cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
విమాన వెంకటేశ్వరస్వామి
చరిత్ర
అప్పటికి శ్రీవారి ఆలయంలోని ప్రధానాలయమైన ఆనందనిలయ విమానంపై వాయువ్య దిశగా ఓ శ్రీనివాసుని శిల్పం ఉంది. వ్యాసరాయలు అర్చకునిగా ఉండగా, ఆయనే ఆ శిల్పానికి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేశాడు. శ్రీవారి ఆనందనిలయ విమానంపై ఉండడంతో విమాన వేంకటేశ్వరుడన్న పేరు పెట్టి, భక్తులలో ఆ విగ్రహానికి ఒక ప్రాచుర్యం తీసుకువచ్చాడు.
అయితే తిరుమల వేంకటేశ్వరుని నగలు ధరించిన 12మంది అర్చకులను రాజు శిరచ్ఛేదం చేశాడనీ, ఆ కారణంగా పట్టుకున్న బ్రహ్మహత్యాదోషాన్ని నివారించుకునేందుకు, వ్యాసరాయలు 12 సంవత్సరాల పాటు తిరుమల శ్రీవారి ప్రధానాలయాన్ని మూయించి లోపలే ఉండి పూజలు చేశాడనీ, ఆ సందర్భంగా భక్తులు ఇబ్బందిపడకుండా వారికి దర్శనం అయ్యేందుకు విమాన వేంకటేశ్వరస్వామిని ప్రతిష్ఠించాడనీ కథ ఒకటి ప్రచారంలో ఉంది. ఐతే ఇలా ఆలయాన్ని మూశారనీ, 12 మంది అర్చకులు మరణించారనీ చెప్పేందుకు ఆధారాలు లేవు.
1982లో మహాసంప్రోక్షణతో ఈ ఆనందనిలయ విమానానికి బంగారు పూత మళ్ళీ పూసే పని జరిగింది. భక్తులకు విమాన వేంకటేశ్వరుడు సులభంగా కనిపించడానికి వీలుగా ఆ విగ్రహం మీద వెండి మకరతోరణాన్ని పెట్టించి, ప్రాకారం మీద బాణం గుర్తుతో విమాన వేంకటేశ్వరుడిని సూచిస్తూండేలా అప్పటి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కార్యనిర్వహణాధికారి పి.వి.ఆర్.కె. ప్రసాద్ ఏర్పాటుచేశాడు.
సేవలు
శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయంలో నిత్యం జరిగే వేదపారాయణ విషయంలో విమాన వేంకటేశ్వరస్వామికి ప్రాధాన్యత ఉంది. దేవాలయంలో జరిగే వేదపారాయణ వ్యాసరాయల కాలం నుంచి ప్రస్తుత కాలం వరకూ నిత్యం విమాన వేంకటేశ్వరుని ఎదుటే చేయడం సంప్రదాయం. మధ్వపండితులు స్వామివారి దర్శనానికి వచ్చినప్పుడు కానీ, ప్రత్యేకించి తితిదే ఏర్పాటుచేసినప్పుడు కానీ విమాన వేంకటేశ్వరుని ముందు కూర్చుని వేంకటాచల మాహాత్మ్యం, శ్రీనివాస కళ్యాణం వంటివి పారాయణ చేయడం, సర్వమూల గ్రంథ పారాయణ చేయడం ఆచారంగా వస్తోంది.
నిత్యం వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయంలోని మూలవిరాట్టు (ధ్రువబేరం) కు నివేదించిన నైవేద్యాన్నే తిరిగి విమాన వేంకటేశ్వరస్వామికి నివేదిస్తారు. విమాన వేంకటేశ్వరుడి విగ్రహానికి ప్రాణప్రతిష్ఠాపన జరిగినా కూడా, తిరుమలలో ఏకమూర్తి ఆరాధనే అమలులో ఉండడం వల్ల ఆలయంలోని మూలవిరాట్టుకు, క్షేత్రంలో నివసించేందుకు వేంకటేశ్వరుడికి అనుమతినిచ్చాడని పురాణగాథలు. భూవరాహ స్వామికి తప్ప వేరే ఏ విగ్రహానికీ ప్రత్యేకించి నైవేద్యాలు పెట్టే సంప్రదాయం లేదు. శ్రీవారికి నివేదించిన నైవేద్యాన్నే తిరిగి ఆయా దేవతామూర్తులకు నివేదించడం తిరుమలలోని పద్ధతి.
మూలాలు
వర్గం:తిరుమల
కార్బన్ మొనాక్సైడ్
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ రంగు, వాసన, రుచి లేనటువంటి, గాలికన్న బరువైన వాయువు. వాతావరణంలో 35ppm మించి ఉన్నచో మనుష్యులకు ప్రమాదకరం. జీవుల, జీవ ప్రక్రియ సమయంలో అల్ప ప్రమాణంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉత్పత్తి అగును. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఒక కార్బన్ పరమాణువు, మరో ఆక్సిజన్ పరమాణువుతో త్రిబంధ సంయోగం ఏర్పరచు కొనుట వలన ఏర్పడును. అణువు లోని త్రిబంధాలలో రెండు సమయోజనీయ బంధాలు కాగా మూడవది ద్విధ్రువ సమయోజనీయ బంధం.ఇది అతి సాధారణంగా ఆక్సోకార్బన్, సైయనైడ్ అయానులతో, నైట్రోసోనియం కేటయాన్‌తో,, నత్రజని అణువుతో ఐసో ఎలెక్ట్రానిక్ గా ప్రవర్తించును. సమన్వయ సంక్లిష్ట సమ్మేళనాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లిగండ్ (ligand) ను కార్బోనైల్ అంటారు.
కార్బన్ కలిగిన పదార్థాలను పాక్షికంగా ఆక్సీకరణం చెయ్యడం వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాయువును ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. కార్బన్ కలిగిన పదార్థాల లేదా సేంద్రియపదార్థాల దహనసమయంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ను ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు ఆక్సిజన్ అందుబాటులో లేనప్పుడు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఏర్పడును.మూసి వుంచిన/ సంవృత ఆవరణలో, తక్కువ గాలి అందుబాటు ఉన్న ప్రదేశాలలో స్టవ్ వెలుగుతున్నప్పుడు, లేదా అంతర్గత దహన యంత్రాలు పనిచేయునపుడు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ అధిక ప్రమాణంలో ఉత్పత్తి అగును. కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఆక్సిజన్ సమక్షంలోలేదా వాతావరణం లోని గాలిలో నీలి జ్వాల వెలువరిస్తూ మండి కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను వెలువరించును.
స్వాభావిక లభ్యత
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ప్రకృతిలోని వాతావరణ క్రింది తలంలో (ట్రోపోస్పెయర్) పోటో కెమికల్/కాంతి రసాయన చర్య ఫలితంగా సంవత్సరానికి 5×1012 కిలోగ్రాములు ఉత్పత్తి అగుచున్నది. .కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లభించు మరికొన్ని సహజ వనరులు అగ్ని పర్వతాలు, అడవులలోని కార్చిచ్చు,, కార్బన్ కలిగిన పదార్థాలు అసంపూర్ణముగా మండటం వలన ఏర్పడు వాయువులు.
చరిత్ర
ఆరిస్టాటిల్ (384–322 BC) మొదటగా కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాయువు ఉనికి గురించి నమోదు చేసాడు.రాకాసి బొగ్గును (coal) మండించి నపుడు కొన్నివిషవాయులువెలువడుతున్నాయిఅని గుర్తించాడు. 1776 లో ఫ్రెంచి రసాయన శాస్త్రవేత్త డిలాస్సోనే (de Lassone, జింకు ఆక్సైడ్‌ను కోక్ తో మండించి కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేసాడు. అయితే ఈ వాయువు నీలి మంటతో మండటం వలన, హైడ్రోజన్ వాయువు వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ ఉత్పన్న మగుచున్నదని భావించాడు. 1800 లోస్కాటిష్ శాస్త్రవేత్త William Cumberland Cruikshank కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాయువు, కార్బన్, ఆక్సిజన్ కలిగి ఉన్నదని నిరూపించాడు .1846లో క్లాడ్ బెర్నాడ్ అనునతడు దీనిని కుక్కలపై పలు మార్లు ప్రయోగించి ఈవాయువు యొక్క విషప్రభావాన్ని నిర్దారణ చేశారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధసమయంలో, గ్యాసోలిన్,, డీసెల్ కొరత ఏర్పడిన సమయంలో యంత్ర వాహనాలను నడుపుటకై వాడు వాయు ఇంధన మిశ్రమంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను కూడా మిశ్రమం చేసి ఉపయోగించారు.
భౌతిక లక్షణాలు
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ రంగు, వాసన, రుచి లేనటువంటి, గాలికన్న బరువైన వాయువు.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క అణుభారం 28.01 గ్రాములు/మోల్. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ద్రవంగా ఉన్నప్పుడు సాంద్రత .789గ్రాములు/సెం.మీ3. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాయురూపంలో ఉన్నప్పుడు, 0°Cవద్ద, ఒక అట్మాస్ఫియర్‌ వత్తిడివద్ద కార్బన్ మొనాక్సైడ్ సాంద్రత 1.250 కిలోలు/మీటరు3, 25 °C, ఒక అట్మాస్ఫియర్ (1atm) వత్తిడి వద్ద 1.145 కిలోలు.మీ3సాంద్రత కల్గి ఉండును.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం −205.02 °C (−337.04 °F; 68.13K) ., కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క బాష్పీభవన స్థానం−191.5 °C (−312.7 °F; 81.6K). 25°Cవద్ద, నీటిలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క ద్రావణియత 27.6 మి.గ్రాములు/లీటరుకు.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ క్లోరోఫారం, ఎసిటిక్ ఆమ్లం, ఇథైల్ అసిటేట్, ఇథనాల్, అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్,, బెంజీన్ లలో కరుగును. మొనాక్సైడ్ యొక్క వక్రీభవన సూచిక 1.0003364.ఈ వాయువు యొక్క ఫ్లాష్ స్థానం −191 °C (−311.8 °F; 82.1K,, కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క తనకు తానుగా మండే/స్వయందహన ఉష్ణోగ్రత (Autoignition temperatute) 609 °C (1, 128 °F; 882K) . ఈ వాయువు యొక్క విశిష్ట ఉష్ణ సామర్ధ్యం 29.1 జౌల్/K మోల్.
అణు లక్షణాలు
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క అణుభారం 28.0.గాలి యొక్క సరాసరి అణుభారం 28.8 .కావున కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క అణుభారం గాలి కన్న కాస్త తక్కువ. కార్బన్, ఆక్సిజన్ పరమాణుల మధ్య బంధ దూరం 112.8 pm. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ మూడు కోవాలెంట్/సమయోజనీయ బంధాలు కలిగి ఉండటం వలన, దీని బంధ దూరం నత్రజని (N2) వలె స్థిరమైనది. నత్రజని యొక్క బంధ దూరం, అణుభారం, కార్బన్ మొనాక్సైడ్ కు సమానం.
బంధం-ద్విద్రువ చలనం
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ అణువులోని కార్బన్, ఆక్సిజన్ పరమాణువులు మొత్తం 10 వేలన్సీ ఎలక్ట్రాను లను కలిగి ఉండును. సామాన్యంగా ఆర్గానిక్ కార్బోనైల్ సమ్మేళనాలలో ఉండు ద్విబందానికి భిన్నంగా, కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌లో కార్బన్ యొక్క అక్టేట్ నియమానుసారంగా, అణువులోని రెండు పరమాణువులు, మూడు బంధిత అణుఆర్బిటాల్ లోని ఆరు వాటాతోకూడిన/ ఉమ్మడివైన ఎలక్ట్రానుల (shared electrons) తో త్రిబందాన్నిఏర్పరచు కున్నది. ఆరు షేర్డ్ /వాటా తోకూడిన/ ఉమ్మడివైన ఎలక్ట్రానులలో, నాలుగు ఎలక్ట్రానులు ఆక్సిజన్ నుండి, మిగిలిన రెండు ఎలక్ట్రానులు కార్బన్ పరమాణువు నుండి నుండిపంచు కోవడం/షేర్ చేసుకోవడం జరిగింది. ఈ మూడు బంధాలలో, ఒక బంధఆర్బిటాల్ ఆక్సిజన్ యొక్క రెండు ఎలక్ట్రాన్‌లతో నింపబడి, ద్విధ్రువత్వాన్ని (dipolar) చూపును.
దీని వలన మొనాక్సైడ్ అణువులో C ← O మధ్య ధ్రువీకరణము / పోలరైజేషన్ (polarization) వలన, అల్ప స్థాయిలో కార్బన్ పరమాణు మీద ఋణావేశం, ఆక్సిజన్ పరమాణువు మీద స్వల్ప స్థాయిలో ధనావేశం ఏర్పడును. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లోని మిగతా రెండు బంధ కక్ష /ఆర్బిటాల్‌లో, ప్రతి ఆర్బిటాల్ ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను ఆక్సిజన్ నుండి, మరో ఎలక్ట్రాన్‌ను కార్బన్ నుండి కలిగి, ధ్రువీయసమయోజనీయ బంధాన్ని ఏర్పరచుకొని, కార్బన్ పరమాణు కన్న ఆక్సిజన్ పరమాణువు ఎక్కువ ఎలక్ట్రో నెగటివ్ కావున, కార్బన్-ఆక్సిజన్ మధ్య విరుద్ధ ధ్రువీకరణము/రివర్స్ పోలరైజేషన్ (C → O) ఏర్పడి ఉండును. స్వేచ్ఛా కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క అంతిమ ఋణా త్మకత δ-, కార్బన్ వైపు ఉండుటచే, అణువు ద్విధ్రువ చలనం 0.122 D.కలిగి ఉంది.
అందువలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ అణువు అసౌష్టవముగా ఏర్పడి ఉంది. ఆక్సిజన్ ఎలక్ట్రాన్, కార్బన్ కన్న ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి, కార్బన్ ఋణాత్మత కన్న ఆక్సిజన్ ఎలక్ట్రాన్ ఎక్కువ ధనాత్మకత కలిగి ఉంది.
బంధ ధ్రువత్వము, ఆక్సీకరణ స్థాయి
సిద్ధాంతపరమైన, ప్రయోగ్యాత్మక ఆధ్యయనంలో ఆక్సిజన్ ఎక్కువ ఎలక్ట్రో ఋణాత్మక కలిగినప్పటికీ, కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క ద్విధ్రువచలనదిశ అధిక కార్బన్ ఋణాత్మక నుండి అధిక ధనాత్మక ఆక్సిజన్ వైపు ఉన్నది .కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లోని మూడు బంధాలు ధ్రువీయ సమయోజనీయ బంధాలు (polar covalent bonds), బలీయంగా ధ్రువికరణ చెంది ఉన్నాయి.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లోని కార్బన్ యొక్క ఆక్సీకరణ స్థాయి +2.
రక్తంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్
కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను శ్వాసించినప్పుడు, శ్వాస వ్యవస్థ లోని శ్వాస కోశంలో వాయు మార్పిడి వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ రక్త ప్రవాహంలో చేరును. దేహ వ్యవస్థలో కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ హిమగ్లోబిన్ జీవ క్రియలో ఉత్పన్నమై, కణజాలాల ( tissues) ద్వారా రక్తంలో ప్రవేశించును.అందువలన శ్వాస ద్వారా కాకుండా కుడా జీవ కణాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉంటుంది.
పారిశ్రామికం గా ఉత్పత్తి
పారిశ్రామిక స్థాయిలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు మూల వనరు ప్రొడ్యుసర్ గ్యాస్. అధిక మొత్తంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్, నైట్రోజన్ కలిగిన వాయు మిశ్రమమే ప్రొడ్యుసర్ గ్యాస్. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద తక్కువ గాలిలో ఎక్కువ ప్రమాణంలో కార్బన్‌ను దహించడం వలన ప్రొడ్యుసర్ గ్యాస్ ఏర్పడును. అధిక ఉష్ణోగ్రతలో పొయ్యి/ఒవెన్ లోవత్తుగా పరచబడిన కోక్‌ (coke) మీదుగా గాలిని ప్రసరింప చేసి ప్రొడ్యుసర్ గ్యాస్ ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. దహనంలో మొదట దశలో ఏర్పడిన కార్బన్ డయాక్సైడ్ వాయువు, తదుపరిఅధిక మొత్తంలో ఉన్న కార్బన్‌తో తరువాత సమతుల్యత పొందటం వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఏర్పడును. కార్బన్ డయాక్సైడ్ నుండి కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ను ఏర్పరచు ఈ ప్రక్రియను బౌడౌర్డ్ రియాక్షన్ (Boudouard reaction) అంటారు.ఈ ప్రక్రియలో 800 °C వద్ద కార్బం మొనాక్సైడ్ ఉత్పత్తి అగును.
వాటర్ గ్యాస్ నుండి కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాయువును ఉత్పత్తి చే య్యుదురు. ఆవిరి, కార్బన్ లమధ్య ఉష్ణ గ్రాహాక (endothermic) చర్య వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్, హైడ్రోజన్ వాయువుల మిశ్రమం ఉత్పత్తి అగును. మరో ప్రక్రియ ఉత్పత్తి విధానంలో, సహజ వాయువునుండి వాయువులను సంశ్లేషణచెయ్యడం వలన కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉత్పత్తి అగును.మరొక విధానంలో లోహ ఖనిజ ఆక్సైడ్ లను క్షయికరించునపుడు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉప ఉత్పత్తి ఏర్పడును.
మితంగా ఆక్సిజన్ లేదా గాలిని కార్బన్ కుఅందుబాటులో ఉంచి నేరుగా కార్బన్ ను ఆక్సీకరణ చెయ్యడం వలన కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
ప్రయోగ/పరిశోధనశాలలో ఉత్పత్తి
ప్రయోగశాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను రెండు మూడు విధానాలలో ఉత్పత్తి కావించెదరు. ఒక పద్ధతిలో ఫార్మిక్ ఆసిడ్ లేదా ఆక్సాలిక్ ఆమ్లాన్ని, గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వంటి దానితో నిర్జలీకరణ (dehydration ) కావించుట ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.మరొక పద్ధతిలో పొడిగా చెయ్యబడిన జింకు లోహం, కాల్షియం కార్బోనేట్ మిశ్రమాన్ని బాగా వేడి చెయ్యడం వలన కూడా ఉత్పత్తి కావించెదరు. అయోడో ఫార్మ్, సిల్వర్ నైట్రేట్ మిశ్రమం నుండి కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. చాలా లోహాలు, కార్బన్ మొనాక్సైడ్ తో సహజసంయోజక బంధం కలిగిన సమన్వయంసంక్లిష్ట పదార్థాలను (complexes ) ఏర్పరుచును. అయితే తక్కువ ఆక్సీకరణస్థాయిగల లోహాలుమాత్రమే కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లింగడ్స్ (ligands) లతో సంక్లిష్టసంయోగ పదార్థాలను ఏర్పరచును.నికెల్ లోహం నేరుగా కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌తో సంయోగం వలన నికెల్ కార్బోనైల్ ఏర్పడును. నికెల్ కార్బోనైల్, ఇతర కార్బోనైల్‌లలో కార్బన్‌మీది ఎలక్ట్రాన్‌జంట లోహంతో ప్రతిస్పందించుతుంది. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఎలక్ట్రాన్ జంటను, లోహానికిఅర్పించును/ దానమిచ్చును. ఇక్కడ, ఈచర్యలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ కార్బోనైల్ లిగండ్ (carbonyl ligand) గా పిలువ బడుచున్నది.కార్బోనైల్‌లలో ముఖ్యమైన లోహ కార్బోనైల్ ఐరన్ పెంటా కార్బోనైల్ (Fe (CO) 5.
చాలా లోహ-కార్బన్ మొనాక్సైడ్ సంక్లిష్ట పదార్థాలు, కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ నుండి కాకుండా, ఆర్గానిక్ ద్రావణుల డికార్బనైలేసన్ (decarbonylation) వలన ఏర్పడును. ఉదాహరణకు iridium trichloride, triphenylphosphine లు మరుగుచున్న 2-2-methoxyethanol లేదాDMF తో చర్య వలన IrCl (CO) (PPh3) 2 ఏర్పడును.
రసాయన చర్యలు
బలమైన ఆమ్లాలు, నీటి సమక్షములో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ ఆల్కిన్స్‌తో చర్యజరిపి కార్బోక్సిలిక్ ఆమ్లాలను ఏర్పరచును. ఈ రసాయన చర్యను కోచ్-హాఫ్ రసాయన (Koch–Haaf reaction) చర్య అంటారు.గట్టర్ మాన్-కోచ్ ( Gattermann–Koch reaction) రసాయనచర్యలో అల్యూమినియం క్లోరైడ్ (AlCl3) లేదా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (HCl) ల సమక్షంలో అరెనెస్ (arenes, బెంజాల్ డిహైడ్ దేరివేట్‌లు ఉత్పన్నమగును.ఆర్గాన్ లిథియం సమ్మేళనాలు కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌తో రసాయన చర్య జరుపును, కాని వీటి ఉత్పత్తులవలన శాస్త్రపరమైన ఉపయోగం పెద్దగా లేదు.
కార్బోకేటాయాన్స్, కార్బోఅయాన్‌లతో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ చర్యాశీలత కలిగిఉన్నప్పటికీ, లోహ ఉత్పేరకం ప్రమేయం లేనిచో ఆర్గానిక్ సమ్మేళనాలతో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ చర్యారహితం. 5 గిగా పాస్కల్ కన్నఎక్కువ వత్తిడివద్ద కార్బన్ మొనాక్సైడ్, కార్బన్, ఆక్సిజన్‌ల ఘన పాలిమర్‌గా పరివర్తన చెందును. ఇది వాతావరణ వత్తిడి వద్ద మెటా స్టేబుల్ అయినప్పటికీ, శక్తి వంతమైన ప్రేలుడు పదార్థంగా ప్రవర్తించును.
విష ప్రభావం
పలు దేశాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వలన జరుగు ప్రాణాంతకమైన గాలి కాలుష్యం సాధారణం. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ రంగు, వాసన, రుచి లేని వాయువు అయినప్పటికీ, అత్యంత ప్రాణి హాని కల్గించు విష వాయువు.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ రక్తంలోని హీమోగ్లోబిన్తో కలవడం వలన కార్బోక్సిహీమోగ్లోబిన్  ఉత్పత్తి అగును. రక్తంలోని హీమోగ్లోబిన్ దేహ కణజాలానికి ఆక్సిజన్‌ను సరఫరా చేస్తుంది. రక్తంలోని హీమోగ్లోబిన్‌తో పాటు కార్బోక్సిహీమోగ్లోబిన్ ఉండటం వలన, ఆక్సిజన్‌ను కణజాలానికి అందించు హీమోగ్లోబిన్ సామర్ధ్యం గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది. రక్తంలో కార్బన్‌ మొనాక్సైడ్ 667 ppm ప్రమాణంలో ఉన్నచో, 50% హీమోగ్లోబిన్‌ను కార్బోక్సి హీమోగ్లోబిన్‌గా పరివర్తించును.రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్‌లో 50 % వరకు కార్బోక్సి హీమోగ్లోబిన్ ఉన్నచో కోమాలోకి వెళ్ళడం లేదా మరణించడం జరుగుతుంది.
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ విషప్రభావానికి గురైనప్పుడు తలనొప్పిగాఉండటం, వాంతి అవుతున్నట్లు ఉండటం, వాంతులు రావడం, తలతిప్పట, కళ్ళు తిరగటం, ఆయాసం, చికాకుగా ఉండటం, బలహీన పడటం వంటి లక్షణాలు కన్పిస్తాయి. ఇలాంటి లక్షణాలను కొన్ని సార్లు విషాహార సేవనం వలన అని పొరపాటు పడుతుంటారు. చిన్న పిల్లలు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ప్రభావానికి గురైనప్పుడు ఆహారం తినకపోవడం, చికాకు పడటం చేస్తారు.నరాలకు/నాడిమండలానికి సంబంధించి తికమకపడటం, అయోమయంగా అన్పించడం, దృష్టి పరమైన ఇబ్బందులు ఏర్పడం, సృహ తప్పడం, వంటివి జరుగును.
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ దేహ వ్యవస్థలోని మైయో గ్లోబిన్, మైటోకాండ్రియాల్ సైటోక్రోమ్ ఆక్సిడేస్ (mitochondrial cytochrome oxidase) లతో కుడా కలిసి పోతుంది. ఫలితంగా గుండెకు, కేంద్రనాడీవ్యవస్థకు నష్టం కలిగించును. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ గర్భిణీ స్త్రీలయొక్క కడుపులోని పిండంపై దుష్ఫలితాలు కల్గించును.
సూక్ష్మజీవ శాస్త్రం/విజ్ఞానం
మెథానోజేనిక్ ఆర్చే యొక్క పోషక పదార్థం లేక ఆహారం కార్బన్ మొనాక్సైడ్. మెథానోజేనిక్ ఆర్చే అనునది అసెటైల్‌ కొఎంజైం A యొక్క నిర్మాణానికి మూలఆధారం.బాక్టీరియాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ డిహైడ్రోజెనేస్ అను ఎంజైమ్ కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ని క్షయికరించడం వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఏర్పడును.
CooA అనునది కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క సెన్సర్ ప్రోటీన్.అయితే జీవ వ్యవస్థలో దీని పాత్ర, ప్రభావం గురించి ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
వాతవరణంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉనికి
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాతావరణంలో స్వాభావికంగాను, కల్పిత వాతావరణం పరిసరాల్లో, వివిధ గాఢతలలో ఉంది.దిగువన పట్టికలో వివిధ పరిసరాలలో ఉండు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ గాఢతలను ఇవ్వడం జరిగింది.
రసాయన పరిశ్రమలలో వినియోగం
పలు రసాయనాలను వాణిజ్య పరంగా భారి ప్రమాణంలో ఉత్పత్తి చెయ్యుటకై కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు. అల్కేన్స్ .కార్బన్ మొనాక్సైడ్,, హైడ్రోజన్‌ల హైడ్రోఫర్మైలేసన్ (hydroformylation) చర్య ద్వారా అధిక ప్రమాణంలో అల్దిహైడులను ఉత్పత్తిచెయ్యుదురు.షెల్ హైయర్ ఒలేఫిన్ (Shell Higher Olefin ) ప్రక్రియతో కూడిన హైడ్రోఫర్మలేసన్ విధానం, డేటెర్జెంట్ ల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి ప్రక్రియ.
ఐసో సైనేట్స్, పాలికార్బోనేట్స్,, పాలియురేతేన్స్‌లను ఉత్పత్తి చెయ్యుటకై ఉపయోగించు ఫొస్‌జెన్ (Phosgene) ను కార్బన్ మొనాక్సైడ్ నుండి ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు. పోరస్ ఆక్టివేటేడ్ కార్బన్ పదార్థం (ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయును) మీదుగా శుద్ధి కావించబడిన కార్బన్ మొనాక్సైడ్, క్లోరిన్ వాయువులను ప్రసరింప చెయ్యడం, పంపడం ద్వారా ఫొస్‌జెన్ (Phosgene) వాయువును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉదజనీకరణం (hydrogenation ) చెయ్యడం ద్వారా మెథనాల్‌ను తయారు చేయుదురు.ఈ ఉదజనీకరణ ప్రక్రియలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్, కార్బన్-కార్బన్ బంధంతో జతగుడటం వలన మెథనాల్ ఏర్పడును.ఫిసర్ –ట్రోప్ష్ (Fischer-Tropsch) విధానంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉదజనీకరణ వలన ద్రవ హైడ్రోకార్బన్ ఇంధనం ఏర్పడును. ఈ సాంకేతికవిజ్ఞానము ద్వారా బొగ్గు లేదా జీవపదార్థాన్ని డీసెల్ గా పరివర్తించ వచ్చును.
మొన్సంటో ప్రక్రియ పద్ధతిలో రోడియం ఉత్పేరకం, హైడ్రో ఐయోడిక్ ఆమ్లంల సమక్షంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్, మెథనాల్‌ల చర్యవలన అసిటిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. ఈ ఉత్పత్తి విధానంలో అధిక మొత్తంలో పరిశ్రమ స్థాయిలో అసిటిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.
మొండ్ ప్రక్రియలో (Mond process) లో నికెల్ లోహాన్ని శుధ్ధి చెయ్యుటకు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ను ఉపయోగిస్తారు.
లేసరులలో
అధిక శక్తి వంతమైన పరారుణ కిరణలేసరులలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉపయోగిస్తారు
ఇతర వినియోగాలు
అంగార గ్రహం మీద ఇంధనంగా వాడుటకు ప్రతిపాందించారు. అంగార గ్రహం మీద ఉపరితల రవాణకై కార్బన్ మొనాక్సైడ్ /ఆక్సిజన్ ఇంధన యంత్రాలను సిఫారసు చేసారు. అంగార గ్రహం మీది వాతావరణం నుండి జిర్కొనియ విద్యుద్విశ్లేషణ విధానంలో, మార్టియన్ నీటి వనరులను ఉపయోగించకయే హైడ్రోజన్ వాయువును ఉత్పత్తి చెయ్య వచ్చును. ఉత్పన్నమైన హైడ్రోజన్ నుండి మిథేన్, హైడ్రోజన్ ఆధారిత ఇంధనాలను ఉత్పన్నం చెయ్యవచ్చును.
మూలాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు వర్గం:కర్బన సమ్మేళనాలు
భారతీయ జాతీయ చిహ్నాలు
వర్గం:విలీనం నుండి దారిమార్పు తరగతి వ్యాసాలు
కోణార్క్ ఎక్స్‌ప్రెస్
కోణార్క్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై సిఎస్‌టి రైల్వే స్టేషను, భువనేశ్వర్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ప్రయాణ మార్గము
ఈ రైలు ప్రధాన నిలుపుదల ప్రదేశాలు దాదర్, కల్యాణ్, లోనావాలా, పూణె, డౌండ్, సోలాపూర్, గుల్బర్గా, సికింద్రాబాదు, ఖాజీపేట, వరంగల్, మహబూబాబాద్, విజయవాడ, రాజమండ్రి, విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం, పలాస, బ్రహ్మపూర్, ఖుర్దారోడ్.
ప్రత్యేక నిలుపుదల
సహజ్ మార్గ్ ఆధ్యాత్మికత ఫౌండేషన్ చేగూర్ (షాద్నగర్, తిమ్మాపూర్ స్టేషన్ల మధ్య) వద్ద నిర్వహించు ఆధ్యాత్మిక సమావేశానికి హాజరు అయ్యే ప్రయాణికుల ప్రయాణం సులభతరం కొరకు భారతీయ రైల్వేలు వికారాబాద్ స్టేషన్లో ఒక నిమిషం విరామము అందించడానికి నిర్ణయించారు. వివరాలు ఈ క్రింద విధంగా ఉన్నాయి: -
వివిధ రైల్వే స్టేషన్లలో రాక పోక సమయాలు
!సంఖ్య. !స్టేషన్ పేరు (కోడ్) !రాక !పోక !ఆపు వ్యవధి !ప్రయాణ దూరం !రోజు !మార్గం
పూల బావి
thumb|శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం, తిరుమల తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరుని స్వామివారికి అలంకరించిన తులసి, పుష్పం, పూలమాలలు ఈ క్షేత్రంలో ఎవరికీ ప్రసాదంగా ఇచ్చే సాంప్రదాయం లేదు. అందువల్ల ఆ పవిత్ర నిర్మాల్యాన్ని ఎవరూ ఉపయోగించకుండా ఆలయంలోని బావిలో వేస్తారు. ఈ బావినే పూలబావి అంటారు.
స్వామి వారు ఏకాంతంలో వుండగా తొండమాన్ చక్రవర్తి రావడంతో సిగ్గుపడిన దేవేరులు హడావుడిపడి శ్రీదేవి (లక్షీ దేవి) శ్రీవారి వక్షస్థలం చేరుకోగా, భూదేవి దగ్గరలో వున్న భావి లోనికి వెళ్ళి అంతర్దానమయ్యిందట. ఈ కథను విన్న రామానుజులవారు స్వామివారికి సమర్పించి తీసివేసిన పూలమాలల్ని (మాలిన్యాన్ని) ఈ భావిలో సమర్పించాలని కట్టడి చేసారు. తీసివేసిన పూలను వేసేవారు కాబట్టి ఈ భావిని పూలబావి అనడం వాడుకలోనికి వచ్చింది. ఆనాటినుండి ఈ ఒక్కరోజు తప్ప మిగిలిన అన్ని రోజుల్లో శ్రీవారి నిర్మాల్యాన్ని ఈ బావిలోనే సమర్పించడం జరుగుతోంది. అయితే ఇటీవల కాలంలో తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామికి జరిగే సేవల్లోను విశేషంగా పుష్పాలంకరణ జరుగుతతున్నందు వల్ల విపరీతంగా పేరుకుపోతున్న ఈ నిర్మాల్యాన్ని తిరుమల పర్వత సానువుల్లో ఎవరూ తొక్కని చోట జారవిడవటం జరుగుతోంది.
ఈ పూలబావి పూర్వం మెట్లు ఉన్న దిగుడు బావిగా ఉండేది. ఆ తరువాత కాలంలో చుట్టూ రాతి గోడతో ఈ బావి గుండ్రమైన చేదురుబావి వలె పునర్నిరమింపబడింది. ఇటీవల ఈ బావిపై ఇనుపకడ్డీల తడకను కప్పి వాటిపై పూల కుండీలను ఏర్పాటు చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:తిరుమల
అల్లంవారిఘనపురం
అల్లంవారి ఘనపురం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ములుగు జిల్లా, ఏటూరునాగారం మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఏటూరునాగారం నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 115 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన జయశంకర్ జిల్లా లోకి చేర్చారు. ఆ తరువాత 2019 లో, కొత్తగా ములుగు జిల్లాను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ గ్రామం, మండలంతోపాటు కొత్త జిల్లాలో భాగమైంది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 74 ఇళ్లతో, 302 జనాభాతో 206 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 148, ఆడవారి సంఖ్య 154. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 178. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577890.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అల్లంవారి ఘనపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
అల్లంవారి ఘనపురంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అల్లంవారి ఘనపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అల్లంవారి ఘనపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప
గంట్రావుపల్లి
గంట్రావుపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, పెద్దకొత్తపల్లి మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దకొత్తపల్లి నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పెద్దకొత్తపల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెద్దకొత్తపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నాగర్‌కర్నూల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ వనపర్తిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల నాగర్‌కర్నూల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నాగర్‌కర్నూల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గంట్రావుపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గంట్రావుపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గంట్రావుపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
గంట్రావుపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ
యెండపల్లి (గంగవరం)
యెండపల్లి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, గంగవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల రాజమండ్రిలోను, పాలీటెక్నిక్ రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
యెండపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
యెండపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
యెండపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి
సంజయ్ బంగర్
thumb|సంజయ్ బంగర్ 1972, అక్టోబర్ 11న మహారాష్ట్రలోని బీడ్లో జన్మించిన సంజయ్ బంగర్ (Sanjay Bangar) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. భారత జట్టు తరఫున 12 టెస్టులు, 15 వన్డేలలో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. దేశవాళి క్రికెట్ పోటీలలో మహారాష్ట్ర, ముంబాయి, రైల్వే జట్ల తరఫున ఆడినాడు. 2000-01లో రైల్వే తరఫున ఆడి జట్టును రంజీ ట్రోఫిలో ఫైనల్ వరకు నడిపించాడు. కాని బరోడా చేతిలో ఓటమి చెందింది. మరుసటి ఏడాది బరోడాపై విజయంతో ట్రోఫీ గెలిచి బంగర్ సెలెక్టర్ల దృష్టిలో పడ్డాడు. 2001-02లో ఇంగ్లాండుపై టెస్ట్ ఆరంగేట్రం చేశాడు. తన రెండో టెస్టులో జింబాబ్వేపై నాగ్పూర్లో 7 వ నెంబర్ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా ప్రవేశించి 100 పరుగులు చేసి నాటౌట్‌గా నిల్చాడు. అదే అతని టెస్ట్ జీవితపు అత్యధిక స్కోరు. 2002 లో ఇంగ్లాండుపై హెడింగ్లీ టెస్టులో ఓపెనర్‌గా ఆడినాడు. ఆ తరువాత 2003లో ప్రపంచ కప్‌లో కూడా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2004 జనవరి నుంచి సెలెక్టర్లు యువకులకు ప్రాతినిధ్యంఈవ్వడంతో అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు దూరమైనాడు.
టెస్ట్ క్రికెట్ గణాంకాలు
బంగర్ 12 టెస్టులు ఆడి 29.37 సగటుతో 470 పరుగులు సాధించాడు. అందులో ఒక సెంచరీ, 3 అర్థసెంచరీలు ఉన్నాయి. టెస్టులలో అతడీ అత్యధిక స్కోరు 100 నాటౌట్. బౌలింగ్‌లో 7 వికెట్లను కూడా సాధించాడు. అత్యున్నత బౌలింగ్ విశ్లేషణ 23 పరుగులకు 2 వికెట్లు.
వన్డే గణాంకాలు
బంగర్ 15 వన్డేలలో జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించి 13.84 సగటుతో 180 పరుగులు చేశాడు. వన్డేలో అతడి అత్యధిక స్కోరు 57 నాటౌట్. బైలింగ్‌లో 7 వికెట్లు కూడా సాధించాడు. వన్డే బౌలింగ్‌లో అతడి అత్యున్నత విశ్లేషణ 39 పరుగులకు 2 వికెట్లు. 2003 ప్రపంచ కప్‌లో కూడా భారత్‌కు ప్రానిధ్యం వహించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1972 జననాలు వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నడిచాగి
నడిచాగి, కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన కౌతాలం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదోని నుండి 45 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 569 ఇళ్లతో, 2756 జనాభాతో 980 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1375, ఆడవారి సంఖ్య 1381. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 267 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593779.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి హల్విలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల కౌతాలం లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నడిచాగిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నడిచాగిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కోటగిరి వెంకటయ్య
కోటగిరి వెంకటయ్య తెలంగాణకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు.
నడిచాగి
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నడిచాగిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
కోటగిరి వెంకటయ్య
జీవిత విశేషాలు
అతను 1930లో కరీంనగర్ జిల్లా రుద్రంగిలో జన్మించాడు. ప్రాథమిక విద్య స్థానికంగా రుద్రంగిలోనూ, కోరుట్లలోనూ అభ్యసించాడు. 1946-48 కాలంలో హైదరాబాదు విమోచనోద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. భారత ప్రభుత్వం నుంచి సమరయోధుడిగానూ గుర్తించబడ్డాడు. ప్రత్యక్షంగా రాజకీయ పదవులు పొందకున్ననూ 1977 వరకు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలో, అత్యవసర పరిస్థితి అనంతరం జనతా పార్టీలో చురుకైన కార్యకర్తగా పనిచేశాడు. 1963లో వేములవాడ వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటి డైరెక్టరుగా, 1973లో సిరిసిల్ల వర్తక సంఘం అధ్యక్షుడిగా, 1983లో సిరిసిల్ల అర్బన్ బ్యాంకు వ్యవస్థాపక డైరెక్టరుగా నియమించబడ్డాడు.
ద్రావిడ భాషలు
thumbnail|ద్రావిడ భాషల అభివృద్ధిని తెలిపే చిత్రం thumb|225px|ద్రావిడ భాషల విస్తృతి ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన భాషలే ద్రావిడ భాషలు. సాధారణంగా దక్షిణ భారతదేశము, శ్రీలంక, పాకిస్తాన్, నేపాల్, బంగ్లాదేశ్, తూర్పు, మధ్య భారత దేశము, ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్లలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో మాట్లాడే భాషలు దాదాపు 26 భాషలు ఈ వర్గానికి చెందుతాయి. ఇక్కడే కాకుండా యునైటెడ్ కింగ్‌డం, అమెరికా, కెనడా, మలేషియా, సింగపూర్ లలో కూడా ద్రావిడ భాషలు మాట్లాడే జనాభా చెప్పుకోదగిన సంఖ్యలో ఉన్నారు.
నడిచాగి
ఉత్పత్తి
నడిచాగిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
కోటగిరి వెంకటయ్య
జీవిత విశేషాలు
1987లో ప్రారంభించిన కరీంనగర్ పట్టణ ఆర్యవైశ్య సత్రానికి కోటగిరి వెంకటయ్య వ్యవస్థాపక అధ్యక్షునిగా వ్యవహరించాడు. 2006 వరకు అతను అధ్యక్షులుగా, మిగితా సభ్యులూ కొనసాగారు. 2006లో కోటగిరి వెంకటయ్య మరణించడు.
ద్రావిడ భాషలు
ప్రపంచ వ్యాప్తముగా 25 కోట్లమంది ప్రజలు ద్రావిడ భాషలను మాట్లాడుతారు. ఈ భాషలు మిగిలిన యే భాషా కుటుంబానికి కూడా సంబంధము లేకుండా ప్రత్యేకముగా ఉన్నాయి. కొంతమంది భాషావేత్తలు ద్రావిడ భాషలను ఈలమో-ద్రావిడ భాష కుటుంబం అనే మహా కుటుంబంలో ప్రస్తుత నైరృత (south-western) ఇరాన్ కు చెందిన ప్రాచీన ఈలమైట్ భాషతో పాటు చేర్చారు. కానీ ఈ మహాకుటుంబ ప్రతిపాదనను భాషావేత్తలలో అధిక సంఖ్యాకులు అంగీకరించలేదు.
నడిచాగి
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, జొన్నలు
కోటగిరి వెంకటయ్య
బాహ్య లంకెలు
వర్గం:1930 జననాలు వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
ద్రావిడ భాషలు
ద్రవిడం - ద్రావిడసిద్ధాంతం
ధర్మ అనే శబ్దమునకు ధ్రమ అనేది కొన్ని ప్రాకృతములలో రూపాంతరం. అశోకుడు ధర్మ శాసనములనుంచి కొన్ని ఉదాహరణములు:
[సంకేతములు: షాబా. = షాబాజుగఢ; మంసే = మంసేహ్రో.రోమను అంకెలు శాసన సంఖ్యను, ఇంగ్లీషు అంకెలు పంక్తి సంఖ్యను తెలియజేస్తవి]
ద్రమం = ధర్మం. షాబా. IV-10; XIII -10; మంసే. IV-17; XII-6.
ధ్రమో = ధర్మః షాబా. XII-6.
ధ్రమ్మం = ధర్మం మంసే. XIII-11.
ధ్రమస = ధర్మస్య.షాబా XII -9.
ధ్రమే = ధర్మే. షాబా IV-9.
ధ్రమ-కమత = ధర్మకర్మతా. షాబా XIII-13
ధ్రమ-ఘోషే = ధర్మఘోషః.
ధ్రమ-చరణో = ధర్మాచరణం.
ధ్రమనుశస్తి = ధర్మానుశాస్తిః.
ధ్రమనుశశన = ధర్మశాసనం. మంసే. IV-17;
ఇక్కడ ధర్మము అంటే బౌద్ధ ధర్మము. బౌద్ధ ధర్మము ఉత్తర హిందూస్థానమున కపిలవస్తు ప్రాంతమున ఆరంభమయి భరతఖండమతటా వ్రాపించినా, దక్షిణహిందూస్థానములోనే దాని ప్రాబల్యము ఎక్కువ అయినది. అందుచేతనే ధర్మమునకు నిలయమైన దేశమంటే వింధ్యకు దక్షిణముగా ఉన్నదేశమని ప్రసిద్ధి. అందుచేతనే తక్కిన ద్రావిడ జాతులతో బాటు మహారాష్ట్రులు, ఘూర్జరులు కూడా పంచద్రావిడులలో చేరినారు.రానురాను బౌద్ధ ధర్మము ఉత్తర హిందూస్థానములో క్షీణించింది. ఔత్తరాహుల దృష్టిలో దాక్షిణాత్వమే ధర్మ ప్రతిష్ఠిగన్న దేశమైనది. కాబట్టి వారు దాక్షిణాత్యుల నందరినీ ధర్మిళులు అని పిలువసాగినారు. ఆమాటే ధ్రమిళ, ద్రమిళ అను ప్రాకృతమున రూపమును పొందినది. ఇట్లేర్పడిన ద్రమిళ శబ్దము రానురాను ధర్మము ప్రచారములో నుండిన దేశానికిను, ధర్మమును అనుసరించే ప్రజలుకు అంవయింపజొచ్చింది. ఇది జరగడము సా.శ. 5 లేదా 6 శతాబ్దముల కీవలనే కాని అంతకుముందు కాదు. వైదిక వాజ్మయములో ద్రవిడ, ద్రమిళ, శబ్దములు లేనే లేవు. భాగవతము పురాణములో ద్రమిళ దేశముదహరింపబడింది. ఆపురాణము ఇటీవలదని కొందరి అభిప్రాయము.
ద్రవిడ భాషా కుటుంబాలు, జాబితా
ద్రావిడ బాషాకుటుంబాన్ని మూడు వర్గాలుగా విడగొట్టారు.
thumb|ద్రవిడ భాషల అభివృద్ధి క్రమం. భారత దేశ జాతీయ భాషలు బొద్దు అచ్చులో:
వెలుపలి లంకెలు
* వర్గం:ఆసియా భాషలు
చిన్నాపురం
చిన్నాపురం పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.
గుండేపల్లి (బెజ్జూర్‌)
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 63 ఇళ్లతో, 259 జనాభాతో 1020 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 133, ఆడవారి సంఖ్య 126. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 256. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569431 .పిన్ కోడ్: 504299.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బెజ్జూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెంచికలపేట్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల బెజ్జూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కాగజ్‌నగర్‌లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాగజ్‌నగర్‌లో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
గుండేపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
గుండేపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, ప్రత్తి
కవల్
కవల్,  తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల  జిల్లా, జన్నారం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన జన్నారం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మంచిర్యాల నుండి 70 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. ఇక్కడ కవ్వాల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 651 ఇళ్లతో, 2808 జనాభాతో 4502 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1388, ఆడవారి సంఖ్య 1420. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 895 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1002. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570011 .పిన్ కోడ్: 504215.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి జన్నారంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల జన్నారంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జన్నారంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మందమర్రి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కవల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
కవల్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి
టైగర్ (సినిమా)
టైగర్ 1979 నాటి తెలుగు యాక్షన్ చిత్రం. నవ శక్తి ఫిల్మ్స్ ఆధ్వర్యంలో పర్వతనేని నారాయణరావు నిర్మించగా, నందమూరి రమేష్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో ఎన్.టి.రామారావు, రజనీకాంత్, రాధా సలూజా, సుభాషిణి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. సత్యం సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇది రజనీకాంత్‌కు 50 వ చిత్రం. ఈ చిత్రం హిందీ బ్లాక్ బస్టర్ ఖూన్ పసీనా (1977) కు రీమేక్.
కథ
రాజా ( ఎన్.టి.రామారావు ), రషీద్ ( రజనీకాంత్ ) లు మంచి స్నేహితులు. వారి కుటుంబాలు కూడా ఎటువంటి మత భావన లేకుండా ఐక్యంగా ఉంటాయి. వారి బాల్యంలో, కోటినాగులు ( సత్యనారాయణ ) ఒక అమాయక వ్యక్తి రామదాసు ( అల్లు రామలింగయ్య ) ను చంపబోగా, రాజా తండ్రి, రషీద్ తండ్రి గ్రామస్థుల సహాయంతో రక్షిస్తారు. దానిపై పగ పెంచుకుని కోటినాగులు, తన సహచరుడు రంగా ( ప్రభాకర్ రెడ్డి ) తో కలిసి మొత్తం గ్రామానికి నిప్పంటిస్తాడు. అందులో రెండు కుటుంబాలు నాశనమౌతాయి. రాజా, రషీద్ లు విడిపోతారు. రాజాను రషీద్ తల్లి ఫాతిమా బేగం ( అంజలి దేవి ) పెంచుతుంది. కోటినాగులు దుర్మార్గాలను చూసి, అతని భార్య రుక్మిణి ( అన్నపూర్ణ ) కుమార్తె శాంతితో కలిసి ఇంటి నుండి తప్పించుకుని పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడైన తన సోదరుడి ( గుమ్మడి ) వద్దకు వెళ్ళిపోతుంది. సంవత్సరాలు గడిచిపోతాయి, రాజా ధైర్యవంతుడుగా పెరుగుతాడు. ప్రజలు అతన్ని టైగర్ అని పిలుస్తారు. కోటినాగులుపై ప్రతీకారంతో అతడు రగిలిపోతుంటాడు. అతనిని పట్టుకోవడమే రాజా జీవితాశయం. రామదాసు సహాయంతో రాజా కోటినాగులు కోసం వెతకడం మొదలుపెడతాడు. కోటినాగులు సమాజంలో గౌరవప్రదమైన వ్యక్తిగా జమీందార్ జగన్నాధంగా మారిపోతాడు. కాని చాటుమాటుగా అతను తన చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తూనే ఉంటాడు. అతనిని విడిచిపెట్టిన భార్య, బిడ్డల కోసం వెతుకుతున్నాడు. రాజా ఒక అందమైన అమ్మాయి రేఖ ( రాధా సలుజా ) ను ప్రేమిస్తాడు. ఆమెను వివాహం చేసుకోవాలని అనుకుంటాడు. రాజా తల్లి ముస్లిం అని తెలిసి రేఖ తండ్రి భూమయ్య (వంకాయల) వారి వివాహాన్ని వ్యతిరేకిస్తాడు. రాజా తల్లి మొత్తం కథను భూమయ్యకు వెల్లడిస్తుంది, అతను సంతోషంగా వారి పెళ్ళికి అంగీకరిస్తాడు.