cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జోగి
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా ఏ గ్రూపులోని 10 వ కులం జోగి . జోగీ జోగీ రాసుకుంటే బూడిద రాలుతుంది అని సామెత. జోగులు విభూతి ధారులై ఉండొచ్చు. స్త్రీని భోగ్య వస్తువుగా భావించిన ఆనాటి మత విధానాలు బసివి, జోగిని వ్యవస్థలకు ప్రాణం పోశాయి. క్రమేణా జోగి ఒక కులంగా మారింది. శివుడిని బీరజడల జోగి అంటారు. జోగులు శైవులు.జోగి కులస్తులు జీవనం కోసం రాయలసీమలో అర్చకత్వాన్ని ఆసరాగా చేసుకుం టే... శ్రీకాకుళం జిల్లాలో వ్యవసాయంలో స్థిరపడ్డారు. మరికొందరు బిక్షాటన…ను ఎంచుకోగా... అత్యధికులకు మాత్రం మూలికా వైద్యమే జీవనాధారం. .కొందరు ఈత చాపలు కూడా చేస్తుంటారు. జోగి అనగానే జోగినీ వ్యవస్థకు చెందిన కులంగా సమాజం భావించి, అదోలా చూస్తోంది. దీంతో స్థాని కంగా ఉన్న బిసీ కులాల్లోని పెద్ద కులాన్ని ఎంచుకుని... అదే తమ కులమని చెప్పుకుంటూ... వారిలో క్రమేణా కలిసిపోతున్నారు.గతంలో జోగి కులస్తులు భుజం మీదినుం చి కిందికి జాలువారే పొడవాటి వస్త్రాన్నో, చీరనో వేసుకు నేవారు.వనమూలికలతో కూడిన జోలె... మరోపక్క కొండచిలవనో, పసరిక పామునో భుజంపై వేసుకుని వీధుల వెంట తిరుగుతూ మందులు అమ్ముతుంటారు. కాలానుగుణంగా వీరి వేషధారణలో మార్పు వచ్చింది. అనుకూలంగా ఉంటేనే ఆయా గ్రామాల్లో ఉంటారు. లేదంటే మరో గ్రామానికి వెళతారు. వీరి వైద్యంలో వనమూలికల ప్రాధాన్యమే ఎక్కువగా ఉన్నా... మూర్చ రోగికి మాత్రం నొసటిపై కాల్చి వైద్యం చేస్తారు. విషానికి విరుగుడు మందు వీరి వెంట ఎప్పుడూ ఉంటుంది. వివిధ రకాల వనమూలికలూ వీరి వద్ద లభిస్తాయి. దీంతో ఆయుర్వేద వైద్యులు మూలికల కోసం వీరిని ఆశ్రయిస్తుంటారు. చార్మినార్‌ సమీపంలోని గుల్జార్‌ హౌస్‌ దగ్గర వీరిని జడిబుడివాలా' లుగా పిలుస్తుంటారు.రంగారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాల్లో ఇప్పటికీ మేరల పద్ధతి కొనసాగుతోంది. భూస్వాముల పశువులకు వైద్యం చేస్తారు. ఏడాది మొత్తం వైద్యం అందించినందుకు వీరికి భూస్వామి పంట కోత కోశాక ఒక మోపు ఇస్తాడు.కొందరు తల్లిదండ్రులు తినీతినక తమ కుమార్తెలను ఉన్నత చదువులు చదివించారు. పీజీలు పూర్తి చేశారని బిడ్డలను చూసి సంబరపడిపోయారు. అయితే వీరికి పెళ్ళి ప్రయత్నాలు ప్రారంభిస్తే తగిన వరుడే దొరకట్లేదు.ఎరమ్రట్టి నేలపై వర్షం కురిస్తే... పెండలం పురుగు మాదిరి పురుగులు మట్టిలోంచి బయటికి వస్తాయి. వీటి చర్మంపై ఉండే సన్నటి నూగు ముఖమల్‌ వస్త్రం మాదిరీ మెరుస్తుంటుంది. వీటిని పట్టి వేయించి, ప్యాక్‌ చేసి అమ్ముతారు. రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వ్యాపా రం ఊపు అందుకోవటంతో ఈ పురుగులు అంతరించే స్థితి దాపురించింది.వనమూలికలను గుర్తించే పరిజ్ఞా నం ఉన్న జోగి కులస్తులకు నర్సరీ లలో శిక్షణ ఇప్పించాలి వనమూలికల అమ్మకాల నిమిత్తం డ్వాక్రా గ్రూపులు తయారు చేసిన వస్తువులను మార్కెట్‌ చేసేందుకు ఏ విధంగా అవకాశం కల్పిస్తు న్నారో... వీరికీ అలాంటి సౌకర్యం కల్పించాలని కోరుతున్నారు.మహబూ బూనగర్‌ కొడంగల్‌ మండలం ఆషన్‌పల్లి సర్పంచ్‌ మినహా మా కులానికి ఎక్కడా ఎటువంటి రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం లేదంటున్నారు.రాజధానిలో మా కులంవారి కోసం ఓ కమ్యూనిటీ హాలు నిర్మిం చుకునే అవకాశం ప్రభుత్వం కల్పించాలి. జొగి కులస్తులలో విద్యపట్ల అవగాహన పెంచేందుకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకోవాలి. మా కులానికి చెందిన వారు కుల ధ్రువీ కరణ పత్రాలు పొందాలంటే అనేక ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని వాపోతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:కులాలు
మహమ్మద్ బాజి
మహమ్మద్‌ బాజి ఒడిశాలోని కోరాపుట్ కు చెందిన భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాత్ర
అతను 1931లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్లో చేరాడు. నాగపూర్ శాఖకు అద్యక్షునిగా వ్యవహరించాడు. గాంధీని కలవాలనే సంకల్పంతో తన స్నేహితుడు లక్ష్మణ్ సాహుతో కలసి సైకిలుపై సుమారు 350 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి రాయపూర్ చేరుకున్నాడు. అక్కడి నుండి రైలులో వార్థాకు చేరుకొని సేవాగ్రాంకు వెళ్ళాడు. వార్ధలో మహాత్మగాంధీని కలుసుకున్న బాజి అతను కోరిక మేరకు స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు. ఆంగ్లేయుల పాలనలో కొరాపుట్‌, బరంపురం జైళ్లలో శిక్షనుభవించాడు. 1942 ఆగస్టు 25న క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని 30 నెలల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. 1945లో శాంతి ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు సోరాగుడాలో పోలీసులు వారిని అడ్డుకొని అరెస్టు చేసారు. అక్కడ జరిగిన హింసాకాండలో అతని భుజం గాయపడింది. అతనిని కటక్ జైలుకు తరలించారు. అతను బిజూ పట్నాయక్ తో కలసి జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. అతనిని 1947 ఆగస్టు 12న విడుదల చేసారు. 1952లో జరిగిన భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ముఖ్యమంత్రి సదాశివ త్రిపాఠీతో సహా అతని స్నేహితులు ఎన్నికలలో పోటీ చేయమని కోరినా అతను పోటీ చేయలేదు. అతను గాంధేయ మార్గంలో ప్రజలకు సేవలందించాలని కోరుకున్నాడు. భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత 1955-67 కాలంలో అతను కోరాపుట్ జిల్లా భూదాన్ బోర్డు సలహాదారుగా ఉన్నాడు. అతను భూదాన్ ఉద్యమంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించి సుమారు నాలుగు లక్షల ఎకరాల భూమిని నిరుపేదలకు అందజేసాడు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా 14 ఎకరాల అతని స్వంత స్థలాన్ని కూడా పేదలకు పంచిపెట్టాడు.
గాంధీ మాటలని అనుసరిస్తూ మాంసాహారం తినలేదు. ఆజన్మ బ్రహ్మచారిగా ఉండి తన ఆస్తులను పేద ప్రజలకు పంచిపెట్టాడు. ప్రభుత్వ పింఛను సైతం కాదనుకుని ఆశ్రమ జీవితాన్నే గడిపాడు.
అతను 2019 జూన్ 27న నవరంగపూర్‌ పట్టణంలోని సునారివీధిలో తన స్వగృహంలో మరణించాడు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:1917 జననాలు వర్గం:2019 మరణాలు వర్గం:గాంధేయవాదులు వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు
జి.డి. యాదవ్
'''జి.డి. యాదవ్''' (జననం: సెప్టెంబర్ 14, 1952) ఈయన భారతీయ రసాయన ఇంజనీర్, శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త. ఈయన సూక్ష్మ పదార్ధాలపై పరిశోధన, రసాయన ప్రతిచర్యతో గ్యాస్ శోషణ  ఉత్ప్రేరకాలపై పరిశోధనలు చేసాడు. ఈయన పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈయన 1952, సెప్టెంబర్ 14 న దాదాసాహెబ్ కృష్ణాజీ-రుక్మిణి దంపతులకు మహారాష్ట్రలోని కొల్హాపూర్ జిల్లాలోని రాధనగరి తహసీల్ లోని అర్జున్వాడ అనే చిన్న గ్రామంలో  జన్మించాడు. ఈయన తన ప్రాథమిక విద్యను తన గ్రామంలోని స్థానిక పాఠశాలలో VII తరగతి వరకు తరువాత కొల్లాపూర్ లో పదవ తరగతి వరకు చదివాడు. ఈయన 1970 లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయంలో యూనివర్శిటీ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ (యుడిసిటి) లో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో తన ఇంజనీరింగ్ విద్యను పూర్తిచేసాడు. తన విద్య అనంతరం ఇదే విశ్వవిద్యాలయంలో ఫ్యాకల్టీ సభ్యునిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. ఈయన 1980 లో తన పిహెచ్‌డిని కెమికల్ ఇంజనీర్ మన్ మోహన్ శర్మ పర్యవేక్షణలో  అధ్యయనాలను కొనసాగించాడు. యు.కె లోని లౌబరో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో లెవర్‌హూల్మ్ ఫెలో (1980–81), యూనివర్శిటీ ఆఫ్ యూనివర్శిటీలో పనిచేశాడు. ఈయన అంటారియో యాస్ నేచురల్ సైన్సెస్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ ఫెలో (1982–86), జోహన్సేన్ క్రాస్బీ విజిటింగ్ చైర్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ కెమికల్ ఇంజనీరింగ్, మిచిగాన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ (2001–02),  విశిష్ట విజిటింగ్ స్కాలర్, ఆసియా ఇనిషియేటివ్ ఆఫ్ పర్డ్యూ యూనివర్శిటీ ప్రెసిడెంట్ (2007), విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ లుంగ్వా యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, తైవాన్, దర్బారీ సేథ్ అకర్బన కెమికల్ టెక్నాలజీ ప్రొఫెసర్ (1996-2009), డిపార్ట్మెంట్ హెడ్, కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ (2006-09), డైరెక్టర్, ఆర్టి మోడి విశిష్ట ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీకి సిట్టింగ్ వైస్ ఛాన్సలర్ గా పనిచేశాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఈయన వసంత వీరరాఘవన్ అయ్యర్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఈ దంపతులకు విక్రమాదిత్య, గౌతమ్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.
