cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
గొరవయ్యలు
గొరవయ్యలకు సంభందించి పురాణ ఐతిహ్యం
భూలోకంలో మణి, మల్లాసురులను రాక్షసులు ప్రజలను హింసించేవారు. శివుడు ప్రజలను రక్షించడానికి మైలారదేవుని అవతారం ధరిస్తాడు. మణి మాలాసురులను సహరించడానికి మైలారదేవుడు విచిత్రమైన వేషంతో వస్తాడు. ఈ వేషం ఇప్పటి గొరవయ్యలు ధరించేదే. పాదాలకు తగిలే విధంగా కంబళితో తయారైన గౌను, తలపైన ఎలుగుమంటి చర్మంతో దట్టమైన వెంట్రుకలున్న ఎత్తయిన టోపి, కుడిచేత డమరుకం, ఎడమ చేత గంట, త్రిశూలం, పిల్లన గ్రోవి, ముఖంపైన విభూది రెఖలు - ఈ వేషంతో మైలార దేవుడు మణి మల్లాసురులను చంపుతాడు.
మైలారదేవుడు తన భార్యతో సరసాలాడుతుండగా ఒకరోజు చిన్న వాదు మొదలవుతుంది. వారికున్న ఆరు కుక్కలలో ఒకటి భార్య పక్షం, మరొకటి మైలాసురుని పక్షం వహించాయి. వారి దగ్గరున్న గొలుసులను ఏ గణం తెంపుతుందోనని వాదులాట, పందెం వేసుకున్నారు. పందెంలో మైలార దేవుని భార్య పక్షమే గెలుస్తుంది. ఈ గొలుసును తెంపడాన్ని సర్పిణి పందెం అంటారు. కర్నూలు జిల్లా గట్టు మల్లయ్య కొండలో దసరా రోజుల్లో ఈ పందెం ఇప్పటికీ జరుగుతుంది. పందెం ముగిసాక ఆరు కుక్కలు ఒక దొన్నెలోని పోట్లాడుకుంటూ పాలు తాగుతాయి. దీనిని ఒగ్గు సేవ అంటారు. రాయలసీమలోని కొన్ని జిల్లాల్లో గొరవయ్యలను ఒగ్గప్పలంటారు. ఈ పేరు రావడానికి వీరి ఒగ్గు సేవే కారణం కావచ్చు. మరో కథలో మైలార దేవుడు రాక్షసులను చంపిన తరువాత అతని ఉగ్రరూపం నుండి శాంతింప చేయడానికి గొలుసులతో బంధిస్తారు. స్వామి గొలుసులను తెంచుకున్న తరువాత ప్రసాద నైవేద్యాలతో శాంతింప చేసినట్లు ఆ సందర్భంలో ఒగ్గు సేవ చేసుకున్నట్లు ఉంది.
గొరవయ్య దీక్ష
కురువ కులంలోని పెద్దకుమారుడో చిన్న కుమారుడో గొరవయ్య కావాలని ముందే అనుకున్నారు. గొరవయ్యను చేయడానికి గురువు లేదా గణాచారి అవసరం. ఈ గురువులు కర్నూలు జిల్లా ఆలూరు మండలం గట్టుమల్లయ్య కొండలో ఉన్నారు. గొరవయ్యగా మారాల్సిన పిల్లవాన్ని గట్టు మల్లయ్య కొండలోని మల్లేసుని గుడి దగ్గరకు తీసుకుని వెళతారు. కోనేటిలో స్నానం చేయించి కంబళి పరచి కూర్చో పెడతారు. పిల్లవాని మేనమాతో ప్రమాణం చేయిస్తారు. గురువు గవ్వలతో కట్టిన దండను ముద్రాదానం చేస్తాడు. ముద్రా దానాన్ని పిల్లవాని మెడలో కడ్తారు. శివుని మంత్రాలను దీక్ష తీసుకున్న వారి చెవిలో బండారుతో భుజాలమీద ముద్రలు వేయడాన్ని ముద్రా దానం అంటారు. తరువాత ఉన్ని దుస్తులు, డమరుకం, బండారు సంచి, గంట ఇస్తారు. దీనిని గొరవ దీక్ష అంటారు. ప్రస్తుతం గొరవ దీక్ష ఇచ్చిన గణాచారికి 200 నుండి 300 రూపాయల దాకా రుసుం ఇస్తున్నారు. దీక్షను ఇచ్చే గురువును గణాచారి లేదా మద్దెల గొరవయ్య అని అంటారు. ఈ మద్దెల గొరవయ్య లేదా గణాచారి గొరవ మఠాధిపతి వద్ద శిక్షణ పొందుతాడు.
''మన కులవృత్తికి ద్రోహం చేయకూడదు. ఇతరులను మోసం చెయ్యొద్దు. అబద్ధం చెప్పొద్దు-'' అని పిల్ల వానితో ప్రమాణం చేయిస్తారు. ఈ దీక్షను పిల్లవానికి 16 సంవత్సరాలలోపు మాత్రమే ఇప్పిస్తారు. గొరవయ్యలను మైలర దేవుని అంశగా చూస్తారు. గొరవ దీక్షను తీసుకున్న వారు మాత్రమే బండారు ఇవ్వడానికి అర్హులు. బండారు అంటే పసుపురంగు పొడి.ఆడ వాళ్ళలో మొక్కుబడి ఉన్నావారు శివ దీక్షను తీసుకుంటారు. వీరు మైలారదేవుని భార్య మాళవికి ప్రతిరూపాలు. వీరు కన్యలుగానే ఉండి శివ సేవకు అంకితమవుతారు. గొరవ దీక్షను తీసుకున్న వాడు కోటీశ్వరుడు అయినా సంక్రాంతి పండుగనాడు మాత్రం గొరవయ్యలాగా వేషం వేసుకుని ఐదు ఊర్లు అడుక్కోవడం వీరి ఆచారం.
వేషధారణ
ఇంతకు ముందే చెప్పినట్లు మైలారదేవుడు రాక్షసులను చంపడానికి వేసుకున్న వేషం గొరవల్లు వేసుకుంటారు. కంబళితో చేసిన పెద్ద అంగరఖా- ఇది మెడనుండి పాదాలదాకా ఉంటుంది. నడుముకు పట్టీ, ఎలుగుమంటి చర్మంతో చేసిన ఎత్తైన టోపీ, మెడలో కంటె, గవ్వల దండ, కుడి చేతిలో డమరుకం, ఎడంచేతిలో గంట ( ఆధునిక కాలంలో ఈ గంటకు బదులుగా పిల్లంగ్రోవి వాడుతున్నారు), నడుముకు జింక చర్మంతో చేసిన బండారు తిత్తి ( సంచి). ఈ వేషంతో వీరు వీధులలో తిరుగుతూ ఇల్లిల్లు తిరిగి అడుక్కుంటారు. ఈ సందర్భంలో పాడే పాటలు: శివా మల్లేశ్వరా బండారుదయ్యా కాపాడప్ప పిల్లలను పెద్దలను దీవించు గాటెద్దులు కలిగి, కోటి సంపదలు కలిగి కనకపాత్ర కలిగి మల్లేసునట్లు మగబిడ్లు గలిగి, మల్లికార్జున నీ పాదాలకు నమస్తే
ఒగ్గు సేవ
ఒగ్గు సేవ అంటే దొన్నెలలోని పాలను కుక్కలలాగా అరుచుకుంటు కొట్టుకుంటూ నాలుకలతో తాగడం. గొరవయ్య దీక్షను తీసుకున్న వారు శివరాత్రి రోజున లేదా మైలార, మాళవికల కళ్యాణం రోజున ఈ ఒగ్గు సేవ చేస్తారు. ఒగ్గుసేవకు ముందు సర్పిణి పందెం ఉంటుంది. అంటే గొలుసు తెంచడం, భక్తులు తెచ్చిన పాలు, పెరుగు, పండ్లు దొణెలలో పోసి ఈ గిన్నెలను ఒక వలయాకారంగా ఉంచుతారు. లేదా వరుసగా ఎడమెడమగా వరుసగా ఉంచుతారు. ఈ దోనెల చుట్టూ డమరుకం వాయిస్తూ తిరుగుతూ గంట కొడుతూ కుక్కలవలె వొంగి అరుస్తూ, మెడలపై కరచుకుంటారు. ఈ దృశ్యం పిల్లలకే కాదు పెద్దలకు కూడా భయం కలిగిస్తుంది. ఒగ్గు సేవ తరువాత దోనెలలో మిగిలిన పాలు, పెరుగు, పండ్లు శివ ప్రసాదంగా భావించి భక్తులు సేవిస్తారు. పురాణ కథలోని ఆరు కుక్కలకు ప్రతీకగా ఒకప్పుడు ఆరుమంది పాల్గోనేవారు. కానీ ఇప్పుడు ఒగ్గు సేవలో పల్గొనే గొరవయ్యలకు సంఖ్యానియమం లేదు. ఒగ్గు సేవ చేస్తున్నప్పుడు కుక్కలవలె అరవడంచేత వీరిని మైలారం కుక్కలు అని కూడా రాయలసీమలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో పిలుస్తారు. కడప జిల్లాలోని గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ వీరిని ఒగ్గులప్పలు, మైలారం కుక్కలు అనే పేర్లతోనే పిలుస్తున్నారు. దసరా పండుగ రోజు గట్టు మల్లయ్య కొండలో వివిధ పద్ధతులతో పాడుతూ నాట్యం చేస్తారు. వారి శరీరం నుండి రక్తాన్ని తీసి ధార పోసి దేవునికి నైవేద్యం చేస్తారు. వీరి నాట్య పద్ధతి కూడా విచిత్రంగా ఉంటుంది.
