cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
బాకు (నగరం)
పెట్రోలియం వెలికితీత
ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి చమురు బావి (oil-well) 1846 లో, బాకు నగరంలోని బీబీ-హేబాత్ (Bibi-Heybat) వద్ద డ్రిల్లింగ్ చేయబడింది. 1853 లో బాకుకు చెందిన జవాద్ మెలికోవ్ (Javad Melikiants), ఇక్కడే ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి పారాఫిన్ ఫ్యాక్టరీని నిర్మించాడు. 1859 లో షమాఖలో సంభవించిన వినాశకరమైన భూకంపం సంభవించిన తర్వాత బాకు ఒక అనధికార ప్రావిన్స్ కేంద్రంగా మారిపోయింది. 1861 లో బాకులో చమురు ఎగుమతులకోసం ఓడరేవు, కస్టమ్స్ హౌస్‌ని నిర్మించడానికి మధ్యయుగపు సముద్రతీర కోటలు కూల్చివేయబడ్డాయి. 1863 లో జవాద్ మెలికోవ్, బాకులో మొదటి కిరోసిన్ ఫ్యాక్టరీని నిర్మించాడు. 1883 నాటికి ఇటువంటి ఫ్యాక్టరీలు బాకులో 200 వరకు వెలిశాయి.
1871 లో, మిర్జోయేవ్ అనే ఆయిల్ లీజుదారుడు చమురు వెలికితీతకై మొదటి చెక్కతో చేసిన ఆయిల్ డెరిక్‌ను నిర్మించాడు. డ్రిల్లింగ్, బాలన్సింగ్, పంపింగ్ లాంటి ప్రక్రియలన్నీ ఆదిమ పద్ధతులలో మానవ ప్రమేయంతోనే నిర్వహించి ఆయిల్ ను వెలికి తీశారు. రష్యన్ సామ్రాజ్య పాలకులు బాకు దాని పరిసర చమురు నిల్వల భూములను, ప్రైవేట్ పెట్టుబడిదారులకు వేలం వేసినతరువాత, 1872 లో బాకులో పెద్ద ఎత్తున చమురు అన్వేషణ ప్రారంభమైంది.
అతి త్వరలోనే, స్విస్, బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్, బెల్జియన్, జర్మన్, స్వీడిష్, అమెరికన్ పెట్టుబడిదారులు బాకులో పెద్ద ఎత్తున వాలిపోయారు. 1873 లో స్వీడిష్ పెట్టుబడిదారులైన రాబర్ట్ నోబెల్, 1882 లో ఫ్రెంచి పెట్టుబడిదారులైన రోత్‌చైల్డ్స్‌ బ్రదర్స్ రాకతో బాకులో ఆయిల్ పరిశ్రమ ఆధునికంగా అభివృద్ధి చెందింది. 1873 లో రాబర్ట్ నోబెల్, బాకులో నోబెల్ బ్రదర్స్ పెట్రోలియం ప్రొడక్షన్ కంపెనీ స్థాపించారు. వారు 1877 లో రష్యా దేశపు మొట్టమొదటి ఆయిల్ పైప్‌లైన్ వ్యవస్థ, పంపింగ్ స్టేషన్లు, స్టోరేజ్ డిపోలు, రైల్వే ట్యాంక్ కార్లు లతో పాటు ఆయిల్ సముద్ర ట్యాంకర్ ల వంటి మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేశారు. తత్ఫలితంగా 1880 లలో బాకు సమీపంలో బ్లాక్ సిటీ అనే పేరుతొ ఒక పెద్ద పారిశ్రామిక చమురు వాడ (ఇండస్ట్రియల్ ఆయిల్ బెల్ట్) వెలిసి వృద్ధి చెందింది.
బాకు-ప్రధాన ఆయిల్ క్షేత్రాలు
2006 నుండి అజెరి-చిరాగ్-గునేష్లి చమురు క్షేత్రం నుండి ఉత్పత్తి అయ్యే చమురును బాకు-టిబిలిసి-సెహాన్ పైప్‌లైన్ (Baku-Tbilisi-Ceyhan pipeline) ద్వారా బాకు నుండి మధ్యధరా సముద్రానికి రవాణా చేస్తున్నారు. 1760 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ పైప్ లైన్ మూడు దేశాల (అజర్‌బైజాన్, జార్జియా, టర్కీ) గుండా పోతుంది. ఈ పైప్ లైన్ ద్వారా పెట్రోలియం, బాకుకు సమీపంలో వున్న సంగచల్ టెర్మినల్ నుండి జార్జియా రాజధాని టిబిలిసి మీదుగా టర్కీ దేశపు ఆగ్నేయ మధ్యధరా తీరంలోని సెహాన్ నౌకాశ్రయానికి పంపింగ్ చేయబడుతుంది.
శీతోష్ణస్థితి
బాకు వాతావరణాన్ని వెచ్చని వేసవి (warm summer), అతి చల్లని, పొడి శీతాకాలాల (very cold, dry winters)తో కూడిన ఖండాంతర ప్రభావ శీతోష్ణస్థితిగా చెప్పవచ్చు. వేసవిలో బాకులో శీతోష్ణస్థితి వేడిగాను, తేమగాను ((hot and humid) ఉంటుంది. శీతాకాలంలో చల్లగా, తడిగా (cool and wet) ఉంటుంది. ఇక్కడి శీతోష్ణస్థితిని సమశీతోష్ణ పాక్షిక-శుష్క (temperate semi-arid) గా కూడా పేర్కొంటారు. కొప్పెన్ వర్గీకరణలో ఈ శీతోష్ణస్థితిని BSk తో సూచిస్తారు. శీతాకాలంలో, ధృవ వాయు రాశులు (Polar air masses) ఏర్పడిన సందర్భాలలో ఈ నగరంలో గాలి తుఫానులు ఏడాది పొడుగునా బలంగా వీస్తాయి. ఇక్కడ విలక్షణంగా వీచే చల్లని ఉత్తర గాలులను ఖజ్రీ అని, దక్షిణ వెచ్చని గాలులను గిలావర్ అని పిలుస్తారు. వేసవిలో వీచే ఖజ్రీ గాలులు బాకుకు కావలిసినంత చల్లదనాన్ని చేకూరుస్తాయి. ఉత్తర, దక్షిణ దిశల నుంచి బయలుదేరే ఈ రెండు పవనాలు (ఖజ్రీ, గిలావర్ ) ఒకదానికొకటి ప్రత్యమ్నాయంగా, సంవత్సరం పొడుగునా, అన్ని సీజన్లలోనూ నగరంలో ఉదృతంగా వీస్తూ వుండటంవలన బాకుకి విండ్ సిటీ అనే పేరు వచ్చింది. వెచ్చని వేసవి, చల్లని ఆర్ద్ర శీతాకాలం, ఏడాది పొడవునా వీసే బలమైన పవనాలు మొదలైన లక్షణాలు ఇక్కడ వుప్పటికీ, ఇలాంటి వాతావరణ లక్షణాలు గల ఇతర అనేక ప్రాంతాల వలె కాకుండా, బాకులో వేసవి వేడి తగు మోతాదు లోనే ఉంటుంది. సూర్యరశ్మి కూడా ఎక్కువసేపు ఉండదు. వార్షిక సగటు చూస్తే ఇక్కడ సూర్యరశ్మి సగటున రోజుకి 6.6 గంటలు మాత్రమే లభ్యమవుతుంది. ఋతువుల వారీగా చూస్తే - శీతాకాలంలో సూర్యరశ్మి తరుచుగా కనిపించదు. నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు సూర్యరశ్మి రోజుకి కేవలం 3-4 గంటలు మించి ఉండదు. వేసవిలో జూన్, జులై ఆగష్టు నెలలలో మాత్రం సూర్యరశ్మి పూర్తిగా అంటే రోజుకి 12 గంటలు లభ్యమవుతుంది. దీనికి కారణం బాకు ఉత్తర అక్షాంశం లో కాస్పియన్ సముద్రం ఒడ్డున ఉన్న ఒక ద్వీపకల్పంలో వుంటటమే. నిజానికి బాకుతో పాటు అబ్షెరాన్ ద్వీపకల్పం యావత్తూ శుష్క ప్రాంతం. ఇక్కడ వర్షపాతం సంవత్సరానికి 20 సెం.మీ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. అజర్‌బైజాన్‌లో నైరుతి బాకు ప్రాంతం అత్యంత శుష్క ప్రాంతం. ఇక్కడ వర్షపాతం సంవత్సరానికి 15 సెంటీ మీటర్లు (ఆరు అంగుళాలు) మించి ఉండదు. వేసవిలో సుదీర్ఘమైన సూర్యరశ్మి, ఆరోగ్యకరమైన పొడి వాతావరణంలు ఉండటంతో, వేసవిలో విహారయాత్రలకు బాకు అనువుగా ఉంటుంది. ఈ నగరం, సోవియట్ కాలంలో, ఒక చక్కని పర్యాటక ప్రదేశంగా విలసిల్లింది. పర్యాటకులు ఇక్కడి సుందరమైన బీచ్‌లను ఆస్వాదిస్తూ, కాస్పియన్ సముద్రానికి అభిముఖంగా ఉన్న స్పా కాంప్లెక్స్‌లలో విశ్రాంతి తీసుకొనేవారు. అయితే ఈ పారిశ్రామిక నగరం, 2008 నాటికి ప్రపంచంలోని అత్యంత కలుషితమైన నగరాలలో ఒకటిగా మిగిలిపోయింది. సగటు నెల ఉష్ణోగ్రతలు జనవరిలో 1°C (33.8° F), జూలైలో 28°C (82.4° F) గా ఉంటాయి. జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో రోజువారీ సగటు ఉష్ణోగ్రత సగటున 26.4°C. ఆ సీజన్‌లో చాలా తక్కువ వర్షపాతం ఉంటుంది. వర్షపాతంలో ఎక్కువ భాగం, వేసవిలో కాకుండా ఇతర ఋతువులలో సంభవిస్తుంది, అయితే ఈ ఋతువుల్లో ఏదీ ప్రత్యేకంగా ఆర్ద్రంగా ఉండదు. శీతాకాలం చల్లగా, అప్పుడప్పుడు తడిగా ఉంటుంది, జనవరి, ఫిబ్రవరిలో రోజువారీ సగటు ఉష్ణోగ్రత సగటున 4.3°C ఉంటుంది. ఈ సీజన్లో లో మంచు చాలా అరుదుగా కురుస్తుంది. శీతాకాలంలో వీచే ఖజ్రీ చల్లని గాలులు, ధృవ వాయురాశితో కలిసినపుడు మాత్రం ఉష్ణోగ్రతలు ఒక్కసారిగా పడిపోయి ఫలితంగా తీవ్రమైన చలి అనుభూతి కలుగుతుంది. అటువంటి పరిస్థితులలో తీరంలోని ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా గడ్డకట్టే స్థాయికి కూడా పడిపోతాయి. శీతాకాలపు మంచు తుఫానులు అప్పుడప్పుడు ఉంటాయి. మంచు సాధారణంగా ప్రతి హిమపాతం తర్వాత కొన్ని రోజులలో కరుగుతుంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
బాకు ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన ఆధారం పెట్రోలియం. అజర్‌బైజాన్ రోజుకు 800,000 బారెల్స్ చమురు, 1 బిసిఎమ్ గ్యాస్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. బాకు సమీపంలో కాస్పియన్ సముద్రంలో గల ఆఫ్‌షోర్‌ క్షేత్రాలైన అజెరి-చిరాగ్-గునేష్లి కాంప్లెక్స్ ఆయిల్ ఫీల్డ్, షా డెనిజ్ గ్యాస్ ఫీల్డ్ లను అభివృద్ధి చేయడంతోనూ, సంగచల్ టెర్మినల్ ను విస్తరించడంతోను బాకు చమురు ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దం తొలినాళ్లలో మరింతగా పుంజుకుంది. బాకులోని ముఖ్య పరిశ్రమలన్నీ చమురు పరిశ్రమకు సంబందించిన వివిధ పరికరాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. నగరంలో గల చమురేతర పరిశ్రమలలో మెటల్ వర్కింగ్, షిప్ బిల్డింగ్, రిపేర్ పరిశ్రమలు, ఎలక్ట్రికల్ మెషినరీల తయారీ, రసాయనాలు, నిర్మాణ సామగ్రి ఉత్పత్తి, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలు ముఖ్యమైనవి.
రవాణా సదుపాయాలు
బాకు నగరానికి హేదర్ అలీయేవ్ (Heydar Aliyev) అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, బాకు మెట్రో రైల్ లు రవాణా సేవలు అందిస్తున్నాయి. బాకు ఓడరేవు నుండి కాస్పియన్ సముద్రం మీదుగా తుర్క్‌మెనిస్తాన్‌లోని తుర్క్‌మెన్‌బాషి (గతంలో క్రాస్నోవోడ్స్క్), ఇరాన్‌లోని బందర్ అంజలి, బందర్ నౌషర్‌ పోర్టులకు లకు రెగ్యులర్ గా నౌకా రవాణాసదుపాయం వుంది.
వాస్తు నిర్మాణ శైలి
బాకు నగరపు వాస్తుశిల్పం ఏ ఒక్క నిర్దిష్ట నిర్మాణ శైలికో పరిమితమై లేదు. ఈ నగర వాస్తు శైలి కాలానుగుణంగా మారుతూ వస్తున్నది. ఓల్డ్ సిటీ కేంద్రం నుండి ఆధునిక నగరం, విశాలమైన ఓడరేవు ప్రాంగణం వరకు చాలా వైవిధ్యభరితమైన వాస్తు నిర్మాణ శైలులను కలిగి ఉంది. ఓల్డ్ సిటీ లోని మసూద్ ఇబ్న్ దావూద్ యొక్క 12వ శతాబ్దపు మైడెన్ టవర్ నిర్మాణంతో ఇస్లామిక్ వాస్తు శైలి వృద్ధిచెంది కాల క్రమేణా, యురోపియన్ వాస్తు శైలిని, జారిస్ట్ రష్యన్ వాస్తు శైలిని, సోవియట్ నిర్మాణ శైలిని, పోస్ట్ మాడర్న్ ఆర్కిటెక్చర్ వంటి కొత్త శైలులను తనలో ఇముడ్చుకొంటూ కాలానుగుణంగా అభివృద్ధి చెందుతూ వస్తున్నది.
రైట్ రైట్
రైట్ రైట్  2016 తెలుగు సినిమా. మను దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో సుమంత్ అశ్విన్, పూజా జవేరి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. జె.బి వంశీకృష్ణ సంగీతం అందించాడు ఇది మలయాళ చిత్రం ఆర్డినరీకి రీమేక్.
బాకు (నగరం)
వాస్తు నిర్మాణ శైలి
ఓల్డ్ సిటీ లోని మైడెన్ టవర్ నిర్మాణం, శిర్వాన్‌షా రాజభవనం, జుమా మసీదు, బీబీ-హేబాత్ (Bibi-Heybat) మసీదు మొదలైనవి ఇస్లామిక్ వాస్తు శైలిని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఓల్డ్ బాకులో 12వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన మైడెన్ టవర్ యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగాను, బాకు నగర చిహ్నంగాను గుర్తించబడింది. బాకు యొక్క పాత నగరాన్ని బాకు కుడ్య నగరం (Walled City of Baku) అని కూడా పిలుస్తారు. 1806లో రష్యన్ ఆక్రమణ తర్వాత బలోపేతం చేయబడిన మధ్యయుగపు రక్షణ కుడ్యాలు, కోట బురుజులు ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాయి. ఇరుకైన సందులతోను, పురాతన భవన సముదాయాలతోను, శిర్వాన్‌షా ప్యాలెస్‌, జుమా మసీదు వంటి చారిత్రిక కట్టడాలతోను నిండిన ఈ పాత బాకు కేంద్రం ప్రాచీన వాస్తు శైలిలో విలక్షణమైనది, సుందరమైనది.
రైట్ రైట్
ఎస్.కోట నుండి గవిటి వరకూ నడిచే ఆర్.టి.సి బస్సు డ్రైవరు, కండక్టర్ల జీవితాలు, ఒక ప్రమాదం కారణంగా గవిటి ప్రజల జీవితాలతో ముడిపడిపోతాయి.
బాకు (నగరం)
వాస్తు నిర్మాణ శైలి
20వ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఇక్కడి వాస్తు శైలిని యూరోపియన్ వాస్తు నిర్మాణ శైలి గొప్పగా ప్రభావితం చేసింది. ఇక్కడ యూరోపియన్ విశిష్ట శైలిలో అనేక కట్టడాలు, భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఇది రష్యన్ ఇంపీరియల్ యుగంలోని విద్యా సంస్థలు, భవనాల ద్వారా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. బాకులో యూరోపియన్ శైలిలో నిర్మించిన తొలి రష్యన్ కట్టడాలతో ఫౌంటైన్స్ స్క్వేర్ భవనాలు (1891) ముఖ్యమైనవి. రష్యన్ ఇంపీరియల్ యుగంలో నిర్మించబడ్డ మరి కొన్ని ఇతర ముఖ్య కట్టడాలు - సయ్యద్ మీర్బాబాయేవ్ ప్యాలెస్ (1895) ఫ్రెంచ్ పునరుజ్జీవన వాస్తు శైలిలో వుంది. డి బోర్ ప్యాలెస్ (1895) బరోక్ ఆర్కిటెక్చర్ (ఇటలీ) శైలిలో నిర్మించబడింది. అజర్‌బైజాన్ స్టేట్ అకడమిక్ ఫిల్హార్మోనిక్ హాల్ (1910) యొక్క శైలి, ఇటాలియన్ & జర్మన్ వాస్తు శైలుల సమ్మేళనంగా కనిపిస్తుంది. ప్యాలెస్ ఆఫ్ హ్యాపీనెస్ (1912) గోథిక్ శైలిలోను, ఇస్మాయిలియే ప్యాలెస్ (1913) వెనీస్ గోతిక్ శైలితోనూ నిర్మించబడ్డాయి.
రైట్ రైట్
మూలాలు
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
బాకు (నగరం)
వాస్తు నిర్మాణ శైలి
ఇక్కడి భవన నిర్మాణంలో ఆధునికానంతర కాలపు (పోస్ట్ మాడర్న్) ఆర్కిటెక్చర్ 2000 సంవత్సరం ప్రారంభం నుండి కనిపిస్తుంది. ఆర్థికాభివృద్ధి వలన, కొత్త భవనాల కోసం అట్లాంట్ హౌస్ వంటి పాత భవనాలు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి. పూర్తి గ్లాస్ షెల్‌లతో కూడిన భవనాలు నేడు నగరం చుట్టూరా కనిపిస్తాయి, వాటిలో సాకర్ (SOCAR) టవర్, ఫ్లేమ్ టవర్లు ప్రముఖమైనవి. ఇంటర్నేషనల్ ముఘం సెంటర్, అజర్‌బైజాన్ టవర్, హేదర్ అలియేవ్ కల్చరల్ సెంటర్, బాకు క్రిస్టల్ హాల్, బాకు వైట్ సిటీ, డెనిజ్ మాల్ వంటి భవనాలు పోస్ట్ మాడర్న్ వాస్తు శైలికి ప్రముఖ ఉదాహరణలు.
బాకు తన అసలు రూపంతో పాటు ఆధునిక రూపంతో అద్వితీయంగా పోటీపడుతూ 'పారిస్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్'గా పేరు తెచ్చుకుంది. ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం సందర్భంగా 2019 అక్టోబర్ 31 న UNESCO గుర్తించిన ప్రపంచ సృజనాత్మక నగరాల విభాగంలో బాకు'డిజైన్ సిటీ'గా పేరు పొందింది.
సంస్కృతి-వారసత్వం
బాకులో చక్కని థియేటర్స్, ఒపెరా, బ్యాలెట్ ఉన్నాయి. ఇక్కడి ప్రధాన సినిమా థియేటర్ "అజర్‌బైజాన్ సినిమా". నగరంలో అత్యంత అందమైన మ్యూజిక్ హాల్‌లలో అజర్‌బైజాన్ స్టేట్ అకడమిక్ ఒపెరా, బ్యాలెట్ థియేటర్ ఒకటి. అద్భుతమైన సౌండ్ సిస్టం ఎఫెక్ట్ లతో స్టేట్ ఫిల్హార్మోనిక్ హాల్ (The State Philharmonic Hall) తరచుగా ప్రదర్శనలను నిర్వహిస్తుంది.
కార్పెట్, అప్లైడ్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, తివాచీ ప్రదర్శనలకు సంబందించినది. ఇది వివిధ కాలాలకు చెందిన, విభిన్న శైలులకు సంబందించిన తివాచీలను ముఖ్యంగా అజర్‌బైజాన్ తో పాటు ఇరాన్‌లోని అజెరి ప్రావిన్సుల నుండి సేకరించిన తివాచీలను ప్రదర్శిస్తుంది.
బాకు-నగర ప్రముఖులు
బాకు నగరం శాస్త్ర, కళా, క్రీడలు తదితర రంగాలలో అనేక ప్రముఖ వ్యక్తులను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది. ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలైన సోవియట్ స్పేస్ ప్రోగ్రామ్ అధిపతి అయిన కెరిమ్ కెరిమోవ్ (Kerim Kerimov), 1962 లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి విజేత లెవ్ లాండౌ (Lev Landau), గణితంలో ఫజ్జి లాజిక్ (fuzzy logic) ఆవిష్కర్త లోట్ఫీ జాడే (Lotfi Zadeh), తత్వవేత్త మాక్స్ బ్లాక్ (Max Black), సంగీత విద్వాoసుడు, సెలిస్ట్ అయిన మిస్టిస్లావ్ రోస్ట్రోపోవిచ్ (Mstislav Rostropovich), ప్రపంచ ఛాంపియన్, చెస్ గ్రాండ్‌మాస్టర్ గ్యారీ కాస్పరోవ్ (Garri Kasparov) మొదలైన విశిష్ట వ్యక్తులు జన్మతః ఈ నగరానికి చెందినవారే.
మూలాలు
వర్గం:ఆసియా నగరాలు వర్గం:అజర్‌బైజాన్
తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ
తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ, తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జర్నలిజాన్ని ప్రోత్సమించడంకోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన సంస్థ. 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ రాష్ట్రం చారిత్రాత్మకంగా ఏర్పడిన వెంటనే మీడియా అకాడమీ ఆఫ్ తెలంగాణ (ఆంగ్లం: Media Academy Of Telangana) స్థాపించబడింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రెస్ అకాడమీ “ఆంధ్రప్రదేశ్ సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 2001 కింద రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్: 570/2014 కింద రిజిస్టర్ చేయబడింది. దీనికి ప్రఖ్యాత జర్నలిస్ట్ అల్లం నారాయణ ను ప్రభుత్వం చైర్మన్‌గా నియమించింది.
విధి విధానాలు
thumb|260x260px|2015లో జర్నలిస్టుల కోసం నల్గొండలో నిర్వహించిన మీడియా వర్క్‌షాప్ లో ప్రసంగిస్తున్న తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ అల్లం నారాయణ జర్నలిజంలో అత్యున్నతమైన ప్రమాణాలను ప్రోత్సహించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. కమ్యూనికేషన్ మీడియా ద్వారా సమాజానికి సహాయపడే విలువలను పెంపొందించడం కూడా దీని ఉద్దేశం. ఈ రంగంలో తెలంగాణ నుండి తెలుగు, ఆంగ్లం, ఉర్దూ భాషలలో అనేక వార్తాపత్రికలు, పత్రికలు, మీడియా సంస్థలు దేశవ్యాప్తంగా ఖ్యాతిని పొందాయి. ఈ ప్రాంతానికి చెందిన జర్నలిస్టులు జాతీయ పత్రికలలో సంపాదకులుగా పనిచేశారు. విదేశాలలో కూడా అవార్డులు గెలుచుకున్నారు.
వర్క్ షాప్ 2022
చైర్మన్‌ అల్లం నారాయణ అధ్యక్షతన తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ ఆధ్వర్యంలో మహిళా పాత్రికేయులకు 2022 ఏప్రిల్ 23, 24 తేదీలలో రెండ్రోజుల వర్క్ షాప్ నిర్వహించారు.
ఈ కార్యక్రమం ప్రారంబోత్సవంలో రాష్ట్ర మం త్రులు సబితా ఇంద్రారెడ్డి, సత్యవతి రాథోడ్‌, రాష్ట్ర మహిళా కమిషన్‌ చైర్‌పర్సన్‌ సునీతా లక్ష్మారెడ్డి, ప్రభుత్వ విప్‌ గొంగిడి సునీత పాల్గొన్నారు. రాష్ట్రంలో మహిళా జర్నలిస్టుల సంక్షేమానికి వారు కృషి చేస్తామన్నారు. ముగింపు కార్యక్రమానికి టీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్సీ కల్వకుంట్ల కవిత ముఖ్య అతిథిగా హాజరయ్యారు. ఫోర్త్ ఎస్టేట్ అయిన మీడియా రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యం పెరగడం హర్షణీయమని కవిత వెల్లడించారు. జర్నలిస్టులు విశ్వసనీయతకు కట్టుబడి వార్తలు రాయాలన్నారు.
అకాడమీ భవనం
2015 ఫిబ్రవరిలో నాంపల్లి చాపల్ రోడ్డులోని పాత అకాడమీ భవనంలో జరిగిన అకాడమీ మొదటి సర్వసభ్య సమావేశంలో పాల్గొన్న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్, పాత ప్రెస్ అకాడమీ స్థానంలో కొత్త భవనం నిర్మించాలని సూచించాడు. భవన నిర్మాణంకోసం 2017లో 15 కోట్ల రూపాయలు విడుదల చేయబడ్డాయి. వేయి గజాల స్థలంలో నాలుగు అంతస్తుల్లో  29,548 చదరపు అడుగుల్లో కార్పొరేట్ భవనంలా నిర్మించబడిన ఈ భవనంలో 250 మంది కూర్చునే సామర్థ్యం గల ఆడిటోరియం, గ్రంథాలయం, చైర్మన్, తదితరులకు ప్రత్యేక గదులు ఉన్నాయి.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ సంస్థలు
మీనా కందసామి
2013 వరకు మీనా, టచ్ (2006) and ''మిస్. మిలిటెన్సీ'' (2010) అనే రెండు కవితా సంకలనాలు రాసింది. అఖిల భారత కవితల పోటీలో ఈ రెండు కవితా సంకలనాలకు ఎన్నో ప్రశంసలు లభించాయి. దళిత్ మీడియా నెట్ వర్క్ కు సంబంధించిన ఆంగ్ల ద్వైమాసిక పత్రిక ది దళిత్కు 2001 నుంచి 2002 వరకు సంపాదకురాలిగా పనిచేసింది.
2008లో ఆమె సహ రచయిత ఎం.నిసార్ తో కలసి దళిత నాయకుడు అయ్యంకలి జీవిత చరిత్ర రాసింది. 2014లో ది జిప్సీ గాడెస్ , 2017లో వెన్ ఐ హిట్ యూ నవలలు రాసింది.
ఆమె ఐవా విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ రచనా కార్యక్రమంలో భారతదేశం తరఫున పాల్గొంది. యుకె, కాంటెర్ బరీలోని కెంట్ విశ్వవిద్యాలయంలో చార్లెస్ వేల్స్ ఇండియా ట్రస్ట్ ఫెలోగా కూడా చేసింది.
రచనలు కాకుండా, ఆమె సామాజిక కార్యకర్తగానూ కృషి చేస్తోంది. మీనా వివిధ సమకాలీన రాజకీయ సమస్యల గురించి కూడా మాట్లాడుతుంది. కులాలు, అవినీతి, హింస, మహిళల హక్కుల గురించి ఆమె ఉద్యమిస్తోంది. మీనా తన ఫేస్ బుక్, ట్విట్టర్ అకౌంట్ల ద్వారా తరచూ వివిధ సామాజిక సమస్యలపై స్పందిస్తుంటుంది. ఔట్ లుక్ ఇండియా, అప్పుడప్పుడూ ది హిందూ వంటి పత్రికల్లో ఆమె కాలమ్ లు రాస్తుంది. 2012లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన బీఫ్ వివాదంలో మీనా పాత్ర కూడా ఉంది. ఆ సమయంలోనే ఆమె బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.
తొలినాళ్ళ జీవితం, విద్యాభ్యాసం
మీనా 1984లో చెన్నైలో తమిళ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్లు. ఆమెకు తల్లిదండ్రులు ఇల్లవేనిళ్ అని పేరు పెట్టారు. చిన్నప్పుడే కవిత్వంపై ఇష్టం పెంచుకున్న ఆమె తరువాత మీనా అని తనకు తాను పేరు పెట్టుకుంది. ఆమె చెన్నైలోని, అన్నా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి సామాజికత-భాషాశాస్త్రంలో డాక్టరేట్ చదివింది. తన 17వ ఏటనే మొదటిసారి కవిత్వం రాసింది ఆమె. ఆ వయసులోనే దళిత రచయితలు, నాయకులు రాసిన పుస్తకాలను ఆంగ్లంలోకి అనువాదాలు చేసేది.
రచయిత్రిగా
మీనా రచనల్లోని కథా వస్తువులన్నీ కుల వ్యతిరేకత, స్త్రీవాదం, భాషాపరమైన వ్యత్యాసం వంటి వాటి చుట్టూనే తిరుగుతుంటాయి. ఆమె మొట్టమొదటి కవితా సంకలనం టచ్ ఆగస్టు 2006లో ప్రచురితమైంది. ఈ సంకలనానికి ప్రముఖ రచయిత్రి కమల సురయ్య ముందు మాట రాసింది. ప్రచురణ అయిన తరువాత ఈ సంకలనం దాదాపు ఐదు వేర్వేరు భాషల్లోకి అనువాదమైంది. ఆ తరువాత సంవత్సరం ఆమె రెండో కవితా సంకలనం ''మిస్. మిలిటెన్సీ'' ప్రచురణ జరిగింది. ఈ సంకలనంలో ఆమె, హిందూ, తమిళ పురాణాలను కుల వ్యతిరేకత, స్త్రీవాద కోణాలలో చూపించే ప్రయత్నం చేసింది. ఆమె రాసిన ఇతర కవితలు మస్కారా, మై లవర్ స్పీక్స్ ఆఫ్ రేప్లు అఖిల భారత కవితల పోటీలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్నాయి.
బయటి లంకెలు
వర్గం:భారతీయ రచయిత్రులు వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు వర్గం:1984 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:సంఘ సేవకులు వర్గం:దళిత రచయితలు వర్గం:దళిత ఉద్యమకారులు
ప్రకాష్ చంద్ర సేథి
ప్రకాష్ చంద్ర సేథి (1919 అక్టోబరు 19-1996 ఫిబ్రవరి 21) భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెసుకు చెందిన ఒక రాజకీయ నాయకుడు, అతను 1982-1984 కాలంలో హోం వ్యవహారాల మంత్రిగా 1972-1975 కాలంలో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి 8వ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు. సిద్ధాంతపరంగా అతను ఎల్లప్పుడూ శంకర దయాళ్ శర్మ, రవిశంకర్ శుక్లా, గురు రాధా కిషన్, గాంధేయవాది మహేష్ దత్ మిశ్రా వంటి వారిని అభినందిస్తూ ఉండేవాడు. అతను చాలా ప్రభావవంతమైన వ్యక్తి, కానీ అతను దాని ప్రయోజనాన్ని పొందమని ఎవరినీ ప్రోత్సహించలేదు. రాజకీయ నాయకుడిగా అతని గురించి పెద్దగా మాట్లాడకపోయినా, అతను నిస్వార్థ ఆలోచనలదోరణి భావాలనుండి వచ్చినవాడు.ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్నాడు. అతని పనికి ఇండోర్ దేశప్రజలు విస్తృతంగా గౌరవించటాన పిసి సేథి ప్రసిద్ధి పొందారు.
అతను కేంద్ర ప్రభుత్వంలో ఉన్న సమయంలో, సేథీ ఇండోర్ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యాడు. అతను భారత కేంద్ర ప్రభుత్వంలో అనేక పదవులను నిర్వహించాడు.హోం మంత్రి, రక్షణ మంత్రి, విదేశాంగ మంత్రి, ఆర్థిక మంత్రి, రైల్వేలు, గృహనిర్మాణ అభివృద్ధి శాఖలను నిర్వహించాడు. 1976లో కేంద్ర పెట్రోలియం, రసాయనాల శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ మధ్యప్రదేశ్‌లోని చంబల్ ప్రాంతానికి చెందిన దొంగల లొంగిపోవడానికి చేసిన ప్రయత్నాలకు అతను పేరు గాంచాడు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:1996 మరణాలు వర్గం:1919 జననాలు
ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్
ఇమ్మాన్యుయేల్‌ మాక్రాన్‌ ఫ్రాన్స్‌ దేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో వరుసగా రెండో పర్యాయం విజయం సాధించిన మూడో నేతగా ఇమ్మాన్యుయేల్ మెక్రాన్ నిలిచాడు. ఆయన తొలిసారిగా 2017లో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో మరీన్ లీ పెన్‌ను ఓడించి కేవలం 39 ఏళ్ల వయసులో అతి పిన్న వయసు ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడిగా రికార్డులకెక్కాడు. ఇమ్మాన్యుయేల్‌ మాక్రాన్‌ 2022లో ఎన్నికల్లో రెండోసారి గెలిచి వరుసగా ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు అయ్యాడు. ఆయన ఫ్రాన్స్‌ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో వరుసగా 2017, 2022లో విజయం సాధించాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఫ్రాన్స్
తీర్పు (1975 సినిమా)
తీర్పు 1975 లో విడుదలైన లీగల్ డ్రామా చిత్రం, దీనిని జ్యీతి ఇంటర్నేషనల్ బ్యానర్‌లో యు. విశ్వశ్వరరావు నిర్మించి దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో ఎన్‌టి రామారావు, సావిత్రి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా చక్రవర్తి సంగీతం అందించాడు.
పాటలు
పాటలన్నీ యు విశ్వేశ్వరరావు రాయగా చక్రవర్తి స్వరపరచాడు.
మూలాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు
వర్గం:ఎన్టీఆర్‌ సినిమాలు వర్గం:ధూళిపాళ నటించిన చిత్రాలు
జయ జయ జయ జయహే
జయ జయ జయ జయహే 2022లో మలయాళంలో విడుదలైన కామెడీ డ్రామా సినిమా. చీర్స్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్స్ బ్యానర్‌పై లక్ష్మి వారియర్‌, గణేష్ మీనన్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు విపిన్ దాస్ దర్శకత్వం వహించాడు. బాసిల్ జోసెఫ్, దర్శన రాజేంద్రన్, అజు వర్గీస్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా అక్టోబరు 28న విడుదలైంది.
కథ
జయభారతి (దర్శన రాజేంద్రన్‌) స్వతంత్ర భావాలు కలిగిన ఓ మధ్యతరగతి అమ్మాయి. కానీ మధ్యతరగతి కుటుంబం కావడం వల్ల డిగ్రీ కూడా పూర్తిగా చదివించలేకపోతాడు. జయభారతి అదే కాలేజీలోనే ప‌నిచేసే లెక్చ‌ర‌ర్‌ను ప్రేమిస్తుంది, వారి ప్రేమ విష‌యం ఇంట్లో తెలియ‌డంతో జ‌యకు ఇష్టం లేక‌పోయినా కోళ్ల ఫారం ఓనర్ రాజేష్ (బాసిల్ జోసెఫ్‌) తో ఆమె పెళ్లి చేస్తారు. పెళ్లిచూపుల్లో జయ చదువుకుంటానంటే రాజేష్ ఒప్పుకొని పెళ్లి తర్వాత మాత్రం మాట మార్చేస్తాడు. ఈ క్రమంలోనే అత్తారింట్లో జరిగిన ఓ సంఘటన వల్ల జయ, రాజేశ్ నుంచి విడిపోవాలని నిర్ణయించుకుంటుంది. ఆ త‌ర్వాత రాజేష్ ఏం చేశాడు. జ‌య‌పై కోపంతో విడాకుల కోసం కోర్టు మెట్లు ఎక్కిన రాజేష్‌కు ఎలాంటి ప‌రిణామాలు ఎదుర‌య్యాయి? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
బయటి లింకులు
వర్గం:మలయాళ సినిమాలు
మొలకలతో ఆరోగ్యము
Sprouts and health,మొలకలతో ఆరోగ్యము
యాంత్రికమయమైన ప్రస్తుత జీవన విధానం వల్ల ఎక్కువ శాతం మంది స్థూలకాయానికి గురవుతున్నారు. దాన్ని తగ్గించుకోవడానికి అన్వేషణ పెరిగింది. అందం ఆరోగ్యం పట్ల శ్రద్ధ పెరిగింది. ఆరోగ్య సూత్రాలు పాటించాలన్నప్పుడు మొదట వినపడే మాట. మొలకలు తినండి అనే! ఆ తరువాత పాలు, పళ్లు, కూరగాయలు, వ్యాయామాలు... వగైరా.
మొలకలతో వంటకాలు, మొలకలతో సలాడ్‌లు చేసుకోవడం, తినడం ఇటీవల పెరిగాయి. మొలకలు అన్ని విధాలా ఆరోగ్యానికి సోపానాలని అందరూ భావిస్తున్నారు. స్లిమ్‌గా వుండాలనే వారికి మరేం కావాలి? మొలకలు ఆరోగ్యకరమే! కానీ, ఏ విధంగానో తెలుసుకోవాలిగా! మొలకలు పోషకాహారంగా ఎల్లప్పుడు ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. ముల్లంగి, ఆల్ఫాల్ఫా, క్లోవర్‌, సోయాగింజలు, బ్రఖోలి అద్భుతమైన మాంసకృతులను కల్గి విస్తృత శ్రేణిలో వివిధ పోషకాహారాలతో చక్కటి ఆరోగ్యాన్ని కల్గించడానికి సహాయపడతాయి. మొలకలు వల్ల అత్యవసర వైద్యసంబంధ లాభాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ మధ్యకాలంలో మొలకలు మనల్ని కొన్ని రకాల వ్యాధుల నుండి కాపాడే సామర్ధ్యం కల్గి ఉన్నాయని కనుగొన్నారు. మొలకలు తిన్నందు వలన కలిగే కొన్ని ముఖ్య ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు క్రింద పేర్కొనడం జరిగింది.
ఎంజైములు అద్భుతమైన మూలాలు : మొలకలలో మన శరీరానికి ఉపయోగమైన ఆరోగ్యంగా ఉంచే ఎంజైములు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. ఆహారాన్ని వండినప్పుడు వీటిలో కొన్ని ఎంజైములను నష్ట పోతాయి. అందువల్ల తాజా మొలకలను తిని శక్తివంతమైన ఎంజైములను పొందాలి.
అధిక మాంసకృతులు: మొలకలలో మాంసకృతులు అత్యంత ఎక్కువ స్థాయిలో ఉంటాయి. వీటిలో 35 శాతం వరకు మాంసకృతులు ఉంటాయి. మీ ఆహారానికి మొలకలు జోడించడం వలన మీ శరీరానికి అవసరమైన మాంసకృతులను అందించడమే కాక జంతువుల మాంసాల వలన వచ్చే కొవ్వును, కొలెస్టరాల్‌ను, క్యాలరీలను తగ్గిస్తుంది. శాకాహారులకు మొలకలు ఎంతగానో సిఫార్సు చేయబడ్డాయి.
తేలికగా జీర్ణమౌతాయి: మొలకలలో మీరు ఇష్ట పడే మరొక విషయం అవి ఎంతో తేలికగా జీర్ణమౌతాయి. మొలకలలో పీచు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉండి, క్యాలరీలు తక్కువగా ఉన్నందున బరువు తగ్గించుకొనే ప్రణాళికకు ఎంతో సహాయకారీగా ఉంటాయి. మొలకలను తినడం వలన ఎక్కువ క్యాలరీలను పొందకుండానే పోషకాలను పొందవచ్చు. మీరు బరువు తగ్గించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంటే మాత్రం మీ ఆహార ప్రణాళికలో మొలకలను జోడించండి. మొలకలు ఆరోగ్యానికి మంచివే కాక అవి ఎంతో రుచికరమైనవి కూడా. మీ సలాడ్లకు, సూప్‌లకు, మాంసపు వంటకాలకు, పాస్తాకు మరింత రుచిని జోడించి మీకు ఆకలిని పుట్టిస్తాయి. అందువల్ల మీ రోజువారీ ఆహార ప్రణాళికలో మొలకలను జత చేయండి. మొలకల్లో కొవ్వు వుండదు. ప్రోటీన్లకు మొలకలు పెట్టింది పేరు. సెనగలు, పెసలు, సోయా, రాజ్‌మా, బఠానీ ఇవన్నీ మొలకలు తయారు చేసుకోవాడానికి మార్గాలే! గర్భిణులు మొలకలు తింటే వారికే కాదు, పుట్టే బిడ్డకూ ఆరోగ్యం. యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు మొలకల్లో అధికం. ఫైబర్‌, ఐరన్‌, నియాసిన్‌, కేల్షియమ్‌ ఇవన్నీ మొలకల్లో పుష్కలం. శరీర కణాలకు మొలకలు చాలా మేలు చేస్తాయి. కేన్సర్‌ను నిరోధించగల శక్తి మొలకల్లో ఉంది. మొలకల్లో లభ్యమయ్యే విటమిన్‌ బి, డి శరీరానికి చాలా అవసరం. ఇందులోని ఫాస్ఫరస్‌ పళ్లకు, ఎముకలకు ఉపయుక్తం.
పరశురాం కుంద్
పరశురామ్ కుంద్ అనేది అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ లోని లోహిత్ జిల్లాలో గల లోహిత్ నదికి దిగువన ఉన్న బ్రహ్మపుత్ర పీఠభూమిపై తేజుకు ఉత్తరాన 21 కిమీ దూరంలో ఉన్న ఒక హిందూ పుణ్యక్షేత్రం. పరశురామ మహర్షికి అంకితం చేయబడిన ఈ ప్రసిద్ధ ప్రదేశం నేపాల్ నుండి, సమీప రాష్ట్రాలైన మణిపూర్, అస్సాం వంటి రాష్ట్రాల నుండి యాత్రికులను ఆకర్షిస్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం జనవరి నెలలో మకర సంక్రాంతి సందర్భంగా 70,000 మంది భక్తులు, సాధువులు ఇక్కడి పవిత్ర నీటిలో స్నానం చేస్తారు.
ప్రాముఖ్యత
ఇది లోహిత్ నది దిగువ ప్రాంతంలో ఉన్న అఖిల భారత ప్రాముఖ్యత కలిగిన పుణ్యక్షేత్రం. ప్రతి సంవత్సరం శీతాకాలంలో వేలాది మంది యాత్రికులు ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శిస్తారు, ప్రత్యేకించి మకర సంక్రాంతి రోజున పవిత్ర కుంద్ లో పవిత్ర స్నానం చేయడం పాపాలను పోగొట్టుకుంటారని ప్రజలు నమ్ముతారు. ఈ అందమైన ప్రదేశం వెనుక స్థానిక ప్రజలు చెప్పే పురాణ గాధ ఒకటి ఉంది. విష్ణువు ఆరవ అవతారమైన పరశురాముడు తన తండ్రి ఋషి జమదగ్ని ఆజ్ఞపై తన తల్లి రేణుకను తన గొడ్డలితో నరికి చంపాడని నమ్ముతారు. తల్లిని చంపే ఘోరమైన నేరాలలో ఒకటి అతను చేసినందున, గొడ్డలి అతని చేతికి చిక్కుకుంది. అతని విధేయతకు సంతోషించిన అతని తండ్రి అతనికి ఒక వరం ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, దానికి అతను తన తల్లిని తిరిగి బ్రతికించమని కోరాడు. తన తల్లిని బ్రతికించిన తర్వాత కూడా అతని చేతి నుండి గొడ్డలిని తీసివేయలేదు. ఇది అతను చేసిన ఘోరమైన నేరాన్ని గుర్తు చేసింది. అతను చేసిన నేరానికి పశ్చాత్తాపం చెందాడు, ఆనాటి ప్రముఖ ఋషుల సలహా మేరకు, లోహిత్ నది ఒడ్డున స్వచ్ఛమైన నీటిలో చేతులు కడుక్కోవడానికి వచ్చాడు. ఇది అతనిని అన్ని పాపాల నుండి శుద్ధి చేయడానికి ఒక మార్గం అని నమ్మాడు. అతను తన చేతులను నీటిలో ముంచిన వెంటనే గొడ్డలి విడిపోయింది, అప్పటి నుండి అతను చేతులు కడుక్కున్న ప్రదేశం పూజా స్థలంగా మారింది, సాధువులచే పరశురామ కుంద్ అని పిలువబడింది. పైన పేర్కొన్న సంఘటనను వివరించే అనేక కథలు భారతదేశంలోని ప్రాంతాల వారీగా విభిన్నంగా ఉన్నాయి, పరశురామునికి అంకితం చేయబడిన అనేక దేవాలయాలూ ఉన్నాయి, వీటిలో ఎక్కువ భాగం కేరళలో ఉన్నాయి. కానీ ఈ ప్రదేశం చాలా మంది యాత్రికులను ఆకర్షిస్తుంది, చాలా మంది సన్యాసులు ఇక్కడ నివసిస్తూ, పరశురాముడికి అంకితం చేయబడిన ఆలయాన్ని పరిరక్షిస్తుంటారు.
చరిత్ర
సాధువులు స్థాపించిన పరశురామ్ కుంద్ 1950 అస్సాం భూకంపం మొత్తం ఈశాన్య ప్రాంతాలను కదిలించే వరకు ఉనికిలో ఉంది, కుంద్ పూర్తిగా కప్పబడి ఉంది. కుంద్ అసలైన ప్రదేశంలో ఇప్పుడు చాలా బలమైన కరెంట్ ప్రవహిస్తోంది, అయితే భారీ బండరాళ్లు ఒక రహస్య మార్గంలో నదీ గర్భంలో వృత్తాకార నిర్మాణంలో పొందుపరిచాయి, తద్వారా పాత కుంద్ స్థానంలో మరొక కుండ్ ఏర్పడింది.
పర్యాటకం
ఇక్కడ మకర సంక్రాంతి సందర్భంగా వార్షిక జాతర జరుగుతుంది. తేజు నుండి గ్లో లేక్‌కి ట్రెక్కింగ్ చేయడానికి ఒక రోజు పడుతుంది, హైకింగ్, రివర్ రాఫ్టింగ్, లోహిత్ నదిపై యాంగ్లింగ్ చేయడానికి కూడా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
కనెక్టివిటీ
సమీపంలోని రైల్వే స్టేషన్ టిన్సుకియా (120 కిమీ) నుండి నంసాయ్ ద్వారా బస్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సదియా నుండి కూడా బస్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సమీపంలోని తేజు, దిబ్రూగర్ (అస్సాం)లలో విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం పరశురాం కుంద్ కు రైలు మార్గం అందుబాటులో లేదు. అరుణాచల్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీస్ చొరవతో 122 కిమీల పరశురామ్ కుంద్ బ్రాడ్ గేజ్ రైల్వే లైన్ సర్వే పూర్తయింది, అయితే పాసిఘాట్-తేజు పరశురామ్ కుంద్ కోసం ప్రాథమిక ఇంజనీరింగ్-ట్రాఫిక్ సర్వే అభ్యర్థన మేరకు ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వేలు ప్రారంభమయ్యాయి.
తెన్నేరు రైల్వే స్టేషను
తెన్నేరు రైల్వే స్టేషను  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని తెన్నేరు గ్రామంలో ఉంది. ఇది మంతెన, తెన్నేరు గ్రామాలకు సేవలు అందిస్తుంది. తెన్నేరు రైల్వే స్టేషను దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్, విజయవాడ రైల్వే డివిజను కింద పనిచేస్తుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:విజయవాడ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు
భారత వాహన రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్లు
alt=కర్ణాటకలో జారీ చేయబడిన హై-సెక్యూరిటీ రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్|thumb|కర్ణాటకలో జారీ చేయబడిన హై-సెక్యూరిటీ రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్ భారతదేశంలోని అన్ని మోటారు వాహనాలను నమోదు లేదా అనుమతి సంఖ్యతో గుర్తింపు చేస్తారు. రహదారులపై ప్రయాణించటానికి ప్రధాన అధికారపత్రంగా వాహన నమోదు ఫలకం (సాధారణంగా సంఖ్యా ఫలకం అని అంటారు) సంఖ్యను ఆయా రాష్ట్రాల జిల్లాస్థాయి, ప్రాంతీయ రవాణా కార్యాలయాలు (ఆర్టీఓ) జారీ చేస్తాయి.సంఖ్యా ఫలకాలు వాహనం ముందు, వెనుక భాగంలో అమర్చబడతాయి. చట్టం ప్రకారం అన్ని ఫలకాలు లాటిన్ అక్షరాలతో ఆధునిక హిందూ-అరబిక్ అంకెల్లో ఉంటాయి. భారతదేశ అంతర్జాతీయ వాహనాల రిజిస్ట్రేషన్ కోడ్ ఐ.ఎన్.డి.
వరసక్రమంలో రంగు గుర్తింపులు
thumb| [[తమిళనాడు|తమిళనాడులోని కాల్ టాక్సీ ముందు నంబర్ ప్లేట్]] thumb| [[తమిళనాడు|తమిళనాడులో కాల్ టాక్సీ వెనుక నంబర్ ప్లేట్, భారతదేశ వాహనాల రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్లు]]
శాశ్వత నమోదు ఆకృతి
రిజిస్ట్రేషన్ సూచిక ఆకృతి 4 భాగాలను కలిగిఉంటుంది, అవి:
ఈ సంఖ్యా కేటాయింపు పథకం కొన్ని ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంది:
ప్రత్యేక ఆకృతులు
కొన్ని రాష్ట్రాల్లో (ఢిల్లీ రాష్ట్రం, గతంలో గుజరాత్, బీహార్ వంటివి) జిల్లా సంకేత గుర్తు ప్రారంభ 0 తొలగించబడింది.అందువల్ల ఢిల్లీ జిల్లా 2 సంఖ్యలు డిఎల్ 2 కాదు డిఎల్ 02 గా కనిపిస్తాయి. ఢిల్లీ కేంద్ర భూభాగం నమోదు సంకేత గుర్తు అదనపు కోడ్‌ను కలిగి ఉంది. డిఎల్ 9 సిఎఎ 1111, ఇక్కడ డిఎల్ ఢిల్లీ (డిఎల్) కోసం రెండు అక్షరాల కోడ్. అదనపు సి (వాహన వర్గానికి) ద్విచక్ర వాహనాల కోసం ఎస్, కార్లు, ఎస్‌యూవీల కోసం సి  విద్యుత్ వాహనాల కోసం ఇ (కొన్ని సందర్భాల్లో మాత్రమే), బస్సులు వంటి ప్రభుత్వ ప్రయాణీకుల వాహనాలకు పి, మూడు చక్రాల రిక్షాలకు ఆర్, పర్యాటక లైసెన్స్ వాహనాలకు, టాక్సీలు, పికప్ ట్రక్కులు, వ్యాన్లు, కిరాయి వాహనాలు కోసం వై ఫర్ వెండెట్టా కోసం టి కేటాయించబడ్డాయి ఈ వ్యవస్థ ఇతర రాష్ట్రాల్లో కూడా వర్తిస్తుంది.(ఉదాహరణకు, రాజస్థాన్, ఇక్కడ ఆర్జే రెండు అక్షరాల కోడ్, పి ప్రయాణీకుల వాహనాలకు, కార్లకు సి, స్కూటర్లకు ఎస్ వస్తువుల వాహనాలకు జి.) అలాగే, ఎ ఫర్ అంబులెన్స్, ఎం ఫర్ మిల్క్ వాన్, పి ఫర్ పోలీస్ వాహనాలకు కేటాయించబడ్డాయి.
రాష్ట్రాలు
thumb|350x350px| భారతదేశం రెండు అక్షరాల రాష్ట్ర సంకేతాలు అన్నిభారత రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలితప్రాంతాలకు వారి స్వంత రెండుఅక్షరాల సంకేతం ఉంది. ఈ రెండు అక్షరాల ప్రస్తావన 1980 లలో అమలులోకి వచ్చింది.దీనికి ముందు ప్రతి జిల్లా లేదా ప్రాంతీయ రవాణా అధికారి కార్యాలయంలో మూడు అక్షరాల సంకేతం ఉంటుంది.దానిలో రాష్ట్రం గురించి ప్రస్తావించలేదు.ఇది బలమైన గందరగోళానికి దారితీసింది. ఉదాహరణకు, ఎంఎంసి 8259 దేశంలో ఎక్కడైనా సరిపోతుంది.ఈ అస్పష్టతను నివారించడానికి జిల్లా లేదా ఆర్టీఓ కార్యాలయంతో పాటు రాష్ట్ర సంకేతం చేర్చబడింది. మహారాష్ట్ర వంటి కొన్ని రాష్ట్రాల్లో 1960 కి ముందు అనుమతి ఫలకాలు, రాష్ట్రాన్ని బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీగా పిలిచేటప్పుడు, బిఎంసి వంటి సంకేతాలను కలిగి ఉంది.
కొత్తగా సృష్టించిన ఉత్తరాఖండ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్, తెలంగాణ (వరుసగా ఉత్తర ప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఆంధ్రప్రదేశ్) రాష్ట్రాలు వారి కొత్త రెండు అక్షరాల సంకేతాల క్రింద వాహనాలను నమోదు చేస్తున్నాయి.పాత సంఖ్యలు ఈ రాష్ట్రాల ఆర్టీఓ కార్యాలయాల్లో నమోదు చేయబడ్డాయి. మాతృ రాష్ట్ర ఆర్.టి.ఒ. సంకేతం క్రింద ఇప్పటికీ చెల్లుబాటులో ఉంటుంది. 2007లో ఉత్తరాంచల్ రాష్ట్రాన్ని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంగా పేరు మార్చారు. ఈ విధంగా రాష్ట్ర కోడ్ యుఎ నుండి యుకె కు మారింది. 2011లో, ఒరిస్సా రాష్ట్రం ఒడిశాగా పేరు మార్చబడింది.తద్వారా రాష్ట్ర సంకేత గుర్తు ఒఆర్ నుండి ఒడి గా మార్చబడింది.
భారతప్రభుత్వం నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ, రహదారి రవాణా - రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ, కొత్త హై సెక్యూరిటీ రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్ల (కొత్త నంబర్ ప్లేట్లు) కోసం కఠినమైన లక్షణాలతో కూడిన అమలు నియమాలను రూపొందించింది. రాష్ట్రాలు ఇటీవల వాటిని దశలవారీగా పరిచయం చేయడం ప్రారంభించాయి.ఈ ప్రామాణీకరణ, కఠినమైన అమలుతో పాటు, చట్ట అమలులో, దేశంలో వాహనాల నమోదు ప్రక్రియలో పెను మార్పులు వస్తాయని భావిస్తున్నారు.
ప్రస్తుత సంకేతాలు
రెండు అక్షరాల రాష్ట్ర సంకేతాలు, కేంద్ర పాలిత సంకేతాల జాబితా ఈ క్రింది విధంగా ఉంది:
పాత సంకేతాలు
thumb| మోహో వద్ద [[భారత సైనిక దళం|ఒక ఇండియన్ ఆర్మీ ట్రక్కుపై రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్]] thumb| ఇండియన్ మిలిటరీ వెహికల్స్ (ఎన్‌సిసి) రిజిస్ట్రేషన్ ప్లేట్
ఇకపై ఉపయోగంలో లేని సంకేతాల జాబితా:
కొత్లి జమైత్ సింగ్
భౌగోళికం, జనాభా
Kotli Jamait Singh (96) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 49 ఇళ్లతో మొత్తం 275 జనాభాతో 77 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Ramdas అన్నది 6 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 140, ఆడవారి సంఖ్య 135గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 103 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37264.
కె.సభా
కె.సభా (జూలై 1, 1923 - నవంబరు 4, 1980) రాయలసీమలో కథా రచనను తొలినాళ్ళలో ప్రారంభించి ఆ రుచిని తెలుగు పాఠకలోకానికి దశాబ్దాలపాటు పంచిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.జాతీయోద్యమ చైతన్యంతో జీవితానుభవాలను, ఆదర్శాలను తన రచనా మూలాలుగా అందించిన దార్శనికుడు. కథా రచయితగా, నవలాకారుడిగా, కవిగా, గేయకర్తగా, బాలసాహిత్య నిర్మాతగా, సంపాదకునిగా, జానపద గేయ సంకలనకర్తగా, ప్రచురణకర్తగా కె.సభా విస్తారమైన సాహిత్య కృషిని చేశారు.
కొత్లి జమైత్ సింగ్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (Karimpur)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Dhurian)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Gaggo mahal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Gaggo mahal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
కె.సభా
జీవిత విశేషాలు
సభా చిత్తూరు జిల్లా కొట్రకోన గ్రామంలో 1923 జూలై 1 న సభా జన్మించారు. ఈయన తల్లి దండ్రులు పార్వతమ్మ, చెంగల్వరాయుడు. తండ్రి వీధిబడి ఉపాధ్యాయుడు. సభా ఎనిమదవ తరగతి పూర్తి చేసి తర్వాత ఉపాధ్యాయ శిక్షణ పూర్తిచేశారు. సభా ఏనాడూ కష్టాలకు చలించలేదు. పదహారేళ్ళ వయస్సులో ఉపాధ్యాయు వృత్తి లోనికి చేరారు. వృత్తి బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూనే బి.ఏను పూర్తిచేశారు.
కొత్లి జమైత్ సింగ్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప అనియత విద్యా కేంద్రాలు (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
కె.సభా
సమాజ సేవకునిగా
సభా శ్రీ రమణ పబ్లికేషన్స్‌ స్థాపించి ఔత్సాహిత రచయితల్ని, శారదాపీఠాన్ని స్థాపించి కళాకారుల్ని సభా ప్రోత్సహించారు. తనచుట్టూ ఉన్న రైతు కూలీలు, రైతులు, వివిధ గ్రామీణ వృత్తులవారు, దళితులు పడుతున్న బాధలను చూసి తట్టుకోలేక అప్పటి సామాజిక ఉద్యమాలలో పాల్గొంటూనే మరోవైపు ఉద్యమశీలత్వంతో కూడిన అనేక రచనలు చేశారు.1947లో శివగిరిలో రైతాంగ విద్యాలయం నిర్వహించిన సభాకు రైతులలో ముడిపడిన వివిధ వృత్తి జీవిత సమస్యలు బాగా తెలుసు. తమకున్న కొద్దిపాటి పొలంలోనే స్వయంగా పంటలు పండించిన సభా అనుభవంలో రైతు కష్టాల్ని రంగరించుకున్నారు. మద్యనిషేధం ఎత్తివేతతో ఛిన్నాభిన్నమైన దళితుల జీవితం, దళిత స్త్రీలయాతనను ఆయన తట్టుకోలేకపోయారు. అంతరించిపోతున్న భూగర్భజలాలు, ప్రకృతి విధ్వంసంతో కూలిపోయిన వ్యవసాయం, అతీగతీ లేని వృత్తులు, జీవనకల్లోలాలు వంటి ఎన్నెన్నో పరిణామాలు స్వాతంత్య్రానికి కొంచెం అటూయిటూగా సభా రచనల్లో వ్యక్తమయ్యాయి.
సభా చిత్తూరు -జిల్లా రచయితల సంఘం, రచయితల సహకార ప్రచురణ సంఘం, కళాపరిషత్తు వంటి సంస్థలను స్థాపించి ఆ జిల్లాలో సాంస్కృతిక, సాహిత్య వాతావరణాన్ని సృష్టించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీలో సభ్యులుగా నియమితులయ్యారు. 1975లో మొదటి ప్రపంచ తెలుగు సభల్లో ప్రభుత్వం ఆయనను సత్కరించింది. 1940లో రచనా జీవితాన్ని ప్రారంభించిన సభా 300 కథానికలు, 7 నవలలు, పిల్లలు -పెద్దల కోసం అనేక కథలు, రచనలు చేశారు. కథా సంకలనాల్లో బంగారు, పాతాళగంగ, నీటిదీపాలు, నవలల్లో భిక్షుకి, మొగిలి, దేవాంతకులు ముఖ్యమైనవి. పిల్లలకోసం వచ్చిన కథా సంకలనాల్లో అరగొండ కథలు, సీసాచరిత్ర, ఐకమత్యం, చిలకమ్మ, బొంగరం, ప్రాచీన భారతి, విప్లవగాథలు చెప్పుకోదగ్గవి. పిల్లల నవలల్లో మత్స్యకన్యలు, సూర్యం, కవిగాయకుడు, చంద్రం, పసిహృదయాలు, బుజ్జి జిజ్జి, పావురాలు, బాలల నాటకాల్లో పరీక్షా ఫలితాలు, చిట్టిమరదలు, స్వతంత్రోదయం, పురవదినాయక, ఏటిగట్టున, చావుబేరం, బుర్రకథల్లో రైతురాజ్యం, పాంచజన్యం పేరొందాయి. దయానిధి, వేదభూమి, విశ్వరూప సందర్శనం అనేవి వీరి ప్రచురిత కావ్యాలు. 500 పైగా వివిధ పత్రికల్లో కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. రాయలసీమ జానపద గీతాల్ని సేకరించి ప్రచురించిన సభా లెక్కకుమించిన రేడియో ప్రసంగాలు చేశారు.ఆంధ్రప్రభ, జమీన్‌ రైతు, నాగేలు మొదలైన పత్రికల సంపాదకవర్గంలో పనిచేశారు. దేవదత్తం అనే పేరుతో ఒక వారపత్రికను సంపాదకత్వం వహించి నడిపారు. ఆంగ్లంలో పాంచజన్యం అనే పత్రికను నడిపారు.
కొత్లి జమైత్ సింగ్
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
.
కె.సభా
రాయలసీమ రైతాంగ సహిత్య వైతాళికుడు
రాయలసీమ రైతాంగ సాహిత్య వైతాళికునిగా కె.సభా కృషి అనన్యసామాన్యం. పల్లెపట్టుల బాధల పాటల పల్లవుల మీద సజన దృష్టిని నిలిపిన సభా అభివృద్ధి పేర వంచనాపరులైన పాలనా యంత్రాంగంలోని క్షుద్రులమీద, రాజకీయ యంత్రాంగంలోని కొత్తతరం స్వార్థ రాజకీయ వాదులమీద, నిరసన గళం గట్టిగా విన్పించారు. గాంధేయ జాతీయ వాద స్ఫూర్తినిండిన భావాలు సభారచనల్లో కోకొల్లలుగా కన్పిస్తాయి. ఇతివృత్త స్వీకరణలం, కథనంలో పాత్రల చిత్రీకరణలో, కంఠస్వరంలో, వాతావరణ చిత్రణంలో, మానవ సంబంధాల నిరూపణలో అద్వితీయమైన శైలిని, నిబద్ధతను సభా రచనల్లో పాటించారు. రైతుల కథల్లో ఆదర్శవాస్తవికతా వాదం, కఠిన విమర్శనా వాస్తవికత, ప్రజాస్వామ్యంలోని కొన్ని లొసుగులు కన్పిస్తాయి. కథన శిల్పంలో చెక్కు చెదరని దేశీయతను సభా పాటించారు. 'పిచ్చిదంపతులు' అనే ఆయన కథ చదివినప్పుడు సమాజ ప్రేమకు మనస్సున్న మనుషులు కావాలనే ఒక సామాజిక వేదన గుండెను తాకుతుంది. 'అంబా' కథ సీమకరవు నేపథ్యంతో రాసింది. చదివిన ప్రతి పాఠకుణ్ణి అది ఒక విషాదాంతసంఘటనగా వెంటాడుతుంది. 'అంతరంగం' కథ గ్రామీణ జీవితం, రైతుల కడగండ్లు, కడుపునిండని కవుల కృతక కావ్యరచనను వెక్కిరిస్తుంది. 'చుక్కలవరాలు' కథ అచ్చమైన దేశీయతను చెబుతుంది.
రచనలు
కథా సంపుటాలు బంగారు (5 కథలు, పాతాళ గంగ (పది కథలు), నీటి దీపాలు (15 కథలు) యిలా మూడొందల కథలు, పిల్లలకథలు వందల సంఖ్యలో ఉండగా తొమ్మిది సంపుటాలు వెలువడ్డాయి. భిక్షుకి, మొగలి, దేవాంతకుడు వంటి నవలలు, పిల్లల కోసం మరో ఏడు నవలను వ్రాసారు. వేయికి పైగా బాలగేయాలు వ్రాసారు. విశ్వరూప సందర్శనం అనే గేయ కావ్యం రాసారు.దయానిధి వేదభూమి వంటి పద్యకావ్యాలను వ్రాసారు.రైతురాజ్యం, పాంచజన్యం అనే బుర్రకథలు వ్రాసారు.
కొత్లి జమైత్ సింగ్
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
ఏటియం లేదు. వ్యాపారాత్మక బ్యాంకు లేదు. సమీప వ్యాపారాత్మక బ్యాంకుగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
కె.సభా
రచనలు
ఈయన 1980 నవంబరు 4 న మరణించారు.
కొత్లి జమైత్ సింగ్
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. సమీప ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) లేదు. సమీప ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
కె.సభా
సూచికలు
వర్గం:1923 జననాలు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:1980 మరణాలు వర్గం:సాహితీకారులు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా రచయితలు వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు వర్గం:పొట్టిపేరుతో పేరుపొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
కొత్లి జమైత్ సింగ్
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
.
విద్యుత్తు
విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది. 23 గంటల పాటు (రోజుకు) గృహావసరాల నిమిత్తం చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. .
భూమి వినియోగం
Kotli Jamait Singh (96) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Kotli Jamait Singh (96) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, Darati,Jiri,Kahi,మొక్కజొన్న
రఘనాథ్ దేవస్థానం
రఘునాథ మందిరము  లేదా రఘునాథ్ దేవస్థానం ఒక హిందూ మతం ఆలయం. ఇది జమ్మూ భారత రాష్ట్ర ఆఫ్ జమ్మూ కాశ్మీర్ లో కలదు. ఇది ఏడు హిందూ దేవాలయాల సముదాయాన్ని కలిగి ఉంది. రఘునాథ్ ఆలయాన్ని 1835 లో మొదటి డోగ్రా పాలకుడు మహారాజా గులాబ్ సింగ్ నిర్మించారు, తరువాత అతని కుమారుడు మహారాజా రణబీర్ సింగ్ 1860 సంవత్సరంలో డోగ్రా పాలనలో దీనిని పూర్తి చేశారు. ఆలయ విగ్రహాలు తన సంక్లిష్టమైన అనేక దేవతలు ఉంది, కానీ దేవతగా ఉంది రామ - కూడా రఘునాథ్ అని పిలుస్తారు అవతార్ విష్ణు. అన్ని మురి ఆకారపు టవర్లు బంగారు పూతతో కూడిన స్పియర్‌లను కలిగి ఉంటాయి. పుణ్యక్షేత్రాల గోడలలోని గూళ్లు సూర్య, శివులతో సహా దేవతలు, దేవతల యొక్క 300 చక్కగా రూపొందించిన చిహ్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి, కాని చాలావరకు ముఖ్యంగా రాముడు, కృష్ణ జీవిత కథలకు సంబంధించినవి. ప్రధాన మందిరం యొక్క 15 ప్యానెల్లలోని చిత్రాలు రామాయణం, మహాభారతం, భగవద్గీత నుండి ఇతివృత్తాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో అనేక భారతీయ భాషలలో 6,000 మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లను సంరక్షించే పాఠశాల, లైబ్రరీ ఉన్నాయి, వీటిలో శారదా లిపి సంస్కృత మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ల యొక్క ముఖ్యమైన సేకరణ ఉంది.
స్థానం
ఈ ఆలయ సముదాయం తావి నదికి ఉత్తరాన ఉన్న జమ్మూ నగరంలోని పాత భాగంలో సగటున 350 m ఎత్తులో ఉంది. నగరం రోడ్డు, రైలు, వాయు సేవల ద్వారా బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది. జాతీయ రహదారి 1 ఎ జమ్మూ గుండా వెళుతుంది, దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలతో కలుపుతుంది. జమ్మూ నగరానికి ఉత్తర రైల్వే మార్గంలో జమ్మూ తవి అనే రైల్వే స్టేషన్ ఉంది, ఇది భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాలతో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఈ స్టేషన్ నుండి ఢిల్లీ, ముంబై, చెన్నై, కోల్‌కతా, అమృత్సర్‌లకు ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు నడుస్తాయి. జమ్మూ విమానాశ్రయం భారత దేశంలోని   ఢిల్లీ , లె  , శ్రీనగర్ వంటి  అనేక నగరాలకు విమాన సర్వీసులను నిర్వహిస్తుంది.
చరిత్ర
జమ్మూ శివాలికుల పాలకుల పాలనలో, 1765 తరువాత, జమ్మూ ప్రాంతంలో దేవాలయ నిర్మాణ కార్యకలాపాలు పెరిగాయి, ఇది 19 వ శతాబ్దం ప్రారంభ కాలంలో కూడా కొనసాగింది. పాలకులు ఇటుకతో మురి ఆకారపు దేవాలయాలను నిర్మించారు, ప్రతి టవర్‌ను శిఖర (పెరుగుతున్న టవర్) ఆకారంలో ప్రకాశవంతమైన కలషాలతో కిరీటం చేశారు. అలాంటి ఒక ఆలయ సముదాయాన్ని 1822 లో (1835 లో కూడా ప్రస్తావించారు ) జమ్మూ పాలకుడు గులాబ్ సింగ్, అతని గురువు బాబా ప్రేమ్ దాస్‌కు అంకితం చేశారు. దీని నిర్మాణం 1860 లో అతని కుమారుడు మహారాజా రణబీర్ సింగ్ చేత పూర్తయింది. అయితే, ఒక శాసనం ప్రకారం బ్రాహ్మిని స్క్రిప్ట్ ( తక్రీ ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద), గులాబ్ సింగ్, అతని సోదరుడు ధ్యాన్ సింగ్ మహంత్ జగన్నాథుని గౌరవార్ధం 1827 లో ఆలయ నిర్మాణ ఘనతను.
లైబ్రరీ, మత పాఠశాల
రణబీర్ సింగ్ పాలనలో, ఆలయ సముదాయం ఒక పాఠాల (పాఠశాల) ను ప్రారంభించింది, ఇది అన్ని కులాలు, తరగతుల విద్యార్థులను స్వాగతించింది. ఈ ఆలయంలో 6,000 మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లతో ఒక లైబ్రరీ ఉంది. ఇవి ఎక్కువగా పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో లైబ్రరీ చేత నియమించబడిన లేఖరులచే, శారదా ఒరిజినల్స్ నుండి దేవనాగరిలో, అమ్మకానికి అందుబాటులో లేని మాన్యుస్క్రిప్ట్స్ నుండి తయారు చేసిన కాపీలు. 19 వ శతాబ్దంలో, శారదా లిపిలో డజను అరుదైన సంస్కృత బిర్చ్ బెరడు సంకేతాలు ఉత్సుకతతో ఉన్నాయి. స్టెయిన్ సూచించిన సేకరణలో వేద సాహిత్యం, వ్యాకరణం, నిఘంటువు, ప్రోసోడి, సంగీతం, వాక్చాతుర్యం, కావ్య, నాటకం, కల్పిత కథలు, ధర్మసూత్రాలు, మీమాంసా, వేదాంత, సాంఖ్య, యోగా, న్యా, ఆర్కిటెక్చర్ న్యాయ ,జ్యోతిష్యం, పురాణాలు, భక్తి, తంత్రం.
రఘునాథ్ ఆలయం శారదా లిపి మాన్యుస్క్రిప్ట్స్ యొక్క ముఖ్యమైన పండితుల మూలంగా ఉంది, కాశ్మీర్ సంప్రదాయం యొక్క హిందూ, బౌద్ధ గ్రంధాల యొక్క అతిపెద్ద సేకరణలలో ఒకటి. రఘునాథ్ ఆలయం అది కలిగి ఉన్న మాన్యుస్క్రిప్ట్స్ యొక్క డిజిటలైజేషన్ చొరవ యొక్క ప్రారంభ ప్రమోటర్, భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి పురాతన లిఖిత ప్రతులను డిజిటలైజ్ చేయడానికి ఇగంగోత్రి చొరవను ప్రారంభించింది.
తీవ్రవాదుల దాడి
30 మార్చి 2002న, ఒక తీవ్రవాద సంస్థ మొదట మార్కెట్ ప్రాంతంలో గ్రెనేడ్‌లతో దాడి చేసి, ఆలయంలోకి ప్రవేశించి అక్కడ కాల్పులు ప్రారంభించింది. భద్రతా బలగాలు వారిని చుట్టుముట్టాయి. నలుగురు భద్రతా బలగాలు, ఇద్దరు ఉగ్రవాదులు సహా పది మంది మృతి చెందగా, పలువురు గాయపడ్డారు. రెండవ దాడి 24 నవంబర్ 2002న ఆలయంలో హిందువులు పూజలు చేస్తున్నప్పుడు జరిగింది; ఈ దాడికి లష్కరే తోయిబా బాంబర్లు పాల్పడ్డారు మరియు దీని ఫలితంగా 13 మంది భక్తులు మరణించారు మరియు 40 మందికి పైగా గాయపడ్డారు.
తెగారం (సాంఘీక నాటకం)
తెగారం శివ సత్తుల జీవిత నేపథ్యంతో వచ్చిన సాంఘిక నాటిక. ఈ నాటికను రచయిత పెద్దింటి అశోక్ కుమార్ రచించగా జాబిల్లి కల్చరల్ సొసైటీ (నిజామాబాదు) నిర్వహణలో నటుడు దర్శకుడైన మల్లేశ్ బలష్టు దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ నాటకం నంది నాటక పరిషత్తు - 2017లో ఉత్తమ నటి (జ్యోతిరాణి సాలూరి) విభాగంలో బహుమతిని అందుకుంది.
కథ
ఎల్లవ్వ ఒక శివసత్తి, కానీ తన కూతురు లలిత శివసత్తిగా మారడాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది. తల్లికి ఊర్లో జరిగే మన్నన చూసి లలిత దొరైన్ట్లో పూనకాలు ఊగుతుంది. విషయం తెలిసిన ఊరిపెద్దలు ఈ ఏడూ బోనాలు లలిత చేత జరపనిర్ణయిస్తారు. ఆమెను బలవంతంగా శివసత్తినిజేసి ఊరేగింపుగా వస్తుంటే ఆ మూఢాచారాన్ని ఆపడానికి ఎల్లవ్వ ఏం చేసింది అన్నదే ఈ నాటకం కథాంశం.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు నాటికలు వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
అమరావతి సీడ్ క్యాపిటల్ రోడ్డు
అమరావతి సీడ్ క్యాపిటల్ రోడ్డు అమరావతితో విజయవాడ నగరాన్ని అనుసంధానించటానికి అమరావతి సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్ నెట్వర్క్ యొక్క ఒక భాగంగా ఉంది. ఇది ఎపిసిఆర్‌డిఎ చేత 2.3 బిలియన్ (US $ 32 మిలియన్) అంచనా వ్యయంతో నిర్మించబడింది, మొత్తం పొడవు 21 కిమీ. (13 మైళ్ళు) ఉంది.
మొదటి దశ
2018 చివరి నాటికి కొండవీటివాగు-దొండపాడు మధ్య 18.3 కిమీ (11.4 మైళ్ళు) పొడవున రహదారి యొక్క ప్రతిపాదిత దశ -1 ను నిర్మిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:అమరావతి నిర్మాణాలు
సబ్ వూఫర్
సబ్ వూఫర్ (లేదా సబ్ ) అనేది లౌడ్ స్పీకర్, ఇది బాస్, సబ్-బాస్ అని పిలువబడే తక్కువ-పిచ్ ఆడియో పున్యాలను పునరుత్పత్తి చేయడానికి రూపొందించబడింది, ఇది వూఫర్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన (సముచితంగా) కంటే తక్కువ పౌన తరచుదనం పున్యంలో ఉంటుంది. సబ్ వూఫర్ యొక్క సాధారణ పౌన తరచుదనం పున్య శ్రేణి 20-200  వినియోగదారు ఉత్పత్తులకు Hz, 100 కంటే తక్కువ   ప్రొఫెషనల్ లైవ్ సౌండ్ కోసం Hz,,  80 కంటే తక్కువ   లో Hz టిహెచ్ఎక్స్ -approved వ్యవస్థలు. సబ్ వూఫర్ అధిక ఫ్రీక్వెన్సీ బ్యాండ్లు కవర్ లౌడ్ తక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ పరిధిని పెంచడానికి ఉద్దేశించిన వంటి, ఒంటరిగా ఎప్పుడు ఉపయోగించబడవు. "సబ్ వూఫర్" అనే పదం సాంకేతికంగా స్పీకర్ డ్రైవర్‌ను మాత్రమే సూచిస్తుంది, సాధారణ పరిభాషలో, ఈ పదం తరచుగా స్పీకర్ ఎన్‌క్లోజర్ (క్యాబినెట్) లో అమర్చబడిన సబ్ వూఫర్ డ్రైవర్‌ను సూచిస్తుంది, తరచుగా అంతర్నిర్మిత యాంప్లిఫైయర్‌తో.
లౌడ్‌స్పీకర్ ఎన్‌క్లోజర్‌లో అమర్చిన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వూఫర్‌లతో సబ్‌ వూఫర్‌లు తయారవుతాయి-చెక్కతో తయారు చేయబడినవి-వైకల్యాన్ని నిరోధించేటప్పుడు గాలి పీడనాన్ని తట్టుకోగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటాయి. సబ్‌ వూఫర్ ఎన్‌క్లోజర్‌లు బాస్ రిఫ్లెక్స్ (పోర్ట్ లేదా బిలం తో) తో సహా పలు డిజైన్లలో వస్తాయి, సబ్‌ వూఫర్, ఎన్‌క్లోజర్‌లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నిష్క్రియాత్మక రేడియేటర్ స్పీకర్లను ఉపయోగించి, ఎకౌస్టిక్ సస్పెన్షన్ (సీల్డ్ ఎన్‌క్లోజర్), అనంతమైన బఫిల్, హార్న్-లోడెడ్, బ్యాండ్‌పాస్ నమూనాలు, సామర్థ్యం, తక్కువ పౌన frequency పున్య శ్రేణి, క్యాబినెట్ పరిమాణం, వ్యయానికి సంబంధించి ప్రత్యేకమైన ట్రేడ్-ఆఫ్‌లను సూచిస్తాయి. నిష్క్రియాత్మక సబ్‌ వూఫర్‌లలో సబ్‌ వూఫర్ డ్రైవర్, ఎన్‌క్లోజర్ ఉన్నాయి, అవి బాహ్య యాంప్లిఫైయర్ ద్వారా శక్తిని పొందుతాయి. యాక్టివ్ సబ్‌ వూఫర్‌లలో అంతర్నిర్మిత యాంప్లిఫైయర్ ఉంటుంది.
హోమ్ స్టీరియో సిస్టమ్‌లకు బాస్ స్పందనను జోడించడానికి మొదటి సబ్‌ వూఫర్‌లను 1960 లలో అభివృద్ధి చేశారు. 1970 లలో <i id="mwKg">భూకంపం</i> వంటి సినిమాల్లో సెన్సర్‌రౌండ్ ప్రవేశపెట్టడంతో సబ్‌ వూఫర్‌లు ఎక్కువ ప్రజాదరణ పొందాయి, ఇది పెద్ద సబ్‌ వూఫర్‌ల ద్వారా తక్కువ-ఫ్రీక్వెన్సీ శబ్దాలను ఉత్పత్తి చేసింది. 1980 లలో కాంపాక్ట్ క్యాసెట్, కాంపాక్ట్ డిస్క్ రావడంతో, లోతైన ,  బిగ్గరగా బాస్ యొక్క సులభంగా పునరుత్పత్తి ఒక గాడిని ట్రాక్ చేయడానికి ఫోనోగ్రాఫ్ రికార్డ్ స్టైలస్ యొక్క సామర్థ్యం ద్వారా పరిమితం కాలేదు,, నిర్మాతలు మరింత తక్కువ పౌన frequency పున్యాన్ని జోడించవచ్చు రికార్డింగ్‌లకు కంటెంట్. అలాగే, 1990 లలో, తక్కువ-ఫ్రీక్వెన్సీ ఎఫెక్ట్స్ (ఎల్‌ఎఫ్‌ఇ) ఛానెల్‌ను కలిగి ఉన్న " సరౌండ్ సౌండ్ " ప్రక్రియలతో డివిడిలు ఎక్కువగా రికార్డ్ చేయబడ్డాయి, వీటిని హోమ్ థియేటర్ సిస్టమ్స్‌లో సబ్‌ వూఫర్ ఉపయోగించి వినవచ్చు. 1990 లలో, హోమ్ స్టీరియో సిస్టమ్స్, కస్టమ్ కార్ ఆడియో ఇన్‌స్టాలేషన్‌లు, PA సిస్టమ్స్‌లో కూడా సబ్‌ వూఫర్‌లు ఎక్కువగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. 2000 ల నాటికి, నైట్‌క్లబ్‌లు, కచేరీ వేదికలలో ధ్వని ఉపబల వ్యవస్థల్లో సబ్‌ వూఫర్‌లు దాదాపు సార్వత్రికమయ్యాయి.
సుమారు 1900 నుండి 1950 వరకు, రికార్డింగ్‌లు, ప్రసారాలు, మ్యూజిక్ ప్లేబ్యాక్‌లలో "ఆచరణాత్మక ఉపయోగంలో అత్యల్ప పౌన frequency పున్యం" 100  Hz. ధ్వని చలన చిత్రాలు కోసం అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, ప్రాథమిక ఆర్ సీ ఏ సౌండ్ సిస్టం ఒకే 8 "స్పీకర్, నియమించుకున్న హాలీవుడ్ నిర్ణయ కర్త ద్వారా అసంతృప్తికరంగా భావించిన ఒక విధానం నేరుగా కొమ్ము లో తగిలించారు వెస్ట్రన్ ఎలక్ట్రిక్ ఒక మంచి స్పీకర్ సిస్టమ్ అభివృద్ధి ఇంజనీర్లు. ప్రారంభ వెస్ట్రన్ ఎలక్ట్రిక్ ప్రయోగాలు పెద్ద, ఓపెన్-బ్యాక్డ్ బఫిల్‌లో తక్కువ ముగింపు కోసం 18 "డ్రైవర్ల సమితిని జోడించాయి (పరిధిని 50 కి విస్తరించింది   Hz), హై-ఫ్రీక్వెన్సీ యూనిట్, కానీ యమ్ జీ యమ్ మూడు-మార్గం వ్యవస్థ యొక్క శబ్దంతో సంతోషించలేదు, ఎందుకంటే వేర్వేరు డ్రైవర్ల మధ్య ఆలస్యం గురించి వారికి ఆందోళన ఉంది.
ఉంబర్తా (1982 సినిమా)
ఈ చిత్రం 29వ భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలులో మరాఠీ ఉత్తమ చలనచిత్రంగా ఎంపికైంది. ఈ చిత్రంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన స్మితా పాటిల్ ఉత్తమ నటిగా మరాఠీ రాజ్య చిత్రపత్ పురస్కరం అందుకుంది.
కథా నేపథ్యం
సమాజంలో మార్పు తేవాలన్న సదుద్దేశ్యంతో నాలుగు గోడలమధ్య నుండి బయటికి రావలన్న మహిళ కల నేపథ్యంలో రూపొందిన చిత్రమిది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:మరాఠీ సినిమాలు వర్గం:గిరీష్ కర్నాడ్ చిత్రాలు
ఉప్పలూరు రైల్వే స్టేషను
ఉప్పలూరు రైల్వే స్టేషను  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నిడమానూరు పట్టణంలో ఒక భారతీయ రైల్వే స్టేషను. ఇది విజయవాడ-నిదడవోలు శాఖ మార్గములో ఉంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ యొక్క విజయవాడ రైల్వే డివిజను కింద నిర్వహించబడుతుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:విజయవాడ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు
ఆంధ్రప్రదేశ్ తాత్కాలిక సచివాలయం
thumbnail|250px|సచివాలయ భవనాల మధ్య ఫౌంటెన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన పిమ్మట అమరావతిని రాష్ట్ర రాజధానిగా నిర్ణయించారు. భారత ప్రధాని శ్రీ నరేంద్రమోడి ఉద్దండరాయునిపాలెంలో రాజధాని నగర నిర్మాణానికి 2015 అక్టోబరు 22న విజయదశమి నాడు శిలాన్యాసం (శంకుస్థాపన) గావించారు. కాగా జనవరిలో ముఖ్యమంత్రి తాత్కాలిక సచివాలయ భవన సముదాయానికి శంకుస్థాపన గావించారు. జూన్ 2015 నాటికి పరిపాలన అక్కడి నుంచి సాగించాలని భావించినా అది అక్టోబరు నాటికి సాకారమయింది. అనతి కాలంలో అన్ని హంగులతో సదుపాయాలతో సచివాలయ భవన సముదాయాన్ని నిర్మించిన ఘనత ప్రభుత్వానికి లభించింది. thumbnail|right|250px thumbnail|right |250px thumbnail|250px|సచివాలయ భవనాలు విద్యుత్ కాంతిలో
చరిత్ర
సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
తుళ్లూరు మండలం పరిధిలో: లింగాయపాలెం, దాని పరిధిలో ఉన్న ఆవాస ప్రాంతాలు (హామ్లెట్స్), మోదుగు లంకపాలెం, ఉద్దండ రాయుని పాలెం, వెలగపూడి, నేలపాడు, శాకమూరు, ఐనవోలు, మల్కాపురం, మందడంతో పాటు దాని పరిధిలో ఉన్న హామ్లెట్స్, వెంకటపాలెం, అనంతవరం, నెక్కల్లు, తుళ్లూరు, దొండపాడు, అబ్బరాజుపాలెం, రాయపూడి, బోరుపాలెం, కొండ్రాజుపాలెం, పిచుకల పాలెం, ఉండవల్లి, పెనుమాక, తాడేపల్లి మున్సిపాలిటీ పరిధిలోని నులకపేట, డోలస్ నగర్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి..
గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
నిర్మాణం
మొదటి దశలో జి + 1 రకం భవనాలకు ప్రభుత్వం రూ. 220.80 కోట్లు కేటాయించింది. తదుపరి తాత్కాలిక సెక్రటేరియట్ భవనాలను నిర్మాణానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూ. 530 కోట్లు అదనంగా కేటాయించింది. మొత్తం అమరావతి రాజధానిలోని వెలగపూడి గ్రామంలో తాత్కాలిక సెక్రటేరియట్ భవనములు కోసం రెండు అంతస్తుల నిర్మాణం కోసం బడ్జెట్ రూ 750.80 కోట్లకు పెంచింది.
రాజధాని రీజియన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (సీఆర్డీఏ) అధికారుల ప్రకారం, రెండవ, మూడవ అంతస్తుల నిర్మాణం కోసం రూ. 68.34 కోట్లు కేటాయించారు. అంతర్గత మౌలిక వసతుల కోసం 355.74 కోట్ల రూపాయలు, బాహ్య మౌలిక సదుపాయాల కోసం రూ. 105.92 కోట్లు కేటాయించారు. ప్రారంభంలో ప్రభుత్వం తాత్కాలిక సచివాలయ ప్రయోజనం కోసం ఆరు జి + 1 రకం భవనాలను నిర్మించడానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసింది. ఐదు భవనాలతో కూడిన సెక్రటేరియట్ కాంప్లెక్కు సంబంధించిన రూ.230 కోట్ల కాంట్రాక్టు నిర్మాణం ప్రధానమైన ఎల్ అండ్ టి, షాపురిజీ పల్లోంజిలకు లభించింది.
గడువు
విజయవాడ నుంచి 16 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న విజయవాడ వద్ద ప్రతిపాదిత తాత్కాలిక ఆంధ్రప్రదేశ్ సచివాలయము నిర్మాణాన్ని అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో నిర్మిస్తున్నది జూన్ 15 గడువు గడువు విధించారు. ఈ గడువుకు ముందుగానే పూర్తికానున్నదని ఎల్ అండ్ టి, షాపురిజీ పల్లోంజిలు ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని వేగవంతం చేసేందుకు ప్రయత్నించాయి. ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రాజెక్టును జూన్ 15 నాటికి పూర్తి చేయాలని భావించారు, ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ నుండి అమరావతి రాజధాని ప్రాంతానికి మార్చడానికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల్లో చాలా మందిని కోరింది.