cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
భారతి (సినిమా)
భారతి (నటి) కోసం వేరే వ్యాసం చూడండి.
భారతి 1975 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
మూలాలు
వర్గం:కృష్ణంరాజు నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:రమాప్రభ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:జమున నటించిన సినిమాలు వర్గం:లత నటించిన సినిమాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:పద్మనాభం నటించిన సినిమాలు వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నిర్మలమ్మ నటించిన సినిమాలు
సిరికొండ (కథలాపూర్)
సిర్కొండ తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల జిల్లా, కథలాపూర్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కథలాపూర్ నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కోరుట్ల నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1230 ఇళ్లతో, 4609 జనాభాతో 1473 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2226, ఆడవారి సంఖ్య 2383. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 695 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 100. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572139 .పిన్ కోడ్: 505462.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి కోరుట్లలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల కథలాపూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కోరుట్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కరీంనగర్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జగిత్యాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కరీంనగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సిర్కొండలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సిర్కొండలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
సిర్కొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సిర్కొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
సిర్కొండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మొక్కజొన్న, పసుపు
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బీడీలు
తాయారమ్మ బంగారయ్య
తాయారమ్మ బంగారయ్య ఏడిద నాగేశ్వరరావు, ఆకాశం శ్రీరాములు కలిసి నిర్మించిన చిత్రం. ఈ చిత్రాన్ని 1982లో బి.నాగిరెడ్డి గారి విజయా ప్రొడక్షన్స్ సంస్థ హిందీలో శ్రీమాన్ శ్రీమతి పేరుతో పునర్మించింది.
సంక్షిప్త చిత్రకథ
అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయాలను మన్నించి అదే పోకడలో పోవాలనుకునే యువతీయువకులు రాణి, మధు కాగా ఆధునిక నాగరికత మోజులో పడిపోయినవారు సుధాకర్, అరుణలు. వారికి వారే జీవిత భాగస్వాములైతే కథే లేదు. ఎటొచ్చి తారుమారు అయినప్పుడే వచ్చే తంటా అల్లా. తమకు సరిపడని వారితో వివాహాలు జరిగిపోవడంతో ఎన్నో ఇబ్బందులకు గురై సుఖశాంతులకు దూరం అవుతారు. ఆ రెండు కుటుంబాలకు అదృష్టవశాత్తు తాయారమ్మ, బంగారయ్యల జంట వారికి దగ్గరై ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసి వారిని సరిదిద్దగలుగుతారు. వారి చేతలు, మాటలు ఒకసారి కడుపుబ్బ నవ్వించగా, మరొక సారి జీవితాలకు ఒక అర్థాన్ని చెప్పేవిగా ఉంటాయి.
తన పట్టుదలతో చివరకు ఒక యువకునిచే భంగపడే స్థితి వరకు వచ్చిన అరుణ, తన పోరువల్లే నాగరికత పేరుతో దురవాట్లను నేర్చుకుంటూ చివరకు పండగనాడు కూడా పాత మొగుడేనా అని తన భార్య ఎదురు ప్రశ్నించే స్థితి వచ్చాక కాని సుధాకర్ లకు తమ తప్పిదాలేమిటో తెలిసి రాలేదు.
తాయారమ్మ, బంగారయ్యలు ఆ కుటుంబాలను సరిదిద్దడానికి వెనుకగల ప్రబల కారణాలేమిటి అనేది కథ చివరలో తెలుస్తుంది.
బయటిలింకులు
వర్గం:చిరంజీవి నటించిన సినిమాలు వర్గం:రాజబాబు నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఛాయాదేవి నటించిన చిత్రాలు వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:మాధవి నటించిన సినిమాలు వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
తెగింపు
తెగింపు 1994 మే 5న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ సునీల్ క్రియేషన్స్ పతాకంపై చల్లా వెంకటరామరెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు పి.ఎన్.రామచంద్రరావు దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాను కర్రి సాంబశివ రెడ్డి సమర్పించగా, విద్యాసాగర్ సంగీతాన్నందించాడు.
యెల్లవరం దొండపేట
యెల్లవరం దొందపేట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనకాపల్లి జిల్లా, నాతవరం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నాతవరం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తుని నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1527 ఇళ్లతో, 5577 జనాభాతో 1435 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2741, ఆడవారి సంఖ్య 2836. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1156 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 363. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585719 .పిన్ కోడ్: 531115.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
యెల్లవరం దొందపేటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
యెల్లవరం దొందపేటలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
యెల్లవరం దొందపేటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
యెల్లవరం దొందపేటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
జీడి, మామిడి,
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014,  వాడుకలో తెలంగాణ చట్టం' అని పిలిచే చట్టం ఒక భారత పార్లమెంటు చట్టం. దీనితో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ గా విభజించబడింది. తెలంగాణ ఉద్యమం వలన ఈ చట్టం ఏర్పడింది. దీనిలో కొత్త రాష్ట్రాల సరిహద్దులను నిర్వచించటం, ఆస్తులు, అప్పులను, బాధ్యతలు విభజించడానికి మార్గదర్శకాలను, హైదరాబాద్ను తెలంగాణ రాష్ట్రానికి శాశ్వత రాజధానిగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి తాత్కాలిక రాజధానిగా పేర్కొంది.
జైరామ్ రమేష్ ప్రకారం, నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ కు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం  గతంలో ఉత్తరాఖండ్ కు ఇచ్చిన  విధంపై ఆధారపడింది. ఉత్తరాఖండ్ 2000 ఏర్పడినా 2002 లో కేబినెట్  నిర్ణయం ద్వారా  ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వడం జరిగింది. అయితే తరువాత కేంద్రప్రభుత్వంలో అధికారానికొచ్చిన బిజేపీ నాయకత్వం  ప్రత్యేకహోదా ఇవ్వకుండా  ప్రత్యేక ప్యాకేజీ ఇవ్వడానికి నిర్ణయం తీసుకుంది.
చట్ట చరిత్ర
గతంలో ప్రతిపాదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2013, 2014 జనవరి 30 న ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ తిరస్కరించింది. 2014 బిల్లు 2014 ఫిబ్రవరి 18 న లోక్‌సభలో, 2014 ఫిబ్రవరి 20 న రాజ్యసభలో ఆమోదించబడింది. ఈ బిల్లును భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ 2014 మార్చి 1 న ధ్రువీకరించారు, అధికారిక గెజిట్‌లో 2014 మార్చి 2 న ప్రచురించారు, దీనిప్రకారం 2014 జూన్ 2 చట్టం ప్రకారం 'నియమించబడిన రోజు' అనగా కొత్త రాష్ట్రాలు ఆవిర్భవించే రోజు.
కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని మైనారిటీ ప్రభుత్వంగా మార్చాలని ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన కాంగ్రెస్ ఎంపీలు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని సభాధ్యక్షురాలు మీరా కుమారికి సమర్పించారు. ఆమె దానిని తిరస్కరించింది. లోక్‌సభలో చాలా నిరసనల మధ్య, ఈ బిల్లును స్పీకర్ మీరా కుమార్ 2014 ఫిబ్రవరి 13 న.2:00 గంటలకు ప్రవేశపెట్టారు. ఈ సమయంలో, బిల్లును ఆపాలని సీమాంధ్రా ఎంపీలు నినాదాలతో అంతరాయం కలిగించారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎంపిలు తెలంగాణ వ్యతిరేక నిరసనకారులపై దాడి చేయగా, ఎంపి లగడపాటి రాజగోపాల్ పార్లమెంటులో మిరియాలపొడి ప్రయోగించాడు. తరువాత అతను ఇతర రాష్ట్రాల నుండి కొంతమంది కాంగ్రెస్ ఎంపీలు దాడి చేయగా ఆత్మరక్షణలో ఉపయోగించానని చెప్పాడు. అనంతరం పార్లమెంటును 12:05 నుండి 02:00 వరకు వాయిదా వేశారు.
లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకురాలు సుష్మా స్వరాజ్ ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారో లేదో తనకు తెలియదని అన్నారు. సభ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసారం నిలిపివేసి, తలుపులు, గ్యాలరీలు మూసివేసి 2014 ఫిబ్రవరి 18 న, భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) మద్దతుతో లోక్ సభలో నోటిమాట ఓటు ద్వారా తెలంగాణ బిల్లును ఆమోదించారు. సీమాంధ్రా నాయకులు యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ప్రభుత్వం ఎన్నికలలో లాభాల కోసం ఇలా చేశారని, ఇది భారత పార్లమెంటుకు "నల్ల దినం" అని అన్నారు.
ఫిబ్రవరి 20 న బిజెపి మద్దతుతో తెలంగాణ బిల్లును రాజ్యసభ ఆమోదించింది. వివిధ పార్టీలకు చెందిన ఎంపీలు ఓట్ల విభజన కోరారు కానీ దీనిని స్పీకర్ తిరస్కరించారు. చివరకు, బిల్లును నోటిమాట ఓటు ద్వారా ఆమోదించారు.
ఈ బిల్లు రాష్ట్రపతి అంగీకారాన్ని పొంది 2014 మార్చి 1 న గెజిట్‌లో ప్రచురించింది. తెలంగాణ "కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన తేదీ ( నియమించబడిన తేదీ)"అనగా 2 జూన్ 2014 న భారతదేశంలోని 29 వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
పార్లమెంటు సభ్యుల సస్పెన్షన్
సభకు అంతరాయం ఏర్పరచినందుకు, మీరా కుమారి ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి 18 మంది ఎంపీలను 13 ఫిబ్రవరి 2014 న మిగిలిన సెషన్ కోసం సస్పెండ్ చేశారు. వీరిలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన 11 మంది ఎంపీలు (సబ్బం హరి, అనంత వెంకటరామి రెడ్డి, రాయపతి సంబశివరావు, ఎస్పీవై రెడ్డి, ఎం. శ్రీనివాసులు రెడ్డి, వి.అరుణ కుమార్, ఎ. సాయి ప్రతాప్, సురేష్ కుమార్ శెట్కర్, కె.ఆర్.గావాసి ఆకాష్ కనుమూరి, జి. సుఖేందర్ రెడ్డి), తెలుగు దేశం పార్టీకి చెందిన ముగ్గురు ఎంపీలు (నిరామల్లి శివప్రసాద్, నిమ్మల క్రిస్టప్ప,, కె. నారాయణ రావు), వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ యొక్క ఇద్దరు ఎంపిలు (వైయస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి , ఎం. రాజమోహన్ రెడ్డి), , తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన మరో ఇద్దరు ఎంపీలు వున్నారు.
అసెంబ్లీలో ఐక్య ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు తీర్మానం
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం ఒక అభిప్రాయం మాత్రమే అవసరం అయినప్పటికీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ, శాసనమండలి 30 జనవరి 2014 న తిరస్కరించుతూ  తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో 294 మంది ఎమ్మెల్యేలలో 119 మంది మాత్రమే తెలంగాణకు చెందినవారని గమనించాలి. తెలంగాణేతర ఎమ్మెల్యేలు ఈ బిల్లును వ్యతిరేకించారు. భారతీయ చరిత్రలో పునర్వ్యవస్థీకరణకు వ్యతిరేకంగా ఒక రాష్ట్రం స్పష్టంగా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసిన తరువాత ఒక రాష్ట్రం పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన మొదటి ఉదాహరణ ఇది.
ఈ బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్లు
పార్లమెంటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును నిలిపివేయాలని కోరుతూ తొమ్మిది పిటిషన్లు భారత సుప్రీంకోర్టులో దాఖలు చేయబడ్డాయి. "మాకు జోక్యం చేసుకోవడానికి ఇది సరైన దశ అని మేము అనుకోము" అని పిటిషన్ను కోర్టు తిరస్కరించింది. పార్లమెంటులో బిల్లు ఆమోదం పొందితేనే పిటిషన్‌ను పరిశీలిస్తామని పేర్కొంది. అయితే ఈ సమస్యకు సంబంధించి కోర్టు 2014 మార్చి 7 న కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. 2014 మే 5 న సుప్రీం కోర్టు ఈ సమస్యను తీసుకోవలసివుంది.. సుప్రీంకోర్టులో తదుపరి విచారణ 2014 ఆగస్టు 20 న జరగాల్సి ఉంది ఆర్టికల్స్ 3, 4 (2) లేదా భారత రాజ్యాంగంలోని మరే ఇతర నిబంధనల ప్రకారం పార్లమెంటుకు అధికారం లేదని ప్రార్థిస్తూ ఒక పిటిషనర్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఆర్టికల్ 368 కింద రాజ్యాంగం యొక్క తగిన సవరణ ద్వారా, ప్రభావిత రాష్ట్రం లేదా రాష్ట్రాల ప్రజల ఏకగ్రీవ సమ్మతి వున్నప్పుడే రాష్ట్రాన్ని విభజించవలసివుండగా అలా జరగలేదని పేర్కొన్నారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 4 (2) ద్వారా 1971 లో రాజ్యాంగ 24 వ సవరణ వలన ఆర్టికల్ 2 & 3 ప్రకారం ఆర్టికల్ 368 ను దాటవేయటం చెల్లదని చెప్పబడింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ చట్టానికి చట్టబద్ధత తీసుకురావడానికి తగిన సవరణలను (రాజ్యాంగ సవరణలతో సహా) తీసుకురావాలని భావించింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల హైకోర్టు హైదరాబాద్‌లో ఉన్న హైకోర్టు విభజన చట్టంలోని సెక్షన్ 31 ప్రకారం ఆ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు ఏర్పాటుతోనే చేయవచ్చని పేర్కొంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని సెక్షన్ 47 యొక్క అమలుకు, సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పులో అవిభక్త రాష్ట్ర విభాగాలు, సంస్థల యొక్క ఆర్థిక ఆస్తులు, బాధ్యతలను కొత్త రాష్ట్రాల మధ్య పంచుకోవాల్సిన విధానాన్ని స్పష్టం చేసింది. మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అనేక సంస్థల ఏర్పాటుకు భారీ ఆర్థిక భారాన్ని నివారించే ప్రయత్నంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన అఫిడవిట్ తో తెలంగాణ రాష్ట్రం వాదం వీగిపోయింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం వాణిజ్య పన్నుల ఆదాయం, చట్టంలోని 50, 51, 56 సెక్షన్ల కింద వాపసును పంచుకోవడంలో వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కూడా సుప్రీంకోర్టును సంప్రదించాలని నిర్ణయించింది. INR 36 బిలియన్ల నష్టం వచ్చేం అవకాశం వున్నందున కేంద్ర ప్రభుత్వ అలసత్వ ధోరణిని నిరసించింది.
