cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
రాజోలి మండలం (జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా)
ఇది సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.ఈ మండలం కర్నూలు జిల్లా సరిహద్దులో ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా ఈ మండలాన్ని ఏర్పరచారు. ఇందులో 11 గ్రామాలున్నాయి. దానికి ముందు ఈ మండలం మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం గద్వాల రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 11   రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండల కేంద్రం రాజోలి.
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఈ మండల వైశాల్యం 128 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 35,451. జనాభాలో పురుషులు 18,063 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 17,388. మండలంలో 8,210 గృహాలున్నాయి.
2016 లో ఏర్పడిన మండలం
లోగడ రాజోలి గ్రామం లోగడ  మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, గద్వాల రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలోని వడ్డేపల్లి మండలానికి చెందినది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల పునర్య్వస్థీకరణలో భాగంగా రాజోలి గ్రామాన్ని (1+10) పదకొండు గ్రామాలుతో నూతన మండల కేంధ్రంగా జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా,గద్వాల రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:2016 లో ఏర్పాటైన తెలంగాణ మండలాలు
షకీలా
అదే పేరు కలిగి ఉన్న ఇతర వ్యాసాల కొరకు, షకీలా (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి. షకీలా ప్రముఖ దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి. ఎక్కువగా మళయాళ శృంగార చిత్రాలలో నటించింది.
తన పేరు శృంగార రసానికి ప్రతీకగా ఎందుకు మారిందో తెలియజెప్పటానికి, షకీలాలు ఎలా పుడతారో, ఎలా రూపుదిద్దుకుంటారో అందరికీ తెలియాలని ఆత్మకథ వ్రాసినట్టు చెప్పుకున్నది. ఈమె చాల దుర్భమైన బాల్యాన్ని గడిపింది. పదహారేళ్ళ వయసులో ఈమె తల్లే స్వయంగా వ్యభిచరించడానికి పంపింది. తన నటించిన సినిమాలు కేవలం తన శరీరాన్ని శృంగారభరితంగా చూపటానికి మాత్రమే పరిమితమయ్యాయని, తనలోని నటిని వెలికితీయటానికి ఎవ్వరూ ప్రయత్నించలేదని షకీలా ఆత్మకథలో చెప్పుకున్నది.
ఒకప్పుడు దక్షిణ భారతదేశ చలనచిత్ర రంగంలో ఎక్కువ పారితోషికం తీసుకొన్న నటీమణి అయిన షకీలా, అమె డబ్బు వ్యవహారాలంతా చూసుకొంటున్నపెద్దక్క నూర్జహాన్ ఖాజేసి దివాళా తీసే స్థితికి తెచ్చింది. సినిమాలతో విసిగిపోయానని. పెళ్ళి చేసుకొని ప్రశాంతమైన జీవితాన్ని గడుపుదామనుకుంటున్నానని వెలిబుచ్చినా కుటుంబ సభ్యులు అందుకు సముఖం చూపకపోవడంతో కేవలం వాళ్ళు డబ్బు కోసమే ఉంటున్నారని ఆమెకు అర్ధమైంది.
బయటి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా శృంగార నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1973 జననాలు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
రామాపురం (వరికుంటపాడు)
రామాపురం శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా లోని వరికుంటపాడు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. రామాపురం పంచాయితీలో సందిరెడ్ది వారి పల్లె,కాకొలు వారి పల్లె,తురక పల్లె, BC కాలనీ,SC కాలనీ ఉన్నాయి. ఇక్కడ మెట్ట పంటగా బత్తాయి,మామిడి తోటలు,సాగు పంటగా వరి,జొన్న పంటలు, వాణిజ్య పంటగా పొగాకు,కంది పంటలు పండిస్తారు.
గ్రామ పంచాయతీ
1964 లో ఏర్పడిన ఈ గ్రామ పంచాయతీలో ఇప్పటి వరకూ, ఏడుసార్లు ఎన్నికలు జరుగగా, ఆరు సార్లు ఏకగ్రీవమే. ఈ పంచాయతీకి చెందిన నాయకులే జిల్లా పరిషత్తు, వ్యవసాయ మార్కెట్టు కమిటీ, సింగిల్ విండో పదవులనలంకరించారు. ఇటీవల జరిగిన సొసైటీ ఎన్నికలలో, సొసైటీగిరిని దక్కించుకున్న శ్రీ పావులూరి రవీంద్రబాబు కూడా, ఈ పంచాయతీకి చెందినవారే. ఈ పంచాయతీలో అంగనవాడీ కేంద్రాలు, సిమెంటు రహదారులు నిర్మించారు. దాతల సహకారంతో పాఠశాలల అభివృద్ధి, వీధి దీపాలు, రామాలయాలు, ఆంకాళ పరమేశ్వరీ, శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం నిర్మించారు. ప్రతి సంవత్సరం అందరూ కలిసికట్టుగా ఉత్సవాలు నిర్వహించెదరు.
జంషెడ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
జంషెడ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని 14 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం తూర్పు సింగ్‌భూమ్ జిల్లా పరిధిలో 06 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:జార్ఖండ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
ఖాజా పాషా
విద్యాభ్యాసం
సూర్యాపేట లోని చైతన్య భారతి ఉన్నత పాఠశాలలో హైస్కూల్ విద్య, త్రివేణి జూనియర్ కళాశాలలో ఇంటర్మిడియట్ విద్య చదివాడు. కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిసిఏ చదివాడు. అటుతరువాత సినిమాలపై ఉన్న ఆసక్తితో హైదరాబాద్ లోని తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో రంగస్థల కళలశాఖలో చేరి, ఎం.ఏ. (2004-2006), ఎం.ఫిల్ (2009, గోల్డ్ మెడల్), పిహెచ్.డి. (2019) లో చదివాడు.
నాటకరంగ ప్రస్థానం
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లో విద్యార్థిగా ఉన్న సమయంలో వివిధ నాటిక, నాటకాలల్లో నటించాడు. ఫరెవర్ ఫెంటాస్టిక్ థియేటర్స్ అనే నాటక సంస్థను స్థాపించాడు.
బోప్పన్న అవార్డు
యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ నాటకలు: రంగస్థల ప్రయోగం - ఒక పరిశీలన అనే ఎం.ఫిల్ సిద్ధాంత గ్రంథానికి 2009లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం చే బోప్పన్న అవార్డు (గోల్డ్ మెడల్) అందుకోవడం జరిగింది.
జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారం
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని రంగస్థల కళలశాఖ ప్రతి ఏట ప్రపంచ రంగస్థల దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని తెలుగు నాటకరంగంలోని యువ కళాకారులకు ఇచ్చే జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారంలో భాగంగా 2012 సంవత్సరానికి ఖాజా పాషాకు ఇవ్వడం జరిగింది.
ఫిల్మ్‌మేకింగ్‌పై ఆన్‌లైన్‌ శిక్షణ
సినిమారంగంలోకి వెళ్ళాలనుకునే ఔత్సాహికులను ప్రోత్సహించి వారికి 24 క్రాఫ్ట్స్‌పై అవగాహన కల్పించేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ, ఫర్‌ ఎవర్‌ ఫెంటాస్టిక్‌ థియేటర్స్‌ సంస్థల తరపున ఖాజా పాషా ఆధ్వర్యంలో ఫిల్మ్‌ మేకింగ్‌పై ఆన్‌లైన్‌ విధానంలో ఇస్తున్న శిక్షణ కార్యక్రమం నిర్వహించబడుతోంది. సినిమారంగంలో వివిధ శాఖలలో అనుభవమున్న నిపుణులు ఈ శిక్షణా కార్యక్రమానికి వచ్చి ఫిల్మ్‌ మేకింగ్‌లోని 24 క్రాఫ్ట్స్‌కు సంబంధించిన వాటిపై యువ కళాకారులను శిక్షణ ఇస్తున్నారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వడ్డేపల్లి మండలం (జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా)
వడ్డేపల్లి మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జోగులాంబ గద్వాల జిల్లాకు చెందిన మండలం. ఇది సమీప పట్టణమైన కర్నూలు నుండి 31 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం గద్వాల రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  9  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గణాంక వివరాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త మహబూబ్​నగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 69,445 - పురుషులు 35,293 - స్త్రీలు 34,152
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 129 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 33,994. జనాభాలో పురుషులు 17,230 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 16,764. మండలంలో 7,611 గృహాలున్నాయి.
సరిహద్దు మండలాలు
ఈ మండలానికి దక్షిణాన తుంగభద్ర నది ఉంది. మానోపాడ్ అయిజా, ఇటిక్యాల మండలాలు.
ఆనందమానందమాయె
ఆనందమానందమాయె 2004, ఫిబ్రవరి 5న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో జై ఆకాశ్, రేణుక మీనన్, జె. డి. చక్రవర్తి, ప్రీతి జింగానియా, సునీల్, దేవన్, శివాజీ రాజా, వేణు మాధవ్, ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, కోటి సంగీతం అందించారు. ఇది నవదీప్ తొలి చిత్రం.
పాటలు
ఈ చిత్రానికి సంగీతం, నేపథ్య సంగీతంను కోటి అందించాడు. సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, సాయి శ్రీహర్ష, కందికొండ యాదగిరి పాటలు రాయగా... శ్రీరామ చంద్ర, సునీత, కార్తీక్, రఘు కుంచె, మాలతి, శ్రేయా ఘోషాల్ మొదలైనవారు పాడారు.
విశాఖపట్టణం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం
విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విశాఖపట్నం నగర పరిధిలో ఉన్న మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతం విశాఖపట్నం, విజయనగరం జిల్లాల్లో విస్తరించి ఉంది. ఇది 4,873 చదరపు కిలోమీటర్ల (1,881, చదరపు మైళ్ళు) వైశాల్యాన్ని కలిగివుంది. ఈ ప్రాంతాన్ని విశాఖ మహాప్రాంత అభివృద్ధి సంస్థ పర్యవేక్షిస్తోంది. ఈ సంస్థ పట్టణ ప్రణాళిక, అభివృద్ధి, రవాణా, గృహాల బాధ్యత నిర్వర్తించే అంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థ. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ ప్రాంతంలో 50.18 లక్షల జనాభా ఉంది.
ఆనందమానందమాయె
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా చిత్రాలు వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథ చిత్రాలు వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:కోటి సంగీతం అందించిన చిత్రాలు వర్గం:సునీల్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:శివాజీ రాజా నటించిన చిత్రాలు వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన చిత్రాలు వర్గం:సుధాకర్ నటించిన సినిమాలు వర్గం:ఎ.వి.ఎస్. నటించిన చిత్రాలు వర్గం:కొండవలస లక్ష్మణరావు నటించిన చిత్రాలు వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన చిత్రాలు వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన చిత్రాలు వర్గం:రామోజీరావు నిర్మించిన సినిమాలు
విశాఖపట్టణం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం
చరిత్ర
బంగాళా ఖాతం ఒడ్డున ఉన్న విశాఖపట్టణం నగరంలో భారతదేశపు నాలుగో పెద్ద ఓడరేవు, దేశంలోనే అతి పురాతన నౌకా నిర్మాణ కేంద్రం ఉన్నాయి. శివ పార్వతుల కుమారుడు, శుక్ర గ్రహాధినేత, యుద్ధాల దేవుడు, ధైర్య సాహసాలకు మారు పేరూ అయిన, విశాఖ పేరిట నగరానికి ఈ పేరు వచ్చిందని ప్రతీతి.
7 వ శతాబ్దంలో కళింగులు, 8 వ శతాబ్దంలో చాళుక్యులు, తరువాతి కాలంలో రాజమండ్రి రెడ్డి రాజులు, చోళులు, గోల్కొండకు చెందిన కుతుబ్‌ షాహీలు, మొగలులు, హైదరాబాదు నవాబులు వంటి వివిధ వంశాల రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించారు. 1700 సంవత్సరం నాటికి బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు దక్షిణ భారతదేశంలో నెలకొల్పిన అతికొద్ది వర్తకస్థానాల్లో విశాఖపట్టణం ఒకటిగా ఉండేది.
బంగాళాఖాతాన్ని ఆనుకొని సముద్రపు ఒడ్డున ఈ విశాఖపట్నం ఉంది. ఉత్తరాన ఒడిషా రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, దక్షిణాన తూర్పుగోదావరి జిల్లా, తూర్పున బంగాళాఖాతం, పశ్చిమాన తూర్పు కనుమలు వంటివి విశాఖపట్నానికి ఎల్లలుగా ఉన్నాయి. ఈ నగర అక్షాంశ రేఖాంశాలు; 17.6883° ఉత్తర అక్షాంశం, 83.2186° తూర్పు రేఖాంశం. ఈ నగరం మైదాన ప్రాంతం, తీరప్రాంతాలతో ఉంది.
అధికార పరిధి
విశాఖపట్నం మహాప్రాంత అభివృద్ధి సంస్థ అధికార పరిధిలోని విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం, విశాఖపట్నం నగరాన్ని, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలను కలిగి ఉంది. ఇందులో 2 నగరపాలక సంస్థలు, 1 పురపాలక సంఘం, 1 నగర పంచాయితీ, 38 మండలాలు ఉన్నాయి.
విశాఖపట్నం మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలోని పట్టణ ప్రాంతాల జాబితా:
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రాంతాలు వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా
బుర్జ్ ఖలీఫా
బుర్జ్ ఖలీఫా (برج خليفة,, ఇంగ్లీషు , అనునది దుబాయ్ దేశంలో నిర్మించబడిన ఒక ఆకాశ హర్మ్యము. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన ఆకాశహర్మం గా ఖ్యాతి కెక్కింది.
నిర్మాణము
బుర్జ్ ఖలీఫా నిర్మాణం 2004 లో ప్రారంభమైంది, బయటి భాగం ఐదు సంవత్సరాల తరువాత 2009 లో పూర్తయింది. ప్రాధమిక నిర్మాణం కాంక్రీటు డౌన్టౌన్ దుబాయ్ అనే కొత్త నగర అభివృద్ధిలో భాగంగా ఈ భవనం 2010 లో ప్రారంభించబడింది. ఇది పెద్ద ఎత్తున, మిశ్రమ వినియోగ అభివృద్ధికి కేంద్రంగా రూపొందించబడింది. చమురు ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి వైవిధ్యభరితంగా మారడానికి, దుబాయ్ అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందటానికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం ఆధారంగా ఈ భవనాన్ని నిర్మించాలనే నిర్ణయం ఉంది. ఈ భవనానికి మొదట 'బుర్జ్ దుబాయ్' అని పేరు పెట్టారు, కాని అబు దాబి పాలకుడు, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ అధ్యక్షుడు ఖలీఫా బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ గౌరవార్థం పేరు మార్చబడింది; అబుదాబి, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ ప్రభుత్వాలు కలిసి ఈ భనవ నిర్మాణానికి దుబాయ్ ప్రభుత్వం చేసిన అప్పులను తీర్చాయి. ఈ భవనము నిర్మాణం తర్వాత ఇది అప్పటి వరకు ఉన్న పలు ప్రపంచ రికార్డులను బ్రేక్ చేసి ప్రపంచం లోనే అత్యంత ఎత్తైన భవనంగా కొత్త రికార్డు సృష్టించింది.
డోలా శ్రీబాల వీరాంజనేయ స్వామి
డోలా శ్రీబాల వీరాంజ‌నేయ స్వామి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కొండపి నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
జననం, విద్యాభాస్యం
డోలా శ్రీబాల వీరాంజ‌నేయ స్వామి 4 డిసెంబర్ 1971లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లా, టంగుటూరు మండలం, తూర్పు నాయుడుపాలెంలో జన్మించాడు. ఆయన విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర మెడికల్ కాలేజీ నుండి ఎం.బి.బి.ఎస్ పూర్తి చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
డోలా శ్రీబాల వీరాంజ‌నేయ స్వామి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కొండపి నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి వైసీపీ అభ్యర్థి జూపూడి ప్రభాకర రావు పై 5440 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2015లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) పాలకమండలి సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తన సమీప ప్రత్యర్థి వైసీపీ అభ్యర్థి మాదాసి వెంకయ్యపై 1,024 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
మూలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019) వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా వ్యక్తులు
అర్చన (నటి)
అర్చన రెండు సార్లు జాతీయ ఉత్తమనటి పురస్కారాన్ని పొందిన ప్రముఖ చలనచిత్ర నటి. తెలుగు, తమిళ చిత్రాలకు గాను 1989 లో, 1988 లో జాతీయ ఉత్తమ నటి పురస్కారాన్ని పొందిన ప్రతిభాశాలి.
జీవిత విశేషాలు
అర్చన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తెలుగు కుటుంబంలో 1970 అక్టోబరు 8న జన్మించింది. ఆమె తమిళనాడు ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ టెక్నాలజీ నుండి పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ లో గ్రాడ్యుయేషన్ పొందిన నటి. ఆమె తన కెరీర్‌ను హిందీ చిత్రం “యాడూన్ కే బరాత్”తో ప్రారంభించింది. ఆమె రెండు దశాబ్దాలకు పైగా తెలుగు, తమిళ, మలయాళ (పిరవి) సినిమాలలో నటించింది. ఆమె “ఉత్తమ నటిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం”, “ఉత్తమ నటిగా ఫిలింఫేర్ అవార్డు” గెలుచుకుంది
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:నంది ఉత్తమ నటీమణులు వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:1981 జననాలు
చదలవాడ కృష్ణమూర్తి
చదలవాడ కృష్ణమూర్తి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1999లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తిరుపతి నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా పని చేశాడు.
రాజకీయ జీవితం
చదలవాడ కృష్ణమూర్తి అనంతరం కొద్ది రోజులు పార్టీకి దూరంగా ఉండి 2014లో తిరుపతి టీడీపీ ఎమ్మెల్యే టికెట్ దక్కిన చివరి నిమిషంలో అది చేజారింది. ఆయనకు 2014లో పార్టీ అధికారంలోకి రావడంతో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) చైర్మన్‌గా నియమితుడయ్యాడు. చదలవాడ కృష్ణమూర్తి 18 అక్టోబర్ 2018లో తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి జనసేన పార్టీలో చేరాడు.
మూలాలు
వర్గం:1948 జననాలు వర్గం:జనసేన పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
బంతి పూల నూనె
బంతి పూల నూనె  ఒక ఆవశ్యక నూనె.బంతిపూల/బంతిపువ్వు నూనె ఒక సుగంధ నూనె. బంతి పూల నూనె ఓషధీ గుణాలున్న ఆవశ్యక నూనె. బంతి పూలలలో ముద్ద బంతి, రేకు బంతి అంటు,దాదాపు 50 రకాలు వివిధరంగుల్లో సైజుల్లో ఉన్నాయి.బంతి పూలమొక్క కాంపోసిటే /ఆస్టరేసి కుటుంబానికి చెందినమొక్క. ఒకరకపు బంతి మొక్క వృక్షశాస్త్రపేరు టాగేటేస్ (Tagete)s గ్లాండులీఫెర (టాగేటేస్ మినుట).వ్యవహార భాషలో బంతి మొక్కను ఆంగ్లంలో మారిగోల్డ్, మెక్సికన్ మారి గోల్డ్, టాగేటేట్టే అని అంటారు. కొన్ని సందర్భాలలో ట్రూ మెరిగోల్డ్ అనబడే (క్యాలెండుల అఫ్ఫీసినలిస్)గా బంతిని పొరబడుతుంటారు.ఈ నూనెను సుగంధం తైలంగా తక్కువ శాతం మంది ఉపయోగిస్తారు.ఎక్కువ మంది ఔషధంగా ముఖ్యంగా అంటు రోగాలు సంక్రమించకుండా,వ్యాప్తి చెందకుండా వుండుటకు వాడతారు.ప్రధానంగా weeping wounds, ఛాతీ నొప్పులకు పని చేయును.
బంతి పూల మొక్క
ఆఫ్రికాలో ఈ చెట్టును కాకి బుష్ అంటారు. ఈ మొక్క ఫ్రాన్స్,ఉత్తర అమెరికాలలో కూడా పెంచ బడుతున్నది.మొక్క ఆకులు చీలి వుండి తేలికగా వుండి ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో వుండును.పువ్వు పలు రెక్కలను /రేకులను గుత్తిగా కల్గి వుండును. మొక్క ఆకులు, పూలు క్రిమి వికర్షణ గుణాన్ని కల్గి ఉన్నాయి.అందుకే దోమలను ఈగ లను పారద్రోలాటానికి కొన్ని ప్రాంతాలలో మొక్కలను వ్రేలాడ దీస్తారు.దక్షిణ ఆఫ్రికాలో బోయర్ యుద్ధం తరువాత ఆస్ట్రేలియా సైనికులు బంతి మొక్కను వాళ్ళ దేశానికి తీసుకెళ్ళారు.అక్కడ ఈ మొక్క బాగా వ్యాప్తి చెందినది.
భారత దేశంలో బంతి మొక్క సాగు/పెంపకం
ఆనాదిగా భారతదేశంలో బంతి పువ్వు మొక్క భాగాలను కీళ్లనొప్పులు,జలుబు, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు, అల్సరులు,, కంటి జబ్బుల నివారణకు వాడుతున్నారు.బంతి మొక్క భారత దేశమందట పెరుగుతున్నది.దీనిని ఎక్కువ అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతున్నారు. పూలను ప్రధానంగా అలంకరణకు, పూల దండల తయారీలో, దేవతార్చనలో భారతదేశంలో ఉపయోగిస్తున్నారు.బంతి పూల నూనెను ఎక్కువగా సుగంధ తైలంగా వాడతారు. బంతిమొక్క మూల జన్మస్థానం మెక్సికో,తరువాత అక్కడి నుండి అమెరికాలోని వెచ్చని వాతావరణ ప్రాంతాలకు వ్యాపించింది.భారత దేశానికి ఈ మొక్క పోర్చుగీసు వారిచే తేబడింది. బంతిలోని పలు రకాలు, తోటలలో అలంకరణ మొక్కలుగా పెంచబడినవి. బంతిపూవు మొక్కలలోలో దాదాపు 33 రకాలు (జాతులు) ఉన్నాయి. ఇందులో ఐదు రకాలు భారత దేశతోటల్లో విస్తారంగా పెంచబడినవి. టగేటీస్ ఎరెక్టా (ఆఫ్రికన్ మేరి/మారిగోల్డ్), టగేటీస్ మినుట (టగేటీస్ గ్లాండులీఫెర), టగేటీస్ పాటుల (ఫ్రెంచి మేరిగోల్డ్), టగేటీస్ లూసిడా (స్వీట్ సెంటెడ్ మేరిగోల్డ్), టగేటీస్ టెన్యూఫోలియా (స్ట్రిపెడ్ మేరిగోల్డ్) రకాలు.బంతి పూలమొక్క భాగాలను పలురకాల మందుల్లో ఓషధిగా ఉపయోగిస్తారు. టగేటీస్ మినుట (టగేటీస్ గ్లాండులీఫెర) మొక్కపూలనుండి తీసిన ఆవశ్యకనూనెను మిగతా బంతి రకాల నూనె కన్న ఉత్తమైన నూనెగా భావిస్తారు.టగేటీస్ మినుట (టగేటీస్ గ్లాండులీఫెర) నూనె మిగతా నూనెలకన్నా ఎక్కుబ గాఢత, సువాసన వున్న నూనె.
నూనె సంగ్రహణ
మొక్క పువ్వుల నుండియే కాకుండా ఆకులు, రెమ్మల,పూలకాడల నుండి కూడా నూనెను ఆవిరి డిస్టిలేసను పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేస్తారు.
నూనె
నూనె బలమైన తియ్యని,సిట్రస్ వంటి వాసన వున్న నూనె.పసుపు నుండి ఎరుపుతో కూడిన జేగురు రంగు కల్గి వుండును.మధ్యస్తాయి స్నిగ్థత కల్గి ఉంది.ఎక్కువ కాలం గాలికి గురైన చిక్కగా లేదా జెల్ లా మారును. బంతి నూనెలో చాలా రసాయన సమ్మేళనాలు వున్నప్పటికి టాజెటోన్, లిమోనెన్,వలేరిక్ ఆమ్లం,ఓసీమెన్‌లు ప్రధాన రసాయన పదార్థాలు.కీటోనుల ఎక్కువ శాతంలో కల్గి వుండును. బంతిమొక్క పెరిగిన ప్రదేశం, మొక్కరకాన్నిబట్టి నూనెలోని రసాయన పదార్థాల సంఖ్య,పరిమాణం మారును.కొన్నింటిలో ఒక రకం మొక్క నూనెలో వున్న రసాయనాలు మరో రకం /జాతి మొక్క నూనెలో వుండక పోవచ్చును.అరేబియా దేశంలోని టగేటీస్ మినుట రకం మొక్క నూనెలో టెగెటోన్ 11.52%, 5-ఆక్టైన్-4 -1,2,7-డై మిథైల్ 11.52%,ప్రోపేన్ డినిట్రిల్,డై సైక్లోహెక్సైల్ 10.45%,, 2-పైనేన్-4-18.3% పరిమాణంలో ఉండగా,తక్కువ ప్రమాణంలో 1-ఏసీటోక్సీ-p-మెంథ్-3-1 (0.17%), 9-ఆక్టాసేనమైడ్ (Z) (0.48%) వునట్లు గ్యాస్ క్రోమాటోగ్రపీ, మాస్ స్ప్రేక్ఱోస్కోపి ద్వారా విశ్లేషించి లెక్కించారు.
నూనెలోని రసాయన సమ్మేళనాల వివరాలు
ఈశాన్య హిమాలయలప్రాంతంలోని టగెటెస్ మినుట రకపు మొక్కనుండి తీసిన నూనెలో 20 రకాల రసాయన పదార్థాలు వున్నట్లు గుర్తించారు.అందులో ప్రధానమైనవి (Z)-β-ఓసిమేన్ (39.44%),డైహైడ్రో టజెటోన్ (15.43%), (Z)- టాగెటోన్ (8.78%), (E) -ఒసిమెనోన్ (14.83%), (Z)-ఒసిమెనోన్ (9.15%). టగెటెస్ గ్లాండులిఫెర (tagetes glandulifera) మొక్క పూలు, ఆకులు, మొక్క యొక్క అడుగు భాగాల నుండి తీసిన నూనెలో డై హైడ్రోటాజెటోన్ 47.05%, ట్రాన్స్ బిటా ఒసిమేన్ 21%, ట్రాన్స్-టాజెటోన్ 7.49%. ప్రధానంగా ఉన్నాయి. బ్రెజిల్*లో సేకరించిన టగేటీస్ ఎరెక్టa మొక్క నూనెలో 27 రకాల రసాయనాలను గుర్తించారు. అందులో ప్రధానమైనవి టెర్పినోలిన్ (12.4%), (E)-ఓసీమెన్ (13.1%), పిపేరిటోన్ (20%), లిమోనేన్ (11%), ఇండోల్ తక్కువ ప్రమాణంలో ఉన్నాయి. టగేటీస్ లూసిడా నూనెలో లినలూల్, ఎస్డ్రాగోల్,, మైథైల్ యూజెనోల్ ప్రధానముగా ఉన్నాయి. టగేటీస్ అర్జెంటీనా మొక్క నూనెలో ప్రధానముగా ( Z) ఓసిమేన్ (43.62-45.59%), (E) ఓసీమేన్ (37.29-40.38%)వున్నవి. టగేటీస్ మినుట ఆకుల నుండి తీసిన నూనెలో d-లిమోనెన్,ఓసీమెన్,బి-మైరెసేన్అర్మా డెన్డ్రెన్,,1- లినలూల్,లినలైల్ అసిటేట్,లినలూల్ మోనాక్సైడ్,d-కార్వోన్,టగెటోన్,1:8 సినోల్,, సలిసైల్ అల్డిహైడ్^లను కల్గి ఉంది. టగేటీస్ మినుట ఆకుల నుండి తీసిన నూనెలో d-లిమోనెన్,ఓసీమెన్,బి-మైరెసేన్అర్మా డెన్డ్రెన్,1- లినలూల్,లినలైల్ అసిటేట్, లినలూల్ మోనాక్సైడ్, d-కార్వోన్, టగెటోన్, 1:8 సినోల్,, సలిసైల్ అల్డిహైడ్ లను కల్గి ఉంది. టగేటీస్ ఎరెక్టా ఆకుల నూనెలో d-లిమోనెన్, ఆల్ఫా పైనేన్, బీటా పైనేన్, డై పెంటెన్, ఓసీమెన్, బీటా పెల్లాన్ద్తెన్, లినలూల్, జెరేనియోల్, మెంతోల్, టగెటోన్, నోననల్, లినలైల్ ఆసీటేట్ లను కల్గి ఉంది.వాటితో పాటు అదనంగా కాంపెన్,సబినెన్,మైర్సేన్, (z)-b ఓసీమెన్, (E)-b- ఓసీమెన్,యే-టెర్పినేన్,టెర్పీనోలెన్, p-మెంథ-1,3,8-ట్రైఎన్, టెర్పినేన్-4-ఓల్,ప-సైమెన్ -9-ఓల్, పైపెరిటోన్, తైమోల్, ఇండోల్, కర్వాక్రోల్, పైపెరిటోనేన్, గెరానైల్ ఆసీటేట్, బీటా ఏలేమేన్, సైపరెన్,బీటా కారియోపిల్లేన్, (E)-b-ఫార్నేసేన్, y-ముర్రోలెన్, y-ఏలేమేన్,, నేరోలిడోల్&ను కల్గి ఉంది.టగేటీస్ ఎరెక్టా ఆకుల నూనెలో మొత్తం 44 రకాల రసాయనాలు వున్నట్లు గుర్తించారు.టగేటీస్ ఎరెక్టా (ఏ‌ఏ‌ఎఫ్‌ఆర్‌ఐకేి‌ఏ‌ఎన్ మెరిగోల్డ్)పూల నూనెలో మొదట d-లిమోనెన్, ఓసీమెన్1-లినైల్ ఆసిటెట్,1-లినలూల్,టాజేటోన్,, n-నోనైల్ అల్డిహైడ్ లు ప్రధానంగా వున్న రసాయనాలుగా గుర్తించారు.తరువాత పరిశోధనలో ఆరోమా డెన్డ్రేన్,పైనైల్ ఇథైల్ ఆల్కహాల్, సలిసైల్ అల్డిహైడ్, పెనాల్ ఆసిటా అల్డిహైడ్,, 2-హెక్సేన్-1-అల్,యుడేస్మోల్,, గుర్తింపబడని కార్బోనైల్ రసాయనాలు వున్నట్లు గుర్తించారు. ఆరు బంతిరకాల్లో 35 రకాల రసాయనాలు వున్నట్లు గుర్తించారు. అందులో నాలుగు రకాలైన టగేటీస్ ఎరెక్టా, టగేటీస్ మినుట, టగేటీస్ పటుల,, టగేటీస్ టెన్యూ ఫోలియా ఇంచు మించూ ఒకే రకమైన రసాయనాలు ఉన్నాయి. టగేటీస్ స్టెర్ను ఫోలియా మొక్క భాగాల్లో (వేర్లు మినహాయించి)65 రసాయనాలు ఉన్నాయి. అందులో ప్రదానమైనవి టగెటోనెస్, ఓసిమెన్స్, ఓసిమోనెన్స్, (E)-b- ఓసిమెన్,ట్రాన్స్ టజేటోన్, లిమోనేన్, ఇసో మేంథోన్, స్పతులేనోల్, సీస్-అనెథోల్,, ట్రాస్‌అనథోలులు. ఎండబెట్టిన టగెటస్ మినుట మొక్కలో ట్రాన్స్ –ఓసిమోనెన్, సీస్-ఓసీమేన్, డై హైడ్రో టజేటోన్,, సీస్- టజేటోన్ ఎక్కువ ప్రమాణంలో ఉన్నాయి. (Hadjiakhoondi et al., 2008). ఎండబెట్టిన టగెటస్ మినుట పళ్లలో (Z)-b- ఓసీమేన్, (Z)- టజెటోన్, (Z)- టజెటోనేన్,, (E)- టజెటోనేన్ ఎక్కువ పరిమాణంలో వున్నవి (Kaul et al.2005).
భౌతిక ధర్మాలు
దక్షీణ ఆఫ్రికాలోని టగేటీస్ మినుట మొక్క నుండి తీసిన నూనె యొక్క భౌతిక గుణాలు
నూనె వైద్యపరమైన గుణాలు
యాంటి ఇన్ఫెక్సియస్ (anti-infectious=అంటువ్యాధి సంక్రమణ నిరోధంగా).సూక్మజీవులు/క్రిముల నాశనిగా,యాంటి భయాటిక్ (సూక్ష్మజీవ నిరోధకం)గా,పరానజీవి నాశని,కందరాల నొప్పుల నివారకం,, యాంటి సెప్టిక్ ఔషధ గుణాలను బంతి పూలనూనె కల్గి ఉంది.
నూనె వినియోగంలో జాగ్రత్తలు
బంతి నూనె ఎక్కువ గాఢత వున్న నూనె కావున తగు జాగ్రత్తలు తీసుకుని వాడవలెను. ముఖ్యంగా గర్భవతిగా వున్న వారు వాడరాదు.అలాగే సెన్సిటివ్ చర్మ గుణమున్న వారు వాడరాదు.సున్నితమైన చర్మ తత్వమున్న వారు వాడిన వెలుతురుకు చర్మము పై విష ప్రభావం చూపును.
మూలాలు
వర్గం:నూనెలు వర్గం:ఆవశ్యక నూనెలు వర్గం:సుగంధ తైలాలు
సుఖ్వీందర్ సింగ్
సుఖ్విందర్ సింగ్ (జ. జులై 18, 1971) ఒక ప్రముఖ నేపథ్య గాయకుడు. హిందీలోనే కాక అన్ని ప్రముఖ భారతీయ భాషల్లో పాటలు పాడాడు.
మణిరత్నం దర్శకత్వంలో వచ్చిన బహుభాషా చిత్రం దిల్ సే లో ఛయ్య ఛయ్యా పాటతో వెలుగులోకి వచ్చాడు. ఈ పాట పాడినందుకు గాను 1999 లో ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారం కూడా అందుకున్నాడు. స్లమ్‌డాగ్ మిలియనీర్ చిత్రం లో ఆస్కార్ పురస్కారం పొందిన జై హో పాట కూడా సుఖ్విందర్ సింగ్ పాడినదే.
జీవిత విశేషాలు
సుఖ్విందర్ పంజాబ్ లోని అమృత్‌సర్ లో జన్మించాడు. ఎనిమిదేళ్ళ వయసులోనే మొదటి సారిగా వేదికపై పాడాడు.
బయటి లంకెలు
వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:హిందీ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:ఫిలింఫేర్ పురస్కార విజేతలు వర్గం:హిందీ సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:తమిళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:కన్నడ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
థామస్ జెఫర్సన్
జెఫర్సన్ పూర్వీకులు ఆంగ్లేయులు. వర్జీనియా లో పుట్టి అక్కడే చదువుకున్నాడు. జెఫర్సన్ న్యాయవాద విద్యను అభసించి బానిసల విముక్తి కొరకు పోరాడాడు. అమెరికా విప్లవ సమయంలో వర్జీనియా రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి మతస్వేచ్చతో కూడిన చట్టాన్ని రూపొందించారు. అమెరికా దేశ మంత్రిగా ఫ్రాన్సులో పనిచేసారు. అమెరికా దేశ మొట్టమొదటి రాజ్యాంగ కార్యదర్శిగా 1790-93 వరకు మొదటి అధ్యక్షుడు జార్జి వాషింగ్టన్ అధ్యక్షతన పనిచేసారు. జెఫర్సన్, జేమ్స్ మాడిసన్ కలిసి ఫెడరలిస్టు పార్టీకి వ్యతిరేకంగా డెమోక్రాటిక్-రిపబ్లికన్ పార్టీని నిర్వహించారు
జెఫర్సన్కు ఎన్నో శాస్త్రాల్లో పాండిత్యం వున్నది. గణితము,ఉద్యాన వన నిర్వహణ,  భూమి యొక్క కొలతలు చూడడం, భవన నిర్మాణములోను ప్రావీణ్యం వున్నది. జెఫర్సన్కు మతానికి, తత్వశాస్త్రానికి సంబంధించి లోతైన అవగాహన వుండడం వలన అమెరికన్ ఫిలాసఫికల్ సొసైటీకి అధ్యక్షుడిగా పని చేసారు. జెఫర్సన్ కు భాషా పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన శాస్త్రం పట్ల కూడా అవగాహన వున్నది. ఎన్నో భాషలలో ప్రావీణ్యం కూడా వున్నది. జెఫర్సన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వర్జీనియాని స్థాపించారు. ప్రభుత్వ పదవులనుండి విరమణ పొందిన తరువాత పేరుపొందిన ప్రముఖులతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు కొనసాగించారు. జెఫర్సన్ రచించిన ఒకే ఒక పుస్తకం "నోట్స్ ఆన్ ది స్టేట్ ఆఫ్ వర్జీనియా" 1800 సంవత్సరానికి ముందు వచ్చిన పుస్తకాలలో ముఖ్యమైనదిగా పేరుగాంచింది.
జెఫర్సన్ వద్ద ఎన్నో తోటలు వుండేవి. వాటి నిర్వహణకు కొన్ని వందల మంది బానిసలు అతని వద్ద పనిచేస్తుండేవారు. చాలా మంది చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం అతని భార్య 1782లో మరణించిన  తరువాత అతని వద్దనున్న బానిస "సేలీ హెమింగ్స్" తో శారీరక సంబంధం వుండేదని అతని ద్వారా ఆమెకు ఒక బిడ్డ కూడా జన్మించాడని వారు తెలిపారు.
Bibliography
Scholarly studies
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షులు
ఉజ్జయిని దక్షిణ శాసనసభ నియోజకవర్గం
ఉజ్జయిని దక్షిణ శాసనసభ నియోజకవర్గం మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ఉజ్జయిని జిల్లా, ఉజ్జయిని లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఎనిమిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
మూలాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
జై రామ్ థాకూర్
జై రామ్ థాకూర్(ఆంగ్లం:Jai Ram Thakur)(జననం 1965 జనవరి 6) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
తొలినాళ్ళ జీవితం
థాకూర్ మంది తుంగా ప్రదేశంలోని తండి గ్రామంలోని ఒక వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతనికి ఇద్దరు సోదరీమణులు, ఇద్దరు సోదరులు. ఇతని తండ్రి జేతు రామ్ సుతారి పని చేసే వాడు, తల్లి బ్రికు దేవి. జై రామ్ థాకూర్ కురణిలోని ప్రాథమిక పాఠశాలలో తన విద్యాభ్యాసం ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత 1987లో వల్లభ్ ప్రభుత్వ పాఠశాల నుండి బి.ఏ పూర్తి చేసాడు. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఏ చదువు పూర్తి చేసాడు.
కెరీర్
థాకూర్ ఎబివిపిలో తన సహచారిగా ఉన్న సాధన థాకూర్ని వివాహం చేసుకున్నాడు, వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.
రాజకీయ నాయకునిగా
థాకూర్ తన గ్రాడ్యుయేషన్లో ఉండగా ఎబివిపి కార్య కలాపాలలో పాల్గొనేవాడు. జైరాం ఠాకూర్ తొలిసారిగా చచ్యోట్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన ఆ తరువాత 1998లో మొదటి సారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై, అప్పటి నుండి వరుసగా ఆరుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. జైరాం ఠాకూర్ మండి జిల్లాలోని సెరాజ్ నియోజకవర్గం నుండి 2022లో ఎమ్మెల్యేగా పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ ​అభ్యర్థి చేత్​రామ్​పై 21వేల మెజార్టీతో గెలిచాడు.
మూలాలు
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:1965 జననాలు వర్గం:రాజకీయ నాయకులు వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
పట్నం సుబ్రమణ్య అయ్యరు
పట్నం సుబ్రమణ్య అయ్యరు (జననం 1845, మరణం జూలై 31 1902) దక్షిణ భారత శాస్త్రీయ సంగీత వాగ్గేయకారుడు. ఈయన త్యాగరాజ స్వామి సాంప్రదాయాన్ని అనుసరించారు. దాదాపు ఒక వంద దాకా కీర్తనలను వ్రాసారు.
జననం - బాల్యం
సుబ్రమణ్య అయ్యరు తమిళనాడుకు చెందిన తంజావూరు జిల్లా తిరువయ్యారులో పుట్టారు. వీరి కుటుంబానికి గొప్ప సంగీత నేపథ్యం ఉంది. వీరి తండ్రి భారతం వైద్యనాథ అయ్యరు సంగీతం-శాస్త్రమూ రెండిటిలో ఉద్దండులు. వీరి పితామహులు పంచానంద శాస్త్రి తంజావూరు సెర్ఫోజీ మహారాజా ఆస్థానంలో ఆస్థాన సంగీతకారుడు. సుబ్రమణ్య అయ్యరు సంగీతాన్ని మొదటి వారి మామయ్య మేలత్తూర్ గణపతి శాస్త్రి వద్ద తదుపరి మనంబుచవాది వేంకటసుబ్బయ్యర్ వద్ద నేర్చుకున్నారు. సుబ్రమణ్య అయ్యరు చాలా యేళ్ళు చెన్నపట్నం(చెన్నై)లో ఉన్నారు. అందువలన ఆయన ఇంటిపేరుగా పట్నం స్థిర పడిపోయి, ఆయన పట్నం సుబ్రమణ్య అయ్యరు గానే పిలవబడ్డారు.
శిష్యులు
ఈయన శిష్యులలో ప్రముఖ వాగ్గేయకారులు, గాయకులు ఉన్నారు.
వీరిలో ముఖ్యులు:
రచనలు
సుబ్రమణ్య అయ్యరు వ్రాసిన కృతులలో కదనకుతూహల రాగంలో రచించిన రఘువంశ సుధా, అభోగి రాగంలో రచించిన ఎవరి బోధన. ఈయన వీరి గురువు మకుటం వేంకటేశ కొద్దిపాటి తేడాతో వాడారు. వీరి కృతులు తెలుగు, సంస్కృతంలో ఉన్నాయి. మైసూరు రాజు చామరాజ వొడెయారు ఈయన సంగీత కచేరీ గాత్రానికి మెచ్చి రెండు వేరు వేరు సందర్భాలలో స్వర్ణ కంకణంతో సత్కరించారు.
మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు వర్గం:1845 జననాలు వర్గం:1902 మరణాలు వర్గం:వాగ్గేయ కారులు వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
దాసి (1988 సినిమా)
అవార్డులు
ఈ చిత్రం జాతీయ స్థాయిలో అయిదు అవార్దులు గెలుచుకొంది. ఒక తెలుగు చలన చిత్రానికి ఇన్ని అవార్దులు రావడం ఇదే ప్రధమం. తెలుగులో ఉత్తమ సినిమాగా బి.నరసింగరావు, ఉత్తమ నటిగా అర్చన, ఉత్తమ సినిమాటొగ్రఫికి గాను అపూర్వ కిషొర్ బిర్, ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్ గా సుదర్శన్, ఉత్తమ కళా దర్శకుడు గా టి. వైకుంఠం 1989 సంవత్సరపు జాతీయ చలన చిత్ర పురస్కారాలు అందుకొన్నారు. ఈ చిత్రం 1989 లో మాస్కో లో జరిగిన అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో డిప్లొమా ఆఫ్ మెరిట్ అవార్డ్ ను కూడా గెలుచుకొంది.
మూలాలు
వర్గం:1988 తెలుగు సినిమాలు వర్గం:జాతీయ పురస్కారం పొందిన తెలుగు సినిమాలు
పాముచేప
పాముచేప ఆంగ్విలీఫార్మస్ (Anguilliformes) అనే జాతికి చెందిన పొలుసుగల చేప. ఇది వేటాడి తినే గుణంగల చేప. ఆంగ్విలీఫార్మస్ జాతియందు నాలుగు ఉపజాతులు, ఇరవై కుటుంబాలు, నూటపదకొండు కులాలు, దాదాపు ఎనిమిది వందల పాముచేపల రకాలున్నాయి. ఈ పాముచేపలు తమ పుట్టినదశ నుండి యుక్తవయసుకు వచ్చే మార్గంలో చాలా మార్పు చెందుతాయి. సాధారణంగా పాముచేప అనే పదం ఐరోపా పాముచేపను సూచిస్తుంది. ఈ రకం చేపలలోకి "తిమ్మిరిచేప" (ఎలక్ట్రిక్ ఈల్), జన్యువు: ఎలక్ట్రోఫోరస్ (Electrophorus)), "వెన్నుపాము చేప" (ఆంగ్లం: స్పైనీ ఈల్ (Spiny Eel), కుటుంబం: మాస్టఖెంబెలిడే (Mastacembelidae)), "లోతుసముద్ర వెన్నుపాము చేప" (ఆంగ్లం: డీప్ సీ స్పైనీ ఈల్ (Deep Sea Spiny Eel), కుటుంబం: నోటఖాంథిడే (Notacanthidae)) వస్తాయి. పైన చెప్పిన చేపలు జంతుశాస్త్రపరంగా నిజమైన పాముచేపలు కాకపోయినా అవి కాలగమనంలో పాముచేపల గుణాలను సంతరించుకుని ఆ కుటుంబంలో భాగమయ్యాయి. thumb|253x253px|ఐరోపా నల్లపాము చేప పాముచేపలన్నింటిలోకి బరువైనది
వర్ణన
పాముచేపలు చూడటానికి పొడుగ్గా, పాములాగ ఉంటాయి. వీటిలో అతిచిన్నది "ఏకదవడ పాముచేప" (శాస్త్రీయ నామం: మోనోగ్నాతస్ అహ్ల్సోత్రోమి (Monognathus ahlstromi)) (5 సెం.మీలు లేదా 2 అంగుళాలు) కాగా, అతిపెద్దది "మోరే పాము చేప" (13 అడుగులు లేదా 4 మీటర్లు). పాముచేపల బరువు ముప్ఫై గ్రాముల నుండి పాతిక కేజీల పై వరకు ఉంటుంది. వీటికి కటిభాగంలో (వెన్నుపూస చివరిలో)  సాధారణంగా  ఇతర చేపలకున్నట్లు, రెక్క ఉండదు. అలాగే, కొన్ని రకాల పాము చేపలకు రొమ్ము పైన కూడా రెక్క ఉండదు. పృష్ఠభాగపు (వీపు), గుదభాగపు రెక్కలు కలిసిపోయి "పుచ్చీయ రెక్కగా" (తోక దగ్గర రెక్క) మారిపోయాయి. చూడటానికి చేప పై-కింది భాగపు రెక్కలు తోక వరకు కలిసిపోయి ఉంటాయి. ఈ చేపలు నీటియందు తరంగాలను సృష్టిస్తూ, ఆ తరంగాలను తమ ఒంటికి ఆనుకొని ప్రవహించేలా చేస్తూ ఈదుతాయి. దాని వలన ఇవి ముందుకు  ఎంత సులువుగా ఈదగలవో, అంతే సులువుగా వెనకకు ఈదగలవు.
బహుశాతం పాముచేపలు మహాసముద్రపు లోతులేని ప్రాంతాలలో (తీరానికి దగ్గరగా) నివసిస్తూ అక్కడి మట్టి, బురద లేదా రాళ్లలో గూళ్లుకట్టుకొంటాయి. విచిత్రమేమిటంటే ఎక్కువశాతం పాముచేపలు రాత్రివేటాడి తింటాయి. అప్పుడప్పుడు ఇవి కలిసి బ్రతుకుతాయి. వీటి గూళ్లను "పాముచేప గుంటలు" అంటారు. కొన్ని రకాల పాముచేపలు మహాసముద్రపు లోతు నీటి యందు (నాలుగు కిలోమీటర్లు లేదా పదమూడు వేల అడుగులు), ఖాండాంతరపు  ఇసుకమేట వాలులలో  కూడా అంతే లోతులలో  నివసిస్తూంటాయి. కేవలం  ఆంగ్వీల్లా కుటుంబానికి  చెందినవి మాత్రమే  స్వచ్ఛజలాలలోకి  ఒక్కొక్క కాలంలో వచ్చి తిరిగి సముద్రానికి  వెళ్లి పోతాయని  తెలిసింది. బరువైన (నిజమైన కుటుంబానికి చెందిన) పాముచేప ఐరోపా నల్లపాముచేప. ఈ రకపు పాముచేపల పొడవు పది అడుగులుంటుంది, వీటి బరువు వందకేజీల పైనుంటుంది. ఇతర పాముచేపలు పెద్దవి ఉన్నాయి కాని దీనంత బరువుగలవి కావు. ఉదాహరణకు మోరే పాముచేప నాలుగడుగులున్నా ఐరోపా నల్లపాముచేపకన్నా బరువు తక్కువ కలదే.
జీవిత చక్రం
పాముచేపలు తమ జీవితాలను చిన్న చిన్న తోకకప్పల వంటి రూపాలతో ప్రారంభిస్తాయి. వాటిని అప్పుడు "లెప్టో సెఫలీ " (Leptocephali, అర్థము: చిన్న తల) లార్వా (larva) అంటారు. పాముచేప పిల్లలు నీటి  ఉపరితలానికి  దగ్గరగానే ఉంటూ నీటి నాచు, ఇతర చిన్నచిన్న చనిపోయిన చేపల తేలుతున్న ముక్కలను  తింటూ పెరుగుతాయి. కొంతకాలానికి ఇవి గాజుపాము చేపలుగా మారి పారదర్శకంగా తయారవుతాయి. పిమ్మట కొంతకాలానికి అసలు పాముచేపలుగా మారి సంతానోత్పత్తి స్థితికి అర్హతపొందుతాయి. పాముచేపలు సాధారణంగా సముద్రజీవులు. కాని అప్పుడప్పుడు స్వచ్ఛజలాలలోకి వస్తూంటాయి. ఎడమ|thumb|310x310px| సాధారణ (catadromous) పాముచేప జీవిత చక్రం "లేడీ కాలిన్ క్యాంప్బెల్ 2" అనేది బాలిసోడేర్, ఐర్లాండ్లో ఉన్న పాముచేపల వర్ధకము.
మనుషులకు ఉపయోగము
యూ.కేలో ఒకప్పుడు ఎల్వర్లనబడే యువ పాముచేపల వేపుడు బాగా చౌకవంటకము కాని 1990ల సమయంలో పాము చేపల సంఖ్య ఆయా ప్రాంతాలలో తగ్గిపోగా, ప్రస్తుతం ఆ వంటకం చాలా అరుదుగా పండుగ సమయాలలో చేసుకొని తినడానికే పరిమితమైంది. ఆ వంటకం ధరకూడా పెరిగిపోయింది. ముఖ్యంగా మోరే పాముచేపలు, నీటిశాస్త్రవేత్తలకు బాగా ఆసక్తికరమైనవి. పాముచేపల రక్తం మనుషులకు, ఇతర క్షీరదాలకు హానికరము కాని వాటిని వండి తింటేమాత్రం ఏం ప్రమాదం లేదు. ఆ రక్తసారంలో ఉండే విషాన్ని మొట్టమొదటిగా "ఛార్ల్స్ రాబర్ట్ రిఛెట్" అనే వ్యక్తి కుక్కలపై ఆ రక్తాన్ని ప్రయోగించడం ద్వారా కనిపెట్టి నోబెల్ బహుమతి పొందాడు. ఆ పరిశీలనలో అతడు ఆ రక్తంలోకి విషం అవి తినే సముద్రదోసల వలన వస్తుందని నిర్ధారించాడు.
పాముచేపల చర్మం చాలా సున్నితంగానున్నప్పటికీ బహుదృఢంగా సాగే గుణం ఎక్కువ కలిగుంటుంది. కాని అన్ని పాముచేపల చర్మాన్ని తీయరు. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉండి "హ్యాగ్ ఫిష్(ఆంగ్ల నామం)" అని పిలువబడే ఒక రకమైన బంక పాముచేప తోలు మాత్రమే తీసి కొన్నింటిలో వాడుతారు.
చరిత్ర
మధ్యయుగ కాలంలో నెదర్లాండ్లోని "ఆల్మేర్ సరస్సు"కు ఆ పేరు అందులో ఎక్కువగా పాముచేపలుండటం వలన వచ్చింది. ఒళంద భాష(డచ్)లో ఈ పాము చేపను "ఆల్" లేదా "ఏల్" అని, సరస్సును "మేర్"అని అంటా రు. ఇప్పడు ఆ సరస్సు అక్కడ లేకపోయినా దాని స్మృతిగా ఆ ఊరి పేరును ఆల్మేర్ అని 1984లో మార్చారు.
పరాస దేశపు(ఫ్రెంచ్) పాలినీషియన్ దీవులలో ఒకటైన హువాహీన్లో 3-6 అడుగుల పొడవుగల పాము చేపలుగల ఒక సరస్సుంది. వాటిని ఆ స్థానికులు పవిత్రంగా భావిస్తారు.
స్థిరమైన వినియోగం
2010లో హరితశాంతి అంతర్రాష్టీయ సంస్థ, ఐరోపా-జపాను-అమెరికా పాముచేపలను సముద్రాహారపు ఎర్ర జాబితాలోకి చేర్చింది. జపాను ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పట్టిన పాముచేపలలో డెబ్భైశాతం కన్నా ఎక్కువ తింటుంది.
ఉల్లేఖనాలు
వర్గం:జీవ శాస్త్రము వర్గం:జలచరాలు వర్గం:చేపలు
సునీల్ దత్
సునీల్ దత్ (జూన్ 6 1930 – మే 25 2005) అసలు పేరు బాల్ రాజ్ దత్. ఈయన ప్రముఖ భారత సినిమా నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత, రాజకీయ నాయకుడు. మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో సునీల్ క్రీడా, యువజన వ్యవహారాల శాఖా మంత్రిగా వ్యవహరించారు. ఆయన కొడుకు సంజయ్ దత్ కూడా ప్రముఖ నటుడే. ఆయన  కూతురు ప్రియ దత్ మాజీ ఎంపిగా పని చేశారు.
1968లో భారత ప్రభుత్వం సునీల్ ను పద్మశ్రీ అవార్డుతో గౌరవించింది. 1984లో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి, వాయువ్య ముంబై నియోజకవర్గం నుండి 5సార్లు ఎంపిగా ఎన్నికయ్యారు.
తొలినాళ్ళ జీవితం
సునీల్ దత్ 6 జూన్ 1930న పాకిస్థానీ పంజాబ్ లోని ఝేలం మండలంలోని ఖుర్ద్ గ్రామంలో పుట్టారు. ఆయన 5వ ఏటనే తన తండ్రి చనిపోయారు. 18వ ఏట భారతదేశం ఇండియా, పాకిస్థాన్ లుగా విడిపోయింది. సునీల్ తండ్రి యొక్క ముస్లిం స్నేహితుడు యాకూబ్ వీరికుటుంబాన్ని కాపాడారు. తరువాత పంజాబ్ లోని యమునా నగర్ సమీపంలోని మండేలీ అనే గ్రామంలో స్థిరపడ్డారు. ఈ గ్రామం యమునా నది ఒడ్డున ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ యమునా నగర్ హర్యానా ప్రాంతంలోని ఒక మండలం. ఆ తరువాత లక్నోకు మారారు. డిగ్రీ చదువుకునే రోజుల్లో అమీనాబాద్ గల్లీలో గడిపారు సునీల్. ముంబైలోని జై హింద్ కళాశాలలో చదువుకుని, నగరంలోని బెస్ట్ ట్రాన్స్ పోర్ట్ డివిజన్ లో ఉద్యగం చేశారు.
కెరీర్
రేడియో కార్యక్రమాలతో కెరీర్ ప్రారంభించారు సునీల్. సిలోన్ రేడియోలో హిందీ ప్రసారాల్లో ఆయన చాలా ప్రఖ్యాతులు. దక్షిణ ఆసియాలో ఈ సిలోన్ రేడియో చాలా ప్రసిద్ధమైనది. 1955లో విడుదలైన రైల్వే ప్లాట్ ఫాం సినిమాతో మొదటిసారి నటునిగా పరిచయం అయ్యారు ఆయన.
1957లో విడుదలైన మదర్ ఇండియా సినిమాతో స్టార్ గా ఎదిగారు సునీల్. ఈ సినిమాలో తనతో కలసి నటించిన నర్గిస్ దత్ నే 11 మార్చి 1958న వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ సినిమా షూటింగ్ సమయంలో అగ్నిప్రమాదం జరగగా, నర్గిస్ ను సునీల్ కాపాడి ఆమె ప్రేమను గెలుచుకున్నారని అప్పట్లో చెప్పుకునేవారు.
వీరి కుమారుడు సంజయ్ దత్ కూడా విజయవంతమైన నటుడు. ఆయనకు ఇద్దరు కూతుళ్ళు. ప్రియ దత్, నమ్రతా దత్. మదర్ ఇండియా సినిమాలో తనతో కలసి నటించిన రాజేంద్ర కుమార్ కొడుకు కుమార్ గౌరవ్ కు ఇచ్చి తన రెండో కూతురు నమ్రతా దత్ కు ఇచ్చి  వివాహం చేశారు సునీల్.
మూలాలు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు వర్గం:1929 జననాలు వర్గం:2005 మరణాలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
దేవదాస్ గాంధీ
దేవదాస్ మోహన్‌దాస్ గాంధీ ( 1900 మే 22 – 1957 ఆగష్టు 3) మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ, కస్తూరిబాయి గాంధీ దంపతుల నాలుగవ, చివరి సంతానము. ఇతడు దక్షిణ ఆఫ్రికా దేశంలోని డర్బన్‌లో జన్మించాడు. ఇతడు యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో పాటు భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు. గాంధీజీ ఆశయాలకు అనుగుణంగా ఇతడు విద్యాభ్యాసం చేశాడు. భారతదేశం తిరిగి వచ్చిన తర్వాత మొదట కాంగ్రా గురుకుల విద్యాలయంలో చేరాడు. పిమ్మట శాంతినికేతన్‌లో చదువుకున్నాడు.
స్వాతంత్రోద్యమం
ఇతడు తన తండ్రితో పాటు స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొని అనేక పర్యాయాలు జైలుకు వెళ్లాడు. 1918లో మద్రాసులో దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ ప్రారంభమైనప్పుడు ఇతడు ఆ సభ తొలి ప్రచారకునిగా హిందీ పాఠాలు చెప్పాడు. స్వదేశీ ఉద్యమసమయంలో ఆంధ్రప్రాంతంలో వాడుకలో ఉన్న సన్న నూలు వస్త్రం గాంధీజీ దృష్టికి వచ్చింది. ఆ నేత నాణ్యతకి అబ్బురపడ్డ గాంధీజీ దాని తయారీ విధానం పరిశీలించి రమ్మని తన కుమారుడు దేవదాస్ గాంధీని పొందూరు పంపాడు. ఇతడు పొందూరులో తయారయ్యే సన్న ఖాధీ శ్రేష్టతనీ, నాణ్యతనీ, కార్మికుల నైపుణ్యాన్నీ పరిశీలించి గాంధీజీకి ఒక నివేదికని సమర్పించాడు. ఇతని నివేదికని ఆధారం వస్త్రాలని పరిశీలించిన గాంధీజీ పొందూరు ఖద్దరు కళావైభవాన్ని ప్రశంసిస్తూ యంగ్ ఇండియా పత్రికలో ఓ వ్యాసం వ్రాశాడు.
సినిమా, పత్రికా రంగాలు
ఆర్. నటరాజ మొదలియార్ నిర్మించిన దక్షిణ భారతదేశపు తొలి మూకీ కీచకవధకు ఇతడు హిందీ భాషలో సబ్‌టైటిల్స్ వ్రాశాడు. మహాత్మాగాంధీపై తీసిన టెలివిజన్ డాక్యుమెంటరీ సీరియల్‌లో ఇతని పాత విడియో ఫుటేజీలను ఉపయోగించారు. ఇతడు పాత్రికేయుడిగాకూడా రాణించాడు."యంగ్ ఇండియా", "నవజీవన్" పత్రికలను నిర్వహించడంలో తండ్రికి సహకరించాడు. కొంతకాలం మోతీలాల్ నెహ్రూ నడిపిన "ఇండిపెండెంట్" పత్రిక సంపాదక వర్గంలో పనిచేశాడు. "హిందుస్తాన్ టైమ్స్" పత్రికకు సంపాదకునిగా వ్యవహరించాడు. అఖిల భారత వార్తాపత్రికా సంపాదకుల సంఘం, భారతీయ ప్రాచ్య వార్తాపత్రికా సంఘం, ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా వంటి సంస్థలతో ఇతనికి సంబంధాలు ఉన్నాయి. చాలా పర్యాయాలు ఈ సంస్థలకు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ డైరెక్టర్ల బోర్డులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
కుటుంబం
ఇతడు మహాత్మా గాంధీ అనుయాయి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు అయిన చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి కుమార్తె లక్ష్మిని ప్రేమించాడు. కానీ అప్పుడు లక్ష్మి పిన్నవయస్కురాలు – ఆమె వయసు 15 సంవత్సరాలు, దేవదాస్ గాంధీ వయసు 28 సంవత్సరాలు – కావడంవల్ల రాజాజీ, గాంధీ ఇద్దరూ ఈ జంటను ఒకరినొకరు చూసుకోకుండా ఐదు సంవత్సరాలు వేచి ఉండాల్సిందిగా ఆంక్షలు విధించారు. ఐదేళ్ల తరువాత తమ తల్లిదండ్రుల అనుమతితో 1933లో వీరిద్దరి వివాహం జరిగింది. దేవదాస్, లక్ష్మి దంపతులకు రాజమోహన్ గాంధీ, గోపాలకృష్ణ గాంధీ, రామచంద్ర గాంధీ అనే కుమారులు, తారా గాంధీ అనే కుమార్తె జన్మించారు.
మరణం
ఇతడు 1957, ఆగష్టు 3వ తేదీన కాలేయ సంబంధమైన వ్యాధితో బాధపడుతూ, గుండెపోటుతో బొంబాయిలో తన 57వ యేట మరణించాడు.
బయటి లింకులు
వర్గం:1900 జననాలు వర్గం:1957 మరణాలు వర్గం:మహాత్మా గాంధీ కుటుంబం వర్గం:గాంధేయవాదులు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:సంపాదకులు వర్గం:భారతీయ పాత్రికేయులు
కారుమంచి రామమూర్తి
కారుమంచి రామమూర్తి  ఏలూరుకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 1921న గాంధీజీ ఏలూరులో సభ నిర్వహించినప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో సభలో పాల్గొని అప్పట్నుంచీ జాతీయోధ్యమంలో చేరారు రామమూర్తి. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న ఆయన, మద్యపాన నిషేధానికి ప్రయత్నిస్తూ తాగుబోతుల చేతిలో దెబ్బలు కూడా తిన్నారు. అయినా ఆయన తన సంకల్పాన్ని మార్చుకోక పట్టుదలతో ముందుకెళ్ళడం విశేషం.
వ్యక్తిగత జీవితం
1930 అక్టోబరు 2న పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని ఏలూరులో కారుమంచి రత్తయ్య, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించారు రామమూర్తి. తొమ్మిదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నారు ఆయన. ఆయన వ్యాపారం చేసేవారు. ఆయన 18వ ఏట ఏలూరుకు మహాత్మాగాంధీ వచ్చినప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో కలసి ఆయన సభకు హాజరయ్యారు రామమూర్తి. గాంధీ మార్గం, మాటలు ఆయనను బాగా ఆకట్టుకున్నాయి. దాంతో జాతీయోద్యమంలో కృషి చేయాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు రామమూర్తి. సత్యాగ్రహంలో భాగంగా అరెస్టై అనారోగ్యం పాలైనా, మద్యపాన నిషేధ ఉద్యమంలో తాగుబోతుల చేతిలో దెబ్బలు తిన్నా, సైమన్ గోబ్యాక్ ఉద్యమంలో మూర్చపోయేలా పోలీసుల లాఠీఛార్జీలో గాయపడినా, రెండు సార్లు సంవత్సరం పాటు కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించినా, రాజద్రోహిగా ముద్రవేసి ప్రభుత్వం ఆయన నడిపే సోడా, ఫ్యాన్సీ షాపులను ధ్వంసం చేయడంతో అనేక ఆర్థిక సమస్యలు అనుభవించినా ఏ మాత్రం వెరవలేదు రామమూర్తి. ఆయన తన జీవితకాలంలో దాదాపు 4ఏళ్ళ 6 నెలలు కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఐదుగురు కుమార్తెలు.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో కృషి
1923లో నాగపూర్ జెండా సత్యాగ్రహంలో 80మందిని అరెస్టు చేయడంతో అప్పటి ఆంధ్రరాష్ట్ర కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు టంగుటూరు ప్రకాశం పంతులు పిలుపుతో జిల్లాకు చెందిన సత్తిరాజు రామమూర్తి, ఈడూరి సత్యనారాయణ, నిడమర్తి ఉమామహేశ్వరరావు తదితరులతో పాటు రామమూర్తి కూడా సత్యాగ్రహంలో పాల్గొనేందుకు నాగపూర్ బయలుదేరారు. రైళ్ళలోనే సత్యాగ్రహుల్ని అరెస్టు చేస్తున్న పోలీసుల్ని తప్పించుకుని నాగపూర్ లో సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు ఆయన. అయితే అక్కడ పోలీసులు అరెస్టు చేయగా, సంవత్సరం జైలు శిక్ష విధించింది కోర్టు. ఆరునెలల్లోనే విడుదల చేసినా, అనారోగ్యవంతమైన మినపపొట్టు పులుసు, ఉప్పులేని జొన్నెరొట్టెలు వంటి ఆహారం తినడంతో పూర్తి అనారోగ్యవంతులై ఏలూరు చేరారు రామమూర్తి.
1930లో జిల్లాలోని మట్లపాలెం, తూర్పుతాళ్ళు వద్ద ఉప్పు తయారు చేసి ఉప్పుసత్యాగ్రహం నిర్వహించి శాసనోల్లంఘన చేశారు రామమూర్తి. ఖద్దరు వ్యాప్తి, మద్యపాన నిషేధం వంటి కార్యక్రమాలను కూడా చేశారు ఆయన. ఉప్పు సత్యాగ్రహానికి వ్యతిరేకంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం రాజభక్తులు (ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు) తో విస్తృత ప్రచారం మొదలుపెట్టారు. అందులో భాగంగానే మే 18న వంగాయిగూడెంలో రాజభక్తులు, క్రైస్తవ మిషనరీలు కలసి సభ నిర్వహించారు. రామమూర్తి, తాడేపల్లి అనంతశాస్త్రి, వెల్లంకి కృష్ణమూర్తి తదితరులు ఏలూరు నుండి వంగాయిగూడెం వెళ్ళి ఆ సభను భగ్నం చేశారు. వీరి దెబ్బతో 24తేదీన ఏలూరులో విదేశీ క్రైస్తవులతో కలసి రాజభక్తులు నిర్వహించాలనుకున్న ర్యాలీని రద్దు చేసుకున్నారు వారు.
మే 26న ఏలూరు కొత్తపేటలో నిర్వహించిన మద్యపాన నిషేధ సభలో కొమ్మారెడ్డి ఆంజనేయులు అధ్యక్షతన, ఇటికల సూర్యనారాయణ, మంగళంపల్లి చంద్రశేఖర్ లతో పాటు కారుమంచి వక్తగా పాల్గొన్నారు. మద్యపానం గురించి వ్యతిరేకంగా ఉపన్యసించిన ఆయనపై రాజద్రోహం అభియోగం పెట్టి 108 సెక్షను కింద అరెస్టు చేశారు. జూన్ 17న అరెస్టు చేసిన ఆయనకు ఏలూరు సబ్ డివిజినల్ మేజిస్ట్రేట్ మహ్మద్ అజింతుల్లా ఖాన్ సాబ్ 1 సంవత్సరం పాటు కారాగార శిక్ష విధించారు. శిక్షలో భాగంగా రాజమండ్రి, తిరిచ్చురాపల్లి, అల్లిపురం, కడలూరు జైళ్ళలో శిక్ష అనుభవించారు రామమూర్తి.
1932లో తిరిగి ప్రారంభమైన శాసనోల్లంఘన ఉద్యమ సమయంలో తన షాపు వద్ద రాజద్రోహ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ ఆయనను పోలీసులు అరెస్టు చేసి, 9 నెలల కఠిన కారాగార శిక్ష వేశారు. దుకాణాల మూసివేత, రామమూర్తి అరెస్టుతో ఆయన కుటుంబం తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. తరువాత 1941లో వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో భాగంగా ఆయనను ఏలూరులో మళ్ళీ అరెస్టు చేసి, 6 నెలల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించారు.
మూలాలు
వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు వర్గం:గాంధేయవాదులు
గాజు (ఆభరణం)
right|250px|thumb|ఒక దుకాణంలో అమ్మకానికి ఉన్న గాజులు గాజులు (ఆంగ్లం Bangles) ముఖ్యంగా స్త్రీలు చేతికి ధరించే ఆభరణాలు. ఇవి గాజుతో గాని, ప్లాస్టిక్, లక్క లేదా, బంగారంతో గాని తయారుచేస్తారు.
సోఫియా చౌదరి
సోఫియా చౌదరి (జననం 8 ఫిబ్రవరి 1982) భారతదేశానికి చెందిన బ్రిటిష్ గాయని, హోస్ట్, నటి.
జీవిత విశేషాలు
సోఫియా చౌదరి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని ఇంగ్లాండ్‌లోని మాంచెస్టర్‌లో పుట్టి పెరిగింది. తండ్రి సోఫియా లోరెన్‌కి అభిమాని కావడంతో "సోఫియా" అని పేరు పెట్టాడు. అయితే "సోఫీ" గా పేరు మార్చుకుంది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు వర్గం:మరాఠీ సినిమా నటీమణులు వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
సింగ్‌భూమ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
సింగ్‌భూమ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం భారతదేశంలోని 543 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో, జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని 14 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం రెండు జిల్లాల పరిధిలో 06 అసెంబ్లీ స్థానాలతో ఏర్పడింది.
మూలాలు
వర్గం:జార్ఖండ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
గాజు (ఆభరణం)
హిందూ సాంప్రదాయంలో గాజులు ధరించడం అయిదోతనానికి గుర్తు. భారతదేశము, ఆంధ్రదేశము హస్తకళలకు, చేతి వృత్తులకు ఒకప్పుడు కాణాచి. బ్రీటిషుపలనకు పూర్వము ఆంధ్ర గడ్డలో చేతి వృత్తులకు ఆపూర్వ ఆదరణ లభించింది. అగ్గిపెట్టెలో యిమిడె పట్టుచేరను నేసిన ఘనత మన తెలుగు నేతగాళ్ళది. అలాగే శిల్పకళ, చిత్రకళ, కుమ్మరి, కమ్మరి వృత్తులు కాడా ఆదరణ చెందాయి. బ్రీటిశు పాలనలో క్రమముగా పై వృత్తుల కళల ప్రాభాల్యం క్రమముగా సన్నగిల్లి అడుగంటిపోయాయి. నేడు నేతన్నలు అప్పుల ఊబిలో కారుకుపొయ్యి అత్మహత్యలు చేసుకుంటిన్నారు.
హిందూ సంస్కృతి
అతి పూరాతనమైన చేతికళల పరిశ్రమలలో చేతిగాజుల పరిశ్రమ ఇకటి. మహిళలకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనవి మట్టిగాజులు. చేతికి గాజులులేని స్త్రీలను వుహించలేము. స్త్రీలచేతులకు గాజులు వుండటం గౌరవ సూచకము.స్త్రీలు ఆభరణాలపై,పట్టుచేరెల పై ఎంత మక్కువ చూపెదరో, గాజులపై అంతే మక్కువ చూపిస్తారు. గాజులను మహిళలు ధరించడం సనాతన భారతీయ సంప్రదాయములో ఒకభాగము. ముతైదువకు వుండే ఐదు లక్షణాలలో గాజులు ఒకటి. గాజుల తయారి,అమ్మకం పై ఆధారపడి నేటికి కొన్ని లక్షల కుటుంబాలు ఆధారపడి జీవిస్తున్నాయి.ఎక్కడ తిరునాల, లేదా జాతర జరిగిన మనకు తప్పని సరిగా కన్పించేవి గాజులమ్మేదుఖాణాలు. గ్రామ ప్రాంతాలలోని వారపు సంతలలో కాడా గాజులమ్మేవారు కన్పిస్తారు. పూర్వకాలములో ప్రత్యేకముగా ఒక కులము (గాజుల బలిజ) వారు ఈ గాజులమ్మే వృత్తిలో వుండేవారు. గాజుల వుత్పత్తిదారులనుండి గాజులను టోకులో కొనుగోలున తెచ్చుకుని వూరూర తిరుగుచు, ఇంటింటికి తిరిగి గాజులమ్మేవారు. పూర్వకాలములో ఇంటిలో పెళ్ళి జరిగిన, శ్రీమంతము జరిగిన, లేదా ఏ శుభకార్యము జరిగిన గాజులోళ్ళను ఇంటికి పిలిపించుకుని, ఇంటిళ్ళిపాది ఆడవాళ్ళు గాజులు వేయించుకుని, వారికి నమస్కరించి, తగిన విధముగా సంభావన యిచ్చి పంపేవారు.ఏదైన కార్యము మీద బయటకు వెళ్ళునప్పుడు గాజులమ్మేవారు కాని, మట్టిగాజులు ధరించిన స్ర్తీ ఎదురుగా వచ్చిన శుభకరమని, వెళ్ళె కార్యాము జయప్రథముగా జరుగుతుందని భావిస్తారు. ఆధునీక కాలములో వచ్చిన పెను మార్పుల కారణముగా వూరూర తిరిగి గాజులమ్మే వారు కనుమరిగైపోయారు. కాని గాజుల వాడకం మారలేదు, తగ్గలేదు. అధునాతనంగా, పారిశ్రామికంగా దేశము మారినను, ఇప్పటికి గాజుల పరిశ్రమ హస్తకళ/చేతి వృత్తుల పరిశ్రమగా కొనసాగుతు, కొన్ని లక్షల మధ్య తరగతి కుటుంబ ఆడవారికి జీవనోపాది కల్పిస్తున్నది. వేదకాలం నాటి కన్న ముందే స్ర్తీలు గాజులు ధరించే వారని లభించిన ఆధారలను బట్టి తెలుస్తున్నది. మహోంజొదార త్రవ్వకాలలో లభించిన చిత్రాలలో చేతికి కంకణంధరించిన స్త్రీ చిత్రాలున్నాయి. యక్షిణి చిత్రాలలోని కూడా యక్షిణి చేతికి కంకణం ధరించింది. బాణబట్టు తన కావ్యములో సరస్వతిదేవి చేతికి గాజులు (కంగణ్‌) ధరించినట్లుగా పెర్కొన్నాడు.పురాతన తవ్వకాలలో తక్షశిల వద్ద, మౌర్య సామ్రాజ్యకాలం నాటి రాగి గాజులు లభించాయి. అజంతా చిత్రాలలోని, ఎల్లోరా శిల్పాలలోని స్త్రీలు గాజులు (కంగణ్‌) ధరించడం కన్పిస్తున్నది. B.C.230-100 నాటికే సిందులోయలో గాజులు ధరించెవారని తెలుస్తున్నది. జానపదపాటలలో,కావ్యాలలో,సాహిత్యములో గాజుల ప్రస్తవన విస్రుతముగా కన్పిస్తున్నది.సిక్కులు తమ మతాచారంలో లోహంతో చేసిన గాజును ధరించెదరు.దానిని 'కడ' (kada) అంటారు.చేతికి ధరించే ఈ కంకణములను ఎక్కువగా గాజు (Glass) తో చెయ్యడం వలన "గాజులు" అనే పేరు తెలుగులో రూడి అయ్యింది. గాజులనే కరకంకణములని కూడా అంటారు. గాజులను సంస్కృరములో 'కంకణ్‌' అనియు, హిందిలో 'చిడియ', 'చుడ' అని అంటారు. పంజాబులో వధువులు పెళ్ళికి 21 రోజుల ముందు నుండి కాని, లేదా పెళ్ళి తరువాత సంవత్సరం వరకు ఏనుగు దంతము (ivory) తో చేసిన గాజులని ధరించదం సంప్రదాయం. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో పెళ్ళికూతురు ఏర్రచీర, ఏర్రగాజులు ధరించడం శుభదాయకంగా తలంచెదరు. మహారాస్ట్రలో, కర్నాటకలో, ఆంధ్రలో పెళ్ళికూతురు పచ్చగాజులు ధరించడం ఆనవాయితీ. పచ్చరంగు శుభానికి పతీకగా భావిస్తారు.
అలాగే పూర్వకాలంలో రాజస్తాన్‌ వివాహిత స్త్రీలు భర్త వున్నంత కాలము మణికట్తు నుంచి,ముంచెయ్యివరకు ఏనుగు దంతముతో చేసిన గాజులు ధరించేవారు.అలాధరించడం వలన తన కుటుంబానికి, భర్తకు, సంతానానికి శుభం కలుగుతుందని నమ్మకము, విశ్వాసం.పశ్చిమ బెంగాల్‌లో చిన్న గవ్వలు లేదా ఎర్ర పగడాలతో చేసిన గాజులను చేతులకు వేసుకొనడం పెళ్లయిన ఆడవారికి ఆచారంగా ఉంది. నేటికి ఆదివాసి, గిరిజన స్త్రీలు చేతులకు నిండుగా, ముంజేతి వరకు తెల్లటి, వెడల్పాటి చెక్కతో లేదా వెదురుతో చేసిన గాజులు ధరించడం గమనించవచ్చును.స్త్రీ దేవరామూర్తులకు ఎర్రగాజులను భక్తులు కానుకగా,మూడుపులుగా సమర్పించెదరు. కలకత్తలో కాళి దేవతకు ఎర్రగాజులను భక్తులు సమర్పించుకుంటారు. మిగాతా ప్రాంతాలలో నల్లటి గాజులను సమర్పించుకుంటారు. దక్షిణ భారతదేశములో స్త్రీ గర్భవతిగా వున్నప్పుడు, పుట్టింటి వారు 'శ్రీమంతము'లో ఒకచేతికి 21 గాజులు, మరోచేతికి 22 గాజులు తొడుగుతారు.గాజుతో చేసె గాజుల పరిశ్రమను మొగలుల కాలములో బాగా ప్రోత్యాయించారు. ముఖ్యముగా ఫెరొజాబాద్‌లో గాజుల పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందుటకు కారణము మొగలు సుల్తానులు యిచ్చిన ప్రోత్యాహమే కారణము.
గాజుల తయారీ
గాజులను చెయ్యుటకు, మాములుగా యితర గాజు (glass) వస్తువులను తయారు చేసె ముడి గాజునే ఉపయోగిస్తారు. 'ఫర్నెస్'లో ముడి గాజును బాగా కరగు వరకు వేడిచేసి అందులో ఒక గొట్టం (pipe)ను ముంచి బయటకు తియ్యుదురు.గొట్టం చుట్టు కరగిన గాజు స్తూపాకరం (cylinderical) గా ఏర్పడును. ఇలా ఏర్పడిన స్తూపాకారవలయ గాజును గోట్టం మీద వుండగానే, గాజు గట్టిపడకముందే నెమ్మదిగా కొట్తి సమఆకారంగా,సమ మందంగా, వుండేటట్లు చేస్తారు. యిప్పుడు మరో ఫర్నెస్లో యాంత్రికంగా, నెమ్మదిగా తిరుగుచున్న రోలరుకూ పై భాగములో,గోట్టముపై వున్న గాజును వేడి చేసి, రోలరుయొక్క పై భాగానికి తాటించెదరు.యిప్పుడు, గొట్టం మీది గాజు రోలరు మీద సన్నని దారాలవలే వలయాలుగా (circular rings) ఏర్పడును. చూడటనికి ఈ స్దితిలో 'స్ప్రింగ్'వలే వుండును. ఈ వలయాని నిలువుగా' డైమండ్ కట్టరు'ద్వారా కట్ చేస్తారు. యిలా కట్ చెయ్యడం వలన రెండు చివరులున్న రింగులుగా ఏర్పడును.
1. జుదాయి
'జుదాయి'లేదా 'జుడాయి' విభాగములో విడిగా వున్నరింగులను దగ్గరిగా చేర్చిరింగుగా చెయ్యడం జరుగును.దీనిని "జోడించడం'లేదా 'జుదాయి' అంటారు. కిరొసిన్ ద్వారా గాలిని వేడిచేసి, వేడిగాలి సన్నని గొట్టం వంటి నాజిల్ద్వారా వచ్చేటప్పుడు గాజు రింగుల రెండు విడి చివరలను వేడి గాలి ద్వారా,లేదా సన్నని మంట ద్వారా, రెండు చివరలు దగ్గరిగా చేర్చి అతికించెదరు. ఏక్కువగా ఈ పనిని ఆడ కార్మికులు చెయ్యుదురు.
2. సాదై
ఈ విభాగంలో అంచులను దగ్గరిగా చేర్చీఅతికించిన గాజుల జాయింట్లను మరియొకసారి వేడిచేసి, ఏమైన తేడాలుంటే సరిచేసి, గాజు అనీ వైపులనుండి సమానంగా కన్పించేలా చెయ్యుదురు. ఈ పనికూడా ఎక్కువగా మహిళ కార్మికులే చెయ్యుదురు.
3. డెకరెషన్
ఈ విభాగంలో గాజులకు నగీషీలు చెక్కి,అవసరమఒతే 'జరీ' అద్ది కావలసిన రంగులను అద్దకము చెయ్యబడును. ఈ విభాగంలో కాస్త ఎక్కువ నైపుణ్యమ్ కలిగిన కార్మికులను నియమించెదరు.
రకాలు
right|thumb|250px|హైదరాబాదు లాడ్ బజారులో ఒక గాజుల దుకాణం
వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు వర్గం:ఆభరణాలు
నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్
నూర్-ఉన్-నిసా ఇనాయత్ ఖాన్(1914 జనవరి 1 – 1944 సెప్టెంబరు 14), లేక నూరా ఇనాయత్-ఖాన్ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న బ్రిటీష్ యోధురాలు, స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ లో ఆమె చేసిన పనికి బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. నూరా బేకర్ అన్న పేరు కూడా ఆమె వాడేది. భారతీయ అమెరికన్ వారసత్వాలు కలిగిన నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ రచయితగానూ పేరు పొందింది. స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా ఆమె చేసిన కృషికిగాను మరణానంతరం జార్జ్ క్రాస్ సాధించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటన్ నుంచి జర్మనీ ఆక్రమిత ఫ్రాన్సుకు సైన్యంలో ఆదేశాల మేరకు స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా వెళ్ళి పనిచేసిన తొలి మహిళగానూ, బ్రిటన్లో తొలి ముస్లిం వార్ హీరోయిన్ గానూ ఆమె నిలిచింది.
తొలినాళ్ళు
మాస్కోలో 1914 జనవరి 1న తల్లిదండ్రులకు తొలి సంతానంగా నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ జన్మించింది. విలాయత్ (1916-2004), హైదయత్ (1917-2016), ఖైరున్నీసా (1919-2011) ఆమె తోబుట్టువులు.
ఆమె తండ్రి ఇనాయత్ ఖాన్ భారతీయ ముస్లిం పాలక కుటుంబానికి చెందినవాడు అతని తల్లి టిప్పు సుల్తాన్ మామగారి వారసరాలు. ఇనాయత్ ఖాన్ ఐరోపాలో సూఫీయిజాన్ని బోధిస్తూ, సంగీతకారునిగా జీవించాడు. ఆమె తల్లి పిరానీ అమీరా బేగం (ఓరా రే బేకర్ గా జన్మించింది) న్యూమెక్సికో ప్రాంతానికి చెందిన అమెరికన్. ఇనాయత్ ఖాన్ అమెరికా పర్యటనల్లో వారిద్దరూ కలిశారు. ఆ క్రమంలో వివాహం చేసుకున్నారు.
రష్యాలో నూర్ జన్మించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో 1914లో రష్యా నుంచి కుటుంబం లండన్ చేరుకుంది. బ్లూమ్స్ బరీ ప్రాంతంలో నివసించసాగారు. నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ విద్యాభ్యాసం నాటింగ్ హిల్ ప్రాంతంలో ప్రారంభమైంది. 1920లో కుటుంబ సమేంతంగా ఫ్రాన్సు చేరుకుని ప్యారిస్ సమీపంలోని ఓ ప్రాంతంలో, సూఫీ మత భక్తుడు బహూకరించిన ఇంటిలో స్థిరపడ్డారు. 1927లో నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ తండ్రి మరణించాడు. ఆపైన నూర్ దు:ఖంలో మునిగిన తల్లి, చిన్నవారైన తోబుట్టువుల బాధ్యతను స్వీకరించింది.
యుక్తవయసులో ఆమె మౌనంగా ఉండేది. దానికితోడు సిగ్గరి, సున్నిత మనస్కురాలు. సొర్బొన్నెలో బాలల మనసత్తత్వ శాస్త్రం, ప్యారిస్లో సంగీతం అభ్యసించింది. హార్ప్, పియానోల కోసం స్వరకల్పన చేయగలిగేది. పిల్లల కథలు, కవితలు రాయడంతో తన కెరీర్ ప్రారంభించింది. బాలల పత్రికలకు, ఫ్రెంచి రేడియోకు రచయిత్రిగా కొనసాగింది. బౌద్ధ జాతక కథల నుంచి స్ఫూర్తి పొంది 1939లో ట్వంటీ జాతక టేల్స్ పుస్తకాన్ని రాసి లండన్లో ప్రచురించింది.