cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
జానా కృష్ణమూర్తి
రాజకీయ జీవితం
1940 నుండి రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ లో క్రియాశీలక సభ్యుడిగా ఉన్న కృషమూర్తి, అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రోద్భలంతో, తమిళనాడులో భారతీయ జన సంఘ్ యొక్క ప్రధాన కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ఈయన దక్షిణ భారతదేశంలో పెద్దగా గుర్తింపులేని భారతీయ జన సంఘ్ పార్టీ నిర్మాణానికి క్రియాశీలకంగా కృషిచేశాడు.
1975లో అత్యయిక పరిస్థితి విధించినప్పుడు, అందుకు వ్యతిరేకతా ఉద్యమానికి తమిళనాడులో కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. 1977లో భారతీయ జనసంఘ్, జనతా పార్టీలో విలీనమైనప్పుడు, జనతాపార్టీ యొక్క తమిళనాడు విభాగానికి ప్రధానకార్యదర్శి అయ్యాడు. 1980లో అటల్ బిహారీ వాజపేయి, లాల్ కిషన్ అద్వానీ, ఎస్.ఎస్.భండారీ, కుష్‌భావూ ఠాక్రే, జగన్నాథరావు జోషీ తదితరులతో కలిసి భారతీయ జనతాపార్టీ స్థాపనకు సహాయం చేశాడు. ఈయన పార్టీకి వ్యవస్థాపక జాతీయ కార్యదర్శి. 1983లో ప్రధాన కార్యదర్శుల్లో ఒకడిగానూ, 1985 నుండి పార్టీ ఉపాధ్యక్షుడిగానూ పనిచేశాడు.
1980 నుండి 1990 వరకు కృష్ణమూర్తి, భారతీయ జనతా పార్టీని దక్షిణాది రాష్ట్రాలైన, కేరళ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్లలో విస్తరింపజేయటానికి కృషిచేశాడు.
1993లో ఎల్.కే.అద్వానీ కోరిక మేరకు ఢిల్లీ వెళ్ళి, అక్కడ ఆర్ధిక, రక్షణ, విదేశాంగ వ్యవహారాలపై విధానాలను రూపొందించేందుకు భాజపా మేధోవర్గాలను స్థాపించాడు. 1995 నుండి భాజపా ప్రధానకార్యాలయపు నిర్వహణాబాధ్యతలు చూసుకొన్నాడు. కొంతకాలం పార్టీ ప్రధానగళంగా కూడా పనిచేశాడు. 1998లో కృష్ణమూర్తి, దక్షిణ చెన్నై నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు పోటీ చేసి కొద్ది ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. 2001 మార్చి 1న పార్టీ అధ్యక్షపదవి బంగారు లక్ష్మణ్ నుండి తీసుకొని, 2002 జూన్ వరకు భాజపా అధ్యక్షుడిగా కొనసాగాడు.
కృష్ణమూర్తి, ఆ తర్వాత అటల్ బిహారీ వాజపేయి మంత్రివర్గంలో కేంద్ర న్యాయశాఖామంత్రిగా పనిచేశాడు. ఒక సంవత్సరం తర్వాత అనారోగ్య కారణాల వళ్ళ పదవీవిరమణ చేశాడు. ఈయన గుజరాత్ రాష్ట్రం నుండి రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు. రాజ్యసభలో ఉండగా విదేశీవ్యవహారాలు, రక్షణ వ్యవహారాల పార్లమెంటు కమిటీలలో క్రియాశీలక సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. ఈయన ఫిర్యాదుల కమిటీకి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. ఈ కాలంలో పెట్రోలు కల్తీపై నిర్మొహమాటమైన నివేదికను సమర్పించి అందరకీ చిరస్మరణీయమైనాడు.
కుటుంబం
ఇతనికి 1964, ఆగస్టు 24న భాగ్యలక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. ఇతనికి ఇద్దరు కుమారులు ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1928 జననాలు వర్గం:2007 మరణాలు వర్గం:తమిళనాడు రాజకీయ నాయకులు
భూమిరెడ్డిపల్లె
భూమిరెడ్డిపల్లె ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, యాదమరి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన యాదమర్రి నుండి 10 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు నుండి 20 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 463 ఇళ్లతో, 1892 జనాభాతో 567 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 970, ఆడవారి సంఖ్య 922. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 590 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 597051 .పిన్ కోడ్: 517422.
గణాంకాలు
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా- మొత్తం	1,820 - పురుషుల	944 - స్త్రీల	876 - గృహాల సంఖ్య	428
విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (కాసిరాళ్లలో), సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (యాదమర్రి లో), ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ.లోపున ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (యాదమరి లో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (చిత్తూరులో) సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో), సమీప పాలీటెక్నిక్ (పలమనేరులో), సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, సమీప పశు వైద్యశాల, ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ.లోపున ఉన్నాయి. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప సంచార వైద్య శాల, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ. మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 అవుట్-పేషెంట్ వైద్య సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇద్దరు సంప్రదాయ వైద్యులు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.
తాగు నీరు
రక్షిత మంచినీటి సరఫరా గ్రామంలో ఉంది. గ్రామంలో మంచినీటి అవసరాలకు చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నుంచి నీటిని వినియోగిస్తున్నారు.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మూసిన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదలబడుతోంది. ఈ ప్రాంతం పూర్తి పారిశుధ్యపథకం కిందికి వస్తుంది. సామాజిక మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం ఈ గ్రామంలో లేదు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం, టాక్సీ సౌకర్యం, ట్రాక్టరు, వున్నవి/వున్నది.సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కి.మీ. దూరములో వున్నది/వున్నవి. సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప రైల్వే స్టేషన్, గ్రామానికి 10 కి.మీ మించి దూరములో ఉన్నాయి. సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, ఉంది. సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప వారం వారీ సంత, గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప ఏటియం, సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం, వార్తాపత్రిక సరఫరా, అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామంలో ఉంది.జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.సమీప అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), సమీప ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), గ్రామానికి 5 కి.మీ.లోపున ఉన్నాయి.సమీప ఆటల మైదానం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
ఈ గ్రామంలో విద్యుత్తు ఉంది.
భూమి వినియోగం
భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో):
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు: 91
తయారీ
భూమిరెడ్డిపల్లె ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
వేరుశనగ, కొబ్బరి, బెల్లం, వరి
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
ధ్రువుడు
thumb|[[విష్ణువు|మహావిష్ణువు ధ్రువుడి నుందు ప్రత్యక్షం అయిన సన్నివేశాన్ని రాజా రవి వర్మ చిత్రించిన చిత్రం]] ధ్రువుడు (సంస్కృతం:ध्रुव) భారత ఇతిహాసములలో శ్రీ మహావిష్ణువు చేత ఆశీర్వదించబడి అంతరిక్షంలో ఇప్పటికి ధ్రువ నక్షత్రముగా ధ్రువక్షితిలో మనకు కనిపిస్తున్న స్వాయంభువ మనువు వంశ రాకుమారుడు. పెద్దలు ఇప్పటికి చిన్న పిల్లలకు భక్తికి, కార్య నిశ్చయానికి ఉదాహరణగా ధ్రువోపాఖ్యానం (ధ్రువ చరిత్ర) చెబుతారు. ధ్రువోపాఖ్యానం విష్ణు పురాణములోను, మహాభాగవతము నాల్గవ స్కందములో ముఖ్యముగా ప్రస్తుతించబడుతుంది. ఋగ్వేదం ప్రకారము ధ్రువ అంటే రెండు అర్థాలు కనిపిస్తున్నాయి.ఒకటి ధ్రువ నక్షత్రము, మరొకటి నిలకడ స్థితి. వేదాలలో ధ్రువనక్షత్రము గురించి ప్రత్యేకముగా ఎక్కడ ప్రస్తుతించినట్లు కనిపించడం లేదు.గృహ్యసూత్ర,మహాభారతం,సూర్యసిద్ధాంతం ధ్రువ నక్షత్రం గురించి ప్రస్తుతించడింది. పనిని-1,4,24 ప్రకారం ధ్రువ అంటే ఒక నిలకడ స్థానము నుండి బయలు దేరే ప్రదేశాన్ని ధ్రువ అని పిలుస్తారు.
ధ్రువుడి వంశ చరిత్ర - సవతి తల్లి పరుషభాషణాలతో చింతుడైన ధ్రువుడు
స్వాయంభువ మనువుకి ప్రియవతుడు, ఉత్తానపాదుడు అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో ఉత్తానపాదుడు ప్రముఖుడు. ఉత్తానపాదుడికి సునీతి, సురుచి అనే ఇద్దరు భార్యల వలన ధ్రువుడు (సునీతి) ఉత్తముడు (సురుచి) అనే ఇద్దరు కుమారులు కలిగారు. కాలప్రభావం వలన ఉత్తానపాదుడికి సునీతి కంటే సురుచి అంటే ప్రేమ, అనురాగం ఎక్కువగా ఉండేవి. ఒకరోజు సురుచి కుమారుడైన ఉత్తముడు తండ్రి తొడపై కూర్చొని ఉండగా దానిని ధ్రువుడు చూసి తాను తండ్రి తొడ ఎక్కబోతుండగా సురుచి చూసి వెర్రి నవ్వు నవ్వి నీకు తండ్రి తొడ పై ఎక్కే అధృష్టం లేదు, అదే కనుక ఉన్నట్లయితే నువ్వు నా సవతి కుమారుడిగా పుట్టి ఉండేవాడివి కాదు అని అవహేళన చేస్తుంది. నీకా అధృష్టం కలగాలంటే శ్రీహరిని ప్రార్థించమని చెబుతుంది. ఆ పరుష భాషణానికి చింతాక్రాంతుడై ధ్రువుడు తన తల్లి సునీతి వద్దకు వెళ్ళి జరిగిన విషయం చెబుతాడు. అప్పుడు సునీతి ధ్రువుడితో నాయనా కాలప్రభావం వలన నీ తండ్రి తనను దాసీ కంటే తక్కువగా చూస్తున్నాడని, కష్టం కలిగించే పలుకులైన సవతి సరైన విషయం చెప్పిందని, శ్రీహరి పాదధ్యానము వలన జరగనివి ఉండవని స్వాయంభువ మనువు శ్రీహరిని ధ్యానించి ఉత్తమ గతి పొందాడని చెబుతుంది. అప్పుడు ధ్రువుడు శ్రీహరిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి రాజధాని నుండి అడవికి బయలుదేరాడు.
ధ్రువుడికి నారదుడు నారాయణ మంత్రొపదేశం చేయడం
అప్పుడు మార్గమధ్యములో నారదుడు కనిపించి ఎక్కడికి వెళ్ళుతున్నావు అని అడుగగా ధ్రువుడు అప్పటి వరకు జరిగిన వృత్తాంతం తన సవతి తల్లి చేత పొందిన అవమానం చెబుతాడు. నారదుడు ధ్రువుడిని ఓదార్చి రాజధాని నగరం పంపడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. కాని ధ్రువుడి పట్టుదలకు మెచ్చి యమునా నది తీరములో ఉన్న మధువనంలో ధర్భాసీనుడవై ప్రాణాయామ నిష్ఠతో శ్రీ మహావిష్ణువును ఆరాధించమని  ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ అనే నారాయణ మంత్రము ఉపదేశిస్తాడు. ధ్రువుడు యమునానదిలో త్రికరణ శుద్ధిగా స్నానము చేసి దర్భాసీనుడై నారాయణు గురించి తపస్సు చేస్తాడు. ముందు మూడు రోజులకు ఒకమారు వెలగ పండు లేదా రేగి పండు తినేవాడు తరువాత ఆరు రోజులకు ఒకమారు పండి రాలిన ఆకులు తింటు తపస్సు చేశాడు. ఆ తరువాత మూడు నెలలకు తొమ్మిది రోజులకు ఒకమారు మంచి నీరు త్రాగి తపస్సు చేశాడు. ఆ తరువాత 12 రోజులకు ఒకమారు గాలి పీల్చి తపస్సు చేశాడు. మరికొన్ని రోజులకు గాలి కూడా పీల్చకుండా తపస్సు చేస్తూండగా సమస్త బ్రహ్మాండంలో అల్లకల్లోలం సృష్టించబడి దేవతలు నారాయణుడి వద్దకు వెళ్ళి విషయం విన్నవిస్తారు. అప్పుడు నారాయణుడు ధ్రువుడు తన గురించి తపస్సు చేస్తున్నాడని, వాని వలన ఈ ఉపద్రవం వస్తున్నదని చెప్పి వానికి ప్రత్యక్షం అయ్యి దీక్ష విరమింప జేస్తానని చెబుతాడు.
శ్రీమహా విష్ణువు ప్రత్యక్షం అవడం
thumb|ధ్రువునికి వరమిస్తున్న మహా విష్ణువు నారాయణుడు ధ్రువుడికి శంఖ చక్రాలతో ప్రత్యక్షమై ధ్రువుడి శిరస్సు నిమిరగా ధ్రువుడు 12 శ్లోకాలతో నారాయణుడిని స్తుతిస్తాడు. దానికి నారాయణుడు ప్రీతి చెంది అంతరిక్షంలో సప్తఋషులు, నిఖిల తారాగణాలు, సూర్యచంద్రులు నిరంతరం ప్రదక్షిణం చేసే ధ్రువక్షితి అనే స్థానం కలిపిస్తున్నానని చెప్పి, ఆ ధ్రువక్షితికి చేరే ముందు కొన్ని రోజులు రాజ్యపరిపాలన చేయమంటాడు. ఆ విధంగా నారాయణుడిని ప్రసన్నం చేసుకొని ఆశీర్వాదం పొందిన ధ్రువుడి తిరిగి రాజధాని చేరుకొంటాడు. రాజధాని చేరుకొనిన ధ్రువుడిని చూసి తండ్రి ఉత్తానపాదుడు సంతోషం పొంది, రాజ్యానికి పట్టాభిషేకం చేసి వానప్రస్థాశ్రమమునకు వెళ్తాడు. శింశుమాన ప్రజాపతి కుమార్తె అయిన భ్రమి అనే గుణవతిని వివాహం చేసుకొని కల్ప వస్తర అనే కుమారులను సంతానంగా పొందుతాడు. అనంతరం వాయివు కుమార్తె అయిన ఇలా అనే కన్యకని వివాహం చేసుకొని ఆమె వలన కుమారుడిని, కుమార్తెని పొందుతాడు.
యక్షులతో యుద్ధం
ఒకరోజు తన సోదరుడైన ఉత్తముడు అరణ్యానికి వేటకు వెళ్ళి ఒక యక్షుని చేతిలో మరణించాడు. ఆ వార్త విన్న సురుచి అగ్నిలో ప్రవేశించి ప్రాణ త్యాగం చేసింది. ఈ రెందు విషయాలు మనస్థాపం కలిగించి ధ్రువుడు హిమయత్పర్వతం లోయలో ఉన్న అలకపురిలో ఉన్న యక్షుల మీద యుద్ధం ప్రకటించాడు. కొద్ది సేపటి తరువాత యుక్షులు మాయ యుద్ధం చేయట మొదలుపెట్టారు. వారితొ మాయాయుద్ధం చేసే దారి తోచక ఆలోచిస్తుంటే మునులు ప్రత్యక్షమై నిఖిపలోకాలకు మూల కారకుడైన నారాయణుడిని స్మరించమని చెబుతారు. నారాయణుడిని స్మరించి నారాయాణాస్త్రం సంధించగా యక్షుల శక్తి సన్న గిల్లి వారి కాళు చేతులు మొండలు విరిగి క్రింద పడి పోయాయి. అప్పుడు ధ్రువుడి తాత స్వాయంభువ మనువు ప్రత్యక్షం అయి దేహాభిమానం కలిగిన పశుపక్ష్యాదులు చేసే కిరాతక కృత్యాన్ని చేస్తున్నడని,నారాయణుడిని ప్రసన్నం చేసుకొనిన నీకు అది సరికాదని హితబోధ చేశాడు. అంతేకాక యక్షులతో యుద్ధం వల్ల శివుడినికి సన్నిహితుడైన కుబేరుడికి ఆగ్రహం వచ్చిందని చెబుతాడు. ధ్రువుడు తన తాత మాటలు విని విరమించాడని తెలుసుకొని కుబేరుడు సంతోషించి, ధ్రువుడు ఉన్న ప్రదేశానికి వచ్చాడు. అప్పుడు ధ్రువుడు కుబేరుడికి నమస్కరించగా కుబేరుడు ధ్రువునితో మీతతా మాటలు విని యుద్ధం ఆపినందుకు సంతోషంగా ఉన్నదిఉ, నిర్మలమైన శ్రీమహావిష్ణువును సదా స్మరిస్తూ జీవననం జరపమని సెలవిచ్చి వెళ్ళిపోతాడు.
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
ధ్రువతార (ధ్రువుని కథ )
ఏ పని చేయాలన్నా పట్టుదల కావాలి. మనం చేసే పని చిన్నది కావచ్చు. చాలా కష్టరతం అయినదీ కావచ్చు. ఏకాగ్రత దీక్ష లేకపోతే మనం దాన్ని సాధించలేం. గొప్ప పనులు పెద్దవారే సాధిస్తారని చిన్న వారు చిన్నపనులు మాత్రమే చేయగలరని అనుకొంటే పొరపాటే. సంకల్పబలం ఉంటే చిన్న పిల్లలు కూడా ఘనకార్యాలు చేయగలరని తెలియచెపుతుంది ధ్రువుడి చరిత. చీకటి రాత్రుల్లో ఆకాశం వైపు చూస్తే దేదీఈప్యమానంగా వెలుగుతూమనకు ధ్రువంలో కనిపించే నక్షత్రం మనిషి కృషికి ఆఆశయ సాధనకు ఆకాసంలాగే ఎల్లలు లేవని చాటుతూంది. ధ్రువుడికథ పిల్లలకు చాలా స్పూర్తినిస్తుంది.
పిల్లలూ ! ఈ రోజు మీకులాగే చిన్న వయసు బాలుడు సాధించిన ఒక మహత్తరమయిన కార్యం గురించి చెబుతాను. అతని పేరు ధ్రువుడు. అతను కేవలం ఈ గొప్ప మహా ఘనకార్యం సాధించేప్పటికి కేవలం అయిదు సంవత్సరాలు మాత్రమే.
ఉత్తానపాదుడనే రాజుకి ఇద్దరు భార్యలు. వారి పేరు సునీత సురుచి. సునీతి పేరుకితగ్గట్టు నీతిమంతురాలు. సురుచి మాత్రం అహంకారి. సునీతికి ధ్రువుడు అనే అబ్బాయి. సురుచికి ఉత్తముడు అనే కొడుకు ఉన్నారు. వారు ఇద్దరూ అన్Yఓన్యంగా ఉంటూ ఆడుకొనేవారు.
ఉత్తాన పాదుడు పెద్దభార్య సునీతిని నిర్లక్ష్యం చేసి సురుచి ప్రేమలో ఓలలాడేవాడు. సురుచికి ఎలాగాఇనా సరే తన కొడుక్కు సిమ్హాసనం అప్పచెప్పాలని ఉత్తానపాదుడుని తన అందంతో వశపెట్టుకొనేది. రోజులు గడిచేకొద్దీ పెద్ద భార్య సునీతి పేరుకు పట్టపు రాణి అయినా దాసీదానికంటే తక్కువగా ఆమె బతుకు దిగజారిపోయింది. అయితే ఈ విషయాలు చిన్నపిల్లవాడు ధ్రువుడికి తెలియకుండా గుట్టుగా కాలం గడిపేది.
ధ్రువునికి అవమానం
ఒక రోజు నిండుసభలో ఉత్తానపాదుడు తన తొడపై ఉత్తముడిని కూర్చోబెట్టుకొని ఉండగా ధ్రువుడు వస్తాడు. అతనికీ తన తండ్రి ఒడిలో కూచోవాలని కోరికకలిగి తండ్రి దగ్గరికి వెడతాడు. ఉత్తానపాదుడు సురుచికి భయపడి కనీసం చూడనైనా చూడడు. తండ్రి ఒడిలో కూచోబోతూన్న ధ్రువుడిని సురుచి ఆపి " నీ తండ్రి ఒడిలో కూచునే అర్హత నీకు లేదు. ఆయన ఒడిలో నీకు కూచోవాలని ఉంటే నా కడుపున పుట్టడానికి పోయి భగవతనికి తపస్సు చేసి వరం సంపాదించు. తండ్రి ఒడి మాత్రమే కాదు . అప్పుడు నీకు సిమ్హాసనం కూడా దక్కుతుంది. ఫో" అని చీత్కరించి తోసివేసింది. ఒక్క సారి ధ్రువుడికి ఏం చేయాలో తోచక నిలబడిపోయాడు. ఆ సభలో ఉన్న ఒక్కరు కూడా రాజుగారి మనసు తెలుసుకావున మౌనంగా ఉండి పోయారు,.వెంటనే ధ్రువుడు పెద్దగా ఏడ్చేసాడు. ఉత్తానపాదుడు అది చూసికూడా సురుచి మనసుకు కష్టం కలిగించడమ ఇష్టం లేక ఏమీ జరగనట్టు ఉండి పోయాడు.
తల్లి తో తన ధ్యేయం చెప్పటం
జరిగిన సంగతి అతని ద్వారా విని కన్నీరు కారుస్తూ" అవును నాయనా! నీ చిన్నమ్మ చెప్పింది నిజమే. ఇక్కడ నేను రాణినీకాదు.. నువ్ రాజకుమారుడివీకాదు. నీను దాసీని నువ్ దాసీ పుత్రుడివి. నీ తండ్రికి చిన్నమ్మ అంటే మాత్రమే ప్రేమ. నీ అమ్మపై లేదు. ఎప్పటినుంచో పట్టపు రాణినని కూడా చూడక నిర్లక్ష్యం చేస్తూ వస్తునారాయన. నువ్ మీ నాన్న ఒడిలో కూర్చోవాలంటే సురుచి చెప్పినట్టు తపస్సు చేసి ఆమె కడుపులో జన్మించాలి. ఈ దురదౄష్టవంతురాలికి పుట్టి నువ్వూ నిర్భాగ్యుడివయ్యావు." అంది. ధ్రువుడు " అయితే అమ్మా నేను తపస్సు చేస్తాను. కానీ చిన్నమ్మ కడుపున పుట్టి తండ్రి ఒడి చేరడానికి కాదు. ఎవరూ చేరలేని అత్యున్నత స్థానాన్ని అందుకోడానికి. నీ పేరు సార్ధకం చేయడానికి. నీ అదౄష్టానికి ప్రపంచలోని అమ్మలందరూ అబ్బురపడేఅలా తప్పస్సు చేసి యశస్సు సంపాదిస్తాను. అన్నాడు. సునీతి ధ్రువుడ్ని అనునయించడం సునీతికి ధ్రువుడి మాటలు కలవరపెట్టాయి. " బాబూ. చిన్న పిల్లవాడివి. తపస్సు అంటే మాటలా? అడవులకు పోయి తపస్సు చేయాలి. అక్కడ క్రూరమౄగాలుంటాయి.రుచికరమైన భోజనం ఉండదు. ఎండనక వాననక కష్టాలు భరించాలి. నిండా అయిదేళ్ళు లేని నువ్ వనవాసం చేయగలవా?" అన్నది. అందుకు ధ్రువుడు" అమ్మా! ఈ రోజు నాకు కలిగిన అవమాన క్లేశం ముందు ఏ కష్టమొచ్చినా నాకు సుఖంగానే అనిపిస్తుంది. ప్రపంచంలోని తల్లి కడుపులన్నీ ప్రేమాంబుధులని, సమానమైనవనీ గొప్పపనులు చేయటానికి గొప్పింటితల్లికి పుట్టనఖ్ఖర్లేదని నిరూపిస్తాను. ఇక పసివాడినని అంటావా? నీ ఆశీర్వాదం తోడుగా ఉంటే నాకు భయమేమిటి? నన్ను దయచేసి ఆశీర్వదించు. ఒట్టి చేతులతో వెడుతున్న నేను నీకు అమోఘమైన ఆనందాన్నీ, కీర్తిప్రతిష్టలను తీసుకొచ్చి నీ కడుపు పంటగా నువ్ ముచ్చట పడేలా లక్ష్యం సాధించుకువస్తాను. " అని ప్రార్ధించాడు. సునీతి ఊరడిల్లి " నాయనా! ఆ దేవుడు నీకు తోడుండి శుభం చేకూరుస్తాడు. వెళ్ళిరా" అని కన్నీరు తుడుచుకొంది.
నారదుని తో భేటీ ఏక దీక్షతో అరణ్యమార్గం పట్టి దారీ తెన్ను లేకుండా వెడుతున్న ధ్రువుడికి త్రిలోకసంచారి నారదమహాముని ఎదురయ్యాడు. అయిదేళ్ళుకూడాలేని బాలుడు భీకరారణ్యంలో జంకూ గొంకూ లేకుండా నడుస్తూ పోవడం ఆశ్చర్యం కలిగింది. ఒక్క సారి దూరదౄష్టి తో చూసే సరికి అతనిభూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలం కూడా ఆయనకు తెలిసిపోయింది. ఆయన ధ్రువుడ్ని సమీపించి " బాలకా! ఈ కీకారణ్యంలోకి కొమ్ములుతిరిగిన వేటగాళ్ళు రావడానికే భయపడతారు. మరి నువ్వేమిటి ఏదో తల్లికొంగు పట్టుకొని వంటింట నడిచే వాడిలా నిర్భీతిగా సాగిపోతున్నావు? నాకు కనిపించావు కాబట్టి సరిపోయింది. నడు మీ అమ్మ నాన్నలకు అప్పగిస్తాను. దారి తప్పి వచ్చి ఉంటావు." అన్నాడు. ధ్రువుడు ఆయ్న నారద మహర్షి అని కూడా తెలియని పిల్లవాడు. ఆయనకు సమాధానంగా" అయ్యా ! నేను దారి తప్పిన మాట నిజమే. అది నగరంలో సంగతి. ఇప్పుడు మంచిదారిపట్టాను. నన్ను వెళ్ళనివ్వండి" అన్నాడు." అని చెప్పి తన వౄత్తాంతమంతా వివరించాడు. నారదుడు నవ్వి " ఏమయ్యా! అమ్మెంతో చిన్నమ్మా అంతే! ఆమెకుండే అహంకారంతో అలా అన్నదే కాని, నీవు కనపడకపోతే ఆమె మాత్రం సంతోషంగా ఉండగలదా? ఒంటరిగా ఉన్న నీ తల్లి అంత దైన్యంలోనూ నిన్ను చూసుకొని కదా బతుకుతున్నది? మరి నువ్వు ఆమెను ఒంటరిగా ఒదిలి రావడం న్యాయమా? మీ నాన్న ఈ పాటికే నిన్ను అవమానించినందుకు కలవరపడుతుంటాడు. ఈ చిన్న విషయాలకు ఏదో అటకమీఇదో, ఆసనం కిందో కాసేపు దాక్కుని కోపం చూపించాలిగాని మరీ ఇలా అడవులుపట్టడం ఏమిటి? నిన్ను మీ అమ్మ నాన్న ఏమీ అనకుండా నేను చూసుకొంటాను. నా పేరు నారదముని. అవన్నీ నాకొదిలి వచ్చిదారిపట్టు పోదాం" అన్నాడు. అప్పుడు నారదమునికి అభివాదం చేసి" మునీశ్వరా!నా లక్ష్యం నెరవేర్చేందుకే మీరు ఇలా దయకలిగి వచ్చారు తప్ప లేకుంటే మహామునులకు కూడా దర్శనం కాని సౌభాగ్యం ఈ అడవిలో నాకెందుకుకలిగిస్తారు. మీరు సర్వం ఎరిగినవారు. దయతో నాకు తరుణోపాయం వివరించండి" అన్నాడు. నారదముని ఆ పసిబాలుడికి " ఓం.భగవతే వాసుదేవాయ" అనే మంత్రం ఉపదేశించి తపస్సుకి కావలసిన నియమాలు ఉపదేశించి దీవించి వెళ్ళిపోయాడు.
ఉత్తానపాదుని పశ్చాత్తాపం
ఉత్తానపాదునికి ధ్రువుడు సభాభవనంలో ఎదురైన అవమానకర సంఘటనకు బాధపడ్డాడు. అతనికి ఆ రాత్రి నిద్ర కరువైంది.తెల్లవారేసరికి సునీతి భవనం నుంచి ధ్రువుడు కనపడడం లేదనే వార్త వచ్చింది. ఏమైనా అఘాయిత్యం చేసుకొన్నాడా అని భావిస్తూ సైనికులను వెదకమని పంపాడు. వారు నలుదిసలా వెతికి ధ్రువుడు నగరం లో ఎక్కడా లేడని చెప్పారు. ఉత్తానపాదుడు విషాదంలో మునిగిపోయాడు.
నగరానికి నారదుని రాక
నారదుడు ఉత్తాన పాదుడిని చూసేందుకు ఆయన భవనానికి వెళ్ళాడు. ఉత్తానపాదుడికి నారదుడు వచ్చిన సంగతి సంగతి తెలిసి ఎదురువెళ్ళి స్వాగత సత్కారాలు చేసి నమస్కరించాడు. నారదుడు విచారం తాను ధ్రువుడ్ని చూసానని, ఒక మహత్తర కార్యసాధనకై తపస్సు చేసుకొనేందుకు అడవులకు పోయాడని, అనుకొన్నది సాధించి నీ దగ్గరకు తిరిగి వస్తాడని చెప్పి ఉత్తానపాదుడికి ఊరట కలిగించి వెళ్ళిపోయాడు.
నారదుడు వివరించిన ప్రకారం ధ్రువుడు తదేక దీక్షతో మంత్రాన్ని పఠించేవాడు. ఒక చెట్టు నీడన నివాసం ఏర్పరుచుకొని ఉదయాన్నే తపస్సు ప్రారంభించేవాడు. చెట్లనుండి రాలిన ఫలాలు ఆహారంగా తీసుకొంటూ మూడుదినాలకొక మారు వెలగ పండ్లు, రేగి పండ్లు, తిని ఒక నెల గడిపాడు. ఆరుదినాలకొకసారి గడ్డి ఆకులు భక్షిస్తూ నారాయణ ధ్యానం చేసాడు. అయిదవ నెలలో ఉచ్చ్వాస, నిశ్వాసలను కూడా బంధించి ఒంటి కాలిపై నిలబడి నిశ్చలంగా హరిధ్యానం చేసాడు. అయిదు సంవత్సరాలు అకుంఠిత తపస్సుతో భగవంతుని ప్రార్ధిస్తూ ఉంటే ఆ బాలుని మహా దీక్షకు లోకాలు వణకసాగాయి. ఇంద్రుడు కంగారు పడి అతని తపోదీక్ష భగ్నం చేసేందుకు కుర్రవాడు గనక క్రూరమౄగాలు, పిశాచులను పంపే వాడు. అయినా ధ్రువుడు ధైర్యంగా హరినామస్మరణ చేస్తూవుంటే అవి మాయమాఇపోయేవి. ఇక లాభలేదని తల్లి అంటే కుర్రవాళ్ళకు ప్రేమ కనుక తాను సునీతి వేషం ధరించి ధ్రువుడిని చేరుకొని " నాయనా! కళ్ళు తెరు. నీవు లేకుండా నేను ఉండలేను. నిన్ను వెదుక్కుంటూ వచ్చాను. రా ఇంటికి పోదాం" అని విలపించాడు. ధ్రువుడు కళ్ళు తెరవలేదు. మరొకసారి సురుచి లాగ వచ్చి" నాయనా! నాతప్పు క్షమించు. నీ కోసం మీ తండ్రి బెంగ పెట్టుకొని మరణ శయ్య మీద ఉన్నాడు. " అని కన్నీరు కార్చాడు. అయినా ధ్రువుదు చలించలేదు. తన తపోదీక్షను తదేకంగా కొనసాగించాడు.
హరి దర్శనం
చిన ఉప్పలం
చిన ఉప్పలం, అనకాపల్లి జిల్లా, యస్.రాయవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఎస్.రాయవరం నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తుని నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 187 ఇళ్లతో, 691 జనాభాతో 346 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 325, ఆడవారి సంఖ్య 366. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 5 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586496 .పిన్ కోడ్: 531083.
ధ్రువుడు
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
ఎండలకు వానలకు ఎముకలు కొరికే చలికి భయపడక ధ్రువుడు సాగించిన తపస్సుకు హరి మనసు కరిగి ప్రత్యక్షమై ఏమి కావాలో కోరుకోమన్నాడు. ధువుడు కళ్ళు తెరిచు విష్ణుమూర్తిని చూసి చిన్న పిల్లవాడు కనుక మాటలు రాక వెక్కి వెక్కి ఏడ్వసాగాడు. అప్పుడు హరి తన పాంచ జన్యం తో చెక్కిళ్ళు నిమిరాడు. ధ్రువుడిలో దైవ వాణి ప్రవహించింది. " ప్రభూ! సమస్త సౄష్టికి మూలకర్తవు. ఈ లోకాలన్నీ నీలో పుట్టి, పెరిగి.లయం అవుతున్నాయి. నీకు ఆది మధ్యాంతాలు లేవు" అని అనర్గళంగా స్తుతించాడు.
చిన ఉప్పలం
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి ఎస్.రాయవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఉప్పరపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల తిమ్మాపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల యలమంచిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నర్సీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తునిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ధ్రువుడు
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
" వత్సా! నీకు ఏమి కావాలో నాకు తెలుసు. నువు కోరేది దుర్లభమైనది. ఇంతవరకూ ఎవరికీ అందనిది. అయినా అనుగ్రహిస్తాను. ఇదిగో ధ్రువపధం నీకు ఇస్తున్నాను. ద్రువతారగా వెలుగు. నీ చుట్టూ గ్రహాలు, నక్షత్రాలు ప్రదక్షిణం చేస్తాయి.ప్రపంచం నశించినా ధ్రువమండలం నశించదు. కశ్యపుడు,యముడు, సప్తర్షులు సైతం నీ చుట్టూ పరిభ్రమిస్తారు. ఆ స్థానం నీకు ఇప్పుడే రాదు. నీవు బాలకుడవు. నీవు తిరిగి వెళ్ళి నీ రాజ్యాన్ని ఏలుకుని సంసార సుఖాలు పొంది ఆ తరువాత ధ్రువపధాన్ని పొందగలవు." అని కర్తవ్యం ఉపదేశించి ఆశీర్వదించి వెళ్ళాడు.
చిన ఉప్పలం
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చిన ఉప్పలంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ధ్రువుడు
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
ధ్రువునకు ఘన స్వాగతం
మధువనం లో ఋషులందరికీ ధ్రువుడికి విష్ణుమూర్తి ప్రత్యక్షం అయిన విషయం తెలిసింది.వారెంతో సంతోషించారు. ఆ నోటా ఈ నోటా ధ్రువుడికోసం ఎంతోకాలంగా నలుమూలలా వెదుకుతున్న ఉత్తానపాదుడి సైనికులకు కూడా ఆ వార్త చేరింది. వారు మహారాజు దగ్గరకు పోయి ధ్రువుడికి విష్ణుమూర్తి ప్రత్యక్షం అవడం, ఆయన ఆదేశాను సారం నగరానికి రాబోతూన్న విషయం రాజుకి తెలియచెప్పారు. వెంటనే రాజు ధ్రువుడికి స్వాగత సన్నాహాలు ఏర్పాటు చేసాడు. అనుకొన్నట్టూ ధ్రువుడు రానే వచ్చాడు. మొదటగా అతన్ని చూసింది ఉత్తనపాదుడే. రధం దూకి చేతులు చాస్తూ" నాయనా!ధ్రువా!" అంటూ వెళ్ళి కౌగలించుకొని కన్నీరు కార్చాడు. సురుచి సునీతి కూడా అతన్ని ముద్దాడి ఆనంద భాష్పాలు రాలచారు. ఉత్తముదు సోదరుడైన ధ్రువుని రాకకు ఎంతో సంతోషించి దగ్గరకు రాగా ధ్రువుడు అతడిని కౌగలించుకొన్నాడు. నగరమతా సంతోషతరంగమయింది.
చిన ఉప్పలం
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
ధ్రువుడు
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
రాజ్యాభిషేకం
కాలం క్రమంలో ఉత్తానపాదుడు వార్ధక్యం రావడంతో ధ్రువుడికి రాజ్యభారం అప్పగించి వానప్రస్థానికి వెళ్ళిపోయాడు.ధ్రువుడు ప్రజా రంజకంగా పరిపాలిస్తూ శింశుమార ప్రజాపతి తనయ బ్రమిని వివాహం చేసుకొని కల్పుడు, వత్సరుడు అనే కుమారులను- వాయుదేవుని కుమార్తె ఇళను పెళ్ళాడి ఒక కొడుకును ఒక కుమారుని కన్నాడు. యక్షులతో జరిగిన పోరాటంలో ఉత్తముడు మరణించగా సురుచి జీవితం పై విరక్తితో అడవులకు పోగా కార్చిచ్చుకు లోనై దగ్దమౌతుంది. తన సోదరుడు, చిన్నమ్మ మరణానికి ధ్రువుడు ఆగ్రహించి యక్షజాతిని అంతంచేసేందుకు వెళ్ళి వారిని నాశనం చేస్తుండగా తాత స్వయంభవమనువు కలుగ చేసుకొని" నాయనా!ఒక యక్షుని తప్పుకు యావత్ యక్షజాతిని పరిహరించడం ఏమి ధర్మం. అంతా విధిలిఖితం. తపోసంపన్నుడవు నీకు ఆగ్రహం కలుగరాదు" అని వారించి యుద్ధాన్ని ఆపుతాడు. కుబేరుడుని స్తుతించి" దేవా! ఆవేశంతో మీ యక్షజాతిని సమ్హరించాలని నిర్ణయం తీసుకొన్నందుకు మన్నించండి" అని క్షమాపణ చెపుతాడు. ఆ తరువాత చాలాకాలం ఆదర్శపరిపాలనతో రాజ్యాన్ని తీర్చిదిద్దుతాడు. చివరకు ఉత్కలుడికి సిమ్హాసనం అప్పగించి బదరికాశ్రమం చేరి హరినామస్మరణలో గడుపుతుంటాడు. ధ్రువుడు ధ్రువతార కావడం
చిన ఉప్పలం
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చిన ఉప్పలంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
ధ్రువుడు
ధ్రువుడు ధ్రువ నక్షత్రముగా ముక్తి పొందడం
ఎల్లప్పుడూ హరి దీక్షలో ఉండే ధ్రువునివద్దకు విమానాన్ని పంపి ధ్రువపధం చేరే సమయమైందని సమాచారం పంపుతాడు విష్ణువు. తాను ఆ విమానం ఎక్కి తల్లి జ్ఞాపకం రాగా" ఆమెను వదిలి నేను ఒక్కడినే రావడం ధర్మమా?' అని విష్ణుదూతలను ప్రశ్నిస్తాడు. వారు" ఆమె గురించి విచారం వద్దు.. ఆమె నీకంటే ముందుగానే విమానం ఎక్కి స్వర్గానికి వెళ్ళిపోతున్నది.అదిగో చూడు" అన్నారు. ధ్రువుడికి తల్లి విమానం లో వెడుతూ కనిపిస్తుంది. ధ్రువుడు సంతోహం చెందుతాడు.
చిన ఉప్పలం
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ధ్రువుడు
బయటి లింకులు
వర్గం:భాగవతము
చిన ఉప్పలం
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
చిన ఉప్పలంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చిన ఉప్పలంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
రాజావారి చేపల చెరువు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
తిమ్మాయపాలెం (చేజెర్ల)
తిమ్మాయపాలెం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, చేజెర్ల మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చేజెర్ల నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 54 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 230 ఇళ్లతో, 902 జనాభాతో 880 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 457, ఆడవారి సంఖ్య 445. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 85 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591952 .పిన్ కోడ్: 524341.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చేజెర్లలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల చేజెర్లలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల నెల్లూరులోను, పాలీటెక్నిక్ ఆత్మకూరు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పొదలకూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తిమ్మాయపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామ పంచాయతీ
ఒకే గ్రామంగా ఉన్న తిమాయపాలెం, రెండు పంచాయతీల పరిధిలోనికి వస్తుంది. ఈ గ్రామంతో కలిసి, రెండు కి.మీ. దూరంలో ఉన్న దళితవాడ, చేజెర్ల పంచాయేఎలో వార్డుగా ఉంది. రెండు కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఉలవపల్లి, తిమ్మాయపాలెం పంచాయతీకి మజారా గ్రామం. కానీ పంచాయతీ ఏర్పడినప్పటినుండీ, తిమ్మాయపాలెం పంచాయతీకి ఉలవపల్లి వాసులే సర్పంచులుగా వ్యవహరించుచుండటం విశేషం. తిమ్మాయపాలేనికి చెందిన పంచాయతీ కార్యాలయం, గ్రామసభలూ, ఇతర అన్ని కార్యక్రమాలూ, ఉలవపల్లెలోనే నిర్వహించుచున్నారు. [1]
భూమి వినియోగం
తిమ్మాయపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తిమ్మాయపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
తిమ్మాయపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, శనగ, మినుము
ఎన్.సి.గోపాలాచారి
ఎన్.సి.గోపాలాచారి పొగాకు సేద్య రంగ శాస్త్రవేత్త. ఆయన పొగాకు సేద్య విధానాలపై విశేష పరిశోధనలు చేసారు.
జీవిత విశేషాలు
ఆయన స్వగ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఆర్తమూరు. ఆయన రాజమండ్రిలో అక్టోబరు 5 1925 న జన్మించారు. బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాలలో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసి, బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎస్.సి (అగ్రికల్చర్) పూర్తి చేసి (1950), 1961 లో పి.హెచ్.డి పూర్తి చేసారు.
ఉద్యోగపర్వం
ఆయన తొలిగా కోయంబత్తూరు వ్యవసాయ కళాశాలలో రసాయనశాస్త్ర సహాయకులుగా (1951) చేరారు. 1952 లో రాజమండ్రి లోని సెంట్రల్ టుబాకో రీసెర్చె ఇనిస్టిట్యూట్ లో ప్లాంట్ ఫిజియాలజీ రీసెర్చి అసిస్టెంటుగా పరిశోధనలు చేసారు. మాస్కో స్టేట్ యూనివర్శిటీలో రెండున్నర సంవత్సరాలు పోస్టు డాక్టరల్ రీసెర్చి (1959-62) చేసి వ్యవసాయంలో రేడియో ఐసోటోపుల వినియోగం గూర్చి అధ్యయనం చేసారు. 1962 లో వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం, తిరుపతిలో బోటనీ విభాగంలో సి.ఎస్.ఐ.ఆర్ సైంటిఫిక్ ఆఫీసరుగా ఉంటూ పి.జి.విద్యార్థులకు A method to determine the terminal enzymes catalyses, peroxides and poly phenol oxidase మీద బోధించారు. తదనంతరం రాజమండ్రి సి.టి.ఆర్.ఐలో బయో కెమిస్టుగా చేరి, డైరక్టరుగా పదోన్నతి పొంది (1972) పదవీ విరమణ చేసారు. ఈయన హయాంలో ఈ పరిశోధనాలయం ఎంతగానో అభివృద్ధి చెందింది. నూతన పరిశోధన భవన సముదాయాన్ని, అత్యాధునిక పరిశోధన సంపత్తిని, పలు వినూత్న పరిశోధన విభాగాలను అందుకొని సి.టి.ఆర్.ఐ మహోన్నత దశకు చేరుకున్నది.
పరిశోధనలు
ఈయన పారిశ్రామిక వ్యర్థాల నుండి ఉష్ణశక్తిని పొంది పొగాకు క్యూరింగుకు ఉపయోగించి, ప్రత్యామ్నాయ శక్తి వనరులను కనుగొనడం ద్వారా 30 శాతం వ్యయాన్ని తగ్గించారు. "లో ప్రొపైల్ బార్న్" రూపకల్పన చేసి 42 శాతం ఇంధనాన్ని, 21 గంటలు సమయాన్ని అదా చేసారు. ఈ పరిశోధన దేశవ్యాప్త విజయం పొందింది.ఈయన 1982 లో సోలార్ బార్న్ ను రూపకల్పన చేసారు. దీని ఫలితంగా దాదాపు 60 శాతం ఇంధనం ఆదా అయింది.
రచనలు
అనేక పుస్తకాలను రచించారు. ఆయన 1984 లో "టొబాకో", 1985 లో "టొబాకో ఆఫ్ ఇండియా", అనే ప్రసిద్ధ గ్రంథాలను వ్రాసారు.
గౌరవ చిహ్నం
ఈయన జాతీయ స్థాయిలో అనేక ప్రతిష్ఠాత్మక టొబాకో సంస్థలలో గౌరవ పదవులు నిర్వహించారు. జపాన్, జర్మనీ దేశాలలో ప్రభుత్వం తరపున పర్యటించారు. రాజమండ్రి పట్టణానికి దేశవ్యాప్త ఘనతను చేకూర్చిన ఈయన గౌరవార్థం ఐ.సి.ఎ.ఆర్ సెంట్రల్ టొబాకో రీసెర్చి ఇనిస్టిట్యూషన్ ఉన్న ఒక వీధికి ఈయన పేరుతో "ఎన్.సి.గోపాలాచారి రోడ్డు" అని నామకరణం చేసారు.
అస్తమయం
ఆయన జనవరి 18, 2012 న మరణించారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:1925 జననాలు వర్గం:వృక్ష శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:2012 మరణాలు వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
మొఖాసాకలవపూడి
మొఖాసాకలవపూడి ఏలూరు జిల్లా, మండవల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మండవల్లి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుడివాడ నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 170 ఇళ్లతో, 504 జనాభాతో 113 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 247, ఆడవారి సంఖ్య 257. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 22 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589330 .ఇది సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తులో ఉంది.మండవల్లి, అల్లూరు నుండి రోడ్దువరాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 64 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మొఖాసా కల్వపూడిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
భూమి వినియోగం
మొఖాసా కల్వపూడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మొఖాసా కల్వపూడిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
ఉత్పత్తి
మొఖాసా కల్వపూడిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 589. పురుషుల సంఖ్య 305- స్త్రీల సంఖ్య 284, వాసగ్రుహాలు 186 ఉన్నాయి
తులసిదళం
తులసి దళం అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ నవల. ఆంధ్రభూమి వారపత్రికలో 1980లో సీరియల్‌గా వచ్చింది. తరువాత సినిమాగా కూడా నిర్మించబడింది. ఈ నవల విడుదలైన సమయం నుండి అనేక సార్లు ప్రచురితమై యండమూరి రచనలలోకెల్లా  అధికంగా అమ్ముడుపోయిన  నవలలో ఒకటి. కన్నడంలో కూడా ఇతోధికంగా జనాదరణ పొందింది.
తులసి అనే పాప ఒక ఆస్తిపరుని కుమార్తె. అతనిపై కక్ష కట్టిన కొందరి కుతంత్రం వల్ల ఆ బిడ్డపై కాష్మోరా అనే దుష్ట శక్తి ప్రయోగమౌతుంది. ఇందులో కాద్రా అనే మాంత్రికుడి పట్టుదల ఉంది. అందువల్ల తీవ్రమైన అనారోగ్యానికి గురైన ఆ పాప రోజురోజుకూ మరణానికి దగ్గరవుతుంది. ఆ బిడ్డను రక్షించుకొనే క్రమంలో నలుగురు మనుషుల ప్రయత్నం ఈ కథలో చాలా పట్టుగా చెప్పబడింది. ఇస్మాయిల్ అనే సాధకుడు చేతబడికి విరుగుబడి చేయిస్తాడు. ఆధునిక ధృక్పథం కల తులసి తండ్రి చేతబడిని నమ్మి అందుకు విరుగుడు చేయించడానికి తంటాలు పడుతాడు. వారి శ్రేయోభిలాషి అబ్రకదబ్ర (అబ్బూరి కేదారేశ్వరరావు) అతనికి సాయపడతాడు. సంప్రదాయాలను నమ్మే తులసి తల్లి, క్రమంగా వైజ్ఞానిక ధృక్పథంలో ఆలోచించసాగింది.
పాఠకులు ఎంతో ఆసక్తిగా వచ్చేవారం కోసం ఎదురు చూసిన ధారావాహికలలో ఇది ఒకటి. రచయిత వైజ్ఞానిక విశ్లేషణను, తాంత్రిక విధానాలను సమాంతరంగా చూపడానికి ప్రయత్నించాడు గాని చివరకు ఎటూ తేల్చకుండా నిర్ణయాన్ని వదిలేశాడు. ఈ నవలతో 'కాష్మోరా' అనే మాట ఆంధ్రదేశంలో పరిచయమై అనేక వ్యంగ్య సందర్భాలలో వాడబడింది. ఈ నవలకు పొడిగింపుగా యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ 'తులసి', 'కాష్మోరా' అనే నవలలు వ్రాశాడు. విలియం పీటర్ బ్లాట్టీ వ్రాసిన "ది ఎక్జార్సిస్ట్" (The Exorcist) కు తులసీదళం నవలకు పోలికలు ఉండటాన్ని యండమూరి ఒప్పుకున్నా, కథనాన్ని నడిపించిన శైలి, శిల్పంలో భేష్ అనిపించుకున్నాడు.
ఈ నవలను, దానిని అనుకరిస్తూ వచ్చిన అనేక రచనలను విమర్శకులు "క్షుద్ర సాహిత్యం" అని తెగనాడారు. వ్యంగ్యంగా "వేపమండలు" అనే నవల కూడా వచ్చింది.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు నవలలు వర్గం:2002 పుస్తకాలు
ప్రేమకు వేళాయెరా
ప్రేమకు వేళాయెరా 1999 లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో జె. డి. చక్రవర్తి, సౌందర్య ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు మూలం సూర్యదేవర రామమోహనరావు రాసిన నవల.
కథ
2500 కోట్లకు అధిపతి అయిన వెంకట నారాయణ భారతదేశంలోని అతి పెద్ద వ్యాపారవేత్తల్లో ఒకడు. అతని ఒక్కగానొక్క కూతురు మాధవి. విదేశాల్లో చదువు ముగించుకుని భారతదేశానికి వస్తుంది. తండ్రి ఆమెను వెంటనే తన బాధ్యతలు స్వీకరించమని కోరతాడు. కానీ మాధవి మాత్రం కొద్ది రోజులు ఆమె ఎవరో ఎవ్వరికీ తెలియకుండా వాళ్ళ సంస్థలో గుమాస్తాగా చేరి పనితీరు గమనించి ఆ తర్వాత బాధ్యతలు చేపడతానని చెబుతుంది. వెంకట నారాయణకు కూడా ఆ ఆలోచన నచ్చి ఆమెను మాలతి అనే పేరుతో ఆఫీసులో పనిచేయమంటాడు.
వెంకట నారాయణకు మేనల్లుడైన మనోహర్ అప్పుడే బీకాం పూర్తి చేసి ఉద్యోగం లేకుండా ఖాళీగా ఉంటాడు. తల్లి ద్వారా వెంకట నారాయణ స్వయానా తనకు మేనమామ అని తెలుసుకుని అతని కూతురుని మాధవిని పెళ్ళి చేసుకుంటే ఆస్తంతా తనదే అవుతుందనీ అసలు పని చేయకుండా జీవితం గడిపేయచ్చనుకుంటాడు. హైదరాబాదుకు వెళ్ళే దారిలో గర్భవతియైన మాధవి స్నేహితురాలని తన తెలివితేటలనుపయోగించి ఆపద నుండి బయట పడేస్తాడు. మాధవి అతని తెలివితేటలకు అబ్బురపడుతుంది.
హైదరాబాదులో నేరుగా మేనమామ వెంకటనారాయణ దగ్గరికి వెళ్ళి కూతుర్నిచ్చి పెళ్ళి చేసి ఆస్తిని తన చేతిలో పెట్టమంటాడు. వెంకటనారాయణ అతనికి డిస్పాచ్ క్లర్కు ఉద్యోగం ఇచ్చి అదే కంపెనీలో పనిచేయమంటాడు. మనోహర్ స్నేహితుడు రవి సాయంతో ఆఫీసులో పని చేస్తున్న మాలతినే తన మరదలు మాలతి అని తెలుసుకుని కేవలం ఆస్తి కోసమే ఆమెను ప్రేమించడం మొదలుపెడతాడు. మాలతి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమించడం మొదలు పెడుతుంది. తన తండ్రికి కూడా మనోహర్ ను ప్రేమిస్తున్నట్లు చెబుతుంది. దాంతో వెంకట నారాయణ మనోహర్ ఆమెను కేవలం ఆస్తి కోసమే ప్రేమిస్తున్నాడని అతని నిజస్వరూపం గురించి చెబుతాడు. ఆమె ఆ విషయం నిర్ధారించుకోవడానికి తన తల్లిదండ్రులు చేపలు అమ్ముకునే వారిగా మనోహర్ ను నమ్మిస్తుంది. దాంతో మనోహర్ ఆమెను ప్రేమించడం మానేస్తానని చెబుతాడు. మాధవి మాత్రం తాను బావనే పెళ్ళి చేసుకుంటానని అతనిలో మార్పు తెస్తాననీ అందుకు కొంచెం సమయం ఇవ్వమంటుంది. అందుకు వెంకటనారాయణ కూడా అంగీకరిస్తాడు.
నిర్మాణం
ఈ సినిమాను తరంగ ఫిలింస్ పతాకంపై తరంగ సుబ్రహ్మణ్యం నిర్మించాడు. జె. డి. చక్రవర్తి, సౌందర్య తొలిసారిగా జంటగా నటించిన చిత్రం ఇది.
పాటలు
ఈ చిత్రంలో పాటలు ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి స్వరపరిచాడు.
మూలాలు
వర్గం:1999 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:ఎస్.వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు వర్గం:జె.డి.చక్రవర్తి సినిమాలు వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
దామెర్ల
దామెర్ల ప్రకాశం జిల్లా కొమరోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఈ గ్రామం కొమరోలు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని గ్రామం.శ్రీ సిద్ధేశ్వరస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయం దామెర్ల చెరువుగట్టున ఉంది. ఈ ఆలయ ఆవరణలో, శ్రీ గాయత్రీ విఙాన ఆశ్రమ పాఠశాల ఉంది. ఈ పాఠశాలలో 7 నుండి 12 సంవత్సరాల వయసుగల అనాథ చిన్నారులను చేర్చుకొని ఉచిత వసతి కల్పించెదరు.
బిస్సామ్ కటక్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
బిస్సామ్ కటక్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఒడిశా రాష్ట్రంలోని 147 నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం కోరాపుట్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం, రాయగడ జిల్లా పరిధిలో ఉంది. ఈ నియోజకవర్గం పరిధిలో బిస్సం కటక్ బ్లాక్, కళ్యాణ్‌సింగ్‌పూర్ బ్లాక్, కొల్నారా బ్లాక్ మరియు మునిగూడ బ్లాక్ ఉన్నాయి.
== ఎన్నికైన శాసనసభ్యుల జాబితా ==
మూలాలు
వర్గం:ఒడిశా శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
పహల్గామ్
పహల్గామ్ దీనిని పెగల్గామ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఉత్తర భారతదేశం, జమ్మూ కాశ్మీర్, అనంత్‌నాగ్ జిల్లాలో ఉన్న పట్టణం. అనంతనాగ్ నగరానికి 45 కి.మీ దూరంలో, లిడ్డర్ లోయలో, లిడ్డర్ నది ఒడ్డున, హిమాలయాలలో 7200 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. పహల్గామ్ ప్రసిద్ధ పర్యాటక కేంద్రం, హిల్ స్టేషన్. ఇది అమర్‌నాథ్ యాత్రకు ప్రారంభ స్థానం. ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచం నలుమూలల నుండి వేలాది మంది పర్యాటకులు ఇక్కడికి వస్తుంటారు.
భౌగోళికం
పహల్గామ్ 34.03°N అక్షాంశం, 75.33°E రేఖాంశం వద్ద ఉంది. లిడ్డర్ వ్యాలీలో పహల్గామ్ కేంద్ర స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి సగటున 2,740 మీటర్లు (8,990 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.
వాతావరణం
పహల్గామ్ సుదీర్ఘ శీతాకాలాలను, తక్కువ సమశీతోష్ణ వేసవిని కలిగి ఉంటుంది.
జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  పహల్గామ్ జనాభా 5922. వారిలో పురుషులు 56%, స్త్రీలు 44% ఉన్నారు. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 35%, భారత జాతీయ సగటు 59.5% కంటే తక్కువగా ఉంది, పురుషుల అక్షరాస్యత 49%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 17%. జనాభాలో 14% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు ఉన్నారు.
పరిపాలన
పహల్గామ్ స్థానిక టౌన్ ఏరియా కమిటీకి అడ్మినిస్ట్రేటర్‌గా పనిచేసే చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ నేతృత్వంలోని పహల్గామ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీచే నిర్వహించబడుతుంది.
వృక్షజాలం, జంతుజాలం
పహల్గామ్ 90% సతత హరిత శంఖాకార అడవులను కలిగి ఉంది. ఈ అడవిలో నివసించే జంతువులలో కస్తూరి జింకలు, పర్వత మేకలు, గోధుమ ఎలుగుబంట్లు, చిరుతలు, బూడిద కోతులు, అడవి కుందేళ్ళు మొదలైనవి ఉన్నాయి. పక్షులలో గ్రిఫ్ఫోన్ గ్రద్దలు, నీలి పావురాలు, మంచు కోళ్లు, అడవి కాకులు మొదలైనవి ఉన్నాయి.
అమర్‌నాథ్
3,888 మీ (12,756 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్న అమర్‌నాథ్ గుహ పహల్గామ్‌లో ఉన్న ముఖ్యమైన హిందూ పుణ్యక్షేత్రం. పురాణం ప్రకారం పహల్గామ్‌లో పార్వతికి పరమశివుడు అమరత్వ రహస్యాన్ని చెప్పాడని నమ్ముతారు. అమర్‌నాథ్ గుహలోకి ప్రవేశించే ముందు శివుడు పహల్గామ్‌లో నందిని, చందన్‌వారిలో చంద్రుడు, శేషనాగ్ సరస్సులో పాములు విడిచిపెట్టాడు అని ప్రజల నమ్మకం.
కోల్హోయ్ గ్లేసియర్
కోల్హోయ్ గ్లేసియర్, లిడ్డర్ వ్యాలీలో ఉంది, ఇది కోల్హోయ్ శిఖరం దిగువన ఉన్న హిమానీనదం.
బేతాబ్ వ్యాలీ
ఇది పహల్గామ్ నుండి 15 కిలోమీటర్లు (9.3 మై) దూరంలో ఉన్న లోయ.
బైసరన్ వ్యాలీ
కాశ్మీర్‌లోని అనంత్‌నాగ్ జిల్లాలోని పహల్గామ్ నుండి కేవలం 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది పర్యాటక ప్రదేశం, దీనిని "మినీ-స్విట్జర్లాండ్" అని పిలుస్తారు.
మార్తాండ సూర్య దేవాలయం
మార్తాండ సూర్య దేవాలయం కాశ్మీర్‌లో ప్రశస్తి పొందిన పురాతన హిందూ ఆలయం. ఇది కాశ్మీర్‌ లోయలో అనంతనాగ్‌ పట్టణానికి 9 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
శేషనాగ్ సరస్సు
జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని కాశ్మీర్ లోయలో గల అనంతనాగ్ జిల్లాలోని పహల్గామ్ కు 23 కిలోమీటర్ల దూరంలో, అమర్‌నాథ్ గుహకు వెళ్లే దారిలో ఉంది.
రవాణా
శ్రీనగర్, జమ్మూ నగరం నుండి అనంతనాగ్ మీదుగా బస్సులు నడుస్తాయి.
మూలాలు
వర్గం:అనంత్‌నాగ్ జిల్లా వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
లాహర్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
లాహర్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సీతాపూర్ జిల్లా, సీతాపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
బోడబండ
బోడబండ , శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఉదయగిరి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
గూడెం గొలుగులవలస
గూడెంగొలుగుల వలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, లావేరు మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన లావేరు నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 123 ఇళ్లతో, 506 జనాభాతో 116 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 267, ఆడవారి సంఖ్య 239. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 347. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581619 .పిన్ కోడ్: 532407.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల ఎచ్చెర్లలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లావేరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల లావేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల లావేరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
తాగు నీరు
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.