బిల్లు వివరాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో శీతాకాల సమావేశానికి మొదటి రోజు 2013 డిసెంబరు 5 న ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. పది జిల్లాలతో తెలంగాణ ఏర్పాటుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. గవర్నర్ పర్యవేక్షణలో హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా పదేళ్లకు మించదు. 45 రోజుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని నగరం ప్రకటించబడుతుంది.
3 అక్టోబరు 2013 న జరిగిన సమావేశంలో కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన ప్రతిపాదిత తెలంగాణ రాష్ట్ర సరిహద్దుల ఆధారంగా ఈ బిల్లును రూపొందించారు. కొత్త రాష్ట్రం తెలంగాణలో 119 మంది శాసనసభ సభ్యులు, శాసనసభలో 40 మంది సభ్యులు, లోక్‌సభలో 17 మంది సభ్యులు, రాజ్యసభలో 7 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రెసిడ్యూరీ రాష్ట్రంలో 175 మంది ఎన్నుకోబడిన ఎమ్మెల్యేలు, 50 మంది ఎంఎల్‌సిలు, లోక్‌సభకు 25 మంది ఎంపిలు, రాజ్యసభకు 11 మంది ఎంపిలు ఉన్నారు.
ఒక ఉమ్మడి హైకోర్టు, ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క నివాస రాష్ట్రం కొరకు ఆర్టికల్ 214 ప్రకారం ప్రత్యేక కోర్టును ఏర్పాటు చేసే వరకు దాని ఖర్చులు నిష్పత్తి ఆధారంగా రెండు వారసత్వ రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడుతుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క నివాస రాష్ట్రానికి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ అవుతుంది, యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్, రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో, తెలంగాణ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్ గా పనిచేస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లు అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ నుండి 60 రోజుల వ్యవధిలో భారత ప్రభుత్వ జల వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ కృష్ణ నది నిర్వహణ బోర్డు, గోదావరి నది నిర్వహణ మండలిని ఏర్పాటు చేస్తుంది. ట్రిబ్యునల్స్ ఇచ్చే అవార్డులన్నింటినీ అమలు చేయడానికి కృష్ణ, గోదావరి నదులపై భారత ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన విధంగా ఆనకట్టలు, జలాశయాలు లేదా కాలువల హెడ్ వర్క్స్ యొక్క పరిపాలన, నియంత్రణ, నిర్వహణకు బోర్డులు బాధ్యత వహిస్తాయి. కృష్ణ, గోదావరి నదులపై కొత్త ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి ప్రతిపాదనలను అంచనా వేయడానికి, సాంకేతిక అనుమతి ఇవ్వడానికి బోర్డుల బాధ్యత ఉంటుంది. కొత్తగా నాలుగు కృష్ణా పరీవాహక రాష్ట్రాలతో కృష్ణ నది నీటి కేటాయింపుకు అంగీకరించనప్పటికీ, పొడిగించిన కృష్ణా జలవివాదల న్యాయస్థానం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య నీటి భాగస్వామ్యాన్ని పూర్వపు బచావత్ ట్రిబ్యునల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చేసిన నీటి కేటాయింపుల వారీగా, ప్రాజెక్టులకు ఖరారు చేస్తుంది. రాష్ట్ర విభజనకు ప్రధాన కారణం "తెలంగాణ ప్రాంత ప్రజల రాజకీయ, ప్రజాస్వామ్య ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడమే", కాని నీటిని అసమానంగా పంచుకోవడం కాదు.
ఉమ్మడి రాజధాని హైదరాబాద్‌లో నివసించే వారందరికీ జీవిత భద్రత, స్వేచ్ఛ, ఆస్తి భద్రతపై గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంటుంది. ఈ విధులను నిర్వర్తించడంలో అన్ని ముఖ్యమైన సంస్థాపనల యొక్క శాంతిభద్రతలు, అంతర్గత భద్రత, భద్రత వంటి విషయాలకు గవర్నర్ బాధ్యత విస్తరించాలి. ఈ తాత్కాలిక నిబంధన 10 సంవత్సరాలు వరకు వుంటుంది.
నిర్ణీత రోజు నుండి రెండు రాష్ట్రాలకు సంబంధించి కొత్త రాష్ట్రాలకు సంబంధంతో కేంద్రప్రభుత్వ ఉద్యోగాల ఏర్పాటుకు ఈ బిల్లు వీలుకల్పిస్తుంది. ఉద్యోగులందరికీ న్యాయమైన, సమానమైన అవకాశాలను అందించడానికి సలహా కమిటీ (లు) ఏర్పాటు చేయబడతాయి.
శాంతి భద్రతల నిర్వహణ కోసం అదనపు పోలీసు బలగాలను చేకూర్చుకోవడానికి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు భారతప్రభుత్వం సాయం చేస్తుంది. ఐదేళ్ల వరకు హైదరాబాద్‌లో ఒక అదనపు బలగాన్ని వుంచుతుంది.
హైదరాబాద్‌లోని గ్రేహౌండ్ శిక్షణా కేంద్రం మూడు సంవత్సరాల పాటు వారసత్వ రాష్ట్రాలకు సాధారణ శిక్షణా కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. మూడేళ్ల ఈ కాలంలో, గ్రేహౌండ్స్ కోసం ఇలాంటి శిక్షణా కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సహాయం చేస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న గ్రేహౌండ్, ఆక్టోపస్ దళాలు రెండు రాష్ట్రాల మధ్య పంపిణీ చేయబడతాయి.
సింగరేని కాలరీస్ లిమిటెడ్ (ఎస్‌సిసిఎల్) మొత్తం ఈక్విటీలో 51 శాతం తెలంగాణ ప్రభుత్వంతో, 49 శాతం భారత ప్రభుత్వంతో ఉంటుంది. దీని నుండి ప్రస్తుత బొగ్గు పంపిణీ ఎటువంటి మార్పు లేకుండా కొనసాగుతాయి. భారత ప్రభుత్వం కొత్త బొగ్గు పంపిణీ విధానం ప్రకారం వారసత్వ రాష్ట్రాలకు కొత్తగా కేటాయించబడతాయి.
భారత ప్రభుత్వం జారీ చేసిన విధానాలు, మార్గదర్శకాల ప్రకారం సహజ వాయువు కేటాయింపు కొనసాగుతుంది. దేశీయ చమురు, వాయువు ఉత్పత్తిపై చెల్లించాల్సిన రాయల్టీలు అటువంటి ఉత్పత్తి జరిగే రాష్ట్రానికి చేరుతాయి. సంబంధిత ఉత్పాదక కేంద్రాల నుండి గత ఐదు సంవత్సరాల వాస్తవ శక్తి వినియోగం యొక్క సగటు నిష్పత్తిలో కేంద్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలనుండి విద్యుత్ కేటాయింపు వారసుల రాష్ట్రాలకు కేటాయించబడుతుంది. 10 సంవత్సరాల కాలానికి, విద్యుత్ లోటు ఉన్న రాష్ట్రానికి మిగతా రాష్ట్రం నుండి మిగులు విద్యుత్ కొనుగోలుకు నిరాకరించే మొదటి హక్కు ఉంటుంది.
తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ప్రాజెక్టు ప్రభావిత గ్రామాలను విలీనం చేసే పోలవరం ఆర్డినెన్స్‌ను జూలై 2014 లో పార్లమెంట్ అంగీకరించింది. తెలంగాణలోని ఖమ్మం జిల్లా నుంచి ఏడు మండలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ చేశారు. భద్రాచలం రెవెన్యూ డివిజన్ నుండి నాలుగు మండలాలు, అవి చింతూరు, కునవరం, వరరామచంద్రపురం, భద్రచలం (భద్రచలం రెవెన్యూ గ్రామాన్ని మినహాయించి) తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు బదిలీ చేయబడ్డాయి. పల్వంచ రెవెన్యూ డివిజన్ నుండి మూడు మండలాలు, అవి కుకునూర్, వెలేరుపాడు, బుర్గంపాడు (పినపాక, మొరంపల్లి, బంజారా, బుర్గంపాడు, నాగినిప్రోలు, కృష్ణసాగర్, టేకులా, సరపకా, ఇరవేండి, మోటెపాల్‌పక్కా పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా. 16 జూలై లోక్ సభ 2014 జూలై 11 న నోటిమాట ఓటుతో పోలవరం ఆర్డినెన్స్ బిల్లును ఆమోదించడంతో ఇది అమల్లోకి వచ్చింది.
అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని
4 సెప్టెంబరు 2014 న, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర కొత్త రాజధాని గుంటూరు, విజయవాడ మధ్య, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలకు వస్తోందని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు శాసనసభలో ప్రకటించాడు. అలాగే, జపాన్ ప్రతినిధులు రాజధాని నిర్మాణంలో చేయందించడానికి సిద్ధమని "ఎక్స్ప్లొరేటరీ మీటింగ్"లో తెలిపారు
1 ఏప్రిల్ 2015 న రాజధాని నగరానికి అమరావతి అని పేరు పెట్టారు.
అమలు
2018 డిెసెంబర్ 18న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టం అమలుపై శ్వేతపత్రం విడుదలచేసింది. కేంద్రం నుండి 90,283 కోట్లు రావలసివున్నదని తెలిపారు.
2019 అక్టోబరు 9 న కేంద్ర ప్రభుత్వ హోం శాఖ కార్యదర్శి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రధాన కార్యదర్శులతో చర్చలు జరపారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం షెడ్యూలు 9, 10 సంస్థలు హైదరాబాదులో ఉమ్మడి ఆస్తుల విభజన చట్టప్రకారం జరగాలని కోరింది. 68 సంస్థలకు సంబంధించి విభజనపై తమకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదంటూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఒక జాబితాను సమర్పించింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం పౌరసరఫరాల శాఖను ఏర్పాటుకు ముందు కాలానికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వమే గ్యారెంటీలు, అప్పులు చెల్లించింది కావున వాటి విలువ ఏపీకి ఇవ్వడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వంకూడా అంగీకరించింది. ఇది సుమారు రూ.1700 కోట్ల రూపాయలు ఉంటుంది. విద్యుత్‌బకాయిల విషయంలో భేదాభిప్రాయాలు లేవని ఇరు రాష్ట్రాలు తెలిపాయి. షెడ్యూల్‌ 10 కి సంబంధించి శిక్షణా సంస్థల విభజన విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పునకు విరుద్ధంగా కేంద్రహోంశాఖ నిర్ణయం (ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యామండలి ఆస్తులను ఏకపక్షంగా తెలంగాణాకు కేటాయించడం) ఉందని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం హోంశాఖకు నివేదించింది. సింగరేణి కాలరీస్‌ విషయానికొస్తే విభజన చట్టంలోనే లోపాలు ఉన్నాయని ఏపీ ప్రభుత్వం తెలిపింది. షెడ్యూల్‌ 9 ప్రకారం సింగరేణి సంస్థను విభజించాలని, మరోవైపు కేంద్ర, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు ఆస్తుల నిష్పత్తి ప్రాతిపదికన తెలంగాణకు బదలాయించాలని ఉందని తెలిపింది. విభజన నిర్ణీత కాలంలోగా జరగటానికి సహకరించవలసిందిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్
ఉత్తర విశాఖపట్నం శాసనసభ నియోజకవర్గం
ఉత్తర విశాఖపట్నం శాసనసభ నియోజకవర్గం విశాఖపట్నం జిల్లా లో గలదు. ఇది విశాఖపట్నం లోకసభ నియోజకవర్గం పరిధి లోనిది.
నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందిన శాసనసభ్యులు
ఇంతవరకు సంవత్సరాల వారీగా నియోజకవర్గంలో గెలుపొందిన సభ్యుల పూర్తి వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో నుదహరించబడినవి. !సంవత్సరం !శాసనసభ నియోజకవర్గం సంఖ్య !పేరు !నియోజక వర్గం రకం !గెలుపొందిన అభ్యర్థి పేరు !లింగం !పార్టీ !ఓట్లు !ప్రత్యర్థి పేరు !లింగం !పార్టీ !ఓట్లు
2009 ఎన్నికలు
2009 ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పి.వి.ఎన్.మాధవ్ పోటీ చేస్తున్నాడు.
మూలాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం
రాయనిపల్లి
రాయనిపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, వనపర్తి జిల్లా,పాన్‌గల్‌ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన పానగల్ నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 341 ఇళ్లతో, 1466 జనాభాతో 449 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 802, ఆడవారి సంఖ్య 664. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 181 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 16. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576176 ..ఇది పంచాయతి కేంద్రం.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి పానగల్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల మహమ్మదాపూర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పానగల్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు వనపర్తిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ వనపర్తిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కొండేర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెబ్బేరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
భూమి వినియోగం
రాయనిపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాయనిపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
రాయనిపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న
రాజకీయాలు
2013, జూలై 31న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా సత్యం ఎన్నికయ్యాడు.
సెంటెల్ల ఆసియాటికా
సెంటెల్ల ఆసియాటికా, సాధారణంగా సెంటెల్ల అని పిలుస్తారు, కోలా గొటు, కుటుంబం కుటుంబం అంబెల్లిఫెరె యొక్క Mackinlayoideae లేదా ఉపకుటుంబంగా Mackinlayoideae ఒక చిన్న, మొక్కలు, మంచు లేత నిత్యం మొక్క, ఆసియాలో మాగాణి స్థానిక ఉంటూంది. ఇది ఒక ఆయుర్వేద వైద్యంలో ఔషధ హెర్బ్, సంప్రదాయ ఆఫ్రికన్ ఔషధము, సంప్రదాయ చైనీస్ ఔషధం ఉపయోగిస్తారు. ఇది కూడా ఇతర భాషలలో వివిధ ఇతర పేర్లు మధ్య ఆంగ్లంలో ఆసియాటిక్ pennywort లేదా భారతీయ pennywort, అంటారు.
వివరణ
సెంటెల్ల ఉష్ణమండల మురికి ప్రాంతాలలో పెరుగుతుంది.కాండం ఒకరికొకరు మొక్కలు ముదురు ఆకుపచ్చా, సన్నని, కండము పకుతు ఉంటాయి.అవి లేత ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండీ పిల్ల వేరులు ఉంటాయి.వాటి పుష్పాలు తెల్ల రంగులో లెదా లెత గులాబి రంగులో ఉంటాయి. ప్రతి పువ్వు పాక్షికంగా రెండు ఆకుపచ్చ రక్షక పత్రాలలో చుట్టబడి ఉంటుంది. ద్విలింగ అమరికలో కలిగి ఉంటుంది పువ్వు ప్రతి 5-6 పుష్పానికి పరిమాణంలో ప్రతి పువ్వు ఐదు కేసరాలూ రెండు శైలులు వహించి, పండు, దట్టంగా ఉంటాయి. మృదువైన జాతులు లేదా వర్తి పండు నుంచి వృత్యాసమును పంట మానవీయంగా లెద, మూడు నెలల్లో పరిణితి మూలాలు మొత్తం ఉంటాయి.
విస్తరణ
సెంటెల్ల ఆసియాటికా ఆగ్నేయ సంయుక్త ఇండియన్ ఉపఖండంలో, ఆగ్నేయ ఆసియా, చిత్తడినేల ప్రాంతాలు దేశవాళీ. మొక్క జల ఎందుకంటే కలిసిపోయేలా చేసే నీటిలో జీవ, రసాయన కాలుష్యాలు, ముఖ్యంగా సెన్సిటివ్ అనే మొక్క.
ఉపయొగలు
ఇది చాలా తరచుగా malluma అన్నం, కూర సంప్రదాయ నేపథ్యాన్ని సిద్ధం, శాకాహారం అటువంటి పప్పు వంటి వంటకాల్లో, లేదా గుమ్మడికాయ కూర ముఖ్యంగా బాగా వెళుతుంది.ఇది చాలా పోషకమైన భావిస్తారు.
వైద్యపరమైన ప్రభావాలబొద్దు పాఠ్యం
Gotu కోలా అనారోగ్య సిరలో దీర్ఘకాలిక సిరలు లోపం చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు, లేపనాలు, దాని విషయాల కృ సోరియాసిస్ చికిత్స, చిన్న గాయాలు కూడా స్టడీస్ కూడా సత్ఫలితాలు చూపించారు. కణిత కణాలు కనీసం ఒక ప్రయోగశాల అధ్యయనం కోలా, అందుబాటులో శాస్త్రీయ ఆధారం మానవులలో క్యాన్సర్ లేదా ఏ ఇతర వ్యాధి చికిత్స కోసం దాని ప్రభావం వాదనలను మద్దతు లేదు gotu తో కణ పెరుగుదల తగ్గింది చూపించాడు ఉన్నప్పటికీ అమెరికన్ క్యాన్సర్ సొసైటీ ప్రకారం, "
శ్రీలంకలో తెలుగు మూలాలు
శ్రీలంక ద్వీపంలో ప్రధానంగా సింహళ, తమిళ జాతులు ఉన్నప్పటికి 18-19 శతాబ్దాల కాలంలో ఈదేశ మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాలను తెలుగు రాజులు పరిపాలించారు. లభ్యమౌతున్న ఆధారాలను బట్టి క్యాండీ రాజ్యాన్ని పాలించిన కీర్తిశ్రీ రాజసింహుడు, విజయన్ రాజవంశానికి చెందిన చివరి రాజు నరేంద్ర సింహుని రాణి సోదరుని వంశానికి చెందినవాడు. రాణి విజయనగర వంశపు ఆడపడుచు. కీర్తిశ్రీ రాజసింఘె (1747-1780) రాజ్యంలో మతపరమైన పునరుద్ధరణను తీసుకువచ్చాడు. ఇతని తర్వాత ఇతని సోదరుడు రాజాధిరాజ సింహుడు కొంతకాలం మాత్రమే అంటే 1789 వరకు పరిపాలించగలిగాడు. ఇతని కాలంలో సాహిత్యం గుభాళించింది. ఇతని తర్వాత పరిపాలించిన విక్రమసింహుడు (1789-1815) ఈ రాజవంశపు చివరి రాజు. 1815 ఫిబ్రవరి 14 న క్యాండీ రాజ్యాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆక్రమించుకుంది. రెండవ క్యాండియన్ యుద్ధంతో శ్రీలంక పరిపూర్ణంగా స్వతంత్రాన్ని కోల్పోయింది. శ్రీలంక కడపటి చక్రవర్తి భారతదేశానికి పారిపోయాడు. ఇతని వంశస్థులు ప్రస్తుతం చిత్తూరు జిల్లా నరసింగరావు పేటలో నివసిస్తున్నారు.
తెలుగు రాజులు సింహళదేశాన్ని పరిపాలించిన కాలంలో తెలుగు కళలు, సంస్కృతులు వికసించినా అవి చెప్పుకోదగిన స్థాయిలో లేవు. ఆ సమయంలో తక్కువ సంఖ్యలో తెలుగువారు తంజావూరు, సేలం ప్రాంతాలనుండి శ్రీలంకకు వలస వెళ్లారు. వారిపై తమిళ సంస్కృతి, సాహిత్యాల ప్రభావం అనివార్యమైంది.
తర్వాతికాలంలో డచ్, బ్రిటీష్, పోర్చుగీసు సైన్యాల పరిపాలనలో శ్రీలంకలోని అల్పసంఖ్యాకులైన తెలుగువారు అధిక సంఖ్యలో ఉన్న తమిళ జాతితోను, సింహళీయులతోనూ కలిసిపోయి తమ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయారు. వారిలో ఎక్కువమందికి తమ మాతృభాషయైన తెలుగు చదవడం, వ్రాయడం, మాట్లాడటం తెలియకపోవడం శోచనీయం. అయితే కారుచీకటిలో కాంతిరేఖ మాదిరిగా త్యాగయ్య, క్షేత్రయ్య కృతులు, భగవాన్ సత్యసాయిబాబా, శివబాలయోగి మహరాజ్‌ల ఆధ్యాత్మికత కొంత ప్రభావాన్ని చూపిస్తోంది. ఈ ఆధ్యాత్మిక గురువులను అనుసరించేవారి సంఖ్య ఈ దేశంలో అధికంగా ఉంది. వారిలో కొంతమంది తమ గురువుల ప్రసంగాలను అర్థంచేసుకోవడానికి వీలుగా తెలుగు భాషను నేర్చుకోవడానికి కుతూహలం చూపిస్తున్నారు.
ప్రపంచ తెలుగు మహాసభ సెక్రెటేరియేట్ స్థానికంగా ఏర్పడిన తెలుగు సంఘం ద్వారా శ్రీలంకలోని తెలుగు ప్రజానీకానికి ఈ క్రింది అంశాలలో సహకరించడానికి ప్రయత్నాలను చేస్తోంది.
సామాజిక, ఆర్ధిక పరిస్థితులు
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన తెలుగు రాజులు 1747-1815ల మధ్య ఈ దేశాన్ని పాలించారు కానీ తెలుగు సంస్కృతి, కళలు, విద్యల ప్రభావం ఈ దేశ ప్రజల మీద అతితక్కువగా ఉంది. ఆ సమయానికి సంబంధించిన చారిత్రక ఆధారాలు, గ్రంథాలు లభ్యం కాకపోవడం చేత పరిశోధన ముందుకు కొనసాగడం లేదు. ఆ కాలంలో పరిమిత సంఖ్యలో ఈ రాజుల సైన్యంలో చేరడానికి తెలుగు వారు వలస వచ్చారు. చివరి రాజు కన్నస్వామి నాయకన్ (విక్రమసింహుడు) యొక్క రాజ్యం పతనమైన తరువాత ఈ సైనికుల అస్తిత్వం కోల్పోయింది. వీరు తెలుగు వారైనా శ్రీలంక తమిళులుగా రికార్డులకెక్కారు. పరిస్థితులు అనుకూలించక పోయినా ఇంకా కొంతమంది తెలుగు ప్రజలు చిన్న చిన్న వ్యాపారాలు చేసుకొంటూ, కాంట్రాక్టు కార్మికులు, హోటల్ కీపర్లు, ఆలయ పూజారులు వంటి స్వల్ప ఆదాయ వృత్తులను చేసుకొంటూ కొలంబో, క్యాండీ, అనూరాధపుర, బాటికలోయా, జాఫ్నా తదితర ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. క్యాండీ పర్వతప్రాంతాలలో కొన్ని తెలుగు సంచారజాతులు, తెలుగు జిప్సీలు నివసిస్తున్నారు వీరిని అహుకుంటికలు అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ దేశంలో 2 నుండి 3 లక్షల మంది తెలుగువారు ఉన్నట్లు ఒక అంచనా.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:శ్రీలంక వర్గం:వికీపీడియా ఏషియన్ నెల వ్యాసాలు
ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్
భారతదేశంలో అతి చౌకగా విమాన సేవలు అందించే విమానాయాన సంస్థ ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సంస్థ. భారత్ లోని కేరళరాష్ట్రం కేంద్రంగా ఈ సర్వీసులు నడుస్తున్నాయి. మధ్య తూర్పు ఆసియా, ఆగ్నేయాసియాలో వారానికి 100 విమాన సర్వీసులను ఈ సంస్థ నడిపిస్తోంది. ఏయిర్ ఇండియా చార్టర్ట్ లిమిటెడ్ కుచెందిన సొంత విమాన సంస్థ ఇది. ఏయిర్ ఇండియా అందిస్తోన్న సేవలు విస్తరిస్తూనే ఉన్నాయి.
టూకీగా
ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ విమానాలు ఎక్కువగా భారత్ లోని కేరళ రాష్ట్రం నుంచి నడుస్తున్నాయి. మధ్య తూర్పు, ఆగ్నేయాసియాలో వారానికి 100 విమాన సర్వీసులను నడిపిస్తోంది. ఏప్రిల్ 29, 2005 నాడు ఏయిర్ లైన్స్ సేవలు కేరళలోని తిరువనంతపురం నుంచి అబుదాబీకి ప్రారంభమయయ్యాయి. మొదట బోయింగ్ 737-86Q విమానాన్ని ఈ సంస్థ ఫిబ్రవరి 22, 2005 నాడు బొలోవియన్ విమానయాన సర్వీసుల నుంచి అద్దె ప్రాతిపదికన తీసుకున్నారు. ప్రస్తుతం ఫిబ్రవరి 2014 లెక్కల ప్రకారం ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సంస్థకు సగటున 6.3 సంవత్సరాల నుంచి పనిచేస్తున్న 20 విమానాలున్నాయి. డబ్బులు తగినంతగా సేవలు అందిస్తోన్న సంస్థగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏయిర్ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ గుర్తింపు సాధించింది. ముఖ్యంగా విమాన సర్వీసులో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన సౌకర్యాలు, మంచి భోజనం, ఇతర వసతులు, వినోద కార్యక్రమాలు ఉంటాయి. అంతర్జాతీయంగా విమాన సర్వీసులను నడిపిస్తోన్న ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ దేశంలోని ఏ ప్రదేశానికైనా గరిష్ఠంగా నాలుగు గంటల్లో చేరుకుంటుంది.ఈ విమానంలో ప్రయాణించాలనుకునే ప్రయాణికులు ఎక్కడి నుంచైనా ఆన్ లైన్ ద్వారా టికెట్లు బుక్ చేసుకునే అవకాశం ఉంది. అదేవిధంగా క్యూలైన్లలోనిల్చొనే బాధ లేకుండా వెబ్ చెకింగ్ సౌకర్యం కూడా అందిస్తోంది.
ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ ప్రధాన కేంద్రం కేరళలోని కోచిలో ఉంది. కోచి కి ప్రధాన కార్యాలయాన్ని తరలించడానికి డిసెంబరు 2012లో ఏయిర్ ఇండియా డైరెక్టర్ల బోర్డు చేసిన ప్రతిపాదనలను 2013 జనవరిలో పంపించింది. దీనిని దశలవారిగా తరలించాలని అప్పటి కేంద్ర పౌరవిమానయాన మంత్రి కె.సి వేణుగోపాల్ అన్నారు. ఇందులో భాగంగా జనవరి 1న కోచిలో కార్యాలయాన్ని ప్రారంభించారు.
గమ్య స్థానాలు
ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సంస్థ వారానికి 100 విమానాలు నడిపిస్తుండగా, ముఖ్యంగా భారత దేశంలోని దక్షిణాది రాష్ట్రాలైన తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ రాష్ట్రాల్లో దీని సేవలు కొనసాగుతున్నాయి. భారత దేశంలోని 12 పట్టణాలకు ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సర్వీసులు నడుస్తున్నాయి. తిరుచునాపల్లి, కోచి, పూణె, ముంబయి, అమృత్ సర్, లక్నో, చెన్నై, మంగుళూరు, కోజీకోడ్, తిరువనంతపురం, కోలకాతా, జైపూర్ నగరాలకు వెళ్లడానికి ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ విమానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ ఆధ్వర్యంలో 13 అంతర్జాతీయ కేంద్రాలకు విమాన సర్వీసులు నడిపిస్తున్నాయి. కొలంబో, సింగపూర్, కౌలాలంపూర్, బహరైన్, కువైట్, ఢాకా, దుబాయ్, అబుదాబీ, షార్జా, దోహా, సలహ్, అల ఐనా, మస్కట్ లకు విమానాలను నడిపిస్తోంది ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్.
విమాన సర్వీసులు
ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో బోయింగ్ 737-800 విమాన సర్వీసును నడిపిస్తోంది. తన వినియోగదారులకు సౌకర్యవంతమైన సేవలు అందించడంలో ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ సర్వీసు అధిక ప్రాధాన్యతనిస్తోంది. సాధారణ ప్రయాణికులకు అందుబాటు ధరలో విమాన టికెట్లు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
ప్రమాదాలు, సంఘటనలు
మే 22, 2010 నాడు దుబాయి-మంగళూరు మార్గంలో ఎగిరే ఎయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ విమానం-812, బోయింగ్ 737-800(రిజిస్టర్డ్ VT-AXV) విమానం మంగళూరు రన్ వే జారీ పోవడంతో ప్రమాదం జరిగి 152 మంది ప్రయాణికులు, 6గురు విమాన సిబ్బంది సహా 166 మంది దుర్మరణం పాలయ్యారు.
అదేవిధంగా 25 మే, 2010 నాడు ఏయిర్ ఇండియా ఎక్స్ ప్రెస్ కు చెందిన బోయింగ్ 737-800 దూబాయి నుంచి పూణెకు తిరిగి వస్తుండగా 7000 అడుగుల ఎత్తులో పట్టు తప్పింది. విమాన పైలట్ మూత్రశాలకు వెళ్లిన సమయంలో విమానాన్ని నడిపిస్తోన్న సహాయ పైలట్ తన సీటును సర్దుబాటు చేసుకునే క్రమంలో ఈ సంఘటన జరిగింది. ఆ సమయంలో కాక్ పిట్ బయట ఉన్న పైలట్ తొందరగా లోపలకి వచ్చి విమానాన్ని ప్రమాదానికి గురికాకుండా కాపాడగలిగాడు. ఈ సంఘటన జరిగిన సమయంలో విమానంలో 113 మంది ప్రయాణికులున్నారు. వీరందరినీ సీట్ బెల్ట్ పెట్టుకోవాలని హెచ్చరించిన పైలట్, ఆ తర్వాత విమానాన్ని అదుపులోకి తెచ్చి ఘోర ప్రమాదం జరగకుండా కాపాడగలిగారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:విమానయాన సంస్థలు వర్గం:విమాన ప్రమాదాలు వర్గం:2010 వర్గం:ప్రమాదాలు వర్గం:మే
ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా)
ప్రత్తిపాడు, గుంటూరు జిల్లాలోని ప్రత్తిపాడు మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన గుంటూరు నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3841 ఇళ్లతో, 14305 జనాభాతో 2255 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7103, ఆడవారి సంఖ్య 7202. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3089 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 513. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590326.
గ్రామ చరిత్ర
19వ శతాబ్దిలోనే ఆంగ్ల విద్యాలయాలు నెలకొన్న గ్రామాలలో ఇది ఒకటి. ప్రత్తిపాడులో పెన్సిల్వేనియా సీనెడ్ సొసైటీకి చెందిన రెవ. సి. ఎఫ్. హయర్ పాఠశాల నెలకొల్పాడు. ఇది గుంటూరు జిల్లాలోకెల్లా మొదటి ఆంగ్లేయ పాఠశాలల్లో ఒకటి.
గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
పూర్వం ఈ గ్రామాన్ని "భక్తులవాడ"గా పిలిచేవారని చరిత్ర కథనం. అనంతరం అది "భక్తిపాడు"గా మారిందని, ప్రత్తి పంట బాగా పండేది కనుక తొలుత "ప్రత్తిపాడు"గా మారిందని శాసనాలు చెపుతున్నాయి
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉంది. పాఠశాలల జాబితా సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గుంటూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ గుంటూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రత్తిపాడులో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో నలుగురు డాక్టర్లు, 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో8 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ప్రత్తిపాడులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 22 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ప్రత్తిపాడులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ప్రత్తిపాడులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ప్రత్తిపాడులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మిరప, వరి
శ్రీ గంగాపార్వతీ సమేత దండేశ్వర స్వామి ఆలయం
ఈ ఆలయం అతి పురాతనమైనది. దీనిని చోళరాజుల కాలంలో నిర్మించారు. పూర్వం ఈ ప్రాంతం అరణ్యంగా ఉన్న సమయంలో గౌతమ మహర్షి ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్లు చెపుతారు. ఈ ఆలయంలో భక్తులు, ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు, నిరంతరం పూజలు చేస్తూనే ఉంటారు. సోమవారాలలో రద్దీ ఇంకా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
పూర్వం ఈ ఆలయాన్ని, "గండేశ్వరస్వామివారి ఆలయం" అని పిలిచేవారు. ఎవరికైనా ఆపద వస్తే, ఇక్కడకు వచ్చి స్వామివారిని తలచుకుంటే పోతుందని, "గండాలు" తొలగిపోతాయని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే వివిధప్రాంతాలనుండి భక్తులు ఇక్కడకు పెద్దసంఖ్యలో తరలివచ్చి, స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు.
నాడు భక్తులవాడగా
పురాతనకాలంలో ఈ ఆలయం దండకారణ్యంలో భాగంగా ఉండేది. గౌతమ మహర్షి ఇక్కడ ఘోరతపస్సు చేసి, శివదర్శనం పొంది శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. ఈ సమయంలోనే విదర్భరాజకుమార్తె సీమంతిని భర్తను, నాగకుమారులు బంధించి నాగలోకానికి తీసికొని వెళ్ళినారు. భర్తను వెతుకుతూ ఆ రాజకుమారి, గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమం వద్ద ఉన్న శివాలయానికి చేరుకున్నది. తన భర్తను రక్షించి ఇంటికి చేర్చమని పరమశివుని ప్రార్థించింది. శివుడు ఆమెను మన్నించి, ఆమె భర్తను తిరిగి స్వస్థలానికి చేర్చి, "గండం" నుండి రక్షించాడు. దీనితో స్వామివారు, "గండేశ్వరస్వామి"గా ప్రసిద్ధి పొందినారు. ఇదే సమయంలో ఈ గ్రామాన్ని, "భక్తులవాడ"గా పిలిచేవారని చరిత్ర కథనం. నందిస్తంభం వద్ద సీమంతిని తల్లిదండ్రులు, సీమంతిని దంపతులు, వారి బంధువుల విగ్రహాలు నేటికీ కనిపిస్తుంటవి.
దేవాదాయశాఖ పరిధిలోనికి
కొండవీటి సామ్రాజ్యం శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆధీనంలో ఉన్నప్పుడు, ప్రత్తిపాడు మండలాధిపతి గింజుపల్లి అచ్చినాయుడు ఈ ఆలయ దక్షిణ ముఖ మండపాన్ని నిర్మించాడు. అనంతరం శ్రీకృష్ణదేవరాయల సోదరుడు సదాశివరాయలు పాలనలో 1476 లో పార్వతీదేవి అమ్మవారి విగ్రహన్ని ప్రతిష్ఠించారు. ఆంగ్లేయుల పాలనలో ఈ ఆలయం చిలకలూరిపాడు (నేటి చిలకలూరిపేట) జమీందారులైన వెంకటకృష్ణును అధీనంలోనికి వచ్చింది. వారి పాలనలో "శ్రీ మహా గండేశ్వరస్వామి ఆలయం"గా పిలుచుచూ సకల ఉత్సవాలు జరిపించేవారు. అనంతరం దేవాదాయశాఖ పరిధిలోనికి వచ్చింది. నేడు "శ్రీ గంగా పార్వతీ సమేత దండేశ్వరస్వామి"గా పిలువబడుచూ స్వామివారు పూజలందుకొనుచున్నారు.
నిత్యపూజలు
ఈ ఆలయంలో ప్రతిదినం నిత్య పూజలు నిర్వహిస్తుంటారు. ప్రతి సోమవారం భక్తులు అధికసంఖ్యలో ఆలయానికి తరలి వచ్చి, దోషాల నివారణకు ప్రత్యేకపూజలు చేయించుకుంటారు. దసరా నవరాత్రులు, కార్తీక మాసంలో సోమవారం, కార్తీక పౌర్ణమితోపాటు నెల పొడవునా అభిషేకాలు నిర్వహించెదరు. శివరాత్రికి కళ్యాణం, ముక్కోటి ఏకాదశికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించెదరు.
శ్రీ సీతా రామ లక్ష్మణ ఆంజనేయస్వామి వార్ల ఆలయం
ప్రత్తిపాడు గ్రామంలో, శ్రీ పరమేశ్వర స్వామి ఆలయ సమీపంలో, నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, 2014,జూన్-20న నిర్వహించెదరు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, 16వ తేదీన, వేదస్వస్థితో గ్రామ ప్రదక్షిణ, ఆలయ యాగశాల ప్రవేశం, విఘ్నేశ్వర పూజ తదితర పూజలు నిర్వహించారు. 19వ తేదీతో మండప దేవతా పూజలు, నీరాజన మహిమంత్రపుష్పాలతో ముగింపుకు చేరుకొనును. 20వ తేదీన యంత్రస్థాపన, విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ, ప్రాణప్రతిష్ఠ, దిష్టికుంభం, పూర్ణాహుతి, అన్నదాన కార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా పలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు.
శ్రీ వేణుగోపాల సీతారామస్వామివారి ఆలయం
విశిష్టత గల ఈ పురాతన ఆలయాన్ని, అప్పటి ప్రభుత్వంలో జమీందారుగా ఉన్న, చిలకలూరిపేటకు చెందిన శ్రీ కొరుగంటి వెంకటరెడ్డి, 1364లో, గ్రామం మధ్యలో నిర్మించారు. అప్పటి రోజులలో వీరు గ్రామంలోని దండేశ్వరస్వామివారికి సకల ఉత్సవాలు నిర్వహించేవారు. మొదట స్వామివారి ప్రక్కన రుక్మిణీదేవి ఉండి, శ్రీ గోపీనాథస్వామిగా పూజలందుకునేవారు. అనంతరం శ్రీనివాస వెంకటాచార్యులవారు సత్యభామ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించడంతో, శ్రీ రుక్మిణీ సత్యభామా సమేత శ్రీ వేణుగోపాలస్వామిగా పేరు వచ్చింది. 1760 లో శ్రీ వెంకటకృష్ణమ్మ ఈ దేవాలయాన్ని పునఃప్రతిష్ఠించారు. 1925 ఏప్రిల్-5 నుండి, ఆర్యవైశ్య సంఘం అధ్వర్యంలో ఈ ఆలయ కార్యకలాపాలు నడచుచున్నవి. ఈ అలయంలో స్వామివారి విగ్రహం ఉత్తర ముఖంగా ఉంటుంది. ముక్కోటి ఏకాదశి రోజున ఉత్తర ద్వారదర్శనానికి ప్రత్యేకత ఉంది.
ప్రత్తిపాడులోని తూర్పుబజారులో ఉన్న ఈ ఆలయంలో శ్రీ సీతారామచంద్రస్వామి ఆలయశిఖరం, విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ, 2014, జూన్-21, శనివారం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉదయం మంటపారాధనలకు నిత్యపూజ, గర్తన్యాసము, బీజన్యాసము, రత్నన్యాసము, ధాతున్యాసము, యంత్రప్రతిష్ఠ, విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, సంపాతాజ్యపాతము, కళాన్యాసము, కళాహోమము, పూర్ణాహుతి, ధేనుదర్శనము, కుంభము మొదలగు పూజాకార్యక్రమాలు దంపతులచే నిర్వహించారు. పరిసర గ్రామాలనుండి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో తరలివచ్చి, ఈ ఉత్సవాన్ని తిలకించి, స్వామివార్లను దర్శించుకొని, తీర్ధప్రసాదాలను స్వీకరించారు. అనంతరం భక్తులుకు అన్నదానం నిర్వహించారు.ఈ ఆలయ ప్రథమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2015,జూన్-9వ తేదీ మంగళవారంనుండి, 11వ తేదీ గురువారం వరకు, స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలు, వైభవంగా నిర్వహించారు. మూడవరోజు గురువారం మద్యాహ్నం, విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. ఈ ఉత్సవాలకు, పత్తిపాడు గ్రామం నుండియేగాక, భక్తులు సమీప గ్రామాలనుండి గూడా అధికసంఖ్యలో తరలివచ్చారు.
శ్రీ పోతురాజుస్వామివారి ఆలయం
గ్రామంలోని మిట్టబజారులోని ఈ ఆలయంలో "కళాపకర్ష" కార్యక్రమాన్ని, 2014,జూన్-14, శనివారం నాడు నిర్వహించారు. ఈ ఆలయ పునర్నిర్మానానికి తీర్మానించడమైనది. ఈ నేపథ్యంలో స్వామివారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. గోపూజ నుండి కదిలించిన పోతురాజుస్వామి విగ్రహాన్ని పునర్నిర్మించేవరకు, అంకమ్మతల్లి ఆలయంలో ఉంచటానికి ఏర్పాటుచేసారు.
శ్రీ గంగమ్మ తల్లి ఆలయం
ఈ ఆలయ అష్టమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2015,మే-29వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, ఆలయంలో ఉదయం అమ్మవారికి పంచామృతాలతో అభిషేకాలు నిర్వహించారు. మహిళలు పెద్ద యెత్తున బిందెలతో జలం తీసికొనివచ్చి, అమ్మవారికి అభిషేకాలు నిర్వహించారు. అనంతరం పొంగళ్ళు వండి, మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి పలు గ్రామాలనుండి భక్తులు పెద్దయెత్తున తరలివచ్చి, అమ్మవారిని దర్శించుకొని పూజలు చేసారు. అనంతరం నిర్వహించిన కోలాటప్రదర్శన అందరినీ ఆకట్టుకున్నది.
శ్రీ అద్దంకమ్మ తల్లి ఆలయం
ప్రత్తిపాడు గ్రామంలో, రెడ్ల రామాలయం సమీపంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలలో భాగంగా, 2016,మార్చి-1వ తేదీ మంగళవారంనాడు అద్దంకమ్మ తల్లి విగ్రహాన్ని మేళతాళాలు, మంగళ వాయిద్యాల నడుమ గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. 3వ తేదీ గురువారంనాడు ఉదయం 7 గంటలకు అద్దంకమ్మ, గోపయ్యస్వామివారల విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో, హోమాలు, మంటపారాధన, మహా కుంభం, పూర్ణాహుతి, కంకణ విసర్జన తదితర పూజా కార్యక్రమాలు శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు.
ఈ ఆలయ ప్రథమ వార్షికోత్సవం 2017,మార్చి-3వతేదీ శుక్రవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. భక్తులు అమ్మవారిని దర్శించుకుని తీర్ధప్రసాదాలు స్చీకరించారు. సాయంత్రం ఆలయ ఆవరణలో భజన కార్యక్రమం జరిగింది.
నిదానంపాటి శ్రీ లక్ష్మీ తిరుపతమ్మ తల్లి ఆలయం
ప్రత్తిపాడులోని రాంనగర్ కాలనీలో వేంచేసియున్న ఈ అమ్మవారి ఆలయంలో, వార్షిక తిరునాళ్ళు, 2017,ఏప్రిల్-9వతేదీ ఆదివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించినా రు. ఈ సందర్భంగా 8వతేదీ శనివారం రాత్రి, అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించి అనంతరం గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు.
ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
పెండేకల్
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల కోసిగిలో, సమీప జూనియర్ కళాశాల కోసిగి లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోని లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.