cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జాతీయ విద్యా విధానం 2020
భాషలు
జాతీయ విద్యా విధానం 2020 5వ తరగతి వరకు మాతృభాష లేదా స్థానిక భాషను బోధనా మాధ్యమంగా ఉపయోగించడాన్ని నొక్కి చెబుతోంది, అయితే 8వ తరగతి, అంతకు మించి దాని కొనసాగింపును సిఫార్సు చేసింది. సంస్కృతం, విదేశీ భాషలకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. 'త్రి భాషా సూత్రం' ప్రకారం విద్యార్థులందరూ తమ పాఠశాలలో మూడు భాషలను నేర్చుకోవాలని పాలసీ సిఫార్సు చేస్తోంది. మూడు భాషల్లో కనీసం రెండు భాషలైనా భారతదేశంలోనే ఉండాలని పేర్కొంది.
పాఠశాల విద్య
"10 + 2" విద్యా నిర్మాణం స్థానం లో "5+3+3+4" విద్యా విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఇది క్రింది విధంగా అమలు చేయబడుతుంది:
పునాది దశ: ఇది రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది: 3 సంవత్సరాల ప్రీస్కూల్ లేదా అంగన్‌వాడీ, తరువాత ప్రాథమిక పాఠశాలలో 1, 2 తరగతులు. ఇది 3-8 సంవత్సరాల వయస్సు పిల్లలకు వర్తిస్తుంది. అధ్యయనాల దృష్టి కార్యాచరణ-ఆధారిత అభ్యాసంపై ఉంటుంది.
ప్రిపరేటరీ దశ: 3 నుండి 5 తరగతులు, ఇది 8-10 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ఉంటుంది. ఇది క్రమంగా మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం, శారీరక విద్య, భాషలు, కళ, సైన్స్, గణితం వంటి విషయాలను పరిచయం చేస్తుంది.
మధ్య దశ: 6 నుండి 8 తరగతులు, 11 నుండి 13 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల పిల్లలకు వర్తిస్తుంది. ఇది గణితం, శాస్త్రాలు, సాంఘిక శాస్త్రాలు, కళలు, మానవీయ శాస్త్రాలలో మరింత వియుక్త భావనలను విద్యార్థులకు పరిచయం చేస్తుంది.
సెకండరీ దశ: 9 నుండి 12 తరగతులు, 14-18 సంవత్సరాల వయస్సు. ఇది మళ్లీ రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది: 9, 10 తరగతులు మొదటి దశగా ఉండగా, 11, 12 తరగతులు రెండవ దశనుగా ఉంది. ఈ 4 సంవత్సరాల అధ్యయనం క్రిటికల్ థింకింగ్‌తో పాటు మల్టీడిసిప్లినరీ స్టడీని పెంపొందించడానికి ఉద్దేశించబడింది. సబ్జెక్టుల బహుళ ఎంపికలు అందించబడతాయి.
ఉన్నత విద్య
ఇది బహుళ నిష్క్రమణ ఎంపికలతో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్‌లో 4-సంవత్సరాల మల్టీ-డిసిప్లినరీ బ్యాచిలర్ డిగ్రీని ప్రతిపాదించింది. ఇవి వృత్తిపరమైన రంగాలను కలిగి ఉంటాయి. వీటి అమలు కింది విధంగా ఉంటుంది:
1 సంవత్సరం అధ్యయనం పూర్తి చేసిన తర్వాత ఒక సర్టిఫికేట్, 2 సంవత్సరాల చదువు పూర్తయిన తర్వాత డిప్లొమా సర్టిఫికెట్, 3 సంవత్సరాల ప్రోగ్రామ్ పూర్తయిన తర్వాత బ్యాచిలర్ డిగ్రీ సర్టిఫికెట్, 4 సంవత్సరాల మల్టీడిసిప్లినరీ బ్యాచిలర్ డిగ్రీ (ప్రాధాన్య ఎంపిక) సర్టిఫికెట్ లను అందిస్తాయి.
ఎంఫిల్ (మాస్టర్స్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ) కోర్సులు డిగ్రీ విద్యను పాశ్చాత్య నమూనాలలో ఎలా ఉందో దానితో సమలేఖనం చేయడానికి నిలిపివేయాలి అని ప్రతిపాదించింది.
కృష్ణగిరి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
కృష్ణగిరి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం క్రిష్ణగిరి జిల్లా పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఆరణి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఆరణి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం విళుపురం, తిరువణ్ణామలై జిల్లాల పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
తిరువణ్ణామలై లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
తిరువణ్ణామలై లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం తిరుపత్తూరు, తిరువణ్ణామలై జిల్లాల పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
విలుప్పురం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
విలుప్పురం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం విళుపురం, కళ్లకురిచి జిల్లాల పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
కళ్లకురిచి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
కళ్లకురిచి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో, తమిళనాడులోని 39 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సేలం, కళ్లకురిచి జిల్లాల పరిధిలో 6 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పాటైంది. లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 12 జూలై 2002న ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా ఈ నియోజకవర్గం 19 ఫిబ్రవరి 2008న నూతనంగా ఏర్పాటైంది.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు వర్గం:తమిళనాడులోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
భారతీయ శిక్షాస్మృతి – సెక్షన్లు 230 - 267
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ వర్గం:భారతదేశపు చట్టాలు వర్గం:భారతీయ శిక్షాస్మృతి
పీరియడ్ 7 మూలకం
పీరియడ్ 7 మూలకం అనేది రసాయన మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలోని ఏడవ వరుస (లేదా పీరియడ్) లోని రసాయన మూలకాలలో ఒకటి. మూలకాల పరమాణు సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ వాటి రసాయన ప్రవర్తనలో పునరావృతమయ్యే (ఆవర్తన) ధోరణులను వివరించడానికి ఆవర్తన పట్టికను అడ్డు వరుసలలో రూపొందించారు. రసాయన ప్రవర్తన పునరావృతం కావడం ప్రారంభించినప్పుడు కొత్త వరుస ప్రారంభమవుతుంది. అంటే ఒకే విధమైన ప్రవర్తన కలిగిన మూలకాలు ఒకే నిలువు వరుసలో వస్తాయి.
ఏడవ పీరియడ్‌లో 32 మూలకాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఎక్కువ 6 వ పీరియడ్‌తో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఇది ఫ్రాన్సియంతో మొదలై, ఒగానెసన్‌తో ముగుస్తుంది. ఒగానెసన్‌, ప్రస్తుతం కనుగొన్న మూలకాల్లో అత్యంత భారీ మూలకం. పీరియడ్ 7 మూలకాలు ముందుగా వాటి 7s షెల్‌లను నింపుతాయి, తర్వాత వాటి 5f, 6d, 7p షెల్‌లను అదే క్రమంలో నింపుతాయి. అయితే దీనికి యురేనియం వంటి మినహాయింపులు ఉన్నాయి.
లక్షణాలు
పీరియడ్ 7 లోని మూలకాలన్నీ రేడియోధార్మికత కలిగి ఉంటాయి. ఈ పీరియడ్‌లోఆక్టినైడ్‌లు ఉంటాయి. ఆక్టినైడ్‌లలో ఉండే ప్లూటోనియం సహజంగా లభించే మూలకాల్లో అత్యంత భారీ కేంద్రకం కలిగినది. తదుపరి మూలకాలను కృత్రిమంగా సృష్టించాలి. ఈ సింథటిక్ మూలకాలలో మొదటి ఐదు (అమెరిషియం నుండి ఐన్‌స్టీనియం దాకా) ఇప్పుడు స్థూల పరిమాణాలలో అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, ఎక్కువ మూలకాలను చాలా అరుదుగా మాత్రమే, మైక్రోగ్రామ్ మొత్తాలలో లేదా అంతకంటే తక్కువ మొత్తంలో, తయారు చేసారు. తరువాతి ట్రాన్సాక్టినైడ్ మూలకాలను ఒక్కో విడతలో కొన్ని అణువులను మాత్రమే ప్రయోగశాలలలో గుర్తించారు.
ఈ మూలకాలలో చాలా అరుదుగా ప్రయోగాత్మక ఫలితాలు చాలా విస్తృతంగా లేనప్పటికీ, వాటి ఆవర్తన, సమూహ పోకడలు ఇతర పీరియడ్ల కంటే తక్కువగా నిర్వచించబడ్డాయి. ఫ్రాన్షియం, రేడియం లు వాటి సంబంధిత సమూహాల విలక్షణమైన లక్షణాలను చూపించినప్పటికీ, లాంథనైడ్‌ల కంటే యాక్టినైడ్‌లు చాలా ఎక్కువ రకాల ప్రవర్తన, ఆక్సీకరణ స్థితులను ప్రదర్శిస్తాయి. ఈ విశిష్టతలు అనేక రకాల కారణాలున్నాయి. వాటి భారీ పరమాణు కేంద్రకాల నుండి చాలా ఎక్కువ పాజిటివ్ విద్యుత్ ఛార్జ్ కారణంగా ఏర్పడే పెద్ద స్థాయి స్పిన్-ఆర్బిట్ కప్లింగు, సాపేక్ష ప్రభావాలు వీటిలో ఉన్నాయి. ఆవర్తనత ఎక్కువగా 6d సిరీస్‌లో ఉంటుంది. మాస్కోవియం, లివర్‌మోరియం లలో కూడా అలా ఉంటుందని అంచనా వేసారు. అయితే ఇతర నాలుగు 7p మూలకాలు, నిహోనియం, ఫ్లెరోవియం, టెన్నెస్సిన్, ఒగానెస్సన్ లకు వాటి సమూహాలకు ఉండే వాటి కంటే చాలా భిన్నమైన లక్షణాలు ఉంటాయని అంచనా వేసారు.
మూలకాలు
! colspan="3" | రసాయనిక మూలకం ! బ్లాక్ ! ఎలెక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషను ! లభ్యత ! ! ! ! ! !
(? ) ఊహ
(*) మడెలుంగ్ నియమానికి మినహాయింపు.
f-బ్లాక్ యాక్టినియం వద్ద ప్రారంభమవుతుందని వివిధ వర్గాలు సాధారణంగా అంగీకరిస్తాయి. అయితే, అనేక పాఠ్యపుస్తకాలు ఇప్పటికీ Ac, Rf-Cn లను d-బ్లాక్ మూలకాలుగాను, f-బ్లాక్ Th-Lr లు గాను ఇస్తూ d-బ్లాక్‌ని రెండుగా విభజించి చూపుతున్నాయి. ఈ విషయమై 2021 IUPAC తాత్కాలిక నివేదికలో ఇక్కడ చూపిన ఫార్మాట్ మెరుగ్గా ఉందని సూచించారు. అయితే ఇది ఇంకా అధికారిక IUPAC పట్టికగా మారలేదు.
ఆక్టినైడ్ లేదా ఆక్టినాయిడ్ ల శ్రేణిలో ఆక్టినియం నుండి లారెన్షియం వరకు 89 - 103 పరమాణు సంఖ్యల మధ్య ఉండే 15 లోహ రసాయన మూలకాలు ఉంటాయి.
ఆక్టినైడ్ సిరీస్‌కు దాని మొదటి మూలకం ఆక్టినియం పేరు పెట్టారు. ఆక్టినైడ్‌లలో ఒకటి మినహా అన్నీ f-బ్లాక్ మూలకాలే. 5f ఎలక్ట్రాన్ షెల్ పూరకానికి అనుగుణంగా ఇవి ఉంటాయి; డి-బ్లాక్ మూలకమైన లారెన్షియంను సాధారణంగా ఆక్టినైడ్‌గానే పరిగణిస్తారు. లాంతనైడ్‌లతో పోల్చితే ఆక్టినైడ్‌లు చాలా ఎక్కువ వేరియబుల్ వేలెన్స్‌ని చూపుతాయి.
ఆక్టినైడ్‌లలో, థోరియం, యురేనియం లు సహజంగా గణనీయమైన, ఆదిమ, పరిమాణాలలో లభిస్తాయి. యురేనియం రేడియోధార్మిక క్షయం కారణంగా యాక్టినియం, ప్రొటాక్టినియం, ప్లూటోనియంలను తాత్కాలికంగా ఉత్పత్తి అవుతాయి. యురేనియం ఖనిజాలలోని పరివర్తన ప్రతిచర్యల నుండి అప్పుడప్పుడు నెప్ట్యూనియం పరమాణువులు ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఇతర యాక్టినైడ్‌లు పూర్తిగా సింథటిక్ మూలకాలు. అయితే ప్లూటోనియం తర్వాత వచ్చే మొదటి ఆరు ఆక్టినైడ్‌లు ఓక్లోలో ఉత్పత్తి చేయబడి ఉండేవి (చాలా కాలం క్రితమే ఇవి క్షీణించిపోయాయి). క్యూరియం అంతకుముందు ప్రకృతిలో అంతరించిపోయిన రేడియోన్యూక్లైడ్‌గా ఉనికిలో ఉండేది. అణు పరీక్షలు పర్యావరణంలోకి ప్లూటోనియం కంటే బరువైన ఆరు ఆక్టినైడ్‌లను విడుదల చేశాయి; 1952 హైడ్రోజన్ బాంబు పేలుడులో ఏర్పడిన శిధిలాలను విశ్లేషించినపుడు వాటిలో అమెరీషియం, క్యూరియం, బెర్కెలియం, కాలిఫోర్నియం, ఐన్‌స్టీనియం, ఫెర్మియం ల ఉనికి కనిపించింది.
ఆవర్తన పట్టిక లలో, లాంథనైడ్‌లు, యాక్టినైడ్‌లను సాధారణంగా పట్టిక ప్రధాన భాగం క్రింద రెండు అదనపు వరుసలుగా చూపిస్తారు. ప్లేస్‌హోల్డర్‌లతో లేదా ప్రతి శ్రేణిలోని ఎంపిక చేయబడిన ఒకే మూలకాన్ని (లాంతనమ్ లేదా లుటెటియం, ఆక్టినియం లేదా లారెన్షియం) చూపిస్తారు. ఈ ఏర్పాటు పూర్తిగా చక్కదనానికి, ఫార్మాటింగ్ ప్రాక్టికాలిటీలకు సంబంధించినదే; అరుదుగా ఉపయోగించే విస్తృత ఆవర్తన పట్టిక లో (32 నిలువు వరుసలు) లాంథనైడ్, యాక్టినైడ్ సిరీస్‌లను వాటి సరైన నిలువు వరుసలలో - పట్టికలో ఆరవ, ఏడవ వరుసలుగా (పీరియడ్‌లు) - చూపిస్తారు.
నోట్స్
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక పీరియడ్లు
రాజన్న సిరిపట్టు
రాజన్న సిరిపట్టు అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాలోని సిరిసిల్లలో తయారుచేసిన పట్టుచీర. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపుపొందిన ఈ పట్టుచీరలను తెలంగాణ ప్రభుత్వ సహకారంతో 2022 సెప్టెంబరు 17న న్యూజిలాండ్‌ మంత్రి ప్రియాంక రాధాకృష్ణన్ ఆ దేశంలో ఆవిష్కరించింది.
నేపథ్యం
2018లో బతుకమ్మ చీరల తయారీని చూసేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి వచ్చిన బ్రాండ్ తెలంగాణ ఫౌండర్ సునీత విజయ్ సిరిసిల్లలోని నేతన్నలు, వారి నైపుణ్యం గురించి తెలుసుకున్నది. సిరిసిల్లకు చెందిన నేతన్న హరిప్రసాద్‌ తయారుచేసిన పట్టుచీరెలను అమెరికా, యుకె, న్యూజిలాండ్‌ తదితర దేశాల వారికి పరిచయం చేసింది. ఈ పట్టుచీరలకు ఓ బ్రాండ్ తీసుకురావాలన్న ఉద్దేశంతో ‘రాజన్న సిరిపట్టు’గా పేరు పెట్టబడింది. ప్రస్తుతం జిల్లాలో 40 మందికిపైగా నేత్నలు ఈ చీరలను తయారుచేస్తున్నారు.
ప్రదర్శన
న్యూజిలాండ్‌ మంత్రి ప్రియాంక రాధాకృష్ణన్‌, 300 మంది ప్రవాస భారతీయుల సమక్షంలో ఏర్పాటుచేసిన సిరిసిల్ల నేతన్నల ఉత్పత్తుల ప్రదర్శనలో భాగంగా సిరిసిల్ల పట్టుచీరలతోపాటు ఫ్యాషన్ షో నిర్వహించబడింది. ఈ కార్యక్రమంలో మంత్రి ప్రియాంక రాధాకృష్ణన్ ఆ దేశంలో ఆవిష్కరించగా, వర్చువల్ గా ఏర్పాటుచేసిన మీటింగ్ లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటి, పురపాలక, చేనేత-జౌళిశాఖలమంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు పాల్గొని శుభాకాంక్షలు అందించాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వర్గం:తెలంగాణ భౌగోళిక గుర్తింపులు వర్గం:చీరలు
లక్ష్మీనగర్ కాలనీ (మెహదీపట్నం)
లక్ష్మీనగర్ కాలనీ, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్‌లోని ఒక గేటెడ్ కమ్యూనిటీ. హైదరాబాద్ నుండి బెంగుళూరుకు వెళ్ళే రింగ్ రోడ్‌లో మెహదీపట్నం సమీపంలోని గుడిమల్కాపూర్ క్రాస్‌రోడ్‌కు దగ్గరలో ఉంది. ఈ కాలనీలో 30–40 ఇండిపెండెంట్ బంగ్లాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడికి పశ్చిమాన సరిహద్దులో పెద్ద భారతీయ సైనిక స్థావరం ఉంది.
సమీప ప్రాంతాలు
ఇక్కడికి సమీపంలో వెంకటరావు నగర్, సప్తగిరి కాలనీ, ప్రకాష్ నగర్, సాయిబాబా నగర్ కాలనీ ఫేజ్-1, రామారావు నగర్ కాలనీ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
వాణిజ్య ప్రాంతం
మెహదీపట్నం, గుడిమల్కాపూర్‌కు సమీపంలో ఉన్నందున ఈ ప్రాంతంలో అనేక దుకాణాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడినుండి నానల్‌నగర్‌కు రోడ్డుమార్గం కూడా ఉంది.
రవాణా
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఈ ప్రాంతం మీదుగా ఆల్విన్ కాలనీ, సికింద్రాబాద్, జగద్గిరిగుట్ట, ఇసిఐఎల్, లింగంపల్లి, భెల్, మెహదీపట్నం మొదలైన ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
బ్యాడ్మింటన్‌ కోర్టు
లక్ష్మీనగర్‌లో ఏర్పాటుచేసిన బ్యాడ్మింటన్‌ కోర్టును 2022 ఫిబ్రవరి 20న జూబ్లీహిల్స్​‍ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపినాథ్‌ ప్రారంభించాడు.
మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
బ్లాక్ (ఆవర్తన పట్టిక)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Periodic_table_blocks_spdf_%2832_column%29.svg/500px-Periodic_table_blocks_spdf_%2832_column%29.svg.png|కుడి|thumb|500x500px| ఆవర్తన పట్టికలో s, f, d, p బ్లాక్‌లు ఆవర్తన పట్టికలో బ్లాక్ అనేది పరమాణు కక్ష్యల వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్‌లను బట్టి సమూహపరచిన మూలకాల సమితి. ఈ పదాన్ని మొదట చార్లెస్ జానెట్ ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రతి బ్లాక్‌కు దాని లక్షణమైన కక్ష్య పేరిట s-బ్లాక్, p-బ్లాక్, d-బ్లాక్, f-బ్లాక్ అనే పేర్లు పెట్టారు.
బ్లాక్ పేర్లు (s, p, d, f) స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ సంజ్ఞామానం లోని ఎలక్ట్రాన్ అజిముతల్ క్వాంటం సంఖ్య విలువను బట్టి తీసుకున్నారు : షార్ప్ (0), ప్రిన్సిపల్(1), డిఫ్యూస్ (2), ఫండమెంటల్(3). ఆ తరువాత వచ్చే బ్లాకుల లోని మూలకలాను ఇంకా కనుక్కోనప్పటికీ, ఆయా బ్లాకులకు పేర్లు g, h, అని అక్షర క్రమంలో పెట్టారు.
లక్షణాలు
ఎలక్ట్రానిక్ కాన్ఫిగరేషన్ ఆధారంగా చేసిన బ్లాకుల ఈ నామకరణం, ఆయా బ్లాకుల్లోని మూలకాల సెట్ల రసాయనిక ధర్మాల మధ్య సుమారుగా అనురూప్యం ఉంది. s-బ్లాక్, p-బ్లాక్‌లను కలిపి సాధారణంగా ప్రధాన-సమూహ మూలకాలు అని పరిగణిస్తారు. d-బ్లాకు ట్రాన్సిషన్ లోహాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. f-బ్లాకులో దాదాపు అన్ని లాంతనైడ్‌లు ( లాంతనమ్ వంటివి), యాక్టినాయిడ్‌లు ( యాక్టీనియం వంటివి) ఉంటాయి. ఈ బ్లాకుల్లో ఉండే మూలకాల ఖచ్చితమైన సభ్యత్వాన్ని అందరూ అంగీకరించరు. ఉదాహరణకు, గ్రూపు 12 మూలకాలు జింక్, కాడ్మియం, పాదరసం లు ఇతర d-బ్లాక్ మూలకాల కంటే రసాయనికంగాను, భౌతికంగానూ p-బ్లాక్ మూలకాలతో సారూప్యంగా ఉంటాయి కాబట్టి వీటిని ట్రాన్సిషన్ సమూహంగా కాకుండా ప్రధాన సమూహంగా పరిగణిస్తారు. అవి గ్రూపు 3 మూలకాలకు s-బ్లాక్ మూలకాలతో ఉన్న సారూప్యత కారణంగా కొన్నిసార్లు వాటిని ప్రధాన సమూహ మూలకాలుగా పరిగణిస్తారు. f-బ్లాక్‌లోని గ్రూపులకు (నిలువు వరుసలు) (గ్రూప్‌లు 2, 3 మధ్య) సంఖ్యలు ఇవ్వలేదు.
s-బ్లాక్
s-బ్లాక్ లోని లోహాలు (రెండవ కాలం నుండి) చాలావరకు మృదువుగా ఉంటాయి. సాధారణంగా వీటికి తక్కువ ద్రవీభవన, మరిగే స్థానాలు ఉంటాయి. మండినపుడు ఇవి మంటకు రంగును ఆపాదిస్తాయి.
రసాయనికంగా, హీలియం మినహా అన్ని s-మూలకాలు అధిక రియాక్టివ్‌గా ఉంటాయి. s-బ్లాక్ లోహాలు చాలా ఎలెక్ట్రోపోజిటివ్‌గా ఉంది, అలోహాలతో, ముఖ్యంగా అధిక ఎలక్ట్రోనెగటివ్ హాలోజన్ అలోహాలతో, తరచూ అయానిక్ సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తాయి.
p-బ్లాక్
p-బ్లాక్ లో p అనేది "ప్రిన్సిపల్" నుండి వచ్చింది. అజిముతల్ క్వాంటం నంబర్ 1. ప్రామాణిక ఆవర్తన పట్టికలో ఇది కుడి వైపున ఉంటుంది. ఇందులో గ్రూపు 13 నుండి గ్రూపు 18 వరకు ఉన్న మూలకాలు ఉంటాయి. వాటి సాధారణ ఎలక్ట్రానిక్ కాన్ఫిగరేషన్ n s 2 n p 1–6. హీలియం, గ్రూపు 18లో మొదటి మూలకం అయినప్పటికీ, దాన్ని p-బ్లాక్‌లో చేర్చలేదు. పట్టికలోని ప్రతి అడ్డు వరుసలోను, మొదటి వరుస (అసలు ఆ వరుసలో మూలకాలేంఈ లేవు) మినహా, ఆరు p-మూలకాలకు చోటు ఉంటుంది.
ఈ బ్లాక్‌లో మాత్రమే మొత్తం మూడు రకాల మూలకాలూ ఉన్నాయి: లోహాలు, అలోహాలు, మెటలాయిడ్స్. p-బ్లాక్ మూలకాలను వాటి గ్రూపులను బట్టి ఇలా వర్ణించవచ్చు: గ్రూప్ 13 ఐకోసాజెన్స్ ; 14 -స్ఫటికాకారాలు; 15 నిక్టోజెన్‌లు ; 16చాల్కోజెన్లు ; 17 - హాలోజన్లు ; 18 - ఉత్కృష్ట వాయువులు, ఒగానెస్సన్‌ లతో కూడిన హీలియం గ్రూపు (హీలియం మినహా). మరో రకంగా, p-బ్లాక్‌లో పోస్ట్-ట్రాన్సిషన్ లోహాలు; మెటలోయిడ్స్; హాలోజన్లతో సహా రియాక్టివ్ నాన్మెటల్స్ ; నోబుల్ వాయువులు (హీలియం మినహా) ఉంటాయని చెప్పవచ్చు
p-బ్లాక్ మూలకాల్లో వాటి వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్‌లు p కక్ష్యలో ఉండటం వాటికి ఉండే సామాన్య లక్షణం. p కక్ష్యలో ఒక కేంద్ర బిందువు నుండి సమానమైన కోణాల వద్ద ఉండే ఆరు లోబ్ ఆకారాలు ఉంటాయి. p కక్ష్యలో గరిష్టంగా ఆరు ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉంటాయి. అందువల్ల p-బ్లాక్‌లో ఆరు నిలువు వరుసలు ఉన్నాయి. p-బ్లాక్ యొక్క మొదటి నిలువు వరుస అయిన 13లోని మూలకాలలో ఒక p-ఆర్బిటల్ ఎలక్ట్రాన్‌ ఉంటుంది. p-బ్లాక్ యొక్క రెండవ నిలువు వరుస 14లోని మూలకాల్లో రెండు p-ఆర్బిటల్ ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉంటాయి. ఆరు p-ఆర్బిటల్ ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉండే కాలమ్ 18 వరకు ఈ ట్రెండ్ ఈ విధంగా కొనసాగుతుంది.
ఈ బ్లాక్ లోని మొదటి వరుస ఆక్టెట్ నియమాన్ని బలంగా ప్రదర్శిస్తాయి. తదుపరి వరుసలలోని మూలకాలు తరచుగా హైపర్‌వాలెన్సీని ప్రదర్శిస్తాయి. p-బ్లాక్ మూలకాలు వివిధ ఆక్సీకరణ స్థితులను, సాధారణంగా రెండు గుణకాలతో విభిన్నంగా చూపుతాయి. సమూహంలోని మూలకాల ప్రతిచర్య సాధారణంగా క్రిందికి వచ్చేకొద్దీ తగ్గుతుంది. (హీలియం నియాన్ కంటే ఎక్కువ రియాక్టివ్‌గా ఉండటం ద్వారా గ్రూప్ 18లో ఈ ధోరణికి అడ్డుపడుతుంది. అయితే హీలియం నిజానికి s-బ్లాక్ మూలకం కాబట్టి, ట్రెండ్‌లోని p-బ్లాక్ భాగం చెక్కుచెదరకుండా ఉంటుంది.)
ఆక్సిజన్, హాలోజన్లు లోహాలతో మరింత అయానిక్ సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తాయి; మిగిలిన రియాక్టివ్ అలోహాలు మరింత సమయోజనీయ సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తాయి, అయితే ఎలెక్ట్రోనెగటివిటీ వ్యత్యాసం తగినంతగా ఉన్నప్పుడు వీటిలో అయానిసిటీ సాధ్యమవుతుంది (ఉదా. Li3N ). మెటాలాయిడ్లు సమయోజనీయ సమ్మేళనాలను గానీ, లోహాలతో మిశ్రలోహాలను గానీ ఏర్పరుస్తాయి.
d-బ్లాక్
d-బ్లాక్ లోని d "డిఫ్యూజ్" నుండి వచ్చింది. అజిముటల్ క్వాంటం నంబర్ 2. ఆవర్తన పట్టికలో ఇది మధ్యలో ఉంటుంది. ఇందులో గ్రూపు 3 నుండి 12 వరకు ఉండే గ్రూపుల్లోని మూలకాలు ఉంటాయి. ఇది 4వ నిలువు వరుసతో మొదలవుతుంది. 4 నుండి మొదలయ్యే పీరియడ్లలో పది డి-బ్లాక్ మూలకాల కోసం ఖాళీ ఉంటుంది. 1, 2 గ్రూపులలో ఉన్న బలమైన ఎలెక్ట్రోపోజిటివ్ లోహాలకూ 13 నుండి 16 గ్రూపులలో ఉన్న బలహీనమైన ఎలెక్ట్రోపోజిటివ్ లోహాలకూ మధ్య ఇవి ఉంటాయి కాబట్టి ఈ బ్లాకు లొణి మూలాకలన్నింటినీ లేదా చాలా వాటిని ట్రాన్సిషన్ లోహాలు అని కూడా పిలుస్తారు. గ్రూపు 3 లేదా గ్రూపు 12 లమ్ను d-బ్లాక్ లోహాలుగా పరిగణించినప్పటికీ, వీటిని కొన్నిసార్లు ట్రాన్సిషన్ లోహాలుగా పరిగణించరు - ఎందుకంటే అవి ట్రాన్సిషన్ లోహాలకు ఉండే రసాయన ధర్మాలను చూపించవు. ఉదాహరణకు, బహుళ ఆక్సీకరణ స్థితులు, రంగుల సమ్మేళనాలు.
d-బ్లాక్ లోని మూలకాలన్నీ లోహాలే. చాలా వరకు వీటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రసాయనికంగా క్రియాశీలంగా ఉండే d-కక్ష్య ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉంటాయి. వివిధ డి-ఆర్బిటల్ ఎలక్ట్రాన్ల శక్తిలో సాపేక్షంగా చిన్న వ్యత్యాసం ఉన్నందున, రసాయన బంధంలో పాల్గొనే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య మారవచ్చు. d-బ్లాక్ మూలకాలు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆక్సీకరణ స్థితులను ప్రదర్శించే ధోరణిని కలిగి ఉంటాయి. అత్యంత సాధారణ ఆక్సీకరణ స్థితులు +2, +3. క్రోమియం, ఇనుము, మాలిబ్డినం, రుథేనియం, టంగ్‌స్టన్, ఓస్మియం ల ఆక్సీకరణ సంఖ్యలు −4 కంటే తక్కువగా ఉంటాయి; ఇరిడియం +9 ఆక్సీకరణ స్థితిని సాధించగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
d-కక్ష్యలలో (నాలుగు-ఆకులు ఆకారంలో ఉండేవి నాలుగు, ఐదవది చుట్టూ రింగ్‌తో డంబెల్‌ లాగా ఉంటుంది) గరిష్టంగా ఐదు జతల ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉంటాయి.
f-బ్లాక్
f-బ్లాక్adhi లోని f "ఫండమెంటల్" నుండి వచ్చింది. దీని అజిముటల్ క్వాంటం నంబర్ 3. ప్రామాణిక 18-నిలువు వరుసలుండే ఆవర్తన పట్టికలో ఇది ఫుట్‌నోట్‌గా కనిపిస్తుంది. 32-నిలువు వరుసలుండే పూర్తి వెడల్పు పట్టికలో మాత్రం మధ్యలో-ఎడమవైపున ఉంటుంది. 6 నుండి ఉండే పీరియడ్లలో పద్నాలుగు ఎఫ్-బ్లాక్ మూలకాలకు చోటు ఉంటుంది. ఈ మూలకాలను సాధారణంగా ఏ గ్రూపులోనూ భాగంగా పరిగణించనప్పటికీ, కొంతమంది రచయితలు వాటిని గ్రూపు 3లో భాగంగా భావిస్తారు. వాటిని కొన్నిసార్లు అంతర్గత ట్రాన్సిషన్ లోహాలు అని పిలుస్తారు - ఎందుకంటే అవి 6వ, 7వ వరుస (పీరియడ్)లో s-బ్లాక్, d-బ్లాక్‌ల మధ్య ట్రాన్సిషన్‌గా ఉంటాయి. s-బ్లాక్ p-బ్లాక్ లలో 4వ, 5వ వరుసలలో d-బ్లాక్ ట్రాన్సిషన్ లోహాలు వంతెన లాగా ఉన్నట్లే ఇది కూడా.
f-బ్లాక్ మూలకాలు 6, 7 నిలువు వరుసలలో రెండు శ్రేణుల్లో ఉంటాయి. ఇవి అన్నీ లోహాలే. f-బ్లాక్‌లో పీరియడ్ 6 లోని మూలకాల రసాయన ధర్మాల్లో f-కక్ష్య ఎలక్ట్రాన్లు తక్కువ చురుకుగా ఉంటాయి:  ఇవి ఒకదానికొకటి సారూప్యంగా ఉంటాయి. f-బ్లాక్ పీరియడ్ 7 లోని తొలి మూలకాలలో అవి మరింత చురుకుగా ఉంటాయి; పర్యవసానంగా ఈ మూలకాలు వాటి పరివర్తన లోహాల వలె ఎక్కువ రసాయన వైవిధ్యాన్ని చూపుతాయి. f-బ్లాక్ లో తరువాత వచ్చే మూలకాలు కాలం 6 లోని మూలకాల వలె ప్రవర్తిస్తాయి.
f-బ్లాక్ మూలకాలలో ఎక్కువగా అంతర్గత f-కక్ష్యలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్‌లు ఉండే సామాన్య లక్షణం ఉంటుంది. f-ఆర్బిటాళ్ళలో ఆరింటిలో ఒక్కొక్క దానిలో ఆరు లోబ్‌లు ఉంటాయి. ఏడవ దానిలో రెండు రింగులతో డోనట్‌తో డంబెల్ లాగా ఉంటుంది. అవి ఏడు జతల ఎలక్ట్రాన్‌లను కలిగి ఉంటాయి కాబట్టి ఈ బ్లాక్ ఆవర్తన పట్టికలో పద్నాలుగు నిలువు వరుసలను ఆక్రమిస్తుంది. రెండు మూలకాలు మాత్రమే ఉండే "గ్రూపు"లో నిలువు ఆవర్తన ధోరణులను గుర్తించడం సాధ్యం కాదు కాబట్టి వాటికి గ్రూపు సంఖ్యలు ఇవ్వలేదు.
ఎఫ్-బ్లాక్ లో, పద్నాలుగేసి మూలకాలుండే రెండు వరుసలను కొన్నిసార్లు లాంతనైడ్‌లు, ఆక్టినైడ్‌లతో తికమక ఏర్పడుతుంది. లాంతనైడ్‌లు, ఆక్టినైడ్‌లు ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌ ను బట్టి కాక, రసాయన ధర్మాల ఆధారంగా వచ్చిన పేర్లు. లాంతనైడ్లు లాంతనమ్ నుండి లుటెటియం వరకు ఉన్న 15 మూలకాలు; ఆక్టినైడ్స్ అనేది ఆక్టినియం నుండి లారెన్షియం వరకు ఉన్న 15 మూలకాలు.
మూలాలు
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక వర్గం:మూలకాలు
మెహర్ చంద్ మహాజన్
జస్టిస్ మెహర్ చంద్ మహాజన్ (1889, డిసెంబరు 23 - 1967, డిసెంబరు 11) భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు మూడవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. మహారాజా హరిసింగ్ హయాంలో జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసి ఆ రాష్ట్రాన్ని భారత్‌లో విలీనం చేయడంలో కీలకపాత్ర పోషించాడు. భారతదేశం - పాకిస్తాన్ సరిహద్దులను ఏర్పాటుచేసిన రాడ్‌క్లిఫ్ కమిషన్‌లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నామినీగా ఉన్నాడు. జస్టిస్ మహాజన్ న్యాయవాదిగా, న్యాయమూర్తిగా, రాజకీయ నాయకుడిగా మంచి పేరు ప్రఖ్యాతలు సంపాదించాడు.
జననం, విద్య
మెహర్ చంద్ మహాజన్ 1889 డిసెంబరు 23న హిమాచల్ ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలోని కాంగ్రా జిల్లాలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి లాలా బ్రిజ్ లాల్ న్యాయవాది, ధర్మశాలలో ప్రసిద్ధ న్యాయవాద విద్యను స్థాపించాడు. మహాజన్ పాఠశాల విద్య తరువాత, 1910లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేశాడు. లాహోర్‌లోని ప్రభుత్వ కళాశాలలో ఎంఎస్సీ (కెమిస్ట్రీ)లో చేరాడు. తండ్రి మాటతో న్యాయవిద్యకు మారాడు. 1912లో ఎల్.ఎల్.బి. డిగ్రీ పట్టా పొందాడు.
న్యాయవాదిగా
1913లో ధర్మశాలలో న్యాయవాదిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించిన మహాజన్, అక్కడ ఒక సంవత్సరంపాటు ప్రాక్టీస్ చేశాడు. ఆ తర్వాత 1914-1918 మధ్యకాలంలో నాలుగు సంవత్సరాలపాటు గురుదాస్‌పూర్‌లో న్యాయవాది పనిచేశాడు.1918 నుండి 1943 వరకు లాహోర్‌లో న్యాయవాద వృత్తిని అభ్యసించాడు. 1938 నుండి 1943 వరకు లాహోర్ హైకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రధాన మంత్రి
మహాజన్ 1947 సెప్టెంబరులో మహారాణి ఆహ్వానం మేరకు కాశ్మీర్‌ను సందర్శించాడు. జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు ప్రధానమంత్రిగా ఉండవలసిందిగా కోరగా ఆయన అంగీకరించి, 1947 అక్టోబరు 15న జమ్మూ & కాశ్మీర్ ప్రధానమంత్రిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆ రాష్ట్రాన్ని భారతదేశంలోకి చేర్చడంలో పాత్ర పోషించాడు. 1947 అక్టోబరులో జమ్మూ & కాశ్మీర్ భారతదేశంలో విలీనమైంది. మహాజన్ భారత రాష్ట్రమైన జమ్మూ కాశ్మీర్ 1వ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టి 1948 మార్చి 5 వరకు పనిచేశాడు.
ప్రధాన న్యాయమూర్తి, భారత సుప్రీంకోర్టు
మహాజన్ 1954 జనవరి 4న భారతదేశం మూడవ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. 1954 డిసెంబరు 22న పదవీ విరమణ చేసే వరకు దాదాపు ఒక సంవత్సరంపాటు భారతదేశ న్యాయ వ్యవస్థకు అధిపతిగా ఉన్నాడు. (65 సంవత్సరాల వయస్సులో తప్పనిసరి పదవీ విరమణ). ప్రధాన న్యాయమూర్తి కావడానికి ముందు 1948 అక్టోబరు 4 నుండి 1954 జనవరి 3 వరకు స్వతంత్ర భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు మొదటి న్యాయమూర్తులలో ఒకరిగా పనిచేశాడు.
మరణం
మహజన్ 1967, డిసెంబరు 11న మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1967 మరణాలు వర్గం:1889 జననాలు వర్గం:భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ వ్యక్తులు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వింత శోభనం
వింత శోభనం 1989, మే 5న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. అదే సంవత్సరం కన్నడ భాషలో వెలువడిన అనంతన అవాంతర అనే శృంగార హాస్య చిత్రం దీనికి మూలం. కన్నడ హాస్యనటుడు, దర్శకుడు కాశీనాథ్ ఈ చిత్రంలో నటించి దర్శకత్వం వహించాడు. తెలుగులో వినోదా పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై పి.జనార్ధనరెడ్డి ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించాడు.
మూలాలు
వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:హంసలేఖ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
స్వమిత్వ యోజన
స్వమిత్వ స్కీమ్ (ఇంగ్లీష్: SVAMITVA - Survey of Villages Abadi and Mapping with Improvised Technology in Village Area) అనేది, గ్రామాలలో మెరుగైన సాంకేతికతతో కూడిన సర్వే, మ్యాపింగ్ కోసం ఏర్పాటు చేసిన పథకం. ఇది సామాజిక-ఆర్థిక సాధికారతను, స్వీయ సాధికారతను ప్రోత్సహించడానికి కేంద్ర-రంగ పథకంగా ఏప్రిల్ 24, 2020న భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించిన ఆస్తి సర్వే కార్యక్రమం. 2021 నుండి 2025 వరకు దేశవ్యాప్తంగా 6.62 లక్షల గ్రామాలను ఈ పథకంలో సర్వే చేయనున్నారు, ఆస్తి డేటాను సేకరించేందుకు డ్రోన్‌లతో సహా వివిధ సాంకేతికతను ఉపయోగించారు. పథకం ప్రారంభ దశ 2020-21లో మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, పంజాబ్, రాజస్థాన్‌లోని ఎంపిక చేసిన గ్రామాలలో అమలు చేయబడింది.
ఆర్థిక లిక్విడిటీని పెంచుతూ ఖచ్చితమైన భూ రికార్డులను అందించడం ద్వారా ఆస్తి వివాదాలను తగ్గించడానికి ఈ పథకం ఉద్దేశించబడింది. ప్రణాళిక, ఆదాయ సేకరణను క్రమబద్ధీకరించడం, అలాగే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ఆస్తి హక్కుల గురించి నివాసితులకు తెలియజేయడం ఈ పథకం లక్ష్యం.
ఉద్యమం (సినిమా)
ఉద్యమం వి.ఎస్.ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ బ్యానర్‌పై 1990, నవంబర్ 30న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. కె.రంగారావు దర్శకత్వంలో వి.శ్రీనివాసరావు నిర్మించిన ఈ సినిమాలో భానుచందర్, యమున నటించారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:భానుచందర్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:యమున నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు వర్గం:బాబు మోహన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రాజ్ - కోటి సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
పీరియడ్ 3 మూలకం
పీరియడ్ 3 మూలకం అనేది రసాయన మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలోని మూడవ అడ్డు వరుస (పీరియడ్) లోని రసాయన మూలకాలలో ఒకటి. మూలకాల పరమాణు సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ వాటి రసాయన ప్రవర్తనలో పునరావృతమయ్యే (ఆవర్తన) ధోరణులను వివరించడానికి ఆవర్తన పట్టికను అడ్డు వరుసలలో రూపొందించారు. రసాయన ప్రవర్తన పునరావృతం కావడం మొదలైనప్పుడు కొత్త వరుస ప్రారంభమవుతుంది. అంటే ఒకే విధమైన ప్రవర్తన కలిగిన మూలకాలు ఒకే నిలువు వరుసలో వస్తాయి.
గ్రూప్ (ఆవర్తన పట్టిక)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Simple_Periodic_Table_Chart-blocks.svg/390px-Simple_Periodic_Table_Chart-blocks.svg.png|కుడి|thumb| మూలకాల యొక్క [[ఆవర్తన పట్టిక|ఆవర్తన పట్టికలో, ప్రతి సంఖ్యా నిలువు వరుస గ్రూపు .]] రసాయన శాస్త్రంలో, గ్రూపు (కుటుంబం అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది రసాయన మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలోని మూలకాల యొక్క నిలువు వరుస. ఆవర్తన పట్టికలో 18 సంఖ్యా గ్రూపులు ఉన్నాయి; f-బ్లాక్ నిలువు వరుసలకు (2, 3 గ్రూపుల మధ్య) సంఖ్యలు ఇవ్వలేదు. గ్రూపులోని మూలకాలు వాటి పరమాణువుల బయటి ఎలక్ట్రాన్ షెల్‌ల భౌతిక లేదా రసాయన లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఎందుకంటే చాలా రసాయన లక్షణాలు బయటి ఎలక్ట్రాన్ యొక్క కక్ష్య స్థానంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
యమలవ్
యమలవ్ 1995లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. కృష్ణచైతన్య పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై జి.రామచంద్రారెడ్డి, జి.రమేష్‌లు నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి 1994లో తమిళభాషలో వెలువడిన రసిగన్ సినిమా మూలం.
మూలాలు
వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు వర్గం:సంఘవి నటించిన సినిమాలు
గ్రూప్ (ఆవర్తన పట్టిక)
గ్రూపులకు సంఖ్యలివ్వడంలో మూడు వ్యవస్థలు ఉన్నాయి; ఉపయోగించిన వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఒకే సంఖ్యను వేర్వేరు గ్రూపులకు కేటాయించవచ్చు. "గ్రూప్ 1" నుండి "గ్రూప్ 18" వరకు ఉన్న ఆధునిక నంబరింగ్ వ్యవస్థను 1990 నుండి ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ ప్యూర్ అండ్ అప్లైడ్ కెమిస్ట్రీ (IUPAC) సిఫార్సు చేసింది. ఇది కెమికల్ అబ్‌స్ట్రాక్ట్ సర్వీస్ (CAS), IUPAC లు 1990కి ముందు ఉపయోగించిన రెండు పాత అననుకూల నామకరణ పథకాల స్థానంలో వచ్చింది. పద్దెనిమిది గ్రూపుల వ్యవస్థను సాధారణంగా కెమిస్ట్రీ కమ్యూనిటీ ఆమోదించింది. అయితే అనేక అంశాల సభ్యత్వం గురించి కొంత భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. భిన్నాభిప్రాయాలు ఎక్కువగా మూలకాలు సంఖ్య 1, 2 ( హైడ్రోజన్, హీలియం ), అలాగే అంతర్గత పరివర్తన లోహాలకు సంబంధించి ఉన్నాయి.
పీరియడ్ 3 మూలకం
మూడవ పీరియడ్లో సోడియం, మెగ్నీషియం, అల్యూమినియం, సిలికాన్, భాస్వరం, సల్ఫర్, క్లోరిన్, ఆర్గాన్ అనే ఎనిమిది మూలకాలున్నాయి. సోడియం మెగ్నీషియంలు ఆవర్తన పట్టిక లోని s-బ్లాక్‌లో సభ్యులు కాగా, మిగిలినవి p-బ్లాక్‌లో సభ్యులు. పీరియడ్ 3 మూలకాలన్నీ ప్రాకృతికంగా లభించేవే. వీటన్నిటికీ కనీసం ఒక స్థిరమైన ఐసోటోప్‌ ఉంది.
గ్రూప్ (ఆవర్తన పట్టిక)
గ్రూపులను వాటి అగ్ర మూలకాన్ని ఉపయోగించి కూడా గుర్తించబడవచ్చు. నిర్దిష్ట పేరును కలిగి ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, గ్రూపు 16ని "ఆక్సిజన్ గ్రూపు" అని, " చాల్కోజెన్లు " అనీ వర్ణించారు. దీనికి ఒక మినహాయింపు "ఐరన్ గ్రూప్ ", ఇది సాధారణంగా "గ్రూప్ 8 "ని సూచిస్తుంది, కానీ రసాయన శాస్త్రంలో ఐరన్, కోబాల్ట్, నికెల్ లేదా సారూప్య రసాయన లక్షణాలతో కూడిన కొన్ని ఇతర మూలకాలు అని కూడా అర్ధం రావచ్చు. ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రం, అణు భౌతిక శాస్త్రంలో ఇది సాధారణంగా ఇనుము, కోబాల్ట్, నికెల్, క్రోమియం, మాంగనీస్ లను సూచిస్తుంది.
పీరియడ్ 3 మూలకం
పరమాణు నిర్మాణం
పరమాణు నిర్మాణపు క్వాంటం మెకానికల్ వివరణలో, ఈ పీరియడ్ మూడవ (n = 3) షెల్‌లోని ఎలక్ట్రాన్‌ల నిర్మాణానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. మరింత ప్రత్యేకంగా దాని 3s, 3p సబ్‌షెల్‌లను నిండుతాయి. ఒక 3d సబ్‌షెల్ ఉంది గానీ, Aufbau సూత్రానికి అనుగుణంగా ఇది పీరియడ్ 4 వచ్చే వరకు నిండదు. పీరియడ్ 2 మూలకాల లాగానే ఇందులోనూ 8 మూలకాలు, అదే ఖచ్చితమైన క్రమంలో ఉంటాయి. పీరియడ్ 2 మాదిరిగానే ఈ పీరియడ్‌కు కూడా ఆక్టెట్ నియమం సాధారణంగా వర్తిస్తుంది.
గ్రూప్ (ఆవర్తన పట్టిక)
గ్రూపు పేర్లు
విస్తృత ఆమోదం పొందని కొన్ని ఇతర పేర్లు కూడా ప్రతిపాదించి, వాడినవి ఉన్నాయి
షోరనూర్-మంగళూరు రైలు మార్గం
షోరనూర్-మంగళూరు శాఖ దక్షిణ రైల్వే జోన్‌లోని పాలక్కాడ్ డివిజన్ పరిధిలో ఉన్న రైలు మార్గం. ఇది విద్యుద్దీకరించబడిన బ్రాడ్ గేజ్ మార్గం. కేరళలోని షోర్నూర్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్ వద్ద ప్రారంభమై కర్ణాటకలోని మంగళూరు సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్ వద్ద ముగుస్తుంది. ఈ లైన్ తిరూర్, కోజికోడ్, వటకర, తలస్సేరి, కన్నూర్, పయ్యన్నూర్, కన్హంగాడ్, కాసర్గోడ్ వంటి ప్రధాన పట్టణాల గుండా వెళుతుంది.
ఈ మార్గం వయనాడ్ జిల్లా మినహా కేరళలోని మలబార్ ప్రాంతంలోని జిల్లాలన్నిటి గుండా వెళ్తుంది. నేత్రావతి నదిని దాటి కర్ణాటకలోని దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలో ముగుస్తుంది.
షోరనూర్-మంగళూరు సెక్షన్ వ్యూహాత్మక మార్గం. మలబార్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది జీవనాధారం. ఇది ఈ ప్రాంతాల్లోని ముఖ్యమైన నగరాలను అనుసంధానిస్తుంది. కేరళ నుండి తుళునాడు, కొంకణ్, ముంబైకి మార్గం.
కొల్లం-తిరువంతపురం ప్రధాన రైలు మార్గం
కొల్లం-తిరువనంతపురం ట్రంక్ లైన్ కేరళ లోని కొల్లం, తిరువనంతపురం నగరాలను కలుపే దక్షిణ రైల్వే జోన్‌లోని రైలు మార్గం. మీటర్ గేజ్ యుగంలో మద్రాస్-క్విలాన్ లైన్ పొడిగింపుగా ఈ లైను 1918 జనవరి 4 న మొదలైంది.
పీరియడ్ 3 మూలకం
మెగ్నీషియం
మెగ్నీషియం (చిహ్నం Mg ) క్షార మృత్తిక లోహం. దీని సాధారణ ఆక్సీకరణ సంఖ్య +2. ఇది భూమి పైపెంకులో అత్యంత సమృద్ధిగా లభించే మూలకాల్లో ఎనిమిదవది, విశ్వంలో తొమ్మిదవది. మెగ్నీషియం మొత్తం భూగ్రహంలో నాల్గవ అత్యంత సాధారణ మూలకం (ఇనుము, ఆక్సిజన్, సిలికాన్ ల తరువాత). ఇది గ్రహం ద్రవ్యరాశిలో 13%, గ్రహం యొక్క మాంటిల్‌లో ఎక్కువ భాగం ఉంటుంది. మూడు హీలియం కేంద్రకాలను కార్బన్‌కు (స్వయంగా కార్బన్ కూడా మూడు హీలియం కేంద్రకాల నుండే తయారవుతుంది) చేర్చి సూపర్నోవా లలో ఇది సులభంగా ఏర్పడుతుంది కాబట్టి ఇది సాపేక్షంగా సమృద్ధిగా ఉంటుంది. నీటిలో మెగ్నీషియం అయాన్ యొక్క అధిక ద్రావణీయత కారణంగా, ఇది సముద్రపు నీటిలో అత్యధికంగా కరిగి ఉండే మూలకాల్లో మూడవది.
కొల్లం-తిరువంతపురం ప్రధాన రైలు మార్గం
చరిత్ర
ట్రావెన్‌కోర్ వాణిజ్య రాజధానిగా ఉన్న క్విలాన్ (కొల్లాం) ను మద్రాస్‌తో అనుసంధానించే ఉద్దేశంతో దక్షిణ భారత రైల్వే కంపెనీ 1902లో క్విలాన్-సెంగోట్టై రైలు మార్గాన్ని ప్రారంభించింది. మిరియాలు, జీడిపప్పు, తదితర సుగంధ ద్రవ్యాలను సాఫీగా రవాణా చేయడానికి క్విలాన్ నగరాన్ని మద్రాస్‌తో అనుసంధానించాలని పోర్ట్ ఆఫ్ క్విలాన్, నగరం లోని వాణిజ్య వర్గాలు బ్రిటిష్ పాలకులను కోరాయి. 1918 జనవరి 4 న, దక్షిణ భారత రైల్వే కంపెనీ కొల్లం - తిరువనంతపురం పొడిగింపును చాల వరకు ప్రారంభించింది. టెర్మినస్‌ను త్రివేండ్రం సెంట్రల్ (తంపనూర్)కి మార్చి, 1931లో ప్రారంభించారు.
పీరియడ్ 3 మూలకం
అల్యూమినియం
అల్యూమినియం (చిహ్నం అల్ ) రసాయన మూలకాల పట్టికలో బోరాన్ సమూహంలో, వెండి రంగులో, p-బ్లాక్ లో ఉండే మూలకం. కొంతమంది రసాయన శాస్త్రవేత్తలు దీన్ని పోస్ట్-ట్రాన్సిషన్ మెటల్‌గా వర్గీకరించారు. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఇది నీటిలో కరగదు. అల్యూమినియం భూమి పైపెంకులో అత్యంత సమృద్ధిగా లభించే మూలకాల్లో ఇది మూడవది (ఆక్సిజన్, సిలికాన్ తర్వాత). ఇది భూమి ఉపరితలంలో ఘన భాగపు బరువులో 8% ఉంటుంది. అల్యూమినియం లోహం రసాయనికంగా చాలా రియాక్టివ్‌గా ఉంటుంది. అంచేత ఇది స్వస్వరూపంలో కాక, 270కి పైగా ఖనిజాలు గా లభిస్తుంది. అల్యూమినియపు ప్రధాన ఖనిజం బాక్సైట్.
కొల్లం-తిరువంతపురం ప్రధాన రైలు మార్గం
పరిపాలన
దక్షిణ రైల్వే జోన్‌లోని తిరువనంతపురం రైల్వే డివిజన్ పరిపాలనా నియంత్రణలో ఉన్న ఈ మార్గం దక్షిణాన తిరువనంతపురం - కన్యాకుమారి లైన్, ఉత్తరాన కొల్లం - కాయంకుళం లైన్, తూర్పున కొల్లం-పునలూర్-సెంగోట్టై లైన్‌తో కలుపుతుంది.
పీరియడ్ 3 మూలకం
సిలికాన్
సిలికాన్ (చిహ్నం Si ) ఒక గ్రూప్ 14 మెటాలాయిడ్. ఇది ఆవర్తన పట్టికలో దాని పైన ఉన్న అలోహం కార్బన్ కంటే తక్కువ రియాక్టివ్‌గా ఉంటుంది. కానీ దాని క్రింద ఉన్న మెటాలాయిడ్ జెర్మేనియం కంటే ఎక్కువ రియాక్టివుగా ఉంటుంది. సిలికాన్ పాత్ర గురించి వివాదాలు దాని ఆవిష్కరణ నుండి ప్రారంభమయ్యాయి: సిలికాన్‌ను మొదటిసారిగా 1824లో స్వచ్ఛమైన రూపంలో తయారు చేసారు. దానికి సిలీషియమ్ అనే పేరు పెట్టారు. -ium అనే పదంతొ ముగిస్తూ ఇదొక లోహం అని సూచించారు. అయితే, 1831లో పెట్టిన ప్రస్తుత పేరు కార్బన్, బోరాన్ వంటి రసాయనికంగా సారూప్య మూలకాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
భాస్వరం
భాస్వరం (చిహ్నం P) అనేది నైట్రోజన్ సమూహం లోని మల్టీవాలెంట్ అలోహం. ఖనిజంగా భాస్వరం దాదాపు ఎల్లప్పుడూ గరిష్టంగా ఆక్సీకరణం చెందిన (పెంటావాలెంట్) స్థితిలో అకర్బన ఫాస్ఫేట్ శిలల రూపంలో ఉంటుంది. ఎలిమెంటల్ ఫాస్పరస్ రెండు ప్రధాన రూపాల్లో ఉంటుంది- తెల్ల భాస్వరం, ఎరుపు భాస్వరం. కానీ దాని అధిక రియాక్టివిటీ కారణంగా, భాస్వరం భూమిపై ఎప్పుడూ స్వేచ్ఛా మూలకం లాగా కనబడలేదు.
కొల్లం-తిరువంతపురం ప్రధాన రైలు మార్గం
మూలాలు
వర్గం:దక్షిణ రైల్వే జోన్
గ్రామీణ సంచార పశువైద్యశాల
గ్రామీణ సంచార పశువైద్యశాల అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 100 నియోజకవర్గాల్లో గ్రామీణ ప్రాంతాలకు చెందిన పశువులకు వైద్యసేవల్ని అందించడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన సంచార పశువైద్యశాల. దేశంలోనే సంచార పశువైద్యసేవల వాహనాలను ప్రారంభించిన మొట్టమొదటి రాష్ట్రంగా తెలంగాణ నిలిచింది. పశువులకు అత్యవసర వైద్యసేవలు అవసరమైనప్పుడు పశువులు, గొర్రెలు, మేకలు జబ్బులకు గురైనప్పుడు అడవి జంతువు బారినపడినప్పుడు ఈ గ్రామీణ సంచార పశు వైద్యశాల ద్వారా వాటికి తగిన చికిత్స అందించడుతుంది.
ప్రారంభం
2017 సెప్టెంబరు 15న హైదరాబాద్‌ లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు చేతులమీదుగా గ్రామీణ సంచార పశు వైద్యశాలకు చెందిన 100 సంచార పశువైద్య వాహనాలు 100 గ్రామీణ శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకేసారి ప్రారంభించబడ్డాయి.
వివరాలు
సంచార పశువైద్యశాల కోసం టోల్‌ఫ్రీ నెంబర్‌ 1962ను ఏర్పాటుచేశారు. ఈ నెంబర్‌కు ఫోన్‌ చేసిన అరగంటలో రైతు ఇంటి వద్దకు సంచార పశువైద్యశాల చేరేలా ఏర్పాట్లుచేశారు. ఈ సంచార పశువైద్యశాలలో వైద్యుడు, కంపోండర్‌, అటెండర్‌ వైద్యసేవలు అందించి అవసరమైన మందులను ఉచితంగా అందజేస్తారు. ఈ సంచార పశువైద్యశాల వాహనంలో మందులు, టీకాలు, ఆపరేషన్లకు అవసరమైన పరికరాలు ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంచుతారు. కృత్రిమ గర్భోత్పత్తి సేవలు, పెంపుడు జంతువులకు కూడా ఉచితసేవలు అందిస్తారు. సీజన్‌ల వారీగా పశువులు వ్యాధికి గురికాకుండా ఉండేందుకు టీకాలు కూడా ఇస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ పథకాలు
పీరియడ్ 3 మూలకం
గంధకం (సల్ఫర్)
గంధకం (చిహ్నం S) సమృద్ధిగా లభించే మల్టీవాలెంట్ అలోహం. ఇది చాల్‌కోజెన్‌లలో ఒకటి. సాధారణ పరిస్థితుల్లో, సల్ఫర్ పరమాణువులు రసాయన ఫార్ములా S8 తో చక్రీయ ఆక్టాటోమిక్ అణువులను ఏర్పరుస్తాయి. ఎలిమెంటల్ సల్ఫర్ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్నప్పుడు ప్రకాశవంతమైన పసుపు స్ఫటికాకారంలో ఉంటుంది. రసాయనికంగా, సల్ఫర్ ఆక్సిడెంట్ లేదా రెడ్యూసింగ్ ఏజెంట్‌గా చర్య తీసుకోవచ్చు. ఇది కార్బన్‌తో సహా చాలా లోహాలు అనేక అలోహాలను ఆక్సీకరణం చేస్తుంది. ఇది చాలా ఆర్గానోసల్ఫర్ సమ్మేళనాలలో ప్రతికూల చార్జ్‌కు దారితీస్తుంది. అయితే ఇది ఆక్సిజన్, ఫ్లోరిన్ వంటి అనేక బలమైన ఆక్సిడెంట్‌లను తగ్గిస్తుంది.
క్లోరిన్
క్లోరిన్ (సింబల్ Cl ) రెండవ-తేలికపాటి హాలోజన్. ప్రామాణిక పరిస్థితులలో ఇది డైక్లోరిన్ అనే డయాటోమిక్ అణువులను ఏర్పరుస్తుంది. ఇది అత్యధిక ఎలక్ట్రాన్ అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంది. మూలకాలన్నిటి లోకీ క్లోరిన్‌కు అత్యధిక ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని ఉంది; అందువలన క్లోరిన్ ఒక బలమైన ఆక్సీకరణ కారకం.
ఆర్గాన్
ఆర్గాన్ (చిహ్నం Ar ) ఉత్కృష్ట వాయువులు ఉండే గ్రూపు 18లోని మూడవ మూలకం. భూమి వాతావరణంలో 0.93% తో ఆర్గాన్, మూడవ అత్యంత సాధారణ వాయువు, ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ కంటే ఎక్కువ సాధారణంగా ఉంటుంది. దాదాపు ఈ ఆర్గాన్ అంతా రేడియోజెనిక్ ఆర్గాన్-40 రూపం లోనే ఉంటుంది. ఇది భూమి పై పెంకు లోని పొటాషియం-40 క్షయం అవడంతో ఉద్భవించింది. విశ్వంలో, ఆర్గాన్-36 అనేది అత్యంత సాధారణ ఆర్గాన్ ఐసోటోప్, ఇది నక్షత్రాల్లో జరిగే న్యూక్లియోసింథసిస్ ద్వారా ఉత్పత్తి అయిన ఐసోటోప్.
మూలాలు
వర్గం:Pages containing element color directly వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక పీరియడ్లు
పీరియడ్ 1 మూలకం
హైడ్రోజన్, హీలియంలు విశ్వంలో అత్యంత పురాతనమైనవి, అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న మూలకాలు.
హైడ్రోజన్
హైడ్రోజన్ రసాయన మూలకాలలో అత్యంత సమృద్ధిగా లభించే మూలకం. విశ్వం యొక్క మూలక ద్రవ్యరాశిలో హైడ్రోజన్ దాదాపు 75% ఉంటుంది. ప్రధాన శ్రేణిలోని నక్షత్రాల్లో ప్రధానంగా వాటి ప్లాస్మా స్థితిలో హైడ్రోజనే ఉంటాయి. మూలక హైడ్రోజన్ భూమిపై చాలా అరుదు. పారిశ్రామికంగా మీథేన్ వంటి హైడ్రోకార్బన్‌ల నుండి ఉత్పత్తి చేస్తారు. దీని తర్వాత చాలా మౌలిక హైడ్రోజన్ "క్యాప్టివ్‌గానే" (అక్కడే) ఉపయోగిస్తారు. హైడ్రోక్రాకింగ్, అమ్మోనియా ఉత్పత్తి, ఎక్కువగా ఎరువుల ఉత్పత్తిలో హైడ్రోజన్‌ను వాడతారు. విద్యుద్విశ్లేషణ ప్రక్రియను ఉపయోగించి నీటి నుండి హైడ్రోజన్‌ను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు, అయితే ఈ ప్రక్రియ సహజ వాయువు నుండి హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి కంటే వాణిజ్యపరంగా చాలా ఖరీదైనది.
హీలియం
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Helium_discharge_tube.jpg/150px-Helium_discharge_tube.jpg|thumb|150x150px| హీలియం డిచ్ఛార్జ్ ట్యూబ్ హీలియం (He) రంగులేని, వాసన లేని, రుచిలేని, విషరహిత, జడ మోనో అటామిక్ రసాయన మూలకం. ఇది ఆవర్తన పట్టికలోని ఉత్కృష్ట వాయువుల సిరీస్‌కు నాయకత్వం వహిస్తుంది. దీని పరమాణు సంఖ్య 2. దాని మరిగే, ద్రవీభవన బిందువులు మూలకాలలో కెల్లా అతి తక్కువ. విపరీతమైన పరిస్థితులలో తప్ప ఇది వాయువుగా మాత్రమే ఉంటుంది.
మూలాలు
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక పీరియడ్లు
ఖుర్దా రోడ్-విశాఖపట్నం రైలు మార్గం
ఖుర్దా రోడ్-విశాఖపట్నం సెక్షన్ అనేది ఒడిషా లోని ఖుర్దా రోడ్, విశాఖపట్నంలను కలిపే రైలు మార్గం. ఇది హౌరా-చెన్నై ప్రధాన లైన్‌లో భాగం.
భౌగోళికం
ఖుర్దా రోడ్-విశాఖపట్నం సెక్షన్ తూర్పు తీర మైదానాల గుండా వెళుతుంది. ఒడిశాలో మహానది నది డెల్టా నుండి చిలికా సరస్సు దాటి తర్వాత ఉత్తర సర్కార్ల వరకు ఉంటుంది. తీర మైదానాలు, తూర్పు కనుమలకు, బంగాళాఖాతానికీ మధ్య ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రదేశాలలో తూర్పు కనుమలు సముద్రానికి దగ్గరగా ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతంలో సముద్రంలోకి ప్రవహించే అనేక నదులు ఉన్నాయి - రుషికుల్య, వంశధార, నాగావళి.
రేవు అభివృద్ధి
మేఘాద్రిగెడ్డ ముఖద్వారం వద్ద విశాఖపట్నం ఓడరేవును 1933లో ప్రారంభించారు. దీనిని మొదట బెంగాల్ నాగ్‌పూర్ రైల్వే అభివృద్ధి చేసింది. ఈ ఓడరేవులో ఇన్నర్ హార్బరు, ఔటర్ హార్బరు ఉన్నాయి. విశాఖపట్నం ఓడరేవు 2010-11లో 6.804 కోట్ల టన్నుల కార్గోను నిర్వహించింది. కాండ్లా తర్వాత భారతదేశంలో ఇది రెండవ అత్యధిక రవాణా.
హౌరా-చెన్నై ప్రధాన లైన్
1893 - 1896 మధ్య కాలంలో కటక్, విజయవాడ మధ్య 1287 km రైలుమార్గాన్ని ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వే నిర్మించి ట్రాఫిక్‌కు తెరిచింది. 1899 జనవరిలో బెంగాల్ నాగ్‌పూర్ రైల్వే లైన్ కటక్ వరకు ప్రారంభమైంది. 1901 లో ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వే దక్షిణ భాగాన్ని (వాల్టేర్ నుండి విజయవాడ వరకు) మద్రాసు రైల్వే స్వాధీనం చేసుకుంది. పూరి బ్రాంచ్ లైన్‌తో సహా కటక్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న 514 km పొడవైన భాగాన్ని 1902లో బెంగాల్ నాగ్‌పూర్ రైల్వే స్వాధీనం చేసుకుంది.
శాఖా మార్గాలు
79 km విజయనగరం-పార్వతీపురం లైన్‌ను 1908-09లో ప్రారంభించారు. 1913లో సాలూరు వరకు పొడిగించారు. పార్వతీపురం-రాయ్‌పూర్ లైన్ 1931 లో పూర్తయింది.
1960లో, భారతీయ రైల్వే మూడు ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది. అవి కొత్తవలస-కోరాపుట్-జీపూర్-కిరండౌల్ లైన్ (దండకారణ్య ప్రాజెక్ట్), టిట్లాగఢ్-బోలంగీర్-ఝర్సుగూడ ప్రాజెక్టు, రూర్కెలా-కిరిబురు ప్రాజెక్టు. మొత్తం మూడు ప్రాజెక్టులను కలిసి DBK ప్రాజెక్ట్ లేదా దండకారణ్య బోలంగీర్ కిరిబురు ప్రాజెక్టు అని అంటారు. కొత్తవలస-కిరండోల్ లైన్‌ను 1966-67లో ప్రారంభించారు.
పర్లాకిమిడి లైట్ రైల్వే 1900 - 1931 మధ్య నౌపడా-గుణపూర్ లైన్‌ను ప్రారంభించింది 2011లో ఈ లైన్ను బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చారు.
విద్యుద్దీకరణ
1965లో హౌరా-చెన్నై మెయిల్ ఈ మార్గంలో డీజిల ఇంజనుతో నడిచింది. సౌత్ ఈస్టర్న్ రైల్వేలో డీజిల్ ఇంజనుతో నడిచిన మొదటి రైలు.
ఖుర్దా-విశాఖపట్నం సెక్షన్ 2002 నాటికి విద్యుదీకరించబడింది. హౌరా-చెన్నై మార్గం 2005 లో పూర్తిగా విద్యుదీకరించబడింది.
ప్రస్తావనలు
వర్గం:విశాఖపట్నం రైల్వే డివిజను
టి.ఎస్.బాలయ్య
టి.ఎస్.బాలయ్య (తమిళం: திருநெல்வேலி சுப்ரமணியன். பாலையா; 1914 ఆగష్టు 23 – 1972 జూలై 22) ఒక భారతీయ నటుడు. తమిళ చిత్రాలలో సహాయక పాత్రలు పోషించడంలో అతను బాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. టి.ఎస్.బాలయ్యకు సతీ లీలావతి (1936) చిత్రంలో దర్శకుడు ఎల్లిస్ ఆర్.దుంగన్ ద్వారా ఎం.జి.రామచంద్రన్, ఎన్.ఎస్.కృష్ణన్, ఎం.కె.రాధ లతో కలిసి సినీ రంగానికి పరిచయమయ్యాడు. విలన్ గా, అలాగే క్యారెక్టర్ రోల్స్ మరియు కామిక్ రోల్స్ లో రాణించిన అతికొద్ది మంది నటుల్లో ఆయన ఒకరు.
వ్యక్తిగత జీవితం
నటి మనోచిత్ర అతని కుమార్తె, అతని కొడుకులలో ఒకరైన జూనియర్ బాలయ్య కూడా సినిమా నటుడే. మరో కుమారుడు సాయిబాబా MSV బృందంలో భాగమై కొన్ని పాటలు పాడాడు.
జననం, మరణం
టి.ఎస్.బాలయ్య 1914 ఆగష్టు 23న ప్రస్తుతం తమిళనాడులోని తూత్తుకుడి జిల్లాలో ఉన్న సుందన్‌కోట్టైలో జన్మించాడు. ఆయన చెన్నైలోని టి. నగర్‌లో నివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు. 57 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1914 జననాలు వర్గం:1972 మరణాలు వర్గం:20వ శతాబ్దపు హాస్యనటులు వర్గం:20 వ శతాబ్దపు భారతీయ నటులు వర్గం:తమిళ హాస్యనటులు వర్గం:తమిళ నటులు వర్గం:తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాల విజేతలు
నాగపూర్-సికందరాబాద్ రైలు మార్గం
నాగ్‌పూర్-సికింద్రాబాద్ లైన్ నాగపూరు, సికింద్రాబాద్‌లను కలిపే రైలు మార్గం. 581 కి.మీ. ల ఈ మార్గంలో నాగ్‌పూర్ నుండి కాజీపేట వరకు ఢిల్లీ-చెన్నై లైన్‌లో భాగం. ఇది ఢిల్లీ-హైదరాబాద్ లైన్‌లో కూడా భాగమే. ఈ లైన్ సెంట్రల్ రైల్వే, దక్షిణ-మధ్య రైల్వే పరిధిలో ఉంది.
చరిత్ర
1929లో కాజీపేట్-బల్లార్షా లింక్ పూర్తవడంతో, చెన్నై నుండి నేరుగా ఢిల్లీకి అనుసంధానం ఏర్పడింది.
వాడి-సికింద్రాబాద్ లైన్ 1874లో హైదరాబాద్ నిజాం ఆర్థిక సహాయంతో నిర్మించబడింది. ఇది తరువాత నిజాం యొక్క గ్యారెంటీడ్ స్టేట్ రైల్వేలో భాగమైంది. 1889లో నిజాం గ్యారెంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే ప్రధాన మార్గాన్ని విజయవాడ వరకు పొడిగించారు.
1909 నాటికి, నిజాం గ్యారెంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే "గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులా రైల్వేకు చెందిన వాడి నుండి తూర్పుగా వరంగల్‌కు ఆపై ఆగ్నేయంగా మద్రాసు రైల్వే లోని ఈస్ట్ కోస్ట్ సెక్షన్‌లో బెజవాడ వైపు వెళుతుంది."
విద్యుద్దీకరణ
1987-88లో కాజీపేట-రామగుండం సెక్టార్, 1988-89లో రామగుండం-బల్హర్షా-నాగ్‌పూర్ సెక్టార్లను, 1991-93 లో కాజీపేట-సికింద్రాబాద్ సెక్టారును, 1994-95లో మజ్రీ-రాజ్‌పూర్ సెక్టారునూ విద్యుద్దీకరించారు.
ప్రయాణీకుల కదలిక
ఈ లైన్‌లోని నాగపూర్మ, సికిందరాబాదు స్టేషన్లు భారతీయ రైల్వేలోని అగ్ర వంద బుకింగ్ స్టేషన్‌లలో ఉన్నాయి.
షెడ్లు, వర్క్‌షాప్‌లు
అజ్నీలో ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్, డీజిల్ ట్రిప్ షెడ్ ఉన్నాయి. ఇది ప్రధానంగా 190 లోకోలతో కూడిన సరుకు రవాణా షెడ్డు. ఇది WAG-7, WAG-9, WAG-9I, WAP-7 లోకోలను కలిగి ఉంది. కాజీపేట డీజిల్ లోకో షెడ్‌లో WDM-2, WDM-3A, WDG-3A, WDG-4 లోకోలు ఉన్నాయి. 2006లో ప్రారంభించబడిన కాజీపేట ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్‌లో 150+ WAG-7 లోకోలు ఉన్నాయి. మౌలా అలీలో డీజిల్ లోకోమోటివ్‌లు, EMUల కోసం ఒక షెడ్ ఉంది. ఇక్కడ WDM-2, WDM-3A, WDG-3A, DHMUలు (3-కార్, 6-కార్లు కలిగినచవి), EMUలు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్‌లో విద్యుత్ ట్రిప్ షెడ్ ఉంది.
నాగ్‌పూర్‌లో కోచ్ నిర్వహణ వర్క్‌షాప్ ఉంది. అజ్నిలో గూడ్స్ వ్యాగన్ రిపేర్ సౌకర్యం ఉంది. రామగుండంలో వ్యాగన్ నిర్వహణ కోసం సాధారణ ఓవర్‌హాల్ డిపో, సికింద్రాబాద్, హైదరాబాద్, కాజీపేటలో కోచింగ్ మెయింటెనెన్స్ డిపోలు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను
ఎర్నాకుళం-కాయంకుళం తీర రైలు మార్గం
ఎర్నాకులం-కాయంకుళం తీర రైలు మార్గము భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలోని అలప్పుజా, ఎర్నాకులం జిల్లాల తీరప్రాంతాల వెంబడి నడిచే రైలు మార్గం. కోస్టల్ రైల్వే లైన్ ఎర్నాకులం జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి అలప్పుజ వైపు బ్రాంచ్ లైన్‌గా ప్రారంభమై, కాయంకుళం జంక్షన్ వద్ద కొట్టాయం (ఎర్నాకులం-కొట్టాయం-కాయంకుళం లైన్ ) ద్వారా ఈ మార్గంతో కలుస్తుంది. కేరళలో ఇంకా డబ్లింగు చేయని ఏకైక ప్రధాన ట్రాక్ ఇదే. సింగిల్ లైన్ కారణంగా ఈ మార్గంలో పెద్ద జాప్యాలు జరుగుతుంటాయి. తీర మార్గం మొత్తం దూరం 102 km.
చరిత్ర
అలప్పుజ మీదుగా ఎర్నాకులం-కాయంకుళం లైన్ కోసం ప్రాథమిక సర్వే 1975లో ప్రారంభమైంది. ఎర్నాకుళం జంక్షన్ నుండి అలప్పుజ వరకు రైల్వే లైన్ యొక్క ప్రాథమిక ప్రతిపాదిత అలైన్‌మెంటుకు వ్యవతిరేకంగా వివిధ వర్గాల నుండి నిరసనలు రావడంతో తరువాత దాన్ని మార్చారు. ఈ లైను 1977-78 చివరి బడ్జెట్‌లో ప్రస్తావించబడింది. అంతిమంగా ఎర్నాకులం- కొంతురుటి - నెట్టోర్ - కుంబళం -అరూర్-చేర్తల-అలప్పుజా ల గుండా ఈ మార్గపు చివరి అలైన్‌మెంట్ ఆమోదం పొందింది. 1979 ఏప్రిల్ 15న రైలు మార్గ నిర్మాణం మొదలైంది. ఎర్నాకులం-అలప్పుజా రీచ్, అలప్పుజా-కాయంకుళం రీచ్‌గా రెండు రీచ్‌లుగా విభజించబడింది.
ఎర్నాకులం-అలప్పుజ సెక్షన్
ఎర్నాకులం జంక్షన్ - అలప్పుజ రైల్వే స్టేషన్ విభాగంలో మార్గ నిర్మాణం 1979లో ప్రారంభమైంది. అలెప్పీ-ఎర్నాకులం కొత్త BG రైల్వే లైన్ నిర్మాణాన్ని 1979-80 బడ్జెట్‌లో చేర్చారు. రైల్వే లైన్ల ఏర్పాటు కోసం దాదాపు 140 హెక్టార్ల భూమిని సేకరించారు. ఈ మార్గంలో 11 కొత్త రైల్వే స్టేషన్లు, 6 ప్రధాన వంతెనలను నిర్మించారు. అరూర్ బ్రిడ్జి 1849 m పొడవుతో ఈ విభాగంలో అతి పొడవైన వంతెన. మొత్తం ఖర్చు వ్యయం 7 కోట్లు, రైల్వే లైన్ మొత్తం పొడవు 58 km. 1989 అక్టోబరు 16న ఈ మార్గం రైల్వే ట్రాఫిక్‌కు తెరవబడింది.
అలప్పుజ-కాయంకుళం విభాగం
కోస్టల్ రైల్వే డెవలప్‌మెంట్ రెండవ దశలో భాగంగా అలప్పుజ-కాయంకుళం సెక్షన్ నిర్మాణం మొదలైంది. అలప్పుజ - పున్నప్రా - అంబలప్పుజ - హరిపాడ్ - కాయంకుళం మీదుగా అలైన్‌మెంటు నడిచింది. రైల్వే లైన్ మొత్తం పొడవు 44 km. ఈ మార్గం 1992లో రైల్వే ట్రాఫిక్‌కు తెరవబడింది. ఈ విధంగా, ఎర్నాకులం జంక్షన్ - అలప్పుజా తీర రైల్వే లైన్ కాయంకుళం జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్ - కొల్లం జంక్షన్ ప్రధాన రైలు మార్గానికి అనుసంధానించబడింది.
విద్యుదీకరణ, ట్రాక్ డబ్లింగు
ఎర్నాకులం జంక్షన్ - అలప్పుజ - కాయంకుళం రైలు మార్గం పూర్తిగా విద్యుదీకరించబడింది. కాయంకుళం- హరిపాడ్ సెక్షనులో 14 km మేర డబుల్ లైన్ పనులు పూర్తయ్యాయి. డబుల్ లైన్ ట్రాక్ 2012 జనవరిలో ప్రారంభించబడింది. హరిపాడు-అంబలపూజ కోసం ట్రాక్ డబ్లింగ్ పనులు కూడా మొదలయ్యాయి. ఆ విధంగా కాయంకుళం నుండి అంబలపుజ వరకు డబుల్ లైన్ ఏర్పడింది. 1849 m డబ్లింగు చేసిన లాంగ్ అరూర్ వంతెన 2019లో ప్రారంభమైంది.
మూలాలు
వర్గం:దక్షిణ రైల్వే జోన్
చెన్నై సెంట్రల్-బెంగళూరు సిటీ రైలు మార్గం
చెన్నై సెంట్రల్-బెంగళూరు సిటీ లైన్ (అధికారికంగా పురట్చి తలైవర్ డాక్టర్. MG రామచంద్రన్ సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్-క్రాంతివీర సంగొల్లి రాయన్న - బెంగళూరు స్టేషన్ లైన్) దక్షిణ భారతదేశంలోని రెండు అతిపెద్ద నగరాలైన చెన్నై. బెంగుళూరులను కలిపే విద్యుదీకరించబడిన డబుల్ లైన్ రైలు మార్గం.
చరిత్ర
1856లో దక్షిణ భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రైలు సేవ, భారతదేశంలో మూడవది మద్రాసు రైల్వే ద్వారా రాయపురం / వేయసరపాడు నుండి వాలాజా రోడ్ (ఆర్కాట్) వరకు నిర్వహించబడింది. మద్రాసు రైల్వే 1861లో దాని ట్రంక్ మార్గాన్ని బేపూర్ / కడలుండి (కాలికట్ సమీపంలో) వరకు విస్తరించింది. మద్రాస్ రైల్వే 1864లో కొత్తగా నిర్మించిన బేపూర్ లైన్‌లో బెంగుళూరు కంటోన్మెంట్‌ను జోలార్‌పేటకు అనుసంధానించింది. అదే సంవత్సరం బెంగుళూరు మెయిల్ రన్ నడవడం మొదలైంది. బెంగుళూరు నగరం 1882లో బెంగుళూరు కంటోన్మెంట్‌తో అనుసంధానించబడింది బౌరింగ్‌పేట్ (తరువాత బంగారుపేట), కోలార్ మధ్య నారో-గేజ్ లైన్ 1913లో మైసూర్ స్టేట్ రైల్వే ద్వారా ప్రారంభించబడింది. నారో-గేజ్ యశ్వంతపూర్-యెలహంక-దేవనహళ్లి-చిక్కబల్లాపూర్-కోలార్ లైన్ 1915లో మొదలై 1918లో బెంగుళూరుకు అనుసంధానించబడింది 2013 నవంబరులో చిక్కబల్లాపూర్-కోలార్ సెక్షన్ను బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చడం పూర్తవడంతో, బెంగళూరు-కోలార్ సెక్షన్ మొత్తం డైరెక్ట్ బ్రాడ్ గేజ్ రైళ్లకు సిద్ధమైంది. బంగారుపేట-కోలార్ లైన్ గేజ్ మార్పిడి 1997లో పూర్తయింది. అప్పటి నుండి 2016 సెప్టెంబరు 11 వరకు రైల్‌బస్ నడిచింది. ఎనిమిది బోగీల డీజిల్-ఎలక్ట్రిక్ మల్టిపుల్ యూనిట్ (DEMU) మొదలవడంతో రైల్‌బస్ సర్వీసును ఆపేసారు.
షెడ్లు, వర్క్‌షాప్‌లు
అరక్కోణంలో ఇంతకుముందు స్టీమ్ లోకో షెడ్ ఉండేది. ఇప్పుడు 230+ లోకోలు ఉండే ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ ఉంది. ఇందులో WAP-1 WAP-4 WAG-7, WAM-4, WAG-5 లోకోమోటివ్‌లు ఉన్నాయి.
1983లో ప్రారంభించిన కృష్ణరాజపురం డీజిల్ లోకో షెడ్‌లో 125 ఇంజన్లు ఉంటాయి. వీటిలో: WDS-6, WDM-2, WDM-3A, WDP-4, WDG-3A, WDG-4 ఉన్నాయి. డీజిల్ ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్‌గా మార్చడంలో భాగంగా ఇటీవల, రోయపురం షెడ్ నుండి బదిలీ చేయబడిన 5 WAP-7 లోకోమోటివ్‌లు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి.
జోలార్‌పేటైలో ఎలక్ట్రిక్/డీజిల్ ట్రిప్ షెడ్ ఉంది. పెరంబూర్‌లోని క్యారేజ్, వ్యాగన్ వర్క్‌షాప్‌లు కోచ్‌లు, వ్యాగన్‌లను రిపేర్ చేస్తాయి. పెరంబూర్‌లోని లోకోమోటివ్ వర్క్‌షాప్‌లు దక్షిణాన ప్రధాన బ్రాడ్-గేజ్ స్టీమ్ లోకో రిపేర్ షాప్. ఇప్పుడు కూడా ఫెయిరీ క్వీన్ కు వార్షిక మరమ్మతులు చేస్తుంది. వర్క్‌షాప్ ఇప్పుడు ప్రధానంగా దక్షిణాది నుండి, బయటి నుండీ వచ్చే ఎలక్ట్రిక్ లోకోమోటివ్‌లకు మరమ్మత్తులు, నిర్వహణ పనులు చేస్తుంది.
బేసిన్ బ్రిడ్జిలో క్యారేజ్ నిర్వహణ వసతులు ఉన్నాయి. అవడిలో బ్రాడ్-గేజ్ EMU నిర్వహణ, కార్ షెడ్ ఉన్నాయి. అరక్కోణంలో ఇంజనీరింగ్ వర్క్‌షాప్‌లు ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:బెంగుళూరు రైల్వే డివిజను వర్గం:చెన్నై రైల్వే డివిజను
షోలాపూర్-గుంతకల్ రైలు మార్గం
షోలాపూర్-గుంతకల్ సెక్షన్ (సోలాపూర్-గుంతకల్ లైన్ అని కూడా పిలుస్తారు) ముంబై-చెన్నై లైన్‌లో భాగం. ఇది మహారాష్ట్రలోని షోలాపూర్ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గుంతకల్లు వరకు నడుస్తుంది.
చరిత్ర
మద్రాసు రైల్వే దాని ట్రంక్ మార్గాన్ని బేపూర్ / కడలుండి (కాలికట్ సమీపంలో) వరకు విస్తరించింది. అరక్కోణం నుండి వాయువ్య శాఖను 1861లో ప్రారంభించింది. బ్రాంచ్ లైన్ 1862లో రేణిగుంటకు, 1871లో రాయిచూరు చేరుకుని, ఇక్కడ ముంబై నుండి గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులా రైల్వే లైన్‌ను కలుసుకుంది.
వాడి-సికింద్రాబాద్ మార్గాన్ని 1874లో నిజాం హామీ రాష్ట్ర రైల్వే నిర్మించింది. మీటర్ గేజ్ గడగ్-హోత్గి సెక్షన్ను 1884లో దక్షిణ మహరాఠా రైల్వే ప్రారంభించింది. 2008లో దీన్ని బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చారు. విక్రాబాద్-బీదర్ బ్రాడ్ గేజ్ లైన్ను 1932 లో ప్రారంభించారు. 58 km పొడవైన రాయచూర్-గద్వాల రైల్వే ట్రాక్ 2013లో ప్రారంభమైంది. గద్వాల ధోన్-కాచిగూడ లైన్‌లో ఉంది.
120 km పొడవైన గుల్బర్గా-బీదర్ రైల్వే ట్రాక్ 2017 ప్రారంభమైంది.
షెడ్లు
గుంతకల్ డీజిల్ లోకో షెడ్‌ను మీటర్-గేజ్ షెడ్‌గా ప్రారంభించారు. గుంతకల్, హుబ్లీ డివిజన్‌లలో గేజ్ మార్పిడి తర్వాత, 1995 లో దీన్ని బ్రాడ్-గేజ్ షెడ్‌గా మార్చారు. ఇక్కడ WDM-2, WDM-3A, WDM-3D, WDG-3A లోకోలు ఉన్నాయి. రాయిచూర్‌లో వ్యాగన్ నిర్వహణ కోసం సాధారణ ఓవర్‌హాల్ డిపో, గుంతకల్‌లో కోచి మెయింటెనెన్స్ డిపో ఉన్నాయి. గుంతకల్లులో కొత్త ఎలక్ట్రిక్ షెడ్ నిర్మాణ దశలో ఉంది. గుత్తిలో డీజిల్ కమ్ ఎలక్ట్రిక్ షెడ్ ఉంది. ఇక్కడ దాదాపు 30 హై-పవర్ ఫ్రైట్ 3-ఫేజ్ WAG-9 లోకోలు ఉన్నాయి.
ప్రయాణీకుల కదలిక
ఈ మార్గంలో ఉన్న షోలాపూర్, భారతదేశంలో తొలి 100 టికెట్ బుకింగు స్టేషన్లలో ఒకటి.
మూలాలు
<references group="" responsive="1"> వర్గం:గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను