cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ
ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಭಾರತೊದ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಆಳುನ ಸರಕರೊದ ಮೂಲೊ ರಚನೆನ್ ದೃಡ ಪಡಿಸವುಂಡು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೪೭ ಡ್ದ್ ನವಂಬರ ೨೬, ೧೯೪೯ದ ನಡುಟು ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನಾ ಸಭೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆದ್, ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೫೦ಗ್ ಜ್ಯಾರಿಯಾಂಡ್. ಅಯಿತ ನಿಲೆಟ್ ಭಾರತೊಡು ಪ್ರತಿಒರ್ಸೊ ಜನವರಿ ೨೬ ದಾನಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಅತ್ತಂಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸವೊಂದುಲ್ಲೊ. ೪೪೪ ವಿಧಿಲೆನ್ ೨೨ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ೧೦(ಬುಕ್ಕೊ ೧೨) ಅನುಚ್ಛೇದನೊಡು, ೧೧೮ ತಿದ್ದುಪಡಿಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪುನ ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಒವ್ವೇ ದೇಸೊದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನೊಡ್ದ್ ಮಲ್ಲವು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆದ ಆವೃತ್ತಿ ೧,೧೭,೩೬೯ ಸಬ್ದೊಲ್ ಉಂಡು. ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ ೧೯೫೦ಡ್ ಜನವರಿ ೨೬ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರೊ ಆಂಡ್. ನಮ್ಮ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಹಿಂದಿ ಬೋಕ ಆಂಗ್ಲೊ ಬಾಸೆಡ್ ಬರೆದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಆಯಿನ ಬೂಕು. ಭಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಲು, ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನೊ ತತ್ವೊಲು, ಸಂವಿಧಾನೊನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊಲು, ಪಂಚಾಯಿತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು, ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ಉಂದೆನು ಮಾತ ವಿವರಿಸದ್ ಬರೆತೆರ್. ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ್ ತಯಾರ್ ಮಾನ್ತಿನರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೆರೆನ ಮಸ್ತು ಬೇಲೆಡ್ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನೆ ಆತ್ಂಡ್.
ಟೀಕೆಲು
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆರ್ದ್ ಪ್ರೇರಿತ ಆಯಿನ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಯಿರ್ದ್ ಪೂರ ಭಿನ್ನವಾದ್ ಉಂಡು,ಅವು ಎಂಚ ಪಂಡ ಶಾಸಕಾಂಗ ನ್ ನಾಡ್‍ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾನೂನು ರಚಿಸವುನ ಅಂಗ ಆದ್ ಸಂವಿಧಾನ ದೆರ್ತ್‌ದ್ ಪತ್ತುಂಡು. ಈ ರೀತಿಯಾದ್ ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಲೆರ್ದ್ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ್ ಉಂಡು. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಜಬೂತ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ವರ್ಗೊಗು ದುರುಪಯೋಗದ ಆಸ್ಪದ ಕೊರ್‌ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಟೀಕೆಲಾ ಸೇರ್‌ದ್ ಉಂಡು. ದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನೊಕುಲೇ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆದ್ ಉಂಡು.
ಗುರ್ಬಿ
ಗುರ್ಬಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗುಬ್ಬಿ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಇಲ್ಲ್ ಪಕ್ಕಿ. ಉಂದೆನು ಕನ್ನಡೊಡು ಗುಬ್ಬಿ, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ಡ್ ಸ್ಪೆರೊಪನ್ಪೆರ್. ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ Passeridae. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪಕ್ಕಿ.
ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮ್ಮಾನೊಲು
ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮ್ಮಾನೊಲು ಸಂದ್‍ದ್ಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಈ ರಡ್ಡ್ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ರಾಜ್ಯೊಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೆತೊನುನ ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆಂದ್ ಪೆರ್ಮೆಗ್ ಪಾತ್ರೆರಾತೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾಸೆಟ್‌ಲು ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಮಾರ್ಕೆಟ್‍ಡ್ ಮಾರಾಟೊಡು ಉಂಡು. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊ ಇಂಬೆರೆಗ್ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಕೊರ್ದ್ ಸಮ್ಮಾನೊ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದಕ್ಲೆಗ್ ಮೀಸಲಾಯಿನ ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇಂಬೆರೆಗ್ ಸಂದ್‍ದ್ಂಡ್. ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ದೆತೊನ್ತೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಒಂಜಿ ಅವಧಿಗ್ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಗುರಿಕಾರೆರ್ ಆದತ್ತೆರ್.
ಪಾಲೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಗುರುಪುರ ಸುದೆ
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತೊಡು (ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟೊಲು) ಉಗಮವಾದ್  ಪಡ್ಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಪರಪುನ ತುದೆಕುಲೆನ್  ಪಶ್ಚಿಮ ವಾಹಿನಿಲು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಪಶ್ಚಿಮ ವಾಹಿನಿ ಆದುಪ್ಪುನ ಗುರುಪುರ (ಪಾಲ್ಗುಣಿ) ತುದೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಪರತೊಂದು ಕೂಳೂರು - ಪಣಂಬೂರುದ ನಡುಟು ಪರತೊಂದು ಬನ್ನಗ ತಣ್ಣೀರು ಬಾವಿ ಇನ್ಪಿನ ಕಡಲಕರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕಡಲಕರೆ ಬಜೀ ನೂದು ಮೀಟರ್'ದಾತ್ ಕೈತಲ್ಡ್  ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಈ ತುದೆ ಅವುಲು ಕಡಲ್'ಗ್ ಸೇರಂದೆ ಒರಾನೆ ಲಂಬ ಕೋನೊಡು  ತಿರ್ಗ್'ದ್, ತೆಂಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಪರಪುನ ಒಂಜಿ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶೇಷ  ಮೂಲುಂಡು. ಅಂಚ ತೆಂಕಾಯಿ ತಿರ್ಗಿನ ತುದೆ ಸುಮಾರ್ ಐನ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಕಡಲಬರಿಟ್ ಕಿನಾರೆಗ್  ಸಮಾಂತರವಾದ್ ತೆಂಕಾಯಿ ಪರತೊಂದು ಬೆಂಗರೆ- ಉಳ್ಳಾಲ ಕೋಟೆಪುರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ನೇತ್ರಾವತಿ ತುದೆತ ಅಳಿವೆಗ್ ಪೋದ್ ಸೇರುಂಡು. ಈ ಅಳಿವೆಡ್ ಗುರುಪುರ-ನೇತ್ರಾವತಿ ತುದೆಕುಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಅರಬಿ ಕಡಲ್'ನ್ ಸೇರುವಾ.
ಕುವೆಂಪು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಕವಿ
ಇನ್ನರ್ ವೀಲ್ ಕ್ಲಬ್
ಇನ್ನರ್ ವೀಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಪನ್ಪಿನವು ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಅಂತರಾಷ್ಥ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ. ಉಂದೆತ್ತ ಉದ್ದೇಶ ದೋಸ್ತಿ, ಸೇವೆ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿಯನೊರಿ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನುವು. ೧೦೦ ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ದೇಶೊಡ್, ೧೦೦೦೦೦ ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಥೆ.ಸುರುತ ಕ್ಲಬ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್.
ಈ
ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊಲು ಪಂಡ ಎಂಚಿನವು ?
ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊಲು ‘ಅ’ ಕಾರೊಡ್ದು ‘ಔ’ ಕಾರೊಗು ಮುಟ್ಟ ೧೪ ಉಂಡು. ಅವೆಕುಲು ಪನ್ಪುಂಡ,
ಕುಶಾನೆರು
ಕುಶಾನೆರು ಯು-ಚಿಯ ಪುದರುದ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರುದಿನಕುಲು. ಅಗುಲು ಚೀನಾ ದೇಸೊಡು ವಾಸಿಸೊಂದು ಇತ್ತೆರು. ಮೊಕುಲೆನ ಸುರುತ ರಾಜೆ ಕುಜುಲ ಕ್ಯಾಡ್ ಫೈಸೆಸ್. ರಡ್ಡುನೆದ ರಾಜೆ ಕ್ಯಾಡ್ ಫೈಸೆಸ್. ಕಾನಿಷ್ಕ ಮೊಕುಲೆನ ವಂಶದ ಮೂಜಿನೆ ಅರಸೆ. ಕಾನಿಷ್ಕ ಕುಶಾನೆರೆನ ಮಸ್ತು ಪುದರು ಪೂತಿನ ಅರಸೆ. ಕಾನಿಷ್ಕನು ಶಕಯುಗದ ಸ್ಥಾಪಕೆ ಪಂದು ಪನ್ಪೆರು. ಕಾನಿಷ್ಕೆ ಕಾಶ್ಮೀರನು ಗೆಂದುದು ಅಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕಪುರ ಕಟ್ಟಯೆ. ಕಾನಿಸ್ ಪುರ ಪಂದಿನ ಪಟ್ಟಣಗು ಅಡಿಪಾಯ ಪಾಡಿಯೆ. ಶ್ರೀನಗರ ಪಂದು ಪುದರು ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರಾಜಮನೆತನೊಲು
ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ
ಸುರೂತ ಕಾಲಾದಿ
(೧೯೬೬-೧೯೭೧) ೧೯೪೭ನೇ ಇಸವಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ನನೇ ತಾರೀಕ್ಗ್‍ ನಮ್ಮ ದೇಶೊಗ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಕ್ಲೆನ ಕೈರ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಜವಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ದೇಶೊದ ಸುರೂತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಅದಿಕಾರೊ ದೆತೊನ್ಯೆರ್. ೧೯೬೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನೆಹರೂ ತೀರ್ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ಲಾಲ್ ಬಹದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆಯೆರ್. ಆರ್ ೧೯೬೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜನವರಿ ೧೧ತಾರೀಕ್ಗ್ ಲಾಲ್ ಬಹದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ತೀರ್ಯೆರ್. ಜನವರಿ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್ಗ್ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಅದಿಕಾರೊ ದೆತೊನ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಯಿನ ಕಾಲೊಡೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷೊಡು ಉಲಬೇದೊಲು ಸುರುವಾಂಡ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷೊದ ಉಲಯಿ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾಂಡ್. ಒಂಜಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂದಿಯೆರ್ನ ಮುತಾಲಿಕೆದ ಸಮಾಜವಾದಿಲೆನ ಗುಂಪು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಮೊರಾರ್ಜಿದೇಸಾಯಿಯೆರೆನ ಮುತಾಲಿಕೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಲೆನ ಗುಂಪು.೧೯೬೭ನೇ ಇಸವಿದ ವೋಟ್ದ ತೀರ್ಪುಡ್ ಈ ಉಲಬೇದದ ಮಲ್ಲ ಪರ್ನಾಮ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಲೋಕಸಬೆತ ೫೪೫ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ೨೯೭ ಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆಂದ್ಂಡ್. ೬೦ ಸ್ತಾನೊಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದ ಕೈ ಬುಡ್ಂಡ್. ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪನವುದ ಖಾತೆಗ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಯೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡ್ ದೇಸಾಯಿಯೆರ್ನೊಟ್ಟುಗ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊ ಬೇದ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ೧೯೬೯ಡನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಗಾಂಧಿಯೆರ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊಲೆನ ಬೆರಿಸಾಯೊಡ್ ದುಂಬದ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಡ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ದೇಶದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಂತರ್ಜಲ
ಭೂಮಿದ ಮೆಯಿತ ಮೇಲ್ದ ಪದರೊಡು  ಸಿತಿಲ ಸಿಲೆಕುಲೆನ ಕಣಕುಲೆ ನಡುವೆ ಅಂಚನೆ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕಣಕುಲೆನ ನಡುಟು ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ನೀರ್ ದ  ಸಂಪೊತ್ತುಗು "ಅಂತರ್ಜಲ" ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುನ ಬರ್ಸೊ ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಅಂಸೊ ಭೂಮಿದ ಮೇಲ್ದ ಪದರದ ಉಲಾಯಿ ಕಂತ್‍ದ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕಣಕುಲೆನ ನಡುಟೆ ಅಂಚನೆ ಸಿಲೆಕುಲೆನ ಒಟ್ಟೆ ರಂದ್ರೊಲೆನ ನಡುಟು ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಒರಿಯುಂಡು. ಇಂಚ ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ನೀರ್‌ಗ್ "ಅಂತರ್ಜಲ" ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್.‍ ಉಂದೆನ್ "ಭೂಜಲ" ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ಡ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ವಾಟರ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಗುವೆಲ್ಡ್ ಅಂಚನೆ ಕೊಳವೆ ಗುವೆಲ್ಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ನೀರ್ ಅಂತರ್ಜಲದ ರೂಪೊಲು.
ಜಲಭರ ರಚನೆಲೆನ ವಿಧೊಲು
ಇಂಚಿನ ಮುಕ್ತ   ಜಲಭರಕುಲೆನ ತಿರ್ತ್ದ  ವಲಯೊಡು  ರಡ್ಡ್  ನಿರ್ಜಲ  ಶಿಲಾಪದರೊಲೆನ ನಡುಟು ಸಂಗ್ರಹವಾಪಿನ  ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಗ್ರಹದ  ಜಲಭರೊಲೆಗ್ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜಲಭರ (confined aquifer) ಇಂದ್  ಪಣ್ಪೆರ್. ಇನ್ನಗ, ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜಲಭರ ರಚನೆದ ತಿರ್ತ್ ಬೊಕ  ಮಿತ್ತ್  ರಡ್ಢ್  ಮರ್ಗಿಲುಲೆಡ್  ನಿರ್ಜಲ  ಶಿಲಾಪದರೊಲು ಉಪ್ಪುವಾ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಇಂಚಿನ ನಿರ್ಜಲ ಪದರೊಲೆನ್ ದಾಂಟ್ ದ್ ನೀರ್ ಮಿತ್ತ ಇಜಿಂಡಾ ತಿರ್ತಾ ಮೆಯಿಕ್ ಪರಪುಜಿ. ಬದಲಾದ್, ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜಲಭರ ರಚನೆದ ಉಲಾಯಿಡೇ ನಿರ್ಜಲ ಪದರೊಲೆನ ಸಮಾಂತರ ದಿಕ್ಕುಲೆಡ್ ಅಂತರ್ಜಲ ಪರಪುಂಡು.
ಅಂತರ್ಜಲದ ಉಪಯೋಗ
ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಉಪ್ಪುನ  ಬೇತೆ  ಬೇತೆ ಜಲಮೂಲೊಲೆನ್   ಲೆಕ್ಕೊಗು  ಗೆತೊಂಡ, ಭೂಮಿದ ಶಿಲಾ ಪದರೊಲೆನ ಕಣಕುಲೆ ನಡುಟು ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ಅಂತರ್ಜಲ ಒಂಜಿ ಮಾನವ ಬಳಕೆಗ್ ಶುದ್ದವಾಯಿನ ಜಲಮೂಲ ಇಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪೊತ್ತುನು ಪರಿಯರೆ, ಇಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗ್, ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಲೆಗ್ ಅಂಚನೆ ಉದ್ಯಮಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲಾ. ಸುದೆಕುಲು ದಾಂತೆ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಅಂತರ್ಜಲ ತಿಕ್ಕುನ ಮೂಲ (ಗುವೆಲ್, ಕೊಳವೆ-ಗುವೆಲ್) ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡು.
ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್
ತುಳುತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯೊ
1990ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಟು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚರಿತ್ರೆ ಬೂಕುಲು ಬರೊಂದುಂಡು. ತುಳುತ ಸುರೂತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ಯಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ತಿರ್ಗಾಟದ ತಿರ್ಲ್’1996ಡ್ ಬತ್ತ್ಂಮಡ್. ಡಿ. ಸುವಾಸಿನಿ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ‘ದೇಸಾಂತ್ರೊಡು’ 1998ಡ್, ಬಿ. ಎ. ಪ್ರಭಾಕರ ರೈಯೆರೆನ ‘ನೇಪಾಲ, ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ’ 2005ಡ್ ಬತ್ತ್ಂುಡ್. ಸುಮಾರ್ 19 ಸಂಕೀರ್ಣ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟಾತ್ಂ ಡ್. ತುಳು ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ 9 ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂಕಡ್.
ಶೋಭಾ ಕರಂದ್ಲಾಜೆ
ಶೋಭಾ ಕರಂದ್ಲಾಜೆ (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೬) ಮೇರ್ ಕನಾ೯ಟಕದ ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ. ರಾಜಕಾರಣಿ, ಬೊಕ್ಕ ೧೯ ನೆತ್ತ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಸಂಸತ್ ಪ್ರತಿನಿದಿ.
ಬಯಕ್ಕೆ
ಇಲ್ಲಡೆ ಕಡಪುಡುನ ಕ್ರಮೊ
ಮಾತೆರೆನ ಒಣಸಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಜಿನಾಲೆನ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಗ್ ಕಡಪುಡುದು ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ದೈವೊದ ಮಣಿಮಂಚೊಡು ದೀಪ ಬೆಳಗಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಬಂಜಿನಅಲೆನ್ ದುಂಬು ಉಂತಾವೊಂದು, ಬತ್ತಿನ ಪೊಂಜೊಕ್ಲೆನ್‌ಲಾ ಒಟ್ಟುಗು ಉಂತಾದ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. ಅಯಿಡ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ಮೆದಿನ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಗ್ ದಿಬ್ಬಣದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಡಪುಡುದು ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬಯಕೆ
ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲೆದ ಬೊಲ್ಪುಡು ಪರಶುರಾಮನ ಸೃಷ್ಟಿದ ಕಥೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಇಟಲಿ
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಪ್ಪೆ ಸಾನೊ ಇಟಲಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್‌ಡ್ ನೀರ್ದ್ ಉಂತ್‌ನ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊ. ಗಾತ್ರೊಡು ಕಿನ್ಯ ಆಂಡಲಾ ಪಿರಾಕ್ದ್ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಪುನಂಚಿನವು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಇತ್ತಿನ ವಿಸ್ತಾರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಚ್ಚ್‌ಕಟ್ಟ್‌ ಬೇತೆ ಒವ್ವೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರಂದ್ಬ. ರೋಂ ಅಯಿತ ಬುಲೆಚಿಲ್ದ್ ಸ್ತಿತಿಡ್ ಆನಿದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಪಂಚನೊ ಒಂಜಿ ಕೊಡೆದಡಿಟ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಆಳ್‌ಂಡ್. ಅಯಿತ ವೈಬವೊ ತೋಜುನಂಚಿನವು, ಶಕ್ತಿ ಅದಮ್ಯೊ. ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡು ಅವು ಏರ್ಪಾಟ್ ಆಡಳಿತೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನ್ಯಾಯೊ, ಬದುಕುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂದು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಐಕ್ಯೊಗು ಸಕಾಯೊ ಆಪುಂಡು.
ಬರ್ಸೊ
ಬರ್ಸೊ ಪುಟ್ಟುನೆ ಎಂಚ?
ಕಡಲ್ದ್ ಮಹಾಸಾಗರೊದನೀರ್ ಆವಿಯಾದ್ ಬಾನೊ ಮುಟ್ಟ್‍ದ್ ಅಲ್ಪ ಮುಗಲ್ ದ ರೂಪೊಡು ಸಂಗ್ರಹೊ ಆಪುಂಡು. ಮುಗಲ್‍ದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಎಚ್ಚಾದ್ ಅಲ್ಪದ ವಾತಾವರನೊ ಅಲ್ಮೆನೊ ಆನಗ ಮುಗಲ್‍ದ ತೇವಾಂಸೊ ಪನಿಯಾದ್ ಬೂಮಿನ್ ಸೇರುಂಡು. ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಇಂಚ ಬೂರುನ ನೀರ್ ಪಲ್ಲ, ತೋಡು, ಸುದೆತ ರೂಪೊಡು ಕಡಲ್‍ಗ್‍ ಸೇರುಂಡು. ಈ ಕ್ರಮ ಚಕ್ರೊದ ಲೆಕ್ಕ ತಿರ್ಗೊಂದೇ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆ ಪರಿಬಾಸೆಡ್ ಜಲಚಕ್ರ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೆಲತ ಮಿತ್ತ ಮರ, ದೈಕುಲು ದಿಂಜ ತೇವಾಂಸೊನು ವಾತಾವರನೊಗು ಸೇರಾಬುಂಡು.
ಗಾದೆಲು
ಆನುರಾದೆ ಬರ್ಸ ಪಂತಿಬಾಪೆಲೆ.
ಪುನರ್ವಸುಡು ಬಿತ್ತ್ಂಡ ಪುಚ್ಚೆದ ರೋಮದಲೆಕ್ಕ ಆವು.
ಆದ್ರೆ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಯಿನಾತ್‍ ತೂವೆ.
ಚಿತ್ರೆ ದೊರಿಂಡ ವಿಚಿತ್ರ ಆವು.
ಮಘೆಟ್ಟ್ ನಿನೆ, ಹುಬ್ಬೆಡ್‍ ಪೇರ್‍, ಉತ್ತರೆಡ್‍ ಒತ್ತರೆ
ಗೂಗಲ್
ಗೂಗಲ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್, ಜಿಮೈಲ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಗೂಗಲ್ ಡ್ರೈವ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್(ಗೂಗಲ್+) ಇಂಚಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಲೆನ್ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆನ್ ಪಡೆತ್‌ಂಡ್. ಉಂದು ಪೂರ ಗೂಗಲ್ ಡೊಮೈನ್‌ದ ಉಲಯಿ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟುಲು. ಮೊಬೈಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಟಿ.ವಿ. ಗ್ ಗೂಗಲ್ ಕಂಪೆನಿದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ದ್‌ಂಡ್. ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್ ಪನ್ಪಿನಂಚಿನ ವೆಬ್‌ಬ್ರೌಸರ್‌ಲಾ ಮೆಕ್ಲೆನನೇ ಪ್ರಸಾರಣೆ. ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯ. ಇಂದೆಟ್ಟ್ ೩೫ ಭಾಷೆಲು ಉಲ್ಲ.
ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಲಿ
ಬಾಲ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನೊ
ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್‌ನೆ 1564 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 15ಗ್ ಇಟಲಿದ ಪೀಸಾ ನಗರೊಡು. ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ತಂದೆ ವಿನ್ಸೆನ್ಸಿಯೊ ಗೆಲೀಲಿ. ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಂಗೀತಗಾರೆ. ಆಯನ ಅಭಿಲಾಸೆದಂಚ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊ ಕಲ್ಪೆರೆ ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಸೇರಿಯೆ. ಅಂಡ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಕೇನ್‌ನ ಒಂಜಿ ಉಪನ್ಯಾಸೊಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತೆ ಆದ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಆಸಕ್ತೆ ಆಯೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಗಣಿತೊದ ಗೀಳು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಬುಡ್ದು ಇಲ್ಲೆಡೆ ಬತ್ತೆ. ಆಯನ ದುಂಬುದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ ನಡತ್‍ನೆ ಇಲ್ಲಡೆಡೆ. ಬೇಗೊ ದಿಂಜ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊನು ಸಂಪಾದಿಸದ್ ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆ ಆಯೆ.
ಮೇಜರ್ ಸಂದೀಪ್ ಉನ್ನಿಕೃಷ್ಣನ್
ಸಂದೀಪ್ ಉನ್ನಿಕೃಷ್ಣ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀ ಗಾರ್ಡ್ ಕಮಾಂಡೋ ಆದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೦೮ ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೨೬ ಕ್ ಪಾಕೀಸ್ತಾನಡ್ದ ೧೦ ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆರ್ ಕಡ್ಲದ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈಗ್ ನೂರಿಯೇರ್. ಮುಂಬೈನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ತಾಜ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಹೋಟೆಲ್ಡ್ ತಿಕೊಲ್ದಿತ್ತಿನ ನರಮನಿಲೆನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀ ಗಾರ್ಡ್ ಕಮಾಂಡೋ ಆತಿನ ಸಂದೀಪ್ ಒರಿಪಯೇರೆ ಪೊದು ಸೈತೆರ್. ಅಜ್ಮಲ್ ಕಸಬ್ನ್ ಬುಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉರಿದಿನ ಮಾತ ಉಗ್ರೆರ್ ಸೈತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂದಿತೆನಾದ ಕಸಬ್‍ನ್ ನವೆಂಬರ್, ೨೧ಕ್ ಪುನೆದ ಯರವಾಡ ಜೈ‍ಲ್ಡ್ ಗಲ್ಗ್ ಏರ್ಪಯೇರ್.
ಅಬ್ಬೊಲಿಗೆದ ಪೂ
ಅಬ್ಬೊಲಿಗೆ ಉಂದ್ ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯೊಡ್ ಬುಲೆಪಿನ ದಯಿ. ಇಡೀ ವರ್ಸೊಲ ಪಚ್ಚೆ ಇರೆಕ್ಲೆನ್ ಜಿಂಜವೊಂದ್ ಪೂ ಬುಡೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಅಕ್ಯಾನ್ತೇಸಿ ಕುಟುಮೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದಯಿ(ಸಸ್ಯ).
ಶ್ವಾಸಕೋಸದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
ಚಿಹ್ನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲು
ಒಂಜಿ ಸಮಯ ಗಾಳಿ ಪೋಪುನ ಜಾಗಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬಳತ್ಂಡ  ಅವು ಗಾಳಿ ಪೋಯೆರೆ ತೊಂದರೆ ಆದ್ ಅವೆಡ್ಡ್ ಉಸುಲು ಬುಡಿಯೆರ್ ಕಷ್ಟ ಆಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ತಡೆ ಆಯಿನಲ್ಪದ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪಿರವು ಭಾಗೊಡು  ಸ್ರವಿಕೆಲು ಸಂಗ್ರಹವಾದ್, ರೋಗಿಗ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯೊ ಸಿಕ್  ಆಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಲ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌‌ಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೆತ್ತೆರ್ ಪೋಪುಂಡು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌‌ದ ಮಿತ್ತ ಭಾಗ ಮೆದು ಉಪ್ಪುನೆದ್ದಾತ್ರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌‌ ಭಾಗೊಡ್ದು ಗಾಳಿ ಪೋಪುನ ತಾದಿಡೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಪೋಪುನ  ಸಾಧ್ಯತೆಲ ಉಂಡು. ಉಂದೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ತೆಮ್ಮಲಪ್ಪುನಗ ಬರ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಶ್ವಾಸಕೋಸೊದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ದ  ಮಸ್ತ್   ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲೆಗ್  ಈತೆ ಸಮಯಂದ್  (ಎಲು (ಗಂಟ್)ಬೇನೆ, ಜ್ವರ, ಬೊಕ್ಕ  ತೂಕ ಕಡಿಮೆ ಆಪಿನಿ) ಪನಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಮಸ್ತ್ ರೋಗಿಲೆಗ್ ಅಕುಲೆಗ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣೋದ ಗೊತ್ತಾದ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಯಿನ  ಮೂಲಜಾಗೆಡ್ದ್  ಬೇತೆ ಕಡೆಕ್ ಪಗರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ಥಾನಾಂತರಣದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಗೆಲು ಪಂಡ ಮೆದುಳು, ಎಲು, ಅಡ್ರೀನಲ್‌ ಗ್ರಂಥಿಲು, ಎದುರು ಭಾಗದ ಶ್ವಾಸಕೋಶ, ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ, ತಿಗಲೆದ ಆವರಣ, ಬೊಕ್ಕ  ಮೂತ್ರಪಿಂಡೋಲು ಸೇರ್ದುಂಡು. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ  ಜನೊಕುಲೆಡ್   ಸುಮಾರು 10%ದಾತ್ ಜನೊಕುಲೆಗ್  ರೋಗಪರೀಕ್ಷೆದ ಪೊರ್ತುಡು  ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ತಿಗಲೆದ ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಈ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಂಬಲಪಾಡಿ
ದೇಗುಲದ ನಗರಿ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕ್ಶೆತ್ರ. ಉಡುಪಿ ನಗರೊರ್ದು ಸುಮಾರ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮಡ್ ನೆಲೆ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಬರ್ಪೆರ್.
ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಸೇಸ ಸೇವೆಲ್
- ಅಂಚದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಇಡೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಸದ ನೆನಪುಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ಳಿ ನಟಸಾರ್ವಭೌಮೆ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಡಾ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್. ಮೆರೆನ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಮುತ್ತುರಾಜ್. ಮೆರ್ ಕಲ್ದಿನಿ ಕಮ್ಮಿ ಅಂಡಲ ನಾಟಕ ರಂಗೊಡು ಸಿನಿಮಾ ರಂಗೊಡು ಸಂಗೀತ ರಂಗೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ದಿನಾರ್. ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ನಾಟಕ ತಂಡೊಡು ಪರಿಚಯ ಆದ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತ್ ಪುರ ಜಗತ್ತುಗ್ ತೋಜಿಪದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಬುಡೆದಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೊಕುಲು ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್.
ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಸಿನಿಮಾ
ಪತ್ತೇದಾರ/ಗೂಢಚಾರಿ ಪಾತ್ರೋಡು ''ಜೇಡರ ಬಲೆ, ಆಪರೇಷನ್ ಜಾಕ್‍ಪಾಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ೯೯೯, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ೯೯೯ ಬೊಕ್ಕ ಆಪರೇಷನ್ ಡೈಮಂಡ್ ರಾಕೆಟ್ - ಉಂದು ನಾಲ್ ಸರಣಿಯಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಸಿನಿಮೊಲು. ಉಂದೆಟ್ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್, 'ಪ್ರಕಾಶ್' ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಡ್ ಸಿ.ಐ.ಡಿ ನ ಪಾತ್ರೋಡು ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ ದೇರ್''
ಖಳ/ಪ್ರತಿನಾಯಕೊನ ಪಾತ್ರೋಡು
ಪಿ.ವಿ.ಸಿಂಧು
ಬಾಲ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸುರುತ ತರಬೇತಿ
ಪಿ.ವಿ ಸಿಂಧು ಪುಟ್ಟ್ ದ್‍ನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಡ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಪಿ.ವಿ. ರಮಣ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಪಿ. ವಿಜಯ. ಸಿಂಧುನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಇರ್ವೆರ್‍ಲಾ ಮಾಜಿ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸೊ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರ್ಪುನ ಪೆರ್ಮೆದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಪಿ.ರಮಣೆರ್ ೨೦೦೦ ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಭಾಜನೆರಾತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್ಂಡಲಾ ಸಿಂಧು ಮಾತ್ರೊ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‍ಗ್ ಆಕರ್ಸಿತೆರಾಯೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣೊ, ೨೦೦೧ನೆತ ಆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದಿತ್ತ್‌ನ ಪುಲ್ಲೇಲ ಗೋಪಿಚಂದ್‍‌ರೆ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೆನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಸಿಂಧು ಎನ್ಮನೆತ ವರ್ಸೊಡೇ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿತ್ತಲ್. ಉಂದುಲಾ ಸಿಂಧುನು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಕಡೆಕ್ ಒಯ್ಪೆರೆ ಕಾರಣೊ ಅಂಡ್.
