cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
అక్కివలస
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
దుర్గం (గాంధారి)
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
బీడీలు
అక్కివలస
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
అక్కివలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
అక్కివలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
అక్కివలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పెసర
షోలింగనల్లూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
షోలింగనల్లూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం చెన్నై జిల్లా, చెన్నై దక్షిణ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఆరు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:తమిళనాడు శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ఇస్లాంపూర్ (తూప్రాన్)
ఇస్లాంపూర్. తెలంగాణ రాష్ట్రం, మెదక్ జిల్లా, తూప్రాన్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తూప్రాన్ నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన హైదరాబాదు నుండి 52 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 505 ఇళ్లతో, 2172 జనాభాతో 1112 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1088, ఆడవారి సంఖ్య 1084. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 442 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 146. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573585 .పిన్ కోడ్: 502334.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి తూప్రాన్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల తూప్రాన్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గజ్వేల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల హైదరాబాదులోను, పాలీటెక్నిక్ గజ్వేల్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మేడ్చల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఇస్లాంపూర్లో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఇస్లాంపూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఇస్లాంపూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఇస్లాంపూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
ఇస్లాంపూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చెరకు, కూరగాయలు
విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో ప్రసిద్ధ గాంచిన దేవాలయం ఉంది. ఈ దేవాలయం పేరు శ్రీ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవస్థానం. ఇక్కడ సంవత్సరానికి గోరంత పెరిగే పుట్టులింగమ్ అత్యంత దైవ శక్తి ఉంది. ప్రతి సంవత్సరానికి కేవలం 3 రోజులు సుమారు 40,000 యాత్రికులతో జాతర కొనసాగుతుంది.
పంద్లిమామిడి
పంద్లిమామిడి, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా, చింతపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 96 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 32 ఇళ్లతో, 131 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 63, ఆడవారి సంఖ్య 68. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 131. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585243 .పిన్ కోడ్: 531111.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల చౌడుపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాకవరపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది.
భూమి వినియోగం
పండ్లిమామిడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఉత్పత్తి
పండ్లిమామిడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, చిక్కుడు
ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు
thumb|ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు డాక్టర్ ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు  ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక రోదసీ శాస్త్రవేత్త. భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) లో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.
నేపధ్యం
ప్రకాశం జిల్లా తర్చూరు మండలం, గోడవాడ గ్రామంలో నిరుపేద వ్యవసాయ కుటుంబంలో ఆయన జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు వెంకటేశ్వర్లు, వీరమ్మ. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం గోడవాడ గ్రామంలో సాగింది. తర్చూరులో ఉన్నత పాఠశాల‌ విద్య, చీరాల ప్రభుత్వ కళాశాలలో భౌతిక శాస్త్రంలో బీ.ఎస్సీ పూర్తి చేశారు. అనంతరం ఆంధ్రా వర్సిటీలో ఎమ్మెస్సీ ఎలక్ర్టానిక్స్‌ పూర్తి చేసి బంగారు పతకం సాధించారు. ఆ తర్వాత శ్రీ కృష్ణదేవరాయ వర్సిటీలో పీహెచ్‌డీ సాధించారు. 1982లో ఇస్రోలో చేరారు. 2007 నుంచి స్వదేశీ నావిగేషన్‌ వ్యవస్థకు ప్రాజెక్టు డైరెక్టర్‌గా.. బెంగళూరులోని ఇస్రో శాటిలైట్‌ సెంటర్‌లో తన సేవలు అందిస్తున్నారు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇస్రో ఉద్యోగులు
రాచకొండ
రాచకొండ,  తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, నారాయణపూర్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన నారాయణపూర్ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి 65 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గణాంక వివరాలు
thumbnail|కోటలోని మరో ద్వారం|alt=|250x250px2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 344 ఇళ్లతో, 1300 జనాభాతో 5611 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 682, ఆడవారి సంఖ్య 618. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 70 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1182. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577133 .పిన్ కోడ్: 508253.
గ్రామ చరిత్ర
రాచకొండ పర్యాటక ప్రాముఖ్యత గల ప్రదేశం. పట్టాభిగుట్ట దగ్గర ఒక గుహలోకల 'దశావతార' శిల్పాలు, పట్టణంలోని ఐదు దేవాలయాలు కాకతీయుల శిల్పకళకు చక్కటి నిదర్శనాలు. రేచర్ల నాయకులు రాచకొండ రాజధానిగా సా.శ.1325 నుండి 1474 వరకు మొత్తము తెలంగాణను పరిపాలించారు.
మొదటి గుహలో..
గుర్రాల గుట్ట మీద చాళుక్య యుగం నాటి వైష్ణవాలయం ఉంది. దీనికి సమీపంలోనే పెద్ద రాతి గుండ్ల మధ్య సహజసిద్ధమైన గుహ ఉంది. త్రిభుజాకార ముఖద్వారం ఉన్న ఈ గుహ సుమారు రెండు వందలమంది కూర్చునేంత వైశాల్యంతో ఉంటుంది. గుహలో తూర్పు పడమరలకు సహజ ద్వారాలుండగా ఉత్తర.. పడమర గోడలు ఏటవాలుగా ఉన్నాయి. ఒక పెద్ద గుండుపై మరో బండరాయి పడడంతో ఈ గుహ ఏర్పడింది. ఉత్తరం వైపు చూస్తున్న ఏటవాలు రాతి గోడ ఉపరితలం మీద చిత్రలేఖనాలున్నాయి. తూర్పు నుంచి పడమర వైపు కొనసాగుతున్న ఈ గోడకు మొదట మనుషుల బొమ్మలు కనిపిస్తాయి. తరువాత దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో పటం డిజైన్) బొమ్మ ఉంది.
సుమారు గజం పొడవు, అరగజం వెడల్పు పరిమాణాలతో ఉన్న ఈ పటం బొమ్మే ఇక్కడి చిత్రలేఖనాల్లో అతిపెద్ద చిత్రం. పటం బొమ్మకు పడమటి దిక్కున కొందరు మనుషుల బొమ్మలున్నాయి. వాటి తరువాత వరుసగా సుమారు ఆరేడు గజాల పొడవున ఎర్ర గీతలు గీసి ఉన్నాయి. సుమారు ఫీటు పొడవు, రెండు అంగుళాల వెడల్పుతో ఉన్న గీతల మధ్య దూరం అర ఫీటుంటుంది. నిజానికి ఈ గీతలు భక్తుల ప్రతిరూపాలు. పటం దైవానికి ప్రతీక. ఎదురుగా ఉన్న రాయిపై పద్మనాయకుల కాలాన చెక్కిన గణపతి శిల్పం ఉంది. గుర్రాల గుట్ట ప్రవేశ ద్వారానికి కుడివైపున కన్పించే పెద్ద గుండ్ల కింద మరో గుహ ఉంది. ఇక్కడేమో పెట్రోగ్లిప్స్ (petroglyphs), కప్యూల్స్ (cupules) ఉన్నాయి. రాయిపైన లోహ పరికరంతో చెక్కే చిత్రాలను ఇంగ్లీషులో పెట్రోగ్లిప్స్ అంటారు. రెండు సెం.మీ. ల లోతు, వృత్తాకారంలో ఉండే చిన్న చిన్న బద్దిలను కప్యూల్స్ అంటారు. ఇక్కడి పెట్రోగ్లిప్స్‌లో చాలా విశేషాలు చిత్రించి ఉన్నాయి. మొదటి చిత్రంలో ముగ్గురు మనుషులు, వారి కింద వరుసలో మరో ముగ్గురు కర్రలు, ఈటల సహాయంతో తమకు ఎదురుగా వస్తున్న పులిని ఎదుర్కొంటున్నట్లు చిత్రించి ఉంది.
ఈ ఆరుగురి మీద లింగం లేదా గుడిని పోలిన రేఖా చిత్రముంది. వీరి మధ్య పిరమిడ్ లేదా త్రిభుజాకారంలో ఆరు కప్యూల్స్ ఉన్నాయి. మనుషుల నుంచి ప్రారంభమై వరుసగా పులి కింది నుంచి వెనుకవైపునకు కప్యూల్స్ సుమారు 20 చిత్రించి ఉన్నాయి. ఈ కప్యూల్స్‌కు, పులికి మధ్య ఒక అడ్డు గీత నుంచి కిందికి నాలుగైదు గీతలు వేలాడుతున్నట్లుగా చిత్రమొకటి ఉంది. పై రేఖా చిత్రాలన్నింటి పొడవు సుమారు 6 అంగుళాలుండగా, వెడల్పు సుమారు రెండు అంగుళాలుంటుంది.
తెలంగాణలో వీటిని చెక్కిన మానవులు సుమారు క్రీ.పూ. 3 వేల సంవత్సరాల నుంచి క్రీ. పూ. ఒక వేయి సంవత్సరాల మధ్య కాలంలో జీవించి ఉండొచ్చు. పై చిత్రాలను బట్టి కొత్త రాతియుగం నాటికి తెలంగాణ ప్రజలు లోహ ఆయుధాలను వాడుతున్నారని వేట వారి ప్రధాన జీవనాధారం అని, దైవాన్ని పూజిస్తున్నారని, వారికి ఒక క్రమ సమాజం ఏర్పడిందని చెప్పవచ్చు.
గుర్రాల గుట్ట మీద..
ఇందులో మనిషి మొదటగా నేర్చుకుంది చిత్రలేఖనమే. ఆ చిత్రాలే మానవ జీవనవిధానాన్ని ప్రతిబింబింపజేస్తాయి. రాచకొండ రాతి గుహల్లో అలాంటి చిత్రాలే ఉన్నాయి. రాచకొండ దుర్గం ప్రధాన ద్వారం నుంచి లోపలికి వెళ్లగానే ఎడమవైపు గుర్రాల గుట్ట, కుడివైపు కచేరీ గుట్ట ఉంటాయి. ప్రాచీన చిత్రాలు వెలుగులోకి వచ్చిన రాతి గుహలు గుర్రాల గుట్ట మీద ఉన్నాయి. ఇంతకీ ఆ గుహల్లో ఏముంది? ఆ చిత్రాలు ఏం చెబుతున్నాయి? ఎప్పటివై ఉండొచ్చు?
రాతి చిత్ర శాస్త్రం ప్రకారం.. మొదటి గుహలోని చిత్రలేఖనాల్లో క్రూర జంతువులు, వేటాడిన జంతువులు, ఆయుధాలు లేకుండా పటం, మనుషులు మాత్రమే చిత్రించి ఉన్నాయి కాబట్టి ఇవి మధ్య రాతియుగానికి ముందువి అయి ఉండొచ్చు. తరువాత వచ్చిన కొత్త రాతి యుగానికి చెందినవి కూడా అయి ఉండొచ్చు. సున్నపు రాళ్లు, ఎరుపు రాళ్లు, ఆకు పసర్లలాంటివి వాడి ఈ చిత్రాలను గీసి ఉండొచ్చు. అందువల్లే ఇన్ని శతాబ్దాల పాటు చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయి. సీసీఎంబీ (సెంటర్ ఫర్ సెల్యూలర్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ) వారు సీ14 టెస్ట్ ద్వారా, థెర్మోల్యుమిన్‌సెన్స్ డేటింగ్ ద్వారా కచ్చితంగా వీటిని ఎప్పుడు గీశారో తెలుసుకోవచ్చు.
రెండో గుహలోని చిత్రాలు మధ్యరాతి యుగానికి.. అంటే క్రీ.పూ. 10వేల సంవత్సరాల నుంచి క్రీ.పూ. 3 వేల సంవత్సరాల మధ్య యుగకాలంలో గీసి ఉండొచ్చు. ఈ కాలంలోనే తెలంగాణలో ఇలాంటి చిత్రలేఖనాలు రాతి గుహవాసాల్లో చిత్రించడం ప్రారంభమైందని ప్రొఫెసర్ ఎన్. చంద్రమౌళి రాసిన ప్రామాణిక గ్రంథం చెబుతోంది. ఈ రెండు గుహల్లోని చిత్రలేఖనంపై ప్రామాణిక పరిశోధన చేస్తే మరిన్ని విషయాలు బయటికి వచ్చే అవకాశముంది.
ప్రముఖ అర్కియాలజిస్ట్ వీవీ కృష్ణశాస్త్రి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇలాంటి గుహలు 28 ఉన్నట్లు రాశారు. అందులో 15 తెలంగాణలో, 13 ఆంధ్రా, రాయలసీమలో ఉన్నట్లు వివరించారు. వీటిలో తెలంగాణలో ఉన్నవాటి గురించి ప్రస్తావించారు కానీ వివరించలేదు.
రాచకొండ మీద పుస్తకం రాసేందుకు పరిశోధన చేస్తున్నాru. ఇందులో భాగంగానే వీటిని గుర్తించాru. రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ ఈ రెండు గుహల చుట్టూ కంచె వేయించి ఈ అరుదైన చిత్రలేఖనాలను పరిరక్షించాలి. ఇప్పటికే చిత్రలేఖనాల గుహ సమీపంలో రెండు చోట్ల గుప్త నిధుల కోసం తవ్వకాలు జరిపారు.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు నారాయణపూర్లో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నారాయణపూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చౌటుప్పల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ నల్గొండలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తూప్రాన్ పేట్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చౌటుప్పల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
రాచకొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాచకొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
రాచకొండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, సజ్జలు
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలంగాణ చారిత్రక స్థలాలు వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
ఏదుబాడు
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల పర్చూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల అన్నంభొట్లవారిపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల [అన్నంభొట్లవారిపాలెం]]లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పర్చూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చీరాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ నాగులపాలెంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చీరాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం చీరాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
alt= Plastic Pollution in Ghana | Plastic Pollution covering Accra beach |thumb|440x440px|అక్ర బీచ్‌, ఘనాలో ప్లాస్టిక్ కాలుష్యం alt=Plastic pollution in Campus area of Visva Bharati, Santiniketan, West Bengal|thumb|440x440px|శాంతినికేతన్ క్యాంపస్ ప్రాంతంలో ప్లాస్టిక్ కాలుష్యం, విశ్వ భారతి, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్లాస్టిక్ ఓ అద్భుతమైన రసాయన సమ్మిళిత పదార్థము. దీనితో అనేక వస్తువులు తయారు చేయవచ్చును. ఇవి అత్యంత అందంగాను, రంగురంగులతో వుండి అత్యంత చౌకగా వుండటంతో ప్లాస్టిక్ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా బాగా ప్రచారంలోకి వచ్చింది. దీనితో తయారు కాబడని వస్తువంటూ ఏది లేదు. స్వతహాగా ప్రాస్టిక్ విష పూరితము కాదు, ఆరోగ్యానికి హాని కరము అంతకన్నా కాదు. కాని వాటి వ్యర్థ పదార్థాల వలన పర్యావరణానికి కలిగే ముప్పు అంతా ఇంతా కాదు.
ఏదుబాడు
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
ప్లాస్టిక్ సంచులు- ఒక పర్యావరణ ప్రమాదం
ప్లాస్టిక్ సంచులు ఉపయోగించడం వలన జరిగే సమస్య, వ్యర్ధ పదార్థాల యాజమాన్య పద్ధతులలోని లోపాలే ప్రాథమికంగా కారణము. కాలువలు మూసుకుపోవడం, భూగర్భజలాల కాలుష్యం మొదలైనవాటితోపాటు విచక్షణారహితంగా ఉపయోగించే రసాయనాల వల్ల పర్యావరణ సమస్యలు కలుగుతాయి.
ప్లాస్టిక్ అంటే ఏమిటి?
ప్లాస్టిక్ అంటే పోలిమర్లు, మోనోమర్లు అనే పునరుక్తమయ్యే యూనిట్లని కలిగి ఉన్న పెద్ద అణువులు. ప్లాస్టిక్ సంచుల విషయంలో, పునరుక్తమయ్యే యూనిట్లు “ఎథిలిన్”. పోలిఎథిలిన్ ఏర్పడడానికి ఎథిలిన్ అణువులు బహురూపం చెందినపుడు, అవి పొడవైన కర్బన అణువుల చెయిన్లను ఏర్పరుస్తాయి. ఇందులో ప్రతి కార్బన్ రెండు హైడ్రోజన్ పరమాణువులతో బంధం ఏర్పరచుకుంటుంది.
ఏదుబాడు
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
ప్లాస్టిక్ సంచులు వేటితో తయారవుతాయి?
ప్లాస్టిక్ సంచులు మూడు రకాల మౌలిక పోలిమర్లలో ఏదైన ఒక దానితో తయారవుతాయి. పోలీఎథిలిన్- 1) ఎక్కువ సాంద్రతగల పోలి ఎథిలిన్ (హెచ్ డి పి ఇ), 2) తక్కువ సాంద్రతగల పోలి ఎథిలిన్ (ఎల్ డి పి ఇ), 3) సరళంగా తక్కువ సాంద్రతగల పోలి ఎథిలిన్ (ఎల్ ఎల్ డి పి ఇ). కిరాణా సంచులు సామాన్యంగా హెచ్ డి పి ఇతో, డ్రై క్లీనర్ నుండి ఇచ్చే సంచులు ఎల్ డి పి ఇ అయి ఉంటాయి. ఈ మెటీరియల్ లో పెద్ద వ్యత్యాసం ఏమిటంటే, పోలిమర్ చెయన్ శాఖలుగా ఏర్పడే పరిమాణం. హెచ్ డి పి ఇ, ఎల్ ఎల్ డి పి ఇ శాఖలుకాని చెయిన్లతో సరళంగా చెయన్లు ఉంటాయి ; ఎల్ డి పి ఇలో శాఖలుతో చెయిన్ల ఏర్పడతాయి.
ఏదుబాడు
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
ప్లాస్టిక్ ఆరోగ్యా నికి హానికరం
ప్లాస్టి సైజర్లు అనేవి తక్కువ బాష్పశీల స్వభావముగల సేంద్రీయ ఈస్టర్లు. అవి, ఆహార పదార్థాలకి స్రవించిడం ద్వారా వలస పోగలుగుతాయి. ప్లాస్టిసైజర్లలో కూడా కేన్సరు కలుగ చేసే పదార్థాలని కలిగి ఉంటాయి. యాంటి ఆక్సిడింట్లు, స్టెబిలైజర్లు సేంద్రీయ, అసేంద్రీయ రసాయనాలు. వీటి తయారీ విధాన సమయంలో, ఉష్ణ వియోగం చెందకుండా రక్షిస్తాయి.
ఏదుబాడు
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఏదుబాదులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
ఏదుబాదులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
ఖమ్మం జిల్లా
ఖమ్మం జిల్లా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాలలో ఒకటి. ఖమ్మం దీని ముఖ్యపట్టణం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దీని జనాభా 1,389,566.
ఏదుబాడు
ఉత్పత్తి
ఏదుబాదులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ఖమ్మం జిల్లా
చరిత్ర
చరిత్రకారుల కథనం ప్రకారం ఖమ్మం అనే పేరు అదే పట్టణమందు కల నృసింహాద్రి అని పిలువబడే నారసింహాలయం నుండి వచ్చినట్టుగా, కాలక్రమేణా అది స్థంభ శిఖరిగాను ఆపై స్థంబాధ్రిగా పిలువబడినట్టు తెలుస్తుంది. ఉర్దూ భాషలో కంబ అనగా రాతి స్తంభం కావున ఖమ్మం అను పేరు ఆ పట్టణంలో కల రాతి శిఖరం నుండి వచ్చినట్టుగా మరొక వాదన. తెలంగాణాలో చారిత్రకంగా ప్రాముఖ్యం కలిగిన జిల్లాల్లో ఖమ్మం ఒకటి. ఖమ్మంలో కల నరసింహాలయం త్రేతాయుగం నాటిదని నమ్మకం.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
ప్లాస్టిక్ ఆరోగ్యా నికి హానికరం
'''కాడ్మియం, సీసం వంటి విషపూరిత ధాతువులు, ప్లాస్టిక్ సంచుల మాన్యుఫేక్చరింగులో ఉపయోగించినప్పుడు కూడా శ్రవించి ఆహార పదార్ధాలని కలుషితం చేస్తాయి. కాడ్మియం చిన్న మోతాదులలో శోషించినపుడు, వాంతులని, గుండె పెద్దది కావడం కలగచేస్తుంది. ఎక్కువ కాలం సీసానికి గురైతే, మెదడు టిష్యూలు క్షీణించి పోతాయి.'''
ఖమ్మం జిల్లా
చరిత్ర
సింగరేణి బొగ్గు గనులకు పుట్టినిల్లయిన ఇల్లందు పట్టణం ఖమ్మం జిల్లాలో ఉంది. ఖమ్మం జిల్లా 1953లో పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం ఏర్పరచబడింది, అప్పటి వరకు వరంగల్ జిల్లాలో భాగంగా ఉన్న ఖమ్మం, మధిర, ఇల్లందు, బూర్గంపాడు, పాల్వంచ రెవెన్యూ డివిజన్ లను విడదీసి ఖమ్మం కేంద్రంగా జిల్లాను ఏర్పాటు చేశారు. 1959 లో అప్పటి వరకు తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఉన్న భద్ర్రాచలం, అశ్వారావుపేట, వెంకటాపురం రెవెన్యూ డివిజన్ లను విడదీసి ఖమ్మం జిల్లాలో కలిపారు. అయితే 2014 లో తెలంగాణా రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం నిమిత్తం భద్రాచలం పట్టణం, మండల కేంద్రం, మినహా ఆ మండలంలోని గ్రామాలన్నీ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన రంపచోడవరం డివిజన్ లో కలిసాయి.
కౄరమయిన నైజాం నవాబు పాలనకు వ్యతిరేకంగా కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో వీరోచితంగా జరిగిన సాయుధ రైతాంగ పోరాటానికి కాకలు దీరిన యోధులను, నాయకులను అందించిన ప్రాంతంగా ఖమ్మం చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. సింగరేణి బొగ్గు గనులతో, పచ్చని అడవులతో, పారే జీవనది గోదావరితో, అధిక సంఖ్యలో గిరిజనులను కలిగియున్న ఈ జిల్లా విప్లవ పోరాటాలకు, ఉద్యమాలకు, రాజకీయ చైతన్యానికి ప్రతీక.
భౌగోళిక స్వరూపం
ఖమ్మం భౌగోళికంగా 16-45, 18-35 ఉత్తర అక్షాంశాలు, 76-47, 80-47 తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఉత్తరాన ఛత్తీస్‌గడ్ రాష్ట్రము, నైరుతి దిశలో నల్గొండ జిల్లా, తూర్పున ఉభయగోదావరి జిల్లాలు, దక్షిణాన కృష్ణా జిల్లా, ఈశాన్యాన ఒడిషా రాష్ట్రం, పశ్చిమాన వరంగల్లు జిల్లా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. ఖమ్మం జిల్లాలో గోదావరి,కిన్నెరసాని, వైరా, పాలేరు, శబరి, మున్నేరు, తాలిపేరు, లంకా సాగరు నదులు ప్రవహిస్తూ ఉన్నాయి.
ఆర్ధిక స్థితి గతులు
2006 లో భారతప్రభుత్వం ఖమ్మం జిల్లాను వెనుకబడిన జిల్లాగా ప్రకటించింది. దేశం మొత్తం మీద మొత్తం 640 జిల్లాలలో ఉన్న 250 వెనుకబడిన జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వెనుకబడిన జిల్లాలకు అందించే నిధులను (బి ఆర్ జి ఎఫ్)అందుకుంటున్న 13 జిల్లాలలో ఖమ్మం ఒకటి.
వ్యవసాయం
ఖమ్మం జిల్లా భూములు వ్యవసాయానికి యుక్తమైనట్లు ఉంటాయి. వాతావరణం కూడా అనుకూలంగా ఉంటుంది కనుక విస్తృతశ్రేణిలో మిరప, పొగాకు, మామిడి, అరటి, ముంతమామిడి, కొబ్బరి, పామ్ అయిల్, కోకో, వరి, మిరియాలు మొదలైనవి పండిస్తారు. పండ్లు, కూరగాయలు, పూలు వాటి విత్తనాలు ఉత్పత్తి, వితరణ వంటి ప్రధాన కార్యకలాపాలకు తోటపని శాఖ (హార్ట్ కల్చర్ డిపార్ట్‌మెంట్) తోడ్పాటు ఉంది.
నీటి పారుదల వివరాలు
ఖమ్మం జిల్లాలో 4 మధ్య తరహా నీటి పారుదల ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. center|thumb|600px|పాలేరు జలాశయం
రెవెన్యూ డివిజన్లు
పువర్య్వస్థీకరణకు మందు ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలోని మండలాలతో కూడిన పటం|thumb
నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల నిర్మాణం / పునర్వ్యవస్థీకరణ ముందు ఖమ్మం, కొత్తగూడెం, భద్రాచలం రెవెన్యూ డివిజన్లుగా ఉండేవి. పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా కొత్తగూడెం, భద్రాచలం రెవెన్యూ డివిజన్లు భద్రాద్రి జిల్లాలో కలిశాయి.
ఖమ్మం జిల్లాలో ఒకటి పాత ఖమ్మం రెవెన్యూ డివిజను కాగా రెండవది కొత్తగా ఏర్పాటైన కల్లూరు రెవెన్యూ డివిజను.
పునర్వ్యస్థీకరణ తరువాత పాత మండలాలు
భౌగోళికంగా ఖమ్మం జిల్లాను తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడకముందు 46 రెవెన్యూ మండలాలుగా విభజించారు.
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తర్వాత పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం నిమిత్తం వేలేరుపాడు, కుక్కునూరు, కూనవరం, చింతూరు, వరరామచంద్రపురం (వి.ఆర్.పురం) మండలాలతో పాటు అన్ని గ్రామాలు, భద్రాచలం మండలం లోని భద్రాచలం పట్టణం, మండల కేంద్రం మినహా మండలంలోని అన్ని గ్రామాలు, బూర్గంపాడు మండలం లోని సీతారామనగర్, శ్రీధర-వేలేరు, గుంపనపల్లి, గణపవరం, ఇబ్రహీంపేట, పెద్ద రావిగూడెం ఆరు గ్రామాలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఉభయ గోదావరి జిల్లాలలో కలిశాయి.
తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల నిర్మాణం / పునర్వ్యవస్థీకరణ కార్యక్రమం చేపట్టింది. పూర్వపు ఖమ్మం జిల్లా లోని 46 మండలాలలో 5 పూర్తి మండలాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పోలవరం ముప్పు మండలాల క్రింద విలీనంచేయగా మిగిలిన 41 పాత మండలాలలో లోగడ ఖమ్మం జిల్లాలో రెవెన్యూ డివిజను కేంద్రంగా ఉన్న కొత్తగూడెం పరిపాలనాకేంద్రంగా  17 పాత మండలాలుతో భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా కొత్తగా ఏర్పడింది..
ఇతర జిల్లాలలో విలీనమైన మండలాలు
వరంగల్ జిల్లా పరిధిలో కొత్తగా ఏర్పడిన మహబూబాబాద్ జిల్లాలో బయ్యారం, గార్ల మండలాలు, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలో వెంకటాపురం, వాజేడు మండలాలు (ప్రస్తుతం కొత్తగా ఏర్పడిన ములుగు జిల్లా)లో కలిశాయి.
పునర్వ్యస్థీకరణ తరువాత జిల్లాలో మండలాలు
గమనిక:* పునర్య్వస్థీకరణలో కొత్తగా ఒక మండలం ఏర్పడింది.
జనాభా లెక్కలు
1981 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా జనాభా:17,51,674, స్త్రీ, పురుషుల నిష్పత్తి:952:1000, అక్షరాస్యత:19.2 శాతం. (మూలం::ఆంధ్రప్రదేశ్ దర్శిని 1985)
2001 జనాభా గణను అనుసరించి ఖమ్మంజిల్లా జనసంఖ్య 2,798,214. ఇది సుమారుగా జమైకా దేశ జనసంఖ్య లేక అమెరికా లోని  ఉటాహ్కు సమానము. భారతదేశ 640 జిల్లాలలో జనసంఖ్యలో ఖమ్మం జిల్లాది 13వ స్థానం. జిల్లా జనసాంద్రత కిలోమీటరుకు 175 మంది. జిల్లా వైశాల్యం 450 చదరపు మైళ్ళు. 2001-2011 వరకు జనసంఖ్య వృద్ధి శాతం 8.5%. స్త్రీ :పురుష నిష్పత్తి 1010:1000. అక్షరాస్యత 65.46%. చదరపు కిలోమీటరు జనసాంద్రత 51 నుండి 160 వరకు వృద్ధి చెందింది. మొత్తం జనాభా 3,60,154లో షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 5,58,958. జిల్లాలో 80% ప్రజలు పల్లెలలో నివసిస్తున్నారు. గ్రామీణ జనంఖ్యలో స్త్రీ:పురుషుల నిష్పత్తి 974:1000.జిల్లాలోని పట్టణాలు 9
వారిలో పని చేయువారు 10.21 లక్షలు, పని చేయని వారు 11.94 లక్షలు,వ్యవసాయదారులు 2.59 లక్షలు, వ్యవసాయకూలీలు 4.60 లక్షలు, వెనకబడిన కులములు 3.60 లక్షలు, వెనకబడిన జాతులు 5.59 లక్షలు,
జీవన ప్రమాణం
2007-2008 మధ్య అంతర్జాతీయ శాస్త్రీయ జనసాంద్రతా సంస్థ (ఇంటర్‌నేషనల్ ఇన్‌స్టిటిట్యూట్ ఆఫ్ పాపులేషన్ సైన్సెస్ ) 38 గ్రామాలలో 1258 మందిని చేసిన జనాభిప్రాయ సేకరణలో వారు 85.8% మంది ప్రజలు విద్యుత్‌చ్ఛక్తి వసతిని, 92.2% ప్రజలు మంచినీరు వసతిని, 32.1% మరగుదొడ్డి వసతిని, 28.6 % శాశ్వత పక్కా గృహ వసతిని, వివాహ వయసైన 18 సంవత్సరాల కంటే ముందే వివాహమైన ఆడపిల్లల శాతం 33.6% ఉందని ఇంకా 81.7% మంది దారిద్ర్య రేఖకు దిగువ (B.P.L) కార్డులు కలిగిఉన్నట్లు కనుగొన్నారు.
సంస్కృతి
ఖమ్మంలో కొండజాతుల వారి సంఖ్య 5,58,958. ఆంధ్రప్రదేశ్ కొండజాతి వారిలో 13.29% ఖమ్మం జిల్లాలలో ఉన్నారు.
కోయలు
కోయలు అన్న శభ్దానికి అర్థం " కొండలు న దేశం ఒక మంచి వ్యక్తులు ". కోయలు అనబడే గిరిజనుల జనాభా దండకారణ్య అడవులలో నివసిస్తున్న 80%. సాధారణంగా, కోయలు పొట్టిగా సన్నని శరీరాలు కలిగి ఉంటారు. అలాగే కొంత వ్యత్యాసంగా కూడా ఉంటారు. కోయలు మాట్లాడే భాషకు లిపి ఉండదు. కోయలు శాబ్ధరూపంగా మాత్రమే ఉండే కోయ భాష మాట్లాడతారు. కోయ సమాజంలో స్వంత ఆస్తి కలిగి ఉండేవారు తక్కువ. సాధారణంగా కోయలలో నేర ప్రవృత్తి తక్కువ. కోయసమాజంలో మద్యపానం పానం చేయడానికి పురుషులతోపాటు స్త్రీలకు కూడా అనుమతి ఉంది.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
వ్యర్ధ ప్లాస్టిక్ యాజమాన్య వ్యూహరచనలు
పలుచని ప్లాస్టిక్ సంచులు తక్కువ విలువ కలిగి ఉండి వాటిని వేరుపరచడం కష్టతరంగా ఉంటాయి. ప్లాస్టిక్ సంచుల మందాన్ని పెంచితే, ప్లాస్టిక్ సంచుల ఖరీదైనవిగా ఉండి, వాటి ఉపయోగాన్ని తగ్గించ వచ్చు. ప్లాస్టిక్ మేన్యుఫేక్చర్ అసోసియేషన్, చెత్తని తీసుకు వెళ్ళేవారు కూడా వ్యర్ధ సేకరణ, తొలగించే విధానంలో పాల్గొనాలి.
ప్లాస్టిక్ నీటి సీసాలు, ప్లాస్టిక్ సంచులు పారవేయడం వలన మున్సిపల్ ఘన వ్యర్ధ యాజమాన్యానికి ఒక సవాలుగా తయారయింది. పర్యాటక ప్రదేశాలలో, చాలా పర్వత రాష్ట్రాలలో (జమ్ము & కాశ్మీర్, సిక్కిం, పశ్చిమ బెంగాలు) ప్లాస్టిక్ సంచులు/సీసాలని ఉపయోగించడాన్ని నిషేధించాయి. హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, హెచ్ పి బయోడిగ్రేడబుల్ గార్బేజ్ (నియంత్రణ) చట్టం, 1995 క్రింద, 15.08.2009 నుండి రాష్ట్ర మంతటా, ప్లాస్టిక్ ఉపయోగించ డానిని నిషేధించడానికి క్యాబినెట్ తీర్మానం తీసుకుంది. కమీటీలని, టాస్క్ ఫోర్స్ లని నియమించడం ద్వారా, దేశంలో వ్యర్ధ ప్లాస్టిక్ వలన వాతావరణానికి కలిగిన నష్టాన్ని క్రేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా అంచనా వేసింది. కమిటీ, టాస్క్ ఫోర్స్, సమస్యని అధ్యయనం చేసి సిఫార్సు చేస్తారు. ప్లాస్టిక్ సంచులు, కంటైనర్లని నిర్వహించడానికి, నియంత్రించడానికి, పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వశాఖ, పర్యావరణ (సంరక్షణ) చట్టం, 1986 క్రింద, రిసైకిల్డ్ ప్లాస్టిక్ మేన్యుఫేక్చర్, వినియోగ నిబంధనలు 1999ని జారీ చేసింది, దానిని 2003లో సవరించింది. బయోడిగ్రేడబుల్ ప్లాస్టిక్ మీద, బ్యురో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (బి ఐ ఎస్) 10 ప్రమాణాలని ప్రకటించింది.
ప్లాస్టిక్ వలన ప్రకృతికి కలిగే ప్రత్యామ్నాయాలు
ప్లాస్టిక్ సంచులకు ప్రత్యామ్నాయంగా జనపనార లేదా క్లాత్ సంచులని వినియోగించడాన్ని జనరంజకం చేయాలి, ఆర్థికపరమైన ఇన్సెంటివ్లతో ప్రేరేపించాలి. అయినప్పటికీ, పేపరు సంచులు తయారీలో చెట్లని కొట్టి వాటిని ఉపయోగించడం జరుగుతుంది, కాబట్టి వాటి వినియోగాన్ని పరిమితం చేయాలి. ముఖ్యముగా బయోడిగ్రేడబుల్ ప్లాస్టిక్ సంచులని మాత్రమే ఉపయోగించాలి, మరి బయోడిగ్రేడబుల్ ప్లాస్టిక్ ని అభివృద్ధి చేయడానికి పరిశోధన జరుగుతుంది.
ఖమ్మం జిల్లా
సంస్కృతిక కోయలు
సాంస్కృతిక కోయలు రాష్ట్రంలోని దేశవాళీ షెడ్యూల్ తెగలలలో ఒకటిగా భావించబడుతున్నారు. వారి స్థానిక భాష కోయి. ఇది అధికంగా తెలుగు నుండి పుట్టి ఉంటుంది లేదా వారు అనేక తెలుగు పదాలను అరువుగా తెచ్చుకొని ఉంటారు. కోయల పాటలు, నృత్యాలు, సంగీతం, క్రీడలు వారి జీవనశైలిని సంస్కృతి ప్రతిబింబిస్తాయి. వారు ఆధ్యాత్మికంగా మాజికో సంబంధమైన నమ్మకాలు అధికంగా కలిగి ఉన్నారు. అలాగే మాజికోను దేవతగా భావిస్తారు. వారు దేవతలు, దేవుళ్ళను దేవరలు అని పిలుస్తారు. అయినా అధికమైన గిరిజన తెగలు చాలా వరకు తమని తాము హిందువులుగా భావిస్తారు అలాగే హిందూమత దేవుళ్ళ, దేవతల ఆరాధన చేస్తారు. వారు సాధారణంగా వారి జాతి కొరకు మరణించిన అమరులకు జాతరలు జరుపుకుంటారు.అమరులను వారు వారి ఆధ్యాత్మిక నాయకులుగా భావించి ఆరాధిస్తారు. సమ్మక్క, సారక్కా వాటిలోఒకటి. వారి జన్మస్థానం ఇది అని భావించడమే వారు ఈ జాతర జరపడానికి కారణం. ఈ జాతరలో నృత్యాలు, గీతాలు ఉంటాయి. కోయ పురుషులు వారి సంప్రదాయ దుస్తులలో తల మీద ఎద్దు లేక దున్నపోతు కొమ్ములను ధరించి పెద్దపెద్ద డోళ్ళను వాయిస్తూ ఈ నృత్యాలలో పాల్గొంటారు. కోయమహిళలు సంప్రదాయ వస్త్రాలు ధరించి చేతులలో అందమైన వలయాలు పట్టుకుని ఒకరి చేతిని ఒకరు పట్టుకుని ఈ నృత్యాలలో పాల్గొంటారు.
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
వనరులు
http://te.pragatipedia.in/rural-energy/environment/environment-facts#section-1
ఖమ్మం జిల్లా
సంస్కృతిక కోయలు
వారు సాధారణంగా ప్రబలమైన రేలా పాటలు పాడుతుంటారు. వారు సాధారణంగా రేలా రేలా రేలా రేలా రేలా రేరేరేలా అంటూ ప్రారంభిస్తారు. మరణం లేదా వివాహం మాంసం, ఇంటిలో తయారు మద్యం వినియోగం ఏ వేడుకలో అయినా ఈ నృత్యగీతాలు విస్తృతంగా చలామణిలో ఉన్నాయి. సాధారణంగా కోడి మాంసం లేదా మేక మాంసం వడ్డించబడుతున్నా కాని గొడ్డు మాంసం వినియోగం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. కోయపురుషులు కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం నుండి పురుషులు మాత్రమే అనేకంగా ఒక దశాబ్దం కింద నుండి మాత్రమే గోచీ ధరించే వాడుక ఉంది వారు గోచీ తప్ప మరే వ్స్త్రం ధరించరు. స్త్రీలు మాత్రం చీరెలను ధరించినా వారు చీరె ధరించే విధం మాత్రం సాధారణ భారతీయ స్త్రీలు ధరించే విధానికి వ్యత్యాసంగా ఉంటుంది. వయసైన స్త్రీలు మాత్రం ఇంకా వారి సంప్రదాయ దుస్తులను మాత్రమే ధరిస్తున్నా స్త్రీలు మాత్రం అధునిక సమాజాలతో సంబంధాలు ఏర్పడిన తరువాత వారి సంప్రదాయక వస్త్రధారణ నుండి సాధారణ వస్త్రధారణకు మారుతున్నారు. ప్రభుత్వం వారిలో వేగంగా అభివృద్ధి తీసుకురావాలనే చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఇతర సమాజాలతో సంబంధబాంధవ్యాలు ఏర్పడిన తరువాత వీరు పాతసంప్రదాయలను వదిలి అనూహ్యంగా జీవినసరళిని మార్చుకుంటున్నారు. ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నప్పటికీ ఇప్పాటికీ వీరిలో పేదవారి శాతం అధికంగానే ఉంది. వీరిలో అక్షరాస్యత శాతం కూడా చాలా స్వల్పంగా ఉంది. వీరిలో కొంత మంది మాత్రమే ఆర్థికాభివృద్ధి సాధించారు. క్రైస్తవ మిషనరీలు చాలా చురుకుగా పనిచేస్తూ వీరినిని మతమార్పిడి చేసారు. బైబుల్‌ను కూడా కోయ భాషలోకి అనువదించి చదువడం విశేషం.
ఏదుబాడు
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, పొగాకు, శనగ
ఖమ్మం జిల్లా
జీవనము
కోయప్రజలు అధికంగా వ్యవసాయజీవనం సాగిస్తుంటారు. వారు పొదు అనే (అంటే స్లాష్, బర్న్ సాంకేతికత) చేయబడిన చింతపండు తయారు చేస్తారు. అందువలన వారు చింతకాయలు, ఉసిరికాయలు, తేనె, పామ్ గింజల సేకరణ, లేత చింతపండు ఆకులు వంటివి చేసి జీవనాఅన్ని సాగిస్తారు. వీటిలో కొన్ని నేటి కాలంలో చూడడం చాలా అదుదై పోయింది. పెద్ద ఎత్తున అటవీ నిర్మూలన ఇందుకు ఒక కారణం. ఇప్పుడు వారు అటవీప్రాంతం ఇప్పటికే చాలావరకు తగ్గిపోవడంతో పొదు తయారీని సాగించడం చాలా వరకు మనారు. ఈ తెగలలో అధికులు కొద్దిపాటి భూములను కలిగి ఉన్నారు. ఇందుకు బద్రాచలం  ఇంటిగ్రేటెడ్ ట్రైబల్ డెవలప్మెంట్ ఏజెన్సీ ధన్యవాదాలు చెప్పాలి. కనుక వారు వారి సంప్రదాయక వ్యవసాయం వదిలి ఆధునిక పద్ధతులు అవలంభిస్తున్నారు. స్వంత భూములు ఉన్న వారు హెచ్ వై వి విత్తనాలు, పురుగుమందులు, ఎరువులు, పవర్ స్ప్రేలు ఉపయోగం వంటి వ్యవసాయం ఆధునిక పద్ధతులను పాటిస్తున్నారు. కాలగతిలో ఏర్పడిన మార్పుల కారణంగా వన్యప్రాణి నివాస స్థానాలు ఉడిగి పోవడం, భూమి ఉత్పాదకత క్షీణించడం అటవీ నిర్మూలన, గిరిజన కాని వారు స్థావరాలు ఏర్పరచుకోవడం వంటి పరిణామాలు సంభవించడంతో కారణంగా సంప్రదాయ వ్యవసాయం స్థానంలో అధిక దిగుబడి ఇచ్చే ఆధునిక వ్యవసాయం చోటు చేసుకుంది. ఆధునికీకరణ ప్రక్రియ కారణంగా కోయ ప్రజల జీవనసరళిలో పెనుమార్పులు సంభవించాయి. వారు పందులను, ఎద్దులు, మేకలు, కోళ్ళ వంటి పక్షులు మొదలైన వాటిని పెంపుడు జంతువులుగా పోషిస్తున్నారు. ఈ జంతువులను తినడం ద్వారా ఆహారంలో మాంసకృత్తుల అవసరాన్ని భర్తీ చేసుకుంటారు.
అభిరుచులు
కోయప్రజల ప్రజల ఇష్టమైన వినోదాలలో వేట ఒకటి. వారు జంతువులు వేటాడేందుకు ప్రాణాంతకమైన విల్లు, బాణాలు ఉపయోగిస్తారు. కానీ ముందే చెప్పినట్లుగా అడవుల విస్త్రీణం క్షీణించడం, అడవి జంతువులను విపరీతంగా చంపి తినడం కారణంగా జంతువుల సంఖ్య మరింతగా క్షీణించింది. కనుక ప్రస్తుతం వీరు సాగించే వేట పూర్తిగా వ్యర్ధమైనదిగా ఉంటుంది. వారు అనుసరిస్తున్న ఆధునిక జీవితం శైలి కారణంగా చలనచిత్రాలను చూడడం వారి ప్రధాన వినోదం మారింది. గిరిజన నివాసాల సమీపంలో ఈత చెట్లుగా పిలువబడుతున్న పామ్ చెట్లు అధికంగా కనపడుతున్నాయి. కోయలు వీటి నుండి కల్లును తీసి త్రాగుతుంటారు. కోయలు విస్తృతంగా వినియోగించుకునే ప్రముఖ మత్తు పానీయాలలో ఇది ఒకటి. ఇదికాక వారు ఇంట్లో తయారుచేసే మద్యంకూడా సేవిస్తుంటారు. ఈ మత్తుపదార్ధాలు ఉపయోగం వారి ఆరోగ్యంపై చాలా ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తుంది ఫలితంగా వారి జీవితకాలం ప్రత్యేకంగా పురుషులుకు తక్కువగా ఉంటుంది.
భాష
కోయతెగ ప్రజలు కోయి లేదా కోయా అనే ఒక భాష మాట్లాడతారు. కోయసమాజం యొక్క మూలాలు ఇప్పటికీ నిగూఢం అయినప్పటికీ వారు ద్రావిడ కుటుంబ గిరిజన సమూహలలో ఘనమైన గోండ్ సమాజానికి చెందినవారుగా చెబుతారు. కాబట్టి కోయ భాష గోండ్‌భాష యొక్క ఒక మాండలికం పరిగణించబడింది. కోయి భాషలో కూడా కొన్ని రూపాంతరాలు ఉన్నాయి. భద్రాచలం నుండి అంత దూరంకాని చింతూరు అనే చిన్న పట్టణం, కోయి భాష యొక్క భాషా సెంటర్ పరిగణించబడింది. అక్కడి వారు మాట్లాడే భాష కోయీభాష యొక్క అత్యుత్తమ రూపాంతరం పరిగణించబడింది. కోయి భాషకు పరిమిత పదాలను మాత్రమే కలిగి ఉంది. దాని పదనిఘంటువు చాలా పరిమితం. అతి ముఖ్యమైన విశేషం ఏమిటంటే కోయీలు ఆదిమ తెగలలో వేట ప్రధానంగా ఉన్న సమాజాల సమాహారం. వారి దినచర్యలు చాలా పరిమితంగా ఉంటాయి. కనుక వారికి లక్షల పదాలు కలిగిన ఆంగ్లం వంటి భాషాపదాల అవసరం వారికి లేదు. వారి భావవ్యక్తీకరణకు లక్షల పదాల అవసరం లేదు. ఈ తెగల ప్రజలు అనుసరించే చాలా సులభమైన, నిరాడంబర జీవనవిధానం కారణంగా వారికి స్థానిక పదాల అవసరం అతి తక్కువ సంఖ్యలో ఉంటుంది. ఉదాహరణకు వారి భాషకు ఒక లిపి లేదు. తెలుగు భాషకు దగ్గరగా ఉండే ఈ భాషకు తెలుగులిపి కూడా వాడుకలో లేదు. వేట ప్రధాన జీవితంగా జీవనం సాగించే వీరికి చెట్లు, జంతువులు, ఆయుధాలు, ఆహారం మొదలైన వాటితో సంబంధించి ఉంటాయి. చూడండి వారి స్వంత పదాలు కలిగి హంటర్ సంగ్రాహకులు ఉండటం సాధారణంగా ఈ భాష వ్రాయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ భాషకు ప్రత్యేక లిపి లేని కారణంగా కోయభాషను వ్రాయడానికి తెలుగు లిపిని వాడుకుంటారు. రాజీవ్ విద్యా మిషన్ అనే ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని ప్రణాళిక వారి మాతృభాషలో గిరిజన పిల్లలకు విద్యను అందజేయటంతో ఉద్దేశంతో మొదటి తరగతి నుండి ఐదవ తరగతి వరకు కొన్ని పాఠ్యపుస్తకాలు సిద్ధం చేసింది. ఆ పుస్తకాలు అన్ని తెలుగు లిపిలో వ్రాసారు.
కొండరెడ్లు
కొండరెడ్లు అధికంగా పర్వతాలు, మందపాటి అడవులలో నివసిస్తున్నారు. వీరు వర రామ చంద్ర పురం మండలంలో కొల్లూరు, గొందూరు గ్రామాల్లో నివసిస్తున్నారు వారు తెలుగు యొక్క పురాతన మాండలికం మాట్లాడుతారు. సాధారణంగా, వారు పరిమితమైన ప్రవర్తన కనబరుస్తారు. సధారణంగా మైదానాల నుండి వచ్చే ప్రజలు మీద విశ్వాసం ఉండదు. వారు చక్కని హస్థకళాకారులు. వారు వెదురుతో రకరకాల వస్తువులను తయారు చేస్తారు.
లంబాడీలు
లంబాడీలను సుగాలీలు లేదా బంజారాలు అని పిలుస్తారు. వారు తరచుగా అద్దం, పూసలు, ఇతర అలంకరణ వస్తువులు నిండి ఉన్న రంగురంగుల దుస్తులను ధరించి ఉంటారు. పురుషులు తల తలపాగాలను దుస్తులు, క్రీడాస్ఫూర్తి కలిగి మందపాటి మీసాలను కలుగి ఉంటారు. కమ్మం జిల్లా మొత్తంలో మంగాపురంలో లంబాడీలు నూరు శాతం కలిగిన గ్రామపంచాయితీలు అధికంగా ఉన్నాయి.
విద్యాసంస్థలు
వైద్య విద్య కొరకు మమత మెడికల్ కళాశాల (ప్రైవేటు) ఉంది. సమీకృత గిరిజనాభివృద్ది సంస్థ పర్యవేక్షణలో గిరిజనుల కొరకు ప్రాథమిక పాఠశాలల నుండి కళాశాలల వరకు అనేక విద్య సంస్థలు నడుపబడుచున్నవి.
పర్యాటక ఆకర్షణలు
right|thumb|భద్రాద్రి రాముని గుడి
శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
2008 పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత ఖమ్మం జిల్లాలో పది శాసనసభ నియోజకవర్గాలున్నాయి. అవి:110. పినపాక · 111. ఇల్లందు · 112. ఖమ్మం · 113. పాలేరు · 114. మధిర · 115. వైరా · 116. సత్తుపల్లి · 117. కొత్తగూడెం · 118. అశ్వారావుపేట · 119. భద్రాచలం, ఒక లోక్ సభ నియోజకవర్గము ఉంది. అది ఖమ్మం. ఇంతకు ముందు భద్రాచలం కేంద్రంగా గల లోక్ సభ నియోజకవర్గం 2008 పునర్విభజన తరువాత వరంగల్ జిల్లా లోని మహబూబాబాద్ లోక్ సభ నియోజకవర్గంలో కలిసింది.
ఏదుబాడు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1, 398. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 697, మహిళల సంఖ్య 701, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 331 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 446 హెక్టారులు
ఖమ్మం జిల్లా
జిల్లా కవులు
ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన ఆదికవి హరిభట్టు. ఇతను విష్ణుపురాణం అను గ్రంథాన్ని రచించాడు. దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు, దాశరథి రంగాచార్యులు, కౌముది, రావెళ్ళ వెంకటరామారావు, డాక్టర్ కె. కోదండ రామాచార్యులు, కె.దేవేంద్ర(నంది అవార్డు గ్రహీత) ముదిగొండ శ్రీరామశాస్త్రి,కె.దేవేంద్ర చిమ్మపూడి శ్రీరామమూర్తి, ఉమాదేవి, రాంప్రసాద్, ప్రసాద్‌బాబు ,గద్దపాటి శ్రీనివాసు, తదితరులు
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ జిల్లాలు వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా
ప్లాస్టిక్ తో ప్రమాదాలు
వనరులు
వర్గం:పర్యావరణ కాలుష్యాలు వర్గం:ప్రమాదాలు
జైనవారిగూడెం
జైనవారిగూడెం, ఏలూరు జిల్లా, బుట్టాయగూడెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన బుట్టాయగూడెం నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 70 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 207 ఇళ్లతో, 704 జనాభాతో 190 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 349, ఆడవారి సంఖ్య 355. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 401. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588061.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బుట్టాయగూడెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బుట్టాయగూడెంలోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ జంగారెడ్డిగూడెంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల వేగవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల జంగారెడ్డిగూడెంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం బుట్టాయగూడెంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
జైనవారిగూడెంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
జైనవారిగూడెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
జైనవారిగూడెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
జైనవారిగూడెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మిరప, వరి
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 694. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 332, మహిళల సంఖ్య 362, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 188 ఉన్నాయి.
మంగోల్ సామ్రాజ్యం
మంగోల్ సామ్రాజ్యం (మంగోలియన్: Mongolyn Ezent Güren  listen <small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;"> (help·info)   13, 14 శతాబ్దాల మధ్యకాలానికి చెందిన, ప్రపంచంలోకెల్లా ఏకఖండ భూమి కలిగిన అతిపెద్ద సామ్రాజ్యం. మధ్య ఆసియాలోని స్టెప్పీల్లో మొదలైన మంగోలు సామ్రాజ్యం క్రమంక్రమంగా మధ్య ఐరోపా నుంచి, జపాన్ సముద్రం వరకూ, ఉత్తరాన సైబీరియా, తూర్పు, దక్షిణాల్లో భారత ఉపఖండం, ఇండోచైనా, ఇరానియన్ పీఠభూమి వరకూ, పశ్చిమాన లెవెంట్, అరేబియాల వరకూ విస్తరించింది.
సామ్రాజ్య వారసత్వం ఛెంఘిజ్ ఖాన్ వారసునిగా ఎన్నుకున్న కుమారుడు ఓగెడాయ్ నుంచి సాగాలా లేక ఆయన మిగతా కుమారులు తొలుయ్, చగటాయ్ లేక జోచిల్లో ఒకరి వారసుల నుంచి రావాలా అన్నదానిపై వచ్చిన వివాదం వల్ల ఛెంఘిజ్ మనవల్లో వచ్చిన వారసత్వ యుద్ధాల వల్ల సామ్రాజ్యం విభజితం కావడం ప్రారంభమైంది. చీలికలు ఓగెడాయ్, చెగటాయ్ ల కుమారుల మధ్య రక్తసిక్తమైన యుద్ధాల తర్వాత పెరిగిపోయాయి, వివాదాలు తొలుయ్ వారసుల నుంచి కూడా కలిగాయి. మోంగ్కే ఖాన్ మరణించాకా, పోటాపోటీ కురుల్ టాయ్ (పెద్దల సభ) లు వేర్వేరు వారసులను ప్రకటించాకా, ఆరిక్ బోకే, కుబులాయ్ ఖాన్ లు తొలుయిద్ పౌర యుద్ధంలో ఒకరితో ఒకరు పోరాడటం మాత్రమే కాక ఇతర ఛెంఘిజ్ కుమారుల వారుసుల సవాళ్ళను కూడా స్వీకరించి వారితోనూ పోరాడారు. కుబులాయ్ విజయవంతంగా అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నా, చెగటాయిడ్, ఓగెటాయిడ్ కుటుంబాల ప్రాంతంపైనా అధికారాన్ని స్థాపించాని ఆశించి ఫలించని ప్రయత్నం చేసినందువల్ల అంతర్యుద్ధం తప్పలేదు.
1260లోని ఐన్ జలుత్ యుద్ధం మంగోల్ దండయాత్రల చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారి మంగోలుల ఆక్రమణను ఎదుర్కొని, వారిని ఓడించి ముఖాముఖి యుద్ధంలో యుద్ధరంగంలో వెనక్కి తిప్పికొట్టినట్టు చరిత్ర సృష్టించింది. మంగోలులు లెవెంట్ లో మరిన్ని యుద్ధాలు ప్రారంభించి, కొద్దికాలంపాటు దాన్ని ఆక్రమించి గాజా వరకూ దోపిడీలు చేసినా వాడీ అల్-ఖ్వాజందర్ యుద్ధంలో గెలిచి వివిధ భౌగోళిక రాజకీయ కారణాల వల్ల వెనుతిరగాల్సి వచ్చింది.
1294లో కుబిలై మరణ సమయానికి మంగోల్ సామ్రాజ్యం 4 వేర్వేరు ఖానేట్ లు లేక సామ్రాజ్యాలుగా విడిపోయింది, ఒక్కోదానికి వేర్వేరు ఆసక్తులు, లక్ష్యాలు ఉన్నాయి: వాయువ్యంలో గోల్డెన్ హార్డ్ ఖానేట్; మధ్య ప్రాంతంలో చెగటాయ్ ఖానేట్; నైఋతిలో ఇల్ ఖానేట్, తూర్పున ప్రస్తుత బీజింగ్ ను ఆధారం చేసుకుని యువాన్ రాజవంశం ఏర్పడ్డాయి. 1304లో మూడు పశ్చిమ ఖానేట్ లు యువాన్ రాజవంశపు చక్రవర్తిత్వాన్ని ఆమోదించాయి, కానీ దీన్ని 1368లో హాన్ చైనీస్ మింగ్ రాజవంశం త్రోసిరాజంది. ఛెంఘీజ్ వారసులైన యువాన్ పాలకులను మంగోలియా మాతృస్థానానికి ఉపసంహరింపజేసేలా చేసి ఉత్తర యువాన్ రాజవంశాన్ని పరిపాలించారు, గోల్డెన్ హార్డ్, చగటాయ్ ఖానేట్ యువాన్ రాజవంశం, ఇల్ ఖానేట్ రాజవంశాలు పతనమయ్యాకా మరికొన్ని శతాబ్దాలకు ఒక రూపంలోనో, మరో రూపంలోనో అంతమయ్యాయి.
Citations
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
Category:Articles with hAudio microformats
నౌపడా జిల్లా
ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో నౌపడా్ర ఒక జిల్లా.
చరిత్ర
1993 మార్చి వరకు కలహంది జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి నౌపడా జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. జిల్లాలో ఒక ఉపవిభాగం, 5 తాలూకాలు (నౌపడా,కొమన, ఖరియర్, సినపల్లి, బొడెన్), 5 కమ్యూనిటీ డెవెలెప్మెంటు బ్లాకులు (నౌపడా,కొమన, ఖరియర్, సినపల్లి, బొడెన్) ఉన్నాయి.