cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
కొండపల్లి కోట
నిర్మాణ విశేషాలు
link=https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Kondapalli_killa_74.jpg|thumb|250x250px|కొండపల్లి కోట రాయల్ జైలు link=https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Kondapalli_killa_21.jpg|thumb|250x250px|కొండపల్లి కోట వైమానిక దృశ్యం చాలా సుందరంగా ఉండే ఈ కోటలో వరుసగా మూడు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం ఒకే గ్రానైట్ బ్లాకుతో నిర్మించారు. దీన్ని 'దర్గా దర్వాజా' అంటారు. ఇది 12 అడుగుల వెడల్పు, 15 అడుగుల ఎత్తూ ఉంటుంది. ఇక్కడ యుద్ధంలో చంపబడిన గులాబ్ షా దర్గా మీదుగా దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. దర్ఘా దర్వాజాతో పాటు, గోల్కొండ దర్వాజా అనే మరొక ప్రవేశ ద్వారం కొండకు మరొక చివరన ఉంది, ఇది జగ్గయ్యపేట గ్రామానికి దారితీస్తుంది.
బలమైన కోట గోడకు బురుజులు, బుట్టలూ ఉన్నాయి. దీనిలో మూడంతస్తుల రాతి బురుజు ఉంది. ఇక్కడ విరూపాక్ష దేవాలయం ఉంది.
కొండ చుట్టూ శుత్రుదుర్భేద్యమైన ప్రాకారం ఉంది. రాజమహల్ గోడలపై కళాఖండాలను తీర్చిదిద్దారు. దర్బారు నిర్వహించే రాజమహల్, రాణి, పరివారం నివాసముండే రాణీమహల్, నర్తనశాల, నేటి రైతు బజార్లను తలపించే అంగడి, నేరగాళ్లను ఉంచే కారాగారం, ఆయుధాగారం, ప్రజలు స్నానం చేయడానికి వీలుగా పెద్ద కొలను, రాజ కుటుంబీకుల కోసం మరో కొలను, గుంపులుగా తరలివెళ్లడానికి, ఏనుగులు, గుర్రాలు వెళ్లడానికి వీలుగా రహదారుల నిర్మాణం - ఇవన్నీ ఒకే కొండపైనే ఉన్నాయి.
కోటకు ఒక చివర తానీషా మహల్ ఉంది, ఇది రెండు కొండల మధ్య ఒక శిఖరంపై ఉంది. ఈ ప్యాలెస్‌లో నేల అంతస్తులో చాలా గదులు, పై అంతస్తులో భారీ హాలూ ఉన్నాయి. అదనంగా, కోటలో ఇంకా అనేక భవనాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం అవి శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి.
ప్యాలెస్ సమీపంలో లోతైన జలాశయం ఉంది. ఒక ఊట నుండి దీని లోకి నీళ్ళు వస్తాయి. జలాశయంలోని నీరు చాలా చల్లగా ఉంటుందని, దీని వలన జ్వరం వస్తుందనీ అంటారు. కోట ప్రాంతంలో అనేక ఇతర చెరువులున్నయి. ఇవి వేసవిలో ఎండిపోతాయి. జలాశయానికి ఆవల ఉన్న పాత ధాన్యాగారం ప్రస్తుతం శిథిలావస్థకు చేరి, గబ్బిలాలకు నివాసంగా ఉంది.
కోట ఆవరణలో ఒక ఇంగ్లీష్ బ్యారక్ ఇప్పటికీ ఉంది. ఇందులో ఎనిమిది పెద్ద గదులున్నాయి. పక్కనే ఒక ఇల్లు కూడా ఉంది. కోటలో ఆంగ్లేయుల శ్మశానం కూడా ఉంది.
పునరుద్ధరణ పనులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు విభాగం కోట, దాని ఆవరణలో ఉన్న నిర్మాణాల పునరుద్ధరణ, పునర్నిర్మాణ పనులను చేపట్టింది. జాతీయ రహదారి నుండి కోటకు లింక్ రహదారిని మెరుగుపరచడం, చారిత్రక గోడలను బలోపేతం చేయడం, పునరుద్ధరించడం, జైలు ఖానా (జైలు గృహం), కోనేరు చెరువు మ్యూజియంల పునరుద్ధరణ, కొండ వరకు రోప్‌వే నిర్మించడం, లోపలి రహదారుల నిర్మాణం, ప్రాథమిక సదుపాయాలు మూడు దశల విద్యుత్ సరఫరా, తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు, ల్యాండ్ స్కేపింగ్, ఫుడ్ కోర్టులను ఏర్పాటు చేయడం వంటి సౌకర్యాలు ఈ పునరుద్ధరణ, అభివృద్ధి పనుల్లో ఉన్నాయి.. ఇక్కడ ఉన్న మ్యూజియంలో కొండపల్లి బొమ్మల ప్రదర్శన, చారిత్రక అవశేషాలూ ఉన్నాయి.
కొండపల్లి బొమ్మలు
thumb|alt=|310x310px|కొండపల్లి బొమ్మలు కొండపల్లి కమ్మరాజుల పరిపాలన కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వాణిజ్యం బాగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ ప్రాంతపు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన కొండపల్లి బొమ్మలకు పుట్టినిల్లు. తేలికైన పొనికి చెక్కతో చేసిన ఈ బొమ్మలు దశాబ్దాల తరబడి ప్రజలను అలరిస్తున్నాయి.ఒకసారి తయారు చేసిన దానిని మూసగా పోసి చేసే వీలులేదు.ఒకసారి తయారు చేసి దానిని ముద్రగుద్దే ప్రశ్నేలేదు. మొదటిది ఎంత సమయం, ఎంత కళాదృష్టి, ఎంత ఏకాగ్రతతో చేసారో రెండవదీ అంతే సమయం, దృష్టి, ఏకాగ్రతలతో చేయబడుతూ కొండపల్లి గ్రామస్తులకు మాత్రమే సాధ్యమైన గొప్ప పనివాడితనం '''కొండపల్లి బొమ్మ. '''
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు వర్గం:ఎన్టీఆర్ జిల్లా భవనాలు, నిర్మాణాలు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కోటలు వర్గం:కోటలు వర్గం:ఎన్టీఆర్ జిల్లా వర్గం:ఎన్టీఆర్ జిల్లా కోటలు
రాహుల్ రవీంద్రన్
రాహుల్ రవీంద్రన్ ఒక సినీ నటుడు. తమిళ, తెలుగు, ఇంగ్లీషు సినిమాల్లో నటించాడు. గాయని, డబ్బింగ్ కళాకారిణి చిన్మయి ని వివాహం చేసుకున్నాడు.
వ్యక్తిగత జీవితం
రాహుల్ చెన్నైలో పుట్టి పెరిగాడు. తల్లిదండ్రులు రవీంద్రన్, వసుమతి. వీరి పూర్వీకులు తంజావూరు జిల్లాకి చెందినవారు. చెన్నై లోని విద్యామందిర్ సీనియర్ సెకండరీ పాఠశాలలో చదివాడు. తర్వాత కామర్స్ లో డిగ్రీ చదివాడు. తర్వాత బిజినెస్ మేనేజ్మెంట్ లో మాస్టర్స్ కోసం ముంబై వెళ్ళాడు. అక్కడే ఓ మీడియా సంస్థలో అసిస్టెంట్ బ్రాండ్ మేనేజరుగా పనిచేశాడు. ఇతనికి రోహిత్ రవీంద్రన్ అనే తమ్ముడు ఉన్నాడు. రోహిత్ వృత్తిరీత్యా ఒక ఫోటోగ్రాఫరు.
కెరీర్
ముంబైలో ఉండగా ఇతన్ని ఓ రెస్టారెంటులో గమనించిన దర్శకుడి దివాకర్ బెనర్జీ ఇతన్ని ఓ ప్రకటనలో కనిపించమని అడిగాడు. అది విజయవంతం కాగానే మరిన్ని ప్రకటనల్లో అవకాశం వచ్చింది. ఇదే సమయంలో తమిళంలో ప్రసారమయ్యే కొన్ని పిల్లల టివి కార్యక్రమాల్లో గాత్రాన్ని అందించేవాడు.
తర్వాత ముంబైలో ఉద్యోగాన్ని వదిలేసి సహాయ దర్శకుడిగా పని చేసేందుకు చెన్నై వచ్చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
బీడ్
బీడ్, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం, మరాఠ్వాడా ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక పట్టణం. ఇది బీడ్ జిల్లా పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం.
చరిత్ర
బీడ్ బహుశా మధ్యయుగానికి చెందిన చారిత్రక నగరం. దీని ప్రారంభ చరిత్ర అస్పష్టంగా ఉంది. దేవగిరి ( దౌల్తాబాద్ ) యాదవ పాలకులు (1173–1317) ఈ నగరాన్ని స్థాపించి ఉండవచ్చని చరిత్రకారులు పురావస్తు అవశేషాల ఆధారంగా ఊహిస్తున్నారు. బ్రిటిష్ ఇండియా కాలంలో నిజాంల అధీనంలో ఉండేది. 1948 సెప్టెంబరులో జరిగిన సైనిక చర్యలో భారత సాయుధ దళాలు హైదరాబాద్ రాష్ట్రంపై దాడి చేసి దాని నిజాంను పడగొట్టి, రాష్ట్రాన్ని భారతదేశంలోకి చేర్చాయి. 1956లో బాంబే ప్రెసిడెన్సీలో చేర్చేవరకు బీడ్, హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోనే ఉండేది. 1960 మే 1 న భాషా ప్రాతిపదికన మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం ఏర్పడినపుడు మరాఠీలు ముస్లింలు అధికంగా ఉండే బీడ్ జిల్లా మహారాష్ట్రలో భాగమైంది.
1600 నుండి 1858 వరకు
బహమనీ సుల్తానేట్ క్షీణత తరువాత, నగరం అహ్మద్‌నగర్ నిజాం షాహీ పాలకుల వశమైంది. బీడ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి బీజాపూర్‌లోని నిజాం షాహీ, ఆదిల్ షాహీ పాలకుల మధ్య బీడ్‌లో అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి. 1598లో మొఘలులు అహ్మద్‌నగర్‌లోని చాంద్ బీబీ నుండి బీడ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఒక సంవత్సరం తర్వాత నిహాంగ్ ఖాన్ దానిని తిరిగి తీసుకున్నాడు. కానీ వెంటనే అది మళ్లీ మొఘల్‌ల చేతికి చిక్కింది. మొఘల్ సైన్యం ఇక్కడ కొంతకాలం విడిది చేసింది. జహంగీర్ (1569–1627) కాలంలో జన్ సిపార్ ఖాన్ బీడ్ నగరాన్ని పరిపాలించాడు. అతను 1036 AH (1627)లో బీడ్ జామా మసీదును నిర్మించాడు.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Inside_of_Jama_Masjid_Beed.jpg/220px-Inside_of_Jama_Masjid_Beed.jpg|thumb| బీడ్‌లోని జామా మసీదు جامع مسجد (గ్రాండ్ మసీదు) లోపల. బీడ్‌లోని అతిపెద్ద మసీదులలో ఇది ఒకటి. దీన్ని పూర్తిగా రాతితో నిర్మించారు. దీనికి పది గోపురాలు ఉన్నాయి. ఔరంగజేబ్ (1658–1707), హాజీ సదర్ షాను బీడ్‌^కు నైబ్-ఎ-సుబాదర్ (గవర్నర్ సహాయకుడు)గా నియమించారు. సదర్ షా నగరంలో కొన్ని మంచి మార్పులు, నిర్మాణాలు చేశాడు. అతను 1702లో ఈద్ గాహ్ (ఈద్ ప్రార్థన స్థలం), 1703లో ఘాజీ పురా (ప్రస్తుతం ఇస్లాం పురా)గా తూర్పు భాగంలో ఒక కొత్త నివాసాన్ని నిర్మించాడు. దాని అవశేషాలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. అతను పాత కోట లోపల మరొక కోట (1703)ని కూడా నిర్మించాడు. ఇది తుగ్లక్ కాలం నుండి అనేక వందల సంవత్సరాల పాటు నిలిచిపోయింది. జామా మసీదు ప్రధాన ప్రవేశద్వారం వద్ద పర్షియన్ లిపిలో ఒక రాతి ఫలకం 1115 AH (1703)లో హాజీ సదర్ షా కోటను నిర్మించిన సంవత్సరాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. అతని కాలంలో నగరం ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా అభివృద్ధి చెందింది. బీడులో తయారు చేసిన ఛగల్ (తోలుతో చేసిన నీటి పాత్ర), గుప్తి (చెక్క కర్రలో దాచిన కత్తి) మొదలైనవి ఈ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధి చెందాయి.
బహమనీలు, మొఘలుల కాలంలో బీడ్ చాలా అందమైన నగరం. తారీఖ్-ఎ-బీర్ ఈ కాలాల్లోని అనేక తోటలు, సౌకర్యాలను ప్రస్తావిస్తుంది. 1960ల వరకు నగరంలో రెండు చక్కటి తోటలు ఉండేవి. 1724లో నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అసఫ్ జా అసఫ్ జాహీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. మొఘల్ చక్రవర్తి మహమ్మద్ షా (1719-48) పాలనకు వ్యతిరేకంగా దక్కన్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. నిజాంల కాలంలో కోటను పెద్దగా విస్తరించడం గాని, నిర్మాణం గానీ జరగలేదు. గ్వాలియర్ మరాఠా పాలకుడు, మహద్జీ సింధియా (1761-94) 1761లో మూడవ పానిపట్ యుద్ధంలో ఓటమి తర్వాత కనబడకుండా పోయాడు. బీడ్‌కు చెందిన అతని భార్య, బీడ్ మన్సూర్ షా లోని సూఫీ వద్దకు వెళ్లి, మహద్జీ తిరిగి రావాలని కోరింది. మహద్జీ గ్వాలియర్‌కు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, అతను సూఫీని గ్వాలియర్‌కు పిలిపించాడు. కానీ అతను నిరాకరించి, బదులుగా తన కుమారుడు హబీబ్ షాను పంపాడు. మహద్జీ తన జీవితాంతం మన్సూర్ షాకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూనే ఉన్నాడు. అతని సమాధి సింధియాస్ నిర్మించిన తూర్పు బీడ్‌లో ఉంది. ఆరవ నిజాం మీర్ మహబూబ్ అలీ ఖాన్ (1869-1911) పాలన బీడ్ చరిత్రలో సంఘటనాత్మకమైనది. అతని పాలనలో తిరుగుబాట్లు, గొప్ప కరువు, వరదలు సంభవించాయి. జాగీర్దార్ల స్థానంలో కలెక్టర్లు ( అవ్వల్ తాలూక్దార్లు ) అతని తండ్రి పాలనలోనే నియమించబడ్డారు. జీవన్‌జీ రతన్‌జీ 1865లో బీడ్‌కు మొదటి కలెక్టర్‌గా వచ్చాడు. జిల్లాలను సృష్టించాడు. బీడ్ జిల్లా అధికారికంగా 1883 లో ఏర్పడింది. అతను బెన్సురా నదికి తూర్పు ఒడ్డున ఒక నివాసం, మహబూబ్ గంజ్ మార్కెట్ (ప్రస్తుతం హీరాలాల్ చౌక్) నిర్మించాడు. దాని అవశేషాలు ఇప్పటికీ చూడవచ్చు. 1897-99 మధ్య వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు చాలా తక్కువ వర్షపాతం తర్వాత, 1900లో బీడ్‌లో గొప్ప కరువు ఏర్పడింది. వేలాది పశువులు, వందలాది మానవులు ఆకలితో చనిపోయారు. వేలాది మంది దేశంలోని పొరుగు ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లారు. 1901 జనాభా లెక్కల ప్రకారం బీడ్ జిల్లా జనాభాలో 1,50,464 తగ్గుదల కనిపించింది.
మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ (1911-48) మహబూబ్ అలీ ఖాన్ మరణానంతరం హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి ఏడవ, చివరి నిజాం అయ్యాడు. అతని కాలంలో ప్రభుత్వ వ్యవస్థ, విద్య, వైద్యంలో సంస్కరణలు చేసాడూ. కొత్వాలీలు, పోలీస్ స్టేషన్లు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, డిస్పెన్సరీలు అతని కాలంలో నిర్మించారు. అతను రాష్ట్రంలో ఉన్నత పాఠశాలలు, పెద్ద గ్రంథాలయాలను స్థాపించాడు. నిజాంలు భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి మిత్రులు. స్వాతంత్ర్యం కోసం దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన ఉద్యమంలో, 19, 20 వ శతాబ్దాలలో వారు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల దేశవ్యాప్త ప్రయత్నాల కారణంగా వ్యాప్తి చెందుతున్న జాతీయవాద భావాలను అణిచివేసేందుకు ప్రయత్నించారు. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యంతో నిజాం స్నేహం హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని జాతీయవాదులకు నచ్చలేదు. 1818 స్వాతంత్ర్య పోరాటం మొదటగా ప్రారంభమైన మరఠ్వాడా ప్రాంతంలో బీడ్‌యే. 1818లో నిజాం సికందర్ జా (1803–29) పాలనలో ధర్మాజీ ప్రతాప్‌రావు నాయకత్వంలో బీడ్‌లో మొదటి తిరుగుబాటు విరుచుకుపడింది. నిజాం బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జాన్ సదర్లాండ్ ఆధ్వర్యంలో నవాబ్ ముర్తజా యార్ జంగ్, రిసాలాను పంపాడు. తిరుగుబాటు నాయకుడు, అతని సోదరుడు పట్టుబడ్డారు. బీడ్‌లో సుదీర్ఘ తిరుగుబాటు ఉద్యమం ముగిసింది.
1858 నుండి ఇప్పటి వరకు
1949లో నగరానికి, సమీప గ్రామాలకూ తాగునీరు, సాగునీటి సరఫరా కోసం బెంసూరా ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. 1952లో, అవిభక్త హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో బీడ్ నగర్ పాలిక (మునిసిపల్ కౌన్సిల్)ను స్థాపించారు. 1962లో, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం ఏర్పడిన ఒక సంవత్సరం తర్వాత, అన్ని స్థానిక సంస్థలను రద్దు చేసిన తర్వాత బీడ్ జిల్లా కౌన్సిల్ ఉనికిలోకి వచ్చింది.
స్థానం
నగరంలో సెమీ-శుష్క, వేడి, పొడి వాతావరణం ప్రధానంగా మూడు సీజన్లలో ఉంటుంది. వేసవి కాలం ఫిబ్రవరి మధ్య నుండి జూన్ వరకు దాదాపు ఐదు నెలల వరకు ఉంటుంది. వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు 31 °C – 40 °C మధ్య ఉంటాయి. సగటున ఇది 40 °Cకంటే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మే నెల సగటు పగటి ఉష్ణోగ్రత 42 °C తో సంవత్సరంలో అత్యంత వేడిగా ఉండే నెల. చలికాలం ఉష్ణోగ్రతలు 12 °C - 20 °C మధ్య ఉంటాయి. డిసెంబరు, సంవత్సరంలో అత్యంత శీతలమైన నెల. అప్పుడప్పుడు, ఉష్ణోగ్రత 3 °C కంటే దిగువకు పడిపోవచ్చు.
బీడ్ వర్షచ్ఛాయా ప్రాంతంలో ఉన్నందున వర్షపాతం తక్కువగా ఉంటుంది. వార్షిక సగటు వర్షపాతం 66.6 సెం.మీ (26.22 అంగుళాలు). సంవత్సరంలో సగటు వర్షపు రోజుల సంఖ్య 41.
జనాభా వివరాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బీడ్ పట్టణ జనాభా 1,38,091. ఇందులో పురుషుల జనాభా 71,790, స్త్రీలు 66,301. పట్టణంలో ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకు 923.54 మంది మహిళలు ఉన్నారు. జనన రేటు 15.9, ఇది జాతీయ సగటు 22 కంటే తక్కువ. మరణాల రేటు 3, ఇది జాతీయ సగటు 8.2 కంటే తక్కువ. శిశు మరణాల రేటు ప్రతి వెయ్యి సజీవ జననాలకు 71, ఇది జాతీయ సగటు వెయ్యి జననాలకు 54.6 మరణాల కంటే చాలా ఎక్కువ. అయితే ప్రసూతి మరణాల రేటు 1, ఇది జాతీయ సగటు 540 కంటే చాలా తక్కువ
అదిరిందయ్యా చంద్రం
అదిరిందయ్యా చంద్రం 2005, ఆగష్టు 20న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీనివాసరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శివాజీ, లయ, సంగీత, మధు శర్మ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎమ్. ఎమ్. శ్రీలేఖ సంగీతం అందించారు.
మూలాలు
వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:శివాజీ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:లయ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు వర్గం:మల్లికార్జునరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎ.వి.ఎస్. నటించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రఘుబాబు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కవిత నటించిన సినిమాలు
ఫెడరేషన్ ఫారెస్ట్ స్టేట్ పార్క్
ఫెడరేషన్ ఫారెస్ట్ స్టేట్ పార్క్ అనేది కింగ్ కౌంటీలోని వైట్ నదిపై 619 ఎకరాలలో (251 హెక్టార్లు)ఉంది. ఇది వాషింగ్టన్ స్టేట్ పార్క్. ఈ పార్క్ ఎనుమ్‌క్లాకు తూర్పు న 15 మైళ్ళు (24 కిమీ) రూట్ 410 లో చినూక్ పాస్ శిఖరం క్రింద 30 మైళ్ళు (48 కిమీ) దిగువన ఉంది. ఈ ఉద్యానవనంలో డగ్లస్ ఫిర్, వెస్ట్రన్ హేమ్‌లాక్, సిట్కా స్ప్రూస్, వెస్ట్రన్ రెడ్‌సెడార్ చెట్లు ఉన్నాయి. ఈ పార్క్ లో 7 మైళ్ళు (11 కిమీ) హైకింగ్ ట్రైల్స్, పిక్నిక్ సౌకర్యాలు, ఒక వివరణాత్మక కేంద్రం ఉన్నాయి.
చరిత్ర
ఫెడరేషన్ ఫారెస్ట్ స్టేట్ పార్క్ 1920ల మధ్యలో ఎవెరెట్ హైస్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేస్తున్న జీన్ కైత్‌నెస్ గ్రీన్లీస్ కలగా ప్రారంభమైంది. వాషింగ్టన్‌లో, దేశవ్యాప్తంగా అటవీ నిర్మూలన వేగాన్ని చూసి భయపడిన ఆమె, పాత ఎదుగుదల చెట్లను పార్కుగా ఉపయోగించడం కోసం భద్రపరిచే ప్రయత్నాన్ని ప్రారంభించింది. భవిష్యత్ తరాలు వేగంగా తుడిచిపెట్టుకుపోతున్న పర్యావరణ వ్యవస్థను అనుభవించేలా చూడడమే ఆమె లక్ష్యం.
గ్రీన్లీస్ తన ఆలోచనను వాషింగ్టన్ స్టేట్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఉమెన్స్ క్లబ్‌లుగా పిలిచే జనరల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఉమెన్స్ క్లబ్స్ (GFWC-WS) వాషింగ్టన్ స్టేట్ ఛాప్టర్ ప్రెసిడెంట్ అయిన ఎస్తేర్ మాల్ట్‌బీకి అందించారు. మాల్ట్‌బై ఈ ప్రణాళికకు తన మద్దతును అందించింది, 1926లో 'సేవ్ ఎ ట్రీ' సంస్థ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది. స్నోక్వాల్మీ పాస్ సమీపంలో 62 ఎకరాల పాత గ్రోత్ ఫారెస్ట్‌ను కొనుగోలు చేయడానికి $25,000 సేకరించడం వారి లక్ష్యం.
ప్రాజెక్ట్‌కి మొదటి విరాళం జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన పరిరక్షకుడు, నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్ మొదటి డైరెక్టర్ అయిన స్టీఫెన్ మాథర్ నుండి $500 చెక్. GFWC-WS స్థానిక అధ్యాయాలు నిధుల సేకరణకు పిలుపునిచ్చాయి, వారు 'సేవ్ ఎ ట్రీ' బటన్‌లను ఒక్కొక్కటి $1కి విక్రయించడం ద్వారా చేశారు. పార్క్‌లోని చెట్టుపై తమ పేరుతో కాంస్య ఫలకాన్ని ఉంచేందుకు దాతలు $100కి 'ఒక చెట్టును కొనుగోలు చేయవచ్చు'. ఈ దాతల పేర్లు ఇప్పుడు పార్క్ పిక్నిక్ ప్రాంతంలోని స్మారక చిహ్నంపై ఉన్నాయి.
షనల్ జియోగ్రాఫిక్ సొసైటీ ప్రెసిడెంట్ గిల్బర్ట్ గ్రోస్వెనోర్ నుండి చివరి విరాళం రావడంతో డబ్బును సేకరించడానికి రెండు సంవత్సరాలు పట్టింది. ఈ పార్క్ 1928లో కొనుగోలు చేయబడింది. 1934లో అంకితం చేయబడింది. GFWC-WS పనిని గౌరవించేందుకు 'ఫెడరేషన్ ఫారెస్ట్' పేరు ఎంపిక చేయబడింది.
1958లో, కేథరీన్ మోంట్‌గోమేరీ, ఒక మార్గదర్శక విద్యావేత్త, పరిరక్షకుడు, GFWC-WS సభ్యురాలు, పార్క్‌లో విద్య కోసం తన ఎస్టేట్ $89,000ను విరాళంగా ఇచ్చింది. సెప్టెంబర్ 20, 1964న అంకితం చేయబడిన కేథరీన్ మోంట్‌గోమెరీ ఇంటర్‌ప్రెటివ్ సెంటర్‌ను నిర్మించడానికి ఈ డబ్బు ఉపయోగించబడింది.
పార్క్ ఫీచర్లు
ఫెడరేషన్ ఫారెస్ట్ అనేది 574-ఎకరాల రోజు-వినియోగ పార్క్, ఇది వందల ఎకరాల్లో పాత-పెరుగుదల డగ్లస్-ఫిర్ చెట్లు, పరిపక్వమైన వెస్ట్రన్ హెమ్లాక్, సిట్కా స్ప్రూస్, వెస్ట్రన్ రెడ్ సెడార్. దీని చిన్న, చదునైన వివరణాత్మక ట్రయల్స్ చిన్న పిల్లలతో ఉన్న కుటుంబాలకు పార్కును ఆదర్శవంతమైన గమ్యస్థానంగా మార్చాయి.
కేథరీన్ మోంట్‌గోమేరీ ఇంటర్‌ప్రెటివ్ సెంటర్ జూన్ నుండి ఆగస్టు వరకు శుక్రవారం, శని, ఆదివారాల్లో ఉదయం 8 గంటల నుండి సాయంత్రం వరకు తెరిచి ఉంటుంది. ఏప్రిల్, మే, సెప్టెంబరు, అక్టోబరులో, వాతావరణ పరిస్థితుల ఆధారంగా వారాంతాల్లో కేథరీన్ మోంట్‌గోమేరీ ఇంటర్‌ప్రెటివ్ సెంటర్ తెరవబడుతుంది.
బాహ్య లింకులు
వర్గం:కింగ్ కౌంటీ వర్గం:వాషింగ్టన్ లోని పార్కులు
చిరునవ్వుల వరమిస్తావా
చిరునవ్వుల వరమిస్తావా 1993లో వచ్చిన తెలుగు చలనచిత్రం. ఎన్.హెచ్. చంద్ర దర్శకత్వం వహించిన. ఈ చిత్రంలో విక్రమ్, రక్ష (రాణి), రమ్యకృష్ణ నటించిన ఈ చిత్రానికి విద్యాసాగర్ సంగీతం అందించాడు.
కథా నేపథ్యం
విక్కీ (విక్రమ్) ఒక లాయర్ కొడుకు. విక్కీ ఒకరోజు విజయ (రాణి) అనే అమ్మాయిని కాలేజీలో కలుస్తాడు. వారిద్దరికీ వేరే ఒక వ్యక్తి వల్ల గొడవ అవుతుంది. కొన్నిరోజుల తర్వాత విక్కీ విజయని ప్రేమిస్తాడు కానీ విజయ విక్కీని దూరం పెడుతుంది. ఎలాగైనా విజయ ప్రేమని పొందాలని విక్కీ ఒక నాటకం ఆడతాడు. విక్కీ కడుపు నొప్పి వచ్చినట్టు నటిస్తాడు. దానిని అదునుగా తీసుకొని కాన్సర్ వచ్చినట్టు విజయని నమ్మిస్తాడు. అప్పుడు విజయ విక్కీ సంతోషంగా, బ్రతికి ఉండాలని ఉద్దేశంతో విక్కీని ప్రేమిస్తున్నట్టు నటిస్తుంది.
నిర్మాణం
1992లో వచ్చిన మీరా సినిమా తరువాత ఈ చిత్ర నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. విక్రమ్ నటించిన తమిళ సినిమాలు పరాజయం పొందడంతో తెలుగు సినిమారంగానికి వచ్చాడు.
పాటలు
ఈ చిత్రానికి విద్యాసాగర్ సంగీతం అందించగా, కాదల్ మతి పాటలు రాసాడు.
మూలాలు
వర్గం:1993 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు
ద టీ ఫ్యాక్టరీ
ద టీ ఫ్యాక్టరీ దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యంత ఎత్తులో ఏర్పాటు చేయబడిన తేయాకు కర్మాగారం. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రంలో నీలగిరి జిల్లా లో విస్తరించి ఉన్న నీలగిరి పర్వతశ్రేణుల్లో ఏర్పాటుచేశారు. చుట్టూ తేయాకు తోటల మధ్య, నీలగిరి పర్వతాలలో అత్యంత ఎత్తైన దొడ్డబెట్టశిఖరానికి సమీపంలో ఈ కర్మాగారం ఉంది. వేసవి విడిది ప్రాంతమైన ఊటీకి 8 కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఊటీ చుట్టు పక్కల సందర్శనీయమైన ప్రాంతాలలో ఇది ఒకటి. ఊటికి వచ్చే పర్యాటకులు కచ్చితంగా దొడ్డబెట్ట శిఖరాన్ని సందర్శిస్తుంటారు. దొడ్డబెట్ట శిఖర సందర్శనార్థం వచ్చే పర్యాటకులు సమీపంలోనే ఉండే టీ ఫ్యాక్టరికి కూడా వస్తుంటారు. పర్యాటకుల కొరకు కర్మాగారంలో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. తేయాకుల నుండి టీ పొడిగా మారే క్రమంలో పచ్చి ఆకుల దశ నుండి తేమలేని పొడిగా మారి, ప్యాకెట్ల రూపంలోకి మారే వరకు ప్రతి దశనూ కర్మాగారంలో పర్యాటకులు క్షుణ్ణంగా పరిశీలించే ఏర్పాట్లుచేశారు. కర్మాగారంలో టీ మ్యూజియం కూడా ఉంది. కర్మాగారం సందర్శనార్థం పది రూపాయలు ప్రవేశ రుసుం ఉంటుంది. సందర్శనార్థం వచ్చిన పర్యాటకులందరికీ ఉచితంగా టీ అందజేస్తారు. చల్లటి ప్రాంతంలో అద్భుత రుచితో ఉండే టీ పర్యాటకులను అనందపరుస్తుంది. అక్కడ దొరికే టీ పొడి కొనడానికి ఉద్యుక్తులను చేస్తుంది.
మూలాలు
వర్గం:నీలగిరి జిల్లా పర్యాటక ప్రాంతాలు వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
సాకాలు
సాకాలను సంస్కృత మూలాలలో యవనులు, తుషారాలు, బార్బరాలతో పాటు ఒక మ్లేచ్చ తెగగా వర్ణించారు. అపా సాకాలు అని పిలువబడే సాకాల సమూహం ఉంది. అంటే జలనివాస సాకాలు బహుశా మధ్య ఆసియా సోపాన వ్యవసాయక్షేత్రాలలోని కొన్ని సరస్సుల చుట్టూ వీరు నివసించి ఉండవచ్చు. సాకాలు కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో ఆధునిక కాలంలో భాగస్వామ్యం వహించారు. ఆధునిక కాలంలో ఖాసాప్రజలు సాకా శాఖకు చెందినవారని భావిస్తున్నారు.
సాకద్వీపం
మ్రిగాలు చాలావరకు బ్రాహ్మణులు వారు తమ క్రమం వృత్తులకు అంకితమయ్యారు. మసాకులలో సద్గుణ క్షత్రియులు ఉన్నారు. మనసాలు వైశ్యసంబంధ విధులను అనుసరించి జీవిస్తారు. వారి ప్రతి కోరికను సంతృప్తిపరిచిన వారు ధైర్యంగా, ధర్మం, లాభం కోసం గట్టిగా అంకితమై పని చేస్తారు. మందలు అందరూ ధర్మ ప్రవర్తన కలిగిన ధైర్యవంతులైన శూద్రులు.
ఈ ప్రావిన్సులలో రాజశిక్షకు అర్హమైన వ్యక్తి లేరు. విధి ఆదేశాలతో సంభాషించే వారందరూ ఆయా విధుల సాధనలో నిమగ్నమై ఒకరినొకరు రక్షించుకుంటారు. సాకా అని పిలువబడే ప్రాంతం గురించి ఇది చాలా వివరించబడింది.
సాకద్వీపం అని పిలువబడే ప్రాంతం (12:14) లో ఉన్నతమైన కర్నాలి పర్వతాలకు తూర్పున ఉన్న ప్రాంతంగా ప్రస్తావించబడింది.
కామధేనువు సైన్యం
విశ్వమిత్రరాజు విశ్వమిత్ర సైన్యం చేత దాడి చేయబడినప్పుడు వశిష్ఠమహర్షి ఆవు కామధేనువు తోక నుండి, పహ్లవ సైన్యం, ఆమె పొదుగుల నుండి ద్రావిడులు, సాకాల సైన్యం; ఆమె గర్భం నుండి యవన సైన్యం, ఆమె పేడ నుండి సవర సైన్యం; ఆమె మూత్రం నుండి కాంచీ సైన్యం; ఆమె వైపుల నుండి సవరల సైన్యం, ఆమె నోటి నురుగు నుండి పౌడ్రులు, కిరాతులు, యవనులు, సింహళీయులు, ఖాసాలు, చివుకాలు, పులిందులు, కేరళలు, చినాలు, హ్యూణులు మొదలైన అనాగరిక తెగలు, అనేక ఇతర మ్లేచ్ఛతెగలు బయటకు వచ్చాయి.
మహాభారతం నుండి ఈ క్రింది భాగంలో ఈ తెగలతో వ్యవహరించడంలో ప్రాచీన వేదప్రజల గందరగోళం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. (12:35) లో ప్రస్తావించబడింది: - యవనులు, కిరాతులు, గాంధర్వులు, చినాలు, సవారాలు, బార్బరాలు, సాకాలు, తుషారాలు, కంకలు, పాఠవులు, ఆంధ్రాలు, మద్రాకులు, పౌండ్రాలు, పులిందులు, రమతాలు, కాంభోజులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రుల నుండి పుట్టుకొచ్చిన అనేక కులాలు? ఆర్యుల ప్రాంతంలో నివసించారు.
తరువాత వారికి శూద్రుల హోదా ఇవ్వబడింది. వారిలో బ్రాహ్మణులు లేకపోవటం వల్లనే సాకులు, యవనాలు, కాంభోజులు, ఇతర క్షత్రియ తెగలు పతనమై శూద్రుల హోదాలో దిగజారిపోయాయి. ద్రావిడలు, కళింగాలు, పులందులులు, ఉసినారాలు, కోలిసర్పాస్, మహిషాకులు, ఇతర క్షత్రియులు, వారి మధ్య బ్రాహ్మణులు లేకపోవటం వలన, శూద్రులుగా దిగజారిపోయారు (13:33).
సాకాలతో నకులుడి సంఘర్షణలు
సముద్ర తీరంలో నివసిస్తున్న భయంకరమైన మ్లేచ్ఛులు, అలాగే పహ్లవులు, కిరాతులు, యవనులు, సాకాలు, అటవీ తెగలు (2:31).
వారిని కృష్ణుడు ఓడించాడు: - సాకులు, అనుచరులతో ఉన్న యవనులు అందరూ కృష్ణుడిచే జయించబడ్డారు. (7:11).
భీముడు వ్యూహాత్మకంగా దేశంలోని ఆ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న సాకాలు, అనాగరికులను లొంగదీసుకున్నాడు. పాండుకుమారుడు విదేహ నుండి నాలుగు దండయాత్రలను పంపించి ఇంద్ర పర్వతంలో నివసిస్తున్న ఏడుగురు కిరాతరాజులను జయించాడు. (2:29). ఈ సాకాలు గంగా మైదానం ఈశాన్య ప్రాంతాలలో స్థావరాలు ఏర్పరచుకుని నివసించినట్లు తెలుస్తోంది. విదేహానికి దగ్గరగా ఉన్న ఈ సాకాలను భరతవర్ష (ప్రాచీన భారతదేశం) రాజ్యాల జాబితాలో (6: 9) ప్రస్తావించారు. మధ్య భారతదేశంలోని నిషాధ రాజ్యానికి దగ్గరగా సాకాల మరొక స్థావరం ఉన్నట్లు ప్రస్తావించబడింది.
యుధిష్ఠరుడికి సామంతరాజ్యంగా
యుధిష్ఠిరుడికి కానుకలు తెచ్చి (2: 50,51) న ఇతర తెగలతో సాకాలు ప్రస్తావించబడ్డారు. గణించశక్యం కాని చీనాలు, సాకాలు, ఉద్రాలు, అడవులలో నివసిస్తున్న అడవుల్లో నివసిస్తున్న అనేక అనాగరిక తెగలు, చాలా మంది వృష్ణులు, హరహునాలు, హిమావతు తెగలు, అనేక మంది నిపాలు ద్వారం వద్ద కానుకలతో వేచి ఉన్నారు.
కురుక్షేత్రయుద్ధంలో
పాండవుల సైనికాధికారులలో ఒకరైన సాత్యకి మాటలు: - నేను ఉగ్రమైన, మండుతున్న బయట పడడం కష్టం అయిన ఇంద్ర సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన సాకాలను ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది (7: 109).
కురుక్షేత్రయుద్ధంలో సాకాలు కాంభోజరాజు సుదక్షిణుడు ఆధ్వర్యంలో కౌరవులతో కలిసి ఉన్నారు.
కురుక్షేత్రయుద్ధంలో (5: 4) పాండవుల పక్షాన పోరాడడానికి ఆహ్వానించబడే రాజుల జాబితాలో సాకారాజును ద్రుపాద లెక్కించాడు. కాంభోజరాజు సుదక్షిణుడు, యవనులు సాకాలతో కలిసి, కురు అధిపతి వద్దకు అక్షూహిని దళాలతో వచ్చారు (5:19). సాకాలు, కిరాతులు, యవనులు, శిబీలు, వాసతీయులు తమ మహారధులతో ఆయా విభాగాల అధిపతులతో కౌరవసైన్యంలో చేరారు (5: 198). సాకాలు, కిరాతులు, యవనులు, పహ్లావులు సైన్యం ఉత్తరాన ఉన్న ప్రదేశంలో తన స్థానాన్ని చేపట్టారు (6:20).
భయంకరమైన పనులు చేసే, చాలా భయంకరమైన తుషారాలు, యవనులు, ఖాసాలు, దర్వభీసరలు, దారదాలు, సాకులు, కామతలు, రమతాలు, తంగనాలు, ఆంధ్రాకులు, పులిందులు, భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగిన కిరాతులు, పర్వతులు, సముద్రతీరం నుండి వచ్చిన జాతులు, తీవ్ర ఉద్రేకంతో, గొప్ప శక్తితో, యుద్ధోత్సాహంతో సాయుధులుగా కురులతో ఐక్యమయ్యాయి (8:73).
విలువిద్యలో నైపుణ్యం కలిగిన యవనులు విల్లు, బాణాలతో సాయుధమయ్యారు. వారి తరువాత సాకాలు, దారదాలు, బార్బరాలు, తామ్రలిప్తకాలు, ఇతర లెక్కలేనన్ని మ్లేచ్ఛులు (7: 116) ఉన్నారు. దుర్యోధనుడి నేతృత్వంలోని మూడు వేల మంది విలుకాడ్రు, అనేకమంది సాకాలు, కాంభోజులు, బాహ్లికులు, యవనులు, పరదాలు, కళింగులు, తంగనాలు, అమ్వాష్టాలు, పిశాచాలు, బార్బరాలు, పర్వతాలు, కోపంతో రగులుతూ, సాయుధమయ్యారు అందరూ సత్యకి (7: 118) ) తో పోరాడడానికి ముదుకురికారు.
ఇతర గిరిజనులతో పాటు శూద్రులు, అభిరాలు, దసరాకులు, యవనులు, కాంభోజులు, హాంగ్సపాదాలు, పరదాలు, వహ్లికాలు, సంస్థనాలు, శూరసేనలు, వెనికాలు, కుక్కురాలు, రేచకులు, త్రిగర్తలు మద్రాకులు, తుషారాలు, చులికాలు వివిధ భాగాలలో కౌరవుల పక్షాన పోరాడుతున్నారు. (6: 51,75,88, 7: 20,90).
కురుక్షేత్ర యుద్ధం తరువాత సాకాలు
సాకాలు, పులిందులు, యవనులు, కాంభోజులు, బాహ్లికులు, అభిరాలు అప్పుడు ధైర్యంతో మొత్తం భూమి సార్వభౌమత్వాన్ని కలిగి ఉంటారని మహాభారతంలో భవిష్యత్తు దఋసనంగా సూచించబడింది. (3: 187).
వెలుపలి లింకులు
వర్గం:Kingdoms in the Mahabharata వర్గం:Indo-Scythian peoples Mahabharata
కడెం డ్యామ్
కడెం డ్యామ్ నిర్మల్ జిల్లాలో గోదావరి నది యొక్క ఉపనది అయిన కడెం నది గోదావరి నదిలో కలిసే ప్రదేశంలో ఉంది. డ్యామ్ ప్రధాన ప్రయోజనం నిర్మల్ జిల్లాలోని 25000 హెక్టార్ల వ్యవసాయ భూమికి నీరందించడం ఈ డ్యాం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం. దీనిని గోదావరి ఉత్తర కెనాల్ ప్రాజెక్ట్ గా కూడా పిలుస్తారు. దీనిని 1949, 1965 మధ్యకాలంలో నిర్మించారు.
ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఇష్టమైన వాతావరణంలో చూట్టూ పచ్చదనంతో నిండిఉన్న సుందరమైన గుట్టల మధ్యలో ఈ డ్యాం నిర్మించారు. సికింద్రాబాద్-మన్మాడ్ రైల్వే లైన్ మీదుగా వెళ్లే పర్యాటకులకు కడెం డ్యామ్ అందుబాటులో ఉంటుంది.
చరిత్ర ప్రకారం, మొదటగా దీనిని ఈ ప్రాంతంలో యాగాలు చేసిన కండవ రుషి పేరుతో పిలిచేవారు. ఆ తరువాత, ఈ ప్రాంత నాయకుడు కదం నారాయణరెడ్డికి నివాళిగా కదం నారాయణ రెడ్డి ప్రాజెక్ట్ (KNRP) గా ప్రభుత్వం అధికారికంగా నామకరణం చేసింది.
ఎడమ, కుడి కాలువల ద్వారా అనేక మండలాలకు నీరును అందిస్తుంది. ఎడమ కాలువ ద్వారా పెద్ద బెల్లాల్, చిన్న బెల్లాల్, చిట్యాల్, కొండుకూర్, కన్నాపూర్, మోరిగూడెం, పాత కొండుకూర్, ఉప్పరగూడెం, చిన్నా శిబిరం, పెర్కపల్లి, కడెం మండలాలకు చెందిన గ్రామాలకు నీరు ప్రవహిస్తుంది. కుడి కాలువ ద్వారా జన్నారం, దండేపల్లి, తాళ్లపల్లి, మ్యాదార్ పేట్, లక్సెట్టిపేట మండలాలకు చెందిన గ్రామాలకు నీరు ప్రవహిస్తుంది.
ప్రస్తుతం ఈ డ్యామ్ 68000 హెక్టార్ల వ్యవసాయానికి సాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తుంది. డ్యాం పక్కన పర్యాటకులకోసం అందమైన గార్డెన్ ఉంది. వర్షాకాల సమయంలో వచ్చే వరదలకు డ్యాం గేట్లనుండి నీటిని వదులుతారు. హైదరాబాదునుండి అదిలాబాద్ కి వెళ్లే దారిలో నిర్మల్ వద్ద ఈ డ్యామ్ ఉంది. ఈ డ్యాంకు ఆదిలాబాద్ సమీప రైల్వే స్టేషన్.
సమీక్ష (నటి)
సమీక్ష సింగ్, చంఢీగడ్ రాష్ట్రానికి చెందిన టివి, సినిమా నటి. సమీక్ష తమిళం, తెలుగు, పంజాబీ, హిందీ, కన్నడ సినిమాలలో, వివిధ సిరీస్‌లలో నటించింది.
జననం
సమీక్ష 1985, అక్టోబరు 8న చండీగఢ్‌లో జన్మించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
2020 జూలైలో సింగపూర్‌లో గాయకుడు షైల్ ఓస్వాల్‌తో సమీక్ష వివాహం జరిగింది.
సినిమారంగం
2004లో పూరి జగన్నాధ్ దర్శకత్వంలో తెలుగు లో వచ్చిన 143 సినిమా ద్వారా హీరోయిన్ గా సినీ పరిశ్రమలోకి అడుగుపెట్టింది. 2005 అరింతుమ్ అరియమలుమ్‌ అనే తమిళ సినిమాలో నవదీప్, ఆర్య సరసన నటించింది. 2014లో సమీక్ష నటించిన ఫతే సినిమా విజయాన్ని సాధించింది. పంజాబీ సినిమాకి సమీక్ష చేసిన కృషికి బాల్‌రాజ్ సాహ్ని గౌరవ పురస్కారం కూడా లభించింది. 2016లో వాప్సి సినిమాలో నటనకు పలు చిత్రోత్సవాలలో విమర్శకుల ప్రశంసలు కూడా అందుకుంది.
బయటి లింకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:1985 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
ఏజెంట్ భైరవ
ఏజెంట్ భైరవ 2017లో విడుదలైన తెలుగు అనువాద చిత్రం. ఈ చలనచిత్రం 2017లో తమిళంలో 'భైరవ' పేరుతో విడుదలైంది. విజయ్, కీర్తి సురేష్, జగపతి బాబు, డేనియల్ బాలాజీ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ చిత్రాన్ని తెలుగులో బెల్లం రామకృష్ణ రెడ్డి అనువదించి 2017 జులై 7న విడుదల చేశారు.
సహజ రబ్బరు
సహజ రబ్బరు లేదా రబ్బరు ఐసోప్రీన్ అనే కర్బన రసాయన సమ్మేళనపు పాలిమర్. దీనినే గం రబ్బరు (ఆంగ్లం: Gum rubber) అని కూడా అంటారు. థాయ్‌ల్యాండ్, ఇండోనేషియా దేశాలు ప్రపంచంలో రబ్బరును అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం దీనిని రబ్బరు చెట్ల నుంచి సహజంగా ఉత్పత్తి అయ్యే లేటెక్స్ అనే పదార్థం నుంచి ఎక్కువగా తయారు చేస్తున్నారు. ఈ లేటెక్స్ అనేది పాల రూపంలో, జిగురుగా ఉండే పదార్థం. రబ్బరు చెట్ల కాండాలకు రంధ్రాలు చేసి పాత్రల్లో దీనిని సేకరిస్తారు. తర్వాత దీనిని శుద్ధి చేసి వాణిజ్య అవసరాలకు అనుగుణంగా మారుస్తారు.
సహజ రబ్బరు అనేక అనువర్తనాల్లోనూ, ఉత్పత్తుల్లోను స్వచ్ఛమైన రూపంలో, లేదా వేరే పదార్థాలతో కలిపి వాడుతారు. రబ్బరును కదలికలు, రాపిడిని అడ్డుకునే వాషర్లుగానూ, బెలూన్లలోనూ, బొమ్మలు లాంటి వాటిలో విరివిగా వాడతారు. దీనికున్న బాగా సాగేగుణం, పటుత్వం, తేమను అడ్డుకోవడం లాంటి గుణాలు ప్రత్యేకమైనవి.
ఉత్పత్తి
2017 లో ప్రపంచంలో 2.8 కోట్ల టన్నుల రబ్బరు ఉత్పత్తి కాగా అందులో 47% సహజ రబ్బరే. అయితే ఉత్పత్తిలో ఎక్కువ భాగం కృత్రిమ రబ్బరు కావడం వల్ల, అది పెట్రోలియం ఆధారితం కావడం వల్ల దీని ధర, ముడి చమురు ధర మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. సహజ రబ్బరు ఆసియా ఖండం నుంచే ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతోంది.
సాగు
రబ్బర్ లేటెక్స్ రబ్బరు చెట్ల నుంచి ఉత్పత్తి అవుతుంది. రబ్బరు చెట్లు సుమారు 32 సంవత్సరాల ఆర్థిక వనరుగా ఉంటాయి. ఇందులో సుమారు మొదటి 7 సంవత్సరాలు పెరుగుదల దశలో ఉంటాయి. మిగతా 25 సంవత్సరాలు ఉత్పత్తి దశ.
ఈ చెట్లు బాగా పెరగాలంటే నీటిని మధ్యస్థంగా నిల్వ ఉంచుకునే నేల, లేటరైట్ ఖనిజాలు గలిగిన నేల, ఒండ్రు నేల అవసరం. ఏడాదిలో సుమారు 100 రోజుల పాటు సుమారు 250 సె.మీ వర్షపాతం ఉండాలి. 20 నుంచి 34 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతలు ఉండవచ్చు. నెలవారీ ఉష్ణోగ్రత సగటు 25 నుంచి 28 డిగ్రీ సెంటీగ్రేడు మధ్యలో ఉండాలి. వాతావరణంలో సుమారు 80% తేమ (నీటి ఆవిరి) ఉండాలి. సంవత్సరంలో రోజుకు ఆరు గంటల చొప్పున సుమారు 2000 గంటలపాటు ఎండ ఉండాలి. బలమైన గాలులు వీచకూడదు.
రహదారుల నిర్మాణం
సహజ రబ్బరుతో రహదారుల నిర్మాణానికి సంబంధించి విస్తృత పరిశోధనలు జేఎన్‌టీయూ(ఏ) మొదలుపెట్టింది.
ముకర్రం జా
నిజాం మీర్ బర్కత్ అలీ ఖాన్ సిద్ధిఖీ ముకర్రం జా, అసఫ్ జా VIII (1933, అక్టోబరు 6 - 2023, జనవరి 15) 1967లో తన తాత మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ మరణించినప్పటి నుండి హైదరాబాదు నామమాత్రపు నిజాం.
జా హెచ్.ఈ.హెచ్. నిజాంస్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్, ముకర్రం జా ట్రస్ట్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్ & లెర్నింగ్ కి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
జననం, విద్య
ముకర్రం జా 1933, అక్టోబరు 6న ఆజం జా - యువరాణి దుర్రు షెహ్వార్ దంపతులకు హైదరాబాదులో జన్మించాడు. ఆజం జా హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి చెందిన చివరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కుమారుడు కాగా, యువరాణి దుర్రు షెహ్వార్ ఒట్టోమన్ రాజవంశం చివరి ఖలీఫా అబ్దుల్మెజిద్ II కుమార్తె. ముకర్రం జా డెహ్రాడూన్‌లోని ది డూన్ స్కూల్‌ లో, ఇంగ్లాండ్‌లోని హారో, పీటర్‌హౌస్, కేంబ్రిడ్జ్‌లో చదువుకున్నాడు. లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్‌హర్స్ట్‌లలో కూడా చదువుకున్నాడు.
ముకర్రం జా న్యూ ఢిల్లీలోని తీన్ మూర్తి భవన్‌లో కొంతకాలం ఉండి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకి గౌరవ సహాయకుడిగా పనిచేశాడు. నెహ్రూ తనను తన వ్యక్తిగత రాయబారిగా లేదా ముస్లిం దేశానికి భారత రాయబారిగా చేయాలని కోరుకున్నాడని 2010లో ముకర్రం జా పేర్కొన్నాడు.
హైదరాబాదు నిజాం
కుడి|thumb|1934లో బొంబాయి చేరిన తర్వాత నానీ యువరాజును తీసుకెళ్తున్న దృశ్యం 1967లో తన తాత మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ మరణానంతరం హైదరాబాదు నిజాం అయ్యాడు.
ఆస్ట్రేలియా, టర్కీలో జీవితం
కుడి|thumb|తన తమ్ముడు ముఫఖం జాతో ముకర్రం జా హైదరాబాద్‌లోని ముకర్రం జాకు చెందిన రెండు ప్రధాన ప్యాలెస్‌లు (చౌమహల్లా, ఫలక్‌నుమా) పునరుద్ధరించబడ్డాయి. చౌమహల్లా ప్యాలస్ నిజాంల యుగాన్ని ప్రదర్శించే మ్యూజియంగా, ఫలక్‌నుమా ప్యాలస్ విలాసవంతమైన హోటల్‌గా మార్చబడి ప్రజల సందర్శనార్థం తెరవబడ్డాయి. తాజ్ ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్ హోటల్ దాదాపు పదేళ్ళ పునర్నిర్మాణాల తర్వాత, తాజ్ గ్రూప్‌కు లీజుకు ఇవ్వబడి ఫిబ్రవరి 2010లో ప్రారంభించబడింది.
తన తండ్రి ఆజం జా మాదిరిగానే ముకర్రం జా కూడా 1980ల వరకు భారతదేశంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా నిలిచాడు. అయితే, 1990లలో తన విడాకుల సెటిల్మెంట్ల కారణంగా కొన్ని ఆస్తులను కోల్పోయాడు. అయినప్పటికీ అతని నికర విలువ $2 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడింది.
మరణం, అంత్యక్రియలు
ముకర్రం జా తన 89 ఏళ్ళ వయసులో 2023, జనవరి 15న టర్కీ లోని ఇస్తాంబుల్ నగరంలో మరణించాడు. ముకర్రం జా కోరిక ప్రకారం అతని అంత్యక్రియలు 2023 జనవరి 18న హైదరాబాద్ రాష్ట్రం, హైదరాబాద్ నిజాం పూర్వ రాజధాని అయిన హైదరాబాద్‌ నగరంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వ అధికార లాంఛనాలతో జరిగాయి.
ప్రజల సందర్శనార్థ ముకర్రం జా భౌతికకాయాన్ని చౌమహల్లా ప్యాలెస్‌లో ఉంచబడింది, అక్కడ కుటుంబ సభ్యులు, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్, ప్రజా ప్రతినిధులు, ప్రభుత్వ అధికారులు నివాళులర్పించారు.
వివాహాలు
ముకర్రం జా ఐదుసార్లు వివాహం చేసుకున్నాడు. అతని మొదటి భార్య టర్కిష్ ఉన్నత మహిళ, ఎస్రా బిర్గిన్ (జ. 1936)కాగా, వారు 1959లో వివాహం చేసుకున్నారు. జాహ్ తన హైదరాబాద్ ప్యాలెస్ నుండి ఆస్ట్రేలియా అవుట్‌బ్యాక్‌లోని షీప్ స్టేషన్ కోసం బయలుదేరాడు, అతనితో కలిసి వెళ్ళడానికి ఇష్టపడని తన భార్యకు విడాకులు ఇచ్చాడు. 1979లో మాజీ ఎయిర్ హోస్టెస్, బిబిసి ఉద్యోగి హెలెన్ సిమన్స్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు (జ. 1949 - మ. 1989); ఆమె ఇస్లాం మతంలోకి మారి తన పేరును ఆయిషాగా మార్చుకుంది. ఆమె మరణానంతరం అతను 1992లో మాజీ మిస్ టర్కీ అయిన మనోల్య ఒనూర్ (జ. 1954 - మ. 2017)ని వివాహం చేసుకున్నాడు. 1997లో ఆమెకు విడాకులు ఇచ్చాడు.
కుమారులు/కుమార్తెలు
ఎస్రా బిర్గిన్ ద్వారా, ముకర్రం జాకు ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు:
హెలెన్ సిమన్స్ ద్వారా అతనికి ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు:
మనోల్య ఒనూర్ ద్వారా అతనికి ఒక కుమార్తె ఉంది:
జమీలా బౌలరస్ ద్వారా అతనికి ఒక కుమార్తె ఉంది:
ముకర్రం జాకు ముఫఖం జా అనే సోదరుడు ఉన్నాడు.
ముకర్రం జాపై ఫిర్యాదు
7వ నిజాం మరో మనవడు నవాబ్ నజాఫ్ అలీ ఖాన్, హైదరాబాద్ పోలీస్ కమీషనర్‌ను కలుసుకుని, ప్రిన్స్ ముకర్రం జా, అతని మాజీ భార్య ప్రిన్సెస్ ఎస్రా (జనరల్ పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ) హోల్డర్ కూడా అని ఆరోపిస్తూ మద్దతు పత్రాలతో పాటు ఫిర్యాదును సమర్పించాడు. యువరాజు ముకర్రం జా), అతని కుమారుడు ప్రిన్స్ అజ్మత్ జా, అతని సోదరుడు ప్రిన్స్ ముఫఖం జా యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ హైకోర్టులో తప్పుడు పత్రాలను ఉపయోగించి అక్కడి నాట్‌వెస్ట్ బ్యాంక్‌లో ఉన్న £35 మిలియన్ నిజాం ఫండ్‌పై దావా వేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1933 జననాలు వర్గం:2023 మరణాలు వర్గం:అసఫ్ జాహీ రాజులు వర్గం:హైదరాబాద్ రాష్ట్రం
వేలా రామమూర్తి
వేలా రామమూర్తి భారతదేశానికి చెందిన రచయిత, సినిమా నటుడు. ఆయన సేతుపతి (2016), కిడారి (2016) సినిమాల్లో ప్రతికూల పాత్రలో నటనకుగాను మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు
దండె విఠల్
జననం, విద్యాభాస్యం
దండె విఠల్ 1970లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, కొమరంభీం జిల్లా, కాగజ్‌నగర్‌లో జన్మించాడు. ఆయన మహారాష్ట్రలోని అమరావతి యూనివర్సిటీ నుండి బిటెక్ పూర్తి చేసి నాగపూర్ యూనివర్సిటీ నుండి ఎంబీఏ పూర్తి చేశాడు. దండే విఠల్‌ 2000లో అమెరికాలో సాఫ్ట్‌వేర్‌ కంపెనీ ప్రారంభించాడు. ఆయన తరువాత స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చి నావిట్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ సోలుషన్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ మరియు తాన్వి హెల్త్ కేర్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీలను ప్రారంభించాడు.
రాజకీయ జీవితం
దండె విఠల్ తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ ఆవిర్భావం టీఆర్‌ఎస్‌ పార్టీ కార్యక్రమాల్లో, తెలంగాణ ఉద్యమంలో కీలకంగా పని చేశాడు. ఆయన 2009 నుంచి 2013 వరకు సనత్‌నగర్‌ నియోజకవర్గ ఇన్‌చార్జీగా పని చేసి తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత సనత్‌నగర్‌ నియోజకవర్గం నుండి టిఆర్ఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. దండె విఠల్ టీఆర్‌ఎస్‌ పార్టీ కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొంటూ 2020లో జరిగిన మున్సిపల్‌ ఎన్నికల్లో టీఆర్‌ఎస్‌ కేంద్ర కార్యాలయ సమన్వయ కమిటీ సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.
తెలంగాణ శాసనమండలికి 2021లో జరిగిన స్థానిక సంస్థల ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా స్థానిక సంస్థల టీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్థిగా విఠల్‌ దండే పేరును టిఆర్ఎస్ అధిష్టానం 21 నవంబర్ 2021న ఖరారు చేసింది. ఆయన టీఆర్‌ఎస్‌ ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్థిగా నవంబర్ 23న నామినేషన్‌ పత్రాలు దాఖలు చేశాడు. దండే విఠల్ 10 డిసెంబర్  2021లో తెలంగాణ శాసనమండలి కి జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆదిలాబాద్  జిల్లా స్థానిక సంస్థల నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి 667 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి 14 డిసెంబర్  2021న ఎమ్మెల్సీగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2022 ఫిబ్రవరి 21న శాస‌న‌మం‌డలి సభ్యుడిగా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు.
చిత్రమాలిక
వర్గం:1970 జననాలు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - సాహితీ పురస్కారాలు (2017)
పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము భాష ప్రాతిపదిక మీద స్థాపించబడిన విశ్వవిద్యాలయం. ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1985, డిసెంబరు 2న హైదరాబాదులో స్థాపించబడింది. తెలుగు సాహిత్యంలో వెలువడిన ఉత్తమ గ్రంథాలకు సాహితీ పురస్కారాలు అందజేస్తారు.
1990 నుండి ప్రారంభమైన ఈ పురస్కారంలో రూ. 20,116 నగదు, ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన జ్ఞాపికను అందజేసి ఘనంగా సత్కరిస్తారు.
పురస్కార గ్రహీతలు
2017 సంవత్సర సాహితీ పురస్కారానికి 11 ఉత్తమ గ్రంథాలు ఎంపికయ్యాయి. 2019, జూన్ 28వ తేదీన తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఎన్టీఆర్‌ కళామందిరంలో జరిగిన పురస్కారాల ప్రదానోత్సవ కార్యకర్రమంలో ఉపకులపతి ఆచార్య ఎస్వీ సత్యనారాయణ ఈ సాహితీ పురస్కారాలను ప్రదానం చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:పురస్కారాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ పురస్కారాలు
కోడుమూరు మండలం
కోడుమూరు మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన గ్రామీణ మండలం. కర్నూలు రెవిన్యూ డివిజను లోని ఈ మండలంలో 10 గ్రామాలున్నాయి. మండలానికి తూర్పున కల్లూరు, ఉత్తరాన గూడూరు, సి.బెళగల్ మండలాలు, పశ్చిమాన గోనెగండ్ల, దక్షిణాన క్రిష్ణగిరి, ఆగ్నేయంలో వెల్దుర్తి మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండలం పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 74,594 అందులో మగవారి సంఖ్య 37,891, ఆడవారి సంఖ్య 36,703.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 52.69%, పురుషులు అక్షరాస్యత 67.03%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 37.64%.
2001 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం ఉన్న మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 68,395 నుండి 9.06% పెరిగి 74,594 కు చేరింది. ఇది జిల్లా జనాభా పెరుగుదల (14.85%) కంటే తక్కువ.
ఝాండే
భౌగోళికం, జనాభా
Jhande (226) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్‌సర్ ఒకటో తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 219 ఇళ్లతో మొత్తం 1204 జనాభాతో 174 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Majitha అన్నది 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 648, ఆడవారి సంఖ్య 556గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 505 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37498.
విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (Kathu nangal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Kathu nangal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (Kathu nangal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Kathu nangal)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
.
తాగు నీరు
నది / కాలువ నీరు ఉంది. చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరు ఉంది.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు ఉంది.
టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు) లేదు. సమీప టెలిఫోన్లు (లాండ్ లైన్లు)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. స్వయం సహాయక బృందం ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
..
విద్యుత్తు
8 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ వేసవి (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది. 10 గంటల పాటు (రోజుకు) అందరు వినియోగదారులకూ చలికాలం(అక్టోబర్-మార్చి)లో విద్యుత్ సరఫరా ఉంది.
భూమి వినియోగం
Jhande (226) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Jhande (226) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ): గోధుమలు, బియ్యం
మూలాలు
వర్గం:అమృత్‌సర్ వర్గం:అమృత్ సర్ -1 తాలూకా గ్రామాలు
కుంజి లాల్ దుబే
కుంజి లాల్ దుబే (మార్చి 18, 1896 - జూన్ 2, 1970) ఈయన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, విద్యావేత్త, రాజకీయ నాయకుడు. ఈయన పద్మభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత.
తొలినాళ్ళ జీవితం
ఈయన 1896 మార్చి 18 న మధ్యప్రదేశ్‌ లోని నర్సింగ్‌పూర్ జిల్లాలోని అమ్గావ్ అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఈయన తన ప్రాథమిక విద్యను కరేలిలోని గ్రామ పాఠశాలలో, నరసింగ్‌పూర్‌లో, అకోలా లో ఉన్నత పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేశాడు. ఈయన 1914లో జబల్పూర్ లోని రాబర్ట్ సన్ కాలేజీ లో చేరిన అతను 1918 లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1920 అలహాబాద్ లో తన గ్రాడ్యుయేషన్ ని లా విభాగంలో పూర్తిచేసాడు. ఈ సమయంలోనే ఈయన మదన్ మోహన్ మాలవియా, నరసింహ చింతమన్ కేల్కర్ వంటి భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులను కలిసి ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఈయన 1934 లో ఇంటర్-యూనివర్శిటీ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, బర్మా, సిలోన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు, దాని శాసనసభ అధ్యక్ష పదవిని కూడా చేపట్టాడు. మరుసటి సంవత్సరం ఈయన జబల్పూర్ హిట్కారిని లా కాలేజీలో ప్రొఫెసర్ గా చేరాడు. ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ కార్యకలాపాలతో తనను తాను పొత్తు పెట్టుకుని, 1937 లో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ (ఎఐసిసి) లో సభ్యుడయ్యాడు, రెండు సంవత్సరాల తరువాత, 1939 లో ఎఐసిసి యొక్క త్రిపురి సెషన్ సమావేశమైనప్పుడు ఈయన రిసెప్షన్ కమిటీకి కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. ఈయన్ని1941 లో మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహానికి ఎంపిక చేశాడు, కాని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకొని ఆరు నెలల జైలు శిక్ష విధించారు. 1942 లో జైలు నుండి విడుదలైన తరువాత, ఈయన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని మళ్ళీ జైలు పాలయ్యాడు. ఈయన 1946 లో జబల్పూర్ నుండి మొదటి అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో పోటీ చేసి పార్లమెంటరీ కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1956 నవంబరు ఒకటిన ఏర్పడిన మధ్యప్రదేశ్ యొక్క మొదటి అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో పోటీ చేసి గెలుపొందాడు. ఆ తర్వాత మధ్యప్రదేశ్ కు మొట్టమొదటి స్పీకర్ గా 1956 లో పనిచేశాడు.ఈయన 1957 నుండి 1962 వరకు, 1962 నుండి 1967 వరకు మరో రెండు పర్యాయాలకు స్పీకర్ గా చేసాడు. 1946 లో రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి ఎన్నికైన అదే సంవత్సరంలో, అతను నాగ్పూర్ విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్‌గా వరుసగా మూడుసార్లు నియమితుడయ్యాడు. ఈయనకి హిందీ, మరాఠీ విభాగాలకు సీట్లు ఏర్పాటు చేశాడు, 34 హిందీ గ్రంథాలు, 42 మరాఠీ గ్రంథాలను ఆంగ్లంలోకి అనువదించి, స్థానిక భాషలలో మాట్లాడే విద్యార్థులకు సైన్స్ విషయాలు తెలిసేలా వివరించాడు. మధ్యప్రదేశ్ సాహిత్య సమ్మెలన్ తో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, ఒక మారు సాహిత్య సమ్మెలన్ కు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
ఈయనకు భారత ప్రభుత్వం 1964లో పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఈయనకు 1965 లో జబల్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టర్ ఆఫ్ లా (హానెరిస్ కాసా) డిగ్రీని అందుకున్నాడు. 1967లో విక్రమ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి డి. లిట్ అందుకున్నాడు. 1996లో ఇండియా పోస్టల్ విభాగం స్మారక తపాలా స్టాంపును విడుదల చేసింది.'
మహాబోధి దేవాలయం
మహాబోధి విహార్ లేదా మహాబోధి దేవాలయం బోద్ గయలో ఉన్న ప్రసిద్ధ బౌద్ధ విహార ప్రదేశం. యునెస్కో దీనిని ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా ప్రకటించింది. ఇది క్రీ.పూ.6వ శతాబ్దంలో గౌతమ బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రదేశంగా భావించబడుతుంది.
మహాబోధి మఠం
ఈ విహారాన్ని ప్రధాన విహారం లేదా మహాబోధి విహారం అని కూడా అంటారు. ఈ విహార నిర్మాణం అశోక చక్రవర్తి స్థాపించిన స్థూపాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఈ విహారంలో గౌతమ బుద్ధుని భారీ విగ్రహం ఏర్పాటు చేయబడింది. విగ్రహం పద్మాసన స్థితిలో ఉంటుంది. గౌతమ బుద్ధుడికి జ్ఞానోదయం (జ్ఞానోదయం) పొందిన ప్రదేశంలో ఈ విగ్రహం ప్రతిష్టించబడిందని ఇక్కడ ప్రబలంగా ఉంది. ఈ ప్రదేశం చుట్టూ చెక్కబడిన రాతి రెయిలింగ్ ఉంది. ఇది రైలింగ్ బోధ్ గయలో కనుగొనబడిన పురాతన అవశేషం. ఈ ఆశ్రమ సముదాయానికి ఆగ్నేయంలో బౌద్ధ భిక్కులు ధ్యానం చేసే సహజ దృశ్యాలతో కూడిన ఉద్యానవనం ఉంది. విహార్ పరిపాలన అనుమతితో మాత్రమే సామాన్య ప్రజలు ఈ పార్కులోకి ప్రవేశించగలరు.
బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన ఏడు వారాలు గడిపిన ఈ విహార సముదాయంలో ఏడు ప్రదేశాలు కూడా గుర్తించబడ్డాయి. జాతక కథలలో చెప్పబడిన బోధి వృక్షం కూడా ఇక్కడ ఉంది. ఇది ప్రధాన విహారం వెనుక ఉన్న ఒక పెద్ద పీపల్ చెట్టు. ఈ చెట్టు కింద బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందాడు. ఇప్పుడున్న బోధి వృక్షం ఆ బోధి వృక్షానికి ఐదవ తరం. ఉదయం పూట విహార్ గుంపులో గంటల శబ్దం అద్భుత మనశ్శాంతిని ఇస్తుంది.
ప్రధాన విహారం వెనుక 7 అడుగుల ఎత్తైన ఎర్ర ఇసుకరాతి బుద్ధుని విగ్రహం ఉంది. ఈ విగ్రహం విజరాసన భంగిమలో ఉంది. ఈ విగ్రహం చుట్టూ వివిధ రంగుల జెండాలు ఉన్నాయి, ఇవి ఈ విగ్రహానికి ప్రత్యేక శోభను ఇస్తాయి. క్రీస్తుపూర్వం మూడవ శతాబ్దంలో, ఈ ప్రదేశంలో, అశోక చక్రవర్తి వజ్రాలతో చేసిన సింహాసనాన్ని స్థాపించాడని, దానిని భూమి నాభి కేంద్రం అని పిలిచాడని చెబుతారు. ఈ విగ్రహం ముందు గోధుమరంగు ఇసుకరాయిపై బుద్ధుని భారీ పాదముద్రలు ఉన్నాయి. బుద్ధుని ఈ పాదముద్రలు ధర్మ చక్రం, మలుపుకు చిహ్నాలుగా పరిగణించబడతాయి.
బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తరువాత ఈ బోధి వృక్షం ముందు నిలబడి రెండవ వారం గడిపాడు. ఇక్కడ బుద్ధుని విగ్రహం ఈ స్థితిలో ఉంది. ఈ విగ్రహాన్ని అనిమేష్ లోచన్ అంటారు. అనిమేష్ లోచన్ చైత్య ప్రధాన విహారానికి ఈశాన్యంలో నిర్మించబడింది.
ప్రధాన మఠం ఉత్తర భాగాన్ని చంకమన అని పిలుస్తారు. బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత ఈ ప్రదేశంలో మూడవ వారం గడిపాడు. ఇప్పుడు ఇక్కడ బుద్ధుని చిహ్నంగా పరిగణించబడే నల్ల రాతి తామర పువ్వు ఉంది.
రత్నాఘరా అని పిలువబడే మహాబోధి విహారానికి వాయువ్య భాగంలో పైకప్పు లేని శిధిలాలు ఉన్నాయి. బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత నాల్గవ వారం ఈ ప్రదేశంలో గడిపాడు. పురాణాల ప్రకారం, బుద్ధుడు ఇక్కడ తీవ్రమైన ధ్యానంలో ఉన్నాడు, అతని శరీరం నుండి కాంతి కిరణం ఉద్భవించింది. ఈ కాంతి రంగులను వివిధ దేశాలు తమ తమ గుర్తులలో ఇక్కడ ఉపయోగించాయి.
బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత ఐదవ వారంలో ప్రధాన ఆశ్రమానికి ఉత్తర ద్వారం నుండి కొంచెం దూరంలో ఉన్న అజపాల-నిగ్రోధ చెట్టు క్రింద గడిపాడు. బుద్ధుడు మహాబోధి మొనాస్టరీకి కుడి వైపున ఉన్న ముచలింద క్షీల్ దగ్గర ఆరవ వారం గడిపాడు. ఈ క్షీలం నలువైపులా చెట్లతో చుట్టబడి ఉంది. ఈ క్షేత్రం మధ్యలో బుద్ధుని విగ్రహం ఉంది. ఈ విగ్రహంలో ఒక పెద్ద పాము బుద్ధుడిని రక్షిస్తోంది. ఈ విగ్రహానికి సంబంధించి ఒక పురాణగాథ ఉంది. ఈ పురాణం ప్రకారం, బుద్ధుడు ప్రార్థనలో మునిగిపోయాడు, అతను తుఫాను రావడాన్ని గమనించలేదు. బుద్దుడు కుండపోత వర్షంలో చిక్కుకున్నప్పుడు, పాముల రాజు ముచలింద తన నివాసం నుండి బయటకు వచ్చి బుద్ధుడిని రక్షించాడు.
ఈ విహార సముదాయానికి ఆగ్నేయంగా రాజాయతన వృక్షం ఉంది. బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత తన ఏడవ వారాన్ని ఈ చెట్టు కింద గడిపాడు. ఇక్కడే బుద్ధుడు ఇద్దరు బర్మా (బర్మా నివాసి) వ్యాపారులను కలిశాడు. ఈ వ్యాపారులు బుద్ధుడిని ఆశ్రయం కోసం ప్రార్థించారు. ఈ ప్రార్థనల రూపంలో బుద్ధం శరణం గచ్ఛామి (నేను బుద్ధుని శరణు వేడుతున్నాను) అని జపించారు. అప్పటి నుండి ఈ ప్రార్థన ప్రసిద్ధి చెందింది.
టిబెటన్ మఠం
బోధ్ గయలోని అతిపెద్ద, పురాతన మఠం (మహాబోధి విహారానికి పశ్చిమాన ఐదు నిమిషాల నడకలో ఉంది) 1934 ADలో నిర్మించబడింది. బుర్మీ విహార్ (గయా-బోధ్ గయ రహదారిపై నిరంజన నది ఒడ్డున ఉంది) 1936 ADలో నిర్మించబడింది. ఈ విహారంలో రెండు ప్రార్థనా మందిరాలు ఉన్నాయి. అంతే కాకుండా అందులో ఒక భారీ బుద్ధ విగ్రహం కూడా ఉంది. దాని ప్రక్కనే థాయ్ మొనాస్టరీ (మహాబోధి మొనాస్టరీ కాంప్లెక్స్‌కు పశ్చిమాన 1 కి.మీ. దూరంలో ఉంది) కూడా ఉంది. ఈ మఠం పైకప్పు బంగారంతో పూయబడింది. అందుకే దీనిని గోల్డెన్ మొనాస్టరీ అని పిలుస్తారు. బౌద్ధమతం స్థాపించిన 2500 సంవత్సరాల జ్ఞాపకార్థం థాయిలాండ్ రాజకుటుంబం ఈ ఆశ్రమాన్ని స్థాపించింది. ఇండోసాన్-నిప్పన్-జపనీస్ ఆలయం (మహాబోధి ఆలయ సముదాయానికి నైరుతి దిశలో 11.5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది) 1972-73లో నిర్మించబడింది. ఈ విహారం చెక్కతో చేసిన పురాతన జపనీస్ విహారాల ఆధారంగా నిర్మించబడింది. ఈ విహారంలో, బుద్ధుని జీవితంలో జరిగిన ముఖ్యమైన సంఘటనలు చిత్రాల ద్వారా చిత్రీకరించబడ్డాయి. చిని విహార్ (మహాబోధి ఆలయ సముదాయానికి పశ్చిమాన ఐదు నిమిషాల నడకలో ఉంది) 1945 ADలో నిర్మించబడింది. ఈ విహారంలో బంగారంతో చేసిన బుద్ధుని విగ్రహం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ విహారాన్ని క్రీస్తుశకం 1997లో పునర్నిర్మించారు. జపనీస్ మొనాస్టరీకి ఉత్తరాన భూటాన్ మొనాస్టరీ ఉంది. ఈ మఠం గోడలపై అత్యుత్తమమైన చెక్కడం జరిగింది. ఇక్కడ నిర్మించిన సరికొత్త మఠం వియత్నామీస్ మఠం. ఈ విహార్ మహాబోధి విహార్‌కు ఉత్తరాన 5 నిమిషాల నడక దూరంలో ఉంది. ఈ విహార్ 2002 AD లో నిర్మించబడింది. ఇక్కడ బుద్ధుని శాంతి అవతారమైన అవలోకితేశ్వరుని విగ్రహం ఉంది.
ఈ మఠాలు, ప్రదేశాలే కాకుండా, మరికొన్ని స్మారక కట్టడాలు కూడా ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిలో ఒకటి భారతదేశంలోని ఎత్తైన బుద్ధ విగ్రహం, ఇది 6 అడుగుల ఎత్తైన తామర పువ్వుపై ఏర్పాటు చేయబడింది. మొత్తం విగ్రహం 10 అడుగుల ఎత్తులో నిర్మించబడింది. స్థానిక ప్రజలు ఈ విగ్రహాన్ని 80 అడుగుల ఎత్తుగా భావిస్తారు.
రాజ్‌గీర్
బోద్‌గయాకు వచ్చేవారు రాజ్‌గిర్‌ను తప్పక సందర్శించాలి. ఇక్కడ ఉన్న విశ్వ శాంతి స్థూపం చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. ఈ స్థూపం గ్రిధర్‌కూట్ కొండపై నిర్మించబడింది. దాని మీదుగా వెళ్లేందుకు రోప్ వే ఉంది. దీని ఫీజు రూ.25. ఉంది. ఉదయం 8 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 12.50 గంటల వరకు వీక్షించవచ్చు. దీని తర్వాత మధ్యాహ్నం 2 గంటల నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు చూడవచ్చు.
శాంతి స్థూపం దగ్గర వేణు వనం ఉంది. ఒకప్పుడు బుద్ధుడు ఇక్కడికి వచ్చాడని చెబుతారు.
నలంద
ఈ ప్రదేశం రాజ్‌గిర్ నుండి 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన నలంద విశ్వవిద్యాలయం పురాతన కాలంలో ఇక్కడ స్థాపించబడింది. ఇప్పుడు ఈ యూనివర్సిటీ అవశేషాలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఇటీవల, బీహార్ ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది, దీని పని పురోగతిలో ఉంది. ఇక్కడ మ్యూజియం కూడా ఉంది. ఇక్కడ నుండి తవ్విన వస్తువులను ఈ మ్యూజియంలో ఉంచారు.
ప్రసిద్ధ జైన పుణ్యక్షేత్రమైన పావపురి నలంద నుండి 5 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ ప్రదేశం మహావీరునికి సంబంధించినది. ఇక్కడ మహావీరుని గొప్ప ఆలయం ఉంది. నలంద-రాజ్‌గిర్‌కు వెళ్లేటప్పుడు ఇది తప్పక సందర్శించాలి.
నలందకు ఆనుకుని ఉన్న నగరం బీహార్ షరీఫ్. మధ్యయుగ కాలంలో దీని పేరు ఓదంతపురి. ప్రస్తుతం ఈ ప్రదేశం ముస్లింల పుణ్యక్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ ముస్లింల మసీదు, పెద్ద దర్గా ఉంది. బడి దర్గా దగ్గర జరిగే రోష్నీ జాతర ముస్లిం ప్రపంచంలో చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. బీహార్ షరీఫ్‌ను సందర్శించేందుకు వచ్చే వారు మణిరామ్‌ అరేనాను కూడా తప్పకుండా సందర్శిస్తారు. చిత్తశుద్ధితో ఇక్కడ ఏదైనా ప్రతిజ్ఞ చేస్తే అది ఖచ్చితంగా నెరవేరుతుందని స్థానికులు నమ్ముతారు.
రైలు మార్గం
గయా, రాజ్‌గిర్, నలంద, పావాపురి, బీహార్ షరీఫ్‌లను చేరుకోవడానికి రైలు మార్గం ఉత్తమం. ఈ ప్రదేశాలను సందర్శించడానికి, భారతీయ రైల్వేలు ప్రత్యేక రైలు బౌద్ధ పరిక్రమను నడుపుతున్నాయి. ఈ రైలు కాకుండా, శ్రమజీవి ఎక్స్‌ప్రెస్, పాట్నా రాజ్‌గిర్ ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్, పాట్నా రాజ్‌గిర్ ప్యాసింజర్ రైలు వంటి అనేక ఇతర రైళ్లు కూడా ఈ ప్రదేశాల గుండా వెళ్తాయి. అంతే కాకుండా రోడ్డు మార్గంలో కూడా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
విమాన మార్గం
ఇక్కడి సమీప విమానాశ్రయం గయా (14 కిమీ/20 నిమిషాలు). గయా నుండి కలకత్తా, బ్యాంకాక్‌లకు వారానికోసారి విమానాలను నడుపుతున్నారు.
రోడ్డు మార్గం
గయా, పాట్నా, నలంద, రాజ్‌గిర్, వారణాసి, కలకత్తా నుండి బోద్ గయాకు బస్సులు నడుస్తాయి.
2013 దాడి
7 జూలై 2013న, ఆలయ సముదాయంలో బాంబులు పేలాయి, 5 మంది గాయపడ్డారు. ఒక బాంబు బుద్ధుని విగ్రహం దగ్గర, మరొకటి మహాబోధి వృక్షం దగ్గర పేలాయి. పేలని మూడు బాంబులను కూడా గుర్తించి నిర్వీర్యం చేశారు. ఉదయం 5.30 నుండి 6.00 గంటల మధ్య ఈ పేలుళ్లు జరిగాయి.
మూలాల
వర్గం:దేవాలయాలు వర్గం:బీహార్ వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
కోవెలకుంట్ల మండలం
కోవెలకుంట్ల మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని నంద్యాల జిల్లాకు చెందిన మండలం.
గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 48,559 - అంధులో పురుషులు 23,998 - స్త్రీలు 24,561. అక్షరాస్యత మొత్తం 63.82% - పురుషులు అక్షరాస్యత 77.64% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 50.11%
త్రిభంగా (సినిమా)
త్రిభంగా 2021లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. అజయ్ దేవ్‌గణ్ ఎఫ్‌ ఫిలింస్, బనిజె ఆసియా, ఆల్కెమీ ప్రొడక్షన్స్ స్టూడియోస్ బ్యానర్‌పై అజయ్ దేవ్‌గణ్, దీపక్ ధర్ సిద్ధార్థ్ పి. మల్హోత్రా, పరాగ్ దేశాయ్, రిషి నేగి, సప్నా మల్హోత్రా నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రేణుకా సహాని దర్శకత్వం వహించింది. కాజోల్, తన్వీ ఆజ్మీ, మిథిలా పాల్కర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను జనవరి 4న విడుదల చేసి, సినిమాను నెట్ ఫ్లిక్స్ ఓటీటీలో జనవరి 15న విడుదల చేశారు.
మూలాలు
వర్గం:2021 సినిమాలు వర్గం:హిందీ సినిమా
కోసిగి మండలం
కోసిగి మండలం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన మండలం.
గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 69,275 - పురుషులు 34,768 - స్త్రీలు 	34,507
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు నాలుగు పరిగణనలోకి తీసుకోబడలేదు.
తుంబా
తుంబా 2019లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఏ రీగల్ రీల్స్ ప్రై.లి. , రోల్ టైమ్ స్టూడియోస్, కెజెఆర్ స్టూడియోస్ సంయుక్తంగా నిర్మించిన ఈ సినిమాకు హరీష్ రామ్ ఎల్.హెచ్. దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శన్, ధీనా, కీర్తీ పాండ్యన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ అడ్వెంచరస్ ఫాంటసీ సినిమా మొదట తమిళంలో 11 ఏప్రిల్ 2019న విడుదలై, 21 జూన్ 2019న  తెలుగు, మలయాళం & హిందీ లో డబ్బింగ్ చేసి విడుదల చేశారు.