cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మంగోలుల ఖ్వారెజ్మియా దండయాత్ర
బుఖారా, సమార్ ఖండ్, ఉర్గెంక్ ల ముట్టడి
ఉర్గెంచ్ ను స్వాధీనం చేసుకోవడం ఖాన్ కీ, ఆయన పెద్ద కొడుకు జోచికీ మధ్య ఉన్న సమస్యల వల్ల సంక్లిష్టమైపోయింది. జోచికి ఛెంఘిజ్ ఖాన్ నగరాన్ని బహుమానంగా ఇస్తానని మాట ఇచ్చారు. అతని ముగ్గురు సోదరుల వలెనే జోచి తల్లి కూడా ఛెంఘిజ్ ఖాన్ చిననాటి పెళ్ళికూతరు, జీవితకాలపు ప్రేయసి అయిన బుర్టీయే. ఆమె కుమారులే ఛెంఘిజ్ ఖాన్ అధికారిక కుమారులు, వారసులుగా పరిగణింపబడ్డారు. 500, అంతకుమించిన సంఖ్యలో ఉన్న ఆయన భార్యలు, ఉంపుడుకత్తెల ద్వారా కలిగిన సంతానానికి ఆ గుర్తింపు లేదు. కానీ జోచి జననం వివాదంతో కూడింది, ఖాన్ తెగల మధ్య అధికారాన్ని కైవసం చేసుకుంటున్న తొలినాళ్ళలో బుర్టీని శత్రువులు పట్టుకుని, బందీగా ఉండగా అత్యాచారం చేశారు. ఆపైన తొమ్మిది నెలలకు జోచి జన్మించారు. ఛెంఘిజ్ ఖాన్ జోచికి తన పెద్ద కుమారునిగా గుర్తింపును ఇచ్చేందుకు అంగీకరించినా (ప్రాథమికంగా బుర్టీపై ఉన్న ప్రేమ వల్ల ఇది జరిగింది, ఆమె కొడుకుని తన కొడుకు కాదని నిరాకరిస్తే ఆమెను నిరాకరించినట్టే అవుతుంది కనుక), జోచి వారసత్వంపైనా, అతని అసలైన తండ్రి ఎవరన్న దానిపైనా ఎప్పుడూ ప్రశ్నలు ఉంటూనే వచ్చాయి.
నగరాన్ని సాధ్యమైనంత దెబ్బతినకుండా నిలుపుకోవాలన్న ఉద్దేశంతో జోచి ఖ్వారెజ్మియన్లతో సంధి చర్చలకు కూర్చొన్నప్పుడు ఇలాంటి వాదాలు, సమస్యలు వచ్చాయి. చగటాయ్ కి ఈ చర్చల వల్ల ఆగ్రహం కలిగింది, ఛెంఘిజ్ ఈ సోదర వివాదానికి విసిగిపోయి ఉర్గెంచ్ పతనమయ్యాకా ముట్టడి సేనలకు సైన్యాధ్యక్షునిగా ఓగెడాయ్ ను నియమించారు. కానీ సేనానాయకత్వం నుంచి జోచిని తొలగించడం, తనకు ఇస్తానని అంగీకరించిన నగరాన్నుంచి తప్పించడం జోచిని రెచ్చగొట్టి, తండ్రి, తమ్ములపై విరోధం కల్పించింది.
యధావిధిగా కళాకారులు, చేతివృత్తుల వారు, శిల్పులను మంగోలియాకు పంపారు, యువతులను, పిల్లలను మంగోల్ సైనికులు బానిసలు చేసుకున్నారు, మిగిలిన జనాభా మొత్తాన్ని నరికేశారు. పర్షియన్ పండితుడు జువయ్ని చెప్పినదాని ప్రకారం 50వేలమంది మంగోల్ సైనికులకు ఒక్కొక్కరూ 24 మంది ఉర్గెంచ్ పౌరుల్ని చంపమని ఆదేశాలు ఇచ్చారు. దీని ప్రకారం 12 లక్షల మంది మరణించారని అంచనా. ఈ అంచనా అత్యుక్తి అయినా, మానవ చరిత్రలో అత్యంత రక్తసిక్తమైన నరమేధాల్లో ఉర్గెంచ్ ఊచకోత ఒకటిగా నిలస్తోంది. ఆపైన అరల్ సముద్రానికి దక్షిణాన ఉన్న గుర్జంగ్ నగరాన్నీ ధ్వంసం చేశారు.
ఖోరసన్ యుద్ధం
మంగోలులు ఉర్గెంచ్ ను ముట్టడి చేస్తూండగానే ఛెంఘిజ్ ఖాన్ తన కొడుకుల్లోకెల్లా చిన్నవాడైన తొలుయ్ కి సేనా నాయకత్వం ఇచ్చి పశ్చిమ ఖ్వారెజ్మిద్ ప్రావిన్సు అయిన ఖోరసన్ పైకి పంపారు. ఖోరసన్ లో అప్పటికే జెబే, సుబుటాయ్ ప్రావిన్సు అంతటా ప్రయాణిస్తూ షాను వేటాడుతున్నప్పుడు మంగోల్ యుద్ధ తాకిడి పొందింది. ఐతే అణచివేయబడ్డ ప్రాంతానికి చాలా దూరంగా ఉండడం, చాలా నగరాలు మంగోల్ పాలనలో లేకపోవడంతోషా కొడుకు జలాల్ అల్-దిన్ మంగోలులపై పోరాడేందుకు ఓ సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసుకుంటున్నాడన్న పుకార్ల కారణంగా అప్పటికి కొద్ది సంఖ్యలో ఉన్న మంగోల్ దళాలపై తిరుగుబాట్లు ఈ ప్రాంతంలో ఊపందుకున్నాయి. తొలుయ్ సైన్యం మౌలికంగా మంగోల్ సైనికులు, వారికి తోడు టర్క్ లు, చైనా, మంగోలియాలకు చెందిన విదేశీయులతో పాటుగా 3వేల బాణాలు విసిరే యంత్రాలు, 300 కాటపుల్ట్ లు, 700 మాగ్నోనెల్ లు (వాడి మొన కలిగిన బరువైన వస్తువులు గోడలపైకి విసిరే యంత్రం) సహా మొత్తం 50వేల మందికి అటూఇటుగా సైన్యం కలిగుంది. పతనమైన మొదటి నగరాల్లో తెర్మెజ్, ఆపైన బల్ఖ్ ఉన్నాయి. తొలుయ్ సైన్యానికి పతనమైన ప్రధాన నగరం మెర్వ్. మెర్వ్ గురించి జువయ్నీ ఇలా రాశారు: విస్తీర్ణతలో ఖోరసన్ భూముల్లోకెల్లా గొప్పది, శాంతి, భద్రతలనే పక్షులు నగర సరిహద్దుల నడుమ ఎగురుతూంటాయి. ముఖ్య నాయకుల సంఖ్య ఏప్రిల్ వాన చినుకుల సంఖ్యతో పోటీపడుతూండగా, నగరం స్వర్గంతో సమానంగా తులతూగుతుంది.
కేవలం 12వేలమంది మాత్రమే మెర్వ్ రక్షణ దళం, నగరం తూర్పు ఖ్వారెజ్మియా నుంచి పారిపోయి వచ్చిన శరణార్థులతో కిటకిటలాడుతోంది. ఆరు రోజుల ముట్టడి అనంతరం తొలుయ్ నగరంలోకి దాడి చేయగిగారు. ఏదేమైనా రక్షణ దళం దాడిని తిప్పికొట్టి, ఎదురుదాడి ప్రారంభించింది. రక్షణ దళాన్ని తిరిగి నగరంలోపలికి నెట్టేశారు. తర్వాతి రోజు నగర గవర్నర్ నగరాన్ని తొలుయ్ కి నగర పౌరుల ప్రాణాలు విడిచిపెట్టేసే షరతు మీద అప్పగించారు. నగరం లొంగిపోయిన వెనువెంటనే తొలుయ్ దాదాపు లొంగిపోయిన ప్రతి వ్యక్తినీ చంపేశారు, ఈ ఊచకోత ఉగ్రెంచ్ కన్నా పెద్ద స్థాయిలో జరిగిందని భావిస్తారు. మెర్వ్ తర్వాత తొలుయ్ పశ్చిమానికి సాగి నిషాపూర్, హెరత్ నగరాలపై దాడికి పాల్పడ్డారు. మూడురోజుల తర్వాత నిషాపూర్ పతనమైంది, పోరాటంలో ఛెంఘిజ్ మనవడు తొకుచార్ మరణించారు, తొలుయ్ నగరంలోని మనుషులే కాక, కుక్కలు, పిల్లులు వంటి జంతువులను కూడా వదలకుండా నరికేశారు. ఈ హత్యాకాండకు తొకుచార్ భార్యకి నేతృత్వం ఇచ్చారు. నిషాపూర్ పతనం తర్వాత హెరాత్ పోరాటం లేకుండా లొంగిపోయి, హత్యాకాండ తప్పించుకుని మిగిలిపోయింది. హిందూకుష్ పర్వత శ్రేణుల్లోని బమియన్ ముట్టడిలో తీవ్ర ప్రతిఘటన వల్ల ఛెంఘిజ్ మనవడు మరణించారు. దీని వల్ల లొంగుబాటు తర్వాత దారుణ మారణహోమం జరిగింది. తూస్, మాషాద్ నగరాలు తర్వాత పతనమయ్యాయి. 1221 వసంతం నాటికి ఖురాసన్ ప్రావిన్స్ పూర్తిగా మంగోల్ పాలనలో ఉంది. రక్షణ దళాలను వదిలి తొలుయ్ తన తండ్రిని చేరుకునేందుకు తూర్పుకు ప్రయాణమయ్యారు.
ఆఖరి యద్ధం, దండయాత్ర పరిణామాలు
ఖురాసన్ లో మంగోల్ దండయాత్ర ముగిశాకా, షా సైన్యం ముక్కచెక్కలు అయింది. తండ్రి మరణానంతరం, అతని వారసత్వాన్ని స్వీకరించిన జలాల్ అల్-దిన్ ఖ్వారెజ్మిద్ సైన్య అవశేషాలను సమీకరించే ప్రయత్నాలు దక్షిణాన, ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ప్రాంతంలో చేయడం ప్రారంభించారు. జలాల్ అల్-దిన్ సమీకరిస్తున్న సైన్యాన్ని వేటాడేందుకు ఛెంఘిజ్ సైన్యాన్ని పంపించారు, 1221 వసంతంలో ఇరు పక్షాలూ పర్వాన్ పట్టణం వద్ద కలుసుకున్నాయి. యుద్ధంలో మంగోల్ బలగాలు దారుణమైన ఓటమి చవిచూశాయి. ఈ యుద్ధంతో కోపావేశభరితుడైన ఛెంఘిజ్ ఖాన్ దక్షిణానికి స్వయంగా బయలుదేరి సింధు నది వద్ద జలాల్ అల్-దిన్ ను ఓడించారు. ఓడిపోయిన జలాల్ అల్-దిన్ భారతదేశానికి పారిపోయారు. ఛెంఘిజ్ ఖాన్ కొంత సమయాన్ని సింధు నది దక్షిణ తీరంలో కొత్త షాను వెతుకుతూ గడిపారు, కానీ అతను దొరకలేదు. షాను భారతదేశానికి తరిమిన సంతృప్తితో ఖాన్ ఉత్తరానికి బయలుదేరారు.
మిగిలిన ప్రతిఘటనా కేంద్రాలు కూడా నాశనమయ్యాకా, ఛెంఘిజ్ ఖాన్ రక్షణ దళాలను నియమించి, మంగోలియా తిరిగివెళ్ళారు. ఖ్వారెజ్మియన్ సామ్రాజ్య నాశనం, విలీనం ఇస్లామిక్ ప్రపంచానికి, తూర్పు ఐరోపాకు రానున్న రోజుల్లో ఏం జరగనుందో సంకేతంగా చూపించింది. మంగోల్ సైన్యాలు ఛెంఘిజ్ ఖాన్ కుమారుడు ఓగెడాయ్ ఆధ్వర్యంలో కేవన్ రుస్ (నేటి రష్యాలోని భాగం), పోలాండ్ లపై దండయాత్ర చేసేప్పుడు ఈ కొత్త భూభాగం ప్రధానమైన పునాదిగా ఉపయోగపడింది, ఆ తర్వాతి దండయాత్రలు ఆస్ట్రియా, బాల్టిక్ సముద్రం, జర్మనీ ప్రాంతాలకు మంగోల్ సైన్యాలను తీసుకువెళ్ళాయి. ఇస్లామిక్ ప్రపంచం విషయానికి వస్తే, ఖ్వారెజ్మియా పతనం ఇరాక్, టర్కీ, సిరియాలపై దాడి చేయడానికి మంగోల్ సైన్యానికి తలుపులు బార్లా తెరిచినట్టు అయింది. భావి కాలపు ఖాన్ లకు ఈ మూడు ప్రాంతాలు తర్వాతి కాలంలో అధీనమయ్యాయి.