నృత్య కళ
గొరవయ్యలు నృత్యం చేస్తున్నప్పుడు పాటలు పాడరు. పాట పాడే సమయంలో డమరుకాన్ని ఒక పక్క మాత్రమే నాలుగు వేళ్ళతో వాయిస్తారు. డమరుకంతో పాటు పిల్లనగ్రోవిని లయాత్మకంగా వాయిస్తారు. డమరుకం నుండి పుట్టే ధ్వనులు డడ ముడ్డ డడ్ యిరడ డడబుడ్డ బుడబుడ్డ బుడ్ అని ఉంటాయి. వీరిని చూస్తే పిల్లలకు భయం. ఇప్పటికీ కొన్ని గ్రామాల్లో పిల్లలను భయపెట్టడానికి గొరవయ్యలకు పట్టిస్తానని చెప్పడం జరుగుతుంది. నృత్యంలో సరిసంఖ్యలో పల్గొంటారు. ఇల్లిల్లూ తిరిగే సమయంలో మాత్రం ఒక్కరే నృత్యం చేస్తారు. డమరుకం, పిల్లన గ్రోవి వాయిస్తూ గుండ్రంగా తిరుగుతూ, ఒక్కొక్క కాలితో నేలపై కొట్టడం, తల తిప్పడం, పిల్లల్ని భయపెట్టడానికి ఉన్నట్టుండి డమరుక శబ్ధాన్ని బుడ బుడ్ బుడబుడ్ బుడడ్ అని వినిపించడం నడుమును వయ్యారంగా ఆడించడం వీరి నృత్యంలోని ప్రత్యేకతలు.
సామూహికంగా నృత్యం చేస్తున్నప్పుడు సరిసంఖ్యలో వరుసలుగా నిలబడి ఒకసారి డమరుకాన్ని వాయించి గుండ్రంగా తిరుగుతూ తిరిగి వరుసలో నిలబడతారు. వరుసలోని ఎదురుబదురుగా పోటీగా అడుగులు వేస్తూ కూర్చొని లేవడం, కూర్చొని తిరగడం ఒక వరుసలోని వారు మరో వరుస లోనికి మారడం చేస్తారు. ఇదంతా డమరుకం, పిల్లంగ్రోవి వాయిస్తూనే చెస్తుంటారు. తరువాత పాటలు పాడుతూ గజ్జెల్ని నేలపై తాడిస్తూ నాలుగు వేళ్ళ సహాయంతో డమరుకం వాయిస్తారు. ఒకరు పాడుతుంటే మిగిలిన వారు వంత పాడతారు.
పాటలు- సాహిత్యం
శివుడు నీవయ్య శ్రీశైల మల్లయ్య కావగ రావయ్య శివయ్య సిక్కు జడలవాడు శివ నీలకంటుడు పైనిండ యీబూది మహా శివుని మెడలోన రుద్రచ్చలు దేవాది దేవా సన్న కమ్మడి తెచ్చి సరి మడత వేయించి గుండు మల్లెలు పోసి దేవాది దేవా గుండు మల్లెలపైన శివుని కొప్పిరి పెట్టి పాలు బెల్లం పోసెనే మహాశివుని మనసార తను కొలిసెను దేవాది దేవా వారమారమునాదు సోమవారము నాడు నానందమయ్యెడు శివుడు నానందమయ్యెడు
మల్లేసుని వేట వర్ణనను సంబంధించిన పాటలో వేటలో లాగే పరుగులెత్తడం, పాటలోను వాద్యం వాయించే సమయాల్లో బిరబిరా పడటం, వాయించడం ఉంటుంది.
యాట యెల్లిన చూడరే మల్లేసుడు యాట యెల్లెను చూడరే మల్లేసుడు సామి యాట యెల్లిన చూడు కాడు కాపురమందు సాటిలేని గట్ట సామి మల్లేసుడు సామి మెరుపు చందన కార మెరుపు చందనకార మెడనిండా తెల్పూలు ముందు గంగనపాలు ముడిసి పుట్టన బోసి క్రున్నులు దాగిన గురనీల జంగాము కన్నె జింకను బట్టి కొంత యీబూదిని బెట్టీ తనలోన బల్కిన శివ నీల కంటుడు
శివ రాత్రికి మల్లయ్య కొండకు పోతూ గొరవయ్యలు పాడే పాట ఇలా ఉంటుంది. ఈ పాటలో మల్లయ్య కొండను, అందులోని దేవాలయాన్ని, దేవుని ఘనతను, కోనేరు లోతు పాతులను, తెలుపుతూ పాటను పాడతారు. ఇందులోని పల్లవి ఎత్తుకోనే సమయంలో చివరి రెండు పాదాలు పల్లవిలాగా ఆలపించడంతో ఒక తూగు వస్తుంది. (చిగి చెర్ల కృష్ణారెడ్డి) ఈ పాటలో డమరుకాన్ని తక తక తక గతిలో కొడుతుంటారు.
శివకొండకని పోదాము రారమ్మ మల్లయ్య కొండ సామినే చూతాము శివాపురమికి పరమటంట శిద్దులేలే మల్లయ్య కోండ సిన్నగనే పోదాము రారమ్మ ఆ పరవతాలకు మెల్లగనే పోదాము
కురువతై మైలారులింగ జడజడాలింగాలు పాములే వరనంబు పార్వతీ మల్లయ్య మల్లయ్యను లేపరమ్మ మల్లయ్య పూజారి మైలారు లింగన్న సద్దురుని లేపరమ్మ పరమట దేశాన పాలు కవల్లోచ్చే పంచనే దిగినాయి మల్లయ్యను లేపురమ్మ మల్లయ్య పూజారి మైలారు లింగన్న సద్దురుని లేపురమ్మ
చివరగా బండారు ఇచ్చే పాటనే మంగళం పాటగా పడతారు. శుభ కార్యాలకు, ఇంటికి అరిష్టం కలుగకుండా ఉండడానికి ఇంటికి పిలిపించి పాడించుకుంటారు. గొరవయ్యలు ఇంటిలోని శివుని కొలిచి ఇంటి యజమానితో పూజింపచేసి యీనాములు పుచ్చుకుంటారు. తరువాత తిత్తిలోని బండారును ఇస్తూ పాడతారు.
శివ బండారు బండారు తలలో మల్లయ్య యీబూది బండారు తలలో శ్రీశైల మల్లయ్య యీబూది శివమనందియీశుని యీబూది ||బండారు|| గట్టు మల్లయ్య సామి బండారు మాగంగు మాళమ్మ దేవి బండారు మైలారు లింగయ్య బండారు మాగంటి ఈశుని బండారు తిరపతీ తిమ్మమ్మ బండారు శివ సామి గోవింద రాజుని బండారు నువ్వెక్కలాడేనే బండారు వైబోగమాడెనే బండారు.
సామాజిక జీవనం
జమ్మలమడుగు ప్రాంతంలో దసరా ఉత్సవాల్లో భాగంగా గొరవయ్యలు నృత్య ప్రదర్శనలిస్తారు. ఈ పరిశోధకుడు వారిని కలిసినప్పుడు చెప్పిన విషయాలు ఆసక్తి కరంగా ఉన్నాయి. వీరు మదనపల్లె తాలూకా తంబళ్ళ పల్లెకు చెందిన వారు. ఊరూరా తిరుగుతూ వీరు నృత్య ప్రదర్శన లిస్తుంటారు. వీరిలో గణ నాయకుడు సిద్దయ్య తాను స్వయంగా శివుని మీద రచించిన దండకం చదివి వినిపించాడు. వీరంతా శివరాత్రి నాటికి గట్టు మల్లయ్య కొండ చేరతారు. పొలాలు ఉన్నా, తమ కుల వృత్తిని మాత్రం మరచిపోమని వీరు చెబుతారు. ప్రభుత్వం ఈ కళాకారులను ఆదుకోవలసిన అవసరం ఉందని వీరిలో చాలామంది పేద కుటుంబాలకు చెందిన వారని వీరు వాపోయారు. చిత్తూరు జిల్లాలో దాదాపు 20 సంవత్సరాల కింద 40 మంది గొరవయ్యలుంటే నేడు 9 మంది గొరవయ్యలు మాత్రమే ఉన్నారని వీరు కూడా భిక్షాటన చేస్తున్నారని, ప్రభుత్వం ఎటువంటి ఆధారం చూపలేదని వివరించారు. కురుబ కులస్థులైన వీరు గొరవయ్య కుల వృత్తితోబాటు వ్యవసాయం, జీవుల్ని కాయడం వంటివి చేసి బతుకుతున్నారు. ఫిబ్రవరి గురువారం 17వ తేదీ 2005 ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో భిక్షాటనే మల్లయ్య దార్ల బతుకులు అన్న శీర్షిక కింద వ్యాసం ప్రచురితమైంది. చిత్తూరు జిల్లాలోని మల్లయ్య కొండ దేవాలయానికి వందల ఎకరాల మాన్యం ఉందని, ఈ మాన్యంలో గొరవయ్యలకు చెందాల్సిన భుములు కూడా ఉన్నాయని అందులో పేర్కొనడం జరిగింది. మాన్యపు భూములు ఉన్నప్పటికీ అవి వీరికి చెందక వీరు భిక్షాటనకు దిగడం ప్రస్తుత సమాజం కళారూపాలకు ఇస్తున్న విలువలను మనం గ్రహించవచ్చు.
బయటి లింకులు
వర్గం:జానపద కళారూపాలు
కర్నూతల
కర్నూతల, అన్నమయ్య జిల్లా, లక్కిరెడ్డిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన లక్కిరెడ్డిపల్లె నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1154 ఇళ్లతో, 4451 జనాభాతో 2594 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2285, ఆడవారి సంఖ్య 2166. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 422 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593553 .పిన్ కోడ్: 516257.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 12, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల లక్కిరెడ్డిపల్లె లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రాయచోటి లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కడప లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కుర్నూతలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కుర్నూతలలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కుర్నూతలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కుర్నూతలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
కుర్నూతలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, కంది
అలెక్సాండర్ డఫ్
thumb|right|అలెక్సాండర్ డఫ్
ఆలెగ్జాండర్ డాఫ్ (ఏప్రిల్ 15, 1806 - ఫిబ్రవరి 12, 1878) ఒక స్కాట్లండుకు చెందిన క్రైస్తవ మిషనరీ. అతడు స్కాట్లండు చర్చికు మొట్టమొదట అంతర్జాతీయ మిషనిరీగా భారతదేశము వచ్చెను. 1980 జూలై 13 న డఫ్ ఈనాడు స్కాటిష్ చర్చ్ కాలేజీగా పిలువబడుతున్న జనరల్ శాసనసభ ఇన్సిట్ఞూషన్ ను స్థాపించెను. కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం స్థాపనలో పాత్ర వహించెను.
తొలి జీవితము
అలెగ్జాండర్ డఫ్ స్కాట్లెండ్లో జన్మించెను. యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సెయింట్ అండ్రూస్ లో చదివెను. స్కాట్లెండ్ చర్చి విదేశీ వ్యవహారాల కమిటీ ద్వారా భారతదేశములో మొదటి మిషనరీ పదవిని పొంది, 1829 లో బాధ్యతలు స్వీకరించెను.
భారతదేశములో మిషనరీ
రెండు సార్లు ఒడ విరిగిపోయినా సహసోపేతమైన ప్రయాణము తరువాత, డఫ్ 1830 మే 27న కలకత్తాలో అడుగు పెట్టాడు. దీర్ఘకాలిక ప్రభావము ఉండే ప్రభుత్వ విధానము ప్రవేశపెట్టాడు. అప్పటి వరకు భారతదేశములో క్రైస్తవ మిషనరీలు సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కొన్నినిమ్న కులముల వారినే క్రైస్తవ మతములోకి మారుస్తూ ఉండేవి. ఉన్నత కుల హిందువులను, ముస్లిములను ముట్టుకునేవి కావు. సాంప్రదాయక మతమార్పిడి విధానాలు ఉన్నత కులాల వారిని ఆకర్షించవు అని తెలివిగా తెలుసుకున్న డఫ్, పాశ్ఛాత్య విద్య ద్వారా ఉన్నత కులాలలో బాలురను ఆకర్షించి, వారికి విద్య నేర్పించి వారిని క్రైస్తవ మతము వైపుకు మల్లించవచ్చని గ్రహించాడు. విద్యాశాఖ ప్రభుత్వ విధానాన్ని మార్చాడు. ఆతని కృషి ఫలితముగా భారతదేశంలో విద్యా ప్రమాణాలు పెరగడమే కాకుండా ఉన్నత కుల హిందువులలో క్రైస్తవ మత సిద్దాంతాలు కూడా ప్రవేశించడము మొదలుపెట్టాయి.
ఇంగ్లీషులో విద్య
ఆ కాలపు భారతదేశ బ్రిటీషు సమాజములో, భారతదేశ సాంప్రదాయ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి వాటికి మద్దతునిచ్చి పెంపొందిచాలని అభిలషించిన "ప్రాచ్యవేత్తలు" లేకపోలేదు. వారు సాంప్రాదాయ విద్యను తోసిరాజని, పాశ్చాత్య విద్య, సంస్కృతి, మతాన్ని పెంపొందించాలన్న డఫ్ విధానాన్ని వ్యతిరేకించారు. 1939లో, అప్పటి భారతదేశ గవర్నరు జనరలైన ఎర్ల్ ఆఫ్ ఆక్లాండ్, ప్రాచ్యవేత్తల వాదనకు లొంగి, రెండు ధృక్కోణాలకు మధ్య ఒక మధ్యేవాద విధానాన్ని అవలంబించాడు.
రామ్మోహన్ రాయ్
ఇoడియా వెళ్ళక ముందు ద్వారకా నాథ టాగూర్తో కలసి బ్రహ్మసమాజ్ ను స్థాపించాడు. బ్రహ్మసమాజ్ ఒక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక, మత సంస్కరణ ఉద్యమంగా మారి బెంగాల్ లో సాంఘిక, వివేచనాత్మక సంస్కరణలకు దారి తీసింది. వీటన్నిటి వలన రాజా రామ్మోహన్ రాయ్, బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంలో ఒక ముఖ్యుడిగా గుర్తించబడ్డారు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
thumb|369x369px| [[ఇంగ్లాండు దేశంలో బ్రిస్టల్‌లో రామ్మోహన్ రాయ్ శిలావిగ్రహం ]]
Şɴ̩ẻḧáరాయ్ రాథానగర్, బెంగాల్ లో 1772 లో జన్మించాడు. కుటుంబంలో మతపరమైన వైవిధ్యం ఉంది. తండ్రి రమాకాంత్ ఒక వైష్ణవుడు కాగా, తల్లి తరిణి శాక్తమతానికు చెందింది. రామ్మోహన్ బెంగాలీ, పర్షియన్, అరబిక్, సంస్కృత భాషలను పదిహేనో యేడు వరకు అభ్యసించాడు.
యుక్తవయస్సులో కుటుంబ ఆచారాలతో సంతృప్తి పొందక, యాత్రలు సాగించడం మొదలు పెట్టాడు. ఆ తరువాత కుటుంబ ప్యవహారాలు చూసుకోవడానికి తిరిగి వచ్చి, కలకత్తాలో వడ్డీ వ్యాపారిగా మారాడు. 1803 నుండి 1814 వరకు బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీలో పని చేసాడు.
విలువలు
తాను సంకల్పించిన సామాజిక, న్యాయ, మతపరమైన ఉద్యమాలలో రాయ్ మానవత్వాన్నే ప్రధానంగా తీసుకొన్నాడు. జనులకు తన ఉద్దేశం సమాజంలో ఉన్న మంచి సంప్రదాయాసను నిర్మూలించడం కాదని, కేవలం వాటిపై సంవత్సరాలపాటు నిరాదరణ వలన పేరుకు పోయిన కుళ్ళును తుడిచివెయ్యడం అని చూపించుటకు కష్టపడ్డాడు. ఉపనిషత్తులను గౌరవించి, సూత్రాసను చదివాడు. విగ్రహారాధనను ఖండించాడు. ఆఖండానందాన్ని పొందుటకు, అధ్యాత్మిక చింతన, భగవంతుని ధ్యానం ఉన్నత మార్గాలని, ఇవి చెయ్యలేనివారికి బలులు ఇవ్వడం మార్గమని ప్రతిపాదించాడు. వితంతు పునర్వివాహం, మహిళలకు ఆస్తిహక్కులను సమర్థించాడు.
అందరికీ విద్య, ముఖ్యంగా మహిళలకు విద్యను సమర్థించాడు. అచార సంబంధమైన సంస్కృత విద్య కంటే ఇంగ్లీషు విద్య మంచిదని భావించి, సంస్కృత పాఠశాలలకు ప్రభుత్వ నిధులను వ్యతిరేకించాడు. 1822 లో ఇంగ్లీషు పాఠశాలను ప్రారంభించాడు.
తాను కనుగొన్న సామాజిక, మతపరమైన దురాచారాలను నిర్మూలించడానికి బ్రహ్మ సమాజ్ ను స్థాపించడు. బ్రహ్మ సమాజం వివిధ మతాలలో ఉన్న మంచిని గ్రహించి ఉన్నతంగా ఎదగటానికి తోడ్పడ్డాడు.
తరువాత జీవితం
thumb|220x220px| [[లండన్ బెడ్‌ఫోర్డ్ స్క్వేర్‌లో నీలి ఫలకం]]
1831 లో మొఘల్ సామ్రాజ్య రాయబారిగా ఇంగ్లండుకు వెళ్లాడు. ఫ్రాన్స్ ను కూడా దర్శించాడు. బ్రిస్టల్ లోని స్టేపెల్ టన్ లో 1833 లో మెదడువాపు వ్యాధితో మరణించాడు.
కొన్ని అభిప్రాయాలు
thumb|220x220px|రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ సమాధిపై ఆయనకు నివాళినర్పించే శిలాఫలకం రవీంద్రనాథ టాగూరు: రామ్మోహన్ రాయ్, భారతదేశము లో పుట్టినప్పుడు అమావాస్య ఆంధకారము రాజ్యము ఏలుతూ ఉంది. మృత్యువు ఆకాశములో పొంచి ఉంది. రామ్మోహన్ నిద్ర లేచి, బెంగాలీ సమాజము పై దృష్టి సారించేటప్పటికి అది ఆత్మల తో నిండి ఉన్నది. ఆ సమయము లో పురాతన హిందూ సాంప్రదాయ భూతము శ్మశానము తో సమాజము పై తన ఆధిపత్యమును ఉంచెను. దానికి ప్రాణము లేక, జీవము లేక, బెదిరింపులు సాంప్రదాయ సంకెలలు మాత్రమే కలిగి ఉండేది. రామ్మోహన్ రోజులలో హిందూ సమాజ ఖండములు వేలకొద్దీ గోతులతో, ఒక్కొక్క గోతిలో జీవములు (మనుష్యులు) తర తరములు గా ఎదుగుతూ మరణిస్తూ, సమాజము ముసలితనము అచేతనము (కదలిక లేకపోవడము) కలిగి ఉండేది. రామ్మోహన్ నిర్భయముగా సమాజమును విషసర్పము వంటి దాస్యము నుండి విముక్తము చెయ్యడానికి ముందుకు సాగాడు. ఈ నాటి కుర్రకారు కూడా నవ్వుతూ ఆ చచ్చిన పామును తన్నగలుగుతున్నారు. ఇప్పుడు మనము ఆ పాములను చూసి (సాంప్రదాయములు), వాటి విషము వలన భయపడకుండా నవ్వి ఊరుకుంటాము. వాటి అనంతమైన శక్తిని ఆకట్టుకునే కళ్ళనూ, వాటి తోకల విష కౌగిలిని మనము మరిచి పోయాము. అనాటి బెంగాలీ విద్యార్థులు, ఇంగ్లీషు విద్య బలము తో, హిందూకాలేజీ నుండి బయటకు వచ్చి, ఒక రకమైన మత్తును పెంచుకొనిరి. వారు సమాజము హృదయము నుండి కారుతున్న రక్తము తో ఆటలు ఆడుకున్నారు. వారికి హిందూసమాజము లో ఎటువంటి ఆచారము ఉన్నతముగా పవిత్రముగా కనపడలేదు. అటువంటి సమయములో రామ్మోహన్ రాయ్ జన్మించి, మంచి చెడులను నిశిత దృష్టి తో సహనము తో పరిశీలించెను. అజ్ఞానము లో ఉన్న హిందూ సమాజమనకు అన్నిటినీ తగలబెట్టే చితిమంటలు పెట్టక, జ్ఞానమనే జ్యోతిని మాత్రము వెలిగించెను. అది రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ గొప్పదనము"
బిరుదులు
1.రాజా (మొగలు చక్రవర్తి 2వ అక్బర్ ఇచ్చాడు).
2.ఆధునిక భారత దేశ పితామహుడు.
3. పయనీర్ ఆఫ్ న్యూ ఇండియా (pioneer of new India)
4. యుగకర్త
6. భారత పునరుజ్జివానోద్యమా పీత
వార్త పత్రికలు
1.మిరాత్ ఉల్ అక్బర్
2.సంవాద కౌముది
3.బంగదూత 4. బ్రాహ్మన్ సేవధి
బయటి లింకులు
వర్గం:బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం వర్గం:1772 జననాలు వర్గం:1833 మరణాలు వర్గం:సంఘసంస్కర్తలు
హెన్రీ డెరోజియో
right|thumb|కలకత్తాలోని ఎస్ప్లనేడ్ లో హెన్రీ డెరోజియో విగ్రహం హెన్రీ లూయీ వివియన్ డెరోజియో (ఏప్రిల్ 18, 1809 – డిసెంబర్ 26, 1831) కలకత్తా లోని హిందూ కళాశాల యొక్క నియమిత అధ్యాపకుడు, పండితుడు, కవి. ఈయన యురేషియన్, పోర్చుగీసు సంతతికి చెందిన విద్యావేత్త. ఈయన తనను తాను భారతీయునిగా భావించుకొన్నాడు. నా మాతృభూమికి (టు మై నేటివ్ లాండ్) అన్న పద్యములో ఈ విధంగా రాశాడు: My Country! In the days of Glory Past A beauteous halo circled round thy brow And worshipped as deity thou wast, Where is that Glory, where is that reverence now?
తొలి జీవితం
ఫ్రాన్సిస్ డెరోజియో కుమారుడైన హెన్రీ డెరోజియో 1809 ఏప్రిల్ 18 న కలకత్తా లోని ఎంతల్లీ-పద్మపుకూరులో జన్మించాడు. ధర్మొతల్లాలోని డేవిడ్ డ్రమ్మండ్ పాఠశాల విద్యార్థిగా ఉండగా హెన్రీ, చరిత్ర, తత్త్వశాస్త్రము, ఆంగ్ల సాహిత్యముతో పాటు మూఢనమ్మకాలకు అతీతమైన హేతువాద ఆలోచనా విధానంలో తొలిశిక్షణ పొందాడు. డ్రమ్మండ్ తన స్వతంత్ర భావాలకు ప్రసిద్ధిచెందిన బాగా చదువుకున్న స్కాటిష్ మిషనరీ.
హెన్రీ 14 యేళ్లవయసులో విద్యాభ్యాసానికి స్వస్తిచెప్పి కలకత్తాలో తండ్రికి వృత్తిలో సహాయం చేయటం ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత భగల్ పూర్ కు మారాడు. గంగా నది ఒడ్డున దృశ్యసౌందర్యానికి పరవశుడై కవిత్వం వ్రాయటం ప్రారంభించాడు. ఈయన కవితలు కొన్ని డా. గ్రాంట్ యొక్క ఇండియా గజెట్ పత్రికలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఇమ్మాన్యూయేల్ కాంట్ వ్రాసిన ఒక పుస్తకంపై హెన్రీ యొక్క విమర్శనాత్మక సమీక్ష అప్పటి మేధావివర్గాన్ని ఆకర్షించింది. 1828లో తన కవిత్వాన్ని పుస్తకంగా అచ్చువేయించే ఉద్దేశముతో కలకత్తా వెళ్ళాడు. కొత్తగా స్థాపించబడిన హిందూ కళాశాలలో ఒక అధ్యాపక పదవి ఖాళీగా ఉందని తెలుసుకొని, దానికి దరఖాస్తు చేసుకొని, ఆ పదవికి ఎంపికయ్యాడు. ఈయన కవితలలో ఫకీర్ ఆఫ్ ఝంగీరా ప్రసిద్ధమైనది.
1828లో రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ బ్రహ్మ సమాజాన్ని స్థాపించాడు. ఈ సంఘటన సనాతన హిందూ సమాజంలో పెద్ద దుమారాన్ని లేపింది. ఈ మతవిప్లవాన్ని అంతమొందించడానికి ప్రయత్నాలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ సామాజిక విప్లవ నేపథ్యంలో వెలువడిన హెన్రీ డెరోజియో ఆలోచనలు సామాజిక తిరుగుబాటును పురికొల్పాయి.
మరణం
ఇతడు తన 22వ ఏట డిసెంబరు 26, 1831 న చనిపోయాడు.
వర్గం:బెంగాల్ చరిత్ర వర్గం:బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం వర్గం:1809 జననాలు వర్గం:1831 మరణాలు వర్గం:భారతీయ కవులు
చిలకపాటి సీతాంబ
చిలకపాటి సీతాంబ ప్రముఖ రచయిత్రి, గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణము గ్రహీత.
జీవిత సంగ్రహం
నెల్లూరు జిల్లాలోని కలికివాయి గ్రామంలో రాఘవాచార్యులు, మంగమ్మ దంపతులకు అక్టోబరు 18, 1900 తేదీన జన్మించారు. వారిది సంస్కృతాంధ్రపండితుల కుటుంబం. ఈమె భర్త వేంకట నరసింహాచార్యులు కూడా పండితులు. ఆకాలములో స్త్రీల ఆచారవ్యవహారములపై ఆంక్షలున్నా, సీతాంబగారి విద్యావికాసము కొనసాగినది.
విద్య
తండ్రి, బావగారయిన విద్యారణ్య పంచానన శ్రీమాన్ విక్రాల రామచంద్రాచార్యులవద్ద సంస్కృత వ్యాకరణ పరిజ్ఞానము, కావ్యనాటక పరిచయమును అభ్యసించారు. భర్త చిలకపాటి వేంకట నరసింహాచార్యులు ఈ కవయిత్రి ప్రతిభావిశేషాలకు మరింతగా దోహదం చేసేరు. ఈమెకు సంస్కృత పాండిత్యము విశేషముగా ఉన్నా, ఆంధ్రకవితాస్వాదనమునందే ఆసక్తి ఎక్కువ.
సాహిత్యకృషి
కదాచితుగా రాసిన పద్యాలు -
ఇతర విశేషాలు
ఈమె ఆశుకవిత్వము చెప్పగలదు. ఒకనాడీమె భర్తయు మరియొక పండితుడు హనుమన్నాటకములోని ఒక శ్లోకము గురించి ప్రస్తావించుకొనుచుండగా తలుపుచాటున నుండి విని దానికి తెలుగు పద్యమును వ్రాసి వారికి పంపినది. కమఠపృష్ఠ కఠోరమిదం ధనుః మధురమూర్తి రసౌ రఘునందనః కధమధిజ్య, మనేక విధీయతాం అహహ శాతఫణః ఖలు దారుణ
సీతాంబగారి అనువాదము తేటగీతి : కమఠపృష్ఠ కఠోరమీ కార్ముకంబు సరస సుకుమారుడీ రామచంద్రమూర్తి ఎటులనెక్కిడ నేర్చునో యేమి యౌనొ కటకటా యేమి శపథంబు కన్నతండ్రి.
మూలాలు
వర్గం:1900 జననాలు వర్గం:గృహలక్ష్మి స్వర్ణకంకణము గ్రహీతలు వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయిత్రులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా కవయిత్రులు
కారకవలస
కారకవలస, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వేపాడ నుండి 7 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 48 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 139 ఇళ్లతో, 506 జనాభాతో 204 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 241, ఆడవారి సంఖ్య 265. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 79 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582999 .పిన్ కోడ్: 535281.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
కారకవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కారకవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
నాథన్ పార్కర్
అవార్డులు
మూన్ సినిమాకు 2009లో బ్రిటిష్ ఇండిపెండెంట్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్ లలో ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే విభాగంలో బ్రిటిష్ ఇండిపెంటెంట్ ఫిల్మ్ అవార్డుకు.... 2009లో 63వ బ్రిటిష్ అకాడమీ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్ లలో అత్యుత్తమ బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ విభాగంలో బాఫ్టా అవార్డుకు... అవర్ హౌస్ సినిమాకు 2018లో 7వ కెనడియన్ స్క్రీన్ అవార్డ్స్ లో ఉత్తమ అడాప్టెడ్ స్క్రీన్ ప్లే విభాగంలో కెనడియన్ స్క్రీన్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యాడు.
స్క్రీన్ ప్లేతోపాటు 2011లో రిమెంబర్ ఆలిస్ బెల్ క్రిచ్ అనే షార్ట్ ఫిల్మ్ కు కూడా దర్శకత్వం వహించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:అమెరికన్లు వర్గం:అమెరికా వ్యక్తులు వర్గం:అమెరికన్ రచయితలు
గన్నవరపు సుబ్బరామయ్య
గన్నవరపు సుబ్బరామయ్య (1890 -1963) ప్రముఖ రచయిత, అనువాదకుడు, సంపాదకుడు. ఇతడు భారతి మాసపత్రిక సంపాదకునిగా పనిచేశాడు.
విశేషాలు
ఇతని స్వగ్రామం శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, దొరవారిసత్రము మండలానికి చెందిన సూరప్పాగ్రహారం. ఇతడు 1890, మార్చి 13వ తేదీన చెన్నపట్టణంలో తన మాతామహుల ఇంట జన్మించాడు. ఇతడు అగ్రహారంలో తన పితామహుడు శేషశాస్త్రి వద్ద తెలుగు, సంస్కృత భాషలు నేర్చుకున్నాడు. ఇతడికి తన 12వ యేట మేనత్త కూతురుతో వివాహం జరిగింది. దానితో చదువుకు ఆటంకం ఏర్పడింది. ఇతని 18వ యేట భార్య చనిపోవడంతో అదే సంవత్సరం ద్వితీయ వివాహం చేసుకున్నాడు. ద్వితీయ వివాహం తరువాత ఇతనికి తన మాతామహుల ఇంటికి మద్రాసుకు రాకపోకలు ఎక్కువ కావడం, చదువు పట్ల తిరిగి ఆసక్తి పెరగడం సంభవించింది. స్వగ్రామంలో ఒక మెట్ర్రిక్యులేటు వద్ద కొంత ఇంగ్లీషు అభ్యసించాడు. తరువాత మద్రాసులో తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, బెంగాలీ, గుజరాతీ, హిందీ భాషలు అభ్యసించాడు. జీవనోపాధి కోసం బుక్ కీపింగ్, టైప్ రైటింగ్, షార్ట్ హ్యాండ్ వంటి విద్యలూ నేర్చుకున్నాడు.
1912లో మద్రాసులోని ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారంలో పండితుడిగా వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి స్థానంలో నియమించబడి అక్కడ నాలుగు సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. వేదం వేంకటరాయశాస్త్రి వద్ద సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటు నిర్మాణంలో సహాయ సంగ్రాహకునిగా కొంత కాలం పనిచేశాడు. విదేశీయులకు దేశభాషాధ్యాపకులుగా కొంత కాలం, మద్రాసు ప్రభుత్వం యాంటీ హుక్‌వర్ం కాంపైన్‌లో స్టెనోగ్రాఫర్‌గా కొంత కాలం పనిచేశాడు.
కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు ఉత్తమ సాహిత్య మాసపత్రిక ప్రారంభించాలనే సంకల్పంతో దాని నిర్వహణకు వివిధ ప్రాచ్యభాషా పాండిత్యంతో పాటుగా ఆధునిక విజ్ఞానం, రాజకీయ పరిజ్ఞానం గల వ్యక్తి కోసం అన్వేషిస్తూ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి సలహా మీద గన్నవరపు సుబ్బరామయ్యను భారతి మాసపత్రిక సంపాదకునిగా నియమించాడు. భారతి 1924లో ప్రారంభమయ్యింది. వచ్చిన రచనలలో నచ్చిన మంచి వాటిని ఎన్నుకుని వాటిని సంస్కరించి నాగేశ్వరరావు పంతులుతో సంప్రదించి వాటిని ప్రచురించేవాడు. భారతిలో మనవిమాటలు, మీగడతరకలు, గ్రంథసమీక్షలు, వ్యాసాలు, కలగూరగంప మొదలైనవి స్వయంగా వ్రాశాడు. ఈ పత్రికకు 1938 వరకు సంపాదకునిగా వ్యవహరించాడు.
ఆ తరువాత ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించిన రంగనాథ రామాయణము పరిష్కరణలోను, సంపాదకత్వంలోను వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రికి సహాయకుడిగా మూడు సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. పిమ్మట 11 సంవత్సరాలు నెల్లూరు ఎ.బి.ఎమ్‌.బాలికల పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. పాటూరు శ్రీహరితో కలిసి కావ్యాంజలి పేరుతొ పాఠ్యపుస్తకం రాశాడు. మరికొన్ని పాఠ్యపుస్తకాలు గూడా రాసాడు.1956 నుండి నాలుగేండ్లు తెలుగు భాషాసమితి వారి తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వంలో అసిస్టెంట్ కంపైలర్‌గా పనిచేసి తన 70వ యేట ఉద్యోగ విరమణ చేశాడు.1963 ఏప్రిల్ 8న నెల్లూరులో స్వగృహంలో మరణించాడు.
మూలాలు
విక్రమపురి (నెల్లూరు) మండల సర్వస్వం,1963
వర్గం:1890 జననాలు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు వర్గం:1963 మరణాలు
కౌషికి చక్రబర్తి
కౌషిక్ చక్రబర్తి,  (జననం 1980 అక్టోబరు 24) ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత గాత్ర కళాకారిణి. ఆమె తండ్రి అజోయ్ చక్రబర్తి.అతను కూడా శాస్త్రీయ సంగీత కళాకారుడు, గీత రచయిత, సంగీత దర్శకుడు.ఆమె కలకత్తాకు చెందిన ప్రముఖ సంగీత కళాకారుల కుటుంబంలో పుట్టింది.పాటియాలా గరానా శైలి, గయకీ  స్టైల్‌లో సంగీతంలో శిక్షణ పొందింది.
ఆమె సంగీత రీసెర్చి అకాడమీలోనే సంగీతం నేర్చుకుంది.ఆమె పాటియాలా ఘరానా ప్రతిపాదకులలో ఒకరు.ఆమె కచేరీలో ఖ్యాల్స్ 'సెమీ-క్లాసికల్' తుమ్రిస్ ఉంటాయి.ఆసియా-పసిఫిక్ విభాగంలో ప్రపంచ సంగీతానికి 2005 బిబిసి రేడియో దార్వా 3 అవార్డులను అందుకుంది. ఆమె తన భర్త పార్థసారథి దేశికన్‌తో కలిసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది.
ప్రారంభ జీవితం
thumb|260x260px|సంగీత పరికరంలతో కౌషిక్ చక్రబర్తి కౌషిక్ చక్రబర్తి 1980 లో కోల్‌కతాలో జన్మించింది.ఆమె తల్లి చందన చక్రబర్తి, తండ్రి ప్రఖ్యాత భారతీయ శాస్త్రీయ గాయకుడు పండిట్ అజోయ్ చక్రబర్తి.రెండు సంవత్సరాల వయస్సు నుండే ఆమెకు సంగీతంపై ఆసక్తి ఉండేది.1980 ల చివరి నుండి సంగీత ప్రదర్శనల ప్రపంచ పర్యటనలలో ఆమె తన తండ్రితో కలిసి వెళ్లేది.ఆమె బహిరంగంగా "తారానా" అనే తన మొదటి పాటను 7 సంవత్సరాల వయస్సులో కలకత్తా రోయింగ్ క్లబ్‌లో పాడింది. పదేళ్ళ వయసులో ఆమె తన తండ్రికి గురువు అయిన జ్ఞాన్ ప్రకాష్ ఘోష్ అకాడమీలో భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. తరువాత ఐటిసి సంగీత రీసెర్చ్ అకాడమీలో చేరింది.అక్కడ నుండి ఆమె 2004 లో సంగీతంలో పట్టభద్రురాలైంది.
అకాడమీ డైరెక్టర్ విజయ్ కిచ్లు హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం (ఖ్యాల్‌) అందించడంలో ఆమె నైపుణ్యాన్ని మెరుగుపరిచారు. కోల్‌కతాలోని శ్రుతినందన్ సంగీత పాఠశాలలో ఆమె తన తండ్రి కింద శిక్షణ పొందింది.ఆమె ఖ్యాల్స్, తుమ్రీలను (హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతాలు) అందించడంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉండటమే కాదు, 2002 నుండి విద్వాన్ మంగళంపల్లి బాలమురళికృష్ణ దగ్గర దక్షిణ భారత శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని నేర్చుకుంది.కోల్‌కతాలోని పాటా భవన్ పాఠశాలలో ఆమె పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది.2002 లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలోని అనుబంధ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ జోగామాయ దేవి మహిళా కళాశాల నుండి తత్వశాస్త్రంలో మొదటి తరగతి పట్టా పొందింది.తరువాత కోల్‌కతాలోని జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ చేసింది.
జీవిత గమనం
చక్రవర్తి అనేక ప్రధాన కచేరీలలో పాల్గొన్నది. ఆమె సంగీత ప్రదర్శనలలో ఎక్కువుగా హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం అందించడమే కాకుండా, ఆమె అప్పుడప్పుడు సమకాలీనానికి సరిపోను భారతీయ పాప్ సంగీతం కూడా ప్రేక్షకులకు అందించేది. ఆమె 20 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి డోవర్ లేన్ మ్యూజిక్ కాన్ఫరెన్స్‌లో 5 సంవత్సరాలు పాటు ప్రదర్శన ఇవ్వటం కొనసాగించింది. ఆమె ప్రదర్శనలు తరుచూ తాళబద్ధమైన శాస్రీయ సంగీతంతో (రిథమికల్ స్వింగ్) మూడున్నర అష్టపదిలో అనియంత్రిత టాన్స్ చేత విజయవంతమవుతాయి. గాయకుడు కిషోరి అమోంకర్ 60 సంవత్సరాల కృషికి గుర్తింపుగా అతని గౌరవార్థం 2011 ఫిబ్రవరి 14 న పూణేలో రెండు రోజుల జరిగిన సంగీత వేడుకలకు కౌశికి జరిగిన సంగీతానికి 60 సంవత్సరాల కృషికి గుర్తింపుగా గౌరవార్థం రెండు రోజుల వేడుకలో, కౌశికి హిందూస్థానీ సంగీతం (రాగా తోడిని) అందించింది
చక్రవర్తి అనేక ప్రధాన కచేరీలలో పాల్గొన్నది. ఆమె సంగీత ప్రదర్శనలలో ఎక్కువుగా హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం అందించడమే కాకుండా, ఆమె అప్పుడప్పుడు సమకాలీనానికి సరిపోను భారతీయ పాప్ సంగీతం కూడా ప్రేక్షకులకు అందించేది. ఆమె 20 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి డోవర్ లేన్ మ్యూజిక్ కాన్ఫరెన్స్‌లో 5 సంవత్సరాలు పాటు ప్రదర్శన ఇవ్వటం కొనసాగించింది. ఆమె ప్రదర్శనలు తరుచూ తాళబద్ధమైన శాస్రీయ సంగీతంతో (రిథమికల్ స్వింగ్) మూడున్నర అష్టపదిలో అనియంత్రిత టాన్స్ చేత విజయవంతమవుతాయి.
గాయకుడు కిషోరి అమోంకర్ 60 సంవత్సరాల కృషికి గుర్తింపుగా అతని గౌరవార్థం 2011 ఫిబ్రవరి 14 న పూణేలో రెండు రోజుల జరిగిన సంగీత వేడుకలకు కౌశికి జరిగిన సంగీతానికి 60 సంవత్సరాల కృషికి గుర్తింపుగా గౌరవార్థం రెండు రోజుల వేడుకలో, కౌశికి చక్రబర్తి హిందూస్థానీ సంగీతం (రాగా తోడిని) అందించింది
తబలాపై భరత్ కామత్, హార్మోనియంలో సుయోగ్ కుండల్కర్, మరో ముగ్గురు కళాకారులు మద్దతునిచ్చారు. 2011 సెప్టెంబరు 18 న ముంబై నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ (ఎన్‌సిపిఎ) నిర్వహించిన ప్రత్యేకమైన సంగీత కచేరీలలో ముగ్గురు గాయకులు కౌషికీ, ఉల్హాస్ కశల్కర్, దేవాకి పండిట్  వివిధ సమయాలలో వంతులు వారిగా సంగీతం సమర్పించారు.ఈ గానపద్దతి కార్యక్రమాలు సాధారణంగా సాయంత్రం మొదలై తెల్లవారుజామువరకు జరుగుతుంది. ప్రతి రాగానికి తగిన సమయ వ్యవధిలో రాగాలు పాడతారు. తన కెరీర్ ప్రారంభ దశలో 2003 ఆగస్టులో  చక్రవర్తి లండన్లో ప్రత్యక్ష ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఇది ప్రసంశమైన ప్రదర్శనగా ప్రత్యేక గుర్తింపు వచ్చింది.ఈ సందర్భంగా కౌషికి చక్రబర్తి తండ్రి  ఆమె హార్మోనియంతో కలిసి పాల్గొన్నాడు. భారతదేశంలోని ఐటిసి సంగీత సమ్మేళన్,  స్ప్రింగ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ (కాలిఫోర్నియా), సవాయి గాంధర్వ భీమ్ సేన్ సంగీత మహోత్సవ్, పరంపర ప్రోగ్రాం (లాస్ ఏంజిల్స్) లలో కూడా ఆమె ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఆమె సంగీత ప్రదర్శనల కోసం "పాటియాలా సంప్రదాయానికి ఒక మార్గదర్శకురాలిగా ప్రశంసలు అందుకుంది.
టాక్ షో
thumb|260x260px|సంగీత పరికరంలతో కౌషిక్ చక్రబర్తి కౌషిక్ చక్రబర్తి  రూపోషి వినోద అనే బెంగాలీ టి.వి.చానల్ లో ప్రతి వారం గాయకులతో  టాక్ షోను నిర్వహిస్తుంది. ఆదివారం ప్రసారమైన "గాన్-గోల్పో అర్ గాన్" (పాటలు, కథలు) అనే టాక్-షో సంగీతం, గాసిప్‌లను ప్రదర్శిస్తుంది. క్లాసికల్, రబీంద్ర సంగీత, నజ్రుల్గీతి, జానపద సంగీతం, తోప్పా, అధునిక్, బెంగాలీ బ్యాండ్స్, ఫిల్మ్ సాంగ్స్, రీమిక్స్ వంటి బెంగాలీ పాటలను ఆమె ప్రదర్శిస్తుంది.ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న అతిథులుగా బనశ్రీ సేన్‌గుప్తా, సుభామిత, లోపాముద్ర మిత్రా, సంగీత దర్శకుడు జాయ్ సర్కార్, ఆమె తండ్రి అజోయ్ చక్రవర్తి ఆమె అతిథులుగా ఉన్నారు.
సంగీత సమూహం ఏర్పాటు
భారతదేశపు ప్రసిద్ధ పౌరాణిక, చారిత్రక మహిళలు - గంగా,  సరస్వతి, దుర్గా, లక్ష్మి, ద్రౌపది, కుంతి, సీత, రాధ, మీరా అటువంటివారిపై అంకితభావంతో చక్రవర్తి ప్రత్యేకంగా దేశంలో శాస్త్రీయ సంగీతంలో ముందున్న "మహిళలను గుర్తించి, వారిచే సంగీత కచేరీలు జరిపేందుకు  "సఖి" (అంటే స్నేహితుడు) అనే ప్రత్యేకమైన మహిళా సంగీత బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ బృందం యొక్క మొదటి కార్యక్రమం 2015 జనవరి 20 జనవరి 20 న ముంబైలోని కళామందిర్‌లో నిర్వహించాలని ప్రణాళిక వేసింది.కౌశిక్, ఈ బృందంలోని ఇతర సభ్యులు తబలాపై షావోని తల్వాల్కర్, పఖ్వాజ్ పై మహిమా ఉపాధ్యాయ, వేణువుపై డెబోప్రియా ఛటర్జీ, వయోలిన్ మీద నందిని శంకర్, కథక్ నృత్య ప్రదర్శన భక్తి దేశ్‌పాండే చేయవలసి ఉంది. వీరిలో ప్రసిద్ధ హిందూస్థానీ సంగీతకారుల కుమార్తెలు, గ్రాండ్ కుమార్తెలు, శిష్యులు ఉన్నారు. 2015 అక్టోబరులో కార్నెగీ హాల్‌లో చక్రవర్తి ఈ సంగీత బృందం, తన బృందంతో కలసి 90 నిమిషాల వ్యవధి కార్యక్రమం సమర్పించారు.
అవార్డులు
చక్రవర్తి 25 సంవత్సరాల పిన్న వయసులో ఆమెలోని సంగీత ప్రతిభకు అనేక అవార్డులను అందుకుంది.ఆమె 1995 లో జాదు భట్టా అవార్డును అందుకుంది. 1998 లో న్యూ డిల్లీలోని 27 వ వార్షిక ఐటిసి సంగీత సమ్మేళనంలో ఆమె ప్రారంభ పాట ప్రశంసలందుకుంది.2000 సంవత్సరంలో అత్యుత్తమ యువతి అవార్డు పొందింది. ఆమె అత్యుత్తమ సాధనకు బిబిసి వారి నుండి 2005 లో అవార్డు అందుకుంది.ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న ఆమె "భారతీయ స్వర సంగీతంలో ప్రకాశవంతమైన వర్ధమాన కళాకారులలో ఒకరు" అని  విమర్శకుడు కెన్ హంట్ అని ప్రశంసించాడు. బిబిసి ఆమె సంగీత ప్రయాణాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక షార్ట్ ఫిల్మ్‌ను కూడా చేసింది. ఇది ఆమె సంగీతంతో ముడిపడి ఉన్న వ్యక్తులను, ప్రదేశాలను కవర్ చేసింది. ఆమె హిందూస్థానీ స్వర సంగీతం నాటక అకాడమీ వారిచే 2010 లో ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ పురస్కారం, 2013 ఆదిత్య బిర్లా కలకిరన్ పురస్కారం అందుకుంది. ఆమె ఎబిపి ఆనంద చేత "షెరా బంగాలి సమ్మన్ 2017" పురస్కారం అందుకుంది. 2019లో భారత ప్రభుత్వ మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా నారీశక్తి పురస్కారం అందుకుంది.
వ్యక్తిగత జీవితం
చక్రవర్తి 2004 లో హిందూస్థానీ సంగీతంలో ప్రొఫెషనల్ సింగర్ పార్థసారథి దేశికన్‌ను వివాహం చేసుకుంది.వారికి రిషిత్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.
సంగీత జీవనంలో ప్రదర్శనలు, ఘట్టాలు
కౌషిక్ చక్రవర్తి తన సంగీత అడుగు జాడల్లో 1998 లో సోలో అరంగేట్రం, 2002లో "ఎ జర్నీ బిగిన్స్" ప్రదర్శనలు ఉన్నాయి. 2004 లో ఆమె సంగీత ఆల్బమ్ "ప్యూర్" విడుదల చేసింది. 2003 ఆగస్టు 30 న లండన్లో  చేసిన ఆమె ప్రదర్శన రికార్డులకెక్కింది. ఆమె ఎం.టి.వి. కోక్ స్టూడియో - సీజన్ 2లో   శాంతను మొయిత్రా & స్వానంద్ కిర్కిరేతో కలిసి లాగి లాగిలో కీర్తన పాడింది. 2014 లో వాటర్, తిరుమనం ఎనుమ్ నిక్కా, 2013 లో కుట్టి పులి సినిమాలకు ఆమె పాడిన పాటలు ప్రసిద్ద రికార్డు పొందాయి. తన చిత్రాలలో నటించడానికి చక్రవర్తికి అనుమతి ఇవ్వమని రితుపర్నో ఘోష్ తన తండ్రిని కోరినప్పటికీ, అది ఆమె సంగీత వృత్తికి ఆటంకం కలిగిస్తుందని నిరాకరించాడు. ఏదేమైనా, చిత్రంగడ చిత్రంలో ఆమె ఒక పాట సన్నివేశంలో మాత్రం కనిపించింది. ఆమె చాప్లిన్ చిత్రానికి మొదటి పాట, టీన్ కన్యా, పాంచ్ అధ్యాయ్, గులాబ్ గ్యాంగ్ కోసం హిందీ పాట రహూన్ తేరే పీచే వంటి సినిమాల పాటల కోసం పాటలు పాడింది. ఆమె ప్రదర్శనల గురించి ఆమె ఇలా "అయితే నేను 60 ఏళ్ళ వయసులో నటించటానికి ప్రయత్నించే అటువంటి దాన్ని కాను.. అతిశయోక్తి తీవ్రత కేవలం నటించటానికి మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. నేను అలా కాదు.నాకళ్లు మూసుకుపోయేంతవరకు నేను వేదికపై కూర్చుని, నాతో ప్రేక్షకులు మాట్లాడటమే నాకు ఇష్టం. దానిని నేను దూరం చేసుకోను అని" చెబుతోంది.
రికార్డింగ్స్
చక్రవర్తి తన ఆడియో సిడి ఆల్బమ్‌ను "ది బెస్ట్ ఆఫ్ కౌశికి చక్రవర్తి" పేరుతో విడుదల చేసింది. ఆమె ఇతర ముఖ్యమైన క్లాసికల్ ఆడియో రికార్డింగ్‌లు: పూర్వి రాగంలో ధ్రుపద్ ఆలాప్, ధ్రుపద్, బాగేశ్రీ రాగంలో ఖాయల్ (టీన్ తాల్‌లో), బాగేశ్రీ రాగాలో ఖయాల్ (ఏక్తాల్‌లో), స్వరాష్ట్ర రాగంలో వర్ణం మొదలగునవి ఉన్నాయి.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1980 జననాలు వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు వర్గం:నారీశక్తి పురస్కార గ్రహీతలు
అన్నాసాగరం
ఇది మండల కేంద్రమైన నేలకొండపల్లి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 27 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఖమ్మం జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 395 ఇళ్లతో, 1316 జనాభాతో 354 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 649, ఆడవారి సంఖ్య 667. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 407 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579713 .పిన్ కోడ్: 507160.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు నేలకొండపల్లిలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నేలకొండపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఖమ్మంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఖమ్మంలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నేలకొండపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఖమ్మంలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అన్నాసాగరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అన్నాసాగరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నారికెళ్ళపల్లి
నారికెళ్ళపల్లి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ముత్తుకూరు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ముత్తుకూరు నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 29 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1070 ఇళ్లతో, 3731 జనాభాతో 852 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1824, ఆడవారి సంఖ్య 1907. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1159 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 471. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 592165.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి ముత్తుకూరులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల ముత్తుకూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరులో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నారికెళ్ళపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
నారికెళ్ళపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నారికెళ్ళపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
నారికెళ్ళపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, వేరుశనగ
మూలాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు
చిలకలూరు (పోలవరం)
చిలకలూరు, ఏలూరు జిల్లా, పోలవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన పోలవరం నుండి 48 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 45 ఇళ్లతో, 192 జనాభాతో 19 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 87, ఆడవారి సంఖ్య 105. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 192. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588088.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 159. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 83, మహిళల సంఖ్య 76, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 37 ఉన్నాయి. చిలకలూరు పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, పోలవరం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పోలవరం నుండి 48 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 45 ఇళ్లతో, 192 జనాభాతో 19 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 87, ఆడవారి సంఖ్య 105. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 192. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588088.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.