతప్పక ఉ్సతవాలు, అర్చనలు, భోగాలు స్వయంగా పర్యవేక్షించి జరిపేవారు. దేవాలయంపై వచ్చిన సొమ్ములో ఈ కార్యక్రమాలు చేశాకా మిగిలిన సొమ్ము ఈస్టిండియా కంపెనీ వారి ఖజానాలో చేరేది. కలెక్టర్లపై రెవెన్యూబోర్డుకు తనిఖీ అధికారం ఉండేది. తిరుమల దేవాలయాన్ని కూడా ఇదే పద్ధతిలో పరిపాలన చేసేవారు. దేవాలయంలో చేయాల్సిన సేవలు, ఉత్సవాలు, అర్చనలకు ఖర్చుచేయగా కంపెనీకి మిగిలిన ఆదాయం 1830లోనే దాదాపుగా సాలుకు రూ.లక్షకు పైగా ఉండేదంటే తిరుమల వైభవం ఊహించవచ్చు. తిరుమలలో ఏ దానధర్మాలు చేయాలన్నా ప్రభుత్వానికి సొమ్ము ఇచ్చుకోవలసిన స్థితి ఉండేది. క్రైస్తవ మిషనరీలు కంపెనీ ప్రభుత్వం హిందూదేవాలయాలను, ముస్లిముల మసీదులను నిర్వహించడం ప్రోత్సహించడం క్రిందికే వస్తుందని, ఇది సరైన పని కాదని ఇంగ్లాండులో ఆందోళన చేయగా 1833 నుంచి కంపెనీ వారు దేశంలో మతాల పట్ల జోక్యం కలిగించుకోరాదన్న పద్ధతిలో ప్రవర్తించడం ప్రారంభించారు. ఐతే తిరుమల, పూరి వంటి సుప్రసిద్ధ ఆలయాలకు వచ్చే ఆదాయం బాగా ఎక్కువ కావడంతో వాటిని తమ వశంలోనే ఉంచుకున్నది. ఎప్పటిలా కంపెనీ ఉద్యోగులే నిర్వహించేవారు. ఐతే 1841లో ఆంగ్లప్రభుత్వం హిందూ మతసంస్థలలో జోక్యం చెసుకోకూడదని చట్టం చేసినందున ఆ ఆలయ నిర్వహణ మహంతులకు అప్పజెప్పింది. అప్పటి నుంచి 1863 వరకూ దేవాలయాలను సక్రమంగా నిర్వహించే నాథుడులేక, ఉన్న ధర్మకర్తలు అక్రమాలకు పాల్పడుతూండడం మూలంగా బ్రిటీష్ ఇండియాలోని దేవాలయాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ స్థితిలో 1863లో కొత్త దేవాదాయధర్మాదాయ చట్టం ఈ అరాచక స్థితిని సరిజేసే ప్రయత్నం చేసింది. 1843 నుండి - ఇలా 90 ఏళ్ల పాటు మహంతుల పాలనసాగింది.
వీరి తరువాత,1933 లోఅప్పటి గవర్నర్ ధర్మ కర్తల మండలిని ఏర్పాటు చేసాడు.
19 వ శతాబ్దాంతానికి కొండపైన శ్రీవారి ఆలయం, హథీరాంజీ మఠం తప్ప వేరే ఏ నిర్మాణాలూ ఉండేవి కావు. అర్చకులు సైతం కొండ కింద ఉన్న కొత్తూరులోనే ఉండేవాళ్లు. తెల్లవారుజామునే లేచి సప్తగిరులూ ఎక్కి ఉదయం ఏడు గంటలకు స్వామికి మేలుకొలుపులు పాడేవారు. అడవి జంతువులు, దొంగల భయంతో యాత్రికులు గుంపులు గుంపులుగా డప్పులు వాయిస్తూ, గోవిందనామ స్మరణ చేస్తూ కొండ ఎక్కేవారు. రాళ్లూరప్పలూ నిండిన దారిలో కొంతసేపు వెళుతూ మధ్యలో వంటావార్పు కోసం ఆగుతూ... మొత్తానికి పైకి చేరుకునేసరికి దాదాపు రెండురోజులు పట్టేదట. వారు మధ్యలో ఆగేందుకు మూడుచోట్ల దిగుడుబావులూ విశ్రాంతి మండపాలూ ఉండేవి. వాటిని ఠాణాలు అనేవారు. వయసు మళ్లినవారినీ అంగవికలురనూ పిల్లలనూ పైకి తీసుకువెళ్లేందుకు డోలీ కూలీలు ఉండేవారు. కావడి బద్దకు కుర్చీలు అమర్చి నడవలేనివారిని వాటి మీద కూచోబెట్టుకుని వారు పైకి మోసుకెళ్లేవారు. అందుకు పది అణాలు రుసుము వసూలు చేసేవారు. సామాన్యులకు ఆ మాత్రం స్తోమత కూడా ఉండేది కాదు. తిరుమల రాగిచెట్టు (ఇప్పుడు కల్యాణకట్ట ఉన్న ప్రదేశం) దగ్గర డోలీలు నిలుపుకోవడానికి ఒక ప్రత్యేక మండపం ఉండేది. అక్కడిదాకానే ఈ డోలీలను అనుమతించేవారు. ఆ స్టాండును డోలీమండపం బ్లాక్ అనేవారు. (ఇప్పుడా రోడ్డునే డి.ఎం.బి. రోడ్డుగా వ్యవహరిస్తున్నారు.) అక్కణ్నుంచి సన్నిధి వీధి మీదుగా గుడికి చేరుకుని నేరుగా మహాద్వారం గుండా లోపలికి ప్రవేశించి భక్తులు స్వామి దర్శనం చేసుకొనేవారు. 1870లో ప్రభుత్వం యాత్రికుల సౌకర్యార్థం కొండమీదకు మెట్లు నిర్మించింది. 1933లో ఏర్పడిన తితిదేబోర్డు రూ.26వేల ఖర్చుతో ఆ మెట్ల మార్గాన్ని అభివృద్ధి చేసింది. ఐదుపదుల ఏళ్లనాటి దేవస్థానం రికార్డుల ప్రకారం అప్పట్లో పొద్దున ఏడున్నరకు సుప్రభాత సేవ, రాత్రి పదిన్నరకు ఏకాంతసేవ జరిగేవి. ఇప్పుడు రాత్రి రెండున్నరకు ఆలయం మూసివేసి సరిగ్గా అరగంటలోనే మళ్లీ సుప్రభాతంతో మేల్కొలుపులు మొదలుపెడుతున్నారు.
ఘాట్‌రోడ్డు నిర్మాణం
1940ల నాటికి తిరుమలకు వచ్చే భక్తుల సంఖ్య మెల్లగా పెరగడం మొదలైంది. అప్పటి ఉమ్మడి మద్రాసు ప్రభుత్వం కొండమీదకు రోడ్డుమార్గం గురించి ఆలోచించింది. బ్రిటిష్ అధికారులు సర్వే బృందాల వారు తిరుపతి చేరుకున్నారు. 1944 ఏప్రిల్ నాటికి అలిపిరి నుంచి తిరుమల దాకా ఘాట్‌రోడ్డు నిర్మాణం పూర్తయింది. అదేనెల పదోతేదీన మద్రాసు రాష్ట్ర గవర్నర్ ఆర్ధర్‌హోప్ రోడ్డుమార్గాన్ని ప్రారంభించారు. మొదట్లో ఎద్దులబళ్లు, గుర్రపుబళ్లు తిరిగేవి. దీంతో భక్తుల పని సులువైంది. నెమ్మదిగా దేవస్థానమే తిరుమల-తిరుపతి మధ్య రెండు బస్సులు ప్రారంభించింది. ఆ సర్వీసులు తిరుపతిలోని మొదటిసత్రం నుంచి రోజుకు మూడుసార్లు ఉండేవి. తిరుమల నుంచి రాత్రి ఏడు దాటితే బస్సులే ఉండేవి కావు. 1955-56లో రైల్వేస్టేషన్ సమీపాన శ్రీనివాస బస్టాండు ఏర్పడే నాటికి భక్తుల సంఖ్య రోజుకు 500 నుంచి 600 వరకు ఉండేది. బస్సుల సంఖ్య పెంచుకుంటూ పోవడంతో సౌకర్యంగా ఉండి భక్తులు వెల్లువెత్తసాగారు. దీంతో రెండో ఘాట్‌రోడ్డు గురించి ఆలోచించాల్సి వచ్చింది. 1974 నాటికి అదీ పూర్తయింది.
అయ్యలసోమయాజుల లలిత
అయ్యలసోమయాజుల లలిత (ఎ లలిత) (27 ఆగస్ట్ 1919 – 12 అక్టోబర్ 1979) భారతదేశపు మొదటి మహిళా ఇంజనీర్.
జీవిత విశేషాలు
అయ్యలసోమయాజుల లలిత 1919 ఆగష్టు 27 న మద్రాసులో (నేటి చెన్నై) తెలుగు ద్రావిడ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమెకన్నా పెద్దవారు నలుగురు, చిన్నవారు ముగ్గురు తోబుట్టువులు ఉన్నారు. ఆనాటి సమాజ పద్ధతుల ప్రకారం ఇంకా స్కూల్లో చదువుకుంటుండగానే, 15 ఏళ్ల వయసుకే 1934 లో లలితకు పెళ్లి చేసారు. ఆ తర్వాత కూడా కొన్నాళ్లు పాఠశాల విద్య కొనసాగినా పదో తరగతి తర్వాత ఆమె చదువు ఆపేసింది.
1937లో ఆమె కుమార్తె శ్యామలకి జన్మనిచ్చింది. శ్యామల పుట్టిన నాలుగు నెలలకే భర్త చనిపోయాడు. తండ్రి పప్పు సుబ్బారావు, సోదరుల ప్రోత్సాహంతో ముందుగా క్వీన్ మేరీ కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసింది. ఆ తర్వాత కుటుంబసభ్యులు పనిచేస్తున్న కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ (CEG) లో 1940లో నాలుగేళ్ల ఇంజనీరింగ్ కోర్సులో చేరింది. తండ్రి సిఫార్సుతో ఆమెకు అక్కడ సీటు దొరకడం తేలికైంది. కాలేజీలో లలిత, ఇతర మహిళా ఇంజనీర్లు పి కె. థ్రెస్సియా, లీలమ్మ కోషీ (నీ జార్జ్) తో కలిసి చదువుకుంది. అప్పటికి ఆరేడేళ్ల వయసులో ఉన్న శ్యామలను ఆమె బంధువుల దగ్గర ఉంచారు. కుటుంబ సహకారం ఉండడంతో లలిత తన ఇంజనీరింగ్ కోర్సు నిరాటంకంగా పూర్తి చేయగలిగింది.
కళాశాలలో లలితకు యాజమాన్యం, ఇతర విద్యార్థుల మద్దతు లభించిందని ఆమె కుమార్తె చెప్పింది. "ప్రజలు అనుకునేదానికి దానికి విరుద్ధంగా, అమ్మకు కళాశాలలో విద్యార్థులు చాలా మద్దతుగా నిలిచారు. వందలాది మంది అబ్బాయిలు ఉన్న కాలేజీలో ఆమె ఒక్కతే అమ్మాయి. కానీ ఎవరూ ఆమెకు అసౌకర్యం కలిగించలేదు. దీనికి మనం గర్వ పడాలి అని అధికారులు ఆమెకు ప్రత్యేక హాస్టల్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేసింది. అమ్మ కాలేజీలో చదువుతున్నపుడు నేను మామయ్య దగ్గర ఉండేదాన్ని. ఆమె ప్రతి వారాంతంలో నన్ను చూడడానికి వచ్చేది." లలిత 1943లో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజినీరింగ్‌లో పట్టభద్రురాలైంది. ఆమె భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ఇంజనీర్. ఆమె జమాల్‌పూర్ రైల్వే వర్క్‌షాప్‌లో ఒక సంవత్సరం అప్రెంటీస్‌షిప్‌తో తన ప్రాక్టికల్ శిక్షణను పూర్తి చేసింది. ఇది ఒక ప్రధానమైన మరమ్మతుల సమగ్ర సదుపాయం.
ఇంజినీరింగ్ కెరీర్
గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత లలిత, సిమ్లా లోని సెంట్రల్ స్టాండర్డ్స్ ఆర్గనైజేషనులో పని చేసింది. ఆమె పొగలేని ఓవెన్లు, జెలెక్ట్రోమోనియం (ఎలక్ట్రికల్ సంగీత వాయిద్యం) పరిశోధనలో తండ్రికి సహాయం చేసింది.
ఆమె భారత ప్రభుత్వ ఎలక్ట్రికల్ కమీషనర్ కార్యాలయంలో టెక్నికల్ అసిస్టెంట్ కావడానికి ముందు ఈస్ట్ ఇండియన్ రైల్వేస్‌లోని ఎలక్ట్రికల్ విభాగంలో ఒక సంవత్సరం ప్రాక్టికల్ శిక్షణ పొందింది. ఆ తరువాత 1948లో లలిత, కలకత్తాలోని బ్రిటిష్ సంస్థ అసోసియేటెడ్ ఎలక్ట్రికల్ ఇండస్ట్రీస్ (AEI)లో చేరింది. భారతదేశంలో అతిపెద్ద డ్యాం అయిన భాక్రా నంగల్ డ్యామ్, ట్రాన్స్మిషన్ లైన్లు, సబ్‌స్టేషన్ లేఅవుట్‌ల రూపకల్పనలో పనిచేసింది. 1977 లో దాదాపు ముప్పై సంవత్సరాలు AEI (తరువాత జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకుంది) లో పనిచేసి, పదవీ విరమణ చేసింది.
ఆమె 1953లో ఇన్‍స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్స్ (IEE), లండన్ కౌన్సిల్‌లో అసోసియేట్ మెంబర్‍గా ఆ తరువాత 1966లో పూర్తి స్థాయి సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది. 1964లో న్యూయార్క్‌లో జరిగిన మొదటి అంతర్జాతీయ మహిళా ఇంజనీర్లు, శాస్త్రవేత్తల (ICWES) సదస్సుకు హాజరైంది. ఆ సదస్సుకు భారతదేశం నుండి హాజరైన మహిళా ఇంజనీరు లలిత ఒక్కరే.
ఆ సమావేశంలో 35 దేశాల నుంచి 500 మంది మహిళా ఇంజనీర్లు పాల్గొన్నారు. అక్కడనుంచి తిరిగి వస్తూ బ్రిటన్‌లో AEI కంపెనీని సందర్శించింది. ప్రముఖ వార్తాపత్రికలైన టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ ఎలెక్ట్రికల్ న్యూస్‍, ఫెమీనా, ఈవ్స్ వీక్లీలకు ఇంటర్వ్యూలు ఇచ్చింది. స్త్రీలు సాంకేతిక విద్య నేర్చుకోవడం లోని ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పింది. 'బ్రిటీష్ ఫ్యాక్టరీలు సందర్శించిన భారతీయ తొలి మహిళా ఇంజనీర్' అని అప్పట్లో వార్తాకథనాలు వెలువడ్డాయి.
1967లో జరిగిన రెండో అంతర్జాతీయ మహిళా ఇంజనీర్ల సమావేశానికి మరో ఐదుగురు భారతీయ మహిళలు హాజరయ్యేట్టు ఏర్పాట్లు చేసింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
భర్త చనిపోయిన తర్వాత లలిత మళ్లీ పెళ్లి చేసుకోలేదు. తన కుమార్తె శ్యామలను పెంచడానికి సహాయం చేసిన తన వదినతోనే ఆమె తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం గడిపింది. లలిత అరవై ఏళ్ళ వయసులో, రిటైరైన రెండేళ్ళకే, 1979 అక్టోబర్ 12న బ్రెయిన్ ఎన్యూరిజంకి గురై మరణించింది.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు బ్రాహ్మణులు వర్గం:1979 మరణాలు వర్గం:1919 జననాలు
ప్లవ
సా.శ. 1841-42, 1901-1902, 1961-1962, 2021- 2022 లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి ప్లవ అని పేరు. ఇది 60 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వస్తుంది.
1841-1842
=== 1901 మార్చి 21 - 1902 ఏప్ర్లిల్ 9 ===
=== 1961 మార్చి 17 ఉదయం 12:20 - 1962 ఏప్రిల్ 5 ఉదయం 01:14 ===
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
కలకడ కూచివారి పల్లి
కలకడ కూచివారి పల్లి చిత్తూరు జిల్లా, కలకడ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
భగత్‌ సింగ్
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
బ్రహ్మంగారిమఠం మండలం
బ్రహ్మంగారిమఠం మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. సోమిరెడ్డిపల్లి మండల కేంద్రం.
మండలం పేరు వెనుక చరిత్ర
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పేరెన్నిక గల అతి ప్రాచీన పుణ్యక్షేత్రం. అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినటువంటి కాలజ్ఞానం రచించిన, అఖిలాండ కోటి బ్రహ్మాండ నాయకుడు, సాక్షాత్ దైవ స్వరూపులు, జగద్గురువు మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి, జీవసమాధి గావించిన మహాక్షేత్రం బ్రహ్మంగారి మఠం. కనులకు ఇంపుగా, పచ్చని కొండల నడుమ వెలసిన పుణ్యక్షేత్రం.ఆ ప్రదేశానికి గుర్తుగా ఈ మండలానికి ఆ పేరు పెట్టారు.
మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 34,396 - అందులో పురుషులు 17,873 - స్త్రీలు 16,523. అక్షరాస్యత మొత్తం 54.01% - పురుషులు అక్షరాస్యత 70.30% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 36.27%
గడియారం
thumb|21 వ శతాబ్దపు గడియారం. గడియారం (ఆంగ్లం: Watch) మనకు సమయం తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడే యంత్రము, నిత్యావసర వస్తువు.
ఇవి చిన్నవిగా సులువుగా మనతో ఉండేటట్లుగా తయారుచేస్తారు. కొన్ని గడియారాలలో సమయంతో సహా రోజు, తేదీ, నెల, సంవత్సరము వంటి వివరాలు కూడా తెలియజేస్తాయి. ఆధునిక కాలంలో ఎక్కువమంది గడియారాన్ని చేతికి పెట్టుకొనడం మూలంగా వీటిని చేతివాచీ అంటారు. కొన్ని గోడ గడియారాలు ప్రతి గంటకి శబ్దం చేస్తాయి.
పాతకాలంలోని యాంత్రికమైన గడియారాలు స్ప్రింగ్ తో తిరిగేవి. వీటికి రోజూ లేదా రెండురోజుల కొకసారి 'కీ' ఇవ్వాల్సి వచ్చేది. కొన్ని రకాలలో ధరించిన వాని చేతి కదలికల నుండి తయారైన యాంత్రిక శక్తిని ఉపయోగించి పనిచేస్తాయి. ఆధునిక కాలంలో ఇవి ఎక్కువగా బాటరీలతో నడుస్తున్నాయి.
కొన్ని గడియారములలో మనము ఎప్పుడు అవసరము అనుకుంటే అప్పుడు గంట మోగే సదుపాయం కూడా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు మనము నిద్ర లేవడానికి అలారం పెట్టడం.
పూర్వము ఎండ-నీడల సహాయముతో కాలమును గణించేవారు. అంతే కాక ఇసుక గడియారాలు కూడా వాడుకలో ఉండేవి. ఈ ఇసుక గడియారాల్లో రెండు బాగాలుగా ఉంటాయి. ఒక భాగంలో ఇసుక నింపబడి ఉంటుంది. మొత్తం ఇసుక ఒక భాగం నుంచి మరొక భాగానికి రాలడానికి ఒక నిర్దిష్టమైన సమయం పడుతుంది.
ప్రస్తుత కాలంలో ముల్లులు లేకుండా అంకెల గడియారములు (డిజిటల్ గడియారాలు) కూడా ఉన్నాయి. వీటిలో అంకెలను డిస్‌ప్లే చేయడానికి ఎలక్ట్రానిక్ లెడ్ లను ఉపయోగిస్తారు. వీటికి చాలా తక్కువ విద్యుత్తు ఖర్చవుతుంది. అలాగే సమయాన్ని మాటలలో కూడా చెప్పే సౌకర్యం కూడా ఉంటుంది. ఇటువంటివి అంధులకు చాలా ఉపయోగకరము.
మువ్‌మెంట్ (కదలికలు)
మూవ్‌మెంట్ అనేది కాలగమనాన్ని కొలిచి ప్రస్తుత సమయాన్ని చూపే గడియారంలోని భాగం. కదలికలు గడియారంలో యాంత్రికమైనవి కావచ్చు, వైద్యుత మైనవి కావచ్చు, కొన్ని సార్లు రెండు కలిసి కూడా మూవ్‌మెంట్ ఉండవచ్చు. ప్రస్తుతం చాలా గడియారాలు వైద్యుత కదలిక ద్వారా దర్శని (డిస్ప్లే) లో ముళ్ళను తిప్పుతూ ఉంటాయి.
గడియారాలలో రకాలు
240px|thumb|Timex Datalink USB Dress edition from 2003 with a dot matrix display; the Invasion video game is on the screen.
చరిత్ర
1500 : జర్మనీ : పీటర్ హెన్లెన్ మొదటి జేబు గడియారము తయారు చేసెను.
బయటి లింకులు
వర్గం:గృహోపకరణాలు వర్గం:యంత్రాలు వర్గం:గడియారాలు
పి.నర్సారెడ్డి
పి.నర్సారెడ్డి  భారత జాతీయ స్వాంతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయవేత్త, పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గంనుండి 9వ లోక్‌సభకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ సభ్యుడు.
ప్రారంభ జీవితం, విద్యాభ్యాసం
ఇతడు ఆదిలాబాద్ జిల్లా, నిర్మల్ పట్టణంలో 1931, సెప్టెంబర్ 22వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతడు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి బి.ఎ., ఎల్.ఎల్.బి. పట్టాలు పొందాడు. వృత్తి రీత్యా ఇతడు వ్యవసాయదారుడు, న్యాయవాది.
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు
ఇతడు నిజాం నిరంకుశ పరిపాలన నుండి హైదరాబాదు విముక్తి కోసం పోరాడిన స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత
ఇతడు 1940వ దశకం ప్రారంభం నుండి క్రియాశీల రాజకీయాలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు మూడు పర్యాయాలు నిర్మల్ శాసనసభ నియోజక వర్గం నుండి శాసన సభ సభ్యుడిగా, ఒక పర్యాయం శాసన మండలి సభ్యునిగా, ఒక పర్యాయం ఆదిలాబాద్ లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా ఎన్నికైనాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షునిగా కూడా పనిచేశాడు
మూలాలు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:1931 జననాలు వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:శాసనమండలి సభ్యులు వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
మేధా మంజ్రేకర్
మేధా మంజ్రేకర్‌ భారతదేశానికి చెందిన మరాఠి సినిమా నటి, నిర్మాత. ఆమె 2016లో నానా పటేకర్ సరసన నటించిన 'నటసామ్రాట్' సినిమా ద్వారా మంచి గుర్తింపునందుకుంది. ఆమె బాలీవుడ్ నటుడు, స్ర్కీన్‌ రైటర్‌, నిర్మాత, దర్శకుడు మహేష్ మంజ్రేకర్ భార్య.
బయటి లింకులు
వర్గం:1967 జననాలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
ప్రపంచ చరిత్ర
thumb|ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదల క్రీ.పూ. 10000 నుండి సా.శ. 2000 వరకు ప్రపంచ చరిత్ర అనేది మానవ మనుగడ మొదలు నేటి వరకు జరిగిన యథార్థాల అధ్యయనం. ఈ అధ్యయనం పురాతత్వశాస్త్రం, మానవ పరిణామ శాస్త్రం, జన్యుశాస్త్రం, భాషాశాస్త్రం, ఇతర సంబంధిత శాస్త్రాల ఆధారంగా జరుగుతుంది. చరిత్రలో మానవుడు వ్రాత పద్ధతిని కనిపెట్టిన మొదలు, గౌణ వనరుల ఆధారంగా, అధ్యయనాల ఆధారంగా, ప్రపంచ చరిత్రను నిర్వచించగలము. మానవుడు వ్రాత విధానాన్ని కనిపెట్టక ముందు ప్రాక్ చరిత్ర తొలి రాతి యుగంతో మొదలై కొత్త రాతి యుగం (నియోలిథిక్, నియో - కొత్త, లిథిక్ - రాయి) వరకు జరిగింది. కొత్త రాతి యుగంలో క్రీ.పూ. 8000 నుండి క్రీ.పూ. 5000 మధ్య వ్యవసాయ విప్లవం మొదలయింది. వ్యవసాయం మానవ చరిత్రలో ఒక పెద్ద ఘట్టం. అప్పటి దాకా సంచారులై తిరుగుతున్న మనుషులు ఒక చోట స్థిరపడి పంట పండించుకొని తినడం మొదలుపెట్టారు. వ్యవసాయానికి పనికొచ్చే మొక్కలను, చెట్లను, జంతువులను మనిషి తనకనువుగా మచ్చిక చేసుకోవటం మొదలుపెట్టాడు. వ్యవసాయం మెరుగు అయ్యేకొద్ది మనిషి సంచారజీవితాన్ని వదిలేసి స్థిరనివాసాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడం మొదలుపెట్టాడు. ఎక్కువ ప్రయాస లేకుండా ఆహారం అందుబాటులోకి రావటం, వ్యవసాయ మెరుగుదలతో పెరిగిన రాబడి వలన మనిషి స్థిర నివాసాలు విస్తరించాయి. రవాణా వ్యవస్థ వికాసం వలన మరింత మెరుగయ్యాయి.
ప్రాక్చరిత్రలో, చారిత్రక యుగంలో మనిషి స్థిర నివాసం తాగునీటి వసతి అందుబాటులో ఉన్న స్థానాలలోనే ఎప్పుడూ జరిగింది. క్రీ.పూ. 3000 సంవత్సరానికే నగరాలు నదీతీరాన వెలిసాయి. ఇవి మెసొపోటామియాలో, నైలు నది తీర ఈజిప్టులో, సింధునది లోయలో, చైనా దేశపు నదుల తీరాన వెలిసాయి. వ్యవసాయం మరింత మెరుగయ్యాక ధాన్యపు సాగులో మెళకువలు వచ్చాయి. ధాన్యాన్ని నిల్వ ఉంచేందుకు కాయకష్టం వ్యవసాయం ధాన్యాగారాల మధ్య విభజించబడింది. ధాన్యాగారాల వద్ద పని చేసే కూలీల తరగతి ఒకటి ఏర్పడటంతో నాటి సమాజంలో ధనికులకూ ఒక వర్గం ఏర్పడింది. నగరాలు కూడా ఈ విధంగా అభివృద్ధిలోకి వచ్చాయి. ఇలా విపరీతంగా పెరుగుతున్న మానవ సమాజంలో ధనవ్యయసంపాదనలను లెక్కించడానికి వ్రాత విధానం, లెక్కలపొద్దు విధానం అవసరమయ్యాయి.
నాగరికతలు పెరిగడంతో పాటుగా, ప్రాచీన చరిత్ర కాలంలో ఎన్నో రాజ్యాలు పతాక స్థాయికి చేరి పతనమయ్యాయి. మధ్య యుగాల ప్రపంచ చరిత్రలో మనకు క్రైస్తవం, ఇస్లాం, మతాల పుట్టుక వ్యాప్తి కనిపిస్తాయి. సా.శ. 13వ శతాబ్దికి ఇటలీ మొదలు పునరుజ్జీవన విప్లవం ఐరోపాలో కనిపిస్తుంది. తొలి ఆధునిక యుగం, యురోపియన్ యుగంలో ఖండాల కనుగోలు, ముద్రణ, ఆధునిక యంత్రాలకు నాంది వేసిన మరెన్నో తొలినాటి యంత్రాల రూపకల్పన మనకు కనిపిస్తాయి. ఇవే విజ్ఞాన క్రాంతికి బీజాలు వేసాయి. తరువాతి కాలంలో పద్దెనిమదవ శతాబ్దానికి విజ్ఞానం, సాంకేతికశాస్త్రం మరింత అభివృద్ధిచెంది సమాచార ప్రసరణ అంతకు ముందు తెలీనంత వేగంగా జరగ సాగింది. మలి ఆధునిక యుగం పద్దెనిమదవ శతాబ్ది ఆఖరు నుండి ప్రస్తుతం వరకు అని నిర్ధారించబడింది.
తొలి మానవుడు
జన్యుపరంగా చేసిన కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం మనిషి కోతి జాతి నుండి వచ్చాడు. మనిషికి అతి దగ్గర బంధువులు చింపాన్జీలు, బొనొబోలు. మనుషులకు, ఈ చింపాంజీలకు ఒకే తలిదండ్రులు 46 నుండి 62 లక్షల సంవత్సరాల పూర్వం భూమిపై మనుగడలో ఉండి ఉండవచ్చు. మానవ శరీర ఆకృతి-అవయవాలతో నేటి మనిషి దాదాపు 2 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం అఫ్రికాలో పుట్టి ఉండవచ్చు. , బుద్ధి, కుశలత పరంగా 50,000 ఏళ్ళ కింద మనిషి అభివృద్ధి చెంది ఉండవచ్చు.
ఆధునిక మనిషి ఆఫ్రికా నుండి 60,000 ఏళ్ళ క్రితం చాలా వేగంగా ఐరోపా ఆసియా ఖండాల్లోని మంచులేని ప్రాంతాలకు తరలి వచ్చారు. గత మంచు యుగం ఆఖరున, ప్రస్తుత సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలు బతకడానికి కష్టమైన వాతావరణంలో ఉన్నందువలన, ఆధునిక మనిషి ఉత్తర అమెరికా, పసిఫిక్ మహాసముద్ర ద్వీపాల్లోకి చేరాడు. మంచు యుగం ముగిసే నాటికి అనగా 12 వేల సంవత్సరాల క్రితం మనిషి దాదాపుగా మంచులేని భూభాగాన్నంత తన నివాస స్థావరంగా మార్చుకున్నాడు. హోమో ఎరక్టస్ లాంటి ఆధునిక మనిషికి దగ్గర పోలికలున్న జీవజాతులు రాతి-చెక్క పనిముట్లను వాడటం మొదలుపెట్టాయి, ఈ పనిముట్లు కాలక్రమంలో మరింత మెరుగయ్యాయి.
బహుశా 18 లక్షల సంవత్సరాలకు ముందు, కచ్చితంగా 5 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం, మనిషి అగ్నిని వాడటం ద్వారా వేడిని పొందటం, ఆహారాన్ని ఉడికించటం మొదలుపెట్టాడు. ఇదే కాలంలో భాష కూడా ఉనికిని పొందింది. ఈ కాలంలో ఒక పద్ధతి ప్రకారం చనిపోయిన వారిని ఖననం చేయటం లాంటివి మొదలయ్యాయి. గుహాచిత్రాల రూపంలో, రాతి-ఏనుగుదంతం-వెముకలు ఇత్యాదులతో చేసిన బొమ్మలతో మనిషి అప్పుడపుడే దైవమనే అంశాన్ని తెలుసుకుని జంతువులకు దైవత్వాన్ని ఆపాదించడం మొదలుపెట్టాడని తెలుస్తోంది. ఈ కాలంలో మనుషులు వేటవృత్తిలో ఉంటూ సంచారులుగా ఉండేవారు. ఈ కాలపు మనుషులు దట్టమైన అడవుల్లో కాకుండా ఎత్తైన ప్రాంతాలలో, నీటికి దగ్గరగా జీవించారని తెలుస్తోంది.
మూలాలు
వర్గం:ప్రపంచ చరిత్ర
ఆనంది ఆర్ట్ క్రియేషన్స్
ఆనంది ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ తెలుగు సినిమా నిర్మాణ సంస్థ. దీనిని 1998లో నిర్మాత పి. కిరణ్ (జెమిని కిరణ్) స్థాపించాడు.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:1998 స్థాపితాలు వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు
సంజయ్ జాతీయ ఉద్యానవనం
సంజయ్ జాతీయ ఉద్యానవనం మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బల్గేన్ జిల్లాలోని సిద్ధి ప్రాంతంలో ఉంది.
చరిత్ర
ఈ ఉద్యానవనం 1981 లో స్థాపించారు. ఇది 466 కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఈ ప్రాంతం నర్మదా నది పరివాహక ఉంది. ఈ ఉద్యానవనంలో సంజయ్ - దుబ్రీ పులుల సంరక్షణ కేంద్రం ఉంటుంది.
మరిన్ని విశేషాలు
ఇందులో బెంగాల్ పులులు, 300 పైగా పక్షులు, అడవి పందులు, పలు జాతులకు చెందిన జంతువులు, సరీసృపాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:1981 స్థాపితాలు వర్గం:భారతదేశ ఉద్యానవనాలు‎
బి.కోడూరు మండలం
బి.కోడూరు మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
మండల గణాంకాలు
మండల కేంద్రం	బి.కోడూరు, గ్రామాలు	15, ప్రభుత్వం - మండలాధ్యక్షుడు.
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం19,450 - అందులో పురుషులు 9,859 - స్త్రీలు 9,591. అక్షరాస్యత మొత్తం 50.89% - పురుషులు అక్షరాస్యత 	65.37% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 	36.11%
సింధియా (విశాఖపట్నం)
సింధియా,భారతదేశం, విశాఖపట్నం నగర తీరప్రాంతంలో ఉన్న ఒకముఖ్యమైన పొరుగుప్రాంతం.మహావిశాఖ నగరపాలక సంస్థ స్థానిక పరిపాలనా పరిమితుల్లోకి వచ్చే ఈప్రాంతం, నగరంలోని ప్రధానపారిశ్రామిక ప్రాంతాలలో ఒకటి.
చరిత్ర
ఈ ప్రాంతానికి ఈ పేరు "సింధియా స్టీమ్ నావిగేషన్ కంపెనీ లిమిటెడ్" నుండి వచ్చింది.ఇది ఒక నౌకా నిర్మాణ కేంద్రం. దీనిని 1941లో సేథ్ వాల్‌చంద్ హీరాచంద్ స్థాపించారు. ఇది విశాఖపట్నం నగర పారిశ్రామికరంగ చరిత్రను మార్చింది.
రవాణా
సింధియాకు గాజువాక, గోపాలపట్నం, పెందుర్తి, కూర్మనపాలెం, కొత్తవలసలతో ప్రాంతాలతో బాగా అనుసంధానించబడింది.ఇక్కడి నుండి 55, 55 కె, 600 సిటీ బస్సులు వెంట వెంటనే తిరిగుతుంటాయి.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:విశాఖపట్నంలోని ప్రాంతాలు
మహారాణి
కుడి|thumb|ఝాన్సీ రాణి, - భారతదేశంలో తిరుగుబాటు గురించి 1859లో లండన్‌లో ప్రచురితమైన Chambers's History of the Revolt in INDIA అనే పుస్తకం నుండి రాజకుటుంబములో మహారాజు యొక్క ధర్మపత్నిని మహారాణి అంటారు. రాజు తర్వాత రాజ్య పరిపాలనా వ్యవహారాల బాధ్యత మహారాణిదే. కొన్ని రాజ్యాలలో రాజు లేకున్ననూ రాజ్యభాధ్యతలను చేపట్టి పాలన సాగించిన రాణులు కలరు.
భారతీయ రాణులు
వర్గం:రాజ్య వ్యవస్థ
నీకే మనసిచ్చాను
నీకే మనసిచ్చాను 2003, డిసెంబర్ 12న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. సూర్య తేజ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీకాంత్, చార్మీ కౌర్, అన్విత, ఎల్. బి. శ్రీరామ్, చంద్ర మోహన్, బ్రహ్మానందం, సునీల్, ఆలీ, శివాజీ రాజా, వేణు మాధవ్, సుధ, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ, శరత్ బాబు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, శ్రీ సంగీతం అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:సునీల్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శివాజీ రాజా నటించిన చిత్రాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:2003 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ కళాదర్శకులు
దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ కళాదర్శకులు అవార్డును ఫిలింఫేర్ మ్యాగజైన్ ప్రలి ఏటా ఫిలింఫేర్ అవార్డులలో భాగంగా దక్షిణ భారత చిత్రాలకు ఇస్తోంది. ఈ అవార్డును 1997లో ప్రారంభించారు.
మూలాలు
వర్గం:దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలు వర్గం:పురస్కారాలు
ద కౌంట్ ఆఫ్ మాంటీ క్రిస్టొ
ద కౌంట్ ఆఫ్ మాంటీ క్రిస్టొ (ఆంగ్లం- The count of monte cristo. ఫ్రెంచ్-Le Comte de Monte-Cristo) అను ప్రఖ్యాత నవలను అలెగ్జాండర్ డ్యుమాస్ 1844 లో రచించారు. డ్యుమాస్ యొక్క ఇతర రచనలు The three musketeers లాగే ఇది కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ నవల ఫ్రాన్ స్, ఇటలీ, మెడిటెర్నన్ లొని పర్వత ప్రాంతాలలో కథ నడుస్తుంది. ఈ నవల ప్రారంభం చారిత్రక "వంద రొజూల వ్యవథి (నెపొలియన్ చరసాల నుంచి తప్పించుకుని తిరిగి రాజ్యాధికారం చేపట్టడం) నుండి లూయిస్ ఫిలిప్ ఫ్రాన్ స్ ను పరిపాలించిన కాలం వరకు నడుస్తుంది. ఈ నవల ఫ్రెంచి చరిత్రలో నెపొలియన్ పరిపాలించిన రోజులతొ ముడిపడి ఉంది. ఈ కథ మఖ్యంగా మనిషి జీవితంలో లేదా ఒక మనిషికి జరిగే ఆశ, న్యాయం, ప్రతీకారం, దయాగుణం క్షమాగుణం, ప్రేమ, మోసం, స్వార్థం, నిజాయతి లాంటి అంశాల ఇతివ్రుత్తంగా నడుస్తుంది. అకారణంగా జీవిత ఖైదు కాబడిన ఒక వ్యక్తి జైలు నుంచి తప్పించకుని జైలులో పరిచమైన వ్యక్తి ద్వారా ధనవంతుడై తనను జైలు జీవితం గడపడానికి కారకులైన వారిని శిక్షిస్తూ ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాడు.
మూలాలు
200px|right|thumb|నవలా రచయిత అలెగ్జాండర్ డ్యుమాస్
బయటి లంకెలు
వర్గం:ఫ్రెంచి నవలలు
పెరంబ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం
పెరంబ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కోళికోడ్ జిల్లా, వటకర లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
స్వామి అద్భుతానంద
అద్భుతానంద పంతొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందిన బెంగాల్ యోగి రామకృష్ణ పరమహంస ప్రత్యక్ష శిష్యుడు. అతను రామకృష్ణ అనుచరులలో లాతు మహారాజ్ అని సుపరిచితుడు. అద్భుతానంద రామకృష్ణ వద్దకు వచ్చిన మొదటి శిష్యుడు. రామకృష్ణ ప్రత్యక్ష శిష్యులు చాలా మంది బెంగాలీ మేధావుల నుండి వచ్చినప్పటికీ, అద్భుతానంద అధికారిక విద్య లేకపోవడం అతనిని వారిలో ప్రత్యేకమైనదిగా చేసింది. అద్భుతానంద రామకృష్ణ అనుచరులచే గొప్ప ఆధ్యాత్మిక అవగాహన కలిగిన సన్యాసిగా పరిగణించబడ్డాడు వివేకానంద అతన్ని "రామకృష్ణ గొప్ప అద్భుతం"గా పరిగణించాడు.
సన్యాస జీవితం
రామకృష్ణ మరణించిన తరువాత, వివేకానంద మరికొందరు శిష్యులు బరనాగోర్‌లో శిథిలమైన ఇంట్లో మొదటి రామకృష్ణ మఠాన్ని స్థాపించారు. ఇక్కడ నరేన్‌తో సహా కొంతమంది శిష్యులు తమ సన్యాస ప్రమాణాలను స్వీకరించారు, ధ్యానం, కాఠిన్యాన్ని అభ్యసిస్తూ గ్రంథాల అధ్యయనంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. తరువాత 1887లో వారితో చేరి, సన్యాస ప్రమాణాలను అంగీకరించాడు. వివేకానంద అతనికి అద్భుతానంద అనే సన్యాస నామాన్ని ఇచ్చాడు, దీని అర్థం, "ఆత్మ అద్భుతమైన స్వభావంలో ఆనందాన్ని పొందేవాడు." అతని సోదర సన్యాసుల ప్రకారం, అద్భుతానంద ఆశ్రమంలో ధ్యానం, జపాన్ని అభ్యసిస్తూ చాలా కఠిన జీవితాన్ని గడిపాడు. అతను కలకత్తా ప్రాంతం చుట్టూ తిరుగుతూ సన్యాసి జీవితాన్ని నడిపాడు. కొన్నిసార్లు అతను ఇతర గృహస్థ భక్తుల ఇంటిలో ఉండేవాడు, కానీ చాలా తరచుగా గంగా ఒడ్డున నివసిస్తూ ఉండేవాడు. కొన్నిసార్లు అతను అలంబజార్ మఠం, బేలూర్ మఠంలో ఉండేవాడు. అతను వివేకానందతో సహా తన సోదర శిష్యులతో కలిసి ఉత్తర భారతదేశానికి అనేక తీర్థయాత్రలకు కూడా వెళ్ళాడు. 1903లో అతను రామకృష్ణ భక్తుడైన బలరాం బోస్ ఇంటికి మారాడు, 1912 వరకు అక్కడే ఉన్నాడు. ఇక్కడ ఆయనను ఆధ్యాత్మిక సూచనల కోసం వివిధ వర్గాల ప్రజలు-న్యాయమూర్తులు, వైద్యులు, ఉపాధ్యాయులు, పండిత సన్యాసులు, గృహస్థులు సందర్శించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు వర్గం:రామకృష్ణ పరమహంస శిష్యులు వర్గం:1920 మరణాలు వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
చిలకం రామచంద్రా రెడ్డి
జననం, విద్యాభాస్యం
చిలకం రామచంద్రా రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, విజయపురం మండలం, మంగళం గ్రామంలో చిలకం నర్సారెడ్డి, శంకరమ్మ దంపతులకి 24 సెప్టెంబరు 1937లో జన్మించాడు. ఆయన డిగ్రీ వరకు చదువుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
చిలకం రామచంద్రారెడ్డి 1950వ దశకంలో మంగళం గ్రామ పంచాయితీ సర్పంచ్‌గా 1959 నుండి 64 వరకు తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించి, 1982 నుండి 1987 వరకు పిచ్చాటూరు సమితి అధ్యక్షుడిగా, 1984లో చిత్తూరు జిల్లా బీజేపీ అధ్యక్షుడిగా, 1988 & 1998లో రెండు సార్లు బీజేపీ రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడిగా, 1999 నుండి 2004 వరకు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా, రైతు కమిషన్‌ సభ్యుడిగా పార్టీలో  వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఎన్.డి.ఏ ప్రభుత్వ హయాంలో 2004 ఫిబ్రవరి 10న ఏర్పాటు చేసిన రైతులపై జాతీయ సంఘంలో సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.
చిలకం రామచంద్రారెడ్డి నగరి నియోజకవర్గం నుండి 1978లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో జనతా పార్టీ తరపున, 1989లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున ఎమ్మెల్యేగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.
మరణం
చిలకం రామచంద్రారెడ్డి కరోనా బారిన పడి తమిళనాడులోని చెన్నై కింగ్‌ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 3 జులై 2021న మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షులు వర్గం:1937 జననాలు
పోరుమామిళ్ల మండలం
పోరుమామిళ్ల మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన మండలం. ఈ మండలం కడప జిల్లా లోనే అతిపెద్ద మండలం.
రాత్రి (సినిమా)
రాత్రి 1992 లో తెలుగు, హిందీల్లో ఏకకాలంలో తీసిన సినిమా. రామ్ గోపాల్ వర్మ రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. రేవతి, అనంత నాగ్, సయాజీ షిందే నటించారు. ఈ చిత్రం మంచి సమీక్షలను అందుకుంది. బాక్సాఫీస్ వద్ద విజయం సాధించింది.ఓ కల్ట్ క్లాసిక్ గా మిగిలిపోయింది. మణి శర్మ సంగీతం అందించాడు.
హర్రర్ సినిమాకు అవసరమైనట్లుగా, గందరగోళం, అయోమయం, బాధిత వ్యక్తుల దుస్థితి మొదలైన వాటితో దర్శకుడు భయాన్ని సృష్టించాడు.
కథ
నలుగురు సభ్యులున్న ఓ కుటుంబం ఓ ఇంట్లో దిగుతుంది. అదొక దయ్యాల కొంప అని ఆ ఇంటికి పేరుంది. మనీషా శర్మ ( రేవతి ) అనే "మినీ" కాలేజీలో చదువుతున్న అమ్మాయి. ఆమె తండ్రి మిస్టర్ శర్మ ( ఆకాష్ ఖురానా ), తల్లి శాలిని శర్మ ( రోహిణి హట్టంగాడి ). దీపక్ (కుశాంత్) మినీకి క్లాస్‌మేటూ, బాయ్‌ఫ్రెండూను. మినీ మేనల్లుడు బంటీ (మాస్టర్ అతీత్) ఇంటి నేలమాళిగలో ఓ పిల్లిని చూస్తాడు. ఆ పిల్లి భయంకలిగించేలా చూస్తూ ఉంటుంది. ఒక రోజు తండ్రి కారు వెనక్కి తీస్తున్నపుడు పిల్లి వెనుక చక్రం కింద పడి ప్రమాదవశాత్తు చనిపోతుంది. బంటికి తెలియకుండా పిల్లిని పెరట్లో పాతిపెడతారు. వారి పొరుగున ఉన్న నిర్మలమ్మ మినీ క్లాస్‌మేట్ అయిన రష్మికి అమ్మమ్మ. మినీ తమ కొత్త పొరుగువారని తెలిసాక నిర్మలమ్మ తన ప్రతిస్పందనతో వారిని హడల గొడుతుంది.
చనిపోయిన పిల్లి లాగే ఉన్న మరొక పిల్లి బంటికి కనబడుతుంది. ఆ కుటుంబానికి మొదటి షాక్ అది. ఇంకోరోజు మినీ దీపక్ లు బైకుపై నగరం బయటికి జాలీ రైడ్‌కు వెళ్తారు. ఇంటికి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు, దీపక్ బైకు వెనుక టైరుకు పంక్చరౌతుంది. మినీని అక్కడే ఉంచి, దీపక్ సమీపంలోని గ్రామం నుండి స్పేరు టైరు తీసుకు రావడానికి ఒక బాటసారి వెంట వెళ్తాడు. తిరిగి వచ్చేటప్పుడు మినీ, ఒక చెరువు దగ్గర చెట్టు పక్కన కూర్చొని, ముఖాన్ని దాచుకొని ఏడుస్తూ ఉంటుంది. దీపక్ ఆమె దగ్గరకు వెళ్ళి చూస్తే, ఆమె కళ్ళు ఎర్రగా (చనిపోయిన పిల్లి కళ్ళ లాగా) ఉంటాయి. దీపక్ అదిరిపడి చెరువులో పడిపోతాడు. వెంటనే మినీ మామూలుగా మారి, చెరువు నుండి బయటకు రమ్మని దీపక్‌కు పిలుస్తుంది.
దెయ్యం దీపక్‌ను చంపడానికి చేసిన భయంకరమైన ప్రయత్నాల తరువాత, షార్జీ చివరకు పవిత్ర శ్లోకాలు, బూడిద సహాయంతో దాన్ని బంధిస్తాడు. దెయ్యం చివరకు మినీ శరీరాన్ని ఉరుములతో మెరుపులతో వదిలి పోతుంది.
ఒక వైపు మినీపై MRI, ఇతర వైద్య విధానాలతో కూడిన శాస్త్రీయ పరీక్షలు చేస్తారు. మినీని "నయం" చేయగల ఏకైక మార్గం ఇదేనని మిస్టర్ శర్మ అభిప్రాయపడతాడు. అయితే, కాంతికి ఆవల ఉన్న చీకటి గురించి షార్జీకి తనదైన వివరణ ఉంది. ఆ చీకటి అంతరించిపోయేది కాదు, కొంతవరకు తగ్గుతుందంతే.
రేపల్లె రెవెన్యూ డివిజన్
రేపల్లె రెవెన్యూ డివిజన్‌ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, బాపట్ల జిల్లాలోని ఒక పరిపాలనా విభాగం. రేపల్లె కేంద్రంగా 2022 మే 9న 9 మండలాలతో కొత్తగా రేపల్లె డివిజన్‌ను ఏర్పాటు చేస్తూ ప్రభుత్వం 2022 ఆగస్టు 5 న  తుది నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. ఈ డివిజ‌న్‌లో రేప‌ల్లెతో పాటు వేమూరు అసెంబ్లీ నియోజ‌కవ‌ర్గాల ప‌రిధిలోని మండ‌లాలు కొన‌సాగ‌నున్నాయి.
డివిజను లోని మండలాలు
రేపల్లె రెవెన్యూ డివిజనులోని మండలాలు
మూలాలు
వర్గం:2022 స్థాపితాలు వర్గం:బాపట్ల జిల్లా రెెవెన్యూ డివిజన్లు
హరీష్ రావత్
హరీష్ సింగ్ రావత్ ఉత్తరాఖండ్‌ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రానికి 7వ ముఖ్యమంత్రిగా, 15వ లోక్‌సభలో మన్మోహన్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో కేంద్ర జలవనరుల శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
హరీష్ రావత్ ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం, అల్మోరా జిల్లా, మోహన్రి గ్రామంలో 1948 ఏప్రిల్ 27న రాజేంద్ర సింగ్ రావత్, దేవకీ దేవి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన లక్నో విశ్వవిద్యాలయం నుండి బీఏ, ఎల్‌ఎల్‌బీ డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
హరీష్ రావత్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి నాలుగుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా, ఒకసారి రాజ్యసభ సభ్యుడిగా, ఒకసారి ఉత్తరాఖండ్ అసెంబ్లీ సభ్యుడిగా ఎన్నికై 2014లో ఉత్తరాఖండ్ 7వ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం స్వీకారం చేశాడు. తరువాత 2016లో ఉత్తరాఖండ్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన విధించడంతో 25 రోజుల రాష్ట్రపతి పాలన తర్వాత రావత్ 2016 ఏప్రిల్ 21  నుండి 2016 ఏప్రిల్ 22 వరకు ఒక రోజు ముఖ్యమంత్రిగా వ్యవహరించి రికార్డు నెలకొల్పాడు. హరీష్ రావత్ 19 రోజుల రాష్ట్రపతి పాలన తర్వాత తిరిగి 2016 మే 11న 3వ సారి ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం స్వీకారం 2017 మార్చి 18 వరకు భాద్యతలు నిర్వహించాడు. ఆయన పంజాబ్‌ కాంగ్రెస్‌ వ్యవహారాల ఇంచార్జిగా కూడా పని చేశాడు. హరీశ్ రావత్‌ 2022 ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో లాల్కువాన్‌ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తన సమీప బీజేపీ అభ్యర్థి మోహన్‌ సింగ్‌ బిష్త్‌ చేతిలో 16వేల ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.
మూలాలు
వర్గం:1948 జననాలు వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
చుక్కాని
ఈ పత్రిక పక్షపత్రికగా వెలువడింది. కంచి వాసుదేవరావు సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్త. మచిలీపట్నం నుండి ఈ పత్రిక వెలువడేది. ఈ పత్రిక తొలి సంచిక 1959లో వెలుగు చూసింది. ఈ పత్రికలో కథలు, కవితలు, వ్యాసాలు సినిమా సమీక్షలు, గ్రంథ సమీక్షలు, రాజకీయ వ్యాఖ్యలు ప్రచురింపబడ్డాయి. 1967 నుండి ఈ పత్రికకు కాశీనాథుని సుబ్రహ్మణ్యము సంపాదకునిగా వ్యవహరించి హైదరాబాదు నుండి వెలువరించాడు. ఈ పత్రిక 1970 సెప్టెంబరు నుండి వారపత్రికగా రూపాంతరం చెందింది.
09-06-1973 సంచిక లో ఈ క్రింది విషయాలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు పక్షపత్రికలు వర్గం:1959 స్థాపితాలు
ఖాజీపేట మండలం
ఖాజీపేట మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
ఖలేడా జియా
thumb|బేగం ఖలేదా జియా బేగం ఖలేడా జియా (జననం 15 ఆగస్టు 1945 ), బంగ్లాదేశ్ కు  చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె రెండు సార్లు బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన మంత్రిగా చేశారు. 1991 నుంచి 1996 వరకు, తిరిగి 2001 నుంచి 2006 వరకు ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశారు ఖలేడా. 1991లో ఆమె ప్రధాని అయ్యే నాటికి బంగ్లాదేశ్ దేశ చరిత్రలో ఖలేడానే మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి. ముస్లిం చరిత్రలో పాకిస్థాన్ మాజీ ప్రధాని బెనజిర్ భుట్టో తరువాత రెండో మహిళా ప్రధానిగా చరిత్ర సృష్టించారు ఖలేడా. ఆమె భర్త జియవుర్ రెహమాన్ రాష్ట్రపతిగా ఉండగా, బంగ్లాదేశ్ దేశ తొలి పౌరురాలిగా ఉన్నారు. 70లలో ఖలేడా భర్త రహమాన్ స్థాపించిన బంగ్లాదేశ్ నేషనలిస్ట్ పార్టీకి ఆమే చైర్ పర్సన్ గా వ్యవహరించారు.
1982లో ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ హుస్సేన్ మహమ్మద్ ఇర్షాద్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన మిలట్రీ తిరుగుబాటును అణిచి, తిరిగి ప్రజాస్వామ్యాన్ని నిలిపేందుకు ఆమె ఎంతగానో కృషి చేశారు. దాని ఫలితంగా 1991లో బి.ఎన్.పి గెలుపుతో ఖలేడా ప్రధన మంత్రిగా ఎన్నికయ్యారు. 1996లో కొన్నాళ్ళు కూడా ప్రధానిగా చేశారు. అయితే ఆమె ప్రభుత్వం నిలవలేదు. మళ్ళీ జరిగిన ఎన్నికల్లో అవామీ లీగ్ పార్టీ గెలిచింది. 2001లో మళ్ళీ జరిగిన ఎన్నికల్లో జియా పార్టీనే గెలిచింది. 1991,1996,2001లలో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల్లో ఆమె 5 వేర్వేరు పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల నుంచీ గెలిచారు.
ఫోర్బ్స్ పత్రిక ప్రచురించిన ప్రపంచంలోని 100 మంది అత్యంత శక్తివంతమైన స్త్రీలు జాబితాలో 2004లో 14వ స్థానంలో, 2005లో 29వ స్థానంలో, 2006లో 33వ స్థానంలో నిలిచారు జియా
2006లో ఖలేడా ప్రభుత్వ టర్మ్ పూర్తయ్యాకా, 2007 ఎన్నికలు ఆలస్యమయ్యాయి. జియా, ఆమె కుమారులు అవినీతికి పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలతో మిలటరీ ప్రభుత్వాన్ని ఆధీనంలోకి తీసుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
జీన్-జోసెఫ్ శాన్‌ఫోర్చే
జీన్-జోసెఫ్ శాన్‌ఫోర్చే, శాన్‌ఫోర్చే అని పిలుస్తారు, ఫ్రెంచ్ చిత్రకారుడు, కవి, డిజైనర్ మరియు శిల్పి, 1929 జూన్ 25 న బోర్డియక్స్లో జన్మించాడు మరియు 2010 మార్చి 13 న సెయింట్-లియోనార్డ్-డి-నోబ్లాట్‌లో మరణించాడు. అతను ఆర్ట్ బ్రూట్ ను అభ్యసించాడు మరియు జీన్ డబుఫెట్, రాబర్ట్ డోయిస్నో యొక్క స్నేహితుడు, అతనితో అతను ఒక సుదూర సంబంధాన్ని కొనసాగించాడు.
మూలాలు
వర్గం:చిత్రకళ వర్గం:1929 జననాలు వర్గం:2010 మరణాలు
భారతదేశ విభాగాల జాబితా
thumb|303x303px|భారతదేశం భారతదేశం రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సమాఖ్య. కొన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను జిల్లాల సమూహాలతో కూడిన విభాగాలుగా విభజించారు. విభజన అధికారికారి అని పిలువబడే ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఎయస్) అధికారి ఈ విభాగానికి నాయకత్వం వహిస్తాడు.
విభాగాలు లేని రాష్ట్రాలు
ఈ కింద తెలిపిన 11 రాష్టాలతోపాటు, ఏడు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో, జిల్లాల సమూహాలతో కూడిన విభాగాలు విభజించలేదు.
కృష్ణ నాగర్ (పారా-బాడ్మింటన్)
కృష్ణ నాగర్‌ భారతదేశానికి చెందిన పారా బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారుడు. ఆయన 2021లో జరిగిన టోక్యో పారాలింపిక్స్‌లో బ్యాడ్మింటన్ ఎస్‌హెచ్‌-6 విభాగంలో స్వర్ణ పతకం గెలిచాడు.
పారాలింపిక్ గేమ్స్
పురుషులు సింగిల్స్
వరల్డ్  ఛాంపియన్‌షిప్స్
పురుషులు సింగిల్స్
పురుషుల డబుల్స్
ఏషియన్ పారా గేమ్స్
పురుషుల సింగిల్స్
అవార్డులు
కృష్ణ నాగర్‌ 13 నవంబర్ 2021న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ చేతులమీదుగా ‘మేజర్‌ ధ్యాన్‌చంద్‌ ఖేల్‌రత్న’ అవార్డును అందుకున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలు వర్గం:1999 జననాలు వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:2020 పారాలింపిక్ పతక విజేతలు వర్గం:భారత పారాలింపిక్ క్రీడాకారులు
శిర్లపాలెం
శిర్లపాలెం, విశాఖపట్నం జిల్లా ఆనందపురం మండలం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆనందపురం నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 286 ఇళ్లతో, 1053 జనాభాతో 106 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 542, ఆడవారి సంఖ్య 511. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 46 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586076 .పిన్ కోడ్: 531219.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి గొట్టిపల్లిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల పద్మనాభంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల భీమునిపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల నర్సీపట్నంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెందుర్తిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సీర్లపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సీర్లపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
తంత్ర దర్శనము
అనగా
తంత్రం (సంస్కృతం: तन्त्र) అనే పదానికి తెలుగులో అర్థం నేత, లేదా అల్లిక. ఈ నేత/అల్లికలు అనంతమైన స్పృహ (చైతన్యాని)కి సూచికలు. పరస్పర వ్యతిరేకాల అల్లికయే అనంత సౌఖ్యానికి దారి అని తంత్రము సూచిస్తుంది. గృహస్థుగా ఉంటూనే పరిపూర్ణతని ఎలా సాధించవచ్చునో, ఆధ్యాత్మిక శక్తిని ఎలా పొందవచ్చునో బోధిస్తుంది. ఆత్మని పరమాత్మలో ఐక్యం చేయాలనే గృహస్థు యొక్క లక్ష్యాన్ని చేరుకొనటానికి ప్రకృతి లోని శక్తిని ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో తెలియజేస్తుంది. మోక్షం పొందటానికి సర్వసంగపరిత్యాగమొక్కటే దారి కాదనీ, సంసార సాగరం కూడా మోక్షమార్గమే నన్న రహస్యాన్ని ఛేదిస్తుంది. మోక్షమార్గంలో ఎదురయ్యే సమస్యలనీ, అడ్డంకులనీ, భావోద్రేకాలనీ స్వీకరించి, వాటిని పరిష్కరించి ఎలా ముందడుగు వేయాలో తెలుపుతుంది. ఇది భారతదేశానికి చెందిన రహస్య సంప్రదాయాలపై ఆధారపడినది. ఈ రహస్య ఆచార-సంప్రదాయాలతో ప్రాపంచిక శక్తి అయిన కోరికను పరికరంగా ఉపయోగించుకొని, సృష్టి యొక్క (వ్యతిరేక) శక్తులని అనుసంధానించి, మానవశరీరాన్ని ఎలా పరివర్తింపజేయాలో నేర్పుతుంది. దీనికి హైందవ, బౌద్ధ, జైన రూపాంతరాలు ఉన్నాయి. భారతదేశంతో బాటు జపాన్, టిబెట్, నేపాల్, భూటాన్, పాకిస్థాన్, శ్రీలంక, కొరియా, కంబోడియా, బర్మా, ఇండోనేషియా, మలేషియాలలో తంత్రము యొక్క రూపాంతరములు ఉన్నాయి.
స్థూలంగా తంత్రము ఈ క్రింది వాటిని బోధిస్తుంది.
వ్యుత్పత్తి
జ్ఞానాన్ని విస్తరించటం, జ్ఞాన విస్తరణని పరిరక్షించటమే తంత్రం .
తన్యతే విస్తార్యతే జ్ఞానం అనేన్, ఇతి తంత్రం  అనగా
జ్ఞానాన్ని విస్తరించి, దానిని ఆచరించువారు రక్షింపబడతారు  అని అర్థం.
కామికాగమము ప్రకారం తనోతి విపులన్ అర్థన్ తత్త్వమంత్రసమన్వితాన్ - త్రానంచ కురుతే యస్మత్ తంత్రం ఇత్యభిద్యతే  అనగా
తత్త్వముల లోని జ్ఞానమును మంత్రము లతో కలిపి మోక్షము వైపు నడిపిస్తుంది కాబట్టే దీనిని తంత్రము అంటారు  అని అర్థం.