cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నరసాపురం (పొందూరు మండలం)
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నరసాపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నరసాపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ
గౌతమి (ఫాంటు)
thumb|200px|right|గౌతమి ఫాంటు నమూనా గౌతమి మైక్రో సాఫ్ట్ విండోస్ ఎక్స్ పీ కంప్యూటర్ ఆపరేటింగ్ సిస్టంలో అనుసంధానించబడిన ఒక ట్రూటైప్ తెలుగు యూనీకోడ్ ఫాంటు. ఈ ఫాంటు యొక్క 1.2.1 వ వర్షన్‌లో 614 గ్లిఫ్‌లు ఉన్నాయి. ఈ ఫాంటును రఘునాథ జోషీ, ఓంకార్ షిండే యూజర్ ఇంటర్‌ఫేజు కొరకు తయారుచేశారు. గౌతమి అనేది తెలుగు లిపిని ప్రదర్శించడానికి ఉపయోగించే ఒక మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్ టైప్ ఫేస్. విండోస్ సర్వర్ 2003, విండోస్ సర్వర్ 2008, విండోస్ ఎక్స్ పి, విండోస్ విస్టా, విండోస్ 7, విండోస్ 8 లలో దీని వెర్షన్లు సరఫరా చేయబడ్డాయి. ఇది దిగువ శ్రేణిలకు యూనికోడ్ మద్దతును కలిగి ఉంది.ఇది మొదట 2001 సంవత్సరంలో విడుదల అయినది.ఇంటర్నెట్ లో ఎక్కడైనా తెలుగు ను చదవడం, రాయడం కొరకు బాగా ప్రచారంలో ఉన్న  తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్ గౌతమి. ఆపరేటింగ్ సిస్టంలో ఈ ఖతి  ఉండటం వలన  వెబ్లో  తెలుగు యీనికోడ్ రూపంలో   న్యూస్ పేపర్, తెలుగు కంటెంట్ ఏదైనా వెబ్ సైట్ లో చదవటం సులువైనది. ఈ టైప్ ఫేస్ Office అప్లికేషన్ ల్లో కూడా లభ్యం అవుతుంది.ఇప్పటికి చాలా వరకు పాత కంప్యూటర్ లలో తెలుగు కోసం ఈ ఖతిని ఉపయోగిస్తారు. దీని వలన వేరే Office అప్లికేషన్ వాడుతున్నప్పుడు రూపురేఖలు మారవు.
ఫాంటు పేరువెనుక చరిత్ర
ప్రాథమిక లాటిన్
లాటిన్-1 సప్లిమెంట్
తెలుగు
గౌతమి ఇండిక్ స్క్రిప్ట్-తెలుగు కోసం ఓపెన్ టైప్ ఫాంట్. ఇది యునికోడ్ పై ఆధారపడింది, ట్రూటైప్ రూపురేఖలను కలిగి ఉంది, UI ఫాంట్ వలె ఉపయోగించటానికి రూపొందించబడింది.
అవలోకనం
ఫైల్ పేరు Gautami.ttf
స్టైల్స్ & బరువు గౌతమి
గౌతమి బోల్డ్
డిజైనర్లు రఘునాథ్ జోషి (టైప్ డైరెక్టర్), ఓంకర్ షెండే
కాపీరైట్ © 2015 మైక్రోసాఫ్ట్ కార్పొరేషన్
స్క్రిప్ట్ టాగ్ లు dlng:'Telu' slng:'Telu'
కోడ్ పేజీలు 1252 లాటిన్ 1
ఫిక్సిడ్ పిచ్ లేదు
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు ఖతులు
1848
1848 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము. చారిత్రికంగా ఈ సంవత్సరం అనేక దేశాల్లో వచ్చిన విప్లవాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రెజిల్ నుండి హంగరీ దాకా అనేక దేశాల్లో విప్లవాలు వచ్చిన సంవత్సరం ఇది. చాలా విప్లవాలు తమ లక్ష్యాలను సాధించనప్పటికీ, తదనంతర శతాబ్దమంతా వీటి పర్యవసానాలు కనిపించాయి.
పురస్కారాలు
*
బండారుపల్లి (అయోమయనివృత్తి)
బండారుపల్లి పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పేజీలున్నందువలన ఈ పేజీ అవసరమైంది. ఈ పేరుతో ఉన్న పేజీలు:
కేసనకుర్రు
కేసనకుర్రు, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ కోనసీమ జిల్లా, ఐ.పోలవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పోలవరం నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అమలాపురం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,907. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6,021, మహిళల సంఖ్య 5,886, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2,827 ఉన్నాయి.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3131 ఇళ్లతో, 11570 జనాభాతో 2108 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5863, ఆడవారి సంఖ్య 5707. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3467 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 33. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587750. పిన్ కోడ్: 533220.
దేవాలయాలు
ఇక్కడి పురాతన వ్యాసేశ్వర దేవాలయం వ్యాసునిచే నిర్మించబడినదని భావిస్తారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో నాలుగు ప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 16, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఐ.పోలవరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ముమ్మిడివరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల అమలాపురంలోను, పాలీటెక్నిక్ ఐనవిల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అమలాపురంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కేశనకుర్రులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కేశనకుర్రులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామ ప్రముఖులు
thumb|కోరాడ రామచంద్రశాస్త్రి కోరాడ రామచంద్రశాస్త్రి:(1815 అక్టోబరు 12- 1900 ఆగస్టు 11) ప్రథమ స్వతంత్ర తెలుగు నాటక రచయిత. 43 సంవత్సరాలు బందరు నోబిల్ కళాశాలలో పండితులుగా పనిచేసాడు. ముఫ్పైమూడు  సంస్కృతాంధ్ర గ్రంధాలు రచించాడు.కోరాడ రామచంద్ర శాస్త్రి యువ నామ సంవత్సర ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి,   1815 అక్టోబరు 12న అమలాపురం తాలూకాలోని కేశనకుర్రు గ్రామంలో జన్మించాడు.
భూమి వినియోగం
కేశనకుర్రులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కేశనకుర్రులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కేశనకుర్రులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, కొబ్బరి, రొయ్యల పెంపకం
నలదమయంతి
పాటలు
02. అదిరెన్ నా కుడికన్ను నా కుడి భుజంభు అత్యంత (పద్యం) - పి. భానుమతి
03. అతివా దాపగనేల నన్ వలచి నీకత్యంత సంతాప దుస్ధితి (పద్యం ) - ఘంటసాల
04. అకటకటా దినమ్మును శతాధికతైర్దికఅర్దిక కోటికిన్ (పద్యం ) - ఘంటసాల
05. అరయరానీ హరీ మాయ ఎరుగనెవరీ తరమయా - ఘంటసాల
06. ఇంతి మా దమయంతి శ్రీమంతమిపుడు సంతోషమే పార - ఎన్.ఎల్.గానసరస్వతి బృందం
07. ఇంతగలమా అహో ఇంతగలమా ఓహో ఇంతగలమా చెంచలా లతికరుహా - బి.గోపాలం, టి.కనకం
08. ఈ వంతతోనే అంతమయేనా రవ్వంతే శాంతి - పి.భానుమతి
09. ఈ వనిలో దయమాలినను ఎడబాయెనిల మనసాయెనయా ఇటు - పి. భానుమతి
10. ఈ పాదదాసి మననేరదు మీ పదముల ఎడబాసి స్వామి - పి. భానుమతి
11 ఓహొ మోహన మాననమా విహరించు విహగమై వినువీధుల - పి. భానుమతి
12. కనులు కాయలు కాయ కాచేవు వనిలోన కనికారమే లేని నను తలంచి (పద్యం ) - ఘంటసాల
13. కలహంసి పలికిన అమరసందేశమేదో అనురాగపు అలలేవొ చెలరేగే - పి.భానుమతి
14. ఘోరంభైన దవాగ్నికీలకెరయై ఘోషించు (పద్యం) - నాగయ్య
15. చెలియరో నీ జీవితేశుని వలచి గొనుకొను సమయమే తొలగి నిలువక - పి. లీల, ఎన్.ఎల్.గానసరస్వతి
16. చిన్నా సింగన్నా కునుకే రాదన్నా నిన్నే నమ్ముకున్నా నన్ను చూడుమన్నా- జిక్కి
17. జాలి చూపవదేలరా ఈ బాల తాళగలేదు జాలి చూపవదేలరా - ఎం. ఎల్. వసంతకుమారి
18. జీవనమే ఈ నవ జీవనమే హాయిలే పూవులును తావివలే కూరిమి మనేవారి - ఘంటసాల, పి. భానుమతి
19. తారకావళీ తమ గతుల్ తప్పుగాక పొడుచుగావుట సూర్యుడు పడమటి (పద్యం ) - ఘంటసాల
20. దెబ్బమీద దెబ్బ కడు దబ్బున ఏయి సుబ్బి - పిఠాపురం, ఎ.పి. కోమల
21. నిత్యనావిచ్చితామర నీరజాక్షి బిరబిరా దిగిరా (పద్యం) - పిఠాపురం
22. ప్రభో హే ప్రభో దరికొని దహియించు దావాగ్నికీలల కాలక నిలుచునే (పద్యం) - ఘంటసాల
23. భువనైకమాతా గైకొమ్ము నాదు తుది నమస్కారము (పద్యం) - పి.భానుమతి
24. భళిరే కంటిన్‌కంటి సప్తజలధిప్రావేష్టితా (పద్యం) - మాధవపెద్ది
25. విచిత్రమే విధి లీల బలీయము కలి విలాసము - ఘంటసాల బృందం
26. వీడా ప్రభూ బాహుకుడనువాడను నలుకొలుచు చుండువాడను (పద్యం ) - ఘంటసాల
27. వరుణాలయ నివాసి కరుణా (పద్యం ) - ఘంటసాల
28. వరుణది దేవుల వరియింపనను నాటి వలపైన తలపోయవా వనితా (పద్యం ) - ఘంటసాల
29. హే గోవిందా హే ముకుందా శ్రీ వైకుంఠా నివాస సనాతనా జీవనమాల భూషణా - బి. గోపాలం
30. హే భవానీ దయామయీ ఈ అపూర్వరూప (పద్యం) - పి. భానుమతి
31. హే అగ్నిదేవా అమేయా కృపాపూరా పంచభూతా (పద్యం ) - ఘంటసాల
32. హే మహేంద్రా శశినాధా ప్రేమసామ్రాజ్యా త్రిజగధభినాధ (పద్యం ) - ఘంటసాల
వనరులు
వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు వర్గం:ముక్కామల నటించిన సినిమాలు వర్గం:భానుమతి నటించిన సినిమాలు వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు
కేతు విశ్వనాథరెడ్డి
thumb|right|[[కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన కేతు విశ్వనాథరెడ్డి కథలు]]
కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి (1939, జూలై 10 - 2023, మే 22) ప్రసిద్ధ సాహితీవేత్త, విద్యావేత్త. ఈయన ప్రధానంగా కథారచయితగా ప్రసిద్ధుడు. కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి కథలు అనే కథా సంపుటికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
జూలై 10, 1939 న వైఎస్ఆర్ జిల్లా కమలాపురం తాలూకా రంగశాయిపురం గ్రామంలో జన్మించాడు.
విద్యాభ్యాసం, వృత్తి
కడపజిల్లా గ్రామనామాలు అనే అంశంపై పరిశోధనకు గాను డాక్టరేట్ పొందాడు. పాత్రికేయుడుగా ఉద్యోగజీవితాన్ని ప్రారంభించి కడప, తిరుపతి, హైదరాబాదు లాంటి చోట్ల అధ్యాపకుడుగా పనిచేసి డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయంలో డైరెక్టరుగా పదవీవిరమణ చేశాడు. పాఠ్యపుస్తకాల రూపకల్పనలో SCERT సంపాదకుడుగా వ్యవహరించాడు. పాఠశాల స్థాయి నుంచి విశ్వవిద్యాలయస్థాయి దాకా అనేక పాఠ్యపుస్తకాలకు సంపాదకత్వం వహించాడు. పాఠ్యప్రణాళికలను రూపొందించాడు. ఈనాడు, ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికాసిబ్బందికి శిక్షణ ఇచ్చాడు.
సాహిత్య రంగం
ఈయన తొలి కథ అనాదివాళ్ళు 1963లో సవ్యసాచిలో ప్రచురితమైంది. కొడవటిగంటి కుటుంబరావు సాహిత్య సంకలనాలకు సంపాదకత్వం వహించాడు. విశాలాంధ్ర తెలుగు కథ సంపాదక మండలికి అధ్యక్షుడుగా ఉన్నాడు. కొన్నేళ్ళు అరసం (అభ్యుదయ రచయితల సంఘం) అధ్యక్షుడుగా ఉన్నాడు. ఈయన రాసిన సాహితీవ్యాసాలు "దృష్టి" అనే పేరుతో పుస్తక రూపంలో వచ్చాయి. ఆధునిక తెలుగు కథారచయితల్లో Torch bearers అనదగ్గ ప్రసిద్ధుల గురించి ఈయన రాసిన మరో పుస్తకం దీపధారులు. ప్రస్తుతం "ఈభూమి" పత్రికకు సంపాదకుడుగా పనిచేస్తున్నాడు. జప్తు, ఇచ్ఛాగ్ని, కేతు విశ్వనాథరెడ్డి కథలు (1998-2003) కథా సంపుటులు కూడా వెలువరించాడు. ఈయన కథలు అనేకం హిందీ, కన్నడం, మలయాళం, బెంగాలీ, మరాఠీ, ఆంగ్లం, రష్యన్ భాష ల్లోకి అనువాదితమయ్యాయి. వేర్లు, బోధి ఈయన రాసిన నవలలు. వేర్లు రిజర్వేషన్లకు సంబంధించి క్రీమీ లేయర్ మీద వెలువడిన మొట్టమొదటి నవల. విశ్వనాధరెడ్డి, పోలు సత్యనారాయణ ఇద్దరూ కలసి చదువుకథలు అనే కథల సంపుటిని సంకలనం చేశారు.
మరణం
కడప కు చెందిన 83 ఏళ్ల కేతు విశ్వనాథ్ రెడ్డి ఒంగోలు లోని ఆయన కుమార్తె ఇంటిలో అస్వస్థతకు గురయ్యాడు. అక్కడ ఓ ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 2023 మే 22న గుండెపోటుతో ఆయన తుది శ్వాస విడిచాడు.
మూలాలు
కేతు విశ్వనాథరెడ్డి ఇంటర్వ్యూ...
శీర్షిక పాఠ్యం
వర్గం:1939 జననాలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు వర్గం:వైఎస్ఆర్ జిల్లా రచయితలు వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయితలు వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితలు వర్గం:పులుపుల వెంకటశివయ్య అవార్డు గ్రహీత వర్గం:2023 మరణాలు
కిస్టాపూర్
కిస్టాపూర్ పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.
తొగుట
తొగుట,  తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, తొగుట మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది సమీప పట్టణమైన సిద్ధిపేట నుండి 19 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 919 ఇళ్లతో, 3833 జనాభాతో 818 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1869, ఆడవారి సంఖ్య 1964. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 631 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 20. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573066 .పిన్ కోడ్: 502372.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సిద్ధిపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల హైదరాబాదులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు సిద్ధిపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సిద్ధిపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తొగుటలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో6 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తొగుటలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
తొగుటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తొగుటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తొగుటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, ప్రత్తి
డింపుల్ కపాడియా
డింపుల్ కపాడియా (జననం 8 జూన్ 1957) is ఒక భారతీయ సినిమా నటి. ప్రముఖ హిందీ నటుడు రాజ్ కపూర్ 1973లో తానే నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించిన "బాబీ" చిత్రంలో ఈమెను పరిచయం చేశాడు. అప్పుడు ఆమె వయసు 16 సంవత్సరాలు. అదే సంవత్సరం ఈమె హిందీ సినిమా నటుడు రాజేష్ ఖన్నాను వివాహం చేసుకుని సినిమాల నుండి విరమించింది. 1984లో రాజేష్ ఖన్నాతో విడాకులు తీసుకున్న తర్వాత తిరిగి సినిమా రంగప్రవేశం చేసింది. తొలి చిత్రం బాబీ, 1985లో విడుదలైన "సాగర్" చిత్రాలలో ఈమె నటనకు ఉత్తమ నటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారం లభించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
డింపుల్ కపాడియా గుజరాతీ పారిశ్రామికవేత్త చున్నీభాయ్ కపాడియా, బెట్టీ దంపతుల నలుగురు సంతానంలో పెద్ద కుమర్తె. ఈమెకు సింపుల్ కపాడియా, రీమ్‌ కపాడియా అనే చెల్లెళ్ళు, మున్నా అనే తమ్ముడు ఉన్నారు. వీరి కుటుంబం ముంబయి లోని శాంతాక్రజ్ అనే ప్రాంతంలో నివసించేది. ఈమె సెయింట్ జోసెఫ్స్ కాన్వెంట్ హైస్కూలులో చదువుకుంది. . ఈమె తన తొలి సినిమా బాబీ విడుదల కావడానికి ఆరు నెలల క్రితమే 1973లో సినీ నటుడు రాజేష్ ఖన్నా ను వివాహం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత ఈమె 12 సంవత్సరాల కాలం సినిమాలకు దూరంగా ఉంది. ఈమెకు ట్వింకిల్ (జ.1973), రింకీ (జ.1977) లు జన్మించారు.
ఈమె రాజేష్ ఖన్నాతో 1982 ఏప్రిల్‌లో విడాకులు పుచ్చుకుంది. తన కుమార్తెలను తన తల్లిదండ్రుల వద్ద వదిలివేసింది. రెండేళ్ల తరువాత సినిమా రంగంలో పునఃప్రవేశం చేసింది.
ఈమె కుమార్తెలు ఇద్దరూ సినిమా నటులుగా రాణించి జీవితంలో స్థిరపడ్డారు. పెద్ద కుమార్తె ట్వింకిల్ ఖన్నా సినిమా నటుడు అక్షయ్ కుమార్ ను వివాహం చేసుకుంది.
వృత్తి
ఈమెకు చిన్నతనం నుండే సినిమాలలో నటించాలన్న కోరిక ఉండేది. 1973లో రాజ్ కపూర్ ఈమెను తన చిత్రం "బాబీ"లో పరిచయం చేశాడు. ఆ చిత్రం రాజ్ కపూర్ కుమారుడు రిషీ కపూర్‌కు కూడా తొలి చిత్రం. ఈ చిత్రంలో డింపుల్ గోవాకు చెందిన మధ్యతరగతి క్రిస్టియన్ అమ్మాయి 'బాబీ బ్రగాంజా' పాత్రను పోషించింది. ఈ కథలో బాబీ, ధనవంతుల బిడ్డయైన రాజ్ (రిషీ కపూర్) ను ప్రేమిస్తుంది. ఇరువైపుల తల్లిదండ్రులు వీరి ప్రేమను అంగీకరించరు. ఈ సినిమా, ముఖ్యంగా డింపుల్ నటన సినీ విమర్శకుల ప్రశంసలను అందుకుంది. ఈ చిత్రంలోని నటనకు గాను ఈమె ఉత్తమనటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాన్ని "అభిమాన్" చిత్రంలో నటించిన జయబాధురితో కలిసి పంచుకుంది. 2008లో రీడిఫ్.కామ్‌ ఈమె నటనకు స్త్రీలలో ఆల్ టైమ్‌ హిందీ సినిమా నాలుగవ అత్యుత్తమ తొలి నటనగా ఎంపిక చేసింది. ఈమె సినిమాలలో 1982లో రి ఎంట్రీ ఇచ్చిన తర్వాత అతి తక్కువ వ్యవధిలోనే శ్రీదేవి, మాధురీ దీక్షిత్, మీనాక్షి శేషాద్రి, జయప్రదల తర్వాత బాలీవుడ్‌లో టాప్ కమర్షియల్ నటిగాఅ ఐదవ స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. ఈమె రమేష్ సిప్పి, నజీర్ హుసేన్, ముకుల్ ఆనంద్, ఫిరోజ్ ఖాన్, మహేష్ భట్, రాజ్ కుమార్ కొహ్లీ, సుభాష్ ఘాయ్, గోవింద్ నిహ్లానీ, గుల్జార్ వంటి దర్శకుల చిత్రాలలో కమల్ హసన్, సన్నీ డియోల్, అనిల్ కపూర్, జాకీ ష్రాఫ్, మిథున్ చక్రవర్తి, ధర్మేంద్ర, వినోద్ ఖన్నా,శేఖర్ కపూర్, నానా పటేకర్, అమితాబ్ బచ్చన్, సైఫ్ అలీ ఖాన్, నసీరుద్దీన్ షా మొదలైన నటుల సరసన నటించింది. కొన్ని తమిళ, మలయాళ చిత్రాలలో కూడా నటించింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:1957 జననాలు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు
కొండపలవలస
కొండపలవలస,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, రామభద్రాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రామభద్రాపురం నుండి 5 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బొబ్బిలి నుండి 20 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 100 ఇళ్లతో, 415 జనాభాతో 98 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 207, ఆడవారి సంఖ్య 208. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 7 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582506 .పిన్ కోడ్: 535579.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రామభద్రాపురంలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల రామభద్రాపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ బొబ్బిలిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల బొబ్బిలిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం రామభద్రాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కొండపలవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కొండపలవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ములకనపల్లి
ములకనపల్లి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:
బుక్కపట్నం
బుక్కపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా బుక్కపట్నం మండలం లోని గ్రామం. ఇది సమీప పట్టణమైన ధర్మవరం నుండి 33 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. కదిరి రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధి లో ఉంది. ఆధ్యాత్మిక నగరమైన పుట్టపర్తి 6km దూరంలో ఉంది.2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3286 ఇళ్లతో, 12196 జనాభాతో 2161 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6081, ఆడవారి సంఖ్య 6115. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1445 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 162. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595283. పిన్ కోడ్: 515 144.
సమీప గ్రామాలు
బుచ్చయ్యగారిపల్లె, జానకం పల్లె, పుట్టపర్తి, కొత్తచెరువు.
శ్రీ సత్యసాయి ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల
ఇంకా గ్రామంలో, రెండు ప్రభుత్వ బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. సైన్స్ గ్రూపులు అందుబాటులో లేవు. ఒక ప్రభుత్వ జిల్లా ఉపాధ్యాయ విద్యా శిక్షణ కళాశాల ఉంది.
సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనంతపురంలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ అనంతపురంలో ఉన్నాయి.సమీప వ్యాపార నిర్వహణ కళాశాల పుట్టపర్తి లో ఉంది. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అనంతపురం లో ఉన్నాయి. సత్యసాయి బాబా వారు తన ప్రాథమిక విద్య ను బుక్కపట్నం లో పూర్తి చేసుకున్నారు.ప్రస్తుతం ఈ పాఠశాల లో బాలికల ఉన్నత పాఠశాల నడుస్తున్నది. బాబా వారు చదువుకున్న తరగతి గది సుందరంగా నవీకరించారు.
శ్రీ సత్యసాయి ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల, ఆదర్శ ప్రాథమిక పాఠశాల, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా పరిషత్ బాలుర ఉన్నత పాఠశాల, జిల్లా పరిషత్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల ఉన్నాయి. కస్తూరి బాయి బాలికల పాఠశాల D.I.E.T కళాశాల పక్కన నెలకొల్పబడినది.ఈ ఊరిలోనే సత్య సాయిబాబా వారు తన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం చేసారు. జిల్లాలో గల ఏకైక ప్రభుత్వ డైట్ కళాశాల బుక్కపట్నంలో ప్రశాంత వాతావరణంలో నెలకొల్పడం ప్రత్యేకత. కొన్ని ఇతర ప్రైవేటు పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
బుక్కపట్నంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
జిల్లా కే తలమానికమైన శ్రీ సత్యసాయి సూపర్ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్ పుట్టపర్తి లో ఉంది. ఇక్కడ అన్ని రకాల వ్యాధులకు ఉచిత సేవలు పొందవచ్చు.
' త్రాగునీరు'
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది. గొల్లపల్లి జలాశయం నుండి హంద్రీ నీవా కాలువ ద్వారా కృష్ణా నదీ జలాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇవి త్రాగు నీరు, సాగు నీరు గ ఉపయోగ పడుతున్నాయి. మండలం లోని బిట్ర గుంట పల్లి లో ఫ్లోరిన్ శాతం(7ppm) అధికంగా ఉంది. బుచ్చయ్య గారి పల్లి(1.45ppm) లో తక్కువగా ఉంది. మండలం లో చాలా భాగం ఫ్లోరైడ్ పీడిత ప్రాంతం లో ఉంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
బుక్కపట్నంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.APSRTC బస్టాండ్ ఉంది. దీన్ని నవీకరణ చేయవలసిన అవసరం ఉంది. ప్రముఖ పట్టణాలకు బస్సులను నడప వలసిన అవసరం ఉంది.ముదిగుబ్బ,కదిరి బుక్కపట్నం మీదుగా రోడ్డు మార్గం ఉంది.జానకం పల్లె మీదుగా పుట్టపర్తికి మార్గం ఉంది. బుక్కపట్నానికి కొత్తచెరువుకి నిరంతరం రవాణా సౌకర్యాలు (బస్,ఆటో)అందుబాటులో ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
1970 వరకు వ్యాపార పరంగా ఓకవెలుగు వెలిగిన బుక్కపట్నం నిర్లక్షం కారణం గా బాగా వెనుక పడి ఉంది. గ్రామంలో ఏటీఎమ్, రెండు వాణిజ్య బ్యాంకు(SBI & ING KOTAK), అనంతపురం జిల్లాలో మొట్టమొదటగా స్థాపించబడిన ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారపుసంత ప్రతి సోమవారం నిర్వహించ బడును. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్య సంరక్షణ
ప్రభుత్వ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉంది. ప్రయివేటు ఆసుపత్రులు కూడా ఉన్నాయి. తేరు బజారు సమీపంలో గ్రంథాలయం ఉంది.
భూమి వినియోగం
బుక్కపట్నంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బుక్కపట్నంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది. బుక్కపట్నం చెరువు అనంతపురం జిల్లాలోని అతి పెద్ద చెరువు. తూముల ద్వారా సాగునీరు సరఫరా జరుగుతోంది. హంద్రీనీవా కాలువ వలన చెరువుకు కృష్ణానదీ జలాలు అందుతున్నాయి.
ఉత్పత్తి
బుక్కపట్నంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, కంది,మామిడి
శ్రీ లక్ష్మి నారాయణస్వామ దేవాలయం
ఈ ఆలయం గ్రామం మధ్యలో ఉంది.
శ్రీ ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం
అదే దారిలో ఉంది.
అంతఃపురము (నవల)
కథ
తురుష్క రాజధాని "కాన్‌స్టాంట్" నగరము లో ఘోరమైన మరణములు నిగూఢంగా జరుగుతున్న కాలమది. 30 సంవత్సరములు దాటని యువకులు జాతి, మత విచక్షణ లేక, ఆకస్మికంగా మరణించుచుండిరి. వారి శవములు భాస్వర జలములందు తేలుతుండెడివి. వానిని పరిశీలింపగా వారందరకు మెడ వెనుక కొంచెము క్రిందు గా దగిలిన కత్తి పోటువలన మరణించుచున్నట్లు తెలిసినది. హంతకుడెవ్వడో తెలియలేదు. భయంకర దుర్మరణముల సంఖ్య అధికమగుచుండెను. నగరమునందు హాహాకారములు చెలరేగినవి.
కథా ప్రారంభమున రాజధాని స్థితి ఇట్లుండెను. "ఖలీలు" అనే కథానాయకుడు ప్రజలను రక్షించే భాద్యత వహించి, అత్యధ్బుత కార్యములు చేసి కృతకృత్యుడై చివరకు సార్వభౌముడయ్యెను.
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:1928 పుస్తకాలు వర్గం:అనువాద గ్రంథాలు
అప్పికట్ల (పెదపారుపూడి)
అప్పికట్ల, కృష్ణా జిల్లా, పెదపారుపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన పెదపారుపూడి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 314 ఇళ్లతో, 949 జనాభాతో 263 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 492, ఆడవారి సంఖ్య 457. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 388 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589476 .పిన్ కోడ్: 521301.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 314 ఇళ్లతో, 949 జనాభాతో 263 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 492, ఆడవారి సంఖ్య 457. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 388 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589476.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1042. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 521, స్త్రీల సంఖ్య 521, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 262 ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, పెడన, హనుమాన్ జంక్షన్, విజయవాడ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి పెదపారుపూడిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వానపాములలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదపారుపూడిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం గుడివాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అప్పికట్లలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అప్పికట్లలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అప్పికట్లలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అప్పికట్లలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బియ్యం
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయం.
గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా అభివృద్ధి చేయడానికై, జిల్లా పరిషత్తు సి.ఈ.వో. శ్రీ నాగార్జునసాగర్, ఈ గ్రామాన్ని దత్తత తీసుకున్నారు. [4]
వెలుపలి లింకులు
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,సెప్టెంబరు-28; 23వపేజీ. [3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,నవంబరు-5; 24వపేజీ. [4] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-14; 24వపేజీ.
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
1919
1919 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.
పురస్కారాలు
*
తుంగభద్ర
తుంగభద్ర నది కృష్ణా నదికి ముఖ్యమైన ఉపనది. రామాయణ కాలంలో పంపానదిగా పిలువబడిన తుంగభద్ర నది కర్ణాటకలో పడమటి కనుమలలో జన్మించిన తుంగ, భద్ర అను రెండు నదుల కలయిక వలన ఏర్పడినది. భౌగోళికంగానే కాకుండా చారిత్రకంగానూ ఈ నదికి ప్రాధాన్యత ఉంది. దక్షిణ భారతదేశ మధ్యయుగ చరిత్రలో వెలిసిన విజయనగర సామ్రాజ్యం ఈ నది ఒడ్డునే వెలిసింది. హంపి, మంత్రాలయం లాంటి పుణ్యక్షేత్రాలు ఈ నది ఒడ్డున వెలిశాయి.
పెద్దలు తుంగభద్రను భారతదేశంలోని పంచగంగల్లో ఒకటిగా పేర్కొన్నారు. కావేరీ తుంగభద్రాచ కృష్ణవేణీచ గౌతమీ
భాగీరథీతి విఖ్యాతాః పంచగంగాః ప్రకీర్తితాః
నదీ ప్రయాణం
right|thumb|శివమొగ్గ జిల్లా కూడ్లి వద్ద తుంగ, భద్రల సంగమస్థలంలో ఉన్న చిన్న నంది ఆలయం తుంగభద్ర నది కర్ణాటక రాష్ట్రంలో పశ్చిమ కనుమలకు తూర్పు వాలులో ప్రవహించే కూడ్లి వద్ద తుంగా నది మరియు భద్ర నది సంగమం ద్వారా ఏర్పడుతుంది. ఈ రెండు నదులు కర్ణాటక చిక్కమగళూరు జిల్లా ముడిగిరి తాలూకాలో నేత్రావతి (పడమటి వైపు ప్రవహించే నది, మంగళూరు సమీపంలో అరేబియా సముద్రంలో చేరుతుంది) నదితోపాటు పుడతాయి, తుంగ మరియు భద్ర నదులు వరాహ పర్వతం పశ్చిమ కనుమలలోని గంగమూల వద్ద 1198 మీటర్ల ఎత్తులో ప్రవహిస్తాయి (సామ్సే గ్రామం దగ్గర). హిందూ పురాణాల ప్రకారం, హిరణ్యాక్షుడు అనే రాక్షసుడిని చంపిన తర్వాత, వరాహ స్వామి (విష్ణువు యొక్క మూడవ అవతారం) బాగా అలసిపోతాడు. అతను ఇప్పుడు వరాహ పర్వతం అని పిలవబడే ప్రాంతంలో విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు. అతను ఆ శిఖరంపై కూర్చున్నప్పుడు, అతని నెత్తి నుండి చెమట ప్రవహించడం ప్రారంభమైంది. అతని నెత్తికి ఎడమ వైపు నుండి ప్రవహించే చెమట తుంగ నదిగా మారింది, అతని కుడి వైపు నుండి ప్రవహించే చెమట భద్ర నదిగా మారింది. మూలం నుండి ఉద్భవించిన తరువాత, భద్ర నది కుద్రేముఖ పర్వత ప్రాంతం, తరికెరె తాలూకా మరియు పారిశ్రామిక నగరమైన భద్రావతి గుండా ప్రవహిస్తుంది. తుంగా నది శృంగేరి తాలూకా, తీర్థహళ్లి తాలూకా మరియు షిమోగా తాలూకాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. 100 కంటే ఎక్కువ ఉపనదులు, ప్రవాహాలు, వాగులు, ఈ రెండు నదులలో చేరుతాయి. శివమొగ్గ నుండి సుమారు 15 km దూరంలో, హోలెహోనూరు సమీపంలోని కూడ్లీలో, సుమారు 610 మీ. ఎత్తులో, ఈ రెండు నదులు ఏకమౌతాయి. ఆ చోటు వరకు తుంగ మరియు భద్రల ప్రయాణం, వరుసగా, 147 km మరియు 171 km. తుంగ మరియు భద్ర నదులు రెండూ ఒకే మూలం (గంగమూల) వద్ద ప్రారంభమైనప్పటికీ, అవి కొంత దూరం విడివిడిగా ప్రవహిస్తాయి, తరువాత అవి కూడలి గ్రామంలో ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతాయి. అందువల్ల అక్కడ నుండి, మిశ్రమ పేరు, తుంగభద్ర వచ్చింది. అలా తుంగభద్ర మైదానాల గుండా 531 km పయనిస్తుంది. సంగమం తరువాత, శక్తివంతమైన తుంగభద్ర నది దావంగెరె జిల్లాలోని హొన్నాలి, హరిహర తాలూకాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. తర్వాత బళ్లారి జిల్లాలోని హరపనహళ్లి, హూవిన హడగాలి, హగరిబొమ్మనహళ్లి, హోస్పేట్ మరియు సిరుగుప్ప తాలూకాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. బళ్లారి జిల్లాలోని సిరుగుప్ప తాలూకాలో దాని ఉపనదైన వేదవతి నదిని అందుకుంటుంది. ఈ నది బళ్లారి మరియు కొప్పల్ జిల్లాల మధ్య తరువాత బళ్లారి మరియు రాయచూర్ జిల్లాల మధ్య సహజ సరిహద్దును ఏర్పరుస్తుంది. కర్నూలు జిల్లా కౌతాలం మండలం వద్ద ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోకి ప్రవేశించిన తరువాత, అది మంత్రాలయం గుండా తరువాత కర్నూలు గుండా ప్రవహిస్తుంది. ఇది కర్నూలు సమీపంలో దాని ఉపనది హంద్రీ నదిని అందుకుంటుంది. తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లాలోని గుండిమల్ల గ్రామ సమీపంలో తుంగభద్ర కృష్ణలో కలిసిపోతుంది. తుంగభద్ర మరియు కృష్ణ నదుల సంగమం ఒక పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రం - సంగమేశ్వరం దేవాలయం. శివమొగ్గ, ఉత్తర కన్నడ మరియు హవేరి జిల్లాల గుండా ప్రవహించే వరదా నది, కర్ణాటకలోని చిక్కమగళూరు, చిత్రదుర్గ మరియు బళ్లారి జిల్లాలలో ప్రవహించే వేదవతి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లాలో ప్రవహించే హేండ్రైల్ తుంగభద్రకు ప్రధాన ఉపనదులు. అనేక ఉపనదులు మరియు ప్రవాహాలు ఈ ఉపనదులలో చేరతాయి. కన్నడలో "తుంగ పాన, గంగా స్నాన" అనే ప్రసిద్ధ సామెత ఉంది, అంటే "రుచికరంగా, తీపిగా ఉండే తుంగ నీటిని త్రాగండి, పవిత్రమైన గంగా నదిలో స్నానం చేయండి" అని అర్థం.
తుంగభద్ర నది తూర్పుకు ప్రవహిస్తుంది, తెలంగాణలో కృష్ణానదిలో కలుస్తుంది. ఇక్కడ నుండి కృష్ణ తూర్పుకు కొనసాగి బంగాళాఖాతం లో కలుస్తింది. తుంగభద్ర మరియు కృష్ణ మధ్య తుంగభద్ర నదికి ఉత్తరాన ఉన్న భూభాగాన్ని రాయచూర్ దోబ్ అని పిలుస్తారు.
తుంగభద్ర పుష్కరాలు
పుష్కరాలు హిందువులకు పవిత్రమైన పుణ్యదినాలు. 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరిగే తుంగభద్రనది పుష్కరాలు 2008 డిసెంబర్ మాసంలో తుంగభద్ర నది యొక్క ప్రముఖ తీరప్రాంతాలలో జరిగాయి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో కర్నూలు, తెలంగాణలో మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాలలో మాత్రమే నది ప్రవహిస్తుంది. ఈ నది ఒడ్డున ఉన్న ప్రముఖ ప్రాంతాలలో పుష్కరఘాట్‌లు ఏర్పాటుచేసి పర్యాటకుల సందర్శనానికి వసతులు కల్పించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పుష్కరాలు నిర్వహించింది. కర్నూలు, మంత్రాలయం, ఆలంపూర్ తదితర ప్రాంతాలలో పుష్కరాలు ఘనంగా నిర్వహించబడ్డాయి.
ఆనకట్టలు
thumb|212x212px|ఆలంపూర్ వద్ద తుంగభద్ర నదిషిమోగా నుండి ప్రవాహానికి దాదాపు 15 కి.మీ. ఎదురుగా గజనూరు వద్ద తుమో నది మీదుగా ఒక ఆనకట్టను నిర్మించారు. లక్కవల్లి వద్ద భద్రావతి నుండి సుమారు 15 కి.మీ. ప్రవాహానికి ఎదురుగా భద్రా నది మీదుగా మరొక ఆనకట్ట నిర్మించబడింది. అవి బహుళార్ధసాధక ఆనకట్టలు మరియు షిమోగా, చిక్కమగళూరు, దావణగెరె, హవేరిలోని భూములకు సాగునీటిని అందిస్తాయి.
తుంగభద్ర నది మీదిగా తుంగభద్ర ఆనకట్ట ను నిర్మించారు. ఈ ఆనకట్ట కర్ణాటకలోని హోసపేట్ పట్టణానికి సమీపంలో ఉంది. ఇది బహుళార్ధసాధక ఆనకట్ట (బహుళార్ధసాధక ఆనకట్టలు విద్యుత్ ఉత్పత్తి,నీటిపారుదల, వరదల నివారణ మరియు నియంత్రణ మొదలైన వాటికి సహాయపడతాయి). దీని నిల్వ సామర్థ్యం 135 టిఎంసీలు. ఒండ్రు చేరడం కారణంగా, సామర్థ్యం 30 టీఎంసీలు తగ్గింది. కాలానుగుణ మరియు ఆలస్య వర్షాలు పడితే, ఆనకట్ట 235 టిఎమ్‌సీల నీటిని విడుదల చేస్తుంది. వర్షాకాలంలో కాలువల్లోకి నీరు చేరినప్పుడు అది నిండిపోతుంది. ఆనకట్ట ప్రధాన వాస్తుశిల్పి మద్రాసుకు చెందిన తిరుమలై అయ్యంగార్, వీరు ఒక ఇంజనీర్; ఒక సాధారణ-ప్రయోజన హాలుకి అతని పేరు పెట్టబడింది. ఇది గత సంవత్సరాలలో పర్యాటక ప్రదేశంగా మారింది. తుంగభద్ర ఆనకట్ట వారసత్వ ప్రదేశమైన హంపికి సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆనకట్టతో ముడిపడి ఉన్న ప్రధాన సమస్యలలో ఒకటి ఒండ్రు చేరడం. దీని కారణంగా నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గుతోంది. మరో ప్రధాన సమస్య పెరుగుతున్న కాలుష్యం, ఫలితంగా చేపల జనాభా తగ్గుతుంది. ఇది నదిపై ఆధారపడి జీవించే మత్స్యకారులను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది.
కర్నూలు నగరానికి సమీపంలోని పొడువైన సుంకేశుల ఆనకట్టరాయలసీమకు భగీరథడుగా ప్రశంసించబడే బ్రిటిష్ ఇంజనీర్ సర్ ఆర్థర్ కాటన్ ద్వారా 1860 లో తుంగభద్ర నదిమీదిగా నిర్మించబడింది. వాస్తవానికి దీన్ని బ్రిటిషర్ల సమయంలో నౌకాయానం కోసం నిర్మించారు. కడప జిల్లాకు సాగునీటి సరఫరా అందించడానికి కోట్ల విజయభాస్కర రెడ్డి తుంగభద్ర బ్యారేజీని పునర్నిర్మించారు. రోడ్డు మరియు రైలు రవాణా పెరిగినందున, ఇది ఇప్పుడు కెసి కాలువ ద్వారా కర్నూలు, కడప జిల్లాలకు నీటిని సరఫరా చేస్తోంది. ఈ ఆనకట్ట దాదాపు 15000000000 cuft నీటిని నిల్వ చేస్తుంది. కర్నూలు, కడప జిల్లాలలోని సుమారు 300000 acre భూమికి సాగునీటిని అందిస్తుంది.
సమస్యలు
పారిశ్రామిక కాలుష్యం తుంగభద్ర నదిని దెబ్బతీసింది, తీస్తుంది. కర్ణాటకలోని చిక్కమగళూరు, శివమొగ్గ, దావంగెరె, హవేరి, బళ్లారి, కొప్పల్, రాయచూర్ జిల్లాలు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కర్నూలు జిల్లాలో తుంగభద్ర ఒడ్డున ఉన్న పరిశ్రమలు,మైనింగులు అపారమైన వ్యర్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు మూడు కోట్ల లీటర్ల వ్యర్థాలు శివమొగ్గ నుండి తుంగలో విడుదలవుతున్నాయి. ఇది భద్రావతి, హోస్పేట్ లాంటి పారిశ్రామిక నగరం కాని శివమొగ్గ నుంచి విడుదల అవుతున్న కాలుష్యం. తుంగభద్ర దేశంలో అత్యంత కలుషితమైన నదులలో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నదులు వర్గం:కర్ణాటక నదులు వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా నదులు వర్గం:కర్నూలు జిల్లా నదులు వర్గం:కృష్ణానది ఉపనదులు
కుందేరు (కంకిపాడు)
కుందేరు, కృష్ణా జిల్లా, కంకిపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కంకిపాడు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 910 ఇళ్లతో, 3065 జనాభాతో 807 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1488, ఆడవారి సంఖ్య 1577. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 509 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 179. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589502 .పిన్ కోడ్: 521245.సముద్రమట్టానికి 24 మీ. ఎత్తులో ఉంది.
సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో నెప్పల్లి, చలివేంద్రపాలెం, వుయ్యూరు, సాయిపురం, కడవకొల్లు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కుందేరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కుందేరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కుందేరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కుందేరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు
మూలాలు
వర్గం:కంకిపాడు మండలంలోని గ్రామాలు
ఎండపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)
ఎండపల్లి పేరుతో ఒకటికంటె ఎక్కువ గ్రామాలున్నందున ఈ పేజీ అవుసరమైంది. మండలాన్ని బట్టి ఆయా పేజీలను చూడండి. ఒకో సారి ఎండపల్లె అనికూడా వ్రాస్తారు.
యోగిమల్లవరం
యోగిమల్లవరం, తిరుపతి జిల్లా, తిరుపతి గ్రామీణ మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన తిరుపతి (గ్రా) నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తిరుపతి నుండి 4 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 547 ఇళ్లతో, 2166 జనాభాతో 17 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1131, ఆడవారి సంఖ్య 1035. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 204 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595733 .పిన్ కోడ్: 517503.
గ్రామ చరిత్ర
ఈ గ్రామం అతి పురాతన గ్రామం. ఇక్కడ అతి పురాతన శివుడు దేవాలయం ఉంది. ఈ దేవాలయం పేరు పరాశరేశ్వర స్వామి.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తిరుచానూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతిలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.