cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
దానియేలు
Background
అతను బబులొను పతనం మరియు సైరస్ రాజు ఆధ్వర్యంలో పెర్షియన్ సామ్రాజ్యం యొక్క పెరుగుదలను అంచనా వేయగలిగాడు. బబులొను కోర్టులో తన ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, దానియేలు తన ప్రభావాన్ని చూసి అసూయపడే వారి నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నాడు. దేవుణ్ణి ప్రార్థించడం ఆపడానికి నిరాకరించినందున అతను సింహాల గుహలోకి విసిరివేయబడ్డాడు. అయినప్పటికీ, దేవుడు అతన్ని రక్షించాడు మరియు అతను క్షేమంగా బయటపడ్డాడు.
తన జీవితాంతం, దానియేలు దేవునికి నమ్మకంగా ఉన్నాడు మరియు ప్రవక్తగా మరియు సలహాదారుగా సేవ చేయడం కొనసాగించాడు. అతని కథ విశ్వాసం యొక్క శక్తికి మరియు ఒకరి విశ్వాసాల కోసం నిలబడటం యొక్క ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనం. మరి ఇంకా ఇంట్రెస్టింగ్ కొరకు షేర్ చాట్ అకౌంట్ లో yesuraju అనే అకౌంట్ ఫాలో అవ్వండి
బైబిల్
వర్గం:బైబిల్ పాత్రలు
కువెంపు
కుప్పళ్ళి వెంకటప్పగౌడ పుట్టప్ప (ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ( 1904 డిసెంబరు 29 - 1994 నవంబరు 11) కన్నడ భాషా రచయిత, కవి. అతను కన్నడ సాహిత్యంలో 20వ శతాబ్దానికి చెందిన అత్యంత గొప్పకవిగా గుర్తింపు పొందాడు. కన్నడం లో జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందిన ఏడుగురిలో అతను మొదటివాడు. పుట్టప్ప తన సాహిత్య రచనలన్నిటినీ కువెంపు అనే కలం పేరుతో రాసాడు. అతను రాష్ట్రకవిగా గౌరవించబడిన కన్నడ కవులలో రెండవ వాడు. (ఎం. గోవింద పాయ్ తరువాత). పురాతన భారతీయ ఇతిహాసమైన రామాయణాన్ని ఆధునిక కన్నడంలో తిరిగి రాసాడు. అతను రాసిన రచనలు శ్రీ రామాయణ దర్శనం, మహాకావ్య (ఇతిహాస పద్యాలు) ఈ యుగం సమకాలీన రూపంగా, ప్రయోగ పునరుద్ధరణగా భావించబడింది. అతను వాడిన కొన్ని పదబంధాలు, విశ్వ మానవతా వాదానికి అతను చేసిన సేవ వలన చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. భారత ప్రభుత్వంచే అతను పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని పొందాడు. అతను కర్ణాటక రాష్ట్ర గీతమైన 'జయ భారత జననియ తనుజతే' ను రచిందాడు.
బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
కువెంపు,చిక్‌మగళూరు జిల్లా, కొప్ప తాలూకాలోని హిరెకొడిగెలో ఒక స్థానిక కన్నడ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను శివమొగ్గ జిల్లా లోని తీర్థహళ్లిలోని పచ్చని మాలెనాడు ప్రదేశంలో గల కుప్పళ్ళిలో పెరిగాడు. అతని విద్యాభ్యాసం గృహంలోనే, దక్షిణ కన్నడ ప్రాంతానికి చెందిన ఉపాధ్యాయుడి పర్యవేక్షణలో ప్రారంభమైంది. అతను తన మాధ్యమిక విద్యను కొనసాగించడానికి తీర్థహళ్లిలోని ఆంగ్లో వెర్నాక్యులర్ పాఠశాలలో చేరాడు. 12 సంవత్సరాల చిన్న వయసులోనే అతని తండ్రి వెంకటప్ప గౌడ్ అనారోగ్యంతో మరణించాడు. కువెంపు తన ఉన్నత విద్యను కన్నడ, ఆంగ్ల భాషలలో తీర్థహళ్లిలో పూర్తిచేసాడు. అతను తన విద్యాభ్యాసం కొనసాగించడానికి మైసూర్ వెళ్లి అక్కడి వెస్లీ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్నత పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసాడు. అతను తన విద్యాభ్యాసాన్ని మైసూర్‌ లోని మహారాజా కళాశాలలో కొనసాగించి 1929లో కన్నడ భాష ప్రధాన విషయంగా పట్టాను పొందాడు. అతను 1937 ఏప్రిల్ 30న హేమవతిని వివాహం చేసుకున్నాడు.
తర్వాత జీవితము
ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. కే పూర్ణచంద్ర తేజస్వి, కోకిలోదయ చైత్ర, ఇందుకళ, తరిణి. తరిణికి K. చిదానంద గౌడతో వివాహం జరిగింది, అతను కువెంపు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ ఉప-కులపతి. కువెంపు ప్రాపంచిక విషయాలపై కూడా కవితాపూర్వకంగా ప్రతిస్పందించారు. అతను కారు కొన్నపుడు "చక్రచరణకే స్వాగత!" (చక్రాల కాళ్ళకి స్వాగతం!) అని అన్నట్లు పేర్కొనబడింది. అతను తన గృహానికి "ఉదయరవి" (ఉదయిస్తున్న సూర్యుడు) అనే పేరు పెట్టుకున్నాడు. వ్యవసాయదారుడిని "ఉలువ యోగి" (దున్నే యోగి) అని పిలిచేవాడు. తన సందేశంలో సమసమాజాన్ని "సర్వరిగే సమపాలు, సర్వరిగే సమబాలు" (అందరికీ సమాన భాగం, అందరికీ సమాన జీవనం) అని వ్యవహరించాడు. ఇరవయ్యవ శతాబ్ద కన్నడ మేధో ప్రపంచంలో "సాహితీ విమర్శ సూత్రాల" "కావ్య మీమాంస" అయిన "రసో వై సహా" అతని ప్రసిద్ధ రచన. అతను కన్నడ భాషకు అనేక వందల నూతన పదాలు, పదబంధాలు, వైవిధ్య సంక్షిప్త భావనతో కూడిన పరిభాషను అందించి ప్రసిద్ధిచెందాడు; వీటిలో సాహిత్య, సాంఘిక, తాత్విక, ఆధ్యాత్మిక భావనలు ఉన్నాయి. ఇది సామాన్య ప్రజలు వారి బిడ్డలకు పేరు పెట్టవలసిందిగా దశాబ్దాల పాటు అతనిని తపాలా ద్వారా అడగటానికి దారితీసింది. దీనిని ఆయన స్వీకరించారు.
వృత్తి జీవితం
కువెంపు, 1929లో మైసూర్ లోని మహారాజా కళాశాలలో కన్నడ భాష అధ్యాపకుడిగా తన వృత్తిజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. 1936 నుండి ఆయన బెంగుళూరులోని సెంట్రల్ కళాశాలలో సహాయక ఆచార్యుడిగా పనిచేసాడు. 1946లో ఆయన మైసూర్‌లోని మహారాజా కళాశాలలో మరలా ఆచార్యుడిగా చేరాడు. 1955లో ఆయన మహారాజా కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు. ఆ వెంటనే 1956లో అతను మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం ఉప-కులపతిగా ఎన్నికై 1960లో పదవీవిరమణ పొందేవరకు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. అతను మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టా పొంది ఆ స్థానానికి ఎదిగిన వారిలో మొదటివాడు. 1957లో ధార్వాడలో జరిగిన 39వ కన్నడ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు.
రచనలు,సందేశాలు
కువెంపు తన సాహిత్య రచనను మొదట ఆంగ్లం లో, బిగినర్స్ మస్ అనే పద్య సంకలనంతో ప్రారంభించి, తరువాత కన్నడం లోకి మారాడు.
అతను విద్యా మాధ్యమంగా కన్నడ భాష ఉండాలని, "మాతృ భాషలలో విద్య" అనే భావనను నొక్కిచెప్పాడు. కన్నడ పరిశోధన అవసరాలు తీర్చడానికి, అతను మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో కన్నడ అధ్యయన సంస్థే (కన్నడ అధ్యయనాల సంస్థ)ను స్థాపించాడు. అతని పేరు మీదుగా దానికి కువెంపు ఇనిస్టిట్యూట్ అఫ్ కన్నడా స్టడీస్ అని పేరు పెట్టారు. మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయ ఉప-కులపతిగా అతను బేసిక్ సైన్సెస్ అండ్ లాంగ్వేజెస్ అధ్యయనానికి దారిచూపాడు. అతను G. హనుమంత రావు ప్రారంభించిన నాలెడ్జ్ ఫర్ లేమెన్ ప్రచురణకు కూడా పూనుకున్నాడు.
కువెంపు ఒక రచయిత కంటే చాలా గొప్ప వాడు, అతని జీవన సరళి దానికదే ఒక గొప్ప సందేశం. అతను కులతత్వానికి, అర్ధం లేని పద్ధతులకి, ఆచారాలకి వ్యతిరేకి. "శూద్ర తపస్వి" (1946) వంటి కువెంపు రచనలు కూడా, జ్ఞానాన్ని సంపాదించడానికి శూద్రులు అర్హులు కారణే కుల వ్యవస్థ పట్ల ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేస్తాయి. కువెంపు, (వొక్కలిగ కులానికి చెందినవారు) జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం పొందిన తన శ్రీ రామాయణ దర్శనంలో పాత్రలను వాల్మీకి రామాయణం పాత్రల కంటే విభిన్న దృష్టికోణంలో చిత్రించాడు. ఈ రచన కన్నడం లో సంపూర్ణ రామాయణం. ఇది అతని దృష్టికోణమైన సర్వోదయను నొక్కిచెప్తుంది. (ప్రతి ఒక్కరి ఉద్ధరణ). అతను రాసిన రామాయణం లోని రాముడు దీనికి ప్రతిరూపంగా ఉండి, తన భార్య అయిన సీతతో పాటుగా పరీక్ష కొరకు అగ్నిప్రవేశం చేస్తాడు.
బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయ స్నాతకోత్సవ సందర్భంగా అతని ఉపన్యాసం, విచారక్రాంతిగే ఆహ్వాన అనే గ్రంథంలో ప్రచురింపబడింది. ఇది అభివృద్ధికరమైన రాజకీయాల పునరంగీకారానికి పిలుపునిస్తుంది. ఈ ఉపన్యాసం 1974లో ఇవ్వబడినప్పటికీ, సందేశం ఇప్పటి పరిస్థితులకి కూడా వర్తిస్తుంది.
1987వ సంవత్సరంలో, కర్ణాటక లోని శివమొగ్గ (షిమోగా) జిల్లాలో, కువెంపు పేరుతో ఒక నూతన విశ్వవిద్యాలయం ప్రారంభించబడింది. ఇది షిమోగాకు 28 కిలోమీటర్ల దూరంలో జ్ఞాన సహ్యాద్రి కాంపస్ ‌లో ఉంది.
అతని కుమారుడు పూర్ణచంద్ర తేజస్వి బహుళ శాస్త్రవేత్త. అతను సాహిత్యం, ఛాయాచిత్రగ్రహణం, చేతి వ్రాత, డిజిటల్ ఇమేజింగ్, సామాజిక ఉద్యమాలు, వ్యవసాయ రంగాలలో విశేషకృషి చేస్తున్నాడు.
పురస్కారాలు
పురస్కారం]] - 1967
బాహ్య లింకులు
వర్గం:1904 జననాలు వర్గం:1994 మరణాలు వర్గం:భారతీయ కవులు వర్గం:జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:కర్ణాటక రత్న అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:కన్నడ రచయితలు వర్గం:కన్నడ కవులు వర్గం:కన్నడ సాహిత్యం వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన కర్ణాటక వ్యక్తులు వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన కర్ణాటక వ్యక్తులు వర్గం:రామాయణం అనువాదకులు వర్గం:మైసూరు నుండి వచ్చిన ప్రజలు వర్గం:శివమొగ్గ నుండి వచ్చిన ప్రజలు వర్గం:చిక్కమగళూరు నుండి వచ్చిన ప్రజలు వర్గం:కర్ణాటక రచయితలు వర్గం:భారతీయ సామ్యవాదులు వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి
వేదము వేంకట రాయశాస్త్రి (డిసెంబర్ 21, 1853 - జూన్ 18, 1929) సుప్రసిద్ధ పండితుడు, కవి, విమర్శకుడు, నాటకకర్త
జీవిత సంగ్రహం
ఇతడు వేంకట రమణశాస్త్రి, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు చెన్నైలో జన్మించారు. ఈయన 1886లో మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో సంస్కృత పండితపదవిని 25 సంవత్సరాలు సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు. 1887లో బి.ఎ. పరీక్షలలో ఆంగ్లం, సంస్కృతం లలో ప్రథమస్థానంలో ఉత్తీర్ణుడయ్యారు. 1916లో సూర్యారాయాంధ్ర నిఘంటువుకు ప్రధాన సంపాదకుడుగా కొంతకాలం పనిచేశారు.
వెంకటరాయ శాస్త్రి గ్రాంథిక భాషావాది. సాహిత్య ప్రక్రియల్లో వ్యవహారిక భాషా ప్రయోగాన్ని విమర్శించారు. ఈయన 1899లో తెలుగు భాషాభిమాని నాటక సమాజాన్ని స్థాపించారు. ఈ సంస్థలో వెంకటరాయ శాస్త్రి వ్రాసిన నాటకాలని ప్రదర్శించేవారు. ఈయన మూల నాటకాలలో 1897లో వ్రాసిన ప్రతాపరుద్రీయ నాటకం, 1901లో వ్రాసిన ఉషా నాటకం ప్రముఖమైనవి ఇవేకాక ఈయన అనేక సంస్కృత నాటకాలను తెనుగించారు. వెంకటరాయ శాస్త్రి 1929, జూన్ 18న తెల్లవారు జామున 5:45కు మద్రాసులో మరణించారు.
వెంకటరాయ శాస్త్రి 1895లో హర్షుని నాగానందం తెనుగించి అందులోని నీచపాత్రల సంభాషణలకు వ్యవహారిక భాషను ఉపయోగించారు. ఈ ప్రయోగం సంస్కృత నాటకాల్లో నీచ పాత్రలకు ప్రాకృతాన్ని ఉపయోగించడం లాంటిదేనని సమర్ధించుకున్నారు. కానీ ఆనాటి సాంప్రదాయవాద సాహితీకారులు ఇది భాషాపతనం, సాహితీవిలువల దిగజారుడు అని విమర్శించారు. ఇందువలన సాహిత్యానికి జరిగిన నష్టాన్ని చర్చించడానికి పండితులు 1898 డిసెంబరులో మద్రాసులో సమావేశమయ్యారు. ఒకవైపు ఇలా విమర్శకులు విమర్శిస్తూ ఉండగానే, శాస్త్రి పంథాను అనేకమంది సృజనాత్మక సాహితీకారులు అనుకరించారు.
గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు వ్యావహారిక భాషోద్యమాన్ని ప్రోత్సహించినవారు.1899 లో ఆంధ్ర భాషాభిమాన నాటక సమాజాన్ని స్థాపించారు. ఇతడు తెలుగులోకి అనువదించిన సంస్కృత నాటకాలు : హర్షుని నాగానందం (1891), అభిజ్ఞాన శాకుంతలం (1896), మాళవికాగ్నిమిత్రం (1919), ఉత్తర రామచరితం (1920), విక్రమోర్వశీయం, రత్నావళి (1921), ప్రతాపరుద్రీయం (1897), (ఇది ఓరుగల్లు ప్రభువైన,రెండవ ప్రతాపరుద్రుని జీవితంలోజరిగిన కొన్ని చారిత్రాత్మక నిజమైన సంఘటనల ఆధారంగా వ్రాసిన గొప్ప నాటకం) ఇంకా ఉషానాటకం (1901), బొబ్బిలి యుద్ధం (1916) ఇతడు వ్రాసిన నాటకాలు.
వారసత్వం
వెంకటరాయ శాస్త్రి మనవడి పేరు కూడా వెంకటరాయశాస్త్రే. ఈయన తాతగారిలాగే నాటక రచయిత. వ్యామోహం మొదలైన నాటకాలను రచించారు. తాతగారి జీవితచరిత్రను "వేదం వెంకటరాయ శాస్త్రి జీవిత సంగ్రహము" పేరుతో వ్రాశారు. అలాగే తెలుగువారెవరు అనే పరిశోధనా గ్రంథాన్ని కూడా రచించారు. ఈయన అన్నదమ్ములు వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి అండ్ బ్రదర్స్ అనే ప్రచురణాసంస్థను ప్రారంభించి అనేక తెలుగు పుస్తకాలను అచ్చువేశారు.
బయటి లింకులు
వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:1853 జననాలు వర్గం:1929 మరణాలు వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:మహామహోపాధ్యాయ బిరుదాంకితులు వర్గం:మద్రాసు తెలుగువారు వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
బాయిలరు
బాయిలరు  అనేది అన్ని వైపుల మూసి వుండి అందులో నీరు లేదా మరేదైన ద్రవాన్ని వేడిచెయ్యు ఒక లోహ నిర్మాణం .బాయిలరు నుపయోగించి ప్రధానంగా నీటి ఆవిరిని ఉత్పత్తి చేస్తారు.నీటి ఆవిరిని ఆంగ్లంలో స్టీము (steam) అంటారు.యంత్రశాస్త్రానుసారంగా బాయిలరుకు నిర్వచనం :అన్ని వైపులా మూసి వేయబడి, ఉష్ణం ద్వారా నీటిని ఆవిరిగా మార్చు పరికరం లేదా యంత్ర నిర్మాణం. బాయిలరులను కేవలం స్టీము/ఆవిరి ఉత్పత్తి చేయుటకే కాకుండా నీటిని వేడి చెయ్యుటకు, కొన్ని రకాల మినరల్ నూనెలను అధిక ఉష్ణోగ్రతకు వేడి చెయ్యుటకు కూడా ఉపయోగిస్తారు.వేడి నీటిని తయారు చేయు బాయిలర్లను హాట్ వాటరు బాయిలరు అంటారు.అలాగే వంటనూనెల రిఫైనరి పరిశ్రమలలో ముడి నూనెను 240-270°C డిగ్రీల వరకు వేడి చెయ్యవలసి వుండును.సాధారణంగా నూనెలను100- 150°C వరకు వేడి చెయ్యుటకు స్టీమును ఉపయోగిస్తారు.కాని 240-270°C డిగ్రీల వరకు వేడి చెయ్యాలిఅంటే అధిక వత్తిడి కలిగిన (దాదాపు 18 kg/cm2వత్తిడి) స్టీము అవసరం.అనగా అంతటి ప్రెసరులో స్టీమును తయారు చెయ్యుటకు అధిక మొత్తంలో ఇంధనం ఖర్చు అవ్వుతుంది.ఎందుకనగా నీటి గుప్తోష్ణం చాలా ఎక్కువ.సాధా రణ వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద 35°C ల కిలో నీటిని 100°C వరకు పెంచుటకు 65 కిలో కేలరిల ఉష్ణశక్తి అవసరం కాగా,100°C వున్న నీటిని ఆవిరిగా మార్చుటకు 540 కిలో కేలరీల ఉష్ణ శక్తి కావాలి.కనుక ఇలా మినరల్/ఖనిజ నూనెలను అధికఉష్ణోగ్రత వరకు వేడిచేసి, ఆనూనెలతో హిట్ ఎక్చెంజరు (heat exchanger) ద్వారా ముడి నూనెను 240-270°C డిగ్రీల వరకు వేడి చేయుదురు. అలాంటి బాయిలరులను థెర్మోఫ్లూయిడ్ బాయిలరులు అంటారు
బాయిలరు వ్యవస్థ
బాయిలరులో రెండు చర్యలు చోటు చేసుకుంటాయి. మొదటిది ఇంధనాన్ని మండించడం.ఇంధనాన్ని సంపూర్ణంగా మండించటానికి తగిన పరిమాణంలో ఆక్సిజను నిరంతరంగా అందేలా చెయ్యాలి.అందుకై గాలిని ఇంధనానికి సరిపడ ప్రమాణంలో అందించవలయును. రెండవది ఇంధన దహనం వలన వెలువడిన వేడివాయువుల ఉష్ణాన్నినీటికి అందించి, నీటిని ఆవిరిగా మార్చడం.అందుకై పలుచని గోడ మందం వున్న స్టీలు గొట్టాలు/ట్యూబులు ఉపయోగిస్తారు.ఇవి వివిధ సైజుల్లోవుండును. బాయిలర్ రెగ్యులేసన్కు అనుగుణంగా తయారైన ట్యూబులను మాత్రమే బాయిలర్లలో వాడాలి. బాయిలరులోని ట్యూబులు అతిక వత్తిడి, వేడిని తట్టుకునేలావుండి, మంచి ఉష్ణ వాహక గుణాన్నికల్గి వుండును.బాయిలరులలో వాడు ట్యూబులు ERW లేదా సీమ్లెస్ (seamless) ట్యూబులను వాడెదరు.ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యం (surfa ce area) ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నచో అంత ఎక్కువగా, నీరు, వేడివాయువుల మధ్య ఉష్ణ మార్పిడి జరిగి త్వరితంగా నీరు ఆవిరిగా మారును.కావున ఇంధన దహన గది (furnace), స్టీలు ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యం పై బాయిలరు నీటిని స్టీమ్ గా మార్చు సామర్ద్యం ఆధారపడివున్నది. అందువలన ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యాన్ని హిటింగు సర్ఫేస్ ఏరియా అంటారు. అనగా ఉష్ణ వినిమయ ఉపరితల వైశాల్యం. బాయిలరు వ్యవస్థ ఫీడ్ వాటరు, స్టీమ్, ఇంధన వ్యవస్థలను కల్గి వుండును. ఫీడ్ వాటరు అనగా స్టీముగా మార్చుటకై బాయిలరుకు అందించు, పంపిణి అగు నీరు. ఫీడ్ వాటరు సిస్టం బాయిలరుకు కావా ల్సిన నీటిని అందించును, స్టీము వినియాగానికి అనుకూలంగా నీటిని తగు ప్రమాణంలో బాయిలరుకు అం దించే పరిక రాలను, వాల్వులను కల్గి వుండును. ఫీడ్ వాటరును సక్రమంగా అందించుటకు ఆటోమాటిక్ ని యంత్రణ సిస్టం ఫీడ్ వాటరు సిస్టానికి అనుసంధానమై వుండును.అలాగే స్టీమ్ విభాగంలో ఉత్పత్తి అయ్యి న స్టీమును తగు ప్రమాణంలో బయటకు పంపుటకు కావాల్సిన పరికరాల వ్యవస్థను కల్గి వుండును.స్టీము ప్రవాహ పరిమాణాన్ని నియంత్రించుటకు వాల్వులు ఉండును.అలాగే బాయిలరులో స్టీము అధిక పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అయ్యి వినియోగింపబడని స్థితిలో, అధిక వత్తిడి వలన బాయిలరు షెల్ పేలిపోకుండా.నిర్దేశిత స్టీము వత్తిడి వద్ద బాయిలరు లోని స్టీమును అధిక ప్రమాణంలో వాతావరణం లోకి విడుదల చేయును.అలాగే ఇంధన వ్యవస్థ అనగా నీటిని తగిన ప్రమాణంలో స్టీముగా మార్చుటకు అవసరమైన ఉష్ణాన్ని అం దించుటకు అవసరమైన యంత్రభాగాలు పరికారాలు వుండును.ఇంధన వ్యవస్థలో కన్వేయర్లు, బర్నర్లు స్ప్రేడర్లు వంటివి ఉండును.
పలురకాల పరిశ్రమల్లో బాయిలరును తప్పనిసరిగా ఉపయోగిస్తారు.రసాయన పరిశ్రమలు, జౌళిపరిశ్రమలు, ముడి ఔషధ ఉత్పత్తి కార్మాగారాలు, పెట్రోలియం, వంట నూనెల పరిశ్రమలు ఇలా పెక్కు ఫ్యాక్టరీలలో బాయిలరు ఉపయోగం తప్పని సరి. నూటికి 90శాతం కర్మాగారాలలో బాయిలరు వినియోగం అనివార్యం.థెర్మో పవరు ప్లాంట్/ఉష్ణవిద్యుత్తు ఉత్పత్తి కర్మాగారాలలో బాయిలరులో అధిక వత్తిడితో తయారైన నీటి ఆవిరితో టర్బైనులను తిప్పి విద్యుతు ఉత్పతి చేస్తారు. థెర్మో పవరు ప్లాంట్‌లనుండి వెలువడు పొగ (ఇంధన దహనం ఏర్పడు వేడి వాయువులు. ఈ ఇంధన వాయువులు కార్బన్ డయాక్సైడ్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్, నైట్రోజన్, సల్ఫర్ వాయు మిశ్రమాలు), ఇంధన బూడిద ధూళి వలన వాతావరణ కాలుష్యం పెరుతున్నందున, వాయు కాలుష్యాన్ని తగ్గించు ప్రయత్నంగా థెర్మో పవరుప్లాంట్ ల స్థానంలో పవన విద్యుతు, సౌరపలకల విద్యుతు ఉత్పత్తి, అభివృద్ధి వైపు దృష్టి సారించారు. అన్ని ప్రపంచ దేశాలు పవనవిద్యుతు, సౌరపలకల విద్యుతుప్లాంట్ల నిర్మాణానికి ప్రోత్సహిస్తునారు. బాయిలరులో ఇంధనాన్ని మండించి దహనం వలన ఏర్పడు వాయువుల ఉష్ణోగ్రతను (900-1100°C) ఉపయోగించి నీటిని స్టీమును ఉత్పత్తి చేస్తారు.బాయిలరులలో మండించుటకు ఘన, ద్రవ, వాయు ఇంధనాలను ఉపయోగిస్తారు. బాయిలరులను వాటి నిర్మాణపరంగా, ఉపయోగించు ఇంధన పరంగా, పలువర్గాలుగా, ఉపవర్గాలుగా బాయిలరులను వర్గీకరించారు.
బాయిలరులో స్టీము ఉత్పత్తి
బాయిలరులో నీటిని ఆవిరిగా మార్చు స్టీలు గొట్టాల ఉపరితల వైశాల్యాన్ని బాయిలరు యొక్క హిటింగు సర్ఫేస్ ఏరియా అంటారు. అనగా ఉష్ణం లేదా వేడిని గ్రహించు ఉపరితల వైశాల్యం.ఈ పైపుల ఉపరితల వై శాల్యం పెరిగే కొలది బాయిలరుల స్టీము ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం పెరుగును. ఒకగంటలో బాయిలరు టన్నుల్లో ఉత్పత్తి చెయ్యు స్టీమును ఆబాయిలరు ఉత్పత్తి సామర్ధ్యంగా పేర్కొంటారు.ఉదాహరణకు ఒకబాయిలరులో గంటకు నాలుగు టన్నుల స్టీము తయారైన దానిని 4 టన్నుల బాయిలరు అంటారు. ఈ బాయిలరు కెపాసిటిని చెప్పునప్పుడు F & A 100 °C. వద్ద కేపాసిటిని పేర్కోంటారు. అనగా 100°C ఉష్ణోగ్రత వున్న నీరు, 100°C వద్ద సంతృప్త స్టీమును ఇన్ని టన్నుల్లో ఉత్పత్తి చెయ్యునని అర్థం.బాయిలరు స్టీము కెపాసిటితో పాటు, ఎంత ప్రెజరు (pressure) వద్ద స్టీము ఉత్పత్తి చేయ్యుచున్నదన్నది కూడా ముఖ్యమే. బాయిలరు కెపాసిటి 6 టన్నులు at 10.5 kgs/cm2 అనగా ఒక చదరపు సెంటిమీటరు వైశాల్యం మీద10.5 కిలోగ్రాముల వత్తిడి కల్గ చేయు ప్రెజరు వద్ద గంటకు 6 టన్నుల స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యగలదని భావన. బాయిలరు స్టీము ప్రెజరు పెరిగే కొలది, బాయిలరులో వేడి చెయ్యబడు నీటి మరుగు/బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత పెరుగును. అనగా మామూలు వాతావరణం పీడనం వద్ద 100°C ఉష్ణోగ్రత ఆవిరిగా మారు నీరు ఒక కేజి ప్రెజరువద్ద 120°Cవద్ద ఆవిరిగా మారును.
ఇండియన్ బాయిలరు నియంత్రణ చట్టం
ఇండియన్ బాయిలరు రెగ్యులెసన్ ప్రకారం స్టీము బాయిలరు అనగా కనీసం 22.75 లీటర్లకు మించిన ఘన పరిమాణంతో అన్ని వైపులా మూసి వుంచిన లోహ నిర్మాణం కల్గి, అవసరమైన ఉపకరణాలను మొత్తంగా కాని కొంత వరకు కాని కల్గి, నీటి ఆవిరిని ఉత్పత్తి చేయునది .ఇక్కడ ఉపకరణములు అనగా స్టీము వాల్వు లు, సెప్టివాల్వులు, వాటరు లెవల్ ఇండికేటరులు వంటివి అని అర్థం.ఇండియన్ బాయిలరు రెగ్యులెసన్స్ ప్రకారం స్టీము పైపు అనగా 3.5 kg/cm2 ప్రెజరు మించిన స్టీము ప్రవహించుటకు అనుకూలమైనది.లేదా 225 మిల్లీమీటర్లకు మించిలోపలి వ్యాసం కల్గిన పైపు/స్టీలు గొట్టం.
ఇంధన అధారంగా బాయిలరు వర్గీకరణ
బాయిలరులో మండించు ఇంధనంగా పరంగా బాయిలరులను ఘన, ద్రవ, వాయు ఇంధన బాయిలరులు అని మూడు రకాలుగా ఉన్నాయి. జీవద్రవ్య ఇంధనాలను కూడా బాయిలరులో ఇంధనంగా వాడుచున్నారు.
ఘన ఇంధన బాయిలరులు
ఈ రకపు బాయిలరులలో ఉపయోగించు ఇంధనం, ఘన రూపంలో ఉండును.శిలాజ ఉత్పత్తి అయిన బొగ్గును భూగర్భంలో నుండి త్రవ్వి తీస్తున్నారు.ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఘన ఇంధనంగా బొగ్గునే అధికంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.అలాగే కలపను/కర్రదుంగలను ఉపయోగించు బాయిలరులను వుడ్ ఫైర్ (wood fire) బాయిలరు అంటారు. వరి పొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, పత్తి గింజల పొట్టు, వంటి వ్యవసాయంలో ఏర్పడు పదార్థాలను కూడా ఇంధనంగా బాయిలర్లలో ఉపయోగిస్తారు.ఇలాంటి బాయిలరులను అగ్రివెస్ట్/బయోమాస్ ఫ్యూయల్ బాయిలరులు అంటారు.అలాగే రంపపుపొట్టు, జీడి పిక్కల పొట్టు, పామాయిల్ గెలలను కూడా ఇంధనంగా ఉపయోగించు బాయిలరులు ఉన్నాయి. బాయిలరులలో వాడు ఇంధనాన్ని బట్టి వాటి ఫర్నేష్/ఫైరు బాక్సు నిర్మాణం వేరువేరుగా వుండును.కొన్ని బాయిలరులు మల్టి ఫ్యూయల్ బాయిలరులు.ఈ రకపు బాయిలరులో ఒకే రకపు ఇంధనం కాకుండా ఒకటి కన్నా ఎక్కువ రకపు ఇంధనాన్ని మండింఛి స్టీము ఉత్పత్తి చేస్తారు.
కోల్ ఫైర్డ్ బాయిలరులను మళ్ళి బొగ్గును వాడే పరికరాల ఆధారంగా మళ్ళిమూడు నాలుగు రకాలుగా విభజించారు.అవి పల్వరైజ్ద్ కోల్ బాయిలర్, స్టోకర్ కోల్ బాయిలర్, కోల్ ఫ్లూయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసన్ (fluidized-bed combustion) బాయిలర్..ఫ్లూయిడైస్డ్ కంబుసన్ బాయిలరును క్లుప్తంగా ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు (FBC Boiler) అంటారు. ఎఫ్.బి.సి (FBC) బాయిలర్లో పొడి/పిండిగా చేసిన కోల్/బొగ్గును మాత్రమే కాకుండా వరిపొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, కొబ్బరిపీచు, రంపపు పొట్టు వంటి వాటిని కూడా ఇంధనంగా వాడెదరు
నేల బొగ్గును భూగర్భంలోని గనుల నుండి త్రవ్వి తీస్తారు.ఇది పెద్ద గడ్డలుగా ఉండును.వీటిని పల్వ రైజరులో చిన్న చిన్న ముక్కలుగా లేదా పొడిగా చేసి బాయిలరులో ఉపయోగిస్తారు.
ద్రవ ఇంధన బాయిలరులు
ఈ రకపు బాయిలరులో ఫర్నేష్ ఆయిల్ ను ఎక్కువగా ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది చిక్కగా ఉండటం వలన, ఇంధనాన్ని బర్నరుకు పంపించే ముందు ఒక హీట్ ఎక్సుజెంజరులో వేడిచేసి బర్నరుకు పంపిస్తారు. కొన్ని బాయిలరులో (తక్కువ కెపాసిటి ) కిరోసిన్, డీసెల్ ను, పెట్రోలియం నాప్తాను కూడా ఇంధనంగా వాడుతారు.
వాయు ఇంధన బాయిలరులు
ఈ రకపు బాయిలరులో సహజ వాయువును ఇంధనంగా వాడెదరు.ఈ రకపు బాయిలరులను ఎక్కువగా పెట్రోలియం బావులకు దగ్గరగా వుండు ప్రాంతాలలో ఉపయోగిస్తారు. పెట్రోలియం బావులను డ్రిల్లింగు చేసినపు/త్రవ్వి నపుడు మొదట అధిక వత్తిడిలో అధిక ప్రమాణంలో సహజవాయువు (natural gas) ఉత్పత్తి అగును. పెట్రోలియం బావులనుండి పైపుల ద్వారా ఈ వాయువును పరిశ్రమలలో ఉన్న బాయిలరుకు పంపిణి చేస్తారు.కొన్ని ప్రాంతాలలో ఈవాయువును రోడ్డు ట్రక్కుట్యాంకర్లలో నింపి కూడా పంపిణి చేస్తారు.
ఫ్లూగ్యాస్/దహన వాయువు ఆధారంగా బాయిలరు వర్గీకరణ
బాయిలరులో ఇంధనం మండించగ ఏర్పడుడు దహన వాయువులు/ఫ్లూ గ్యాస్ పయనించు మార్గాన్ని బట్టి బాయిలరును స్తూలంగా ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరు, వాటరు ట్యూబు బాయిలరు అని రెండు రకాలుగా వర్గీకరణ చేసారు. ఈ వర్గీకరణ ఫ్లూ గ్యాసేస్/ఇంధన వాయువులు బాయిలరు ట్యూబుల గుండా లేదా వెలుపల ప్రయాణించువిధానం ఆధారంగా చేసారు. బాయిలరు గొట్టాల బయట నీరు వుండి, ట్యూబుల ద్వారా ఫ్లూ గ్యాసేస్ వెళ్ళిన వాటిన ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరులు అని, ట్యూబులలో నీరు వుండి, ట్యూబుల వెలుపల ఫ్లూ గ్యాసేస్/ఇంధన వాయువులు/దహనపలిత వాయువులు వుండిన వాటర్ ట్యూబు బాయిలర్ అంటారు.
ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు లు
ఫైర్ ట్యూబుబాయిలరులలో సిలిండరు వంటి నిర్మాణంలో పలుచని మందమున్న స్టీలు ట్యూబులు వరుసగా అమర్చబడి వుండి వాటి వెలుపల నీరు వుండును.ఫర్నేష్ లో ఏర్పడిన వేడివాయువులు ఈ స్టీల్ ట్యూబుల ద్వారా పయనించి, ట్యూబు వెలుపల సిలిండరు వంటి నిర్మాణంలో వున్న నీటిని వేడి చేసి, నీటి ఆవిరిగా మార్చును.ఇంధనాన్ని మండించు దహన గది (combustion chamber) / కొలిమి/ ఫర్నేష్ స్టీలు ట్యూబులున్న సిలిండరు ఆకారపు ఉక్కు నిర్మాణంలోనే వుండ వచ్చును లేదా బయట రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో నిర్మించినదై ఉండవచ్చును. ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్ లో నీరు వున్న సిలిండరికల్ నిర్మాణం మందమైన స్టీలు ప్లేటుతో నిర్మింపబడి వుండును.సిలిండరికల్ /వర్తులాకార నిర్మాణాన్ని షెల్ (shell) అనికూడా అంటారు.
ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరులను కూడాపలు ఉపరకాలుగా నిర్మిస్తారు. అందులో ఒక రకం హరిజాంటల్ రిటర్ను ట్యూబు బాయిలరు.ఇందులో బాయిలరు ట్యూబులు హారిజంటలు/క్షితిజ సమాంతరంగా బాయిలరు షెల్ లో అమర్చబడి వుండును. ఈ బాయిలరులో దహన గది (combustion chamber) బయట వుండును. మరొక రకమైన బాయిలరులు స్కాచ్, స్కాచ్ మారిన్, లేదా షెల్ బాయిలరులు.ఈ రకపు బాయిలరులో కంబుషన్ చాంబరు బాయిలరు షెల్ లోనే అమర్చబడి వుండును. మూడవ రకమైన బాయిలర్లో వాటర్ జాకేటేడ్ ఫైర్బాక్సు వుండును. చాలా కొత్త రకపు ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్లు బయటి షెల్ వర్తులాకారంలో వుండును.ఫ్లూ గ్యాసేస్ ట్యూబుల్లో రెండు మూడుసార్లు పయనించేలా షెల్ కు హిటింగు/ఏవాపరేటింగు ట్యూబులుఅమర్చబడి వుండును.
ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్లను ఇంకా వాటి స్థితిని బట్టి మూడు రకాలుగా వర్గీకరించారు.అవి
స్థిర బాయిలరు
నేల మీద ఒకచొట శాశ్వితంగా వుండే బాయిలరును స్ఠిర బాయిలరు అంటారు.ఇలాంటి బాయిలరును ఒకచోటు నుండి మరో చోటీకి తీసుకెళ్లడం కష్తం బాగాలుగా విడగొట్తి (ప్యాకేజి బాయిలరు ఇందుకు మినహాయింపు).వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లు కూడా ఎక్కువగా స్థిర బాయిలర్లే.లంకషైరు, కోక్రెన్, వంటి బాయిలరులు స్థిర బాయిలరులే.
పోర్టబుల్ బాయిలరులు
ఇవి చిన్న సైజు బాయిలరులు.వీటీని చక్రాల మీద అమర్చి ఒకచోటు నుండి మరో చోటుకు సులభంగా తరలించవచ్చును.ఎక్కద తాత్కాలికంగా స్టీము అవసరం వున్నదో అక్కడికి ఈ చక్రాలున్న బాయిలరును తీసుకెళ్లవచ్చు.
లోకోమోటివ్ స్టీము ఇంజను/ బాయిలర్లు
లోకోమోటివ్ బాయిలరునులోకోమోటివ్ స్టీము ఇంజనూనికూడా అంటారు.ఈ బాయిలర్లు స్వయంగా చక్రాల సహాయంతో ఉక్కు పట్టలపై ఒకచోటునుండి మరో చోటుకు పయనించును.ప్రస్తుతం వాడుకలో వున్న ఎలక్ట్రీకల్, డిజెల్ రైలు ఇంజనులకు ముందు ప్రయాణికుల రైళ్లను, సరకు రవాణా రైళ్లను ఈ లోకోమోటివ్ బాయిలరుతో నడిపేవారు .లోకోమోటివ్ బాయిలరులో బొగ్గును ఇంధనంగా వాడెవారు.
మెరీన్ బాయిలరు
ఈ రకపు బాయిలరులను ఎక్కువగా ఓడలలో/నౌకలలో ఉపయోగిస్తారు.ఉదాహరణకుస్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరు
వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లు
వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లలో వేడి దహన వాయువులు/ఫ్లూ గ్యాసేస్ నీరుతో నిండిన ట్యూబుల వెలుపల భాగంలో ఉపరితలాన్ని తాకుతూ పయనిస్తూ ట్యూబులలోని నీటిని ఆవిరిగా మార్చును. వాటరు ట్యూబులు బాయిలరు డిజైనును బట్టి స్ట్రైట్ గా లేదా వంపులు కల్గి ఉండును. నిలువుగా సరళంగా వున్న ట్యూబులు పైనమరియు కింద డ్రమ్ములను కల్గి ఉండును.కింది డ్రమ్మును వాటరు డ్రమ్ముయని, పైన వున్న డ్రమ్మును స్టీమ్ డ్రమ్ము అంటారు.వాటరు ట్యూబు బాయిలరుకు ఉదాహరణ బాబ్‌కాక్ ఆండ్ విల్‌కాక్సు బాయిలరు, త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు.ఒ-రకం బాయిలరు, డి- రకం బాయిలరు
బాయిలర్లకు ఇంధనం అందచేసే పద్ధతులు
బాయిలరుకు ఇంధనాన్ని అందచెయ్యు విధానం చాలా ప్రముఖ పాత్ర వహించును. ఇంధనం అందచేసే విధానం ముఖ్యంగా బాయిలరుకు తగిన పరిమాణంలో నిరంతరంగా క్రమ పద్ధతిలో అది ఘన ద్రవ లేదా వాయు ఇంధనం అయ్యినప్పటికి, ఇంధనాన్ని అందించడం, దహన గదిలో సామానంగా విస్త్రరింఛి దహనం సరిగా జరిగేలా చూడం అనే రెండువిధులను నిర్వర్తించవలసి ఉంది.వాయు స్థితి ఇంధనాన్ని రావాణా చెయ్య డం సులభం ఉత్పత్తిస్థానం నుండి ఈ ఇంధనాన్ని పైపుల ద్వారా బాయిలరు వరకు సప్లై చేయుదురు.ఇంధనం వాయు స్థితిలో ఉండటం వలన గాలితో త్వరగా మిశ్రమం చేసి మండించడం సులభం.వాయు ఇంధనం ఉత్పత్తి స్థావరం నుండి బాయిలరు వద్దకు వచ్చాకా సరైన వత్తిడిలో పరిమాణంలో బాయిలరుకు అందించుటకు, నియంత్రణకు వివిధ అధునాథమైన వాల్వులు/కవాటాలుఉండును.గ్యాస్, ఆయిల్ ఫైర్డ్ బాయిలర్లలో బర్నర్లు కీలకమైన పాత్ర పోషించును.ఇంధనాన్ని దహనగది యంతా సమానంగా వ్యాపింపచేసి సమానంగా మండించును.వాయు ఇంధనాల వలె ద్రవ ఇంధనాలను కూడా బాయిలర్ వద్దకు రవాణా కావించడం సులభం. వాయు ఇందనాలను బాయిలర్ వద్ద నిల్వ ఉంచుటకు సాధ్యం కాక పోయినప్పటికీ, ద్రవ ఇంధనాలను బాయిలరు సమీపాన స్టీలు ట్యాంకులలో నిల్వ ఉంచుకోనే సౌలభ్యం ఉంది.సహజ వాయువు అయినచో ఉత్పత్తి స్థానం నుండి బాయిలరు ఉన్న చోటు వరకు స్టీలు పైపుల ద్వారా వచ్చి అక్కడ నుండి వాల్వుల ద్వారా బాయిలరుకు అందించ బడును.అందువలన నిల్వ ఉంచుకునే అవసరం లేదు అదే ద్రవఇంధనం అయినచో వాటి ఉత్పత్తి స్థావరం నుండి రోడ్డు ట్రక్కుల /ట్యాంకర్ల ద్వారా బాయిలరు వున్నఫ్యాక్టరి వరకు తీసుకు వచ్చి ముందస్తుగా కావాలస్సిన పరిమాణంలో కనీసం ఒకనెలకు సరిపడా పరిమాణంలో ఎం.ఎస్ ట్యాం కుల్లో స్టాకు ఉంచుకో వలసివున్నది.ద్రవ ఇంధనాన్ని బర్నరులకు పంపుటకు ముందు హీటర్ల ద్వారా వేడిచేసి, తరువాత గాలితో కలిపి దహన గదిలో స్ప్రే చేసెదరు.ద్రవ ఇంధనాన్ని గాలితో బాగా మిక్షు చేసి బర్నరు నాజీల ద్వారా చిన్న తుంపర్ల రూపంలో ఫైరుచాంబరులో అంతట వ్యాపించేలా స్ప్రే చెయ్యుదురు.స్టిము ఉత్పత్తికి అనుగుణంగా బర్నరుకు ఇంధనం సరాఫరా, గాలిని ఇంధనంతో మిశ్రమం చెయ్యడం నాజిల ద్వారా చిన్న చిన్న తుంపర్లగా స్ప్రే చెయ్యడం వంటి పనులకు ప్రత్యేకమైన ఉపకరణాలు బాయిలరుకు అమర్చబడిఉండును.
ద్రవ, వాయు ఇంధనాలను మండించడం కన్న ఘన ఇంధనాలను మండించడం కొద్దిగా కష్టమైన పని.ద్రవ, వాయు ఇంధనాలలో వుండే కార్బను, హైడ్రోజను, సల్ఫర్ వంటి మండే మూలకాలు త్వరగా వేడెక్కి గాలితో మిశ్రమం చెంది మండును.బొగ్గు వంటి ఘన ఇంధనం పెద్ద పెద్ద ముక్కలుగా వుండును. రూపం, సైజు పెద్దదిగా వుండం వలన ఇంధనం గాలితో పూర్తిగా మిశ్రమ కానందున దహన క్రియ అసంపూర్ణంగా జరుగును.అందువలన ఇంధనం నుండి కావల్సిన స్థాయిలో ఉష్ణ శ క్తిని పొందుటకుకు వీలుకాదు. ద్రవ వాయు ఇంధనాలు 500లోపు ఉష్ణోగ్రత వద్దనే మండటం మొదలవ్వును. కాని బొగ్గు వంటి ఘన ఇంధనం మండటానికి 600-800°C ఉష్ణోగ్రత కావాలి.అదియు ఘన ఇంధనం చిన్న పరిమాణంలో వున్నప్పుడు మాత్రమే సాధ్యం.అందుకే బొగ్గును చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసి బాయిలర్లలో వాడాలి.చిన్న బాయిలర్లలో బాయిలరులో పనిచేయు అసిస్టెంట్లు సమ్మెట, సుత్తెలతో చిన్న ముక్కలుగా పగలకొట్టి బాయిలరులో వాడెదరు. ఎక్కువ పరిమాణంలో బొగ్గును వాడు బాయిలర్లొ పల్వరైజరు లేదా హమరు మిల్లులో నలగగొట్టి ఉపయోగిస్తారు.కనీసం రెండు నెలలకు సరిపడా ఇంధనాన్ని బాయిలరు ఫ్యూయల్ యార్డ్ లో నిల్వ వుంచాలి.వర్షాకాలంలో ఘన ఇంధనం తడిసి పోకుండా వుండుటకై షెడ్లు నిర్మించాలి.వరి పొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, రంపపు పొట్టు, కలప వంటివి తడిసిన బాయిలరులో త్వరగా మండవు లారీలలో, రైల్వే ట్రక్కుల్లో వచ్చిన ఇంధనాన్ని దింపుటకు అధనంగా కూలీలను ఉపయోగించాలి.అంతేకాక స్టాక్ యార్డ్ నుండి బాయిలరు ఫీడ్ హపర్ వరకు ఘన ఇంధనాన్ని సరఫరా చెయ్యుటకు కన్వెయర్లు కావాలి. అదే ద్రవ, వాయు ఇంధనాలు అయినచో కేవలం చిన్న పైపులు సరి పోవును.వరి పొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, రంపపు పొట్టువంటి బయో మాస్ ఇంధ నాల బల్క్ డెన్సిటి 0.5 నుండి౦.6 మధ్య ఉండటం వలన నిల్వ చేయుటకు ఎక్కు వ ప్రాంగణం అవసరం.ఘన ఇంధనాలను బయలు ప్రదేశంలో నిల్వ ఉంచటం వల న బయో మాస్ ఇంధనాలు వేసవి కాలంలో అగ్ని ప్రమాదానికి లోనయ్యే అవకాశం మెండుగా ఉంది. స్టాకరు బాయిలరులోఇంధనాన్ని స్టాకరుల సహాయంతో బాయిలరుకు అందించెదరు.
ఫీడ్ వాటరు పంపు
ఇది బాయిలరుకు కావాల్సిన వాటరును బాయిలరుకు పంపింగు చెయ్యును. బాయిలరు వాతావరణ వత్తిడికి కన్న ఎక్కువ వత్తిడిలో ( 9-10Kg/cm2) స్టీము ఉత్పత్తి చేయ్యును.కావున ఫీడ్ పంపు బాయిలరు వర్కింగు ప్రెసరు కన్న ఒకటిన్నర రెట్లు ఎక్కువ వత్తిడిలో వాటరును తోడు పంపును బాయిలరుకు అమర్చెదరు. అంతేకాదు బాయిలరు గంటకు స్టీముగా మార్చు నీటి పరిమాణం కన్నరెండితలు ఎక్కువ నీటినితోడు కెపాసిటి కల్గి వుండును.ఫీడ్ పంపుగా గతంలో రెసిప్రోకెటింగ్/రామ్ పంపు వాడెవారు.తరువాత హరిజంటల్ మల్టి స్టెజి సెంట్రిఫ్యుగల్ పంపులను వాడుచున్నారు.కొత్తగా వెట్రికల్ మల్టి స్టేజి పంపులు వాడుకలోకి వచ్చాయి.
గ్లాసు ట్యూబువాటరు లెవల్ ఇండికేటరు గేజ్/వాటరు గేజ్
బాయిలరులో ఎప్పుడు ఫైరుట్యూబుల మట్టం దాటి నీరు వుండాలి. అప్పుడే ఎటు వంటి ప్రమాదం లేకుండా నీరు స్టీముగా ఏర్పడును. బాయిలరులో ఇంధనం వలన ఏర్పడు వేడి వాయువుల ఉష్ణోగ్రత 1000°C డిగ్రీలు దాటి వుండును.ట్యూబుల మట్టానికి దిగువన వాటరు ఉన్న చో, ఇంతటి ఉష్ణోగ్రత ఉన్న ఫ్లూగ్యాసెస్ ఫైరుట్యూబుల ద్వారా వెళ్ళునపుడు ఉష్ణ వినిమయం జరుగనందున ట్యూబుల ఉష్ణోగ్రత పెరిగి బాయిలరు ట్యూబులు పేలి పోవును.అందువలన బాయిలరు షెల్ లో నీటి మట్టం ట్యూబు బండిల్ కన్నఎక్కువ మట్టం వరకు ఉండటం అత్యంత ఆవశ్యకం.బాయిలరు షెల్ లో వాటరు ఎంత ఎత్తులో నీరు వున్నది ఈ వాటరు గేజ్ వలన తెలుస్తుంది.
ప్రెసరు గేజ్
ఈ పరికరం బాయిలరులో ఉత్పత్తి అయ్యే స్టీము ప్రెసరును చూపిస్తుంది.
సేఫ్టి వాల్వు
బాయిలరు షెల్ లో వర్కింగు ప్రెసరు కన్న ఎక్కువ స్టీము తయారై, ఏర్పడిన స్టీమును అదే ప్రమాణంలో వాడనప్పుడు, బాయిలరులో స్టీము పరిమాణంపెరిగి, అధిక వత్తిడి ఏర్పడి బాయిలరు షెల్ ప్రేలి పోయే ప్రమాదం ఉంది.ఈ సేఫ్టివాల్వు, బాయిలరులో పరిమితి మించి ఎక్కువ ప్రెసరులో ఏర్పడిన స్టీమును బాయిలరు బయటకు విడుదల చెయ్యును.సేఫ్టి వాల్వులు పలురకాలున్నవి.అందులో స్ప్రింగు లోడెడ్ సేఫ్టి వాల్వుఒక రకం
బ్లోడౌన్ వాల్వు లేదా బ్లో ఆఫ్ కాక్
బాయిలరులోని TDS ప్రమాణాన్ని తగ్గించుటకు అధిక TDS వున్న నీటిని బయటకు వదులుటకు ఈ వాల్వువును ఉపయోగిస్తారు.ఇది రాక్ అండ్ పినియన్ రకానికిచెందిన కంట్రోల్ వాల్వు.దీనిని ఇత్తడి లేదా కాస్ట్ స్టీలుతో చెయ్యుదురు.
ఫుజిబుల్ ప్లగ్
ఈ ప్లగ్‌ను ట్యూబు ప్లేట్ పైన ట్యూబుల కన్న కొద్దిగా ఎత్తులో బిగించబడివుండును.ఇది అతితక్కువ ఉష్ణోగ్రతకు కరిగే సీసము (మూలకము) లోహంతో చెయ్యబడివుండి ఏదైనా కారణం చే ఫీడ్ పంపు పని చెయ్యక పోవడం వలన షెల్ లోనినీటి మట్టం ఫుజిబుల్ ప్లగ్ మట్టం కుకన్నతగ్గిన, ఇది కరిగిపోయి, దాని ద్వారా స్టీము, వాటరు కంబుసన్ చాంబరు, ఫైరు బాక్సు లోకి వచ్చి, ఇంధనాన్నిఆర్పి వేయును.
ఉపయోగాలు
పరిశ్రమలలో స్టీము ఉత్పత్తికి బాయిలరులను ఉపయోగిస్తారు
ఆధారాలు/మూలాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం వర్గం:యంత్రాలు వర్గం:బాయిలర్లు
మరుగు స్థానం
తక్కువ పీడనం వద్ద గల ద్రవ పదార్థ మరుగు స్థానం సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద దాని మరుగు స్థానం కన్నా  తక్కువ ఉంటుంది. సముద్ర మట్టం వద్ద సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద నీటి మరుగు స్థానం 99.97 C, కానీ 1905 m పైకి పోయినపుడు దాని మరుగు స్థానం 93.4 C ఉంటుంది.
సాధారణ పీడనం వద్ద వివిధ ద్రవ పదార్థాలు వేర్వేరు మరుగు స్థానాలను కలిగి ఉంటాయి.
ఒక ద్రవం బాష్పపీడనం సముద్రమట్టం వద్ద వాతావరణ పీడనానికి ( 1 ఎట్మాస్పియర్) సమానంగా ఉండటం సాధారణ మరుగు స్థానం (దీనిని వాతావరణ మరుగుస్థానం లేదా వాతావరణ పీడన మరుగు స్థానం అని కూడా అంటారు) యొక్క ప్రత్యేక సందర్భం.
మూలాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
కావేటి సమ్మయ్య
కావేటి సమ్మయ్య (1952 - ఏప్రిల్ 9, 2020) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ శాసనసభ్యుడు. 2009, 2011లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున సిర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
జననం
సమ్మయ్య 1952లో కొమరంభీం జిల్లా, కాగజ్‌నగర్‌లో జన్మించాడు.
రాజకీయరంగం
మొదట కాంగ్రెస్ పార్టీలో చురుకైన కార్యకర్తగా పనిచేసిన కావేటి సమ్మయ్య, తెలంగాణ ఉద్యమంలో 2007లో కాగజ్‌నగర్‌ పట్టణంలోని ఎస్పీఎం మైదానంలో కెసీఆర్ సమక్షంలో టీఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడు. 2009 టీఆర్‌ఎస్‌ పార్టీ తరపున పోటీచేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి కోనేరు కోనప్పపై గెలుపొంది, ఎమ్మెల్యేగా తొలిసారిగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టాడు. 2010 జూలై 27న జరిగిన ఉపఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ నుండి పాల్వాయి రాజ్యలక్ష్మి, కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి అల్లోల ఇంద్రకరణ్ రెడ్డితోపాటు రికార్డు స్థాయిలో 52 ఇండిపెండెంట్ అభ్యర్థులు పోటీచేయగా కావేటి సమ్మయ్య గెలుపొందాడు. 2014లో తెలంగాణ శాసనసభకు జరిగిన తొలి ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ నుండి పోటీచేసి, బీఎస్పి అభ్యర్థి కోనేరు కోనప్ప చేతిలో 8,837 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికలు (2018)లో సీటు రాకపోవడంతో టీఆర్‌ఎస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. కొన్నాళ్ళ తరువాత మళ్ళీ టీఆర్‌ఎస్ పార్టీకి వెళ్లాడు. సమ్మయ్య భార్య సాయిలీల కాగజ్‌నగర్‌ పురపారక సంఘం ఛైర్ పర్సన్ గా పనిచేసింది.
మరణం
సమ్మయ్య 2020, ఏప్రిల్ 9న అనారోగ్యంతో కాగజ్‌నగర్‌లో మరణించాడు.
సంఘమిత్ర బంద్యోపాధ్యాయ
సంఘమిత్ర బందోపాధ్యాయ (జననం 1968) కంప్యూటేషనల్ బయాలజీలో నైపుణ్యం కలిగిన భారతీయ కంప్యూటర్ శాస్త్రవేత్త. కోల్ కతాలోని ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్న ఆమె 2010 సంవత్సరానికి ఇంజినీరింగ్ సైన్స్ లో శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ ప్రైజ్ విజేత, ఇంజినీరింగ్ అండ్ కంప్యూటర్ సైన్స్ కేటగిరీలో ఇన్ఫోసిస్ ప్రైజ్ 2017 బహుమతి గ్రహీత. ఆమె పరిశోధన ప్రధానంగా పరిణామ గణన, నమూనా గుర్తింపు, యంత్ర అభ్యసన, బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ రంగాలలో ఉంది. 1 ఆగస్టు 2015 నుండి, ఆమె ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ గా ఉన్నారు, ఆమె కోల్ కతా, బెంగళూరు, ఢిల్లీ, చెన్నై, తేజ్ పూర్ లలో ఉన్న ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్  మొత్తం ఐదు కేంద్రాల పనితీరును పర్యవేక్షిస్తుంది. ఆమె ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ మొదటి మహిళా డైరెక్టర్. ప్రస్తుతం ఆమె సైన్స్, టెక్నాలజీ అండ్ ఇన్నోవేషన్ అడ్వైజరీ కౌన్సిల్ లో ఉన్నారు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1968 జననాలు వర్గం:శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
నెరడ (చిట్యాల మండలం)
నెరడ, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, చిట్యాల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చిట్యాల నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 890 ఇళ్లతో, 3540 జనాభాతో 1790 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1822, ఆడవారి సంఖ్య 1718. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 515 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 15. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576877 .పిన్ కోడ్: 508114.
విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి చిట్యాలలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చిట్యాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చిట్యాలలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
అలోపతి ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.
కాలే యాదయ్య
కాలే యాదయ్య, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున చేవెళ్ళ శాసనసభ నియోజకవర్గం శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
జననం, విద్య
యాదయ్య 1962, మే 16న మల్లయ్య - లక్ష్మమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లాలోని, నవాబ్‌పేట్‌ మండలంలోని చించల్‌పేట్ గ్రామంలో జన్మించాడు. వ్యవసాయ కుటుంబానికి చెందిన యాదయ్య మార్పల్లిలోని ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల నుండి 1986లో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తిచేశాడు.
నెరడ (చిట్యాల మండలం)
పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నేరడలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
కాలే యాదయ్య
రాజకీయ విశేషాలు
యాదయ్య కాంగ్రెస్ పార్టీతో తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి ఎంపీపీ, జెడ్పీటీసీ పని చేసి, 2009లో చేవెళ్ల నియోజకవర్గం ఎస్సీకి రిజర్వు కావటంతో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి పోటిచేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి కోరాని సాయన్న రత్నం చేతిలో ఓడిపోయాడు. 2014లో జరిగిన తెలంగాణ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా కాంగ్రెస్ పార్టీ పై చేవెళ్ళ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి సమీప తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అభ్యర్థి కోరాని సాయన్న రత్నంపై 781 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. తరువాత టిఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడు. 2018లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ టికెట్ పై చేవెళ్ళ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి సమీప కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి కోరాని సాయన్న రత్నంపై 33,552 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1962 జననాలు వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాజకీయ నాయకులు వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014) వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018) వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా వ్యక్తులు వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
నెరడ (చిట్యాల మండలం)
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
విజయ్ సాయి
విజయ్ సాయి ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. హాస్యప్రధాన పాత్రలు ఎక్కువగా పోషించాడు. కుటుంబ కలహాల నేపథ్యంలో 2017 డిసెంబరు 11 సోమవారం రోజున తన ఇంట్లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.
నెరడ (చిట్యాల మండలం)
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నేరడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
విజయ్ సాయి
వ్యక్తిగత వివరాలు
విజయ్ సాయి పూర్వీకులు మహారాష్ట్రకు చెందినవారు. తర్వాత వీరు ఒంగోలు లోని రంగుతోటకు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. విజయ్ తల్లిదండ్రులు సుబ్బారావు, లక్ష్మీ దేవి. పదో తరగతి వరకు విజయ్ అక్కడే చదివాడు. విజయ్ వేదికలపై బ్రేక్ డ్యాన్సులతో అలరించేవాడు. కుమారుని హీరోగా చూడాలనే తలంపుతో తండ్రి హైదరాబాదులో స్థిరపడ్డాడు. విజయ్ కు వనిత అనే ఆమెతో వివాహం అయిన తర్వాత ఓ పాప కుందన జన్మించింది. తర్వాత దంపతులిద్దరూ విడిపోయారు. విడాకుల అనంతరం పాప తల్లి సమక్షంలోనే ఉంది. పాపను చూసేందుకు భార్య అనుమతించకపోవడంతో మనస్తాపానికి గురయ్యాడు.
నెరడ (చిట్యాల మండలం)
ఉత్పత్తి
నేరడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
విజయ్ సాయి
మరణం
2017 డిసెంబరు 11 సోమవారం హైదరాబాదులోని యూసఫ్ గూడ లోని తన ఫ్లాట్ లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. ఆత్మహత్యకు ముందు విజయ్ తన సెల్ ఫోనులో సెల్ఫీ వీడియో తీసుకున్నాడు. అందులో పరువు, మానసిక వేదనతో ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్లు తెలిపాడు. తన చావుకు భార్య వనిత, వరలక్ష్మి, విన్నీ, బృందతోపాటు పారిశ్రామికవేత్త శశిధర్‌, న్యాయవాది శ్రీనివాస్‌ కారణమని ఆరోపించాడు. వీరంతా తనను మానసికంగా హింసించారని ఆవేదన వ్యక్తం చేశాడు.
విజయ్ తండ్రి సుబ్బారావు ఫిర్యాదు మేరకు పోలీసులు విజయ్ భార్య వనిత, శశిధర్, న్యాయవాది శ్రీనివాస్ లపై కేసు నమోదు చేశారు. వీరిని అరెస్టు చేయడానికి వెళ్ళగా పరారయ్యారని 2017 డిసెంబరు 15 న పోలీసులు తెలిపారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:2017 మరణాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా సినిమా నటులు వర్గం:ఆత్మహత్య చేసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మూఢ నమ్మకాలు (సినిమా)
thumb|మూఢ నమ్మకాలు (సినిమా) పోస్టర్ మూఢ నమ్మకాలు 1963 నవంబరు 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ పద్మాలయ బ్యానర్ పై ఎం.ఎస్.శ్రీరాం నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వి.శ్రీనివాసన్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాకు ఎం.ఎస్.శ్రీరాం, కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్ని సమకూర్చారు.
తెలంగాణ బ్రాహ్మణ సంక్షేమ పరిషత్
తెలంగాణ బ్రాహ్మణ సంక్షేమ పరిషత్‌ (ఆంగ్లం: Telangana Brahmin Samkshema Parishad) ఇది తెలంగాణ ప్రభుత్వం చొరవతో 28 జనవరి 2017న స్థాపించబడింది. తెలంగాణ సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్ 2001 కింద నమోదైన ఈ సొసైటీకి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిధులు సమకూరుస్తుంది. రాష్ట్రంలోని బ్రాహ్మణుల అభ్యున్నతికి బలమైన ఆర్థిక మద్దతు ఇవ్వడం దీని ముఖ్యోద్దేశం. దీనికి ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు కె.వి. రమణాచారి.
విదేశాల్లో చదువుకోవాలనుకునే పేద బ్రాహ్మణ విద్యార్థులు ఆర్థిక సాయం పొందేందుకు, ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌ కొరకు, అలాగే పారిశ్రామిక ప్రోత్సాహానికి ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సిఉంటుంది. తెలంగాణ బ్రాహ్మణ సంక్షేమ పరిషత్‌ అఫీషియల్ వెబ్సైట్ https://brahminparishad.telangana.gov.in/. లేదంటే బొగ్గులకుంట, హైదరాబాదులో ధార్మిక భవన్ లోని కార్యాలయంలో సంప్రదించాలి.
మణుగూరు మండలం
మణుగూరు మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాకు చెందిన మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా ఈ మండలాన్ని ఏర్పరచారు. ఇందులో 6 గ్రామాలున్నాయి. దానికి ముందు ఈ మండలం ఖమ్మం జిల్లా లో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం భద్రాచలం రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది పాల్వంచ డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  10  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం.మండల కేంద్రం మణుగూరు
ఖమ్మం జిల్లా నుండి భద్రాద్రి జిల్లాకు మార్పు.
లోగడ మణుగూరు పట్టణం ఖమ్మంజిల్లా, పాల్వంచ రెవిన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా మణుగూరు మండలాన్ని (1+9) పది గ్రామాలతో కొత్తగా ఏర్పడిన భద్రాద్రి (కొత్తగూడెం) జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.
పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత
2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 242 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 72,117. జనాభాలో పురుషులు 35,844 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 36,273. మండలంలో 18,689 గృహాలున్నాయి.
రెవెన్యూ గ్రామాలు
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
యురేనియం
యురేనియం ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం U, పరమాణు సంఖ్య 92. ఆవర్తన పట్టికలో ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో ఇది ఒక వెండి తెలుపు (మెటల్) లోహము. ఒక యురేనియం అణువు, 92 ప్రోటాన్లు, 92 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంది. వీటిలో 6 తుల్య ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి. యురేనియం బలహీనంగా రేడియోధార్మిక మూలకము ఎందుకంటే దాని అన్ని ఐసోటోపులు అస్థిరంగా ఉంటాయి. యురేనియం యొక్క అత్యంత సాధారణ ఐసోటోపులు యురేనియం -238 (146 న్యూట్రాన్లతో కలిగి ప్రకృతిలో ఉన్న యురేనియం దాదాపు 99,3% వాటా), యురేనియం -235 (మూలకం 0.7% పరిగణనలోకి, 143 న్యూట్రాన్లతో కలిగి సహజంగా కనిపించేది) గా ఉంటాయి. యురేనియం ఆదిమ జాతిలో సంభవించే అంశాలు లెక్కకు తీసుకుంటే ఇది రెండవ అత్యధిక పరమాణు భారం కలిగి ఉంది, అనగా ప్లుటోనియం భారం కన్నా కాస్త తేలికైనది అని అర్థం. దీని సాంద్రత, సీసం కంటే 70% ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కంటే కొద్దిగా తక్కువ. ఇది, తక్కువ సాంద్రతతో మట్టి, రాయి (రాక్), నీరు, లలోని మిలియన్ భాగాలలో ఇవి కొన్ని భాగాలు మాత్రమే ఏర్పడుతుంది. దీనిని యూరనైట్ వంటి యురేనియం లభించు ఖనిజాల నుండి వాణిజ్యపరంగా సంగ్రహిస్తారు..
మూలాలు
వర్గం:మూలకాలు వర్గం:రసాయన శాస్త్రము వర్గం:యురేనియం సమ్మేళనాలు వర్గం:రేడియోధార్మిక పదార్ధాలు వర్గం:యురేనియం వర్గం:విడి ఇంధనాలు వర్గం:అణు పదార్థాలు వర్గం:అణు ఇంధనాలు వర్గం:యాక్టినాయిడ్లు
తెలుగు భాషా చరిత్ర (పుస్తకం)
తెలుగు భాషా చరిత్ర ప్రధానంగా తెలుగు భాషా పరిశోధక వ్యాస సంకలనం కావున అధ్యాపకులకు సహాయ గ్రంథంగా ఉపయోగంగా వుంటుంది. నామ విభక్తులు, సర్వనామాలు, సంఖ్యావాచకాలు మొదలైనవి రెండు వేల ఏండ్ల చరిత్రలో పొందిన మార్పులు తెలుసుకోవచ్చు.
అన్ని విశ్వవిద్యాలయాల్లోనూ ఎం.ఏ పరీక్షకూ, ఓరియంటల్ పరీక్షలకూ, కేంద్ర, రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షలకు కూడా దీన్ని పాఠ్యగ్రంథంగా నిర్ణయించారు.
మూలాలు
వర్గం:తెలుగు భాషా చారిత్రక రచనలు వర్గం:తెలుగు భాషా వ్యాసాల సంకలనాలు వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు వర్గం:1974 పుస్తకాలు
వికారాబాద్ మండలం
వికారాబాద్ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వికారాబాదు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం రంగారెడ్డి జిల్లా లో  ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం వికారాబాదు రెవెన్యూ డివిజను లో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది చేవెళ్ళ డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 39   రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో రెండు నిర్జన గ్రామాలు. వికారాబాద్, ఈ మండలానికి కేంద్రం
మండల గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త రంగారెడ్డి జిల్లా పటంలో మండల స్థానం 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 	85,410 - పురుషులు 	42,769 - స్త్రీలు 	42,641 అక్షరాస్యత - మొత్తం 	63.60% - పురుషులు 	74.59% - స్త్రీలు 	52.47%. 2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 274 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 89,496. జనాభాలో పురుషులు 44,806 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 44,690. మండలంలో 19,075 గృహాలున్నాయి.
భౌగోళిక సరిహద్దులు
ఈ మండలానికి వికారాబాద్ మండలం పశ్చిమ వికారాబాదు జిల్లా మధ్యభాగంలో 7 మండలాలను సరిహద్దులుగా కలిగి ఉంది. తూర్పున చేవెళ్ళ మండలం, ఈశాన్యాన నవాబ్‌పేట మండలం, ఆగ్నేయాన పూడూర్ మండలం, దక్షిణాన పరిగి మండలం, పశ్చిమాన ధరూర్ మండలం, వాయువ్యాన బంట్వారం మండలం, ఉత్తరాన మోమిన్‌పేట్ మండలం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
మండలంలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు
ఈ మండలంలో మొత్తం 39 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు రెండు పరిగణించబడలేదు.
గమనిక: వికారాబాద్ పురపాలక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసేటప్పుడు పరిసర రెవెన్యూ గ్రామాలైన ఎన్నెపల్లి, శివారెడ్డిపేట్, కొత్రెపల్లి, అనంతగిరిపల్లి గ్రామాలు పురపాలకసంఘం పరిధిలో విలీనం చేసారు.
బి. చంద్రకళ
భూఖ్య చంద్రకళ నిరు (జననం 1979 సెప్టెంబరు 27), తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సివిల్ సర్వీస్ అధికారిణి. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని భారత ప్రభుత్వ అధికారిక ఐఏఎస్ గా విధులు నిర్వహించింది. భవన నిర్మాణంలో నాణ్యత లేకపోవటం, పారిశుధ్యం సరిగా లేకపోవటంపై సివిల్ అధికారులను నిలదీస్తూ, ఆకస్మిక తనిఖీలతో ఉద్యోగులపై చర్య తీసుకోవడంతో సమర్ధవంతమైన అధికారిణిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
జననం, విద్య
చంద్రకళ 1979, సెప్టెంబరు 27న కిషన్ - లక్ష్మీ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా, వీర్నపల్లి మండలంలోని గర్జన్‌పల్లి గ్రామంలో జన్మించింది. తండ్రి భారతదేశ ఫెర్టిలైజర్ కార్పోరేషన్ విభాగంలో సీనియర్ టెక్నీషియన్ గా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేయగా, తల్లి గృహిణి. నలుగురు తోబుట్టువులలో మూడవ కుమార్తెన చంద్రకళకు ఇద్దరు అన్నలు (రఘువీర్, మహావీర్), ఒక చెల్లెలు (మీనా) ఉన్నారు. సెంట్రల్ స్కూల్‌లో పాఠశాల విద్యను పూర్తిచేసిన చంద్రకళ హైదరాబాదు లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని కోఠి మహిళా కళాశాల నుండి భౌగోళిక శాస్త్రంలో బిఏ డిగ్రీతో పట్టభద్రురాలైంది. ఆ తరువాత అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థికశాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని కూడా పొందింది. తన భర్త ప్రోత్సాహంలో సివిల్ పరీక్షలో 409వ ర్యాంక్ సాధించింది.
వృత్తి జీవితం
2008 సంవత్సరం నుండి చంద్రకళ ఐఏఎస్ అధికారిణిగా సేవలందిస్తోంది. సాంఘిక సంక్షేమం, చెట్ల పెంపకం, పశుపోషణ, పర్యావరణం, పంచాయతీ సంబంధిత ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలను ఆమె అమలు చేసింది. 2009 నుండి 2012 వరకు అలహాబాద్‌ లో ఎస్.డి.యం., సిడిఓగా పనిచేసింది. ఉత్తర ప్రదేశ్ లో కొత్తగా వేసిన రోడ్లు నాసిరకంగా ఉన్నయని అధికారులు, కాంట్రాక్టర్లపై చంద్రకళ అరుస్తున్న వీడియో వైరల్‌గా మారింది. అది భారతదేశంలోని మిలియన్ల మంది ప్రజల గొంతుకు అద్దం పట్టేలా ఉందని పలువురు పేర్కొన్నారు.
2012లో హమీర్‌పూర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌గా నియమితురాలయింది. 2014, జూన్ 8న మధుర కు బదిలీ అయింది. మధుర 2వ మహిళా జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ అయింది. 2015లో బులంద్‌షహర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌గా నియమితురాలై, బిజ్నోర్‌కు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌గా బదిలీ అయింది. బిజ్నోర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌గా పనిచేస్తున్నప్పుడు, బిజ్నోర్‌లోని సహస్‌పూర్‌లో స్లాటర్ హౌస్‌ను తిరిగి ప్రారంభించినందుకు ఆమె విమర్శలకు గురయింది. 2016, సెప్టెంబరు 15న మీరట్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌గా నియమితురాలయింది.
2017లో నీళ్ళు, పరిశుభ్రత మద్యపానం మంత్రిత్వశాఖలో ఫిర్యాదులన్నింటినీ వెంటనే పరిష్కరించాలని ఆమె అధికారులను ఆదేశించింది. స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కింద 242 గ్రామాల్లో దాదాపు 20 వేల మరుగుదొడ్లను నిర్మించింది. స్వచ్ భారత్ మిషన్ కింద డిప్యూటి సెక్రటరీ పదవిపై డ్రింకింగ్ వాటర్ అండ్ శానిటేషన్ మంత్రిత్వ శాఖకు బదిలీ చేయబడింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
బిఏ రెండవ సంవత్సరం చదువుతున్న సమయంలోనే చంద్రకళకు రాంసాగర్ ప్రాజెక్ట్‌లో పనిచేసే ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్ రాములుతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమార్తె (కీర్తిచంద్ర) ఉంది.
మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:1979 జననాలు వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా మహిళలు వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు వర్గం:ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
గౌతమి (సినిమా)
గౌతమి రాధామాధవ ఫిల్మ్స్ పతాకంపై సుహాసిని, శరత్‌బాబు ప్రధాన తారాగణంగా, క్రాంతికుమార్ దర్శకత్వంలో మండవ గోపాలకృష్ణ నిర్మించిన తెలుగు సినిమా.
పాటలు
ఈ చిత్రంలోని పాటలకు ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం స్వరకల్పన చేయగా సిరివెన్నెల సాహిత్యాన్ని అందించాడు.
సిఎన్ఎన్ (CNN)
సిఎన్ఎన్ (పూర్తి పేరు కేబుల్ న్యూస్ నెట్వర్క్) అన్నది అమెరికన్ బేసిక్ కేబుల్, శాటిలైట్ టెలివిజన్ ఛానల్, టైమ్ వార్నర్ వారి టర్నర్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ సిస్టమ్ డివిజన్ వారి యాజమాన్యంలో ఉంది. దాన్ని 1980లో అమెరికన్ మీడియా అధినేత టెడ్ టర్నర్ 24 గంటల కేబుల్ వార్తా ఛానెల్ గా ప్రారంభించారు; ఐతే ఏప్రిల్ 2016 నాటికే సిఎన్ఎన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ అధికారికంగా ఇక ఏ మాత్రం టీవీ న్యూస్ నెట్వర్క్ కాదనీ, ఒక 24 గంటల గ్లోబల్ మల్టీ ప్లాట్ ఫాం నెట్వర్క్ అని అభివర్ణించారు. సిఎన్ఎన్ 24 గంటల వార్తా ప్రసారాలను అందించే తొలి న్యూస్ ఛానెల్ గా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో పూర్తిస్థాయి వార్తా ఛానెళ్లలో మొదటిదానిగా నిలిచింది.
కొలత
కొలత లేదా కొలుచు (ఆంగ్లం Measurement) ఒక వస్తువు యొక్క పొడవు, వెడల్పు, ఎత్తు మొదలైన వాటిని కొలవడం. ఇలా కొలిచే ప్రమాణాల్ని కొలమానాలు అంటారు. కొలిచే ప్రమాణాన్ని లేదా పరికరాన్ని కొలబద్ద (Scale) అంటారు. వస్తువులు కొలిచినందుకు ఇచ్చే కూలిని కొలగారం అంటారు.
సిఎన్ఎన్ (CNN)
దీనికి అనేక సోదర ఛానెళ్ళు ఉన్నా, సిఎన్ఎన్ ప్రాథమికంగా న్యూయార్క్ నగరంలోని టైమ్ వార్నర్ సెంటర్, వాషింగ్టన్ డి.సి., లాస్ ఏంజలెస్ నగరాల్లోని స్టూడియోల నుంచి ప్రసారమవుతుంది. అట్లాంటాలోని సిఎన్ఎన్ సెంటర్లో దాని ప్రధాన కార్యాలయాన్ని వారాంతపు కార్యక్రమాల కోసం ఉపయోగిస్తారు. దాని అంతర్జాతీయ వ్యాప్త సోదర ఛానెల్ అయిన సిఎన్‌ఎన్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ నుంచి అమెరికన్‌ ఛానెల్‌ని విడిగా చూపడానికి సిఎన్‌ఎన్‌ని కొన్నిసార్లు సిఎన్ఎన్/యు.ఎస్. (లేదా సిఎన్‌ఎన్‌ డొమెస్టిక్) అని పిలుస్తూంటారు. 2010 ఆగస్టు నాటికి సిఎన్ఎన్ దాదాపు 10 కోట్ల అమెరికన్ ఇళ్ళలో చూస్తూంటారు. 8.9 లక్షల అమెరికన్ హోటల్ రూముల్లోనూ, కెనడాలోని శాటిలైట్, కేబుల్ ప్రొవైడర్లలోనూ సిఎన్ఎన్ విస్తరించివుంది. సిఎన్ఎన్ ప్రోగ్రాములు సిఎన్ఎన్ ఇంటర్నేషనల్ ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 212 దేశాలు, ప్రాంతాల్లో ప్రదర్శించారు.
కొలత
బయటి లింకులు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
సిఎన్ఎన్ (CNN)
ఫిబ్రవరి 2015 నాటికి సిఎన్ఎన్ అమెరికాలో 9.62 కోట్ల గృహ టెలివిజన్ సెట్లలో (వీటిలో 82.7 టెలివిజన్ సెట్లు ఇంటికి ఒకటి చొప్పున ఉన్నవి) సిఎన్ఎన్ ప్రదర్శితమౌతోంది.
తొలినాళ్ళ చరిత్ర
కేబుల్ న్యూస్ నెట్వర్క్ 1980 జూన్ 1న సాయంత్రం ఈస్టర్న్ టైంజోన్ సాయంత్రం 5 గంటలకు ప్రారంభమైంది. టెడ్ టర్నర్ పరిచయం చేసిన తర్వాత డేవిడ్ వాకర్, లూయీస్ హర్ట్ దంపతులు ఛానెల్ మొదటి వార్తా కార్యక్రమానికి యాంకరింగ్ చేశారు. సిఎన్ఎన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ వైస్-ప్రెసిడెంట్ బర్ట్ రైన్ హార్ట్ ప్రారంభం సమయంలోనే నెట్వర్క్ మొదటి న్యూస్ యాంకర్ బెర్నార్డ్ షా సహా ఛానెల్ తొలి 200 మంది ఉద్యోగులను ఉద్యోగంలోకి తీసుకున్నారు.