cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
స్కార్లెట్ జొహాన్సన్
thumb|స్కార్లెట్ ఇంగ్రిజ్ జోహాన్సస్ 2019 లో స్కార్లెట్ ఇంగ్రిడ్ జొహాన్సన్ (జననం 22 నవంబర్ 1984) ఒక అమెరికన్ నటి, గాయని. ఆమె 2018 నుండి ప్రపంచంలో అత్యధిక పారితోషికం పొందిన నటి. ఫోర్బ్స్ సెలబ్రిటీ 100 జాబితాలో పలుసార్లు కనిపించింది. ఆమె చిత్రాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 14.3 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా వసూలు చేశాయి. జొహాన్సన్ ఎప్పటికప్పుడు అత్యధిక వసూళ్లు చేసిన నటులలో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది. ఆమె టోనీ అవార్డు, బ్రిటిష్ అకాడమీ ఫిల్మ్ అవార్డుతో సహా అనేక ప్రశంసలను అందుకుంది. ప్రజా వ్యక్తిగా, జోహన్సన్ ఒక ప్రముఖ బ్రాండ్ ఎండార్సర్, వివిధ స్వచ్ఛంద సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తుంది. ఆమె 2008 నుండి 2011 వరకు కెనడియన్ నటుడు ర్యాన్ రేనాల్డ్స్, 2014 నుండి 2017 వరకు ఆమెకు సంతానం ఉన్న ఫ్రెంచ్ వ్యాపారవేత్త రొమైన్ డౌరియాక్ తో వివాహం జరిగింది.
కుటుంబం
స్కార్లెట్ ఇంగ్రిడ్ జొహాన్సన్ నవంబర్ 22, 1984 న న్యూయార్క్ నగరం బారోన్ ఆఫ్ మాన్హాటన్లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి, కార్స్టన్ ఓలాఫ్ జోహన్సన్, డెన్మార్క్‌లోని కోపెన్‌హాగన్ నుండి వచ్చిన వాస్తుశిల్పి. ఆమె తాత, ఎజ్నర్ జొహాన్సన్, ఒక కళా చరిత్రకారుడు, స్క్రీన్ రైటర్, చిత్ర దర్శకుడు. స్కార్లెట్ తల్లి మెలానియా స్లోన్, నిర్మాతగా పనిచేసింది.ఆమెకు ఒక అక్క, వెనెస్సా. తాను కూడా ఒక నటి. స్కార్లెట్కు ఒక అన్నయ్య, అడ్రియన్;, కవల సోదరుడు, హంటర్.
డెరెక్ ఓబ్రియన్
డెరెక్‌ ఓబ్రియన్‌ పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2011 నుండి తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌ తరపున రాజ్యసభ సభ్యుడిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు. డెరెక్‌ ఓబ్రియన్‌ పార్లమెంటులో చేసిన కృషికి గాను 2022 సంవత్సరానికి గాను ‘పార్లమెంటేరియన్‌ ఆఫ్‌ ది ఇయర్‌’ అవార్డు అందుకున్నాడు.
రాజకీయ జీవితం
డెరెక్‌ ఓబ్రియన్‌ 2004లో తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి, ఆయన 2011లో రాజ్యసభకు ఎంపీగా ఎన్నికై, రాజ్యసభలో పార్టీ చీఫ్‌విప్‌‌గా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 2017లో రెండోసారి, 2023లో వరుసగా మూడోసారి రాజ్యసభకు ఎంపీగా ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:1961 జననాలు
అభిఘాతము
thumbnail|ఒక వస్తువు విమానం ఉపరితలమును తగిలినప్పుడు విక్షేపణ జరుగుతుంది. భౌతిక శాస్త్రములో అభిఘాతమునకు ప్రాముఖ్యత ఉంది.ఒక సరళ రేఖపై ఒకే దిశలో లేక వ్యతిరేక దిశలో కదులుచున్న రెండు వస్తువులు ఒకదానిని మరొకటి ఢీకొంటె అభిఘాతము జరిగిందంటారు.
స్థూల దృష్టి
అభిఘాతాలు జరిపే వస్తువుల మధ్య బలాల అన్యోన్య చర్య వివిధ సంధర్భమములలో, వివిధ కారణములపై ఆధారపదుతుంది.రెండు బిలియర్డ్ బంతుల మధ్య బలాల అన్యోన్య చర్యకు కారణము స్థితిస్థాపకత.బిలియర్డ్ బంతులు భౌతికంగా ఒకదానిని ఒకటి తాకినప్పుడు మాత్రమే ఈ అన్యొన్య చర్య ఉంటుంది.భారగ్రస్థ కేంద్రము వలన, α-కణ పరిక్షేపణలో ఈ అన్యోన్య చర్యకు కారణము స్థిరవిద్యుత్ బలాలు.వాయు అణువుల మధ్య అభిఘాతము, అణుచలన సిద్ధాంతమును అభివృద్ధిపరచింది.అధికశక్తి గల కణములు పరమాణువులతో జరిపే అభిఘాతము కృత్రిమ పరివర్తనను కనుగొనుటకు ఉపయోగిస్తారు. అభిఘాతములో పాల్గొన్నరెందు వస్తువుల వేగాలు, అభిఘాతనికి ముందు, తర్వాత ఒకే సరళరేఖపై వుండి, వ్యతిరేఖ దిశలలో వున్న ఆ అభిఘాతాన్ని సూటి అభిఘాతము అంటారు.వాటి వేగ దిశలు ఒకే సరళ రేఖపై లేకున్న ఆ అభిఘతాన్ని ఏటవాలు అభిఘతము అని అంటారూ అభిఘాతాలలో అభిఘాత వస్తువుల మొత్తము ద్రవ్యవేగము నిత్యత్వ నియమాన్ని అనుసరిస్తుంది.సాధారణముగా, మొత్తము గతిజ శక్తి నిత్యత్వ నియమాన్ని అనుసరించదు.
అభిఘాతములోని రకాలు
అభిఘాతములో కొంత శక్తి ఉష్ణశక్తి, కాంతిశక్తి, ధ్వని శక్తి రూపములోకి మారుతుంది.అటువంటి అభిఘాతాలను అస్థితిస్థపక అభిఘాతాలు అంటారు.మొత్తము గతిజశక్తి నిత్యత్వమైతే ఆ అభిఘతాన్ని స్థితిస్థాపక అభిఘాతము అంటారు.
స్థితిస్థపక అభిఘాతము
ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వము, గతిజశక్తి నిత్యత్వమును పాటించే అభిఘాతాన్ని స్థితిస్థపక అభిఘాతం అంటారు. ఉదాహరణ:పరమాణువులు, అణువులు, ప్రాథమిక కణాల మధ్య గల అభిఘాతము స్థితిస్థాపక అభిఘాతము.
అస్థితిస్థాపక అభిఘాతము
ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వ నియమాన్ని పాటించి, గతిజశక్తి యొక్క నియమాన్ని అనుసరించని అభిఘాతాన్ని అస్థితిస్తాపక అభిఘాతము అంటారు. ఉదాహరణ:1.గోదను ఢీకొన్న బంతి, వాహనాల వల్ల అభిఘాతము, రెండు వస్తువులు అభిఘాతము తర్వాత కలిసిపోతే, ఆ అభిఘాతము, పరిపూర్ణ అస్థితిస్థపక అభిఘాతము అంటారు.2చెక్కదిమ్మెలో పేల్చిన బుల్లెట్.
బయటి లంకెలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
బుర్రా విజయదుర్గ
జననం
బుర్రా విజయదుర్గ మార్చి 4, 1962లో విజయవాడలో జన్మించారు. ఈవిడ తండ్రి ములుగు వీరభధ్రరావు కూడా రంగస్థల కళాకారుడే.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:1962 జననాలు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఫిఫా ప్రపంచకప్ - 2018
ఫిఫా ప్రపంచకప్ - 2018 ఈ ప్రపంచకప్ ఫుట్ బాల్ క్రీడకు సంబంచింది. ఈ టోర్నీ నాలుగు సంవత్సరాల కొకసారి ఫెడరేషన్‌ ఆఫ్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ ఫుట్‌బాల్‌ అసోసియేషన్‌నిర్వహిస్తుంది. 2018 జూన్‌ 14 నుంచి జులై 15 వరకు రష్యాలో ఈ పోటీలు జరుగాయి. 32 దేశాలు ఈ పోటీల్లో తలపడ్డాయి. ఈ ప్రపంచకప్‌ మస్కట్‌ జబివాకా ను ఎంపిక చేశారు. ఈ టోర్నీలో ఐస్‌లాండ్, పనామా దేశాలు అరంగేట్రం చేసాయి. ఇది 21వ ఫుట్‌బాల్‌ ప్రపంచకప్‌.
ఇప్పటి వరకు అత్యధిక సార్లు పాల్గొన్న దేశం బ్రెజిల్. ఈ దేశమే ఐధు సార్లు ఈ టోర్నీని గెలుచుకుంది. 1958 తర్వాత మొట్టమొదటి సారి ఇటలీ దేశం ఈ ప్రపంచ కప్‌కు అర్హత కాలేదు. ఈ ప్రపంచ కప్‌ 32 రోజుల పాటు 11 నగరాల్లోని 12 మైదానాలలో జరుగింది. ఈ ప్రపంచ కప్‌ ఇప్పటివరకు విజేతలుగా గెలిచింది బ్రెజిల్‌, జర్మనీ, ఇటలీ, అర్జెంటీనా, ఉరుగ్వే, స్పెయిన్, ఫ్రాన్స్, ఇంగ్లండ్‌ దేశాలు మాత్రమే. ప్రస్తుత ప్రపంచకప్‌ ద్వారా ఫిఫా పొందిన ఆదాయం దాదాపు 6.1 బిలియన్‌ డాలర్లు (రూ 41,153 కోట్లు)
చరిత్ర
ఫీఫా 1904 లో స్థాపించబడ్డాక మొదటిసారి ఒలింపిక్స్ కి బయట స్విట్జర్లాండులో 1906లో అంతర్జాతీయ క్రీడా పోటీలను నిర్వహించజూసింది, కానీ అది ఆశించినంతగా విజయం సాధించలేక పోయింది. 1908 లండన్ లో జరిగిన వేసవి ఒలింపిక్స్ లో మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ పోటీలు జరిగాయని చెప్పవచ్చు. దీనిలోనూ తరువాతి 1912 స్టాక్ హోమ్ లో జరిగిన ఒలింపిక్స్ లోనూ కూడా బ్రిటన్ బంగారు పతకాలను గెలుచుకుంది. ఇవన్నీ కూడా ఔత్సహిక (అమెచ్యూర్) క్రీడలుగానే పరిగణిస్తారు. 1914 లో, ఫీఫా వేసవి ఒలింపిక్స్ ని ఔత్సాహిక ఆటగా గుర్తించింది. తద్వారా 1920 లో తొలిసారి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 14 దేశాలు (13 యూరోపియన్ దేశాలూ, ఈజిప్ట్ తో పాటు) పోటీ పడ్డ ఒలింపిక్ పోటీలో బెల్జియం విజేతగా నిల్చింది. ఆ తరువాత రెండు ఒలింపిక్స్ 1924, 1928 లోనూ ఉరుగ్వే విజయకేతనం ఎగరవేసింది. 1924లోనే ఫీఫా ఆధ్వర్యంలో వృత్తిపరమైన క్రీడాకారుల శకం కూడా ప్రారంభమైంది.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందఱి ప్రపంచకప్
ఫుట్‌బాల్ ఆట ఒలింపిక్స్ లో సంతరించుకున్న ప్రాధాన్యత దృష్ట్యా 1928 నుండి ఫీఫా వృత్తిపరమైన ఆటలపోటీల పై కృషిచేసింది. తమ స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది జరుపుకుంటూన్న సందర్భంలో రెండుసార్లు ఒలింపిక్స్ ఫుట్‌బాల్ బంగారు పతకాలను అప్పటికే అందుకున్న ఉరుగ్వే 1930లో తొలి ప్రపంచ కప్ పోటీలకు ఆతిథ్యమిచ్చింది. కానీ అంతదూర ప్రయాణమైన అమెరికా ఖండానికి జట్టుని పంపించడాన్ని, ఉరుగ్వేని తొలిసారి ఎంపిక చేయడాన్ని కూడా అంతగా నచ్చుకోని (ముఖ్యంగా యూరోపియన్) సభ్యదేశాలు పెద్దగా సుముఖత చూపలేదు. చివరికి పోటీలు 2 నెలల్లో ఉన్నాయనగా ఫీఫా అధ్యక్షుడు రిమెట్ తీసుకున్న చొఱవవల్ల బెల్జియం, ఫ్రాన్స్, రొమేనియా, యుగోస్లేవియాలు మాత్రం తమ జట్లను ఈ పోటీలకు పంపించాయి. మొత్తం పాల్గొన్న 13 దేశాలలో 7 దక్షిణ అమెరికా దేశాలు, 4 యూరోపియన్ దేశాలు, మిగిలిన రెండూ ఉత్తర అమెరికా నుండి వచ్చినవి. 93,000 మంది ప్రత్యక్ష ప్రేక్షకుల సమక్షంలో పొరుగుదేశం అర్జెంటీనాను ఓడించి, ఉరుగ్వే ఈ మొట్టమొదటి బహుమానాన్ని కైవశం చేసుకుంది.
1932లో లాస్ ఏంజెల్స్ లో జరిగిన ఒలింపిక్స్ లో ఫుట్‌బాల్ ఆటను చేర్చలేదు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోలో ఈ ఆటకు అంతగా ప్రజాదరణ లేకపోవడమే దీనికి కారణం. అటుతరువాతి సంవత్సరాలలో యుద్ధవాతావరణం నెలకొనడం వల్ల, 1938, 1946 సంవత్సరాలలో యూరోప్ కి వెళ్ళిన ఏకైక దక్షిణ అమెరికా దేశం బ్రెజిల్ మాత్రమే. 1942 లో నాజీ జర్మనీ ఆతిథ్యమీయ తలపెట్టిన ఒలింపిక్స్ రద్దయ్యాయి.
మూలాలు
వర్గం:ఆటలు వర్గం:క్రీడలు వర్గం:ఫుట్‌బాల్ ప్రపంచ కప్
వికృతి
సా.శ. 1950-1951, 2010-2011లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి వికృతి అని పేరు. right|thumb|150px|నరేంద్రమోదీ right|thumb|150px|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం
thumb|ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం శత జయంతి, కళాశాల స్వర్ణోత్సవ సంచిక ముఖచిత్రం. ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం (1908 మార్చి 1- 1986 జూన్ 18) సుప్రసిద్ధ సాహిత్యవేత్త, పరిశోధకులు.
కళ్యాణ వైభోగమే
కళ్యాణ వైభోగమే  2016, మార్చి 4న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ రంజిత్ మూవీస్ పతాకంపై ఎఎల్ దామోదర్ ప్రసాద్ నిర్మాణ సారథ్యంలో నందినీ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నాగ శౌర్య, మాళవిక నాయర్ జంటగా నటించగా, కళ్యాణ్ కోడూరి సంగీతం అందించాడు.
కథా నేపథ్యం
బీఎస్సీ పూర్తి చేసిన శౌర్య (నాగశౌర్య) అమెరికాకు వెళ్ళాలి అనుకుంటుంటాడు. దివ్య (మాళవిక) ఎంబీబీఎస్ చదువుతూ ఆ తర్వాత విదేశాల్లో ఎండీ చదవాలని కోరుకుంటుంటుంది. కాని, వీళ్ళ తల్లిదండ్రులు పెళ్ళి కోసం వీళ్ళని తొందర పెడుతుంటారు, వీళ్ళిద్దరికీ అప్పుడే పెళ్ళి చేసుకోవడం ఇష్టం ఉండదు. తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో వీళ్ళిద్దరూ పెళ్ళికి సిద్ధమై, పెద్దవాళ్ళ కోసం పెళ్ళి చేసుకున్నా తర్వాత విడాకులు తీసుకుని ఎవరి జీవితం వాళ్ళు చూసుకోవాలని ప్లాన్ వేస్తారు. పెళ్ళి చేసుకున్న తరువాతిరోజు నుండే విడాకుల కోసం ప్రయత్నాలు ప్రారంభిస్తారు. వాళ్ళు అనుకున్న ప్రకారం విడిపోయారా లేదా అన్నది మిగతా కథ.
ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం
జీవిత సంగ్రహం
ఇతని మాధ్యమిక, ఉన్నత పాఠశాల విద్యలు మట్టెవాడలోను, హనుమకొండలోను పూర్తయ్యాయి. తరువాత ఉన్నత విద్యకై హైదరాబాదు వచ్చి 1928లో నిజాం కళాశాలలో తెలుగు, సంస్కృతం, ప్రాచీన భారత చరిత్రలలో బి.ఎ. పట్టా పొందారు. తరువాత సిటీ కళాశాలలో అధ్యాపకులుగా చేరి 1936లో తెలుగు, సంస్కృతాలలో ఎం.ఎ. పరీక్షలో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో సర్వ ప్రథములుగా ఉత్తీర్ణులయ్యారు.
కళ్యాణ వైభోగమే
పాటలు
ఈ చిత్రానికి కళ్యాణ్ కోడూరి సంగీతం అందించాడు. మధుర ఆడియో ద్వారా పాటలు విడుదలయ్యాయి. లక్ష్మీభూపాల్ చిత్రంలోని అన్ని పాటలు రాశాడు.
ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం
జీవిత సంగ్రహం
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖలో అధ్యాపకులుగా చేరి, తరువాత 1946లో ఆ శాఖకు అధ్యక్షులై, 1964లో పదవీ విరమణ చేశారు. ఇతని కాలంలో తెలుగు శాఖ బాగా అభివృద్ధి చెంది, తెలుగు ఎం.ఎ. చదివే విద్యార్ధుల సంఖ్య పెరిగి, 1952 నుండి తెలుగులో పి.హెచ్.డి. పట్టాలకు పరిశోధన ప్రారంభమైంది. ఇతను ఆంధ్ర మహాభారతం పరిశోధన ప్రతిని ఎనిమిది సంపుటాలుగా తెలుగు శాఖ పక్షాన ప్రకటించారు.
కళ్యాణ వైభోగమే
విడుదల- స్పందన
కళ్యాణ వైభోగమే 2016, మార్చి 4న తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా 300 స్క్రీన్లలో విడుదలై విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది. నైజాం ప్రాంతాల పంపిణీ హక్కులను అభిషేక్ పిక్చర్స్ కు, ఉత్తర భారతదేశం, ఒరిస్సా ప్రాంతాలకు పంపిణీ హక్కులు గోల్డెన్ ట్రీ ఎంటర్టైన్మెంట్ కంపెనీకి ఇచ్చారు.
ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం
జీవిత సంగ్రహం
వివేకానంద ఎడ్యుకేషనల్ సొసైటీ పేరుతో ఒక విద్యాసంస్థను ప్రారంభించి బాలబాలికలకు వేరువేరుగా ఉన్నత పాఠశాలలను నెలకొల్పారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రథమంగా ప్రాచ్య కళాశాలను, తెలుగు మీడియం సాయం కళాశాలను, ఒక సంగీత పాఠశాలను నెలకొల్పి, వాటికి విశాలమైన భవనాలు కట్టించారు. తన ఇంటిలోనే వేదపాఠశాలను 1980లో స్థాపించి సర్వ వర్ణాల వారికి తానే వేదాన్ని బోధించాడు. ఆంధ్ర రచయితల సంఘానికి 1957లో అధ్యక్షులై అనేక గ్రంథాలను ముద్రించారు. వీరు ఇంగ్లీషు, తెలుగు భాషలలో శరవేగంగా రాసేవారు. మద్రాసు మెయిల్, దక్కన్ క్రానికల్, భారతి, కృష్ణా, స్రవంతి మొదలైన పత్రికలలో అనేకమైన వ్యాసాలు ప్రకటించారు.
కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు విజ్ఞాన సర్వస్వం ముద్రించడంలో వీరు విశిష్టమైన కృషిచేశాడు. 'ఆంధ్ర సాహిత్య చరిత్ర సంగ్రహము' అనే చక్కని రచన చేశాడు. సోదరుడు ఖండవల్లి బాలేందు శేఖరంతో కలసి తెలుగులోను, ఇంగ్లీషులోను రచించిన 'ఆంధ్రుల చరిత్ర - సంస్కృతి' అమూల్యమైన గ్రంథం.
ఇతను 1986 జూన్ 18 న పరమపదించాడు. ఇతను స్థాపించిన ఆంధ్ర ప్రాచ్య కళాశాల ప్రస్తుతం ఆచార్య ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం ప్రభుత్వ ప్రాచ్య కళాశాలగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇతని శత జయంతి, కళాశాల స్వర్ణోత్సవాలు 2008లో హైదరాబాదులో ఘనంగా జరిగాయి. ఈ సందర్భంగా ప్రత్యేక సంచికను ప్రచురించారు.
మూలాలు
వర్గం:1908 జననాలు వర్గం:1986 మరణాలు వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రచయితలు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా విద్యాదాతలు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
కళ్యాణ వైభోగమే
ఇతర లంకెలు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:రాశి (నటి) నటించిన చిత్రాలు
మాయ
మాయ లో పడటమే ఈ జీవితంలో అన్నిటికన్నా ఆశ్చర్యం. ఈ జీవితమనే అడవిలో మన మనసు తికమక పడుతుంది పెడుతుంది. మన ఇహలోకజీవితం శాశ్వతం సంపూర్ణం ఎన్నటికి మారనిది సుఖమైనది అంటుంది. కానీ మన మనసు అంటుకు పోయిన ఈ లోకం ఈ లోకంలోని మన జీవితం తాత్కాలికం అసంపూర్ణం ఎప్పుడూ మారేది కొరతలతోకూడినది విచారకరమైనది. గత జన్మల కర్మలను స్వభావాలను బట్టి మనం ఇహలోక ఆశలు పెంచుకుంటాము. మన రాగ ద్వేషాలను బట్టి ఆశలు కోర్కెలు ఎన్నోమనలో కలుగుతాయి. మనసు పుట్టించే ఇహలోకాశలతో మనం మోసపోతాము. నాది నేను అనే మాయలో పడి మంచి వస్తువులుకోరతాము రోగం మరణం వద్దంటాము. మహావిద్యావంతులు కూడా కోర్కెలు ఉండాలి కోర్కెలు లేనివాడు చచ్చినట్లే లెక్క అంటారు. తల్లిదండ్రుల్నిజన్మను బంధువుల్ని కులాన్ని రంగును మరణాన్ని అన్నిటినీ మనమే ఏదేది ఎప్పుడు జరగాలో ఎలా జరగాలో కోరుకున్నట్లు అలాగే జరుగుతున్నట్లూ భ్రమిస్తున్నాము. అన్నిటికంటే ఆశ్యర్యం కలిగించే మన ఈమూర్ఖత్వం అజ్ఞానమే మహా మాయ.
జగన్నాయకి .. జగదాంబిక
ఈ జగత్తున్నంతా సృష్టించి రక్షించి తిరిగి లయం చేసే శక్తి స్వరూపం.జగత్తుకంతటికీ అధినాయకి.జగదాంబిక.త్రిమూర్తుల యోగదృష్టి సంయోగం వల్ల జన్మించింది ఈ శక్తి స్వరూపిణి, త్రికళ. విష్ణుమాయ.జగాన్ని సంహరించే లయకారిణి.
తుంటరి
తుంటరి 2016 లో వచ్చిన కామెడీ సినిమా. కుమార్ నాగేంద్ర దర్శకత్వంలో, శ్రీ కీర్తి ఫిల్మ్స్‌ పతాకంపై అశోక్, నాగార్జున్ ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించారు. నారా రోహిత్, లతా హెగ్డే ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రం తమిళ చిత్రం మాన్ కరాటేకు రీమేక్.
కథ
ఐదుగురు ఐటి నిపుణుల బృందం సమీపంలోని అటవీ ప్రాంతానికి ట్రెక్కింగ్ చేయాలని వెళ్ళినపుడు, వారు ఒక ఋషిని చూస్తారు. వారు ఆ ఋషిని వెంబడిస్తారు. అతను నిజమైన అతీంద్రియ శక్తులను కలిగి ఉన్నాడో లేదో పరీక్షించడానికి, వారిలో ఒకరు అతనిని దసరా మరుసటి నాటి వార్తాపత్రికను తయారు చేయమని అడుగుతారు. ఎందుకంటే దసరా రోజున అన్ని పత్రికలకూ సెలవు ఇస్తారు. మరుసటి ఓజున పేపరు రాదని వాళ్ళకు తెలుసు. ఋషి ఈ ఎడిషన్‌ను సృష్టించి, అడవిలోకి వెళ్ళిపోతాడు. వారు వార్తాపత్రికను తెరిచినప్పుడు, వారు పనిచేస్తున్న సంస్థ - నాలుగు నెలల కిందట దాన్ని మూసేసారు - త్వరలో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించబోతున్నాయనే వార్త ఉంటుంది. రాజు అనే బాక్సరు, అతని తండ్రి బిఎస్ఎన్ఎల్ ఉద్యోగి, బాక్సింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకుంటాడని, 5 కోట్ల ప్రైజ్ మనీని ఈ ఐదుగురు ఐటీ నిపుణులకు ఇస్తాడనీకూడా ఉంటుంది. దీనితో సంతోషించిన వారు రాజు కోసం వెతకడం మొదలుపెడతారు. చివరికి అతనిని వైజాగ్‌లో పట్టుకుంటారు. రాజు ఒక నిర్లక్ష్య వ్యక్తి, నిరుద్యోగి. ఎటువంటి లక్ష్యమూ లేకుండా జీవితాన్ని గడుపుతూంటాడు. మిగిలిన కథ ఏమిటంటే, ఈ బృందం రాజును బాక్సింగ్ నేర్చుకోవటానికి ప్రతిష్ఠాత్మక పోటీని గెలవడానికి ఎలా ఒప్పిస్తారు, అతడు ఆడతాడా, గెలుస్తాడా, ప్రైజు మనీని వీళ్ళకిస్తాడా అనేది మిగతా కథ.
మూలాలు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
మహ్మద్ మొజం ఖాన్
మహ్మద్‌ మొజం ఖాన్‌, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ తరపున బహదూర్‌పూరా శాసనసభ నియోజకవర్గ శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
మహ్మద్‌ మొజం ఖాన్‌ కు జెహ్రా ఖాటూన్ తో వివాహం జరిగింది. వారికి ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
రాజకీయ విశేషాలు
మహ్మద్‌ మొజం ఖాన్‌ 2004లో ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ తరపున బహదూర్‌పూరా శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 12వ ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. పోటీచేసి సిపిఐ పార్టీ అభ్యర్థి మీర్ అహ్మద్ ఆలీపై 54,582 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. 2009లో ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ తరపున బహదూర్‌పూరా శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 13వ ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.
2014 లో జరిగిన తెలంగాణ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీచేసి సమీప తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి అబ్దుల్ రహమాన్ పై 95,045 ఓట్ల మెజారిటీ తో గెలుపొందాడు. 2018 లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ ఎ ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ పార్టీ పై పోటీ చేసి సమీప తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అభ్యర్థి ఇనాయత్ ఆలీ బక్రీ పై 82,518 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు.
ఇతర వివరాలు
కెనడా, మలేషియా, సౌదీ అరేబియా, థాయిలాండ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా మొదలైన దేశాలు సందర్శించాడు.
రాజద్రోహి
రాజద్రోహి 1965లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. పి.ఎస్.ఆర్. మూవీస్ పతాకంపై పింజల సుబ్బారావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎ.పి.నాగరాజన్ దర్శకత్వం వహించాడు. శివాజీ గణేషన్, సావిత్రి గణేషన్, ఎస్.వరలక్ష్మి ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్నందించాడు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
సావిత్రి (సినిమా)
సావిత్రి  2016 లో వచ్చిన తెలుగు సినిమా. విజన్ ఫిల్మ్ మేకర్స్ బ్యానర్‌పై పవన్ సాదినేని దర్శకత్వంలో డాక్టర్ వి.బి.రాజేంద్ర ప్రసాద్ నిర్మించాడు. ఇందులో నారా రోహిత్, నందిత ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
కథ
సావిత్రి ( నందిత ) కి తన చిన్ననాటి నుండే పెళ్ళి చేసుకోవాలనే పిచ్చి ఉండేది. నిజానికి, ఆమె తన బంధువుల పెళ్ళిలో జన్మించింది. ఆమె ఏకైక లక్ష్యం పెళ్ళే కావడంతో, తగిన వరుడిని వెతికేందుకు ఆమె తన కుటుంబాన్ని ఒప్పించింది. సావిత్రిని రిషి ( నారా రోహిత్ ) కి ఇచ్చి పెళ్ళి చెయ్యాలని ఆమె కుటుంబం నిర్ణయించుకుంటుంది. ఈ సంగతి వాళ్ళిద్దరికీ తెలియదు. షిరిడికి వెళ్ళేటప్పుడు, సావిత్రి, రిషీ కలుస్తారు. ఆమె ఆసక్తి చూపకపోయినా అతడు మాత్రం తక్షణమే ఆమెతో ప్రేమలో పడతాడు. కొన్ని పరిస్థితుల కారణంగా, ఇద్దరూ రైలు మిస్సౌతారు. రైలును పట్టుకోడానికి వాళ్ళిద్దరూ కలిసి చేసే ప్రయాణంలో, రిషి తన కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడుతూ, తాను ఇప్పుడు ఓ అమ్మాయితో ప్రేమలో ఉన్నందున వారు ఎంచుకున్న అమ్మాయితో పెళ్ళి చేసుకోనని చెబుతాడు. పెళ్ళి చేసుకోబోయేది సావిత్రినేనని ఆ తరువాత రిషికి తెలుస్తుంది. ఈ పెళ్ళికి అంగీకరించని సావిత్రి తండ్రికి తాను చేసిన తప్పును వివరిస్తాడు. రిషి వాళ్ల గ్రామంలో ఒక నెల పాటు ఉండి సావిత్రి కుటుంబాన్నంతా ఒప్పించి తన ప్రేమను గెలుచుకుంటాడు.
సికిందర్ లోడి
" సికిందర్ ఖాన్ లోడి " (1517 నవంబరు 21 న మరణించారు) నిజాం ఖాను 1489 - 1517 మధ్య ఢిల్లీ సుల్తానుగా పాలన సాగించాడు. 1489 జూలైలో తన తండ్రి బహ్లూల్ లోడి మరణం తరువాత ఆయన లోడి రాజవంశం తరువాతి వారసత్వం స్వీకరించి ఢిల్లీ పాలకుడు అయ్యాడు. ఢిల్లీ సుల్తానేట్ లోడి రాజవంశం రెండవ అత్యంత విజయవంతమైన పాలకుడుగా ఉన్నాడు. ఆయన పర్షియన్ భాషా కవిగా ప్రసిద్ధి సాధించాడు. 9000 శ్లోకాల దివానును రచించాడు.
జీవిత చరిత్ర
సికందర్ సుల్తాను బహ్లూల్ ఖాన్ లోడి, బీబీ అంబా రెండో కుమారుడు. ఆమె హిందూ స్వర్ణకారుడు సిర్హిండు కుమార్తె. ఆయన తండ్రి ఆఫ్ఘన్ సంతతికి చెందినవాడు.
సికందర్ తన పరిపాలనలో వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించి సమర్ధత కలిగిన పాలకుడుగా పేరుగడించాడు. అయినప్పటికీ హిందువులపట్ల వివక్ష చూపాడు. ఆయన లోడీ భూభాగాన్ని గ్వాలియరౌ, బీహారు ప్రాంతాలకు విస్తరించాడు. ఆయన అలూయిద్దిన్ హుస్సేన్ షాతో ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నాడు. 1503 లో ప్రస్తుత ఆగ్రాను స్థాపించాడు.
మాంసింగ్ తోమరుతో సంఘర్షణ
కొత్తగా సింహాసనం అధిష్టించిన మానసింహ ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన దండయాత్రను ఎదుర్కొనడానికి సిద్ధం చేసుకోలేదు. బహ్లూల్ లోడికి 8,00,000 టంకాలు (నాణేలు) కప్పం ఇచ్చి యుద్ధాన్ని నివారించాలని నిర్ణయించాడు. 1489 లో బహ్లూల్ లోడి వారసుడిగా సికందర్ లోడి ఢిల్లీ సుల్తాను అయ్యాడు. 1500 లో సికందర్ లోడిని పడగొట్టే కుట్రలో పాల్గొన్న ఢిల్లీకి చెందిన కొంతమంది తిరుగుబాటుదారులకు మానసింహ ఆశ్రయం కల్పించాడు. మానసింహాను శిక్షించడానికి తన భూభాగాన్ని విస్తరించడానికి సుల్తాను గ్వాలియరుకు వ్యతిరేకంగా దండయాత్రను ప్రారంభించాడు. 1501 లో అతను గ్వాలియరు లోని ధోలాపూరును స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత దాని పాలకుడు వినాయక-దేవా గ్వాలియరుకు పారిపోయాడు.
సికందర్ లోడి తరువాత సైన్యాలను గ్వాలియరు వైపు నడిపించాడు. కాని చంబల్ నదిని దాటిన తరువాత అతని శిబిరంలో ఒక అంటువ్యాధి వ్యాప్తి చెందిన కారణంగా బలవంతంగా దండయాత్రను ఆపవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది. లోడితో రాజీ పడటానికి ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్న మనుసింహ, తన కుమారుడు విక్రమాదిత్యను బహుమతులతో లోడి శిబిరానికి పంపాడు. కుమారుడితో పపంపిన వర్తమానంలో " డిల్లీ నుండి తిరుగుబాటుదారులను పంపివేస్తానని. బదులుగా ధొల్పూరును తిరిగి వినాయక-దేవాకు చేయాలని " షరతు విధించాడు. సికందర్ లోడి ఈ నిబంధనలకు అంగీకరించి ధోల్పూరును వదిలిపెట్టాడు. చరిత్రకారుడు కిషోరి శరన్ లాల్ " వినయ దేవ ధోల్పూర్ను కోల్పోలేదని వెల్లడించాడు: ఈ వ్యాఖ్యానం ఢిల్లీ చరిత్రకారులచే సుల్తాన్ ప్రశంసించటానికి సృష్టించబడిందని " అభిప్రాయపడ్డాడు.
1504 లో సికందర్ లోడి తోమరాలకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధం కొనసాగించాడు. ముందుగా ఆయన గ్వాలియరు తూర్పున ఉన్న మాండ్రేయల్ కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆయన మాండ్రేయల్ పరిసరప్రాంతాలను ప్రాంతాలను దోచుకొన్న తరువాత ఆయన సైనికులు అంటువ్యాధి వ్యాప్తి చెందడం కారణంగా ప్రాణాలను కోల్పోయారు. ఫలితంగా ఆయన బలవంగంగా తిరిగి ఢిల్లీకి వెళ్ళవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది.కొద్దికాలానికే లోడీ పాలానా కేంద్రాన్ని కొత్తగా ఏర్పడిన ఆగ్రా నగరానికి మార్చాడు. ఇది గ్వాలియరుకు దగ్గరగా ఉంది. తరువాత లోడీ ధోల్పూరును స్వాధీనం చేసుకుని తరువాత గ్వాలియరును దాడిచేయడానికి వెళ్లాడు. ఈ సాహసయాత్రను ఆయన జిహాదుగా వర్ణించాడు. 1505 సెప్టెంబరు నుండి 1506 మే వరకు గ్వాలియరు చుట్టుపక్కల ఉన్న గ్రామీణ ప్రాంతాలను దోచుకున్నాడు. కానీ మానసింహా అవలంబించిన మాటు వేసి దాడి చేసి తప్పించుకునే వ్యూహాల కారణంగా గ్వాలియరు కోటను స్వాధీనం చేసుకోవడంలో విఫలమయ్యాడు. లోడి పంటలను నాశనం చేసినందున అతడి సైన్యాలకు ఏర్పడిన ఆహారపు కొరత వలన లోడి ముట్టడిని ఆపి బలవంతంగా వెనుతిరిగాల్సి వచ్చింది. ఆగ్రాకు తిరిగి వెళ్ళే దారిలో జట్వార్ సమీపంలో, మానసింహ మాటు వేసి దాడి చేసి లోడి సైన్యాలకు భారీ నష్టం కలిగించాడు.
గ్వాలియర్ కోటను ఆక్రమించడంలో విఫలమవడంతో గ్వాలియరు చుట్టుపక్కల చిన్న కోటలను పట్టుకోవాలని లోడి నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ సమయానికి ధోల్పూరు, మాండ్రేయలు అతని నియంత్రణలో ఉన్నాయి. ఫిబ్రవరి 1507 లో ఆయన నార్వారు-గ్వాలియరు మార్గంలో ఉన్న ఉదిత్‌నగర్ (ఉత్గిర్ లేదా అవంత్ఘర్) కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1507 సెప్టెంబరులో ఆయన నార్వారు మీద దాడి చేశాడు. దీని పాలకుడు (తోమరా వంశం సభ్యుడు) గ్వాలియరు తోమరాలు, మాల్వా సుల్తానేటుతో మార్చి, మార్చి సంకీర్ణం ఏర్పరచుకున్నాడు. లోడి ఒక సంవత్సర కాలం ముట్టడి చేసిన తరువాత ఈ కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1508 డిసెంబరులో లోడి నార్వారు బాధ్యతను రాజ్ సింగ్ కచ్చావహాకు అప్పగించి గ్వాలియరుకు ఆగ్నేయ దిశగా ఉన్న లాహార్ (లాహేర్) కు సేనలను తరలించాడు. ఆయన కొన్ని నెలల పాటు లాహార్లో నివసించి తిరుగుబాటుదారులను అణిచివేసాడు. తరువాత కొన్ని సంవత్సరాలలో లోడి ఇతర వివాదాలలో బిజీగా ఉన్నాడు. 1516 లో అతను గ్వాలియర్ని పట్టుకోవటానికి ఒక ప్రణాళికను రూపొందించినప్పటికీ అనారోగ్యం కారణంగా దడి చేయలేక పోయాడు. మానసింహ 1516 లో మరణించాడు. సికందర్ లోడి అనారోగ్యం కారణంగా నవంబరు 1517 నవంబరులో మరణించాడు.
తేనె మనసులు (1965 సినిమా)
తేనెమనసులు బాబూ మూవీస్ వారు 1965లో అందరూ కొత్తవారితో దర్శకులు ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో నిర్మించిన చిత్రం.
సంక్షిప్త చిత్రకథ
చిట్టిబాబు (రామ్మోయన్) కు సీత (సంధ్యారాణి) తో పెళ్ళిచూపులయ్యాయి. పెళ్ళి నిర్ణయమయింది. అతను అమెరికా వెళ్ళాలంటే డబ్బు కావాలి. కాబట్టి ఎక్కువ కట్నం అడుగుతాడు. తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో సీత తండ్రి దొంగతనం చేసి డబ్బు సమకూరుస్తాడు.
చిట్టిబాబు వివాహానంతరం అమెరికా వెళ్ళొస్తాడు. చిట్టిబాబు స్నేహితుడు బసవరాజు (కృష్ణ) డ్రిల్లు మాస్టారుగా పనిచేస్తుంటాడు. అతను, భానుమతి (సుకన్య) పరస్పరం ప్రేమించుకుంటారు. విదేశాల నుంచి వచ్చిన చిట్టిబాబు వద్ద సెక్రటరీగా పనిచేస్తుంది భానుమతి. పల్లెటూరి టైపులో వుండే భార్యను కాదని, భనుమతిని ప్రేమిస్తాడు చిట్టిబాబు. అతనికి జ్ఞానోదయం కలగాలని అతన్ని ప్రేమిస్తున్నట్టు నటించి ఒకనాటి రాత్రివేళ తనలాగా సీతను అలంకరించి చిట్టిబాబు వద్దకు పంపిస్తుంది భానుమతి. ఈ నాటకం తెలియని బసవరాజు భానుమతిని అనుమానించి చిట్టిబాబుతో గొడవ పడతాడు. భానుమతితో బసవరాజు పెళ్ళి జరుగుతుంది.
అభివృద్ధి
ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ రచనలో ఆదుర్తి సుబ్బారావు నిర్మాత, దర్శకునిగా తీసిన మూగ మనసులు ఘన విజయం సాధించడంతో మరో సినిమా తీద్దామని, దానికి కథ రాయమని రమణకి ఆదుర్తి పురమాయించారు. దాంతో కథను సీనిక్ ఆర్డరుతో, కొద్ది అతిముఖ్యమైన సంభాషణలతో కథ రాసి, తేనె మనసులు అన్న పేరుపెట్టి ఆదుర్తికి ఇచ్చారు రమణ. అయితే సంభాషణలు రాయకుండానే రమణకీ, ఆదుర్తికీ వివాదం వచ్చి, ఆదుర్తితో ముందు అనుకున్న మరికొన్ని సినిమాలతో పాటుగా ఈ సినిమానూ వదిలేశారు రమణ. దాంతో సినిమా సంభాషణలు సహాయ దర్శకునిగా పనిచేస్తున్న కె.విశ్వనాథ్ తో కొంతవరకూ, ఆచార్య ఆత్రేయ తో మరికొంత రాయించుకుని స్క్రిప్ట్ పని పూర్తిచేశారు.
చిత్రీకరణ
ఆరుద్ర తీసిన మూగ మనసులు సినిమా సిల్వర్ జూబ్లీ ఫంక్షన్ జరిగే సమయానికి ఈ సినిమా షూటింగ్ ప్రారంభమైంది. మొదటి షెడ్యూల్ షూటింగ్ పూర్తిచేసుకున్నాకా, అప్పుడే కొత్తగా వచ్చిన కలర్లో తీస్తే మరింత ఆకర్షణీయంగా ఉంటుందని నమ్మి బ్లాక్ అండ్ వైట్లో తీసినదంతా పక్కనపెట్టేశారు. మళ్ళీ మొదటినుంచీ కలర్లో షూటింగ్ చేయడం ప్రారంభించి, చివరకు కలర్ చిత్రంగానే పూర్తిచేశారు.
స్పందన
సినిమా విడుదలయ్యాకా మంచి విజయం సాధించింది.
ప్రాచుర్యం
సినిమాలో నటించిన కొత్త హీరో హీరోయిన్లందరూ చలనచిత్రాల్లో రాణించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు వర్గం:రావి కొండలరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కె.వి.చలం నటించిన సినిమాలు వర్గం:పుష్పకుమారి నటించిన సినిమాలు
అల్యూమినియం మోనోక్లోరైడ్
ఇది తరువాత దీని స్థితి 900 °C కు శీతలీకరణ వద్ద ద్రవీభవించిన అల్యూమినియం, అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడ్ లోకి రూపాంతరము చెందుతుంది.
సజల అణువులు అప్రస్తుతం అయిన ఆ పరమాణువుల మధ్య పోటీలతో అలా ఈ అణువు నక్షత్ర మాధ్యమంలో ఇక్కడ గుర్తించడం జరిగింది,
.
మూలాలు
వర్గం:అల్యూమినియం సమ్మేళనాలు వర్గం:క్లోరైడ్స్ వర్గం:లోహలవణాలు
రజనీ బసుమతరీ
రజనీ బసుమతరీ, సినిమా నటి, దర్శకురాలు, నిర్మాత, రచయిత్రి. 2014లో వచ్చిన మేరీ కోమ్‌ అనే హిందీ సినిమాలో మేరీ కోమ్ తల్లి (మంగ్తే అఖమ్ కోమ్) పాత్రలో నటించి గుర్తింపు పొందింది. అనురాగ్‌ సినిమా వ్రాసి, నిర్మించింది. రజనీ దర్శకత్వం వహించిన తొలిచిత్రం రాగ్ (2014) సినిమా అన్ని ప్రధాన నగరాల్లో విడుదలైంది. 2019లో జ్వ్లవి - ది సీడ్ అనే సినిమాకు దర్శకత్వం వహించింది.
జననం, విద్య
రజనీ, అసోం రాష్ట్రం, రంగపరా పట్టణంలోని బోరో కుటుంబంలో జన్మించింది. రజనీ, గౌహతి విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలోని హండిక్ గర్ల్స్ కాలేజీ నుండి అస్సామీ సాహిత్యంలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని అందుకుంది.
సినిమారంగం
1995లో, రజనీ ఢిల్లీకి వెళ్లి కార్పోరేట్ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించడంతో తన సినీ ప్రారంభించింది. 2004లో, అనురాగ్‌ (ఒక అస్సామీ భాషా రొమాంటిక్ డ్రామా సినిమా)కు స్క్రీన్‌ప్లేను రాసి, నిర్మించింది. బిద్యుత్ చక్రవర్తి దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో రజనీ సహాయక పాత్రలో కూడా నటించింది. ఈ సినిమా విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకోవడంతోపాటు, ఉత్తమ దర్శకుడు వంటి అనేక అస్సాం రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది.
మేరీ కోమ్, ది షాకీన్స్ వంటి బాలీవుడ్ చిత్రాలతోపాటు షటిల్ కాక్ బాయ్స్, III స్మోకింగ్ బారెల్స్ వంటి సినిమాలలో చిన్న పాత్రలలో నటించింది.
మేరీకోమ్ సినిమాలో మేరీకోమ్ తల్లిగా నటించడంతో మంచి గుర్తింపు వచ్చింది. రజనీ తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన అస్సామీ సినిమా రాగ్‌ 2014లోవిడుదలయింది. ఈ సినిమా ఉత్తమ దర్శకత్వం, ఉత్తమ స్క్రీన్‌ప్లే, ఉత్తమ నటి (వాహిద్‌), ఉత్తమ నటుడు (ఆదిల్ హుస్సేన్‌) ఉత్తమ సహాయ నటుడు (కెన్నీ బాసుమతరీ) వంటి విభాగాలతోసహా 14 విభాగాల్లో ప్రాగ్ సినీ అవార్డులకు నామినేట్ అయింది. చివరకు హుస్సేన్‌కి ఉత్తమ నటుడు పురస్కారం లభించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:అస్సామీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:అస్సాం మహిళలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
సౌత్ అండమాన్ జిల్లా
సౌత్ అండమాన్ జిల్లా, బంగాళాఖాతంలో ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోని 3 జిల్లాల్లో ఒకటి. దీని ముఖ్య పట్టణం పోర్ట్ బ్లెయిర్. కేంద్రపాలితప్రాంత రాజధాని, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లో ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా విస్తీర్ణం 2,980 చ.కి.మీ.ఉంది.ఇది రేఖాంశం E 92 ° నుండి E 94 ° ’, అక్షాంశం N 6 °’ నుండి N 14 ° ’మధ్య బంగాళాఖాతంలో ఉంది.
భౌగోళికం
దక్షిణ అండమాన్ జిల్లా విస్తీర్ణం 3,181 చ.కి.మీ. ఇది కెనడాలోని మాన్సెల్ ద్వీపంతో సమానం.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం దక్షిణ అండమాన్ జిల్లా జనాభా 2,38,142. సుమారుగా వనువాటు దేశ జనాభాతో సమానంగా ఉంది. జనాభా పరంగా భారతదేశంలోని మొత్తం 640 జిల్లాల్లోనూ ఇది 584 వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లాలో జనసాంద్రత 80/ చ.కి.మీ..2001-2011 దశాబ్దంలో దక్షిణ అండమాన్ జనాభా వృద్ధి రేటు 13.97%. లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1000 పురుషులకు 874 స్రీలు. జిల్లా అక్షరాస్యత 88.49%గా ఉందిఅంగోస్, జారోవాస్, గ్రేట్ అండమానీస్, సెంటినలీస్ అనే నాలుగు జాతుల మూలవాసులు ఈ జిల్లాలో నివసిస్తున్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా జనాభాలో 21.74 శాతం హిందీ మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు., తరువాత బెంగాలీ (21.07%), తమిళం (20.70%), తెలుగు (17.66%), మలయాళం (9.85%), కురుఖ్ (3.07%) ), నికోబారీస్ (1.67%) కాగా, 4.24% మంది ఇతర భాషలు మాట్లాడతారు.
విభాగాలు
జిల్లాలో పోర్ట్ బ్లెయిర్, ఫెర్రార్గంజ్, లిటిల్ అండమాన్ అనే 3 తహసీళ్ళు ఉన్నాయి.
జాలీ బూయ్ ద్వీపం
మహాత్మా గాంధీ మెరైన్ నేషనల్ పార్క్ లోని ఒక ద్వీపం, ఇది పగడాలకు పేరొందిన దీవి,.ఈ దీవిలో సముద్ర జీవులు నీటి అడుగున శ్వాసను  తీసుకునే దృశ్యాన్ని చూడవచ్చు.సూర్య ముద్దు బీచ్‌లో స్నార్కెలింగ్, సముద్ర స్నానం, బాస్కింగ్ చేయడానికి ఇది అనువైన ప్రదేశం. జాలీ బూయ్ ద్వీపం చేరుకోవడానికి ప్రజలు వండూర్ బీచ్ కి రావాలి. ఇది మహాత్మా గాంధీ నేషనల్ పార్క్ లో ఉంది. పోర్టు బ్లెయిర్ నుండి రహదారి ద్వారా 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో వండూర్ బీచ్ ఉంది.
స్వరాజ్ దీవి (రాధా నగర్ బీచ్)
అందమైన తెల్లని ఇసుక బీచ్‌లు, గొప్ప పగడపు దిబ్బలు, పచ్చని అడవులతో కూడిన సుందరమైన సహజ స్వర్గం స్వరాజ్ దీవి. 113 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో అండమాన్ సమూహంలో జనాభా కలిగిన ద్వీపాలలో ఇది ఒకటి. ఇది పోర్ట్ బ్లెయిర్కు ఈశాన్యానికి 39 కి.మీ.దూరంలో ఉందివర్షాధార అడవుల ఆకుపచ్చ పందిరితో అంచున ఉన్న అందమైన ఇసుక బీచ్లుతో ఉన్న ఈ ద్వీపం ప్రతి ఒక్కరూ ఆకాశనీలం సముద్రంలో ఉల్లాసంగా, సరదాగా ఆస్వాదించడానికి విలుకలిగిన ప్రదేశం.
నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ద్వీపం
ఒకప్పుడు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఈ ద్వీపాలు రాజధాని,ఇది పాత నిర్మాణంతో దాదాపు శిధిలాలలో ఉన్న పాత రోజుల నాశనానికి గుర్తుగా, ‘స్మృతిక’ అనే చిన్న మ్యూజియంలో ఈ ద్వీపాలకు సంబంధించిన ఛాయాచిత్రాలు, బ్రిటిషర్ల ఇతర పురాతన వస్తువులు ఉన్నాయి.
సిన్క్యూ ద్వీపం
అరుదైన పగడాలు, నీటి అడుగున సముద్ర జీవనం కలిగిన అభయారణ్యం చూడవచ్చు సిన్క్యూ ద్వీపంలో ఉత్తర, దక్షిణ సిన్క్యూ ద్వీపాలను అటవీ ప్రాంతాలను కలిపే చక్కటి ఇసుక-బీచ్, ఇసుక-బార్ ఉన్నాయి. సిన్క్యూ ద్వీపానికి షెడ్యూల్ ఫెర్రీ సేవ లేదు. పోర్ట్ బ్లెయిర్, వండూర్ నుండి అనుమతి పొందిన వర్గానికి చెందిన చార్టర్డ్ పడవలు అనుమతించబడతాయి. సందర్శించడానికి, పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లోని ప్రైవేట్ బోట్ ఆపరేటర్లను అటవీ శాఖ అనుమతితో పడవను అద్దెకు తీసుకోవచ్చు.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవుల జిల్లాలు వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు వర్గం:సౌత్ అండమాన్ జిల్లా
తేనె మనసులు (1987 సినిమా)
తేనె మనసులు 1987 నాటి తెలుగు సినిమా. రాజేంద్ర సింగ్ బాబు రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. కృష్ణ, జయప్రద, సుహాసిని ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. కెసిఎన్ ఫిల్మ్స్ కోసం కెసిఎన్ చంద్రశేఖర్ నిర్మించాడు. బప్పీ లాహిరి పాటలను స్వరపరిచాడు. 1965 లో తేనెమనసులు సినిమాతో రంగప్రవేశం చేసిన కృష్ణ, 22 సంవత్సరాల తర్వాత అదే పేరుతో ఉన్న ఈ చిత్రంలో నటించాడు. ఈ చిత్రం హిందీ చిత్రం సౌతన్కు రీమేక్.
సంగీతం
ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడు బప్పి లాహిరి. వేటూరి సుందరరామమూర్తి పాటలు రాసాడు.
పాటల జాబితా:
మూలాలు
వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు
రాణి చెన్నమ్మ (సినిమా)
రాణీ చెన్నమ్మ 1961 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇందులో మహారాణి కిత్తూరు చెన్నమ్మ గా బి.సరోజాదేవి పోషించారు.
మూలాలు
వర్గం:బి.సరోజాదేవి నటించిన సినిమాలు
స్వప్న దత్
స్వప్న దత్ చలసాని (జననం 1981 ఆగస్టు 30) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నిర్మాత. ఆమె వైజయంతీ మూవీస్ వ్యవస్థాపకుడు అశ్విని దత్ కుమార్తె. 2000లో ఆజాద్ చిత్రానికి అసోసియేట్ ప్రొడ్యూసర్‌గా 18 ఏళ్ల వయస్సులో చలనచిత్ర నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ తర్వాత తన తండ్రి అశ్విని దత్, సోదరి ప్రియాంక దత్ లతో కలిసి వైజయంతీ మూవీస్ బ్యానర్‌లో పలు సినిమాలను నిర్మించింది.
కొత్లి ధొలె షా
కొత్లి ధొలె షా (213) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్‌సర్ ఒకటో తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 316 ఇళ్లతో మొత్తం 1726 జనాభాతో 217 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మజిత అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 901, ఆడవారి సంఖ్య 825గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1100 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37454.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (కోట్లి మల్లియన్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (కోట్లి మల్లియన్) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (టార్పాలి) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (బాటల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (బాటల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాలలు (బాటల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (బాటల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
సమీప వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాటల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానం కాలేదు. సమీప ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆటల మైదానం లేదు. సమీప ఆటల మైదానం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
భూమి వినియోగం
కొత్లి ధొలె షా (213) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
కొత్లి ధొలె షా (213) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, మొక్కజొన్న
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అమృత్ సర్ -1 తాలూకా గ్రామాలు
స్వప్న దత్
టెలివిజన్
ఓహియో యూనివర్సిటీలో బిజినెస్ మేనేజ్‌మెంట్ చదువుతున్న సమయంలో స్వప్న దత్ తండ్రికి సహాయం చేస్తూ, విదేశాల్లో సినిమాల షూటింగ్ షెడ్యూల్‌ల నిర్మాణ వ్యవహారాలను చూసుకునేది. హైదరాబాద్‌లో వైజయంతి టెలివెంచర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌ని ఆమె స్థాపించింది. తెలుగులోని ప్రముఖ ఛానెల్‌లలో వరుసగా విభిన్నమైన కార్యక్రమాలను అందించడం ద్వారా టెలివిజన్ పరిశ్రమ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసింది. 2008 అక్టోబరు 7న అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్. వై. ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి లోకల్ టీవీని ప్రారంభించారు. ఇందులో చాలా కార్యక్రమాలు వైజయంతి టెలివెంచర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కు చెందినవే.
సినిమాలు
సినిమా కుటుంబంలో జన్మించిన ఆమె భారతీయ సినిమాల కెమెరా కోణంలో ఎక్కువ ఆసక్తి చూపింది. ఆమె తన కెరీర్ ప్రారంభంలో సినిమా నిర్మాణంలో తన తండ్రితో కలిసి పనిచేసింది. తరువాత ఆమె వైజయంతీ మూవీస్ బ్యానర్‌లో సినిమాలను నిర్మించింది. 2014లో ఆమె స్వప్న సినిమా బ్యానర్‌ని ప్రారంభించింది. ఈ బ్యానర్ లో ప్రియాంక దత్ తో ఎవడే సుబ్రహ్మణ్యం చిత్రానికి సహ నిర్మాతగా వ్యవహరించింది. ఈ సినిమా చిత్రీకరణలో ఎక్కువ భాగం ఎవరెస్ట్ బేస్ క్యాంప్‌ లో జరిగింది, ఈ ప్రదేశంలో చిత్రీకరించబడిన మొదటి భారతీయ చిత్రం. ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద విమర్శనాత్మకంగా, వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది. ఆమె ఇప్పుడు పేరు పెట్టని తన కొత్త సినిమా ప్రీ ప్రొడక్షన్ పనుల్లో నిమగ్నమైఉంది.
రాజా చెయ్యివేస్తే
thumb|సినిమా పోస్టర్ రాజా చెయ్యివేస్తే  2016 తెలుగు సినిమా.
కథ
రాజారామ్‌గా రోహిత్ ఆకట్టకుంటాడు. స్టైలిష్‌ విలన్‌గా కనపడిన తారకరత్న ఆ పాత్రని అంతగా పండించలేకపోయాడు. సినిమాలో హీరోయిన్ పాత్రే కీలకం. అయితే ఇషా ‘తల్వార్’ పదును రొమాంటిక్ సన్నివేశాలకే పరిమితమైంది. ఆమె అన్నగా నటుడు, దర్శకుడు శ్రీనివాస్ అవసరాల ఓ పాత్రలో తళుక్కుమన్నారు. సినిమా మొత్తానికి కామెడీ ఏదైనా ఉంది అంటే కారుమంచి రఘు చేసిన ఒకటి రెండు సన్నివేశాలే. శివాజీరాజా, శశాంక్, రవివర్మ తదితర నటులు ఉన్నంతలో తమ పాత్రలను పండించే ప్రయత్నం చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
క్విక్ గన్ మురుగన్
క్విక్ గన్ మురుగన్  2009లో విడుదలైన ఆంగ్ల చిత్రం. నట కిరీటి గద్దె రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన తొలి ఆంగ్ల చిత్రం. ఇది తెలుగుతో బాటు ఇతర భారతీయ భాషలలో కూడా అనువాదమై విడుదలైనది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
Quick Gun Murugun
బలూచిస్తాన్‌లో హిందూమతం
బలూచిస్తాన్‌లో హిందూ మతం మైనారిటీ మతంగా ఉంది.మొత్తం జనాభాలో 0.4% మంది హిందువులు ఉన్నారు.బలూచిస్తాన్‌లో అతిపెద్ద మైనారిటీ మతంగా పేరుగాంచింది.హిందువుల పవిత్ర దేవాలయమైన శ్రీ హింగ్లాజ్ మాత దేవాలయం బలూచిస్తాన్‌లో ఉంది.అత్యంత పవిత్రమైన హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి.
చరిత్ర
బలూచిస్తాన్‌లోని బ్రాహుయ్ ప్రజలుకు,దక్షిణ భారతదేశంలోని ద్రావిడ మాట్లాడే ప్రజలతో దగ్గరి సంబంధం ఉంది.బ్రాహుయ్ ప్రజలు మొదట హిందు మతం బౌద్ధ మతన్ని స్వీకరించేవారు. బలూచిస్తాన్ ను హిందూ రాజవంశలు 7వ శతాబ్దం వరకు పాలించాయి.7వ శతాబ్దం అరబ్బు దండయాత్ర వలన బలూచిస్తాన్ లో ఉన్నా హిందువులు ఇస్లాం మతంలోకి మత మార్పిడులు జరిగాయి.
జనాభా
1998 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం బలూచిస్తాన్ లో 39,000 హిందువులు ఉన్నారు. జనాభాలో 0.59% గా ఉంది. 2017 హిందువుల 49,000 కు పెరిగింది. అయితే, పాకిస్తాన్ హిందూ కౌన్సిల్ అంచనా ప్రకారం బలూచిస్తాన్‌లో 117,345 మంది హిందువులు ఉన్నారు.
ప్రజల జీవన విధానం
బలూచిస్థాన్ లో మైనారిటీలుగా హిందువులే ఎక్కువా ఉన్నారు. బుగ్తీ, బెజెంజో, మర్రి, రిండ్ తెగలతో పాటు హిందూ బలూచ్‌లు ఉన్నారు. పాకిస్థాన్లో మిగిలిన ప్రాంతాలతో పోలిస్తే, బలూచిస్థాన్ ప్రావిన్స్‌లోని హిందువులు సురక్షితంగా ఉన్నారు.తక్కువ మతపరమైన హింసను ఎదుర్కొంటున్నారు.లాస్బెలా జిల్లాలోని  నివసిస్తున్న 5,000 మంది హిందువులకు 18 దేవాలయాలు ఉన్నాయి.అయితే,ఖుజ్దార్ జిల్లాలో  కలాత్ జిల్లా హిందువులు వివక్షను ఎదుర్కొంటున్నారు. బలూచిస్తాన్ రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో మూడు సీట్లను మైనారిటీలకు రిజర్వు ఉన్నాయి.హిందువులు సాధారణంగా 1 లేదా 2 స్థానాలకు ఎన్నికవుతారు
హింగ్లజ్ మాత మందిరం
కరాచీ నగరానికి పశ్చిమాన దాదాపు రెండు వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో, పాకిస్తాన్‌లోని బలూచిస్తాన్ హిందూ దేవత హింగ్లాజ్ మందిరం ఉంది. హింగ్లజ్ మాత, హింగ్లజ్ దేవి లేదా హింగుళాదేవి మందిరం 51 శక్తిపీఠాలలో ఒకటి. ఇది.ఈ ఆలయం హింగోల్ నదీతీరంలోని ఒక కొండగుహలో ఉంది. పాకిస్తానీయులు ఈ ఆలయాన్ని నానీమందిరంగా పిలుస్తారు.ప్రతియేటా ఏప్రిల్ మాసంలో నాలుగు రోజులపాటు ఇక్కడ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఆ సమయంలో సాధువులు, హఠయోగులు ఈ దేవిని కొలుస్తారు. అనేక మంది భక్తులు ఉత్సవాల సందర్భంగా ఈ దేవతను కొలిచి మొక్కుబడు లు చెల్లించుకుంటారు. స్థానికి ముస్లీములు ఈ దేవతను బీబీ నానీగా కొలుస్తారు. ఈ ఉత్సవాలను నానీకీ హజ్ అని పిలుస్తారు.హింగ్లాజ్ దేవి ఆలయం కథనాంశంగా, టి.గోపిచంద్ కథానాయకుడిగా సాహసం అనే తెలుగు చిత్రం, చంద్రశేఖర్ యేలేటి దర్శకత్వంలో వచ్చింది. భారత్-పాకిస్తాన్ విభజన అనంతరం, భారతదేశానికి వచ్చిన హిందువుల, కుటుంబంలో పుట్టిన కథానాయకుడు, తన వారసత్వ ఆస్తికోసం, పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళే నేపథ్యంలో, సినిమా కథ సాగుతుంది.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:పాకిస్తాన్ వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు,పాకిస్తాన్ వర్గం:హిందూ మతము
బాకు (నగరం)
బాకు నగరం అజర్‌బైజాన్ దేశ రాజధాని. కాస్పియన్ సముద్ర తీరంలో వున్న ఈ పారిశ్రామిక నగరం, సముద్ర మట్టానికి  28 మీటర్లు దిగువన ఉంది. దేశంలోనే  అతి పెద్ద ఓడరేవూ, ఏకైక మెట్రోపోలిటిన్ సిటీ అయిన బాకు, అటు కాస్పియన్ సముద్ర తీరప్రాంతం లోగానీ, అలాగే ఇటు కాకసస్ పర్వత ప్రాంతంలోగానీ విస్తరించిన నగరాలన్నిటిలోకెల్లా అతి పెద్దదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. 2021 అంచనాల ప్రకారం ఈ నగర జనాభా 23,71,000. ఈ నగరం, అజర్‌బైజాన్ శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక, పారిశ్రామిక కేంద్రంగా వుంది. ఇక్కడ నెలకొనివున్న కఠిన వాతావరణం, సంవత్సరం పొడుగునా వీచే ఉధృతమైన గాలుల కారణంగా ఈ నగరానికి "విండ్స్ నగరం" అనే పేరు స్థిరపడింది. ఈ నగరాన్ని బాకీ లేదా బాకే అని కూడా పిలుస్తారు.
బాకు ఆర్థిక వ్యవస్థకు మూలాధారం పెట్రోలియం. చమురు ఉత్పత్తిలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన ఈ నగరం, ప్రపంచంలోని అతి పురాతన చమురు ఉత్పత్తి ప్రాంతంగా కూడా పేరుపొందింది. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి బాకు చమురు క్షేత్రం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దది, ఒక విధంగా చెప్పాలంటే ఈ నగర చరిత్ర పెట్రోలియం అదృష్టంతో ముడిపడి ఉంది. ఇక్కడ జరిగిన చమురు విజృంభణ, ఈ నగరాభివృద్ధికి దోహదపడటమే కాక యావత్ దేశ రూపు రేఖలను సైతం మార్చివేసింది. చమురు ప్రాసెసింగ్‌తో పాటు, చమురు పరిశ్రమకు సంబంధించిన పరికరాల ఉత్పత్తికి ఈ నగరం ఒక పెద్ద కేంద్రం.
ఉనికి
బాకు నగరం కాస్పియన్ సముద్రపు పశ్చిమ తీరంలో వుంది. అబ్షెరాన్ ద్వీపకల్పానికి దక్షిణ తీరంలో, బాకు అఖాతం (Bay of Baku) ఒడ్డున ఈ నగరం విస్తరించింది. ఈ పారిశ్రామిక నగరం, సముద్ర మట్టానికి 28 మీటర్లు (92 అడుగులు) దిగువన వుండడం ఒక విశేషం. ప్రపంచ రాజధానులలో సముద్ర మట్టానికి అత్యంత దిగువన వున్న నగరం ఇదే. దీని తరువాత ఆమ్‌స్టర్ డామ్ నగరం, 12 అడుగుల దిగువతో రెండవ స్థానంలో వుంది. అంతేగాక సముద్ర మట్టానికి దిగువన వున్న నగరాలన్నిటిలోను బాకు నగరమే అతి పెద్దది. దీని భూభాగం మొత్తం 260 చదరపు కిలోమీటర్లలో (100 చదరపు మైళ్ళు) విస్తరించి వుంది. ఈ నగరం చుట్టూ కీరాకి, బోఖ్-బోగ్ఖా, లోక్‌బటన్ (Lok Batan) వంటి అనేక బురద అగ్నిపర్వతాలూ (Mud Volcanoes), బోయుక్షోర్, ఖోడాసన్ వంటి ఉప్పు నీటి సరస్సులూ ఆవరించి వున్నాయి.
చరిత్ర
ప్రపంచంలోని అతిపురాతన నగరాలలో బాకు ఒకటి. ఈ నగర ప్రాంతంలో పురాతన మానవ నివాసానికి సంబంధించిన ఆనవాళ్లు రాతి యుగంతో ముడిపడినట్లు తెలుస్తుంది. ఇక్కడ బేయిల్ (Bayil) సమీపంలో కాంస్య యుగపు రాతి శిల్పాలు లభించాయి. ఓల్డ్ సిటీ భూభాగంలో కాంస్యంతో చేయబడ్డ చిన్న చేప బొమ్మ కనుగొనబడింది. ఈ నగర పరిధి భూభాగంలో ఒకప్పుడు కాంస్య యుగానికి చెందిన మానవ ఆవాసాల ఉనికి విలసిల్లిందని ఇవి సూచిస్తాయి. నార్దరన్ సమీపంలోని ఉమిద్ గయా వద్ద చరిత్రపూర్వ కాలానికి (prehistoric) చెందిన ఒక పురాతన నక్షత్రశాల (అబ్జర్వేటరీ) ఉంది. ఇక్కడి శిలపై ఒక ఆదిమ ఖగోళ పట్టికతో పాటు సూర్యుడు, వివిధ నక్షత్రరాశుల చిత్రాలు చెక్కబడ్డాయి. ఇంకా ఇక్కడి పురావస్తు త్రవ్వకాలలో బాకు, దాని పరిసర భూ భాగాలలో చరిత్రపూర్వ కాలానికి చెందిన వివిధ మానవ ఆవాసాలు, స్థానిక దేవాలయాలు, విగ్రహాలతో పాటు అనేకానేక కళాఖండాలు బయటపడ్డాయి.
క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దంలో రోమన్లు, కాకేసియన్ ప్రాంతంపై రెండు సార్లు దండయాత్రలు జరిపి చివరకు బాకు నగరానికి చేరుకోగలిగారు. దీనికి సంబంధించిన రోమన్ శిలాశాసనాలు (క్రీ.శ. 84-96 కాలం) నగరానికి సమీపంలో వున్న కోబుస్తాన్‌లో బయటపడ్డాయి. ఇవి బాకు నగరానికి సంబందించిన తొలి లిఖిత పూర్వక ఆధారాలుగా వున్నాయి. క్రీ.శ. 1 వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రసిద్ధ క్రైస్తవ ప్రబోధకుడు బార్తోలోమెవ్ (Apostle Bartholomew), బాకును అల్బానా గా గుర్తించాడు. స్థానిక చర్చి సంప్రదాయానుసారం ఇక్కడి ఓల్డ్ సిటీలోని మైడెన్ కోట బురుజు క్రిందనే బార్తోలోమెవ్ ఆత్మ బలిదానం జరిగిందని క్రైస్తవులు విశ్వసిస్తారు. క్రీ.శ. 5 వ శతాబ్దంలో పానియం కు చెందిన గ్రీకు చరిత్రకారుడు ప్రిస్కస్ (Priscus) పేర్కొన్న ప్రసిద్ధ 'బాకువియన్ మంటల' ప్రస్తావనలు బట్టి, బాకు పురాతన జొరాస్ట్రియన్ మతానికి కేంద్రంగా కూడా ఉండేదని భావిస్తారు. బాకు నగరంలో వెలుగు చూసిన ఎనిమిదవ శతాబ్దం నాటి అబ్బాసిడ్ నాణెం, ఈ నగరం 8 వ శతాబ్దానికి పూర్వం అరబ్ ఖలీఫాత్ లో భాగంగా ఉండేదని, ఆ తరువాత పర్షియన్ షిర్వాన్ షాల రాజ్యంలో భాగంగా మారిందని తెలుస్తుంది.
శిర్వాన్‌షా ల పాలన
క్రీ.శ 8వ శతాబ్దంలో బాకు శిర్వాన్‌షాల రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. శిర్వాన్‌షాలు అజర్‌బైజాన్‌ ప్రాంతాన్ని ఏలిన స్థానిక పర్షియన్ పాలకులు. వీరి పాలనలో ఈ నగరం, తొలుత ఖాజర్ల (Khazars) అనే అర్ధ సంచార టర్కిష్ జాతుల దాడులకు, ఆ తరువాత 10 వ శతాబ్దం నుండి రస్ (Rus) స్లోవిక్ జాతుల దాడులకు తరుచుగా గురయ్యేది. వీరి దాడుల్ని ఎదుర్కోవడానికి పన్నెండవ శతాబ్దంలో 21 వ శిర్వాన్‌షా అయిన అఖ్సితాన్-I, బాకులో ఒక శక్తివంతమైన నౌకాదళాన్ని నిర్మించాడు. ఫలితంగా 1170 లో రస్ జాతుల దాడిని విజయవంతంగా తిప్పికొట్టగలిగాడు. శిర్వాన్‌షాల రాజధాని షమాఖి (Shamakhi)లో వినాశకరమైన భూకంపం సంభవించడంతో 1191 లో రాజధాని బాకుకు మారింది. మంగోల్ చక్రవర్తి హులాగు ఖాన్ (1231-1239) తన మూడవ మంగోల్ దండయాత్రలో బాకును ఆక్రమించాడు. నాటి మంగోలులకు నైరుతి భాగంలో వున్న బాకు శీతాకాలపు విడిదిగా ఉండేది. వెనిస్ యాత్రికుడైన మార్కో పోలో (1254-1324) బాకు తన సమీప తూర్పు దేశాలకు చేసే చమురు ఎగుమతుల గురించి రాశాడు.
శిర్వాన్‌షా రాజుల పాలనలో బాకు నగరం, దాని పరిసర అజర్‌బైజాన్‌ ప్రాంతాలు బాగా ప్రభావితమయ్యాయి. ముఖ్యంగా క్రీ.శ. 12 నుంచి 14 వ శతాబ్దాల మధ్యకాలంలో బాకు, దాని పరిసర పట్టణాలలో భారీ కోటలు, బురుజులు నిర్మించబడ్డాయి. మెయిడెన్ టవర్, రామనా టవర్, నార్దరన్ కోట, షాగన్ కోట, మర్దకన్ కాజిల్, రౌండ్ కాజిల్ లతో పాటు బాకు అఖాతపు దీవిలోని ప్రసిద్ధ సబాయిల్ కోట కూడా ఈ కాలానికి చెందిన నిర్మాణాలు. ఈ కాలంలోనే బాకు నగర రక్షణ ప్రాకారాలు పునర్నిర్మితమై శక్తివంతంగా తీర్చదిద్దబడ్డాయి. అయితే దురదృష్టవశాత్తు పెరుగుతున్న కాస్పియన్ సముద్రమట్టాల కారణంగా సముద్రమట్టానికి దిగువన వున్న ఈ నగరంలో అధిక భాగం క్రమేణా సముద్రంలో మునిగిపోతూ వచ్చింది. పద్నాలుగో శతాబ్దం నాటి ప్రసిద్ధ కోట సబాయెల్ కాజల్ సైతం సముద్రగర్భంలో కలిసిపోయింది. 15, 16 శతాబ్దాల కాలంలో ఇరాన్ కేంద్రంగా పాలిస్తున్న కారా కొయున్లు రాజుల, అక్ కొయున్ల తెగల పాలనలోకి బాకు వచ్చింది. 16వ శతాబ్దం ప్రారంభంనాటికి బాకు నగరపు సిరి సంపదలు, దాని వ్యూహాత్మక స్థానం పొరుగున వున్న పెద్ద రాజ్యాల దృష్టిని ఆకర్షించింది. అక్ కొయున్లు పతనంతో బాకు నగరం ఇరాన్ లో కొత్తగా ఏర్పడిన సఫావిద్ వంశపు రాజుల అధీనంలోకి వెళ్ళిపోయింది.
సఫావిద్ షా శకం
1501 లో సఫావిద్ రాజు షా ఇస్మాయిల్-I (1501-1524) బాకును ముట్టడించి స్వాధీనం చేసుకొన్నాడు. అయితే బాకును తన రాజ్యంలో కలుపుకోకుండా, శిర్వాన్‌షా లను సామంత రాజులుగా కొనసాగించాడు. అయితే అతని వారసుడు, రాజు తహ్మాస్ప్-I (1524-1576) మాత్రం శిర్వాన్‌షా లను అధికారం నుంచి తొలగించి, 1540 లో బాకును తన సఫావిద్ సామ్రాజ్యంలో పూర్తిగా విలీనం చేసాడు. ఆ విధంగా 9 వ శతాబ్దం నుండి బాకును పాలించిన శిర్వాన్‌షా రాజుల వంశం, సఫావిద్ పాలనలో అంతరించిపోయింది. ఇక అప్పటినుండి గులిస్తాన్ ఒప్పందం (1813) వరకు, బాకు నగరం సఫావిద్ సామ్రాజ్యంలోను, ఆ తదుపరి వచ్చిన ఇరానియన్ రాజవంశాల పాలనలో అంతర్భాగంగా కొనసాగింది. సఫావిద్ రాజవంశ పాలనలో బాకు నగరం రక్షణ పరంగా ఉన్నత స్థానంలో ఉండేది. దీని దుర్భేద్యమైన కోట గోడలను ఒకవైపున బలమైన సముద్ర కెరటాలు, మరోవైపున భూమార్గంలోని విస్తృతమైన కందక శ్రేణి సదా రక్షిస్తూ ఉండేవి. ఒట్టోమన్-సఫావిడ్ యుద్ధం (1578-1590) ఫలితంగా ఒట్టోమన్లు కొద్దికాలం బాకుపై నియంత్రణ సాధించగలిగారు. తిరిగి 1607 నాటికి, ఈ నగరం మళ్లీ ఇరానియన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది. 1604 లో సఫావిద్ రాజు షా అబ్బాస్ ది గ్రేట్ (1588-1629) బాకు కోటను ధ్వంసం చేశాడు.
రష్యన్ దాడులు
కాకేసియస్ ప్రాంతంపై పట్టు సాధించడానికి, కాస్పియన్ సముద్ర ప్రాంతంపై ఆధిపత్యం పొందటానికి రక్షణ పరంగాను, భారీ చమురు నిల్వల పరంగాను వ్యూహాత్మక కీలక స్థానంలో వున్న బాకు నగరంపై చేయి సాధించడం తప్పనిసరి కావడంతో రష్యన్లు బాకును అనేక సార్లు ముట్టడించారు. ఫలితంగా రష్యా-ఇరాన్ సామ్రాజ్యాల మధ్య అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి. 1723 లో ప్రారంభమైన ఈ రష్యన్ దాడులు 1806 లో పూర్తయ్యి చివరకు బాకు ఇరాన్ ఆధిపత్యం నుండి శాశ్వతంగా రష్యా ఆధీనంలోకి వెళ్లిపోయింది.
1722 లో ఇరాన్‌లో సఫావిడ్స్ తాత్కాలికంగా అధికారాన్ని కోల్పోయారు. రష్యా చక్రవర్తి పీటర్ ది గ్రేట్ ఈ పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకుని 1723 లో ఫిరంగులను ఉపయోగించి బాకుపై దాడి చేసి సఫావిద్ ల నుండి బాకును స్వాధీనం చేసుకొన్నాడు. అయితే 1730 నాటికి, ఇరాన్ షా అయిన నాదిర్ షా (1698-1747) సాధిస్తున్న విజయ పరంపరలు చవిచూసిన రష్యన్‌లు ముందుచూపుతో 1735 లో ఇరాన్ తో గంజా ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకొని బాకు నగరం నుండి వైదొలిగారు. 1747 లో నాదర్ షా చక్రవర్తి మరణం తరువాత ఇరాన్ లో ఏర్పడిన అస్థిరతల నేపథ్యంలో వివిధ కాకేసియన్ ఖనేట్‌లు ఏర్పడ్డాయి. 1795 లో ఇరాన్ షా అఘా ముహమ్మద్ ఖాన్ కజార్ (1742-1797), జారిస్ట్ రష్యా విధానాలను వ్యతిరేకిస్తూ బాకు నగరాన్ని ఆక్రమించాడు. తిరిగి 1796 లో బాకు నగరం రష్యన్ దళాలకు లొంగిపోయింది. అయితే 1797 లో జార్ చక్రవర్తి ఆదేశాలపై అనూహ్యంగా జారిస్ట్ దళాలు బాకును విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. తిరిగి బాకు నగరం మళ్లీ ఇరాన్‌లో భాగమైంది. రష్యన్ దళాలు మూడవ రూసో-పర్షియన్ యుద్ధం (1804-1813) సమయంలో బాకును మళ్లీ ముట్టడించడానికి ప్రయత్నించాయి. చివరగా బాకు నగరం, 1806 లో జనరల్ బుల్గాకోవ్ నేతృత్వంలోని రష్యన్ దళాలచే పునరాక్రమించబడింది.
రష్యా-ఇరాన్ సామ్రాజ్యాల మధ్య జరిగిన మూడవ రూసో-పర్షియన్ యుద్ధం (1804-13)లో ఓడిపోయిన ఇరాన్, గులిస్తాన్ ఒప్పందం (1813) ప్రకారం తన ఆధీనంలోని జార్జియా, అజర్ బైజాన్, అర్మేనియా తదితర కాకేసియన్ ప్రాంతాలను రష్యాకు వదులుకోవలసి వచ్చింది. ఈ విధంగా 1813 లో రష్యా-ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన గులిస్తాన్ ఒప్పందం ప్రకారం బాకు శాశ్వతంగా రష్యన్ సామ్రాజ్యానికి ధారాదత్తం చేయబడింది. 1840 లో బాకు, రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో ఒక పరిపాలనా ప్రాంతంగా మారిపోయింది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలం
ఆ తరువాత సెప్టెంబర్ 1918 నాటికి అజర్‌బైజాన్ దళాలు, నూరు పాషా నేతృత్వంలోని ఒట్టోమన్ సైన్యం మద్దతుతో, బోల్షెవిక్‌ల నుండి బాకును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకొన్నాయి. లోగడ జరిగిన మార్చ్ డేస్ నాటి మారణకాండకు ప్రతీకారంగా అజర్‌బైజాన్ దళాలు ఒట్టోమన్ సైన్యం లోపాయకారి మద్దతుతో బాకులో నివసిస్తున్న అర్మేనియన్ జాతులవారిని సెప్టెంబర్ డేస్ (september days) లలో దోపిడీ చేసి సుమారు 10,000 నుంచి 30,000 వరకు అర్మేనియన్లను ఊచకోత కోశాయి. అజర్‌బైజాన్ డెమోక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ కొత్త రాజధానిగా బాకు ప్రకటించబడింది. అయితే మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో టర్కీ (ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం) ఓటమి పాలైంది. ముద్రోస్ యుద్ధ విరమణ సంధి ప్రకారం బాకు నుండి టర్కిష్ దళాలు వైదొలగాయి. వెంటనే బ్రిటిష్ దళాలతో జనరల్ థామ్సన్ బాకును స్వాధీనం చేసుకొని సైనిక పాలన కొనసాగించాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగియడానికి ముందు బ్రిటిష్ దళాలు కూడా బాకు నగరాన్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాయి.
సోవియట్ కాలం
అజర్‌బైజాన్ రిపబ్లిక్ స్వాతంత్య్రం (1918) బాకు చరిత్రలో ముఖ్యమైనదే అయినప్పటికీ ఒక స్వల్పకాలిక అధ్యాయంగా మాత్రమే నిలిచి పోయింది. 1920 ఏప్రిల్ 28 తేదీన, ఎర్ర సైన్యం బాకుపై దాడి చేసి, బోల్షెవిక్‌ పాలనను తిరిగి స్థాపించింది. సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ గా అజర్‌బైజాన్ ను ప్రకటించి, బాకును దాని రాజధానిగా చేసింది. సోవియట్ పాలనలో బాకు నగరం అనేక ప్రధాన మార్పుచేర్పులకు గురైంది. సోవియట్ యూనియన్‌లో బాకు ప్రధాన చమురు నగరమైంది. సోవియట్ యూనియన్ ఈ కాస్పియన్ మహానగరపు ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతను తనదైన శైలిలో వేగంగా అభివృద్ధి చేసింది. 1922 నుండి 1930 వరకు సోవియట్ యూనియన్ కాలంలో జరిగిన ప్రధాన వాణిజ్య ప్రదర్శనలలో బాకు, ఒక దానికి వేదిక అయింది. ఇది ఇరాన్, మధ్యప్రాచ్యానికి వాణిజ్య వారధిగా కొనసాగింది.
బాకు, చమురు క్షేత్రాలతో, వ్యూహాత్మకంగా కీలక స్థానంలో ఉన్నందువల్ల, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం (1939-45) లో అక్ష రాజ్యాలు (జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్) బాకు పై దృష్టి సారించాయి. ముఖ్యంగా 1942లో నాజీ జర్మనీ సోవియెట్ యూనియన్ పై జరిపిన దండయాత్రలో బాకు పై అదుపు కోసం ప్రయత్నించింది. వాస్తవానికి, బాకు చమురు క్షేత్రాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం అనే ప్రాథమిక లక్ష్యంతో ఆపరేషన్ ఎడెల్వీస్ ను ఆరంభించిన జర్మన్ నాజీ సైన్యం 1942 నవంబర్ లో బాకు వైపుకు చొచ్చుకొనిపోయి, బాకుకు వాయువ్యంగా కేవలం 530 కిలోమీటర్ల సమీపంలోనికి చేరుకోగలిగింది. అయితే సోవియట్ తన ఆపరేషన్ లిటిల్ సాటర్న్ లో భాగంగా 1942 డిసెంబర్ లో నాజీలను అక్కడినుండి తరిమివేసి తద్వారా బాకు చమురుక్షేత్రాలను కాపాడుకోగలిగింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరం కూడా పెట్రోలియం, గ్యాస్ నిక్షేపాలను రికార్డు స్థాయిలలో వెలికితీయడంవలన బాకు నగరం అటు పారిశ్రామికీకరణలోనూ, ఇటు వాణిజ్య రంగంలోనూ శరవేగంతో అభివృద్ధిని సాధించింది. అచిరకాలంలోనే చమురు వాణిజ్యానికి అంతర్జాతీయ నగరంగా పేరుపొందింది. 1991 లో సోవియట్ యూనియన్ రద్దు తర్వాత, బాకులో పెద్ద ఎత్తున పునర్నిర్మాణ ప్రక్రియలు ప్రారంభమయ్యాయి.
పెట్రోలియం వెలికితీత
బాకులో పెట్రోలియం ఉనికి గురించిన ఆధారాలు క్రీ.శ. ఎనిమిదవ శతాబ్దం నుండి లభిస్తున్నాయి. పదవ శతాబ్దంలో అరేబియన్ యాత్రికుడు మారుడీ (Marudee), ఇక్కడ తెలుపు, నలుపు రంగులలో వున్న నూనెలు సహజసిద్ధంగా సేకరించబడుతున్నాయని తెలియచేసాడు. పదిహేనవ శతాబ్దం నాటికే ఇక్కడ చేతితో తవ్విన ఉపరితల బావుల నుండి నూనెను సేకరించి దీపాలకోసం ఉపయోగించడం జరిగేది. 1594 లోనే బాకులో మొదటి చమురు బావిని తవ్వారు. 1636 లో జర్మన్ దౌత్యవేత్త, యాత్రికుడైన ఆడమ్ ఒలెయరీ ఎల్ష్లెగర్ (Adam Oleary Elshleger, 1603-71) ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం బాకులో 30 చమురు బావుల ఉన్నాయని, వాటిలో కొన్ని గుషర్లు అని తెలుస్తున్నాయి. అంటే 1636 నాటికి, బాకులో చమురు క్షేత్రాలు కనీసం 30 కి తక్కువ లేవు. 1683 లో పర్షియా లోని స్వీడిష్ రాయబార కార్యాలయ కార్యదర్శి ఎంగెల్బర్ట్ కెంఫర్ (Engelbert Kaempfer) బాకు చమురు పరిశ్రమ గురించి పశ్చిమ దేశాలకు తొలిసారి వివరణాత్మకంగా తెలియచేసాడు. బాకులో నిజమైన చమురు అభివృద్ధి 1840 ల తరువాతనే ప్రారంభం అయ్యింది.