cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
మామిడియాల
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి తిరుమలగిరిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వెల్చాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల తిరుమలగిరిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సూర్యాపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ తిరుమలగిరిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల సూర్యాపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తిరుమలగిరిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం సూర్యాపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార సౌకర్యాలు
మామిడియాలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రయాణ సౌకర్యములు
ఈ గ్రామానికి సమీపములో వున్న గ్రామం సూర్యాపేట. ఇది 52 కి.మీ. దూరములో ఉంది. ఇక్కడి నుండి పరిసర గ్రామాలకు రోడ్డు వసతి కలిగి బస్సుల సౌకర్యము ఉంది. ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. సమీపములో రైలు వసతి లేదు. కాని ఖాజీపేట రైల్వే స్టేషను 62 కి.మీ దూరములో ఉంది. ఇక్కడి నుండి ఇతర సుదూర ప్రాంతాలకు రైలు రవాణ వసతి ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మామిడియాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మామిడియాలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
జీమెసు
జీమేసు పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, కొమరాడ మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొమరాడ నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పార్వతీపురం నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 9 ఇళ్లతో, 42 జనాభాతో 35 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 18, ఆడవారి సంఖ్య 24. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 40. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581751 .పిన్ కోడ్: 535521.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొమరాడలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పార్వతీపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం కొమరాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
జీమేసులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
కప్పల బండ
కప్పల బండ, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా, పుట్టపర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పుట్టపర్తి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ధర్మవరం నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 558 ఇళ్లతో, 2216 జనాభాతో 1686 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1117, ఆడవారి సంఖ్య 1099. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 250 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 832. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595441 .పిన్ కోడ్: 515133.
సమీపంలోని గ్రామాలు
వెంకటగారిపల్లి 3 కి.మీ, జగరాజుపల్లి 3.3 కి.మీ, బైరాపురం 4.3 కి.మీ, బ్రాహ్మణపల్లి 4.7 కి.మీ, పోతులకుంట5.5 కి.మీ
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉంది.బాలబడి పుట్టపర్తిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జగరాజుపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పుట్టపర్తిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల అనంతపురంలోను, పాలీటెక్నిక్ ధర్మవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పుట్టపర్తిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హిందూపురంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కప్పలబండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కప్పలబండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కప్పలబండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, పొద్దుతిరుగుడు
యావజ్జీవ కారాగారశిక్ష
యావజ్జీవ కారాగారశిక్ష అనగా తీవ్రమైన నేరం కింద దోషిగా నిర్ధారించబడిన వ్యక్తికి జీవితాంతం లేదా పెరోల్ (గరిష్ఠ శిక్ష కాలం పూర్తి కాక ముందే షరతులతో కూడిన పూచీకత్తుపై ఖైదీ తాత్కాలిక విడుదల) వరకు జైలులో ఉండేలా విధించబడే జైలు శిక్ష. యావజ్జీవ కారాగారశిక్షను యావజ్జీవ శిక్ష, జీవిత ఖైదు, యావజ్జీవ ఖైదు అని కూడా అంటారు. హత్య, హత్యాయత్నం, కఠినంగా పిల్లలను వేధించడం, అత్యాచారం, గూఢచర్యం, దేశద్రోహాం, డ్రగ్ డీలింగ్, విధ్వంసం, మానవ అక్రమ రవాణా, మోసానికి సంబంధించి కఠినమైన కేసులు, దొంగతనం లేదా దోపిడీకి సంబంధించి కఠినమైన కేసులు, దారుణ శారీరక హాని వంటి కేసులలో దోషులుగా నిర్ధారించబడిన వారికి కఠినమైన శిక్షను విధించే పక్షంలో యావజ్జీవ కారాగారశిక్షను విధిస్తారు .తరచుగా, ప్రజలు మరణశిక్షను 14 సంవత్సరాల జైలు శిక్షగా భావిస్తారు జీవిత ఖైదు అంటే జీవితాంతం జైల్లో గడపడమేనని భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
కొన్ని దేశాల్లో ఒక వ్యక్తికి ఈ క్రింది నేరాలకు శిక్ష విధించవచ్చు: హత్య, హింస, ఉగ్రవాదం , పిల్లల దుర్వినియోగం, మరణం, అత్యాచారం , గూఢచర్యం , రాజద్రోహం , మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, మాదకద్రవ్యాల స్వాధీనం, మానవ అక్రమ రవాణా, తీవ్రమైన మోసం మరియు ఆర్థిక నేరాలు, నష్టం, దహనం, కిడ్నాప్ , దోపిడీ, మరియు దోపిడీ, హైజాకింగ్ మరియు మారణహోమం, మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా నేరాలు, యుద్ధ నేరాలు.
కొన్ని దేశాల్లో, మరణానికి కారణమయ్యే ట్రాఫిక్ నేరాలకు జీవిత ఖైదు కూడా విధించవచ్చు. జీవిత ఖైదు అన్ని దేశాలలో ఉపయోగించబడదు; 1884లో జీవిత ఖైదును రద్దు చేసిన మొదటి దేశం పోర్చుగల్ .మెక్సికో, స్పెయిన్, వాటికన్ సిటీ, నార్వే,  సెర్బియా, చాలా  దక్షిణ మరియు మధ్య అమెరికా దేశాలు, మొజాంబిక్ మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో లో కూడా యావజ్జీవ కారాగారశిక్ష లేదు.
యావజ్జీవ కారాగార శిక్ష సాధ్యమయ్యే పక్షంలో, నిర్ణీత కాలం జైలు శిక్ష తర్వాత పెరోల్‌ను అభ్యర్థించడానికి అధికారిక యంత్రాంగాలు కూడా ఉండవచ్చు.అందువల్ల శిక్షను తగ్గించే వ్యవధి మరియు విధానాలు దేశం నుండి దేశానికి మారుతూ ఉంటాయి. అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోడ్ యొక్క రోమ్ శాసనంలోని ఆర్టికల్ 110 యుద్ధ నేరాలు మరియు మారణహోమం వంటి తీవ్రమైన నేరాలకు పాల్పడిన వ్యక్తి కనీసం మూడింట రెండు వంతుల లేదా 25 సంవత్సరాల జైలు శిక్షను అనుభవించాలని నిర్దేశిస్తుంది alt=LifeSentenceMapNew|center|560x560px|ప్రపంచ దేశాలలో జీవిత ఖైదు ప్రపంచ దేశాలలో జీవిత ఖైదు
ఎరుపు రంగు : జీవిత ఖైదును కొనసాగించే దేశాలు.