ఖ్వారెజ్మియాతో యుద్ధం వారసత్వం అన్న అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్నను ముందుకు తెచ్చింది. ఛెంఘిజ్ ఖాన్ యుద్ధం ప్రారంభమయ్యేనాటికే పోరాట యోధులు, ఎవరికి వారికి వేర్వేరుగా నమ్మకస్తులైన అనుచరులు ఉన్న నలుగురు కుమారుల తండ్రి. అలాంటి యోధులైన అన్నదమ్ముల మధ్య వివాదాలు ఉర్గెంచ్ ముట్టడి సమయానికి తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి, దీంతో ఇక ఛెంఘిజ్ ఖాన్ ఈ వివాదాల వల్ల ముట్టడి ముగించేందుకు తన మూడవ కుమారుడైన ఓగెడాయ్ పై నమ్మకం పెట్టుకోవలసి వచ్చింది. ఉగ్రెంచ్ విధ్వంసం పూర్తయ్యాకా ఛెంఘిజ్ ఖాన్ తన వారసునిగా ఓగెడాయ్ ని అధికారికంగా ఎంపికచేశారు. ఇదెలా ఉన్నా నలుగురు కుమారులు ఒకరినొకరు దెబ్బతీసుకోసాగారు, ఈ పరిణామం ఛెంఘిజ్ ఖాన్ సృష్టించిన ఖానేట్ లోని అస్థిరతను తెలుపుతోంది.
జోచి తన తండ్రిని ఎప్పటికీ క్షమించలేదు, ఆదేశాలు అందినా తండ్రి వద్దకు రాలేదు, ఆ తర్వాత ఉత్తరాన సాగిన మంగోల్ యుద్ధాల నుంచి విరమించుకున్నారు. అయితే తిరుగుబాటు చేసిన జోచి మీద మరణకాలంలో కూడా ఖాన్ దండయాత్ర చేసేందుకు ఆలోచించారు. ఈ పరిణామాల దుష్ప్రభావం వారి కుమారుల మీద, ఇంకా ప్రధానంగా కేవన్ రస్ ను జయించిన మనవలు బాటు ఖాన్, బెర్కే ఖాన్ లపై పడింది. ఈజిప్టుకు చెందిన మమ్లుక్లు మంగోలియన్లను ఐన్ జలుత్ యుద్ధంలో 1260లో చరిత్రలోకెల్లా అత్యంత ప్రముఖమైన మంగోల్ ఓటమి చవిచూసేలా చేశారు. ఛెంఘిజ్ ఖాన్ కుమారుడు తొలుయ్ కొడుకులు 1258లో బాగ్దాద్ ను ముట్టడించినా ప్రతీకారం తీర్చుకోలేకపోతూండగా అతనిపై దాయాది సోదరుడు బెర్కే ఖాన్ (ఇస్లాంలోకి మారారు) ట్రాన్స్-కాస్కసస్ వద్ద ఇస్లాం మతం కోసం అంటూ యుద్ధం ప్రారంభించారు. ఇది ఛెంఘిజ్ ఖాన్ ఖాఖాన్ (నాయకుల నాయకుడు) అయ్యాకా మంగోల్ వారు, మరో మంగోలీయునిపై కత్తిదూయడం అదే చరిత్రలో ప్రప్రథమం. ఈ యుద్ధ బీజాలు ఖ్వారెజ్మియా దండయాత్రలో వారి తండ్రులు అధినాయకత్వం కోసం పోరాడినప్పుటివి.
నోట్స్
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
వర్గం:మంగోలు దండయాత్రలు
పురావస్తు శాస్త్రం
పురావస్తు శాస్త్రం అంటే పూర్వీకుల జీవన విధాలాల్ని గురించి శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించే ఒక అధ్యయన శాస్త్రం. ఇందుకోసం త్రవ్వకాల్లో బయల్పడిన కళాఖండాలు, శాసనాలు, నిర్మాణాలు మొదలైన వాటి మీద పరిశోధన చేస్తారు. పురావస్తు శాస్త్రంలో రేడియోకార్బన్ డేటింగ్ అనే ప్రక్రియ ఒక వస్తువుయొక్క కాలాన్ని నిర్ధారిస్తారు. కాని కొందరు శాస్త్రవేత్తలు ఈ పద్ధతిలో లోపం ఉందని, కార్బన్ డేటింగ్ పరీక్ష ఖచ్చిత సమాచారం ఇవ్వదని రుజువుచేశారు.
ఈ శాస్త్రంలో మానవుల చరిత్ర, పూర్వ చరిత్ర గురించి అధ్యయనం చేస్తారు. అంటే తూర్పు ఆఫ్రికా, కెన్యాలో బయటపడ్డ 30 లక్షల సంవత్సరాల రాతిపనిముట్ల నుంచి ఇటీవలి కాలం నాటి పరిస్థితుల గురించి అధ్యయనం చేస్తారు. ఎటువంటి లిఖిత పూర్వక ఆధారాలు లేని పూర్వీకుల సమాజం, వారి జీవన విధానం గురించి తెలుసుకునేందుకు పురావస్తు శాస్త్రం చాలా కీలకమైనది. అసలు చరిత్ర లో 99% మానవ సమాజాల్లో అక్షర జ్ఞానం అభివృద్ధి కాక మునుపటి పరిస్థితుల్లో దాగి ఉంది. వివిధ మానవ జాతుల సాంస్కృతిక చరిత్ర అర్థం చేసుకోవడం, పూర్వీకుల జీవన విధానాన్ని పునర్నిర్మించడం, వాటిని అక్షరబద్ధం చేయడం, కాలంతో పాటు జీవన విధానాల్లో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయో పరిశోధించడం ఈ శాస్త్రం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు.
భూముల్ని సర్వే చేయడం, తవ్వకాలు జరపడం, అక్కడ కనిపించిన సమాచారాన్ని సమీకరించి విశ్లేషించి గతం గురించి మరింత తెలుసుకోవడం ఈ శాస్త్రంలోని ప్రధాన అంశాలు. ఇలా పరిశోధన చేయడానికి చరిత్ర, భూగోళ శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం, రసాయనిక శాస్త్రం, సమాచార సాంకేతిక శాస్త్రం, గణాంక శాస్త్రం, భాషా శాస్త్రం లాంటి ఇతర శాస్త్రాల సహాయం కూడా తీసుకుంటారు.
యూరప్ లో 19 వ శతాబ్దంలో పురాతన వస్తువులను, ప్రదేశాలను, గ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించడంతో ఈ శాస్త్రం క్రమంగా అన్ని దేశాలకూ విస్తరించింది.
కొన్ని పురాతత్వ పరిశోధనలు
ఆల్ప్స్ పర్వతాల్లో 5000 సంవత్సరాల క్రితం మరణించి, అక్కడి మంచులో కూరుకుని, ప్రకృతి సహజమైన మమ్మీగా మారిన పురుషుని మృతదేహంపై పురాతత్వవేత్తలు చేసిన పరిశోధన, దాని విశ్లేషణ గురించి మంచుమనిషిలో చూడవచ్చు.
మూల గ్రంథాలు
వర్గం:పురావస్తు శాస్త్రము
1945 (2021 సినిమా)
1945 2021లో తెలుగులో విడుదలైన పీరియాడిక్‌  డ్రామా సినిమా. సి.కె. ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్ బ్యాన‌ర్‌పై సి.కళ్యాణ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సత్యశివ దర్శకత్వం వహించాడు. రానా దగ్గుబాటి, రెజీనా సత్యరాజ్, నాజర్, ఆర్జే బాలాజీ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 31 డిసెంబర్ 2021న విడుదల కావాల్సి ఉండగా కొన్ని కారణాలవల్ల 7 జనవరి 2022న విడుదలవగా ,సన్‌ నెక్స్ట్‌ ఓటీటీలో ఫిబ్రవరి 7న విడుదల కానుంది.
మూలాలు
వర్గం:నాజర్ నటించిన చిత్రాలు
బ్రెజిల్
బ్రెజిల్ అధికార నామం " ఫెడరేటివ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బ్రెజిల్ ". దక్షిణ అమెరికా దేశాలలో అతి పెద్ద దేశం. వైశాల్యం రీత్యా ప్రపంచములోనే ఐదవ అతిపెద్ద దేశమైన బ్రెజిల దక్షిణ అమెరికా భూభాగంలో దాదాపు సగం విస్తీర్ణాన్ని కైలిగి ఉంటుంది. జనాభా లెక్కల రీత్యా కూడా ప్రపంచములోనే ఆరవ అతిపెద్ద దేశమైన బ్రెజిల్ నాల్గవ అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశంగా ఉంది. పోర్చుగీస్ భాషను అధికార భాషగా కలిగిన అతిపెద్ద దేశంగా ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. తూర్పు సరిహద్దులో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం ఉన్న బ్రెజిల్ సముద్ర తీరం పొడవు 7,491 కిలోమీటర్ల కంటే అధికంగా ఉంది. దేశసరిహద్దులో ఈక్వడార్, చిలీ మినహా మిగిలిన అన్ని దేశాలు ఉన్నాయి.దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో 45.3% భూభాగం ఆక్రమించుకుని ఉంది. బ్రెజిల్ లోని అమెజాన్ నదీముఖద్వారంలో విస్తారమైన ఉష్ణమండల అరణ్యాలు విస్తరించి ఉన్నాయి.వైవిధ్యమైన పర్యావరణం, విస్తారమైన జంతుజాలం, విస్తారమైన సహజ వనరులకు, అభయారణ్యాలకు ఇది నిలయంగా ఉంది. అసమానమైన పర్యావరణం బ్రెజిల్‌ను 17 మహావైవిధ్యభరితమైన దేశాలలో ఒకటిగా చేసింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ, అరణ్యాల నిర్మూలన వంటి చర్చలకు బ్రెజిల్ కేంద్రంగా ఉంది.
పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యం ప్రాంతానికి చెందిన ప్రాంతం అయిన 1500లో అన్వేషకుడు " పెడోరో అల్వరేస్ కాబ్రాల్ " ఈప్రాంతానికి చేరడానికి ముందు ల్యాండింగ్ చేరి ఈప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేయడానికి ముందు ఈ ప్రమ్ంతంలో పలు గిరిజన ప్రజలు దేశాలు స్థాపించుకుని నివసించారు. 1808 వరకు బ్రెజిల్ పోర్చుగీస్ కాలనీగా మిగిలిపోయింది. సామ్రాజ్యం యొక్క రాజధాని లిస్బన్ నుండి రియో ​​డి జనీరోకు బదిలీ చేయబడిన సమయంలో పోర్చుగీసు న్యాయస్థానం బ్రెజిల్‌కు బదిలీ చేయబడింది. 1815 లో పోర్చుగల్ బ్రెజిల్, అల్గార్వ్స్ యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఏర్పడినప్పుడు ఈ కాలనీ రాజ్యం స్థాయికి అభివృద్ధి చెందింది. 1822 లో బ్రెజిలియన్ స్వాతంత్ర్యంగా బ్రెజిల్ సామ్రాజ్యం సృష్టించడి రాజ్యాంగ రాచరికం, ఒక పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో పాలించబడే ఒక ఏకీకృత దేశం అయింది. 1824 లో మొట్టమొదటి రాజ్యాంగం ఆమోదం పొందిన ద్విసభ శాసనసభ ఏర్పాటు చేయబడింది. ప్రస్తుతం బ్రెజిల్ " నేషనల్ కాంగ్రెస్ అఫ్ బ్రెజిల్ " అని పిలవబడుతుంది. 1889 లో సైనిక తిరుగుబాటు తరువాత బ్రెజిల్ దేశము ప్రెసిడెంషియల్ రిపబ్లిక్‌గా మారింది. 1964 లో సైనిక తిరుగుబాటు తరువాత అధికారిక " బ్రెజిలియన్ సైనిక నియంతృత్వం " ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చి 1985 వరకు పాలించారు. తరువాత ప్రజాపాలన తిరిగి ప్రారంభమైంది. 1988 లో రూపొందించిన బ్రెజిల్ ప్రస్తుత రాజ్యాంగం " ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ "గా గుర్తించబడుతుంది.1500 సంవత్సరము నుండి 1822లో స్వాతంత్ర్యము పొందేవరకు బ్రెజిల్ పోర్చుగల్ పరిపాలనలో ఉంది. బ్రెజిల్ ఐక్య రాజ్య సమితి స్థాపక దేశాలలో ఒకటి. " ఫెడరేషన్ డిస్ట్రిక్ "లో 26 రాష్ట్రాలు, 5,570 పురపాలకాలు భాగంగా ఉన్నాయి.ప్రపంచ అత్యున్నత 8 ఆర్థిక వ్యవస్థలలో బ్రెజిల్ ఆర్థికవ్యవస్థగా ఉంది. బ్రెజిల్ " బి.ఆర్.ఐ.సి.ఎస్ " సభ్యదేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. 2010 వరకు బ్రెజిల్ చేపట్టిన ఆర్థిక సంస్కరణల కారణంగా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందది అతివేగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. దేశాభివృద్ధిలో " బ్రెజిలియన్ డెవెలెప్మెంట్ బ్యాంక్ " ప్రధానపాత్ర వహించింది. బ్రెజిల్ యునైటెడ్ నేషన్స్, జి -20 ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థ (జి 20), బ్రిక్స్, దక్షిణ అమెరికా నేషన్స్ యూనియన్, మెర్కోసర్, ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ అమెరికన్ స్టేట్స్, ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ఐబెరో-అమెరికన్ స్టేట్స్, కమ్యూనిటీ ఆఫ్ పోర్చుగీస్ భాషా దేశాలు సంస్థలకు ఫండింగ్ సభ్యత్వదేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. బ్రెజిల్ లాటిన్ అమెరికాలో ప్రాంతీయ శక్తి, అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో " మిడిల్ పవర్ "గా గుర్తించబడుతుంది. కొంతమంది విశ్లేషకులు బ్రెజిల్‌ను " ఎదుగుతున్న అంతర్జాతీయశక్తిగా " గుర్తిస్తున్నారు. బ్రెజిల్ 150 సంవత్సరాలుగా కాఫీ ఉత్పత్తి చేస్తుంది.కఫీ బ్రెజిల్ ఆర్ధికవ్యవస్థలో ప్రధానపాత్రవహిస్తుంది.
పేరువెనుక చరిత్ర
బ్రెజిల్ పదానికి పోర్చుగీష్ భాష మూలపదంగా ఉంది. బ్రెజిల్‌ సముద్రతీరంలో ఒకప్పుడు విస్తారంగా లభించిన " సీసల్పినియా ఎచినటా (బ్రెజిల్ వుడ్) ఈపదానికి కారణమని భావిస్తున్నారు. పోర్చుగీసులో బ్రెజిల్ వుడ్‌ను " పౌ-బ్రాసిల్ "అని సాధారణంగా బ్రాసిల్ అని అంటారు. బ్రాసిల్ అంటే ఎంబర్ వంటి ఎరుపు అని అర్ధం. లాటిన్ భాషా బ్రాసా (ఎంబర్)నుండి ఈపదం రూపొందింది. బ్రెజిల్ వుడ్ నుండి ముదురు ఎర్రని రంగు తయారు చేయబడుతుంది.ఇది యురేపియన్ వస్త్రపరిశ్రమలో ఉపయోగించబడింది.బ్రెజిల్ వాణిజ్యపరంగా తయారుచేసిన ఉత్పత్తులలో ఇది మొదటిది. 16వ శతాబ్ధంలో బ్రెజిల్‌లో సముద్రతీరం వెంట టుపి అనే స్థానికప్రజలచేత బ్రెజిల్ వుడ్ పెద్ద ఎత్తున పండించబడింది. వారు దీనిని యురేపియన్ వ్యాపారులకు ప్రధానంగా (పోర్చుగీసు, ఫ్రెంచి) విక్రయించి బదులుగా అత్యావసర వస్తువులను కొనుగోలు చేసారు. పోర్చుగీసు అధికారికంగా ఈప్రాంతానికి " ది లాండ్ ఆఫ్ హోలీ క్రాస్ (టెర్రా డా శాంటాక్రజ్) " అని నామకరణం చేసి నమోదుచేసింది. అయినప్పటికీ యురేపియన్ నావికులు , వ్యాపారులు ఈప్రాంతాన్ని " లాండ్ ఆఫ్ బ్రెజిల్ " అని పిలిచేవారు. ఆరంభకాల నావికులు ఈప్రాంతాన్ని " లాండ్ ఆఫ్ పెరాట్స్ " (రామచిలకల దేశం) అని పిలిచారు. పరాగ్వే అధికార భాష అయిన గురాని భాషలో బ్రెజిల్‌ను " పిండోరమా " అంటారు.స్థానిక ప్రజల చేత ఇవ్వబడిన ఈపేరుకు " లాండ్ ఆఫ్ పాల్మ్‌ ట్రీస్ " (తాటి చెట్ల భూమి) అని అర్ధం.
చరిత్ర
బ్రెజిల్... దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని ఈ దేశం విస్తీర్ణపరంగా ప్రపంచంలో ఐదో అతి పెద్ద దేశం. భారతదేశం కన్నా దాదాపు మూడు రెట్లు పెద్దది. అయినా జనాభా 20 కోట్ల పై చిలుకు మాత్రమే. దేశంలో అధికార భాష పోర్చుగీసు. జనాభాలో 99 శాతం మంది ఆ భాష మాట్లాడతారు. పదిహేనో శతాబ్దంలో ఐరోపా వలసలు మొదలవటానికి ముందు.. ఇప్పటి బ్రెజిల్‌లో దాదాపు 2,000 వరకూ స్థానిక ఆదివాసీ జాతులు నివసించేవి. వారంతా పాక్షిక సంచార జాతులుగా ఉంటూ వేట, చేపలు పట్టడం, ఆహార సేకరణ, సంచార వ్యవసాయం ఆధారంగా జీవించేవారు.
ఐరోపా నుంచి.. ప్రత్యేకించి పోర్చుగీస్ నుంచి వలసల వెల్లువ రాకముందు ఈ ఆదివాసీ జనాభా సుమారు 24 లక్షల మందిగా ఉన్నట్లు అంచనా. కానీ ఇప్పుడా సంఖ్య కేవలం ఎనిమిది లక్షల చిల్లరకు కుదించుకుపోయింది. జాతుల సంఖ్య కూడా సుమారు 200కు తగ్గిపోయింది. ఐరోపా నుంచి వచ్చిన వ్యాధులు బారిన పడి లక్షలాది మంది చనిపోగా.. చాలా మంది ‘బ్రెజిల్ జనాభా’లో కలిసిపోయారు.
తొలుత పోర్చుగీస్ వలసదారులు, ఆఫ్రికా నుంచి బానిసలుగా తెచ్చిన నల్లవారు అధికంగా ఉండగా.. అనంతర కాలంలో ఐరోపా, అరబ్, జపాన్ దేశాల నుంచీ వలసలు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. వీరందరి సమ్మేళనంతో బ్రెజిల్ విలక్షణ సాంస్కృతికతను, జాతీయతను సంతరించుకుంది. 1533 నుంచి పోర్చుగీసు సామ్రాజ్య వలస పాలనలో ఉన్న బ్రెజిల్ అనేక రాజకీయాల పరిణామాల అనంతరం 1889లో గణతంత్ర దేశంగా ఆవిర్భవించింది. అనేక పరిణామాల అనంతరం గణతంత్రం నిలదొక్కుకుంది.
కాబ్రావంశం పాలనకు పూర్వం
అమెరికాలలో కనిపించిన మొట్టమొదటి లుజియా వుమన్ మానవ అవశేషాలు కొన్ని పెడ్రో లియోపోల్డో, మినాస్ గెరైస్ ప్రాంతంలో గుర్తించబడ్డాయి, ఇవి కనీసం 11,000 సంవత్సరాల క్రితం మానవ నివాసానికి సంబంధించిన ఆధారాలని భావిస్తున్నారు. వెస్ట్రన్ హేమిస్పియర్లో కనుగొన్న మొట్టమొదటి మట్టిపాత్రలు బ్రెజిల్ అమెజాన్ హరివాణంలో 8,000 సంవత్సరాల క్రితం (క్రీ.పూ 6000) నాటివని భావిస్తున్నారు ఈ మృణ్మయపాత్రలు సంతారెమ్ సమీపంలో కనుగొనబడ్డాయి. ఉష్ణమండల అరణ్య ప్రాంతం సంక్లిష్ట చరిత్రపూర్వ సంస్కృతికి మద్దతు ఇచ్చిందని సాక్ష్యాలు రుజువుచేస్తున్నాయి. పోర్చుగీసు రాకపోకల సాగించిన సమయంలో ప్రస్తుతం బ్రెజిల్ భూభాగం 7 మిలియన్ల ప్రజలు ఉన్నారని అంచనా వేయబడింది. సిమీ నోమాడిక్ ప్రజలు వస్తుసేకరణ, వేట, చేపలు పట్టడం, వలస వ్యవసాయం ఆధారంగా జీవనం సాగించారు.బ్రెజిల్ స్థానికప్రజలలో అనేక పెద్ద స్థానికజాతి కలిగి ఉంది (ఉదా: టుపిస్, గ్వారనిసిస్, జసస్, అరావాక్స్). తుపిక్ ప్రజలు టుపినియుకిన్స్, టుపిన్బాబాల్లో ఉపవిభజనలు, ఇతర సమూహాలలో అనేక ఉపవిభాగాలు కూడా ఉన్నాయి.ఐరోపావాసులు రాకముందే ఈ వర్గాల మధ్య, వారి ఉపభాగాల మధ్య సరిహద్దులు సంస్కృతుల భాష, నైతిక నమ్మకాలలో విభేదాలు తలెత్తాయి. యుద్ధాల్లో ఖైదీలపై నరమాంసభక్షణ దాడి జరిగింది. భూమి, నీటిపై పెద్ద ఎత్తున సైనిక చర్యలు కూడా జరిగాయి. వంశపారంపర్యత కొంత ప్రాముఖ్యత ఉండగా వారసత్వ వేడుకలు, సమావేశాలలో కేటాయించిన దానికంటే ఎక్కువ కాలం పాటు నాయకత్వ హోదా అణచివేయబడింది. స్థానిక ఇండియన్లలో బానిసత్వం యూరోపియన్ల కంటే భిన్నమైన అర్థాన్ని కలిగి ఉంది. ఎందుకంటే ఇది విభిన్న సాంఘిక-ఆర్ధిక సంస్థల నుండి ఉద్భవించింది. అసమాన సంబంధాలు బంధుత్వ సంబంధాలలోకి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
పోర్చుగీసు కాలనైజేషన్
1500 ఏప్రిల్ 22 న పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యం కోసం " బ్రెజిల్ పోడ్రో అల్వారెస్ కాబ్రాల్ " నేతృత్వంలో పోర్చుగీసు యుద్ధనౌకల రాకతో ప్రస్తుత బ్రెజిల్ ప్రాంతం పోర్చుగీసు వశమైంది. పోర్చుగీస్ ఇక్కడ ఎదుర్కొన్న స్థానిక ప్రజలు అనేక తెగలగా విభజించబడి ఉన్నారు.వీరిలో ఎక్కువ మంది టుపి-గురాణి కుటుంబానికి చెందిన భాషలను మాట్లాడుతూ ఉన్నారు. ఇక్కడి ప్రజలు తమలో తాము పరస్పరం కలహించుకుంటూ ఒకరితో ఒకరు పోరాడుతూ ఉండేవారు. పోర్చుగీసు ఇక్కడ 1532 లో మొట్టమొదటి స్థావరాన్ని స్థాపించినప్పటికీ 1534 లో వలసరాజ్యాల ప్రభావం సమర్థవంతంగా ప్రారంభమైంది. పోర్చుగల్ రాజు " మూడవ డోమ్ జోవో " భూభాగాన్ని పదిహేను ప్రైవేటు, స్వతంత్ర రాజ్యానికి చెందిన బ్రెజిల్‌కు చెందిన కెనాన్సీ కాలనీలుగా విభజించాడు. ఏదేమైనా కెప్టెన్సీ కాలనీల వికేంద్రీకరణ, నిర్వహణాలోపం కలిగిన కెప్టెంసీ సమస్యాత్మకంగా మారాయి.1549 లో పోర్చుగీసు రాజు వాటిని " బ్రెజిల్ గవర్నరేట్ జనరల్ " మార్చాడు. ఇది దక్షిణ అమెరికాలో ఒక కేంద్రీకృత పోర్చుగీస్ కాలనీగా ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. మొదటి రెండు శతాబ్దాల వలసరాజ్యాలలో స్థానిక, యూరోపియన్ సమూహాలు నిరంతర యుద్ధాలు కొనసాగించాయి.తద్వారా ప్రతికూల ప్రయోజనాలను పొందేందుకు అవకాశవాద సంబంధ కూటములు ఏర్పడ్డాయి. 16 వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి చెరకు చక్కెర బ్రెజిల్ అత్యంత ముఖ్యమైన ఎగుమతి ఉత్పత్తిగా మారింది,, పశ్చిమ ఆఫ్రికా బానిస మార్కెట్లో సబ్-సహారా ఆఫ్రికాలో కొనుగోలు చేసిన బానిసలు (అంగోలా, మొజాంబిక్ లో వారి కాలనీల పోర్చుగీస్ మిత్రపక్షాల నుండి మాత్రమే) బానిసలు అతిపెద్ద సంఖ్యలో దిగుమతి చేసుకోబడ్డారు. వీరు పోర్చిగీసు మిత్రదేశాల నుండేకాక అంగోలా, మొజాంబిక్యూ నుండి కూడా దిగుమతి చేసుకోబడ్డారు. బ్రెజిలియన్ చక్కెరకు మార్కెట్ గిరాకీ అధికరించడం కారణంగా చెరకు తోటలలో పనిచేయడానికి వీరు దిగుమతి చేసుకొనబడ్డారు.
