cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నోయెల్ సీన్
నోయెల్ సీన్ భారతీయ ర్యాప్ కళాకారుడు, స్వరకర్త, సినీ నటుడు. అతను ప్రస్తుతం తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో పనిచేస్తున్నాడు. టాలీవుడ్ లో మొదటి ర్యాపర్ ( తెలుగు ఫిల్మ్ ఇండస్ట్రీ ), బహుముఖ నటుడిగా గుర్తింపు పొందిన అతను  స్వతంత్రంగా సంగీత నిర్మాత, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత, రేడియో జాకీ, గేయ రచయిత,స్వరకర్తగా గుర్తింపు,  ప్రశంసలను పొందాడు.
నేపథ్యం
నోయెల్ సీన్ 1982 నవంబర్ 28 న తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యపట్టణమైన హైదరాబాద్‌లో శామ్యూల్, సారా దంపతులకు జన్మించాడు. అతని తండ్రి పదవీవిరమణ చేసిన సైనికొద్యోగి, తల్లి గృహిణి. నోయెల్ కు మరో ముగ్గురు తోబుట్టువులు ఉన్నారు. రక్షణ రంగానికి చెందిన కుటుంబానికి చెందిన బాలునిగా  నోయెల్ సీన్  10 వ తరగతి వరకు డిఎల్ఎస్ ఆర్‌సిఐ (రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్) లో చదువుకున్నాడు. అతను డిఫెన్స్ లాబొరేటరీ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ ను పూర్తి చేసాడు. అతను ఎస్.వి.సి.ఎఫ్.ఎ లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని అభ్యసించాడు. తరువాత అతను వెబ్ డిజైనర్ అయ్యాడు. అతను చిత్ర పరిశ్రమలో చేరే వరకు కాగ్నిజెంట్ లో ట్రైనీగా పనిచేశాడు. అతను 2019 జనవరి 3న సినిమా నటి ఈస్టర్ నోరోన్హాను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆ తరువాత కొద్ది రోజులకే వారిద్దరి మధ్య మనస్పర్థలు రావడంతో జూన్ 2019 ‌లోనే విడాకులకు దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. కోర్టు వారిరువురికీ విడాకులు మంజూరు చేసింది.
జీవితం
నోయెల్ సీన్ విద్యాభ్యాసం చేయుచున్న సమయంలో అతను గుర్తింపు  పొందిన విలువిద్య శిక్షకుడు రవిశంకర్ ను కలుసుకున్నాడు. రవిశంకర్ అతనికి సినీ రంగంలోకి వెళ్ళేందుకు ప్రోత్సహిస్తూ దర్శకుడు తేజ కు కాస్టింగ్ దర్శకునిగా పనిచేస్తున్న రామానంద్ కు పరిచయం చేసాడు. అతనికి మొదటి సారి తెలుగు సినిమా పరిశ్రమలొ సంభవామి యుగే యుగే లో నటించే అవకాశం కలిగింది. తరువాత అతను దర్శకుడు కృష్ణకు పరిచయమయ్యాడు. అతను నోయల్ ను సంగీత దర్శకుడు ఎం.ఎం.కీరవాణి కి పరిచయం చేసాడు. కీరవాణి అతనికి ఎస్.ఎస్.రాజమౌళి దర్శకత్వం వహించిన తెలుగు సినిమా విక్రమార్కుడు లో ర్యాపింగ్ చేసే అవకాశం కల్పించాడు. ఇది నోయల్ కు భారీ గుర్తింపు తెచ్చి పెట్టింది. తద్వారా అతనిని 'మొదటి తెలుగు రాపర్' గా గుర్తించారు. ఆ తర్వాత అతను వెనక్కి తిరిగి చూడలేదు. 2007 లో, నోయెల్ చార్మి కౌర్‌తో కలిసి మంత్ర  చిత్రంలో తెరపై కనిపించాడు. అదే సమయంలో నోయెల్ 93.5 రెడ్ ఎఫ్ఎమ్ కోసం రేడియో జాకీగా పనిచేసాడు. ఆ క్రమంలో అతను అనేక మంది అభిమానులను పొందాడు. ఆ తరువాత అతను అనేక పెద్ద ప్రాజెక్టులలో వరుసగా అనేక ముఖ్యమైన పాత్రలను పోషించాడు. తెలుగు చలనచిత్రంలో బహుముఖ నటుడిగా స్థిరపడ్డాడు. 2015 లో, నోయెల్ నటుడిగా అందరూ గుర్తించారు. అతను దర్శకుడు సుకుమార్ నిర్మాణంలోని సినిమా కుమారి 21 ఎఫ్ కు సంతకం చేసాడు. ఈ సినిమాలో అతను శంకర్ అనే ప్రతినాయకుని పాత్రను పోషించాడు. ఈ చిత్రంలో అతని నటన విమర్శకులతో పాటు ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు అందుకుంది. అతను త్వరలోనే హెబా పటేల్ సరసన నాన్నా నేను నా బాయ్ ఫ్రెండ్స్  చిత్రంలో కథానాయకునిగా  అడుగుపెట్టాడు. ఈ చిత్రం బాగా విజయవంతమైంది. ఇది అతని కెరీర్ లో మరొక విజయవంతమైన సినిమాగా చేరింది.
టెలివిజన్
నోయెల్ 2010 లో జీ తెలుగులో సా రే గా మా పా లిల్ చాంప్స్‌తో టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతగా అడుగుపెట్టాడు. 2013 లో జెమిని టీవిలో సూపర్ కుటుంబం లో వ్యాఖ్యాతగా చేసాడు.
సంగీతం
నోయెల్ అనేక స్వతంత్ర పాటలను స్వరపరచి, వాటిని తన అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో విడుదల చేశాడు. అతను గుర్తింపు పొందిన గీత రచయిత అనంత శ్రీరామ్‌తో కలిసి 'ది షేక్ గ్రూప్' అనే తెలుగు బ్యాండ్‌ను ఏర్పాటు చేశాడు. గాయకులు రమ్య బెహారా, మోహనా, డామిని, మౌనిమా, ఆదిరే అభి, ఆదిత్య, అరుణ్ కూడా ఈ బృందంలో ఒక భాగంగా ఉన్నారు. ఈస్టర్ నోరోన్హాతో కలిసి అతని తాజా వీడియో డెస్పాసిటో తెలుగు కవర్ ర్యాప్ పాటను తెలుగులో చేసాడు. అది వైరల్ అయ్యింది. 2 వారాలలోపు 1 మిలియన్ వీక్షణలను దాటింది. అతను కొంకణి సంగీత పరిశ్రమలో ఈస్టర్ నోరోన్హా చే చేయబడిన డిస్పాసిటో కొంకణి కవర్ వెర్షన్ ద్వారా  ర్యాపర్ గా చేరాడు.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:1986 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నభా నటేష్
నభా నటేష్ ఒక భారతీయ మోడల్, నటి, కన్నడ, తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. .  2019 లో  నటించిన ఇస్మార్ట్ శంకర్ విజయవంతమైనది.
ప్రారంభ జీవితం వృత్తి
1995 డిసెంబర్ 11 లో శ్రీంగేరిలో జన్మించింది. ఆమె మంగుళూరులో ఇన్ఫర్మేషన్ సైన్స్ లో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ పూర్తి చేసింది.కన్నడ సినిమా ఇండస్ట్రీలో బ్లాక్ బస్టర్ హిట్ అయిన 2015 లో శివ రాజ్‌కుమార్‌తో కలిసి కన్నడ మూవీ వజ్రకాయలో నభ నటేష్ అరంగేట్రం చేశారు. ఫెమినా మిస్ ఇండియా బెంగళూరు 2013 లో టాప్ 10 లో నభా కనిపించింది.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
జహనారా బేగం
1631 లో ముంతాజు మహలు అకాల మరణం తరువాత 17 ఏళ్ల జహానారా తన తండ్రికి మరో ముగ్గురు భార్యలు ఉన్నప్పటికీ, మొఘలు సామ్రాజ్యానికి ప్రథమ మహిళ (పాద్షా బేగం) గా తన తల్లి స్థానాన్ని పొందింది. ఆమె షాజహాను అభిమాన కుమార్తె. ఆమె తండ్రి పాలనలో తన రాజకీయ ప్రభావాన్ని చూపింది. ఆ సమయంలో "సామ్రాజ్యంలో అత్యంత శక్తివంతమైన మహిళ"గా అభివర్ణించబడింది.
జహనారా తన సోదరుడు దారా షికో తీవ్రమైన పక్షపాతి. ఆమె తండ్రి ఎంచుకున్న వారసుడిగా అతనికి మద్దతు ఇచ్చింది. 1657 లో షాజహాను అనారోగ్యం తరువాత జరిగిన వారసత్వ యుద్ధంలో జహానారా వారసుడుగా నిర్ణయించబడిన దారాతో కలిసి ఉంది. చివరికి ఆగ్రా కోటలో ఆమె తండ్రితో చేరింది. అక్కడ ఆయనను ఔరంగజేబు గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారు. అంకితభావంతో కూడిన కుమార్తెగా ఆమె 1666 లో మరణించే వరకు షాజహానును చూసుకుంది. తరువాత, జహనారా ఔరంగజేబుతో రాజీ పడింది. ఆమెకు " యువరాణి చక్రవర్తిని " అనే బిరుదు ఇవ్వబడింది. ఆమె తరువాత ఆమె చెల్లెలు యువరాణి రోషనారా బేగం ప్రథమ మహిళగా మారింది. ఔరంగజేబు పాలనలో జహనారా అవివాహితగానే మరణించింది.
ఆరంభకాల జీవితం, విద్య
జహంగీరు జహానారా ప్రారంభ విద్య బాధ్యతను కవి తాలిబు అములీ సోదరి సతీ అలు-నిసా ఖానానికి అప్పగించారు. సతీ అల్-నిసా ఖనాం ఖురాను పర్షియా సాహిత్యం మీద ఆమెకు విసేషపరిజ్ఞానం ఉంది. ఆమె రాజకుటుంబ మర్యాదలు, గృహనిర్వాహకం, ఔషధాల పరిజ్ఞానం వంటి ప్రత్యేకతలు ఆమెకు ప్రసిద్ధి సంతరించి పెట్టాయి. ఆమె తల్లి ముంతాజు మహలు ప్రధాన లేడీ-ఇను-వెయిటింగుగా కూడా పనిచేసింది.
సామ్రాజ్య గృహంలోని చాలామంది మహిళలలా ఆమె కవిత్వం, చిత్రలేఖనం, చదవడం, వ్రాయడం సాధించింది. చదరంగం, పోలో, వేటలలో పాల్గొన్నది. ప్రపంచ మతాలు, పర్షియా, టర్కీ, భారతీయ సాహిత్యాలకు సంబంధించిన పుస్తకాలతో నిండిన దివంగత చక్రవర్తి అక్బరు గ్రంథాలయంలో మహిళలకు ప్రవేశం ఉంది. జహానారా కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు.
పాద్షా బేగం
1631 లో ముంతాజు మహలు మరణించిన తరువాత 17 సంవత్సరాల వయసున్న జహానారా తన తండ్రికి మరో ముగ్గురు భార్యలు ఉన్నప్పటికీ ఆమె తల్లి స్థానంలో ఆమె ప్రథమ మహిళగా చక్రవర్తిని స్థానం పొందింది. తన తమ్ముళ్లను సోదరీమణులను చూసుకోవడంతో పాటు, తన తల్లి మరణ నుండి తన తండ్రిని దుఃఖం నుండి బయటకి తీసుకురావడం, ఆమె తండ్రి దుఃఖంతో అంధకారంలో ఉన్న రాజసభను సాధారణ స్థితిని తీసుకువచ్చిన వంటి ఘనత కూడా ఆమెకు ఉంది.
తల్లి మరణించిన తరువాత ఆమె చేసిన ఒక పని సతీ అల్-నిసా ఖనాం సహాయంతో ఆమె సోదరుడు దారా షికోతో బేగం నాదిరా బానుకు వివాహం జరిపించింది. ఇది ముంతాజు మహలు మొదట ప్రణాళిక చేసినప్పటికీ కాని అది ఆమె మరణం కారణంగా అది వాయిదాపడింది.
ఆమె తండ్రి తరచూ ఆమె సలహా తీసుకొని ఇంపీరియల్ సీల్ బాధ్యతను ఆమెకు అప్పగించారు. 1644 లో ఔరంగజేబు తన తండ్రి షాకు కోపం తెప్పించినప్పుడు జహానారా తన సోదరుడి తరపున మధ్యవర్తిత్వం వహించి అతనిని క్షమించి అతని హోదాను పునరుద్ధరించాలని షాజహానును ఒప్పించింది.
షాజహాను తన కుమార్తె పట్ల చూపిన అభిమానం ఆయన ఆమెకు ఇచ్చిన పలు బిరుదులలో ప్రతిబింబిస్తుంది. వీటిలో: సాహిబాత్ అల్-జమాని (లేడీ ఆఫ్ ది ఏజ్), పాడిషా బేగం (లేడీ చక్రవర్తి), లేదా బేగం సాహిబు (యువరాణి). ఆమె శక్తి ఆమెను ఇతర సామ్రాజ్య యువరాణుల మాదిరిగా కాకుండా, ఆగ్రా కోట పరిమితుల వెలుపల తన సొంత ప్యాలెసులో నివసించడానికి అనుమతించబడింది.
ఆమె అనారోగ్య సమయంలో షాజహాను తన అభిమాన కుమార్తె సంక్షేమం కోసం చాలా శ్రద్ధ వహించాడు. ఆయన దివాన్-ఇ-ఆమ్ లోని తన రోజువారీ దర్బారు వద్ద మాత్రమే కనిపించాడు. జహనారా కాలిన గాయాలను నయం చేయడంలో రాజ వైద్యులు విఫలమయ్యారు. ఒక పర్షియను వైద్యుడు ఆమెకు చికిత్స చేయటానికి వచ్చాడు. ఆమె పరిస్థితి చాలా నెలలు జరిగాయి కాని పరిస్థితి మెరుగుపడలేదు. చెలా అనే ఒక రాజవైద్యుడు లేపనం కలిపే వరకు మెరుగుదల కనిపించలేదు. చివరకు మరో రెండు నెలల తరువాత గాయాలు మూసుకుపోయాయి. ప్రమాదం జరిగిన ఒక సంవత్సరం తరువాత జహానారా పూర్తిగా కోలుకుంది.
ప్రమాదం తరువాత యువరాణి అజ్మీరులోని మొయినుద్దీను చిష్తి మందిరానికి తీర్థయాత్రకు వెళ్ళింది.
ఆమె కోలుకున్న తరువాత షాజహాను జహానారాకు అరుదైన రత్నాలు, ఆభరణాలను ఇచ్చాడు. సూరతు నౌకాశ్రయం ఆదాయాన్ని ఆమెకు ఇచ్చాడు. ఆమె ముత్తాత అక్బరు చెప్పిన ఉదాహరణను అనుసరించి ఆమె తరువాత అజ్మీరును సందర్శించింది.
సంపద, దాతృత్వం
జహానారా చాలా ధనవంతురాలు. 1628 ఫిబ్రవరి 6 న ఆమెకు గౌరవసూచకంగా పట్టాభిషేకం జరిగింది. షాజహాను జహానారా తల్లి తన భార్య ముంతాజు మహలుకు 1,00,000 అష్రాఫీలు (రెండు మోహర్స్ విలువైన పెర్షియన్ బంగారు నాణేలు), 600,000 రూపాయలు, ఒక మిలియన్ రూపాయల వార్షిక ప్రైవేటు పర్స్ ను ప్రదానం చేసాడు. జహానారాకు 1,00,000 అష్రాఫీలు, 4,00,000 రూపాయలు, వార్షిక సాదరు వ్యయం కొరకు 6,00,000 లభించింది. ముంతాజు మహలు మరణం తరువాత ఆమె వ్యక్తిగత సంపదను షాజహాను జహానారా బేగం (సగం అందుకుంది), ముంతాజు మహలు మిగిలిన పిల్లలకు విభజించారు.
జహానారాకు అనేక గ్రామాలు, యాజమాన్యంలోని తోటల నుండి ఆదాయం పొందడానికి అనుమతించబడింది. బాగ్-ఇ-జహానారా, బాగ్-ఇ-నూరు, బాగ్-ఇ-సఫా వంటి తోటలకు యాజమాన్యం వహించింది.
తనకు లభించిన ఆదాయం తోటల నిర్వహణకు కేటాయించబడింది, "ఆమె జాగీర్లో అచ్చోలు, ఫర్జహారా, సర్కార్సు ఆఫ్ బచ్చోలు గ్రామాలు ఉన్నాయి. సఫాపూరు, దోహారా. పానిపట్టు పరగణ కూడా ఆమెకు మంజూరు చేయబడింది. పైన చెప్పినట్లుగా ఆమెకు సుసంపన్నమైన నగరం సూరతు కూడా ఇవ్వబడింది.
జహంగీరు తల్లికి సూరతు, ఎర్ర సముద్రం మధ్య వర్తకం చేసే ఓడ ఉంది. నూరు జహాను ఇండిగో, వస్త్రాలు వంటి వ్యాపారం కొనసాగించింది. తరువాత ఈ జహానారా సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించారు. ఆమె అనేక నౌకలను కలిగి ఉంది. ఇంగ్లీషు, డచ్లతో వాణిజ్య సంబంధాలను కొనసాగించింది.
జహనారా పేదలను చూసుకోవడంలో, మసీదుల నిర్మాణానికి ఆర్థిక సహాయం చేయడంలో ఆమె చురుకైన పాత్రకు ప్రసిద్ది చెందింది. ఆమె ఓడ సాహిబీ తన మొదటి ప్రయాణం (1643 అక్టోబరు 29 న) ప్రయాణించవలసి వచ్చినప్పుడు ఓడ మక్కా, మదీనాకు ప్రయాణించాలని ఆమె ఆదేశించింది. "... ప్రతి సంవత్సరం యాభై కోని (ఒక కోని 4 మున్సు లేదా 151 పౌండ్ల బియ్యం మక్కా నిరాశ్రయులకు, పేదవారికి పంపిణీ కోసం ఓడ ద్వారా పంపాలి. "
మొఘలు సామ్రాజ్యం ప్రాధమిక రాణిగా, జహానారా స్వచ్ఛంద విరాళాలకు బాధ్యత వహించారు. ఆమె ముఖ్యమైన రాజ్య, మతదినాలలో భిక్షాటనను నిర్వహించింది. కరువు నివారణ, మక్కా తీర్థయాత్రలకు మద్దతు ఇచ్చింది.
విద్యార్జన, కళలకు మద్దతుగా జహానారా ముఖ్యమైన ఆర్థిక సహకారాన్ని అందించారు. ఇస్లామికు ఆధ్యాత్మికత మీద వరుస రచనల ప్రచురణకు ఆమె మద్దతు ఇచ్చింది. మొఘలు భారతదేశంలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన ఆధ్యాత్మిక రచన అయిన రూమి రచించిన " మత్నావి " కి వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి.
సుఫీయిజం
ఆమె సోదరుడు దారా షికోతో కలిసి ఆమె ముల్లా షా బదాక్షి శిష్యురాలుగా ఉంది. ఆమెను 1641 లో ఖాదిరియా సూఫీ క్రమంలో ప్రవేశపెట్టారు. జహానారా బేగం సూఫీ మార్గంలో మరింత పురోగతి సాధించారు. ముల్లా షా ఆమెకు తన వారసురాలిగా ఖాదిరియాలో పేరు పెట్టారు. కాని ఆర్డరు నియమాలు దీనిని అనుమతించలేదు.
ఆమె భారతదేశంలో చిష్టియా ఆర్డరు స్థాపకుడు మొయినుద్దీను చిష్తి జీవిత చరిత్రను మునిసు అల్-అర్వే పేరుతో పాటు ముల్లా షా జీవిత చరిత్రను రిసాలా-ఇ ఇబియా అనే పేరుతో రాసింది. దీనిలో ఆమె తన దీక్షను కూడా వివరించింది. మొయినుద్దీను చిష్తి జీవిత చరిత్ర దాని తీర్పు, సాహిత్య నాణ్యతకు ఎంతో గౌరవం కలిగించింది. అందులో ఆమె మరణించిన నాలుగు శతాబ్దాల తరువాత ఆమె తనకుతాను ఆధ్యాత్మికంగా ప్రారంభించినట్లు ఆమె భావించింది. అజ్మీరుకు ఆమె చేసిన తీర్థయాత్రను వివరించింది. సూఫీ మహిళగా తన వృత్తిని సూచించడానికి తనను తాను ఫకారా అని చెప్పింది.
వారసత్వ యుద్ధం
1657 లో షాజహాను తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. ఆయన నలుగురు కుమారులు దారా షికో, షా షుజా, ఔరంగజేబు, మురాదుబక్షిల మధ్య వారసత్వ యుద్ధం జరిగింది.
వారసత్వ యుద్ధంలో జహానారా షాజహాను పెద్ద కుమారుడు, తన సోదరుడు అయిన దారా షికోకు మద్దతు ఇచ్చాడు. ఔరంగజేబు చేతిలో ధర్మతు (1658) వద్ద దారా షికో సైనికాధికారులు ఓటమిని చవిచూసినప్పుడు జహానారా ఔరంగజేబుకు ఒక లేఖ రాసి తన తండ్రికి అవిధేయత చూపవద్దని తన సోదరుడితో పోరాడవద్దని సలహా ఇచ్చింది. ఆమె ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేదు. సముగరు యుద్ధంలో (1658 మే 29) దారా షికో తీవ్రంగా ఓడిపోయి ఢిల్లీ వైపు పారిపోయాడు.
ఆగ్రా మీద ప్రణాళికాబద్ధమైన దండయాత్రను ఆపడానికి షాజహాను తన వంతు సమస్తకృషి చేశాడు. ఔరంగజేబుకు వ్యతిరేకంగా పోరాడడానికి వెనుదీయవద్దని సోదరులైన మురాదు, షుజాలను ప్రోత్సహించమని జహానారాను కోరాడు.
1658 జూనులో ఔరంగజేబు తన తండ్రి షాజహానును ఆగ్రా కోటలో ముట్టడించి నీటి సరఫరాను నిరోధించడం ద్వారా బేషరతుగా లొంగిపోవాల్సి వచ్చింది. సామ్రాజ్యం విభజనను ప్రతిపాదిస్తూ జహానారా జూను 10 న ఔరంగజేబు వద్దకు వచ్చింది. ప్రతిపాదన ఆధారంగా దారా షికోకు పంజాబు ప్రక్కనే ఉన్న భూభాగాలు ఇవ్వబడతాయి; షుజాకు బెంగాలు వస్తుంది; మురాదు గుజరాతు స్వాధీనం చేయబడుతుంది; ఔరంగజేబు కుమారుడు సుల్తాను ముహమ్మదు దక్కనును పొందుతాడు. మిగిలిన సామ్రాజ్యం ఔరంగజేబు పరమౌతుంది. దారా షికో ఒక అవిశ్వాసి అనే కారణం చూపుతూ జహనారా ప్రతిపాదనను ఔరంగజేబు తిరస్కరించాడు.
ఔరంగజేబు సింహాసనం అధిరోహించినప్పుడు జహానారా తన తండ్రితో కలిసి ఆగ్రా కోటలో జైలు శిక్ష అనుభవించింది. అక్కడ ఆమె 1666 లో మరణించే వరకు తన తండ్రి సంరక్షణ కొరకు తనను తాను అంకితం చేసుకుంది.
వారి తండ్రి మరణం తరువాత జహానారా ఔరంగజేబు రాజీ పడింది. ఆయన ఆమెకు యువరాణి చక్రవర్తిని అనే బిరుదును ఇచ్చాడు. తరువాత ఆమె రోషనార స్థానంలో ప్రథమ మహిళగా మారింది.
అప్పుడప్పుడు ఔరంగజేబుతో వాదించడానికి ఇతర మహిళలకు లేని కొన్ని ప్రత్యేక అధికారాలతో జహానారా త్వరలోనే తన స్థితిలో తగినంత భద్రత పొందింది. సాంప్రదాయిక మత విశ్వాసాలకు అనుగుణంగా ఔరంగజేబు ప్రజాజీవితాన్ని కఠినంగా నియంత్రించడం ముస్లిమేతరుల మీద పోలు పన్నును పునరుద్ధరించడానికి 1679 లో తీసుకున్న నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఆమె వాదించింది. ఇదిహిందూ ప్రజలను ఆయనకు దూరం చేస్తుందని ఆమె అన్నది.
సమాధి
జహానారా తన జీవించినప్పుడే ఆమె సమాధిని నిర్మించింది. ఇది పూర్తిగా తెల్లని పాలరాయితో ట్రేల్లిసు పనిచేసిన తెరతో నిర్మించబడింది. ఇది పైకప్పు రహితంగా ఆకాశం కనిపించేలా తెరవబడింది.
ఆమె మరణం తరువాత ఔరంగజేబు ఆమెకు మరణానంతర బిరుదు ఇచ్చారు: సాహిబాత్-ఉజ్-జమాని (యుగపు కన్య). జహానారాను కొత్త ఢిల్లీలోని నిజాముద్దీను దర్గా సమూహంలోని ఒక సమాధిలో ఖననం చేశారు. ఇది " గొప్ప నిరాడంబర చిహ్నం"గా పరిగణించబడుతుంది. సమాధి మీద ఉన్న శాసనం ఈ క్రింది విధంగా లిఖించబడింది:
అల్లాహ్ జీవించేవాడు, నిలబెట్టేవాడు.
ఈ గడ్డి పేదలకు సమాధి కవచంగా సరిపోతుంది.
మరణించిన నిరాడంబరమైన యువరాణి జహానారా,
ఖ్వాజా మొయిన్-ఉద్-దిన్ చిష్తి శిష్యురాలు,
విజేత షాజహాను కుమార్తె
అల్లాహ్ తన రుజువును ప్రకాశింపజేస్తాడు.
1092 [సా.శ. 1681]
వాస్తుకళా వారసత్వం
సర్ థామసు థియోఫిలసు మెట్కాల్ఫు 1843 ఆల్బం ఆధారంగా చాందిని జహనారా బేగం చౌకును రూపకల్పన చేసిందని తెలుస్తుంది.
ఆగ్రాలో ఆమె పాత నగరం నడిబొడ్డున 1648 లో జామి మసీదు లేదా శుక్రవారం మసీదు నిర్మాణానికి ంధిసహాయం చేసింది. ఈ మసీదుకు జహానారా తన వ్యక్తిగత భత్యం నుండి పూర్తిగా నిధులు సమకూర్చింది. ఆమె విద్యను ప్రోత్సహించడానికి జామా మసీదుతో జతచేయబడిన మదర్సాను స్థాపించింది.
రాజధాని నగరం షాజహానాబాదు నిర్మాణరూపకల్పనలో కూడా ఆమె గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. మహిళలు ఆధ్వర్యంలో షాజహానాబాదు నగరంలోని పద్దెనిమిది భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. వాటిలో ఐదు భవనాలు జహనారా ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడ్డాయి. షాజహానాబాదు నగర ప్రాకారం లోపల నిర్మించబడిన జహానారా భవన నిర్మాణ ప్రాజెక్టులన్నీ 1650 సంవత్సరంలో పూర్తయ్యాయి. ఆమె ప్రాజెక్టులలో ఓల్డు ఢిల్లీ నగరప్రాకారంలోని ప్రధాన వీధి చాందిని చౌకు బాగా ప్రసిద్ధిచెందింది.
వీధికి తూర్పు వైపున వెనుక తోటలతో ఒక సొగసైన కారవాన్సరై నిర్మించింది. హెర్బర్టు చార్లెసు ఫాన్షావు సెరాయి (1902 లో) ప్రస్తావించాడు:
"చాందిని చౌకు పైకి వెళుతూ ఆభరణాలు, ఎంబ్రాయిడరీలు, ఢిల్లీ హస్తకళలు వంటి పలు ఉత్పత్తులలోని ప్రధాన డీలర్ల అనేక దుకాణాలను దాటిన తరువాత నార్తుబ్రూకు క్లాకు టవరు క్వీన్సు గార్డెంసు ప్రధాన ద్వారం చేరుకోవచ్చు. పూర్వం షా బేగం అనే బిరుదుతో పిలువబడే యువరాణి జహానారా బేగం (పేజి 239) కారవను సారాయి పలైసు రాజభవనాలతో పోల్చాడు. దాని క్రింద ఆర్కేడ్లు, పైన గ్యాలరీలతో ఉన్న గదులు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు దీనిని టౌను హాలు అని పిలుస్తారు. చదరపు మధ్యలో ఉన్న కొలను స్థానంలో గ్రాండు క్లాకు టవరు (ఘంటాఘరు) ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:1614 జననాలు వర్గం:1681 మరణాలు వర్గం:Mughal princesses వర్గం:Mughal nobility వర్గం:Indian female royalty వర్గం:Indian women religious leaders వర్గం:Indian Sufi saints వర్గం:17th-century Indian women writers వర్గం:17th-century writers వర్గం:Sufi poets వర్గం:Indian people of Iranian descent వర్గం:People from Agra వర్గం:Islamic religious leaders వర్గం:Women of the Mughal Empire వర్గం:Timurid dynasty వర్గం:17th-century Indian women వర్గం:Scholars from Rajasthan వర్గం:People from Ajmer వర్గం:Educators from Rajasthan వర్గం:Women educators from Rajasthan
కరుటూరి సూర్యారావు
కరుటూరి సూర్యారావు కష్టే ఫలీ అనే నానుడి నిజము చేసిన గొప్ప వ్యవసాయ, వ్యాపార, పారిశ్రామిక వేత్త. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తణుకు సమీపమున, మోర్త గ్రామములో పేద కర్షక కుటుంబములో జన్మించారు. "ప్రపంచ గులాబీ మహారాజు" గా పేరు బడ్డారు. సూర్యారావు ప్రతి రైతుకూ ఆదర్శప్రాయుడు. thumb|కరుటూరి సూర్యారావు సెప్టెంబరు 8, 1933 లో జన్మించిన సూర్యారావు ఉన్నత పాఠశాల చదువు ముగించాడు. తండ్రి నుండి సంక్రమించిన ఒక ఎకరము పొలము అమ్మి, కర్ణాటక రాష్ట్రము వలస వెళ్ళి, హాస్పేట లో వ్యవసాయము చేయుటకు స్థిరపడ్డాడు. కష్టాన్ని నమ్ముకున్న సూర్యారావు అంచలంచలుగా ఎదిగాడు. 'వరలక్ష్మి' ప్రత్తి వంగడాన్ని సాగు చేసిన ప్రధముడు. ఒకే పంటలో 75 టన్నుల చెరకు పండించి పురస్కారాలు పొందాడు. రహదారుల కాంట్రాక్టరుగా, రైస్ మిల్లు యజమానిగా, ఎరువుల వ్యాపారిగా సంపాదించిన డబ్బుతో కూర్గ్ లోని బ్రిటిష్ వారి తేయాకు ఎస్టేట్ కొన్నాడు. 1975లో మెగ్నీసియం ఉత్పాదక పరిశ్రమ, 1978లో నవభారత్ స్టీల్, 1979లో దీపక్ కేబుల్స్, 1993 లో కరుటూరి ఫ్లోరిటెక్ స్థాపించాడు.
కరుటూరి గ్లోబల్
ఆస్ట్రేలియా పర్యటనలో, భారత దేశపు గులాబీల చిన్న పరిమాణము వల్ల వ్యాపారము వృద్ధి కావడం లేదని గ్రహించి, కొడుకు సాయిరామకృష్ణ ను కెన్యా దేశము లో గులాబీల సాగు చేయమని ప్రోత్సహించాడు. అమెరికాలో వ్యాపార శాస్త్రములో పట్టా పొందిన రామకృష్ణ తండ్రి స్ఫూర్తితో 150 ఎకరములలో గులాబీలు సాగుచేసి యూరోప్ దేశాలకు ఎగుమతి మొదలుపెట్టాడు. క్రమముగా ఇథియోపియాలో 300 ఎకరాలు తీసుకొని యూరోప్, అమెరికాలకు రోజా పువ్వుల వ్యాపారం విస్తరించాడు. ప్రస్తుతం మూడు దేశాలలో, 900 ఎకరాలలో గులాబీ మొక్కల సాగు నడుస్తున్నది. కరుటూరి గ్లోబల్ ప్రస్తుతము ఇథియోపియాలో 1,11,700 హెక్టార్లలో వరి, మొక్కజొన్న, చెరకు, కూరగాయలు మొదలైన పంటలు పండిస్తున్నది.ప్రపంచములో అతిపెద్ద వ్యవసాయ వాణిజ్య సంస్థగా ఎదుగుతున్నది. కరవుకాటకాలకు నెలవైన ఆఫ్రికా ఖండములో అహారోత్పత్తికి తోడ్పడుతూ, విశ్వవాణిజ్యవిపణి లో విలక్షణమైన ముద్రతో పెరుగుతున్న ఈ సంస్థ ఒక సామాన్య కర్షకుని పట్టుదలకు, శ్రమకు, భూమిని నమ్ముకొని జీవించే తత్వానికీ ఒక ఉదాహరణ.
ఔదార్యము
సూర్యారావు గొప్పదాత. రాయచూరులో ఆసుపత్రి, త్రాగునీటి పధకాలు, రైతుల కోసం పురుగు మందుల పరీక్షాశాల, ఇథియోపియా లోని పల్లెలలో త్రాగునీటి సౌకర్యాలు కల్పించాడు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములో నిత్య అన్నదాన పధకానికి లక్షల రూపాయలు దానం చేశాడు. ప్రతి సంవత్సరము జనవరి 17వ తేదీన వేలాదిమంది ప్రజలకు ఉచిత వస్త్రదానము, భోజనము కల్పిస్తాడు.
సూర్యారావు జూన్ 3, 2011 న బెంగళూరులో మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1933 జననాలు వర్గం:2011 మరణాలు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు
1945 లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం చివరి దశలో, అమెరికా, జపాన్ నగరాలైన హిరోషిమా, నాగసాకిలపై రెండు అణుబాంబు దాడులు చేసింది. 1945 ఆగస్టు 6, 9 తేదీల్లో జరిగిన ఈ దాడుల్లో కనీసం 1,29,000 మంది మరణించారు. మానవ చరిత్రలో అణ్వాయుధ దాడులు జరిగినది ఈ రెండు సంఘటనల్లో మాత్రమే. ఈ దాడులు చేసే ముందు అమెరికా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మద్ధతు తీసుకుంది.
యుద్ధం చివరి ఏడాదిలో మిత్రరాజ్యాలు జపానును ఆక్రమించుకునేందుకు సిద్ధపడ్డాయి. దీనికి ముందు అమెరికా సాంప్రదాయిక బాంబుదాడులు చేసి 67 జపాన్ నగరాలను ధ్వంసం చేసింది. 1945 మే 8 న, హిట్లరు ఆత్మహత్య చేసుకున్న కొద్దిరోజులకు, జర్మనీ లొంగుబాటు ఒప్పందంపై సంతకం చెయ్యడంతో ఐరోపాలో యుద్ధం ముగిసింది. ఓటమి తప్పని స్థితిలో ఉన్న జపాను బేషరతు లొంగుబాటుకు ఒప్పుకోకపోవడంతో పసిఫిక్ యుద్ధం కొనసాగింది. జపాను బేషరతుగా లొంగిపోవాలని 1945 జూలై 26 న మిత్ర రాజ్యాలు తమ పోట్స్‌డామ్ డిక్లరేషనులో ప్రకటించాయి. లేదంటే పెను వినాశనమేనని కూడా డిక్లరేషను హెచ్చరించింది. జపాను దాన్ని పెడచెవిని పెట్టింది.
1945 ఆగస్టు నాటికి మన్‌హట్టన్ ప్రాజెక్టు రెండు రకాల అణుబాంబులు తయారు చేసింది. మారియానా ద్వీపాల్లోని టినియన్ నుండి ఈ బాంబులను మోసుకెళ్ళేందుకు అమెరికా వైమానిక దళం బోయింగ్ B-29 సూపర్‌ఫోర్ట్రెస్‌ను సమకూర్చుకుంది.
నాలుగు జపాను నగరాల మీద అణుబాంబులు వెయ్యాలని జూలై 25 న ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి. ఆగస్టు 6 న అమెరికా హిరోషిమాపై యురేనియం గన్ రకం బాంబును (లిటిల్ బాయ్) వేసింది. లొంగిపోవాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు జపానుకు చెప్పాడు. లేదంటే "చరిత్రలో ఎన్నడూ చూడని వినాశనం ఆకాశం నుండి వర్షిస్తుందని" హెచ్చరించాడు. మూడు రోజుల తరువాత, ఆగస్టు 9 న ప్లుటోనియమ్ ఇంప్లోజను రకం బాంబును (ఫ్యాట్ మ్యాన్) నాగసాకిపై వేసింది. రెండు నుండి నాలుగు నెలల్లోపున హిరోషిమాలో 90,000 నుండి146,000 మంది వరకు, నాగసాకిలో 39,000 నుండి 80,000 మంది వరకూ ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వీరిలో దాదాపు సగం మంది మొదటిరోజునే మరణించారు. ఆ తరువాతి నెలల్లో కాలిన గాయాల వలన, రేడియేషన్ సిక్‌నెస్ వలన, ఇతర గాయాల వలనా, పౌష్టికాహార లోపంతో కూడి అనేక మంది మరణించారు. మరణించినవారిలో ఎక్కువమంది సాధారణ పౌరులే. హిరోషిమాలో మాత్రం ఒక సైనికస్థావరం ఉంది.
నాగసాకిలో బాంబు వేసిన ఆరు రోజుల తరువాత జపాన్ లొంగిపోతున్నట్లు ప్రకటించింది. సెప్టెంబరు 2 న లొంగుబాటు పత్రంపై జపాను ప్రభుత్వం సంతకం చేసింది. దాంతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసింది. లక్షకు పైగా ప్రాణాలను బలితీసుకున్న ఈ అణుదాడుల నైతికత నేటికీ చర్చాంశమే.
పసిఫిక్ యుద్ధం
1945 లో జపాను, మిత్ర రాజ్యాల మధ్య జరుగుతున్న పసిఫిక్ యుద్ధం నాలుగో ఏటికి చేరింది. జపాను తీవ్రంగా జరిపిన పోరాటం మిత్రరాజ్యాల విజయాన్ని కష్టతరం చేసింది. యుద్ధంలో అమెరికా కోల్పోయిన 12.5 లక్షల మందిలో పది లక్షల వరకూ 1944 జూన్ 1945 జూన్ మధ్యలోనే కోల్పోయింది. 1944 డిసెంబరు నెలలోనే 88,000 మంది అమెరికన్లు మరణించారు. పసిఫిక్‌లో, మిత్రరాజ్యాలు ఫిలిప్పీన్స్ ను తిరిగి చేరుకున్నారు. బర్మాను తిరిగి ఆక్రమించుకున్నారు. బోర్నియోను ఆక్రమించుకున్నారు. బోగన్‌విల్లా, న్యూగినియా, ఫిలిప్పీన్స్‌లో మిగిలిన జపాను దళాల అంతానికి దాడులు జరిపారు. 1945 ఏప్రిల్‌లో అమెరికా బలగాలు ఒకినావా చేరుకున్నాయి. జూన్ వరకూ అక్కడ తీవ్రమైన పోరు జరిగింది. అమెరికా జపాను సైనిక మరణాల నిష్పత్తి ఫిలిప్పీన్స్‌లో 5:1 ఉండగా, ఒకినావాలో అది 2:1 గా ఉంది.
జపాన్ సైనికులు కొంతమంది పట్టుబడినప్పటికీ, ఎక్కువమంది మరణించేవరకూ పోరాడేవారు, లేదా ఆత్మహత్య చేసుకునేవారు. ఇవో జిమా కు రక్షణగా ఉన్న 21,000 మంది సైనికుల్లో 99% వరకూ మరణించారు. 1945 ఏప్రిల్-జూన్ ల మధ్య ఒకినావాను సంరక్షిస్తున్న 117,000 మంది జపాను సైనికుల్లో 94% మంది మరణించారు. ఈ సంఖ్యల ఆధారంగా, తాము తలపెట్టిన జపాను ఆక్రమణలో అమెరికను సైనికులు ఎంతమంది మరణించే అవకాశం ఉందో అమెరికా అంచనా వేసుకుంది.
మిత్ర రాజ్యాలు జపాను వైపు సాగుతూండగా, జపానులో పరిస్థితులు అంతకంతకూ విషమిస్తూ పోయాయి. 1941 లో 52,50,000 టన్నులున్న జపాను వర్తక నౌకా సామర్థ్యం, 1945 మార్చిలో 15,60,000 టన్నులకు, ఆగస్టు నాటికి 5,57,000 టన్నులకూ పడిపోయింది. ముడిసరుకుల లేమి వలన 1944 మధ్య నుండి జపాను ఆర్థిక పరిస్థితి వేగంగా క్షీణించింది. యుద్ధ పర్యంతమూ దెబ్బతిన్న ఆర్థిక పరిస్థితి 1945 మధ్య నాటికి విపత్కర స్థితికి చేరుకుంది. నౌకలు తగ్గిపోవడం చేపల పట్టడాన్ని కూడా దెబ్బతీసింది 1945 లో పట్టిన చేపల మొత్తం 1941 నాటితో పోలిస్తే 22% మాత్రమే. 1945 నాటి వరి దిగుబడి 1909 తరువాతి కాలంలో వచ్చిన వార్షిక దిగుబడులలో కెల్లా అతి తక్కువ. ఆకలి, పౌష్ఠికాహార లోపమూ సర్వత్రా తాండవం చేసాయి. అమెరికా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి జపానుకంటే ఎంతో అధికంగా ఉంది. 1943 నాటికి జపాను ఏడాదికి 70,000 విమానాలు ఉత్పత్తి చెయ్యగా, అమెరికా దాదాపు 1,00,000 విమానాలను ఉత్పత్తి చేసింది. 1944 వేసవి నాటికి పసిఫిక్‌లో ఉన్న అమెరికా విమాన వాహక నౌకలు 100 కాగా, యుద్ధకాలం మొత్తమ్మీద జపానుకు ఉన్నవి 25 నౌకలే. ఓటమి అనివార్యమని, పదవిని విడిచిపెట్టమనీ 1945 ఫిబ్రవరిలో యువరాజు ఫుమిమారో కోనో, చక్రవర్తి హిరోహిటోకు చెప్పాడు.
జపాన్ ఆక్రమణకు సన్నాహాలు
1945 మే 8 న జర్మనీ లొంగిపోవడానికి ముందే, జపాన్‌ను లొంగదీసేందుకు పసిఫిక్ యుద్ధంలో అతిపెద్ద ఆపరేషను -ఆపరేషన్ డౌన్‌ఫాల్ కు రూపకల్పన మొదలైంది. అపరేషనులో రెండు భాగాలున్నాయి: ఆపరేషన్ ఒలింపిక్, ఆపరేషన్ కొరోనెట్. 1945 అక్టోబరులో మొదలవ్వాల్సిన ఒలింపిక్‌లో అమెరికన్ సిక్స్త్ ఆర్మీ జపాన్‌లోని క్యుషు ద్వీపంలో దిగుతుంది. ఒలింపిక్ పూర్తయ్యాక, 1946 మార్చిలో కొరోనెట్ మొదలౌతుంది. అమెరికా సైన్యంతో పాటు, ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్, కెనడాలకు చెందిన సైన్యాలు కూడా పాల్గొనే ఈ ఆపరేషన్లో కాంటో మైదాన ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకుంటారు. ఒలింపిక్ లక్ష్యాలు పూర్తిగా నెరవేరేందుకు, ఐరోపా లోని సైన్యాలను ఇక్కడ మోహరించేందుకూ సరిపడా సమయం కావాలి కనుక, జపానులో శీతాకాలం కూడా ముగిసేదాకా ఆగేందుకుగానూ కొరోనెట్‌ తేదీని ఇలా నిర్ణయించారు. జపాను భౌగోళిక విశిష్టత కారణంగా ఈ ప్లాను జపానుకు స్పష్టంగా తెలిసిపోయింది; మిత్రరాజ్యాల ప్లాన్లను జపాను కచ్చితంగా అంచనా వెయ్యగలిగింది. అందుకు తగ్గట్టుగా ఆపరేషన్ కెట్సుగో అనే తమ స్వీయరక్షణ వ్యూహంలో తగు మార్పులు చేసింది. క్యుషు రక్షణ కోసం దాదాపు తమ బలగాల నన్నిటినీ మోహరించింది. ఇతర రక్షణ ఆపరేషన్ల కోసం పెద్దగా సైన్యం మిగల్లేదు. 1945 మార్చిలో మంచూరియాలో ఉన్న క్వాంటుంగ్ సైన్యం నుండి నాలుగు డివిజన్లను వెనక్కి రప్పించారు. 1945 ఫిబ్రవరి, మేల మధ్య 45 కొత్త డివిజన్లను తయారుచేసారు. తీరప్రాంత రక్షణ కోసం స్థిరంగా ఉండే డివిజన్లే వీటిలో ఎక్కువ. 16 మాత్రం ఉన్నత స్థాయి మొబైలు డివిజన్లు. మొత్తమ్మీద, 23 లక్షల జపాను సైనికులు, 28 లక్షల పౌర సైన్యమూ దేశ రక్షణకు సిద్ధమయ్యారు. మరణాలు ఎంతగా ఉండబోతున్నాయనే విషయమై ఊహాగానాలు రకరకాలుగా ఉన్నాయి. అన్నీ కూడా చాలా ఎక్కువ మరణాలుంటాయని ఊహించినవే. వైస్ అడ్మిరల్ తకజిరో ఓనీషి, జపాను వైపు మరణాల సంఖ్య 20 లక్షల దాకా ఉండవచ్చని అంచనా వేసాడు.
1945 జూన్ 15 న సంయుక్త యుద్ధ ప్రణాళికల కమిటీ జరిపిన అధ్యయనం, ఒలింపిక్ ఆపరేషన్లో అమెరికా తరపున క్షతులు 130,000 నుండి 220,000 వరకు, అందులో మృతులు 25,000 నుండి 46,000 వరకూ ఉండవచ్చని అంచనా వేసింది. అమెరికా సైన్యాధిపతి జార్జ్ మార్షల్, పసిఫిక్ ప్రాంత సైనిక కమాండరు డగ్లస్ మాకార్థర్ ఈ అంచనాను ఆమోదించారు.
జపాను వారి సన్నాహాల సమాచారాన్ని అల్ట్రా ఇంటెలిజెన్స్ ద్వారా సేకరించిన అమెరికా కలత చెందింది. అధిక మరణాల అంచనాల పట్ల కలత చెందిన అమెరికా యుద్ధ మంత్రి హెన్రీ స్టిమ్సన్ మరోసారి అధ్యయనం చేయించాడు. ఇద్దరు సభ్యుల ఈ అధ్యయన సమితి, యుద్ధంలో 17 నుండి 40 లక్షల దాకా అమెరికన్ క్షతులుండవచ్చని, అందులో 4 నుండి 8 లక్షల దాకా మరణాలుంటాయనీ అంచనా వేసింది. జపాను తరపున 50 లక్షల నుండి కోటి దాకా క్షతులవుతారని కూడా అంచనా వేసింది.
అమెరికా మరణాల సంఖ్యను తగ్గించేలా యుద్ధం చేసేందుకు తగిన ఆయుధమేమైనా సిద్ధంగా ఉందా అని మార్షల్ ఆలోచించడం మొదలుపెట్టాడు: ఆపరేషన్ ఒలింపిక్ లో విషవాయువు వాడేందుకు అస్ట్రేలియా, న్యూ గినియాల నుండి ఫాస్‌జీన్, మస్టర్డ్ గ్యాస్, టియర్ గ్యాస్, సైనోజెన్ క్లోరైడ్ లను లుజాన్‌కు తరలించారు. రసాయనిక యుద్ధాల సేవా విభాగాలకు తగు శిక్షణ ఇచ్చి ఉంచారు. బయలాజికల్ ఆయుధాలను వాడే విషయమై కూడా ఆలోచనలు జరిపారు.
జపానుపై వైమానిక దాడులు
1944 మధ్యలో తన బి-29 సూపర్‌ఫోర్ట్రెస్ బాంబరు విమానాలు మోహరింపుకు సిద్ధమయ్యాక, అమెరికా జపానుపై దాడులకు సిద్ధమైంది. బి-29 విమానాలను భారత్‌లోని స్థావరం నుండి, చైనాలోని చెంగ్‌డు చుట్టుపక్కల ఉన్న స్థావరాలను అనువుగా చేసుకుని జపానులోని వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలపై దాడులు చేసే ఆపరేషన్ మ్యాటర్‌హార్న్‌ను మొదలుపెట్టింది. లక్షాల నుండి బాగా దూరంగా ఉండడం, బాంబారు విమానాల్లో తలెత్తిన ఇబ్బందులు, చైనాలోని స్థావరాలు శత్రు దాడులకు అందుబాటులో ఉండడం వంటి కారణాల వలన ఈ ఆపరేషను అనుకున్న ధ్యేయాలను నెరవేర్చలేకపోయింది.
మారియానా దీవుల్లోని గ్వామ్, టినియన్, సైపాన్ దీవుల నుండి ఈ దాడులు చేస్తే మెరుగ్గా ఉంటుందని అమెరికా బ్రిగేడియర్ జనరల్ హేవుడ్ హ్యాన్సెల్ భావించాడు. అయితే, ఈ దీవులు జపాను అధీనంలో ఉన్నాయి. తన వ్యూహాలను తగువిధంగా మార్చి, 1944 జూన్ ఆగస్టుల మధ్య అమెరికా వారు ఈ దీవులను ఆక్రమించారు. అక్కడ వైమానిక స్థావరాలను నిర్మించారు. 1944 అక్టోబరులో మారియానా దీవుల నుండి బి-29 దాడులు మొదలయ్యాయి. ఈ స్థావరాలకు రవాణా నౌకల ద్వారా వస్తు సరఫరాలు చెయ్యడం తేలిక. 1944 నవంబరు 18 న XXI బాంబరు కమాండు జపానుపై దాడులు మొదలుపెట్టింది. అంతకు ముందు చైనా నుంచి చేసిన దాడుల వలెనే ఈ దాడులు కూడా పెద్దగా ప్రభావం చూపలేకపోయాయి. బాగా ఎత్తు నుండి ఎంచుకున్న పారిశ్రామిక లక్ష్యాలపై దాడులు చేసే తన వ్యూహం ఆశించిన ఫలితాల నివ్వకపోయినా హ్యాన్సెల్ దీన్నే కొనసాగించాడు. లక్ష్యం నుండి స్థావరం ఉన్న దూరం, విమానాలలో ఏర్పడిన సాంకేతిక ఇబ్బందులు, ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు, శత్రు ప్రతిస్పందనల కారణంగా ఈ దాడులు విఫలమయ్యాయి. హ్యాన్సెల్ తరువాత 1945 జనవరిలో నేతృత్వానికి వచ్చిన మేజర్ జనరల్ కర్టిస్ లెమే, అదే ప్రెసిషన్ బాంబింగు ఎత్తుగడలను తానూ అనుసరించాడు. ఫలితాలు కూడా అంతే అసంతృప్తికరంగా వచ్చాయి. మొదట్లో ఈ దాడులు కీలకమైన పరిశ్రమలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. అయితే జపానులో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ఎక్కువగా చిన్న చిన్న వర్కుషాపుల్లోను, ఇళ్ళలోనూ జరుగుతూ ఉంటుంది. అమెరికా వాయుసేన కేంద్ర కార్యాలయం ఒత్తిడి మేరకు లెమే ఎత్తుగడలు మార్చి, తక్కువ ఎత్తు నుండి ఎక్కువ విస్తీర్ణంపై వేసే మంటల దాడులు (ఫైరుబాంబుల దాడులు) చెయ్యడం మొదలుపెట్టాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జరిగిన అన్ని దాడుల లాగానే ఈ బాంబుదాడుల లక్ష్యం కూడా.. శత్రువు పరిశ్రమలను దెబ్బతీయడం, పరిశ్రమల్లో పనిచేసే ఉద్యోగులను సంహరించడం, పౌరుల ఆత్మస్థైర్యాన్ని దెబ్బతీయడం.
తరువాతి అరు నెలల్లో లెమే సారథ్యంలోని XXI బాంబరు కమాండ్ 67 జపాను నగరాలపై బాంబుదాడులు చేసింది. 1945 మార్చి 9 నాటి రాత్రి టోక్యో నగరంపై జరిపిన ఆపరేషన్ మీటింగ్‌హౌస్ అనే పేరుతో ఫైరుబాంబుల దాడి చేసింది. ఒక్క రాత్రిలో దాదాపు 1,00,000 మంది ప్రజలు మరణించారు. నగరంలోని 41 చ.కి.మీ వైశాల్యం గల ప్రాంతము, 267,000 భవనాలూ ధ్వంసమయ్యాయి. అత్యంత విధ్వంసకరమైన ఈ దాడిలో అమెరికా 20 బి-29 విమానాలను కోల్పోయింది. మే నాటికి, దాడుల్లో వాడిన బాంబుల్లో 75% వరకూ మంటలు రేపేవే. జూన్ మధ్య నాటికి, జపాను లోని ఆరు అతిపెద్ద నగరాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఒకినావాలో యుద్ధం ఆగిపోయాక, అక్కడి వైమానిక స్థావరం మిత్రపక్షాలకు అందడంతో జపానుకు మరింత దగ్గరలో స్థావరం లభించినట్లైంది. మిత్ర పక్షాల విమానవాహకనౌకల నుండి, ర్యుకు దీవుల నుండీ ఎగిరే యుద్ధ విమానాలు జపాను లక్ష్యాలను ఛేదించసాగాయి. ఫైరుబాంబుల దాడులు 60,000-3,50,00 జనాభా ఉండే చిన్న నగరాలపై చెయ్యడం మొదలుపెట్టారు. యూకి తనాక చెప్పినదాని ప్రకారం, అమెరికా వంద జపాను నగరాలు, పట్టణాలపై ఫైరుబాంబుల దాడులు చేసింది. ఈ దాడులు విధ్వంసాన్ని సృష్టించాయి.
జపాను సైనిక దళాలు మిత్ర పక్షాల దాడులను నిలువరించలేకపోయాయి. దేశ పౌర రక్షక వ్యవస్థలు ఈ దాడులకు సరిపోలేదు. బాగా ఎత్తున ఎగురుతున్న మిత్ర పక్షాల బాంబర్లను జపాను ఫైటరు విమానాలు, విమాన వ్యతిరేక గన్నులూ ఎదిరించలేకపోయాయి. 1945 ఏప్రిల్‌లో జపాను ఫైటరు విమానాలు మిత్ర పక్షాల బాంబరు విమానాలను ఎదుర్కోవడం ఆపేసాయి. రాబోయే ఆక్రమణను అడ్డుకునేందుకు వాళ్ళు విమానాలను జాగ్రత్త చేసుకున్నారు. 1945 మధ్య నాటికి దేశంపై నిఘా కోసం ఎగిరే అమెరికను బి-29 విమానాలను చుట్టుముట్టడం కూడా అరుదుగా చేసాయి. ఇంధనాన్ని ఆదా చేసేందుకు జపనీయులు ఈ చర్యలు చేపట్టారు.. జూన్ ఆఖరులో మిత్రపక్షాల బాంబర్లపై దాడులు చెయ్యాలని జపాను నిర్ణయించినప్పటికీ, అప్పటికి వారి వద్ద మరీ తక్కువ పైటరు విమానాలు మిగిలాయి.
అణుబాంబు అభివృద్ధి
1938 లో జర్మను కెమిస్టులు ఓట్టో హాన్, ఫ్రిట్జ్ స్ట్రాస్‌మన్‌లు అణువిచ్ఛిత్తిని కనిపెట్టడంతోను, లీస్ మీట్నర్, ఓట్టో ఫ్రిష్‌లు దానికి సైద్ధాంతిక వివరణ ఇవ్వడంతోనూ బాంబు తయారీ సైద్ధాంతికంగా సంభవమైంది. జర్మనీ ముందుగా అణుబాంబును తయారు చేస్తుందేమోననే నాజీ జర్మనీ నుండి పారిపోయిన వారి భయాలు, ఐన్‌స్టీన్-జిలార్డ్ ఉత్తరంలో ప్రతిబింబించాయి. దీంతో 1939 చివర్లో అమెరికాలో దీనిపై పరిశోధనలు మొదలయ్యాయి. 1941 లో బ్రిటిషు వారి మాడ్ కమిటీ నివేదిక వచ్చేదాకా పరిశోధన మందంగా సాగింది. బాంబు తయారీకి కోసం టన్నుల కొద్దీ సహజసిద్ధ యురేనియమ్ బదులు 5-10 కిలోల శుద్ధి చేసిన యురేనియమ్-235 సరిపోతుందని ఈ నివేదిక సారాంశం.
1943 లో క్విబెక్ ఒప్పందం ప్రకారం యుకె, కెనడాల అణుకార్యక్రమాలు - ట్యూబ్ అల్లాయ్స్, మాంట్రియల్ లాబొరేటరీలు అమెరికా వారి మన్‌హట్టన్ ప్రాజెక్టులో విలీనమయ్యాయి. రాబర్ట్ జె ఓపెన్‌హీమర్ నేతృత్వంలో న్యూ మెక్సికోలోని లాస్ అల్మాస్ లేబొరేటరీలో బాంబు రూపకల్పన పని జరిగింది. రెండు రకాల బాంబులను తయారు చేసారు. మొదటిది, లిటిల్ బాయ్ - గన్ రకపు విచ్ఛిత్తి బాంబు (యురేనియమ్-235). రెండవది, ఫ్యాట్‌మ్యాన్ - మరింత శక్తివంతమైన ఇంప్లోజన్ రకం బాంబు.
జపాను వారు కూడా అణుకార్యక్రమం చేపట్టారు గానీ, వారికి తగినన్ని మానవ, ఆర్థిక, ఖనిజ వనరులు లేనందు వలన అది బాంబు తయారు చేసే దిశగా ప్రగతి సాధించలేదు.
లక్ష్యాల ఎంపిక
బాంబులేసేందుకు తగిన లక్ష్యాలను తనకు, స్టిమ్సన్‌కు సూచించమని 1945 ఏప్రిల్‌లో మార్షల్, గ్రోవ్స్‌ను అడిగాడు. ఇందుకోసం గ్రోవ్స్, సైనికాధికారులు, మన్‌హట్టన్ ప్రాజెక్టుకు చెందిన కొందరు శాస్త్రవేత్తలతో కూడిన ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసాడు.
లక్ష్యాల ఎంపికకు కింది అంశాలపై ఆధారపడ్డారు:
పై నగరాలు అప్పటివరకూ జరిగిన వైమానిక దాడులకు గురికాలేదు. ఇక ముందు కూడా వాటిపై దాడులు చెయ్యకుండా ఉండేందుకు అమెరికా సైనిక, వైమానిక దళాలు అంగీకరించాయి. అణుదాడి జరిగిన తరువాత జరిగే విధ్వంసాన్ని సరిగ్గా అంచనా వేసేందుకు ఇది ఉపకరిస్తుంది. "హిరోషిమా ఓడరేవు కేంద్రం, పారిశ్రామిక కేంద్రం, పెద్ద సైనిక స్థావరంగా ఉంది. అదొక మంచి రాడార్ లక్ష్యం. నగరం బాగా పెద్దది; దానిలోని పెద్ద భాగాన్ని ధ్వంసం చెయ్యవచ్చు. నగరాన్ని ఆనుకుని ఉన్న కొండలు పేలుడు ప్రభావాన్ని నగరంపై కేంద్రీకరింపజేసి, విధ్వంసాన్ని ఇనుమడింపజేస్తాయి. నగరంలోని నదుల కారణంగా, అది మంటల బాంబులకు అనువైనది కాదు."
క్యోటో నగరానికి ఉన్న చారిత్రిక, ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత దృష్ట్యా ఈ జాబితా లోంచి తీసెయ్యాలని మే 30 న స్టిమ్సన్ గ్రోవ్స్‌కు సూచించాడు. కానీ దానికి ఉన్న సైనిక, పారిశ్రామిక ప్రాముఖ్యాన్ని గ్రోవ్స్ ఎత్తి చూపాడు. స్టిమ్సన్ అధ్యక్షుడు ట్రూమన్‌తో మాట్లాడి క్యోటోను లక్ష్యాల జాబితా నుండి తీసివేసేందుకు ఒప్పించాడు. తీసేసారు కూడాను. క్యోటోను తిరిగి చేర్చేందుకు గ్రోవ్స్ ప్రయత్నించాడు గానీ, స్టిమ్సన్ ఒప్పుకోలేదు. జూలై 25 న క్యోటో స్థానంలో నాగసాకిని చేర్చారు. నాగసాకి పెద్ద యుద్ధనౌకా స్థావరం, నౌకా నిర్మాణ కేంద్రం, నౌకా దళానికి అవసరమైన ఆయుధాలను తయారు చేసే కేంద్రం.
పోట్స్‌డ్యామ్ ప్రకటన
జూలై 16 నాడు న్యూ మెక్సికోలో జరిపిన అణ్వస్త్ర పరీక్ష (దీనికి ట్రినిటీ టెస్ట్ అని పేరు) అంచనాలను మించి విజయవంతమైంది. జూలై 26 న, మిత్రపక్షాలు విడుదల చేసిన పోట్స్‌డ్యామ్ ప్రకటనలో జపాన్‌ను లొంగిపొమ్మని చెబుతూ, అందుకు సంబంధించిన నిబంధనలను పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రకటన జపానుకు చేస్తున్న చివరి హెచ్చరిక అని చెప్పారు. లొంగకపోతే మిత్ర పక్షాలు జపానుపై దాడి చేస్తాయని, అది "జపాను మాతృభూమి, జపాను సైనిక దళాల సంపూర్ణ విధ్వంసానికి దారితీస్తుంద"ని ప్రకటించారు. ఈ ప్రకటనలో అణ్వస్త్ర ప్రసక్తి లేదు.
ఈ ప్రకటనను జపాను ప్రభుత్వం తిరస్కరించిందని జూలై 28న జపాను వార్తాపత్రికలు ప్రకటించాయి. ఆ రోజు మధ్యాహ్నం జపాను ప్రధాని సుజుకి కంటారో విలేకరుల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, పోట్స్‌డ్యామ్ ప్రకటన కైరో ప్రకటనకు పునరావృతమేనని, ప్రభుత్వం దాన్ని పట్టించుకోవడం లేదనీ ప్రకటించాడు. జపాను పత్రికలు, అంతర్జాతీయ పత్రికలూ దాన్ని పోట్స్‌డ్యామ్ ప్రకటనకు స్పష్టమైన తిరస్కరణగా భావించాయి. జపాను రష్యాకు పంపిన శాంతి సంకేతాలకు రష్యా స్పందన కోసం ఎదురుచూస్తున్న హిరోహిటో చక్రవర్తి ప్రభుత్వ అభిప్రాయాన్ని ఏమీ మార్చలేదు. లొంగుబాటు విషయమై జపాను కొన్ని షరతులు పెట్టింది. అవి:
రాచరిక వ్యవస్థను కొనసాగనివ్వాలి, నిరాయుధీకరణ బాధ్యతను రాజుకు అప్పగించాలి, జపాను భూభాగాన్ని గానీ, కొరియా, ఫార్మోసాలను గానీ ఆక్రమించరాదు, యుద్ధ నేరస్థులను శిక్షించే అధికారం జపాను ప్రభుత్వానికి ఇవ్వాలి.
జపానుపై అణుబాంబును వేసేటపుడు బ్రిటన్ను కూడా ఆ పనిలో భాగం చేసుకోవాలని పోట్స్‌డ్యామ్‌లో విన్‌స్టన్ చర్చిల్ ట్రూమన్ను అడిగాడు. అందుకు అతడు అంగీకరించాడు. అందుకు అనుగుణంగా బ్రిటన్, విలియమ్ పెన్నీ, గ్రూప్ కెప్టెన్ లియొనార్డ్ చెషైర్ లను టినియన్ దీవికి పంపించింది. కానీ లెమే వారిని బాంబు వేసిన దళంలో చేర్చలేదు. ఇక వాళ్ళు తమ ఫీల్డ్ మార్షల్ విల్సన్‌కు ఓ కటువైన సిగ్నలు (లేఖ) పంపించడం తప్ప, అక్కడ ఉండి చేసినదేమీ లేదు.
బాంబులు
లిటిల్ బాయ్ బాంబు 1945 మే నాటికి సిద్ధమైంది. ఇక దానిలో యురేనియమ్‌ను కూర్చడమే తరువాయి. సగం అమర్చిన బాంబు, మిగతా విడిభాగాలూ కాలిఫోర్నియా లోని హంటర్స్ నేవల్ షిప్‌యార్డు నుండి జూలై 16 న బయల్దేరి జూలై 26 న టినియన్ చేరుకున్నాయి. టార్గెట్ ఇన్సర్ట్, విమానంలో జూలై 30 నాటికి వచ్చింది. బాంబును తీసుకుని వెళ్ళే బి-29 విమానం టేకాఫ్ దశలో కూలిపోతే, బాంబు అక్కడే పేలిపోతుంది కదా అని సైనిక దళం అనుమానం వ్యక్తం చేసింది. దాంతో బిర్చ్ దాని డిజైన్ను మార్చి అందులో ఒక బ్రీచ్ ప్లగ్గును అమర్చాడు. దీనివలన బాంబును విమానంలో మోసుకెళ్తూ దారిలో ఉండగా సచేతనం చేసే వీలు కలిగింది.
ప్లుటోనియమ్ బాంబుకు చెందిన కోర్‌ను, కిర్ట్‌ల్యాండ్ సైనిక విమాన స్థావరం నుండి ట్రినియన్ లోని నార్త్‌ఫీల్డుకు జూలై 28 న చేర్చారు. ఐదు ఫ్యాట్‌ మ్యాన్ బాంబులకు చెందిన మిగతా విడిభాగాలు ఐదు విమానాల్లో ఆగస్టు 2 నాటికి నార్త్‌ఫీల్డును చేరుకున్నాయి.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో హిరోషిమా
అణ్వస్త్రం వేసే నాటికి హిరోషిమా ఒక పారిశ్రామిక కేంద్రం, సైనిక దళాలకు పెద్ద స్థావరం కూడా. నగరం చుట్టుపట్ల అనేక సైనిక స్థావరాలున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది షున్రోకు హటా నేతృత్వం లోని రెండవ జనరల్ సైన్యపు ప్రధాన కేంద్రం. అది హిరోషిమా కోటలో ఉంది. జపాను సైన్యానికి చెందిన 59వ సైన్యం, 5వ డివిజను, 224 వ డివిజను ప్రధాన కార్యాలయాలు కూడా ఇక్కడే ఉన్నాయి. మొత్తమ్మీద, 40,000 వరకు జపాను సైనికులు నగరంలో ఉన్నారు.
హిరోషిమా, జపాను సైన్యానికి సరఫరాలు చేసే స్థావరాల్లో ఒకటి. అది సమాచార కేంద్రం, నౌకారవాణా రేవు పట్టణం, సైనిక దళాల కేంద్రం. యుద్ధ పరిశ్రమల కేంద్రం - యుద్ధ విమానాలు, నౌకలకు, చెందిన విడిభాగాల తయారీ కేంద్రం, బాంబులు, తుపాకుల తయారీ కేంద్రం. నగర మధ్య భాగంలో కాంక్రీటు భవనాలు, దాని చుట్టూ ఉన్న నగర భాగంలో, ఇళ్ళలోనే కలపతో నిర్మించిన చిన్న చిన్న వర్కుషాపులూ ఉంటాయి. నగర శివార్లలో కొన్ని పెద్ద పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. ఇళ్ళు చాలావరకూ కలపతో నిర్మించినవే. మొత్తమ్మీద నగరం యావత్తూ తేలిగ్గా విధ్వంసానికి గురయ్యేదే. యుద్ధంలో ఇంకా ధ్వంసం కాని నగరాల్లో క్యోటో తరువాత ఇదే పెద్దది. XXI బాంబరు కమాండు ప్రధాన లక్ష్యమైన విమాన తయారీ కేంద్రం హిరోషిమాలో లేకపోవడం దీనికి ప్రధాన కారణం. జూలై 3 న కోకురా, నీగాటా, క్యోటో లతో పాటు హిరోషిమాను కూడా బాంబరు విమానాల పరిధి నుండి మినహాయించారు.
యుద్ధకాలంలో హిరోషిమా జనాభా 3,81,000 కి చేరినప్పటికీ జపాను ప్రభుత్వం ఆదేశాల మేరకు ప్రజలను తరలించడంతో, బాంబు వేసే సమయానికి జనాభా సుమారు 3,40,000–3,50,000 వరకే ఉంది. అప్పటివరకూ మిగతా నగరాలపై వేసిన మంటల బాంబులు (ఫైర్ బాంబింగు) తమ నగరంపై ఎందుకు వెయ్యలేదో ఇక్కడి ప్రజలకు అర్థం కాలేదు. బహుశా అమెరికా జపాన్ను అక్రమించుకున్నాక వారు హిరోషిమాను తమ రాజధానిగా చేసుకుంటారేమోనని కొందరు, హవాయి క్యాలిఫోర్నియాల్లోని తమ బంధువులు ప్రభుత్వాన్ని అభ్యర్ధించి బాంబులు వెయ్యకుండా ఆపి ఉంటారని కొందరూ ఊహలు చేసారు. వాస్తవానికి దగ్గరగా ఆలోచించే అధికారులు కొందరు మాత్రం, ఫైరు బాంబులు వేస్తే రేగే మంటలు వ్యాపించకుండా, అక్కడక్కడా కొన్ని భవనాలను పడవేయించి, మంటల అడ్డుకట్టలను ఏర్పాటు చేసారు. ఈ ఏర్పాట్లు 1945 ఆగస్టు 6 ఉదయం వరకూ కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.
హిరోషిమాపై బాంబుదాడి
ఆగస్టు 6 న తలపెట్టిన అణ్వస్త్ర దాడికి ప్రాథమిక లక్ష్యం హిరోషిమా కాగా, కోకురా, నాగసాకిలు ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యాలు. అణుబాంబును తీసుకుని, ఇనోలా గే అనే పేరున్న బి-29 బాంబరు విమానాన్ని నడుపుతూ టిబ్బెట్స్, టినియన్ లోని నార్త్‌ఫీల్డు నుండి బయలుదేరాడు. ఆ విమానానికి అతని తల్లి పేరే పెట్టారు. ఇనోలా గే ను మరో రెండు బి-29 బాంబర్లు అనుసరించాయి. టినియన్ నుండి పైకెగిరాక విమానాలు వేరువేరు దారుల్లో ప్రయాణించి, ఇవో జిమా వద్ద కలిసి, అక్కడి నుండి జపాను వైపు ప్రయాణించాయి. మిషను కమాండరైన పార్సన్స్, ప్రయాణంలో ఉండగా బాంబును చైతన్యవంతం చేసాడు. బాంబు ముందే చేతనంగా ఉంటే, టేకాఫ్ సమయంలో విమానం కూలిపోతే పేలుడు జరగడాన్ని నివారించేందుకు ఈ ఏర్పాటు చేసారు. అతడి సహాయకుడు సెకండ్ లెఫ్టినెంటు మోరిస్ జెప్సన్ లక్ష్యం చేరడానికి అరగంట ముందు బాంబుకు ఉన్న సేఫ్టీ డివైసును తొలగించాడు. అణుబాంబు దాడికి ఒక గంట ముందు స్ట్రెయిట్ ఫ్లష్ విమానం హిరోషిమాపై ఎగిరి వాతావరణాన్ని పరిశిలించింది. అది ఇనోలా గే కు ఒక సందేశం పంపించింది: "క్లౌడ్ కవర్ లెస్ దేన్ 3/10త్ ఎట్ ఆల్ ఆల్టిట్యూడ్స్. ఎడ్వైస్: బాంబ్ ప్రైమరీ." ఆ విమానం వెనక్కి వెళ్ళిపోయాక, ఉదయం 07:09 కి, జపాను ప్రభుత్వం హిరోషిమాలో అంతా ఓకే అనే ప్రకటనను ప్రజలకు విడుదల చేసింది.
అణుబాంబును తీసుకుని ఎగురుతున్న ఇనోలా గే విమానం 08:09 కి బాంబును విడుదల చేసే దశకు చేరుకున్నాక, పైలట్ టిబ్బెట్స్, ఆ పనిని తన బొంబార్డియరు, మేజర్ థామస్ ఫెరెబీకి అప్పగించాడు. అతడు, అనుకున్న సమయానికి - 08:15 కు, (హిరోషిమా సమయం) - బాంబును విడుదల చేసాడు. 64 కిలోల యురేనియమ్-235 కలిగిన "లిటిల్ బాయ్" బాంబు, విమానం ఎగురుతున్న 9,400 మీ. ఎత్తు నుండి పేలుడు జరిగిన 580 మీ. ఎత్తుకు పడడానికి 44.4 సెకండ్లు తీసుకుంది. పేలుడు వల్ల ఉద్భవించిన షాక్ వేవ్‌లు ఇనోలా గే ను తాకేటప్పటికి అది 18.5 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించింది.
బలంగా వీస్తున్న గాలి కారణంగా, బాంబు తన లక్ష్యమైన "అయ్యోయి" వంతెనకు 240 మీ. దూరంలో, సరిగ్గా షిమా ఆసుపత్రిపై పేలింది. 16 కిలోటన్నుల టిఎన్‌టి కి సమానమైన శక్తిని అది విడుదల చేసింది. ఆ బాంబు సమర్ధత బహుతక్కువ; దాని పదార్థంలో కేవలం 1.7% మాత్రమే విచ్ఛిత్తి జరిగింది. సంపూర్ణంగా ధ్వంసమైన భూ విస్తీర్ణపు వ్యాసార్థం 1.6 కి.మీ. పేలుడు తరువాత రేగిన మంటలు 11 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో వ్యాపించాయి.
లక్ష్యించిన ప్రాంతంపై ఇనోలా గే రెండు నిముషాలు ఉంది. బాంబు పేలినపుడు పదిమైళ్ళ దూరంలో ఉంది. బాంబరులో ఉన్న టిబ్బెట్స్, పార్సన్స్, ఫెరెబీ లకు మాత్రమే తాము తీసుకెళ్తున్న బాంబు ఎలాంటిదో తెలుసు. విమానంలో ఉన్న మిగతావారికి తెలియదు. బాంబు పేలినపుడు కళ్ళు చెదిరే వెలుగు వస్తుందని చెప్పి వారికి నల్ల కళ్ళద్దాలు ఇచ్చారు. టిబ్బెట్స్ "నమ్మలేని దృశ్యాన్ని చూసాం" అని పాత్రికేయులతో అన్నాడు.
క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి
కాంక్రీటు భవనాల్లో కొన్నింటిని భూకంపాలను తట్టుకునేందుకు గాను బాగా బలంగా నిర్మించారు. అవి, పేలుడు ప్రదేశానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ తట్టుకున్నాయి. వాటి ఫ్రేమ్‌వర్కు దెబ్బతినలేదు. బాంబు భూమి నుండి కొంత ఎత్తులో, గాలిలో పేలడం వలన పేలుడు పక్కల కంటే కింది వైపుకు కేంద్రీకృతమైంది. పేలుడు ప్రదేశానికి 150 మీ. దూరంలోనే ఉన్న జెన్‌బాకు డోమ్ నాశనం కాకుండా ఉండడానికి అదే కారణం. ఈ భవనాన్ని హిరోషిమా శాంతి స్మారకంగా పిలుస్తున్నారు. 1996 లో దీన్ని యునెస్కో వారి ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించారు. యుద్ధంలో ఎక్కువ దెబ్బ తిన్నది ఇతర ఆసియా దేశాలు కాగా, జపానుపై దృష్టి ఎక్కువ పెట్టడం చారిత్రిక దృష్టి లేకపోవడమేనని చెబుతూ, అమెరికా, చైనాలు దీనికి అభ్యంతరం తెలిపాయి. పేలుడు తరువాత మంటలు రేగాయి. కాగితం, కలపలతో చేసిన ఇళ్ళ ద్వారా ఈ మంటలు వేగంగా వ్యాపించాయి. ఇతర నగరాల్లో లాగానే మంటల అడ్డుకట్టలు ఈ మంటలను అడ్డుకోలేకపోయాయి. ఈ మంటలు 2 కి.మీ. వ్యాసార్థంలోని ప్రదేశాన్ని భస్మీపటలం చేసాయి.హిరోషిమాలోని వ్యాపార కేంద్రం తీవ్రమైన విధ్వంసానికి గురైంది. ఇక్కడే నగరంలోని డాక్టర్లలో 90% మంది, నర్సుల్లో 93% మందీ మరణించడమో, గాయపడడమో జరిగింది. ఆసుపత్రులు ధ్వంసం కావడమో బాగా దెబ్బతినడమో జరిగింది. రెడ్ క్రాస్ ఆసుపత్రిలో తెరుఫూమి ససాకి అనే ఒకే ఒక్క డాక్టరు మిగిలారు. మధ్యాహ్నాని కల్లా పోలీసులు, స్వచ్ఛంద సేవకులూ కలిసి ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు, ట్రాము స్టేషన్లలో పునరావాస కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసారు. అసానో గ్రంథాలయంలో ఒక శవాగారాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. పేలుడు కేంద్రానికి 820 మీ. దూరంలో ఉన్న రెండవ సైన్యపు కేంద్ర కార్యాలయపు పెరేడ్ మైదానంలో ఉన్న 3,243 మంది సైనికులు మరణించారు. ఆ కార్యాలయపు మాళిగలో ఉన్న సమాచార కేంద్రంలో చెందిన యోషీ ఓకా అనే బాలిక సమాచార అధికారిగా పనిచేస్తోంది. ఆమె 100 కి.మీ. దూరం లోని ఫుకుయామా కార్యాలయానికి ఓ ప్రత్యేకమైన ఫోనులో ఒక సందేశం పంపింది. అందులో ఆమె "హిరోషిమాపై కొత్త రకం బాంబుతో దాడి జరిగింది. నగరం దాదాపు పూర్తిగా ధ్వంసమైన స్థితిలో ఉంది" అని పంపింది.
ఉదయం అల్పాహారం తింటున్న మేయరు సెంకిచీ అవాయా ఈ దాడిలో మరణించాడు. ఆయన స్థానంలో ఫీల్డ్ మార్షల్ హటా బాధ్యతలు స్వీకరించి పునరావాస కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించాడు. సైనికులు, దాడిలో దెబ్బ తినని ఉజినా హార్బరులో ఉన్న ఆత్మహత్యా పడవల్లో (అమెరికనులు దాడి చేస్తే ఎదురుదాడి చేసేందుకు జపాను సైనికులు వీటిని సిద్ధం చేసి ఉంచారు) గాయపడిన వాళ్ళను ఉజినా ప్రాంతంలోని సైనిక ఆసుపత్రికి తరలించారు. ట్రక్కులు, రైళ్ళూ సహాయ సామాగ్రిని నగరానికి తీసుకువచ్చి, వాటిలోనే బాధితులను తరలించాయి.
పేలుడు జరిగిన ప్రదేశానికి 400 మీ. దూరంలో ఉన్న చుగోకు సైనిక పోలీసు ప్రధాన కార్యాలయంలో 12 మంది అమెరికను వాయుసేన సైనికులు బందీలుగా ఉన్నారు. వీరిలో చాలామంది వెనువెంటనే మరణించారు. అయితే వారిలో ఇద్దరిని జపనీయులు చంపారని తెలియ వచ్చింది. మరో ఇద్దరు పేలుడులో గాయపడగా వారిని బయట వదిలి పెట్టారు. వాళ్లను ప్రజలు రాళ్ళతో కొట్టి చంపారనీ వార్తలు వచ్చాయి. క్యుషు యూనివర్సిటీలో వైద్య పరిశోధనలకు గాను వాడిన 8 మంది అమెరికను యుద్ధ ఖైదీలు ఆ పరిశోధనల్లో మరణించగా, దాన్ని కప్పిపుచ్చేందుకు గాను, వారు అణుబాంబు పేలుడులో మరణించారని జపాను ప్రకటించింది.
బాంబు దాడి వాస్తవాన్ని గ్రహించిన జపాను
జపాను బ్రాడ్‌కాస్టింగు కార్పొరేషను వారి హిరోషిమా స్టేషను మూగబోయిందని టోక్యో కంట్రోల్ ఆపరేటరు గమనించాడు. మరొక టెలిఫోను లైను వాడి కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించేందుకు అతడు ప్రయత్నించగా, అది కూడా విఫలమైంది. 20 నిముషాల తరువాత, హిరోషిమాకు ఉత్తరాన తమ మెయిన్ లైన్ టెలిగ్రాఫు పనిచెయ్యడం లేదని టోక్యో రెయిల్ రోడ్ టెలిగ్రాఫ్ కేంద్రం గమనించింది. హిరోషిమాలో పెను పేలుడు జరిగిందని నగరానికి 16 కి.మీ. లోపున ఉన్న రైల్వే స్టేషన్ల నుండి కబుర్లు వచ్చాయి. ఈ కబుర్లన్నీ జపాను సైన్యానికి చేరాయి.
హిరోషిమా లోని సైనిక నియంత్రణ కేంద్రాన్ని సంప్రదించేందుకు సైనిక స్థావరాలు పదేపదే ప్రయత్నించాయి. నగరం పూర్తిగా మౌనం వహించడం వారికి అయోమయం కలిగించింది; పెద్ద శత్రుదాడి ఏమీ జరగలేదని వాళ్లకు తెలుసు, ఆ సమయంలో హిరోషిమాలో మందుగుండు సామాగ్రి పెద్దగా లేదని కూడా వాళ్లకు తెలుసు. హిరోషిమాకు విమానంలో వెళ్ళి, లాండయి, నష్టాన్ని అంచనా వేసి, విశ్వసనీయ సమాచారంతో తిరిగి టోక్యోకు రావాలని ఒక కుర్ర అధికారిని ఆదేశించారు. భయపడాల్సినంత పెద్ద నష్టమేమీ జరగలేదని, భారీ పేలుడు అనేది పుకారనీ వాళ్ళు అనుకున్నారు.
ఆగస్టు 7–9 నాళ్లలో జరిగిన సంఘటనలు
హిరోషిమాపై బాంబుదాడి తరువాత ఈ కొత్త ఆయుధాన్ని ప్రయోగించామని ట్రూమన్ ప్రకటించాడు. "జర్మను అణుబాంబు తయారీ విఫలమవడం పట్ల మనం దేవుడికి దండం పెట్టుకోవాలి. అమెరికా, దాని మిత్ర దేశాలు కలిసి బాంబు తయారీ కోసం 200 కోట్ల డాలర్లు ఖర్చుపెట్టాయి. శాస్త్ర చరిత్రలోనే ఇది అతిపెద్ద జూదం. ఈ జూదంలో మనం గెలిచాం." అని అతడన్నాడు. జపాన్ను అతడు హెచ్చరిస్తూ "వాళ్ళు మన షరతులకు అంగీకరించకపోతే, ఈ భూమ్మీద ఎవరూ ఎన్నడూ చూడని వినాశనం ఆకాశం నుండి వర్షిస్తుంది. ఈ ఆకాశ దాడి తరువాత, వాళ్ళు మున్నెన్నడూ చూడనంత పెద్ద సంఖ్యలో భూ, సముద్ర బలగాలు వాళ్లను చుట్టుముడతాయి. ఈ బలగాల శక్తి సామర్థ్యాలు వాళ్ళు ముందే రుచి చూసి ఉన్నారు." అని ప్రకటించాడు. ఈ ప్రసంగాన్ని జపాను వార్తా సంస్థలకు కూడా అందేలా ప్రసారాం చేసారు. సైపాన్‌లో ఉన్న 50,000 వాట్ల రేడియో స్టేషను హిరోషిమా గురించి అలాంటి సందేశాన్నే ప్రతి 15 నిముషాల కొకసారి ప్రసారం చేసింది. పోట్స్‌డామ్ ప్రకటన లోని నిబంధనలకు ఒప్పుకోకపోతే, మరిన్ని జపాను నగరాలకు కూడా ఇదే గతి పడుతుందని ఈ సందేశంలో చెప్పింది. ప్రధాన నగరాలను ఖాళీ చెయ్యమని పౌరులను కోరింది. రేడియో జపాన్ మాత్రం ఎవరికీ లొంగని జపాను, విజయాన్ని పొందుతుందని చెప్పింది. ఒకే బాంబుతో హిరోషిమాను నాశనం చేసిన సంగతిని అది ప్రకటించింది. ప్రధాన మంత్రి సుజుకి పత్రికలతో మాట్లాడక తప్పలేదు. మిత్ర పక్షాల డిమాండ్లను తిరస్కరించి, పోరును కొనసాగించడం పట్ల తన ప్రభుత్వ కృతనిశ్చయాన్ని అతడు పునరుద్ఘాటించాడు.
జపాను సోవియట్ యూనియన్ ల మధ్య ఉన్న తటస్థ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకుంటున్నట్లు సోవియట్ విదేశాంగ మంత్రి వ్యాచెస్లావ్ మోలొటోవ్ ఆగస్టు 5 న జపానుకు తెలియజేసాడు. ఆగస్టు 9 అర్థరాత్రి దాటిన రెండు నిముషాలకు సోవియట్ పదాతి, శతఘ్ని దళాలు, వాయుసేనలు మంచూరియా వ్యూహాత్మక దాడిని మొదలు పెట్టాయి. నాలుగు గంటల తరువాత, సోవియట్ల అధికారిక యుద్ధ ప్రకటన జపానుకు చేరింది. జపాను యుద్ధ మంత్రి కోరెచికా అనామి సహాయంతో, దేశంలో మార్షల్ లా విధించేందుకు జపాను సైన్యపు ఉన్నతాధికారులు ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టారు. శాంతి కోసం ఎవరూ ప్రయత్నాలు చెయ్యకుండా ఉండేందుకు వారీ ప్రయత్నాలు చేసారు.
ఆగస్టు 7 న, హిరోషిమా వినాశనం జరిగిన మరుసటి రోజు, డా. యోషియో నిషినా ఇతర అణు శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి హిరోషిమా వెళ్ళి జరిగిన నాశనాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాడు. టోక్యో తిరిగి వెళ్ళాక, హిరోషిమా నిజంగానే అణుదాడిలో నాశనమైందని క్యాబినెట్‌కు నివేదిక ఇచ్చారు. మరో ఒకటో రెండో బాంబుల కంటే ఎక్కువ తయారై ఉండవని నావికాదళాధిపతి అడ్మిరల్ సీము టొయోడా వేసిన అంచనా ఆధారంగా యుద్ధాన్ని కొనసాగించాలని క్యాబినెట్ నిర్ణయించింది. "మరింత నాశనం జరగొచ్చేమో గానీ యుద్ధం మాత్రం కొనసాగుతుంది" అని వాళ్ళు అనుకున్నారు. అమెరికా గూఢచార వ్యవస్థ ఈ క్యాబినెట్ సందేశాలను పట్టుకుంది.
అదే రోజున పర్నెల్, పార్సన్స్, టిబ్బెట్స్, స్పాట్జ్, లీమే లు గ్వామ్ లో సమావేశమై తరువాత ఏం చెయ్యాలో చర్చించారు. జపాను లొంగిపోయే సూచనలు కంబడనందున, మరొక బాంబు వెయ్యాలని వాళ్ళు నిర్ణయించారు. ప్రాజెక్టు ఆల్బర్టా తయారు చేస్తున్న రెండవ బాంబు ఆగస్టు 11 కల్లా సిద్ధమౌతుందని పార్సన్స్ చెప్పాడు. కానీ ఆ రోజున తుపాను వల్ల వాతావరణం బాగా ఉండదన్న వాతావరణ సూచనల కారణంతో బాంబును ఆగస్టు 9 నాటికే సిద్ధం చెయ్యాలని టిబ్బెట్స్ కోరాడు. పార్సన్స్ అందుకు ఒప్పుకున్నాడు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో నాగసాకి
దక్షిణ జపానులోని పెద్ద రేవు పట్టణాల్లో నగసకి ఒకటి. మందుగుండు తయారీ, ఓడలు, సైనిక యంత్రాల తయారీ, ఇతర యుద్ధ సామాగ్రి తయారీ కేంద్రం కావడాన ఈ నగరానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. నగరంలోని అతిపెద్ద సంస్థలైన మిట్సుబిషి షిప్‌యార్డ్స్, ఎలక్ట్రికల్ షిప్‌యార్డ్స్, ఆయుధ కర్మాగారం, స్టీల్ అండ్ ఆర్ంస్ వర్క్స్ లలో నగరంలోని 90% కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు. నగరంలోని పరిశ్రమల్లో కూడా 90% ఇవే.
అణుబాంబు పేలుడు నాటికి నగరంలో 263,000 జనాభా ఉన్నారు. వీరిలో 240,000 మంది జపనీయులు, 10,000 మంది కొరియన్లు, 2,500 మంది నిర్బంధ సైనిక సేవలో ఉన్న కొరియను కార్మికులు, 9,000 మంది జపాను సైనికులు, 600 మంది నిర్బంధ సైనిక సేవలో ఉన్న చైనీసు కార్మికులు, 400 మంది యుద్ధ ఖైదీలూ ఉన్నారు.
నాగసాకిపై అణుబాంబు దాడి
రెండవ బాంబును ఎప్పుడు వేయాలన్న నిర్ణయం తీసుకునే బాధ్యతను టిబ్బెట్స్‌కు అప్పజెప్పారు. ముందు అనుకున్న తేదీని - ఆగస్టు 11 - వాతావరణ పరిస్థితుల కారణంగా ఆగస్టు 9 గా మార్చారు. F-31, F-32, F-33 అనే పేర్లున్న మూడు బాంబుల మధ్యంతర కూర్పులను టినియన్‌కు రవాణా చేసారు. ఆగస్టు 8 న, బాంబు వెయ్యడాన్ని ఒక రిహార్సలు చేసారు. F-33 అనే మధ్యంతర కూర్పును ఈ రిహార్సలులో వాడారు. F-31 కూర్పును దాడి కోసం వాడాలని నిశ్చయించారు.
1945 ఆగస్టు 9 తెల్లవారు ఝామున 03:49 కి స్వీనీ నడుపుతున్న బోక్‌స్కార్ విమానం ఫ్యాట్‌మ్యాన్ బాంబును మోసుకుని కోకురా మొదటి లక్ష్యం గాను, నాగసాకి ప్రత్యామ్నాయ లక్ష్యంగానూ ఉంచుకుని బయలుదేరింది. సరిగ్గా హిరోషిమా దాడిలో లాగానే రెండు బి-29 లు వాతావరణ పరిశీలనకు ముందు వెళ్ళగా, మరో రెండు బి-29 లు విధ్వంసాన్ని కొలిచే పరికరాలతోను, ఫోటోలు తీసేందుకు గానూ స్వీనీ వెంట వెళ్ళాయి. బాంబు సిద్ధంగా ఉంది. దాని సేఫ్టీ ఫ్యూజును తియ్యలేదు.