cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
గాయత్రి చక్రవర్తి స్పివాక్
జీవిత విశేషాలు
మార్చి 2007 లో స్పివాక్ కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు. ఆమె విశ్వవిద్యాలయ 264 సంవత్సరాల చరిత్రలో ఉత్తతమైన గౌరవాన్ని పొందిన ఏకైక మహిళగా చరిత్రకెక్కారు.
జూన్ 2012 లొ ఆమె "క్యోటో ప్రైజ్ ఇన్ ఆర్ట్స్ అండ్ ఫిలాసపీ" అవార్డును పొందారు.
అంతర్జాతీయంగా విద్యా విధానంలో వస్తున్న మార్పులు, స్త్రీవాద భావనల్ని సమర్థించడంలో గాయత్రీ చేసిన కృషిని సహచరులు గుర్తు చేసుకుంటుంటారు. ఆర్థిక అసమానతల నేపథ్యంలో కింది స్థాయి ఉద్యోగుల కష్టాలపై 1985లో గాయత్రి రచించిన కెన్ ది సబ్ అల్ టర్న్ స్పీక్ పుస్తకం సంచలనం సృష్టించింది. వలసపాలన విధానం దుష్పరిణామాలను ఎండగట్టడంలో గాయత్రి రచనల్ని ఇప్పటికి ప్రమాణికంగా తీసుకుంటుంటారు. 51ఏళ్ళ పాటు అమెరికాలో జీవించిన గాయత్రి చక్రవర్తి ఇప్పటికి భారత పౌరసత్వాన్ని వదులుకోలేదు.
పాస్ పోర్టు మార్చుకోవాలనే ఆలోచన తనకెప్పుడు రాలేదంటారు. సౌకర్యాల కోసమే బ్రతకనక్కర్లేదని, ఇబ్బందులున్నా ప్రపంచమొత్తం పర్యటించడానికి తనకెప్పుడు పాస్ పోర్ట్ అడ్డంకి కాలేదన్నారు. తనను న్యూయార్క్ వాసిగా చెప్పుకుంటానే తప్ప అమెరికన్ అని చెప్పుకోనంటారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:1942 జననాలు వర్గం:భారతీయ స్త్రీవాదులు వర్గం:బెంగాలీ రచయితలు వర్గం:మార్క్సిస్టులు వర్గం:భారతీయ మహిళా రచయితలు వర్గం:అమెరికా రచయితలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:University of Iowa alumni వర్గం:భారతీయ మహిళా తత్వవేత్తలు వర్గం:భారతీయ విద్యావేత్తలు వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ తత్వవేత్తలు
క‌టిక‌నేని మ‌ధుసూద‌న్ రావు
క‌టిక‌నేని మ‌ధుసూద‌న్ రావు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1994లో కొల్లాపూర్ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
క‌టిక‌నేని మ‌ధుసూద‌న్ రావు 15 మార్చి 1950లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా , కొల్లాపూర్ మండలం , నార్లపురం గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ నుండి బిఎ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
క‌టిక‌నేని మ‌ధుసూద‌న్ రావు తొలిసారిగా 1989లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కొల్లాపూర్ నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓటమిపాలై, మూడో స్థానంలో నిలిచాడు. ఆయన అనంతరం తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి 1994లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కొల్లాపూర్ నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి కొత్త రాంచందర్ రావు పై 33774 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.
మ‌ధుసూద‌న్ రావు 1999, 2004 ఎన్నికల్లో టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి జూపల్లి కృష్ణారావు చేతిలో ఓటమి పాలయ్యాడు. ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత జరిగిన 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ నుండి పోటీ చేసి ఓటమిపాలై, మూడో స్థానంలో నిలిచాడు. మ‌ధుసూద‌న్ రావు 2018లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరాడు.
మరణం
ఆయన 15 డిసెంబర్ 2020న అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ హైదరాబాద్ లోని అపోలో ఆసుపత్రిలో చికిత్య పొందుతూ మరణించాడు.
మూలాలు
వర్గం:1950 జననాలు
కొమరవోలు శివప్రసాద్
జీవిత విశేషాలు
శివప్రసాద్‌ 1955, ఏప్రిల్‌ 26 న గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో  కె.ఎస్‌.వి. సుబ్బారావు, రాజ్యలక్ష్మి దంపతులకు తొమ్మిదవ సంతానంగా జన్మించారు. స్వతఃసిద్ధంగా కళాకారుల వంశంలో పుట్టిన శివప్రసాద్‌ తనకంటూ ప్రత్యేకతను కల్పించుకునే ప్రక్రియలో తనకు తెలియకుండానే ఈలపాటకు ఆకర్షితులయ్యారు.
చిన్నతనం నుంచి స్వరబ్రహ్మ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణకు ఏకలవ్య శిష్యుడిగా మారారు. కళలు అంటే ఇష్టపడే వ్యక్తి, స్వయానా కళాకారులు, రాజకీయ నాయకులు స్వర్గీయ కోన ప్రభాకర రావు దృష్టి శివప్రసాద్‌ మీద పడటం అదృష్టం. అప్పటి ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీకి ఇటువంటి ఒక కళాకారుడు మన దేశంలో ఉన్నాడని ఆ రోజుల్లోనే ప్రభాకరరావు గారు పరిచయం చేసి ఆశీర్వదింపచేశారు. అంతే కాకుండా ఆయన ముగ్గురు మహా విద్వాంసులకి శివప్రసాద్‌ని పరిచయం చేశారు. వారు డాబాల మురళీ కృష్ణ, ఉస్తాద్‌ బిస్మిల్లా ఖాన్‌, వేణువు విద్వాంసులు ఎన్‌.ఎస్‌. శ్రీనివాసన్‌. భగవంతుడు శివప్రసాద్‌కు మరణంలేని తల్లిదండ్రులను ఇచ్చారని వారే శ్రుతి, లయలని వాగ్గేయకారుడు సంగీత కళానిధి, పద్మవిభూషణ్‌ డా.మంగళంపల్లి బాలమురళీ కృష్ణగారొక సభలో ఆయన గురించి కీర్తించారంటే శివప్రసాద్‌ వ్యక్తిత్వం మనకు బోధపడుతుంది.
సంగీత సేవలు
దాదాపు 20 సంవత్సరాల క్రితమే బాల మురళీ కృష్ణ శివ ప్రసాద్‌ను తన వద్ద ఉంచుకుని సంగీతంలోని మెళకువలను నేర్పించారు. అంతేకాదు దివంగత భగవాన్‌ సత్య సాయిబాబా పుట్టపర్తిలో శివప్రసాద్‌ కచేరి విని సంతోషించి ‘నువ్వు చేస్తున్నది అద్భుత ప్రక్రియ ...మహా అద్భుతం’ అని బంగారు గొలుసుతో, పట్టువస్త్రాలతో శివప్రసాద్‌ని ఘనంగా సన్మానించారు. ఏ కళాకారుడికైనా తన ప్రతిభ పది మంది సంతోషానికి ఉపయోగపడాలని కోరుకుంటాడు. శివప్రసాద్‌కు పైన ఉదహరించినవే కాక ఇంకా మరెన్నో మధురానుభూతులున్నాయి. శివప్రసాద్‌ చిన్నతనంలో ఇంట్లో మ్రోగే గ్రామ్‌ ఫోన్‌ రికార్డుల ద్వారా సంగీత నాదం అతని హృదయాంతరాళాలలో... హత్తుకుపోయింది. అవలీలగా అనుకోకుండా అతను ఈలపాట పాడుతూ తెలియని రాగాలు ఆలపిస్తూ ఉండేవారు.
అప్పట్లో ఆ ఈలపాటలను ఎన్ని గంటలైనా అలా పాడుతూనే ఉండేవారు. తన స్వగ్రామం బాపట్లలో ఉన్న స్నేహితులు, పెద్దలు శివప్రసాద్‌ పాటలు వింటూ ఉండేవారు. శివప్రసాద్‌ వారు కోరిన పాటలను తన ఈల పాటతో పాడి వారందరినీ సంతోషపరిచేవారు. అలా పాడుతూ గుర్తింపు తెచ్చుకుని చిన్న చిన్న కచేరీలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. తరువాత కర్ణాటక, హిందుస్థానీ, శాస్ర్తీయ సంగీతాలలో మంచి ప్రావీణ్యాన్ని సంపాదించిన తర్వాత ఇప్పుడు గంటల తరబడి ఈల పాట కచ్చేరీలు చేయడంలో నిష్ణాతులయ్యారు. శివప్రసాద్‌కు చిన్నతనంలో ఆస్తమా ఉండేది. ఒక డాక్టర్‌ ఇచ్చిన సలహాననుసరించి ఈలపాట ప్రాక్టీసు ద్వారా ఆస్తమా వ్యాధిని అవలీలగా నయం చేసుకోగలిగారు శివప్రసాద్‌. సంగీత సాధనతో రోగాలను కూడా నయం చేసుకోవచ్చని నిరూపించుకున్నారు శివప్రసాద్‌. ఆయనకు ఇప్పటివరకూ శివప్రసాద్‌కు ఆంధ్రాకో యిల, కళాసరస్వతి, ముఖమురళి, శ్వాస మురళి, ప్రకృతి మరళి వంటి బిరుదులతో అనేకమంది సత్కరించారు. అంతేకాదు ప్రతిష్ఠాత్మక లిమ్కా బుక్‌ ఆఫ్‌ రికార్డులో పేరు కూడా నమోదయింది.
ఆయన పలు సన్మానాలు, ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆయన తనకు వచ్చిన విద్య తనతోనే అంతరించిపోకూడదని తన కుమారుడికి కూడా తన విద్యను నేర్పుతున్నారు. కొంతమంది శిష్యులకు ఉచితంగా తన ఈల పాటను నేర్పుతున్నారు. తన కుమార్తెకు ఆమె ఇష్టపడే సంగీతంలో తర్ఫీదును ఇచ్చారు. పిల్లలు ఎంత ఉన్నత విద్యలు అభ్యసిస్తున్నా శాస్ర్తీయ సంగీతం అనేది అమ్మలాంటిదంటారు. అటువంటి అమ్మను మర్చిపోకూడదని నేటి తల్లిదండ్రులంతా తమ పిల్లలను శాస్ర్తీయ సంగీత సాధన ద్వారా వాళ్లను ఉత్తేజితులుగా చేయాలంటారు శివప్రసాద్‌.
యితర లింకులు
వర్గం:ఈలపాట విద్వాంసులు వర్గం:1955 జననాలు వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
నామ్‌సాయ్ జిల్లా
ఈశాన్య భారతదేశం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో నామ్‌సాయ్ జిల్లా ఒక పరిపాలనా జిల్లా. ఇది నవంబరు 2014 లో లోహిత్ జిల్లా నుండి విభజించుట ద్వారా ఏర్పడింది.
చరిత్ర
నామ్‌సాయ్ జిల్లా ఏర్పాటును నాబమ్ తుకి అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 21 మార్చి 2013 న ఆమోదించింది.
పెకాన్ నూనె
పెకాన్ నూనెను పెకాన్ గింజల నుండి తీస్తారు.పెకాన్ నూనె కొవ్వు ఆమ్లాలు వున్న ఒక అహారయోగ్యమైన శాకనూనె, ఔషధ గుణాలున్ననూనె.పెకాన్నూనె సహజ సిద్ధమైన మంచి వాసన కల్గి ఉంది.పెకాన్ నూనెలో వున్న సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలశాతం ఒలివ్ నూనె కన్నా తక్కువ.పెకాన్ నూనెలో సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు 9.5% వరకు వుండును.ఒలివ్ నూనెలో సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు 13.5% వరకు ఉన్నాయి.పెకాన్ నూనెను దేహ మర్దన నూనెగా, ఆరోమా తేరపిలో ఉపయోగిస్తారు.పెకాన్ నూనెలో అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు ఎక్కువ శాతంలో వుందటం వలన ఈ నూనెను ఆరోగ్య ప్రదాయక నూనె అని పిలుస్తారు.
పెకాన్ చెట్టు
పెకాన్ చెట్టు జుగ్లాండెసి (Juglandaceae) కుటుంబానికి చెందిన చెట్టు.ప్రజాతి కార్య (carya).వృక్షశాస్త్ర పేరు కార్య ఇల్లినొఇనెంసిస్ (Carya illinoinensis).పెకాన్ చెట్టు పెద్దగా పెరుగు ఆకురాల్చుచెట్టు.20-40 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగును.
నూనె సంగ్రహణ
పెకాన్ గింజల నుండి నూనెను యాంత్రిక, సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను పద్ధతిలో సంగ్రహిస్తారు.అయితే నూనెకున్న సహజ సిద్ద్గమైన వాసన కై యాంత్రిక విధానంలో (cold press) నూనెను ఎక్కువగా ఉత్పత్తి చేస్తారు
నూనె
నూనె పలుచగా లేత పసుపు రంగులో వుండును.గింజల్లో నూనె 68-77.0%వరకు ఉంది.చెట్లు పెరుగు ప్రాంతం బట్టి, గింజలో నూనె సాతంలో ఎక్కువ తక్కువ వుండును.నూనెలో గామా టొకోపెరల్స్ సంవృద్ధిగా ఉన్నాయి.గ్రాం నూనెలో 145 yg నుండి 300 wg వరకు ఉన్నాయి.నూనెలో ఒలిక్, లినోలిక్, పామిటిక్ ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.
నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాలు
పెకాన్ నూనెలో ఏక ద్విబంధమున్న ఒలిక్ ఆమ్లం 52% మించి ఉంది.అలాగే రెండు ద్బిబంధాలున్నా లినోలిక్ ఆమ్లం 36% వరకు కల్గి ఉంది.మూడు ద్విబంధాలున్న లినోలినిక్ ఆమ్లం 1.5% వరకు లభించును.ఇక సంతృప్త ఆమ్లాల విషయానికి వస్తే పామిటిక్ ఆమ్లం 7.1% వరకు,, స్టియరిక్ ఆమ్లం 2.2% వరకు వుండును.సమతుల్య కొవ్వు ఆమ్లాలు కలిగి వున్న పెకాన్ నూనెలో డెన్సిట్ లిపోప్రోటీన్ (LDL) కొలెస్ట్రాల్ను తక్కువగా కల్గి ఉంది.
నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాల పట్టిక
భౌతిక గుణాలు
నూనె పలుచగా లేత పసుపురంగులో వుండును.స్మోక్ పాయింట్ 470o°F.అందువలన ఈ నూనెను వంట నూనెగా ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేయు ఆహార పదార్థాల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. అయోడిన్ విలువ 90-108 వరకు ఉండును.
మూలాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము వర్గం:నూనెలు వర్గం:చెట్లగింజల నూనెలు వర్గం:వంట నూనెలు
ది ఆపిల్ (సినిమా)
ది ఆపిల్ 1998, మే 27న విడుదలైన ఇరాన్ చలనచిత్రం. ఇరాన్ దర్శకుడు మొహ్సెన్ మఖల్బఫ్ కుమార్తె సమీరా మఖల్బఫ్ తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రం 1998 కేన్స్ ఫిలిం ఫెస్టివల్ లో అన్ సర్టైన్ రిగార్డు విభాగంలో ప్రదర్శించబడింది.
ఇతర లంకెలు
వర్గం:ఇరాన్ సినిమాలు వర్గం:1998 సినిమాలు
బిర్లా నక్షత్రశాల
thumb|బిర్లా నక్షత్రశాలలో వున్న[[కాకతీయులు కాలమునాటి 12 వ శతాబ్దానికి చెందిన ద్వారపాలకుని విగ్రహం. ]] బిర్లా ప్లానిటోరియం హైదరాబాద్ లోగల ఖగోళ సందర్శన శాల. హుస్సేన్ సాగర్ సమీపంలో నౌబత్ పహాడ్ కొండపై బిర్లా మందిరం సమీపంలో కల ఈ ఖగోళశాలను 8 సెప్టెంబర్, 1985న అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్.టి.రామారావు ప్రారభించాడు. ఇదే పేరుతో ఖగోళశాలలు కోల్‌కత, చెన్నైలలో కూడా ఉన్నాయి.
ఆకాశం, నక్షత్రాలు, రోదసి, గ్రహణాలు మొదలగు వాటి గురించి ఈ ఖగోళశాలలో వివిధ బాషలలో వివరిస్తూ చూపించే దృశ్యాలు నిజంగా ఆకాశంలో కనిపించే దృశ్యాలకు ఏమాత్రం తీసిపోవు. ఈ దృశ్యాలు చూస్తున్నప్పుడు సందర్శకులకు నిజంగా ఆకాశంలో విహరిస్తున్నట్లు అనిపించడం ప్రత్యేకత. దాదాపు 35 నిమిషాల పాటు జరిగే సందర్శన ప్రతిరోజు తెలుగులో 4 సార్లు, ఆంగ్లంలో 3 సార్లు, హిందీలో ఒకసారి నిర్వహించబడుతుంది. సందర్శకుల తాకిడిని బట్టి ఒక్కోసారి ఉదయం గం.8.15 లకు ప్రత్యేక ప్రదర్శన కూడా నిర్వహిస్తారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:హైదరాబాదు వర్గం:నక్షత్రశాలలు
Birla Science Museum
టి.శ్రీరంగస్వామి
తిరుకోవలూరు శ్రీరంగస్వామి తెలంగాణా ప్రాంతంలో విశేషమైన కృషి చేస్తున్న సాహితీవేత్త.
జీవిత విశేషాలుiam s]
sa
డా. టి.శ్రీరంగస్వామి (T.Sriranga Swamy), విరోధి నామ సంవత్సర శ్రావణ శుద్ధ పాడ్యమి తిథికి సరియైన 1949, జులై 25 వ తేదీన కరీంనగర్ జిల్లా తిమ్మాపూర్ మండలంలోని పర్లపల్లి గ్రామంలో టి.రామానుజస్వామి తాయమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయానికి చెందిన ఇతడు శ్రీవత్సస గోత్రజుడు. బి.కామ్‌ చదివాడు. తెలుగులో ఎం.ఎ చేశాడు. విశ్వనాథవారి కృష్ణకావ్యాలు అనే అంశంపై కోవెల సంపత్కుమారాచార్య పర్యవేక్షణలో పరిశోధన చేసి కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి.పట్టాపొందాడు. ఇతడు హైదరాబాదులో ఒక ప్రైవేటు కంపెనీలో మేనేజర్‌గా 1974-77ల మధ్య పనిచేశాడు. తర్వాత ప్రభుత్వంలో ఉద్యోగం రావడంతో వరంగల్ చేరి పోలీసు, ప్రజారోగ్య శాఖలలో పనిచేసి 2008లో పదవీ విరమణ చేశాడు. అంబేద్కర్ ఓపెన్ యూనివర్శిటీ, కాకతీయ యూనివర్శిటీలలో కౌన్సిలర్‌గాను, అరోరా డిగ్రీ కాలేజి వరంగల్‌లో పార్ట్‌ టైం లెక్చరర్‌గాను సేవలనందించాడు.
రచయితగా
ఇతడు అన్ని ప్రక్రియలలో రచనలు చేశాడు. ఇతని రచనలు జనధర్మ,ఎక్స్‌రే,భావవీణ,ప్రజామిత్ర,అగ్రగామి,వరంగల్ వాణి, భారతి, సమాలోచన, శ్రీవాణి, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రభూమి, పత్రిక, మూసీ,సప్తగిరి, తెలుగు, వాజ్మయి, నేటి నిజం మొదలైన అనేక పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి. ఇతని రచనలు ఇంగ్లీషు, హిందీ, కన్నడ, సంస్కృత, క్రొయేషియా భాషలలోనికి అనువాదమయ్యాయి. పుస్తకరూపంలో వచ్చిన ఇతని రచనలు
21.   విష్ణుపద (వ్యాససంపుటి)
22.   డిసెంబర్ 11 (కవితలు)
అనువాదకుడిగా
ఇతడు బోస్నియా కవితలను ఆంగ్లం నుండి తెలుగులోనికి, సింగపూర్ కవితలను ఆంగ్లం నుండి తెలుగులోనికి, ఆంగ్ల కవితలను తెలుగులోనికి, హిందీకవితలను తెలుగులోనికి అనువాదం చేశాడు. ఇంగ్లీషులో స్వంతంగా కవితలల్లాడు.
కార్యకర్తగా, కార్యనిర్వాహకుడిగా
ఇతడు కార్యకర్తగా, కార్యనిర్వాహకుడిగా పలు సాహిత్యసభలు, గోష్టులు, సదస్సులలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. వరంగల్లులో శ్రీలేఖ సాహితి అనే సాహిత్య సంస్థను 1977లో స్థాపించి దాని ద్వారా ఎందరో ఔత్సాహిక రచయితలకు తోడుగా నిలిచాడు. ఆ సంస్థద్వారా సుమారు 200కు పైగా సభలు, సమావేశాలు ఏర్పాటు చేశాడు. రాష్ట్రస్థాయి యువరచయితల మహాసభలు మూడు పర్యాయాలు, అష్టావధాన సప్తాహాలు రెండుమార్లు, శతాధిక కవిసమ్మేళనము, సుప్రసన్న సాహితీ వైజయంతి, జాతీయ సదస్సులు ఈ సంస్థ పక్షాన నిర్వహించాడు. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థకు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు. ఈ సంస్థ కాకుండా అనేక సాహిత్య సంస్థలతో ఇతనికి అనుబంధం ఉంది. చైతన్యసాహితి, సాంస్కృతిక సమాఖ్య, సాహితీసమితి, జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ (రాష్ట్రశాఖ),సి.వి.సుబ్బన్న శతావధాని కళాపీఠం మొదలైన సంస్థలకు కార్యదర్శిగా, సహాయ కార్యదర్శిగా సేవలనందించాడు. పలు సంస్థలలో జీవిత సభ్యునిగా, గౌరవ సలహాదారుగా, కార్యవర్గ సభ్యుడిగా కొనసాగుతున్నాడు. ఆథర్స్ గిల్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఆథర్స్ మొదలైన వాటిలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. లండన్‌లో జరిగిన నాలుగవ ప్రపంచ తెలుగు సాహితీ సదస్సులో పాల్గొని ప్రసంగించాడు.
మూలాలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా రచయితలు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా కవులు వర్గం:1949 జననాలు వర్గం:కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
గోవర్ధన్ లాల్ ఓజా
గోవర్ధన్ లాల్ ఓజా లేదా '''జి. ఎల్. ఓజా''' ఒక భారతీయ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి, స్వాతంత్ర్యోద్యమకారుడు.
ప్రారంభ జీవితం
ఓజా 12 డిసెంబర్ 1924 లో బ్రిటిష్ ఇండియా లోని ఉజ్జయిని లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి శ్రీ జమ్నాలాల్జీ ఓజా ఒక సామాజిక కార్యకర్త. ఓజా ఉజ్జయినిలోని ప్రభుత్వ మాధవ్ ఆర్ట్స్ అండ్ కామర్స్ కళాశాల నుండి ఉత్తీర్ణత సాధించాడు. ఇతను విద్యార్థి జీవితంలోనే విద్యార్థి రాజకీయాలు, మహాత్మా గాంధీ నేతృత్వంలోని క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. అతను భారత స్వాతంత్ర్యం సమయంలో హోల్కర్ రాష్ట్రాన్ని భారత యూనియన్‌లో విలీనం చేయాలంటూ ఆ రాష్ట్ర పాలకులకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఆందోళనలో చేరాడు.
వృత్తి జీవితం
ఓజా 1948లో ఇండోర్ కోర్టులో న్యాయవాద వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అతను 1952 డిసెంబర్లో బర్మా లోని రంగూన్‌ లో జరిగిన ఆసియా సోషలిస్ట్ కాన్ఫరెన్స్‌కు భారతదేశ ప్రతినిధిగా హాజరయ్యాడు. సివిల్, క్రిమినల్, రాజ్యాంగ విషయాలపై సాధన చేశాడు. ఓజా చురుకైన రాజకీయ కార్యకర్త, బెంచ్‌కి ఎదగడానికి ముందు ఇండోర్‌లో వివిధ ముఖ్యమైన, రాజకీయ కేసులలో పనిచేశాడు. అతను 1968 జూలై 29న జబల్‌పూర్‌ లోని మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టుకు అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు. తర్వాత 1984 జనవరి 3న మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. 1984 డిసెంబర్లో అదే హైకోర్టుకు శాశ్వత ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయ్యాడు. అతను 1985 అక్టోబరు 29న భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం అదనపు న్యాయమూర్తిగా పదోన్నతి పొంది, 11 డిసెంబర్ 1989 న పదవీ విరమణ చేశాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:న్యాయమూర్తులు వర్గం:న్యాయవాదులు
కుల్సమ్ బేగం మసీదు (కార్వాన్)
కుల్సమ్ బేగం మసీదు (కుల్సుంపూరా మసీదు లేదా జామా మసీదు కార్వాన్) తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని కార్వాన్‌ ప్రాంతంలో ఉన్న మసీదు. దీనిని 17వ శతాబ్దంలో సుల్తాన్ మహమ్మద్ కుతుబ్ షా, హయాత్ బక్షీ బేగంల కుమార్తె కుల్సమ్ బేగం నిర్మించింది.
చరిత్ర - నిర్మాణం
వివాహ సమయంలో తన భర్త గౌరవ చిహ్నంగా ఇచ్చిన డబ్బు లేదా బహుమతితో కుల్సమ్ బేగం ఈ మసీదు నిర్మాణం చేసిందని మసీదు కమిటీ సభ్యుల అభిప్రాయం. నగరంలోని ఇతర కుతుబ్ షాహి మసీదుల నిర్మాణాల మాదిరిగానే సా.శ. 1612-1626 మధ్యకాలంలో ఈ మసీదు నిర్మించబడింది. మూడు అడుగుల ఎత్తైన పునాదిపై నిర్మించిన ఈ మసీదు ముందుభాగంలో మూడు వంపులు కలిగిన తోరణం ఉంది. ముందుభాగంలో ఉన్న రెండు స్తంభాలు భారీగా అలంకరించబడి ఉన్నాయి. మసీదు గోడప్రక్కన రెండు చిన్న వంపు మంటపాలు అదనంగా నిర్మించబడ్డాయి. మసీదు నిర్మాణానికి సరిగ్గా సంబంధించిన శాసనాలు లేవు.
కాంచీపురం పట్టు
కాంచీపురం పట్టు తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కాంచీపురంలో నేయబడుతున్న బహు ప్రజాదరణ గల పట్టు చీర. కాంచీపురం పట్టణం అక్కడ తయారయ్యే పట్టు చీరలకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పేరు తెచ్చుకుంది. దీనిని కంజీవరం చీర అని కూడా పిలుస్తారు.
విశేషాలు
చీరంటేనే భారతీయత. ఆ భారతీయతకు మరింత భారీ ప్రచారం కల్పించింది కంచిపట్టే. పట్టు పురుగుల నుంచి తీసే సహజసిద్ధమైన పట్టుకు, బంగారు జరీ కలిపి చేతులతో మగ్గంపై నేస్తారు. పట్టు చీరంటే కాంచీపురం పట్టు మాత్రమే అన్నంత పేరుంది. కంచిలో తయారయ్యే చీరలకు ప్రపంచ వ్యాప్త గుర్తింపు ఉంది. ఆరు మీటర్ల పొడవు.. 800 గ్రాముల నుంచి కిలో బరువు కంచి పట్టు చీర సొంతం. కంచిపట్టు చీరకు శతాబ్ధాల చరిత్ర ఉంది. చెన్నైకి 82 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండే కాంచీపురం.. పట్టు చీరల పుట్టిల్లు. స్వచ్ఛమైన పట్టు, జరీ మిశ్రమంతో నిండైన చీర రూపొందించడం ఇక్కడి కళాకారులకు మగ్గంతో పెట్టిన విద్య. కర్ణాటక నుంచి తెప్పించిన పట్టు కండీకి, సూరత్ బంగారపు జరీని కలిపి కళాకారులు చీర తయారు చేస్తారు. చీర, పైట అంచులను విడివిడిగా నేసి మూడింటే కలిపే సంప్రదాయం కంచీపురం పట్టు నేతకళాకారులది. ప్రకృతి వర్ణాలను సంమిళితం చేసి నేస్తారు. మొదట సారి కట్టినప్పుడు గరుకుగా.. తర్వాత మెత్తదనం ఆపాదించుకుంటుంది కంచిపట్టు చీర. చలికాలంలో వెచ్చగా.. వేసవిలో చల్లటి అనుభూతినివ్వడం కంచిపట్టు చీర మరో ప్రత్యేకత.
చారలు, చెక్స్, టెంపుల్ బోర్డర్లతో పాటు పూల బుటాలతో ఎక్కువగా వచ్చేవి కంచిపట్టు చీరలు. కాంచీపురం దగ్గర్లోని వేగావతీ నది నీళ్లతో రంగులద్దుతారు. ఈ నీటికెంతటి ప్రాధన్యత ఉందంటే.. కంచి పట్టు చీరలకంత ప్రఖ్యాతి రావడానికి కారణం ఈ నీళ్లేనని భావించేంత.
ఒకప్పుడు ఐదారు రంగుల్లో మాత్రమే లంభించే కంచిపట్టు.. ఇప్పుడు 50 రంగుల్లో దొరుకుతోంది. ఫ్యాషన్ డామినేట్ చేస్తుండటంతో హాఫ్ జరీ చీరలు నేయడం మొదలైంది. అంతే కాదు వన్ గ్రామ్ బంగారం చీరలు కూడా నేస్తున్నారు.
పురాణ గాథ
హిందూ పురాణాల ప్రకారం కంచి పట్టు చీర నేసిన నేతకారులు "మార్కండ మహాముని" సంతతికి చెందినవారు. మార్కండ మహాముని దేవతలకు వస్త్రాలను కమలం యొక్క దారంతో నేసినవారని చారిత్రక కథనం. మరియు ప్రత్తి వస్త్రాలు శివునికి యిష్టమైనవి. పట్టు వస్త్రాలు విష్ణువుకు ప్రీతిపాత్రమైనవి.
కాంచీపురం కృష్ణదేవరాయల కాలం నుండి ప్రఖ్యాతి పొందింది. అప్పుడు రెండు చేనేత కులాలుండేవి. అవి దేవాంగ మరియు సాలెవాళ్ళు. ప్రస్తుతం ఈ కులాల కుటుంబాలు కాంచీపురం చుట్టు ప్రక్కల ఉన్నారు. వారు ఈ పట్టు చీరల పనిని వృత్తిగా చేసుకొని జీవనం సాగిస్తున్నారు.
నేసే పద్ధతి
కాంచీపురం చీరలు శుద్ధమైన మల్బరీ పట్టుతో నేయబడతాయి. ఈ పరిశ్రమ చేనేత పరివారు నడుపుతున్నారు. శుద్ధమైన మల్బరీ పట్టును ప్రక్క రాష్ట్రమైన కర్ణాటక నుండి, జరీని గుజరాత్ రాష్ట్రం నుండి తెప్పిస్తారు. చీర నేయడం మాత్రం కాంచీపురంలో జరుగుతుంది. ఈ చీర నేయడానికి షటిల్ ను ఉపయోగిస్తారు. నేతపనివాడు కుడివైపు పనిచేస్తే ఎదమవైపు షటిల్ పనిచేస్తుంది. చీర అంచు యొక్క రంగు మరియు డిజైన్ లు చీర మధ్యభాగం కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. చీర పైటంచు వైవిధ్యంగా నేస్తారు. మొదట విడిగా నేసి తరువాత దానిని చీరకు కలిపేవారు. చేర మరియు పైటంచు కలిసే చోటను జిగ్ జాగ్ లైన్ అంటారు.
కచ్చితమైన కాంచీపురం పట్టు చీరకు చీర మరియు దాని అందు విడి విడిగా నేసి దానిని కలుపుతారు. దానిని కలిపే మధ్యభాగం విడిపోకుండా బలంగా అతుకుతారు.
పేటెంట్ హక్కు
కంచి పట్టు చీరలకు పేటెంట్ హక్కులు కల్పిస్తూ జియోగ్రాఫికల్ సొసైటీ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఈ చీరలను వంశపారంపర్యంగా నేస్తున్న వారికి జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ ఆఫ్ గూడ్స్ 1999 చట్టం ప్రకారం పేటెంట్ హక్కులను కల్పించారు. ఈ గుర్తింపు 2005 నుండి వచ్చింది.
నేసే శైలులు
సూర్యుడు, చండ్రుడు, రథాలు, నెమళ్ళు, చిలుకలు, హంసలు, సింహాలు, నాణెములు, మామిది పడ్డు, ఆకులు మరియు అనేక కళాత్మక నమూనాలతో నేస్తారు. సాధారణ కళాత్మక శైలులలో మల్లెమొగ్గలు ఒక చతురస్రాకార లేదా వృత్తాకార చట్రం మధ్యలో ఉండేటట్లు నేస్తారు. ఈ చీరను స్థానికంగా "మల్లినాగ్గు" అని పిలుస్తారు. మరియొక శైలి చీర అంతా సమాంతర రేఖలు విస్తరించబడి ఉంటాయి.
ఈ విధమైన ఆకర్షణీయంగా నేసిన "పల్లు" చీరలు రాజా రవి వర్మ గీసిన చిత్రాలలోనూ మరియు మహాభారత, రామాయణ గాథల చిత్రాలలోనూ కనిపిస్తాయి.
గుర్తింపు
కాంచీపురం చీరలు పట్టు మరియు బంగారు దారాలతో ప్రత్యేకంగా నేయబది అనేక శుభకార్యాలలోనూ, పండగలలోనూ ఉపయోగిస్తారు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:చీరలు వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు
పద్మ గోలె
పద్మ గోలె  (पद्मा गोळे) (1913–1998) మహారాష్ట్రకు చెందిన మరాఠీ కవయిత్రి. ఆమె గాంధీ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న ధనిక భారతీయ కుటుంబానికి చెందినది. ఆమె స్త్రీవాద రచయిత గా విశేష ఖ్యాతి పొందింది. ఆమె కవిత్వంపై ప్రముఖ కవులైన "రాం గణేష్ గడ్కారీ", "త్రయంబక్ బాపూజీ థోంబెర్", "యశ్వంత్ దినకర్ పెందార్కర్" ల ప్రభావం ఉండెడిది. ఈమె రచనలలో భారతీయులలో మధ్య తరగతి మహిళల జీవన విధానం గూర్చి వ్రాసేది.
ఈ క్రింది కవితలు ఆమె రచనా శైలికి నిదర్శనాలు:
తెలంగాణ అవతరణ దినోత్సవం
తెలంగాణ అవతరణ దినోత్సవం అనేది తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ సందర్భంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 2న నిర్వహించే రాష్ట్ర అవతరణ పండుగ. ఈ రోజున హైదరాబాదుతోపాటు రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లాల్లో అవతరణ ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. మండల స్థాయినుంచి రాష్ట్రస్థాయి వరకు వివిధ రంగాల్లో కృషి చేసిన వారికి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కారాలు అందించడం జరుగుతుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవ వేడుకలలో భాగంగా ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు మొదటగా ప్రగతిభవన్ లో జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేస్తాడు. తరువాత గన్‌పార్క్ అమర వీరుల స్తూపం వద్ద నివాళులు అర్పించి. అనంతరం నాంపల్లిలోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్ జరిగిన తెలంగాణ అవతరణ దినోత్సవం వేడుకల్లో పాల్గొని ఉదయం 9 గంటలకు జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించి, అవతరణ దినోత్సవ సందేశాన్ని అందిస్తాడు. రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవం నేపథ్యంలో తెలంగాణ సచివాలయం, శాసనసభ, హైకోర్టు, రాజ్‌భవన్‌, రవీంద్రభారతి, ఇతర భవనాలను విద్యుద్దీపాలతో అలంకరిస్తారు.
చరిత్ర
దశాబ్దాలుగా (1969 నుండి 2014వరకు) వివిధ దశలలో సాగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో వందలాది మంది ఆత్మహత్యలు చేసుకొన్నారు. ప్రత్యేక తెలంగాణ అంశంపై 2010లో శ్రీకృష్ణ కమిటీ ఏర్పాటై ఆరు ప్రతిపాదనలు చేసింది. ఆ ప్రతిపాదనలతో 2013, జూలై 30న ప్రత్యేక తెలంగాణ కొరకు కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటి తీర్మానం చేయగా, 2013 అక్టోబరు 3న కేంద్ర మంత్రిమండలి ఆమోదం లభించగా... 2014, ఫిబ్రవరి 18న తెలంగాణ ఏర్పాటు బిల్లుకు భారతీయ జనతా పార్టీ మద్దతుతో లోకసభలో, ఫిబ్రవరి 20న రాజ్యసభ ఆమోదం పొందింది. 2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజనను ఆదేశిస్తూ, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 (ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన బిల్లు, లేదా తెలంగాణ బిల్లు) ను ప్రవేశపెట్టింది. 2014 మార్చి 1న బిల్లుపై రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించగా, 2014 జూన్ 2వ తేదీన దేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా నూతనంగా అవతరించింది.
ఇతర లింకులు
వర్గం:తెలంగాణ వర్గం:తెలంగాణ పండుగలు
కుకుర్బిటేసి
కుకుర్బిటేసి (ఆంగ్లం: Cucurbitaceae) కుటుంబంలో దాదాపు 110 ప్రజాతులు, 840 జాతులు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.
మూలాలు
వర్గం:కుకుర్బిటేసి వర్గం:ద్విదళబీజాలు
తాలిపేరు నది
తాలిపేరు నది గోదావరి నదికి ఉపనది. ఇది చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం, బీజాపూర్ జిల్లాలో పుట్టి, ఖమ్మం జిల్లాలో చర్ల మండలంలో తెలంగాణలో ప్రవేశించి, చర్ల వద్ద గోదావరిలో కలుస్తుంది. ఇది గోదావరికి ఎడమ వైపున ప్రవహించే ఉపనది. ఈ నది పరీవాహక ప్రాంతం 31.46 చ.కి.మీ.
ఈ నదిమీద చర్ల మండలం లోని పెద్దమిడిసిలేరు గ్రామం వద్ద తాలిపేరు ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. ఈ ఆనకట్ట ద్వారా ఏర్పడిన జలాశయాన్ని తాలిపేరు జలాశయం అనిపిలుస్తారు. దీని నుండి రెండు కాలువలు - కుడి, ఎడమ - సాగునీటిని తీసుకువెళ్తాయి. కుడి కాలువ పొడవు 46.46 కి.మీ. పొడవుండగా, ఎడమ కాలువ 10.44 కి.మీ దూరం ప్రవహిస్తుంది. ఈ కాలువల ద్వారా చర్ల, దుమ్మగూడెం మడలాల్లోని 17 గ్రామాల్లో 24,700 ఎకరాల భూమికి సాగునీరు అందుతోంది.
మూలాలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా నదులు వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నదులు వర్గం:గోదావరి నది ఉపనదులు
మేకపాటి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి
మేకపాటి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఉదయగిరి నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.2023 మార్చిలో జరిగిన ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో క్రాసింగ్ ఓటింగ్కు పాల్పడ్డాడని వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధిష్టానం పార్టీ నుంచి సస్పెండ్ చేసింది.
జననం, విద్యాభాస్యం
మేకపాటి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి 1952లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, నెల్లూరు జిల్లా, మర్రిపాడు మండలం , బ్రాహ్మణపల్లి గ్రామంలో వెంకటసుబ్బమ్మ, వెంకురెడ్డి దంపతులకు జన్మించాడు. అతను కావలిలోని జవహర్ భారతి కళాశాలలో 1968లో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
మేకపాటి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి బూదవాడ సొసైటీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఆయన 1999లో జరిగిన ఎన్నికల్లో తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా పోటీ చేసి ఓటమి పాలై, 2004, 2009లలో ఎమ్మెల్యేగా వరుసగా గెలిచాడు. ఆయన వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆవిర్భావం అనంతరం వైఎస్సార్‌సీపీ లో చేరాడు.
మేకపాటి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి 23 మార్చి 2023న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఎమ్మెల్యే కోటా ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో క్రాస్ ఓటింగ్‌ వేశారని ప్రాథమిక దర్యాప్తు తరువాత ఆయనను 24 మార్చి 2023న వైసీపీ పార్టీ నుంచి సస్పెండ్‌ చేసింది.
పోటీ చేసిన నియోజకవర్గం
!సంవత్సరం !నియోజకవర్గం పేరు !నియోజకవర్గం రకం !గెలుపొందిన అభ్యర్థి పేరు !పార్టీ !ఓట్లు !ప్రత్యర్థి పేరు !పార్టీ !ఓట్లు !ఫలితం
మూలాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా వ్యక్తులు
శివకాశి బాణాసంచా
తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని విరుదునగర్ జిల్లాలో ఉన్న శివకాశి పట్టణం భారతదేశంలో బాణాసంచా ఉత్పత్తికి ప్రఖ్యాతి చెందింది. బాణాసంచాను ముఖ్యంగా దీపావళి పండుగ సమయంలో పేల్చినప్పటికీ వివాహాలు, ఎన్నికల ఊరేగింపులు, నాయకుల పుట్టినరోజు వేడుకలు, క్రీడలలో విజయం సాధించినప్పుడు మొదలైన అనేక సందర్భాలలో ఉపయోగిస్తారు.
చరిత్ర
బాణాసంచా వినియోగం భారతదేశంలో 19వ శతాబ్దం తొలినాళ్లలో ప్రారంభమైంది. మొట్టమొదటి బాణాసంచా కర్మాగారం కలకత్తాలో ప్రారంభమైంది. శివకాశి ప్రాంతం నుండి పి.అయ్యన్ నాడర్, షణ్ముగ నాడర్ అనే ఇరువురు సోదరులు కలకత్తా వెళ్లి అక్కడ పనిచేశారు. వారు అగ్గిపెట్టెల, బాణాసంచా తయారీలో మెలకువలు నేర్చుకుని శివకాశికి తిరిగి వచ్చి 1923లో అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ ప్రారంభించారు. తరువాత ఎనిమిది నెలలకు జర్మనీ నుండి యంత్రాలను దిగుమతి చేసుకుని అనిల్ బ్రాండ్, అయ్యన్ బ్రాండ్ పేరుతో బాణాసంచా ఉత్పత్తిని ప్రారంభించారు. ఆ విధంగా ఈ పరిశ్రమ కలకత్తా నుండి శివకాశికి తరలించబడింది. 1940లో ప్రేలుడు పదార్థాల చట్టం ఏర్పాటై బాణాసంచా కర్మాగారాల లైసెన్సింగ్ విధానం, బాణాసంచా నిలువ, అమ్మకాలపై నియంత్రణ మొదలయ్యింది. శివకాశిలో 8000లకు పైగా బాణాసంచా ఉత్పత్తి చేసే పరిశ్రమలున్నాయి. భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే బాణాసంచాలో 90 శాతము ఇక్కడి నుండే వెలువడుతున్నది. ప్రతియేటా 800 నుండి 1000 కోట్ల రూపాయల బాణాసంచా వ్యాపారం ఇక్కడి నుండి నడుస్తున్నది. ప్రపంచంలో చైనా తర్వాత మన దేశం ముఖ్యంగా శివకాశి 365 మిలియన్ డాలర్ల వార్షిక టర్నోవర్‌తో బాణాసంచా ఉత్పత్తిలో ముందున్నది.
ప్రమాదాలు
సుమారు 7 లక్షలమంది కార్మికులు ఈ బాణాసంచా పరిశ్రమలలో పనిచేస్తున్నారు. అనేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నప్పటికీ ఇక్కడ తరచూ ప్రమాదాలు సంభవిస్తున్నాయి. ప్రతియేటా 20-25 మంది ప్రేలుళ్ల వలన మరణిస్తున్నారు. ఈ పరిశ్రమలలో ఉపయోగించే రసాయనాల వలన కార్మికులు శ్వాసకోశ సంబంధ వ్యాధులకు తరచూ గురి అవుతున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:పరిశ్రమలు వర్గం:తమిళనాడు వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు వర్గం:భారతదేశ భౌగోళిక గుర్తింపులు వర్గం:భౌగోళిక గుర్తింపులు
ఆందోల్ - జోగిపేట రెవెన్యూ డివిజను
ఆందోల్ - జోగిపేట రెవెన్యూ డివిజను, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఒక పరిపాలనా విభాగం. సంగారెడ్డి జిల్లాలోవున్న నాలుగు రెవెన్యూ డివిజన్లలో ఇది ఒకటి. ఈ డివిజను పరిపాలనలో 4 మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ డివిజను ప్రధాన కార్యాలయం జోగిపేట్ పట్టణంలో ఉంది. 2020 జూలైలో రెవెన్యూ డివిజను పరిధి సవరించబడింది. ఈ రెవిన్యూ డివిజను జహీరాబాదు లోకసభ నియోజకవర్గం లోని ఆందోల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో భాగంగా ఉంది.
వివరాలు
ఐఏఎస్ క్యాడర్‌లో సబ్ కలెక్టర్ లేదా డిప్యూటి కలెక్టర్ హోదాలో ఉన్న రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి ఈ రెవెన్యూ విభాగానికి ఆఫీసర్ గా ఉంటాడు. తహశీల్దార్ కేడర్‌లోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్ పరిపాలనలో సహాయం చేస్తాడు. కలెక్టరేట్‌, మండల రెవెన్యూ విభాగాల మధ్య అనుసంధానంగా ఈ డివిజను పరిపాలనా వ్యవహారాలలో పనిచేస్తుంటుంది.
పరిపాలన
ఆందోల్ - జోగిపేట డివిజనులోని మండలాలు:
విరాట పర్వము ప్రథమాశ్వాసము
విరాట పర్వము, మహాభారతం ఇతిహాసంలోని నాలుగవ భాగము. ఆంధ్ర మహాభారతంలో తిక్కన రచన విరాట పర్వంతో ఆరంభమవుతుంది.
సభాపర్వంలో భంగపడిన పాండవులు జూద నియమానుసారం పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యవాసం గడిపిన తరువాత పదమూడవ యేట అజ్ఞాతంగా విరాటరాజు కొలువులో గడపటం ఈ పర్వంలో ముఖ్య కథాంశం.
ప్రధమాశ్వాసం
పాండవుల అరణ్యవాసం ముగిసిందని వైశంపాయనుడు చెప్పగా విన్న జనమేజయుడు " మహర్షీ ! మా తాతలు పాండవులు వనవాసానంతరం అజ్ఞాత వాసమును అతి రహస్యంగా, చాతుర్యంగా, కౌరవులకు తెలియకుండా ఎలా గడిపారు వివరంగా చెప్తారా " అని అడిగాడు. వైశంపాయనుడు " జనమేజయా ! పాండవులు తమ వనవాస కాలాన్ని పూర్తి చేసారు. ధర్మరాజు తమతో వచ్చిన బ్రాహ్మణులను చూసి " అయ్యా ! ఇన్నాళ్ళు మాతో పాటు మీరూ అడవులలో ఎన్నో కష్టాలు అనుభవించారు. ఇక మేము అజ్ఞాతవాసం గడపవలసి ఉంది. మా అజ్ఞాతవాసం మేము నిర్విఘ్నముగా గడపాలని మమ్మల్ని ఆశీర్వదించండి " అని నమస్కరించాడు. ధౌమ్యుడు " ధర్మరాజా ! నీవు ధర్మ స్వరూపుడవు నీ వలెనే పూర్వము ఇంద్రుడు బ్రహ్మహత్యా పాతకము పోగొట్టు కొనుటకు నిషాధాచలము మీద, హరి అధితి గర్భములో వామన మూర్తిగానూ, ఔర్యుడు తన తల్లి తొడలోనూ అజ్ఞాతవాసం చేసారు. కాలం కలసి వచ్చిన తరువాత పూర్వ వైభవం పొందారు. నీవు కూడా అలాగే నీ అజ్ఞాత వాసానంతరం పూర్వ వైభవం పొందగలవు " అన్నాడు. బ్రాహ్మణు లందరూ పాండవులను దీవించి తమతమ ప్రదేశాలకు వెళ్ళారు.
రాజకొలువులో ప్రవర్తించవలసిన పద్ధతులు
ధౌమ్యుడు పాండవులను చూసి " ధర్మరాజా ! మీరు కురువంశంలో జన్మించారు. గౌరవంగా బ్రతికారు. ఇలాంటి మీరు పరులను సేవించుట కష్టమే. కాని మనకు అనుకూలం కాదని మరచి పోవద్దు. మీరు పరాక్రమాలు ప్రదర్శిస్తే అజ్ఞాతవాసం భగ్నమౌతుంది. రాజులను సేవించేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్త వహించాలి. రాజుతో చనువుగా ఉన్నాను అనుకుని రాజమర్యాద అతిక్రమిస్తే హాని కలుగుతుంది. రాజుకన్నా విలువైన దుస్తులు ధరించటం కాని, రాజుకన్నా అధికంగా మాట్లాడటం కాని, రాజగృహంకన్నా ఆడంబరమైన గృహంలో నివసించటం కాని చేయకూడదు. సహజంగా రాజులు తమ ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించిన వారు పుత్రులైనా మిత్రులైనా శత్రువులుగా చూస్తారు. తాను చేయలేని పని తలపై వేసుకో కూడదు అందువలన భంగపాటు తప్పదు. రాజుల యందు మౌనంగా ఉండకూడదు అలాగని అతిగా భాషించ కూడదు. మితమైన చతుర సంభాషణచే రాజులను మెప్పించాలి. అంతఃపుర రహస్యాలను బయట పెట్టకూడదు. రాజుకు చెప్పదగినవి, వినదగినవి అయిన మాటలనే చెప్పాలి. రాజు అనుమతి మీదనే ఆసనాన్ని అధిరోహించాలి. రాజుకన్నా ఉన్నతాసనం పై ఎప్పటికీ అధిరోహించకూడదు. రాజు అభిమానించాడని పొంగి పోకూడదు. అలాగే అవమానిస్తే కుంగి పోకూడదు. రాజు చెప్పిన పనిని ఎండ, వాన, ఆకలి, దప్పిక, కాలము ప్రదేశం నిమిత్తం లేకుండా చేయాలి. రాజధనాన్ని విషంతో సమానంగా చూడాలి. రాజధనాన్ని సంగ్రహించడం ప్రాణాల మీదకు తెచ్చుకోవడమే. రాజు కొలువులో నవ్వటం ఆవులించడం చేయకూడదు. రాజుగారి శత్రువులతోకాని, వారి దూతలతో కాని సన్నిహితంగా మెలగ కూడదు. భటుడు సంపద కలదు కదా అని అధికంగా భోగింపరాదు. రాజుకు కంటగింపుగా ఉంటుంది. కనుక అజ్ఞాతవాస సమయమున మీరు అణగి మెణగి మెలగవలసి ఉంటుంది " అన్నాడు.
పాండవులు తమ ఆయుధాలను దాచుట
ధర్మరాజు మాటలు విని అందరూ చుట్టూ పరికించారు. పక్కనే శ్మశానం ఉంది. అక్కడకు సామాన్యంగా ఎవరూ రారు. భూత, ప్రేత, పిశాచాలు అక్కడ తిరుగు తాయని ప్రజలు అక్కడకు రారు. అందువలన ఆయుదాలను దాచడానికి అదే అనువైనదని భావించారు. ఆ శ్మశానంలో ఒక జమ్మి చెట్టు ఉంది. ఆ జమ్మి చెట్టు ఆకాశాన్ని అంటే కొమ్మలతో దట్టమైన ఆకులతో పగటి పూట చూడటానికి కూడా భీతి కొల్పేలా భయంకరంగా ఉంది. ఆ జమ్మి చెట్టును చూసిన అర్జునుడు " అన్నయ్యా ! మనం మన ఆయుధాలను ఇక్కడ భద్రపరుస్తాము " అన్నాడు. పాండవులు తమ ఆయుధాలను ఒకచోట చేర్చి వాటిని వెండ్రుకలు ఉన్న చని పోయిన మృగ చర్మంతో కట్టారు. పక్కనే పడి ఉన్న ఒక జంతు చర్మాన్ని సహదేవుని సాయంతో తీసుకు వచ్చి దానితో ఆమూట కట్టారు. ఆ పక్కనే ఒక అనాధ శవం పడి ఉంది. ఆ శవాన్ని ఆయుధాల మూటతో చేర్చి కట్టారు. ధర్మరాజు ఆ జమ్మి చెట్టు ఎక్కి ఆయుధాల మూటను చెట్టుకు వ్రేలాడ కట్టాడు. ధర్మరాజు ఆ ఆయుదాల మూటకు నమస్కరించి తనకు అర్జునికి తప్ప మిగిలిన ఎవరికైనా అవి సర్పాల వలె కనపడాలని ప్రార్ధించాడు. భీముడు వస్తే అస్సలు కనపడ వద్దని వేడుకున్నాడు. ధర్మరాజు చెట్టు దిగి చుట్టూ పరికించాడు. దూరంగా కొంతమంది పశువుల కాపర్లు కనిపించారు. వారి దగ్గరకు పోయి " అయ్యలారా! మా తల్లి చనిపోయింది. మా కులాచారం ప్రకారం శవాన్ని జమ్మి చెట్టుకు వ్రేలాడ కట్టాలి అందుకే కట్టాము " అని శవాకృతిలో ఉన్న ఆయుధాల మూట చూపించాడు. అమాయకులైన గొల్లలు భయభ్రాంతులై ఇతరులకు చెప్పటానికి పరుగు పరుగున వెళ్ళారు.
పాండవుల వేషధారణ
ధర్మరాజు దుర్గాదేవిని ప్రార్ధించాడు. ఆమె తమను ఎవరూ తెలుసుకోలేరని అనుగ్రహించింది. ఆ తరువాత ధర్మరాజు యమ ధర్మరాజును ప్రార్ధించాడు. వెంటనే ధర్మరాజుకు సన్యాసి వేషం, భీమునకు వంట వాడి వేషం, అర్జునినికి పేడి వేషం, నకులునికి అశ్వ రక్షకుడి వేషం, సహదేవుడికి పశుపాలకుని వేషం లభించాయి. మీరు అందరూ ఒకరి వెంట ఒకరు వచ్చి నగరంలో ప్రవేశించండి అని చెప్పి ధర్మరాజు ముందుగా కమండలం తీసుకుని పాచికల కట్ట చంకన పెట్టుకుని నగర ప్రవేశం చేసారు.
ధర్మరాజు కొలువులో చేరుట
దైవవశాత్తు విరాటరాజు ఆరోజు నగరసంచారం చేస్తున్నాడు. దూరం నుండి సన్యాసి వేషంలో వస్తున్న ధర్మరాజుని చూసి " ఆహా ఏమి ఠీవి, ఏమి రాజసం, రాజ్యాలను ఏలే చక్రవర్తిలా ఉన్నాడు " అనుకుని ధర్మరాజుకు ఎదురు పోయి నమస్కరించాడు. ధర్మరాజుతో " అయ్యా! మీరెవరు? ఏ ఊరు? మా నగరుకు ఎందుకు వచ్చారు? వివరించండి " అన్నాడు. ధర్మరాజు చిరునవ్వు నవ్వి " నేను బ్రాహ్మణుడను. కురుదేశంలో జన్మించాను. సన్యాసాశ్రమం స్వీకరించాను. నాకు జూదంలో ప్రవేశముంది. శత్రువులు జూదంలో ఓడించి నా సంపదనంతా అపహరించారు. ఆ అవమానం భరించలేక దేశం విడిచి వచ్చాను. నన్ను కంకుభట్టు అంటారు. నేను తమరు సజ్జనులైన మహారాజులని విని వచ్చాను. నేను నీచ వృత్తి చేయను. ఒక సంవత్సరం వ్రతం ఉన్నది . ఆ వ్రతకాలం మీ వద్ద ఉంటాను అనుగ్రహించండి. ఆ తరువాత నన్ను అవమానించిన వారిని వెతుక్కుంటూ వెళతాను " అన్నాడు. విరాటరాజు " అయ్యా ! తమరు మా రాజ్యంలో ఉండటం కంటే మాకు భాగ్యం లేదు. నాకు జరిగే మర్యాదలు అన్నీ నీకు జరుగుతాయి. తమరు సంతోషంగా మా నగరంలో ఉండండి " అన్నాడు. ధర్మరాజు " నాకు రాజభోగాలతో పని లేదు. నేల మీద నిద్రిస్తాను. హోమం చేయగా మిగిలినది తింటాను " అన్నాడు. విరాటరాజు అందుకు అంగీకరించాడు. ధర్మరాజు కొలువులో ప్రవేశించాడు.
భీముడు కొలువులో చేరుట
తరువాత భీముడు వంటలవాడిగా చేతితో గరిటతో నగర ప్రవాశం చేసాడు. విరాటరాజుకు అభివాధం చేసాడు. భీముడు " అయ్యా! నేను నాల్గవజాతి వాడను. వంటలు చేయగలను. తమరి కొలువులో వంటల వాడిగా ఉంటాను. నేను ఇదివరకు ధర్మరాజు వద్ద వంటలవాడిగా ఉన్నాను. ఆ యనకు ప్రీతికరమైన వంటలు చేసేవాడిని. ఆయనను సేవించినట్లు మిమ్మల్ని సేవిస్తాను. నాకు మల్ల యుద్ధం వచ్చు. తమరికి వినోదం కలిగిస్తాను అనుగ్రహించండి. తమరికి ఇష్టం లేకుంటే వేరొక చోటికి పోతాను " అన్నాడు. విరాటరాజు " నీమాటలకు నేను ముగ్ధుడ నయ్యాను. నీవు వంటవాడిగా చేరు " అన్నాడు. భీముడు విరాటుని కొలువులో వంటల వాడయ్యాడు.
అర్జునుడు కొలువులో చేరుట
అర్జునుడు అందమైన చీరె కట్టుతో, రవికతో, చక్కని తలకట్టుతో ఆడవేషంలో విరాటుని కొలువులో ప్రవేశించాడు. అర్జునినిలో నపుంసకత్వం ఆడతనం మూర్తీభవిస్తున్నాయి. విరాటుని చూసి " మహారాజా! నా పేరు బృహన్నల. నేను పేడి వాడిని. ఆడపిల్లలకు ఆట పాట నేర్పుతాను. నన్ను మీ కొలువులో చేర్చుకోండి " అన్నాడు. విరాటరాజు " అయ్యో ఇంత అందమైన నీకు పేడి రూపమా " అడిగాడు. అర్జునుడు " ఔను మహారాజా! శాపవశాన పేడితనం ప్రాప్తించింది. పేడి తనం వలన ఏ పని చేయలేను. సంగీతం, నృత్యం నేర్చుకున్నాను, అన్ని రకముల వాద్యాలను వాయించ గలను. అలంకార కళలో ప్రవేశం ఉంది " అన్నాడు. అతడి పేడి రూపంలో ఏమీ దోషం లేదని గ్రహించి ఉత్తరను కొలువుకు రప్పించాడు. మందగమన ఉత్తర కొలువుకూటమికి వచ్చింది. విరాటరాజు " బృహన్నలా ! ఈమె నా కూతురు ఉత్తర. ఈమెకు నాట్యం నేర్పగలవా " అన్నాడు. బృహన్నల వినయంగా నేర్పుతాను అన్నాడు. విరాటరాజు " బృహన్నలా! నా కూతురు ఇంకా చిన్న పిల్ల. ఆట పాటల మీద మక్కువ ఇంకా పోలేదు. నీవు ఆమెకు కళల యందు ఆసక్తిని కలిగించి నాట్యంలో శిక్షణ ఇవ్వవలసిన బాధ్యత నీదే. నీవు ఈమెకు రక్షికుడిగా ఉండాలి " అని ఉత్తరను చూసి " అమ్మా! ఈమె నీ గురువు ఆమె ఎలా చెపితే అలా భక్తితో నడచుకో " అని బృహన్నలకు ఉత్తరను అప్పగించాడు. ఆ విధంగా అర్జునుడు విరాటుని కొలువులో ప్రవేశించాడు.
నకులుడు కొలువులో చేరుట
తరువాత నకులుడు అశ్వపాలకుని వేషంలో విరాటుని కొలువులో ప్రవేశించాడు. ఆ సమయంలో విరాటుడు తన వద్దకు కొనిరాబడిన గుర్రాలను పరిశీలిస్తున్నాడు. నకులుడు కూడా అశ్వాలను తదేకంగా చూస్తున్నాడు. ఇది గమనించిన విరాటుడు అతనికి అశ్వవిద్యలో ప్రవేశం ఉన్నదని గ్రహించాడు.అతని గురించి వివరాలు కనుక్కుని రమ్మని మంత్రులను ఆదేశిస్తున్న తరుణంలో నకులుడు విరాటనుని దగ్గరకు వచ్చాడు. నకులుడు " మహారాజా ! నా పేరు తామగంధి. నాకు అశ్వవిషయములు అన్ని తెలుసు అశ్వపోషణ చేయగలను. అశ్వ ఆయు॰ప్రమాణాన్ని చెప్పగలను. నేను ఇంతకు ముందు ధర్మరాజు వద్ద అశ్వ రక్షకుడుగా ఉంటున్నాను. కాని ధర్మరాజు అందరిని వదిలి పోయాడు. విరాటరాజు సుజనుడు, లోకోత్తరుడు అని విని నేను తమరి కొలువులో చేరి తమరిని సేవించాలని వచ్చాను " అన్నాడు. విరాటుడు అతని నైపుణ్యానికి మెచ్చి అతనిని తన అశ్వశాలలో చేర్చుకున్నాడు.
ద్రౌపది అంత:పురంలో చేరుట
ద్రౌపది సైరంధ్రి వేషానికి తగినట్లుగా తలకు కొప్పు పెట్టుకుంది. మాసిన చీర కట్టుకుంది. దాసీభావాన్ని మనసులో నింపుకుంది. విరాటనగర రాజవీధిలో నడుస్తూ అంత:పురం చేరుకుంది. ఆ సమయంలో విరాట రాజపత్ని సుధేష్ణాదేవి విహారనిమిత్తం రాజప్రాసాదం పైకి ఎక్కి విహరిస్తూ రాజవీధి వెంట విహరిస్తున్న సైరంధ్రిని చూసింది. ఆమె అందానికి ఆశ్చర్యపోయింది. ఆమెను తీసుకు రమ్మని చెలికత్తెలను పంపింది. వారు వెళ్ళి సైరంధ్రి వేషంలో ఉన్న ద్రౌపదిని సుధేష్ణ సముఖానికి తీసుకు వచ్చారు. సుధేష్ణ ద్రౌపదితో " మానినీ నీవు ఎవరు? ఏమి కులం? నీ పేరేమి? ఏ పని మీద ఈ నగరానికి వచ్చావు? " అని అడిగింది. ద్రౌపది " అమ్మా ! సైరంధ్రీ జాతి స్త్రీని. నా పేరు మాలిని. నాకు అయిదుగురు భర్తలు. నేను ఒక కారణంపై నా భర్తల ముందే అవమానింప బడ్డాను. భర్తలతో అడవులలో నివసించాను. బ్రహ్మచారిగా కాలం గడిపాను. నాకు ఇంకొక్క వ్రతం ఉంది. మీరు ధర్మ వర్తనులు అని విని వ్రతకాలం మీ రాణివాసంలో గడపాలని వచ్చాను. నేను ఇంతకు ముందు శ్రీకృష్ణుని భార్య సత్యభామ వద్దా, పాండవ పత్ని ద్రౌపది వద్దా పనిచేసాను. నాకు పూలమాలలు, చెండ్లు కట్టడం తెలుసు. రకరకాలుగా తిలకం దిద్దగలను. అందంగా కురులను అల్లగలను ముడువ గలను " అన్నది. ఆమెను అంత:పురంలో చేర్చుకోవడానికి సుధేష్ణకు కొంత సందేహం ఉంది " సైరంధ్రీ! నీవు అందగత్తెవు. నిన్ను చూసి మహారాజు నీ మీద మనసు పడితే నేను ఏమి చేయాలి? ఆడవాళ్ళే నీపై చూపు మరల్చలేక పోతున్నారే ఇక మగవాళ్ళ విషయం చేప్పేదేముంది. నిన్ను అంత:పురంలో ఉంచుకోవడం అంటే నా వినాశనం నేను కోరుకోవడమే " అన్నది సుధేష్ణ. ద్రౌపది " అమ్మా! తమరు అలా అనవలదు. నా భర్తలు బలవంతులు. నా విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉంటారు. ఏవరైనా నన్ను నీచభావంతో చూసినా చాలు వారిని సంహరిస్తారు. కనుక ఎవరూ నన్ను దుర్బుద్ధితో చూడరు. నాకు అలాంటి నీచ బుద్ధులు లేవు. నన్ను మీరు నమ్మి మీ సేవకురాలిగా స్వీకరించండి. కాని నాకు కొన్ని నియమాలు ఉన్నాయి. నేను ఇతరుల ఎంగిలి తినను. నీచపు పనులు చేయను " అని పలికింది. సైరంధ్రి మాటలకు సుధేష్ణ సంతోషించి ఆమెను తన పరిచారికగా స్వీకరించింది. అలా ద్రౌపది కూడా విరాటుని కొలువులో చేరింది. పాండవులు ద్రౌపది విరాటుని కొలువులో సంతోషంగా కాలం గడుపుతున్నారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాలు-2021
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాలు, అనేది జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం సెప్టెంబరు 5న తేదీన ఎంపికచేసిన ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం అందించే పురస్కారం. రాష్ట్రంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉత్తమ సేవలు అందించిన ఉపాధ్యాయులను ఎంపికచేసి వారికి రూ.10 వేల నగదుతోపాటు సర్టిఫికెట్‌, మెడల్‌ అందజేసి సన్మానిస్తారు.
2021 పురస్కారాలలో భాగంగా సెప్టెంబరు 4న రాష్ర్ట ప్రభుత్వం ఉత్తమ టీచర్లు, లెక్చరర్లు, ప్రొఫెసర్ల జాబితా విడుదల చేసింది. ఇందుకు సంబంధించిన జీవోను విద్యాశాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి దేవసేన జారీచేసింది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉత్తమ సేవలకుగాను 48 మంది టీచర్లను రాష్ట్రస్థాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డులకు ఎంపికచేశారు. హెచ్‌ఎం క్యాటగిరీలో 10 మంది, స్కూల్‌ అసిస్టెంట్‌ క్యాటగిరీలో 20 మంది, ఎస్జీటీ/ టీజీటీ క్యాటగిరీలో 11 మంది, డైట్‌ లెక్చరర్‌ క్యాటగిరీలో ఒక్కరు, స్పెషల్‌ క్యాటగిరీలో ఆరుగురు ఎంపికయ్యారు. ప్రభుత్వ, జిల్లా పరిషత్‌ పాఠశాలలు, గురుకుల విద్యాలయాల టీచర్లతోపాటు డైట్‌ కాలేజీల్లో పనిచేస్తున్న అధ్యాపకులను కూడా అవార్డుల కోసం పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. 2021 సెప్టెంబరు 5న హైదరాబాదు లోని రవీంద్రభారతి లో నిర్వహించే గురుపూజోత్సవంలో అవార్డులు ప్రదానం చేశారు.
పురస్కార గ్రహీతలు
2021 తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కార గ్రహీతల జాబితా:
సోమ
సోమ (సంస్కృతము) లేక హఓమ (అవెస్తన్) తొలి ఇండో-ఇరానియన్ భాషకు చెందిన పదము "స ఓ మ" నుండి ఉత్పత్తి చెందిన పేరు. సోమ రసము ఆగమ సంబంధము గల పానీయము. తొలి వైదిక, పారశీకుల సంస్కృతులలో సోమరసానికి బహుళ ప్రాముఖ్యత గలదు. ఋగ్వేదములోని సోమ మండలంలో పెక్కు మంత్రములలో సోమరసము యొక్క శక్తి ప్రథమగు గుణముల గురించి ప్రసక్తి ఉంది. అవెస్తలో ఒక యష్త్ పూర్తిగా హఓమ గురించే ఉంది.
వృక్ష శాస్త్రజ్ఞుల ప్రకారము సోమ Ephedra అను మొక్క. మరి కొన్ని అభిప్రాయముల ప్రకారము నీల కమలము, Amanita, Cannabis (భంగ్), తేనె సోమగా పరిగణించ బడ్డాయి. సోమరసము కాండమునుండి తీయబడుతుంది. వైదిక, జోరాష్ట్రియన్ సంప్రదాయములో సోమరసమునకు దైవత్వము కూడా అపాదింపబడింది.
వ్యాప్తి
సోమలత బీహార్, బెంగాల్, దక్షిణ భారతంలో మెట్ట, కొండ ప్రదేశాలలో పెరుగుతుంది.
మొక్క వర్ణన
ఆకులు లేకుండా ఆకుపచ్చ సన్న కాండంతో శాఖలుగా విస్తరించి అల్లుకునే లేత పొద. ఈ కాండం సన్నని మెత్తని తీగల వలె చెట్ల కొమ్మలకు అల్లుకుని ప్రాకుతుంది. దీని నుండి తెల్లని పాలు వస్తాయి. పూవులు తెలుపుగా లేక లేత ఆకు పచ్చగా ఉంటాయి. సువాసన వెదజల్లుతుంటాయి. కాయలు పల్చగా మందపాటి ఆకులవలె చివర కొసగా ఉంటాయి. గింజలు పల్లిగా కోలగా ఉంటాయి.
ఔషధ లక్షణాలు
మొక్క రుచి చేదుగా, కారంగా ఉంటుంది. కాశసిధిని కలిగిస్తుంది. దోషములను పోగొడుతుంది. పూర్ణ వయస్సు, ఆయురారోగ్యములను ఇస్తుంది. నిద్రను, వాంతులను కలిగిస్తుంది. వైరల్ వ్యాధులను నిరోధిస్తుంది. అజీర్తి, హైడ్రోసొబియా, మానసిక వ్యాధులకు, బలహీనతలపై పనిచేస్తుంది.
ఉపయోగపడు భాగాలు
మొత్తం మొక్క.
వైదిక సోమ
వేదములలో సోమ పవిత్రమైనది. సోమకు దైవత్వము కూడా ఆపాదింపబడింది. వేదములలోని రెండు పవిత్ర పానీయములలో సోమ అమృతమగు ఆత్మను, అమృతము అమృతమగు దేహమును ప్రసాదిస్తాయి. ఇంద్ర, అగ్ని సోమరసమును మిగుల త్రాగెడివారు. మానవులు సోమరసము త్రాగుటవల్ల వారికి దైవగుణములు వస్తాయని నమ్మిక. ఋగ్వేదము ఏడవ మండలాన్ని సోమ మండలం అంటారు. ఇందులోని మంత్రములన్నీ 'సోమ పవమాన' పైనే ఉంటాయి. గంధర్వులు సోమను ఇతరులకు పంచుతారు. ఋగ్వేదము సుషోమ, అర్జికీయ ప్రాంతములను సోమ దొరకు స్థానములుగా గుర్తించింది.
సోమ పర్వతములపై పెరుగు మొక్కగా వర్ణించబడింది. ఈ మొక్క పొడవాటి పసుపు రంగు కాండములు కలిగి ఉంటుంది. కాండములను రాతితో దంచగా ద్రవించు రసమును పాలు, ఇతర పదార్థములు కలిపి త్రాగెడివారు. ప్రాచీన కాలములో దేవతల రాజ్యములో అన్ని దేవాలయమలలో సోమ రసము చేయు గానుగలు ఉండెడివి. అసురులను ఎదుర్కొనుటకు వారికి ఇది చాల ఉపయోగపడేది. కాలక్రమమున సోమ రసములో కలుపు పదార్ధముల గురించిన జ్ఞానము కోల్పోవడము జరిగింది. సోమ మొక్క కూడా దొరకుట అరుదైనది.
హైందవ సోమ
హిందూ మతము (ధర్మము) లో సోమ దేవత చంద్ర దేవతగా చూడబడ్డాడు. ఈ కారణమువల్ల సోమరసము పూర్ణిమ దినమున తీయబడుతుంది. సోమరసము చంద్రుని అకారములో గల గిన్నె నుండి సేవించబడుతుంది. సోమునకు ఇరువదిఏడు భార్యలున్నారు. వీరు దక్షుని కుమార్తెలు. నక్షత్రముల పేర్లు గల వారు. సోముడు రోహిణి అను భార్యపై ఎక్కువ మక్కువతో ఉన్నాడని మిగతా భార్యలు దక్షునికి మొర పెట్టుకొనగా, దక్షుడు సోముని క్షీణించి మరణించునటుల శపిస్తాడు. భార్యలు మరల వేడుకొనగా సోముడు క్షీణించుతూ, మరలా పెరుగుతూ ఉండునటుల దక్షుడు తన శాపాన్ని ఉపసంహరిస్తాడు. భారతీయ కాలమానములో సోమవారము సోముని పేరుమీద చిరస్థాయిగా నిలచిపోయింది. సోమదేవత చిత్రములలో వృషభము లేక పక్షిగా చిత్రీకరింపబడినాడు.
శుశ్రుత సంహితలో శ్రేష్ఠమగు సోమ కాశ్మీరములో, సింధూ నది ఎగువ ప్రాంతములోను దొరకునని ఉదహరించబడింది.
మూలాలు
వర్గం:పానీయాలు
పాంగ్ సరస్సు
పాంగ్ సరస్సు లేదా పాంగ్ రిజర్వాయర్ ను మహారాణా ప్రతాప్ సాగర్ అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిని 1975లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కాంగ్రా జిల్లా లోని డెహ్రా గోపిపూర్ డివిజన్ లో గల శివాలిక్ పర్వతాలలోని చిత్తడి నేలలలో బియాస్ నదిపై నిర్మించారు. మహారాణా ప్రతాప్ గౌరవార్థం ఈ సరస్సుకు అతడి పేరు పెట్టారు.
ప్రత్యేకత
ఈ సరస్సు ప్రసిద్ధ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం రామ్‌సర్ కన్వెన్షన్ భారతదేశంలో ప్రకటించిన 27 అంతర్జాతీయ చిత్తడి నేలలలో ఒకటి. ఈ జలాశయం 24,529 హెక్టార్ల (60,610 ఎకరాలు) విస్తీర్ణంలో ఉంది.
దేవాలయాలు
కాంగ్రా జిల్లా లోని జవాలి నుండి 7 కిలోమీటర్ల దూరంలో, పురాతన, ప్రత్యేకమైన, ఎత్తైన దేవాలయాలు ఉన్నాయి. శివుడు, పార్వతి కొలువైన ఈ దేవాలయాలను మాహారాణా ప్రతాప్ నిర్మించాడు. ఈ దేవాలయాలు సంవత్సరంలో ఎనిమిది నెలలు నీటిలో మునిగిపోయి, మార్చి నుండి జూన్ వరకు మాత్రమే కనబడుతాయి.
నీటి క్రీడా కేంద్రం
పాంగ్ డ్యామ్ రిజర్వాయర్‌లో ప్రాంతీయ నీటి-క్రీడా కేంద్రం స్థాపించబడింది. ఇది ఈతతో పాటు కానోయింగ్, రోయింగ్, సెయిలింగ్, వాటర్ స్కీయింగ్ వంటి వాటి శిక్షణను అందిస్తుంది. ప్రాథమిక కోర్సు, ఇంటర్మీడియట్ కోర్సు, అధునాతన కోర్సు అని మూడు స్థాయిల్లో శిక్షణా కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు.
మూలాలు
వర్గం:సరస్సులు వర్గం:నీటి వనరులు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్
సుర్జిత్ సింగ్ రంధవా
సర్దార్ సుర్జిత్ సింగ్ రంధ్వా ( 1951 అక్టోబరు 10 - 1984 జనవరి 6) భారతీయ హాకీ కళాకారుడు. ఆయన భారతదేశ జాతీయ హాకీ జట్టులో 1976 ఒలెంపిక్ లో పాల్గొన్నాడు.. అతను భారతదేశం ఫీల్డ్ హాకీ జట్టుకు ఒక ఫుల్ బ్యాక్, సారథ్యం వహించాడు.
ప్రారంభ జీవితం, విద్య
ఆయన పంజాబ్ లోణి పాటాలా జో జన్మించాడు. బాటాలా లోని గురునానక్ పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేసాడు. తరువాత జలంధర్ లోని లైలాపూర్ ఖుల్సా కళాశాఅలలో చదివారు. అచట విశ్వవిద్యాలయ స్థాయి హాకి టోర్నమెంటు ద్వారా హాకీలో ప్రస్థానం ప్రారంభించాడు.
వృత్తి జీవితం
After finishing college he joined the Punjab Police Force for a few years. He made his debut in the second Hockey World Cup in Amsterdam in 1973. He also played for India in the Munich Olympics in 1972, the 1974 and 1978 Asian Games, the 1976 Montreal Olympics, the Asian Games in Bangkok in 1978, and the 1982 World Cup held at Bombay. He was also the part of the winning team in 1975 Hockey World Cup in Kuala Lumpur. He was included in the World Hockey XI in 1973 and the All-Star Hockey XI the next year. He was also the top scorer-both in the Esanda International hockey Tournament at Perth in Australia and the 1978 Asian Games. In his career he was able to score 4 Olympic goals. Initially he worked briefly with Indian Railways and Indian Airlines and finally with Punjab Police.
మరణం
సుర్జిత్ సింగ్ తన రిటైర్మెంట్ ప్రకటించిన తదుపరి 1984 లో జలంధర్ జిల్లా లోని కర్తాపూర్ దగ్గర జరిగిన కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు. జలంధర్ లోని హాకీ స్టేడియాన్ని ఆయన జ్ఞాపకార్థం సుర్జిత్ హాకీ స్టేడియంగా నామకరణం చేసారు. 1984 లో, ఆయన మరణం తరువాత జలంధర్ లో సుర్జిత్ హాకీ సొసైటీ యేర్పాటు చేయబడింది. ప్రతీ సంవత్సరం జలంధర్ లో సుర్జిత్ మెమోరియల్ హాకీ టోర్నమెంటు నిర్వహింపబడుతున్నది. 2012 లో పంజాబ్ ప్రభుత్వం ఈ సంస్థకు సహకారాన్నందించడానికి నిర్ణయం తీసుకొంది. 1998 లో ఆయనకు మరణానంతరం అర్జున అవార్డు వచ్చింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన భార్య చంచల్ రంధ్వా కూడాఅ అంతర్జాతీయ హాకీ క్రీడాకారిణి. అమె భారతీయ మహిళల జాతీయ హాకీ జట్టులో 1970 లో పాల్గిన్నారు. ఆయన కుమారుడు సర్‌బ్రిందర్ సింగ్ రంధ్వా ప్రపంచ స్థాయి లాన్ టెన్నిస్ క్రీడాకారుడు. అతడు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక టోర్నమెంట్లలో ఆడాడు. ఇండోనేషియాలో జరిగిన ఆసియన్ గేమ్స్ లో రన్నరప్ గా నిలిచాడు.
ఇతర లింకులు
వర్గం:Indian field hockey players వర్గం:1951 జననాలు వర్గం:1984 మరణాలు వర్గం:Olympic field hockey players of India వర్గం:Field hockey players at the 1972 Summer Olympics వర్గం:Field hockey players at the 1976 Summer Olympics వర్గం:Male field hockey players వర్గం:People from Punjab, India వర్గం:భారతీయ సిక్కులు వర్గం:Sportspeople from Punjab, India వర్గం:Road incident deaths in India వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:Asian Games silver medalists వర్గం:Indian police officers వర్గం:Asian Games medalists in field hockey వర్గం:Field hockey players at the 1978 Asian Games వర్గం:Sportspeople from Jalandhar వర్గం:Field hockey players from Punjab, India వర్గం:భారతీయ హాకీ క్రీడాకారులు వర్గం:సిక్కు మతం
కాప్రా చెరువు
కాప్రా చెరువు (ఒపేరా చెరువు) గ్రేటర్ హైదరాబాదుకు ఈశాన్యభాగంలో సైనిక్ పురి సమీపంలో ఉన్న చెరువు. ఈ చెరువు పొడవు 1254 మీటర్లు ఉంటుంది. పాలాలకు సాగునీరు అందించడంలోను, భూగర్భ జలాల పరిరక్షణలోను ఈ చెరువు ఒకప్పుడు కీలక భూమికను పోషించింది. అంతేకాకుండా ప్రజలకు ప్రధాన తాగునీటి వనరుగా కూడా నిలిచింది.
రసాయన గతి శాస్త్రం
రసాయన గతిశాస్త్రం (ఆంగ్లం: Chemical kinetics''') రసాయన చర్యల రేట్ల యొక్క అధ్యయనం. రసాయన గతిశాస్త్రం వివిధ ప్రయోగాత్మక పరిస్థితులు రసాయన చర్యల వేగాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో, చర్యావిధానం గురించి, ట్రాన్సిషన్ స్టేట్స్ గురించి సమాచారం అందిస్తుంది. అలాగే రసాయన చర్యల యొక్క లక్షణాలను వివరించడానికి గణిత నమూనాలను నిర్మించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. 1864 లో పీటర్ వాజ్, కాతో గుల్ద్బెర్గ్ మాస్ యాక్షన్ చట్టం ద్వారా రసాయన చర్యల యొక్క అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డారు. మాస్ యాక్షన్ చట్టం ఏం చెబుతుందంటే: రసాయన చర్య యొక్క వేగం పాల్గొనే క్రియాజనకాల గాఢత లభ్దమ్ పై ఆధారపడి ఉంటుంది. రసాయన గతిశాస్త్రం ముఖ్యంగా రసాయన చర్యల యొక్క రేట్లను ప్రయోగాత్మకంగా కనుక్కోవడానికి, వాటి నుండి రేటు నియమాలు, రేటు స్థిరాంకాలు వ్యుత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.సున్నా, మొదటి, ద్వితీయ క్రమాంకచర్యలకు సులువైన రేటు నియమాలు ఉంటాయి. వరస ప్రతిచర్యల్లో రేటు నియంత్రణ చర్య మొత్తం చర్య యొక్క రేటును నియంత్రిస్తుంది.ప్రథమ క్రమాంకం చర్యల్లో స్టడీ స్టేట్ రేటు నియమాలను వ్యుత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.ఉత్తేజిత శక్తిని ప్రయోగాత్మకంగా అర్హీనియస్, ఐరింగ్ సమీకరనాలను ఉపయోగించి కనుక్కోవచ్చును.చర్య యొక్క వేగాన్ని ముఖ్యంగా ప్రభావితం చేసే అంశాలు: క్రియాజనకాల భౌతిక స్థితి, క్రియాజనకాల గాఢతలు, చర్యా ఉష్ణోగ్రత, చర్యలో ఉత్ప్రేరకం వాడింది, లేనిది అనే అంశం.
కాప్రా చెరువు
నిర్మాణం
ఈ కాప్రా చెరువు రామకృష్ణాపురం చెరువు, నాగారంలోని అన్ననారాయణ్ చెరువు, యెల్లారెడ్డిగూడ యాదిబాయిగుంటకు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది.
రసాయన గతి శాస్త్రం
క్రియాజనకాల స్వభావం
చర్య యొక్క రేటు పదార్థాల మీద ఆధారపడుతుంది.ఆమ్ల క్షార చర్యలు, లవణాల యొక్క తయారీ, ఆయానిక చర్యలు వేగమైన చర్యలు.సమయోజనీయ బంధాలు ఏర్పడినప్పుడు, పెద్దవైన అణువులు ఏర్పడినప్పుడు చర్యల యొక్క వేగం తక్కువగా ఉంటుంది.క్రియాజనకల స్వభావం, వాటిలో ఉండే బంధాలు రేటును చాలా ప్రభావితం చేస్తాయి.
కాప్రా చెరువు
చరిత్ర
ఒక దశాబ్ధం క్రితం కాలుష్యరహితంగా ఉన్న ఈ చెరువు గతకొంతకాలంగా కలుషితమయింది. దాన వీర శూర కర్ణ సినిమా షూటింగ్‌ సమయానికి కాప్రా చెరువు 204 ఎకరాల విస్తీర్ణంతో ఉండేది. ఇప్పుడు 123 ఎకరాలకు కుంచించుకు 2002లో నిర్వహించిన సర్వే ప్రకారం, 113 ఎకరాలలో ఉన్న చెరువు యొక్క ప్రాంతం, భూ ఆక్రమణల కారణంగా 70 ఎకరాలకు తగ్గింది. ప్రస్తుతం ఈ చెరువు గంగపుత్రుల సంఘం ఆధ్వర్యంలో ఉంది. దాదాపు 160 గంగపుత్రుల కుటుంబాలు ఈ చెరువుపై ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నాయి.
రసాయన గతి శాస్త్రం
భౌతిక స్థితి
క్రియాజనకం యొక్క భౌతికస్థితి (ఘనం, ద్రవం లేదా బాష్పం) చర్య రేటును ప్రభావితం చేస్తుంది.అన్ని క్రియజనకాలు ఒకే ప్రావస్థమ్ లో ఉన్నప్పుడు ఉష్ణ చలనం వాటిని దగ్గర చేస్తుంది.కానీ వేరు వేరు ప్రావస్థమ్ లలో ఉన్నప్పుడు చర్య క్రియాజనకాల యొక్క స్పర్శ జ్ఞాన వైశాల్యం దగ్గరే జరుగుతుంది.కాబట్టి ఒక క్రియాజనకం యొక్క వైశాల్యం/పరిమాణం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే ఆ చర్య అంతా వేగంగా ఉంటుంది.ఉదాహరణకు నిప్పు పెట్టడానికి చిన్న కొమ్మలు, చెక్క ముక్కలు ఉపయోగిస్తాము కానీ చెక్క మొద్దులను ఉపయోగించము కదా!కర్బన రసాయన చర్యల్లో "on water " చర్యలు తప్ప అన్ని సజాతీయమైన చర్యలు విజాతీయమైన చర్యల కంటే వేగవంతమైనవి.
కాప్రా చెరువు
మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ చెరువులు వర్గం:చెరువులు వర్గం:హైదరాబాద్ చెరువులు వర్గం:తెలంగాణ వర్గం:జలాశయాలు వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
రసాయన గతి శాస్త్రం
క్రియాజనకాల గాఢతలు
రసాయన చర్యలు క్రియాజనకల అణువుల మధ్య జరిగే అభిఘాతాల ద్వారా జరుగుతాయి.అణువుల మధ్య జరిగే తాడనాల సంఖ్య వాటి గాఢతల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.గాఢత ఎంత ఎక్కువ ఉంటే వాటి మధ్య అభిఘాతాల సంఖ్య కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది.కాబట్టి క్రియాజనకాల యొక్క గాఢతలు ఎక్కువగా ఉంటే చర్యల యొక్క వేగం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది.అలాగే గాఢతలు తక్కువగా ఉంటే వేగం కూడా తక్కువగా ఉంటుంది.ఉదాహరణకు గాలిలో (20% ప్రాణవాయువు) జరిగే దహనక్రియ శ్రేస్టమైన ప్రాణవాయువులో వేగముగా జరుగుతుంది.
ఉష్ణోగ్రత
చర్యల యొక్క వేగము పైన ఉష్ణోగ్రత యొక్క ప్రభావము ఎక్కువగా ఉంటుంది.ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో ఉండే అణువులకు ఎక్కువ శక్తి ఉంటుంది. ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో అణువుల మధ్య అభిగాతల సంఖ్య ఎక్కువ ఉన్నప్పటికీ చర్య వేగము కొంతవరకే పెరుగుతుంది.
ఉష్ణోగ్రత 10 డిగ్రీలు పెరిగితే చర్య యొక్క వేగం రెడింతలు అవ్వవలసిన అవసరం లేదు.
సాధారణంగా జీవ వ్యవస్థల్లో ఉష్ణోగ్రతా గుణాంకం 15 నుండి 2.5 మధ్యలో ఉంటుంది.