17 వ శతాబ్దం చివరి కాలానికి చెరకుకు ఎగుమతులు తగ్గుముఖం పట్టాయి. బండేయిరంటీలు బంగారం అన్వేషణ ఫలించిన కారణంగా బంగారం వెలికితీత కాలనీప్రభుత్వ ఆర్థికరంగానికి వెన్నెముకగా మారింది.ఇది గోల్డ్‌రష్ అధికరించడానికి దారితీసింది. ఇది ప్రంపంచం అంతటి నుండి మిగిలిన పోర్చుగీసు కాలనీల నుండి వేలాది పోర్చుగీసు వలసప్రజలను ఆకర్షించింది. అధికరించిన వలసలు కొన్ని సంఘర్షణలకు కారణంగా మారాయి. పోర్చుగీసు దాడులు " బండేయిరాస్ " అని పిలువబడ్డాయి. క్రమంగా దక్షిణ అమెరికాలో " అసలైన సరిహద్దులు " ఒప్పదం తరువాత సుమారుగా ప్రస్తుత బ్రెజిల్ సరిహద్దులు నిర్ణయించబడ్డాయి. ఈ సమయంలో యురేపియన్ శక్తులు బ్రెజిల్ ప్రాంతాలను కాలనైజేషన్ చేయడానికి పోటీ పడ్డాయి.దాడులలో పోర్చుగీసు ఫ్రెంచి రియోలో (1560), మారంహాయొలో (1610), డచ్ రియోలో పోరాటాలు జరిగాయి. బ్రెజిల్‌లోని పోర్చుగీసు కాలనీ నిర్వహణ అతిపెద్ద పోర్చుగీసు కాలనీ, సంపన్న పోర్చుగీసు కాలనీలుగా ప్రత్యేకత సంతరించుకున్నాయి.బానిసల తిరుగుబాటు నుండి తోటలను రక్షించుకోవడానికి మినాస్ వంటి స్వయంప్రపత్తి లేక స్వతంత్ర భూభాలను తమ నియంత్రణలో ఉంచడానికి పోర్చుగీసు ప్రయత్నించింది.
పోర్చుగీసుతో యునైటెడ్ కింగ్డం
1807 చివరిలో స్పానిష్, నపోలియానిక్ బలగాలు పోర్చుగీసు ఖండాంతర రక్షణను బెదిరించాయి. ఇది ప్రిన్స్ " రీజెంట్ జోయావో" క్వీన్ మొదటి మారియా పేరుతో రాయల్ కోర్టు లిస్బన్ నుండి బ్రెజిల్‌కు తరలించడానికి దారితీసింది. అక్కడ వారు బ్రెజిల్ మొట్టమొదటి ఆర్థిక సంస్థలను స్థాపించారు,స్థానిక స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, నేషనల్ బ్యాంక్, అదనంగా బ్రెజిలియన్ వాణిజ్యంలో పోర్చుగీసు గుత్తాధిపత్యం ముగించి బ్రెజిల్ ఇతర దేశాలకు అవకాశం ఇవ్వబడింది. 1809 లో బలవంతంగా ప్రవాసంలోకి వెళ్ళిన ప్రిన్స్ రీజెంట్ ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం కోసం ఫ్రెంచ్ గయానా మీద దాడిచేయమని పోర్చుగీసును ఆదేశించాడు. 1814 లో పెనింసులర్ యుద్ధం ముగిసిన తరువాత మొదటి క్వీన్ మరియా, ప్రిన్స్ రీజెంట్ జోయావో పోర్చుగలల్‌కు తిరిగి రావాలని ఒక పురాతన యూరోపియన్ రాచరికి అధిపతిగా ఒక కాలనీలో నివసిస్తున్న ఉండకూడదని " కోర్ట్ ఆఫ్ యూరప్ " నిర్భంధించింది. 1815 లో బ్రెజిల్‌లో నిరంతరాయంగా నివసించడాన్ని సమర్థించేందుకు గత ఆరు సంవత్సరాలుగా రాయల్ కోర్ట్ అభివృద్ధి చేయబడింది.క్రౌన్ పోర్చుగల్ బ్రెజిల్, అల్గార్వ్స్ యునైటెడ్ కింగ్డంను స్థాపించింది.తద్వారా ఇది ప్లురికాంటినెంటల్ ట్రాన్స్అట్లాంటిక్ రాచరిక రాజ్యాన్ని సృష్టించింది. అయితే పోర్చుగల్‌లోని నాయకత్వం పెద్ద కాలనీ నూతన హోదాను వ్యతిరేకిస్తూ రాయల్ సభ లిస్బన్‌కు తిరిగిరావాలని కోరబడింది. (1820 నాటి లిబరల్ విప్లవం ప్రతిపాదించబడినది), బ్రెజిలియన్ సమూహాలు 1817 ఆచరణాత్మక, నిజమైన మార్పులకు అసహనంగా స్వాతంత్ర్యం, గణతంత్రాన్ని కోరింది. 1821 లో పోర్టో నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న విప్లవకారుడు డి.జొయావొ దానిని ఎక్కువసేపు నిలుపుకోవడంలో విఫలుడై తిరిగి లిస్బన్ చేరుకున్నాడు.కొత్తరాజ్యాంగాన్ని రూపొందించి తకుమారుని రాజప్రతినిధిగా నియమించి రాకుమారుడు పెడ్రో డీ అల్కాంట్రా తిరిగి స్వస్థలం చేరుకున్నాడు.
స్వతంత్ర సాంరాజ్యం
పోర్చుగీసు, బ్రెజిలియన్ల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. పోర్చుగీస్ కోర్ట్‌ 1820 లిబరల్ విప్లవం విధించిన నూతన రాజకీయ పాలన మార్గదర్శకత్వంలో పనిచేస్తూ బ్రెజిల్‌ను ఒక కాలనీగా తిరిగి స్థాపించడానికి ప్రయత్నించింది. బ్రెజిల్‌ ప్రజలు లొంగిపోవడానికి నిరాకరించారు. ప్రిన్స్ పెడ్రో వారితో కలిసి నిలబడటానికి నిశ్చయించుకున్నారు. 1822 సెప్టెంబరు 7 న దేశం పోర్చుగల్ నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించింది. ఒక నెల తరువాత ప్రిన్స్ పెడ్రో బ్రెజిల్ మొట్టమొదటి చక్రవర్తిగా ప్రకటించబడ్డాడు. ఇది డొమ్ పెడ్రో రాజరికవ్యవస్థగా బ్రెజిల్ సామ్రాజ్య స్థాపనకు దారితీసింది. అప్పటికే ఈ ప్రక్రియతో బ్రెజిల్ స్వాతంత్ర్యం పోరాటం ప్రారంభమైనది. ఉత్తర ఈశాన్య ప్రాంతాలు, సిస్ప్లేటినా రాష్ట్రం వరకు వ్యాపించింది. 1824 మార్చి 8 న చివరి పోర్చుగీస్ సైనికులు లొంగిపోయారు. 1825 ఆగస్టు 29న పోర్చుగల్ అధికారికంగా బ్రెజిల్‌ను గుర్తించింది.
1831 ఏప్రిల్ 7 న సంవత్సరాల కాలం ఉదారవాద, సంప్రదాయవాద పక్షాలు రెండింటినీ సాగిన నిర్వహణా అల్లర్లు, పరిపాలన అసహనం విడిచిపెట్టి " ఈక్వడార్ కాంఫిడరేష రూపొందించడానికి ప్రయత్నం చేసారు. అలాగే పోర్చుగల్లోని నిరంకుశవాదులకు వారసత్వం విధానం అనుసరించి పెడ్రో " ఆరవ కింగ్ జాన్" కు పరిపాలనా బాధ్యత అప్పగించి తాను కుమార్తె కిరీటం తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి పోర్చుగీసు వెళ్ళాడు. అందువలన ఐదు సంవత్సరాల వారసుడు " రెండవ డోం పెడ్రో " అనే రాజకుటుంబ నామంతో బ్రెజిల్ సామ్రాజ్యానికి రెండవ చక్రవర్తి అయ్యాడు.
క్రొత్త చక్రవర్తి తన రాజ్యాంగ అధికారాలను అతను వయస్సు వచ్చేవరకు అమలు చేయలేడు. అందువలన జాతీయ అసెంబ్లీకి ఒక ప్రతినిధి ఏర్పాటు చేయబడ్డాడు.
ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రతినిధికి మితమైన అధికారం ఉంటుంది. ఒక ఆకర్షణీయ వ్యక్తి లేకపోవడంతో ఈ సమయంలో గ్రో-పారాలోని కాబనాగేమ్, సాల్వడార్ డా బాహియాలో మాలె తిరుగుబాటు, బలైదా (మారన్హో), సబినడ (బాహియా), రాగాముఫిన్ యుద్ధం మొదలయిన ప్రాంతీయ తిరుగుబాట్లు వరుస రియో ​​గ్రాండే దో సుల్‌లో ప్రారంభమై గియుసేప్ గారిబాల్డి మద్దతుతో కొనసాగాయి. ఇవి కేంద్ర అధికారంతో అసంతృప్తి చెందిన ప్రోవిన్సుల నుండి ఉద్భవించాయి. తిరుగుబాటుకు విస్తారమైన బానిసత్వం, కొత్తగా స్వతంత్ర దేశ రాజ్యం సామాజిక ఉద్రిక్తతలతో కలిసి వచ్చాయి. 1840 లో జరిగిన రెండవ పెట్రో పెడ్రో అకాల పట్టాభిషేకంతో కొన్ని సంవత్సరాల ప్రతినిధిపాలన ముగింపుకు వచ్చిన తర్వాత 1840 ల చివరిలో పెర్నాంబూకోలో ప్రియీరా తిరుగుబాటు తలెత్తింది. రాచరికం చివరి దశలో అంతర్గత రాజకీయ చర్చ బానిసత్వ సమస్యపై కేంద్రీకృతమైంది. 1850 లో అట్లాంటిక్ బానిస వాణిజ్యం వదలివేయబడింది. బ్రిటీష్ అబెర్డీన్ చట్టం ఫలితంగా మే 1888 లో దేశంలో బానిసత్వాన్ని నైతిక, చట్టపరమైన ఉపసంహరణ చేయడానికి దీర్ఘకాల అంతర్గత సమీకరణ, వివాదం తర్వాత అధికారికంగా రద్దు చేయబడింది. సామ్రాజ్యానికి బ్రెజిల్ సరిహద్దులలో ఉన్న దక్షిణ కోన్ దేశాలతో సమస్యలు తలెత్తాయి.సిస్ప్లాటైన్ యుద్ధం తర్వాత ఉరుగ్వేకు స్వాతంత్ర్యం లభించింది. రెండో పెడ్రో 58 సంవత్సరాల పాలనలో బ్రెజిల్ మూడు అంతర్జాతీయ యుద్ధాలను గెలిచింది. బ్రెజిల్ చరిత్రలో అతిపెద్ద యుద్ధ ప్రయత్నం అయిన ప్లాటిన్ యుద్ధం, ఉరుగ్వేయన్ యుద్ధం, వినాశకరమైన పరాగ్వేయన్ యుద్ధం. 1889 నవంబరు 15 న సంవత్సరాల కాలం కొనసాగిన ఆర్థిక స్థబ్ధత కారణంగా సైనిక అధికారులు, గ్రామీణ, పంపన్న ప్రముఖులతో (విభిన్న కారణాల వల్ల) రాజీ పడిన తరువాత మొదలైన సైనిక తిరుగుబాటు రాజరిక వ్యవస్థ పడగొట్టింది.
