cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
నిర్జల ఘటం
చరిత్ర
ఏడాది తిరిగేలోగానే, వోల్టా కప్ప కాలు స్థానంలో ఈ విద్యుత్ వలయంలో ఉప్పు నీటిలో ముంచిన కార్డ్‌బోర్డ్‌ను ఉపయోగించవచ్చని, కప్ప యొక్క కండర స్పందనను మరో రకమైన విద్యుత్ శోధన ద్వారా గుర్తించవచ్చని కనిపెట్టాడు. విద్యుత్ ఆవేశం, విద్యుత్ పొటన్షియల్ యొక్క ప్రమాణాలు అవసరమైన కెపాసిటెన్స్ (క్షమశీలి) యొక్క స్థిరవిద్యుత్ లక్షణాన్ని ఆయన అప్పటికే అధ్యయనం చేశాడు. ఈ అనుభవంతో, వోల్టా తన యొక్క గాల్వనిక్ సెల్ వ్యవస్థను నిర్మిస్తున్న సందర్భంగా విద్యుత్ ఆవేశాన్ని కనిపెట్టాడు. ఉత్సర్గం (డిశ్చార్జ్) కాని ఒక ఘటం యొక్క రెండు ధ్రువముల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదాన్ని దాని యొక్క విద్యుచ్ఛాలక బలం (emf) గా పిలుస్తారు. , దీనికి కూడా విద్యుత్ పొటన్షియల్ కి ఉపయోగించే ప్రమాణాలనే ఉపయోగిస్తారు. వోల్టాకు గౌరవసూచకంగా, ఈ రెండింటిని వోల్టేజ్ అని పిలిచి, వోల్ట్ ప్రమాణాలలో కొలుస్తారు.1800 లో, వోల్టా శ్రేణి సంధానంలో (అనగా వాటిని ఒకదానితో ఒకటి శ్రేణిలో) అనేక వోల్టాయిక్ ఘటాలను అమర్చి బ్యాటరీని సృష్టించాడు. ఇలా చేయటం వలన విద్యుచ్ఛాలక బలం వృద్ధి అయినది. ఒక 32-ఘటాల శ్రేణి సంధానం ఫలితంగా సుమారుగా 50 వోల్ట్‌ల వోల్టేజ్‌ను సృష్టించింది. ఐరోపాలోని అనేక ప్రాంతాల్లో బ్యాటరీలను ఇప్పటికీ పైల్‌లుగా పిలవడం కొనసాగుతుంది.
ఈ వోల్టేజ్ రసాయన చర్యల వలన సృష్టించబడుతుందని వోల్టా గుర్తించలేకపోయాడు. ఆయన తన ఘటాలను ఒక అపరిమిత శక్తి మూలంగా భావించాడు. అనుబంధ రసాయన ప్రభావాలను (ఉదాహరణకు క్షయం) చాలా తక్కువస్థాయి ప్రతిబంధకంగా సూచించాడు, అయితే ఈ రసాయన చర్యలను తప్పించలేని పరిణామంగా 1834లో మైకేల్ ఫెరడే నిరూపించాడు. ఫారడే, కాటయాన్లు (ధనావేశ అయాన్లు) కాథోడ్ (ఋణధ్రువం) చేత ఆకర్షించబడాయి,, ఆనయాన్లు (ఋణావేశ అయన్లు)యానోడ్ (ధనధ్రువం) చేత ఆకర్షించబడతాయని ప్రతిపాదించాడు.
ప్రారంభ బ్యాటరీలను ఎక్కువగా ప్రయోగాత్మక ప్రయోజనాల కోసం తయారు చేసినప్పటికీ, ఆచరణలో వాటి వోల్టేజ్‌లలో హెచ్చుతగ్గులు కనిపించాయి, చాలా కాలంపాటు అవి పెద్దమొత్తంలో కరెంట్‌ను (విద్యుత్ ప్రవాహం) అందించలేకపోయాయి. తరువాత, 1836లో డేనియల్ ఘటంతో బ్యాటరీలు మరింత ఆధారపడదగిన కరెంట్‌లను అందించాయి, స్థిర పరికరాల్లో ఉపయోగించేందుకు వీటిని పరిశ్రమల్లోకి స్వీకరించడం జరిగింది, ముఖ్యంగా విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థలు అందుబాటులోలేని కారణంగా, టెలిగ్రాఫ్ నెట్‌వర్క్‌ల్లో ఇవి విద్యుత్‌కు ఆచరణీయ మూలంగా ఉపయోగపడ్డాయి. ఈ వెట్ సెల్స్ (ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థాలు ఉన్న ఘటాలు) లో ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థాలను ఉపయోగిస్తాయి, వీటిని సరిగా నిర్వహించనట్లయితే, అవి కారిపోయే ప్రమాదం ఉంది. అనేక బ్యాటరీలకు వాటి భాగాలను ఉంచేందుకు గాజు పాత్రలను ఉపయోగించేవారు, ఇవి కూడా పగిలిపోయేందుకు ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది. ఈ అంశాలు ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థాలు ఉన్న ఘటాలను వహనీయ అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించడానికి ప్రతికూలంగా మారాయి. 19వ శతాబ్దం ముగిసే సమయంలో, ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య రహిత ఘటాలు (నిర్జల ఘటాలు) కనిపెట్టబడ్డాయి, వీటిలో ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థం స్థానంలో ఒక అంజనాన్ని (ముద్ద) ఉపయోగించారు, దీని ద్వారా వహనీయ విద్యుత్ పరికరాల తయారీ సాధ్యపడింది.
ఈ తరువాత నుంచి వహనీయత, అనేక రకాల ప్రయోజనాలు అందించడం ద్వారా బ్యాటరీలు బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.
బ్యాటరీలు ఏ విధంగా పనిచేస్తాయి
రసాయన శక్తిని నేరుగా విద్యుత్ శక్తిగా మార్చే ఒక పరికరాన్ని "బ్యాటరీ" అంటారు. దీనిలో అనేక వోల్టాయిక్ ఘటాలు ఉంటాయి. ప్రతి వోల్టాయిక్ ఘటం ఆనయాన్‌లు, కాటయాన్‌లు కలిగిన ఒక వాహక విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థం ద్వారా శ్రేణిలో కలపబడిన రెండు అర్ధ ఘటాలు కలిగి ఉంటుంది. ఒక అర్ధ ఘటం విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థం (ఎలక్ట్రోలైట్), ఆనయాన్‌లు (ఋణాత్మక ఆవేశం ఉన్న అయాన్‌లు) ఆకర్షించబడే ఎలక్ట్రోడ్ లు కలిగివుంటుంది. దీనిని యానోడ్ లేదా ఋణాత్మక ఎలక్ట్రోడ్ అని అంటారు. రెండో అర్ధ-భాగం ఎలక్ట్రోలైట్, కాటయాన్లు (ధనాత్మక ఆవేశం ఉన్న అయాన్‌లు) ఆకర్షించబడే ఎలక్ట్రోడ్ కలిగి ఉంటుంది, దీనిని కాథోడ్ లేదా ధనాత్మక ఎలక్ట్రోడ్ అంటారు. బ్యాటరీని శక్తివంతం చేసే క్షయకరణ చర్యలో, కాథోడ్ వద్ద కాటయాన్‌లకు క్షయకరణ (ఎలక్ట్రాన్‌ల జోడింపు) జరుగుతుంది. ఇదిలా ఉంటే యానోడ్ వద్ద ఆనయాన్‌లకు ఆక్సీకరణము (ఎలక్ట్రాన్‌ల తొలగింపు) జరుగుతుంది. ఎలక్ట్రోడ్‌లు ఒకదానితో ఒకటి కలపబడి ఉండనప్పటికీ, అవి ఒక విద్యుద్విశ్లేష్యం ద్వారా విద్యుత్ అనుసంధానం చేయబడి ఉంటాయి. అనేక ఘటాలు వివిధ ఎలక్ట్రోలైట్‌లతో రెండు అర్ధ-ఘటాలను ఉపయోగిస్తాయి. ప్రతి అర్ధ-ఘటం ఒక పాత్రలో ఉంటుంది. వేరుచేసే పరికరం అయాన్ల పయనానికి సచ్ఛిద్రమై ఉంటుంది. అయితే పెద్ద పరిమాణంలో ఎలక్ట్రోలైట్‌లను కలవకుండా నిరోధిస్తుంది.
ప్రతి అర్ధ ఘటానికి విద్యుచ్ఛాలక బలం (emf) ఉంటుంది. ఘటం అంతర్గత భాగం నుంచి వెలుపలి భాగానికి విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని కలిగించే సామర్థ్యంతో దీనిని గుర్తిస్తారు. మొట్టమొదట emf ను గుర్తించిన వోల్టా ప్రతిపాదన ప్రకారం, రెండు అర్ధ-ఘటాల emf ల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని ఘటం యొక్క సగటు emf గా పరిగణిస్తారు. అందువలన, ఎలక్ట్రోడ్‌లకు,  emf లు ఉంటే, సగటు emf  అవుతుంది; మరో రకంగా చెప్పాలంటే, అర్ధ-చర్య ల యొక్క క్షయకరణ పొటెన్షియల్ మధ్య వ్యత్యాసాన్ని నికర emf అంటారు. ఒక ఘటం యొక్క అంత్య భాగాలవ్యాప్తంగా విద్యుత్ చోదక శక్తి లేదా ను అంత్య భాగ పొటెన్షియల్ భేదం అంటారు. దీనిని వోల్ట్ లలో కొలుస్తారు. ఛార్జ్ (ఆవిష్ట) లేదా డిచ్ఛార్జ్ (ఉత్సర్గం) అవుతున్న ఒక ఘటం యొక్క అంత్య భాగ వోల్టేజ్‌ను అసంపూర్ణ విద్యుత్ వలయ వోల్టేజ్గా పిలుస్తారు, ఇది ఘటం యొక్క emf ను సమానం చేస్తుంది. అంతర్గత నిరోధం కారణంగా, డిచ్ఛార్జ్ అవుతున్న ఒక ఘటం యొక్క అంత్య భాగ వోల్టేజ్ పరిమాణం అసంపూర్ణ విద్యుత్ వలయ వోల్టేజ్ (ఓపెన్-సర్క్యూట్ వోల్టేజ్) కంటే తక్కువగా ఉంటుంది, ఛార్జ్ అవుతున్న ఘటం యొక్క అంత్య భాగ వోల్టేజ్ అసంపూర్ణ విద్యుత్ వలయ వోల్టేజ్ కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఒక ఉత్తమ ఘటానికి విస్మరించదగిన స్థాయిలో అతి తక్కువ అంతర్గత నిరోధం ఉంటుంది, అందువలన నిస్త్రాణమయ్యే వరకు ఇది ఒక స్థిర అంత్య భాగ వోల్టేజ్ (టెర్మినల్ వోల్టేజ్) \mathcal{E}ను కలిగివుంటుంది, తరువాత వోల్టేజ్ సున్నాకు పడిపోతుంది. ఇటువంటి ఒక ఘటం 1.5 వోల్ట్‌లతో నిర్వహించబడి, దానిలో ఒక కులూంబ్ ఆవేశం నిల్వ ఉన్నట్లయితే, అది పూర్తిగా నిస్త్రాణమయ్యే సమయానికి 1.5 జౌళ్ల పనిచేస్తుంది. వాస్తవ ఘటాల్లో, అంతర్గత నిరోధం డిచ్ఛార్జ్ వలన పెరుగుతుంది, అసంపూర్ణ విద్యుత్ వలయ వోల్టేజ్ కూడా డిచ్ఛార్జ్ కారణంగా తగ్గుతుంది. కాలంతో పోల్చి వోల్టేజ్, నిరోధాలను గ్రాఫ్‌పై పెట్టినట్లయితే, వచ్చే గ్రాఫ్‌లు వక్రరూపంలో ఉంటాయి. రసాయన శాస్త్రం, పాటించిన అంతర్గత అమరిక ఆధారంగా వక్రం యొక్క ఆకారం మారుతుంది.
పైన పేర్కొన్న విధంగా, ఘటాల యొక్క అంత్యభాగాలవ్యాప్తంగా అభివృద్ధి చెందిన వోల్టేజ్ దాని యొక్క ఎలక్ట్రోడ్‌లు, ఎలక్ట్రోలైట్‌ల యొక్క రసాయన చర్యల నుంచి విడుదలైన శక్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆల్కలీన్, కార్బన్-జింక్ ఘటాలు వివిధ రసాయన ప్రక్రియలు ఉపయోగిస్తాయి, అయితే వీటికి సుమారుగా సమానంగా 1.5 వోల్ట్‌ల emf ఉంటుంది. ఇదే విధంగా NiCd, NiMH ఘటాలు వివిధ రసాయన ప్రక్రియలను కలిగివుంటాయి. అయితే వీటికి సుమారుగా సమానమైన 1.2 వోల్ట్‌ల emf ఉంటుంది. మరోవైపు లిథియం సమ్మేళనాల చర్యల్లో అధిక విద్యుత్‌రసాయన శక్తి (ఎలక్ట్రోకెమికల్ పొటన్షియల్) మార్పులు లిథియం ఘటాలకు 3 వోల్ట్‌లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ emfలను అందిస్తాయి.
బ్యాటరీల యొక్క విభాగాలు, రకాలు
బ్యాటరీలను రెండు విస్తృత విభాగాలుగా వర్గీకరించవచ్చు, ప్రతి విభాగంలో ప్రయోజనాలు, ప్రతికూలతలు రెండూ ఉన్నాయి.
చారిత్రాత్మకంగా, కొన్ని రకాల ప్రాథమిక బ్యాటరీలను వాటిలో రసాయన చర్య ద్వారా నిర్వీర్యమైన భాగాలను మార్చడం ద్వారా పునరుద్ధరించారు. దీనికి టెలిగ్రాఫ్ సర్క్యూట్‌లను ఒక ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. క్రియాశీల పదార్థాల విచ్ఛేదన, ఎలక్ట్రోలైట్ నష్టం, అంతర్గత క్షయం కారణంగా ద్వితీయ శ్రేణి బ్యాటరీలను నిరవధికంగా తిరిగి ఛార్జ్ చేయడం సాధ్యపడదు.
ప్రాథమిక బ్యాటరీలు
ప్రాథమిక బ్యాటరీలు తయారు చేసిన వెంటనే విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. పునర్వినియోగపరచలేని బ్యాటరీలను ఒకసారి ఉపయోగించి పారవేసేందుకు ఉద్దేశించి తయారు చేస్తారు. తక్కువ విద్యుత్ ప్రవాహం అవసరమున్న చిన్న పరికరాల్లో సాధారణంగా వీటిని ఉపయోగిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా అంతరాయంతో మాత్రమే లేదా ఒక ప్రత్యామ్నాయ విద్యుత్ మూలానికి దూరంగా వీటిని ఉపయోగిస్తున్నారు, అంటే ఇతర విద్యుత్ శక్తి అంతరాయంతో అందుబాటులో ఉండే అలారం, సమాచార ప్రసార వలయాల్లో వీటి ఉపయోగాన్ని గమనించవచ్చు. పునర్వినియోగపరచలేని ప్రాథమిక ఘటాలను తిరిగి ఛార్జ్ చేయలేము. ఎందుకంటే వీటిలో రసాయన చర్యలను సులభంగా తిరిగి పూర్వస్థితికి తీసుకురాలేము, క్రియాశీల పదార్థాలు వాటి అసలు రూపంలోకి రాకపోవచ్చు. బ్యాటరీ తయారీదారులు ప్రాథమిక బ్యాటరీలను తిరిగి ఛార్జ్ చేయవద్దని సిఫార్సు చేస్తారు.
పునర్వినియోగపరచలేని బ్యాటరీల్లో సాధారణ రకాలు ఏమిటంటే జింక్-కార్బన్ బ్యాటరీలు, ఆల్కలీన్ బ్యాటరీలు. సాధారణంగా, వీటికి తిరిగి ఛార్జ్ చేయదగిన బ్యాటరీల కంటే అధిక శక్తి సాంద్రతలు ఉంటాయి, 75 ఓమ్‌లు (75 Ω) పరిధిలోని లోడ్‌లతో ఉన్న అధిక-ప్రవాహ అనువర్తనాల్లో పునర్వినియోగపరచలేని బ్యాటరీలు సరిగ్గా పనిచేయలేవు.
ద్వితీయ శ్రేణి బ్యాటరీలు
ద్వితీయ శ్రేణి బ్యాటరీలను ఉపయోగించడానికి ముందుగా తప్పనిసరిగా ఛార్జ్ చేయాలి: వీటిని సాధారణంగా క్రియారహిత స్థితిలో ఉన్న క్రియాశీల పదార్థాలతో తయారు చేశారు. తిరిగి ఛార్జ్ చేయదగిన బ్యాటరీలు లేదా సెకండరీ ఘటాలు విద్యుత్ ప్రవాహం ద్వారా రీఛార్జ్ చేయవచ్చు, వీటిని ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు జరిగే రసాయన చర్య లను ఈ విద్యుత్ ప్రవాహం పూర్వస్థితికి తీసుకొస్తుంది. తగిన విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని సరఫరా చేసే పరికరాలను ఛార్జర్లు లేదా రీఛార్జర్లు అని పిలుస్తారు.
తిరిగి ఛార్జ్ చేయదగిన బ్యాటరీ యొక్క ప్రారంభ రూపం లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీ. ఈ బ్యాటరీలో మూతలేని పాత్రలో ద్రవాన్ని ఉంచుతారు, ఈ బ్యాటరీని నిలువుగా ఉంచాల్సిన అవసరం ఉంది. మితిమీరి ఛార్జ్ చేసిన సందర్భంగా బ్యాటరీల నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే హైడ్రోజన్ వాయువును సురక్షితంగా బయటకు పంపించేందుకు బాగా గాలి ఆడే ప్రదేశంలో దీనిని ఉంచాలి. లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీ సరఫరా చేసే విద్యుత్ శక్తి పరిమాణం బాగా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇదిలా ఉంటే, తక్కువ తయారీ వ్యయం, అధిక విద్యుత్ ప్రవాహ స్థాయిల వలన ఇది ఒక పెద్ద సామర్థ్యం (సుమారుగా 10Ahకుపైగా) అవసరమైన చోట సాధారణ ఉపయోగంలోకి స్వీకరించబడింది. బరువు, సులభ నిర్వహణకు సంబంధించి దీని విషయంలో ప్రతికూలతలు ఉన్నాయి.
లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీ యొక్క ఒక సాధారణ రూపం ఆధునిక కారు బ్యాటరీ, ఇది 450 ఆంపియర్ల గరిష్ఠ విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని అందించగలదు. లిక్విడ్ ఎలక్ట్రోలైట్ బ్యాటరీ యొక్క ఆధునిక రకం మూసివున్న వాల్వ్ రెగ్యులేటెడ్ లెడ్ యాసిడ్ (VRLA- కవాట నియంత్రిత లెడ్ యాసిడ్) బ్యాటరీ, ఇది ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమలో లెడ్ యాసిడ్ వెట్ సెల్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా విస్తృత ఉపయోగంలోకి వచ్చింది. VRLA బ్యాటరీ ఒక స్థిరమైన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లము విద్యుద్విశ్లేష్యాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. ఇది కారిపోయే (లీకేజ్) అవకాశాన్ని తగ్గించడంతోపాటు, షెల్ఫ్ జీవితకాలాన్ని పెంచుతుంది. VRLA బ్యాటరీలు సాధారణంగా ఈ కింది రెండు రకాల్లో స్థిరీకరించిన ఎలక్ట్రోలైట్‌ను కలిగివుంటాయి:
ఇతర చిన్న తిరిగి ఛార్జ్ చేయదగిన బ్యాటరీల్లో అనేక ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థరహిత ఘట రకాలు ఉన్నాయి. ఇవి పూర్తిగా మూసివేయబడిన భాగాలుగా ఉంటాయి. అందువలన ఇవి మొబైల్‌ ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్ కంప్యూటర్‌]]లు వంటి పరికరాల్లో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ఈ రకమైన ఘటాలకు (విద్యుత్ సాంద్రత, వ్యయం పెరిగే క్రమంలో) నికెల్-కాడ్మియం (NiCd), నికెల్-జింక్ (NiZn), నికెల్ మెటల్ హైడ్రైడ్ (NiMH) , లిథియం-అయాన్ (Li-ion) ఘటాలను ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు. చాలా వరకు, Li-ion బ్యాటరీలు తిరిగి ఛార్జ్ చేయదగిన నిర్జల ఘటం మార్కెట్‌లో అత్యధిక వాటా కలిగివున్నాయి. ఇదిలా ఉంటే, అనేక అనువర్తనాల్లో అధిక సామర్థ్యం కారణంగా NiCd స్థానాన్ని NiMH బ్యాటరీలు ఆక్రమించాయి, అయితే NiCd బ్యాటరీలను ఇప్పటికీ విద్యుత్ సాధనాలు, టు-వే రేడియోలు, వైద్య పరికరాల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు. NiZn బ్యాటరీలు అనేవి కొత్తగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ఒక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఇవి ఇప్పటికీ వ్యాపారపరంగా నిలదొక్కుకోవాల్సి ఉంది.
ఇటీవలి పరిణామాలు ఏమిటంటే, USBCELL క్రియను కూడా చేర్చి, ఒక అంతర్నిర్మిత చేసిన ఛార్జర్, AA ఫార్మాట్‌లో USB కనెక్టర్‌తో బ్యాటరీలు తయారు చేయబడుతున్నాయి, ఛార్జర్ లేకుండా USB పోర్ట్‌తో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా బ్యాటరీని ఛార్చి చేసేందుకు USB కనెక్టర్ వీలు కల్పిస్తుంది,, రవాణాకు ముందుగానే ఘటాలను ఛార్జ్ చేసే హైబ్రియో, రెసైకో, , ఎనెలూప్, వంటి కనిష్ట స్వీయ-ఉత్సర్గ (LSD-లో సెల్ఫ్ డిచ్ఛార్జ్) మిశ్రమ రసాయన ప్రక్రియలను కూడా బ్యాటరీలకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థసహిత ఘటం
ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థసహిత ఘటం (వెట్ సెల్) లో ఒక ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థం ఉంటుంది. అన్ని అంతర్గత భాగాలు ద్రవంలో మునిగి ఉంటాయి కాబట్టి ఫ్లడెడ్ సెల్ లేదా చర్య సందర్భంగా ఉత్పత్తి ఆయిన వాయువులు గాలిలో కలుస్తాయి కాబట్టి వెంటెడ్ సెట్ అనే పేర్లను కూడా వీటిని పిలిచేందుకు ఉపయోగిస్తారు. విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థరహిత ఘటాలు (నిర్జల ఘటాలు) కు వెట్ సెల్స్ పూర్వగాములుగా ఉన్నాయి. విద్యుత్ రసాయన శాస్త్రం గురించి తెలుసుకునేందుకు ఇవి ఒక అభ్యాస సాధనంగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. విద్యుత్ రసాయన ఘటాలు ఏ విధంగా పనిచేస్తాయో ప్రదర్శించేందుకు వెట్ సెల్‌ను తరచుగా బీకర్స్ వంటి సాధారణ ప్రయోగశాల పరికరాలతో నిర్మిస్తారు. ఒక నిర్దిష్ట రకానికి చెందిన వెట్ సెల్‌ను సాంద్రీకరణ ఘటం (కాన్సన్‌ట్రేషన్ సెల్)గా గుర్తిస్తారు, క్షయాన్ని అర్థం చేసేందుకు ఇది ఉపయోగంగా ఉంది. వెట్ సెల్స్‌ను ప్రాథమిక ఘటాలు (తిరిగి ఛార్జ్ చేయలేని ఘటాలు) లేదా ద్వితీయ శ్రేణి ఘటాలు (తిరిగి ఛార్జ్ చేయగల ఘటాలు) రెండు విభాగాల్లోనూ గుర్తించవచ్చు. వెట్ సెల్స్ రకానికి చెందిన డేనియల్ సెల్ వంటి అన్ని ఆచరణలో ఉన్న ప్రాథమిక బ్యాటరీలను ఒక తెరిచివున్న గాజు పాత్రలో నిర్మిస్తారు. లెక్లాన్చ్ ఘటం, గ్రోవ్ ఘటం, బున్సెన్ ఘటం, క్రోమిక్ ఆమ్ల ఘటం, క్లార్క్ ఘటం, వెస్టోన్ ఘటం తదితరాలను ఇతర ప్రధాన వెట్ సెల్స్‌గా చెప్పవచ్చు. లెక్లాన్చ్ ఘటం విధానాన్ని మొట్టమొదటి డ్రై సెల్‌లను తయారు చేసేందుకు స్వీకరించారు.
వెట్ సెల్‌లను ఇప్పటికీ ఆటోమొబైల్ బ్యాటరీల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు, పరిశ్రమలో స్విచ్‌గేర్కు అత్యవసర శక్తి కోసం, టెలీకమ్యూనికేషన్ లేదా భారీ నిరంతర విద్యుత్ సరఫరాలకు వీటిని ఉపయోగించడం జరుగుతుంది, అయితే అనేక ప్రదేశాల్లో జెమ్ సెల్ ఉన్న బ్యాటరీలను వీటికి బదులుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ అనువర్తనాలు సాధారణంగా లెడ్-యాసిడ్ లేదా నికెల్-కాడ్మియం ఘటాలను ఉపయోగిస్తున్నాయి.
ద్రవ విద్యుద్విశ్లేష్య పదార్థరహిత ఘటం
ఒక జింక్-కార్బన్ బ్యాటరీని సాధారణ డ్రై సెల్ బ్యాటరీగా చెప్పవచ్చు, ఇది డ్రై లెక్లాంచీ ఘటంగా పిలిచే ఒక ఘటాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఆల్కలీన్ బ్యాటరీ మాదిరిగానే నామమాత్రపు వోల్టేజ్‌ తో, అంటే 1.5 వోల్ట్ ల నామమాత్రపు వోల్టేజ్‌తో ఉంటుంది. (ఇవి రెండు ఒకే జింక్-మాంగనీస్ డయాక్సైడ్ సమ్మేళనాన్ని ఉపయోగిస్తాయి).
ప్రామాణిక డ్రై సెల్‌లో సాధారణంగా ఒక స్థూపాకార ఘటం రూపంలో ఒక జింక్ యానోడ్ (ఋణాత్మక ధ్రువం), మధ్య కడ్డీ రూపంలో కార్బన్ కాథోడ్ (ధనాత్మక ధ్రువం) ఉంటాయి. దీనిలో జింక్ యానాడ్‌కు తరువాత ముద్ద రూపంలో ఉండే అమ్మోనియం క్లోరైడ్ ఎలక్ట్రోలైట్‌గా పనిచేస్తుంది. ఎలక్ట్రోలైట్, కార్బన్ కాథోడ్ మధ్య ఉండే మిగిలిన ఖాళీలో అమ్మోనియం క్లోరైడ్ , మాంగనీస్ డయాక్సైడ్‌లతో కూడిన రెండో ఖమీరం (ముద్ద) ఉంటుంది, ఇక్కడ మాంగనీస్ డయాక్సైడ్ ఒక డిపోలరైజర్గా పనిచేస్తుంది. అధిక శక్తివంతమైన బ్యాటరీలుగా పిలిచే కొన్ని ఆధునిక బ్యాటరీల్లో అమ్మోనియం క్లోరేడ్ స్థానంలో జింక్ క్లోరైడ్ను ఉపయోగిస్తున్నారు.
మాల్టెన్ సాల్ట్
మాల్టెన్ సాల్ట్ బ్యాటరీ (కరిగించిన ఉప్పు ఘటం) అనేది ఒక ప్రాథమిక లేదా ద్వితీయ శ్రేణి బ్యాటరీగా ఉంటుంది, ఇది కరిగించిన ఉప్పును దాని యొక్క ఎలక్ట్రోలైట్‌గా ఉపయోగించుకుంటుంది. శక్తి సాంద్రత, విద్యుత్ సాంద్రత వలన ఇవి ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల్లో ఉపయోగకరంగా ఉన్నాయి, ఉష్ణాన్ని నిలిపి ఉంచేందుకు వాటిని జాగ్రత్తగా సంలగ్న పరచాలి.
రిజర్వ్
రిజర్వ్ బ్యాటరీని సుదీర్ఘకాలంపాటు భద్రపరచవచ్చు, దీనిలో అంతర్గత భాగాలను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా (సాధారణంగా ఎలక్ట్రోలైట్‌లను) క్రియాశీలపరచవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఒక ఎలక్ట్రిక్ ఫ్యూజ్ కోసం బ్యాటరీని ఒక గన్ ప్రభావం ద్వారా, ఫ్యూజ్ సర్క్యూట్‌లలో బ్యాటరీని ఉత్తేజపరిచేందుకు , విద్యుత్ ప్రసరింపజేసేందుకు ఎలక్ట్రోలైట్ క్యాప్స్యూల్‌ను (గొట్టాన్ని) పగలగొట్టడం ద్వారా క్రియాశీల పరచవచ్చు. రిజర్వ్ బ్యాటరీలు సాధారణంగా సుదీర్ఘకాలపు నిల్వ (సంవత్సరాలు) సామర్థ్యంతో అతితక్కువ సేవా జీవితకాలంతో రూపొందించబడతాయి (సెకన్లు లేదా నిమిషాలు).
బ్యాటరీ సెల్ పనితీరు
అంతర్గత రసాయన చర్యలు, విద్యుత్ ప్రవాహం, ఉష్ణోగ్రత వంటి అనేక కారకాల కారణంగా లోడ్ చక్రం, ఛార్జ్ చక్రం , జీవితకాలంపై ఆధారపడి బ్యాటరీ యొక్క లక్షణాలు మారుతుంటాయి.
బ్యాటరీ సామర్థ్యం, ఉత్సర్గం
బ్యాటరీ యొక్క సామర్థ్యం అనగా అందులో నిల్వ ఉన్న ఆవేశం. విద్యుద్విశ్లేష్యం, ఎలక్ట్రోడ్ పదార్థ పరిమాణం పెరిగేకొద్ది ఘటం యొక్క సామర్థ్యం కూడా పెరుగుతుంది. ఒక చిన్న ఘటం పెద్ద ఘటం కన్నా తక్కువ సామర్థ్యం కలిగి ఉంటుంది. ఎందువలనంటే ఘటంలో గల రసాయన చర్యలు, బ్యాటరీ సామర్థ్యం అనునవి ఉత్సర్గ పరిస్థితులు (విద్యుత్ ప్రవాహ పరిమాణం), బ్యాటరీ యొక్క టెర్మినల్ లమధ్య విద్యుచ్ఛాలక బలం, ఉష్ణోగ్రత, ఇతర అంశాల పై ఆధారపది ఉంటాయి. బ్యాటరీ యొక్క అందుబాటులో ఉన్న సామర్థ్యం దాని యొక్క ఉత్సర్గ రేటుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒక బ్యాటరీ చాలా వేగంగా డిచ్ఛార్జ్ అయిపోతుంటే, అందుబాటులో ఉన్న సామర్థ్యం ఊహించిన దానికంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
ఒక లెడ్ యాసిడ్ బ్యాటరీ యొక్క విద్యుత్ ప్రవాహం, డిచ్ఛార్జ్ సమయం, సామర్థ్యం మధ్య సంబంధాన్ని పుకెర్ట్స్ సిద్ధాంతం ద్వారా (ఒక నిర్దిష్ట స్థాయి విద్యుత్ ప్రవాహ విలువలను) గుర్తించవచ్చు: ఇక్కడ I యొక్క కనిష్ట విలువలకు అంతర్గత స్వీయ-ఉత్సర్గాన్ని కూడా కలపాలి.
క్రియాశీల బ్యాటరీల్లో, అంతర్గత శక్తి నష్టాలు, ఎలక్ట్రోలైట్ ద్వారా పరిమిత స్థాయిలో అయాన్ల విస్తరణం, వివిధ డిచ్ఛార్జ్ రేట్ల వద్ద బ్యాటరీ యొక్క సమర్థత మారేందుకు కారణమవతాయి. తక్కువ స్థాయిలో డిచ్ఛార్జ్ జరుగుతున్నట్లయితే, అధిక డిచ్ఛార్జ్ రేట్ల వద్ద కంటే బ్యాటరీ శక్తి మరింత సమర్థవంతంగా అందజేయబడుతుంది, అయితే రేటు చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లయితే, సుదీర్ఘ వినియోగంలో బ్యాటరీ స్వీయ-ఉత్సర్గం (సెల్ఫ్-డిచ్ఛార్జ్) చెందుతుంది, దీని వలన కూడా సమర్థత తగ్గిపోతుంది.
వివిధ A·h స్థాయిలు ఉన్న బ్యాటరీలను వ్యవస్థాపన చేయడం వలన ఒక నిర్దిష్ట వోల్టేజ్ కోసం ఉద్దేశించబడిన పరికరం యొక్క పనితీరు దెబ్బతినదు, అయితే బ్యాటరీ యొక్క లోడ్ పరిమితులు దాటిపోతే మాత్రం సమస్యలు ఏర్పడతాయి. డిజిటల్ కెమేరాలు వంటి అధిక-ప్రవాహ లోడ్‌ల వద్ద బ్యాటరీలు వాస్తవానికి తక్కువ శక్తిని మాత్రమే అందించగలవు, ముఖ్యంగా ఆల్కలీన్ బ్యాటరీలు. ఉదాహరణకు, 10 గంటలు లేదా 20 గంటలు డిచ్ఛార్జ్ రేటింగ్ కలిగివున్నట్లయితే, 2000 mA·h సామర్థ్యం ఉన్న ఒక బ్యాటరీ పూర్తిగా రెండు గంటలపాటు కూడా 1 A విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని అందించలేదు.
ప్రాథమిక బ్యాటరీల జీవితకాలం
పునర్వినియోగపరచలేని (లేదా ప్రాథమిక) బ్యాటరీలను ఉపయోగించకుండా వాటి కవర్‌లోనే ఉంచినప్పటికీ, అవి ప్రతి ఏడాది 20°–30 °C ఉష్ణోగ్రత వద్ద అసలు సామర్థ్యంలో 8 నుంచి 20 శాతం శక్తిని కోల్పోతాయి. దీనిని స్వీయ ఉత్సర్గ రేటుగా గుర్తిస్తారు, విద్యుత్ ఉత్పత్తికాని పార్శ్వంవైపు రసాయన చర్యల వలన ఈ స్వీయ ఉత్సర్గం జరుగుతుంది, ఘటానికి ఎటువంటి లోడ్‌ను అమలు చేయనప్పటికీ ఈ చర్యలు జరుగుతాయి. పార్శ్వ చర్యల రేటును బ్యాటరీలను తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద ఉంచి తగ్గించవచ్చు, ఇదిలా ఉంటే కొన్ని బ్యాటరీలు ఘనీభవనం కారణంగా నాశనమవతాయి. అధిక లేదా తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు కూడా బ్యాటరీ పనితీరును తగ్గించవచ్చు. ఇది బ్యాటరీ యొక్క ప్రాథమిక వోల్టేజ్‌ను ప్రభావితం చేస్తుంది. సాధారణంగా AA ఆల్కలీన్ బ్యాటరీకి ఈ ప్రారంభ వోల్టేజ్ సుమారుగా 1.6 వోల్ట్‌లతో పంపిణీ చేయబడుతుంది.
తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద అన్ని బ్యాటరీల యొక్క డిచ్ఛార్జ్ అయ్యే రేటు తగ్గిపోతుంది.
బ్యాటరీ పరిమాణాలు
పరిశ్రమలలో, గృహ వినియోగంలో వివిధ రకాల పరిమాణాలు గల వివిధ ప్రాథమిక, సెకండరీ బ్యాటరీలను వినియోగిస్తారు. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల పర్యవేక్షణలో ప్రత్యేకించి జాతీయ ప్రమాణాల ఆధారంగా వివిధ రకాల పరిమాణాలు కల బ్యాటరీలను వివిధ తయారీదారులు తయారు చేస్తారు. బ్యాటరీ యొక్క సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వివిధ పరిమాణాలలో ఎలా ఉండాలో అంతర్జాతీయ విద్యుత్ సాంకేతిక కమీషన్ (IEC), అమెరికన్ జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ (ANSI) వంటి ప్రమాణాల సంస్థలు ప్రచురించాయి. చాలా ఎక్కువగా వాడే వివిధ పరిమాణాలు గల బ్యాటరీలు పాత ప్రమాణాలు లేదా తయారీదారు సృష్టిని బట్టి ఉంటాయి.
ఒక బ్యాటరీ ఒకఘటం లేదా రెండు ఘటాలు లేదా అనేక ఘటాలు కలసి ఒక ప్యాకేజిలో ఉండవచ్చు. అవి 2CR5 (రెండు లిథియం ఘటాలు) లేదా ఒక 4LR44 (నాలుగు ఆల్కలీన్ LR44 ఘటాలు), లేదా ఒక ఆరు ఘటాలు కలిగిన 1604 9-volt ఘటం
పునర్వినియోగపరచదగిన బ్యాటరీల యొక్క జీవితకాలం
వాడిపారేసే ఆల్కలీన్ బ్యాటరీల కంటే పునర్వినియోగపరచదగిన బ్యాటరీల యొక్క స్వీయ-ఉత్సర్గం చాలా వేగంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా నికెల్-ఆధారిత బ్యాటరీలకు చాలా వేగంగా డిచ్ఛార్జ్ అవుతాయి. తాజాగా ఛార్జ్ చేసిన Ni-Cd మొదటి 24 గంటల్లో 10% ఛార్జ్ కోల్పోతుంది. తరువాత ప్రతి నెలకు 10% డిచ్ఛార్జ్ అవుతుంది. అయితే, ఆధునిక లిథియం నమూనాలు స్వీయ-ఉత్సర్గ రేట్లను బాగా తక్కువ స్థాయికి తగ్గించాయి. (అయితే ఈ విషయంలో ఈ బ్యాటరీలు ఇప్పటికీ ప్రాథమిక బ్యాటరీల కంటే పేలవ ప్రదర్శనను కనబరుస్తున్నాయి). అనేక నికెల్-ఆధారిత బ్యాటరీలు కొనుగోలు చేసినప్పుడు పాక్షికంగా డిచ్ఛార్జ్ అయివుంటాయి. మొదటిసారి ఉపయోగించే ముందు వీటిని తప్పనిసరిగా ఛార్జ్ చేయాలి.
పునర్వినియోగపరచదగిన బ్యాటరీల శక్తి సామర్థ్యాన్ని ఛార్జ్ చేయడం ద్వారా పునరుద్ధరించవచ్చు, అయితే ప్రతి ఛార్జ్/డిచ్ఛార్జ్ క్రమంలో కొంతవరకు క్షయం జరుగుతుంది. తక్కువ-సామర్థ్య నికెల్ మెటల్ హైడ్రైడ్ (NiMH) బ్యాటరీలను (1700-2000 mA·h) 1000సార్లు ఛార్జ్ చేయవచ్చు, అధిక సామర్థ్య NiMH బ్యాటరీలను (2500 mA·h కంటే ఎక్కువ) 500సార్లు ఛార్జ్ చేయవచ్చు. నికెల్ కాడ్మియం (Ni-Cd) బ్యాటరీలను వాటి యొక్క అంతర్గత నిరోధం శాశ్వతంగా అసాధారణ విలువలను దాటిపోకముందు 1,000 సార్లు ఛార్జ్ చేయవచ్చు. రాత్రిపూట నెమ్మదిగా ఛార్జ్ చేయడం కంటే, సాధారణంగా వేగంగా ఛార్జ్ చేయడం బ్యాటరీ జీవితకాలాన్ని తగ్గిస్తుంది. అయితే, రాత్రిపూట ఉపయోగించే ఛార్జర్ చురుకైనది కానట్లయితే, బ్యాటరీ పూర్తిగా ఛార్జ్ అయిన విషయాన్ని గుర్తించలేము, దీని వలన బ్యాటరీ అధికంగా ఛార్జ్ చేయబడుతుంది, దీని వలన కూడా బ్యాటరీకి నష్టం జరుగుతుంది. సాధారణంగా ఎలక్ట్రోడ్‌లకు దూరంగా ఎలక్ట్రోలైట్ వెళ్లడం వలన లేదా క్రియాశీల పదార్థం ఎలక్ట్రోడ్‌లపై పడటం కారణంగా బ్యాటరీ క్షయం జరుగుతుంది. Ni-Cd బ్యాటరీల విషయంలో ఒక ప్రతికూలత ఉంది, అదేమిటంటే వాటిని తిరిగి ఛార్జ్ చేసే ముందు అవి పూర్తిగా డిచ్ఛార్జ్ అయి ఉండాలి. పూర్తిగా డిచ్ఛార్జ్ కాకుండా ఉన్నప్పుడు ఎలక్ట్రోడ్‌లపై స్ఫటికాలు ఏర్పడతాయి, ఇవి క్రియాశీల ఉపరితల ప్రాంతాన్ని తగ్గించి, అంతర్గత నిరోధాన్ని పెంచుతాయి. ఇది కూడా బ్యాటరీ సామర్థ్యాన్ని తగ్గించి, "మెమోరీ ఎఫెక్ట్"కు కారణమవుతుంది. ఈ ఎలక్ట్రోడ్ స్ఫటికాలు ఎలక్ట్రోలైట్ విభజన ప్రాంతంలోకి కూడా చొచ్చుకెళ్లగలవు, ఈ పరిణామం కూడా బ్యాటరీలను దెబ్బతీస్తుంది. NiMH, ఒకరకమైన రసాయన విధానాన్ని ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, ఈ విషయంలో మెమోరీ ఎఫెక్ట్‌కు గురికాదు. బ్యాటరీ తన జీవితకాలం చివరకు చేరుకున్నప్పటికీ, అది తన యొక్క పూర్తి సామర్థ్యాన్ని వెంటనే కోల్పోదు. ఈ సందర్భంలో దీని సామర్థ్యం క్రమక్రమంగా క్షీణిస్తుంది.
ఎలక్ట్రిక్ గోల్ఫ్ కారుల్లో ఉపయోగించే డీప్-సైకిల్ లెడ్ యాసిడ్ బ్యాటరీలు సుదీర్ఘకాలం పనిచేసేందుకు వీలుగా మందమైన రేకులు కలిగివుంటాయి. లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీ యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం ఏమిటంటే దీని తయారీకి తక్కువ ఖర్చు అవుతుంది. కెపాసిటీ, వోల్టేజ్ ఆధారంగా భారీ పరిమాణం , బరువు కలిగివుండటం వీటి ప్రతికూలతలు. లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీలను వాటి యొక్క పూర్తి సామర్థ్యంలో 20% కంటే తక్కువ స్థాయిలో డిచ్ఛార్జ్ కాకూడదు. ఎందుకంటే అంతర్గత నిరోధం వేడిని పుట్టించి, తిరిగి ఛార్జ్ చేసే సమయంలో బ్యాటరీని దెబ్బతీస్తుంది. డీప్-సైకిల్ లెడ్-యాసిడ్ వ్యవస్థలు తరచుగా ఒక తక్కువ-ఛార్జ్ హెచ్చరిక లైటు లేదా తక్కువ-ఛార్జి విద్యుత్ బంధక స్విచ్‌ను కలిగివుంటాయి. బ్యాటరీ జీవితకాలం తగ్గించే ఇటువంటి నష్టాన్ని నిరోధించేందుకు ఇవి ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.
బ్యాటరీ జీవితకాలాన్ని పొడిగించడం
రిఫ్రిజిరేటర్ లేదా ఫ్రీజర్ వంటివాటిలో తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద బ్యాటరీలను భద్రపరచడం ద్వారా వాటి జీవితకాలాన్ని పొడిగించవచ్చు, తక్కువ ఉష్ణోగ్రత బ్యాటరీలో రసాయన చర్యల వేగాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఇటువంటి భద్రతా చర్యలు చేపట్టడం వలన ఆల్కలీన్ బ్యాటరీల యొక్క జీవితకాలాన్ని 5% పొడిగించవచ్చు, ఇదిలా ఉంటే పునర్వినియోగపరచదగిన బ్యాటరీల యొక్క జీవితకాలాన్ని కొన్ని రోజుల నుంచి అనేక నెలల వరకు పొడిగించవచ్చు. తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద ఉంచిన బ్యాటరీలు గరిష్ఠ వోల్టేజ్‌కు చేరుకునేందుకు, వాటిని తప్పనిసరిగా గది ఉష్ణోగ్రత వద్దకు తీసుకురావాలి; 0 °C ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆల్కలీన్ బ్యాటరీ యొక్క డిచ్ఛార్జ్ 250 mAh వద్ద ఉంటుంది, అయితే 20 °C వద్ద దీనికి రెట్టింపు సమర్థత ఉంటుంది. దీని ఫలితంగా, డ్యూరాసెల్ వంటి ఆల్కలీన్ బ్యాటరీ తయారీదారులు బ్యాటరీలను శీతలీకరణం లేదా ఘనీభవనం చేయడాన్ని సిఫార్సు చేయరు.
ఘట సంతులనం ద్వారా బహుళ ఘటాల జీవితకాలాన్ని పొడిగించడం
ఘటాలను సంతులనపరిచే, శ్రేణిలో లేదా సమాంతరంగా అమర్చిన ఘటాల్లో అసమతుల్యతలను తొలగించే అనలాగ్ ఫ్రంట్ ఎండ్‌లు గణనీయంగా బ్యాటరీ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి , మొత్తంమీద ప్యాక్ కెపాసిటీని పెంచుతాయి. ఘటాలు, లోడ్ కరెంట్‌ల సంఖ్య పెరిగితే, అసమతుల్యత సంభావ్యత కూడా పెరుగుతుంది. ప్యాక్‌లో రెండు రకాల అసమతుల్యతలు ఉంటాయి: స్టేట్-ఆఫ్-ఛార్జ్ (SOC), కెపాసిటీ/ఎనర్జీ (C/E) అసమతుల్యత. SOC అసమతుల్యత చాలా సాధారణంగా ఏర్పడుతుంది, ప్రతి సమస్య ప్యాక్ కెపాసిటీ (mAh)ని బలహీనమైన ఘటం యొక్క సామర్థ్యానికి పరిమితం చేస్తుంది.
ఒక బ్యాటరీలోని అన్ని ఘటాలు ఈ కింది రెండు నిబంధనలకు అనుగుణం ఉన్నప్పుడు వాటిని సంతులనం చేస్తారు:
ఒక శ్రేణిలో ఘటానికి (లేదా ఘట మేళనానికి) భేదాత్మక విద్యుత్ ప్రవాహాల అనువర్తనను ఘట సంతులనంగా నిర్వచించవచ్చు. సాధారణంగా, వాస్తవానికి, ఒక శ్రేణిలో ఘటాలు సమరూప విద్యుత్ ప్రవాహాలు పొందుతాయి. ఘట సంతులన సాధనకు బ్యాటరీ ప్యాక్‌కు అదనపు భాగాలు, విద్యుత్ వలయాలతో కూడిన పరికరాలు అవసరమవతాయి. అయితే, ఘట సంతులనానికి పూర్తిగా సమగ్రపరచిన అనలాగ్ ఫ్రంట్ ఎండ్ ఉపయోగం ద్వారా దానికి అవసరమైన బాహ్య భాగాల అవసరాన్ని కేవలం సంతులన రెసిస్టర్‌లకు తగ్గించవచ్చు.
లిథియం అయాన్ కెమిస్ట్రీలో సహజ కంపనాల కంటే ప్రక్రియ నియంత్రణ, పర్యవేక్షణలో పరిమితుల నుంచి వచ్చే ఘట అసమతుల్యత ఫలితాలను గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. ఘట సంతులనం కోసం పూర్తిగా సమగ్రపరచిన అనలాగ్ ఫ్రంట్ ఎండ్ ఉపయోగించడం ద్వారా SOC, C/E సమస్యలను పరిష్కరించడం ద్వారా శ్రేణిలో అమర్చిన లిథియం-అయాన్ ఘటాల పనితీరును మెరుగుపరచవచ్చు. ఒక ప్రాథమిక నియంత్రీకరణ కాలంలో, అనంతరం ఛార్జ్ దశలో మాత్రమే ఘటాన్ని సంతులనపరచడం ద్వారా SOC అసమతుల్యతను సరిచేయవచ్చు. C/E అసమతుల్యత పరిష్కారాలను అమలు చేయడం మరింత కష్టంతో కూడుకొని ఉంటుంది, ఛార్జ్, డిచ్ఛార్జ్ సమయంలో వీటిని కొలవడం , సంతులనం చేయడం కష్టతరమవుతుంది.
సంతులనాన్ని సాధించేందుకు అసంగ్నత కెపాసిటర్లు, డయోడ్‌లు, అనేక ఇతర రెసిస్టర్‌లు ఉపయోగించాల్సి ఉంటుంది, అయితే ఈ రకమైన పరిష్కారం ఇటువంటి బాహ్య భాగాల పరిమాణాన్ని తొలగిస్తుంది.
పేలుడు
ప్రాథమిక బ్యాటరీని (రీఛార్జ్ చేయలేని బ్యాటరీ) తిరిగి ఛార్జ్ చేసేందుకు ప్రయత్నించడం, లేదా బ్యాటరీ షార్ట్ సర్క్యూట్ (లఘు వలయం) జరగడం వంటి బ్యాటరీ దుర్వినియోగం లేదా వైఫల్యం వలన పేలుడు సంభవించవచ్చు. కారు బ్యాటరీలతో, పేలుళ్లు ఎక్కువగా జరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ బ్యాటరీలు షార్ట్ సర్క్యూట్‌కు గురైతే భారీ పరిమాణంలో విద్యుత్ సృష్టించబడుతుంది. అంతేకాకుండా కారు బ్యాటరీలు పరిమితికి మించి ఛార్జ్ అయినప్పుడు హైడ్రోజన్ను విడిచిపెడతాయి (ఎలక్ట్రోలైట్‌లో నీరు విద్యుద్విశ్లేషణ చెందడం కారణంగా). పేలుడుకారక వాయువు సృష్టించ బయటం, వాయువు త్వరగా వెదజల్లబడటం వలన, సాధారణంగా మితిమీరి ఛార్జ్ అయ్యే పరిమాణం తక్కువగా ఉంటుంది. అయితే ఒక కారు బ్యాటరీ "జంపింగ్" సమయంలో, అధిక విద్యుత్ ప్రవాహం పెద్ద పరిమాణాల్లో హైడ్రోజన్ వేగంగా విడుదలయ్యేందుకు కారణమవుతుంది. ఈ సమయంలో ఒక్క నిప్పు కణం తగిలినా మంటలు చెలరేగుతాయి (ఉదాహరణకు:- తొలగించే సమయంలో జంపర్ తీగలు తగలడం).
బ్యాటరీని పరిమితిదాటి ఛార్జ్ చేసినప్పుడు, హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్‌ల కలయికతో ఒక విస్ఫోటక వాయువు అది బయటకు వెళ్లే స్థాయి కంటే వేగంగా బ్యాటరీ గోడలలోపల సృష్టించబడుతుంది, దీని వలన ఒత్తిడి పెరిగిపోయి, చివరకు బ్యాటరీ గోడలు పగిలిపోయే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో, బ్యాటరీ యాసిడ్ (ఆమ్లం) బ్యాటరీ గోడల నుంచి బయటకు విరజిమ్మబడి, గాయపరచవచ్చు. మితిమీరి ఛార్జ్ చేయడం, అంటే దాని విద్యుత్ సామర్థ్యానికి మించి ఒక బ్యాటరీని ఛార్జ్ చేసేందుకు ప్రయత్నించడం కూడా బ్యాటరీ విస్ఫోటనానికి, లీకేజ్ లేదా బ్యాటరీకి తిరిగి పూడ్చలేని నష్టం జరగడానికి కారణమవుతుంది. ఛార్జర్ లేదా మితిమీరి చార్జ్ చేసిన బ్యాటరీని తరువాత ఉపయోగించే పరికరం కూడా దీని వలన దెబ్బతినవచ్చు. అంతేకాకుండా మంటల్లో బ్యాటరీని పారేయడం ద్వారా విస్ఫోటనం జరగవచ్చు, బ్యాటరీ గోడల లోపల ఆవిరి పెరిగిపోయి చివరకు అది పేలిపోయేందుకు దారితీస్తుంది.
లీకేజ్
అనేక బ్యాటరీ రసాయనాలు హరింప జేసే పదార్థాలుగా, విషపూరితంగా లేదా రెండింటిగా ఉంటాయి. ఆకస్మికంగా లేదా ప్రమాదం ద్వారా లీకేజ్ (ఆ రసాయనాలు బయటకు కారిపోవడం) జరిగినట్లయితే బయటకువచ్చే రసాయనాలు ప్రమాదకరంగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, పునర్వినియోగపరచలేని బ్యాటరీలు తరచుగా జింక్ క్యాన్‌"లతో తయారు చేయబడతాయి, ఎందుకంటే ఇది చర్యాకారకంగా, పాత్రలో ఇతర పదార్థాలను నిలిపివుంచేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. ఈ రకమైన బ్యాటరీలో పూర్తిగా శక్తి నశించినట్లయితే లేదా బాగా శక్తి క్షీణించిన తరువాత దీనిని తిరిగి ఛార్జ్ చేసినట్లయితే, బ్యాటరీలోని పదార్థాలు కార్డ్‌బోర్డ్ , ప్లాస్టిక్ నుంచి బయటకు వచ్చి లోపల మిగిలిన ఖాళీ ప్రదేశాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఆ తరువాత క్రియాశీల రసాయనాలు బ్యాటరీ అమర్చి ఉన్న పరికరాన్ని నష్టం కలిగిస్తాయి.
పర్యావరణ ఆందోళనలు
బ్యాటరీల విస్తృత వినియోగం వలన విషపూరిత లోహ కాలుష్యం వంటి అనేక పర్యావరణ ఆందోళనలు మొదలయ్యాయి. బ్యాటరీ తయారీ వనరుల వినియోగంతోపాటు, తరచుగా ప్రమాదకర రసాయనాల వాడకంతో ముడిపడివుంటుంది. ఉపయోగించిన బ్యాటరీలు కూడా ఎలక్ట్రానిక్స్ వ్యర్థాలు పెరగడానికి కారణమవుతున్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇప్పుడు బ్యాటరీ రీసైక్లింగ్ సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఈ ప్రక్రియలో ఉపయోగించిన బ్యాటరీల నుంచి కొన్ని పదార్థాలను తిరిగి సేకరిస్తున్నారు. బ్యాటరీలను మింగడం ప్రమాదకరం లేదా ప్రాణాంతకం కావొచ్చు. రీసైక్లింగ్ లేదా సరైన పద్ధతిలో వ్యర్థాల విసర్జన ద్వారా కొన్ని రకాల బ్యాటరీల్లో ఉపయోగించే ప్రమాదకర మూలకాలు (సీసం, పాదరసం, కాడ్మియం వంటి) వాతావరణంలోకి ప్రవేశించకుండా నిరోధించవచ్చు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, అమెరికన్‌లు ఏడాదికి సుమారుగా మూడు బిలియన్ల బ్యాటరీలను కొనుగోలు చేస్తున్నారు, వీటిలో 179,000 టన్నుల బ్యాటరీలు దేశంలోని వ్యర్థాలు పారేసే ప్రదేశాలకు చేరుతున్నాయి.
ఇంటిలో తయారు చేసే ఘటాలు
దాదాపుగా విద్యుత్ ప్రవాహానికి అనుమతించే ద్రవం లేదా తేమఉన్న వస్తువు ఏదైనా ఒక ఘటంలో ఎలక్ట్రోలైట్‌గా పనిచేయగలదు. వింత కోసం లేదా విజ్ఞాన శాస్త్ర ప్రదర్శన కోసం, ఒక నిమ్మకాయ, బంగాళాదుంప, తదితరాల్లో రెండు వేర్వేరు లోహాలను రెండు ఎలక్ట్రోడ్‌లుగా చొప్పించడం ద్వారా అతికొద్ది పరిమాణంలో విద్యుత్‌ను సృష్టించవచ్చు. రెండు బంగాళాదుంప గడియారాలను బొమ్మలు విక్రయించే కేంద్రాల్లో ఎక్కువగా గుర్తించవచ్చు; వీటిలో ఒక జత ఘటాలు ఉంటాయి, ప్రతి బంగాళాదుంప (నిమ్మకాయ, తదితరాలు)లో రెండు ఎలక్ట్రోడ్‌లు చొప్పించబడి ఉంటాయి, దీని నుంచి తీగలను శ్రేణిలో కలుపుతూ ఒక బ్యాటరీని నిర్మిస్తారు, దీని నుంచి వచ్చిన విద్యుత్‌ను చివరకు డిజిటల్ గడియారం పనిచేసేందుకు ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ రకమైన ఇంటిలో తయారు చేసే ఘటాలు వాస్తవానికి ఎటువంటి ఉపయోగంలో లేవు, ఎందుకంటే అవి బాగా తక్కువ విద్యుత్‌ను సృష్టిస్తాయి- ప్రతి యూనిట్ విద్యుత్‌ను సృష్టించేందుకు వ్యాపారాత్మక ఘటాల కంటే వీటికి అయ్యే వ్యయం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, తరచుగా పళ్లు లేదా కూరగాయలు మార్చాల్సి వస్తుంది కాబట్టి ఈ ఘటాలు ఎక్కువ వ్యయంతో కూడుకొని ఉంటాయి. అంతేకాకుండా, రెండు నాణేలు (ఒక నికెల్, ఒక పెన్నీ వంటివి) , ఉప్పు నీటిలో ముంచివున్న కాగితపు టవల్ ముక్క నుంచి కూడా వోల్టాయిక్ పైల్ తయారు చేయవచ్చు. ఇటువంటి ఒక పైల్ (ఘటం) చాలా తక్కువ వోల్టేజ్‌ను సృష్టిస్తుంది, అయితే ఇటువంటి అనేక ఘటాలను శ్రేణిలో కలిపినప్పుడు అవి ఉత్పత్తి చేసే విద్యుత్‌తో అతితక్కువ సమయంపాటు సాధారణ బ్యాటరీలకు ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేస్తాయి.
సోనీ కంపెనీ జీవావరణానికి ఎటువంటి హాని చేయని బ్యాటరీని తయారు చేసింది, ఇది చక్కెర నుంచి విద్యుత్ సృష్టిస్తుంది, జీవుల్లో గమనించే ప్రక్రియ మాదిరిగానే ఈ బ్యాటరీ చక్కెర నుంచి విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ బ్యాటరీ చక్కెరలోని కార్బోహైడ్రేట్‌లను విచ్ఛిన్నం చేసే ఎంజైమ్‌లను ఉపయోగించడం ద్వారా విద్యుత్‌ను సృష్టిస్తుంది. ఇదే విధంగా రూపొందించిన చక్కెర పానీయ ఆధారిత ఫోన్ కూడా తన విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చేందుకు కార్బోహైడ్రేట్‌ల నుంచి విద్యుత్‌ను తయారు చేయడానికి ఎంజైములను ఉపయోగించుకుంటుంది. దీనికి ఒక చక్కెర పానీయ ప్యాకెట్ అవసరమవుతుంది, బ్యాటరీ పూర్తిగా శక్తిహీనమైనప్పుడు దానిలో నీరు, ఆక్సిజన్ మాత్రమే మిగులుతాయి.
లెడ్ యాసిడ్ ఘటాలను కూడా ఇంటిలో సులభంగా తయారు చేయవచ్చు, అయితే ప్లేట్‌లను నిర్మించేందుకు విసుగుపుట్టించే ఛార్జ్/డిచ్ఛార్జ్ క్రమం అవసరమవుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో ప్లేట్‌లపై లెడ్ సల్ఫేట్ ఏర్పడుతుంది, ఇది ఛార్జ్ చేసే సమయంలో ఇది లెడ్ డయాక్సైడ్ (ధనాత్మక ప్లేట్), స్వచ్ఛమైన లెడ్ (ధనాత్మక ప్లేట్)గా మారుతుంది. ఈ ప్రక్రియను పునరావృతం చేయడం వలన మరింత ఎక్కువ ఉపరితలం బయటపడటంతోపాటు, సూక్ష్మస్థాయిలో గరుకు ఉపరితలం ఏర్పడుతుంది. ఇది ఘటం సరఫరా చేయగల విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. ఉదాహరణకు,  చూడండి.
డేనియెల్ ఘటా‌లను కూడా ఇంటిలో సులభంగా తయారు చేయవచ్చు. అల్యూమినియం-ఎయిర్ బ్యాటరీలను కూడా బాగా స్వచ్ఛమైన అల్యూమినియంతో తయారు చేయవచ్చు. అల్యూమినియం ఫాయిల్ బ్యాటరీలు కొంత విద్యుత్ శక్తిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అయితే గణనీయమైన పరిమాణంలో హైడ్రోజన్ వాయువు ఉత్పత్తి అవడం వలన, ఇవి సమర్థవంతంగా ఉండవు.
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:ఎలక్ట్రిక్ బ్యాటరీలు వర్గం:పునర్వినియోగ పదార్థాలు వర్గం:ఇటలీ ఆవిష్కరణలు వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
Dry cell بطارية كهربائية Batterie Pila eléctrica Pila (chimica) Batteri (elektricitet) Car battery
నక్కా ఆనంద్ బాబు
నక్కా ఆనంద్‌ బాబు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి. ఆయన ప్రస్తుతం తెలుగుదేశం పార్టీ పొలిట్ బ్యూరో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
నక్కా ఆనంద్‌ బాబు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, గుంటూరు జిల్లా లో జన్మించాడు. ఆయన 1981లో హైదరాబాద్ లోని ఎస్.జె.ఆర్.ఆర్.ఎం హై స్కూల్ లో పదవ తరగతి పూర్తి చేశాడు. ఆనంద్‌ బాబు 1988లో గుంటూరు లోని ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి బీఏ పూర్తి చేసి, 1991లో ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుండి బిఎల్ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
నక్కా ఆనంద్‌ బాబు తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి, 3 సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, 2017 నుండి 2019 వరకు నారా చంద్రబాబునాయుడు మంత్రివర్గంలో ఎస్సీ & ఎస్టీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓటమి అనంతరం ఆయనను తెలుగుదేశం పార్టీ పొలిట్ బ్యూరో సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
జక్కంపూడి రామ్మోహనరావు
జక్కంపూడి రామ్మోహనరావు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన కడియం శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, 2004 నుండి 2009 వరకు  ఎక్సైజ్, ప్రొహిబిషన్ శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
జక్కంపూడి రామ్మోహనరావు కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి తూర్పు గోదావరి జిల్లా కాంగ్రెస్ అనుబంధ సంస్థ ఐ.ఎన్.టి.యూ.సి జిల్లా అధ్యక్షుడిగా, జిల్లా కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడిగా పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఆయన 1989లో కడియం నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1994లో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు.
జక్కంపూడి రామ్మోహనరావు 1999 ఎన్నికల్లో కడియం నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2004లో జరిగిన ఎన్నికల్లో గెలిచి వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో రోడ్లు, భవనాలు, ఎక్సైజ్, ప్రొహిబిషన్ శాఖల మంత్రిగా పని చేశాడు. ఆయన అనారోగ్యంతో మూడేళ్లు రాజకీయాలకు దూరంగా ఉండి 15 డిసెంబర్ 2010న కాంగ్రెసు పార్టీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.
మరణం
జక్కంపూడి రామ్మోహనరావు షుగర్ వ్యాధితో బాధపడుతూ 9 అక్టోబర్ 2011న రాజమండ్రిలో మరణించారు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999) వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004) వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:1953 జననాలు
జునాగఢ్
భౌగోళికం
జిల్లా పశ్చిమ గుజరాత్ లోని కతియార్ ద్వీపకల్పంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో రాజకోట్ జిల్లా, వాయవ్య సరిహద్దులో పోర్‌బందర్ జిల్లా, తూర్పుసరిహద్దులో అమ్రేలి జిల్లా, దక్షిణ, పశ్చిమ సరిహద్దులో అరేబియన్ సముద్రం ఉన్నాయి. జునాగఢ్‌ నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి పోర్‌బందర్ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసేవరకు ఇది మహాత్మాగాంధీ జన్మస్థలంగా ఉండేది. జునాగఢ్ గిర్నర్ పర్వతావళి హిందువులకు, జైనులకు యాత్రాస్థలంగా ఉంది.
విభాగాలు
జునాగడ్ లోణి తాలూకాలు :
ప్రయాణ వసతులు
జునాగడ్ రహదారి, రైలు మార్గాలతో దేశంలోని ఇతర నగరాలతో చక్కగా అనుసంధనించబడింది. ఇది రాజకోట్ నుండి 100 కి.మీ దూరంలో, అహమ్మదాబాదు నుండి 350 కి.మీ దూరంలోనూ ఉంది.
రహదారి
జాతీయ రహదారి-8 జునాగడ్‌ను జెత్‌పూర్ మీదుగా రాజకోత్‌తో కలుపుతుంది.
రైల్వే
జునాగడ్ రైల్వే స్టేషను జునాగడ్‌ను రాజకోట్, అహమ్మదాబాదులతో అనుసంధానిస్తుంది. ఇది నగరంలోపలే ఉంది.
వాయు మార్గం
జునాగడ్ సమీప విమానాశ్రయం కెషొడ్ వద్ద ఉంది. ఇక్కడ నుండి ముంబయికి మితమైన అనుసంధానం ఉంది.
జలమార్గం
జిల్లాకు పొడవైన సముద్రతీరం ఉంది. జిల్లాలో వెరవల్, మంగ్రోల్, చొర్వద్ మొదలైన నౌకాశ్రయాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ ఇవి మత్స్యపరిశ్రమకు తప్ప మిగిలిన ఉపయోగాలకు మితంగానే ఉపయోగపడుతున్నాయి.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి ( 1911 సెప్టెంబరు 16 – 1960 జూలై 23) భారతీయ కవి, నాటక రచయిత, పాత్రికేయుడు. ఆయన భారతదేశం, యుఎస్ లోని వివిధ సంస్థలలో సామాజిక శాస్త్రం, ఆర్థికశాస్త్రం, జర్నలిజం చదివారు. భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం లో పాల్గొని ఖైదు చేయబడ్డాడు, ఆ సమయంలో నాటకాలు, కవిత్వం రాయడం ప్రారంభించాడు. అతను ఆంగ్లంలో అనేక నాన్-ఫిక్షన్ పుస్తకాలను కూడా వ్రాశాడు.
జునాగఢ్
జలమార్గం
2011 కేంద్రప్రభుత్వం గిర్నర్ వద్ద రోప్ వే నిర్మించడానికి అనుమతి ఇచ్చినప్పటికీ అది రూపు దిద్దుకోవడానికి అధికకాలం ఔతుంది. గతంలో ఇక్కడ హెలికాఫ్టర్ సర్వీసు ఉన్నప్పటికీ ఇప్పుడిది ఆపివేయబడింది.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
వ్యక్తిగత జీవితం
శ్రీధరణి 1911 సెప్టెంబరు 16న భావ్ నగర్ సమీపంలోని ఉమ్రాలాలో జన్మించాడు. అతను తన బాల్యాన్ని జునాగఢ్లో గడిపాడు. ఆయన ప్రాథమిక విద్యను ఉమ్రాలాలో పూర్తి చేసి, మాధ్యమిక విద్యను దక్షిణమూర్తి వినయ్ మందిర్, భావ్ నగర్లో పూర్తి చేశారు. 1929లో గుజరాత్ విద్యాపీఠ్ లో చేరి 1930 దండి మార్చిలో యువకుడిగా పాల్గొన్నాడు. ధరాశన సత్యాగ్రహానికి వెళుతున్నసమయంలో కరాది సమీపంలో అతన్ని అరెస్టు చేశారు. సబర్మతి, నాసిక్ జైళ్లలో కొంత సమయం గడిపాడు. 1931లో శాంతినికేతన్ (విశ్వ-భారతి విశ్వవిద్యాలయం) లో చేరి 1933లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశాడు. 1934లో జేమ్స్ ప్రాట్, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ల సలహా మేరకు అమెరికా వెళ్ళాడు. అతను 1935 లో న్యూయార్క్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సోషియాలజీ అండ్ ఎకనామిక్స్ లో మాస్టర్స్ పూర్తి చేశాడు. అతను కొలంబియా యూనివర్సిటీ గ్రాడ్యుయేట్ స్కూల్ ఆఫ్ జర్నలిజం నుండి 1936లో ఎంఎస్, 1940లో పిహెచ్ డి పూర్తి చేశాడు.
జునాగఢ్
2001 లో గణాంకాలు
2001 గణాంకాలను అనుసరించి అక్షరాస్యత 67.7%.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
వ్యక్తిగత జీవితం
అతను 1945 లో అమృతబజార్ పత్రిక కోసం రాయడం ప్రారంభించాడు, 1946 లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు. ఆయన విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖతో కొంతకాలం పనిచేశారు. నర్తకి, ప్రదర్శన కళాకారిణి అయిన సుందరిని వివాహం చేసుకున్నాడు. 1946లో గుజరాతీ సాహితపరిషత్ చరిత్ర, అర్థశాస్త్ర విభాగానికి అధ్యక్షత వహించాడు.
జునాగఢ్
సంస్కృతి
జునాగడ్ జిల్లాలో సోమనాథ్ ఆలయం, వేరవల్ వద్ద ప్రభాస్‌పటన్ ఉన్నాయి. జ్యోతిర్లింగాలయాలలో సోమనాథ్ ఆలయం ఒకటి.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
అవార్డులు
ఆయనకు 1958లో రంజిత్రం సువర్ణ చంద్రక్ పురస్కారం లభించింది.
జునాగఢ్
సుప్రసిద్ధ వ్యక్తులు
గ్రాంట్ మెడికల్ కాలేజ్ వద్ద ఫారమల్ మేడ్రెన్ మెడికల్ ట్రనింగ్ పూర్తి చేసాడు.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
మరణం
1960 జూలై 23న ఢిల్లీలో గుండెపోటుతో మరణించాడు.
జునాగఢ్
వృక్షజాలం, జంతుజాలం
జునాగడ్ జిల్లాలో " గిర్ ఫారెస్ట్ నేషనల్ పార్క్ "లో మాత్రమే ఆసియన్ సింహాలు ఉన్నాయి. గిర్నర్ పర్వతం " వెదురు అరణ్య సరక్షణాలయంగా " ప్రకటించబడింది. ఈ పర్వతావళిలో గిర్నార్ గిద్ధ్ (లాంగ్ బిల్డ్ వల్చర్) (రాబందులు) ఇక్కడ మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని రాబందులలో 10% ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇక్కడ రామందులలో 25% జాతులు ఇక్కడ కనిపిస్తున్నాయి.
కృష్ణలాల్ శ్రీధరణి
మూలాలు
వర్గం:1960 మరణాలు వర్గం:1911 జననాలు వర్గం:గుజరాత్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
విజయనగరం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని 25 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఇది ఒకటి.
చరిత్ర
2008 పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత దీనిని కొత్తగా ఏర్పాటుచేశారు.
ఈ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికైన పార్లమెంట్ సభ్యులు
!సంవత్సరం !అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం సంఖ్య !పేరు !నియోజక వర్గం రకం !గెలుపొందిన అభ్యర్థి పేరు !లింగం !పార్టీ
2009 ఎన్నికలు
2009 ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున సన్యాసిరాజు, కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున బొత్స ఝాన్సీ,, తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున కొండపల్లి అప్పలనాయుడు పోటీ చేశారు.
ఇవి కూడా చూడండి
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా
మాలి
మాలి : ఆంధ్రప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా డి గ్రూపులోని 18 వ కులం.
వృత్తి
అనాదిగా తోటమాలీలుగా ఉన్న వీరు భూమి, నీరు ఏ మాత్రం అందుబాటులో ఉన్నా... కొత్తిమీర, మెంతి, పాల కూరలతోపాటు, ఉల్లిగ డ్డలు, ఆవాలు వంటివి పండిస్తారు. బావుల వద్ద, చిన్న చిన్న మడుగు దగ్గర కూడా వీరు ఇదే విధంగా శ్రమిస్తారు. మోట బావుల ద్వారా కూరగాయల తోటలు సాగుచేసి జీవనం గడుపుతారు. పురు షులు పొలాల్లో పూలు, కూరగాయలను పండిస్తే, మహిళలు వాటిని అమ్ముకువస్తారు. ఉల్లిపాయలు ఎక్కువగా పండిస్తారు కనుక వీరిని`ఉల్లిగడ్డల బారో'లు అని గిరిజన ప్రాంతాలలో పిలుస్తుంటారు.
సామాజిక జీవితం
బారో అన్న పదానికి వెట్టిచాకిరీ మనుషులు అని అర్థం. వీరు ఎక్కువగా మహారాష్ర్ట సరిహద్దు ప్రాం తాలలో జీవిస్తారు కనుక. ఇప్పటికీ వీరి ఇళ్లలో మరాఠీ మాట్లాడుతుంటారు. మహారాష్ర్ఠతో వీరికి సత్సంబంధాలు ఉన్నాయి. మహారాష్ట్ర, ఢిల్లీవంటి ప్రాంతాలకు వీరు పూలను విక్రయిస్తుంటారు. మాలీ కుల స్తులు గిరిజన ప్రాంతంలో తరతరాలుగాఅడవి బిడ్డలతో సమానంగా పోడువ్యవసాయం చేస్తున్నారు. అయితే....1/70 చట్టం ప్రకారం వీరికి భూమిపై హక్కులేదు. ఫలితంగా... ఎకరం భూమి కౌలుకు తీసుకుంటే... పది బస్తాల ధాన్యం సంబంధిత గిరిజన రైతుకు చెల్లించాలి. కూర గాయలు, పూలు పండిస్తే, ఎకరాకు మూడు నుంచి ఐదు వేల రూపాయల వరకూ ఇస్తుంటారు. అర ఎకరం, ఎకరం సొంత భూమి ఉన్నవారు వీరిలో ఐదు శాతం కూడా ఉండరు. పంట పండించటానికి ఎంత కష్టపడతారో. వాటిని మార్కెట్‌ చేయడానికి అంతకంటే ఎక్కువ శ్రమించాల్సివస్తోంది.పొలం నుంచి మార్కెట్‌కు దాదాపు 20 నుంచి 30 కిలో మీటర్ల దూరం ఉంటుంది. ఇదంతా అడవీ ప్రాంతం కావడంతో ఎక్కడా రోడ్డు సౌకర్యం ఉం డదు. మార్కెట్‌కు కూరగాయలు చేరాలంటే ట్రాక్ట ర్లు, డీజిల్‌ ట్రాలీలపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. వర్షాకాలంలో ట్రాక్టర్లు, డీజిల్‌ ట్రాలీలు తిరగే అవకాశం ఉండదు. అప్పుడు ఎడ్లబండ్లే గతి. సాయం త్రంలోపే కూరగాయలను గంపలు, బస్తాలలోకి చేర్చి ఎడ్ల బళ్ళకు ఎక్కిస్తారు. ఇవి తెల్లవారేలోపు మార్కెట్‌ ప్రాంతాలకు చేరుకోవాలి. దీంతో ఎక్కడా విశ్రాంతి తీసుకోకుండా ప్రయాణం చేస్తారు. వెంట తెచ్చుకున్న జొన్న రొట్టెలు, పెరుగు వంటి చద్దిమూటతో కడుపు నింపుకుని మార్కెట్‌లో అమ్మి ఇళ్ళకు చేరుకుంటారు. కొందరు మహారాష్ర్ట వెళ్ళి కూరగాయలుఇచ్చి మార్పిడి పద్ధతి ద్వారా జొన్న, గోధుమలు తీసుకుంటారు. వాటిని ఇక్కడ విక్రయిస్తుంటారు. చిన్న చిన్న ఇంకుడు గుంటలు తవ్వించే పనిని గత ప్రభుత్వం చేపట్టిన కారణంగా వీరికి కొంత పని దొరికింది, ఇక ఇప్పటి ప్రభుత్వం పనికి ఆహార పథకం ప్రవేశెపెట్టడం కూడా వీరికి బాగా లాభించింది. కూలి రేటు కూడా పెరగడంతో రోజుకి రూ.100 నుంచి రూ.150 వరకూ సంపాదించు కుంటున్నారు. ఇంటిల్లపాదీ పోడు వ్యవసాయంలో నిమగ్న మవడంతో విద్యపట్ల వీరికి శ్రద్ధ తగ్గింది. పైగా చదువుకున్న వారు అటు ఉద్యోగం రాక ఇటు పశువుల కొట్టాల్లో పేడ తీయలేక రెంటికీ చెడ్డ రెవడులవుతున్నారు. దీంతో చాలామంది తల్లిం డ్రులు తమ పిల్లలను చదువులకు పంపించడం లేదు. దానికి బదులు ఇంటిపనులు, పొలం పనులు అప్పగిస్తున్నారు. ఆడపిల్లలను సైతం పశువుల కాపరులుగా పంపిస్తుంటారు. దీంతో సంతకాలకు వీరు పూర్తిగా దూరం. ఇక ప్రభుత్వ శాఖల్లో ఉద్యోగాలు చేసేవారి సంఖ్య చాలా తక్కువ. మరోవైపు ఈ కులస్తులలో బాల్యవివాహాలు సర్వసాధారణం. అయితే ఈ కులానికి చెందిన వారిలో కొందరు టీచర్లుగా జీవనం సాగిస్తున్నారు. వీరి స్ఫూర్తితో ఇప్పుడిప్పుడే కొందరు చదువు పట్ల మొగ్గు చూపుతున్నారు.
సమస్యలు
2001లో ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా వెంపల్లి గ్రామపంచాయతీలో కుల ధృవీకరణ పత్రం మం జూరు దగ్గర వచ్చిన వివాదం కారణంగా వీరిని బీసీ జాబితా నుంచి తొలగించారు. వీరు పోరాటం చేసి కోర్టును ఆశ్రయించిన ఫలితంగా 2004లో తిరిగి వీరిని బీసీ జాబితాలో చేచ్చారు. ఆ మూడేళ్లలో రిజర్వేషన్‌ సౌకర్యం కోల్పోవడంతో దాని ప్రాధాన్యం వీరికి తెలిసొచ్చింది. ప్రాథమిక పాఠ శాల విద్యార్థులకు ఉచితం పుస్తకాలు అందకపోవడంతో డబ్బు చెల్లించి కొనుక్కోవలసి వచ్చేది. ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్పులు దూరమయ్యాయి. ఈ సంఘ టన గుణపాఠంగా తీసుకొని తమ ఇంటిపేర్లు, గోత్రం ఉన్న వారు కొన్ని జిల్లాలలో ఎస్టీలుగా ఉన్నకారణంగా తమనీ ఎస్టీలలో చేర్చాలని వీరు డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు. మాలీ కులస్తుల అభివృద్ధికి ప్రత్యేక బోర్డును ఏర్పాటు చేయాలని ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో నివసిస్తూ....భూములు సాగు చేసుకుంటున్న మాలీ కులస్తుల భూములకు పట్టాలు ఇవ్వాలని, పూర్తి సబ్సిడీ ద్వారా విత్తనాలు, ఎరువులు, వ్యవసాయ పనిముట్లు ఇవ్వాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు.మాలీలలో అనేకమంది ఇప్పటికీ చెరువులలో చేపలు పట్టి జీవిస్తున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:కులాలు
తాడు
తాడు లేదా త్రాడు (ఆంగ్లం rope) నారలతో చేసిన పొడవైన వస్తువు. ఇది దారం కన్నా మందంగా ఉంటుంది. ఒక సామాన్యమైన గృహోపకరణంగా విస్తృత ఉపయోగాలున్నది. వీటిని దేనినైనా గట్టిగా బంధించడానికి లేదా లాగడానికి ఉపయోగిస్తారు. నార పోగుల్ని మెలితిప్పడం ద్వారా పోగుల బలం అధికమౌతుంది. ఒక తీగ, దారం మొదలైన వాటి కంటే తాడు బలమైనది.
ఉపయోగాలు
తాడు చరిత్ర పూర్వం నుండి విస్తృతంగా నిర్మాణ రంగంలో, సముద్రయానం, క్రీడలు, సమాచార రంగాలలో ఉపయోగంలో ఉంది.
ముడులు
తాడును బిగించడానికి చాలా రకాల ముడులు (Knots) కనుగొన్నారు. గిలకలు తాడులోని శక్తిని దారిమార్చడానికి ఉపయోగిస్తారు.
దాటే తాడు
దాటే తాడును ఆంగ్లంలో స్కిప్పింగ్ రోప్ అంటారు. స్కిప్పింగ్ అనగా దాటటం, అనగా దాటటం అనే ఆట కోసం వాడే తాడును దాటే తాడు అంటారు, ఈ తాడుతో ఆడే ఆటను రోప్ స్కిప్పింగ్ అంటారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:ఆట పరికరాలు వర్గం:గృహోపకరణాలు
మార్టినిక్
'''మార్టినిక్, ఫ్రాన్సుకు చెందిన విదేశీ భూభాగం. ఇది''' ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్‌లో అంతర్భాగం. మార్టినిక్ తూర్పు కరేబియన్ సముద్రంలో వెస్టిండీస్‌లోని లెస్సర్ యాంటిల్లెస్‌లో ఉన్న ద్వీపం. దీని వైశాల్యం 1128 km2. 2019 జనవరి నాటికి దీని జనాభా 3,64,508. ఇది విండ్‌వార్డ్ దీవులలో ఒకటి. సెయింట్ లూసియాకుకు సరిగ్గా ఉత్తరంగా, బార్బడోస్‌కు వాయవ్యంగా, డొమినికాకు దక్షిణంగా ఉంది. మార్టినిక్ యూరోపియన్ యూనియన్ లోని అత్యంత బయటి ప్రాంతం (OMR), యూరోపియన్ యూనియన్ లోని ప్రత్యేక భూభాగం. ఇక్కడ వాడుకలో ఉన్న కరెన్సీ యూరో. ప్రజలందరూ ఫ్రెంచి (ఏకైక అధికారిక భాష), మార్టినికన్ క్రియోల్ రెండింటినీ మాట్లాడతారు. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Cape_Saint_Martin%2C_Grand_Rivi%C3%A8re_.jpg/250px-Cape_Saint_Martin%2C_Grand_Rivi%C3%A8re_.jpg|thumb|250x250px| కేప్ సెయింట్ మార్టిన్ శిఖరాలు, డొమినికా ఛానల్. ద్వీపం యొక్క ఉత్తర కొన వద్ద గ్రాండ్ రివియర్ నుండి చూసినపుడు
యూరోపియన్ రాక, ప్రారంభ వలస కాలం
1493లో క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ మార్టినిక్‌ను గుర్తించాడు. అయితే స్పెయిన్ ఈ భూభాగంపై పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు. కొలంబస్ 21-రోజుల వాణిజ్య పవన మార్గం తర్వాత, 1502 జూన్ 15 న ఇక్కడ దిగాడు. అతను మూడు రోజులు అక్కడ తన నీటి పీపాలను నింపుకోవడం, స్నానం చేయడం, బట్టలు ఉతుక్కోవడం వంటివి చేశాడు.
1635 సెప్టెంబరు 15 న, సెయింట్ కిట్స్ ద్వీపపు ఫ్రెంచి గవర్నర్ అయిన పియరీ బెలైన్ డి'ఎస్నాంబక్‌ను, ఆంగ్లేయులు సెయింట్ కిట్స్ నుండి తరిమివేయడంతో అతను 80-150 మంది ఫ్రెంచివారితో కలిసి సెయింట్ పియరీ నౌకాశ్రయంలో దిగాడు. డి'ఎస్నాంబక్ ఫ్రెంచ్ రాజు లూయిస్ XIII ఫ్రెంచ్ " కంపాగ్నీ డెస్ ఐల్స్ డి ఎల్'అమెరిక్ " (అమెరికన్ దీవుల కంపెనీ) కోసం మార్టినిక్‌ను ఆక్రమించాడు. ఫోర్ట్ సెయింట్-పియరీ (ఇప్పుడు సెయింట్ పియరీ)లో మొదటి యూరోపియన్ స్థావరాన్ని స్థాపించాడు. డి'ఎస్నాంబుక్ 1636లో మరణించాక కంపెనీతో పాటు మార్టినిక్‌ అతని మేనల్లుడు జాక్వెస్ డైల్ డు పార్క్వెట్ చేతుల్లోకి వెళ్ళింది. అతను 1637లో ద్వీపానికి గవర్నర్ అయ్యాడు.
స్వదేశీ కారిబ్‌లు వలసవాసులకు మధ్య జరిగిన అనేక తగువులలో మొదటిది 1636లో జరిగింది. ఫ్రెంచ్ వారు స్థానికులను విజయవంతంగా తిప్పికొట్టి వారిని ద్వీపపు తూర్పు భాగానికి, అప్పటికి కాపెస్టరే అని పిలువబడే ప్రాంతంలోని కారవెల్లే ద్వీపకల్పంలోకి తరిమారు. 1658లో ఫ్రెంచి పాలనకు వ్యతిరేకంగా కారీబ్‌లు తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు, గవర్నర్ చార్లెస్ హౌల్ డు పెటిట్ ప్రే వారిపై యుద్ధంతో ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాడు. చాలా మందిని చంపేసారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని బందీలుగా పట్టుకుని ద్వీపం నుండి బహిష్కరించారు. కొంతమంది కారిబ్‌లు డొమినికా లేదా సెయింట్ విన్సెంట్‌కు పారిపోయారు, అక్కడ వారిని ఫ్రెంచి వారు ప్రశాంతంగా ఉండనిచ్చారు.
1658లో డు పార్క్వెట్ మరణించిన తర్వాత, అతని భార్య మేరీ బొన్నార్డ్ డు పార్క్వెట్ మార్టినిక్‌ను పరిపాలించడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ ఆమె పాలన పట్ల ఇష్టపడని కారణంగా కింగ్ లూయిస్ XIV ద్వీపపు సార్వభౌమాధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1654లో, పోర్చుగీస్ బ్రెజిల్ నుండి బహిష్కరించబడిన డచ్ యూదులు ఇక్కడ చక్కెర తోటలను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ తోటల్లో ఆఫ్రికన్లు పెద్ద సంఖ్యలో బానిసలుగా పనిచేసేవారు.
1688 తర్వాత కాలం
మార్టినిక్‌పై బ్రిటిషు వారు 1693, 1759, 1762, 1779 లలో అనేకసార్లు దాడి చేసారు. అమియన్స్ ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన తరువాత 1802 నుండి 1809 వరకు ఉన్న కాలాన్ని మినహాయించి, 1794 - 1815 మధ్య ఎక్కువ కాలం ఈ ద్వీపం బ్రిటన్ అధీనంలో ఉండేది. నెపోలియన్ యుద్ధాల ముగింపులో ఫ్రాన్స్‌కు తిరిగి అప్పగించినప్పటి నుండి మార్టినిక్, ఫ్రెంచ్ స్వాధీనంలో ఉంది.
1720లలో కాఫీ తోటలను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు మార్టినిక్, పశ్చిమార్ధగోళంలో మొదటి కాఫీ-పండించే ప్రాంతం అయింది. అయితే, 1800ల ప్రారంభంలో చక్కెర ధరలు తగ్గుముఖం పట్టడంతో, ప్లాంటర్ వర్గం రాజకీయ ప్రభావాన్ని కోల్పోయింది. 1789, 1815, 1822లో బానిస తిరుగుబాట్లు, అలాగే సిరిల్ బిస్సెట్, విక్టర్ స్కాల్చెర్ వంటి నిర్మూలనవాదుల ప్రచారాల కారణంగా, 1848 లో ఫ్రెంచ్ వెస్టిండీస్‌లో బానిసత్వాన్ని అంతం చేయడానికి ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం ఒప్పుకుంది. ఫలితంగా, కొంతమంది తోటల యజమానులు భారతదేశం, చైనాల నుండి కార్మికులను దిగుమతి చేసుకున్నారు. బానిసత్వాన్ని రద్దు చేసినప్పటికీ, చాలా మంది మార్టినికన్‌ల జీవితాలు మెరుగుపడలేదు; 1870లో దక్షిణ మార్టినిక్‌లో ఆఫ్రికన్ వంశానికి చెందిన వర్తకుడు లియోపోల్డ్ లుబిన్‌ను అరెస్టు వ్చేయడంతో వర్గపరమైన, జాతిపరమైన ఉద్రిక్తతలు అల్లర్లుగా రూపుదాల్చాయి. అనేక మరణాల తరువాత, తిరుగుబాటును ఫ్రెంచ్ మిలీషియా అణిచివేసింది.
20-21 శతాబ్దాలు
1902 మే 8 న, మోంట్ పీలీ విస్ఫోటనం చెంది, సెయింట్ పియరీ పూర్తిగా నాశనమైంది. 30,000 మంది మరణించారు. మార్టినిక్ నుండి శరణార్థులు డొమినికాలోని దక్షిణ గ్రామాలకు పడవలో ప్రయాణించారు. వారిలో కొందరు ఆ ద్వీపంలో శాశ్వతంగా ఉండిపోయారు. సెయింట్-పియరీ పట్టణంలో ప్రాణాలతో బయటపడిన ఏకైక వ్యక్తి అగస్టే సైపారిస్ అతని జైలు గదికి ఉన్న మందపాటి గోడల వలన రక్షించబడ్డాడు. కొంతకాలం తర్వాత రాజధానిని ఫోర్ట్-డి-ఫ్రాన్స్‌కు మార్చారు. అదే నేటికీ రాజధానిగా ఉంది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, నాజీ అనుకూల విచీ ప్రభుత్వం అడ్మిరల్ జార్జెస్ రాబర్ట్ ఆధ్వర్యంలో మార్టినిక్‌ను నియంత్రించింది. జర్మన్ యు-బోట్లు కరేబియన్ యుద్ధంలో రీఫ్యూయలింగుకు, సరఫరాల కోసం మార్టినిక్‌ను ఉపయోగించాయి. 1942లో, 182 నౌకలు కరేబియన్‌లో మునిగిపోగా, 1943లో 45, 1944లో 5 మునిగిపోయాయి. 1943 జూలై 14 బాస్టిల్ డే రోజున ఫ్రీ ఫ్రెంచ్ దళాలు ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి
1946లో ఈ వలస రాజ్యాన్ని ఫ్రాన్స్ విదేశీ డిపార్ట్‌మెంట్‌గా మార్చడానికి ఫ్రెంచ్ నేషనల్ అసెంబ్లీ ఏకగ్రీవంగా ఓటు వేసింది. ఇంతలో, యుద్ధానంతర కాలంలో పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కోసం డిమాండ్లు పెరిగాయి; 1950లలో ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ ఆఫ్ మార్టినిక్‌ని స్థాపించిన రచయిత ఐమే సిసైర్ దీనికి ప్రముఖ ప్రతిపాదకుడు. 1959 డిసెంబరులో ఇద్దరు వాహనదారుల మధ్య జాతి విద్వేషపూరిత వాగ్వాదం కారణంగా అల్లర్లు చెలరేగడంతో ఉద్రిక్తతలు చెలరేగాయి, ఫలితంగా ముగ్గురు మరణించారు. 1962లో, దీని ఫలితంగాను, వలసవాదానికి వ్యతిరేకంగా ప్రపంచవ్యాప్త మలుపు ఫలితంగా, బలమైన స్వాతంత్ర్య అనుకూల OJAM (Organisation de la jeunesse anticolonialiste de la Martinique ) ఏర్పడింది. దాని నాయకులను తరువాత ఫ్రెంచ్ అధికారులు అరెస్టు చేశారు. అయితే, వారు తర్వాత నిర్దోషులుగా విడుదలయ్యారు. 1974లో సమ్మె చేస్తున్న ఇద్దరు అరటిపండు కార్మికులను జెండార్‌మ్స్ కాల్చి చంపడంతో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరిగాయి. 1970లలో మార్టినిక్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుంటుపడటంతో స్వాతంత్య్ర ఉద్యమం చప్పబడింది. ఫలితంగా ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున దేశం నుండి వలస వెళ్ళారు. 1979-80లో వచ్చిన తుఫానులు వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత కుంగిపోయింది. 1970-80లలో ఫ్రాన్స్ ద్వీపానికి మరింత స్వయంప్రతిపత్తిని మంజూరు చేసింది
2009లో మార్టినిక్ ఫ్రెంచ్ కరేబియన్ జనరల్ స్ట్రైక్స్ వల్ల తల్లడిల్లిపోయింది. సమ్మె ప్రారంభంలో జీవన వ్యయ సమస్యలపై దృష్టి సారించారు. త్వరలోనే వారు ఫ్రెంచ్ యూరోపియన్ వలసవాసుల వారసుల (బెకే) ఆర్థిక ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడంతో ఉద్యమం జాతి కోణాన్ని సంతరించుకుంది. అధ్యక్షుడు నికోలస్ సర్కోజీ ద్వీపాన్ని సందర్శించి, సంస్కరణకు హామీ ఇచ్చాడు. పూర్తి స్వాతంత్య్రాన్ని ఫ్రాన్స్ గానీ మార్టినిక్ గానీ కోరుకోవడం లేదని చెబుతూ సర్కోజీ, మార్టినిక్వాన్‌లకు ద్వీపం యొక్క భవిష్యత్తు స్థితి, స్వయంప్రతిపత్తి స్థాయిపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ చేపట్టాడు.
పాలన
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/EU_OCT_and_OMR_map_en.png/290px-EU_OCT_and_OMR_map_en.png|thumb| యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క ప్రత్యేక భూభాగాలు ఫ్రెంచ్ గయానా లాగా, మార్టినిక్ అనేది ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ యొక్క ప్రత్యేక ప్రాంతం. . ఇది యూరోపియన్ యూనియన్‌కు వెలుపలి ప్రాంతం కూడా. మార్టినిక్ నివాసులు పూర్తి రాజకీయ, చట్టపరమైన హక్కులు గల ఫ్రెంచ్ పౌరులు. మార్టినిక్ నుండి ఫ్రెంచ్ నేషనల్ అసెంబ్లీకి నలుగురు డిప్యూటీలను, ఫ్రెంచ్ సెనేట్‌కు ఇద్దరు సెనేటర్లను ఎన్నుకుంటారు.