cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ఖరియా ప్రజలు
సాంఘిక విభజన
ఒరిస్సాలో హిల్ ఖరియా ప్రధానంగా ప్రజలు మయూరభంజు జిల్లాలోని జాషిపూరు, కరంజియా బ్లాకులు అధికంగా కనిపిస్తారు. అదనంగా మొరాడా బ్లాకులో కొన్ని గ్రామాలు కూడా ఉన్నాయి. జార్ఖండులో తూర్పు సింగుభూం, గుమ్లా, సిందేగా జిల్లాల్లో వీరు కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. ఈ జిల్లాలో విస్తృతంగా కనిపించినప్పటికీ ముసాబని, డుమారియా, చాకులియా బ్లాక్సు వారు పెద్ద సంఖ్యలో నివస్తారు. పశ్చిమ బెంగాలులో, వారు పశ్చిమ మిడ్నాపూరు, బంకురా, పురులియా జిల్లాలలో ఉన్నారు. అత్యధికంగా పురులియాలో ఉన్నారు.
కొండ ఖరియాను పహారీ ("కొండ" అని అర్ధం) ఖారియా, సవారా (సబరు), ఖేరియా, ఎరేంగా, లేదా పహారు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇతరత్రా బయటి వ్యక్తులు వారిని ఖరియా అని పిలుస్తారు. కాని వారు తమను సబరు అని పేర్కొంటరు. వారు అడవి మధ్యలో నివసిస్తున్నారు. అటవీ ఉత్పత్తి మీద ఆధారపడటం వలన వారిని "పహారీ (కొండ) ఖరియా" అని పిలుస్తారు.
కొండ ఖరియాలో గొల్గో, భూనియా, శాండి, గిడి, డెహూరి, పిచ్రియా, నాగో, టోలాంగు, సుయా, ధారు, తేసా, కోటలు, ఖార్మోయి, దిగరు, లాహా, సద్దారు, సికారి, రాయి, డుంగ్డంగు వంటి అనేక గోత్రాలు (వంశాలు) ఉన్నాయి. బిలుంగు, కిరో, కెర్కెటా, సోరెంగు, కులు, బా, టేటు, డోలై, సాలు, అల్కోసి, ఖిలాడి. గొల్గో ప్రబలంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే ప్రతి గ్రామంలో వారి వంశాలు అడిగినప్పుడల్లా ఆ వంశం మొదట ఉచ్చరించబడుతుంది.
వితరణ
వారు ప్రధానంగా బీహారు, మధ్యప్రదేశు, ఒరిస్సా, పశ్చిమ బెంగాలు, మహారాష్ట్రలలో, త్రిపురలో నివసిస్తున్నారు. అస్సాం, అండమాను దీవులలో కొన్ని కుటుంబాలు కనిపిస్తాయి. 1981 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా బీహారులో వారి జనాభా 1,41,771, ఒడిశాలో ఇది 144,178, మధ్యప్రదేశ్‌లో 6892.
జీవనవిధానం
బ్రిటిషు పాలనలో వారు జమీందారులుగా ఉన్నారు. ఇప్పుడు స్వతంత్ర భారతదేశంలో భూమిని కలిగి ఉన్న రైతులుగా ఉన్నారు. అన్ని ఖరియా వారి సాంప్రదాయ మాండలికాన్ని మాట్లాడుతుంది. వారు మాట్లాడే భాష ఆండ్రోసియాటికు భాషలలో భాగమైన ముండా భాషలలో ఒక భాగం వారికి వాడుకభాషగా ఉంది. వారు తెగ స్వభావానికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నారు. వారి సంస్కృతి దాని పొరుగు సంస్కృతులు, పర్యావరణంతో ప్రభావితమవుతుంది.
దుస్తులు
కొండ ఖరియా వారి సాంప్రదాయ దుస్తుల నమూనాను సంరక్షించింది. మిగిలిన ఖరియా ప్రజలను ఆధునిక సంప్రదాయ పరిచయాలు ప్రభావితం చేసారు. వారి వస్త్రధారణ శైలిని మార్చింది. సాంప్రదాయకంగా వారు భగవాను అని పిలువబడే ధోతిని ధరిస్తారు. మహిళలు చీలమండల వరకు పడే చీర ధరిస్తారు. చీరలో ఒక భాగం వారి చాతిభాగాన్ని కప్పివేస్తుంది. సాంప్రదాయ దుస్తులు ఈ రోజులలో వాడుకలో లేవు. పురుషులు, మహిళలు ఇద్దరూ సాధారణంగా ఇత్తడి, నికెలు, అల్యూమినియం, వెండి, అరుదుగా బంగారంతో చేసిన ఆభరణాలను ధరిస్తారు. దుధ్ ఖరియా మహిళలు బంగారు ఆభరణాలను ఇష్టపడతారు.
ఆర్ధికం
ఖరియా మధ్య సెక్షనలు ప్రాతిపదికన వివిధ స్థాయిల ఆర్థిక పరిణామాలు ఉన్నాయి. కొండ ఖరియా ఆహార సేకరణ, వేట, కార్మికుల సంఘం ఆధారిత ఆర్ధిక విధానం అనుసరిస్తున్నారు. ధెల్కిలు వ్యవసాయ కూలీలు, వ్యవసాయదారులు, దుధ్ ఖరియా ప్రాధమిక ఆర్థిక వ్యవస్థ వ్యవసాయం.
ఖరియా ప్రజలు కుటీర పరిశ్రమలలో నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారు.
నృత్యాలు
ఖరీయా గొప్ప నృత్యకారులుగా పసిద్ధిచెందారు. యువతీ యువకులు కలిసి నృత్యం చేస్తారు. కొన్నిసార్లు వారు మగ, ఆడవారిలో రెండు సమూహాలను ఏర్పరుస్తారు. ఒకదాని తరువాత ఒకటి పాడతారు. ఇది పాట రూపంలో బాలురు, బాలికల మధ్య మార్పిడి జరుగుతోంది. ఈ క్రింది నృత్య నమూనాలు ఖరీయాలు- హరియో, కిన్భారు, హల్కా, కుడింగు, జాధురాలలో ప్రబలంగా ఉన్నాయి.
శివాలా తేజ్ సింగ్ దేవాలయం (పాకిస్థాన్)
శివాల తేజ సింగ్ దేవాలయం పాకిస్థాన్‌లోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌ లో గల సియాల్‌కోట్ నగరంలో ఉన్న ఒక చారిత్రాత్మక హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది. ఈ ఆలయాన్ని తేజా సింగ్ నిర్మించాడు.
చరిత్ర
ఈ ఆలయాన్ని సర్దార్ తేజా సింగ్ నిర్మించాడు. 1947లో విభజన సమయంలో ఆలయానికి సీలు వేశారు. 1992లో, ఈ ఆలయాన్ని దుండగులు పాక్షికంగా కూల్చివేశారు. 2015లో, స్థానిక హిందూ నాయకులు షావాలా తేజా సింగ్ ఆలయ శిథిలమైన భవనాన్ని త్వరగా మరమ్మతులు చేయాలని పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వాన్ని కోరారు.
పునఃప్రారంభం, పునర్నిర్మాణం
72 సంవత్సరాల తర్వాత, ప్రధాన మంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్, హిందువులకు ఆలయాన్ని తిరిగి తెరిచాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఎవాక్యూ ట్రస్ట్ ప్రాపర్టీ బోర్డ్ (ETPB) లాహోర్‌కు చెందిన సర్ గంగా రామ్ హెరిటేజ్ ఫౌండేషన్ సహాయంతో ఆలయ పునరుద్ధరణ, సంరక్షణ కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించింది.
2019లో, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం శతాబ్దాల నాటి శవాలా తేజ సింగ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించింది, అధికారికంగా యాత్రికుల సందర్శనలు, ఇతర ఆచారాలను సులభతరం చేయడానికి పాకిస్తాన్ హిందూ కౌన్సిల్‌కు అప్పగించింది.
మూలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:పాకిస్థాన్‌
జెన్షియనేలిస్
జెన్షియనేలిస్ (లాటిన్ Gentianales) వృక్ష శాస్త్రములోని ఒక క్రమము.
కుటుంబాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
భారతదేశంలో మహిళలు
కొన్ని సహస్రాబ్దులుగా భారతదేశంలో మహిళల పాత్ర అనేక గొప్ప మార్పులకు లోనౌతూ వచ్చింది. ప్రాచీన కాలంలో పురుషులతో సమాన స్థాయి కలిగివున్న భారతీయ మహిళలు మధ్యయుగంలో అధమ స్థాయికి అణచబడటం, అనేకమంది సంఘ సంస్కర్తలు తిరిగి వారికి సమాన హక్కుల కల్పన కోసం కృషి చేయడం, ఇలా భారతదేశంలో మహిళల చరిత్ర అనేక సంఘటనల సమాహారంగా ఉంది. ఆధునిక భారతదేశంలో మహిళలు దేశ రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభ సభాపతి, ప్రతిపక్ష నాయకురాలు వంటి అత్యున్నత పదవులను అలంకరించారు. భారతదేశపు ఇటీవలి రాష్ట్రపతి కూడా ఒక మహిళే.
చరిత్ర
మహిళల పాత్ర గురించి ప్రత్యేకంగా చర్చించిన రచనలు చాలా తక్కువ. దీనికి ముఖ్యమైన మినహాయింపు త్రయంబక యజ్వ స్త్రీ ధర్మపద్ధతి. అతను తంజావూరులో సుమారుగా 1730 కాలంలో ప్రభుత్వ అధికారిగా పనిచేశాడు. ఈ రచన అపస్తంబ సూత్ర సమయం నుంచి స్త్రీ ప్రవర్తన మీద ఆక్షేపణలను కూర్చింది (సా.పూ. 4వ శతాబ్దం). ప్రారంభ పాదం కింది విధంగా సాగుతుంది:
శుశ్రూష అనే పదం (నిజార్థం. "వినాలనే కోరిక") విస్తృత అర్థాలను కలిగి ఉంది. భగవంతునికి భక్తుడు చేసే ప్రణామాల నుంచి బానిస సేవల వరకు అనేక అర్థాలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.
ప్రాచీన భారతదేశం
ప్రాచీన భారతదేశంలో మహిళలు జీవితపు అన్ని విభాగాలలో పురుషులతో సమాన హోదా అనుభవించారని పరిశోధకుల అభిప్రాయం. అయితే దీనికి భిన్నమైన అభిప్రాయం వెలిబుచ్చిన వారూ ఉన్నారు. పతంజలి, కాత్యాయనుడు వంటి ప్రాచీన భారత వ్యాకరణకర్తల రచనల ప్రకారం, వేదకాలపు ఆరంభంలో మహిళలు చదువుకోనేవారని తెలుస్తోంది. ఆ సమయంలో మహిళలు యుక్తవయస్సులో పెళ్ళి చేసుకోనేవారని, వారు భర్తను ఎన్నుకొనే హక్కుని కలిగి ఉండేవారని ఋగ్వేద శ్లోకాలు తెలుపుతున్నాయి. ఋగ్వేదం, ఉపనిషత్తుల వంటి గ్రంథాలు అనేక మహిళల గురించి, ముఖ్యంగా గార్గి, మైత్రేయి వంటి, ఋషులు, ద్రష్టల గురించి తెలుపుతున్నాయి.
జైన మతం వంటి విప్లవాత్మక ఉద్యమాలు మహిళలను మతపరమైన కార్యక్రమాలకి అనుమతించినప్పటికీ, మహిళలు ఎక్కువగా నిర్బంధాన్ని, ఆంక్షలనూ ఎదుర్కొన్నారు. బాల్యవివాహ సంప్రదాయం సుమారుగా ఆరవ శతాబ్దంలో ప్రారంభమయి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
మధ్యయుగ కాలం
మధ్యయుగ సమాజంలో మహిళల స్థాయి ఇంకా దిగజారింది. కొన్ని వర్గాలలో సతీసహగమనం, బాల్య వివాహాలు, విధవా పునర్వివాహాల నిషేధం వంటివి భారతదేశంలోని కొన్ని వర్గాల సామాజిక జీవనంలో భాగమయ్యాయి. భారత ఉపఖండంపై ముస్లిం ఆక్రమణ, భారతీయ సమాజంలో పరదా ఆచారాన్ని తెచ్చింది. రాజస్థాన్ రాజపుత్రులలో జౌహర్ ఆచారం ఉండేది. భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో దేవదాసీలు లేదా ఆలయ స్త్రీలు లైంగికంగా వేధింపుకు గురయ్యేవారు. హిందూ క్షత్రియ రాజులలో బహుభార్యాత్వం విస్తృత వ్యాప్తిలో ఉండేది. చాలా ముస్లిం కుటుంబాలలో మహిళలు జెనానా ప్రాంతాలకి మాత్రమే పరిమతమయ్యేవారు.
ఈ పరిస్థితుల మధ్య కూడా కొంత మంది మహిళలు రాజకీయ, సాహిత్యం, విద్య, మత రంగాలలో రాణించారు. రజియా సుల్తానా ఢిల్లీని పరిపాలించిన ఏకైక మహిళా చక్రవర్తి. గోండు రాణి దుర్గావతి పదిహేనేళ్ళు పరిపాలన సాగించింది. ఆమె మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ సైన్యాధిపతి అసఫ్ ఖాన్‌తో జరిగిన 1564 యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయింది. అక్బర్ యొక్క గొప్ప మొఘల్ సైన్యాన్ని 1590లో చాంద్ బీబీ ఎదుర్కొని అహ్మద్ నగర్‌ను రక్షించింది. జహంగీర్ భార్య నూర్జహాన్ సార్వభౌమ అధికారాన్ని ప్రతిభావంతంగా చెలాయించి మొఘల్ మకుటం వెనుక ఉన్న నిజమైన శక్తిగా గుర్తింపు పొందింది. మొఘల్ యువరాణులు జహనారా, జేబున్నీసాలు మంచి పేరున్న రచయిత్రులు. వీరు పరిపాలనను కూడా ప్రభావితం చేశారు. శివాజీ తల్లి జిజియాబాయి యోధురాలిగాను, పాలకురాలిగానూ చాటుకున్న సమర్థత వలన సమర్ధురాలైన రాణిగా, మంచి తల్లిగా గణుతి కెక్కింది. దక్షిణ భారతంలో చాలామంది మహిళలు గ్రామాలు, పట్టణాలు, మండలాలను పాలించారు. అనేక సామాజిక, మత సంస్థలకు ఆద్యులయ్యారు.
భక్తి ఉద్యమం వెంటనే సిక్కుల మొదటి గురువు గురునానక్ కూడా స్త్రీ, పురుషుల మధ్య సమానత్వాన్ని గురించిన సందేశాన్ని బోధించారు. ఆయన స్త్రీలు కూడా మతపరమైన సమావేశాలు నిర్వహించడం లోను, గుడిలో కీర్తన లేదా భజనలు అని పిలువబడే గీతాలని పాడడం, నిర్వహించడం లోను; మత నిర్వాహక కమిటీలలో సభ్యులవడం లోను; యుద్ధరంగంలో సైన్యాన్ని నడపడం లోను; పెళ్ళి, అమ్రిత్‌లలోనూ సమానత్వం ఉండాలని సూచించారు. ఇతర సిక్కు గురువులు కూడా మహిళా వివక్షకి వ్యతిరేకంగా ప్రబోధించారు.🌷
చారిత్రక ఆచారాలు
ఆధునిక భారతంలో కొన్ని వర్గాలలోని సతీసహగమనం, జౌహర్, దేవదాసివంటి ఆచారాలు నిషేధించబడ్డాయి, ఎక్కువగా నశించిపోయాయి. అయినప్పటికీ భారతదేశంలోని మారుమూల ప్రాంతాలలో ఈ ఆచారాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. కొన్ని వర్గాల భారతీయ మహిళలు పరదా సంప్రదాయాన్ని ఇంకా పాటిస్తున్నారు, ముఖ్యంగా భారతీయ చట్టాల క్రింద చట్టవ్యతిరేక చర్యలయినప్పటికీ బాల్యవివాహాలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.
బ్రిటీష్ పాలన
యూరోపియన్ పరిశోధకులు 19వ శతాబ్దపు హిందూ స్త్రీలు మిగతా స్త్రీలకంటే "సహజంగా శీలవంతులు", "ఎక్కువ ధర్మపరులు" అని గమనించారు. బ్రిటిషు పాలన సమయంలో రామ్ మోహన్ రాయ్, ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్, జ్యోతిరావు ఫులే మొదలైన సంఘసంస్కర్తలు మహిళా అభ్యున్నతికి పోరాడారు. ఈ పట్టికని చూస్తే ఇందులో బ్రిటిషువారికి ప్రమేయమేమీ లేదని అనిపించవచ్చు. కానీ అది పూర్తిగా నిజం కాదు. మార్తా మౌల్ట్ నే మీడ్ అనే మిషనరీ భార్య, ఆవిడ కూతురు ఎలిజా కాల్డ్వెల్ నే మాల్ట్ లను దక్షిణ భారతావనిలో అమ్మాయిలకు విద్య అందించి, శిక్షణ ఇప్పించారు. ఈ చర్య సంప్రదాయానికి వ్యతిరేక చర్యగా మొదట్లో కొంత స్థానిక నిరసనని ఎదుర్కొంది. రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ ప్రయత్నాలు 1829లో గవర్నర్-జనరల్ విలియం కావెండిష్-బెంటింక్ అధ్వర్యంలో సతీసహగమనం నిర్మూలించబడడానికి కారణమయ్యాయి. ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్, వేరేశలింగం పంతులు వంటి వారు విధవల పరిస్థితిలో మార్పుకు చేసిన ఉద్యమం 1856 విధవ పునర్వివాహ చట్టానికి దారితీసింది. పండిత రమాబాయి వంటి చాలామంది మహిళా సంస్కర్తలు కూడా మహిళా అభ్యున్నతికి కృషి చేసారు.
కర్ణాటకలోని కిట్టుర్ రాజ్య రాణి కిట్టుర్ చెన్నమ్మ బ్రిటిషువారి కాలదోషం పట్టిన సిద్ధాంతాలకి ప్రతిస్పందనగా వారికీ వ్యతిరేకంగా సైన్యాన్ని నడిపించింది. తీరప్రాంత కర్ణాటక రాణి అబ్బక్క రాణి యురోపియన్ సైన్యాల ఆక్రమణలకి ముఖ్యంగా 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు ఆక్రమణలకి ఎదురునిలిచింది. రాణి లక్ష్మీ బాయి ఝాన్సీ రాణి బ్రిటిషువారికి వ్యతిరేకంగా 1857 భారతీయ తిరుగుబాటుని నడిపించింది. ఆమె నేడు జాతీయ హీరోగా భావించబడుతున్నది. అవద్ సహా-పాలకురాలు బేగం హజ్రత్ మహల్ 1857 తిరుగుబాటును నడిపించిన ఇంకో పాలకురాలు. ఈమె బ్రిటిషువారితో ఒప్పందాలని నిరాకరించి తరువాత నేపాల్ కి వెళ్ళిపోయింది. ఈసమయపు గుర్తించదగిన స్త్రీ పాలకులలో భోపాల్ బేగాలు కొందరు. వారు పరదా పద్ధతిని పాటించేవారుకాదు ఇంకా యుద్ధకళలలో శిక్షణ పొందారు.
చంద్రముఖి బసు, కాదంబినీ గంగూలీ, ఆనంది గోపాల్ జోషి వంటివారు డిగ్రీలు పొందిన తొలితరం భారతీయ మహిళలలో కొందరు.
1917లో మొదటి మహిళా సభ్య బృందం స్టేట్ సెక్రటరీని కలిసి మహిళలకు రాజకీయ హక్కులను డిమాండ్ చేసింది. వీరికి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మద్దతు పలికింది. 1927లో పూణేలో అఖిల భారత మహిళా విద్యా సదస్సు జరిగింది. 1929లో బాల్యవివాహ నియంత్రణ చట్టం అమలులోకి వచ్చింది, ఇందులో మహమ్మద్ ఆలీ జిన్నా ప్రయత్నాలతో వివాహ కనీస వయస్సు పద్నాలుగేళ్ళుగా ఏర్పాటు చేసారు. మహాత్మా గాంధీ పదమూడేళ్ళకే పెళ్ళి చేసుకున్నప్పటికీ, ప్రజలను బాల్యవివాహాలను బహిష్కరించాలని పిలుపునిచ్చి యువకులను బాల విధవలను పెళ్ళి చేసుకోవలసిందిగా ప్రోత్సహించాడు.
సుభాష్ చంద్ర బోస్ స్థాపించిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ, లక్ష్మీ సెహగల్ని కెప్టన్‌గా, మొత్తం మహిళలతో కూడిన ది రాణి అఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్ ను ఏర్పాటు చేసింది. కవయిత్రి, స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలూ అయిన సరోజినీ నాయుడు, భారత జాతీయ కాంగ్రెసుకు అధ్యక్షురాలైన మొదటి భారతీయ మహిళ. భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రానికి గవర్నరయిన మొదటి మహిళ కూడా.
స్వతంత్ర భారతదేశం
నేటి భారతీయ మహిళ విద్య, రాజకీయాలు, మీడియా, కళలు, సంస్కృతీ, సేవా విభాగాలు, విజ్ఞాన, సాంకేతిక రంగాలు వంటి అన్ని రంగాలలో పాల్గొంటోంది. పదిహేనేళ్ళపాటు భారతదేశపు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న ఇందిరా గాంధీ ప్రపంచంలో ప్రధానమంత్రిగా ఎక్కువకాలం పని చేసిన మహిళ.
1970 చివరిలో భారతదేశంలో స్త్రీవాద ఉద్యమం ఊపందుకుంది. మహిళా సంఘాలను దగ్గరికి చేర్చిన జాతీయ స్థాయి సమస్యలలో మొదటిది, మథుర రేప్ కేసు. మథుర అనే అమ్మాయిని పోలిసు స్టేషన్లో రేప్ చేసిన ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న పోలీసులను విడుదల చేయడం 1979-1980లో విస్తృతంగా నిరసనలను ఎదుర్కొంది. జాతీయ మీడియా ద్వారా నిరసనలకు విస్తృత ప్రాచుర్యం లభించింది. ఇవి ఎవిడెన్స్ చట్టం, క్రిమినల్ ప్రోసిజర్ కోడ్, ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ లలో కస్టోడియల్ రేప్ అనే అంశాన్ని చేర్చాల్సిన ఆవశ్యకతను ప్రభుత్వాలకు కలిగించాయి. ఆడ శిశు భ్రూణ హత్యలు, లింగ వివక్ష, మహిళా ఆరోగ్యం, స్త్రీ అక్షరాస్యతవంటి అంశాలమీద మహిళా ఉద్యమకారులు ఏకమయ్యారు.
ఆల్కహాలిజం తరచుగా భారతదేశంలో మహిళలమీద హింసతో ముడిపడి ఉండటంతో అనేక మహిళా సంఘాలు మద్యపాననిషేధ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాయి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, హర్యానా, ఒడిషా, మధ్య ప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలతోపాటు ఇతర రాష్ట్రాలలో కూడా మొదలుపెట్టారు. చాలామంది ముస్లిం మహిళలు షరియత్ చట్టం క్రింద స్త్రీల హక్కులగురించి మూలసిద్ధాంత నాయకుల అభిప్రాయాన్ని ప్రశ్నించి మూడుసార్లు తలాక్ చెప్పే పద్ధతిని విమర్శించారు.
1990లో విదేశీ దాతల ఏజన్సీలద్వారా నిధులతో క్రొత్త మహిళా-సంబంధిత NGOలు ఏర్పడ్డాయి. సెల్ఫ్-ఎంప్లాయ్డ్ వుమెన్స్ అసోసియేషన్ (SEWA) వంటి స్వీయ-సహాయ గ్రూపులు, NGOలు భారతదేశంలో మహిళల హక్కులలో ప్రధానపాత్ర పోషించాయి. చాలామంది మహిళలు స్థానిక ఉద్యమాలలో నాయకురాళ్ళుగా అవతరించారు. ఉదాహరణకి నర్మదా బచావో ఆందోళనకి సంబంధించి మేధా పాట్కర్.
భారత ప్రభుత్వం 2001 సంవత్సరాన్ని మహిళా సాధికార సంవత్సరం - స్వశక్తిగా ప్రకటించింది. మహిళా అధికార జాతీయ విధానం 2001లో అమల్లోకి వచ్చింది.
2006లో ఇమ్రానా అనే ముస్లిం రేప్ బాధితురాలు మీడియాలో ఎక్కువ ప్రచారం పొందింది. ఇమ్రానా తన మామ చేతిలో అత్యాచారానికి గురయ్యింది. కొంతమంది ముస్లిం పెద్దలు ఇమ్రానా తన మామని పెళ్ళి చేసుకోవాలని తీర్పు ఇవ్వడం తీవ్ర నిరసనలకు దారితీసింది. చివరికి ఇమ్రానా మామకి 10 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష పడింది. ఈతీర్పును అనేక మహిళా సంఘాలు, ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లాబోర్డూ స్వాగతించాయి.
2010 మార్చి 9న అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం తరువాతి రోజు రాజ్యసభ మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును ఆమోదించింది, ఇది పార్లమెంటులోను, రాష్ట్ర శాసనసభల్లోనూ మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్ను అందిస్తుంది.
కాలపట్టిక
వారి స్థాయిలలో స్థిర మార్పును ఈదేశంలో మహిళలు సాధించినదానినిబట్టి గుర్తించవచ్చు:
సంస్కృతి
చీర, సల్వార్ కమీజులు మొత్తం భారతదేశపు మహిళల సామాన్య వస్త్రధారణ. బొట్టు మహిళల అలంకరణలో భాగం. సాంప్రదాయకంగా ఎర్ర బొట్టు, సిందూరం కేవలం వివాహిత హిందూ స్త్రీలు ధరిస్తారు, కానీ నేడు మహిళల శైలిలో భాగమయ్యింది. . పాశ్చాత్య ప్రభావం, ఆర్థిక స్వేచ్ఛ వలన నేడు భారతీయ స్త్రీలు శరీరాన్ని అతుక్కుని ఉండే దుస్తులు, స్లీవ్‌లెస్, షార్ట్ స్కర్లు, జీన్ ప్యాంట్లు కూడా ధరిస్తున్నారు. ముగ్గు (లేదా కోలం) భారతీయ మహిళలలో బాగా ప్రాచుర్యం చెందిన సాంప్రదాయక కళ.
విద్య, ఆర్థికాభివృద్ధి
1992-93 అంకెల ప్రకారం భారతదేశంలో కేవలం 9.2% ఇళ్ళు మాత్రమే స్త్రీలో అధ్వర్యంలో నడుస్తున్నాయి. ఏమైనా దారిద్ర్యరేఖకి దిగువున ఉన్న ఇళ్ళు సుమారు 35% వరకూ స్త్రీల అధ్వర్యంలో నడుస్తున్నాయి.
విద్య
భారతదేశంలో మహిళల అక్షరాస్యతా రేటు క్రమంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, పురుషుల అక్షరాస్యత రేటుకంటే తక్కువగా ఉంది. అబ్బాయిలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువమంది అమ్మాయిలు బడులలో చేరుతున్నారు. వారిలో చాలామంది మధ్యలోనే మానేస్తున్నారు. 1997 నేషనల్ సాంపిల్ సర్వే డేటా ప్రకారం కేవలం కేరళ, మిజోరాం రాష్ట్రాలు మాత్రమే ప్రపంచ మహిళా అక్షరాస్యతా శాతాన్ని చేరుకున్నాయి. అధికశాతం పరిశోధకుల ప్రకారం కేరళలో పెరిగిన మహిళల సామాజిక, ఆర్థిక హోదాలకు ప్రధాన కారణం, అక్షరాస్యతే.
అనియత విద్యా కార్యక్రమం (NFE) క్రింద దాదాపు రాష్ట్రాలలో 40% కేంద్రాలు, UTలలో 10% కేంద్రాలు ప్రత్యేకంగా మహిళల కోసం ప్రత్యేకించారు. 2000 నాటికి సుమారు 3 లక్షల NFE కేంద్రాలు సుమారు 74.2 లక్షల మంది పిల్లలకు రోజువారీ భోజనాన్ని అందిస్తున్నాయి. ఇందులో 1.2 లక్షలను అమ్మాయిల కోసమే ప్రత్యేకించారు. పట్టణ భారతంలో అమ్మాయిలు విద్యా విషయంలో అబ్బాయిలతో సమంగా ఉన్నారు. గ్రామీణ భారతంలో మాఅత్రం అమ్మాయిలు అబ్బాయిల కంటే తక్కువ మంది చదువుకుంటున్నారు.
1998 యూ.ఎస్ డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ కామర్స్ నివేదిక ప్రకారం మహిళల విద్యకి ముఖ్య అడ్డంకి సరైన సౌకర్యాలు (వైద్యసంబంధ సౌకర్యాలవంటివి) లేని బడులు, మహిళా ఉపాధ్యాయుల కొరత, పాఠ్యాంశాల అంశాలలో లింగ పక్షపాతం (ఎక్కువమంది అమ్మాయిలు బలహీనంగా, అసహాయులుగా చిత్రించబడుతున్నారు).
పనిలో భాగస్వామ్యం
సాధారణ అంచనాలకు భిన్నంగా భారతదేశంలో అధికశాతం మహిళలు పనిచేస్తున్నారు. నేషనల్ డేటా కలెక్షన్ ఏజన్సీలు పనివారిగా మహిళల సంఖ్య మీద తీవ్రమైన తక్కువ అంచనాలు ఉన్నాయన్న నిజాన్ని ఒప్పుకున్నాయి. అయినప్పటికీ పనివారిలో పురుషుల కంటే స్త్రీలు చాలా తక్కువగా ఉన్నారు. పట్టణ భారతంలో పనివారిలో మహిళల సంఖ్య ఆసక్తిదాయకంగా ఉంది. ఉదాహరణకు సాఫ్ట్ వేర్ పరిశ్రమలో 30% పనివారు మహిళలే. పని ప్రదేశంలో వారు వారి పురుషులతో జీతాలు, స్థాయిలలో సమానంగా ఉన్నారు.
గ్రామీణ భారతంలో మొత్తం స్త్రీ కూలీలలో 89.5% మంది వ్యవసాయ, తత్సంబంధిత పరిశ్రమ విభాగాలలోనే పని చేస్తున్నారు. మొత్తం పంట ఉత్పత్తిలో మహిళల సగటు సహాయం మొత్తం శ్రమలో 55% నుండి 66% వరకు ఉంటుందని అంచనా వేసారు.1991 ప్రపంచబ్యాంకు ఒక నివేదిక ప్రకారం భారతదేశపు మొత్తం పాలకేంద్రాలలో మొత్తం పనిలో 94% పనిని మహిళలే చేస్తున్నారు. అటవీ ఆధారిత కుటీర పరిశ్రమలలోని పనివారిలో 51% మంది మహిళలు ఉన్నారు.
అతి ప్రాచుర్య మహిళల వ్యాపార విజయ కథలలో ఒకటి శ్రీ మహిళా గృహ ఉద్యోగ్ లిజ్జత్ పాపడ్. 2006లో కిరణ్ మజుందార్ షా భారతదేశపు సంపన్న మహిళగా గుర్తింపబడ్డారు, ఈమె భారతదేశపు మొదటి బయోటెక్ కంపెనీ బయోకాన్ ను ప్రారంభించారు. లలితా గుప్తే, కల్పనా మొర్పారియా (ఇద్దరు ఫోర్బ్స్ వారి ప్రపంచపు అతి శక్తివంత మహిళల జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్న భారతీయ మహిళలు) భారతదేశపు రెండవ అతి పెద్ద బ్యాంకు ICICI బ్యాంకుని నడుపుతున్నారు.
భూ హక్కులు, ఆస్తి హక్కులు
చాలా భారతీయ కుటుంబాలలో మహిళలు వారి పేర్ల మీద ఎటువంటి ఆస్తిని కలిగి ఉండరు. వీరు తండ్రి ఆస్తిలో భాగాన్ని కూడా పొందరు. వారిని రక్షించే చట్టాల అమలు తక్కువగా ఉండటంవలన మహిళలు భూమి, ఆస్తి మీద కొంచెం హక్కునే పొందగలుగుతున్నారు. ఇంకా కొన్ని చట్టాలు భూ, ఆస్తి హక్కులకి సంబంధించి మహిళలపట్ల వివక్ష చూపిస్తుంటాయి.
1956 మధ్య కాలపు హిందూ వ్యక్తిగత చట్టాలు (ఇవి హిందువులకి, బౌద్ధులకి, సిక్కులకు జైనులకు అనువర్తిస్తాయి) మహిళలకు వారసత్వ హక్కులు అందించాయి. ఏమైనా కొడుకులకు తాతల ఆస్తులలో వ్యక్తిగత వాటా ఉంటుంది. అదే కూతుర్ల వాటాలయితే తండ్రి వాటామీద ఆధారపడి ఉంటాయి. అలాగే తండ్రి పూర్వీకుల ఆస్తిలో తన వాటాని త్యజించడంద్వారా కూతురి హక్కుని తీసేయవచ్చు కానీ కొడుకు వాటామీద తన హక్కును అలాగే కలిగిఉంటాడు. అదనంగా, పెళ్ళైన కూతుళ్ళు వివాహ వేధింపులు ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ వారికి పూర్వీకుల ఇంటిలో నివాస హక్కులు ఉండవు. 2005లో హిందూ చట్టాల సవరణల తరువాత ప్రస్తుతం మహిళలకు పురుషులతో సమానహోదా కల్పించారు.
1986లో భారతదేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం షాబానో అనే విడాకులు తీసుకున్న వృద్ధ ముస్లిం మహిళ భరణపు డబ్బుకు అర్హురాలు అని తీర్పిచ్చింది. అయినప్పటికీ ఈ నిర్ణయాన్ని ఛాందస ముస్లిం నాయకులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. కోర్టు తమ వ్యక్తిగత చట్టాలలో తలదూరుస్తోందని వారు విమర్శించారు. భారత ప్రభుత్వం తదనుగుణంగా ముస్లిం మహిళల (విడాకుల నుంచి రక్షణ హక్కులు) చట్టాన్ని అమలు చేసింది.
అలాగే క్రిస్టియన్ మహిళలు కూడా విడాకుల, వారసత్వ సమానహక్కులకోసం సంవత్సరాలపాటు ఇబ్బంది పడ్డారు. 1994లో అన్ని చర్చిలు, మహిళాసంస్థలతో కలిసి సంయుక్తంగా డ్రాఫ్ట్ లా అనే క్రిస్టియన్ మారేజ్, మాట్రిమోనియల్ కాజెస్ బిల్లుని ప్రవేశపెట్టారు. అయితే ఇప్పటికీ ప్రభుత్వం చట్టాలకు అవసరమైన సవరణలు చెయ్యలేదు.
మహిళల మీద జరుగుతున్న అత్యాచారాలు
పోలీసు రికార్డులు భారతదేశంలో అధిక నేర సంఘటనలు మహిళలమీద జరుగుతున్నట్లుగా చూపుతున్నాయి. జాతీయ నేర నమోదు బ్యూరో 1998లో 2010నాటికి జనాభా వృద్ధి శాతం కంటే మహిళల మీద జరిగే నేరాల శాతం ఎక్కువగా ఉంటుందని నివేదించింది. ముందు అత్యాచారం, వేధింపుల కేసులలో సామాజిక నిందల కారణంగా చాలా కేసులు పోలిసులవద్ద నమోదయ్యేవి కావు. అధికారిక గణాంకాలు మహిళల మీద జరుగుతున్న నేరాల నమోదులో నాటకీయ పెరుగుదల చూపిస్తున్నాయి.
లైంగిక వేధింపు
1990 నమోదైన మొత్తం మహిళా కేసులలో సగానికి పైగా పని ప్రదేశాలలో బాధలు, వేధింపులకు సంబంధించినవే ఉన్నాయి. పురుషుడు స్త్రీని లైంగికంగా వేధించే లేదా బాధించే ప్రక్రియకు మరో పేరు ఈవ్ టీజింగ్. చాలామంది ఉద్యమకారులు మహిళలమీద పెరుగుతున్న లైంగిక వేధింపులకు కారణం "పాశ్చాత్య సంస్కృతి" ప్రభావమని ఆరోపిస్తున్నారు. 1987లో ది ఇండిసేంట్ రిప్రజెంటేషన్ అఫ్ వుమెన్ (నిషేధం) చట్టం అమలయ్యింది, ఇది ప్రకటనల లేదా ప్రచురణలు, రచనలు, చిత్రలేఖనాలు, బొమ్మలు లేదా ఏ ఇతర పద్ధతులలోనైన మహిళల అసభ్య చిత్రీకరణను నిషేధించడానికి.
1997లో మైలురాయి తీర్పుగా భారతదేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం, పని ప్రదేశాలలో మహిళల లైంగిక వేధింపులకు వ్యతిరేకంగా గట్టి చర్య తీసుకుంది. వేధింపుల నివారణకు, పరిహారానికీ వివరణాత్మక మార్గదర్శకాలను కోర్టు సూచించింది. మహిళల జాతీయ కమిషన్ ఈమార్గదర్శకాలను విస్తరింపజేసి ఉద్యోగుల ప్రవర్తనా నియమావళిగా మార్చింది.
కట్నం
1961లో భారత ప్రభుత్వం వరకట్న నిరోధ చట్టాన్ని అమలుచేసింది. వివాహంలో కట్నం అడగటం చట్టవిరుద్ధం. ఏమైనా చాలా కట్న సంబంధిత గృహహింస కేసులలో ఆత్మహత్యలు, హత్యలు నమోదు చేయబడ్డాయి. 1980లలో ఇటువంటి కేసులు అనేకం నమోదయ్యాయి.
1985లో కట్న నిషేధ (పెళ్ళికూతురు, పెళ్ళికొడుకు బహుమతుల పట్టిక నిర్వహణ) నియమాలు రూపొందించారు. ఈ నియమాల ప్రకారం పెళ్ళికూతురికి, పెళ్ళికొడుక్కీ పెళ్ళి సమయంలో ఇచ్చే బహుమతులతో సంతకం చేసిన జాబితాను రూపొందించాలి. ఈ జాబితాలో ప్రతీ బహుమతికి సంబంధించిన క్లుప్త వివరణ, దాని రమారమి విలువ, ఆ బహుమతి ఇచ్చిన వ్యక్తి పేరు, పెళ్ళివారితో ఆ వ్యక్తికి గల సంబంధం మొదలైన విషయాలు ఉండాలి. ఏమైనా ఇటువంటి నియమాలు అమలుచేయడం కష్టం.
1997 నివేదిక ప్రకారం ప్రతి సంవత్సరం కనీసం 5,000మంది మహిళలు కట్నపు చావులు చస్తున్నారు, ప్రతిరోజూ కనీసం డజనుమంది ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా 'వంటగది మంటల'లో మరణిస్తున్నారు. దీనికి పేరు "పెళ్ళికూతురు మండడం", ఇది భారతదేశంలోనే విమర్శించబడుతున్నది. పట్టణ అక్షరాస్యులలో ఇటువంటి కట్ననిందలు చాలావరకు తగ్గాయి.
బాల్య వివాహం
బాల్య వివాహం బహ్రతదేశంలో సంప్రదాయకంగా చలామణిలో ఉండి నేటికీ కొనసాగుతున్నది. చారిత్రాత్మకంగా చిన్న అమ్మాయిలు వయస్సు వచ్చేవరకు వారి తల్లిదండ్రులతో నివశిస్తారు. గతంలో బాలవితంతువులు జీవితాన్ని వేదనతో, తల గొరిగించుకొని, ఒంటరితనంతో, సమాజంచేత విసర్జించబడి గడిపేవారు. 1860లో బాల్యవివాహాలను నిషేధించదం జరిగింది. ప్రస్తుతం ఎక్కడో చాలా కొన్ని మాత్రమే జరుగుతున్నాయి.
UNICEF యొక్క స్టేట్ ఆఫ్ ది వరల్డ్స్ చిల్డ్రన్- 2009 నివేదిక ప్రకారం, 20–24 మధ్య వయస్సున్న భారతీయ మహిళల్లో 47% మందికి చట్టబద్ధ వివాహ వయస్సు 18 ఏళ్ల కంటే ముందుగానే వివాహం జరిగింది, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వీరి సంఖ్య 56% వద్ద ఉంది.[22] ఈనివేదిక ప్రపంచపు బాల్య వివాహాలలో 40% భారతదేశంలో జరుగుతున్నాయని కూడా చూపించింది.
ఆడ శిశుహత్యలు, బలవంత గర్భస్రావాలు
భారతదేశం అధిక స్థాయి పురుష లింగ నిష్పత్తిని కలిగి ఉంది, దీనికి ప్రధాన కారణం చాలామంది మహిళలు యుక్తవయస్సు రాకముందే చనిపోవడం. భారతదేశంలో గిరిజన సమాజాలు మిగిలిన అన్ని కులవర్గాల కంటే తక్కువ పురుష లింగ నిష్పత్తిని కలిగిఉన్నాయి. గిరిజన వర్గాలు అతి తక్కువ స్థాయి ఆదాయం, అక్షరాస్యత, ఆరోగ్యసదుపాయాలు కలిగిఉన్నాయన్న నిజం తరువాత కూడా ఇది ఉంది. చాలామంది నిపుణులు భారతదేశంలో అధిక పురుష లింగ నిష్పత్తిని ఆడ శిశుహత్యలకు, లింగ-నిర్ధారిత గర్భశ్రావాలకు ఆపాదించవచ్చని సూచించారు.
భారతదేశంలో శిశువు లింగాన్ని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగించే అన్ని వైద్యపరీక్షలను నిషేధించారు, అవాంఛిత ఆడ శిశువులను జననానికిముందే వదిలించుకోవడానికి ఈపరీక్షలని ఉపయోగించడమే ఇందుకు కారణం. ఆడ శిశుహత్యలు (ఆడ శిశువులను చంపడం) ఇప్పటికీ కొన్ని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ప్రబలంగా ఉన్నాయి. కట్నపు వేధింపుల సాంప్రదాయం భారతదేశంలో ఆడ శిశుహత్యలకు, లింగ-నిర్ధారిత గర్భస్రావాలకు ముఖ్యకారణాలు.
గృహహింస
నిమ్న సామాజిక-ఆర్థిక తరగతులలో (SECs) గృహహింస సంఘటనలు ఎక్కువ. గృహహింస నుంచి స్త్రీలను రక్షించే చట్టం 2006 అక్టోబరు 26నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.
ఇతర విషయాలు
నేడు భారతదేశంలో మహిళల సగటు ఆయుర్ధాయం అనేక ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువ కానీ గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఇది క్రమవృద్ధిని చూపిస్తుంది. అనేక కుటుంబాల్లో, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బాలికలు, మహిళలు కుటుంబంలోనే పోషకాహార వివక్ష ఎదుర్కొంటున్నారు, వారు శక్తిహీనత, పోషకాహారలోపాన్ని చూస్తున్నారు.[30]
ప్రసూతి మరణాలలో భారతదేశం ప్రపంచంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. ఈదేశంలో కేవలం 42% జననాలు మాత్రమే ఆరోగ్య నిపుణుల పర్యవేక్షణలో జరుగుతున్నాయి. చాలామంది మహిళలు కాన్పు ఇంటిలోని ఇతర మహిళల సహాయంతో జరుగుతుంది, వీరు తరచుగా తల్లి జీవనం ప్రమాదంలో ఉన్నప్పుడు వారిని కాపాడే మెళుకువలను, వసతులను కలిగిఉండరు. UNDP మానవాభివృద్ధి శాఖా నివేదిక (1997) ప్రకారం 88% గర్భవతులు (15-49 మధ్య వయస్సు) రక్తహీనతతో బాధపడుతున్నారు.
భారతదేశపు గ్రామీణ ప్రాంతాల సగటు మహిళ తన ప్రత్యుత్పత్తి మీద తక్కువ లేదా అసలు నియంత్రణ లేకుండా ఉంటుంది. మహిళ ప్రత్యేకంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో మహిళ సురక్షిత, స్వీయ-నియంత్రణ గర్భనిరోధక పద్ధతుల గురించిన అవగాహన కలిగిఉండదు. ప్రజా ఆరోగ్య వ్యవస్థ శాశ్వత పద్ధతులైన స్టెరిలైజేషన్ లేదా దీర్ఘ-కాలిక పద్ధతులైన IUD వంటి తదుపరి జాగ్రత్తలు పాటించనివాటిని సూచిస్తుంది. మొత్తం గర్భనిరోధక పద్ధతులలో స్టెరిలైజేషన్ 75% కంటే ఎక్కువ శాతాన్ని ఆక్రమిస్తే అందులో మహిళా గర్భనిరోధకత 95% ఆక్రమిస్తుంది.
గుర్తించదగిన భారతీయ మహిళలు
భారతదేశంలో సామాన్య క్రీడా దృశ్యం బాగాలేకపోయినప్పటికీ కొంతమంది భారతీయ మహిళలు ఈరంగంలో గుర్తించదగిన కార్యాలు సాధించారు. భారతదేశంలో ప్రముఖ క్రీడాకారిణులు పి. టి. ఉష, జే. జే. శోభ (అథ్లెటిక్స్), కుంజరాణి దేవి (వెయిట్ లిఫ్టింగ్), డయానా ఎడుల్జీ (క్రికెట్), సైనా నెహ్వాల్ (బాడ్మింటన్), కోనేరు హంపి (చెస్), సానియా మీర్జా (టెన్నిస్). కరణం మల్లీశ్వరి (వెయిట్ లిఫ్టర్) ఒలంపిక్ మెడల్ గెలిచిన ఏకైక భారతీయ మహిళ (2000లో కాంస్య పతకం).
పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల ద్వారా దాదాపు పది లక్షలకు పైగా మహిళలు భారతదేశంలో రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ తో సహా బీహారు,మధ్య ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ వంటి అనేక ఇతర రాష్ట్రాలు పంచయితీ రాజ్ సంస్థల్లో మహిళలకు 50% రిజర్వేషన్లు అమలు చేసాయి. 73వ, 74వ రాజ్యాంగ సవరణల ప్రకారం స్థానికంగా ఎన్నుకొనే విభాగాలన్నీ వాటి మూడవవంతు స్థానాలని మహిళల కోసం ఉంచుతారు. వివిధ స్థాయిల రాజకీయ కార్యక్రమాలలో మహిళల శాతం గుర్తించదగినంత పెరిగినప్పటికీ, పరిపాలన, విధాన నిర్ణాయక స్థాయిలలో ఇప్పటికీ మహిళలకు ప్రాతినిధ్యం పెద్దగా లేదు.
చాలామంది ప్రముఖ మహిళా రచయితలు భారతీయ సాహిత్యంలో కవయిత్రులుగా, కథారచయితలుగా ఉన్నారు. సరోజినీ నాయుడు, కమల సూరయ్య, శోభా డే, అరుంధతి రాయ్, అనితా దేశాయ్ వారిలో కొందరు. సరోజినీ నాయుడుని నైటింగే్ల్ ఆఫ్ ఇండియా అంటారు. అరుంధతి రాయ్ తన నవల ది గాడ్ అఫ్ స్మాల్ తింగ్స్ కి గాను బుకర్ ప్రైజ్ మాన్ బుకర్ ప్రైజ్ని పొందారు.
ఈ రంగాలలో కూడా అనేకమంది మహిళలు వెలుగొందుతున్నారు. కల్పనా చావ్లా, అంజు చధా, ఆషా మాథుర్, జితేందర్ కౌర్ అరోరా, అసీమా ఛటర్జీ, యమునా కృష్ణన్ వీరిలో కొందరు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:భారతీయ సమాజం వర్గం:భారతదేశం వర్గం:భారతీయ మహిళలు వర్గం:భారతదేశంలో స్త్రీపురుష సమానత్వ వాదం వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
కుబేర్‌నాథ్ తంజావూర్‌కర్
కుబేర్‌నాథ్ అప్పస్వామి తంజావూర్‌కర్ భరతనాట్య కళాకారుడు, నాట్యాచార్యుడు.
విశేషాలు
ఇతడు భరతనాట్య కళాకారుల కుటుంబంలో 1917లో అప్పస్వామి, కాంతిమతి అమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి అప్పస్వామి కళాభిరుచి కలిగిన నట్టువనార్. ఇతని తాత, నాన్నమ్మ, తల్లిదండ్రులు అందరూ భరతనాట్య కళాకారులే. ఇతడు బాల్యంలోనే కళలను అభ్యసించడం ప్రారంభించాడు. ఇతడు పందనల్లూర్ మీనాక్షి సుందరంపిళ్ళై వద్ద భరతనాట్యం గురుకుల పద్ధతిలో అభ్యసించాడు. కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని బాలకృష్ణ పిళ్ళై వద్ద అభ్యసించాడు. హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ఆగ్రా ఘరానాకు చెందిన "అఫ్తాబ్ ఎ మౌసికి" ఉస్తాద్ ఫయ్యాజ్‌ ఖాన్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు మృదంగ విద్వాంసుడు కూడా. 1941లో ఇతడు లక్నోలోని భతకండే సంగీత కళాశాలలో నాట్యాచార్యునిగా చేరాడు. ఇతడు వదోదరా వచ్చి అక్కడ బరోడా మహారాజు ఆస్థానంలో నట్టువనార్‌గా 1948-50ల మధ్య పనిచేశాడు. 1950లో ఇతడు మహారాజా సయాజీరావ్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బరోడా పర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ విభాగంలో డాన్స్ ప్రొఫెసర్‌గా చేరి 1981లో పదవీ విరమణ చేశాడు.
తరువాత ఇతడు 1983లో "తంజావూర్ నృత్యశాల"ను, 1993లో "తంజావూర్ డాన్స్, మ్యూజిక్ అండ్ ఆర్ట్ రీసెర్చ్ సెంటర్" పబ్లిక్ ట్రస్టును స్థాపించాడు. ఇతడు ఈ సంస్థల ద్వారా వేలాది మంది విద్యార్థులకు నాట్య శిక్షణ ఇప్పించాడు. ఇతని శిష్యులలో ప్రతిభా పండిట్, మధుభాయ్ పటేల్, ఇలాక్షి ఠాకూర్, నేహా పారిఖ్, పరుల్ పటేల్ మొదలైన వారెందరో ఉన్నారు. ఇతడు హిందుస్తానీ రాగాలతో భరతనాట్య నృత్యాలను హిందీలో రూపొందించాడు. ఇతడు "సంక్షిప్త భాగవత్", "రాధ - ను - శ్యామ్‌ను", "మీరాభజన్", "నవకర్ మంత్ర", "భుకణ భుజంగ్", "ఢమరు", "ఎటా ఇరండు పెసుమ్", "మధురాష్టకమ్"మొదలైన వాటికి భరతనాట్య నృత్యాలను రూపొందించి ప్రదర్శింపజేశాడు.
ఇతడు దక్షిణ ఆఫ్రికా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌, ఫ్రాన్స్, ఐరోపాలోని అనేక ప్రాంతాలను సందర్శించి నాట్యప్రదర్శనలు గావించాడు. ఇతనికి 1993లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. ఇంకా ఇతడు గుజరాత్ సంగీత అకాడమీ అవార్డు, సారంగదేవ్ అవార్డు, త్రివేణి అవార్డు, సంస్కారభారతి అవార్డు, ఐ.టి.సి. అవార్డు మొదలైనవి లభించాయి.
మూలాలు
వర్గం:1917 జననాలు వర్గం:భరతనాట్య కళాకారులు వర్గం:నాట్యాచార్యులు వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు
కె.యల్.ఎన్.ప్రసాద్
'''కె.యల్.ఎన్. ప్రసాద్ (1928 - 1987)''' భారత పార్లమెంటు సభ్యులు. ప్రముఖ పారిశ్రామిక వేత్త. ఆంధ్రజ్యోతి తెలుగు దినపత్రిక వ్యవస్థాపకులు.
జననం
కానూరి లక్ష్మీ నారాయణ ప్రసాద్ (కె.యల్.ఎన్. ప్రసాద్) గారు కృష్ణా జిల్లా కౌతవరం గ్రామంలో 1928 జనవరి 1 న కానూరి దామోదరయ్య, శాంతమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి ధర్మపత్ని శ్రీమతి ప్రభావతి. వీరికి ఐదుగురు కుమారులు ఇద్దరు కుమార్తెలు.
పారిశ్రామిక వేత్త
thumb|ఆంధ్రజ్యోతి మొదటిపేజీ 1961, ఆగస్టు, 1 సామన్యమైన చదువుతో అసమాన్యమైన స్థాయికి చేరిన వ్యక్తి. ప్రముఖ సంపాదకుడు నార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారి కొరకు కె.యల్.ఎన్.ప్రసాద్ గారు మరికొందరు మిత్రులతో కలసి 1960 జూలై 1న ఆంధ్ర జ్యోతి దిన పత్రికను విజయవాడలో ప్రారంభించారు. ఆంధ్రా బ్యాంకు, లక్ష్మీ ఫిలింస్ వంటి వ్యాపార సంస్థలను నిర్వహించారు.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వాణిజ్యమండలి అధ్యక్షునిగా, ప్రభుత్వ ఆర్ధిక సంఘం చైర్ మన్ గా పనిచేసారు. విజయవాడ మేరిస్ స్టెల్లా మహిళా కళాశాల పాలకవర్గ కమిటీ అధ్యక్షునిగా పనిచేసారు.
రాజకీయ జీవితం
1970 ఏప్రియల్ 3 న జాతీయ కాంగ్రెస్ తరుపున మొదటి సారి రాజ్యసభకు ఎన్నికైనారు. ఆ తరువాత 1976 లోను 1982 లోనూ వరుసగా రాజ్య సభకు ఏన్నికై 1987 జూలై 16 వరకు 17 సంవత్సరాలు పాటు మరణించే వరకు సభ్యునిగా పనిచేసారు.
మరణం
కె.యల్.ఎన్. ప్రసాద్ గారు తన 59 ఏళ్ళ వయస్సులో 1987 జూలై 16న మరణించారు.
మూలాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు వర్గం:1928 జననాలు వర్గం:1987 మరణాలు వర్గం:పారిశ్రామికవేత్తలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
రాజ్యసభ భారత పార్లమెంటు లోని పై సభ. ఈ సభ్యుల పదవీ కాలం ఆరు సంవత్సరాలు.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్గం:జాబితాలు వర్గం:రాజ్యసభ వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
పల్లికోన రైల్వే స్టేషను
పల్లికోన రైల్వే స్టేషను భారతదేశం లోని, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములో, బాపట్ల జిల్లా యందు, తెనాలి-రేపల్లె శాఖ మార్గములో పల్లికోన లో గల రైల్వే స్టేషను. ఇది దేశంలో 2597వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.
చరిత్ర
విజయవాడ-చెన్నై లింక్ 1899 సం.లో స్థాపించబడింది..
తెనాలి-రేపల్లె శాఖ మార్గము, మద్రాస్, దక్షిణ మరాఠా రైల్వే నిర్మించగా, ఇది 1916 సం.లో ప్రారంభించబడింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెనాలి-రేపల్లె మార్గము రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:బాపట్ల జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:గుంటూరు రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు
కైకలూరు మండలం
కైకలూరు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
ఉనా శాసనసభ నియోజకవర్గం
ఉనా శాసనసభ నియోజకవర్గం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఊనా జిల్లా, హమీర్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
అమ్రోహా
అమ్రోహా ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పట్టణం. ఇది అమ్రోహా జిల్లా కు ముఖ్య పట్టణం. ఇది మొరాదాబాద్‌కు వాయవ్యంగా, సోట్ నదికి సమీపంలో ఉంది. ఇది ఢిల్లీ నుండి 130 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి శీతోష్ణస్థితి చాలావరకు ఢిల్లీని పోలి ఉంటుంది. నగరాన్ని ప్రదేశాలుగా, బ్లాక్‌లుగా విభజించారు. అమ్రోహా శీతోష్ణస్థితి హిమాలయాల పాదాల వద్ద ఉన్న పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగానే, వేసవిలో వేడిగాను, శీతాకాలంలో పొడిగా చల్లగానూ ఉంటుంది.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, అమ్రోహా జనాభా 1,98,471. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లల జనాభా 28,323. ఇది, అమ్రోహా (ఎన్‌పిపి) మొత్తం జనాభాలో 14.27%. స్త్రీ పురుష లింగనిష్పత్తి 925. రాష్ట్ర సగటు 912 తో పోలిస్తే ఇది మెరుగ్గా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, పిల్లల్లో లింగనిష్పత్తి ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటు 902 తో పోలిస్తే అమ్రోహా 950 తో మెరుగ్గా ఉంది. అమ్రోహాలో మొత్తం అక్షరాస్యుల సంఖ్య 1,98,471, ఇది జనాభాలో 53.5%, పురుషుల్లో అక్షరాస్యత 57.2%, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 49.3%. అమ్రోహాలో ఏడేళ్ళ పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 62.4% కాగా, ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 66.7% స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 57.6%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 12,039, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 14. 2011 లో అమ్రోహాలో 33,903 గృహాలున్నాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
మామిడి పండ్ల ఉత్పత్తికి అమ్రోహా ప్రసిద్ధి. ఈ ప్రాంతంలో పత్తి పండడం చేత అమ్రోహాలో వస్త్ర పరిశ్రమ కూడా వర్ధిల్లింది. చిన్న తరహా నేత పరిశ్రమలు, చేతి మగ్గాలు, కుండల తయారీ, చక్కెర కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. కార్పెట్ తయారీ, చెక్క హస్తకళలు, ధోలక్ తయారీకి కూడా అమ్రోహా ప్రసిద్ధి.
రవాణా సౌకర్యాలు
అమ్రోహా, న్యూ ఢిల్లీ-లక్నో నాలుగు వరుసల జాతీయ రహదారి 24 నుండి 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అమ్రోహా నుండి ఢిల్లీకి చక్కటి రైలు, రోడ్డు సౌకర్యాలున్నాయి. అమ్రోహా రైల్వే స్టేషను, ఔధ్, రోహిల్‌ఖండ్ రైల్వే నిర్మించిన ఢిల్లో-మొరాదాబాద్ మార్గంలో కోల్‌కతాకు 868 మైళ్ల దూరంలో ఉంది. అన్ని ప్యాసింజర్ రైళ్లు, చాలా ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లూ ఇక్కడ ఆగుతాయి.
మూలాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ నగరాలు, పట్టణాలు
తెలుగు వివాహ వేడుక
తెలుగు హిందూ వివాహ వేడుక
భారతదేశంలోని తెలుగు ప్రజల సంప్రదాయ వివాహ వేడుక. 19వ శతాబ్దంలో, ఈ వేడుక పదహారు రోజుల వరకు ఉంటుంది (పదహారు రోజుల పండుగ ). ఆధునిక కాలంలో, ఇది కుటుంబ ఆర్థిక సామాజిక స్థితిని బట్టి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు ఉంటుంది..పెళ్లి ఒక బలమైన సామాజిక బంధాలు ను కలిపినది గా భావిస్తారు.,ఆధ్యాత్మికంగా "వివాహం అనేది కుటుంబ సమేతంగా ఉండాలి  వ్యక్తిగత లాంఛనంగా కాదు" అని ఒక  సామెత ఉంది. అయితే, మారుతున్న యువ తరం ఆలోచనా విధానం ప్రపంచీకరణ కారణంగా, ఈ రోజుల్లో వివాహం పై యువతరం ఆలోచనలు మారుతున్నాయి
కొన్ని వివాహ వేడుకలు దేవుడి ఆలయంలో జరుగుతాయి, అయితే చాలా మంది ప్రజలు హాజరవుతున్నందున బయట నిర్వహించబడతారు. ప్రతి ఉత్సవం తరువాత, వారు అతిథులందరికీ భోజనం వడ్డిస్తారు, ఇది పవిత్రమైన రోజున ఎవరైనా వచ్చిన వారికి ఆహారం అందించే సంస్కృతిలో ప్రధాన భాగం. రాత్రి భోజనం తర్వాత ఐస్ క్రీం లేదా స్వీట్లు తినడం కూడా ఒక సంప్రదాయం, ఎందుకంటే ఇది శుభప్రదంగా పరిగణించబడుతుంది. తెలుగు వివాహ వేడుక అంతటా నిర్వహించబడే అన్ని ఆచారాలు మతపరమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి. పూర్వ కాలంలోపెళ్లి జరగాల్సిన వధువు ఇంటికి వరుడు ఏనుగుపై ఎక్కి వెళ్ళేవాడు. ఈ పద్ధతిని గజారోహణం అంటారు. నేడు ఈ సంప్రదాయం క్షీణిస్తోంది. ఇంటింటికి వెళ్ళి అతిథులందరిని ముఖ్యంగా మహిళలను  పసుపు ,కుంకుమ పెట్టి వివాహానికి ఆహ్వానిస్తారు
వివాహానికి ముందు ఆచారాలు
తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల సుసంపన్నమైన వైవిధ్యమైన సాంస్కృతిక వారసత్వం వివాహ వేడుక  నిర్వహించబడే  దానిలో  ప్రతిబింబిస్తుంది. దాదాపు అన్ని పండుగలు మతపరమైన ఆచారాలతో జరుపుకుంటారు.
నిశ్చితార్థం
నిశ్చితార్థం అనేది రెండు కుటుంబాలు ఆచారాలు, ప్రకారం  నిర్వహిస్తారు.నిశ్చితార్థ వేడుకలో వధూవరులు ఒకరికొకరు ఉంగరాలు మార్చుకుంటారు అదే రోజు వివాహానికి ముహూర్తం (మంచి తేదీ & సమయం) జాతకాలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. వారి కొత్త కుటుంబం వారికి నగలు దుస్తులతో సహా కట్నకానుకలకు సంభంధించిన లాంఛనాలు వరుడు కి  వధువు  తరుపు వారు  అందజేస్తారు. ఈ వేడుకలో, వధువు కాబోయే అత్తగారు ఆమెకు దుస్తులు, బంగారం, వెండి వస్తువులను అందజేసి, నిశ్చితార్థాన్ని అధికారికంగా ముగిస్తారు  (నిశ్చితార్థం).
బ్రైడల్ మేకప్
వధూవరుల వారి ఇళ్లలో జరిగే ఈ వేడుకలో, బంధువులు శ్రేయోభిలాషులందరూ వచ్చి వారికి పసుపు ముద్ద తో   నలుగు - పిండి పసుపు పొడి మిశ్రమం  నూనెలతో తయారు చేసినది  పూస్తారు.దీని వల్ల వధూవరుల మొహం కాంతివంతంగా ఉంటుంది వివాహంలో .వధూవరులకు కొత్త దుస్తులు,నగల తో అలంకరిస్తారు వీటితో పెళ్లి కల వస్తుంది,ఇప్పటి నుండి వివాహం జరిగే వరకు వధూవరులు తోడు లేకుండా ఊరి పోలి మేర లు దాటరాదు
గౌరీ పూజ
వివాహ వేడుకకు ముందు, వరుడు మండపంలో నిర్వహించే గౌరీ పూజకు చేస్తారు. వధువు తన కుటుంబ సభ్యులు బంధువులందరితో  మండపానికి వెళ్ళే ముందు ఇంట్లో గౌరీ పూజను చేస్తుంది. ఈ సమయంలోనే ప్రవర వధువు గోత్రాన్ని (వంశం) ఆమె పితృ గోత్రం నుండి వరుడి గోత్రంగా మార్చే ఆచారం జరుగుతుంది. రెండు కుటుంబాలు నుండి పెద్ద వారు ఈ తంతు దగ్గరుండి జరిపిస్తారు.
సోనాల్ చౌహాన్
సోనాల్ చౌహాన్ (మే 16, 1989 న జన్మించారు) ఒక భారతీయ ఫ్యాషన్ మోడల్, గాయకురాలు, నటి, ప్రధానంగా తెలుగు సినిమా, హిందీ సినిమాల్లో పనిచేస్తున్నారు. ఆమె అనేక అందాల పోటీలను గెలుచుకుంది, ఆమె "జన్నత్" అనే హింది చిత్రంలో తొలిసారిగా నటించింది.
జీవితం తొలి దశలో
సోనాల్ బులంద్షహర్ లో జన్మించింది.ఆమె నోయిడాలోని ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్లో చదువుకుంది తరువాత న్యూ ఢిల్లీలోని గార్గి కాలేజీలో ఫిలొసఫి చదివింది.
మోడల్గా
thumb|2011లో సోనాల్ చౌహాన్|256x256px మలేషియాలోని సరావాక్ రాష్ట్రంలో మిరిలో మిస్ వరల్డ్ టూరిజం 2005 గా ఆమె గుర్తించబడింది. ఆమె మిస్ వరల్డ్ టూరిజం గా ఎన్నుకొనబడ్ద మొట్టమొదటి భారతీయురాలు. ఆమె డిష్ టి.వి., పాండ్స్, నోకియా వంటి బ్రాండ్ల ప్రకటనలలో కూడా కనిపించింది. ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ ఆభరణాల వీక్ 2011 లో నగలు బ్రాండ్ YS18 కోసం షో స్టాపర్గా ఆమె రాంప్లో నడిచింది.
నటిగా
ఆమె మొట్టమొదటిసారి హిమేష్ రేషమ్మియా యొక్క ఆల్బమ్ ఆప్ కా సురోర్లో తెరపై కనిపించింది. .అమె మొదటి చిత్రం జన్నత్. ఈ చిత్రంలో ఆమె ఇమ్రాన్ హష్మి సరసన నటించారు. 2008 లో అమె రేయింబో అనే చిత్రమ్లో నటించారు. తరువాత ఒక కన్నడ, మూడు హింది చిత్రాల్లో నటించారు.
ఆ తర్వాత బాలకృష్ణతో కలిసి తెలుగు సినిమా లెజెండ్ చిత్రం లో నటించారు. ఆమె తదుపరి చిత్రం పండగా చెస్కో.2015 ప్రారంభంలో, ఆమె రెండు తెలుగు సినిమాల సైజు జీరోతో ఆర్య, షేర్ సరసన నందమూరి కళ్యాణ్ రామ్తో నటించతానికి ఒప్పుకున్నారు.
2016 లో అమె డిక్టేటర్ అనె తెలుగు చిత్రమ్లో నతించారు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1985 జననాలు
కంచుయుగం
మానవుడు కంచును వాడిన చారిత్రిక కాలాన్ని కంచుయుగం అంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల లోని ఆదిమ కాలపు రాతలను, పట్టణ నాగరికతల తొలినాళ్ళను కూడా కంచుయుగం గానే భావిస్తారు. పురాతన సమాజాలను వర్గీకరించడానికి, అధ్యయనం చేయడానికీ క్రిస్టియన్ జుర్గెన్సెన్ థామ్సన్ ప్రతిపాదించిన రాతి-కంచు-ఇనుప అనే మూడు యుగాల వర్గీకరణలో రెండవది కంచుయుగం.
రాగిని కరిగించి, దానికి తగరం, ఆర్సెనిక్ లేదా ఇతర లోహాలను కలిపి కంచును తయారు చేయడం గాని. ఇతర ప్రాంతాలలో తయారైన ఉత్పత్తిని కొనుగోలు చేయడం గానీ చేసిన కాలాన్ని కంచుయుగంగా భావిస్తారు. ఆ కాలం నాటి ఇతర లోహాల కంటే కంచు దృఢమైనది, మన్నికైనదీ. దీంతో ఆనాటి నాగరికతలు సాంకేతికంగా పైచేయి పొందగలిగాయి.
భూమిలో ఇనుము సమృద్ధిగా లభిస్తున్నప్పటికీ దాని అధిక ద్రవీభవన స్థానం - 1,538 ° సెం (2,800 ° ఫా) -  కారణంగా క్రీ.పూ రెండవ సహస్రాబ్ది చివరి వరకు ఇనుము వాడకం జరగలేదు. తగరం ద్రవీభవన స్థానం బాగా తక్కువ - 231.9 (సెం (449.4 ° ఫా). రాగి కూడా ఇనుము కంటే బాగా తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్దనే కరుగుతుంది - 1,085 ° సెం (1,985 ° ఫా). క్రీ.పూ 6000 నాటి కొత్త రాతియుగపు బట్టీల ఉష్ణోగ్రత సామర్థ్యం 900 ° సెం (1,650 ° ఫా) కంటే ఎక్కువగానే ఉండేది. రాగి, తగరాలను కరిగించడానికి ఈ బట్టీల సామర్థ్యం సరిపోయేది. రాగి-తగరపు ఖనిజాల లభ్యత తక్కువగా ఉండేది. క్రీ.పూ. మూడవ సహస్రాబ్దిలో కంచు వ్యాపారం ప్రారంభమయ్యే వరకు పశ్చిమ ఆసియాలో తగరపు కంచు లేకపోవడం దీన్ని బలపరుస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్త రాతి యుగం తరువాత కంచుయుగం వచ్చింది. ఈ రెండింటి సంధి కాలంలో రాగియుగం వచ్చింది. ఇనుప యుగం సాధారణంగా కంచుయుగాన్ని అనుసరించినప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలో (ఉప-సహారన్ ఆఫ్రికా వంటి చోట్ల) ఇనుప యుగం క్రీ.పూ 2500 లోనే ప్రారంభమైంది.
కంచుయుగ నాగరికతల్లో రాయడం మొదలవడం విభిన్న కాలాల్లో జరిగింది. పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం, మెసొపొటేమియా (క్యూనిఫాం స్క్రిప్టు), ఈజిప్టు (హైరోగ్లిఫ్సు) నాగరికతలు మొట్టమొదటి రాత వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేశాయి.
చరిత్ర
స్థూలంగా కంచును విస్తారంగా ఉపయోగించిన కాలాన్ని కంచుయుగంగా గుర్తించారు. అయితే, కంచు సాంకేతికత పరిచయము, అభివృద్ధీ విశ్వవ్యాప్తంగా ఒకే సమయంలో జరగలేదు. తగరపు కంచు తయారీకి ఒక విశిష్ట ఉత్పత్తి పద్ధతులు అవసరం. ముందుగా తగరాన్ని తవ్వాలి (ముఖ్యంగా కాసిటరైటు అనే ధాతువు రూపంలో). దానిని విడిగా కరిగించి శుద్ధి చెయ్యాలి. తరువాత రాగిని కరిగించి దానికి తగరాన్ని కలిపి కంచును తయారు చేయాలి. కంచుయుగం లోహాలను విస్తారంగా ఉపయోగించిన, లోహాలతో వాణిజ్యం చేసిన కాలం. మొట్టమొదటి తగర-కంచు మిశ్రమం ప్లోస్నిక్ (సెర్బియా) లోని విన్స్కా నాగరికతలో క్రీ.పూ. 5 వ సహస్రాబ్ది మధ్యలో జరిగిందని, ఈ నాగరికత కంచుయుగంలో భాగంగా పరిగణించనప్పటికీ, 2013 నాటి నివేదిక సూచిస్తోంది. దీని కాలనిర్ణయం వివాదాస్పదమైంది.
సమీప ప్రాచ్య ప్రాంతం
పశ్చిమ ఆసియా, సమీప ప్రాచ్య ప్రాంతం కంచుయుగంలోకి ప్రవేశించిన మొదటి ప్రాంతం. క్రీ.పూ. 4 వ సహస్రాబ్ది మధ్యలో సుమేరులో మెసొపొటేమియను నాగరికత అభివృద్ధి చెందడంతో ఇది మొదలైంది. సమీప ప్రాచ్యంలోని ప్రాచీన నాగరికతల ప్రజలు (దీన్ని "నాగరికత పురిటిగడ్డ"లలో ఒకటిగా భావిస్తారు) ఏడాది పొడుగూతా వ్యవసాయం చేసారు, వ్రాతవిధాన వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు, కుమ్మరి చక్రాన్ని కనుగొన్నారు. కేంద్రీకృత ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసారు, వ్రాతపూర్వక చట్టాన్ని నిర్మించారు. నగర రాజ్యాలు, సామ్రాజ్యాలు ఏర్పాటు చేసారు, ఆధునిక నిర్మాణాలను ప్రారంభించారు. సామాజిక వర్గీకరణ, ఆర్థిక - పౌర పరిపాలన, బానిసత్వాలను సృష్టించారు. వ్యవస్థీకృత యుద్ధం, వైద్యం, మతాలను ఆచరించారు. ఈ ప్రాంతంలోని సమాజాలే ఖగోళ శాస్త్రం, గణితం, జ్యోతిషశాస్త్రాలకు పునాదులు వేశాయి.
The Ancient Near East Bronze Age can be divided as following:
అనటోలియా
క్రీ.పూ. 18 వ శతాబ్దంలో ఉత్తర అనటోలియాలోని హట్టుసాలో హిట్టైటు సామ్రాజ్యం స్థాపించబడింది. క్రీ.పూ. 14 వ శతాబ్దంలో హిట్టైటు రాజ్యం ఉచ్ఛ స్థాయిలో ఉంది. మధ్య అనటోలియా, నైరుతి సిరియా, ఉగారిటు, ఎగువ మెసొపొటేమియాలు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. క్రీ.పూ 1180 తరువాత సముద్రమార్గంలో ప్రజల ఆకస్మిక రాకకు, లెవాంటులో సంభవించిన సాధారణ గందరగోళాలకూ సంబంధం ఉందని భావించారు. తరువాత ఈ రాజ్యం అనేక స్వతంత్ర "నియో-హిట్టైటు" నగర-రాజ్యాలుగా విచ్ఛిన్నమైంది. వీటిలో కొన్ని క్రీ.పూ. 8 వ శతాబ్దం వరకు మనుగడ సాగించాయి.
క్రీ.పూ. రెండవ సహస్రాబ్ది ద్వితీయార్ధంలో పశ్చిమ అనటోలియాలోని అర్జావా రాజ్యం, దక్షిణ అనటోలియా వెంట టర్కీ సరస్సుల ప్రాంతం నుండి ఏజియను తీరం వరకు విస్తరించింది. అర్జావా, న్యూ హిట్టైటు రాజ్యాలకు పశ్చిమాన - కొన్నిసార్లు ప్రత్యర్థిగాను, కొన్నిసార్లు సామంతరాజ్యంగానూ ఉండేది.
క్రీ.పూ 1400 లో పశ్చిమ అనటోలియాలోని రాజ్యాల సమాఖ్య " అసువా లీగు"ను మొదటి తుధాలియా నేతృత్వం లోని హిట్టీయుల చేతిలో ఓడిపోయింది. సాధారణంగా అర్జావాను, దానికి ఉత్తరాన ఉన్న అసువాతో అనుసంధించి చూస్తారు. బహుశా అది సరిహద్దు దేశంగా ఉండి ఉండేది. లేదా అసువా లీగుకే ఇది మరొక పేరు అయి ఉండవచ్చు (కనీసం కొన్ని కాలాల్లో).
తొలి కంచుయుగ రాజవంశాలు
ఈజిప్టులో కంచుయుగం ఆదిమ రాజవంశాల కాలంలో (సి. క్రీ.పూ. 3150) ప్రారంభమవుతుంది. ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచుయుగం (ఈజిప్టు ప్రారంభ రాజవంశం కాలం అని కూడా పిలువబడింది). c. క్రీ.పూ 3100 లో దిగువ, ఎగువ ఈజిప్టుల ఏకీకరణ జరిగిన వెనువెంటనే మొదలైంది. మొదటి, రెండవ రాజవంశాలను సమైఖ్యపరచడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకొనబడింది. ఇది ఈజిప్టు ప్రోటోడైనస్టికు కాలం (క్రీ.పూ 2686) వరకు లేదా పాత రాజ్యం వరకు కొసాగింది. ఈజిప్టు సమైఖ్యం అయిన తరువాత మొదటి రాజవంశం రాజధాని అబిడోసు నుండి మెంఫిసుకు మార్చబడింది. సమైఖ్య ఈజిప్టును కింగు-గాడు పాలించాడు. అబిడోసు దక్షిణప్రాంతంలో ప్రధాన పవిత్ర భూమిగా మిగిలిపోయింది. ప్రారంభ రాజవంశకాలంలో పురాతన ఈజిప్టు నాగరికత అంశాలైన కళ, వాస్తుశిల్పం, మతం రూపుదిద్దుకున్నాయి. ప్రారంభ కంచుయుగంలో మెంఫిసు ఆ సమయంలో అతిపెద్ద నగరంగా ఉంది. ఈజిప్టు నాగరికత శిఖరాగ్రస్థాయి కొనసాగింది. ఈ నాగరికత క్రీ.పూ. 3 వ సహస్రాబ్దిలో మొట్టమొదటి 3 రాజ్యాల కాలంలో (దిగువ నైలు లోయ, మిడిలు కింగ్డం, న్యూ కింగ్డం)ఉనికిలో ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది.
ఈజిప్టు మొదటి ఇంటర్మీడియటు కాలం, పురాతన ఈజిప్టు చరిత్రలో "చీకటి కాలం" గా వర్ణించబడింది. ఇది పాత రాజ్యం ముగిసిన 100 సంవత్సరాల తరువాత క్రీ.పూ 2181 నుండి 2055 వరకు విస్తరించింది. ఈ కాలంలో ముఖ్యంగా ప్రారంభ కాలానికి చెందిన స్మారక ఆధారాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. మొదటి ఇంటర్మీడియటు కాంలంలో ఈజిప్టు పాలన సుమారు రెండు పోటీ శక్తి స్థావరాల మధ్య విభజించబడింది: దిగువ ఈజిప్టులోని హెరాక్లోపోలిసు, ఎగువ ఈజిప్టులోని తీబ్సు. ఈ రెండు రాజ్యాలు చివరికి వివాదంలోకి వస్తాయి. ఉత్తరప్రాంతాన్ని తీబను రాజులు జయించారు. ఫలితంగా 11 వ రాజవంశం రెండవ భాగంలో ఈజిప్టు ఒకే పాలకుడి ఆధ్వర్యంలో తిరిగి పాలించబడింది.
మద్యకాల కంచుయుగ రాజవంశాలు
ఈజిప్టు మధ్య సామ్రాజ్యం క్రీ.పూ 2055 - 1650 వరకు కొనసాగింది. ఈ కాలంలో ఈజిప్టు ప్రజాదరణ పొందిన మతంలో ఒసిరిసు అంత్యక్రియల ఆచారం ఆధిపత్యం చెలాయించింది. ఈ కాలం రెండు దశలను కలిగి ఉంది: 11 వ రాజవంశం తేబ్సు రాజధానిగా చేసుకుని పాలించింది. 12 వ 13 వ రాజవంశాలు ఎల్-లిష్టు మీద కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఏకీకృత రాజ్యం గతంలో 11 - 12 వ రాజవంశాలన కొనసాగింది. కాని చరిత్రకారులు ఇప్పుడు కనీసం 13 వ రాజవంశం మధ్య రాజ్యానికి చెందినదిగా భావిస్తారు.
నిజాం షుగర్ ఫ్యాక్టరీ
నిజాం షుగర్ ఫ్యాక్టరీ తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, బోధన్ లో ఉన్న చక్కెర కర్మాగారం. 1937లో ఏడవ నిజాం రాజు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడిన ఈ కర్మాగారం ఆసియా ఖండంలోనే అతిపెద్ద చక్కెర కర్మాగారంగా నిలిచింది నిర్మించబడినప్పుడు.
ఇతర వివరాలు
2015 నాటికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 49 శాతం కర్మాగారాన్ని కలిగిఉండగా, డెల్టా షుగర్స్ మిగిలిన వాటాను కలిగి ఉంది. 2015లో కర్మాగారాన్ని పూర్తిగా ప్రభుత్వానికి అప్పగిస్తామని పేర్కొన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:కర్మాగారాలు వర్గం:పరిశ్రమలు వర్గం:చక్కెరలు వర్గం:తెలంగాణ వర్గం:తెలంగాణ కర్మాగారాలు వర్గం:నిజాం పరిపాలన వర్గం:వ్యవసాయాధార పరిశ్రమలు
పుట్టెనహళ్లి సరస్సు
పుట్టెనహళ్లి సరస్సు దక్షిణ బెంగుళూరు లోని JP నగర్ 7 వ ఫేస్ లో ఉన్న ఒక చిన్న మంచినీటి సరస్సు. ఈ సరస్సు విస్తీర్ణం దాదాపు 13 ఎకరాలు. వర్షం నీరు, కాలువల నీటి ద్వారా సరస్సుకి నీరు వచ్చి చేరుతాయి. ఈ సరస్సు ప్రస్తుతం పుట్టెనహళ్లి నైబర్‌హుడ్ లేక్ ఇంప్రూవ్‌మెంట్ ట్రస్ట్ (PNLIT) ద్వారా పరిరక్షించబడుతుంది.
చెట్లు,మొక్కలు
పుట్టెనహళ్లి సరస్సు చుట్టూ పెరిగే కొన్ని చెట్లు, మొక్కలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి.
పక్షులు
80 జాతులకు పైగా ఉన్న స్థానిక, వలస పక్షుల జాతులను ఇక్కడ గుర్తించారు. ఇది పక్షులను ఇష్టపడే వారికి ఒక అద్భతమైన ప్రదేశంగా మారింది.
కామన్ కింగ్‌ఫిషర్ వంటి మొదలైన పక్షులు ఈ సరస్సు చుట్టూ కనబడతాయి.
అభివృద్ధి
కర్ణాటక కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డు (KSPCB) సరస్సును స్వచ్ఛమైన నీటితో నింపడానికి సమీపంలోని మురుగునీటి శుద్ధి కర్మాగారం సహాయంతో అభివృద్ధి పనులు మొదలు పెట్టింది. సరలోని కొంత భాగం భవనాలలో ఆక్రమణకు గురైంది. BBMP జాగింగ్ ట్రాక్‌, పార్క్ చుట్టూ ఉన్న సరస్సును శుభ్రం చేసి అభివృద్ధి చేస్తోంది.
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు వర్గం:కర్ణాటక వర్గం:సరస్సులు వర్గం:నీటి వనరులు
వాడ
వాడ అనేది గ్రామనామాల్లో విశేషంగా కనిపించే పదాల్లో ఒకటి. వాడ అన్న పదాన్ని సాధారణంగా విపణి వీధి అన్న అర్థంలో ప్రయోగిస్తూంటారు. వ్యాపారం జరిగే వీధులను వాడలు అని వ్యవహరిస్తూంటారు. గ్రామనామాల్లో ఉత్తరపదం(లేదా ద్వితీయావయువం)గా కనిపించినపుడు కూడా వాడ అన్న పదాన్ని వ్యాపారాలకు సంబంధించిన ప్రాంతమనే పరిశోధకులు అర్థం చేసుకుంటూంటారు.
చరిత్ర
బెజవాడ, గుడివాడ, వాడపల్లి లాంటి గ్రామల్లోని వాడ అన్న పదం గ్రామనామాల చరిత్రకు సంబంధించిన పూర్వ చారిత్రిక దశ నాటిదని చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు. గ్రామనామాల్లో పూర్వచారిత్రిక దశ చరిత్రపరంగా కొత్త రాతియుగం/బృహత్‌శిలాయుగం నాటిది. క్రీస్తుపూర్వం నాడే ఈ ప్రాంతాల్లో వాణిజ్యం, వ్యాపారం విలసిల్లినట్టుగా గ్రామనామాలు సూచిస్తున్నాయి. నదిపక్కనున్న పెద్ద పట్నాల వద్ద పెద్ద పెద్ద వర్తకులు తమ గుడారాలు వేసుకుని, చుట్టుపక్కల ఉన్న గుడివాడ, దన్నవాడ వంటీ వాణిజ్యకేంద్రాలకు కబురుపంపేవారు. కబురు అందుకుని స్థానిక వర్తకులు అక్కడికి తమ వస్తువులను తీసుకువచ్చి వారికి అమ్మడం, బిడారు వర్తకులు తీసుకువచ్చిన కొత్త వస్తువులను కొనుక్కోవడం చేసేవారు.
గ్రామనామాల్లో
తెలుగు వారి గ్రామనామాల్లో వాడ అన్న పదం తరచుగా పూర్వపదంగానూ ఒక్కోసారి ఉత్తర పదంగానూ కనిపిస్తూంటుంది.
ఉత్తర పదంగా
గ్రామనామాల్లోని రెండవ పదాన్ని సాంకేతికంగా ఉత్తర పదమని సూచిస్తూంటారు. వాడ పలు గ్రామనామాలకు ఉత్తరపదంగా కనిపిస్తూంటుంది. అలా ఏర్పడే గ్రామనామాలకు ఉదాహరణలు ఇవి:
పూర్వపదంగా
గ్రామనామాల్లో మొదటిపదాన్ని పూర్వపదంగా వ్యవహరిస్తారు. వాడ అనే పదం కొన్ని గ్రామనామాల్లో పూర్వపదంగా వస్తూంటుంది. అలాంటి గ్రామనామాలకు ఉదాహరణ ఇది:
కోడూరు మండలం (కృష్ణా)
కోడూరు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
జనాభా వివరాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
కుట్లేహర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
కుట్లేహర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఊనా జిల్లా, హమీర్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
విహంగ (పత్రిక)
విహంగ  అంతర్జాలంలో ఒక మహిళా సాహిత్య పత్రిక. ఇది తొలి తెలుగు మహిళా వెబ్ పత్రిక. తొలి తెలుగు వెబ్ పత్రికగా 11-1-2011 తేదీన విడుదలైంది. ISSN గుర్తింపు పొందిన తొలి తెలుగు పత్రిక "విహంగ". ప్రస్తుతం యువ రచయిత్రి, సాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కార గ్రహీత మానస ఎండ్లూరి, డా అరసి శ్రీ నేతృత్వంలో పత్రిక అంతర్జాలంలో వెలువడుతుంది.
విహంగ విక్షణం
‘విహంగ’ వ్యక్తి స్వేచ్ఛను, అక్షర స్వేచ్ఛను గౌరవిస్తుంది. విశాల భావాల పట్ల ఆదరణ చూపుతుంది. వైజ్ఞానిక, మనోవికాసానికి స్వాగతం పలుకుతుంది. కళాత్మకమైన, భావనాత్మకమైన సంవేదనల్ని తమ సంఘర్షణల్ని అక్షర రూపం లో ప్రకటించే సృజనకారులని ఆహ్వానిస్తుంది.
thumb|మెర్సీ మార్గరెట్|140x140px
మానస ఎండ్లూరి :
వర్థమాన తెలుగు రచయిత్రి. ఆమెకు 2020 సంవత్సరానికి ప్రతిష్ఠాత్మక కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఆమె మిళింద కథలు రచనకుగాను యువ సాహితీ పురస్కారం దక్కింది. మరాఠీ నవల ‘ఓ’ ని 2015లో ‘ఊరికి దక్షిణాన’గా తెలుగులోకి అనువదించారు.
డా.అరసిశ్రీ :
ఈ పత్రికలో సుదీర్ఘ కాలంగా సంపాదకులలో ఒకరుగా  వ్యవహరిస్తున్నారు అరసిశ్రీ.అంతర్జాలంలో తొలి మహిళా పత్రిక. ISSN గుర్తింపు పొందిన తొలి అంతర్జాల తెలుగు పత్రిక కావడం విశేషం. పత్రికలో వీరు రాసిన పుస్తక సమీక్షలు, ముఖాముఖీలు,  సంపాదకీయాలు ఉన్నాయి. ప్రతినెల విహంగ లో వస్తున్న సంపాదకీయాలు వాస్తవ సంఘటనలతో పాటు నేటి తరం తెలుసుకోవాల్సిన మహనీయుల గురించి వీరు రాస్తున్న సంపాదకీయాలు ఆలోచించే విధంగా ఉంటాయి.
కథలు:
"విహంగ"  పత్రిక   ప్రారంభం నుంచి  రచయిత రచయిత్రులు  ప్రోత్సహిస్తూనే ఉంది. ఎందరో రచయితల, కథలు విహంగలో  ప్రచురణ అయ్యాయి. అనువాద కథలు కూడా ఉన్నాయి.
విజయబాను కోటే ,  శివలీల, సుజాత , లక్ష్మి రాఘవ , బండారువిజయ , హైమా వతి , డా. గీతాంజలి, డేగల  అనితా  సూరి, భవానీదేవి  చిల్లర, కనకదుర్గ, ఉమాపోచంపల్లి, పి. రాజ్యలక్ష్మి, ఎండ్లపల్లి భారతి
కవితలు :
ధారావాహికలు:
విహంగ పత్రిక మొదలైన రోజు నుంచి ధారావాహికలుగా చదువరులను అలరిస్తూనే ఉంది. ఇప్పటి వరకు విహంగలో ధారావాహికలుగా వచ్చిన నవలల వివరాలు. మొదటి సంచికలో వచ్చిన ధారావాహిక స్త్రీ యాత్రికులు – ఆదినారాయణ.
టగ్ ఆఫ్ వార్ - స్వాతి శ్రీపాద
ఎనిమిదో అడుగు – అంగులూరి అంజనీదేవి
సుకన్య –  విజయ బక్ష్
బాయ్ ఫ్రెండ్ – డా.పెళ్లకూరు జయప్రద
నెలద – సుమన కోడూరి
సహజీవనం – టి.యస్.రామానుజరావు
జ్ఞాపకం – అంగులూరి అంజనీ దేవి
గౌతమీ గంగ  -