రిపబ్లిక్ ప్రారంభం
"ప్రారంభ రిపబ్లికన్ ప్రభుత్వం ఆర్మీ నియంతృత్వానికి కంటే కొంచం అధికంగా రియో ​​డి జనీరోలో, రాష్ట్రాలలో సైనిక ఆధిపత్య వ్యవహారాలు కొనసాగాయి. పత్రికల స్వేచ్ఛ అదృశ్యమయ్యింది , అధికారంలో ఉన్నవారిని ఎన్నికలు నియంత్రించాయి". 1894 లో రెండు తీవ్ర సంక్షోభాల తరువాత ఆర్థికవ్యవస్థాభివృధ్హితో పాటు " రిపబ్లికన్ సివిలియన్లు " అధికారంలోకి వచ్చారు. ఈ మొదటి రిపబ్లికన్ కాలంలో దేశం విదేశీ విధానంలో పొరుగు దేశాలతో సరిహద్దు వివాదాలను పరిష్కరించడంలో సంతులనాన్ని విజయవంతంగా కొనసాగించింది. ఎకె యుద్ధము (1899-1902), ప్రపంచ యుద్ధంలో (1914-1918) లో పాల్గొన్నది,  తరువాత లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్లో ప్రముఖ పాత్ర పోషించడంలో విఫలమైన ప్రయత్నం; ; అంతర్గతంగా ఎంసిల్హమెంటో సంక్షోభం నుండి,  ఆర్మడ తిరుగుబాటు ఆర్థిక, రాజకీయ, సామాజిక అస్థిరత సుదీర్ఘమైన చక్రం 1920 ల వరకు కొనసాగింది. తరువాత జరిగిన దేశంలో పౌరులు, సైనిక భాగస్మాయంతో పలు తిరుగుబాటులు మొదలైయ్యాయి. కొంచెం కొంచెంగ ఈ సంక్షోభాల వల్ల ఏర్పడిన అస్థిరత పాలనను అణచివేసింది. తాను ఓడించిన ప్రతిపక్ష రాష్ట్రపతి అభ్యర్థి గెయులియో వార్గాస్ హత్య నేపథ్యంలో అక్టోబరు 1930 తిరుగుబాటుకు చాలా మంది ప్రజలు సైనికులకు మద్దతు ఇచ్చారు. వర్గాస్, సైన్యం తాత్కాలికంగా అధికారాన్ని నిలుపుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ కాంగ్రెస్‌ను మూసివేశారు, రాజ్యాంగాన్ని ఆపివేశారు, అత్యవసరంగా నియమించిన అధికారాలతో పాలించారు, రాష్ట్రాల గవర్నర్లను తమ సొంత మద్దతుదారులతో భర్తీ చేశారు.
1930 వ దశాబ్ధంలో వర్గాస్, అతని మద్దతుదారులను అధికారం నుండి తొలగించటానికి మూడు ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. మొదట 1932 లో పాలిస్టా నాయకత్వంలోని రాజ్యాంగ వ్యతిరేక తిరుగుబాటు, రెండవది నవంబరు 1935 లో కమ్యూనిస్ట్ తిరుగుబాటు, చివరిసారిగా మే 1938 లో స్థానిక ఫాసిస్టులచే పిట్స్చ్ ప్రయత్నం. 1935 తిరుగుబాటు భద్రతా సంక్షోభాన్ని సృష్టించింది. కాంగ్రెస్ నిర్వహణాధికారులకు అధికారాన్ని బదిలీ చేసింది.1937 లో జరిగిన తిరుగుబాటు 1938 ఎన్నికల రద్దుకు దారితీసింది.పరిస్థితులు వర్గాన్‌ను ఒక నియంతగా మార్చాయి.ఎస్టాడో నోవో శకాన్ని ప్రారంభించింది. ప్రభుత్వ క్రూరత్వం కొనసాగింధి ప్రెస్ మీద నిఘా అధికరించింది. 1942 వరకు బ్రెజిల్ రెండవప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొనకుండా మధ్యస్థం వహించినప్పటికీ తరువాత అల్లైస్ వైపు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. నాజీ జర్మనీ, ఫాసిస్ట్ ఇటలీ మీద ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి దక్షిణ అట్లాంటిక్‌ మీద వ్యూహాత్మక వివాదం నేపథ్యంలో. అట్లాంటిక్ యుద్ధంలో పాల్గొనడంతో పాటు బ్రెజిల్ ఇటాలియన్‌తో పోరాడటానికి సైనిక బలగాన్ని పంపించింది. 1945 లో ఐరోపాలో నాజీ-ఫాసిస్ట్ ప్రభుత్వాల ముగింపుతో వర్గాస్ స్థానం నిలకడలేనిదిగా మారింది. మరొక సైనిక తిరుగుబాటులో అతను త్వరితగతిన పడగొట్ట పడటంతో 15 ఏళ్ళ క్రితం నిలిపివేసిన అదే సైన్యంతో ప్రజాస్వామ్యం "పునఃస్థాపించబడింది". 1950 ఎన్నికలలో తిరిగి అధికారానికి వచ్చిన తరువాత 1954 ఆగస్టులో సంభవించిన రాజకీయసంక్షోభం కారణంగా వర్గాస్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.
సమకాలీన శకం
వర్గాస్ ఆత్మహత్య తరువాత స్వల్పకాల ప్రభుత్వాలు పాలనచేసాయి. 1956లో " జుస్కెలినొ కుబిస్చెక్ " అధ్యక్షుడు అడై ప్రతిపక్షాలతో శాతియుతంగా ఉంటానని భరోసా ఇచ్చాడు. ప్రతిపక్షాలు తీవ్రప్రతిఘటన చేయకుండా ప్రభుత్వపాలన కొనసాగడానికి అనుమతించాయి. ఆర్థికరగం, పారిశ్రామిక రంగం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందాయి. 1960 లో చేపట్టిన రాజధాని నగరం " బార్సిలియా " నిర్మాణం అధ్యక్షుని గొప్పసాధనగా భావించబడింది. ఆయన తరువాత అధ్యక్షపీఠం అలంకరించిన " జానియో క్వడ్రాస్ " ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ సమయంలో 1961 లో పదవికి రాజీనామా చేసాడు. ఆయన ఉపాధ్యక్షుడు పదవిని చేపట్టడానికి ప్రతిపక్షాలు ఖండించాయి. 1964లో తిరుగుబాటు ద్వారా అద్యక్షుని పదవి నుండి తొలగించి బ్రెజిల్ సైన్యం అధికారం స్వాధీనం చేసుకున్నది. కొత్త పాలన మారుతుందని సూచించబడినప్పటికీ క్రమంగా అది పూర్తి స్థాయి నియంతృత్వ పాలనగా మారింది. గొరిల్లా దళాలు మాత్రమే కాక, కళాకారులు, పత్రికావిలేఖరులు, పౌరులలో ఇతర సభ్యులు అణిచివేతకు గురైయ్యారు.
దేశం లోపల, వెలుపల " ఆపరేషన్ కండోర్ "గా విమర్శించబడింది. "ఆర్థిక అద్భుతం"గా పిలవబడే ఒక ఆర్థిక వృద్ధి కారణంగా ఇతర నిరంకుశ ప్రభుత్వాలు వంటి క్రూరత్వం ఉన్నప్పటికీ సైనిక పాలన 1970 ప్రారంభంలో జనాదరణ పొందింది.నిదానంగా వామపక్ష గెరిల్లాల ఓటమి తరువాత అణచివేత మందగించని నియంతృత్వ శక్తి ప్రజాజీవితాన్ని చిన్నాభిన్నం చేసింది.
అంతేకాక కాలవ్యవధిలో సంభవించిన ఆర్థిక సంక్షోభాలను ఎదుర్కోవటానికి అసమర్థత, వత్తిడి కారణంగా పాలనలో మార్పు తప్పనిసరి అయింది.ప్రభుత్వానికి జనరల్స్ గెయిసెల్ , గోల్బరీ నాయకత్వం వహించింది. [134] 1979 లో అమ్నెస్టీ లా యొక్క చట్టంతో, ప్రజాస్వామ్యానికి బ్రెజిల్ నెమ్మదిగా తిరిగి ప్రారంభమైంది, ఇది 1980 ల్లో పూర్తయింది. 1979 లో " ఆమెంసిటీ లా " అమలు చేయబడడంతో క్రమంగా మొదలైన ప్రజాపాలన 1980 లో పూర్తి స్థాయికి చేరుకుంది. 1985 లో జోస్ సర్నే అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టినప్పుడు సివిలియన్లు తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చారు. ఆర్థిక సంక్షోభం, సైనిక పాలన నుండి వారసత్వంగా అభివృద్ధి చెందిన ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించడంలో వైఫల్యం చెందడం ద్వారా ఆయన పదవీ కాలంలో ఆయన జనాదరణ పొందలేదు. సర్నీ అసఫలమైన ప్రభుత్వం 1989 లో దాదాపుగా తెలియని " ఫెర్నాండో కొలోర్ " ఎన్నిక చేయడానికి దారి తీసింది. తరువాత 1992 లో జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మీద అభిశంశన తీర్మానం చేసింది. తరువాత అధికారానికి వచ్చిన ఉపాధ్యక్షుడు " ఇటామార్ ఫ్రాంకో " ఫోర్నాండో హెన్రిక్ కార్డోసో ఆర్థిక మంత్రిగా నియమించాడు. 1994 లో కార్డోసో అత్యంత విజయవంతమైన ప్లానో రియల్ తయారుచేసాడు. దశాబ్ధాలకాలంగా గతప్రభుత్వాలు అనుసరించిన ఆర్థికప్రణాళికలు అరికట్టలేని ద్రవ్యోల్బణం ప్రస్తుత ప్రభుత్వకాలంలో నియంత్రించబడి ఆర్థికరంగం స్థిరపడింది. 1994-1998 లో కర్డొసొ విజయం సాధించి అధ్యక్షపదవిలో కొనసాగాడు. కార్డోసో నుండి తన ప్రధాన ప్రతిపక్ష నేత లూయిజ్ ఇనాసియో లూలా డా సిల్వా (2002 లో ఎన్నికయ్యారు, 2006 లో తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు) కు అధ్యక్షపదవి శాంతియుత బదిలీ చేయబడింది. బ్రెజిల్ చివరకు దీర్ఘకాలంగా కోరిన రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని సాధించడంలో విజయం సాధించింది. అయినప్పటికీ దశాబ్ధాలుగా పేరుకుపోయిన అవినీతి, పోలీసు క్రూరత్వం, అసమర్ధ రాజకీయాలు, ప్రజా సేవకార్యక్రమాలు 2010 లో లూలా అధ్యక్షపదవీ కాలం ముగిసిన తరువాత మొదటిసారిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టిన " దిల్మా రూసెఫ్ " పదవి మధ్యకాలంలో అనేక శాంతియుత నిరసనలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. అనేక లంచాలు, పన్ను ఎగవేత పథకాలలో అన్ని ప్రాథమిక రాజకీయ పార్టీలు, రాజకీయ నాయకులు జోక్యం సాక్ష్యాలతో వెవరించబడడంతో రాజకీయ , ఆర్థిక సంక్షోభాలు అధికరించాయి. 2015-2016 లో ఆమె కోసం, ఆమె వ్యతిరేకంగా పెద్ద వీధి నిరసనలు 2016 లో కాంగ్రెస్ రౌసెఫ్‌కు వ్యతిరేకంగా అభిశంశన తీర్మానం నెరవేర్చింది. 2017 లో " పెట్రో ప్బ్రాస్ కుంభకోణం "తో సంబంధం ఉన్న అధ్యక్షుడు " మైకేల్ టెమర్ " కేబినెట్ లోని 9 మంత్రులను 71 చట్టసభ్యులను విచారించమని బ్రెజిలియన్ సుప్రీం కోర్ట్ ఆదేశించింది. ప్రస్తుత అధ్యక్షడు టెమర్ స్వయంగా బ్రెజిల్ అవినీతిని గురించి విమర్శించాడు.
భౌగోళికం
దక్షిణం భూ సరిహద్దులలో ఉరుగ్వే, నైరుతీ సరిహద్దులో అర్జెంటీనా, పరాగ్వే, పశ్చిమ సరిహద్దులో బొలీవియా, పెరూ,వాయువ్య సరిహద్దులో కొలంబియా, వెనిజులా, గయానా, సురినామ్, ఫ్రాన్స్ (ఫ్రెంచ్ గయానాలోని ఫ్రెంచ్ విదేశాల ప్రాంతం) ఉన్నాయి. ఇది ఈక్వడార్, చిలీ మినహా దక్షిణ అమెరికా దేశాలన్నింటితో సరిహద్దును పంచుకుంటుంది.ఇది ఫెర్నాండో డే నోరోన్హా, రోకాస్ అటోల్, సెయింట్ పీటర్, పాల్ రాక్స్, ట్రిండాడే, మార్టిమ్ వాజ్ వంటి అనేక సముద్రపు ద్వీప సమూహాలను కూడా ఇది కలిగి ఉంది. దీని పరిమాణం, ఉపశమనం, వాతావరణం, సహజ వనరులు బ్రెజిల్ భౌగోళికంగా భిన్నంగా ఉంటాయి. అట్లాంటిక్ దీవులతో సహా, బ్రెజిల్ అక్షాంశాల 6 ° ఉత్తర, 34 ° దక్షిణ అక్షాంశం మధ్య ఉంటుంది., 28 °, 74 ° పశ్చిమ రేఖాంశం మద్య ఉంటుంది.
చిలకలమర్రి
చిలకలమర్రి, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, అనంతసాగరం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
బ్రెజిల్
భౌగోళికం
బ్రెజిల్ వైశాల్యం 85,15,767.049 కిమీ 2 (3,287,956 చదరపు మైలు). వైశాల్యపరంగా బ్రెజిల్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐదవ స్థానంలో, అమెరికాలో మూడవ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది. 55,455 చ.కి.మీ. (21,411 చ.కి.మీ)జలభాగం వైశాల్యం కలిగి ఉంది. వాతావరణపరంగా ఇది నాలుగు కాలమండలాలకు విస్తరించింది. అమెజాన్ పశ్చిమ ప్రాంతం- ఆక్రె రాష్ట్రంలో యు.టి.సి.-5కు, పశ్చిమ రాష్ట్రాలలో యు.టి.సి-4, తూర్పు రాష్ట్రాల్లో యు.టి.సి.-3 (జాతీయ సమయం), అట్లాంటిక్ ద్వీపాలలో యు.టి.సి.-2 వాతారణ మండలాలుగా ఉంది.
బ్రెజిల్ భూమధ్యరేఖ, ట్రాపిక్ ఆఫ్ కాప్రికాన్ ఉన్న ప్రపంచంలోని ఏకైక దేశంగా ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. లోపల, వెలుపల రెండు చుట్టుప్రక్కల ఉష్ణమండల ప్రాంతాలను కలిగి ఉన్న ఏకైక దేశంగా కూడా దేశానికి ప్రత్యేకత ఉంది. బ్రెజిలియన్ స్థలాకృతి వైవిధ్యంగా ఉంది. కొండలు, పర్వతాలు, మైదానాలు, పర్వత ప్రాంతాలు, స్కర్బ్‌లాండ్‌ ఉన్నాయి. భూభాగం అధికంగా భాగం 200 మీటర్ల (660 అడుగులు), 800 మీటర్ల (2,600 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ప్రధాన భూభాగం ప్రాంతం దేశంలోని దక్షిణ భాగంలో అధిక భాగాన్ని కలిగి ఉంది. పీఠభూమి వాయువ్య భాగాలలో విస్తారమైన రోలింగ్ మైదానాలు దిగువ గుండ్రని కొండలచే విరిగిపోతాయి. 1,200 మీటర్ల (3,900 అడుగులు) ఎత్తుల ఎత్తుకు చేరుకునే సంక్లిష్టమైన భారీ గట్లు, పర్వత శ్రేణులతో ఆగ్నేయ భాగం మరింత కఠినంగా ఉంటుంది. ఈ పర్వతశ్రేణులలో మాంటిక్యూరా, ఎస్పిన్హాకో పర్వతాలు, సెర డర్ మార్ భాగంగా ఉన్నాయి. బ్రెజిల్లో అత్యంత ఎత్తైన పికో డా నెబ్లినా 2,994 మీటర్లు (9,823 అడుగులు), అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం అత్యల్పంగా ఉంది. బ్రెజిల్ ప్రపంచంలో అత్యంత విస్తృతమైన నదుల దట్టమైన, సంక్లిష్టమైన వ్యవస్థగా ఉంది. ఇది ఎనిమిది అతిపెద్ద పారుదల ముఖద్వారాలు కలిగివుంది. అన్నీ అట్లాంటిక్‌లో ప్రవహిస్తున్నాయి. ప్రధాన నదులు అమెజాన్ (ప్రపంచంలో రెండో అతి పొడవైన నది, అతిపెద్ద నీటి వనరుల పరంగా) పారనా, దాని ప్రధాన ఉపనది ఇగ్యుజు (ఇగువాజు జలపాతం), నీగ్రో, సావో ఫ్రాన్సిస్కో, జింగ్యు, మదీరా, తపజోస్ నదులు ప్రధానమైనవి.
వాతావరణం
బ్రెజిల్ వాతావరణం ఒక విస్తారమైన వాతావరణ పరిస్థితిని, విస్తృత స్థలాకృతిలో ఉంటుంది. అయితే దేశంలో అధిక భాగం ఉష్ణమండలంగా ఉంటుంది. కొప్పెన్ వ్యవస్థ ఆధారంగా ప్రకారం బ్రెజిల్ ఆరు ప్రధాన వాతావరణ ఉపవిభాగాలు ఉంటాయి. ఎడారి, ఈక్వెటోరియల్, ట్రోపికల్, అర్రియార్డ్, ఓషియానిక్, ఉపఉష్ణమండల ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. వేర్వేరు వాతావరణ పరిస్థితులు ఉత్తరాన ఈక్వెటోరియల్ రెయిన్ఫారెంట్స్ నుండి ఈశాన్యంలోని సెమిరిడ్ ఎడారులు, దక్షిణాన మితిమీరిన శంఖాకార అడవులు, సెంట్రల్ బ్రెజిల్లోని ఉష్ణమండల సవన్నాలకు వాతావరణ పరిస్థితులను రూపొందిస్తున్నాయి. చాలా ప్రాంతాల్లో వివిధ రకాల మైక్రోక్లిమేట్లు ఉంటాయి. ఉత్తర బ్రెజిల్లో అధికంగా భూమధ్యరేఖా వాతావరణం ఉంటుంది. అసలు పొడి వాతావరణం లేదు. కానీ అధికవర్షపాతం నమోదయ్యే సంవత్సరంలో కొన్ని వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి. ఉష్ణోగ్రతలు సగటు 25 ° సెంటీగ్రేడ్ (77 ° ఫారెన్ హీట్) సీజన్ల కంటే రాత్రి, పగల మధ్య అత్యధికమైన ఉష్ణోగ్రత వైవిధ్యం ఉంది. సెంట్రల్ ఓవర్ బ్రెజిల్ వర్షపాతం ఒక సవన్నా శీతోష్ణస్థితిని కలిగి ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతం అమెజాన్ ముఖద్వారం వలె విస్తృతమైనదైనప్పటికీ ఇది చాలా భిన్నమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. అంతర్గత ఈశాన్య ప్రాంతంలో కాలానుగుణ వర్షపాతం మరింత తీవ్రంగా ఉంటుంది. సరాసరి శీతోష్ణస్థితి ప్రాంతం సాధారణంగా వర్షపాతం కంటే 800 మిల్లీమీటర్ల (31.5 ల)కంటే తక్కువ వర్షం ఉంటుంది. అందుకుంటుంది. వీటిలో ఎక్కువ భాగం ఏడాదికి మూడు నుండి ఐదు నెలలు వర్షపాతం ఉంటుంది, అప్పుడప్పుడూ తక్కువ వర్షపాతం కారణంగా దీర్ఘకాల కరువుకు దారితీస్తుంది. బ్రెజిల్ యొక్క 1877-78 గ్రాండే సెకా (గ్రేట్ కరువు), బ్రెజిల్ చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన, దాదాపు అర మిలియన్ మరణాలు సంభవించాయి. అదేవిధంగా వినాశకరమైన కరువు 1915 లో సంభవించింది. బహియా దక్షిణంలో సముద్రతీరంలో సాయో పౌలో రాష్ట్రంలో వర్షాతంలో మార్పు ఉంటుంది. ఇక్కడ సంవత్సరం అంతా వర్షపాతం ఉంటుంది. దక్షిణ బ్రెజిల్‌లో ఉప ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది. చల్లని శీతాకాలం ఉంటుంది. ఇక్కడ ఉష్ణోగ్రత 18 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది.18 °C; ఎగువప్రాంతాలలో హిమపాతం మతియు శీతాకాల ఘనీభవనం సాధారణం.
ఆర్ధికం
2017 అంచనాల ప్రకారం, బ్రెజిల్ లాటిన్ అమెరికాలో అత్యధిక అతిపెద్ద జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థగా, ప్రపంచంలో తొమ్మిదవ అతిపెద్ద ఆర్థికవ్యవస్థ, కొనుగోలు శక్తి ఎనిమిదవ అతిపెద్దదిగా గుర్తించబడుతుంది. బ్రెజిల్ విస్తారమైన సహజ వనరులతో మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. అంతకుముందు దశాబ్దాల్లో వేగంగా వృద్ధి సాధించిన తరువాత 2014 లో రాజకీయ అవినీతి కుంభకోణం, దేశవ్యాప్తంగా నెలకొన్న ఆర్థికమాంద్యం కారణంగా నిరసనల కొనసాగాయి.2016 నాటికి తలసరి జి.డి.పి.తలసరి $ 15,048 ఐ.ఎం.ఎఫ్.గణాంకాల ప్రకారం బ్రెజిల్ 77 వ స్థానంలో నిలిచింది. వ్యవసాయ, మైనింగ్, తయారీ, సేవా రంగాల నుండి 107 మిలియన్ల (ప్రపంచవ్యాప్తంగా 6 వ స్థానం) ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తున్నాయి.నిరుద్యోగం 6.2% (ప్రపంచవ్యాప్తంగా ర్యాంకింగ్ 64స్థానం. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక, వస్తువుల మార్కెట్లలో దేశం తన ఉనికిని విస్తరించింది.బి.ఆర్.ఐ.సి.దేశాలు అని పిలవబడే నాలుగు అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థికవ్యవస్థలలో ఇది ఒకటి. గత 150 సంవత్సరాల్లో బ్రెజిల్ ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద కాఫీ ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది.
బ్రెజిల్ ప్రపంచంలోనే నాల్గవ అతిపెద్ద కార్ల మార్కెట్గా మారింది. ప్రధాన ఎగుమతి ఉత్పత్తులలో విమానం, విద్యుత్ పరికరాలు, ఆటోమొబైల్స్, ఇథనాల్, వస్త్రాలు, పాదరక్షలు, ఇనుప ఖనిజం, ఉక్కు, కాఫీ, నారింజ రసం, సోయాబీన్స్, గొడ్డు మాంసం ఉన్నాయి. మొత్తంగా బ్రెజిల్ ఎగుమతుల విలువపరంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 23 వ స్థానంలో ఉంది.బ్రెజిల్ కరెన్సీని రియల్ 1994 లో యు.ఎస్ డాలర్‌కు సమానంగా ఉంది. అయితే, తూర్పు ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత 1998 లో రష్యన్, దాని తరువాత వచ్చిన ప్రతికూల ఆర్థిక సంఘటనలు, ద్రవ్య సంక్షోభానికి గురైనప్పుడు సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ బ్రెజిల్ మనీపాలసీ తాత్కాలికంగా మార్చబడింది. 1999 జనవరిలో ఫ్రీడమ్లో మార్పిడి విధానాన్ని స్పష్టంగా మార్చివేసే వరకు మనీపాలసీ విధానం కొనసాగింది. బ్రెజిల్ అంతర్జాతీయ మానిటరీ ఫండ్ రెస్క్యూ ప్యాకేజీను నుండి 2002 మధ్యలో 30.4 బిలియన్ డాలర్లు అందుకున్నది. 2005 వరకు తిరిగి చెల్లించనందున బ్రెజిల్ సెంట్రల్ బ్యాంకు 2006 లో ఐ.ఎం.ఎఫ్. రుణాన్ని చెల్లించింది. బ్రెజిల్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఇటీవలే వ్యవహరిస్తున్న సమస్యల్లో ఒకటి దేశంలో ఊహాజనిత స్వల్పకాలిక మూలధన పెట్టుబడులను అధికంగా కలిగి ఉంది.ఆ కాలంలో వాస్తవికతకు వ్యతిరేకంగా యు.ఎస్. డాలర్ విలువ పడిపోవటానికి దోహదపడింది. అయినప్పటికీ ఉత్పత్తిరంగంలో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (ఎఫ్డిఐ) 2007 నాటికి 193.8 బిలియన్ డాలర్లుగా అధికరిమచ వచ్చని అంచనా వేయబడింది. ద్రవ్య విధాన కొలమానంగా స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లు ఏర్పాటు ద్రవ్యోల్బణ పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ సెంట్రల్ బ్యాంకు ప్రస్తుతం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది. 1903, 2010 మద్య విలీనాలు (7012), సముపార్జనలు మొత్తం 707 బిలియన్ డాలర్ల విలువ కలిగిన బ్రజిలియన్ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో ప్రకటించబడ్డాయి.
2010 సంవత్సరపు విలువ 115 బిలియన్ డాలర్ల లావాదేవీలతో కొత్త రికార్డు సృష్టించింది. బ్రెజిలియన్ కంపెనీల ప్రమేయంతో అతిపెద్ద లావాదేవి ఉంది: సియా. 18.9 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన టెండర్ ఆఫర్లో వాలే డూ రియో ​​డాకో ఇన్స్కోను సొంతం చేసుకుంది.
విద్యుత్తు
బ్రెజిల్ విభిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయం, పరిశ్రమ, విస్తృతమైన సేవలు ఉన్నాయి. అటవీ, లాగింగ్, చేపల వేట వంటి వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలు 2007 లో స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తిలో 5.1% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. బ్రెజిల్ నారింజ, కాఫీ, చక్కెర చెరకు, కాసావా, సిసల్, సోయాబీన్స్, బొప్పాయిల అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటి. పరిశ్రమ - ఆటోమొబైల్స్, ఉక్కు, పెట్రోకెమికల్స్ నుండి కంప్యూటర్స్, ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్, కన్స్యూమర్ డ్యూరబుల్స్ వరకు - మొత్తం స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తిలో 30.8% వాటా ఉంది. సావో పాలో, రియో ​​డి జనీరో, క్యాంపీనాస్, పోర్టో అలెగ్రే, బెలో హారిజోన్ట్లలో మెట్రోపాలిటన్ పరిశ్రమ అత్యధికంగా కేంద్రీకృతమై ఉంది. అత్యధికంగా శక్తి వినియోగం చేస్తున్న ప్రపంచదేశాలలో బ్రెజిల్ 10వ స్థానంలో ఉంది. బ్రెజిల్ శక్తిని పునరుత్పాదక వనరులలో ముఖ్యంగా జలవిద్యుత్, ఇథనాల్ నుండి వస్తోంది. బ్రెజిల్ లోని " ఇటియుపు ఆనకట్ట " ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద జలవిద్యుత్ ప్లాంట్‌గా గుర్తించబడుతుంది. 1978 లో ఇథనాల్ ఇంజిన్‌తో మొట్టమొదటి కారును నిర్మించారు. 2005 లో ఇథనాల్‌తో నడుస్తున్న మొట్టమొదటి విమాన ఇంజిన్ తయారు చేయబడింది. ముందరి ఉప్పు పొరలో ఇటీవల చమురు ఆవిష్కరణలు చమురు ఉత్పత్తిలో అధిక పెరుగుదలకు తలుపులు తెరిచాయి. ప్రభుత్వ సంస్థలైన మైన్స్ అండ్ ఎనర్జీ, నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ఎనర్జీ పాలసీ, నేషనల్ ఏజన్సీ ఆఫ్ పెట్రోలియం, నాచురల్ గ్యాస్ అండ్ బయోఫ్యూయల్స్, నేషనల్ ఏజన్సీ ఆఫ్ ఎలక్ట్రిసిటీ ఇంధన విధానంలో బాధ్యత వహిస్తున్నాయి.
పర్యాటకం
బ్రెజిల్ ప్రధాన పోటీగా సహజ వనరులు ప్రయోజనం చేకూరుస్తున్నాయి. ఇవి పరిగణించబడ్డ అన్ని దేశాలలో మొదటి స్థానంలో నిలిచాయి, ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు ఉన్న కారణంగా బ్రెజిల్ సాంస్కృతిక వనరులకు 23 వ స్థానంలో నిలిచింది. టి.టి.సి.ఐ నివేదిక బ్రెజిల్ ప్రధాన బలహీనతలను సూచిస్తుంది: బ్రెజిల్ భౌగోళిక రవాణా మౌలిక సదుపాయాలలో రహదారుల నాణ్యత 105 వ స్థానంలో ఉంది. అభివృద్ధి చెందని రహదారుల స్థాయి 116 వ స్థానంలో ఉంది. అధిక టిక్కెట్ పన్నులు, విమానాశ్రయ ఛార్జీలు, అలాగే అధిక ధరలు, అధిక పన్నుల కారణంగా, దేశం ధరల పోటీతత్వాన్ని 114 వ స్థానంలో ఉంది. భద్రత గణనీయంగా మెరుగుపడింది.2008 లో 128 వ స్థానం నుండి 2011 లో 75 వ స్థాననానికి చేరుకుంది.
వరల్డ్ పర్యాటకం ఆర్గనైజేషన్ ఆధారంగా బ్రెజిల్‌కు అంతర్జాతీయ ప్రయాణం 2000, ముఖ్యంగా 2004, 2005 మధ్యకాలంలో వేగవంతమైంది. అయితే, 2006 లో నెమ్మదిగా తరుగుదల జరిగింది., 2007-08లో అంతర్జాతీయంగా వచ్చిన వారి సంఖ్య దాదాపుగా పెరుగుదల లేదు.
2005 లో 4 బిలియన్ డాలర్లుగా పర్యాటక రంగం ఆదాయం 2007 లో 5 బిలియన్లకు చేరింది. 3,30,000 తక్కువగా వచ్చినప్పటికీ. ఈ అనుకూల ధోరణి 2004 లో ప్రారంభమైన బ్రెజిల్ రియల్‌కు వ్యతిరేకంగా సంయుక్త డాలర్ బలహీనత ఫలితంగా ఉంది. కానీ ఇది బ్రెజిల్‌ను మరింత ఖరీదైన అంతర్జాతీయ గమ్యంగా మార్చింది. 2008-09లో మహా మాంద్యం ఫలితంగా సందర్శకులు, ఆదాయాలు సగానికి పడిపోయినప్పటికీ ఈ ధోరణి 2009 లో మార్చబడింది. 2010 నాటికి ఈ పరిశ్రమ తిరిగి కోలుకుంది. 2006 స్థాయిల కంటే 5.2 మిలియన్ అంతర్జాతీయ సందర్శకుల స్థాయికి చేరింది, ఈ సందర్శకుల ఆదాయాలు 6 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకున్నాయి. 2011 లో 5.4 మిలియన్ల సందర్శకులతో చారిత్రక రికార్డు, $ 6.8 బిలియన్ల ఆదాయానికి చేరింది. రికార్డు స్థాయి అంతర్జాతీయ పర్యాటక ఆదాయం కొనసాగినప్పటికీ, విదేశాలకు పర్యటించే బ్రెజిలియన్ పర్యాటకుల సంఖ్య 2003 నుండి అధికరిస్తూ ఉంది. ఫలితంగా నికర ప్రతికూల విదేశీ మారక సంతులనం ఫలితంగా బ్రెజిల్ దేశ పర్యాటకులు విదేశాల్లో ఎక్కువ డబ్బు వెచ్చిస్తున్నారు. 2006 లో విదేశాల పర్యాటక వ్యయం 5.8 బిలియన్ డాలర్లు. 2007 లో 8.2 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదయింది. 42% పెరుగుదల, 2006 లో 3.3 బిలియన్ డాలర్ల నికర లోటు, 2006 లో 1.5 బిలియన్ డాలర్ల నికర లోటు, మునుపటి సంవత్సరం నుండి 125% అధికం. విదేశాల్లో చౌకైన వ్యయాలను ఖర్చు చేయడం, శక్తివంతమైన రియల్ ప్రయోజనాన్ని బ్రెజిలియన్లు తమకు అనుకూలంగా తీసుకున్నారు. 2006 లో బ్రెజిల్ విదేశీ పర్యటనలు దేశ జనాభాలో 4% భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి. 2005 లో పర్యాటకం వస్తువుల, సేవల ఎగుమతుల నుండి దేశం ఆదాయాన్ని 3.2% అధికరించింది. బ్రజిలియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉపాధిలో 7% ప్రాతినిధ్యం వహించింది. 2006 లో ఈ రంగంలో ప్రత్యక్ష ఉపాధి 1.9 మిలియన్లకు చేరుకుంది. 2005 లో దేశవ్యాప్తంగా 51 మిలియన్ ప్రజలు దేశవ్యాప్తంగా ప్రయాణించారు, బ్రెజిలియన్ పర్యాటకుల ప్రత్యక్ష ఆదాయం 2005 లో అంతర్జాతీయ పర్యాటకుల కన్నా 5.6 రెట్లు అధికం 22 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది.2005 లో అంతర్జాతీయ పర్యాటకులు రియో ​​డి జనీరో, ఫోజ్ డో ఇగువా, సావో పాలో, ఫ్లోరియానోపోలిస్, సాల్వడార్‌లు నగరాలను విశ్రాంతి పర్యటనల కొరకు ఎక్కువగా సందర్శించారు. సావో పాలో, రియో ​​డి జనీరో, పోర్టో అలెగ్రేలు వ్యాపార ప్రయాణాలకు అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ప్రదేశాలు. 2006 లో రియో ​​డి జనీరో, ఫార్చలేజా వ్యాపార పర్యటనలకు అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ప్రదేశాలుగా ఉన్నాయి.
పర్యావరణం, జీవవైద్యం
బ్రెజిల్ అతిపెద్ద భూభాగం వైవిధ్యమైన పర్యావరణాన్ని కలిగి ఉంది. అమెజాన్ వర్షారణ్యాలు, సెర్రాడోలతో ప్రపంచంలోని గొప్ప జీవవైవిధ్యం కలిగిన ప్రాంతంగా ఉంది. దక్షిణాన అరౌరియా పైన్ అడవులు సమశీతోష్ణ పరిస్థితుల్లో పెరుగుతాయి. సుసంపన్నమైన వన్యజీవనం కలిగిన బ్రెజిల్ వైవిధ్యమైన వన్యప్రాణులను కలిగి ఉంది. బ్రెజిల్లోని మొక్కల, జంతు జాతుల సంఖ్య దాదాపు నాలుగు మిలియన్ల కంటే అధికంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. అనారోగ్యకరమైనది అని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేశారు. అధికంగా అకశేరుకాలు ఉన్నాయి.అమెజాన్ వర్షారణ్యం ప్రపంచంలో ధనిక, అత్యధిక జీవవైవిధ్యం కలిగిన వర్షారణ్యంగా ఉంటుంది.
పెద్ద క్షీరదాల్లో మాంసాహారులు ప్యూమాస్, జాగ్వర్లు, ఒలోలట్స్, అరుదైన బుష్ డాగ్లు, నక్కలు, శాకాహార జంతువులలో పెకిరీలు, టాపిర్స్,స్లాత్స్, ఒపస్సిమ్స్, ఆర్మాడిల్లోస్ ఉన్నాయి. దక్షిణంలో డీర్ సమృద్ధిగా ఉంటాయి, ఉత్తర వర్షారణ్యాలలో అనేక నూతన ప్రపంచ కోతుల జాతులు కనిపిస్తాయి. పర్యావరణ సమస్యలపై ప్రపంచ ఆసక్తికి ప్రతిస్పందనగా పర్యావరణంపై ఆందోళన పెరిగింది.
బ్రెజిల్ అమెజాన్ బేసిన్లో రెడ్-బెల్లీడ్ పిరాన్హాతో పాటు విభిన్నమైన చేప జాతులు ఉన్నాయి. భయంకరమైన మంచినీటి చేపగా దాని ఖ్యాతి ఉన్నప్పటికీ ఎర్ర-బెల్లీడ్ పిరాన్హా వాస్తవానికి సాధారణంగా దుర్బలమైన స్కావెంజర్. జీవవైవిధ్యం వ్యవసాయం, పశువుల, అటవీ, ఫిషరీస్ వెలికితీతకు దోహదం చేస్తుంది. అయినప్పటికీ సోయాబీన్స్, కాఫీ, లేదా కోళ్లు వంటి జంతువులు ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతి చేయబడుతున్నాయి, స్థానిక జాతుల ఆర్థిక ఉపయోగం ఇప్పటికీ క్రాల్ చేస్తుంది. బ్రెజిలియన్ జిడిపిలో అటవీ రంగం కేవలం 1%, మత్స్య 0.4% మాత్రమే ఉంటుంది.వ్యవసాయం, లాగింగ్, మైనింగ్, పునరావాసం, చమురు, వాయువు వెలికితీత,అత్యధికంగా చేపలు పట్టడం, వన్యప్రాణి వాణిజ్యం, ఆనకట్టలు, మౌలిక సదుపాయాలు, నీటి కాలుష్యం, శీతోష్ణస్థితి మార్పు, అగ్ని, అంతరించిపోతున్న జాతులు వంటివి బ్రెజిల్ సహజ వారసత్వంగా ఉంది. అభివృద్ధి కారణంగా దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో, సహజ పర్యావరణం బెదిరింపుకు గురౌతుంది. రహదారుల నిర్మాణం వ్యవసాయం, సెటిల్మెంట్లు గతంలో మారుమూల ప్రాంతాలను వ్యవసాయ అనుకూలంగా చేసాయి.వన్యప్రాణి ఆవాసాల ప్రాంతంలో ఆనకట్టలు లోయలు వరదలు, గనుల త్రవ్వకాలు, ప్రకృతి దృశ్యాలను కలుషితం చేస్తున్నాయి. వివాదాస్పద బేలో మోంటే హైడ్రోఎలెక్ట్రిక్ ఆనకట్టితో సహా అమెజాన్ ప్రాంతానికి కనీసం 70 ఆనకట్టలు ప్రణాళిక చేయబడుతున్నాయి.
సైంస్, టెక్నాలజీ
బ్రెజిల్ అత్యంత గౌరవమైన సాంకేతిక కేంద్రాల ఓస్వాల్డ్ క్రూజ్ ఇన్స్టిట్యూట్, బటాన్టన్ ఇన్స్టిట్యూట్, ఎయిర్ ఫోర్స్ యొక్క ఏరోస్పేస్ టెక్నికల్ సెంటర్, బ్రెజిలియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ కార్పొరేషన్, ఐ.ఎన్.పి.ఇ. ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. లాటిన్ అమెరికా దేశాలలో అత్యంత అధునాతన స్పేస్ కార్యక్రమాన్ని కలిగి ఉన్న దేశంగా బ్రెజిలియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. గణనీయమైన వాహనాల వనరులు, ఉపగ్రహ తయారీని కలిగి ఉంది. సాపేక్ష సాంకేతిక ఆధునీకరణ యజమాన్యం, దేశంలో అభివృద్ధి చేసిన జలాంతర్గాములు, విమానాలు, అలాగే అంతరిక్ష పరిశోధనలో పాల్గొనటం, ఒక వాహన ప్రయోగ కేంద్రం లైట్ కలిగి, దక్షిణార్థగోళంలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (ఐ.ఎస్.ఎస్.) ఇంటిగ్రేటేడ్ బృందం కలిగిన ఏకైక దేశంగా బ్రెజిల్‌కు ప్రత్యేకత ఉంది. లోతైన నీటిలో నూనె కోసం అన్వేషణలకు దేశం ఒక మార్గదర్శిగా ఉంది. చమురు నిల్వలు 73% ఉన్నాయి. యురేనియం రీసెండ్ న్యూక్లియర్ ఫ్యూయెల్ ఫ్యాక్టరీలో ఎక్కువ భాగం పరిశోధనా ప్రయోజనాల కోసం (బ్రెజిల్ 88% విద్యుత్తు అవసరాలకు జలవిద్యుత్తును ఉపయోగించుకుంటుంది) ), దేశం మొట్టమొదటి అణు జలాంతర్గామి 2015 లో (ఫ్రాన్స్ ద్వారా) పంపిణీ చేయబడుతుంది. లాటిన్ అమెరికాలో మూడు దేశాలలో బ్రెజిల్ ఒకటి.సింక్రోటాన్ ప్రయోగశాలతో, భౌతిక శాస్త్రం, కెమిస్ట్రీ, మెటీరియల్ సైన్స్, లైఫ్ సైన్సెస్‌లో పరిశోధన కేంద్రం.స్వంత ఫాబ్రికేషన్ ప్లాంట్ కలిగిన సెమీకండక్టర్ సంస్థను కలిగి ఉన్న ఏకైక లాటిన్ అమెరికా దేశంగా బ్రెజిల్ గుర్తించబడింది. 2009-2010 వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం గ్లోబల్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ రిపోర్ట్ ఆధారంగా ప్రపంచ సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేసిన అతిపెద్ద సంస్థ బ్రెజిల్ 61 స్థానంలో ఉందని తెలియజేసింది. బ్రెజిల్లో చాలా మంది శాస్త్రీయ పరిశోధకులు ఉన్నారు.వీరిలో బార్టొలోమ్యూ డీ గుస్మొ, లాండెల్ డీ మౌరా, ఫ్రాంసిస్కొ డీ అజ్వెడో! అల్బెర్టో సాన్టోస్-డ్యూమాంట్ ప్రధాన్యత వహిస్తున్నారు. ఎవార్రిస్టో కొనాడో ఎంగెల్బెర్గ్, మాన్యువల్ డయాస్ డె అబ్రూ, ఆండ్రియాస్ పావెల్ ఆల్టోస్టో సాన్టోస్- డ్యూమాంట్, బ్రెజిల్ విజ్ఞాన శాస్త్రం సెసార్ లాట్టెస్ (పియా మెసోన్ బ్రెజిలియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త పాత్‌ఫైండర్) మారియో షెన్బర్గ్ (బ్రెజిల్ యొక్క గొప్ప సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రంగా పరిగణించారు) జోస్ లియోట్ లోప్స్ (యునెస్కొ సైన్స్ ప్రైజ్ యొక్క బ్రెజిలియన్ భౌతికశాస్త్రవేత్త) అర్టూర్ ఎవిలా (ఫీల్డ్స్ పతకాల మొట్టమొదటి లాటిన్ అమెరికన్ విజేత), ఫ్రిట్జ్ ముల్లర్ (చార్లెస్ డార్విన్ చేత పరిణామ సిద్ధాంతానికి వాస్తవిక మద్దతుగా మార్గదర్శకుడు).
రవాణా సౌకర్యాలు
బ్రెజిలియన్ రహదారులు రవాణా, ప్రయాణీకుల రద్దీ ప్రధాన వాహకాలుగా ఉన్నాయి. 2002 లో రహదారి వ్యవస్థ మొత్తం పొడవు 1.98 మిలియన్ కిమీ (1.23 మిలియన్ మైళ్ళు) ఉంది. 2002 లో 35,496 కిమీ (22,056 మీ) నుండి 1,84,140 కి.మీ. (114,419 మీ) (114,425 మైళ్ళు) వరకు రహదారుల అధికరించింది. 1920 లలో రహదారి వ్యవస్థలో ఆరంభం అయిన మొట్టమొదటి పెట్టుబడులు వాట్యులియో లూయిస్ ప్రభుత్వం, గెట్యులియో వర్గాస్, యురికో గాస్పర్ దుత్ర ప్రభుత్వాలలో కొనసాగింది. రాజధాని బ్రాసిలియా రూపకల్పన చేసి నిర్మించిన ప్రెసిడెంట్ జుసెల్లినో కుబిట్చేచ్ (1956-61), రహదారుల మరొక మద్దతుదారుగా ఉన్నాడు. దేశంలో ప్రధాన కార్ల తయారీదారుల (వోక్స్వాగన్, ఫోర్డ్, జనరల్ మోటార్స్ తన పాలనలో బ్రెజిల్కు చేరుకుంది) సంస్థాపనకు కుబిట్చెక్ బాధ్యత వహించి, వాటిని ఆకర్షించేందుకు రహదారి నిర్మాణం కోసం మద్దతు ఇచ్చాడు. 1976 లో ఒక ఆటోమొబైల్ మార్కెట్ ముగిసిన తరువాత 1990 చివరినాటికి దేశంలో ఐవెకో, రెనాల్ట్, ప్యుగోట్, సిట్రోయెన్, హోండా, మిత్సుబిషి, మెర్సిడెస్-బెంజ్, బి.ఎం.డబల్యూ, హ్యుండాయ్, టొయోటా మొదలైన సంస్థలు అతిపెద్ద విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను. ఆటో పరిశ్రమలో ఏడో అత్యంత ముఖ్యమైన దేశం బ్రెజిల్. 1945 నుంచి రహదారి నిర్మాణంకి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. 1970 లో రైలుమార్గం పొడవు 31,848 కిమీ (19,789 మీ) గా ఉండగా 2002 లో రైల్వే ట్రాక్ మొత్తం పొడవు 30,875 కిమీ (19,185 మైళ్ళు)కు కుదించబడింది. రైల్వే వ్యవస్థ ఫెడరల్ రైల్రోడ్ కార్పోరేషన్ (ఆర్.ఎఫ్.ఎఫ్.ఎస్.ఎ) కు చెందినది. ఇది 2007 లో ప్రైవేటీకరించబడింది.
బ్రెజిల్‌ మొదటి భూగర్భ రవాణా వ్యవస్థ సావో పాలో మెట్రో. ఇతర మెట్రో వ్యవస్థలు రియో ​​డి జనీరో, పోర్టో అలెగ్రే, రెసిఫ్, బెలో హారిజొంటే, బ్రెసిలియా, తెరెసిన, ఫార్టలేజాలో ఉన్నాయి.దేశంలో విస్తృతమైన రైలు నెట్వర్క్ ఉంది. మొత్తం రైలుమార్గం పొడవు 28,538 కిలోమీటర్లు (17,733 మైళ్ళు).ప్రపంచంలో పదవ అతిపెద్ద నెట్వర్క్‌గా గుర్తించబడుతుంది. గతంలో కాకుండా ప్రస్తుతం బ్రెజిలియన్ ప్రభుత్వం రైలుమార్గ రవాణా విధానాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఈ ప్రోత్సాహకానికి ఉదాహరణగా రియో-సావో పౌలో హై-స్పీడ్ రైల్ ప్రాజెక్ట్ ఒకటి. ఇది ప్రయాణీకులను తీసుకువెళ్లడానికి దేశంలోని రెండు ప్రధాన నగరాలను కలుపుతుంది.
బ్రెజిల్లో సుమారు 2,500 విమానాశ్రయములు ఉన్నాయి. వీటిలో ల్యాండింగ్ ఫీల్డులు కూడా చేర్చబడ్డాయి.విమానాశ్రాల సంఖ్యాపరంగా బ్రెజిల్ ప్రంపంచంలో ద్వితీయ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఉంది.