cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕರ್ನಾಟಕ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್
ಇತಿಹಾಸೊ
ಈ ಕಾಲೇಜ್ ಬಾಸೆಲ್ ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿಕಲ್ ಮಿಷನರಿಲೆನ ಕಾಲೊಡು (1847) ಸ್ತಾಪನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಜರ್ಮನಿ ಮಿಷನರಿ ರೆವೆ.ಹೆರ್ಮನ್ ಮ್ಯೊಂಗ್ಲಿಂಗ್ ಈ ಕಾಲೇಜ್ ದ ಸುರುತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. 1834ಕ್ಕ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿ ಬಾಸೆಲ್‍ ಮಿಶನ್‍ ಸಂಸ್ಥೆದ ಮಿಶನರಿನಗುಲು ಕುಡ್ಲಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ಇಡೆ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮತ ಪ್ರಚಾರ ಆಂಡಲಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತೊಕ್ಕು ಜನೊಕ್ಲೆನ್‍ ಸೇರಾವೊಡಾಂಡ ಅಕ್ಲೆಗ್‍ ವಿದ್ಯೆ ಬೋಡು. ಆಪಗ ತುಳು ನಾಡ್‍ಡ್ ಮಾತೆರೆಗ್‍ಲಾ ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ಪಾವುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್‌‍ಜಿ. ಆಂಚಾದ್‍ ಮಿಶನರಿನಗುಲು 1837ಟ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆನ್‍ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್
ಕುದುರೆ ದೆಂಜಿ
ವಿಕಸನ
ದೆಂಜಿಲು ಒಂಜಿ ದಪ್ಪ ಆಯಿನ ಪಿದಯಿದ ಕವಚೊರ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಆವರಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಏಕ ಜೋಡಿ ಕೊಂಡಿಲೆರ್ದ್ (ಚಿಮುಟಿ ಕೊಂಡಿಲೆರ್ದ್) ಸಜ್ಜಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಪಂಚದ ಮಾತ ಸಾಗರೊಲೆಡ್ ದೆಂಜಿಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ದೆಂಜಿಲು ಚೀಪೆ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್, ಅಯಿಟ್‌ಲಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗದ್ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆದ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೆಂಜಿಲೆನ ಗಾತ್ರಲಾ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು; ಕೆಲವೇ ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಅಗಲವಾದ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಬಟಾಣಿ ದೆಂಜಿರ್ದ್ ಸುರು ಆಯಿಬೊಕ್ಕ 4 mಮುಟ್ಟದ ಉದ್ದದ ಕಾರ್‌ನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಪಾನಿ ಜೇಡ ದೆಂಜಿದಡೆ ಮುಟ್ಟ ದೆಂಜಿಲೆನ ಗಾತ್ರೊದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.
ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಆಹಾರಭಕ್ಷ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೋಮರ್‌‌ ದೆಂಜಿನ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸನಗ, ದೆಂಜಿದ ಮಾಸದ ಸಾರೊನು ದೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಗಡುಸಾಯಿನ ಚಿಪ್ಪುದ ಉಳಯಿ ದೀಪೆರ್. ದೆಂಜಿದ ಮಾಸದ ಸಾರ ದೆತ್ತ್‌ದ್, ಅಯಿಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಹಿಟ್ಟಿದ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಸೇರಾದ್‌, ಒಂಜಿ ದೆಂಜಿದ ಕೇಕನ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸವುನೆ ಅಮೆರಿಕದ ಒಂಜಿ ಪಾಕ ವಿಧಾನವಾದ್ ಉಂಡು.
ಕ್ಯಾರೇಟ್
ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಒಂಜಿ ತರಕಾರಿ. ಉಂದ್ ಗಿರೆಂಗ್‌ದ ಲೆಕನೆ ನಿಲತ್ತ ಅಡಿಟ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಂಡೆತಲಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ತುಲುಟ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಪಂದೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ Daucus carota.
ಬೇಲೂರು
ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಬೇಲೂರುದ ಚೆನ್ನಕೇಶವಸ್ವಾಮಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣನೆ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಕ್ಕ್ ನಿದರ್ಶನವಾಯಿನ ಈ ದೇವಾಲಯೊಡು ಚೆನ್ನಕೇಶವ ಸ್ವಾಮಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಟ್ಟುಗು, ಸೌಮ್ಯನಾಯಕಿ ಅಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಂಗನಾಯಕಿ ಅಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪೆಚೆನ್ನಿಗರಾಯನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಲಾದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿದಯಿ ಮೈಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಲು, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಾಂಗಣಡುಪ್ಪುನ ಕಂಬೊಲು ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು.
ದಾರವಾಡ ಪೇಡ
ಉಂದ್ ದಾರವಾಡ್ ನಗರದ ಯೆಡ್ಡೆ ತಿಂಡಿ. ಉಂದೆನ್ ದಾರವಾಡದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ
ಎಡ್ಡೆಂದಿನ
ನಾಗೆ/ಎಡ್ಡೆಂದಿನ ನಾಗರಹಾವು ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಉಚ್ಚು (ಹಾವು). ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ ನಾಗರಹಾವು ಪನ್ಪಿನ ಎಡ್ಡೆಂದಿನ ಉಂದೆನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಹೆಬ್ಬಾವು, ಕೇರೆಹಾವು, ಬೊಕ್ಕ ವೊಲ್ಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಲು ಉಲ್ಲ. ತುಲುನಾಡ್ ಡ್ ನಾಗನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಾಗರಹಾವು ಉಂದೊಂಜಿ ಸರೀಸ್ರಪ. ಉಂದು ತೇತ್ತಿನ್ ದೀದ್ ಸಂತಾನೋತ್ಪತಿನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆಲದ ಮಿತ್ತ್ ಪರತೊಂದು/ತೆವಲೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಉಂದು ತುಚ್ಚಿಂಡ/ಅಗ್ಗಿಂಡ ಅಗ್ಗಿನ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ತಿರ್ತ್ ಕುಂಟುಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟೊಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಅಗ್ಗಿನ ಜನೊನ್ ಆ ದಿನ ಜೆಪ್ಪರೆಗ್ ಬುಡ್ರೆ ಬಲ್ಲಿ.
ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ನಾಗೆ ತನ್ನ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿದ ಪೊರ್ತು ಮೇ-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳುಲು. ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಸೇರ್‌ನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು 12-30 ತೆತ್ತಿಲೆನ್ ದೀಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊಣ್ಣು ತೆತ್ತಿಲೆನ ಕೈತಲ್‌ಡೇ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಕಾಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ 60 ದಿನೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ತೆತ್ತಿಲು ಪುಡಾದ್ ಕಿನ್ನಿ ಉಚ್ಚುಕು ಪಿದಯಿ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಅಪುಂಡು. ಮರಿನಾಗೊಲೆಡ್ ಸರಿಯಾದ್ ರೂಪು ಪಡೆಯಿನೆಕ್ ಜಿಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಆಯಿತ್ತ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಆಕ್ರಮಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಪ್ಪುನವು. ಪುಟ್ಟ್‌ನಗನೇ 20-25 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ 75 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದ ಬುಲೆಪುಂಡು. ನಾಲ್ ವರ್ಸೊಡು 2 ಮೀ. ಉದ್ದ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊಗು ಬನ್ನಗ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆನ್ ಪಡೆಪುಂಡು.
ಭಾರತೊದ ನಾಗೆ
ನಾಗರಹಾವು - ಎಲಪಿದೇ ವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್‌ನ ವಿಷಪೂರಿತ ಉಚ್ಚುಲು.
ದಸರ
ದಸರೊದ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಕಾ‍ರ್ಯಕ್ರಮೊಲು
ಸಂಗೀತೊ, ನಾಟಕೊ, ಹಾಸ್ಯೊ, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತು ಲೇಸುಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ದಸರಾ ಒಂಜಿ ಗಮ್ಮತ್ತ್‌ಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪರ್ಬ.
ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ
'''ಎಂ. ಗೋವಿಂದ ಪೈ''' (ಮಾರ್ಚ್ ೨೩, ೧೮೮೩ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೬೩) ಕನ್ನಡೊದ ಸುರುತ್ತ "ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ"ಯೆರಾದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆತೆರ್. ಮಂಜೇಶ್ವರೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೂಪಟೊಡು ಜಾಗೆ ತೋಜ್ಪಾದ್ ಕೊರ್‍ನ ಅರ್ ಗೋವಿಂದ ಪೈ. ೧೯೫೬ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊ ಪುನರ್ ಇಂಗಡನೆ ಆನಗ ಕಾಸರಗೊಡು ಕೇರಲೊದ ಪಾಲಾಂಡ್. ಅಪಗ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಜಾರೊ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೋವಿಂದ ಪೈಲು ಅಕೇರಿಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ಆರೆನ ಪುದರ್‍ದೊಟ್ಟುಗೆ ಮಂಜೇಶ್ವರೊನು ಸೇರಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಪಾಲ್‍ಗ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ನೇಮಿಚಂದ್ರ
ಶಿಕ್ಷಣೊ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತುಮಕೂರು, ಮೈಸೂರು. ಮೈಸೂರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕಾಲೇಜ್ ಬಿ.ಇ. ಪದವಿ. ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಡ್ತು ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ ಪದವಿ. ಬೆಂಗಳೂರು ಎಚ್.ಎ.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡ್ ಚಿಂತನಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ, ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್
right|thumb|ವಾರ್ಧಾಡ್ ಮೌಲಾನ ಆಝಾದ್, ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಬಾಯಿ ಪಟೇಲ್(ಎಡಡ್ತ್ ಮೂಜನೆದಾರ್) ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್‌ದ ಜನೊಕುಲು right|thumb|ಆಝಾದ್, ಪಟೇಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗಾಂಧಿ ಎಐಸಿಸಿ ಸಭೆಟ್ - ಬೊಂಬಾಯಿ ೧೯೪೦ right|thumb|ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್‌ರೆ ಕೋಟು. ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ನೇಶನಲ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಅಹಮ್ಮದಾಬಾದ್ thumb|ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ನೇಶನಲ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‍ದ ಮುಖ್ಯೊ ಸಭಾಂಗನೊ
ಕುಡ್ಲದ ದೈವಸ್ತಾನೊಲು
ಗುಳಿಗ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ ಸಾನೊಲು
ಬೊಳಾರ, ಬೊಕ್ಕಪಟ್ಣ, ಹೊಯ್ಗೆ(ಹೊಯ್ಗೆಬೈಲ್ ರೋಡ್), ಕೊಂಚಾಡಿ ದೇರೆಬೈಲ್, ತಣ್ಣೀರ್ಬಾವಿ, ಸುಂಕದಕಟ್ಟೆ(ಉರ್ವಸ್ಟೋರ್), ಪದವಿನಂಗಡಿ ಗಂಧಕಾಡು, ಅಡು ಮರೋಳಿ, ಲಾಂಗ್‍ಲೇನ್‍ಕುದ್ರು, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವಸ್ತಾನ(ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ, ಪಂಜುರ್ಲಿ-ಗುಳಿಗ, ಚಾಮುಂಡಿ-ಗುಳಿಗ).
ನೇಪಾಳ
ನೇಪಾಳ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ನೇಪಾಳ ಸುತ್ತಲಾ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಲೆರ್ದ್ ಆವೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ಉತ್ತರೊಗು ಟಿಬೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನ ಮಾತ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್‌ಲಾ ಭಾರತ ಉಂಡು. ಎವರೆಸ್ಟ್ ಸೇರ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉನ್ನತ ೧೦ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ೮ ನೇಪಾಳೊಡೇ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೪೧,೭೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೨.೭ ಕೋಟಿ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡು. thumb|ಚಾಂಗುನಾರಾಯಣ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
ತಾಮ್ರದ ಅದುರು
ಭಾರತೊಡು ವೇದಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ತಾಮ್ರ ಲೋಹದ ಪರಿಚಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸೈಪ್ರಸ್ ಇನ್ಪಿನ ದ್ವೀಪ ದೇಶೊಡು ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡುದಿಂಚಿ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು ತಿಕ್ಕೊಂದು ಇತ್ತುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಬಳಕೆ ಕರ್ಬೊದ ಪರಿಚಯ ಆಪಿನೆಡ್ದ್ ದುಂಬೆ ನಂಮ ಜನಕುಲೆಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್  ಚರಿತ್ರಕಾರೆರ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ತಾಮ್ರ ಬಗೆಬಗೆತ ಅದುರುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಭೂಮಿಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಅದುರಲೆಡ್ ಚಾಲ್ಕೊಪೈರೈಟ್ ಇನ್ಪಿನವು ದಿಂಜ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕನಿಜೊ. ಚಾಲ್ಕೊಪೈರೈಟ್ ತೂವರೆ ಮಂಜೊಳ್ ಬಣ್ಣ ಇತ್ತ್ ದ್ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರೆಗ್  ಬಂಗಾರ್ದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ತೋಜುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲೆನ್ ಕರಾತ್ ದ್  ತಾಮ್ರ  ಲೋಹೊನು ಪಡೆವೆರ್.
ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು
ನಿಸ‍ರ್ಗೊಡು ತಾಮ್ರ ಮೂಜಿ ಬಗೆತ ರೂಪೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು: (೧) ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಮ್ರ ಅದುರು (೨) ಸಲ್ಫೈಡು ರೂಪದ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು ಬೊಕ (೩) ಆಕ್ಸೈಡು ರೂಪೊದ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು. alt=ಕೋವೆಲೈಟ್- ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೈಡು ಅದುರು|thumb|ಕೋವೆಲೈಟ್- ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೈಡು ಅದುರು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಅದುರುಲು ವರ್ಗೊ:ಕನಿಜೊಲು
ಕದಿಕೆ ಪಂತಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದುಲು
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸೋಜಾ (ನಟಿ)
ಪುಟ್ಟು
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಮೇರ್ ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೦ ಗ್ ಮುಂಬಯಿ ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ
ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಯೋಗೊಲು
ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ ಡ್ ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಇತ್ತನೈರ್ದಾವರ ಶರೀರೊಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಚನೆ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಸೀಕ್ಲೆನ್ ತಡೆವರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
ಕೊಲ್ಲೂರು
ಕೊಲ್ಲೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡಿಪ್ಪುನ ಕಿನ್ಯ ಊರು. ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೈಂದೂರುಡ್ದ್ ೨೭ ಕಿ.ಮೀ ಅಂಚನೆ ಮಂಗಳೂರು ನಗರಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೮೭ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡುಂಡು. ಈ ಊರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅಡಿಟುಂಟು. ಮುಲ್ಪ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಕಾಂಬಿಕ ದೇವಸ್ತಾನೊ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಹಿಂದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೊ ಆದುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಸೊನು ದೇವಿ ಮೂಕಾಸುರ ಪನ್ಪುನ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್‌ನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ನೊಬೆಲ್
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಪುಟ್ಟು
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ನಿ ಆಲ್‌ಫ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್. ೧೮೯೫ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಿಗಾತ್ರೊ ಇಂಚಾ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಚಾರೊಡ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸುರುಟ್ ಕೊರಿನಿ ೧೯೦೧ ಇಸವಿಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೯೬೮ನೆ ಇಸವಿಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತಿನಿ. ನೊಬೆಲ್ ವಿಶ್ವದ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಪಚ್ಚೆ
ಪಚ್ಚೆ : ಎಮರಾಲ್ಡ್
ಪಚ್ಚೆಗ್ ಭಾರತದ ಭಾಷೆಲೆಡ್  ಮರಕತ,  ವೆರುಲಿಯಾ, ಗಾರುತ್ಮತ ರತ್ನ ಇನ್ಪಿನ ಮಾತಾ ಪುದರುಲು ಉಂಡು. ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಇನ್ಪಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪುದರುಲಾ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಉಂಡು.
ಲಾಂಬು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲು ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ಇಂದಿರಾ ಹೆಗ್ಗಡೆ
ಇಂದಿರಾ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಮೇರ್ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿ ಲೇಖಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧಕಿ., ಮೆರ್ ತುಳು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಕಾವ್ಯ, ಕಾದಂಬರಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಕ್ಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಮೆರೆನ ಸಂಶೋಧನೆದ ಕೃತಿ ತುಳುವೆರೆ ಮೂಲತಾನ ಆದಿ ಆಲಡೆ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿವರ್ತನೆ, ತುಳುನಾಡಿನ ಜನೊಕ್ಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್ ಬರೆತಿ ಕೃತಿಕ್ಕ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಲಾ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್.
ಚ
ತುಳು ವರ್ಣಮಾಲೆಡ್ ಚ ವರ್ಗೊದ ಸುರೂತ ಅಕ್ಷರೊ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜುನಂಚ ಇಂದೆಕ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊದ ಒಂತೆ ಹೋಲಿಕೆ ತೋಜುದ್ ಬರ್ಪುನ ಗಂಗೆರೆ ಕಾಲೊಡು. ಈ ಅಕ್ಷರೊದ ರೂಪೊ ನಾನೊಲಾ ನೆಗತ್ತ್ ತೋಜುನೆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯೆರೆ ಕಾಲೊಗ್. ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ಚ ಅಕ್ಷರೊದ ಸುರುವಾಪುನೆ ಎಡತ ಕೊಡಿಟ್ ಎಲ್ಯ ಕೊಂಡಿ ಸೇರೊನುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಬ ಬುಕ್ಕೊ ಭಕಾರೊಲೆಡ್ದ್ ಇಂದೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಯೆರೆ ಇಂದೆತ ಬಲಬಾಗೊಡು ದಿಂಜದ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡಿ ಸೇರ್ದುಪ್ಪುನವು ಗುಮನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.
ಮಾಡ್ಯೂಲ್:Template invocation
function p.name(title) if type(title) == 'string' then title = mw.title.new(title) if not title then error("invalid title in parameter #1 of function 'name'", 2) end elseif type(title) ~= 'table' or type(title.getContent) ~= 'function' then error("parameter #1 of function 'name' must be a string or a mw.title object", 2) end if title.namespace == 10 then return title.text elseif title.namespace == 0 then return ':' .. title.prefixedText else return title.prefixedText end end
ಪರ್ಕತ್ತಿ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಕತ್ತಿ. ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರ ಗಳಸುನ ಕತ್ತಿ ಅತುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಪರ್ದತ್ತಿಂದ್‌ಲ ಪನ್ಪೆರ್
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯೊ
ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆಲೆಡ್ (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ) ಗಂಧಕದ ಸಂಯುಕ್ತೊಲು ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಅವು ಪೊತ್ತ್‌‍ನಗ ಗಂಧಕದ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಕೊತ್ತಂಬರಿ
ಕೊತ್ತಂಬರಿದ ದಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಉಪಯೋಗ ಆಪಿನಂಚಿನ ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಬಾರ ವಸ್ತ್.ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪುಡು ಖನಿಜೊಲು, ಥಿಯಮೈನ್, ವಿಟಮಿನ್ 'ಸಿ'ದಂಚಿನ ವಿಟಮಿನ್‍ಲು, ರೈಬೊಫ್ಲವಿನ್, ರಂಜಕ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಪ್ರೊಟೀನ್, ನಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದಂಶ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ತಪ್ಪು ರುಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಮಳ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ತೆನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಗಳಸುವ ಅಂಚನೆ ಈ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು ಮಸ್ತ್ ಸೀಕ್‌ನ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದುಂಡು.
ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊಲು
ಪುರಾತನ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ
ಲಾವಾರಸ ದಿಂಜ ನಿಧಾನವಾದ್ ಚಪ್ಪೆ ಆವೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡಾ, ಸಂದುಲು ಪುಟುದು ಕಂಬದ ಆಕಾರೊಡು ಶಿಲೆ ನುರಿದ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಕಂಬಾಕಾರೊಲು ಆಪಾ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
2.https://en.wikipedia.org/wiki/St._Mary%27s_Islands
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಉಂದು ೨೦೧೬ ಅಗಸ್ಟ್‌ ೬ನೇ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಉಂಡಾಂಡ್.‌ ಮಾತಾ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಬರವುಲೆನ ಲೆಕ್ಕ ಪತ್ತಿಂಡ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸದ್ಯೊಗು ೨೫೫ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಎಣ್ಮ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತ ಕಡತ್‌ದ್ ೨೩ನೇ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಉಂಡಾಂಡ್.
ಪಂಜಾಬ್
ಪಂಜಾಬ್ ಭಾರತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯ. ಉಂದು ಭಾರತ ದೇಶತಾ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಟ್ಟು ಉಂಡು. ನೆನ್ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹರ್ಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಬುಕ್ಕ ಪಡ್ಡೋಯಿಟ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ಈ ರಾಜ್ಯೋತ ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರೀಕರ್ ಬುಕ್ಕಾ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟ್ಲಾ ಉಂಡು. ನೆಕ್ಕು ಪಂಜಾಬ್ ಪುದರು ಬತ್ತಿನಿ ಎಂಚ ಪಂಡ ೫ ನದಿಕುಲು ಸೇರುದು ಪಂಜಾಬ್ ಆಪುಂಡು. ಅಲ್ಪದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗೋಲ್ಧನ್ ಟೆಂಪಲ್. ಅಕುಲು ಗುರುನಾನಕು ನು ಪೂಜಿಸುವೆರು. ಪಂಜಾಬುದ ರಾಜಧಾನಿ ಚಂಡೀಗಡ. ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಪಂಜಾಬುದ ರಾಜ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನು ಪಂಜಬುದ ಸಿಂಹ ಪಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರು. ಪಂಜಾಬುಡು ಗೋಧಿನು ಹೆಚ್ಚಾದು ಬೆಳೆಪವೆರು. ಅಯ್ಕು ಪಂಜಾಬುನು ಗೋಧಿದ ಕಣಜ ಪನ್ಪೆರು. ಪಂಜಾಬುಡು ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ಪಂಜಾಬಿ. ಪಂಜಾಬುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಲಿಕೆ ಬಾಂಗ್ರಾ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ
ವಾಲ್ಮಿಕಿ ಜಯಂತಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ವಾಲ್ಮಿಕಿ ಜಯಂತಿಗ್ ರಜೆ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ
ಭಾರತ ಪೊಂಜೊಲೆ ಕ್ರಿಕೇಟ್ ತಂಡೊದ ಪೊಂಜೊವುಲು
ತಾನಿಯಾ ಭಾಟಿಯಾ, ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್. ಮೆರ್ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕೇಟ್ ಕೀಪರ್‌‌. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍‌ಡ್ ಉತ್ತರ ವಲಯ, ಪಂಜಾಬ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಲೆಡ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ತಾನಿಯಾ ಭಾಟಿಯಾ ನವಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೯೭ಡ್ ಚಂಡಿಗಡ್, ಪಂಜಾಬ್‌‌ಡ್ ಪುಟ್ಟ್ದ್‌ದೆರ್.ಮೆರ್ ಸಪ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಜಯ್ ಭಾಟಿಯಾ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗಳ್. ಇವರ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್. ಮೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಅಕ್ಕ ಸಂಜನಾ ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆ ಸೇಹಜ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಸುರುಕು ಮೆರ್ ಡಿಎವಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಡ್ ಓದೊಂದಿತ್ತಿನಪಗ ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗೆರಾಯಿನ ಅಂಚನೆ ಯುವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಯೋಗ್ರಾಜ್ ಸಿಂಗೆರೆಡ ಭಾಟಿಯಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರ್ ಎಂ ಸಿ ಎಂ ಡಿಎವಿ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಬಿ ಎ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.
ಸ್ಮೃತಿನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಪಂದ್ಯೊಲು
ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್
ಭಾರತೊಗು ಬರ್ಪಿನ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನ
ಈ ಪೊಂಜವು ಪಡೆತ್ತ ಪೊಂಜವುನಕುಲೆನ್, ಲಡಾಯಿಡ್ ಗಾಯ ಆದ್ ಪಿರ ಬತ್ತಿನ ಐಎನ್‌ಎದ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಯ ಮಲ್ಪರಗಾದ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್.
ರೆಜಿಮೆಂಟ್‍ದ ವಿಸರ್ಜನೆ
೧೯೪೫ನೇ ಇಸವಿ ಅಗೋಸ್ತುದ ಪೊರ್ತುಗು, ಅಮೇರಿಕಾ ಜಪಾನ್‌ದ ಮಿತ್ ರಡ್ ಅಣುಬಾಂಬ್‌ಲೆನ್ ಪಾಡಿಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುಧ್ಹ ಮುಗಿಯೋಂದು ಬತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಜಪಾನ್ ಪಡೆತ್ತ ಬೆರಿಸಾಯ ದೆತೊಂದು ಭಾರತದ ಉಲಾಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಐಎನ್‌ಎದ ಯೋಜನೆಲಾ ವಿಫಲ ಆಂಡ್. ಅಂಚಾಯಿನೆಡ್‌ದಾವರ ಬೋಸೆರ್ ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ್ ವಿಸರ್ಜಿಸಾವೊಡಾಂಡ್.
ಭಾರತ ಪೊಂಜೊಲೆ ಕ್ರಿಕೇಟ್ ತಂಡೊದ ಪೊಂಜೊವುಲು
ರುಮೇಲಿ ಧರ್ ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜನವರಿ ೨೭, ೨೦೦೩ಡ್ ಲಿನ್ಕನ್‍ಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ‍ ಸರಣಿದ ೨ನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ ರುಮೇಲಿ ಧರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ್ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನವಂಬರ ೨೧, ೨೦೦೫ ದೆಹಲಿಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ಒಂಜೆ ಒಂಜಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ ರುಮೇಲಿ ಧರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ್ .ಅಗಸ್ಟ್ ೦೫, ೨೦೦೬ಕ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದ ದರ್ಬಿಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ಒಂಜೇಒಂಜಿ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ ರುಮೇಲಿ ಧರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ.
ಅರ್ಧ ಶತಕ
ನೈಕುಳಿ
ತೂವರೆ
ಲಿಂಬೆ ಪುಳಿತ್ತ ದೈತೊಲೆಕ ಜೂ೦ಪೆದ ಮುಳ್ಳು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಮರ ಸಾಧಾರಣ 7 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬುಳೆಯುಂಡು. ನೆತ್ತ ಕಾಯಿ ಮರತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್ ದ ಕೊಡಿಟ್ ಆಪುಜಿ. ಅರ್ತಿದ ಮರತ್ತ ಕಾಯಿಲೆಕ್ಕ ಕಾಂಡದೇ ಗೊಂಚಿಲ್ ಕಾಯಿ ಆಪುನವು. ಕಾಯಿ (ಬೀಜ)ತೂವರೆ ಬೊಗೊರಿಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಲತ್ತ್ ಕಾಯಿ ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ಇತ್ತುಂಡ ಪರ್೦ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು. ನೇಕ್ ತುಳುಟ್ಟು ನೈಕುಳಿ' ಅಥವಾ `ನೈಕುಲಿ' (ನಾಯಿಕೂಲಿ) ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕಂಡೊಲೆನ ಪುದರ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಛ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆಲು ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಜ್ರ
ವಜ್ರದ ತೂಕ: ಕ್ಯಾರೆಟ್
(ಬಂಗಾರೊದ ಶುದ್ಧತೆನುಲಾ ಕ್ಯಾರೆಟುಲೆಡ್ ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಆಂಡ, ಮಣಿ ರತ್ನೊಲೆನ ತೂಕದ "ಕ್ಯಾರೆಟ್" ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆದ ಪ್ರಮಾಣ ಪಣ್ಪುನ "ಕ್ಯಾರೆಟ್" ಬೇತೇನೆ).
ಜಗತ್ತುಡು ವಜ್ರದ ಮಲ್ಲ ಗಣಿಕುಲು
೭.ನ್ಯೂರ್ಬಿನ್ ಸ್ಕಾಯ,ರಶಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ೫.೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾರೆಟುಲು
೯.ಇಕಾಟಿ,ಕೆನಡಾ, ಉತ್ಪಾದನೆ ೫.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾರೆಟುಲು
ದಡ್ಡಲ್ ಮರ
ಬೇತೆ ಉಪಯೋಗೊ
ದಡ್ಡಲ್ ಮರ ನಿಧಾನವಾದ್ ಬುಳೆವುನ ಬುಳೆವುನ ಮರ, ನೆತ್ತ ತಪ್ಪುನು ಗೊಬ್ಬರವಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್. ತೋಡು, ಸುದೆಕ್ ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟ್ ನಾಗ ನೇತ ಮರತ್ತ ಪಲಯಿ ಗಲಸುವೆರ್.
ನಾರ್
ದಡ್ಡಲ್ ಮರತ್ತ ನಾರ್ ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದುಂಡು. ಐನ್ ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಕುರಲ್ ಪರ್ಬದಪಗ ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್.
ಪಾಟೀಲ ಪಟ್ಟಪ್ಪೆ
ಸಂಪಾದಕರಾದ್
೧೯೪೭ಟ್ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ, ೧೯೫೨ಟ್ ನವಯುಗ, ೧೯೫೪ಟ್ ಪ್ರಪಂಚ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, ೧೯೫೬ಟ್ ಸಂಗಮ ಮಾಸಿಕ, ೧೯೫೯ಟ್ ವಿಶ್ವವಾಣಿ ದೈನಿಕ, ೧೯೬೧ಟ್ ಮನೋರಮ ಸಿನಿಮಾ ಪಾಕ್ಷಿಕ, ೧೯೬೪ಟ್ ಸ್ತ್ರೀ ಮಾಸಿಕ ಇಂಚ ಬೆತೆ ಬೇತೆ ಪತ್ರಿಕೆಲೆನ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಾರ್.
ಗಜಲಿಂಬೆ
ಲಿಂಬೆಪುಳಿಟ್ಟೇ ಮಲ್ಲ ಜಾತಿದೆಕ್ಕ್ ಗಜಲಿಂಬೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಉಂದು ಮುಸುಂಬಿದಾತ್ ಮಲ್ಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಎಲ್ಯ ಲಿಂಬೆದ ಮರ ಮಿತ್ತ್ ಬುಲೆಂಡ ಗಜಲಿಂಬೆ ಅಡ್ಡೊಗು ಬುಲೆದ್ ನೆಲಟ್ಟೇ ಅಟಾರ ಆದ್ ಬುಲೆವುಂಡು.
ತುಡರ ಪರ್ಬೊ
ಎಣ್ಣೆಡ್ ಮೀಪಿನವು
ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿತ ದುಂಬಿನಾನಿ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಇನಿಕ್ಲ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಚರಣೆ ಉಂಡು. ಮೀಪಿ ಮಂಡೆನ್ ಸೋಕು ಮಲ್ತ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಐಕ್ ಸೇಡಿಡ್ ಚಿತ್ರ ಬರೆದ್, ಸಿಂಗಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮುತ್ತೈಸಿ ಪೊಂಜೊವುಲು ಶಂಖ ಉರ್ತುದು, ಜಾಗಂಟೆ ಬೊಟ್ಟುದು ನೀರ್ ಜಿಂಜಾವೆರ್. ಆ ನೀರ್‌ಗ್ ಐನ್ ಬಚ್ಚಿರೆ, ರಡ್ಡ್ ಬಜ್ಜೈ, ಒಂಜಿ ಕರ್ಬದ ಆಣಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಮನದಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಸೂರ್ರ್ಯೆ ಮೂಡುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜಿದ್ ಮೀಪೆರ್.
ಸೈತಿನಗಲ ಪರ್ಬ
ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊದ ದುಂಬುದಾನಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ 'ಸೈತಿನಕುಲೆನ ಪರ್ಬೊ' ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ (ಅವ್ ಲು/ಬಜಿಲ್ ಪಾಡುನ). ತುಳುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈತಿನಕುಲು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಪರಿಸರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಬುಡುದು ಪೋತುಪ್ಪುಜೆರ್. ಸೈತಿನಕುಲೆಗ್ ಮಲ್ಪುನ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಲು ಮುಗಿಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡ್ 'ಮಡೆಬೊಜ್ಜ' ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸೈತಿನಕುಲೆಗ್ 'ಮಿಸೆಲ್' ಬಳಸುವೆರ್.
ದೇವಕ್ರಿಯೆ
ಹೆಚ್ಚಾದ್ ರಾಜನ್ ದೈವೊಲೆಗ್ ನೇಮೊ ಅತ್ತಂಡ ಜಾತ್ರೆ ಆನಗ ದೇವಕ್ರಿಯೆನೇ ನಡಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾ : ಉಲ್ಲಾಕ್ಲೆನ ನೇಮೊಡು ದೇವಕ್ರಿಯೆ ಡ್ ಬಲಸುನ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು.
ಧರಂಸಿಂಗ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಮಂತ್ ಪುಳಿ
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಕನ್ನಡಡ್ ಉಪ್ಪಾಗೆ, ಗಾಂಬೋಜ್, ಕಾಚ್‌ಪುಳಿ, ಕಾಚಂಪುಳಿ, ಪಣಪ್ಪುಳಿ ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಉಪ್ಪಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರುಂಡು. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಕುಟುಂಬಡ್ ಬರ್ಪುನ ನೇಕ್ ಗಾರ್ಸಿನೀಯಾ ಗಮ್ಮಿಗಟ್ಟ (Garcenia gummi-gutta) ಪನ್ಪುನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರುಂಡು. ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆಡ್ ಕೋಡಂಪುಳಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಅಡ್ಕಬಾರೆ
ಇಪ್ಪುನ
ಕಾಡ್, ಗುಡ್ಡೆ, ಬೈಲ್ ಜಾಗೆಡ್ ತನ್ನತಿಗೇ ಬುಳೆವುನ ಮರ. ದೈ ನಡ್ದ್ ಜನಕುಲು ಬುಲೆಪುನ ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿ. ನೆತ್ತ ಪೂ ತೂವರೆ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಕಮ್ಮೆನಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ತೂವರೆ
ಅಡ್ಕಬಾರೆ ಮರಟ್ ಮುಳ್ಳು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯಿ ತೂವರೆ ಮುಸುಂಬಿಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮರ 6-8'ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆವುಂಡು. ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಳ್ಗು ಕಾಯಿ ಮಲ್ಲ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಅಂಚೆನೇ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಜಿ. ಬಾರೀ ಕೈಪೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಯಿನ್ ಮೂರುದು ಬೈಪಾದ್ ನೀರ್ ದೆತ್ತುದು ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಯಿನ್ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಚನಿಲ್ ದಂಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಲು ತಿನ್ಪ.
ಸತೀಶ್ ಬಂದಲೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಸೆಕೆ ಎಂಜಿನ್
thumb|ಥಾಮಸ್ ನ್ಯೂಕೊಮೆನ್ ರನ ವಾಯುಮಂಡಲದ (ಯಂತ್ರ)ಇಂಜಿನ್ ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ಒಂಜಿ ಉಷ್ಣ ಎಂಜಿನ್ ಆತ್ಂಡ್, ಅವು ಸೆಕೆನ್ ಯನ್ನ ದ್ರವ ರ್ಕಾಯನಿರ್ವಹಣಾ ದ್ರವವಾ ಬಳಕೆ ಯಾಪುಂಡು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಲೆನ್ಲ  ಮಾಲ್ಪುಂಡು.
ರುತ್ವಿಕಾ ಶಿವಾನಿ ಗಾಡೆ
ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
೨೦೧೨ಡ್ ಶಿವಾನಿ ಪುಲ್ಲೇಲ ಗೋಪಿಚಂದ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಅಕಾಡೆಮಿನ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಮುಲ್ಪ ತರಬೇತಿ ಪಡೆವೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ರಷ್ಯ‍ಡ್ ನಡತಿನ ರಷ್ಯಿಯನ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಪದಕೊನು ಪೊಂಜೊಲೆನ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗೊಡು ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಶಿವಾನಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟೊಡು ೧೧೫ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪದಕೊಲೆನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಕಿರಿಯ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯ ವಿಭಾಗೊಡು ಪಡೆತೆರ್. ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ೨೦ ಪದಕೊಲೆನ್ ಪಡೆತೆರ್
೨೦೧೪
೨೦೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಾಟಾ ಓಪನ್ ಇಂಡಿಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗೊಡು ಅರುಂಧತಿ ಪಂತವಾನೆರೆ ವಿರುದ್ದದ ಕಡೆತ ಪಂದ್ಯೊನು ಗೆಲ್ತೆರ್. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಪಂದ್ಯ. ಇದು ಶಿವಾನಿ ಸುರುಕು ಭಾರತೊಡು ಗೆಲ್ತಿನ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ಡ್ ನೆಡತಿನ ಸುಶಾಂತ್ ಚಿಪಲ್ಕಟಿ ಮೆಮೊರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಕಾರ್ತೀಕಾ ರೇಷ್ಮಾನ ವಿರುದ್ದದ ಕಡೆತ ಪಂದ್ಯೊನು ಗೆಲ್ತೆರ್. ಮೆರ್ ಗುಜರಾತ್‌ಡ್ ನೆಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಹಿರಿಯೆರೆನ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ರ‍್ಯಾಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ವಿಜೇತೆಯಾದುಲ್ಲೆರ್.
ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ದ್ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆವೊಂಡಿನಕುಲು
2005	ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನೆ	40. ಡಾ. ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್ ನಾಟಕ – ಚಲನಚಿತ್ರ	41. ಶ್ರೀ ವಿ.ಜಿ. ಪಾಲ್ ಜಾನಪದ	42. ಶ್ರೀ ಐತಪ್ಪ ಮಾರು ಪಂಬದ ಚಿಪ್ಪಾರ್
2013	ಸಾಹಿತ್ಯ	64. ಶ್ರೀ ಮನು ಇಡ್ಯಾ ಸುರತ್ಕಲ್ ಯಕ್ಷಗಾನ	65. ಶ್ರೀ ಕೆ. ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈ ಬೆಳ್ಳಾರೆ ಜಾನಪದ	66. ಶ್ರೀ ಗೇರ್ತಿಲ ದೇವು ಪೂಜಾರಿ
ಅಳಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ರೈ
ಪುಟ್ಟು, ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ
ಅಳಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ರೈ ಮೇರ್ ಯಕ್ಷರಂಗೊದ ಭೀಷ್ಮಾಚಾರ್ಯ ಪಂಡ್‍ದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿನ ಅಳಿಕೆ ಮೋನಪ್ಪ ರೈ(ಮೋನು ಶೆಟ್ಟಿ) ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಂಜಕ್ಕೆ ದಂಪತಿಲೆಗ್ 1915ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಾರ್ಚ್ 17ಗ್ ಅಳಿಕೆ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡುಪ್ಪುನ ಅಳಿಕೆ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ರೈಕುಲು ಪುಟ್ಟಿನ ದುಂಬುನಾನಿ ಕುಮಬ್ಡಾಜೆಡ್ ಇಚ್ಲಂಪಾಡಿ ಮೇಳೊದ ಪದಿನೆಡ್ಮ ದಿನೊತ್ತ ಮಹಾಭಾರತ ಬಯಲಾಟ ಸುರುವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕರ್ಣೆನ ಜನನೊಡು ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಮೋನುಶೆಟ್ರೆಗ್ ಆಣ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿನ್ ತನ್ನ ಬಾವನ ಮೂಲಕ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಶೆಟ್ರ್ ಈ ವಿಸಯೊನು ಮೇಳೊದ ಯಜಮಾನೆ ಇಚ್ಲಂಪಾಡಿ ಕೋಟ್ಯಣ್ಣಾಳ್ವೆರೆಗ್ ಪನ್ನಗ, ನೂತ್ತ ಐನ್ ಪ್ರಾಯೊ ಆದಿತ್ತಿನ ಆರ್ ಕುಸಿಟ್ಟ್ ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತೆ ಕರ್ಣನ ಜನನವಾತ್ತ್ಂಡ್; ಪೋದು ಬಲಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಮೂಜಿ ತೊಲೆತ್ತ ಕುರ್ಜಾತುನ್ ಕೊರಿಯೆರ್‍ಗೆ. ಮೇರ್ 11ನೇ ಪ್ರಾಯೊಗ್ ಇಚ್ಲಂಪಾಡಿ ಮೇಳೊನ್ ಸೇರಿನೈರ್ದಾವರ, ನಾಲನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ಮುಟ್ಟ ಪೋದು ಬರವು ಕಲ್ಪಿನೈನ್ ಬುಡಿಯೆರ್. ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಅಳಿಕೆ ಗ್ರಾಮೊಡಾಂಡಲ ಬೊಕ್ಕದ ಮುಪ್ಪ ವರ್ಷೊದ ಜೀವೊನ್ ಮೇರ್ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿದ ಹಿರೇಬಂಡಾಡಿಡ್ ಕಳೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಬೊಡೆದ್ದಿ ಸುಂದರಿ, ದಂಪತಿಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಆಣ್ ಜೋಕುಲು, ನಾಲ್ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು.
ದೇವೀ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ದೇವೀ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಎಚ್ಚ. ತುಳುನಾಡ್‍ಗ್ ಶಕ್ತಿಸ್ಥಾನೊಂದ್‍ಲಾ ಪುದಾರ್ ಉಂಡು. ಶಕ್ತಿದ ಆರಾಧನೆಲಾ ಭೂತಾರಾಧನೆಲಾ ಮೂಲೊಡು ಒಂಜೇ ಆದುಪ್ಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದು ರಡ್ಡ್‌ಲಾ ಒಂಜೇ ನಾಣ್ಯೊದ ರಡ್ಡ್ ಮೋನೆಲು. ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾದ್ ಏರ್ ತಗ್ಗ್ ಕಾಡ್ ಸುದೆ ಕಡಲ್‍ದ ನಾಡ್ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೂಲು ಭಯಂಕರವಾದುಂಡು. ಅಭೇದ್ಯವಾದ್‍ಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶಕ್ತಿದ ಆರಾಧನೆಲೆಡ್, ದೇವಸ್ತಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಸೌಮ್ಯದೇವಿನ ನಾನಾ ರೂಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಳಿಕಾದೇವಿ ರೂಪೊಡು ಭೀಕರವಾದ್‍ಲಾ ತೋಜುದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಭೂತಾರಾಧನೆಡ್ ದಿಂಜ ಪೊಣ್ಣು ಭೂತೊಲು ಉಲ್ಲ. ಉಂದುಲಾ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್
ಉಡುಗೊರೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ದೆತೊನುನೆ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ದ ವಿಶೇಷೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಜೋಕುಲೆಗ್ ಉಡುಗೊರೆಲೆನ್ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನವು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬುಗೆ. "ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್" ಪನ್ಪುನವು "ಸಂತ ನಿಕೋಲಾಸ್" ಪನ್ಪುನೆತ ಅಪಭ್ರಂಶ. thumb|[[ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್]] ಸಂತ ನಿಕೋಲಾಸ್ ನಾಲನೆತ ಶತಮಾನೊಡು ಜೀವಿಸಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಒರಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿ. ಜೋಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್‌‍ದ ಪ್ರೀತಿಗ್ ಸಂತ ನಿಕೋಲಾಸ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದಿನತಾನಿ ಆಯೆನೇ ಉಡುಗೊರೆ ಕೊನತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಜೈ ತುಳುನಾಡ್
ತುಲುಭಾಷೆ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಆವೊಡು
ತುಲುಬಾಸೆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನೆಲೆಟ್ ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ ಮಸ್ತ್ ಬೆಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಮುಖಾಂತರ ೪ ಲಕ್ಷ ಜನೊಕುಲು ಒಂಜೆ ದಿನೊಟು ಟ್ವಿಟರ್ ಅಭಿಯಾನೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತುಲು ಬಾಷೆ ಅಧಿಕೃತ ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಬೇಡಿಕೆ ತುಲುನಾಡ್‌ದ ಶಾಸಕೆರೆನ, ಸಚಿವೆರೆನಕುಲೆನ ಗೇಣೊಗು ಕನಪಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆನ್ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪಂಬದ
ಪಂಬದ, ಪರವ, ಪಾಣಾರ, ನಲಿಕೆ ಇಂಚ ಈ ನಾಲ್ ಜಾತಿದಕುಲು ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಭೂತೊಗು ಕಟ್ಟುನ ಕಲಾವಿದೆರ್.
ದ್ರಾಕ್ಷಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪರ್ಂದ್ ಒಂಜಿ ರುಚಿತ ಪರ್ಂದ್. ದ್ರಾಕ್ಷಿಡ್ ಸುಮಾರ್ ಬಗೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶೊಡ್ಡು ಭಾರತೊಗು ಬತ್ಂಡ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದ್ರಾಕ್ಷಿಡ್ ಬೊಲ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು, ಅಂಚೆನೆ ಬಿತ್ತ್ ಇತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತ್ ದಾಂತಿನ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ವಿಧ ಉಂಡು. ಕಪ್ಪು ದ್ರಾಕ್ಷಿದ ಪಾನಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಪ್ಪು ದ್ರಾಕ್ಷಿಡ್ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಉಂಡು. ದ್ರಾಕ್ಷಿನ್ ಅರೆಗಾಲ ಕಾಲೊಡ್ ನುಂಗಾದ್ ದೀಪೆರ್. ನುಂಗೆಲ‍್ ದ್ರಾಕ್ಷಿನ್ ಪಾಯಸ, ಸೀರ ಇಂಚೆನೆ ಕೆಲವು ಚೀಪೆ ತಿನಸುಲೆಗ್ ಬಲಸುವೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಈ ನುಂಗೆಲ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಿನಸುಗ್ ಬಲಸುನೆಡ್ದಾವರ ತಿನಸುದ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡ್. ಉನುಗೆಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಜ್ಜಿ ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಉಂದೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉದ್ದೇಸೊಗಾದ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಕರವೀರ
ಲಚ್ಚನೊಲು
ಉಂದು   ೧೦ ದ್ದ್  ೨೦ ಆಡಿ ಎತ್ತಾರೋ  ಆಪ್ಪುನ ಮರತಲೆಕಂದಿನ  ದೈ. ಸಪೂರ ಆದ್  ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುನ ಇರೆಕುಲು. ಎಡ್ಡೆ  ಕಮ್ಮೆನದ ಮಂಜೊಲ್ ರಂಗ್ ದ   ಪೂ. ಕೆಂಪು ಆತ್ತಂಡ ಕಪ್ಪು ರಂಗ್ ದ  ಮಲ್ಲ ಕಾಯಿಲು. ಮರಟ್ ಬರ್ಪುನ  ಬೊಲ್ದುದ ಪೇರ್ ಬಾರಿ ವಿಸೊ. ಉಂದು ಏಪಲಾ  ಪಚ್ಚೆ ಇಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಪುದೆಲ್ ದಕ ಇಪ್ಪುನ ದೈ, ಕೆಲ ಜಾಗೆಲೆಡ್  ಎಲ್ಯ ಮರ ಲಾ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ ಮೂಲೊ. ಭಾರತೊಡು ಇಡೀಕ ಉಂದು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಡೈ ಟ್  ಪೇರ್  ಬರುಪುಂಡು. ಇರೆಕುಲು ಉದ್ದುದ್ದ ಉಪ್ಪುವ. ಗಂಟೆದ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಂಜೊಲ್ ರಂಗ್ ದ ಪೂ. ಪೂತ  ಎಸಲ್ದ ಮಿತ್ತ್ ರೋಮದಲೇಕೋ  (ಕೊರೋನಾ) ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಕೇಸರಳು ಎಸಲ್ ಸುರುವಾಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಇಪ್ಪುವ. ಶಲಾಕಾಗ್ರ ಲಿಂಗೊದಲೆಕ. ಕಾಯಿದ ಉದ್ದ 3 ಸೆಂಮೀ., ಅಗೆಲೊ  3.8 ಸೆಂಮೀ. ಉಂದೆಟ್  4 ಬೀಜಲು ಉಪ್ಪುವ. ಕಾಯಿಗ್ ಉರುಂಟುದ ಮೂಲೆಲು ಉಪ್ಪುವ.
ಪಂಪ
ಬನವಾಸಿದ ವರ್ಣನೆ
ಗದ್ಯಭಾಗೊ: ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶೊಡು ತ್ಯಾಗ, ಭೋಗ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ-ಗೋಷ್ಠಿಲೆನ ಸಂತೋಷ ಸೌಖ್ಯಗು ಅನರಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ನರಮಾನಿನಕುಲೇ ನರಮಾನಿಲು. ಅಂಚಿನ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಲ್ ಆಯಿನ ನರಮಾನಿಲ್ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರೆ ದಾದ ಅಂಡಲಾ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯನಾ? ಅಂಚ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿಂಡಲಾ ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶೊದ ನಂದನವನಕುಲೆಡ್ ಮರಿದುಂಬಿಯಾದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೋಗಿಲೆ ಆದ್ ಅಂಡಲಾ ಪುಟ್ಟೊಡು.
ಗದ್ಯಭಾಗೊ: ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ದ ತಂಪಾಯಿನ ಗಾಳಿದ ಸ್ಪರ್ಶ ಆಂಡಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಪಾತೆರನ್ ಕೇಂಡ್ಂಡಲಾ ಇಂಪಾಯಿನ ಗಾನೊ ಕೆವಿನ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅರಳ್‍ನ ಮಲ್ಲಿಗೆದ ಪೂನು ತೂಂಡಲಾ ನಿದ್ರಾಮುದ್ರಿತವಾಯಿನ ರತಿಸೌಖ್ಯೊಗು ಪಾತ್ರ ಆಂಡಲಾ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಪ್ರಾಪ್ತ ಆಂಡಲಾ ದಾದ ಪನಡ್ ಏರ್ ಬೊಡ್ಚಿ ಪಂಡ್‍ದ್ (ಬೇಡವೆಂದು ತಡೆದು) ಅಂಕುಶೊರ್ದು ಕುತ್ತ್ಂಡಲಾ ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸ್ ಬನವಾಸಿ ದೇಶೊನು ನೆನೆಪುಂಡು. ಗದ್ಯಾನುವಾದ
ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ
ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಲೆ
೭ ನೇ ವರುಷೊಡು ೧೯೩೩ ಡ್ ಮೈಲಾಪುರದ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಪರ್ಬದಾನಿ ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ನಡೆಯಿಡ್. ಈ ಕಛೇರಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ದಿಗ್ಗಜೆರಾಯಿನ ಪಾರೂರು ಸುಂದರಾಮ ಐಯ್ಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಸಿರಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಐಯ್ಯರ್ ಭಾಗವಹಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಾಲಿ ಅರೆನ ಸಂಗೀತೊನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಕಛೇರಿ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುನಗನೆ ಸನ್ಮಾನ ಮಲ್ಪರೆಗ್ ಶಾಲು ಪತರೆಗ್ ಪೋಯೆರ್.ಅವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತೊಗು ಸಿಕಿನ ಮರ್ಯಾದೆ .ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜೆರ್ ನ ಒಡನಾಟ ಬಾರಿ ಬೇಗನೆ ಪಡೆಯೆರ್.ವಂತೆ ಸಮಯೊಡೆ ಚೌಡಯ್ಯ,ಪಾಪಾ ವೆಂಕಟರಾಯ್ಯ,ಕುಂಭಕೋಣಂ ಅಝಗೀಯಾನಂಬಿ ಪಿಲೈ ಬೊಕ್ಕ ತಂಜಾವೂರುದ ವೈದ್ಯನಾಥ ಐಯ್ಯರ್ ಒಟ್ಟುಗ್ ಒಡನಾಟ ಬುಲೆಯಿಂಡ್.ಮಾಲಿ ಆರ್ ಪಾಲಘಟ ಮಣಿ ಐಯ್ಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲಾನಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಪಿಳೈ ಅಗಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೆಲಸನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾಲಘಟ ಮಣಿ ಐಯ್ಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿ ಅರೆನ ಜುಗಲ್ ಬಂದಿ ಪುದರ್ ಪಡೆಯ್ಂಡ್. ಮಾಲಿ ಪನ್ನೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ, ಆರ್ ಕೊಳಲು ಉರ್ಪರೆಗ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಐನೇ ನಿಮಿಷೊಗು ದೇವೆರೆನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ. ದೇವೆರೆನ್ ತೂಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತೊನು ಮುಂದುವರೆಸುನು ವ್ಯರ್ಥ ಪಂದ್ ಎನ್ನೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಮಾಲಿ ತನ್ನ ಜೊತೆದ ವಾದಕೆರೆನ್ ಕಷ್ಟದ ತಾಳನು ನುಡಿಸಾವರೆಗ್ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ದೈವದ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ ಕಟ್ಲೆಲು
ಕುಕ್ಕೆಲ್ ಪಾಳೆ ದೆಪ್ಪುನಿ
ಕುಕ್ಕೆಲ್ ಪಾಳೆ ದೆಪ್ಪುನೆಟ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಿ ಬಾರೆದ ಪಂಬೆ ಬೊಕ್ಕ ತಾರೆದ ಲತ್ತ್ ತಿರಿ. ಐತ ನಡುಟು ಚಂಡಿ ಮಂತ್‌ನ ನಿನೆನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಐನ್ ಬೂತ ಕಟ್ಟುನ ಪಾತ್ರಿ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಆಯನ ಕಡೆತ ಒರಿ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಸಮೇತ ದೆತೊಂದು ನಿನೆನ್ ಬಾಯಿಡ್ ಉರ್ತುದು ತೆಕ್ಕಾವೆರ್. ಉಂದು ನೆಲಟ್ ದೀನ ಪಾಳೆಡ್ಪೊ‌ತ್ತದ್ ದೀನ ನಿನೆನ್ ತೆಕ್ಕಾದ್ ಅನಿಷ್ಟ ಕಳೆವುನ ಕ್ರಮೊ.
ದಂಡೆ ಕಾಜಿ, ತರೆ ಪಟ್ಟ ದೀಪುನಿ
ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ಮುಂಡೊಗು ಹಣೆಪಟ್ಟ, ತರೆಕ್ಕ್ ತರೆಪಟ್ಟ, ತರೆಮಣಿ, ಕೆಬಿಕ್ಕ್ ಕೆಬಿನ, ಕೈಕ್ ದಂಡೆ ಕಾಜಿ, ಎದೆಕ್ಕ್ ಎದೆಪಟ್ಟ- ಉಂದು ಪೂರ ಬೊಳ್ಳಿ/ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೊಂಟೊಗು ತಿರಿ, ಜಕ್ಕೆಲಣಿ ಬೆರಿಕ್ಕ್ ಅಣಿ, ಮುಡಿ/ಸಿರಿಮುಡಿ -ಇಂಚ ದೈವಗ್ ಬೋಡಪುನ ಅಲಂಕಾರೊಲೆನ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕೊ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.
ಮುಗ ದೀಪುನಿ/ಮುಗ ಏರುನಿ
ಮುಗ ದೀಪುನಿ ಪಂಡ ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ಅಣಿ ಕಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ಚಾಕಿರಿದ ಒರಿ ದೈವದ ಮುಗೊನು ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ದೈವ ಪಾತ್ರಿನ ಮೋನೆಗ್ ದೀಪೆ. ಉಂದೆನ್ ಮುಗ ದೀಪುನಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕಾಪು ಪಿಲಿಕೋಲೊ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾಪುದ ಪರ ಮಾರಿ ಗುಡಿತ್ತ (ಹಳೆ ಮಾರಿಗುಡಿ) ಕೈತಲ್ಡ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಗುಡಿಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ವೊರ್ಸೊಗೊರ ಪಿಲಿಕೋಲೊ ಸಮೇತವಾದ್ ಒಂರ್ಬೊ ದಿನೊತ್ತ ಕೋಲೊ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದುವೇ ಕಾಪು ಪಿಲಿಕೋಲೊ.
ಪಂಜುರ್ಲಿ
ಪಂಜುರ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನ
ಎಗ್ಗೆ ೩
ವಮಗ್ತೊಂಜಿ ಅಂಗಾರೆ ಪೊತುಂಡುಗೆನ ಬಲಿಮಗ ನರ್ಸಿಂಗ ಬಗ್ಗಲಾನ್ ದಾನೆ ಕೆರಿಯೆನ...
ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿ
ಬೊಂಟೆಗತ ಆಚರಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಪಂಜಿನ್ ಬೊಂಟೆಗಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.
ಪಾರಿಜಾತ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪೂ
ಸಂಖ್ಯೆ
ಕೂಡ್ಸವುನೆ, ಕಲೆವುನೆ, ಗುನ್ಸಾವುನೆ, ಬಾಗಿಸವುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆಲೆ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಕ್ರಿಯೆಲೆ ಅಭ್ಯಾಸೊಗು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊಂದ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಧರ್ಮದೈವ ಗಂಗನಾಡಿ ಕುಮಾರ (ಒಡಿಲ್ತಾಯ) ದೈವ
ತುಳುನಾಡ್ ದ ಒಂಜಿ ದೈವ ಗಂಗನಾಡಿ ಕುಮಾರೆ ಪಂಡ ಅವು ವೀರಭದ್ರ ದೆವೆರ್ನ ಒಂಜಿ ಅವತಾರ ದೇವೆರೆಗೆ ಸರಿ ಸಮಾನ ಆಯಿನ ಶಕ್ತಿ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೋಲಿಕೆ.
ಲವಂಗ
ಲವಂಗ ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮೆನ ಇಪ್ಪುನ ರುಚಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಬಾರ ವಸ್ತ್. ಪರಿಮಳತ ಲವಂಗನ್ ತೆನಸ್ ಗ್ ಕಮ್ಮೆನ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದು ಸುರುಕ್ ಇಂಡೋನೇಶ್ಯಾಡ್ ಬುಲೆಪಾವರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಉಂದೆನ್ ಕಾಟ್ ಮರ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಪೋರ್ಚಗೀಸ್ನಕುಲು ಲವಂಗನ್ ಯರೋಪ್ಗ್ ಕನಯೆರ್. ಭಾರತಗ್ ಉಂದ್ ಮಾರಿಷಸ್ದ್ ಬೈದಂಡ್..
ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ ಮೇರ್ ಆರೆನ ೨೫ ನೇ ಪ್ರಾಯೊಡು ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಾಯುಪಡೆತ ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ ತನ್ನ ತರಬೇತಿನ್ ಮುಗಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಹ್ದೋಲ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಡಿಯೋಲೊಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಪಟ್ಟಣೊಡು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಮುಗಿತೆರ್. ೨೦೧೪ ಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬನಸ್ಥಾಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಡ್ದ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ಮೇರ್ ಎಎಫ್‌ಸಿಎಟಿ ಪಾಸಾಯೆರ್.
ಅಂಗಾರ ಎಸ್
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದಾರೇ ಆಯಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದಾರಾಯಿನ ಅಂಗಾರೆರ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ 2021ನೆ ಪೊನ್ನಿ(ಜನವರಿ) ತಿಂಗೊಳುಡ್ದು ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರ್ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಾದಿಪ್ಪುನಗ ಆರೆನ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲೊಡು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಬಂದರುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಒಳನಾಡ್ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಕೆದ ಸಚಿವರಾದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆಡ್ದ್ ೬ ಸರ್ತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಸುಳ್ಯೊಡ್ದು ಆಯ್ಕೆಯಾದ್ ಸದಸ್ಯರಾತೆರ್. 2021ನೇ ಆಗೋಸ್ಟ್ 04ನೆ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿ ಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಕೌಟುಂಬೊದ ವಿವರೊ
ಆರೆನ ಬುಡೆದಿ -ವೇದಾವತಿ, ಮಗೆ-ಗೌತಮ್(ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಧರ), ಮಗಳ್-ಪೂಜಾಶ್ರೀ
ಗೆಂದ್ ಬತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊ
ಸುಳ್ಯ ವಿಧಾನ ಸಭಾ(ಮೀಸಲು) ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ದ್ ಅಂಗಾರ ಎಸ್ 1994ಡ್ದ್ ಆಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷೊಡ್ದ್ ಶಾಸಕೆರಾದ್ ಗೆಂದ್‍ದ್ ಬತ್ತೆರ್.
ಝಾರ್ಖಂಡ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು
ಭಾನು ಜಹಾ೦ಗೀರ್ ಕೊಯಜಿ
ಬಾಲ್ಯ
ಭಾನು ಪೆಸ್ಟೊನ್ ಜಿ ಕಪಾಡಿಯ ಆರ್ ಸೆಪ್ಟೆ೦ಬರ್ ಏಳ್ ೧೯೧೭ ಮು೦ಬೈನ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟು೦ಬೊಡು ಪುಟಿಯೆರ್.
ಧರ್ಮಸ್ಥಳ
ಸಮಾಜ ಸೇವೆಲು
ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಡಳಿತದಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಅಯಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮದಿಮೆ.
ನಂದನ್ ನಿಲೇಕಣಿ
ನಂದನ್ ನಿಲೇಕಣಿ (ಜೂನ್ ೨, ೧೯೫೫) ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಆಧಾರ್‌ದ ಪ್ರಮುಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್‌ನಾರ್.
ಮಾಲತಿ ಹೊಳ್ಳ
ಪೋಲಿಯೋ ಪನ್ಪಿನ ಸೀಕ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಆ ಬಾಲೆಗ್ ನನಾಲ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ.ದುಂಬುಗು ಆರ್ನ ಬದುಕು ಪೂರ ಚಕ್ರದ ಕುರ್ಚಿಡೇ ಕರಿಂಡ್.ಆಂಡಲಾ ಮೇರೆಗ್ 300 ಡ್ಲಾ ಮಿತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕೋಲು ಬೈದ.ಐಟ್ ಸ್ವರ್ಣ ಪದಕಲ ಒಂಜಿ.ಆರೇ ಮಾಲತಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹೊಳ್ಳ.
ಉಲ್ಲೆಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು
೫)ಎಂ. ಕಾಮ್
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಬಲಗೊಳಿಸುವ, ಸಂವರ್ಧನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ವಿಜಯಪುರದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ಇಂತಿವೆ-
ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ವಚನಕಾರ್ತಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಉಡುತಡಿ. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೋರ್ಸ್‌‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಶಿಕ್ಷಣ ವರ್ಗೊ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊಡು ಒಟ್ಟು ೫೨ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪರ ಸುಲಬ ಆವರ ರಾಜ್ಯೊನು ೧೦ ವಿಬಾಗೊಡು ಇಂಗಡಿಸಾದೆರ್. ಅವು:
ನಮ್ಮ ತರವಾಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ
ಕಾಮ ಕಸ್ತೂರಿ
ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜ
ದಯಿತ್ತ ಪೂ ಅರೆ ಬೊಲ್ದು ಅತ್ಂಡ ಅರೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು, ಪೂತ್ತ ಗೊಂಚಿಲ್ ಮಿತ್ತಮುಖ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರೊಡು ತೋಜುಂಡು. ಬೀಜಲ ತುಲಸಿದ ಬೀಜದಲೆಕ, ಒಂಜಿ ಕವಚದ ಉಲಾಯಿ ಒಂಜಿ ಬೀಜ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಬುಳೆ
ದಯಿತ್ತ ಬೀಜೊಡ್ದು ದಯಿನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತೊಟ್ಟೆಡ್ ಮಣ್ ದಿಂಜಾದ್ ಬೀಜ ಪಾಡ್‌ದ್ ದೈ ಮಲ್ಪೊಡು. ದೈ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಅವೆನ್ ಬೇತೆ ಬರಿಟ್ ನಡೊಲಿ. ಸಪಾಟ್ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಸೊಡಾಂಡ ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು, ಗುಡ್ಡೆ ಪ್ರದೇಸೊಡಾಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ಡು ನಡೊಲಿ.
ನರಮಾನಿ
ನರಮಾನಿ
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಮಸ್ತ್ ಪದೊಟ್ಟ್ ನರಮಾನಿ ಪನ್ಪುನ ಪದಲ ಒಂಜಿ. ಆಂಡ ಆ ಪದತ್ತ ಅರ್ತೊ ದಾದ ಪಂಡ್‍ದ್ ಎರೆಗ್ಲ ಸರಿಯಾದ್ ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ. ದಾಯೆಗ್ ಅಂಚ ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪದಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್‌ನಗ ಅರ್ತೊ ಬದಲಾವಣೆ ಅಪುಂಡು
ಆದಿ ಶಂಕರ
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಕಂಡ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ವಿಭವ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ ವೈಶಾಖ ದಶಮಿಯ ದಿವಸ ಆದಿಶಂಕರರು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಇದೇ ಆದರೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಆದಿಶಂಕರರ ಜಯಂತಿ ದಶಮಿಯಂದು ಅಲ್ಲ ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ಪಂಚಮಿಯೊಂದು ಜೊತೆಗೆ ಆದಿಶಂಕರರು ವಿಭವ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ ನಂದನದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಅಭಿನವ ಶಂಕರರ ಕ್ರಿ.ಶ 788 ಜನ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಅರ್ಥ.
ಹಾಗದರೆ ಆದಿಶಂಕರರು ಅವತರಿಸಿದ್ದ ಎಂದು?. ನೈಜ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಜನಿಸಿರುವುದು ಕ್ರಿ.ಪೂ #509 ರಲ್ಲಿ. ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಚಿತ್ಸುಖಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದಿರುವ #ಬೃಹತ್_ಶಂಕರ_ವಿಜಯ ದ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ  ಕಾಲ ನಮೂದಿಸಿದೆ. ಅದೇರೀತಿ ಜೈನ ಗ್ರಂಥ #ಜಿನ_ವಿಜಯ ದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಿಲ ಭಟ್ಟರನ್ನು ಆದಿಶಂಕರರು ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದರು ಎಂದು ನಮೂದಾಗಿದೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ 494 ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅವತರಿಸಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ 509 ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ
ಜೀವನ
ಮೇರ್‌ ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ ೧೯೫೦, ಜೂನ್ ೯ಕ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು. ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಸವರಾಜ್, ಅಪ್ಪೆ ಜಿ.ವಿ.ಮಾಲತಮ್ಮ. ಜಯಶ್ರೀ ವೃತ್ತಿರಂಗಭೂಮಿಡ್ ಪುದರ್‌ ಪಡೆಯಿನ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣಮೇರೆನ ಪುಲ್ಲಿಲಾ ಅಂದ್. ಅರೆನ ನಾಲನೇ ವರ್ಸೊಡೇ ರಂಗಭೂಮಿಗ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಂಗಭೂಮಿದ ಅಭಿಯೊರ್ದು ಗಳಿಸಾಯಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮೇರೆನ್ ನಾಟಕೊಲೆನ ನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೊಂಡು. ಮೆರ್ರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ National School of Drama ರ್ದು ಪದವಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. ರಂಗಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕೆರ್‌ಲಾ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರೆನ ಸಾಧನೆನ್ ಗುರುತಿಸದ್ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಅರೆನ್ ೨೦೧೦ ಟ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯರಾದ್‌ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ರಂಗಾಯಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್‌. ಮೇರ್ ೨೦೧೩ ನೇ ಸಾಲ್‍ದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್‍ಲಾ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.
ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್
ಪುಟ್ಟು
ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವರಾಯೆರ್ 1881ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರ್ನಾಡ್‍ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬೊಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ನಾರ್.
ಬೆಂತಿನ ಬೇಲೆ
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚ್‌ದ ಅನುಯಾಯಿ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಮೇರ್ ಗಾಂಧೀಜಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ನ ಉಪ್ಪುದನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಮಯೊಡು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಯಾಗದ್ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದ್ ಕಾರಾಗೃಹ ವಾಸ ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. 1937ಟ್ ಫೈಜ್‍ಪುರೊಡು ಸೇರ್‌ನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶೊನೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಾದ್ ಪಿರ ಬರೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಅರೆನ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಲ‍್‍ ಅಂಡ್‍. 1937 ಜನವರಿ 9ಕ್‍ ಇಂಬೆರ್‌ ಮುಂಬಯಿಡ್ ತೀರಿಯೆರ್‌.
ಮಣಿಪುರ
ಮಣಿಪುರ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಇಂಫಾಲ್. ೨೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಟ್ಟು ಇಸ್ತೀರ್ನ ೨೨,೩೨೭ ಕಿಲೋಮೀಟರ್೨. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೨೩ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು(ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಬುಡ್ದು) ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉಂಡು. ಮಣಿಪುರತ್ತ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಮಿಝೋರಾಮ್, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಸೊದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು.
ವಾಮಂಜೂರು
ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ
ಉಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಊರು ಆದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಸೈಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಉಂಡು. ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಪಿಲಿಕುಲ ನಿಸರ್ಗ ಧಾಮ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕುಡಲದ ಊರುಲು
ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿ
ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿ(೨೪.೦೧.೧೯೨೨ - ೦೩.೦೯.೨೦೧೦) ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುರುತ ಪೊಂಜವು ಇಂಜಿನಿಯರ್, ಅತ್ತಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗೊಗು ನೇಮಕವಾಯಿನ ಸುರುತ ಪೊಂಜವು ಉದ್ಯೋಗಿಲಾ ಅಂದ್.
ಸಿಂಗಾಪುರ
ಚರಿತ್ರೆ
ಸಿಂಗಾಪುರ ಬಂದರ ನಗರೊನು 1819ನೆ ಇಸವಿಡ್  ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದಿನಿ ಸ್ಟಾಮ್'ಫೊರ್ಡ್ ರಾಫಲ್‌ಸ್ (Stamford Raffles)  ಇನ್ಪಿನಾರ್.
ಪಜೆ
ಪಜೆ ಮುಡೆಪುನ ಬಗೆ
ಇಂದೆನ್ ಪುಲ್ಲುಡ್, ಮುಂಡೇವುದ ಒಲಿಟ್, ಬೂರುಡ್ ನೈದ್ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ಲಾಟ್ಟಿಕ್‌ದ ಪುಲ್ಲು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಜೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಲಿಟ್ ಅಡ್ಡ ನೀಟ್ ಸಾಲ್ಡ್ ಮೊಡೆದ್, ಬೂರುಡು ಉದ್ದ ಉದ್ದ ಸಾಲ್‌ಡ್ ಮೊಡೆದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮುಂಡೇವುದ ಒಲಿಟ್ಟ್ ಮಲ್ದಿ ಪಜೆಕ್ಕುಲೆನೇ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜೆಪ್ಪುನಗ ಪಜೆತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಂಟು ಪಾಡುದ್ ಜೆಪ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಎಚ್ಚಾದ್ ಉಂಡು. ಅನಪತ್ಯೊಗು ಬಜಿ ಪಜೆಟ್ಪ್ ಜೆಪ್ಪುನಲ ಉಂಡು.
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ
ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಪುಟ್ಟು
ಮೌನಿ ರಾಯ್ ಮೇರ್ ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮ ಗ್ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲದ ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಒಡು
ಇಪ್ಪುನು
ಕಾಡ್ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಉಂದು ಮರತ ಅತ್ತುಂಡ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಾಟೆಡ್, ನೆಲತ್ತ ಒಟ್ಟೆಡ್ ವಾಸೋ ಮಲ್ಪು೦ಡು.
ಮುಂಡ್ಕೂರು
ವಿದ್ಯಾ ಶಾಲೆಲು - ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಊರುದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರೊಡು  ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸದ  ಸೇವೆಡ್  ಶತಮಾನ ಕರಿದಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಉಂಡು. ಮೂಲೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಯುವ್ಯೊಡು ಇತ್ತಿನ ಪರ ಶಾಲೆದ ಮೂಲ ಕಟ್ಟೋಣ  ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತ ಬುಳೆಚಿಲ‍್ ಆನಗ ಜೇಪೆದ ಪರಿಸರೊಕು ವರ್ಗಾ ಆತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಗ್ರಾಮದ ತೆಂಕಾಯಿ ಮರ್ಗಿಲ್ಡ್ ಬೋಪಾಡಿದ ಕೈತಲ್  ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ ಬೊಕ ಕಿರಿಯ ಕಾಲೇಜಿ(ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್) ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ದ ಶಾಖೆ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಚೇರಿ ಬೊಕ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿದ ಸೌಲಭ್ಯಲಾ ಉಂಡು.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ.
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ - ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಆದಾಯ-ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಉತ್ಪನ್ನ. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮೂಲಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಷೇರು ವ್ಯಾವಹಾರ, ದತ್ತಾಂಶ ಸೇವೆ  ಬೊಕ್ಕ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್  ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ. ಹಣಕಾಸು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಉಪಕರಣೊಲೆನ್  ಒದಗಾವುಂಡು. ೨೦೧೪ನೆದ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಯು, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಂಡ್. ಇಂದು ಒಂಜಿ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಘಟಕ.
ಡಬ್ಲೂಎನ್‌ಇಡಬ್ಲೂ
೧೯೯೨ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎನ್ಇನ್ $ 13.5 ದಶಲಕ್ಷೊಗು ಖರೀದಿ ಮಲ್ತಂಡ್. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ರೇಡಿಯೊ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಮಾತ ಸ್ಟೇಷನ್ಲೆನ್ ಸುದ್ದಿದ ರೂಪೊಗು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಡಬ್ಲೂಬಿಬಿ‌ಆರ್ ಗ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಶ್ರುತಿ
ಚಿತ್ರ ಜೀವನ
ವೀರ ಸಿಂಧೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಿನೆಮೊಡು ಒಂಜಿ ವರ್ಷದ ಬಾಲೆಯಾದಿಪ್ಪುನಗನೆ ಪರದೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮೂಡ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬಾಲೆ ಮೆರ್. ಕಲಾವಿದೆರೆನ ಕುಟುಂಬೊಡು ಬಳತ್ ಬತ್ತಿನ ಪೊಣ್ಣು ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ  ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸಿನೆಮೊಡು ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್  ಪಾತ್ರ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೦ನೆ ಇಸವಿಡ್ ತೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತಿನ ದ್ವಾರಕೀಶ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ‘ಶ್ರುತಿ’ ಚಿತ್ರೊಡು ‘ಹಾಡೊಂದ ಹಾಡುವೆನು ಹೃದಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪದೊನು ಪನೊಂದು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಆ ಸಿನೆಮೊದ ಯಶಸ್ಸಿದ ಮುಖಾಂತರ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ  ನಟಿಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿ ಆಪೆರ್. ಆ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿಯಾದಿಪ್ಪುನಗ ಅರೆಗ್  ಪದಿನಾಲ್  ಪದಿನೈನ್ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ.
ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಕಾಶ್
ಪುಟ್ಟು
ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮೇರ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಡ್ ೧೦ ಜೂನ್ ೧೯೯೨ ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್
ರಾಜಧಾನಿ
ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆರ್ನ್ (Bern, Berne).
ಜೂರಾ ಪರ್ವತೊಲು
ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ ಪಡ್ಡಾಯಿ - ವಾಯುವ್ಯೊದ  ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಜೂರಾ (Jura) ಪರ್ವತೊಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ.
ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಕೆಲವು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಪರ್ವತೊ ಶಿಖರೊಲೆನ ವಿವರ ಈ ತಿರ್ತ್'ದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೋಜಾದುಂಡು:
ನಾನಿಲ್ ಮರ
ತೂವರೆ
ಇರೆ ತಾಲುನ ಮರತ್ತ ಜಾತಿಗ್ ನಾನಿಲ್ ಮರ ಸೇರ್ದ್೦ಡ್. ಮರ ಸುಮಾರ್ 12 ರ್ದ್ 20 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆವುಂಡು. ಉಂದು ಚಳಿ, ಮೈಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೀತ ವಾತಾವರಣಡ್ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಸೋಕು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕಡ್ ತೆನ್ಕಾಯ್ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡ್‍ಡ್ ನೀರ್‌ದ ಬರಿಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು. ಮರತ್ತ ಚೋಲಿ ಒಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ್, ಬೊನ್ಯ ರಂಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿತ್ತ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಮರ ಪೂ ಪೋದು ಸೋಕುದ ಕಮ್ಮೆನ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸರ್ತ ಬುಳೆವುನ ಮರತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೂಮ್ಫೆದ ಇರೆಕುಲೆನ್ ತೂನಗ ಕೊಡೆ ಬುಡ್ಪಾಯಿಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ವರ್ಸೊಗೊರ ಮರತ್ತ ಇರೆ ತಾಲುಂಡು. ಪೊಸ ಚಿಗ್‍ರ್ ಬನ್ನಗ ತಾಮ್ರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಡ್ ರೈಸುಂಡು.
ಸುಶೀಲಾ ಪಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ
ಸಂಶೋಧನೆ
ಉಡುಪಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರೊಡು "ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ತೀಯಾ ಜನಾಂಗ-ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ" ಈ ವಿಷಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಭೂತ, ಕಂಬಳ, ಜಾನಪದ, ಪಾಡ್ದನ, ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯೊ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ, ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಂದೆತ್ತ ಪೂರ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲು
ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆತ ಪೂರಾ ವಿಭಾಗೊಡುಲಾ ಇತ್ತೆ ಪೊಂಜೊವುಲು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಂಚಪ, ನಮ‌ ದೇಸೊದ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಕಮಾಂಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಸೂಚನೆನ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ದು, ಅಸಮಾನತೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿ ಮಲ್ಲ ಹೆಜ್ಜೆ ದೀತ್ಂಡ್.
ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯೊಡು ದುಂಬು ಸೈನ್ಯದ ಮಾತಾ ವಿಭಾಗೊಡುಲಾ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಸ್ಥಾನ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಪೋಪಿನ ಅವಕಾಶೊನು ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಪೊಂಜೊವು ಪನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗು ಅವಕಾಶ ಕೊರಂದೆ ಉಪ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ. ೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಸೈನಿಕೆರುಪ್ಪುನ ಭಾರತೊದ ಸೈನ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಸೇನೆಡುಪ್ಪುನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಬುಡ್ದ್, ಭೂಸೇನೆ ಡ್ ೦.೫೬%, ವಾಯು ಪಡೆಟ್ ೧.೦೮% ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾ ಪಡೆಟ್ ೬.೫% ಪೊಂಜೊವುಲು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಜನಮರ್ಲ್
ನಾಟಕ ಬರೆತಿನಾರ್
ಜನಮರ್ಲ್ ನಾಟಕೋ ತುಳುತ್ತ ಸುರುತ್ತ ನಾಟಕ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಬರೆತಿನ ಮಾಧವ ತಿಂಗಳಾಯೆರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹೊಯಿಗೆಬಜಾರ್ಡ್ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪನ್ಪಿನ ಸಮಾಜೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಜನುಕುಲೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪುನು,ಮದ್ಯಪಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡನಂಬಿಕೆದ ವಿರೋಧ ಚಳುವಳಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ದಿತ್ತೆರ್. ಊರುಡ್ದ್ ಊರುಗು ಪೋವೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಾಧವ ತಿಂಗಳಾಯೆರ್ ಆರ್ನ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಈ ನಾಟಕೊನು ಬರೆತ್ತೆರ್.
ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ
ಸುರುತ ಜೀವನ
ರಾಗಿಣಿ ಮೇ ೨೪ ಕ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಪಂಜಾಬಿ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್  ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರಾಕೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ದ್ವಿವೇದಿ ಅಂಚನೆ ಅಪ್ಪೆ  ರೋಹಿಣಿ. ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್, 'ಪ್ರಾಸದ್ ಬಿಡಾಪ' ೨ಂಂ೮ ಡ್ ಮಾಡಲಿಂಗ್ ಗ್ ಸುರುಕು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆರ್. ೨ಂಂ೮ ಡ್ ಹೈದರಬಾದ್ ಡ್ ನಡತಿನ 'ಫೆಮಿನಾ ಮಿಸ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತೆರ್ ಅಂಚನೆ ಉಂದೆಟ್ ಮೆರ್ ಪ್ರಥಮ ರನರ್-ಅಪ್ ಆದ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ೨ಂಂ೯ ಡ್ ಮುಂಬೈ ಡ್ ನಡತಿನ 'ಪ್ಯಾಂಟಲೂನ್ಸ್ ಫೆಮಿನಾ ಮಿಸ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಡ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್  "ರಿಚ್ಪೀಲ್ ಮಿಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಹೇರ್" ಬಿರ್ದ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಬೆಞಣ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಆರೋಗ್ಯ ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪತ್ತನಾಜೆ
thumb|ಪತ್ತನಾಜೆ ಪತ್ತನಾಜೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನೊಕುಲು ಮಾನ್ಪಿ ಗೌಜಿ, ಮಂಗಿಲೊಗ್ ಮಾಂತ ಗಡುತ್ತ ದಿನೊ. ಬೇಸ/ಬೇಶ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊನು ಪತ್ತನಾಜೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುದ ಕಡೆತ್ತಾನಿತ ಸಂಕ್ರಾತಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಪತ್ತ್ ದಿನೊತ್ತ ವಾಯ್ದೆಗ್ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪುನು. ಇಡೀ ಸಮಾಜೊದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಜ್ಜೊಳೆಗ್ ಮಂಗಳೊ ಪನ್ಪುನ/ಪಾಡುನ ದಿನನೇ ಪತ್ತನಾಜೆ.
ತುಳು ಮೂಲ್ಯೆರ್
ಇತಿಹಾಸೊ
ಮೂಲ್ಯ, ಕುಲಾಲ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಂಬಾರ ಸಮುದಾಯದ ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್ ಪರಂಪರೆದ ಸಮೂದಾಯ. ಧರ್ಮದೈವ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ನಂಬುನ ಸಮುದಾಯ. ಕೂಡು ಕುಟುಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಸಮೂದಾಯ ಮೂಲ್ಯನಕ್ಲೆನ ಮೂಲ ದೇವೆರ್ ಬೆಮ್ಮೆರ್. ಅದಿ ಅಲಾಡೆ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷರ್ದ್ ಇಂಚಿ ಅರಾಧನೆದ ಮೂಲತಾಣ. ಏಳ್ವೆರ್ ಸಿರಿಕುಲು ಪೊಣ್ಣು ಜೊಕುಲೆನ ಶಕ್ತಿ ದ ಪ್ರತೀಕಲು.
ಸಮುದಾಯೋದ ವ್ಯವಸ್ತೆಲು
ತುಳು ಪಾತೆರ್ದ್, ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೊಕ್ಲು ಅಪ್ಪೆನ ಕುಟುಂಬ (ಮಾತೃ ಮೂಲ) ಬಾಂಧವ್ಯೊಗು ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬಂಗೇರ, ಸಾಲಿಯಾನ್, ಬಂಜನ್, ಕುರ್ಕ್ಯಾನ್, ಕೊಂಬೆರನ್, ಬೆಂಜೆನ, ಉಪ್ಯಾನ್ ಇಂಚ ಬರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೊಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಡು ಉಂಡು. ಒಂಜೊಂಜಿ ಬರಿಕ್ ಸಂಬಂಧವಾಯಿನ ಕುಟುಂಬದ ಇಲ್ಲ್, ಮೂಲಸ್ಥಾನ, ನಾಗಸ್ಥಾನ ಬನ ಪೂರಾ ಮೊಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯಡ್ ಉಂಡು. ಮೂಲ್ಯನಕ್ಲು ಕೂಡು ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನ್ ನಂಬುನಕ್ಕು. ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ಅಪ್ಪೆ. ಅಲೆಗ್ ಅಪ್ಪೆನ ಸ್ಥಾನ ..
ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡುಲ್
ಸಮುದಾಯಡ್ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧ (ಅಪ್ಪೆನ ಮೆಗ್ಯೆ, ಪಲಯೇ ಸಂಬಂಧ) ಮದಿಮೆ ಆವರೇ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಆಸ್ತಿದ ಮೂಲ ಹಕ್ಕು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಇತ್ತುಂಡ್. ಇತ್ತೇ ಉಂದು ಆಣ್ ಜೋಕ್ಲೆನಂಚಿ ದಂಗ್ ದುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಪೊಂಜೊವು ಇಲ್ಲದ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತು೦ಡ, ಆಣ್ ಜೋಕುಲ್ ಪಿದಾಯಿ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಆಯಿನ ‘ಬಯಕೆ’ ಕಾರ್ಯನು ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಯಿನ ಏಳನೇ ತಿಂಗೊಳ್ಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುಟ್ಟುನ ಸೂತಕನ್ ಪದಿನಾಜಿ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಆಚಾರ ಮಲ್ತುದು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆ ತೊಟ್ಟಿಲ್ ಅತ್ತುಂಡ ಪುದರ್ ದೀಪುನ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಪುನ ಮಣ್ಣುಡ್ ಕೌಂತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯನ್ ಪರಿಪುನ  ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.
ಕಸುಬು
ಇಂಚಿಪ ರಾಜಕಾರಣಾಡ್ಲಾ ಕೆಲವೆರ್ ದುಂಬು ಬೈದೆರ್. ಸಮುದಾಯದ ಆಣುಲು ಪೊಣ್ಣುಲು ಪೂರಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ್ ದುಂಬು ಬರಿಯರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಬರೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಜಾತಿ ಸಂಘಟನೆಲು ಇತ್ತೆ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲ
ಪೇರ್
ಪೋಷಕಾಂಶ
ನರಮಾನಿ ಪೊಣ್ಣನ ಪೇರ್ ಟ್ ೧.೧% ಪ್ರೋಟಿನ್, ೪.೨% ನೇಯಿ, ೭.೦% ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಉಂದು ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಗ್ರಾಮ್ ಪೆರ್‌ಗ್ ೭೨ ಕೆ ಕ್ಯಾಲರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕಯಿಕಂಜಿತ ಪೆರ್ಟ್ ೩.೪% ಪ್ರೋಟಿನ್, ೩.೬% ಕೊಬ್ಬು, ೪.೬% ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಉಂದು ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಗ್ರಾಮ್ ಪೆರ್ ೬೬ ಕೆ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಸಸ್ತನಿತ ಪೆರ್ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಲ್ತಂಟಾ ಸೀಲ್ ಬುಕ್ಕ ತಿಮಿಂಗಿಲತೊ ಕಡಲ್ ಸಸ್ತನಿತ ಪೆರ್ಟ್ ನೇಯಿ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಪತ್ರೊಡೆ
ಇರೆಕ್ಕ್ ಬಂದ ಪೂಜಿದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ)
ಈ ತಿನಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡು ತೇವುದ ಇರೆ. ಉಂದು ಕಂಡದ ಬರಿಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಮರಟ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಮರತೇವು ಪನ್ಪೆರ್. ತೇವು ಪೂಜೆರೆ ಮಸಾಲೆ- ಬೊಲಂತೆ ಅರಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಜೀರ್ದರಿ, ದಾಸೆಮಿ, ಮೆತ್ತೆ, ಓಮ, ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ, ಪದೆಂಗಿ ಬೇಳೆ, ತೊಗರಿಬೇಳೆ, ಪುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ಬೆಲ್ಲ - ಉಂದೆನ್‍ ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು ಕಡೆತಿನ ಬಂದೊನು ಒಂಜೊಂಜಿ ಇರೆಕ್ಕ್‍ ಪೂಜಿದ್‍ ಮಿತ್ತ್‍ ಮಿತ್ತ್‍ ದೀದ್  ಪೂಜಿದ್ ಪಜೆ ಮಡ್ತಿಲೆಕ್ಕಿ ಮಡ್ತ್‍ದ್ ತೊನ್ದುರೊಡು ಬೆಯ್ಯರೆ ದೀಪೆರ್. ಬೆಯ್ತದ್ ಚೌಲಿ ಅಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತುಂಡ್ ಮಲ್ತುದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈಪುವೆರ್. ಅವ್ ತಿನ್ನರೆ ಬಾರಿ ರುಚಿ. ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆದ ಒಟ್ಠುಗು ತಿನ್ನೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಅಪುಂಡು. ಉಂದು ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಎಡ್ಡೆಗೆ. ಮಾತಾ ತೇವುಡು ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕೆಲವು ತೇವುಲು ಕಿಂರ್ಬುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ತೇವುದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿವೊಂಡ ಎಡ್ಡೆ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ಬಲ್ಯಾಯೆ
ಸಬ್ದೊ
ಬಲ್ಮೆ ಪನ್ಪಿನಯನ್ ಬಲ್ಯಾಯೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ‌ರ್‌ದ್ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಓಂಜಿ ಹಿಂದುಲೆನಾ ದೇವಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾನ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಬಟ್ಟಲ್
ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆ
ಬಟ್ಟಲ್‌ನ್ ಮಣ್ಣ್, ಕಂಚಿ, ಅಲುಮೀನಿಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೀಲ್‍ಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಕುಪ್ಪಿಡ್‍ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು
ಪುಟ್ಟು
ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ೧೩ನೇ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೮೭೯ಡ್ ಪುಟ್ಟುದ್, ೨ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೯ ಮರಣ ಆಪೆರ್ ಮೆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಲಾದಿತ್ತಿನ ಅಗೋರೆನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯರ್ ಮೆರೆನ ಪೊಪ್ಪಅಂಚನೆ ಬಂಗಾಳಿ ಕವಿಯಿತ್ರಿಯಾದಿತ್ತಿನ ವರಾದ ಸುಂದರಿ ದೇವಿ ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ. ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮಗ್ ಎಣ್ಮ ಜನ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಸುರುತಾರಾದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಒರಿ ಅಣ್ಣೆ ಬಿರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಚಳುವಳಿಗಾರೆರಾದಿತ್ತೆರ್ ಅರೆನ ಕುಡೊರಿ ಅಣ್ಣೆ  ಹರಿನಾಥ್ ಕವಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಗಾರೆ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಕಲ್ಪಾರ್ತಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಮೆರೆನ ಕೆಲವು ಕಬಿತೆಲು
೧೯೦೫- ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ತ್ರೆಷೋಲ್ಡ್, ಯು.ಕೆ.ಡ್ ಪಬ್ಲಿಷ್ ಆಂಡ್.(ಅಂತರ್ಜಾಲೊಡು ಉಂದು ತಿಕ್ಕುಂಡು). ೧೯೧೨- ದಿ ಬರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟೈಮ್: ಜೀವನದಲ್ಲುಸಾದ, ಮರಣದ ಪದೊ. ಲಂಡನ್‌ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ೧೯೧೭-ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ವಿಂಗ್ - ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿದ, ಸಾವುದ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನದುಲ್ಲಾಸದ ಪದೊ; ದಿ ಗಿಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ೧೯೧೬: ಮಹಮದ್ ಜಿನ್ನಃ: ಒಗ್ಗಟ್ಟ್‌ದ ರಾಯಭಾರಿ. ೧೯೪೩- ದಿ ಸೆಪ್ಟ್ರೆಡ್ ಪ್ಲೂಟ್: ಇಂಡಿಯಾದ ಹಾಡುಗಳು, ಮೆರೆನ ಮರಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕಟನೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೧- ದಿ ಫೆದರ್ ಆಫ್ ಡಾನ್, ಮೆರೆನ ಮರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರೆನ ಮಗಳ್ ಪದ್ಮಜ ನಾಯ್ಡುನ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಆಂಡ್ ೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೭೧- ಇಂಡಿಯನ್ ವೀವರ್.
ಮಾರಿ ಆರಾಧನೆ
ಗೋಣನ್ ಬುಡುಪುನೆ
ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪುನ ಅಂಗಾರೆ ಪಿರ ಕಂಡನಿನ್ ಬುಡೊಡು (ಮತ್ತೆ ಗಂಡನನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು), ಪಂಡ್ಂಡ ಗೋಣನ್ ಬುಡುಪುನೆ. ಗೋಣ ಕಂಜಿ ಒಂಜೆನ್‍ ಕನತ್ತ್‌ದ್‍ ಅಪ್ಪೆನ ದುಂಬು ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಊರುಡೆ ಬುಡುಪೆರ್‌. ಇಂಚ ಬುಡ್‌ನ ಗೋಣೆ ಓಲು, ಏರೆನ ಕಂಡ, ತೋಟ, ಗುಡ್ಡೆಡೇ ಪೋದ್ ಮೇಂಡಲಾ ಏರ್‌ಲಾ ಕೇನುನಂಚ ಇಜ್ಜಿ.
ಮಾರಿ ನಲಿಕೆ
ಮಾರಿ ಪರ್ಬದ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಪ್ರದರ್ಸನ ಮಲ್ಪುನ ಈ ನಲಿಕೆ ರಡ್ಡ್ ರೀತಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗೋಣನ ತಲೆನ್ ತುಂಬೊಂದು ಮೆರವಣಿಗೆ ಪಿದಡುನ ಆಚರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಬರ್ಪುನ ನಲಿಕೆ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಸಂಬಂಧಿಸದ್ ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಆಚರಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ದಲಿತೆರೆಗ್ ಸೇರ್‌ನವು. ದಲಿತೆರೆಡ್‌ಲಾ ಮಾರಿದ ಪೂಜಾರಿ ಮಾತ್ರ ಆ ತರೆನ್‍ ತುಂಬೊಡು.
ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ
ಪುಟ್ಟು,ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
೧೯೨೯ಡ್ ತಾನ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯಿಬೊಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿರುದ್ದ ಪಾತೆರ್ದ್,ತನ್ನ ಕಂಡನಿ ಡಾ. ಸ್ವರೂಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ವರ್ಮೆರೊಟ್ಟುಗು ಬಾಳ್ವೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪಿರ ಜಾರ್ವೆರ್. ಕಂಡನಿಯನ್ ಬೇತೆ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೊನಿಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೊಪುವೆರ್.ಸುರುಕು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಯಾಪಿನ  ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಹಾದೇವಿ ತನ್ನ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪದವಿಗಾದ್ ಪಾಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಕ್ರಿತ್ ಪಠ್ಯೊಲೆನ್  ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತಿನ  ಆರ್ ಕಡೆಕ್, ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾಪಿನ ಆಲೋಚನೆನ್  ಬುಡಿಯೆರ್
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಹದೇವಿನ ಮಸ್ತ್ ಕೃತಿಕುಲೆನ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಂಡಳಿಲು ತಂಕುಲೆನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ಮೆರೆನ ನೀಲಕಂಠ ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಡ್ ಒಂದು ನವಿಲುದೊಟ್ಟುಗು ಅರೆಗ್  ಅನುಭವಲೊನ್ ವಿವರಿಸದೆರ್. ಈ ಭಾಗ ಸಿ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ ದ ೭ನೇ ತರಗತಿದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮೆರೆನ ಬಾಲ್ಯದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾಯಿನ ಮೆರೆ ಬಚ್ಪನ್ ಕೆ ದಿನ್ ಅಂಚನೆ ಗಿಲ್ಲು, ಐ.ಸಿ.ಎಸ್.ಸಿದ ೯ನೇ ತರಗತಿದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾದುಂಡು, ಮೆರೆನ ಪದ್ಯ, "ಮಧುರ್ ಮಧುರ್ ಮೆರೆ ದೀಪಕ್ ಜಲ್", ಸಿ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿದ ೧೦ನೇ ತರಗತಿದ ಹಿಂದಿ-ಬಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾದುಂಡು.
ಮಂಗಳಮುಖಿ
ವಿಧಕೊಲು
ಮಂಗಳಮುಖಿಯೆರೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧೊಕುಲುಂಡು. ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಪುಟ್ಟುನಗನೇ ಹಾರ್ಮೋನ್ ದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತ್ ದ್, ಅಕಲೆನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಪೊಣ್ಣ ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನನ ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಡ್ ಆಣನ ಗುಣ ಇತ್ತಂಡಲಾ ಆಣ ನ ಕಡೆಕೇ  ಆಕರ್ಷಿತರಾಪೆರ್. ಪೊಣ್ಣುನಲೆಕ್ಕ ಕುಂಟು ಪಾಡುನ ಮಂಗಳಮುಖಿಲೆನ್ ಸಾಟ್ಲ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಆಣನ ಲೆಕ್ಕ ಕುಂಟು ಪಾಡುನ ಮಂಗಳಮುಖಿಯೆರೆನ್ ಪಂತಿ ಸಾಟ್ಲ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಡುಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ ಡ್ ಮೊಕಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾದ್ "ಗೈಡ್" ಪನ್ಪಿನ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೇಲೆ ಬೆನೊಂದುಂಡು..
ಉಲ್ಲೇಕೋ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ ಮನೋರೋಗೊ
ಗುಣಲಕ್ಸನೊಲು
ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾದ್ ತೋಜುನಾತ್ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬದಲಾದಿಪ್ಪುನೆ
ವಿಷ್ಣು
ವಿಷ್ಣು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ ಒರಿ. ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥೊದ ಆರಾಧ್ಯದೈವ. ವಿಶ್ವರಕ್ಷಕೆ, ವಿಶ್ವದ ಚೈತನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಲೆನ್ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿರ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುನಾಯೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ವಿಷ್ಣುನು ಪುರಾಣೊಲು ವರ್ಣಿಸವುಂಡು. ವೈಕುಂಠ ವಿಷ್ಣುನ ವಾಸಸ್ಥಾನ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಷ್ಣುನ ಬುಡೆದಿ. ಭೂಲೋಕೊಡು ಪಾಪದ ಕೊಡಪಾನ ಜಿಂಜಿನಗ ವಿಷ್ಣು ಅವತಾರೊಲೆನ್ ಪಡೆವೊಂದು ಪಾಪೊಗು ಕಾರಣರಾಯಿನಕ್‌ಲೆಗ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ದ್, ಜನಕುಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಾಯೆ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕಷ್ಟೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಕಾಪಾಡ್‌ದ್ ಮುಕ್ತಿ ಕೊರ್ಪುನೆನ್ ತೂಂಡ ವಿಷ್ಣು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಸ್ಪಂದಿಸುನ ದೇವೆರಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆ. ವಿಷ್ಣು ಅವತಾರೊಲೆನ್ ತಾಳ್‍ನಪಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿಲಾ ಅವತಾರೊಲೆನ್ ತಾಳ್‌ದ್ ಆಯನ ಬುಡೆದಿಯಾದ್ ಜನಕುಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಕಾರ್ಯೊಡು ನೆರವು ಆವೊಂದು ಬರ್ಪಲ್ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. thumb|Maha Vishnu, 8th – 10th centuries, Stone sculpture, Thanjavur Palace Museum (2)
ಜಡೆ
ತೊಂಡಗೆಲ್
ಪೊರ್ಲು (ಸೌಂದರ್ಯ) ಪನ್ಪುನವು ತೂಪುನಕುಲೆನ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್, ಮನಸ್ಸ್‌‍ಡ್ ಪುಟ್ಟುನಂಚಿನವು. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡು ಆಣ್-ಪೊಣ್ಣನ್ ಗುರ್ತಿಸಯೆರೆ ಅಕುಲೆನ ಅಗಾಂಗೊಲೆನ್ ತುವೊಡಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆಣ್‍ಗ್‍ಲಾ ಪೊಣ್ಣನಾತೇ ಉದ್ದವಾಯಿನ ತರೆಕುಜಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಪೊಣ್ಣು-ಆಣ್ ಆಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಒಪ್ಪುನಂಚ ಅಲಂಕರ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊರ್ದ್‌ಲಾ ಪೊಂಜೊವ್‌ನಕುಲು ಕೂಜಲ್‌ನ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕಲೆಟ್ ನಿಪುಣೆರ್. ನಮ್ಮಲ್ಪ ಆಣ್‍ಲೆನ ಕುಜಲ್‍ರ್ದ್ ಪೊಂಜೆವುನಕುಲೆನ ಕುಜಲ್‍ಗ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಉಂಡು. ಪೊಣ್ಣನ ಪೊರ್ಲು ಪೂರ ಅಲೆನ ಕುಜಲ್‍ಡ್ ದೆಂಗ್‍ದ್ಂಡ್. ನಿಸರ್ಗೊಡು ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ವೈವಿಧ್ಯಲು ಉಪ್ಪುನಂಚ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಪೊಣ್ಣಡಲಾ ಆಲೆನ ಕುಜಲ್‍ಡ್‍ಲಾ ಬಾರಿ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಲು ಉಂಡು. ಮದಿಮೆ, ನಾಮಕರಣ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು, ತನ್ನ ಜಡೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುಜಲ್‍ಡ್ ಹಲವು ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು - ದಟ್ಟ ಕುಜಲ್, ನೀಳ ಕುಜಲ್, ಗುಂಗುರು ಕುಜಲ್, ವಿರಳ ಕುಜಲ್, ಕಪ್ಪು ಕುಜಲ್, ಕೆಂಚಿ ಕುಜಲ್, ಬೊಲ್ದುಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು ಕುಜಲ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಉಂಡು.
ಪ್ರಶಾಂತ್ ರೈ ಕೈಕಾರ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ಬರಿಂಕ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಕಾಡ್ ಮೃಗೊಲು
ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ
ನಿರಾಶ್ರಿತೆರೆಗ್ ಪಿರ ವಸತಿದ ಏರ್ಪಾಟ್
ರಡ್ಡನೆದ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ ಸುರು ಆನಗ ಕಮಲಾದೇವಿ ಜಗತ್ತ್‌ನೆ ಸುತ್ತು ಪಾಡೊಂದು ಭಾರತದ ಸೊಸಂತ್ರೊಗಾದ್ ಜಾಗತಿಕ ಸದಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಾಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ದೇಶವಿಭಜನೆಯಾದ್ ಲಕ್ಷಾಂತರೊ ನಿರಾಶ್ರಿತೆರ್ ಭಾರತೊಗು ಬನ್ನಗ 'ಕಮಲಾದೇವಿ,' 'ಭಾರತೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ'ನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್. 'ನಿರಾಶ್ರಿತೆರೆ ಪುನರ್ವಸತಿ'ಗ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಯೆರ್. ಇಂದೆತ ಅಂಗವಾದ್ ದಿಲ್ಲಿದ ಹೊರವಲಯೊಡು 'ಕಮಲಾದೇವಿ' ಬೊಕ್ಕ 'ಸುಶೀಲಾ ನಯ್ಯರ' ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಂದ್‌ದ್ 'ಫರೀದಾಬಾದ' ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊನು ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಾಯವ್ಯ ಗಡಿಭಾಗೊಡ್ದು ಬತ್ತಿನ ೩೦,೦೦೦ 'ಪಠಾಣೆರ್' ಮುಲ್ಪ ವಸತಿಯಾಯೆರ್.
ಲೋಟೆ
ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆ
ಲೋಟೆನ್ ಮಣ್ಣ್, ಕಂಚಿ, ಅಲುಮೀನಿಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೀಲ್‍, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಕುಪ್ಪಿಡ್‍ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುಪ್ಪಿದ ಲೋಟೆಲೆನ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ವರ್ಗೊ:ಯೋಗಿನಕುಲು
ಬೊಂಡೊಲ್
ಬೊಂಡೊಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಬರಿಟ್, ಖಾಲಿ ಜಾಗೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ತಾರೆದ ಮುದೆಲ್ ಡ್ ತೋಜಿ ಬರ್ಪಿನ ದಯ್ಯಿ. ಉಂದು ಸೊಲನೇಶಿಯೆ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ದೈಯಿ. ಉದೆತ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಪೈಸೇಲಿಯ ಪೆರುವಿಯಾನಾ. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಅಜ್ಜನಕಾಯಿ, ಕೆಲವೆರ್ ಅಟ್ಟ್ ಮುಡ್ಕು ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಡ್ ನೇಟಿವ್ ಗೂಸ್‌ಬೆರಿ, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಕೇಪ್ ಗೂಸ್‌ಬೆರಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಸಾಲ್
ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಸುರುಟು ಪನ್ನಿಲೆಕ ಹಿಮಾಲಯ ಸಾಲ್ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಡುಲಾ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪದ ಹಿಮಾಲಯದ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಎಚ್ಚ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲ. ನೇಪಾಳ ದೇಸೊದ ಮಲ್ಲ ಕೆದು ಆಯಿನ ರಾರ ಕೆದು (ಮಹೇಂದ್ರ ಕೆದು) ನೇಪಾಳಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಉಂಡು.
ಅಂಜಲ್
ಅಂಜಲ್‍ನ್ ಕಜಿಪ್ಪು ಮಲ್ಲಪುನ ಕ್ರಮೊ
ಅಂಜಲ್ ಬಾರಿ ರುಚಿತ್ತ ಮೀನ್. ಉಂದೆಕ್ ಗಿರಾಕಿಲು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚನೆ ಕ್ರಯೊಲಾ ಜಾಸ್ತಿ.
ದೂಪದ ಎಣ್ಣೆ
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ದೂಪ ಪದ
ಭಾರತೊದ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ದೂಪದ ಮರತ ಪುದರ್ ಸಾದಾರ್ನೊ ಇಂಚ ಉಂಡು.
ಮಟ್ಟು ಗುಲ್ಲ
ಮಟ್ಟು ಗುಲ್ಲ/ಗುಳ್ಳ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಟ್ಟು ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಬುಲೆವುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಬದನೆ. ಮಟ್ಟು ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು ಮಟ್ಟು. ಉಡುಪಿ ಪೇಂಟೆರ್ದ್ ಬಡೆಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಮಟ್ಟು ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮ ಉಂಡು. ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ತರಕಾರಿದ ಪುದರ್ ಅವೆನು ಬುಲೆವುನ ಗ್ರಾಮದ ಪುದರ್ ಆ ತರಕಾರಿಗ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಮಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೋಡು ಮಾತ್ರ ಬುಲೆವುನ ಕಾರಣ ಮಟ್ಟು ಗುಲ್ಲ ಪಂದ್ ಉಂದೆಕ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಗುಳ್ಳ- ಕನ್ನಡದ ಬದನೆಗ್ ಗುಳ್ಳ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದು ಬದನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪಂದೆ ಉರುಂಟಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಗುಳ್ಳ ಪನ್ಪೆನೆಕ್ಕ್ ಗುರ್ತ- ನೆತ್ತ ತೊಟ್ಟುದಲ್ಪ ಮುಳ್ಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗುಳ್ಳನ್ ಮಟ್ಟು ಪಂಡ್‍ದ್ ದಾಯೆ ಪನ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕತೆನೇ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುದ ಕಟಪಾಡಿ ಪನ್ಪಿ ಊರುದ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಈ ಮಟ್ಟ್ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಕಡಲ ಬರಿತ್ತ ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಈ ಗುಳ್ಳೊನು ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಈ ಗುಳ್ಳೊಗು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಯಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. ಮೀನ್ ಪತ್ತುನಕುಲು ಮರಿಯಲೊಗು ಮೀನ್ ಪತ್ಯರೆ ಆಪುಜಿ, ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಠ ಮಠತ್ತ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಮುಲ್ತ ಬೆನ್ನಿದಕಲೆಗ್ ಗುಳ್ಳದ ಬಿತ್ತ್ ಕೊರ್ದು ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪರೆ ಪಂಡೆರ್ಗೆ. ಕಡಲ ಬರಿತ್ತ ಉಪ್ಪುದ ಒಗರ್ ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನಿಯೆರೆ ಬಾರಿ ಬಂಗ. ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅಂಚ ಸುರು ಆಯಿನ ಗುಳ್ಳ ಕೃಷಿ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಗುಳ್ಳ ಕೃಷಿತೊಟ್ಟುಗು ಪದಿಪೆದ ಕೃಷಿಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಟ್ಟ್ ಗುಳ್ಳ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಇಡೀ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಬಾರಿ ಪುದರ್ ಪಡೆದ್ ಉಂಡು. ಗುಳ್ಳೊಗುಲಾ ಉಡುಪಿದ ಕೃಷ್ಣ ಮಠೊಕ್ಕುಲಾ ಸಂಂಬಂಧ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ಅಷ್ಟ ಮಠತ್ತ ಪರಿಯಾಯದಾನಿ ಅನ್ನ ಸಂತಪರ್ಣೆಗ್ ಮಟ್ಟಿ ಗುಳ್ಳ ಆವೊಡೇ. ಅಲ್ಪ ಗುಳ್ಳ ಬುಲೆಪಿನಗುಲು ಸುರುತ್ತ ಬುಲೆನ್ ಉಡುಪಿ ಮಠೊಕ್ಕು ಪುದೆ ಕಾಣಿಕೆ ಆದ್ ಇನಿಕ್ಕ್ ಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಇತ್ತೆ ಗುಳ್ಳ ಕೃಷಿ ಮಾತ ಜಾತಿದಕಕುಲುಲಾ ಬೆನ್ಪೆರ್. ಮಟ್ಟ್ ಗುಳ್ಳ ದೆತೊನೊಡಾಂಡ, ಉಡುಪಿ, ಕಟಪಾಡಿ, ಕಾಪು, ಪಡುಬಿದ್ರೆ, ಸಂತೆಗ್ ಪೋವೊಡು. ಅವು ಅತ್ತಂಡ ಮಟ್ಟುಡು ಉಪ್ಪು ಸೊಸೈಟಿಗ್ ಪೋದ್ ದೆತೊನೊಲಿ.
ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಪೇಟೆಂಟ್
ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲೊದ ಮಾನ್ಸಂಟೊ ಕಂಪೆನಿ ಮಟ್ಟು ಗುಲ್ಲನ್ ಬಿ.ಟಿ.,ಕುಲಾಂತರಿ ತಳಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೊ೦ದು೦ಡು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ ಕೇ೦ದ್ ಬರೊ೦ದು೦ಡ್. ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಇ೦ಚ ಮಟ್ಟು ಗುಲ್ಲನ್ ಕುಲಾಂತರ ಮಲ್ತ್೦ಡ ಮೂಲ ಬೆಳೆಗಾರೆರ್ ಸಂಕಷ್ಟಡ್ ಸಿಲುಕುವೆರ್.ಈ ನಡುಟ್ ಉಡುಪಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳಗ್ ಚೆನ್ನೈದ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಇಂಡಿಕೇಶನ್(Geographical indication) ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಪೇಟೆಂಟ್ (ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ) ಅಧಿಕಾರನ್ ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳನ್ ಬುಲೆವುನಕಲೆ ಕೊರ್ತು೦ಡು.ಗುಲ್ಲಗ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ತಿಕ್ಕುದ್೦ಡ್ ಪ೦ಡಲಾ, ನಿಜವಾದ್ ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳಗ್ ತಿಕ್ಕಿನಿ ಜಿಐಆರ್ (ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ನೋಂದಣಿ)ಮಾತ್ರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅತ್ತ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ (ವಿಜ್ಞಾನಿ )
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ದೀಪಕ್ ಪಾಲಡ್ಕ
ದೀಪಕ್ ಡಿ ಸಿಲ್ವಾ ಮೇರ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ದೀಪಕ್ ಪಾಲಡ್ಕ ಪಂಡ್ದೇ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆದೆರ್. ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ರಂಗ ಕಲಾವಿದೆ. ತುಳು ಸಿನೆಮೋತ್ಸವ ೨೦೧೫ ಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ೫ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನ ನಿರೆಲ್ ಪನ್ಪಿನ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮೇರ್ ರಂಗಭೂಮಿಗ್ ಸುರುತ ಪಜ್ಜ ದೀಯೆರ್. ನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದಂಡ್(ತುಳು), ಅಸತೋಮ ಸದ್ಗಮಯ(ಕನ್ನಡ), ಬೆಂಡ್ಕಾರ್(ಕೊಂಕಣಿ),ಏಕ್ ಅಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ನ (ಕೊಂಕಣಿ),ಜ಼ಾವೋಯ್ ನಂಬರ್ 1 (ಕೊಂಕಣಿ), ಅಮ್ಮೆರ್ ಪೋಲಿಸಾ(ತುಳು) ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನೆಮೊ ನಟೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ
ದಾರಿಗಾಸುರೆನ ವಧೆ
ರಕ್ಕಸೆರೆ ವಂಶಜೆ ಆಯಿನ ದಾರಿಗಾಸುರೆ ಒವ್ವೇ ಜೀವಿಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಆವಡ್, ಉಲಾಯಿ ಪಿದಾಯಿ, ಮಿತ್ತ್ ತಿರ್ತ್, ರಾತ್ರಿ - ಪಗೆಲ್, ಸಾವು ಬರಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪ್ಂಡ್‌ದ್ ವರ ದೆತೊಂದಿತ್ತೆ. ಹರಿನ್ ಸೋಪಾದ್ ಆಯೆನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ದೆತೊಂದು ಪೋಯಿನಪಗ ಹರಿನ ಕಣ್ಣನೀರ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಪ್ತಸ್ತ್ರೀಯೆರ್, ಆದಿಶಕ್ತಿಲೆಗ್ ರಾಕ್ಷಸನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಡಾಯಿನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು ಭೂಲೋಕೊಗ್ ಕಡಪುಡುವೆ. ಸಪ್ತದುರ್ಗೆನಕುಲು ಶೋಣಿತಪುರಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಈಶ್ವರಾಂಶ ವಾದುಪ್ಪುನ ಧರ್ಮದೇವತೆ ಒರಿ ಭೂಲೋಕೊಡು ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ, ಆಯೆನೇ ಗುಳಿಗ. ದೇವಿನಕುಲು ಆಯನ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಶೋಣಿತಪುರೊಗ್ ಪೊಯೆರ್. ಭಗವತಿ ಮೋಸೊಡು ದಾರಿಗಾಸುರನ ಅರಮನೆರ್ದ್ ಹರಿನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಪಿರ ಪಡೆಪಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಳಿದ ರೂಪೊಡ್ ಆಯನ್ ಕೆರ್ಪಲ್ (ವಧೆ ಮಲ್ಪುವಾಲ್).
ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ, ಸುರ್ಯ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್ ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು
ಪುಂಡಿ
thumb|200px|ಚಟ್ನಿದೊಟ್ಟುಗು ಪುಂಡಿ ಪುಂಡಿ (ಪುಂಡಿದ ಗಟ್ಟಿ) ಅರಿಟ್ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತೆನಸ್, ಉಂದು ಉಂಡೆದ ರೂಪೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪುಂಡಿ ಪಂಡ ಅಲತೆಲಾ ಅಂದ್. thumb|200px|ಬಸಲೆ ಪುಂಡಿ
ಪುಂಡಿದ ಬಗೆಕುಲು
ಮಲ್ಪನ ವಿದಾನ
ಶಂಕರ್ ನಾಗ್
ಜನನ ಬುಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಶಂಕರ್‌ನಾಗ್ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೯ನೆ ನವಂಬರ್ ೧೯೫೪ಟ್, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕುದ ಮಲ್ಲಾಪುರ ಪುದರ್ದ ಊರುಡು. ಇಲ್ಲದ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ನಕ್ಷತ್ರನಾಮ ಅವಿನಾಶ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಸದಾನಂದ ನಾಗರಕಟ್ಟೆ, ಅಪ್ಪೆ ಆನಂದಿ. ಕಿನ್ಯ ಉಪ್ಪನಗ ಇಲ್ಲಡ್ ಭವಾನಿಶಂಕರ್ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪುಟ್ಟಿನಿ ಮಲ್ಲಪುರಡ್ ಆಂಡಲಾ ಮೊಕಲ್ನ ಸಂಸಾರ ನೆಲೆ ಆಯಿನಿ ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕುದ ಶಿರಾಲಿಡ್. ಅಕ್ಕ ಶ್ಯಾಮಲಾ, ಅಣ್ಣೆ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ನಟೆ ಅನಂತ್‍ನಾಗ್
ಕೊಟ್ಟು
ಕೊಟ್ಟು ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ಗರ್ಪೆರೆ, ಗೋರ್ಯರೆ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ನೆಕ್ಕ್ ಉಡುಪಿಡ್ ಕೊಟ್ರೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೊಟ್ಟುನು ಕರ್ಬೊದ ಬೇಲೆದಕುಲು ಕರ್ಬದ ಶೀಟ್‍ಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೊಟ್ಟುಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಉಂತುದು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದ್ ಐಕ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರ್ಬೊದ ಪುಡಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿನ್ ತಲ್ಲೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಪರ್ಬೊ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಕುತ್ತರಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಗುರ್ಕೆ
ಗಳಸುನ
ತುಳುನಾಡ್ಡ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಗುರ್ಕೆನ್ ಬೆಂದ್ರ್ ಮೀಯರೆ ಗಲಸುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಬೆಂದ್ರ್‌ದ ಮಂಡೆ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗುರ್ಕೆಡ್ ಬೆನ್ನಿದಕುಲು ಬಾರ್ ಬೆಯ್ಪಾರೆಗ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೊಡು ಬೆನ್ನಿದ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಸ್ತ್ ಅರಿತ್ತ ಪೊಟ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಗುರ್ಕೆಡೇ ಬೆಯ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಡಿಕ್ಕ್, ತೆಪ್ಪಯಮ ಬೈ ಪಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಮೈತ್ ದ್ ತಲಕೆ ದೀದ್ ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಗಟ್ಟಿ ಬೆಯ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಮಾಣಿ
ಜಾಗ್‌ದ ಮಹಿಮೆ
ಮಾಣಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೂಂಡ ಬಾರೀ ಅಚ್ಚಿರ ಆಪುಂಡು. ಮಾಣಿಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವದ ಮಾಡ ಉಂಡು. ವರ್ಸ ವರ್ಸ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಜಾತ್ರೆಲಾ ನಡಪುಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಮಾಣಿಕೊದ ಕಲ್ಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಕಾರ್ಣಿಕದ ಜಾಗೆ. ಆ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ನ್ಯಾಯ-ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ ರಡ್ಡ್ ಪಾಲ್ ದಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ದೋಸ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.