పురస్కారాలు
ఎడవళత్ కక్కాడ్ జానకీ అమ్మాళ్ ఒక భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్త. ఈవిడ వృక్షశాస్త్రంలో చాలా కృషి చేశారు. వృక్షశాస్త్ర శాఖలో సైటోజెనెటిక్స్ (అంటే జీవకణ నిర్మాణం, విధులకు సంబంధించిన శాస్త్రం), భూగోళ శాస్త్రంపై పరిశోధన జరిపార.ఈమె చెరకు, వంగ చెట్టు మీద చాలా పేరెన్నికైన పరిశోధన జరిపారు. అలాగే జానకీ అమ్మాళ్, కేరళ వర్షాధార అడవుల నుండి ఔషధపరంగా, వాణిజ్యపరంగా పలు విలువైన మొక్కలు సేకరించారు.
మూలాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:1952 జననాలు
గొడుగు
thumb|గొడుగులోని బాగాలు
గొడుగు (ఆంగ్లం Umbrella) ఎండ, వానల నుండి మనల్ని రక్షించుకొనే అవసరమైన సాధనము. ఎండనుండి రక్షించడానికి గతంలో ఎక్కువగా నల్లని గొడుగులు మాత్రమే ఉండేవి. ఇప్పుడివి రంగురంగులలో అందంగా తయారవుతున్నాయి. కొంతమంది ముఖ్యంగా అమ్మాయిలు, పిల్లలు రంగుల గొడుగులు ఇష్టపడతారు. పల్లెల్లో తాటాకులతో గొడుగులు తయారుచేస్తారు.
భారతదేశంలో
మహాభారతంలో గొడుగు గురించిన ఒక ఆసక్తికరమైన అంశం ఉంది. జమదగ్ని విలువిద్యలో ఆరితేరినవాడు. ఆయన భార్య రేణుక ఆయన వేసిన బాణాలను అతి తక్కువ సమయంలోనే తిరిగి తెచ్చి ఇచ్చేది. కానీ ఒకసారి మాత్రం బాణాలను తెచ్చేందుకు ఒక రోజంతా వెచ్చించవలసి వచ్చింది. ఎండవేడిమి వల్లనే అలా జరిగిందని ఆమె భర్తకు నివేదించింది, అందుకు ఆగ్రహించిన జమదగ్ని సూర్యుడివైపు ఒక బాణాన్ని ప్రయోగిస్తాడు. సూర్యుడు తన పొరపాటును మన్నించమనీ అందుకు పరిహారంగా ఒక గొడుగునూ స్వీకరించమనీ కోరుతాడు.
ఛాయాచిత్రకళలో
ఛాయాచిత్రకళలో దీనిని రిఫ్లెక్టరు అంటారు. ఇది ఒక గొడుగు మాదిరిగా కనిపించి ప్రత్యేకమైన పరికరం. ఇది మెరిసే ఉపరితలాన్ని కలిగి కాంతిని పరావర్తనం చెందించి వస్తువుమీద కేంద్రీకరించేటట్లు చేస్తుంది.
క్రీడలలో
పారాచూట్ ఆరుబయట క్రీడలలో ఒక విశిష్టమైన క్రీడ, గాలిలో ప్రయాణించే చాలామంది ప్రాణాలను కాపాడే పరికరం.
మూలాలు
వర్గం:గృహోపకరణాలు
బాజీ రౌట్
thumb|260x260px|బాజీ రౌట్ స్మారక విగ్రహం ఉన్న జంక్షన్ - దంగపాల - డెంకనల్ జిల్లా
బాజీ రౌట్, పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సులో చంపబడిన అతి పిన్న వయస్కుడైన భారత అమరవీరుడు. పడవ నడిపే వృత్తి చేస్తుండేవాడు. 1938 అక్టోబరు 11న ఒడిషా రాష్ట్రం డెంకనల్ జిల్లా, భుబన్ పట్టణ సమీపంలోని నీలా కాంతపూర్ ఘాట్ వద్ద బ్రాహ్మణి నదిని దాటించవలసినదిగా బ్రిటిష్ పోలీస్ అధికారులు కోరినపుడు అతను నిరాకరించాడు. ఈ చర్యతో అతనిని బ్రిటిష్ వారు కాల్చి చంపారు.
బాజీ రౌట్ బ్రాహ్మణి నదిలో ఒక పడవ నడిపే వ్యక్తికి చిన్న కుమారునిగా జన్మించాడు. ప్రజా మండలం (ప్రజల పార్టీ) బనార్ సేనలో చురుకైన సభ్యుడిగా పనిచేసాడు. అతను స్వచ్ఛందంగా రాత్రిపూట నదిని పరిశీలిస్తూ ఉండేవాడు. ఒకనాడు బ్రిటీష్ పోలీస్ ఫోర్స్ తన పడవ ద్వారా నదిని దాటించమని ఆదేశించింది. అతను నిరాకరించాడు. బ్రిటిష్ సైనికులు లక్ష్మణ్ మల్లిక్, పాగు సాహూలతో పాటు అతనిపై కాల్పులు జరిపాయి.
బాజీ రౌట్ సమ్మన్
భారతదేశపు అతి చిన్న అమరవీరుని జ్ఞాపకార్థం, ఐఐటి బొంబాయిలోని ఉత్కల కల్చరల్ అసోసియేషన్ ప్రతి సంవత్సరం ఉత్కల దివస్ (ఒడిశా దినోత్సవం) లో కళలు, విజ్ఞాన శాస్త్రం, సామాజిక కార్యక్రమాలు, వ్యవస్థాపకత వంటి వివిధ రంగాలలో ప్రతిభ కనబరచిన ఒక ఒరియా యువకుడిని 'బాజీ రూట్ సమ్మన్' తో సత్కరిస్తుంది. 2016లో స్నితి మిశ్రాకు బాజీ రౌట్ సమ్మాన్ పురస్కారం లభించింది.
గ్రంథ పట్టిక
ఇంగ్లీషులో : - "It is not a pyre, O Friends! When the country is in dark despair, it is the light of our liberty. It is our freedom-fire."
తెలుగులో భావం: - "దేశం ఓ చితి కాదు, ఓ ఫ్రెండ్స్! చీకటి నిరాశలో ఉన్నప్పుడు, అది మన స్వేచ్ఛకు వెలుగు. ఇది మన స్వేచ్ఛ- అగ్ని."
మూలాలు
వర్గం:1938 మరణాలు వర్గం:1926 జననాలు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు
శ్రీవిష్ణు (నటుడు)
శ్రీ విష్ణు ఒక తెలుగు నటుడు. అతను బాణం, సోలో లో కొన్ని చిన్న పాత్రలతో నటుడిగా పరిచయమయ్యాడు. 2013లో ప్రేమ ఇష్క్ కాదల్ చిత్రంలో 'రాయల్ రాజు'గా తరువాత సంవత్సరం సెకండ్ హ్యండ్ చిత్రం, 2016లో అప్పట్లో ఒకడుండేవాడు తో మంచి గుర్తింపు పొందాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
శ్రీవిష్ణు విశాఖపట్నం లో చదివాడు. విశాఖపట్నం గాంధీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ మేనేజ్మెంట్ నుండి బిజినెస్ మేనేజ్మెంట్ పట్టా పొందాడు. కాలేజీలో శ్రీవిష్ణు నాటకబృందంలో సభ్యుడు. క్రికెట్ అంటే కూడా అతనికి ఆసక్తి. యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు అతను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అండర్ -19 జట్టుకు ప్రాతినిథ్యం వహించాడు.
నటుడిగా
బాణం, సోలో లో కొన్ని చిన్న పాత్రలతో నటుడిగా పరిచయమయ్యాడు. 2013 లో, ప్రేమా ఇష్క్ కాదల్ చిత్రంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించటానికి దర్శకుడు పవన్ సాదినేనిని కలుసుకున్నాడు. 2014 లో నారా రోహిత్ నటించిన ప్రతినిథి సినిమాలో ఒక హోం మంత్రి కుమారుడిగా నటించారు.
కొన్ని చిన్న పాత్రలలో నటించిన తరువాత, 2016 లో అప్పట్లో ఒకడుండేవాడు చిత్రంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1985 జననాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
లక్ష్మీపురం (కల్లూరు, ఖమ్మం)
లక్ష్మీపురం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా, కల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
లక్ష్మీపురంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
లక్ష్మీపురంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
లక్ష్మీపురంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ఏరియల్ వింటర్
హిట్ సిట్‌కామ్ 'మోడరన్ ఫ్యామిలీ'లో అలెక్స్ డన్ఫీ పాత్రకు బాగా ప్రసిద్ది చెందింది, ఏరియల్ వింటర్ అత్యంత ప్రతిభావంతులైన అమెరికన్ నటి, గాయని, వాయిస్ నటి. ఆమె పసిపిల్లగా ఉన్నప్పటి నుండి టెలివిజన్ పరిశ్రమలో ఉంది. ఈ అందమైన, తెలివైన నటి అనేక ప్రదర్శనలు, చలనచిత్రాలలో వాయిస్ ఆర్టిస్ట్, గాయనిగా అసాధారణ విజయాన్ని సాధించింది. ఆమె ప్రతిభకు నిదర్శనంగా, ఆమె తన కెరీర్‌లో అనేక అవార్డులు, ప్రశంసలను గెలుచుకుంది. ఫ్రాంక్, నిష్కపటమైన, తరచుగా బహిరంగంగా మాట్లాడే, వింటర్ అనేది మిలీనియల్, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అసంఖ్యాకమైన ప్రజలచే ప్రేమించబడుతుంది, ఆరాధించబడుతుంది.
లక్ష్మీపురం (కల్లూరు, ఖమ్మం)
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, పొగాకు
ఏరియల్ వింటర్
కుటుంబం:
తండ్రి: గ్లెన్ వర్క్‌మ్యాన్
తల్లి: క్రిస్టల్ వర్క్‌మ్యాన్
తోబుట్టువులు: జిమ్మీ వర్క్‌మ్యాన్, షానెల్ వర్క్‌మ్యాన్
పుట్టిన దేశం: యునైటెడ్ స్టేట్స్
బాల్యం & ప్రారంభ జీవితం
వర్జీనియాలోని ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌లో ఏరియల్ వింటర్ వర్క్‌మ్యాన్‌గా జన్మించారు, గ్లెన్ వర్క్‌మ్యాన్, క్రిసౌలా “క్రిస్టల్” (నీ బాటిస్టాస్) ముగ్గురు పిల్లలలో ఏరియల్ చిన్నది. ఆమె ఇద్దరు తోబుట్టువులు - షానెల్లే వర్క్‌మ్యాన్ గ్రే, జిమ్మీ వోక్‌మాన్ ఇద్దరూ వినోద పరిశ్రమకు అనుబంధంగా ఉన్నారు.
ఏరియల్ తన తల్లి ద్వారా గ్రీకు వంశాన్ని కలిగి ఉంది. ఆమె గ్రీకు పేరు, ఎలెఫ్తేరియా, అంటే 'స్వేచ్ఛ'. బేసిక్స్‌కు మించిన భాష తనకు తెలియకపోయినా, తన తోబుట్టువులు అనర్గళంగా మాట్లాడగలరని ఆమె పేర్కొంది.
ఏరియల్ పద్నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ఏ పాఠశాలకు హాజరు కాలేదు. ఆమె అప్పటి వరకు ఇంటిలోనే చదువుకుంది, తరువాత లాస్ ఏంజిల్స్‌లోని ఒక ప్రైవేట్ పాఠశాలలో చేరింది.
కెరీర్
వింటర్ తన కెరీర్‌ను ముందుగానే ప్రారంభించిందని చెప్పాలి. 2002లో కూల్ విప్ ద్వారా ఆమెకు ఒక వాణిజ్య ప్రకటనలో పాత్రను ఆఫర్ చేయడంతో నాలుగేళ్ల వయస్సులో ఆమె తన షోబిజ్ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి ఆమె వెనక్కి తిరిగి చూసుకోలేదు.
మేకింగ్‌లో చైల్డ్ ప్రాడిజీగా కనిపించినందున వింటర్‌కు గుర్తింపు వేగంగా వచ్చింది. ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ ఇండస్ట్రీలో చేరినందుకు ఆమెకు అనుకూలంగా అన్ని పెట్టెలు వచ్చాయి. ఆమెకు వచ్చిన తదుపరి ఆఫర్ టెలివిజన్ హిట్ డ్రామా ‘లిసన్ అప్’లో చిన్న పాత్ర. ఆ సమయంలో ఆమె వయసు కేవలం ఏడు సంవత్సరాలు కానీ అప్పటికే పరిశ్రమలో విజయవంతమైన కెరీర్ దిశగా అన్ని సరైన ఎత్తుగడలు వేసింది.
త్వరగా ఒక సినిమా ఆఫర్ వచ్చింది, 2005లో షేన్ బ్లాక్ యుగ-నిర్వచించే చిత్రం 'కిస్ కిస్ బ్యాంగ్ బ్యాంగ్'లో వింటర్ ఒక ముఖ్యమైన పాత్రను పోషించింది. కేవలం ఏడేళ్ల వయస్సు ఉన్నప్పటికీ, ఆమె తన అద్భుతమైన నటనతో అందరినీ ఆకట్టుకుంది, సహనటులు నుండి ప్రశంసలు అందుకుంది. -నటులు, రాబర్ట్ డౌనీ జూనియర్, వాల్ కిల్మెర్, మిచెల్ మోనాఘన్.
ఆమె విజయం తర్వాత, ఆమెకు వివిధ టెలివిజన్ సిరీస్‌లలో అనేక పాత్రలు ఆఫర్ చేయబడ్డాయి, వాటిలో కొన్ని చేసింది, మరికొన్నింటిని ఆమె తిరస్కరించింది. ఆమె ప్రారంభ రచనలలో 'ఫ్రెడ్డీ', 'మాంక్', 'ఇ ఆర్' చిన్న పాత్రలు ఉన్నాయి. ఆమె వారి ఎపిసోడ్‌లలో ఒకదానిలో హిట్ షో 'క్రిమినల్ మైండ్స్'లో అతిథి పాత్ర కూడా చేసింది.
ఆమె చాలా ప్రతిభావంతురాలు, వింటర్ కేవలం నటనకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఆమెకు అందమైన గాత్రం కూడా ఉంది, ఇది యానిమేషన్ సినిమాలు చేయడానికి ఆమెను సరిగ్గా సరిపోయేలా చేసింది. ఆమె 'ఫినియాస్ అండ్ ఫెర్బ్'లో గ్రెట్చెన్ పాత్రకు గాత్రం ఇచ్చింది, ఇది యానిమేషన్ చలనచిత్రాలలో ఆమె చాలా ప్రశంసలను, అనేక ఇతర పాత్రలను గెలుచుకుంది. ఆమె 2006లో వచ్చిన హిట్ చిత్రం ‘బాంబి II’లో థంపర్స్ సిస్టర్‌కి గాత్రదానం చేసింది. డిస్నీ జూనియర్, 'హార్టన్ హియర్స్ ఎ హూ!', 'ఓవర్ ది ఎడ్జ్', 'క్యూరియస్ జార్జ్'లో ప్రసారమైన 'జేక్ అండ్ ది నెవర్ ల్యాండ్ పైరేట్స్'లో మెరీనా వాయిస్, మెరీనా ఇతర యానిమేటెడ్ రచనలు ఉన్నాయి. ఆమె 2006లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన 'ఐస్ ఏజ్: ది మెల్ట్‌డౌన్'లో అనేక పాత్రలకు తన గాత్రాన్ని అందించింది.
ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఆమె హిట్ టీవీ షో 'మోడరన్ ఫ్యామిలీ'లో ప్రధాన పాత్రలలో ఒకరిగా నటించడంతో ఆమెకు అతిపెద్ద బ్రేక్ వచ్చింది. వింటర్ అలెక్స్ డన్ఫీ పాత్రను పోషిస్తుంది, క్లైర్, ఫిల్ మధ్య, అత్యంత తెలివైన పిల్లవాడు. పేరు సూచించినట్లుగా, ఈ కార్యక్రమం పట్టణ, "ఆధునిక కుటుంబం" ట్రయల్స్, కష్టాల  హాస్య ప్రాతినిధ్యం. వింటర్ పాత్ర ఒక తెలివైన మేధావి, ఆమె తరచుగా ఇతరులచే బెదిరింపులకు గురవుతుంది, కానీ ఆమె తన అధిక తెలివితేటల కారణంగా తెలివిగా తన ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది. ఇది సంక్లిష్టమైన పాత్ర, కానీ ఆమె దానిని దాదాపు అప్రయత్నంగానే పరిపూర్ణతకు రాసింది.
'మోడరన్ ఫ్యామిలీ' 2009లో ప్రీమియర్ చేయబడింది, 2020 వరకు కొనసాగింది. షో ప్రసారమైన సీజన్‌లలో, వింటర్ అన్నింటిలో కీలకమైన భాగం. మొత్తం మీద, ఆమె 189 ఎపిసోడ్‌లలో 180 ఎపిసోడ్‌లలో కనిపించింది, తన నటనతో ప్రపంచాన్ని మంత్రముగ్దులను చేసింది. సంవత్సరాలుగా, ఆమె పాత్ర అలెక్స్ తెలివితేటలతో ప్రమాణం చేసే అభిమానుల సైన్యాన్ని నిర్మించింది.
చలనచిత్రాలు, టీవీ కార్యక్రమాలతో పాటు, వింటర్ వాయిస్ నటన పట్ల తనకున్న ప్రేమను ఎప్పటికీ మరచిపోలేదు. యానిమేషన్ సినిమాల్లో నటించేందుకు వచ్చిన ప్రతి అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంది. ఆమె భాగమైన అన్ని యానిమేషన్ సినిమాల జాబితా చాలా పెద్దది. అయితే, అత్యంత ముఖ్యమైనవి 'డి సి షోకేస్: గ్రీన్ బాణం (2010)', 'పారానార్మన్ (2012)', 'బాట్‌మాన్: ది డార్క్ నైట్ రిటర్న్స్ I & II (2012/13)', 'సోఫియా, ది ఫస్ట్: వన్స్ అపాన్ ఒక యువరాణి', 'స్కూబీ డూ! స్టేజ్ ఫ్రైట్ (2013), 'మిస్టర్. పియర్‌బాడీ & షెర్మాన్ (2014)’. యానిమేషన్ సినిమాల్లో ఆమె ఇటీవలి పని 2017లో 'స్మర్ఫ్స్: ది లాస్ట్ విలేజ్'లో ఉంది. వాయిస్‌ని అందించడం పట్ల ఆమెకున్న ప్రేమ వింటర్‌లో వివిధ వీడియో గేమ్‌లలో వాయిస్ పాత్రలను పోషించింది. వాటిలో ముఖ్యమైనవి 'కింగ్‌డమ్ హార్ట్స్', 'ఫైనల్ ఫాంటసీ XII-2', 'గిల్డ్ వార్స్ 2'.
అవార్డులు & గుర్తింపు
వింటర్ తన కెరీర్‌లో అనేక ప్రశంసలు, అవార్డులను గెలుచుకుంది. 2010 నుండి 2013 వరకు వరుసగా ఆమె, "మోడరన్ ఫ్యామిలీ" తారాగణంతో పాటు 'కామెడీ సిరీస్‌లో సమిష్టి అత్యుత్తమ ప్రదర్శన' కోసం నాలుగు స్క్రీన్ యాక్టర్స్ గిల్డ్ అవార్డులను గెలుచుకుంది.
ఆమె 2010లో 'మోడరన్ ఫ్యామిలీ' కోసం టీవీ సిరీస్‌లో అత్యుత్తమ యంగ్ ఎన్‌సెంబుల్‌కు యంగ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది. ఆమె 2011, 2012లో కూడా అదే అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడింది, కానీ ఆమె వాటిని తృటిలో కోల్పోయింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె 'ఆఫ్టర్‌మాత్' ఫేమ్ లెవీ మీడెన్‌తో డేటింగ్ చేసింది. ఆమె ఇంతకుముందు 2011లో ఆస్ట్రేలియన్ నటుడు కాలన్ మెక్‌అలిఫ్‌తో, 2012, 2013 మధ్య అమెరికన్ నటుడు కామెరాన్ పలాటాస్‌తో, 2014, 2016 మధ్య లారెంట్ క్లాడ్ గౌడెట్‌తో డేటింగ్ చేసింది.
2020లో, ఆమె ల్యూక్ బెన్‌వార్డ్‌తో డేటింగ్ ప్రారంభించింది.
1657
1657 గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.
పురస్కారాలు
*
కొత్త గుంటూరు రైల్వే స్టేషను
న్యూ గుంటూరు రైల్వే స్టేషను''' గుంటూరు లోని న్యూ గుంటూరు పట్టణ ప్రాంతం వద్ద ఉంది. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్, గుంటూరు రైల్వే డివిజను పరిపాలన కింద ఉంది. గుంటూరు వద్ద ట్రాఫిక్ తగ్గించడానికి, కొత్త స్టేషను 3.5 కి.మీ. (2.2 మైళ్ళు) దూరము వద్ద ఏర్పాటు చేశారు. ఇది దేశంలో 1195వ రద్దీగా ఉండే స్టేషను.
స్టేషను గుండా రైళ్లు
న్యూ గుంటూరు రైల్వే స్టేషను గుండా సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:గుంటూరు రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు
జగదీశ్ ముఖి
జగదీశ్ ముఖి భారత దేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, ప్రస్తుతం అస్సాం గ‌వ‌ర్న‌ర్‌గా విధులు నిర్వరిస్తున్నాడు. ఇతను భ్రతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఇంతకూ పూర్వం అండమాన్ నికోబర్ దీవులకు లియూటినెంట్ గవర్నరుగా సేవలందించాడు.
తొలినాళ్లలో
ముఖి 1942 డిసెంబర్ 1న ఒక హిందూ కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1965 లో రాజస్థాన్ రాష్ట్రం ఆళ్వార్ జిల్లాలోని రాజ్ రిషి కళాశాల నుండి బి.కామ్, ఆ తరువాత 1967లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఏం. కామ్ పట్టా పొందాడు. రాజకీయాల్లోకి రాకముందు ఇతను ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం అనుబంధ కళాశాల అయిన షహీన్ భగత్ సింగ్ కళాశాలలో ప్రొఫెసర్ గా ఉండేవాడు. 1995 అక్టోబర్ లో కురుక్షేత్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి పట్టా పొందాడు.
ముఖి 1970 లో ప్రేమ్ గౌర్ ని వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె.
బయటి లంకెలు
జగదీశ్ ముఖి
వర్గం:1942 జననాలు వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:మిజోరాం గవర్నర్లు వర్గం:నాగాలాండ్ గవర్నర్లు వర్గం:అస్సాం గవర్నర్లు
కాంగో గణతంత్ర రిపబ్లిక్
కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్కుని సాధారణంగా కాంగో అంటారు. అనేది దక్షిణ ఆఫ్రికాలో దక్షిణాది దేశం. దీనిని కొన్నిసార్లు 1971 - 1997 మధ్య దాని అధికారిక నామం అయిన పూర్వపు పేరు జైరే అని కూడా అంటారు. డి.ఆర్.సి ఉత్తర సరిహద్దులో సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, ఈశాన్య సరిహద్దులో దక్షిణ సుడాన్, తూర్పు సరిహద్దులో ఉగాండా, రువాండా, బురుండి, టాంజానియా, దక్షిణసరిహద్దులో జాంబియా, నైరుతి సరిహద్దులో అంగోలా, పశ్చిమ సరిహద్దులో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో, అట్లాంటికు మహాసముద్రం ఉన్నాయి. వైశాల్యపరంగా ఇది ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో ఇది అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది. ఆఫ్రికా దేశాలలో (అల్జీరియా తర్వాత) రెండవ స్థానంలో, ప్రపంచంలోని 11 వ స్థానంలో ఉంది. million, డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో అత్యధిక జనాభా కలిగిన ఫ్రాన్కోఫోన్ దేశం. ఆఫ్రికాలో అధిక జనసాంధ్రత కలిగిన దేశాలలో 4 వ స్థానంలో, ప్రపంచంలో 16 వ స్థానంలో ఉంది.
కాంగో బేసిన్లో కేంద్రీకృతమై డి.ఆర్.సి భూభాగంలో 90,000 సంవత్సరాల క్రితం సుమారు సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ దోపిడీదారుల చేత మొట్టమొదటిదిగా నివాసితప్రాంతంగా మారింది. 3,000 సంవత్సరాల క్రితం బంటు విస్తరణలో భాగంగా ఈ ప్రాంతానికి బంటు ప్రజలు వచ్చి చేరారు. పశ్చిమప్రాంతంలో కాంగో రాజ్యం 14 - 19 వ శతాబ్దాల్లో కాంగో నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ పాలించింది. 16 వ, 17 వ శతాబ్దాల నుండి 19 వ శతాబ్దం వరకు మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాలలో లూబా, లుండా రాజ్యాలు పాలించాయి. 1870 వ దశాబ్ధంలో ఆఫ్రికా పెనుగులాట ప్రారంభించే ముందు కాంగో ముఖద్వారంలో యూరోపియన్ అన్వేషణ మొదలైంది. బెల్జియం రాజు రెండవ లియోపోల్డు నిధి సహాయంతో హెన్రీ మోర్టన్ స్టాన్లీ నేతృత్వంలో మొదటి అన్వేషణ జరిగింది. 1885 లో బెర్లిను కాన్ఫరెన్సులో కాంగో భూభాగంపై లియోపోల్డు అధికారికంగా హక్కులను సొంతం చేసుకుని తన వ్యక్తిగత ఆస్తిగా చేసుకుని ఈ ప్రాంతానికి కాంగో ఫ్రీ స్టేట్ అని పేరు పెట్టారు. ఫ్రీ స్టేట్ సమయంలో వలస సైనిక విభాగం " ఫోర్స్ పబ్లికు " స్థానిక ప్రజలతో రబ్బరును ఉత్పత్తి చేయించింది. 1885 నుండి 1908 వరకు కాంగో ప్రజలు మిలియన్లసంఖ్యలో వ్యాధులు, బలవంతపు శ్రమదోపిడీ ఫలితంగా మరణించారు. 1908 లో బెల్జియం ప్రారంభ విముఖత ఉన్నప్పటికీ అధికారికంగా ఫ్రీ స్టేటును స్వాధీనం చేసుకుని దీనిని బెల్జియన్ కాంగోగా మార్చింది.
కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లికులో సుసంపన్నమైన సహజ వనరులు ఉన్నప్పటికీ రాజకీయ అస్థిరత, మౌలికవసతులు లేకపోవటం, అవినీతి వంటి సమస్యలు ఉన్నాయి. శతాబ్ధాలుగా వాణిజ్యపరంగా, కాలనియల్ అత్యుపయోగం, దోపిడీ కారణంగా కొద్దిపాటి అభివృద్ధి మాత్రమే సాధ్యం అయింది. రాజధాని కిన్షాసాతో పాటు, రెండు అతిపెద్ద నగరాలు లుబంబషి, మొబిజి-మాయిలు రెండు మైనింగ్ కమ్యూనిటీలుగా ఉన్నాయి. 2012 లో డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో అతిపెద్ద ఎగుమతి అయిన ఖనిజాలలో 50% చైనా దిగుమతి చేసుకుంటున్నది. 2016 లో DR డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో మానవాభివృద్ధి స్థాయి 187 దేశాలలో 176 వ స్థానాన్ని పొందింది. 2018 నాటికి దాదాపు 6,00,000 కాంగోలు డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో పొరుగున మధ్య, తూర్పున ఉన్న దేశాలకు పారిపోయారు. ఫలితంగా రెండు మిలియన్ల మంది పిల్లలు ఆకలితో బాధపడ్డారు. యుద్ధంలో 4.5 మిలియన్ల మంది పౌరులు నివాసాల నుండి తరలించబడ్డారు. సార్వభౌమ రాజ్యంగా ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి, నాన్-అలైన్మెంటు మూవ్మెంటు, ఆఫ్రికన్ యూనియన్, కొమేసాలో సభ్యదేశంగా ఉంది.
పేరు వెనుక చరిత్ర
డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగోకు కాంగో రివర్ పేరు పెట్టబడింది. ఇది దేశంలో మొత్తంలో ప్రవహిస్తుంది. కాంగో నది ప్రపంచం లోతైన నది. జలసమృద్ధిలో ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద నది. 1876 లో బెల్జియం రాజు లియోపోల్డు కమిటే డి'ఎటుడ్స్ డు హూట్ కాంగో ( "కమిటీ అప్పర్ కాంగో స్టడీ"), కాంగో ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ 1879 లో ఏర్పాటు చేసాడు. ఈ పేర్లు కూడా నది కారణంగా పెట్టడం జరిగింది.
16 వ శతాబ్దంలో ఇక్కడకు చేరుకున్న ఐరోపియను నావికులు కాంగో రాజ్యం, రాజ్యంలో నివసిస్తున్న బంటు నివాసితులు, కాంగో ప్రజలను ముఖాముఖిగా కలుసుకున్న తరువాత కాంగోరాజ్యంలో ప్రవహిస్తున్న కారణంగా ఈ నదిని కాంగో అని ప్రారంభ పేర్కొన్నారు. కోంగో అనే పదం కోంగో భాష నుండి వచ్చింది (దీనిని కికోంగో అని కూడా పిలుస్తారు). అమెరికన్ రచయిత శామ్యూల్ హెన్రీ నెల్సన్ అభిప్రాయంలో ఆధునిక నామం 'కోంగో ప్రజలు ", బకాంగో కూడా పరిచయం చేయబడ్డాయి.
స్వాతంత్ర సమయములో దాని పొరుగు దేశం అయిన రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో బ్రజ్జావిల్లే నుండి ప్రత్యేకించాలని దేశానికి కాంగో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో-లియోపొవిల్లె అని నామకరణం చేయబడింది. వేరుచేయటానికి కాంగో-లెయోపోల్విల్లె రిపబ్లిక్ పేరు పెట్టబడింది. 1964 ఆగస్టు 1 న రాజ్యాంగం శాసన ప్రకటనతో దేశం పేరు డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోగా మారింది. కానీ 1971 అక్టోబరు 27 న అధ్యక్షుడు మొబుటూ సెసె దేశం పేరును సెకొ జైర్ (కాంగో నది పూర్వపు పేరు) మార్చాడు.
జైర్ అనే పదానికి కికోంగో పదం న్జెరె ("నది")అనే పోర్చుగీసు పదం మూలంగా ఉంది. 16 - 17 వ శతాబ్దాలలో ఈ నదిని జైర్ అని పిలిచేవారు. 18 వ శతాబ్దంలో క్రమంగా ఆంగ్ల వాడకంలో జైర్ స్థానంలో కాంగో పేరు వచ్చింది. 19 వ శతాబ్దపు సాహిత్యంలో ప్రాధాన్యం స్థానికులు జైరే (అంటే పోర్చుగీసు పదం నుండి తీసుకోబడింది) ఉపయోగించబడింది.
1992 లో సావరిన్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్సు దేశం పేరు "కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్" కు మార్చడానికి ఓటు వేసింది. కానీ మార్పు చేయలేదు. 1997 లో మోబుటు పతనమైన తరువాత దేశం పేరును ప్రెసిడెంట్ లారెంట్-డెసిర కాబిల పునరుద్ధరించబడింది.
ఆరంభకాల చరిత్ర
డి.ఆర్.సి అని పిలవబడే ప్రాంతంలో 90,000 సంవత్సరాల క్రితం మానవనివాసాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 1988 నాటి కందాండాలోని సేమ్లికి హార్పూను పరిశోధనలో అతి పురాతన ఈటె ఒకటి కనుగొనబడింది.ఇది జెయింటు నదిలో కేట్ ఫిషును పట్టడానికి ఉపయోగించబడిందని భావించబడుతుంది.
క్రీ.పూ. మొదటి సహస్రాబ్ది కాలంలో బంటు ప్రజలు ఒక సమయంలో మద్య ఆఫ్రికాకు చేరుకున్నారు. తరువాత క్రమంగా దక్షిణంవైపు విస్తరణ ప్రారంభించారు. మతంవిధానాలు, ఇనుప యుగం పద్ధతులను స్వీకరించడం ద్వారా వారి వ్యాప్తి వేగవంతమైంది. దక్షిణ, నైరుతి ప్రాంతాలలో నివసించే సకాలీన బృందాలకు చెందిన ప్రజలు లోహాల సాంకేతికతను తక్కువగా వినియోగించారు. ఈ సమయంలో లోహపు ఉపకరణాల ఉపయోగం అభివృద్ధి వ్యవసాయం, జంతువుల పెంపకంలో విప్లవం సృష్టించింది. ఇది తూర్పు, ఆగ్నేయంలో వేట-సేకరణ సమూహాల స్థానభ్రంశ చెందడానికి దారితీసింది. బాంటూ విస్తరణ తుది అల 10 వ శతాబ్దం నాటికి పూర్తి అయింది. తరువాత బాంటూ రాజ్యాలు స్థాపించబడ్డాయి. దీని పెరుగుతున్న జనాభా త్వరలోనే క్లిష్టమైన ప్రాంతీయ, విదేశీ వాణిజ్య సంబంధాలను సాధించి బానిసలు, ఉప్పు, ఇనుము, రాగిలలో వర్తకం అభివృద్ధి చేయడానికి దారితీసింది.
కాంగో ఫ్రీ స్టేటు (1877–1908)
1870 నుండి 1920 వరకు బెల్జియన్ అన్వేషణ పరిపాలన జరిగింది. మొదటి సారిగా అన్వేషణ సర్ హెన్రీ మోర్టాన్ స్టాన్లీ నేతృత్వంలో జరిగింది. ఆయన బెల్జియంలో కింగ్ రెండవ లియోపోల్డు నిధిసహాయంతో తన అన్వేషణలను చేపట్టాడు. ఖండాంతర కాంగో తూర్పు ప్రాంతాలలో వలసపాలనకు ముందు నిరంతరంగా సాగిన బానిసల తరలింపుతో వారి జీవనసరళిలో ఆటంకాలను ఎదుర్కొన్నది. వారికి స్టాన్లీతో చక్కటి సంబంధబాంధవ్యాలు ఏర్పడ్డాయి.
లియోపోల్డు కాంగో ఒక కాలనీగా అవతరించడానికి అనుకూలంగా రూపకల్పన చేసాడు. చర్చల వరుసక్రమంలో లియోపోల్డ్, ఫ్రంట్ ఆర్గనైజేషను, అసోసియేషను ఇంటర్నేషనల్ ఆఫ్రికాన్ చైర్మన్గా మానవతావాద లక్ష్యాలను ప్రకటించాడు. వాస్తవానికి ఒక యూరోపియన్ ప్రత్యర్ధి మరొకరికి వ్యతిరేకంగా వ్యూహరచన చేసారు.
1885 లో బెర్లిన్ సదస్సులో లియోపోల్డు కాంగో భూభాగంపై అధికారికంగా హక్కులను సొంతం చేసుకుని దానిని తన వ్యక్తిగత ఆస్తిని మార్చి దీనిని కాంగో ఫ్రీ స్టేటుగా పేర్కొన్నాడు. లియోపోల్డు పాలన మొదలు పెట్టి లియోపోల్డ్విల్లే (ఇప్పుడు కిన్షాసా) రాజధాని నుండి సముద్రతీరం వరకు మటాడి కింషసా రైలు మార్గం నిర్మించడం వంటి అనేక మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణాల పనులను ప్రారంభించాడు. ఇది ఎనిమిది సంవత్సరాల కాలంలో పూర్తి అయింది. దాదాపు అన్ని ఇటువంటి మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు లియోపోల్డు, అతని సహచరులు కాలనీ నుంచి సేకరించే ఆస్తులను సులభంగా అభివృద్ధి చేయడానికి దృష్టి కేంద్రీకరించారు.
ఫ్రీ స్టేటులో వలసవాదులు స్థానిక జనాభాను రబ్బరును ఉత్పత్తిలో బలవంతంగా ఉపయోగించారు. క్రమంగా ఆటోమొబైల్సు, రబ్బరు టైర్ల అభివృద్ధి విస్తరణ అంతర్జాతీయ మార్కట్టును సృష్టించింది. రబ్బరు అమ్మకాలు లియోపోల్డుకు సంపదను తెచ్చిపెట్టాయి. ఆయన బ్రస్సెల్సు, ఓస్టెండులో అనేక భవనాలను నిర్మించాడు. ఆయన తనను, దేశాన్ని గౌరవించాడు. రబ్బరు కోటాలను అమలు చేయడానికి సైన్యం, బలవంతపు శ్రామికశక్తి కొరకు పిలుపునిచ్చాడు. అవయవాలను కత్తిరించే విధానం ప్రారంభించాడు.
1885-1908 కాలంలో దోపిడీ, వ్యాధి పర్యవసానంగా మిలియన్ల కొలది కాంగోలియన్లు మరణించారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో జనాభా నాటకీయంగా క్షీణించింది - నిద్ర వ్యాధి, మశూచి కారణంగా కొంగో నది దిగువ ప్రాంతాలలోని జనాభాలో దాదాపు సగం మంది మరణించారు.
దుర్వినియోగ ఆరోపణలు మొదలయ్యాయి. 1904 లో కాంగోలోని బోమాలో ఉన్న బ్రిటీషు కాన్సలు రోజరు కేసమెంటును దర్యాప్తు చేయాలని బ్రిటీషు ప్రభుత్వం సూచించింది. కేస్మేంటు రిపోర్టు అని పిలిచే అతని నివేదిక మానవతావాద దుర్వినియోగాల ఆరోపణలను నిర్ధారించింది. బెల్జియం పార్లమెంటు ఒక స్వతంత్ర కమిషను విచారణను ఏర్పాటు చేయాలని రెండవ లియోపోల్డును వత్తిడి చేసింది. విచారణ ఫలితాల ప్రకారం ఈ సమయంలో కంగాన్ జనాభా "సగం కన్నా తక్కువగా ఉంది" అని ముగించారు. ఖచ్చితమైన రికార్డులు లేనందున ఎంతమంది మరణించారో ఖచ్చితంగా నిర్ణయించడం అసాధ్యం.
బెల్జియన్ కాంగో (1908–60)
1908 లో బెల్జియం పార్లమెంటు ప్రారంభలో విముఖత చూపినప్పటికీ అంతర్జాతీయ ఒత్తిడికి (ముఖ్యంగా యునైటెడ్ కింగ్డం నుండి) తలవంచి కింగ్ రెండవ లియోపోల్డు నుండి ఫ్రీ స్టేట్ను స్వాధీనం చేసుకుంది.
1908 అక్టోబర్ 18 న బెల్జియన్ పార్లమెంటు కాంగోను ఒక బెల్జియన్ కాలనీగా అనుసంధానించటానికి అనుకూలంగా ఓటు వేసింది. బెల్జియన్ మంత్రివర్గ వ్యవహారాల శాఖకు కార్యనిర్వాహక అధికారం మారింది. ఇది కలోనియల్ కౌన్సిలు (కౌన్సిల్ కలోనియల్) (బ్రస్సెల్సులో ఉంది) సహాయంతో పనిచేసింది. బెల్జియన్ పార్లమెంట్ బెల్జియన్ కాంగోపై శాసన అధికారాన్ని అమలు చేసింది. 1926 లో కొలంబియా రాజధాని బోమా నుండి లెయోపోల్విల్లేకు మారిపోయింది. అంతర్గత భూభాగంలోకి దాదాపు 300 కిలోమీటర్ల (190 మైళ్ళు) విస్తరణ జరిగింది.
కాంగో ఫ్రీ స్టేట్ నుండి బెల్జియన్ కాంగోకు పరివర్తన తరువాత అది పెద్ద డిగ్రీని కొనసాగించింది. కాంగో ఫ్రీ స్టేటు చివరి గవర్నరు-జనరలు బారన్ థీయోఫైల్ వాహిస్, బెల్జియన్ కాంగోలో, రెండవ లియోపోల్డు పరిపాలన కొనసాగారు. కాంగో దాని సహజ వనరులు, ఖనిజ సంపదలను బెల్జియన్ ఆర్ధికవ్యవస్థ నిర్వహణలోనే ఉంది. ఇది వలసల విస్తరణకు ప్రధాన ఉద్దేశంగా మిగిలిపోయింది - అయితే, ఆరోగ్యరక్షణ, ప్రాథమిక విద్య వంటి ఇతర ప్రాధాన్యతలకు నెమ్మదిగా ప్రాముఖ్యత అధికరించింది.
1918 లో బెల్జియం కాంగోలో పబ్లికు సైనికులను బలవంతం చేసాడు. ఫోర్సు పబ్లికు సుమారు 4,000 మంది వైట్ ఆఫీసర్లు నేతృత్వంలో 19,000 ఆఫ్రికన్ సైనికులు ఉన్నారు]]
వలసపాలకుల పాలన భూభాగాన్ని కొనసాగింది. తరువాత ఒక ద్వంద్వ న్యాయ వ్యవస్థ ఉనికిలో ఉంది (ఐరోపా న్యాయస్థానాల వ్యవస్థ, దేశీయ కోర్టుల్లో మరొకటి, ట్రిబునాక్స్ ఇండిజీన్స్). స్వదేశీ న్యాయస్థానాలు పరిమిత అధికారాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. మిగిలిన అధికారం కాలనీల పరిపాలన సంస్థ నియంత్రణలో ఉన్నాయి. 1936 లో 728 బెల్జియన్ పాలనా యంత్రాంగం కాలనీ పాలన నిర్వహించిందని రికార్డులు తెలియజేస్తున్నాయి. బెల్జియన్ అధికారులు కాంగోలో ఎటువంటి రాజకీయ కార్యకలాపాలను అనుమతించలేదు. బెల్జియన్ ఆధ్వర్యంలోని స్థానిక సైన్యానంలో నియమించిన ఫోర్స్ పబ్లిక్ ఎటువంటి తిరుగుబాటు ప్రయత్నాలను కొనసాగనివ్వడం లేదు.
1910 లో కాలనీ బెల్జియన్ జనాభా 1,928 నుండి 1959 లో దాదాపు 89,000 కు పెరిగింది.
బెల్జియన్ కాంగో నేరుగా రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల్లో పాల్గొంది. 1916, 1917 లలో తూర్పు ఆఫ్రికను సంఘర్షణలో జర్మనీ తూర్పు ఆఫ్రికాలోని జర్మనీ కాలనీ సైన్యం (టాంకన్యిక), ఫోర్స్ పబ్లిక్యూ మద్య జర్మనీ వలసరాజ్యాల సైన్యం మధ్య మొదలైన యుద్ధం ఉమ్మడి ఆంగ్లో - బెల్జియను జరినీ కాలనియల్ భూభాగం మీద చేసిన దాడిగా మారింది. జనరల్ చార్లెస్ టాంబేరు ఆధ్వర్యంలో సెప్టెంబరు 1916 సెప్టెంబరులో టొబాసాలో ప్రవేశించడంతో ఫోర్స్ పబ్లికే ఒక ముఖ్యమైన విజయాన్ని సాధించింది.
1918 తరువాత తూర్పు ఆఫ్రికా పోరాటంలో పాల్గొన్నందుకు ఫోర్సు పబ్లిక్కుకు బెల్జియం ఇచ్చిన బహుమతిగా ఇంతకుముందు జర్మని కాలనీ రువాండా-ఉరుండి మీద లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ ఆదేశాలతో ఈస్ట్ ఆఫ్రికా పోరాటం జరిగింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో బెల్జియం కాంగో లండనున్లోని బెల్జియన్ ప్రభుత్వ-బహిష్కరణకు కీలకమైన ఆదాయ వనరులను అందించింది. ఫోర్స్ పబ్లిక్ మళ్లీ ఆఫ్రికాలో మిత్రరాజ్యాల పోరాటంలో పాల్గొంది. బెల్జియన్ అధికారుల ఆధ్వర్యంలో బెల్జియన్ కాంగో దళాలు ప్రత్యేకంగా రెండో తూర్పు ఆఫ్రికన్ పోరాటసమయంలో మేజర్-జనరల్ అగస్టే-ఎడార్డ్ గిల్లియాట్, సాయో నేతృత్వంలోని అస్సోసాలో (ఇథియోపియాలోని) ఇటాలియన్ వలస సైన్యంపై పోరాడారు.
స్వతంత్రం, రాజకీయ సంక్షోభం (1960–65)
1960 మే నుండి జాతీయవాద ఉద్యమం అధికరించింది. పట్రిస్ లుమెంబా నాయకత్వంలో మౌవ్మెంట్ నేషనల్ కాంగోలాయిస్ (MNC), పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది. పాట్రిస్ లుముంబా కాంగో ప్రజాస్వామ్య రిపబ్లిక్కు మొదటి ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు. అలయన్స్ డెస్ బొక్కోగా పార్టీ అధ్యక్షుడు జోసెఫ్ కసవుబుగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆంటోనీ గిజ్గెం నాయకత్వంలోని పార్టి సాలిడాయిర్ ఆఫ్రికన్ ఆల్బర్టు డెలావాక్సు, లారెంటు మొర్బికో నేతృత్వంలో పార్టి నేషనల్ డ్యూ పీపుల్ సహా ఇతర పార్టీలు కూడా ఉన్నాయి.
1960 జూన్ 30 న బెల్జియన్ కాంగో స్వాతంత్రాన్ని "రిపబ్లిక్యూ డు కాంగో" ("కాంగో రిపబ్లిక్" లేదా "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో" పేరుతో ఆంగ్లంలో) స్వాతంత్ర్యం పొందింది. మధ్యప్రాచ్య కాంగో (ప్రధాన కాంగో) పొరుగు ఫ్రెంచ్ కాలనీ నుండి స్వాతంత్ర్యం సాధించిన తరువాత "కాంగో రిపబ్లిక్" అనే పేరును ఎంచుకుంది. ఈ రెండు దేశాలు సాధారణంగా "కాంగో-లెయోపోల్విల్లే", "కాంగో-బ్రజ్జావిల్లే" వాటి రాజధాని నగరాల పేర్లతో పిలువబడ్డాయి.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్దికాలానికే జూలై 11 ఫోర్స్ పబ్లికు తిరుగుబాటు చేసింది. కతంగా ప్రావిన్స్ (మోయిస్సోషోబ్ నేతృత్వంలో), సౌత్ కసాయి కొత్త నాయకత్వంపై వేరు వేరు పోరాటంలో పాల్గొన్నాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత మిగిలి ఉన్న 1,00,000 ఐరోపావాసులలో చాలా మంది దేశం నుండి పారిపోయారు. కాంగోరహిత యూరోపియన్ సైన్యం, పరిపాలనా అధికారులను భర్తీ చేయడానికి మార్గం తెరవబడింది. 1960 సెప్టెంబరు 5 న కసవుబు లెముంబను కార్యాలయం నుంచి తొలగించారు. కలువుబూ చర్య రాజ్యాంగ విరుద్ధమని లుముంబా ప్రకటించాడు. ఇద్దరు నాయకులకు మధ్య ఒక సంక్షోభాన్ని అధికరించింది.
14 సెప్టెంబరున యు.ఎస్, బెల్జియాల కదలికలో ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమాలు జోసెఫ్ మోబుటుకు విశ్వసనీయమైన శక్తులు లూమెంబా కార్యాలయం నుండి తొలగించాయి. 1961 జనవరి 17 న ఆయన కట్టన్గన్ అధికారులకు అప్పగించబడ్డాడు. బెల్జియన్ నేతృత్వంలోని కటాన్గీస్ దళాలు ఆయనకు మరణశిక్ష అమలు చేసింది. 2001 లో బెల్జియం పార్లమెంటు విచారణలో లుమాంబా హత్యకు సంబంధించి బెల్జియం "నైతిక బాధ్యత" తీసుకుంది. ఆయన మరణం కొరకు దేశంలో అధికారికంగా క్షమాపణ చెప్పింది.
విస్తృతమైన గందరగోళం మధ్య సాంకేతిక నిపుణుల నాయకత్వంలో ఒక తాత్కాలిక ప్రభుత్వం నిర్వహించబడింది. ఈ గదరగోళం 1963 జనవరిలో ఐఖ్యరాజ్యసమితి దళాల సహాయంతో ముగిసింది. అనేక స్వల్ప-కాలిక ప్రభుత్వాలు, జోసెఫ్ ఇల్లో, సిరిల్లె అడోలా, మోయిస్ షోంబె స్వల్పకాల పాలన సాగించారు.
గతంలో లుముంబా కొత్త కాంగో సైన్యం ఆర్మీ నేషనల్ కాంగోలైస్ సభ్యుడు జోసెఫ్ మోబుటు చీఫ్గా నియమించాడు.కసవు, త్షొంబె, మధ్య నాయకత్వ సంక్షోభం నుండి ప్రయోజనాన్ని పొందడానికి మోబుటు తిరుగుబాటు చేయడానికి సైన్యంలో తగినంత మద్దతు లభించింది. సంయుక్త రాష్ట్రాలు, బెల్జియంల నుండి లభించిన ఆర్ధిక సహాయంతో మోబుటు తన సైనికులకు ప్రైవేటుగా వేతనాలు చెల్లించాడు. తిరుగుబాటులో కసవ్బును తొలగించి మొబుటు అధికారం చేజిక్కించుకున్నాడు. 1965 లో జరిగిన రాజ్యాంగ ప్రజాభిప్రాయం అనుసరిస్తూ దేశం అధికారిక పేరు "డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో" కు మార్చబడింది. 1971 లో మొబూటు ఈ పేరును మళ్లీ "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ జైరే" గా మార్చారు.
మొబుటు, జైరే (1965–97)
నూతన రాష్ట్రపతికి యునైటెడ్ స్టేట్సు బలమైన మద్దతు ఉంది. ఆయన కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేకుడుగా ఉండడమే అందుకు కారణం. ఆఫ్రికాలో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలకు ఆయన పరిపాలనలో సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటాడని యు.ఎస్. విశ్వసించింది. ఏక-పార్టీ వ్యవస్థను స్థాపించబడింది. మోబుటు తనకుతాను రాష్ట్ర అధిపతిగా ప్రకటించుకుని క్రమానుగతంగా ఎన్నికలను నిర్వహించాడు. ఇందులో ఆయన మాత్రమే ఏకైక అభ్యర్థిగా ఉన్నాడు. అయినప్పటికీ శాంతి, స్థిరత్వం సాధించబడింది. మోబుటు ప్రభుత్వం తీవ్రమైన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన, రాజకీయ అణచివేత, దోషపూరిత వ్యక్తిత్వం, అవినీతి  ఉందని అరోపించబడింది.
1967 చివరికి మోబుటు తన రాజకీయ ప్రత్యర్థులను అరెస్టు చేసి, రాజకీయంగా అశక్తులను చేసి, తనకు విధేయులుగా మార్చుకుని తనకు అనుకూలంగా పనిచేసేలా చేసుకుని తనపట్ల ఉన్న వ్యతిరేకతను నియంత్రించాడు. 1960 చివరి నాటికి మోబుటు తన ప్రభుత్వాలు రక్షించుకోవడానికి అధికారులను నియంత్రణలో ఉంచడానికి కార్యాలయం నుండి బదిలీ చేస్తూ అధికారంలో కొనసాగాడు. 1969 ఏప్రెలులో కాసా-వుబు మరణం తరువాత ఎవరూ అతని పాలనను సవాలు చేయలేరని నిర్ధారించారు. 1970 ప్రారంభంలో మోబూటు జైరును ఒక ప్రముఖ ఆఫ్రికన్ దేశంగా పేర్కొనడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆయన తరచుగా ఖండం అంతటా ప్రయాణించాడు. ఆయన ప్రభుత్వం ఆఫ్రికన్ సమస్యల గురించి ముఖ్యంగా దక్షిణ ప్రాంతాలకు సంబంధించి మరింత అభిప్రాయాలను వెలిబుచ్చింది. జైరు అనేక చిన్న ఆఫ్రికన్ దేశాలతో (ప్రత్యేకంగా బురుండి, చాద్, టోగోలతో) పాక్షిక రాజకీయ సంబంధాలను నెలకొల్పాడు.
అవినీతి "లే మాల్ జైరోస్" ("జైరన్ సిక్నెస్") చాలా సాధారణంగా మారింది. మోబుటు స్వయంగా అవినితి, అసమర్ధ నిర్వహణతో కూడిన పాలన కొనసాగించాడు. మొబోటుకు చాలామంది రుణాల రూపంలో ఇంటర్నేషనల్ సాయం అందించారు. 1960 లో మనుగడలో ఉన్నదానిలో నాలుగింట ఒక వంతున తరుగుదల ఉన్నప్పటికీ మొబోటు విదేశీ ఋణాలతో జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలను అనుమతించాడు. జైరు మోబుటు పాలనలో దోపిడీ ప్రభుత్వంగా మారింది. అతని సహచరులు ప్రభుత్వ నిధులను దుర్వినియోగం చేసారు.
1966 జనవరి 1 నుండి మొబూటుకు ఆఫ్రికన్ జాతీయవాదాన్ని గుర్తించే ఒక మార్చిన నగరాల పేర్లు: లెయోపాల్విల్లే (కిన్షాసా) మారింది దేశం కాంగో - (కిన్షాసా డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్), స్టాన్లీ విల్లె (కిసాన్గని), ఎలిసబెత్విల్లే (లుబుంబాషి), కోక్విల్హాట్విల్లే (మ్బండకా)? 1970 లో ఈ పేరు మార్చే చర్య పూర్తయింది.
1970, 1980 సమయంలో అనేక సందర్భాలలో ఆయన సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షులను సందర్శించడానికి ఆహ్వానించబడ్డాడు. ఆయనను ఆహ్వానించిన యు.ఎస్. అధ్యక్షులలో రిచర్డ్ నిక్సన్, రోనాల్డ్ రీగను, జార్జి హెచ్.డబల్యూ బుష్ల ఉన్నారు. సోవియటు యూనియను రద్దు తరువాత మోబుటుతో సంయుక్త సంబంధాలు చల్లబడ్డాయి. ఆయన తరువాత ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ మిత్రదేశనాయకుడిగా భావించబడలేదు. జైర్లోని ప్రత్యర్ధులు సంస్కరణల కొరకు నిర్బంధించడం మొదలు పెట్టారు. ఈ వాతావరణం ఫలితంగా మొబూటు 1990 లో థర్డు రిపబ్లిక్ను ప్రకటించింది. ఇది రాజ్యాంగం ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణలకు దారి తీస్తుంది. సంస్కరణలు ఎక్కువగా కాస్మెటిక్గా మారాయి. సాయుధ దళాలు ఆయనను 1997 లో పారిపోవాలని బలవంతం చేసే వరకు మోబుటు అధికారంలో కొనసాగారు. "1990 నుండి 1993 వరకు రాజకీయ మార్పులను తీసుకురావడానికి మోబుటు చేపట్టిన ప్రయత్నాలను యు.ఎస్. ప్రోత్సహించింది". "మోబుటు పాలన పడగొట్టడానికి లారెంట్-డిజైర్ కబిల్ల తిరుగుబాటుకు కూడా సహాయపడింది" అని ఒక విద్యావేత్త వ్రాశాడు.
ఖండాంతర, పౌర యుద్ధాలు (1996–ప్రస్తుత కాలం)
1996 నాటికి రువాండా పౌర యుద్ధం తరువాత రువాండాలో టుట్సీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం అధికారం వచ్చిన తరువాత రువాండా హుట్ మిలిషియా దళాలు (ఇంటర్హామ్వే) తూర్పు జైరు పారిపోయి. రువాండాపై దాడుల స్థావరంగా శరణార్ధుల శిబిరాలను ఉపయోగించారు. వారు తూర్పు జైర్లోని కాంగో జాతి టుట్సిస్పై పోరాటం చేయడానికి జైర్యన్ సైనిక దళాలతో కలిసి పనిచేశారు.
రువాండాన్, ఉగాండా సైన్యాలు సంకీర్ణము మోబూటు ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయటానికి జైరె మీద దాడి చేసి చివరికి జైరే ఖనిజ వనరులను స్వాధీనం చేసుకుని మొదటి కాంగో యుద్దమును ప్రారంభించింది. సంకీర్ణానికి లారెంట్-డెసిరె కాబిలా నేతృత్వం " అలయంస్ ఆఫ్ డెమొక్రటిక్ ఫోర్సెస్ ఫర్ ది లిబరేషన్ ఆఫ్ కాంగో " రూపొందింది. 1997 లో మొబూటు పారిపోయిన తరువాత కబిలా కింషాషాలో ప్రవేశించి తనకు తాను అధ్యక్షుడిగా ప్రకటించుకున్నాడు. దేశం పేరు డెమోక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోగా తిరిగి మార్చాడు.
కాబిల తరువాత విదేశీ సైనిక దళాలు వారి స్వంత దేశాలకు తిరిగి వెళ్ళాలని కోరారు. రువాండా అధ్యక్షుడు పాల్ కగమేకు నేరుగా నివేదించిన ట్యుటీని అధ్యక్షుడిగా చేయడానికి రువాండా అధికారులు ప్రయత్నిస్తారని కబిలా ఆందోళన చెందడమే అందుకు కారణం. రువాండా దళాలు గోమాకు తిరిగి వెళ్లి టుట్సీ నేతృత్వంలో " రసెంబ్ల్మెంటు కాంగోలియాస్ పౌర్ లా డెమొక్రటిక్ " పేరుతో కబిలాతో యుద్ధం చేయడానికి సైనిక తిరుగుబాటు ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు. మరొక వైపు ఉగాండా లో " మూవ్మెంటు ఫర్ లిబరేషన్ ఆఫ్ కాంగో " పేరుతో కాంగోలియన్ యుద్ధవీరుడు " జీన్ పియర్రె బెంబా " నాయకత్వంలో కొత్త తిరుగుబాటు ప్రారంభించబడింది. రెండు ఉద్యమదారులు రువాండాన్, ఉగాండా దళాలతో కలిసి 1998 లో డి.ఆర్.సి. సైన్యం మీద దాడి చేయడం ద్వారా రెండో కాంగో యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది. అంగోలాన్, జింబాబ్వే, నమీబియా సైనిక దళాలు ప్రభుత్వ పక్షాన పోరాడారు.
కివు సంఘర్షణ
అయినప్పటికీ ఆర్.సి.డి-గోమా (ఆర్మీకి అనుసంధానించబడిన ఒక ఆర్.సి.డి. శాఖ) సభ్యుడైన " లారెంటు న్కుండ " తన విశ్వసనీయ దళాలతో " నేషనల్ కాంగ్రెస్ ఫర్ డిఫెన్స్ ఆఫ్ ది పీపుల్ " స్థాపించాడు. ఇది ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సాయుధ తిరుగుబాటు ప్రారంభించడంతో కివూ సంఘర్షణ మొదలైంది. హుటు సమూహాన్ని అధిగమినడానికి రువాండా తిరిగి మద్దతిస్తుందని వారు విశ్వసించారు. మార్చి 2009 లో డి.ఆర్.సి., రువాండా మధ్య ఒప్పందం తరువాత రువాండా సైనికులు డి.ఆర్.సి.లోకి ప్రవేశించి, న్కుండను అరెస్టు చేశారు. ఎఫ్.డి.ఎ.ఆర్. తీవ్రవాదులను కొనసాగించేందుకు అనుమతించారు. సి.ఎన్.డి.పి. ప్రభుత్వంతో ఒక శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది. అది ఒక రాజకీయ పార్టీగా మారడానికి, దాని సైనికులను, జైలుకు పంపిన సభ్యులను జాతీయ సైన్యంలో విలీనం చేయబడింది. 2012 లో సి.ఎన్.డి.పి. నాయకుడు " బోస్కో న్టాగాండా" ఆయన విశ్వసనీయ సైనికులు తిరుగుబాటు చేయడానికి " మార్చ్ 23" రూపొందించి ప్రభుత్వం ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించినట్లు ఆరోపించారు.
" మార్చి 23 తిరుగుబాటు " ఫలితంగా 2012 నవంబరులో గోమా దేశరాజధానిని స్వాధీనం చేసుకుంది. పొరుగు దేశాలలో (ముఖ్యంగా రువాండాలో) సాయుధ తిరుగుబాటుదారుల సమూహాలను నిందితులుగా, వనరుల-సంపన్న దేశాన్ని నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని ఆరోపించారు. ఆరోపణను వారు నిరాకరించారు. 2013 మార్చిలో యునైటెడ్ నేషన్స్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ ఐక్యరాజ్యసమితి ఫోర్స్ ఇంటర్వెన్షన్ బ్రిగేడుకు యునైటెడ్ నేషన్స్ శాంతి పరిరక్షక విభాగానికి సాయుధ గ్రూపులను తటస్తం చేయడానికి, అధికారాన్ని ఇచ్చింది. 2013 నవంబరు 5 న " మార్చి 25 " తిరుగుబాటుకు ముగింపును ప్రకటించింది.
ఎఫ్.ఎ.ఆర్.డి.సి. తిరుగుబాటు గ్రూపులు ఉత్తర కివ్ 2012 మధ్య పోరాటం కారణంగా వారి గ్రామాలనుండి పారిపోతున్న ప్రజలు]]
అదనంగా, ఉత్తర కటాంగాలో లారెంట్ కాబిలా రూపొందించిన మై-మాయి, కిడ్షాన్ క్యుంగ్యు ముతంగా మాయి మాయి కటా కటంగాతో కలిసి 2013 లో ప్రాంతీయ రాజధాని లుబుంబాషిని స్వాధీనం చేసుకున్న కారణంగా 4,00,000 మంది పౌరులు స్థానభ్రంశం చెందారు. జాతీయవాద ఇంటిగ్రేసిస్ట్ ఫ్రంటు, కాంగోల పేట్రియాట్సు యూనియన్ (యుపిసి) (లెండియు, హేమా జాతి సమూహాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు) మధ్య ఇటురి పోరు ప్రారంభమైంది. ఈశాన్య భాగంలో జోసెఫ్ కోని " ఎల్.ఆర్.ఎ " ఉగాండా, దక్షిణ సుడానని వారి మకాములను వదిలి 2005 లో డి.ఆర్. కాంగోలో ప్రవేశించి " గరబా నేషనల్ పార్కు " లో శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.
2009 లో ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం కాంగోలో ప్రజలు నెలకు 45,000 చొప్పున చనిపోతున్నారు. దీర్ఘకాల వివాదాల పరిధిలో 900,000 నుండి 54,00,000 వరకు మరణించారని అంచనా. వ్యాధులు, కరువు కారణంగా మరణాల సంఖ్య మరింత అధికరించింది. మరణించిన వ్యక్తులలో సగం మంది అయిదు సంవత్సరముల వయస్సు లోపు పిల్లలేనని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. పౌరులు ఆస్తి నాశనం, విస్తృతమైన లైంగిక హింసను అనుభవించారు. వేలాది మంది ప్రజలు తమ ఇళ్లను వదిలి పారిపోవడం, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు కారణమైన ఆయుధ దాడుల గురించి తరచుగా నివేదించబడ్డాయి. ప్రతి సంవత్సరం మహిళలు కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్కులో 4,00,000 మంది అత్యాచారానికి గురైయ్యారని చేశారని ఒక అధ్యయనం పేర్కొన్నది.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత కాంగోలో యుద్ధం అత్యంత రక్తపాత యుద్ధంగా వర్ణించబడింది. 2017 డిసెంబరు 8 న 14 న ఐక్య రాజ్యసమితి సైనికులు, 5 గురు కాంగోల సాధారణ సైనికులు బెనిన్ భూభాగంలో సెములికీలో తిరుగుబాటు దాడుల్లో మరణించారు. తిరుగుబాటుదారులు అలైడ్ డెమోక్రటిక్ ఫోర్సెసుగా భావించారు. డిసెంబరు దాడిని ఉగ్రవాద దాడులని ఐఖ్యరాజ్యసమితి పరిశోధనలు నిర్ధారించాయి.
కబిలా పాలన, పలు ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనలు
2015 లో కాంగోలు దిగువ సభ ఒక చట్టం ఆమోదించబడిన తరువాత కాంగో ఎగువ సభ ఆమోదించినట్లయితే, అది జాతీయ జనాభా గణన నిర్వహించబడే వరకు కనీసం కాబిలాను అధికారంలో ఉంచుతుంది (ఈ ప్రక్రియ అనేక సంవత్సరాలు పడుతుంది కనుక 2016 ఎన్నికలలో అతను రాజ్యాంగపరంగా పోటీ చేయకుండా నిరోధించడానికి) కనుక దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు వ్యాపించాయి. జోసెఫ్ కాబిలా అధ్యక్షుడిగా పదవీవిరమణ చేయాలని నిరసనకారులు నిర్బంధించారు.
ఈ బిల్లు ఆమోదించబడింది. ఇది జనాభా గణనను చేపట్టేంత వరకు జోసెఫ్ కాలిలా అధికారంలో ఉంచుతుంది. ఒక జనాభా గణన జరుగుతుందని భావించబడింది. 2015 లో జరగవలసిన ఎన్నికలు 2016 చివరలో ఎన్నికలు కాంగోలో నిర్వహించాలని నిర్ణయించబడింది.
నవంబరు 27 న కాంగో విదేశాంగ మంత్రి రేమాండ్ టిబిబండా మీడియాతో మాట్లాడుతూ డిసెంబరు 20 న అధ్యక్షుడి కబీలా పదవీ కాలం ముగిసిన తరువాత 2016 లో ఎటువంటి ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం లేదు. మడగాస్కరులో ఒక సమావేశంలో కాబిలా ప్రభుత్వం కాంగో, ఐక్యరాజ్యసమితి, ఇతర ప్రాంతాల నుండి ఎన్నికల నిపుణులను సంప్రదించిందని టిబిబండా పేర్కొన్నాడు. "2017 జూలై 31 న ఓటర్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆపరేషన్ ముగుస్తుందని నిర్ణయించారు. 2018 డిసెంబరులో జరుగుతుందని భావించారు. డిసెంబరు 20 న కబీలా పదవీకాలం ముగిసిన తరువాత దేశంలో నిరసనలు చోటుచేసుకున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా డజన్ల కొద్దీ నిరసనకారులు మరణించారు. వందలాది మందిని అరెస్టు చేశారు.
అణిచివేత
నార్వే రెఫ్యూజీ కౌన్సిల్ సెక్రటరీ జనరల్ జాన్ ఎగ్ల్యాండ్ అభిప్రాయంలో డి.ఆర్.సి.లో పరిస్థితి 2016 - 2017 లో చాలా ఘోరంగా మారింది. ఇది సిరియా, యెమెనులో యుద్ధాలకు పోల్చదగిన నైతిక, మానవతా సవాలుగా ఉంది. స్త్రీలు, పిల్లలు లైంగిక వేధింపులకు గురయ్యారు. " అన్ని మర్యాదలలో అవమానాలకు గురైయ్యారు ". ఉత్తర కివూలో జరిగిన వివాదంతో పాటు. కసాయి ప్రాంతంలో హింస పెరిగిపోయింది. ఈ ప్రాంతంలో బంగారు, వజ్రాలు, చమురు, కోబాల్టు ఆదాయవనరులతో సాయుధ గ్రూపులు ఈ ప్రాంతంలోనూ, అంతర్జాతీయంగానూ ఉన్న ధనవంతులైన వ్యక్తుల ఖజానాలు నింపారు. నాటకం, సాంస్కృతిక నాటకం, అలాగే మతపరమైన ఉత్సవాలు మరుగునబడ్డాయి. ఎన్నికల వాయిదాతో రాజకీయ సంక్షోభం అధికరించింది. ప్రజలు డి.ఆర్.సి.లో పరిస్థితి బాగలేదు అని నమ్ముతారు కానీ వాస్తవానికి చాలా చాలా దారుణంగా మారింది అన్నారు. "కాంగో యుద్ధాలు నిజంగా 15 ఏళ్ల క్రితం అజెండాలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. సంఘర్షణ కారణంగా తోటల పెంపకంలో ఆటకం కారణంగా 2018 మార్చి ఐఖ్యరాజ్యసమితి అంచనా ప్రకారం రెండు మిలియన్ల మంది పిల్లలు ఆకలితో బాధపడుతున్నారని అంచనా.
2017 లో హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ కబిలా " మార్చి 23 " తిరుగుబాటుతో పదవిని చేపట్టాడు. కార్యాలయం నుండి పదవీవిరమణ చేయటానికి తిరస్కరించినందుకు దేశవ్యాప్త నిరసనలను కూలదోయడానికి మాజీ " మార్చి 23 " యుద్ధవీరులను నియమించాడు. " మార్చి 23 యుద్ధ విమానాలు కాంగో ప్రధాన నగరాల్లో వీధులను నియంత్రించాయి. నిరసనకారులు లేదా ఇతరులను అరెస్టు చేయడం లేదా అధ్యక్షుడికి ముప్పుగా ఉన్నట్లు భావించే వారిని అరెస్టు చేయడం వంటి సంఘటనలు కొనసాగాయి " అని వారు చెప్పారు. ప్రభుత్వ బలగాలకు, శక్తివంతమైన స్థానిక యుద్ధ నాయకుడైన జనరల్ డెల్టాకు మధ్య మాసిసీలో తీవ్ర పోరాటం జరిగింది. డి.ఆర్.సి.లో ఐక్యరాజ్యసమితి మిషన్ అతిపెద్ద, అత్యంత ఖరీదైన శాంతి పరిరక్షక ప్రయత్నంగా ఉంది. ఖర్చులు తగ్గించటానికి యు.ఎస్. 2017 లో మసీసీ దగ్గర ఐదు ఐఖ్యరాజ్యసమితి స్థావరాలను మూసివేసింది.
భౌగోళికం
డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో (డి.ఆర్.సి.) మద్య ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో ఉంది. ఆగ్నేయ సరిహద్దులో అంగోలా, దక్షిణ సరిహద్దులో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, అంగోలాకు చెందిన కాబిండా ప్రావీన్స్, కాంగో రిపబ్లిక్, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, దక్షిణ సూడాన్, ఉగాండా, రువాండా, బురుండి, టాంజానియా సరస్సు, జాంబియా ఉన్నాయి. దేశం 6 ° ఉత్తర, 14 ° దక్షిణ అక్షాంశాల మధ్య, 12 ° - 32 ° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంటుంది. ఇది భూమధ్యరేఖను దక్షిణంవైపు మూడింట ఒక వంతు, ఉత్తరాన మూడింట రెండు వంతుల మధ్య ఉంటుంది. కాంగో వైశాల్యం 23,45,408 చదరపు కిలోమీటర్లు (9,05,567 చదరపు మైళ్ళు) స్పెయిన్, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, స్వీడన్, నార్వే మొత్తం ప్రాంతాల కంటే కొద్దిగా ఎక్కువ. ఇది ఆఫ్రికాలో రెండవ అతిపెద్ద దేశం. మొదటి స్థానంలో అల్జీరియా ఉంది.