ವಸಂತ ಶೆಟ್ಟಿ ಬೆಳ್ಳಾರೆ
ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಭಾಷಾ ಸಂಘಟಕೆ, ಸಾಹಿತಿ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಕಾಶೆಕೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕ ತುಳುತ್ತಾ ಕಟ್ಟಾಳು ವಸಂತ ಶೆಟ್ಟಿ ಬೆಳ್ಳಾರೆ.
ಗರ್ಭಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
ಪ್ರಾಯ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೪೦ ಡ್‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ದ್ ೭೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯೊದ ಪೊಂಜೊಲು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗ್ ಬಲಿಯಾಪೆರ್.ಅವೆಕ್ ಹಾರ್ಮೊನು ಅಸಮತೋಲನನೆ ಕಾರಣವಾದುಂಡು.
ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ವಜೈನಲ್ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಸೌಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಮ್
ಅಲ್ಟ್ರಾ ಸೌಂಡ್ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತಕನ್ ವಜೈನದ ಮುಖಾಂತರ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಉಲಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಅಲ್ಪದ ಸೊನೊಗ್ರಫಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ತೂದ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗೆಡ್ಡೆದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊಡಾಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇಹತ ಅಂಗೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊಳೆನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಲೇಕನೊಲು
ಗೋ ಸಂಪಗೆ
ಗೋ ಸಂಪಗೆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಅಂಕು ಡೊಂಕಾಯಿನ ಮರಟು ಅಪಿ ಪೂ. ಈ ಪೂ ಬೊಲ್ದು ಬನ್ನೊಡು ತುವರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಗೋ ಸಂಪಗೆ|thumb
ಆಮ್ಲಜನಕ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ
ವಿಶೇಷತೆ
ಮರಾಟಿಗೆರ್ ಆದಿಶಕ್ತಿದ ಆರಾಧಕೆರ್. ತುಳುನಾಡುಗು ವಲಸೆ ಬನ್ನಾಗ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬತ್ತಿನ ಕೆಲವು ಪಂಗಡದಕುಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ಲಾ ತನ್ಕುಲೊಟ್ಟುಗು ಕೊನಬತ್ತೆರ್. ತಾನ್ ನಿಲೆ ಉಂತಿನ ಕಡೆಟ್ ಗುಡಿ ಕಟುದು ದೇವಿನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತುದು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಚಿನ ಗುಡಿಕ್ ಅಮ್ನೂರ ಗದ್ದಿಗೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಗದ್ದಿಗೆ ಗುರ್ಕಾರ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಾಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದೇವಿನ ಒಲುಮೆಗಾದ್ ಮರಾಟಿ ಜನಾಂಗದಕುಲು ತುಳುನಾಡುಡ್ ನಡಪುಡಾವುನ ಅಮ್ಮನವರ ಪೂಜೆನ್ ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆಡ್ ಗೋಂದೊಲು ನಲಿಕೆ ನಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಲಾದಿ ಅತ್ತುಂಡ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗೊರ, ಪರಕೆಗಾದ್ಲಾ ಇಲ್ಲಡೆ ಎಡ್ಡೆಮೆಲ್ಯೆ ಆತಿನ ದಿನತ ನೆಂಪುಗಾದ್ ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ ನಡಪಾವುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ತುಳುನಾಡುದ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗದಕುಲುಲಾ ತನ್ನೊ ಇಲ್ಲಡ್ ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್.
ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಮಹೋನ್ನತ ಬೂಕು ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ. ಈ ಬೂಕುನು ಬರೆತಿನಾರ್ ಕುವೆಂಪು.ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ರಚನೆದ ಯುಗೊ ಮುಗಿದೇ ಪೋಂಡ್ ಪಂಡೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿನ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ. ವಾಲ್ಮೀಕಿನ ಕಥಾ ಹಂದರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಸರ್ವೋದಯ ಸಮನ್ವಯ ತತ್ವೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಾದ್ ರಚಿನೆಯಾಯಿನ ಈ ಬೂಕು ’ಕುವೆಂಪು ಸಿಟ್ಟಿಸಾಯಿನ’ ಮಹಾಬೂಕುಲಾ ಅಂದ್. 'ಬಹಿರ್ಘಟನೆನ್ ಪ್ರತಿಕೃತಿಸಾವುನ ಲೌಕಿಕೊ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಂತ್ರತ್ತಂದೆ, ಅಲೌಕಿಕೊ ನಿತ್ಯೊ ಸತ್ಯಂಗಳೊನು ಪ್ರತಿಮಿಸವುನ ಸತ್ಯಸ್ಯೊ ಸತ್ಯೊ ಕಥನೊ’ಲಾ ಅಂದ್. ಸುಮಾರ್ ಒರ್‌ಂಬೊ ವರ್ಷೊದ ಸುದೀರ್ಘೊ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಈ ಕಾವ್ಯೊ ರಚಿತವಾತ್ಂಡ್. ಕನ್ನಡೊಗ್ ಸುರುತ ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪುರಸ್ಕಾರೊನುಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಪುರಸ್ಕಾರೊನುಲಾ ಒದಗಾದ್ ಕೊರ್‍ನ ಬೂಕು ಇಂದಾತ್ಂಡ್. ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ನಡೆಕ್ ಅನ್ವಯವಾಪುನಂಚನೆ ಪುನರ್ ರೂಪೊದ ಮಹಾಛಂದಸ್ಸ್ ಸರಳರಗಳೆಡ್ ಈ ಬೂಕು ರಚಿನೆಯಾತ್ಂಡ್. ಕಾವ್ಯೊದ ನಡೆಕ್ ದಿಂಜ ಮಹೋಪಮೆಗ್‍ಲೆನ್ ಕವಿ ಸೇರಾವೊಂದೆರ್. ಇಂಚ ಪ್ರಸ್ತುತಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರೊ, ಯುಗಧರ್ಮೊ ಮಾಂತ ವಿಷಯೊಡ್‍ಲಾ ಇಂದೊಂಜಿ ಆಚಾರ್ಯ ಬೂಕುಂದು ಪುದರ್ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್.
ಬೂಕುನು ಅರ್ಪಣೆ
ಶ್ರೀ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯನವರಿಗೆ ಇದೊ ಮುಗಿಸಿ ತಂದಿಹೆನ್ ಈ ಬೃಹದ್ ಗಾನಮಂ ನಿಮ್ಮ ಸಿರಿಯಡಿಗೊಪ್ಪಿಸಲ್ಕೆ, ಓ ಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ.
ಬರುವೆ. ದಿನವೆಲ್ಲಮುಂ ಕೇಳ್ವೆನೋದುವೆಯಂತೆ ; ರಾಮಾಯಣಂ ಅದು ವಿರಾಮಾಯಣಂ ಕಣಾ !” ಎಂದು ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ. ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ ದಿಟಂ ;  ೧೦ ದಿಟದ ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ ! ಇದೊ ಬಂದಿರುವೆನಿಂದು ಮುಗಿಸಿ ತಂದಿಹೆನಾ ಮಹಾಗಾನಮಂ. ಪಿಂತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯುಲಿದ ಕಥೆಯಾದೊಡಂ, ಕನ್ನಡದಿ ಬೇರೆ ಕಥೆಯೆಂಬಂತೆ, ಬೇರೆ ಮೈಯಾಂತಂತೆ, ಮರುವುಟ್ಟುವಡೆದಂತೆ ಮೂಡಿದೀ ಕಾವ್ಯಮಂ ವಿಶ್ವವಾಣಿಗೆ ಮುಡಿಯ ಮಣಿ ಮಾಡಿಹೆನ್, ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದೆ.- ಪೂರ್ವದ ಮಹಾಕವಿಗಳೆಲ್ಲರುಂ ನೆರೆದ ಸಗ್ಗದ ಸಭೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿರೆನ್ನನುಂ : ಸಂಘಕೆ ಮಹಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ತೆ ನೀಂ ? ಕಿರಿಯನಾಂ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಡುವೆನ್, ಕೇಳ್ವುದಾಶೀರ್ವಾದಂ ! ೨೦ ನುಡಿಯುತಿಹುದಾ ದಿವ್ಯ ಕವಿಸಭೆಗೆ ಗುರುವಾಣಿ, ಕೇಳ್ ಆಲಿಸಾ ಗುರುಕೃಪೆಯ ಶಿಷ್ಯ ಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ತಿಯಂ : “ಬಹಿರ್ಘಟನೆಯಂ ಪ್ರತಿಕೃತಿಸುವಾ ಲೌಕಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ತಿದು, ಅಲೌಕಿಕ ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯಂಗಳಂ ಪ್ರತಿಮಿಸುವ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಸತ್ಯ ಕಥನಂ ಕಣಾ, ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪುವ ಸೃಜಿಸಿದೀ ಮಹಾಛಂದಸಿನ ಮೇರುಕೃತಿ, ಮೇಣ್ ಜಗದ್ಭವ್ಯ ರಾಮಾಯಣಂ ! ಬನ್ನಿಮಾಶೀರ್ವಾದಮಂ ತನ್ನಿಮಾವಿರ್ಭವಿಸಿ ಅವತರಿಸಿಮೀ ಪುಣ್ಯಕೃತಿಯ ರಸಕೋಶಕ್ಕೆ, ನಿತ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ಹೇ ದಿವ್ಯ ಚೇತನಗಳಿರ ! ೩೦ ವಾಗರ್ಥ ರಥವೇರಿ, ಭಾವದಗ್ನಿಯ ಪಥಂ ಬಿಡಿದು ಬನ್ನಿಂ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಪೂಜೆಯಂ ಸಹೃದಯ ಹೃದಯ ಭಕ್ತಿ ನೈವೇದ್ಯಮಂ ಕೊಂಡು ಓದುವರ್ಗಾಲಿಪರ್ಗೊಲಿದೀಯೆ ಚಿತ್ಕಾಂತಿಯಂ ! ನಿತ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಂತು ನೀಂ ಕಥೆಯ ಲೀಲೆಗೆ ನೋಂತು ರಸರೂಪದಿಂದಿಳಿಯುತೆಮ್ಮೀ ಮನೋಮಯಕೆ, ಪ್ರಾಣಮಯದೊಳ್ ಚರಿಸುತನ್ನಮಯಕವತರಿಸೆ ;- ಶ್ರೀ ರಾಮನಾ ಲೋಕದಿಂದವತರಿಸಿ ಬಂದು ಈ ಲೋಕಸಂಭವೆಯನೆಮ್ಮ ಭೂಜಾತೆಯಂ ಸೀತೆಯಂ ವರಿಸುತಾಕೆಯ ನೆವದಿ ಮೃಚ್ಛಕ್ತಿಯಂ  ೪೦ ಮರ್ದಿಸುತೆ, ಸಂವರ್ಧಿಸಿರ್ಪವೋಲ್ ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿಯಂ;- ರಾವಣಾವಿದ್ಯೆಯೀ ನಮ್ಮ ಮರ್ತ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ತಾಂ ತನ್ನ ತಮದಿಂ ಮುಕ್ತಮಪ್ಪುದು, ದಿಟಂ, ನಿಮ್ಮ ದೀಪ್ಯ ದೈವೀ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಮೃತ ಗೋಪುರಕೇರ್ವವೋಲ್ ! ಓ ಬನ್ನಿಮವತರಿಸಿಮೀ ಮೃತ್ಕಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಳ್ ಚಿತ್ಕಲಾ ಪ್ರಾಣಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ತಾನಪ್ಪವೋಲ್ !
ಕಂಬುಲ
ಕಂಬುಳ ಪಂಡ ಗೋಣೆರೆನ್ ಕೆಸರ್ ಕಂಡೊಡ್ ಗಿಡಪುನಾ, ಉಂದೊಂಜಿ ಪಂತ್ಹೊತಾ ಗೊಬ್ಬು. ಕಂಬುಳ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಕಂಬುಲಗ್ ಪೆರ್ಮೆದ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ ಬೆನ್ನಿದಕುಲು ಸುಗ್ಗಿ ಸಾಗೋಳಿ ಮುಗಿಪುನ ದಿನ ಅಕುಲೆನ ಕುಲದೇವೆರ್‌ಲಾಯಿನ ಅನಂತ, ವಾಸುಕಿ, ಶೇಷ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಕಂಬಿಲ, ಶಂಖಪಾಲ, ಕಾಲೀಯ ಪನ್ಪಿ ನಾಗದೇವತೆಲ‍್, ಬುಲೆನ್ ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಲೆಡ್ದ್ ಕಂಬುಲತ್ತಾಯ ಪನ್ಪಿ ದೈವೊನ್‌ಲಾ, ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ್‌ಲಾ ಸುಗಿತೊಂದು, ನಾಗದೇವೆರೆಗ್ ತಂಬಿಲ, ಕಂಬಲಿತ್ತಾಯ ದೈವೊಗ್ ಬಲಿಪೂಜೆ, ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬುಲದ ಕಂಡೊದ ನಡುಟ್ಡು "ಪೂಕರೆ" ನಡ್ದ್ "ನೆಯ್ಯಭಿಷೇಕ" ಸೇವೆನ್ ಒಂಜೇ ಪೊರ್ತುಡು ಆಚರಣೆ ಮನ್ಪುನವೇ ಕಂಬುಲದ ಉಚ್ಚಯ. ಆನಿ ಊರ್‌ದ ಎರುಕುಲೆನ ನಡುಟ್ ಪಂತೊ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮನೋರಂಜನೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಕರೆ
ನೀರ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಎರ್ಲು ಬಲಿಪರೆ ನಡೂಟು ಕೆಸರ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಅಡ್ಡ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಎರ್ಲು ಬಲಿಪು ಕಲೊಕ್ಕು 'ಕರೆ' ಪಂಡ್ ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಡ್ ನಡಪುನ ಕಂಬ್ಲೊಡು ತುಳುನಾಡ ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಪುದಾರ್ ಮಂದಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ದೀದ್ ಕೋಟಿಕರೆ-ಚೆನ್ನಯ್ಯಕರೆ, ಕಾಂತಾಬಾರೆ-ಬೂದಬಾರೆ ನನಲಾ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ಲೆಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಆಚರಣೆ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ (ಇನಾಮ್ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ್)
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಗು ಬರ್ಪುನ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡು. ಉಂದು 1895 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣೊರ್ದು 28 ಕಿಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು, ಜಾಗೆನ್ ಹಿಂದೂ ದೇವೆರೆ ಗುರು ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂತೆ ಬಾಬಾಬುಡನ್‌ರೆನ ಪುದರ್‌ರ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೆರ್. ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿಟ್ಟ್ ಪ್ರವಾಸಿಗೆರ್ ಮೂಜಿ ಸಿದ್ಧೆರೆರ್ದ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಂಬುನ ಮೂಜಿ ಗುಹೆಕುಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಶೀಥಲ-ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಗುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಠಕುಲೆನ್ ರಡ್ಡೆನ್‌ಲಾ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಶೀಥಲ ದೇವಾಲಯದ ಕೈತಲ್‌‌ಡೇ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅನುಕೂಲ ಅಂಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರ್ ಈ ಜಾಗೆರ್ದ್ ಕೇವಲ 1 ಕಿಮೀ ದೂರ ಉಪ್ಪುನ ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತೊನು ತೂವೊಲಿ. ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ ಹೈಕಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾರಣಲೆನ ರೀತಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಕೈಗೊಳ್ಳುನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದ್‍ದ್‌ನ ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿನ ಜಾಗೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿದ ರಡ್ಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಪರ್ವತೊಲು ಪಂಡ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ (1930 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಜೊತೆ ಸೈಟ್ ಶಿಖರ) ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಗಿರಿ. ಅದೃಷ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ ಜನಕುಲು 'ಕುರುಂಜಿ' ವೀಕ್ಷಿಸಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಪೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪರ್ವತದ ಪೂವಾದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ಒರ ಮಾತ್ರ ಅರಳುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಸುನ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆ ಆದ್ ಉಂಡು.
ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ
thumb|221x221px|right|ಹನುಮಾನ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ thumb|ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಬಳಿ thumb|ಸಗೀರ್ ಅಹಮದ್/ದಬ್‌ದಬೆ ಜಲಪಾತ
ತಾಲೂಕುಲು
thumb|200px|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ತಾಲೊಕುಲು
ಬಾಕಿಮಾರ್
ಬಾಕಿಮಾರ್ ಪಂಡ ಬೆನ್ನಿದ ಕಂಡೊದ ಒಂಜಿ ವರ್ಗೊ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೂಡು, ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲ್, ಬರ್ಕೆ, ಪರಾರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮನೆತನೊದ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಡೊನು ಬಾಕಿಮಾರ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅಸೀಮಾ ಚಟರ್ಜಿ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು-ಸಾಮ್ಮಾನೊಲು
thumb|ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪದಕ ಅರೆನ ವಿದ್ಯಾಜೀವನದ ಸಾಧನೆಲೆನ ಸಾರಾಂಶ ಈ ತಿರುತು ಕೊರುತುಂಡು:
ಜಲಚಕ್ರ
ಬಾಹ್ಯ ಜಲ
ಭೂಮಿಡು ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಪುನ ಬೊಕ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಜಲಮೂಲೊಲೆಡು ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ನೀರುನು ಬಾಹ್ಯ ಜಲ ಇಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರು.ತೋಡು,ತಾರು, ಸುದೆ( ತುದೆ) ಇಂಚಿನ ಸಹಜ ರಚನೆಲೆಡು ಪರಪುನ ನೀರುಗು ಅಂಚನೆ ಕೆದು, ಸರವು, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಜಲಾಶಯಲೆಡು ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ನೀರುಗು ಒಟ್ಟಾದ್ ಬಾಹ್ಯಜಲ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರು.
ಶ್ರೀಗಂಧ
ಮರ್ದ್
ಮಸ್ತ್ ಶುದ್ಧರೂಪಡೆ ಇಪುನ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣೇನ್ ಆಯುರ್ವೇದದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗ್ ಅಂಚನೆ ಕೋಪನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪರೆ ಉಪಯೋಗ ಅವುಂಡು. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಶರೀರೊದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿ ನಂಜಿ ನಿರೋಧಕವಾದ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವಾಯಿನ ಬೀಟಾ-ಸನಟಾಲ್ ನಂಜಿನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಲೆನ್ ನಿರೋಧಕವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಣನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ವಾಸನಾಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪರಿಮಳದ ಸಾಬೂನುಲೆನ ತಯಾರಿಕೆಡ್ ಶ್ರೀಗಂಧನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣ್ ಗಳಸುನೆರ್ದ್ ಚರ್ಮದ ಪೊಲು೯ನು ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನ ಗುಣನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲೆಡ್
ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಶ್ರೀಗಂಧನ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೂಪೊಲೆಡ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅರೆತ್ತ್‌ದ್ (ತೇಯ್ದು) ಚಂದನವಾದ್, ಊದುಕಡ್ಡಿಲೆಡ್, ಚಂದನ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರ್‌ಡ್, ಮುಂಡೊಗು(ನೊಸಲಿಗೆ) ತಿಲಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಲೆಡ್ ಗಳಸುವೆರ್. ದೇವರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆಗ್, ಶಿವಲಿಂಗಗ್ ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದನದ ಲೇಪನ್ ಮಲ್ಪುನವು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಗೋಬರ್ ಗ್ಯಾಸ್
ಉಪಯೋಗ
ಉಂದೆನ್ ವಾಹನ ಸಂಚಾಲನೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ.ಇಲ್ಲಡ್ ಅಟಿಲ್ ಮಲಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಗೊಬ್ಬರ ಗ್ಯಾಸ್‌ನ್ ಜನರೆಟರ್ಡದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ತುಳು ಪಾತೆರೊ (ಪುಸ್ತಕ)
ಭಾಗ ೩: ಅನುಬಂಧಲು.
ಅನುಬಂಧ ೫: ತುಳು ಲಿಂಗ್,ವಚನ ಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯಯಲು, ಕ್ರಿಯಾಪದಲು.
ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ವಿಕಾಸ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬೂಕುಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೂಜಲ್ ದ ಪೊರ್ಲುಗು ಕಂಚಲ್ ದ ಉಪಯೋಗ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ಹೆಲ್ತ್
ಉಂಬುರು
ಬದುಕುನ ಜಾಗೆ
ಚೀಪೆ ನೀರ್‌ದ ಪಳ್ಳ, ಕೆದು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶೊ ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಪರಪುನ ತೋಡು, ಪಳ್ಳಲೊಡ್ ಉಂದು ಬದುಕುಂಡು. ನೀರ್‌ಡ್ ತನ್ನ ಮಾಂಸಲವಾಯಿನ ದೇಹೊನು ಅಲೆತ್ತಲೆಕೊ ಬಳುಕಿಸವೊಂದು ಮೀಂದುಂಡು. ಆಹಾರಾರ್ಜನೆಗಾದ್ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್‌‍ಲಾ ಬರುಪುಂಡು. ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದೇಹೊದ ರಡ್ಡ್ ಕೊಡಿಕುಲೆಡ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಹೀರುಬಟ್ಟಲ್‌ದ ಸಕಾಯೊರ್ದು ದೇಹೊನು ಕುಣಿಕೆದಂಚ ಬಗ್ಗದ್ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಉಂಬುರು ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಬಹಿರ್ ಪರತಂತ್ರ ಜೀವಿ; ಉಂದು ಬದುಕುನ ನೆಲೆತ್ತ ಬರಿಕ್ಕ್ ನೀರ್ ಪರಿಯೆರೆ ಬರ್ಪುನ ಕಶೇರುಕಲೆನ ನೆತ್ತೆರ್ನ್ ಹೀರ್‌ದ್ ಬದುಕೊಂದು ನೀರ್‌ಡೇ ಬದುಕುನ ಮೀನ್, ಏಮೆಲೆನ ಪರಾವಲಂಬಿಯಾದ್ ಬದುಕುನವುಲಾ ಉಂಡು. ಮಾತ ಉಂಬುರುಲುಲಾ ನೆತ್ತೆರ್ ಒಯಿತ್ತ್‌‍ದ್ ಬದುಕುನ ಪರಾವಲಂಬಿಲ್‍ ಅತ್ತ್. ಕೆಲವು ಬಸವನ ಹುಳು, ಕೀಟೊಲೆನ ಡಿಂಬ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಲೆನ್‍ ತಿಂದ್‌ದ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಡೊಲ್ಲು ನಲಿಕೆ
ಡೊಲ್ಲು ನಲಿಪುನ ಊರುಲು
ಕರ್ನಾಟಕೊದ ವಿಜಯಪುರೊ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ತುಮಕುರು, ಬೆಲಗಾಂ, ರಾಯಚೂರು, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಧಾರವಾಡ, ಚಿತ್ರದರ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಡೊಳ್ಳುಕುಣಿತೊ ಪ್ರಚಲಿತವಾದುಂಡು. ಉಂದು ನೇರವಾದ್ ಕುರುಬ ಜಾತಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಬಂದೊ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ನಲಿಕೆಡ್ ದೀವೆರ್, ನಾಯಕೆರ್, ಉಪ್ಪಾರೆರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾತಿದಕುಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆಡ ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ ಜಿಲ್ಲೆದ ದೀವೆರ್ ಡೊಲ್ಲು ಮೇಲೊನು ಅಕ್ಲೆನ ಆರಾದನೆಡ್ ಕಡ್ಡಯೊ ಬಾಗೊ ಆದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಕೆತ್ತಿ ಕಲುವೆ
ಪುದರ್‌ತ ವಿಸೆಸೊ
ಬಾಕಿದ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ತೆತ್ತಿನ್ ಕ೦ಡ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುನಯಿಡ್ಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಕೆತ್ತಿ ಕಲುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ ಬತ್ತುಂಡು.
ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊ
ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊ Gowri Habba ಕನ್ನಡ ನಾಡ್‍ದ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊ. ಭಾದ್ರಪದೊ ತದಿಗೆದಾನಿ ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಗೌರಿ ಗಣೇಶನ ಪರ್ಬೊ ಇಸೇಸೊ ಆದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಮಿಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಚರಿಸವುನಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಇಂದೆನ್ ಹರತಲಿಕಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊನು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿದ ದುಂಬುನಾನಿ ಆಚಾರಿಸವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಗೌರಿ ಪಂಡ ಗಣೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ(ಕಾರ್ತಿಕೇಯ) ದೇವರೆ ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಪರ್ಬೊಲು
ಬೊಂದೆಲ್
ಸ್ಥಳಪುರಾಣ
ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಲ್ತ್ ತೂನಗ ಬೊಂದೆಲ್ದ ಚರ್ಚಿಡುದು ಮೂಡಾಯಿ ಪಚ್ಚನಾಡಿಗು ಪೋಪಿನ ಮಾರ್ಗೊಡು “ಬಂದಲೆ” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುದರುದ ತಾನೊ ಉಂಡು. (ಬಂದಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರುನ್ ಸತೀಶ್ ಬಂದಲೆ ಪನ್ಪಿನ ತುಳು ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಮಲ್ತುದೆರು). ಈ “ಬಂದಲೆ” ಪನ್ಪಿನ ಪುದರು ಪರಂಗಿ ಪಾದ್ರಿಲೆನ ಬಾಯಿಡು “ಬೊನ್- ದೆಲ್” ಆದುಪ್ಪು. ಮಂಗಳೂರು ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಬಾಯಿಡು ಸಾಹಿತ್ಯಡು “ಮ್ಯಾಂಗಲೋರ್‍ “ ಆಯಿಲೆಕ್ಕೊ!
ಉಲ್ಲೇಕೊ
6.http://scdccbank.com/branches.html
ತಡಮೆ
ತಡಮೆ ಕಟ್ಟುನ
ತಡಮೆನ್ ಬೇಲಿದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಉಲಯಿಗ್ ಕಡಪಿಯರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಉಲಯಿದ ಮೆಯಿಟ್ ನಾಲ್ ಕಂಬೊ ಪಿದಯಿದ ಮೆಯಿಟ್ ನಾಲ್ ಕಂಬೊ ಪಾಡ್ದ್, ಕಂಬೊದ ಮೇಲ್‍ಗ್ ಬಡಿಗ್ಗೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅವು ಸೊಂಟೊದಾತ್ ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ತುಳುನಾಡು ರಾಜೋಗಾತ್ರ ಹೋರಾಟೋ
ತುಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೋದ ಗುರ್ತ
thumb|upright=1.25|ತುಳುನಾಡ್ ಬಾಕೀ ರಾಜ್ಯೋತಕುಲೇನಾ ಲೇಕೋ 1961ಭಾರತತೋ  ಜನಗಣತಿ ತಾ ಪ್ರಾಕಾರೋ ಸುಮಾರ್ ೬೭.೨೭% ತುಳು ಪಾತೆರ್ನಕುಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ (ಕುಡ್ಲ) ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಮಹಾಜನ್ ಆಯೋಗ
ಚಂದ್ರ ಗಿರಿ ಸೊದೆತಾ ಬರಿತ್ತಾ ನಾಡಾಯಿನ ಕಾಸರಕೋಡ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಗೂ ಸೇರ್ಸಾಯೋರ ಕರ್ನಾಟಕೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರೋ ಅಪೀಲ್ ಪಾಡುಂಡು ಅಯಿಕ್  ವಕೀಲೆ ಮಹಾಜನ್ ಆಯೋಗ ೧೯೬೮ಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಶಿಫಾರತ್ ಮಾಂತುಂಡು. ಅಂಡ ಕೇರಳ ಸರಕಾರೊಗ್ ಜಯೋ ತಿಕುಂಡು.
ಬಾರ್ಕೂರು
ಉಂದೊಂಜಿ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪಿರಾಕ್‍ಡೆ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಊರು. ಅಳುಪೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಆಳೊಂದಿಪ್ಪುನಾಗ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಬಾರ್ಕೂರು ಆದಿತ್ತಿಂಡ್. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸೆರ್‍ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಒಪ್ಪುದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಾರ್ಕೂರುಡು ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ವಿಚಾರ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 360 ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು ಪಂಡದ್ ಪರಿಶೋಧಕೆರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಬಾರ್ಕೂರುಡು ತುಳುವೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಈಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೆಲವು ಉಂಡು. ಬಾರ್ಕೂರುದ ಚೌಳಿ ಕೆರೆ ಗಾತ್ರೊಡು ಭಾರಿ ಮಲ್ಲೆ ಕಲ್ಲುದ ಶಿಲ್ಪಿ, ಸ್ವಾಗತ ಮಂಟಪ ಈ ದಿನೊಟ್ಲಾ ತೂವೊಲಿ.
ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್
ಜೀವನ
ಲಾಲಾ ಲಜಪತ ರಾಯೆರ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಮೋಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸೇರಿನ ಧುಡಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಜನವರಿ 28, 1865ಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದೆರ್. ‘ಲಾಲಾ’ ಪಂಡ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಮಲ್ಲ ಮನೆತನೊಡ್ದು ಬತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಸಂದೊಯಿತ ಆಪಿನಂಚಿನ ಮಾನಾದಿಗೆದ ಪುದರ್. ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯೆರೆನ ಸುರುತ ಶಿಕ್ಷಣ  ಹರ್ಯಾಣೊಡುಪ್ಪುನ ರೆವಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡಾಂಡ್. ಲಜಪತ ರಾಯೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅದಗದ ದಿನೊಟು ಉರ್ದು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್
ಫಿನ್ನಿಶ್
ವರ್ಗೊ:ಫಿನ್ನಿಶ್
ಯನ್
ಜಪಾನ್‍ದ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ದ ಪ್ರಕಾರೊ ಜಪಾನ್‍ದ ಕರೆನ್ಸಿನ್ ಯೆನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು 1872ಡ್ದ್ ಜಾರಿ ಆಂಡ್. ಆಂಡ ರಡ್ಡ್ ಒರ್ಸೊದ ಬುಕ್ಕೊನೆ ಇಂದೆನ್ ಕಾಸ್ ಆದ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ರ್‌ರ್. ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ 1869ಟ್ ೧೦ಯೆನ್‍ಡ್ದ್ ೧೦೦ಯೆನ್‍ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ನೋಟು ನೇಮಕಾಂಡ್. ಇಂಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪೇಪರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ೧೮೭೮ಟ್ ಉಂದೆನ್ ಪಾಲಿಸಾಂಡ್. ಒಂಜಿ ಯೆನ್‌ರ್ದ್ ಇರ್ವ ಯೆನ್ ಮುಟ್ಟ ಪೊಂಡ್. ೧೮೮೧ರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೮೩ಡ್ ಡಿನೊಮಿನೇಶನ್ನು ೨೦ಯೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ೧೦ ಯೆನ್ ಇಂಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪೇಪರ್ ಮನಿನ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೭೭-೧೮೭೮ಡ್ ಇಂಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧ರ್ದ್ ೫ ಯೆನ್ ನೋಟುನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೮೫ಡ್ ಜಪಾನ್‍ದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂಜಿ, ಐನ್, ಪತ್ತ್, ನೂದ್ ಯೆನ್[೧,೫,೧೦,೧೦೦]ದ ನೋಟುನು ಜಾರಿ ಗೊಳಿಸಾಂಡ್. ೧೯೧೭ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೨೨ಡ್ ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರೊ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತಿನ ಪತ್ತ್, ಇರ್ವೊ, ಐವೊ[೧೦,೨೦,೫೦] ಯೆನ್ ನೋಟುನು ೧೯೩೮ಡ್ ಪೊಸ ರೂಪೊಡ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೪೪-೪೫ಡ್ ಪತ್ತ್ ಯೆನ್‌ದ ನೋಟುನು ಜಪಾನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಸುಲ್ಲಮಲೆ
ಸುಲ್ಲಮಲೆ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕಲ್ಲಡ್ಕ ಬುಕ್ಕ ಮಾಣಿದ ಸಾದೀದ ನಡುಟು ಅನಂತಾಡಿ ಗ್ರಾಮೋದು ಒಂಜಿ ಕಾಡ್. ಈ ಕಾಡ್ ತಾ ನಡುಟು ನೆಲತ ಅಡಿಟು ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪರಿಪುನ ಜಾಗೆನ್ ಸುಲ್ಲಮಲೆ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಪಂಪೆರ್.
ಹನುಮಂತನ ಬಿಲೋ
ಮೂಲ
ನೆನ್ನ ಮೂಲ ಆಫ್ರಿಕಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಅಂಡ ಸರಿಯಾಯಿನ ಮೂಲ ತೆರಿದ್ ಬರುಪುಜಿ. ಏಷ್ಯಾ, ಅಫ್ರಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಮೇರಿಕಾಡ್  ಮಾಂತತುಯಾರ ತಿಕುಂಡು.
ತಾಮರೆ
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ತಾವರೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌‌‌‌‌‌ ಉಂಡು.
ನಾಯಿ
thumb|ಲಾಬ್ರಡಾರ್ ರಿಟ್ರೀವರ್ ಪನ್ಪಿನ ಜಾತಿದ ಒಂಜಿ ನಾಯಿ
ನಾಯಿ ಇಲ್ಲಲ್ ಸಾಂಕುನಂಚಿನ ತೋಳ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ. ನರಮಾನಿನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ಮುಟ್ಟ ಕೆಲಸೊಲೆಗಾದ್ ಅಂಚೆನೆ ತಾಂಕನದ-ಪ್ರಾಣಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ ಉಂದು. ನಮ್ಮ ವಿಸ್ವಾಸೊಡು ಒಟ್ಟು ೧೦೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ನಾಯಿಲು ಉಂಡು. ನಾಯಿಗ್ ಲಾಟಿನ್ ಬಾಷೆಡ್ 'ಕಾನಿಸ್' ಪನ್ಪೆರ್.
ಬಾಲಗ್ರಹ ತೈಲ
ಬಾಲಗ್ರಹ ತೈಲ ಮಲ್ಪುನ ವಿದೊ
ಸುರುಟ್ಟು ತಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಲೆನ್ ಗುದ್ದುದು ಬೇತೆ ಬೇತಿ ದೀವೊನೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ದ ಅಂಗಡಿಡ್ ಕನತಿನ ಬೇರ್ ಮರ್ದ್ಲ್ ಲೆನ್ ಸರೀ ದೊಂಬುಡು ನುಂಗಾದ್ ಸಣ್ಣ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊನೊಡು. (ಅಂಗಡಿಡ್ ಪೊದಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್) ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊದ್ಯರೆ ದೀದ್ ಐಕ್ ಸುರುಟ್ಟು ಗುದ್ದುದಿ ಸೊಪ್ಪುಲೆನ್ ಮಾತಾ ಪಾಡೊ. ನುರೆ ನುರೆ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದಷ ಗುಪ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಆಪುಂಡು ಐಕ್ ತೊಂದುರುಡು ಕೊದ್ಯಾಂದ ಎಡ್ಡೆ, ಉರ್ಕನಗ ತೂ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಉರ್ಕೆರೆ ಸುರು ಆನಗನೇ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀತಿ ಮಾತಾ ಪೊಡಿಕ್ಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಲತ್ ದ್ ಹದಾ ತೂಟು ಕೊದಿಪಾವೊಡು. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಸರೀ ಕೈತಿನ ಗೊತ್ತಾಪುಂಡು, ತೈಲದ ಕಮ್ಮೆನಲಾ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಪಗ ತೂ ತೆಕ್ಕಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಮಲ್ಪ ಅರಿಪುನ ಕುರ್ವೆ ದೀದ್ ಐಕೊಂಜಿ ಕುಂಟು ಪಾಂಡ್ದ್ ಎಣ್ಣೆನ್ ಐಕ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗಾಳಿಯೊಡು. , ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚನೇ ಗಾಳಿದ್ ದೀಂಡ ಎಣ್ಣೆ ಪೊಡಿಟ್ಟ್ ಪತ್ತೊನುಜಿ. ಎಣ್ಣೆ ಏಪಲಾ ಬೈಯಗ್ ಮಲ್ತ್ಂದ ಎಡ್ಡೆ. ಗಾಲಿದ್ ದೀನ ಎಣ್ಣೆನ್ ಮನದಾನಿ ಕುಪ್ಪಿಗ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀವೊಡು. ವರ್ಷ ಆಂಡಲಾ ಹಾಳಾಪುಜಿ. ಎಣ್ಣೆ ಕಾಯ್ಜಿಡ ಮಾತ್ರ ಜಿಡ್ಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ನೈಸ್ ಶಿಲೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗೊ:ಶಿಲೆಕುಲು
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ (೧೯೨೩ - ೧೯೮೨)
ಮೈಸೂರುದ ಸೇವಾಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಪದೋನ್ನತಿಯಾದ್ ಸಹಾಯಕ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ೧೯೭೭ ಡು ಮೈಸೂರುಡು ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಯೆರ್. ಮೈಸೂರುದ್ ವಿದ್ಯಾಪರಿಸರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲು ಅರೆನ ಕವಿ ಮನಸಿನ್  ಜಾಗ್ರತ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಅರಳಾದಿತ್ತಾ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ
ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ ಉಂದು ೨೦೧೨ನೇ ವರ್ಷೊಡು ಬತ್ತಿನ ಪಿಚ್ಚರ್. ಪಿ.ಹೆಚ್.ವಿಶ್ವನಾಥ್ ನೆತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕೆ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್, ನವೀನ್ ಡಿ ಪಡೀಲ್,ಅರವಿಂದ್ ಬೋಳಾರ್, ಗೋಪಿನಾಥ್ ಭಟ್, ಭೋಜರಾಜ್ ವಾಮಂಜೂರ್,ಸಂದೀಪ್ ಶಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ ರೈ ಮೊಕುಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಡುಲ್ಲೆರ್. ಸುಧೀರ್ ಕಾಮತ್ ಬೊಕ್ಕ ಶರ್ಮಿಳಾ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಈ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಣೆಕೆರ್. =ಪಾತ್ರೊಲು=
ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ
ಕಟ್ಟಲೆ
ನಾಗನ ಕಟ್ಟೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರತಡಿಟ್ ಇತ್ತಂಡ ಐಕ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಈಸರ ದೇವೆರ್ ಈ ಮರಟುಪ್ಪುವೆರ್ಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಮರತಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ನ ನಾಗನ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್ ಮೈತಂಡ ಬಾರೀ ಎದ್ಡೆಗೆ. ದಾಯೆ ಪೆತ್ತದನೆ ಪೇರ್ ಮೈಪೊಡು, ಅವೆಕ್ಲ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಉಂಡು. ಪೆತ್ತದ ಸರ್ರೊಡು ಮುಪ್ಪತ್ತ ಮೋಜಿ ಕೋಟಿ ದೇವತೆಲು ಉಲ್ಲೆರ್ಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್ ಅಮುರ್ತಗ್ ಸಮಾನ ಅದುಂಡು. ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಟ್ಟನೊಲು ಉಪ್ಪುನವ್ಲು ನಾಗಾರಾಧನೆ ಎಂಚ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಹರಿವಾಣ ದೆತೊಂದು ಅವೆಟ್ ಬೊಲ್ಲಿದ ನಾಗನ್ ದೀದ್ ಅವೆಕ್ ಮಂಜಲ್, ಬೊಂಡ, ಪೇರ್ದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಲಿಗೆ. ಅವು ಬುಡ್ದು ಆ ಕಟ್ಟೊನೊಡು ಯೇರ್ನಂಡಲ ಇಲ್ಲಲ್ ಪುಂಚ ಇತ್ತಂಡ ಅವೆಕ್ ಪೋದು ಪೇರ್ ಮೈಪುನವು ತಪ್ಪಾಪುಂಡು.
ನಂಬುಗೆ
ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿದಾನಿ ಗಾಳಿಲ ಬರ್ಸಲ ಬತ್ತದ್ ನಾಗನ ಕಲ್ಲದ ಮಿತ್ತ್ ಮೈತನ ಪೇರ್ ಕಡಲ್ ಸೇರೊಡುಗೆ. ಭೂಮಿರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಏಳ್ ಲೋಕ ಇತ್ತ್ಲೆಕನೆ ಭೂಮಿರ್ದ್ ಆಡಿಟ್ ಏಳ್ ಪಾತಾಲೊಳುಲ್ಲಗೆ. ಪಾತಾಳದ ಗುರ್ಕಾರ್ರೆ ನಾಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ನಾಗನ ಕಲ್ಲ್ಗ್ ಮೈತ್ನ ಪೇರ್ ಕಡಲ್ದ ಮುಕಾಂತರ ನಾಗನ್ ಸೇರುನ್ದುಗೆ. ಉಂದೊಂಜಿ ತುಳುವೆರ್ನ ನಂಬೊಳಿ ಗೆಯಾದುಂಡು. ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿನ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಭೂಮಿನ್ ಕಾಪುನ ನಾಗಗ್ ಬೊಂಡ ಅವುಲ ಗೆನ್ದಾಲಿ ಬೊಂಡ, ಮಂಜಲ್ ಪೂಜುನಿ, ಪೇರ್ದ ತನು ಕೊರ್ಪುನಿ ಪಂಡ ಬಾರೀ ಇಷ್ಟ. ನಾಗನ ಬಣ್ಣ ಮಂಜಲ್ ಇತ್ತ್ ನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಯಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಪೂ,ಪರ್ನ್ದ್, ಫಲವಸ್ತು, ಪುರ್ಸದ ಪೂರ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದವೇ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕಡು ಇಸತ ಬಣ್ಣೊಲ ಮಂಜಲ್ ಆದ್‍ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಂಜಿ ಇಸೊನು ಮಾಜಾಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಮಂಜಲ್‍ದ ಪೊಡಿಲ ಮಂಜಲೇ ಆದುಂಡು. ಕಜಿಪುಗು, ಮೋನೆದ ಪೋರ್ಲುಗ್‍ಲಾ ಮಂಜಲ್‍ದ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ತಮ್ಮನ
ತಮ್ಮನ ಪಂಡ ವಿಸೇಸವಯಿನ ಓನಸ್‍ದ ಏರ್‍ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಆಯಿನ ತಮ್ಮನ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕೆ.ಅಭಯ್‍ ಕುಮಾರ್
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ನೆಲ್ಯಾಡಿಡ್‍ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಡ್ ಮಲ್ತಿನ, ಪಿಯುಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್‍ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು ಮಂಗಳೂರು ಕುಡ್ಲ ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಡ್‍ ಎಂ.ಎ, ಕಾಮನ್‍ವಲ್ತ್ ಪೆಲೋಷೀಪ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್.
ಬಾಲೆಸಾಂತು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು
ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೂ ಇತಿಹಾಸ
ಭೂಮಿಡ್ ಸಂದಿನ ಕಾಲಾವಧಿ
ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಅಂದಾಜಿ ೪೬೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಷೊಲೆನ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸೊನು ತೂತುಂಡು  ಇನ್ಪಿನ ವಿಷಯೊನು  ನಮ  ಪರೋಕ್ಷ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಸಾಕ್ಷಾಧಾರೊಲೆನ  ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್  ತೆರಿಯೊಡಾಪುಂಡು. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪರೆ ಅನುಕೂಲ ಆವರೆ ಐನ್ ಮಹಾಯುಗೊಕುಲಾದ್  ವಿಂಗಡಣೆ  ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಇಂಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಙಾನಿಕ  ಕಾಲಮಾನದ ವಿಂಗಡಣಾ  ಪಟ್ಟಿನ್  ಈ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.
ತೃತೀಯ ಮಹಾಯುಗ (ಟರ್ಶಿಯರಿ ಎರಾ)
ದಖ್ಖಣ ಲಾವಾ ಪ್ರವಾಹೊಲು
ಚತುರ್ಥ ಮಹಾಯುಗ (ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಎರಾ)
ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ ಸೆರಂಗ್ದಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ-ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಡು ದಿಂಜ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆತಿ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ.ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತೊಲೆಡ್ (ಇನ್ನಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆಡ್) ಪುಟುದು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಪರಪುನ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪರಪುನ ದಿಕ್ಕಲೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಆತಿನವು ಅಂಚನೆ ಭೂಫಲಕೊಲೆನ  ಚಲನೆದ ಕಾರಣ  ಸುದೆಕುಲೆನ ರೂಪಲೆಡ್  ಆಯಿನ ಪರಿಣಾಮೊಲು  ಮುಖ್ಯವಾದ್  ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ.
ಬಾಲೆ
ಪದ ಅರ್ಥೊ
ಇಂದೆನ್ ಪುರುಬಾಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಗಾದೆ
ಬಾಲೆ ಬುಲಿತ್ತ್ಂಡ ಹಾಕಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ತೊಟಿಲ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಮಾನಾವೊಡು, ಕಂಚೊಲು ಕಯಿಪ್ಪೆಂದ್ ದಕ್ಯರ ಬಲ್ಲಿ ಅಂಬಟೆ ಪಾಡ್ದ್ ಆಜವೊಡು
ಮಣ್ಣಿ
ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ
ಒಂಜಿ ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆದ್ ಅಯಿತ ಪೇರ್ ದೆಪ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಪಾವು ಅರಿ ಕಡೆಯೆರೆ ಪಾಡೊಡು. ಸಾದಾರಣ ದಪ್ಪೊಡು ಬಂದ ಬೋಡು. ಕಡೆನಗ ಅಯಿಕ್ ಮೆತ್ತೆ, ಜೀರಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ರುಚಿಕ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡೊಡು. ಬಂದ ತಯಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಡ್ ಪಾಡೊನೊಡು. ನನ ಒಂತೆ ಬೀಜೊತ ಬೊಂಡುನು ನ್ ನೆಯಿಟ್ ಪೊದುತ್ತ್‌ದ್ ದೀವೊನೊಡು. ತೊಂದೊರುದ ಕರಟ್ ಮಣ್ಣಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ನೀರ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ದಿಕ್ಕೆಲೆಗ್ ದೀವೊಡು. ಅಯಿತ ತಟ್ಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರೆದ ಇರೆ ಹಾಸೊಡು. ಇರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಚೂರು ನೆಯಿ ಪೂಜೊನೊಡು. ನೀರ್ ಕೊದ್ಯೊಂದು ಬನ್ನಗ ಸಿಕೆ ಲಕ್ಕುಂಡು. ಅಪಗ ಈ ಬಂದೊನು ಇರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಮಯ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಈ ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್‌ನ್ ಅಯಿಕ್ ಮಯ್ತ್‌ದ್ ಕಲಡಾವೊಡು. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚೊಡು.
ಟೋಕಿಯೋ
ಜಪಾನ್ ದೇಶೊನು ಒಟ್ಟು ೪೭ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ ರಾಜ್ಯ) ಲಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.‍  ಉಂದೆಟ್  ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್,  ಹೊಕ್ಕಾಯಿಡೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯ  (ಸರ್ಕೂಟ್ ಯಾನೆ ಟೆರಿಟರಿ),  ಒಸಾಕಾ ಬೊಕ  ಕ್ಯೋಟೊ ಇನ್ಪಿನ ಎರಡು ನಗರ  ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ೪೩ ಗ್ರಾಮೀಣ   ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಸೇರ್ದಾ.
ರಸ್ತೆ ಯಾನೊ
ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಎಕ್ಸ ಪ್ರೆಸ್  ರಾಜಮಾರ್ಗೊಲು ಅಂಚನೆ ಇತರೆ  ಬಗೆ ಬಗೆತ್ತ ಪೊರ್ಲುದ  ರಸ್ತೆಲು  ಗೋಡಿಸಾದ. ಟೋಕೀಯೋಗು ನಡಪುನಕಲೆನ ನಗರ (ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ತ್ರೀಟ್ಸ್ ) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಮೂಲು ನಡತೊಂದು ಪೋಪಿನ ಪಾದಾಚಾರಿಲೆಗ್ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ. ನಗರ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೂಂಡಾ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ  ಕಾಲುದಾರಿಲು ೧೫ ನೆಡ್ದ್ ೨೦ ಅಡಿ ಅಗಲದವು. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ರಸ್ತೆ ಕಡಪುನವುಲು ದಟ್ಟ  ಬೊಳ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ೧೫ - ೨೦ ಅಡಿ ಅಗೆಲೊಡು  ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ಸುಲಬೊಡು ರಸ್ತೆ ಕಡಪರೆ ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ  ಬರಿಟ್  ಸಂಚಾರ ಸಂಕೇತೊಲೆನ್ (ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್) ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ನಗರೊದ ರಸ್ತೆಲೆಡ್ ಕಾಪೆರೆ ಪೋಲಿಸ್ ಸಿಬಂಧಿ ಇಜ್ಜೆರ್ಡಲಾ,  ವಾಹನ ಚಾಲಕೆರೆನ  ಅತ್ಯಂತ ಸಂಯಮ ಬೊಕ  ಶಿಸ್ತುಪಾಲನೆದ ಪೊರ್ಲು  ತೂವೊಡಾಯಿನ:  ಜೀಬ್ರಾ  ಕ್ರಾಸಿಂಗುಲೆಡ್ ಜನಕುಲು ಸಾದಿ ಕಡಪುನ ಮುಗಿನ ಮುಟ್ಟಲಾ  ಒವ್ವೊಂಜಿ  ವಾಹನಲಾ ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಲ್ತೊಂದು  ದುಂಬು ಪೋವಂದ್!
ಒಡೈಬಾ
೧೮೫೩ ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಆಜಿ ಬತ್ತೇರಿ, ಕೋಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟಿನ ತಾಣ ಒಡೈಬಾ. ೧೯೨೮ಡ್ದು ಬೊಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವು ಕಡಲಭಾಗೊಲೆನ್  ದಿಂಜಾದ್  ನೆಲಭಾಗೊನು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಪೊರ್ಲುದ ಒಂಜಿ  ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣ ವಾಂಡ್. ೧೯೯೫ಡ್ದು ಇಂಚೊಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಚನೆ ನಿವಾಸೊಲೆನ ನಗರವಾದ್ ರೂಪು ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ೨೦೨೦ ಇಸವಿದ ಅರೆಬೇಶದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಒಡೈಬಾಡ್ ಮಲ್ಪುನು ಇಂದ್ ನಿರ್ದಾರ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಒಡೈಬಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಲನೀರ್ದ ಬರಿ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಓಡೊಲೆನ ಜಲಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಕರ್ಯ, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ಉಂಡು.
ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಮಹಾನಗರೊಲು ವರ್ಗೊ:ರಾಜಧಾನಿಲು
ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
2006 ವರ್ಷದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಜಗತ್ತುಡು ಸುಮಾರಾದ್ 14.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇನ್ನಗ ಜಗತ್ತುದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ 0.2% ದಾತ್ ಯಹೂದೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒಟ್ಟು ಯಹೂದೆರೆಡ್ 43%ದಾತ್ ಜನ ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರಿದಿನ 43% ಯಹೂದಿ ಜನ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆನಡ ದೇಶೊಡು ನಿಲೆಯಾತೆರ್. ಒರಿದಿನಕುಲು ಯುರೋಪ್ ತೆಂಕಾಯಿ ಅಮೇರಿಕಾ, ಏಷಿಯ, ಆಫ್ರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸೇರೊಂದೆರ್.
ಬೈಬಲ್
ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ
(New Testament)
ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ರಂಗಭೂಮಿದ ಮಲ್ಲ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್ ಕಡಂದಲೆ ನಾರಾಯಣ ಟೈಲರ್. ಜನಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ ಇಂಬೆರ್ ಕೆ. ಎನ್. ಟೈಲರ್ಂದೆ ಗೊಂತು.
ತರೆ ಪುಚ್ಚೆ
ಭೂತರಾಧನೆ
ಭೂತ-ಕೋಲ ಕಟ್ಟುನ ಪಾತ್ರಿನಕುಲು ಪಾಡ್ವೆರ್.
ಕದಿಕೆ
ಕದಿಕೆ ಮಾನ್ಪಿನ ಬಗೆ
ಕದಿಕೆನ್ ಬೆತ್ತರ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಕದಿಕೆನ್ ಮೊಡೆಯೆರೆ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಒಂಜಿ ವಾರ ಅಂಡಲಾ ಬೋಡು. ಬೆತ್ತನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಕನತ್ತ್ ದ್ ಚಿಗ್‍ರ್‍ದ್ ಮೊಡೆದ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉನುಂಗಾದ್ ಅಂಬಿ ಪೂಜಿದ್ ಉನುಂಗಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ೧೫ ದಿನರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬರೆಪಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು
ನೆಲ್ಲಿಕಾರ್ ಜೈನ ಪೊಂಜೊವು (1899–1970)
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕ್ದ ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ ಶೆಟ್ಟಿ ಪೇಂಟೆ (ಜೈನ ಪೇಂಟೆ)ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಶಾಂತಿರಾಜ ಶೆಟ್ಟೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿನ್ನಮ್ಮ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಮಗಲಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಚಿನ್ನಮ್ಮ ಆಯುರ್ವೇದ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪುನಿ, ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿಲಾ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮಗಲೆಗ್ಲ ಕವಿತೆ ಬರೆಪಿನ ಅಬ್ಬೆಸ ಆಂಡ್. ೧೯೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನೆಲ್ಲಿಕಾರ್‌ದ ಎನ್. ಎಸ್. ಜೈನಿ ಪನ್ಪಿನಾರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ ಮಸ್ತ್ ಕಬಿತೆಲು, ಜೈನ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮುಖ್ತಾರೆರ್ ಬರೆತಿನ 'ಮೇರಿ ಭಾವನಾ' ಪನ್ಪಿ ಕೃತಿತ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದನೇ ಆರೆನ ಸುರೂತ ಕೃತಿ.
ಸರಸ್ವತಿ ಬಾಯಿ ರಾಜವಾಡೆ (1913– )
ಒಡಿಪುದ ಕೈತಲ್ದ ಬಳಂಜಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಯೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಕಲೆಯೊಂದು ಬಾರೀ ಬಂಗೊಡು ಬುಲೆಯೆರ್. ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಸ ಆನಗ ಅರೆರ್ದ್ ಪ್ರಾಯೊಗು ಮಸ್ತ್ ಹಿರಿಯೆರಾಯಿನ ಸಿ.ಟಿ.ವಿ.ರಾಯಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಜವಾಡೆನ್ ಮದ್ಮೇದ್ ಸಿಂಗಪುರೊಗು ಪೋಯೆರ್. ಅವುಲು ಇಲ್ಲಡೆ ಕುಲೊಂದು ಸೊಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ತಮಿಳು ಬಾಸೆನ್ ಕಲ್ತ್‌ದ್ ತಮಿಳುಡ್ ಕತೆ ಬರೆದ್ ಇನಾಮು ಗೆಂದ್ಯೆರ್. ಕಂಡನಿ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಒಡಿಪುಗು ಬತ್ತಿನಾರ್ `ಸುಪ್ರಭಾತ' ಪನ್ಪಿನ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಸಂಪೊಲ್ತೆರ್. ಐಟ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮಸ್ತ್ ಪೊಂಜೊವುಲು ಕತೆ, ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆರ್.`ಗಿರಿಬಾಲೆ' ಪನ್ಪಿನವು ಆರ್ನ ಕಾವ್ಯನಾಮ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ಆರ್ ಆರ್ನ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ `ವಿಶಾಖ' `ವೀಣಾಪಾಣಿ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲೆಡ್ಲ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. 'ಕಥಾವಳಿಡ್ "ಅಕ್ಕನ ಓಲೆ" ಪನ್ಪಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಏಲ್ ವರ್ಸ ಮುಟ್ಟ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಸುಮಾರ್ ಕತೆ, ಪದೊಕುಲು, ನಾಟಕ, ಲೇಖೊನುಲು ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆದ ಬರವುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. 'ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ' ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಸುರುತ ಕತೆ.
ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಚಾವಡಿ
ಚಾವಡಿಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅರ್ಥೊ ಉಂಡು.
ಶ್ರೀಲಂಕಾ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ದೇಸೊದ ಪುದರ್. ಭಾರತ ದೇಸೊದ ತೆನಕ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಸೊನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತ ದೇಸೊದ ನೆರೆಕರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಸೊ ಉಂದು ಆಯಿನೆರ್ದಾರ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲಡ್ದ್‌ ಲಾ ಈ ದೇಸೊದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಭಾರತೊದ ಸುಮಾರ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊ (೧೯೭೨ಡ್ದ್ ಸುರುಕು ಸಿಲೋನ್) ಭಾರತೊದ ಉಪಖಂಡೊದ ಆಗ್ನೇಯೊಡುಪ್ಪುನ ದೀಪೊ ರಾಸ್ಟೊ.
ಚರಿತ್ರೆ
೧೬ನೆತ ಶತಮಾನೊಡು ಶ್ರೀಲಂಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ವಶಪಡಿಸವೊಂಡೆರ್. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಯೂರೋಪ್ ದ ದೇಶೊಗುಲ್ ಬತ್ತ. ೧೭೯೬ಟ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಕೈಸೇರ್ಂಡ್. ೧೯೪೮ ಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ೧೯೭೨ ಟ್ ತನ್ನ ಪುದರ್‍ನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ "ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ" ಪಂಡ್‍ದ್ ಬದಲಾವನೆ ಮಲ್ತೊಂಡ್ಂಡ್.
ಚಾಮುಂಡಿ
ಚಾಮುಂಡಿ ಭೂತೊದ ಪಾರಿ ಪಾರಿ
ಕಳುವಾಜೆಡ್ ಚಾಮುಂಡಿಗ್ ಮೊಗದೆಚ್ಚಿಗ್ ಪೂವರಿತ ಪಾರಿ ಸ್ವಾಮಿ ದೈವೊನೆ,
ಭೂಮಿಡ್ ನಾಗೆದೇವೆರನು ಮನಸಾರೆ ವಂದನೆ ಮಾಲ್ತೊಂದು,
ಕಳುವಾಜೆದ ಚಾಮುಂಡಿಗ್ ಮೊಗದೆಚ್ಚಿಗ್ ಪೂವರಿತ ಪಾರಿ.
ಕುಸ್ತಿ
ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆ
ಕುಸ್ತಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಯಿನವು. ಬಲಿಪುನ (ಓಡುವ) ಪಂದ್ಯಲೆಡ್‍ ಸ್ಪರ್ಧಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ಬಲಿಪುನ ರೀತಿ, ತಾನ್ ಅಡೆಮುಟ್ಟ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅಭ್ಯಾಸಲೆನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ತನ್ನ ಪಾಡ್‍ಗ್ ತಾನ್, ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಆಯಿನ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಬಲಿತ್ತ್‌ದ್ ಜಯಗಳಿಸಾವೊನುವೆ. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯೆಲಾ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ, ಬಳಸುನ ಪಟ್ಟುಲು, ಮಲ್ತ್‌ನ ಸಾಧನೆ - ಉಂದೆತ್ತ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಜಯಗಳಿಸುನೆ ಅಂಡಲಾ ಉಂದೆತ್ತ ಪೂರೆತ ಒಟ್ಟುಗೆ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿನ ಶಕ್ತಿನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು ಪಾಡ್‍ನ ಪಟ್ಟ್‌ಗ್ ಆಯಾಗ್ ಮುಳು ಆಪುನಂಚ ತೋಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಎದುರಾಳಿನ್‍ ಸೋಪಾದ್/ಬೂರಾದ್ (ಕೆಡವಿ) ಜಯಗಳಿಸಾವೆ.
ಮಟ್ಟಿದ ತಯಾರಿ
ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗರಡಿದ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಟ್ಟಿ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣ್‌ರ್ದ್ ಕೂಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಕುಂಕುಮ ಕೇಸರಿಲೆನ್‍ ಅತ್ತ್ಂದೆ ನನಲಾ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‌ದ(ಔಷಧ) ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ ಆಯಿನ ಮಣ್ಣ್ ಆದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಮಣ್ಣು ಪೂತಿನಾಶಕವಾದ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್). ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಗ, ವಾ ಪೈಲ್ವಾನಗ್‌ಲಾ ಕೈ, ಕಾರ್, ಮಂಡಿ ಗಾಯ ಆಯಿನ ಜಾಗೆಲೆಗ್ ಆ ಮಣ್ಣ್‌ನೇ ಮೆತ್ತುವೆರ್. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಟ್ಟಿನ್ ಗುಂಡಿ ತೋಡ್‌ದ್‍ (ಆಳವಾಗಿ ತೋಡಿ), ಅಯಿತ್ತ ಉಲಯಿ ಜೆತ್ತ್‌‍ದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಮಲಗಿ ಮಣ್ಣ್ ಮುಚ್ಚೊಂದು ಮೋನೆದ ಭಾಗೊನು ಮಾತ್ರ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್‍ದ್ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ಕಲೆಪೆರ್. ಇಂಚ ಜೆಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಅಯನ ದೇಹದ ಬೆಚ್ಚ (ಕಾವು) ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೀಪಾಟಿಕೆದ (ಸ್ನಾನದ) (ಮಡ್ ಬಾತ್) ಮಾತ ಉಪಯೋಗೊಲು ಅಯಿರ್ದ್ ಆಯಗ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಎದುರು ಬದುರು ಉಂತ್‍ನಗ ಮಲ್ಪುನ ಡಾವುಲು
ಎದುರು ಬದುರು ಉಂತ್‍ನಗ ಕುಸ್ತಿ ಮನ್ಪುನಗ, ಜಟ್ಟಿ ಡಾಕ್ ಹಾಕುನೆ, ಏಕಲಾಂಗ್ ಹಾಕುನೆ, ದೋಬಿ ಶಾಟ್ ಹಾಕುನೆ, ಸಖೀ ಹಾಕುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಂಚನೇ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿನ ಪಿರವು ಬತ್ತ್‌ದ್‍, ಸೊಂಟಪತ್ತ್‌ದ್, ಉಖ್ಖಾಡು ದೆರ್ಪುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಎದುರಾಳಿ ತನ್ನ ಸೊಂಟ ಪತ್ತ್‌‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಗ್, ಒಳಟಾಂಗ ಹಾಕುನೆ, ಹೊರಟಾಂಗ ಹಾಕುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಗ್ರೀಕೋರೋಮನ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಯೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಒಲಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಡಾವುಗಳನ್ನೂ ಸೊಂಟದ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾವಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1964ರಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಕುಸ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ
ಮಧ್ವ ನವಮಿ
ತನ್ನ ೭೯ನೇ ಪ್ರಾಯೊಡು ಕಲಿ ೪೪೧೮ [ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೧೭]ಡ್ ಒರಿಯೆ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮೊಗು ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಿನೊನು ಮಧ್ವ ನವಮಿ ಪಂದ್ ಇತ್ತೆಲ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಕೆಕ್ಕಿಲ್
ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಉಂದು ಜೀವರಾಸಿದ ಸರೀರೊದ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊ. ಮುಂಡ ಬೊಕ್ಕ ರುಂಡ ಸೇರ್ಸಾವುನ ಬರ್ತಿ ಭಾಕನೇ ಕೆಕ್ಕಿಲ್. ಕೆಕ್ಕಿಲ್ದ ಪಿರಾವುದ ಬಾಗೊ ಗರ್ದನ್ ಪಂಡ್ದ್ ದುಂಬುದ ಬಾಗೊನು ನಾಲಿ ಪಂಡುದು ತುಳುವೆರ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತರೆಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕೊ ಚಲನೆ ಕೊರ್ಪುನೆನೆ ಕೆಕ್ಕಿಲ್.
ಉದ್ಯಾವರ
ಉದ್ಯಾವರ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾವರೊಡು ಪೂರ ಮೂಲಭೂತ ಅನುಕೂಲ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವೀರವಿಟಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ನೆಟ್ಟೆ ಇತ್ತಿನ ಫಿಶ್ಮಿಲ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಕುಲೆಗು ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್. ನೆಟ್ಟೆ ಒಂಜಿ ಪುದರ್ ಆತಿನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಉಂಡು.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ
ಯೋಜನೆ ಬರ್ರ ದುಂಬು
ಈ ಯೋಜನೆ ವಿಫಲ ಆವರ ಕೆಲವು ಕಾರಣೊಲು:
ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್
ಬಗೆಗಳು
ಆನ್ ಆತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತೊನ್ ( ಕರೆಂಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ವೋಲ್ಟೇಜು) ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್‍ತ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಗ್ ಪೊಯಾರ ( Transfers) ಆಫ್ offಆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಈ ಸಂದೇಶನ್ ಸಾಗಣೆಗ್ ತಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು(resists). ಮೂಲತಃ ಡಿಜಿಟಲ್ { ೦ ( off) ಬುಕ್ಕ ೧ (on) ಸಂಕೇತೊನ್ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು!} ವಸ್ತುವಾತ್ ಈ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍ನ್ analog applications ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.
BJT ಲು ಇತ್ತೆತಾ IC (Inegrated Circuit) ಟ್ ಇಪ್ಪುಜಿ ಇತ್ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. BJT ಅತ್ತಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಗ್.ಇಮದೆನ್ MOSFET( Metal Oxide Semiconductor Field Effect Transistor) ಪಣ್ಪೆರ್. ಇಂಚಿನ ಎಲ್ಲ IC ಗಳ ಜೀವಾಳ ಈ MOSFET ಲು.
ತಲವು ಲಪ್ಪುನಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ
ಈ ವಿಧಿಯಾಚರಣೆ ಮರಣೊದ ಆಚರಣೆದ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊ. ಸತ್ಯನಾಪುರೊದ ಬಿಮು೯ ಆಳ್ವ ಅಜ್ಜೆರ್ ತೀರಿನಾನಿ ಸಿರಿನ ಕಂಡನಿಯಾಯಿನ ಕಾಂತು ಪೂಂಜಗ್ ಜನ ಕಡಪುಡುಂಡಲಾ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಪುನ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಬರ್ಪುಜೆ. ಸಿರಿಯೇ ಸ್ವತಃ ಆಲೇ ಮಾತ ಬೇಲೆನ್ ಮನ್ಪುವಲ್. ದುಂಬುಗ್ ಕಂಡನಿ ಮೋಸದ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಕೊಪಿ೯ನ ತೀಪು೯ನು ವಿರೋಧಿಸಾದ್ ಬೇಲೆದ ಪೊಣ್ಣು ದಾರುಡ ಮಗೆ ಕುಮಾರನ್ ಕೊರ್ದ್ ಸತ್ಯನಾಪುರೊದ ಅರಮನೆ ಸುಡುಸೂಕರಿಯಾವಡ್ ಪಂಡ್‌‍ದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ದು ದೇಶಾಂತರೊ ಪೋಪಲ್. ಇಂಚಾದ್ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಸಾವು ನಡಪುಜಿ. ತಲವು ಲಪ್ಪುನು ವಿಧಿಯಾಚರಣೆ ಹಲವು ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿರಿಜಾತ್ರೆದ ಸ್ವರೂಪೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊ ಕೊರ್ಪಿನೆಟ್ ಸಂದೇಹೊ ಇಜ್ಜಿ.
ಗೋಕರ್ಣ
ಗೋಕರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಡಲಬರಿತ ಊರು. ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆರ್ದ್ ೬೫ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರಡ್ ಉಂಡು.
ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿ
ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಭಾಷೆ ಕಲ್ಪೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಊರು. ಭಂದಿಕೆರಿ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ ತೊಗ್ಗ್ ಮಠತ ಇಲ್ಲ್‌ಲು ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನಿ. ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿಡ್ ಸೈತಿನಕ್‌ಲೆನ ಪಿಂಡ ಬುಡಿಯೆರೆ ಎಚ್ಚಾದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಬರ್‌ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು.
ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣ ಶ್ರೀ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದುಂಬುದ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಲು
1842	    /                     11
1865     /	                    8
1937-1938 /	                     8
ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ
ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಪತ್ರಿಕೆ. ಉಂದು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದದ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ. ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರದ ಸುರುತ್ತ ಪ್ರತಿ ೧೮೪೩ ಜುಲೈ ೧ಕ್ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣೊಡು (Lithography print) ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಡ್ ಅಚ್ಚಿ ಅಂಡ್. ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರದ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಹೆರ್ಮನ್ ಮ್ಯೋಗ್ಲಿಂಗ್. ವಾರಗೊರ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದಿತ್ತಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ೪ ಪುಟತ್ತವು. ಉಂದು ಕುಡ್ದದ ಬಲ್ಮಠೊಡಿತ್ತಿ ಬಾಸೆಲ್‍ ಮಿಶನ್‍ ಪ್ರೆಸ್‍ಡ್‍ ಮುದ್ರಣ ಆದ್‍ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್‍. ಕಲ್ಲಚ್ಚ್ ಮುದ್ರಣೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನೆಡ್ಡ್ ಹೆಚ್ಚ ಪತ್ರಿಕೆಲೆನ್ ಅಚ್ಚಿ ಮಲ್ಪರೆ ಆವಂದಿನೆಡ್ದ್ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗೊಲು ಉಂದು ಬಳ್ಳಾರಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಡ್ ಅಚ್ಚಿ ಆವೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. 1817ಡ್ಡಿಂಚಿ ಕನ್ನಡ ಮುದ್ರಣ ಆವೆರೆ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್‍. ಕನ್ನಡೊಗುಲಾ ತೆಲುಗುಗುಲಾ ಒಂಜೇ ಲಿಪಿನ್‍ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಚಾದ್‍ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗ್‍ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಬತ್ರಿನೆಡ್ದಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕನ್ನಡ ಸಮಾಚಾರ ಪನ್ಪಿ ಪುದಾರಾಂಡ್, ಬಳ್ಳಾರಿಡ್‍ ಉಂದುವೇ ಆಚ್ಚಿ ಆಣಿಲೆಡ್(ಅಚ್ಚಿ ಮೊಳೆಕುಲೆಡ್) ಆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕನ್ನಡದ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ಜುಲೈ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್‍ ಸುರುಟ್ಟು ಆಚ್ಚಿ ಆಯಿನೆತ್ತ ನೆನೆಪುಗು ಇತ್ತೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಜುಲೈ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಗೋಕರ್ಣ
ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣ ಶ್ರೀ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದುಂಬುದ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಲು
7/8/1910ದ ಇಸವಿಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಮಿಟಿದಕುಲು ಮಲ್ತಿನ ಮೊಕ್ತೇಸರ್‌ನಕುಲು 1)	 Annappa Kuppa Bhat Hire
6)	 Krishna Narayana Bhat Prasad
12)	 Ganesha Subba Bhat Gayatri
13)	 Dattatraya Mangarsayya
7)	Dattatraya Mangarsayya
8)	Dattatraya Mahabaleshwara Upadhyaya
ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನೊ
'ದೂರ್ವಾಸಪುರ'ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತೊ ಪಾಠಶಾಲೆಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ ಆರಂಭಿಸಯಿನ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯೆರ್‍ನ ಓದು ಬುಕ್ಕೊ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರುಡು ದುಂಬರಿಂಡ್. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ಇಂಬೆರ್ ಹೆಚ್ಚಿದ ಓದುಗು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನೊ ಪಡೆಯಿನ ಇಂಬೆರ್ ಬರ್ಮಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡ್ದ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಪನ್ಪಿ ವಿಷಯೊಡು ೧೯೬೬ಡ್ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್.
ಸೀಲ್
ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ವಿಶೇಷಗುಣಕುಲು
ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ನೀರ್ ಡೇ ಎಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನಾಂಡಲಾ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾದ್ ಕಡಲ ಬರಿಕ್ ಬರ್ಪಾ. ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಬದುಕುನ ಕಾಲೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪಾದ್, ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಸಾವಿರೊಡ್ದು ಎಚ್ಚ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಒಟ್ಟುಗಾಪಾ. ಸಸ್ತನಿಲು (ಕಿನ್ನಿ ದೀಪಿನ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗ) ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅಪ್ಪೆ ಸೀಲ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ದು ಬುಲೆಪಾವುಂಡು. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಪೇರುಡು ೫೦% ಕೊಬ್ಬುದ ಅಂಶ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಪೇರ್ ಪರಿನ ಕಿನ್ನಿಲು ದಿನಕ್ಕೊಂಜಿ ಇಜಿಂಡಾ ರಡ್ಡ್ ಕಿಲೋತ್ತಾತ್ ಬುಲೇದ್ ಬೇಗಾ ಮಲ್ಲೆ  ಆಪಾ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಜೀವೋಡು ನೆತ್ತೆರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತರ್ ದ ಕಣಕುಲೆಡ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನವು ಅಯಿಕುಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ವರದಾನದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದು, ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಗ್ ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್  ಗಂಟೆಗಾತ್  ಕಾಲ  ನೀರ್ದ ಉಲಾಯಿ ಮುರ್ಕುದು ಉಪ್ಪರೆ ಇಜಿಂಡಾ ನಿರಂತರ ನೀಂದರೆ  ಸಾಧ್ಯವಾಪುಂಡು. ಕಡಲ್ದ ಬೊಂಡಾಸ್ ಬೊಕ ಮೀನುಲೆನ್ ಈ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಆಹಾರವಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವಾ. ಆಹಾರೊನು ನಾಡೊಂದು ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ  ೩೦೦ -೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಗಾಂತೊಗು ನೀಂದೊಂದು ಪೋದ್ ಬರ್ಪಾ.ಮೀನು, ಬೊಂಡಾಸುಲೆನ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಈ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಮೀಸೆ ಕಂಪನ ಗ್ರಹಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇತ್ತ್ ದ್,  ಅಯಿಕುಲೆಗ್ ಆಹುತಿಯಾಪಿನ ಮೀನುಲೆನ ಚಲನೆದ  ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಮೆಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ದ ದಪ್ಪದ ಚರ್ಮ ಬೊಕ ತುಪ್ಪಳ ಅಯಿಕ್ ಲೆಗ್ ಚಳಿ ಆವಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಸಾಯ ಮಲ್ಪುವಾ.
ಮಂಗೆ
ಆಹಾರವಾದ್
ದಕ್ಷಿಣ ಏಶಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಡ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಚೀನಡ್ ಮಂಗೆನ ಮೆದುಲುನ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಕ್ಷವಾಡ್ ಉಪಾಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಸ್ಲಾಂನ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಡ್ ಕೋತಿಲೆನ್ ಆಹಾರವಾಡ್ ತಿನ್ಯರೆ ನಿಷೇದ. ಕೋತಿನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಡ್ “ಬುಶ್‌ಮೀಟ್” ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಉಂಡು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾದ್
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೊಡು ಕೋತಿ ಬುದ್ಧನ ಸುರುತ ಅವತಾರೊಡು ಒಂಜಿ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯ ಕಡಲ್‍ದ ಬರಿಡ್ದ್‌ಲಾ ಅಂಚಿ ಉಪ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಾಲ್ ದೇಶೊಲ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ (England), ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ (Scotland), ವೇಲ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ (Ireland) ಈ ಒಕ್ಕೂಟಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲು.
ಕನಕದಾಸ
ಮೋಹನತರಂಗಿಣಿ
ಮೋಹನತರಂಗಿಣಿನ್ ಕನಕದಾಸೆರ್ 42 ಸಂಧಿಲೆನ್ ಕೂಡಾದ್ ಸಾಂಗತ್ಯ ಚಂದಸ್ಸ್‌ಡ್ ಬರೆತೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಒಟ್ಟುಗ್ 2700 ಪದ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಮೋಹನತರಂಗಿಣಿಡ್ ಕನಕದಾಸೆರ್ ಕೃಷ್ಣಚರಿತ್ರೆನ್ ಪನೊಂದ್ ಆರೆನ ಅಧಿರಾಜ ಆಯಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ದೆರ್. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜವೈಭವ, ರಾಜಸಭೆ, ರಾಜಪರಿವಾರೊದ ಸರಸ ಸುಮ್ಮಾನ, ಶೃಂಗಾರ ಜೀವನ, ಜಲಕ್ರೀಡೆ, ಓಕುಳಿಯಾಟ, ನವರಾತ್ರಿ, ವಿಜಯನಗರೊದ ಪುರರಚನೆ, ಉದ್ಯಾನವನ, ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ವೇಷಭೂಷಣ, ರಾಜ್ಯೊದ ಯುದ್ಧ ವಿಧಾನ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಈ ಕೃತಿಟ್ಟ್ ಬಣ್ಣಿಸಾದೆರ್.
