cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2021 ఐసీసీ పురుషుల టీ20 ప్రపంచ కప్
టీ20 ప్రపంచ కప్ - 2021లో పాల్గొన్న జట్లు & ఆటగాళ్లు
1.ఐర్లాండ్‌- రౌండ్‌ 1 ఆండ్రూ బల్బిర్నీ, మార్క్‌ అదేర్‌, కర్టిస్‌ చాంపర్‌, గరేత డిలనీ, జార్జ్‌ డాక్రెల్‌, జోష్‌ లిటిల్‌, ఆండ్రూ మెక్‌బ్రిన్‌, కెవిన్‌ ఒబ్రెయిన్‌, నీల్‌ రాక్‌, సిమీ సింగ్‌, పాల్‌ స్టిర్లింగ్‌, హారీ టెక్టార్‌, లోర్కాన్‌ టకర్‌, బెన్‌ వైట్‌, క్రెగ్‌ యంగ్‌. రిజర్వు ప్లేయర్లు: షేన్‌ గెట్‌కటే, గ్రాహం కెన్నడీ, బారీ మెకార్తి
2.నమీబియా- రౌండ్‌ 1 గెర్హాడ్‌ ఎరాస్‌మస్‌ (కెప్టెన్‌), స్టీఫెన్‌ బార్డ్‌, కార్ల్‌ బిర్కెన్‌స్టాక్‌, మిచావు డు ప్రీజ్‌, జాన్‌ ఫ్రిలింక్‌, జానే గ్రీన్‌, జాన్‌ నికోల్‌ లోఫ్టీ ఈటన్‌, బెర్నార్డ్‌ షోల్ట్‌, బెన్‌ షికాంగో, జేజే స్మిత్‌, రూబెన్‌ ట్రంపెల్‌మాన్‌, మైకేల్‌వాన్‌ లింగన్‌, డేవిడ్‌ వీజ్‌, క్రెయిగ్‌ విలియమ్స్‌, పిక్కీ యా ఫ్రాన్స్‌. రిజర్వు ఆటగాళ్లు: మారిషస్‌ గుపిటా
1. బంగ్లాదేశ్‌- రౌండ్‌ 1 మహ్మదుల్లా (కెప్టెన్‌) మహ్మద్‌ నయీం షేక్‌, సౌమ్య సర్కార్‌, లిటన్‌ దాస్‌, షకీబ్‌ అల్‌ హసన్‌, ముష్పికర్‌ రహీం, అఫీఫ్‌ హుసేన్‌, నురుల్‌ హసన్‌ సోహన్‌, షేక్‌ మహేదీ హసన్‌, నసుం అహ్మద్‌, ముస్తాఫిజుర్‌ రహమాన్‌, షోరిఫుల్‌ ఇస్లాం, టస్కిన్‌ అహ్మద్‌, సైఫుద్దీన్‌, షమీమ్‌ హుసేన్‌. రిజర్వు ప్లేయర్లు: అనిముల్‌ ఇస్లాం బిప్లవ్‌, రుబెల్‌ హుసేన్‌.
2.ఒమన్‌- రౌండ్‌ 1 జీషన్‌ మక్సూద్‌, ఆయిబ్‌ ఇలియాస్‌, జతిందర్‌ సింగ్‌, ఖావర్‌ అలీ, మహ్మద్‌ నదీం, అయాన్‌ ఖాన్‌, సూరజ్‌ కుమార్‌, సందీప్‌ గౌడ్‌, నెస్టర్‌ ధంబా, కలీముల్లా, బిలాల్‌ ఖాన్‌, నసీం ఖుషి, సుఫియాన్‌ మహమూద్‌, ఫయాజ్‌ బట్‌, ఖుర్రం నవాజ్‌ ఖాన్‌.
3.పపువా న్యూ గినియా- రౌండ్‌ 1 అసద్‌ వాలా, చార్ల్స్‌ అమిని, లెగా సియాక, నార్మన్‌ వనువా, నోసైన పొకానా, కిప్లింగ్‌ డోరిగా, టోనీ ఉరా, హిరి హిరి, గౌడీ టోకా, సెసె బవు, డామిన్‌ రావు, కబువా వాగి మెరియా, సిమన్‌ అటాయ్‌, జేసన్‌ కిలా, చాద్‌ సోపర్‌, జాక్‌ గార్డనర్‌.
4. స్కాట్లాండ్‌: రౌండ్‌ 1 కైలీ కోషర్‌, రిచర్డ్‌ బెరింగ్‌టన్‌, డిలన్‌ బడ్జ్‌, మాథ్యూ క్రాస్‌, జోష్‌ డావే, అలా ఈవన్స్‌, క్రిస్‌ గ్రేవ్స్‌, మైకేల్‌ లీస్‌, కలమ్‌ మెక్లాయిడ్‌, జార్జ్‌ మున్సే, సఫ్‌యాన్‌ షరీఫ్‌, హంజా తాహిర్‌, క్రెగ్‌ వాలస్‌, మార్క్‌ వాట్‌, బ్రాడ్‌ వీల్‌. రిజర్వు ఆటగాళ్లు: మైకేల్‌ జోన్స్‌, క్రిస్‌ సోలే.
టీ20 ప్రపంచకప్‌ ప్రైజ్ మనీ
ఈ టీ20 వరల్డ్ కప్ టోర్నీకి సంబంధించి ప్రైజ్‌మనీ వివరాలను ఐసీసీ ప్రకటించింది. టీ20 వరల్డ్ కప్ 2021 కోసం ప్రైజ్ మనీ రూ.42.07 కోట్లు (5.6 మిలియన్ డాలర్లు). టీ20 వరల్డ్‌కప్ టైటిల్ విజేతలకు రూ.12 కోట్లు (1.6 మిలియన్ డాలర్లు) రన్నరప్‌ జట్టుకి రూ.6 కోట్లు (8 లక్షల డాలర్లు), సెమీ ఫైనల్లో ఓటమి పాలైన రెండు జట్లకు చెరో రూ.3 కోట్లు (నాలుగు లక్షల డాలర్లు) ప్రైజ్‌మనీ అందించనుంది. సూపర్ 12 దశలో గెలిచిన ప్రతి జట్టుకు మ్యాచుకు రూ.30 లక్షల (40 వేల డాలర్లు), సూపర్ 12 నుంచి ఇంటిదారి పట్టే జట్లకు 70వేల డాలర్లను, రౌండ్‌ వన్‌లో గెలిచిన ఒక్కో జట్టుకి రూ.30 లక్షలు (40 వేల డాలర్లు), సూపర్ 12 దశలో అర్హత సాధించిన జట్లకు 70వేల డాలర్లు (రూ.52.59 లక్షలు) అందించనుంది.
మూలాలు
వర్గం:క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
దామోదర్ కుంద్ సరస్సు
ప్రత్యేకత
హిందూ పురాణాల ప్రకారం ఇది పవిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది. మృతదేహాలను దహనం చేసిన తరువాత మిగిలిపోయిన బూడిద, ఎముకల ను ఈ సరస్సు లో వదలటానికి చాలా మంది హిందువులు ఇష్టపడతారు. ఈ సరస్సు లోని నీరు ఎముకల ను కరిగించే లక్షణాలను కలిగి ఉంది.
విస్తీర్ణం
ఈ సరస్సు 257 అడుగు ల పొడవు, 50 అడుగు ల వెడల్పు, 5 అడుగు ల లోతు ఉంది. దీని చుట్టూ ఘాట్ నిర్మించారు.
అభివృద్ధి
గుజరాత్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రక్షించిన స్మారక కట్టడాలలో దామోదర్ కుంద్ ఒకటి. ఇది చెక్-డ్యామ్ రిజర్వాయర్ ను కలిగి ఉంది. ఇక్కడ యాత్రికుల సౌకర్యం కోసం గదులు, పబ్లిక్ టాయిలెట్లు వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను గుజరాత్ ప్రభుత్వం కల్పించింది.
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:గుజరాత్ వర్గం:నీటి వనరులు
రామకృష్ణ (చిత్రకారుడు)
రామకృష్ణ తెలుగులో మనకున్న మంచి వ్యంగ్య చిత్రకారులలో ఒకడు. ఇతని పూర్తి పేరు మునగపాటి శివరామకృష్ణ. ఇతడు తెలుగులోనే కాక, ఆంగ్లంలోకూడ కార్టూన్లు వేయటం జరిగింది. చిత్రకారుడు బాపు ప్రభావంతో వ్యంగ్య చిత్రరంగానికి ఆకర్షించబడిన మరొక మంచి చిత్రకారుడితను. భారత దేశంలోని అతి పెద్ద బ్యాంకులో మేనేజరు పదవిలో బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూనే, కార్టూనిస్ట్‌గా పేరుతెచ్చుకోవటం ఇతని ఏకాగ్రత, కష్టపడే తత్వం తెలియచేస్తాయి.
ఆవుల
ఆవుల తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
రామకృష్ణ (చిత్రకారుడు)
వ్యక్తిగతం
ప్యాపర్రు గ్రామంలో 1946, జులై 11న రామకృష్ణ జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి మునగపాటి విశ్వనాథశాస్త్రి, తల్లి మునగపాటి విశాలాక్షి. తండ్రి మంచి కవి. ఇతని భార్య పేరు సుగుణ. వీరి ఏకైక సంతానం కుమార్తె జయంతి సునీత. భారతీయ స్టేట్ బ్యాంకులో అనేక దశాబ్దాలు పనిచేసి, మేనేజరుగా 2003లో పదవీ విరమణ చేశాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాదు లోని ఎస్.బి.ఐ.కాలనీ, కొత్తపేటలో నివాసం ఉంటున్నాడు.
వ్యంగ్య చిత్ర రంగ ప్రవేశం
ఇతని మాటలలోనె చెప్పాలంటే "కార్టూన్ రంగంలో అడుగుపెట్టడానికి స్పూర్తి, పూజ్యులు, గురుదేవులు బాపు వేసిన బాణాసంచాల్లాంటి కార్టూన్లు, ఆ బొమ్మల్లోని హావభావాలు, నవ్వించి, కవ్వించే డైలాగులు" అని చెప్తాడు. 1967వ సంవత్సరంలో బొమ్మలు వేయటం మొదలు పెట్టి, ప్రారంభంలోనే, పోటీలలో ప్రథమ బహుమతి సంపాదించిన కీర్తి ఇతనిది. "లోకోక్తి చిత్రిక" అన్న ఆంశంమీద ఇతను ఆంధ్రప్రభలో వేసిన మొదటి కార్టూన్‌కు, మొదటి బహుమతి లభించింది. ఆ విధంగా ప్రథమ విజయంతో మొదలయ్యిన ఇతడి వ్యంగ్యచిత్ర ప్రాభవం, తెలుగులోని అన్ని వార, మాస పత్రికలతో పాటు, కొన్ని కన్నడ, తమిళ, హిందీ పత్రికల వరకూ పాకింది. ఇంతేకాక అప్పటి కార్టూన్ పత్రిక శంకర్స్ వీక్లీ, (కార్టూనిస్ట్ శంకర్ పిళ్ళై నడిపిన పత్రిక 1975లో ప్రభుత్వంచే ప్రకటించబడిన అత్యవసర పరిస్థితి వల్ల మూతపడింది) లోనూ, కార‌వాన్ (Caravan-Now 'Alive'), ఉమన్స్ ఎరా, వైజ్‌క్రాక్, సన్‌, సం‌డే, భావాన్స్ జర్నల్, యూత్‌టైమ్స్, న్యూస్‌టైమ్‌ (Newstime) మొదలగు ఆంగ్ల పత్రికలో కూడా ఇతని వ్యంగ్య చిత్రాలు ప్రచురించబడినాయి.
వ్యంగ్య చిత్ర ప్రత్యేకతలు
250px|right|thumb|రామకృష్ణ ప్రచురించిన మొట్టమొదటి వ్యంగ్య చిత్రం. మొదటి కార్టూన్‌కే పోటీలో మొదటి బహుమతి రావటం ప్రత్యేకత
మూలాలు
వర్గం:1946 జననాలు వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్‌లు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కార్టూనిస్టులు
కురుమ
కురుమ : తెలంగాణ వెనుకబడిన కులాల జాబితాలో బి.సి.బి.గ్రూపు కులం. కురుబ అనికూడా అంటారు.
గొర్రెల కాపరులైన కురుమ కులస్థులు సంచార జీవులు, మేకల మందలే వీరి జీవనాధారం. కొండలు- గుట్టలు, అటవీ ప్రాంతాల్లో ఈ జీవాలతో తిరుగుతూ మేపటానికి గరిక భూములు, త్రాగటానికి నీటి సౌకర్యంగల ప్రదేశాలను వెతుక్కుంటూ వెడతారు. పూర్వం కురుమలు కొండమీద నివసిస్తూ గొర్రెలు, మేకలు మేపుకొంటూ ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లివచ్చేవారు. నేటికీ దాదాపు అలాగే జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఈ కులానికి చెందినవారిలో 90 శాతానికి పైగా గ్రామాల్లో జీవిస్తుస్తున్నప్పటికీ, ఏడాదిలో ఆరు మాసాలు స్వస్థలం విడిచి పచ్చిక దొరికే ప్రాంతాలకు గొర్రెలతో వలస పోతుంటారు. ముఖ్యంగా జవవరి నుంచి జూన్‌ వరకు వలస పోతుంటారు. ఆ కాలంలో వీరు చింత, మామిడి తొక్కు పచ్చడితో వీరు రోజులు గడుపుతారు. ఈ విధంగా వలసలు పట్టిన రోజుల్లో గొర్రెలకు మేత కరువై, సరైన వైద్య సదుపాయం లభించక, రోగ నిరోధక శక్తి తగ్గటంలో అవి రోగాల బారిన పడతాయి. ఒక్కొక్కసారి పరిస్థితి విషమించి గొర్రెలు మొత్తం మృతిచెందితే భుజాన గొంగళి, చేతికరత్రో స్వగ్రామం చేరిన గొర్రెల కాపరులూ ఉన్నారు. ప్రస్తుతం మన రాష్ర్టంలో ఉన్ని పరిశ్రమ దెబ్బతిన్నప్పటికీ, కురుమలు మాత్రం ఇప్పటికీ కంబళ్లు నేస్తూనే ఉన్నారు. మెదక్‌ జిల్లా జోగిపేట, వరంగల్ జిల్లా ఆకునూరు, రాంపూర్ లో ఇప్పటికీ భారీగా కంబళ్లు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. రాష్ర్టంలోని గొర్రెల కాపరులు నేటికీ గొంగడి లేనిదే బయటికి వెళ్లరు. జడివానలో సైతం గొంగళి కప్పుకుంటే చుక్క నీరు లోపలికి రాదు. చలికాలం కప్పుకుంటే వెచ్చగా అమ్మవడిలో నిద్రపోయినంత అనుభూతి కలుగుతుంది. రాష్ర్టంలో ఉన్నటువంటి 213 లక్షల గొర్రెలలో దాదాపు 80 లక్షల గొర్రెలు ఉన్ని ఉత్పత్తి చేసేవే. దక్కన్‌ జాతి గొర్రెల నుంచి ఉన్ని ఎక్కువ వస్తుంది. గొర్రెల నుంచి కత్తిరించిన రెండు కిలోల ఉన్నిని 40, 50 రూపాయలకే కొని అదే రెండు కిలోల ఉన్నితో తయారయ్యే శాలువాలను ఏడెనిమిది వందల రూపాయలకు విక్రయిస్తున్నారు వ్యాపారులు. గొర్రెల నుంచి ప్రతి ఏడాదీ రెండు సార్లు ఉన్ని కత్తిరించే అవకాశముంది. ప్రతి గొర్రె నుంచి దాదాపు రెండు కిలోల ఉన్ని ఉత్పత్తి అవుతోంది. అందులో నుంచి సగం పనికివచ్చే ఉన్ని లభించినా ఎనిమిది వేల మెట్రిక్‌ టన్నుల ఉన్ని చేతికందుతుంది. దీని ద్వారా ఏడాదికి దాదాపు 20 లక్షల కంబళ్లు ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. అంటే దాదాపు వంద కోట్ల రూపాయలు ఆదాయం చేతికందటంతోపాటు, వేలాదిమందికి ఉపాధి లభించే అవకాశముంది. ఈ జాతి వారిని వీరిని తెలంగాణలో కురుమ, రాయసీమలో కురుబ అని పిలుస్తున్నారు. మాంసాన్ని ఇచ్చే గొర్రెలు మహబూబ్‌నగర్‌ ఎక్కువ. మాంసం విషయానికి వస్తే, మొత్తం గొర్రెల్లో ఏడో వంతు మాంసం కోసం విక్రయించినా దాదాపు 800 కోట్ల రూపాయలు ప్రతి ఏటా లభించే అవకాశముంది. వీటి చర్మం ద్వారా మరో 100 కోట్ల రూపాయలు అందుతు న్నాయి. కురుమలు పట్టిందల్లా బంగారం ఐనా మధ్య దళారీలే లబ్ధిపొందటంతో కురుమలకు మిగిలేది శ్రమ మాత్రమే. నేడు అమలవు తున్న ఎగ్జిమ్‌ విధానం ద్వారా విదేశీ మాంసం ఉత్పత్తులు, పాల ఉత్పత్తులు దేశంలోకి ప్రవేశించటం ద్వారా స్వదేశీ యులు సృష్టించే ఉత్పత్తులకు గిరాకీ తగ్గింది.
ఒగ్గు కథ
కురుమ జాతివారు శివున్ని, బసవన్నని పూజిస్తారు.కురుమలకు ప్రత్యేక పూజారులు, కుల వాయిద్యకారులు ఉన్నారు. తెలంగాణలో ఒగ్గువాళ్లు, బీరప్ప లు. వైవిధ్యం కలిగిన ఒగ్గుకథ గాన, కళారూపం ఒక్క తెలంగాణాలోనే కనిపించడం విశేషం. కురుమ కుల పురోహితవర్గానికి చెందినవారు ఒగ్గుకథని చెప్పే వృత్తిని స్వీకరించారు. బీరన్నలకు ప్రత్యేక మైన వాయిద్యం ఒగ్గు (డమరుకం ) ఉపయోగించి చెప్పే వృత్తి పురాణం గురించి తెల్సుకోవడం అంటే కురుమ జాతి చరిత్ర, సంస్కృతుల గురించి తెలుసుకోవటమన్నమాట. ఒగ్గు దీక్ష ఒకటి ఈ కురుమల్లో కనిపిస్తోంది.
ఒగ్గు కథలో తర్ఫీదు పొందాలంటే కులపెద్దల అనుమతితో శైవక్షేత్రాలలో ఏదో ఒక క్షేత్రానికి వెళ్తారు. ఆలయ లోగిళ్లలో పట్టాలువేసి విభూతి ధరించి, నామాలను జపించుకొంటూ మల్లన్న దేవుడినే ధ్యానిస్తారు. ఈ పూజ అయిపోగానే ఒగ్గువంతులు మంత్రం బోధించి ఆశీర్వదిస్తారు. ఎల్లమ్మ ప్రసాదించిన ఏడు గవ్వల హారం మెడలో వేసుకుని మల్లన్నకు ఒదుగుతూ ఒగ్గులవుతారు. ఈ ఒగ్గు దీక్ష తర్వాతే వారు బీరన్న, మల్లన్న కథలుచెప్పేందుకి అర్హత సంపాదిం చుకొన్నట్లు అవుతుంది. కురుమలు బీరప్ప దీక్ష తీసుకున్న వాళ్లు బీరప్పలవుతారు. ఈ సంప్రదాయం పూర్వం నుంచే వస్తోంది. కురుమల్లో పౌరోహిత్యం చేసేది ఈ ఒగ్గులే. కొంత మంది ఒగ్గులు దేవుని పెట్టెలో మల్లన్న దేవుని విగ్రహాలు పెట్టు కొని కావడి కట్టుకొని ఊరూరా తిరుగుతారు. వీరు నెత్తి విర బోసుకోని, నుదిటిని పసుపు రాసుకొని, కళ్ల్లకి కాటుక రాసు కొని ఎరన్రి పొట్టి చేతుల చొక్కా, మువ్వల లాగు ధరించి కాళ్లకి గజ్జెలు కట్టుకొని నృత్యం చేస్తూ శైవగీతాలుపాడతారు.
రాష్ర్టంలోని చాలా జిల్లాల్లో కురుమలు గొంగళ్లను, తివాచీలను మగ్గాలపైనే నేస్తున్నారు. వాటిని ఆధునీకరించాల్సిన అవ సరం ఉంది. వీరు 80 నియోజకవర్గాలో ఉన్నారు. ఈ మధ్య జరిగిన కురుమ మహా గర్జనకు రెండు లక్షలమంది హాజరయ్యారు. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో గొర్రెల పెంకందార్లకు శిక్షణ యాజ మాన్య పద్ధతులు ఇవ్వాలనీ గొర్రెల ఆరోగ్య రక్షణకై కావలసిన మందులను ప్రతి గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంచాలనీ ఉన్నికి సరైన మార్కెటింగ్‌ సౌకర్యం కల్పించాలని కురుమ లకు ప్రత్యేక హాస్టళ్లు ఏర్పాటు చేసి విద్యాపరంగా అభివృ ద్ధిపరచాలని వీరు కోరుతున్నారు.రు. లెదర్‌ బోర్డు, సిల్కు బోర్డు, టీ బోర్డు ఏర్పాటు చేసినట్లే, షీప్‌ బోర్డు కూడా ఏర్పాటు చేస్తే మన రాష్ర్తంలో ఉన్ని, తోళ్ల, మాంసం పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందుతుందంటారు. రాష్ర్టంలోని కురుమల జనాభా 85 లక్షలు రాష్ర్టం నుంచి వీరి ప్రాతినిధ్యం ఈ విధంగా ఉంది... మున్సిపల్‌ ఛైర్‌ పర్సన్లు		5 ఎంపిపిలు				20 జడ్‌పిటిసి				11 ఎంపిటిసీలు				126 సర్పంచ్‌లు			 1000
ఇవీ చూడండి
నాటి నైజాం ప్రభుత్వ రాచరికానికి వ్యతిరేకంగా భూమి కోసం.. భుక్తి కోసం.. వెట్టి చాకిరి విముక్తి కోసం సాగిన చారిత్రాత్మక తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడేందుకు దోహదపడిన దొడ్డి కొమురయ్య తొలి అమరుడయ్యాడు. నిజాం సర్కారు హయాంలో విస్నూర్‌ కేంద్రంగా దేశ్‌ముఖ్‌ రామచంద్రారెడ్డి అరవై గ్రామాలపై ఆదిపత్యం ఉండేది. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన తల్లి జానకమ్మ దొరసాని కడవెండి కేంద్రంగా దేవరుప్పుల మండలంలో దేశ్‌ముఖ్‌ గుండాలచే పాల్పడే ఆకృత్యాలు, వెట్టిచాకిరి, శిస్తు పేరిట 70 ఎకరాల నుంచి 400 ఎకరాల వరకు స్వాధీనం చేసుకొని ప్రజల మానప్రాణాలతో చెలగాటమాడేది. ఈ క్రమంలోనే ఆంధ్ర మహాసభ సంఘ సందేశంతో నల్లా నర్సింహ్ములు, చకిల యాదగిరి, మందడి మోహన్‌రెడ్డి తదితరుల హయాంలో గుతపల(కర్ర)సంఘం ఏర్పర్చారు.
1947 జూలై 4వ తేదీన ప్రస్తుత బొడ్రాయి ఏరియాలో ఓ ఇంటిని స్థావరంగా మార్చుకున్న దొరసాని ఆగడాలను ఎండగడుతూ ప్రదర్శనకు వస్తుండగా గుండాలు విచక్షణ రహితంగా తుపాకీతో కాల్చగా తొలుత కామ్రెడ్ దొడ్డి మల్లయ్య మోకాళి తగిలి నెలకూడాడు. ఆ తర్వాత ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయ్యకుండా.. బుల్లెట్లకు ఎదురొడ్డి.. దోరల మీదకు తిరగబడిన కామ్రెడ్ దొడ్డి కొమురయ్య పొట్టలో నుంచి తుటాలు పోవడంతో రక్తంతో నేలతడిచింది.
శాంతియుతంగా కొనసాగిన తెలంగాణ విముక్తి పోరు కాస్త దొడ్డి కొమురయ్య తొలి అమరత్వంతో రక్తానికి రక్తం... ప్రాణానికి ప్రాణం.. అనే నినాదంతో సాయుధ పోరాటంగా మల్చుకొని ప్రపంచ చరిత్ర పుటల్లోకెక్కింది. నిజాం సర్కారు నుంచి విముక్తి పొందిన తెలంగాణ ఆరున్నర దశాబ్దాలు పాటు సీమాంధ్రుల చేతిలో నలిగిన నేపథ్యంలో ఆ పోరాట స్ఫూర్తితోపాటు 1969 నాటి విద్యార్థుల రక్తార్పణంతో రగిలి నేటి తెలంగాణను సాధించుకున్న నేపథ్యంలో టీఆర్‌ఎస్‌ సర్కారు అధికారికంగా దొడ్డి కొమురయ్య సంస్మరణ జరుపకపోవడం గమనార్హం.
నిజాం కాలంలో వెలుగొందుతున్న మీజాన్‌ పత్రికలో విస్నూర్‌ దొరల విజృంభణ, ఆంధ్ర మహాసభ కార్యకర్త ‘దొడ్డి కొమురయ్య హతం’ అనే వార్తా కథనం తొలి అమరత్వానికి చారిత్రాత్మకంగా నిలిచింది.
దొడ్డి కొమురయ్య అంటే విప్లవం- విప్లం అంటేనే దొడ్డి కొమురయ్య అనే విధంగా అందరిలో చెరగరి ముద్రలాగా చరిత్ర పుటలకెక్కాడు. దొడ్డి కొమురయ్య అన్న –
దొడ్డి మల్లయ్య(దొడ్డి కొమురయ్య అన్న) – ఇతడు సాదాసిదా కుటుంబంలో పుట్టిన వ్యక్తి. వృత్తి గొర్రకాపారీ. కానీ ఎప్పడైతే దొరసారి, దోరల ఆగాడాలు మొదలయ్యాయో అప్పటి నుండి దొడ్డి మల్లయ్యలో తిరుబాటు తత్వం మొదలైంది. దోరల ఆగాడాలను నుండి ప్రజలకు విముక్తి చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అప్పటి నుండి సంఘం నేతలలో కలిసి భువనగిరిలో చర్చలకు వెళ్లి చురుగ్గా పాల్గొనే వాడు. దోరల అంతమే లక్ష్యంగా పోరాటం మొదలు పెట్టాడు. ప్రజల్లో చైతన్యం కల్పించడంలో కీలక పాత్ర వహించాడు. కడవెండి గ్రామంలో దొడ్డి మల్లయ్యతో పాటు పలువురు సంఘంలో చేరారు. భూమికోసం, భుక్తి కోసం, వెట్టిచాకిరి విముక్తి కోసం ఆనాడు దోరతో వీర పోరాటం చేశాడు. దోరల వేసిన తూట మొకాలికి తగిలినెలకూలడు. దొడ్డి కొమురయ్య మరణం తరువాత మరో ఉద్యమానికి ఉపిరి పోసుకొని.. యావత్ తెలంగాణ వ్యాప్తంగా విప్లవ జ్వాలను రగిల్చాడు. ఇప్పటికి వారి వారసత్వంగా తీసుకొని కురుమలు పోరాటాలు చేస్తునే ఉన్నారు. ఇప్పటికి దొడ్డి కొమురయ్యని ప్రభుత్వాలు గుర్తించక పోవడం బాధకరం. అలాగే దొడ్డి కొమురయ్య, మల్లయ్య కొడుకు, వారసుడు దొడ్డి బిక్షపతి కుటుంబాన్ని ఆదుకోలేని పరిస్థితి. ఇప్పటికైన తెలంగాణ ప్రభుత్వలు, రాష్ట్ర కురుమ సంఘాలైన వారి కుటుంబాన్ని ఆదుకుంటారని ఆశిద్దాం.
మూలాలు
వర్గం:కులాలు
50వ భారతీయ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం
50వ భారతీయ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం 2019 నవంబరు 20 నుండి నవంబరు 28 వరకు గోవాలో జరిగింది. రష్యాకు చెందిన ఎనిమిది రష్యన్ భాషా సినిమాలు ప్రదర్శన జరిగాయి.
భారతీయ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం 1952లో స్థాపించబడింది. ఆసియాలో జరుగుతున్న అత్యంత ముఖ్యమైన చలన చిత్రోత్సవాలలో ఇదీ ఒకటి. భారతదేశంలోని పశ్చిమ తీరంలో గోవా రాష్ట్రంలో ప్రతిఏటా ఈ చిత్రోత్సవం జరుగుతుంది. ప్రపంచంలోని సినిమావాళ్లకు చలనచిత్ర కళపై నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించడానికి ఒక వేదికను అందించడమే ఈ చిత్రోత్సవం లక్ష్యం. దీనిద్వారా దేశాల చలన చిత్ర సంస్కృతులను వారి సామాజిక, సాంస్కృతిక నేపథ్యాలను అర్థం చేసుకోవడానికి, అభినందించడానికి ఈ చిత్రోత్సవం దోహదం చేస్తుంది, ప్రపంచదేశాల ప్రజలలో స్నేహం, సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్స్ డైరెక్టరేట్ (సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో), గోవా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంయుక్తంగా ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:సినిమా పురస్కారాలు వర్గం:భారత అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం
సి. విజయరాఘవాచారియర్
అతను 1882లో సేలం పురపాలక సంఘ సభ్యుడిగా రాజకీయాలలో ప్రవేశించాడు. జాతీయ మాధ్యమాలలో అతనికి ప్రాముఖ్యత ఏర్పడింది. పౌరసేవకుడు, సంస్కర్త అలన్ ఆక్టేవియన్ హ్యూమ్‌తో, చారియార్ కు ఉన్న స్నేహం అతడిని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి సభలకు ఆహ్వానించేలా చేసింది.కాంగ్రెస్‌లో ఉన్నప్పుడు అతను1920లో ఒకసారి దాని అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
స్వరాజ్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడంలో అతను కీలక పాత్ర పోషించాడు. కాంగ్రెస్ ప్రచార కమిటీలో భాగంగా పార్టీ సిద్ధాంతాలను ప్రజల్లోకి విస్తరించడంలో అతని కృషి చాలా ఉంది.రాజ్యాంగ సమస్యలపై నిపుణుడైన విమర్శకుడు, సి. రాఘవాచారియార్ 1920 లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, 1931 లో అఖిల భారత హిందూ మహాసభ అధ్యక్షుడుగా, సామ్రాజ్య శాసన మండలి సభ్యుడు పనిచేసాడు.
ప్రారంభ సంవత్సరాలలో
విజయరాఘవాచారియార్ 1852 జూన్ 18న అప్పటి బ్రిటిష్ రాజ్ పరిపాలనలో ఉన్న మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ రాష్ట్రం, చెంగల్పట్టు జిల్లా, పివి కలత్తూరు గ్రామంలో ఒక అయ్యంగార్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి, సదాగోపారచారియార్ ఒక పూజారి.ఆ కోవలో అతని కుమారుడు చారియారును సనాతన మత విశ్వాసిగా పెంచాడు. చాలా చిన్నవయస్సులోనే రాఘవాచారియర్ తన గ్రామంలోని ఒక పాఠశాలకు అతని తండ్రి పంపించాడు. అక్కడ అతను సంస్కృతం, వేదాలు, పవిత్ర భాష హిందూధర్మ గ్రంథాలు నేర్చుకున్నాడు. పన్నెండేళ్ల వయసులో అతని ఆంగ్ల విద్య ప్రారంభమైంది. అతను పచ్చయప్ప కళాశాల చేరి, 1870 లో దక్షిణ భారతదేశంలో ఎక్కువ భాగం ఉన్న ప్రావిన్స్ మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో రెండవ స్థానంలో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు మరుసటి సంవత్సరం మద్రాసులోని (ఇప్పుడు చెన్నై) మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరి 1875లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. అదే సంవత్సరం అక్కడే (ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల) బోధకుడుగా చేరాడు. ఆ తరువాత కొంతకాలానికి మంగళూరులోని ప్రభుత్వ కళాశాలకు బదిలీ అయ్యాడు.మూడేళ్ల తర్వాత తన పదవికి రాజీనామా చేశాడు.తదనంతరం, అతను సేలం మున్సిపల్ కళాశాలలో ఆంగ్ల, గణిత బోధకుడుగా చేరాడు.
న్యాయవాది వృత్తి
సేలం పురపాలక కళాశాలలో విజయరాఘవాచారియార్ అధికారిక తరగతులకు హాజరుకాకుండా ప్రైవేటుగా న్యాయవాది పరీక్షలుకు హాజరయ్యాడు. 1881 లో న్యాయవాదిగా అర్హత సాధించాడు.
సేలం అల్లర్లు
1882లో జరిగిన సేలం అల్లర్లు చారియర్‌ని రాత్రికి రాత్రే ప్రసిద్ధిలోకి తీసుకువచ్చాయి.అల్లర్ల కేసు భారత జాతీయ మీడియాలో బాగా ప్రచారం చేయబడింది. వార్తాపత్రికలు అతడిని పౌర స్వేచ్ఛలో గొప్ప ఛాంపియన్‌గా ప్రశంసించాయి. అందువలన అతను "దక్షిణ భారతదేశపు సింహం", "సేలం నాయకుడుగా" అనే గుర్తింపు లభించింది.
రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశం
1882 లో సేలం పురపాలక సంఘం సభ్యత్వంతో విజయరాఘవాచారియార్ ప్రజా జీవితంలోకి ప్రవేశించడం ప్రారంభమైంది.1895లో అతను మద్రాసు శాసనమండలికి సభ్యుడుగా ఎన్నికయ్యాడు, ఆపదవిలో అతను ఆరు సంవత్సరాలు 1901 వరకు పనిచేశాడు.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
1885లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రారంభమైనప్పుడు విజయరాఘవాచారి ప్రత్యేక ఆహ్వానితులలో ఒకడుగా మొదటి సమావేశానికి హాజరయ్యాడు.అతను కాంగ్రెస్ సహ వ్యవస్థాపకుడు, ఎ.ఒ. హ్యూమ్ సన్నిహితుడు. రాఘవాచారియర్ 1885 డిసెంబరుకు ముందుకూడా హ్యూమ్‌కు సూచనలు ఇచ్చేవాడు, అతను సృష్టించడానికి ప్రతిపాదించిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వంటి జాతీయ సంస్థ దృక్పథంలో రాజకీయంగా ఉండాలని, అదే సమయంలో ప్రజల ఆర్థిక, సామాజిక అవసరాలను పరిశీలించాలని, అప్పుడే వ్యక్తి ప్రభావం దేశవ్యాప్తంగా విస్తృత వ్యాప్తి చెందుతుందని అతను భావించాడు. అతను కాంగ్రెస్ బొంబాయి సెషన్‌కు హాజరయ్యాడు.1887లో అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన కమిటీ సభ్యులలో ఒకడు. అతను కాంగ్రెస్‌లో అధిక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.కాంగ్రెస్ చరిత్రలో చాలా మంది తొలి నాయకులు, అతని స్నేహితులు లేదా సహోద్యోగులు ఉన్నారు.తొలినాటి కాంగ్రెస్ నాయకులు చాలామంది అతని సలహాలు పొందేవారు. 1899 లో లక్నోలో జరిగిన 15వ కాంగ్రెస్ సభలకు, ) అతడిని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రచార కమిటీ సభ్యుడిగా నియమించారు. ఈ కమిటీ ద్వారా అతను విస్తృత జాతీయ ప్రభావాన్ని ఆదేశించాడు.దేశం అంతా కాంగ్రెస్ సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. కమిటీ పని ఫలితంగానే కాంగ్రెస్ పరిధిలోకి ఎక్కువ మంది జనాలను తీసుకువచ్చారు.
ఇతర కాంగ్రెస్ నాయకులతో సంబంధం
కాంగ్రెస్‌లో రాఘవాచారియార్ సన్నిహితులు దాదాభాయ్ నౌరోజీ, బాల గంగాధర్ తిలక్, గోపాల్ కృష్ణ గోఖలే, ఎం.ఎ.అన్సారీ, మౌలానా ఆజాద్, హకీమ్ అజ్మల్ ఖాన్, లాలా లజపతిరాయ్, సి. రాజగోపాలచారి, మోతీలాల్ నెహ్రూ మొదలగు వారు ఉన్నారు.
పార్టీలో మహాత్మాగాంధీ అహింసా సిద్ధాంతాలు రావడంతో, పాత మితవాదులు, కొత్త త్రీవవాదులు మధ్య కాంగ్రెస్ నాయకుల శ్రేణులలో చీలిక ఏర్పడింది. విజియరాఘవాచారియార్ జాతీయవాది, మితవాద కాంగ్రెస్ విధానం అతని తీర్పును అప్పీల్ చేయలేదు. సూరత్ సెషన్ తరువాత సంస్థ విడిపోయింది. తర్వాత అతను కాంగ్రెసుకు దూరంగా ఉన్నాడు. ఏదేమైనా, అతను తరువాత గాంధీ సందేశాన్ని చేరవేయడానికి చేరాడు.
1920 లో నాగ్‌పూర్‌లో జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సెషన్‌కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనప్పుడు, అతని రాజకీయ జీవితంలో పరాకాష్ఠ ఏర్పడింది. అక్కడ అహింసాయుత సహకారం లేకుండా గాంధీ స్వరాజ్యం కోసం వాదించడం చర్చించి, ఆమోదించారు. అతను, తన శక్తివంతమైన వక్తృత్వంతో, సిఆర్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ రూపొందించిన 'సంఘ ప్రవేశ కార్యక్రమం' అనే ప్రశ్నపై చాలా మాటలద్వారా యుద్ధం ప్రదర్శించాడు. అతను 1929లో దేశంలో పర్యటించిన సైమన్ కమిషన్‌కి వ్యతిరేకత కనపర్చాడు. కాంగ్రెస్ కోసం రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి మోతీలాల్ నెహ్రూ ఆధ్వర్యంలో సమావేశమైన కమిటీలో అతను చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. సైమన్ కమిషన్ తర్వాత కొనసాగిన భారత ప్రతిష్టంభనలో జోక్యం చేసుకోవాలని, మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని అతను లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్‌కి విజ్ఞప్తి చేశాడు. అతను లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్‌ను మానవత్వ ఆశగా భావించాడు.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కోసం రాజ్యాంగం
అంతకు ముందు అతను 1913 ప్రారంభంలో సామ్రాజ్య శాసన మండలి సభ్యుడుగా ఎన్నికై, 1916 వరకు పనిచేసాడు. ఢిల్లీలో అతను మదన్ మోహన్ మాలవ్య, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, గోపాలకృష్ణ గోఖలే వంటి గొప్ప నాయకులతో సన్నిహిత సహకారంతో పనిచేశాడు.
1887 డిసెంబరులో మద్రాసునందు జరిగిన బద్రుద్దీన్ త్యాబ్జీ అధ్యక్షతన జరిగిన కాంగ్రెస్ మూడవ సెషన్‌లో, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకోబడింది.ఈ కమిటీలో సి.వి.రాఘవాచారియార్ ప్రముఖ సభ్యుడు. అతనే కాంగ్రెస్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించాడు. ఇది భారతదేశ స్వరాజ్ రాజ్యాంగంగా మారింది. అతను ఈ పనిని చాలా జాగ్రత్తగా, సామర్ధ్యంతో నిర్వర్తించి, అతని సహచరులందరి ప్రశంసలను పొందాడు.
విజయాలు, సామాజిక దృక్పథం
విజయరాఘవాచారియార్ మహిళలకు యుక్తవయస్సు తరువాత వివాహం, తన తండ్రి ఆస్తిలో కుమార్తెకు వాటా ఉండే హక్కును సమర్ధించాడు. అంటరానితనం వ్యతిరేక లీగ్‌తో సంబంధం ఉన్న తనపనిలో అతను స్వామి శారదానంద్ గొప్ప సహాయం అందించాడు. హిందూ మహాసభల సంస్థలో అతను పాల్గొనడంలో అతని బహుముఖ ప్రవృత్తి కూడా వ్యక్తీకరించబడింది.1931లో అకోలాలో జరిగిన అఖిల భారత హిందూ మహాసభ సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించాడు. నిష్క్రియాత్మక ప్రతిఘటన ఉద్యమ మద్రాస్ శాఖ ఇద్దరు ఉపాధ్యక్షులలో చారియార్ ఒకడు. మహాత్మా గాంధీ దాని అధ్యక్షుడు, మరొక ఉపాధ్యక్షుడు ది హిందూ ఎడిటర్ ఎస్. కస్తూరి రంగ అయ్యంగార్. విజయరాఘవాచారియార్ కార్మిక కారణం, బ్రాహ్మణేతరుల శక్తివంతమైన వాదన అతని హృదయ పెద్దదనాన్ని తెలియజేస్తుంది. అతను తన ప్రియమైన కారణాల కోసం తన విరాళాలలో కూడా గొప్పవాడు. ఇంగ్లాండ్‌లోని అంటరానితత్వ వ్యతిరేక లీగ్, కాంగ్రెస్ ప్రచార సంస్థ అతని నుండి ఉదార ఆర్థిక సహాయాన్ని పొందాయి. అతని జీవితం సామ్రాజ్యవాదం, ఆర్థిక సామాజిక, సంక్షోభానికి వ్యతిరేకంగా నిర్విరామ పోరాటంతో నిండి ఉంది. సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకి అయినప్పటికీ, అతను భారతదేశంలోని సామ్రాజ్యవాద ప్రతినిధులు, గవర్నర్‌లు, వైస్రాయ్‌లతో జీవితకాల స్నేహాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. లార్డ్ రిపోన్, లార్డ్ కర్జన్, లార్డ్ పెంట్‌ల్యాండ్, లార్డ్, లేడీ హార్డింగ్, సర్ కాన్రాన్ స్మిత్, సర్ విలియం మేయర్ సామ్రాజ్యవాద సంస్థ నుండి అతని స్నేహితులుగా ఉన్నారు. తన సేలం అల్లర్ల కేసును వాదించి, అండమాన్ రవాణా నుండి అతడిని కాపాడిన గొప్పన్యాయవాది ఎర్డ్లీ నార్టన్ అతని సన్నిహిత స్నేహితుడు. అప్పటి భారత రాష్ట్ర కార్యదర్శి ఎడ్విన్ మోంటగుకు విజయరాఘవాచారియార్ ఒక బలమైన ఆలోచనాపరుడు, అయితే ఆచరణ సాధ్యం కాని ఆలోచనలతో ఉన్నాడని వ్యాఖ్యానించారు.
గత సంవత్సరాలు
దక్షిణ భారతదేశంలో కాంగ్రెస్ నాయకత్వం సి.రాజగోపాలచారికి అతని చేతుల నుండి వెళ్ళినప్పటికీ, విజయరాఘవాచారియార్ మద్రాస్ పత్రికలకు తన సాధారణ రచనల ద్వారా ప్రజా ప్రాముఖ్యత ఉన్న విషయాలపై కాలానుగుణ సలహాలు ఇవ్వడం ద్వారా సంతృప్తి చెందాడు. అతను 1944 ఏప్రిల్ 19న మరణించాడు. అతని మరణం తరువాత, అతని విలువైన సేకరణలు స్మారక గ్రంథాలయంలో, సేలంలోని ఉపన్యాస మందిరాలలో ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటుచేయబడినవి. వాటికి అతని గౌరవార్థం అతని పేరు పెట్టారు. అతని చిత్రం భారతదేశ పార్లమెంట్ గోడలపై అమర్చిఉంది.
మూలాలు
వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు వర్గం:1944 మరణాలు వర్గం:1852 జననాలు వర్గం:న్యాయవాదులు వర్గం:శాసనమండలి సభ్యులు
వటకర లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
వటకర లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, కేరళ రాష్ట్రంలోని 20 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కోళికోడ్, కన్నూరు జిల్లాల పరిధిలో 07 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
పార్టికల్స్ (2019 సినిమా)
పార్టికల్స్, 2019లో విడుదలైన ఫ్రెంచ్ సినిమా. బ్లేజ్ హారిసన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమా 2019 కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో డైరెక్టర్ల ఫోర్ట్‌నైట్ విభాగంలో ప్రదర్శించబడి, కెమెరా డి'ఓర్‌కు ఎంపికైంది. 50వ భారతీయ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో ఈ సినిమా ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో గోల్డెన్ పీకాక్ అవార్డును కూడా అందుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఫ్రెంచ్-భాష చిత్రాలు
మూలగరువు-2 (గంగరాజు మాడుగుల)
ములగరువు-2 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గంగరాజు మాడుగుల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గంగరాజు మాడుగుల నుండి 17 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 85 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4 ఇళ్లతో, 13 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7, ఆడవారి సంఖ్య 6. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584982 .పిన్ కోడ్: 531029.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గంగరాజు మాడుగులలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల B|bలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. వార్తాపత్రిక, శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
ఉత్పత్తి
ములగరువులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
పసుపు, పిప్పలి
షేక్ రషీద్
గుంటూరు జిల్లా ప్రత్తిపాడు మండలం పాతమల్లాయపాలెం కు చెందిన తెలుగు కుర్రాడు  షేక్ రషీద్  వెస్టిండీస్‌లో జనవరి 14 నుంచి ఫిబ్రవరి 5వ తేదీ వరకు జరగనున్న ఐసీసీ అండర్‌–19 మెన్స్‌ క్రికెట్‌ వరల్డ్‌ కప్‌ 2022 కు బీసీసీఐ ప్రకటించిన  పదిహేడు మంది సభ్యులలో ఆంధ్రా క్రికెట్‌ అసోసియేషన్‌ నుంచి వైస్‌ కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు.
జననం
ప్రత్తిపాడు మండలం పాతమల్లాయపాలెంకు చెందిన షేక్‌ బాలీషా, జ్యోతిలకు ఇద్దరు కుమారులు. పెద్దకుమారుడు రియాజ్‌ మెకానికల్‌ ఇంజినీరింగ్‌ చదువుతుండగా, రెండవ కుమారుడు రషీద్‌ ప్రస్తుతం నరసరావుపేటలోని రెడ్డి కళాశాలలో ఇంటర్‌ సెకండియర్‌ చదువుతున్నాడు. తండ్రి వృత్తిరీత్యా ప్రైవేటు ఉద్యోగి.
కోచ్‌ కృష్ణారావు
కోచ్ కృష్ణారావు ఆధ్వర్యంలో మంగళగిరి క్రికెట్ అకాడమీలో శిక్షణ పొందిన రషీద్ వినూ మాన్కడ్ టోర్నీలో మూడు శతకాలు బాది సెలక్టర్ల దృష్టిని ఆకర్షించి, భారత అండర్-19 జట్టుకి వైస్ కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు.
సచిన్ నా ఆరాధ్య క్రికెటర్
భారత అండర్-19 జట్టుకి వైస్ కెప్టెన్‌గా ఎంపికైనందుకు సంతోషం వ్యక్తం చేసిన షేక్ రషీద్  సచిన్ తన ఆరాధ్య క్రికెటర్ అని చెప్పుకొచ్చాడు.
మూలాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:క్రికెట్ కెప్టెన్లు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా క్రీడాకారులు వర్గం:ఆంధ్రా క్రీడాకారులు వర్గం:తెలుగు క్రీడాకారులు
రామచంద్ర
రామచంద్ర అనగా హిందూ దైవమైన శ్రీరాముడు.
రామచంద్ర పేరుతో కొందరు ప్రముఖులు:
రామచంద్రరావు
వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
గస్ లోగీ
thumb|గస్ లోగీ గస్ లోగీ (Augustine Lawrence Logie) వెస్ట్‌ఇండీస్కు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు, క్రికెట్ శిక్షకుడు. ఇతడు 1960, సెప్టెంబర్ 26న జన్మించాడు. వెస్టీండీస్ తరఫున 52 టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు ఆడి 35.79 సగటుతో 2470 పరుగులు సాధించాడు. అందులో 2 సెంచరీలు, 16 అర్థ సెంచరీలు ఉన్నాయి. టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో అతని అత్యధిక స్కోరు 130 పరుగులు. వన్డేలలో 158 మ్యాచ్‌లు ఆడి 28.95 సగటుతో 2809 పరుగులు సాధించాడు. అందులో ఒక సెంచరీ, 14 అర్థ సెంచరీలు ఉన్నాయి. వన్డేలలో అతని అత్యధిక స్కోరు 109 నాటౌట్. మూడు సార్లు 1983, 1987, 1992 లలో ప్రపంచ కప్‌ క్రికెట్‌లో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1960 జననాలు వర్గం:వెస్ట్‌ఇండీస్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
భారత జాతీయ సైన్స్ కాంగ్రెస్ సంస్థ
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సంస్థ (Indian Science Congress Association) భారతదేశానికి చెందిన శాస్త్రీయ సంస్థ. 1914లో కలకత్తా ప్రధానకేంద్రంగా ఏర్పడింది. దేశంలోని శాస్త్ర, విజ్ఞాన, సాంకేతిక రంగాల్లోని పరిశోధనలను ప్రోత్సహించాలనేది ఈ సంస్థ ఉద్దేశం. ఇది ప్రతియేటా జనవరి మొదటి వారంలో దేశం లోని ఏదేని ఒక పట్టణంలో సమావేశ మౌతుంది. మొదటి జాతీయ సైన్స్ సమావేశం 1914లో జరిగినప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకు 2008లో జరిగిన విశాఖపట్నం సమావేశంతో కలిపి 95 సమావేశాలు జరిగాయి. ఈ సమావేశం ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో జరగడం ఇది 9 వ పర్యాయం.
ప్రారంభం
20 వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో బ్రిటీష్ పాలన కాలంలో రసాయన శాస్త్రవేత్తలైన జె.ఎల్.సిమన్‌సన్, పి.ఎస్.మెక్‌మోహన్ అనే ఇద్దరు బ్రిటీషర్ల చొరవ ఫలితంగా భారత జాతీయ సైన్స్ కాంగ్రెస్ రూపుదిద్దుకొంది. బ్రిటీష్ అసోసియేషన్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ తరహాలో భారతదేశంలోనూ ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలనే సంకల్పం వారిరువురినీ పురికొల్పింది. వారి కృషి ఫలితంగా ఏర్పడిన సదస్సు ఏటా సమావేశాలను నిర్వహిస్తూ 95 వసంతాలను గడిపి శతకం దిశగా దూసుకుపోతోంది.
వార్షిక సమావేశాలు
ప్రతియేటా జనవరి 3న దేశంలోని ఏదో ఒక ప్రాంతంలోిది సమావేశం కావడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతున్నది. ఈ సమావేశాలను ప్రధానమంత్రి ప్రారంభిస్తాడు. దేశ విదేశాల నుంచి అనేక శాస్త్రవేత్తలు దీనిలో పాల్గొంటారు. ఈ సమావేశానికి ప్రముఖ వ్యక్తి లేదా శాస్త్రవేత్త అధ్యక్షత వహిస్తాడు. 1914లో జరిగిన తొలి సమావేశానికి కలకత్తా (నేటి కోల్కత) విశ్వవిద్యాలయం కులపతి అశుతోష్ ముఖర్జీ అధ్యక్షత వహించాడు. 1976లో వాల్తేర్లో జరిగిన సమావేశానికి ప్రముఖ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త ఎం.ఎస్.స్వామినాథన్ అధ్యక్షత వహించాడు. తొలి ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ 1947లో అధ్యక్షత వహించాడు. మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య, శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్, మహలనోబిస్, కస్తూరీ రంగన్]], ఎం.జి.కె.మీనన్, పి.సి.రాయ్ మొదలగు ప్రముఖులు కూడా అధ్యక్షత వహించినవారే. 1973లో ఈ సమావేశపు వజ్రోత్సవ సమావేశాలు, 1988లో ప్లాటినం జూబ్లీ సమావేశాలు జరిగాయి. స్వాతంత్ర్యం తరువాత విదేశీ శాస్త్రవేత్తల భాగస్వామ్యం పెరిగింది. అమెరికా, ఫ్రాన్స్, బ్రిటన్ మొదలగు దేశాల శాస్త్ర సంస్థలు ఈ సమావేశాలకు ప్రతినిధులను, శాస్త్రవేత్తలను పంపుచున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో సైన్స్ కాంగ్రెస్ సమావేశాలు
95 సంవత్సరాల సైన్స్ కాంగ్రెస్ చరిత్రలో 9 పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్లో నిర్వహింపబడ్డాయి. తొలి సారిగా 1937లో హైదరాబాదులో నిర్వహింపగా, స్వాతంత్ర్యానంతరం 1954, 1967లలో మళ్ళీ హైదరాబాదే వేదిక అయింది. 1976లో విశాఖపట్నంలోనూ, 1979లో హైదరాబాదులో, 1983లో తిరుపతిలో నిర్వహించగా, 1998, 2006 మళ్ళీ హైదరాబాదులో జరిగింది. 2008లో విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వేదిక అయింది. మొత్తంపై ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మూడు పట్టణాలలో మాత్రమే సైన్స్ కాంగ్రెస్ సదస్సులు జరిగాయి. హైదరాబాదులో అత్యధికంగా 6 సార్లు సమావేశాలు జరగగా, విశాఖపట్నంలో 2 సార్లు, తిరుపతిలో ఒక సారి జరిగింది.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సదస్సులు
104వ సమావేశం 2017 జనవరి 3to7 ప్రవేశం: తిరుపతి {శ్రీ వెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీ} అధ్యక్షా వహించినది: నారాయణస్వామి బి
105వ సమావేశం 2018 మార్చి 16 to 20 ప్రదేశం: మణిపూర్ {ఇంపాల్ యూనివర్సిటీ} అధ్యక్షత వహించినది: అచ్యుత్ సమంత్
107 వ సమావేశం ప్రదేశం: బెంగళూరు కర్ణాటక
108 వ సమావేశం 2021 జనవరి 3 to 7 ప్రవేశం పూణే అధ్యక్షత వహించినది: విజయలక్ష్మి సక్సేనా
తాలిబన్
thumb|369x369px|తాలిబన్ తాలిబన్ అంటే అరబ్బీ లో ధర్మ జ్ఞానాన్ని అన్వేషించే విద్యార్థిఅని అర్ధం.కానీ అంతమంచి పేరు జిహాద్ లాగానే తీవ్రవాదుల చెడ్డచేష్టలవల్ల చెడ్డపేరుగా మారిపోయింది.ఈ తాలిబన్లు ఇస్లాం పరిరక్షకులుగా చెప్పుకుంటారుగానీ ఇస్లాం ప్రభోదించే ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖాతరు చేయకుండా హింసకు మారణకాండకు పాల్పడుతారు.వీళ్ళు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ,పాకిస్థాన్ లలో ఉన్నారు.రాజ్యాలను అల్లకల్లోలం చేస్తున్నారు.
పాక్‌లోని స్వాత్ లోయలో ఇష్టారాజ్యంగా వ్యవహరిస్తున్న తాలిబన్లు ఈ రెండేళ్లలో 200 స్కూళ్లకు నిప్పు పెట్టారు. ముస్లిం సంప్రదాయాల ప్రకారం ఆడపిల్లలు చదువుకోకూడదని ఆదేశాలిస్తున్న తాలిబస్లు ఆడపిల్లలు చదువుకోకుండా అడ్డుకునేందుకు ఏకంగా స్కూళ్లనే తగులబెట్టారు. మీరు నిజమైన ముస్లింలు అయితే అమ్మాయిలను చదివించవద్దని పిలుపు ఇచ్చారు.తమపై సైనిక దాడులను తక్షణం నిలిపేయకపోతే తీవ్ర పరిణామాలు సంభవిస్తాయని దేశ అధ్యక్షుడు ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీని ఉగ్రవాద సంస్థలు అల్‌ఖైదా, తాలిబన్ హెచ్చరించాయి.ఇలాంటి బెదిరింపులను ప్రభుత్వం లెక్కచేయబోదని, ఉగ్రవాదులందరినీ అంతంచేసే వరకు సైనిక పోరాటం కొనసాగుతుందని జర్దారీ తేల్చిచెప్పారు.(ఈనాడు 24.5.2009)
వీర స్వర్గం
యువతను ఆత్మాహుతి దళంలో చేరేలా ప్రేరేపించేందుకు తాలిబన్లు కృత్రిమ స్వర్గాన్ని (జన్నత్‌) రూపొందించారట.12-18 ఏళ్ల మధ్య ఉండే యువకులకు ఉగ్రవాద అంశాల్లో శిక్షణ ఇచ్చి మానవ బాంబులుగా మార్చేందుకు ప్రయత్నించేవారు. దాడిలో పాల్గొని మరణించాక ఈ స్వర్గానికే చేరతారంటూ యువకులకు ప్రేరణ కలిగించేవారు. తాలిబన్లు రూపొందించిన కృత్రిమ స్వర్గంలో తేనె, పాలు నదులుగా ప్రవహిస్తున్నట్లు చిత్రాలు అందమైన కొండలు, బృందావనాలతో పాటు దేవకన్యల చిత్రాలనూ ఉంచారు(ఈనాడు13.12.2009)
వర్గం:అతివాద సంస్థలు వర్గం:ఉగ్రవాదం వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు వర్గం:ముస్లిం తీవ్రవాదం
సంతవీధి-2 (ముంచంగిపుట్టు)
సంతవీధి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, ముంచంగిపుట్టు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ముంచంగిపుట్టు నుండి 30 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 158 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 67 ఇళ్లతో, 282 జనాభాతో 47 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 138, ఆడవారి సంఖ్య 144. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 279. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583501 .పిన్ కోడ్: 531040.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ముంచంగిపుట్టులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బుసిపుట్టులోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల ముంచంగిపుట్టులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
సంతవీధిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
లక్యాపుట్టు-2 (పెదబయలు)
లక్యాపుట్టు - 2, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, పెదబయలు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెదబయలు నుండి 1 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 148 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 33 ఇళ్లతో, 150 జనాభాతో 23 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 63, ఆడవారి సంఖ్య 87. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 150. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583656 .పిన్ కోడ్: 531040.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పెదబయలులో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదబయలులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
లక్యుపుట్టులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఇందువదన (సినిమా)
ఇందువదన 2022లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ బాలాజీ పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై నైనిష్య & సాత్విక్ స‌మ‌ర్ప‌ణ‌లో మాధవి ఆదుర్తి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి ఎంఎస్‌ఆర్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. వరుణ్ సందేశ్, ఫర్నాజ్ శెట్టి హీరోహీరోయిన్ గా నటించగా, శివ కాకాని సంగీతం అందించాడు. ఈ సినిమా 2022 జనవరి 1న విడుదలైంది.
చిత్ర నిర్మాణం
ఇందువదన సినిమా ఫస్ట్‌లుక్‌ పోస్టర్ ను 2021 మే 3న, సినిమాలోని ‘వడివడిగా సుడిగాలిలా వచ్చి అనే పాట లిరికల్ సాంగ్ ను 5 జులై న విడుదల చేశారు. ఈ సినిమా టీజర్ ను 2021 ఆగష్టు 4న విడుదల చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:2022 సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు
జెమినీ గణేశన్
జెమినీ గణేషన్ (నవంబర్ 17, 1920 - మార్చి 22, 2005) తమిళ నటుడు. తెలుగులో కూడా అనేక చిత్రాలలో నటించాడు. ఇతడు తెలుగు సినిమా మహానటి సావిత్రి భర్త. ఊరు పుదుక్కోటై. జెమినీలో పనిచేయటం వలన జెమినీ గణేశన్‌ గా వ్యవహరిస్తారు. ఇతను సైన్సు గ్రాడ్యుయేట్‌. మద్రాసులో లెక్చరర్‌గా పనిచేశాడు. స్పోర్ట్స్‌మన్‌ అనేక హిట్‌ సినిమాల్లో హీరోగా, తర్వాతి రోజుల్లో కారెక్టర్‌ యాక్టర్‌గా నటించాడు. తమిళ, తెలుగు, హిందీ సినిమాల్లో కూడా నటించాడు. నాలుగు పెళ్లిళ్లు చేసుకున్నాడు. మొదటిభార్య అలిమేలు. రెండో భార్య నటీమణి పుష్పవల్లి నటి రేఖ తల్లి. మూడో భార్య నటి సావిత్రి. తన 79వ యేట సెక్రటరీ జులియాన నాలగవ భార్య. ఇతను 22 మార్చి 2005 తేదీన దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం వలన చనిపోయారు.
మూలాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:2005 మరణాలు వర్గం:భారత తపాలా బిళ్ళపై ఉన్న ప్రముఖులు
వాయనాడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
వాయనాడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, కేరళ రాష్ట్రంలోని 20 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం వాయనాడ్, కోళికోడ్, మలప్పురం జిల్లాల పరిధిలో 07 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:కేరళ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
గేథే
జోహాన్ వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ ఫోన్ గోథే (ఆంగ్లం : Johann Wolfgang von Goethe) ; ఆగస్టు 28, 1749 - మార్చి 22 1832). ఒక జర్మనీ రచయిత, జార్జి ఈలియట్ ప్రకారం, "జర్మనీకు చెందిన, ఓ గొప్ప లేఖల పురుషుడు, భూమిపై నడచిన నిజమైన ఆఖరి పాలిమత్. గోథే కవిత్వం, డ్రామా, సాహిత్యం, మత శాస్త్రము, మానవతావాదం, విజ్ఞాన శాస్త్రము మొదలైన రంగాలలో నిష్ణాతుడు. గేథే యొక్క మహారచన (మాగ్నమ్ ఒపస్) ఫాస్ట్ రెండు భాగాల డ్రామా, ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఓ కలికితురాయి. గేథే రచనలలో అనేక కవితలు, బిల్డుంగ్‌స్రోమన్ విల్హెమ్ మీస్టర్స్ అప్రెంటైస్‌షిప్, ఎపిస్టోలరీ నావెల్ ద సారోస్ ఆఫ్ యంగ్ వెర్దర్ మొదలగునవి ప్రసిద్ధమైనవి.
గేథే 18, 19వ శతాబ్దపు జర్మన్ సాహిత్యం, వీమర్ క్లాసిసిజం ఉద్యమంలో ఓ ప్రముఖుడు, ఇతడి ఉద్యమం జ్ఞానావేశం, సెంటిమెంటాలిటీ, స్టర్మ్ ఉండ్ డ్రాంగ్, రొమాంటిసిజం కల్గివున్నది. శాస్త్రీయ గ్రంథము థియరీ ఆఫ్ కలర్స్ ద్వారా ఛార్లెస్ డార్విన్ను ఇతని వృక్షశాస్త్ర మార్ఫాలజీ సిద్ధాంతాలలో ప్రభావితం చేయగలిగాడు..
బాల్యం
గోథే తండ్రిగారు జోహాన్ కాస్పర్ గోథే. ఆయన అప్పటీ రోమన్ రాజ్యపు సామంత నగరమైన ఫ్రాంక్ఫుర్ట్ లో నివసించేవారు. లైప్జిష్ లో బారిష్టర్ విద్యాభాసం చేసి రాజసలహాదారుగా పనిచేస్తున్నప్పటికీ ఆ విషయాలపై ఎక్కువ శ్రధ్ధ కనబరిచేవారుకాదు.ఆయన వివాహం గోథే తల్లి అయిన కాథరీనా ఎలిజబెత్ టెక్స్తర్ తొ 1748 ఆగస్టు 20 న జరిగింది. అప్పటికి ఆయన వయసు 38, ఆవిడ వయసు 17. గోథే, తన చెల్లెలు కొర్నేలియా ఫ్రీడ్రికా క్రీస్టినా (1750) తప్ప మిగిలిన సంతానం అంతా చిన్న వయసులోనే మరణించారు.
గోథేకి అప్ప్తటి సమకాలీన విషయాలపై తన తండ్రిగారు, వ్యక్థిగత ఉపధ్యాయులు విద్యాభ్యాసం చేసారు.ముఖ్యంగా వివిధ భాషలైన లాటిన్,గ్రీక్,ఫ్రెంచ్,ఇటాలియన్,ఇంగ్లిష్, హీబ్రూలపై జరిగింది. ఇవేకాక నృత్యం,గుర్రపు స్వారీ,ఖడ్గయుధ్ధం కూడా నేర్చుకున్నారు. జోహాన్ కాస్పెర్ తన జీవితంలో సాధించలేని సౌకర్యాలన్నీ తన పిల్లలకు సమకూర్చాలనే పట్టుదలతో ఉండేవారు.
గోథేకు చిత్రలేఖనంపై అభిరుచి ఉన్నప్పటికీ, తన ద్రుష్టి సాహిత్యంపైకి మరలింది. ఫ్రీడ్రిష్ గొట్లీబ్ క్లోప్స్తోక్, హోమెర్ వంటి రచయితలపై ఆసక్థి కనబరిచేవారు. నాటకాలపై కూడా ఆయనకు మక్కువ ఉండేది. ప్రతీ సంవత్సరం వార్ంట్లో జరిగే తోలుబొమ్మలాట అంతే ఆయనకి ఎంతో ఇష్టం. తను రాసిన విల్హెల్ం మైస్తెర్స్ అపరెంటీస్షిప్ లో ఈ తోలుబొమ్మలాట గురించి పలుమార్లు ప్రస్తావించారు.
చరిత్ర, మతం గురించిన పుస్తకాలు చదవడంలో ఎంతో ఆసక్తిని కనబరిచేవారు. ఆయన బాల్యం గురించి ఆయన మాటల్లో
"నాకు చిన్నతనం నుండి పుస్తకాలు చదవడం,పని చేయదం మొదలగు ఏవిషయం అయినా మనసుతో నేర్చుకోవడం అలవాటు.ఫస్ట్ బుక్స్ ఆఫ్ మోసెస్, ఏనీడ్, ఓవిడ్ యొక్క విస్లేషనలు నన్ను కత్తిపడెసేవి.ఎప్పుడైనా ఆ కథలో ఉన్న చరిత్ర,మిథ్య,మతం సంకెళ్ళు నాకు బిగుస్తున్నప్పుడు,ఫస్ట్ బుక్స్ ఆఫ్ మోసెస్ లో చెప్పబడిన గొర్రెల కాపరుల మధ్యకు చేరి ఏకాంతంగా స్వేచ్చావాయువులు పీల్చుకునేవాడిని."
గోథేకు ఫ్రాంక్ఫుర్ట్ నటులతో సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. తన తొలిప్రయత్నాలో ఉన్నప్పుడు గ్రెట్చెన్ కు ఆకర్షితుడయ్యాడు. తరవతి కాలంలో తనతోనే ఫాస్ట్ అనే సుప్రసిద్ధ నాటకాన్ని రచించాడు.వారిద్దరి మద్ధ్య సాన్నిహిత్యాన్ని "డిక్టుంగ్ ఉండ్ వార్హైట్"లో వ్యక్తపరిచాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1749 జననాలు వర్గం:1832 మరణాలు వర్గం:తత్వవేత్తలు వర్గం:జర్మన్ రచయితలు వర్గం:కవులు
గురువాయూరు
వ్యుత్పత్తి
శ్రీకృష్ణ విగ్రహ ప్రతిష్ఠకు ముఖ్య కారకులు గురు - వాయువులు కాబట్టి ఈ ఊరిని 'గురువాయూరు' (గురువు+వాయువు+ఊరు) గా నిర్ణయించారు. శ్రీకృష్ణ దేవుడిని 'గురువాయూరప్పన్' అని భక్తిభావంతో పిలుస్తారు. దక్షిణ భారతంలో 'అప్ప' అనగా తండ్రి అనీ ప్రభువు, దేవుడు అనీ అర్థాలున్నాయి.
జనాభా గణాంకాలు
2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, గురువాయూరు జనాభా 21,187. వీరిలో పురుషులు 46%, స్త్రీలు 54%. ఇక్కడ సగటు అక్షరాస్యత 85 %, జాతీయ రేటు 59.5% కన్నా చాలా ఎక్కువ. ఇక్కడ 10% కన్నా తక్కువ మంది పిల్లలు.
గురువాయూరు శ్రీకృష్ణాలయం
thumb|240x240px|గురువాయూరు శ్రీకృష్ణాలయం చిత్రం
పాతాళశిల
ఐదువేల సంవత్సరాలక్రితం నాటిదిగా చెప్పే ఆలయ గర్భగుడిలోని నారాయణ విగ్రహం పౌరాణిక ప్రాశస్త్యమైనది. ఈ విగ్రహాన్ని బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ ఆరాధించారని పురాణేతిహాసాలు చెబుతున్నాయి. పాతాళశిలతో తయారైన ఈ విగ్రహాన్ని వెుదట శివుడు బ్రహ్మకు ఇచ్చాడనీ ఆయన దాన్ని సంతానంకోసం తపిస్తోన్న సూతపాశరుషికి ప్రసాదించాడనీ ఆయన నుంచి వారసత్వంగా కశ్యప ప్రజాపతి అందుకోగా ఆయన దాన్ని వసుదేవుడికి అనుగ్రహించాడనీ, తండ్రి నుంచి దాన్ని శ్రీకృష్ణుడు అందుకుని ద్వారకలో ప్రతిష్ఠించి పూజించాడనీ పురాణాలు చెబుతున్నాయి. స్వర్గారోహణ సమయంలో కృష్ణుడు తన శిష్యుడైన ఉద్ధవుని పిలిచి 'త్వరలోనే ద్వారక సముద్రంలో మునిగిపోతుందనీ అప్పుడు ఈ విగ్రహం నీళ్లలో తేలుతుందనీ దాన్ని దేవతల గురువైన బృహస్పతికి అందజేయమ'నీ చెప్పాడని పురాణప్రతీతి. ఉద్ధవుని సందేశం ప్రకారం బృహస్పతి- వాయుదేవుడి సహాయంతో కేరళ తీరానికి వచ్చాడట. అక్కడ ఓ కోనేరు సమీపంలో శివుడు తపస్సు చేస్తూ కనిపించి ఆ విగ్రహాన్ని కోనేటి ఒడ్డున ప్రతిష్ఠించమని చెప్పాడట. అదే ఈ విగ్రహ ప్రాశస్త్యం. ఆ కోనేరే నేటి రుద్రతీర్థం. గురువు-వాయువు ఇద్దరూ కలిసి ప్రతిష్ఠించడంవల్లే ఈ ప్రాంతం గురువాయూర్‌గా ప్రసిద్ధిచెందింది. తరవాత శివుడు పార్వతిని తీసుకుని అక్కడ నుంచి సరస్సు అవతలి ఒడ్డుకు వెళ్లిపోయాడనీ అంటారు. అదే ప్రస్తుతం శివాలయం ఉన్న మామ్మియూర్‌. వెుదట ఇక్కడ ఆలయాన్ని విశ్వకర్మ నిర్మించగా పాండ్యరాజులు పునర్నిర్మించారనీ తరవాత భక్తులు ఇచ్చిన విరాళాలతో అభివృద్ధి చేశారనీ చెబుతారు.
నారాయణీయం
గురువాయురప్ప బాలకృష్ణుడి రూపంలో భక్తులకీ అర్చకులకీ కలల్లో కనిపించి వాళ్ల తప్పొప్పుల్ని విప్పిచెప్పిన వైనం గురించిన గాథలెన్నో. ఆయన గురించి భక్తులూ, పురాణేతిహాసాలూ చెప్పేవన్నీ ఒక ఎత్తు. కవితాత్మకంగా కృష్ణుణ్ణి కీర్తిస్తూ నారాయణ భట్టాతిరి రాసిన నారాయణీయం మరో ఎత్తు. 16వ శతాబ్దంలో జన్మించిన నారాయణ భట్టాతిరి పదహారేళ్లకే వేద శాస్త్రాలు ఔపోసన పట్టాడట. ఇరవై యేడేళ్లకే పక్షవాతం, కీళ్లనొప్పులతో బాధపడ్డాడట. ఎన్ని మందులు వాడినా ఫలితం లేకపోవడంతో గురువాయురప్ప పాదాల చెంత చేరాక స్వస్థత చేకూరడంతో మహావిష్ణువు అవతారంగా కృష్ణుణ్ణి స్తుతిస్తూ నారాయణీయం రచించారట.