<font color="Green"> ఆకుపచ్చ : కొన్ని షరతులతో జీవిత ఖైదును అమలు చేసే దేశాలు.
<font color="Grey">బూడిద రంగు : డేటా అందుబాటులో లేని దేశాలు
మూలాలు
వర్గం:చట్టం వర్గం:భారతీయ శిక్షాస్మృతి వర్గం:శిక్షలు
కరివాన
కరివెన, నంద్యాల జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన ఆత్మకూరు, కర్నూలు నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 54 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1204 ఇళ్లతో, 4897 జనాభాతో 516 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2475, ఆడవారి సంఖ్య 2422. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1405 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 123. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593983.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆత్మకూరు లోనూ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నంద్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్యకళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, నియత విద్యా కేంద్రం నంద్యాలలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వెలుగోడు లోను, అ దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి. ఈ ఊరిలోన అభయాంజనేయ ఆలయం, రామాలయం, సీతమ్మ ఆలయం, దేవ శివాలయం, నరసింహస్వామి ఆలయం, మసీదు, చర్చీలు ఉన్నాయి. డీపాల్ హైస్కూల్ ఉంది. ఇక్కడ కేరళ టీచర్లు ఉంటారు.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కరివెనలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కరివెనలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
కరివెనలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కరివెనలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కరివెనలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్నలు, వేరుశనగ
మాటూర్
మాటూర్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, రాయికోడ్‌ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రైకోడ్‌ నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జహీరాబాద్ నుండి 42 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 111 ఇళ్లతో, 676 జనాభాతో 580 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 350, ఆడవారి సంఖ్య 326. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 140 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573265 .పిన్ కోడ్: 502256.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల మహబత్‌పూర్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల రైకోడ్‌లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల రైకోడ్‌లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల జహీరాబాద్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సంగారెడ్డిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల సంగారెడ్డిలోను, పాలీటెక్నిక్ జహీరాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల జహీరాబాద్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం సంగారెడ్డిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
మాటూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మాటూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మాటూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, కంది, పెసర
పాసిగంగుపేట
పాసిగంగుపేట, శ్రీకాకుళం జిల్లా, పాతపట్నం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాతపట్నం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పర్లాకిమిడి (ఒరిస్సా) నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 268 ఇళ్లతో, 1000 జనాభాతో 433 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 477, ఆడవారి సంఖ్య 523. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 243 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 88. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580160 .పిన్ కోడ్: 532214.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
పాసిగంగుపేటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పాసిగంగుపేటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
పాసిగంగుపేటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
వాంఖెడే స్టేడియం
వాంఖెడే స్టేడియం ముంబైలో ఉన్న అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం. ఇది ముంబై క్రికెట్ అసోసియేషన్ (ఎమ్‌సిఏ) యాజమాన్యంలో ఉంది. ఐపియెల్ లోని ముంబై ఇండియన్స్ జట్టుకు ఇది హోమ్ గ్రౌండ్. ఎమ్‌సిఏ, బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ ఫర్ క్రికెట్ ఇన్ ఇండియా (BCCI), ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (IPL) ల ప్రధాన కార్యాలయాలు ఈ స్టేడియం లోనే ఉన్నాయి.
ఈ స్టేడియం చర్చ్‌గేట్ ప్రాంతంలో మెరైన్ డ్రైవ్‌కు సమీపంలో ఉంది. హిందూ జింఖానా, పార్సీ జింఖానా, క్రికెట్ క్లబ్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI)తో సహా అనేక పాత క్రికెట్ క్లబ్‌లు స్టేడియం సమీపంలో ఉన్నాయి.
ఈ స్టేడియంలో గతంలో అనేక హై-ప్రొఫైల్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు జరిగాయి. ముఖ్యంగా 2011 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ఫైనల్. ఇక్కడే భారత్ శ్రీలంకను ఓడించి, సొంత గడ్డపై క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌ను గెలుచుకున్న మొదటి దేశంగా అవతరించింది. సచిన్ టెండూల్కర్ అంతర్జాతీయ కెరీర్‌లో చివరి మ్యాచ్‌ జరిగింది కూడా ఈ స్టేడియం లోనే.
మునుపటి స్టేడియాలు
ముంబైలో మూడు వేర్వేరు మైదానాల్లో టెస్టు మ్యాచ్‌లు జరిగాయి. బాంబే జింఖానా మైదానంలో 1933-34లో ఇంగ్లండ్‌పై భారతదేశం మొట్టమొదటి టెస్టు ఆడింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, క్రికెట్ క్లబ్ ఆఫ్ ఇండియాకు చెందిన బ్రాబోర్న్ స్టేడియం లో 17 టెస్టులు జరిగాయి. ఇది నగరంలోని రెండవ మైదానం.
తొలి ఆటలు
1974-75 సీజన్‌లో వెస్టిండీస్ భారత్‌లో పర్యటించినప్పుడు వాంఖెడే స్టేడియంలో మొదటి టెస్టు జరిగింది. ఆ మ్యాచిలో భారత్ 201 పరుగుల తేడాతో ఓడిపోయింది. వెస్టిండీస్ ఆటగాడు క్లైవ్ లాయిడ్‌ను పలకరించడానికి ఒక అభిమాని మైదానంలోకి దూసుకొచ్చాడు. రెండు సీజన్ల తర్వాత న్యూజిలాండ్‌పై జరిగిన మ్యాచిలో భారత్ ఈ స్టేడియంలో తొలి విజయం సాధించింది. 1978-79 సిరీస్‌లో వెస్టిండీస్‌పై సునీల్ గవాస్కర్ 205 పరుగులు, అదే గేమ్‌లో ఆల్విన్ కాళీచరణ్ 187 పరుగుల ఇన్నింగ్స్‌కు, ఇయాన్ బోథమ్ సెంచరీతో పాటు, పదమూడు వికెట్ల వంటి ఆల్ రౌండ్ ప్రదర్శనలకూ ఈ స్టేడియం సాక్షి. 1979-80లో జూబ్లీ టెస్టులో ఇంగ్లండ్ పది వికెట్ల తేడాతో గెలిచింది. 2016–17లో ఇంగ్లండ్‌పై విరాట్ కోహ్లి చేసిన 235 పరుగులే వాంఖెడే స్టేడియంలో భారత ఆటగాడి అత్యధిక స్కోరు. యాదృచ్ఛికంగా రంజీ ట్రోఫీలో ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో వేగవంతమైన డబుల్ సెంచరీకి వెళ్లే క్రమంలో రవిశాస్త్రి, బరోడా ఆటగాడు తిలక్ రాజ్ వేసిన ఓవర్‌లో ఆరు సిక్సర్లు బాదిన రికార్డు, 1984-85లో ఈ మైదానంలోనే నమోదైంది. శాస్త్రి 123 బంతుల్లో 113 నిమిషాల్లో 13 ఫోర్లు, 13 సిక్సర్లతో చేసిన అజేయమైన 200 పరుగులు ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్‌లో అత్యంత వేగవంతమైన డబుల్ సెంచరీకి రికార్డుగా నిలిచింది. 2017–18 సీజన్లో షఫీకుల్లా షఫాక్ 89 బంతుల్లో డబుల్ సెంచరీ చేసినపుడు ఆ రికార్డు బద్దలైంది.
నవీకరణ
2011 ప్రపంచ కప్‌ను భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక లు సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి. ఫైనల్‌ మ్యాచ్ వాంఖెడే స్టేడియంలో జరిగింది. ప్రేక్షకులకు ఆధునిక సౌకర్యాలు అందించేందుకు స్టేడియంను అభివృద్ధి చేసారు.
మేనేజింగ్ కమిటీ పి.కె. దాస్ & అసోసియేట్స్, శశి ప్రభు & అసోసియేట్స్ తో సంయుక్తంగా వాంఖెడే స్టేడియం పునరాభివృద్ధి కోసం ఒక ప్రాజెక్ట్‌ను రూపొందించింది. స్టేడియంను తిరిగి అభివృద్ధి చేస్తున్నప్పుడు, బకెట్ సీటింగ్, పెద్ద సంఖ్యలో టాయిలెట్లు, ఫుడ్ కోర్ట్‌ల పరంగా ప్రేక్షకులకు మెరుగైన సౌకర్యాలతో ఉత్తర, దక్షిణ ఎండ్‌లలో పెద్ద మార్పులు చేసారు.
స్టేడియం ముఖ్యాంశాలలో కాంటిలివర్ పైకప్పు ఒకటి. దీనికి వేసిన టెఫ్లాన్ ఫాబ్రిక్ పైకప్పు బరువు తక్కువగా ఉంటుంది, వేడిని తట్టుకోగలదు. ఆట చూసేటపుడు ప్రేక్షకులకు అడ్డం లేకుండా ఉండేలా కప్పుకి స్థంభాలు లేకుండా నిర్మించారు. పైకప్పుపై, స్టాండ్‌ల నుండి వేడి గాలిని పీల్చేసే ఎగ్జాస్ట్ ఫ్యాన్‌లు ఉన్నాయి. వీటివలన పశ్చిమం నుండి చల్లటి గాలి లోపలికి వీస్తుంది. స్టేడియంలో ఉత్తర, దక్షిణ స్టాండ్‌ల కోసం 20 ఎలివేటర్లు ఉన్నాయి.
2011 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం పునరుద్ధరణల తరువాత స్టేడియంలో 32,000 మంది కూచునే సామర్థ్యం మిగిలింది. పునరుద్ధరణకు ముందు సామర్థ్యం సుమారు 39,000 ఉండేది.
2023 ప్రపంచ కప్
2023 ప్రపంచ కప్ పోటీల్లో వేదికగా వాంఖెడే స్టేడియంను ఉపయోగించాలని ప్రతిపాదించారు. దానికోసం స్టేడియంను నవీకరించారు. అవుట్‌ఫీల్డ్ మొత్తాన్ని పునరుద్ధరించే పనిని పర్యవేక్షించడానికి శశి ప్రభు &amp; అసోసియేట్‌లను మరోసారి నియమించారు. మ్యాచ్‌లు 2023 అక్టోబరు, నవంబరుల్లో జరగనున్నాయి.
పిచ్
మైదానంలో నేల పైపొర అంతా స్థానికంగా లభించే ఎర్ర మట్టి పరచారు. దీనివలన బంతికి అదనపు బౌన్స్‌ లభిస్తూ, బ్యాటింగ్‌ చెయ్యడం కొద్దిగా క్లిష్టతరంగా మారుతుంది. కొద్ది సంవత్సరాలుగా ఇక్కడి పిచ్ సాధారణంగా బౌలర్ల కంటే బ్యాటర్లకే ఎక్కువగా అనుకూలంగా ఉంటూ వచ్చింది. అయితే, 2004 నాటి బోర్డర్ గవాస్కర్ ట్రోఫీలో 4వ టెస్టు సందర్భంగా పిచ్ తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. ఈ టెస్ట్ మ్యాచ్ కేవలం రెండున్నర రోజుల్లోనే భారత్ విజయంతో ముగిసింది. అప్పటి ఆసీస్ కెప్టెన్ రికీ పాంటింగ్ ఈ మైదానాన్ని "మందుపాతర" అని వర్ణించాడు. ఆట 1వ సెషన్ నుండీ బంతి చాలా వేగంగా తిరగడం ప్రారంభించింది. మామూలుగానే, స్టేడియం వెంబడి సముద్రపు గాలి ప్రవాహం కారణంగా కొత్త బంతితో పేస్ బౌలర్లు పిచ్ నుండి కొంత సహాయం పొందుతారు.
ప్రపంచ కప్ పోటీలు
క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌కు భారతదేశం ఆతిథ్యం ఇచ్చిన ప్రతిసారీ ఈ స్టేడియం 20 వన్డే ఇంటర్నేషనల్ మ్యాచ్‌లకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది:
2011 ప్రపంచ కప్
వాంఖడే స్టేడియంలో 2011 ప్రపంచ కప్ గెలిచినపుడు, సొంతగడ్డపై క్రికెట్ ప్రపంచకప్ గెలిచిన తొలి దేశంగా భారత్ నిలిచింది.
మూలాలు
<references group="" responsive="1">
వర్గం:భారతదేశం లోని క్రికెట్ మైదానాలు వర్గం:క్రికెట్ ప్రపంచ కప్
కనుపర్తి (చెన్నూరు)
కనుపర్తి, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, చెన్నూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన చెన్నూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కడప నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 397 ఇళ్లతో, 1535 జనాభాతో 2853 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 758, ఆడవారి సంఖ్య 777. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 329 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 234. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593339 .పిన్ కోడ్: 516162.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల చెన్నూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల బయనపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల చెన్నూరు లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కడపలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కానుపర్తిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కానుపర్తిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కానుపర్తిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది
ఉత్పత్తి
కానుపర్తిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ, పసుపు
వాసలీన్ సంఘటన
వాసలీన్ సంఘటన, ఇంగ్లాండు బౌలరు జాన్ లీవర్, బంతిని స్వింగ్ లేదా సీమ్‌ చేయగల సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి అక్రమమైన మార్గాలను ఉపయోగించినట్లుగా ఆరోపించబడిన సంఘటన. ఇలాంటి అక్రమ మార్గాల్లో క్రికెట్ బంతి రూపు మార్చడాన్ని 'డాక్టరింగ్' అంటారు. జాన్ లీవర్, బంతికి ఒక వైపున వాసలీన్‌ను రుద్ది, అది స్వింగ్ అయ్యే అవకాశాలను పెంచే ప్రయత్నం చేసాడని ఆరోపణకు గురైన సంఘటన అది.
ఈ సంఘటన చెన్నైలో భారత్ ఇంగ్లాండుల మధ్య 1977 జనవరి 14-19 తేదీల్లో జరిగిన మూడో టెస్టులో జరిగింది. ఢిల్లీ, కోల్‌కతాలో ఘోర పరాజయాలతో భారత్ అప్పటికే సీరీస్‌ను 2-0 తేడాతో కోల్పోయింది. బాల్ ట్యాంపరింగ్ నిబంధనలు క్రికెట్ బాల్‌కు చెమట, ఉమ్మి (సహజంగా ఉత్పత్తి అయ్యే పదార్థాలు) పూసి, బంతికి ఒక వైపున మెరుపు తెప్పించే ప్రయత్నం చేయడాన్ని అనుమతిస్తాయి. బంతి పరిస్థితిని మార్చే వాసలీన్ పూయడం వంటి ఇతర మార్గాలను నిషేధించాయి.
లీవర్, అతని బౌలింగ్ భాగస్వామి బాబ్ విల్లిస్, ఇద్దరూ నుదుటి నుండి కారిన చెమట కళ్లలో పడడంతో ఇబ్బంది పడ్డారు. ఆ చెమట కళ్ళమీదకు కారకుండా చేసేందుకు కళ్లపైన వాసలీన్‌ పూసిన గాజుగుడ్డ కట్టుకొమ్మని జట్టు ఫిజియోథెరపిస్టు ఒక తెలివితక్కువ సలహా ఇచ్చాడు. ఆటమధ్యలో ఆ గాజుగుడ్డ జారి కళ్ళపైన పడుతూ ఉండడంతో విల్లిస్ దాన్ని తీసేసాడు. చివరికి లీవర్ కూడా దాన్ని తీసివేసి, స్టంపుల దగ్గర నేలపై పెట్టాడు. దాన్ని అంపైర్లు, భారత జట్టు సభ్యులూ గమనించారు. లీవర్ అప్పటికే బంతిని మెరిపించడానికి తన నుదిటి చెమటను ఉపయోగించి ఉన్నాడు. మెరుపు కోసం బంతిని కనుబొమ్మలపై ఉండే చెమటతో రుద్దడం లీవర్‌కు బాగా అలవాటు.
అప్పటికే సీరీస్ కోల్పోయి ఒత్తిడిలో ఉన్న భారత క్రికెట్ జట్టు కెప్టెన్ బిషన్ సింగ్ బేడీ, వాసలీన్ రాసుకున్నది కళ్ళ మీదకు చెమట కారకుండా ఉండటానికేననే వివరణను ఒప్పుకోలేదు. బంతికి మెరుపు ఇచ్చేందుకు లీవర్ అక్రమమైన పద్ధతులను ఉపయోగించాడని అతను వాదించాడు. క్రికెట్ బాల్‌పై జరిపిన పరీక్షల్లో జిడ్డు పదార్థం ఉన్నట్లు తేలింది. వాసలీన్‌ను ఉద్దేశపూర్వకంగా బంతికి పూసారా లేదా అనేది ఆ తరువాత వివాదాస్పదమైంది. ఆ పర్యటనలో అంతకు ముందు జరిగిన మ్యాచ్‌లలో లీవర్ చూపిన బౌలింగు ప్రదర్శన కూడా ప్రశ్నార్థకమైంది.
మూలాలు
వర్గం:క్రికెట్ వివాదాలు
భువనగిరి
భువనగిరి, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, భువనగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం. భువనగిరి ఒక ముఖ్య పటణం. భువనగిరిలో ఉన్న కోట కాకతీయుల కాలంలో మిక్కిలి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ కోట పశ్చిమ చాళుక్య వంశానికి చెందిన పాలకుడైన త్రిభువన మల్ల విక్రమాదిత్య (ఆరవ) చే ఏకశిలారాతి గుట్టపై నిర్మించబడింది. అతని పేరు మీదుగా దీనికి త్రిభువనగిరి అని పేరు వచ్చింది. ఈ పేరు క్రమంగా భువనగిరి అయ్యింది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
రవాణా సదుపాయాలు
భువనగిరిలో ఆర్టీసీ బస్ డిపో ఏర్పాటు హామీలకే పరి మితమైంది. డివిజన్‌కు పొరుగునే రంగారెడ్డి, మెదక్, వరంగల్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. డివిజన్ మొత్తంలో ఒక యాదగిరిగుట్టలోనే బస్‌డిపో ఉంది. ఇక్కడా సరిపడా బస్సులు లేకపోవడంతో ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రజలు పడే ఇబ్బందులు అన్నీఇన్నీ కావు. నేటికీ బ స్సులు వెళ్లని గ్రామాలు ఉన్నాయంటే అతిశయోక్తి కాదు. కొన్ని గ్రామాలకు ఉదయం, సాయంత్రం వేళ ల్లో మాత్రమే బస్ సౌకర్యం ఉండటంతో ప్రజలకు ఎదురుచూ పు తప్పడం లేదు. పెరుగుతున్న జనాభాకు అనుగుణంగా రవాణా సౌకర్యం కల్పించడంలో ఆర్టీసీ విఫలం కావడంతో అధిక శాతం ప్రయాణికులు ప్రైవేట్ వాహనాలను ఆశ్రయిస్తున్నారు.
కలక్టరేట్ భవన ప్రారంభం
12 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 53.20 కోట్ల రూపాయలతో మూడంతస్తుల్లో 30 జిల్లాస్థాయి శాఖల అధికారులు ఉండేలా సమీకృత జిల్లా కార్యాలయాల సముదాయం నిర్మించబడింది. 2022, ఫిబ్రవరి 12న తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ కలెక్టరేట్‌ నూతన భవన సముదాయాన్ని (సమీకృత జిల్లా కార్యాలయాల సముదాయం) ప్రారంభించాడు. జిల్లా క‌లెక్ట‌రేట్ ప్రారంభోత్స‌వ కార్యక్ర‌మంలో రాష్ట్ర విద్యుత్‌ శాఖ మంత్రి గుంటకండ్ల జగదీశ్‌రెడ్డి, దేవాదాయ శాఖ మంత్రి అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌ రెడ్డి, రోడ్లు-భవనాల శాఖామంత్రి వేముల ప్రశాంత్‌రెడ్డి, భువ‌న‌గిరి ఎంపీ కోమ‌టిరెడ్డి వెంక‌ట్ రెడ్డి, రాజ్యసభ సభ్యులు జోగినపల్లి సంతోష్ కుమార్, బడుగుల లింగయ్య యాదవ్ లతోపాటు ఉమ్మ‌డి నల్లగొండ జిల్లాకు చెందిన ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు, ప్రజా ప్రతినిధులు, అధికారులు (కలెక్టర్ పమేలా సత్పతి) పాల్గొన్నారు.
భువనగిరి కోట చరిత్ర
భువనగిరిలో ఒక ప్రాచీనమైన కోట ఉంది. దీనిని భువనగిరి కోట అంటారు ఈ కట్టడం రాతి కట్టబడింది.
భువనగిరి కొండ:
భూమ్యుపరితలం కిందవున్న మాగ్మా చల్లారుతున్నపుడు భౌగోళికంగా విస్తారంగా పరచుకుని ఏర్పడిన శిలారూపమే ‘బాతోలిథ్స్’.గ్రీకుభాషలో బాథ్+లిథిక్ అంటే లోతైనరాళ్ళు అని అర్థం.ప్లుటాన్ లోని స్టాక్స్,డైక్స్,సిల్స్, లాక్కోలిథ్స్,లాపోలిథ్స్, లావాభాగాలలో ఒకరకమైన శిలానిర్మితులు బాథోలిథ్స్.ఇవి ఆఫ్రికా, ఆసియా, యూరోపు, ఉత్తర అమెరికా, దక్షిణ అమెరికా, ఓసీనియాలలో ఉన్నాయి.నిర్వచనపరంగా ఒకబాథోలిథ్ కనీసం 10,000 కి.మీ.లు విస్తరించివుండాలి.ఉదాహరణకు ఇదాహో బాథోలిథ్ ఉపరితలవిస్తరణ 40,000కి.మీ.వుంటుంది.ఇవి ఏర్పడి నపుడు కాక కోట్లసంవత్సరాలుగా వాటి పైపొరలు క్షయకరణంవల్ల తొలగిపోయినపుడే బయటపడ్తాయి.ప్రపంచంలోని ఇటువంటి బాథోలిథ్స్ లో ఒకటి భువన‘గిరి’.భూమి యొక్క ఒక పురాతన ఖండభూమికైన తూర్పుధార్వార్ శిలాస్తరం మన భువనగిరికొండ.ఇది మహారాష్ట్ర,తమిళనాడు,తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తూర్పుకనుమలదాకా విస్తరించివుందని, ఈకొండ 250 నుండి 270కోట్లయేండ్ల వయస్సుకలిగినదని భూగర్భశాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం.
బోనగిరి ఖిలాః  జానపదుల పేరుమీద ఒక దుర్గం, ఒక నగరం ఏర్పడ్డది చరిత్రలో ఎక్కడైనా వుందో లేదో కాని బోనగిరిఖిలా ఉంది. అనగనగా ఒక రాజు. ఆ రాజు ఇప్పటి రాయగిరి రైల్వేస్టేషన్ (ఒకప్పటి తిరుమలగిరి తండా)   దగ్గరి మల్లన్నగుట్ట మీద కోటను చూసి బోనయ్యనే గొల్లాయన ‘ఈడ కోటేం కడ్తరుగని మీకు మంచి జాగ జూపిస్త రమ్మ’ని తీసుకపోయి బోనగిరిగుట్టను చూపెట్టిండంట. దాని మీది కప్పివున్న తీగెలపొద మొదలు హనుమపురం దాకుండెనట. దాన్ని నరికి రాజుకు గుట్ట చూపెడితే రాజు రాయిగిరిలో కోటకట్టుడాపి బోనగిరిగుట్ట మీద ఖిల్లా కట్టిండట. రాజు ఇనామిస్తనంటే బోనయ్య తనపేరు, తనభార్యపేరు గిరమ్మ కలిసొచ్చేటట్ల ఊరు కట్టియ్యమన్నడంట. రాజు తథాస్తన్నడు. బోనయ్య, గిరమ్మల పేరుమీద ‘బోనగిరి’ని కట్టించిండు రాజు. ఆ బోనగిరే సంస్కృతీకరించబడి ఇపుడు భువనగిరిగా పిలువబడుతున్నది. ఇది జానపదుల కథే. దీనికి చారిత్రకసాక్ష్యం లేదు. కాని, భువనగిరికోటే చరిత్రకు సాక్ష్యం. నల్గొండ జిల్లా కేంద్రానికి 71 కి. మీ. దూరంలో, హైద్రాబాద్ కు 47 కి. మీ. ల దూరంలో భౌగోళికంగా 17. 0523 డిగ్రీల ఉత్తరఅక్షాంశం,79.2671డిగ్రీల తూర్పురేఖాంశంపై వుంది భువనగిరిపట్టణం. భువనగిరికొండ ఎత్తు 610 మీటర్లు. అండాకారపు ఏకశిలాపర్వతం ఈ కొండ. దీన్ని దక్షిణం నుండి చూస్తే తాబేలులాగా, పడమటి నుండి చూస్తే పడుకున్న ఏనుగులాగా అగుపిస్తుంది. ఈ కొండ బాలాఘాట్ పర్వతపంక్తులలోని అనంతగిరి వరుసల లోనిది. ఈ కొండమీదనే భువనగిరిదుర్గమున్నది. ఇది తెలంగాణాలోని ఉండ్రుకొండ, ఉర్లుకొండ, అనంతగిరుల కంటే ఎత్తైనది. ఈ కోటకు నైరుతి, ఆగ్నేయ దిశల నుండి పైకి వెళ్ళే మార్గాలున్నాయి. ప్రస్తుతమార్గం నైరుతి నుండే ప్రారంభమవుతుంది.
ఆదిమయుగంలో భువనగిరిః
భువనగిరిలో, దాని పరిసరాల్లోని   రాయగిరి వంటి చోట్ల మధ్యపాతరాతియుగం (క్రీ. పూ.50000-23,000)  నాటి మానవ ఆవాసచిహ్నాలు న్నాయి. రాతిగొడ్డళ్ళు, కత్తులు, బొరిగెలు, బాణాలువంటి రాతిపనిముట్లు లభించాయి.సమాధులు కూడా కనుగొనబడ్డాయి. భువనగిరిలో మధ్యరాతియుగం (క్రీ.పూ.8,000- 2500) నాటి మానవనివాసజాడలు లభించాయి. నవీనశిలాయుగం (క్రీ. పూ. 2500-1800)నాటి మానవ ఆవాసాలు భువనగిరికొండ కింద ఉన్నాయి. కొండ ఎక్కే మెట్లదారికి మొదట్లోనే ఎడమవైపున కొద్దిదూరంలో ఒకచిన్నరాతిగుండ్లగూడు వంటిది ఉంది.దానిలో ఉత్తరందిశలో వున్న రాతిగుండుపైన పదునైన పనిముట్టుతో తొలిచిన చుక్కలవంటి గుర్తులు 52 ఉన్నాయి.ఇవి 5వరుసల్లో స్పైరల్ గీతలున్నాయి.ఇవి ఏ పురాతనమానవుని కళాత్మకసృష్టో?ఇలాంటి రాతితొక్కుడుబొమ్మలు తెలంగాణలో పూర్వమానవుని ఆవాసాల్లో,రాతినెలవుల్లో కనిపిస్తున్నాయి. ఇది ఏ నక్షత్రమండలంవలె లేదు.భువనభాండం కాదు.రాతికళ (Rock Art)ను వ్యాఖ్యానించే పండితులే అర్థం చెప్పాలి వీటికి. భువనగిరిలో మధ్య,చివరి పాతరాతియుగాలనుండి కొత్తరాతియుగం వరకు రాతిపనిముట్లు దొరికాయి. కాబట్టి, ఈ రాతితొక్కుడుబొమ్మ చివరిరాతి యుగం నాటిదై వుంటుంది.ఇట్లాంటివి కరీంనగర్ జిల్లా నర్ర ఏశాలపల్లిలో ఠాకూర్ రాజారాంసింగ్ చూసిన రాతితొక్కుడుబొమ్మ (Rock Bruisings)లతో పోల్చదగినది. భువనగిరిలో రైలుకట్ట వెంట దిగువకు రాయగిరి దాకా, పైకి బీబీనగర్ పై వరకు అక్కడక్కడ సిస్తులు, కైరన్లు అగుపిస్తున్నవి. వీటిని పరిశోధిస్తే ఇంకా కొత్తచారిత్రకవిషయాలు బహిర్గతమయే అవకాశముంది. భువనగిరికి దగ్గరగా ఆలేరునది (భిక్కేరు),మూసీనదులున్నాయి.భువనగిరికి వాయవ్యాన భువనగిరి చెరువుంది.చెరువుకు బీబీనగరుచెరువు గొలుసుకట్టు చెరువు. అక్కడనుండి కట్టుకాలువ ఉంది.
భువనగిరిని పేర్కొన్న శాసనాలుః
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 26వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు-త్రిభువనమల్లదేవుని కాలం- క్రీ. శ. 1105 ఏప్రిల్ 6వ తేది కొలనుపాక-7000నాడును మహామండలేశ్వరుడుగా పాలిస్తున్న పారమార జగద్దేవుడు భువనగిరిదుర్గ దండనాయకుడు ధక్కననాయకుని కొడుకు బమ్మదేవనాయకునిచేత నిర్మించబడ్డ మఠానికి, సోమేశ్వరదేవునికి అక్షయతృతీయ సందర్భంగా అంగరంగభోగాలకింద ఆలేరు కంపణంలోని ‘గోష్టీపాళు’ గ్రామాన్ని కానుకగా యిచ్చాడు.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 34వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు- త్రిభువనమల్లదేవుని కాలం-క్రీ. శ. 1111. భువనగిరిలో దొరికిన శాసనంలో భువనగిరి దండనాయకుడైన లక్ష్మిదేవుడు  (సా.శ. 1111)   పచ్చలకట్ట సోమేశ్వరదేవునికి నందాదీపం కానుకగా ఇచ్చాడు.
• నల్గొండజిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 38వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు- త్రిభువనమల్లదేవుని కాలం- సా.శ.1123 సం. శాసన వివరాల్లేవు.
• నల్గొండజిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 41వ శాసనం. . . పశ్చిమచాళుక్యులు-త్రిభువనమల్లదేవుని కాలం
క్రోధన సం.ఎవరో మహామండలేశ్వరుడు. . వివరాలు లేవు.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 43వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు-త్రిభువనమల్లదేవుని కాలం
చందుపట్లశాసనంలో చందుపట్ల (చంద్రపట్టణం) లోని విద్దేశ్వర దేవునికి విద్ధమయ్య దండనాయకుడు చేసిన భూదానాల గ్రామాలలో భువనగిరి పేర్కొనబడింది.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 46వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు- త్రిభువనమల్లదేవునికాలం-సం. లేదు భువనగిరిలోని భీమనారాయణదేవునికి భువనగిరికి అధిపతిగా వున్న దండనాయకుడు శోద్దాలయ్య ఏదో కానుక ఇచ్చినట్లు శాసనంలో చెప్పబడింది.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 49వ శాసనం. . . పశ్చిమ చాళుక్యులు- ప్రతాపచక్రవర్తి- జగదేకమల్లుడు కళ్యాణి నుండి పాలిస్తున్న కాలం సా.శ.1146 సం. ఏప్రిల్ 15న భువనగిరిపాలకుడు సంధి, విగ్రహ సేనాధిపతి దేవుడి (పేరు లేదు) పూజాదికాలకు 4చిన్నాలు, 2 ద్రమ్మాలు,కొంతభూమి కానుకగా యిచ్చినట్లున్నది.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 50వ శాసనం. . . పశ్చిమచాళుక్యులు-ప్రతాపచక్రవర్తి సా.శ. 1147లో వేయబడిన బొల్లెపల్లి శాసనంలో భువనగిరి ‘ప్రతిబద్ధం’గా ప్రభువు మేడియభట్టు బొల్లెపల్లిలో మైలారదేవుని ప్రతిష్టించారు.
• నల్గొండ జిల్లా శాసనాలు- మొదటి సంపుటం- 114వ శాసనం. . . భువనగిరిలో ఖాజీ ఇంటిముందరి రాయిపై వుంది. రేచెర్ల పద్మనాయక రాజైన అనపోతానాయకుని కుమారుడు భుజబలభీమ, సోమకుల పరశురామ,ఖడ్గనారాయణ బిరుదాంకితుడు సింగమనాయకుని పేరున్నది.క్రీ. శ. 1369ని ఐనవోలు శాసనం ప్రకారం అనపోతానాయడు భువనగిరి దుర్గాధిపతి అని తెలుస్తున్నది.పద్మనాయకరాజులు భువనగిరిదుర్గాన్ని బాగుచేయించారు.
•ఇటీవల భువనగిరి సమీపగ్రామం వడపర్తిలో లభించిన కొత్తశాసనం కాలం:సా.శ. 1156 సం.,రాజుఃజగదేకమల్లుడు-2 ఏలుబడిలో భువనగిరి దండనాయకుడు విద్ధమయ్య వడపర్తిలోని కందర్పేశ్వర దేవునికి చేసిన దానశాసనాన్ని నేను (వేముగంటి మురళీకృష్ణ,విరువంటి గోపాలకృష్ణలతో కలిసి) పరిష్కరించడం జరిగింది.
పై శాసనాలను బట్టి కళ్యాణీచాళుక్యులకాలంలో కొలిపాక-7000నాడులోని ఆలేరు కంపణం-40కి చెందినదే భువనగిరి.దీనిని కొలనుపాకప్రభువుల దండనాయకులు లక్ష్మీదేవులు,కేశియరసరు,విద్ధమయ్య,శోద్దాలయ్య, బమ్మదేవ నాయకుడు,పేరుతెలియని మరికొందరు పాలించినట్లు తెలుస్తున్నది. కాకతీయులకాలంలో గణపతిదేవచక్రవర్తి రుద్రమదేవి భర్త వీరభద్రునికి అరణంగా యిచ్చిన కొలనుపాకసీమలోనిదే భువనగిరి దుర్గం. కాకతీయుల సామంతుడైన గోనబుద్ధారెడ్డి ఏలిన మానువనాటిసీమలో భువనగిరి అంతర్భాగంగా వుండేది. కందూరిచోడుల పాలనలో భువనగిరి సైనికశిబిరంగా వుండేదని,వారే ఇక్కడ ఆలయాలు, చెరువులు, ఇతర కట్టడాలు నిర్మించారని, భువనగిరిని విస్తరింప జేసారని ప్రముఖకవి,విమర్శకులు డా.లింగంపల్లి రామచంద్ర గారు అభిప్రాయపడ్డారు.రేచెర్ల సింగభూపాలుని కాలంలో సా.శ. 1427లో బహమనీ సుల్తాన్ 2వ అహమద్షా ఓరుగల్లుముట్టడి పిదప దారిలోని భువనగిరిని స్వాధీన పరచుకొని ‘సంజర్ ఖాన్’ను దుర్గపాలకునిగా నియమించాడు. భువనగిరికోట కుతుబ్ షాహీల పాలనలో చాలా యేండ్లున్నది. తర్వాత 1687లో మొగలులు గోల్కొండను ఆక్రమించినపుడు వారి యేలుబడిలోనికి పోయింది. సర్వాయి పాపన్న 1708లో ఓరుగల్లును గెలుచుకుని తర్వాత భువనగిరిని తన అధీనంలోనికి తెచ్చుకున్నాడు.అతని వీరమరణం అనంతరం మొగలులు, వారినుండి ఆసఫ్ జాహీల పాలనకిందకు వచ్చింది భువనగిరి దుర్గం.
భువనగిరికోటః
భువనగిరి నగరానికి చుట్టూ మట్టిగోడలు,3ద్వారాలుండేవట.ఇపుడు మట్టిదిబ్బలే ఆనవాళ్ళుగా మిగిలి వున్నాయి.భువనగిరికోట మొదటిద్వారాన్ని ‘ఉక్కుద్వార’మంటారు.ఈ ద్వారాన్ని నిజాం తన సొంతఖర్చుతో నిర్మించినట్లు ప్రతీతి. అందువల్ల ఇది కొత్తద్వారమై వుంటుంది. క్రీ. శ. 1900ల ప్రాంతంలో ప్రతి ఉదయం ముగ్గురు వాద్యగాళ్ళు తమవాద్యాలను వినిపించేవారట.ఈ ప్రవేశద్వారం గోల్కొండకోటలోని ‘బాలాహిస్సార్’ మొదటిద్వారం ఫతేదర్వాజా లాగే వుంటుంది. తలుపులు వెడల్పైన చెక్కలతో, ఇనుపగుబ్బలతో గజంపొడుగు బేడాలతో నిర్మించబడింది.రెండోద్వారం గుళ్ళోని చౌకోటులెక్క వుంటుంది.పనితనం కనిపిస్తుంది.మూడోద్వారం సాధారణం. అక్కడే వెనకటి మసీదుండేదని కాంప్ బెల్ రాసాడు.నాలుగోద్వారం కూడా సామాన్యంగానే ఉంది. బేడాలరంధ్రాలు గోడల్లోకి ఉన్నాయి. ఈ ద్వారం దాటి పైకిళ్ళితే ఒక కొలను కనపడుతుంది. నీళ్ళున్నపుడు అందులో తెల్లకలువలు విరబూసి కనపడుతుంటాయి.
పై ఎత్తుకి శిఖరానికి చేరినపుడు అక్కడ రాజభవనాలు,అంతఃపురం (బారాదరి)కనిపిస్తాయి. అంతఃపురంలోనికి మెట్లు లేవు. ఎత్తైనగోడలు,విశాలమైన గదులు,ఇస్లాం సంస్కృతి నిర్మాణశైలిలో ఉన్నాయి. పైన గచ్చు నమాజుకు వీలుగా మసీదులాగా కనిపిస్తుంది.ఈ అంతఃపురం గోల్కొండ బారాదరిని పోలివుంటుంది.బారాదరికి పడమట లోతుతెలియని ‘ఏనుగుల మోటబాయి’ (గుండం)వుంది.తోడిన నీళ్ళు నిలువచేసుకోవడానికి బారాదరి కానుకుని 9తొట్లు (హౌసులు)కట్టివున్నాయి.పరిసరాలను పరిశీలిస్తే బారాదరికి ఉత్తరాన ఒక నల్లని నందివిగ్రహం ఉంది. శివలింగం,గుడిలేవు.అంతదూరాన ఆంజనేయుని శిల్పం ఉంది.రాజప్రాసాదాల వద్ద చాళుక్యులశిల్పరీతిని ప్రతిబింబించే నాలుగురేకుల పుష్పాలంకారాలు, ఏనుగుముఖాల్లోంచి సర్పాకారాలు, కాకతీయశైలిలో మకరతోరణాలు, ద్వారపాలకులు, గజలక్ష్మి చెక్కబడివున్నాయి.బోనయ్య కథ లోని బోనమ్మ (భువనేశ్వరీదేవి)  గుడి కనిపించదు. కాని గుట్టకింద లోయల్లో పడివున్న దేవాలయశిథిలాలు కొండపైన ఒక అపురూపమైన దేవాలయం వుండి వుంటుందని సాక్ష్యమిస్తున్నాయి.కోటలోపల ప్రాకారాల్లో ధాన్యాగారాలు, సైనికాగారాలు, గుర్రపుకొట్టాలున్నాయి. రాజప్రాసాదాల కింద ఎన్నో అంతుతెలియని రహస్య శిలాగర్భమార్గాలు న్నాయి. ఈ సొరంగాల తొవ్వలు ఎక్కడికి తీసుకెళ్తాయో ఎవరు కనుక్కోలేకపోయారు. కోటలో పడివున్న ఫిరంగులు ఎనిమిది.మరికొన్ని కొండకిందలోయల్లో పడిపోయివుంటాయని స్థానికులు చెప్పారు.అందులో ఒకటి కుతుబ్షాహీలతో షితాబుఖాన్  (సీతాపతి) చేసిన యుద్ధంలో వాడిన ఫిరంగియని డి. సూర్యకుమార్  (చారిత్రకపరిశోధకులు) రాసాడు.
భువనగిరి ఖిల్లా ద్వారానికి ఎదురుగా పడవేసివున్న శిల్పాలెన్నో ఉన్నాయి.కుమ్మరివాడలో అమ్మదేవతల గుళ్ళున్నాయి.ప్రాచీన దేవాలయాల అవశేషాలు అగుపిస్తున్నాయి. అక్కడొక గుడిదగ్గర సింహాస నారూఢుడైన వీరుని శిథిలశిల్పముండేది. అక్కడే ఒక చిన్న గుడిలో శయనస్థితిలో వినాయకుని విగ్రహం వుంది చాలా అరుదైన విగ్రహం. బ్రాహ్మణవాడలోని రామలింగేశ్వరాలయంలో 5 పడగల నాగశిల్పాలు, చిన్న శివాలయంలో చాళుక్యులశైలిలోని గుండ్రనిపానవట్టం, చిన్న శివలింగం, చిన్ననందులు రెండు, మరొక ఆలయంలో పార్వతి  అంశంతో అవతరించి శుంభ, నిశుంభులను వధించిన దేవత ‘కౌశికి’ బాణం, ధనుస్సు, వజ్రం, నాగపాశాలను ధరించి దర్శనమిస్తున్నది. ఈ దేవత కౌశికీవరప్రసాదలబ్ధులమని చెప్పుకునే చాళుక్యుల దేవత. నృత్యగణపతి, ఆంజనేయుడు కూడా ఉన్నారు. ఈ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరణ చేస్తున్నారు. కాని, పూర్వరూపం మళ్ళీ కనిపించదు. భువనగిరి చెరువు కింద, ఈద్గా వెనక పచ్చలసోమేశ్వరాలయం ఉంది. ఇది నిజానికి త్రికూటాలయం. పునరుద్ధరణలో రూపుమారినా ప్రధాన, ఉపాలయాలు ఒకే కప్పుకిందనే ఉన్నాయి.ప్రధానాలయం శివాలయం,ఉపాలయంలో సీతా, రామ, లక్ష్మణులను ప్రతిష్ఠించారు. వినాయకు లున్నారు.మరొక చిన్న దేవాలయం ఖిలాకు పడమట రోడ్డువెంట ఉంది. అందులో చతుర్భుజుడైన శివుని శిథిలవిగ్రహం వుండడం విశేషం. భువనగిరిలో వందేళ్ళు నిండని కొత్త ఆలయాలు చాలానే ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం వున్న బైపాస్ రోడ్డుకు ప్రక్కన, ఫ్లై ఓవరుకు కొద్దిదూరంలో దక్షిణంగా వున్న జాలఎల్లమ్మ గుడివుంది. అక్కడ నిరంతరం వూరే నీటివూట వుండేదట పూర్వం. అక్కడ వెలసిన దేవతనే ‘జల ఎల్లమ్మ’దేవతగా కొలుస్తారట. దానికి కొద్దిగా పైకి గుట్ట అంచున ఒక పెద్దరాయికి అపూర్వమైన ‘కాలభైరవు’ని విగ్రహం చెక్కివుంది. అది రాచకొండలోని భైరవుని శిల్పాన్ని పోలివుంది. భైరోనికుంటలో పడమటదిక్కున వున్న రాతిగుండుపై 9అ. ల ఎత్తున్న మరొక భైరవుడు చెక్కివున్నాడు. భైరవుని కుడి, ఎడమపాదాల కిరువైపుల దిగంబరంగావున్న ఇద్దరు స్త్రీ, పురుషులు (రాజవంశీకులు?)  పూజలు చేస్తున్నట్టుగా వుంది. ఇటీవల కోటగోడపరిసరాల్లో మట్టికోసం తవ్వినపుడు ‘వటుక భైరవుని’ విగ్రహం బయటపడింది.ఖిల్లామీద గుండంలో, బయట భైరవులు చెక్కివుండడం చూస్తే భైరవారాధకులైన రాచకొండప్రభువులు పాలించినపుడు ఇక్కడ ఈ శిల్పాలన్ని చెక్కించివుంటారనిపిస్తుంది. భువనగిరికి ఆగ్నేయప్రాంతంలో వున్న కొసగుట్టల్లో మొదటిగుట్టపై శివాలయం  (బమ్మేశ్వరాలయం?),రామాలయం అని పిలువబడే గుహాలయం ఉంది. అక్కడ ఒక సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన కొలను ఉంది. అక్కడ వున్న రాతిబండలపై చెక్కిన ఆంజనేయుడున్నాడు.
ధర్మాపురం (జమ్మలమడుగు)
ధర్మాపురం, వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, జమ్మలమడుగు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన జమ్మలమడుగు నుండి 7 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 163 ఇళ్లతో, 639 జనాభాతో 651 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 307, ఆడవారి సంఖ్య 332. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 10 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 40. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593150 .పిన్ కోడ్: 516434.