ಮಂಡಲ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ
ಪರಶುರಾಮನ ಕತೆ
ಪರಶುರಾಮನ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರತೀತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕತೆ ಇನ್ನಗ ಆಯೆ ತನ್ನ(ಆಯನ) ಅಪ್ಪೆನ್ ಕೆರಿನವು. ಅಪ್ಪೆ ರೇಣುಕಾ ದಿಂಜ ಸಂಸ್ಕಾರದ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಲು ಇತ್ತಿನ ಪೊಂಜೋವು. ಋಷಿ ಜಮದಗ್ನಿನ ಆಶ್ರಮೊಗು ನೀರ್ ಕಣರೆ ಆಲ್ ಕೈತಲ್ದ ಒಂಜಿ ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಸುದೆಬರಿತ ಆವೆ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಡ್ಯನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ತುಂಬೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ರೂಡಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ಇಂಚನೆ ಆಲ್ ಸುದೆ ಬರಿಕ್ ಪೋನಾಗ ಸುದೆಟ್ ಒರಿ ಗಂಧರ್ವೆ ಮೀಯೊಂದಿತ್ತೆನೆನ್ ತೂದ್ ಅಲೆನ ಮನಸ್ ಒಂತೆ ಚಂಚಲವಾದಿಪ್ಪು. ಆನಿ ನೀರ್ ದಿಂಜಾವರೆ ಆಲ್ ಮಲ್ತಿನ ಚಂಡಿ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕಡ್ಯ ನೀರ್ ದಿಂಜಾದ್ ಆಶ್ರಮದ ಮುಟ್ಟ ಕೊಣೊವರೆ ಆಯಿಜಿ; ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಡೆ ಅವು ಕರಾದ್ ನೀರ್ ಗೂಸುದ್ ಪೋಂಡ್. ಆಶ್ರಮೊಗು ಆಲ್ ಬಜಿ ಕೈಟ್ ನೀರ್ ದಾಂತೆನೆ ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂದ್ ಕಂಡನೆ ಜಮದಗ್ನಿಗ್ ಸೋಜಿಗವಾಂಡ್. ಆಯೆ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ತೂದ್ ನಡತಿನ ಘಟನೆನ್ ತೆರಿವೊಂಡೆ. ಅಲೆನ ಮನಸ್ ಚಂಚಲವಾಯಿನ ತೆರಿದ್ ತಡೆವರೆ ಆವಂದಿನಾತ್ ಕೋಪಿಷ್ಟೆ ಆಯೆ. ಕೋಪೊಡೇ, ತನ್ನ ಮಾತಾ ಜೋಕುಲುಲೆನ್ ಲೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕೆರಿಯರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆ. ಜೋಕುಲು ಅಪ್ಪೆನ್ ಕೆರಿಯರೆ ಸುತಾರಾಂ ಒಪ್ಪೊಜೆರ್. ಅಪಗ ಪರಶುರಾಮೆ ಗಟ್ಟಿ ಮನಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದುಂಬು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಆದೇಶೊನು ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಜಮದಗ್ನಿಗ್ ಪರಶುರಾಮನ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಮೋಕೆ ಆದ್ ನಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ವರ ಕೇಣ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆ. ಅದಗ, ಪರಶುರಾಮೆ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆನ್ ದುಂಬುದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ಜೀವ ಮಲ್ತ್ ಕೊರು ಇಂದ್ ಕೇಣ್ದ್ ಅಲೆನ್ ಜೀವ ಮಲ್ಪಾವೆ. ಇದೊಂಜಿ ಕತೆ.
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಲು
ಜಮದಗ್ನಿನ ಪುದರ್ ವಿಶೇಷ ಇಂದ್ ತೋಜುಂಡು. ಜಮ ಇನ್ಪಿನ ಪದ ಬಳಕೆ ಇತ್ತಿನ ಊರುಲು ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಲ್ಲಾ. ಉದರ್ಮೆಗ್ ಅಂಕೋಲಾದ  ಕೈತಲ್ ಜಮಗೋಡು ಇನ್ಪಿನ ಊರು ಉಂಡು.
ಉರುಂಟುದ ಕಲ್ಲುಲು
ಕುಡಲ ಪೇಂಟೆದ ಕೆಲವು  ಭಾಗೊಲೆಡ್  ದುಂಬು ಸುದೆ  ಪರತೊಂದಿತ್ತಿನ  ಎಡೆಕುಲೆಡ್  ಉರುಂಟುದ ಕಲ್ಲುಲು  ಮುರಮಣ್ಣುದ ಒಟ್ಟುಗು  ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುವಾ. ಕುಡಲ ಪೇಂಟೆದ ಅತ್ತಾವರ, ಕೊಡಿಯಾಲಬೈಲ್, ಕದ್ರಿ, ಪಂಪುವೆಲ್, ಕುದ್ಕೋರಿಗುಡ್ಡೆ, ಬೆಂದೂರು ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಮಣ್ಣುದ ಒಟ್ಟುಗು  ಇಂಚಿನ ಉರುಂಟುದ ಬೆನಚು ಕಲ್ಲುಲು ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುವಾ. ಈ ಉರುಂಟುದ ಕಲ್ಲುಲು ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪರಪುನ ಕಲ್ಲುಲು ಶಿಥಿಲವಾದ್ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಉರುಂಟು ಆತಿನವು. ಸುದೆಕುಲೆನ ಅಳಿವೆಲೆಡ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಕಡಲ್ದ ಸೆರಂಗುಡು ಸೆರೆಕುಲು ಬೀಜುನವುಲು ( tidal reach) ನಿಕ್ಷೇಪವಾತಿನಂಚಿನ ಕಲ್ಲುಲು.
ಚಂಡಿಯಾಯಿನ ಮುರಮಣ್ಣ್
ಕರಾವಳಿಡ್ ಮುರಮಣ್ಣು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಾ, ಕಡಲ್ದ ಅಡಿಟ್ ಮುರ್ಕುದಿತ್ತಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಮುರಕಲ್ಲುದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ನೀರ್ದ ಸಾನಿಧ್ಯದ ಪರಿಣಾಮೊಡು ಮೆದುವಾದ್ ಚಂಡಿಯಾಯಿನ ಲೆಕ್ಕ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್‌ದ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಒರಿದಿನೆನ್ ಕರಾವಳಿದ ಕರೆತ್ತಾ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಮುರ ಮಣ್ಣುಗುಲಾ ಮೂಡಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಮುರಕಲ್ಲುಗುಲಾ ದಿಂಜ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಬಾಕ್ಸೈಟು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ಅದುರುಲು ವರ್ಗೊ:ಅದುರುಲು ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ಪೆದ್ಮೆದಿ ಸೀಕ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು
ಲೋಹಾಬೊ
ಲೋಹಾಬೊತ  ಗುಣಲಕ್ಷಣ
ಲೋಹಾಬೊ ಲು ತೋಜಾಯಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಲೋಹಳಂಚನೆ ತೋಜುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅವು ಪೆಡಸಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕೊಲು. ರಾಸಾಯನಿಕವಾತ್ ಅವು ಅಲೋಹ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣೊನ್  ತೋಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಚನೆ ಅವು ಇತರೆ ಲೋಹ ದೊಟ್ಟಗ್ ಸೇರ್‍ತ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹೊನ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಭೌತಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್  ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯಟ್ ಸ್ಥಿತಿತ್. ಅವು ಪೆಡಸು ಗುಣಟ್ ಅವು ಕಠಿಣವಾತ್ ವಸ್ತುನ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಕಷ್ಟ. ಅವು ಬುಕ್ಕ ಅವು ಸಂಯುಕ್ತೊ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆಗ್, ಜೈವಿಕ ಏಜೆಂಟ್ ಆತ್, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಟ್ ವೇಗವರ್ಧಕ ಆತ್, ಸೆಮಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಟ್ ತಯಾರಿಕೆ, ಗಾಜಿನ ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗ್ ಬಳಸುವೇರ್. ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಜರ್ಮೇನಿಯಂ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ ಗುಣ  ಅಯಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್  ಸೆಮಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್  ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಉದ್ಯಮಟ್ ೧೯೫೦ಟ್ತ್ ಆರಂಭವಾತ್. ಇಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ರ್ಟಾನಿಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಆತ್ಂಡ್.
ಕೈ ಪತ್ತಾವುನೆ
ಕೈ ಪತ್ತಾವುನಾ ಕ್ರಮ
ಊರುಡ್‍ ಬೊಡದಿ ಸೈದಿನ ಆಣ್‍, ಕಂಡನಿ ಸೈದಿನ ಪೊಣ್ಣು ಇತ್ತೆರ್ಂಡ, ಅಕಲ್ಲೆನ್‍ ಒಪ್ಪಿಸಾದ್‍ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‍ದ್‍, ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ್‍ ದುಂಬು ದೀವೊಂದು, ಕೈ ಪತ್ತಾದ್‍. ಕಂಡನಿ ಬುಡೆದಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಈ ಪತ್ತಾವುನ ಲೇಸ್‍ಗ್‍ ಪುರೋಹಿತೇರ್ ಬೋಡ್‍ಂದು ಇಜ್ಜಿ. ಹೆಚ್ಚಾದ್‍ ಈ ಲೇಸ್‍ಗ್‍ ಗುರ್ಕಾರೆನಕ್ಲು ದುಂಬು ದೀದ್‍ ಕಾರ್ಯ ಮಾಲ್ಪವೇರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಬಡಕ್ಕಾಯಿ
ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರ
ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರೊಗು ಬಡಕಾಯಿ ನಕ್ಷತ್ರ (North Star) ಇನ್ಪಿನ ಪುದುರುಲಾ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ Pole Star, Polaris, ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಡ್ α Ursae Minoris ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡು ಕೈತಲ್, (ದಿಂಜ ಸಾರ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಒರ ಆಪಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬುಡುಂಡ) ಎಚ್ಚಿ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಿರವಾದ್   ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ಈ ನಕ್ಷತ್ರೊನು ಪೂರ್ವಿಕೆರ್ ಅಂಚನೆ ದುಂಬುದ ನಾವಿಕೆರ್ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುನು ತೆರಿಯೊಣರೆ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ತಾರಾಯಿ ಕುಟ್ಟುನ ಗೊಬ್ಬು
ಗೊಬ್ಬುನಾ
ಏರ್ ನೆಲಟ್ ಬುಡಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಿರೊ೦ಜಿ ತಾರಾಯಿಗ್ ತಾಗ್ ದ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗ ಆಪು೦ಡು ಆಯೆ ಸೋತಿಲೆಕ್ಕ. ತಾರಾಯಿ ಕುಟ್ಟುನೆಕ್ಕ್ ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಟುನು ಪಂಡ್ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಯರೆ ಎಲ್ಯೆಲ್ಲ ತಾರಾಯಿ ಅಪುಜಿ, ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಲೆ ತಾರಾಯಿಲಾ ಅಪುಜಿ. ಹದತ್ತ ಆವೊಡು. ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಟುನಕಲೆಗ್‍ ಕಟ್ಯರೆಗ್‍ ಎಡ್ಡೆಂತಿನೆನ್‍ ಆಜಪೆರೆ ಗೊತ್ತುಪುಂಡು. ತಾರಾಯಿ ಕುಟ್ಟುನ ಗೊಬ್ಬುಡು ರಡ್ಡ್ ವಿದ ಉಂಡು. ಆಪೆಡ್‍ ಒರಿ ಈಪೆಡ್‍ ಒರಿ 10 ಪೀಟ್‍ ದೂರೊಡ್ದು ಎದುರುಡು ಬರ್ಪಿ ತಾರಾಯಿಗ್‍ ಹಾಕೊಡು. ನೆಲಟ್ಟ್ ಪಿರೆಡೊಂದು ಬರೊಡು. (ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಡ್‍ ಆಂಡರ್ ಆರ್ಮ್ ಬೌಲಿಂಗ್‍ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕ) ಉಂದು ಒಂಜಿ ವಿದ ಆಂಡ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ವಿದ - ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಎದುರೆದುರು ಬಗ್ಗ್ ದ್ ಕುಲೊಂಡು ತಾರಾಯಿನ್‍ ನೆಲಟ್ಟ್ ಒರೆಸೊಂದು ಗುದ್ದುನವು. ಈ ಗೊಬ್ಬು ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್‍ ಆವುಲಾ ತಾರಾಯಿ ಮಾರುನ ಆಂಗಡಿದಲ್ಪ ನಡಪುಂಡು. ಕಂಬುಲ, ಕೋರಿದಕಟ್ಟ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್‍ ದೂದು ಕಟ್ಟುಲೆಕ್ಕ ಈ ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಟು ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್‍ಲಾ ದೂದು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಟುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್‍ ದರಿನ ತಾರಾಯಿನ್‍ ಮಾರುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಮಂತ್ರ ದೇವತೆ
ಮಾನ್ಯೆಚ್ಚಿ ಮದು
ದೇವಿ ರೂಪದ ಶಕ್ತಿ ಇನಿ ಭಂಡಾರ ಜಪ್ಪುನಗ ಸಂಸಾರ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ ಮಾನ್ಯ ಮಿತ್ತ್ ವಶ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಎಂಕ್ಲು ಇನಿತ ದಿನ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೇರ್ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಕುಟುಂಬ ಸೇರ್ದ್ ಗ್ರಾಮೊಡು ಗ್ರಾಮ ದೇವೆರಾಯಿನ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವೆರ್ಲಾ ವಿಫ್ನೇಶ್ವರೆಲಾ, ಅಳಕೆ ಬ್ರಹ್ಮೆರ್, ಅಂಚೆನೆ ಇನಿ ಕುದ್ರೋಳಿಯಮ್ಮ, ಬೋಳೂರಮ್ಮ ಪನ್ಪಿನ ಸರ್ವ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ದುಂಬು ದೀದ್, ಈ ಜಾಗ್‌ಡ್ ಸತ್ಯದೇವತೆನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನು-ಜಪುಡಾವುನ ಬಾಲ್ ಭಂಡಾತೊಡು ಇನಿ ಜಪುಡಾಯಿನ ಬಾಲ್ ಭಂಡಾರೊಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಇನಿ ಮಾನಿನ ಮಿತ್ತ್ ವಶ ಆವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಂಡಾರೊನು ಜಪ್ಪಾವೊಂಡ ಈ ಭಂಡಾರ ಜಪ್ಪುನಲ್ಪ ವಿಷಾಮ್ರತ ಇಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು ಅಪಂಡ ಎಂಕ್ಲು ಮಾನವ ಜನ್ಮದಕುಲು ಒಂಜಿ ತೆರಿಂಡ ಒರುಂಬ ತೆರಿಯಂದೆ ಪೋವು, ಬೆರಿಟ್ ಮರಣ, ಬಂಜಿಡ್ ಜನನ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ನೆಟ್ಟ್ ಆಯ ಉಪ್ಪು ನ್ಯಾಯ ವಿಚಾರೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಭಂಡಾರ ಕೆರ್ಪುನಂಚಿನ ಪೊರ್ತುದು ಏರಿನ ಕೊಡಿ, ಅಂಚೆನೆ ಪಾಡಿಂಚಿ ಗಜಕಂಬೊಡು ಕಡ್ತಿ ಕೈಲ್‌ಡಾವಡ್ ದೀಪಾಯಿ ದಿನೊಟ್ಟಾವಡ್ ವಾ ರೀತಿ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಕುಂದು ಕೊರತೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಅವೆನ್ ಮಾಪು ಮಲ್ಪುಲಾಂದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
ಯುರೋಪ್
೨೫ ಸದಸ್ಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆ ಯುರೋಪ್‍ದ ಒಕ್ಕೂಟೊ ಈ ಖಂಡದ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟೊ.