cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ
ಮೈಸೂರು ನಗರೊಗು ತಾಗೊಂದು ಇತ್ತಿನಲೆಕನೇ ಅಯಿತ್ತ ಅಗ್ನೇಯಗ್ ಪೂರ್ವಮಶ್ಚಿಮವಾದ್ ಹಬ್ಬ್‌ದ್ ಉಂತ್‍ನ ಬೆಟ್ಟೊ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟೊರ್ದು ೧೦೬೩ ಮೀ. ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿನ ದೇವಾಲಯ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಈ ಬೆಟ್ಟೊಗು ಆ ದೇವತೆನ ಪುದರೇ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಸುತ್ತಲಾ ಬಯಲ್ ಪ್ರದೇಸೊ ಇತ್ತ್‌ದ್, ಒಂಟಿಯಾದ್ ಉಂತ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಡಿದಾಯಿನ ಈ ಬೆಟ್ಟೊ ಮಸ್ತ್ ದೂರ ಮುಟ್ಟ್ಗ ತೋಜುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತ್‌ದ್ ತೂನಗ ಮೈಸೂರುದ ಹರವು ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತುದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ರಮ್ಯವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಮೈಸೂರುಗು ಬರ್ಪುನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಆಕರ್ಷಣೆಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಬೆಟ್ಟೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗನ್ ಪತ್ತ್‌ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಗೆ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಶೇತ್ರೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್ ಇತ್ಂಡ್. ಮುಲು ಉಪ್ಪುನ ಆ ಕಾಲದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಮಬ್ಬೆಲದ ತೀರ್ಥ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರ್ಬ್ಬಳದ ತೀರ್ಥ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತ್‌ದೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಹಲವರ್ ಸಿದ್ಡಿ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಶಾಸನೊಲು ತೆರಿಪಾವೊಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲೊರ್ದು ದುಂವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಂಡು. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲೊಡು ೧೧೨೮ಟ್ ಈ ಮರ್ಬ್ಬಳದ ತೀರ್ಥೊಗು ದತ್ತಿ ಬುಡ್‍ದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಬಗೆಟ್ಟ ಶಾಸನ ಉಂಡು.
ಟೋಕಿಯೋ
thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ),  ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು)|alt=ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ), ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು) thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ ಸಾದಿಲೆನ ಪೊರ್ಲು thumb|ಟೋಕಿಯೋದ ಒಂಜಿ ಬೌದ ದೇವಸ್ಥಾನ thumb|ಪೂಗುಚ್ಚೊಲು ಅರಳ್ದಿನ ಪೊರ್ಲು thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗಗನಚುಂಬಿಲು thumb|ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಪೊರ್ಲು thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಶದ ಮುದೆಲ್ದ ರಚನೆ thumb|ಟೋಕಿಯೋ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮತ್ಸಾಲಯ thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಒಡೈಬಾ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲ್ ಸಂಕ
ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ  ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರ. ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್ ಇನ್ಪಿನ  ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಬ್ಧ ದ ಅರ್ಥ  ಮಾತೃನಗರ  ಇಂದ್‍ದ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಉಲಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ೨೩ ಸ್ಪೆಷಲ್ ವಾರ್ಡುಲೆಡ್ ಚಿಯೋಡಾ, ಚೂಓ, ಮಿನಾಟೊ, ಸುಮಿಡಾ, ಶಿಂಜುಕು, ಬುಂಕ್ಯೊ, ಟಾಯಿಟೊ, ಕೋಟೋ, ಶೀನಾಗಾವಾ, ಇಟಾಬಾಶಿ, ಎಡೊಗಾವಾ  ಶಿಬೂಯಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸೇರ್‍ದುಲ್ಲಾ.
ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊ (ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್) ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ಲೊಕ್ಕೊಡು ವಿಶ್ವೊದ ನಂ.೧  ಮಹಾನಗರ ಇಂದ್‌ದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಆತಂಡ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ (೧-೧೦-೨೦೧೫ನೆ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ)  ೩೭.೮ ೩ ಮಿಲಿಯನ್ (= ೩.೭೮ ಕೋಟಿ), ಮಹಾನಗರೊದ  ಒಟ್ಟು  ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೨,೧೮೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್.
ಬೃಹತ್ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಪಿದಯಿ ವಲಯೊದ ಯೋಕೊಹೋಮಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ನಗರೊಲು ಸೇರ್ದ್  ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊದ  ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೬೯೯೩ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರುಲು.
ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊದ ಚರಿತ್ರೆ
ಮದ್ಯೊ ಕಾಲೊಡು ಎಡೊ ಇನ್ಪಿನ ಊರು ಟೊಕುಗವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ೧೮೬೮ಡ್ “ಟೋಕಿಯೋ” ಆದ್ ಪುದರ್ ಬದಲಾಂಡ್. ೧೮೮೯ಡ್ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಂಡ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇನೊ ೧-೭-೧೯೪೩  ದಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರೊ ಟೋಕಿಯೋ ರಾಜ್ಯೊ (ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್) ದೊಟ್ಟುಗು  ಸೇರ್ಂಡ್. ಆನಿಡ್ದ್ ಬೊಕ ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊನು “ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರ (=ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್) “ ಇಂದ್ ಪುದರ್‍  ಕೊರಿಯೆರ್.
ವಾಯು ಯಾನೊ
ವಾಯುಯಾನ ಟೋಕಿಯೋ  ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಮಹಾನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್  ರಡ್ಢ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಲ್ಲೊ,  ಹನಿಡಾ ಇನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ (ಏರ‍್ ಪೋರ್ಟ್),  ಬೊಕೊಂಜಿ ನರಿಟಾ ಇನ್ಪಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ.
ರೈಲ್ ಪಯನೊ
ನಗರೊದ ಮುಕ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ‍ ರೈಲ್ ಸಾರಿಗೆ. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊಡು ಮಸ್ತ್  ನಮೂನೆದ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ತೋವೊಲಿ. ನೆಲತ್ತ ಅಡಿಟ್  ದಿಂಜ ಅಂತಸ್ತ್‌ಲೆನ  ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲೆಡ್ ಪಾಡ್ದಿನ (ಸಬ್ ವೇ) ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲ್‌ಲು  ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆಡ್ದ್ ನನೊಂಜಿ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪಿನ ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊ ಸಾದಿಸಾವೊ. ಟೋಕಿಯೋದ  ನೆಲತಡಿತ  ರೈಲ್‍ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ೧೭೯ ನಿಲ್ದಾನೊಲು ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟಿ ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ 136  ನೆಲತ್ತಡಿತ್ತ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್  ಕಲ್ಮಸೊರಹಿತ  ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ದಿನೊದಿನತ ಪಯನೊಗು  ಸಹಕಾರಿಯಾದುಲ್ಲೊ ಇಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.‍  ನೆಲತಡಿತ್ತ ಈ ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್  ನಡಪಾವುನವು (೧) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊ (Toei) ಬೊಕ (೨) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಬ್ಯೂರೂ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟೇಶನ್ (Toden)  ಇನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಕಂಪೆನಿಲು.
ನೆಲತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್  ಪೋಪಿನ ರೈಲ್‍ಲೆಡ್ ಪಯನಿಗೆರೆನ ಜನಮಾನ್ಯರೆನ ರೈಲ್‍ಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ದಿಂಜ ಬೀಸೊಡು ಪೋಪಿನ ವಿಲಾಸೀ ರೈಲ್‍ಲು ಕೂಡಾ ಸೇವೆಡ್  ಉಲ್ಲೊ. ಶಿಂಕೆನ್ಸೆನ್ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್‍ದ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್‍ಲು ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಪೋವೊಂದು ಉಲ್ಲೊ. ಅಂಚನೆ ಕೆಲವುಕಡೆ  ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಡ್ ಪೋಪಿನ  ಮೋನೋರೈಲ್‍ಲು  ಪಯನಿಗೆರೆನ  ಸೇವೆಡ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್  ಕೂಡಾ ತೂವೊಲಿ.
ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ
ಟೋಕಿಯೋ ಜಗತ್ತ್ ದ  ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ  ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ  ವಿಶೇಷೊಲೆನ  ನಗರೊಲೆಡ್  ಒಂಜಿ. ಪೊರ್ಲುದ ರಸ್ತೆಲು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು, ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಎಚ್ಚಿಸಾದ. ಅಕಿಹಾಬಾರದ ಇಲೋಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಲಕರಣೆಲೆನ  ಮಳಿಗೆಲು, ಶುಂಜುಕುದ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಗನಚುಂಬಿಲು,  ಶಿಂಜುಕು, ಶಿಬುಯಾ,ಮಿನಾಟೊ, ಯೂನೊ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ಅಂಚನೆ ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ, ಟೋಕಿಯೋ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ,  ಟೋಕಿಯೊ ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ (ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್), ಒಡೈಬಾ ಕಡಲ ಬರಿತ ಉದ್ಯಾನವನ,  ಒಡೈಬಾದ  ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ  ಬ್ರಿಜ್), ಒಡೈಬಾ ದ  ಸ್ವಾತಂತ್ಯ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್  ಲಿಬರ್ಟಿ) ಇತ್ಯಾದಿ  ಪ್ರೇಕ್ಞಣೀಯ ತಾಣೊಲು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದುಲ್ಲಾ.
ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ  ಪ್ರದೇಶೊಲು  ಸ್ವಚ್ಚತೆಗ್ ಮಾದರಿಯಾದುಲ್ಲಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜನಜೀವನೊಡು  ಜನಕುಲು ಪಾಲಿಸಾವುನ  ಶಿಸ್ತು  ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯೊಲೆನ  ದಕ್ಷತೆಗ್ ಉಂದು ಪುದರಾತಿನ ಊರು.
ಟೋಕಿಯೊ ಗೋಪುರ (ಟವರ್)
ಟೋಕಿಯೊದ ಮಿನಾಟೊ ಇನ್ಪಿನವುಲು ೧೯೫೭-೮ ಡು ರಚನೆಯಾತಿನ ಟೋಕಿಯೊ ಟವರ್  ೩೩೨.೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವುಂಡು. ಟೋಕಿಯೊ ಟವರುನು ಪ್ಯಾರೀಸ್ದ ಈ‍ಫೆಲ್ ಗೋಪುರದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ಬೊಕ ವೀಕ್ಷಾಣಾಲಯವಾದ್ ಈ ಗೋಪುರೊನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ ನಗರ ಬುಳೆದ್ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೋಣೊಲೆನ ಎತ್ತರ  ಹೆಚ್ಚಾದ್  ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಬಾದೆಯಾಪುಂಡು  ಇನ್ಪಿನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಟೋಕಿಯೋ  ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಇನ್ಪಿನ  ಪೊಸ ಗೋಪುರೊನು ೨೦೦೮-೧೨ದ ಅವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಟೋಕಿಯೊ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ( ಸ್ಕೈ ಟ್ರಿ)
ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ೬೩೪.೦  ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ರಚನೆ. ಟೋಕಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್  ಏಳು ಕಿಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ   ಉಂದೆತ ರಚನೆ ೨೦೦೮ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ಟೋಬು ರೈಲ್ವೇ ದಕಲೆನ  ಟೋಬು ಟವರ್ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಕಂಪೆನಿದ ಆಧಿಪತ್ಯೊಡು  ಆರಂಭವಾದ್  ಸುಮಾರ್ ೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಖರ್ಚಿಡ್  ೨೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೨ ದಾನಿ ಪೂರ್ಣ ವಾದ್  ೨೨.೫.೨೦೧೨ ದಾನಿ  ಉದ್ಘಟನೆ ಆಂಡ್. ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರೊಡು ೩೨ ಮಾಳಿಗೆಲು ನೆಲಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಕ ೩ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲು ಅಂಚನೆ ಗೋಪುರದ ಉಲಾಯಿ ಮಿತ್ತ್ ತಿರ್ತ್ ಪೋವರೆ ೧೩ ಲಿಫ್ಟುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರೊಗಾದ್ ಈ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಇನ್ಪಿನ  ಗೋಪುರೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ಈ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರಚನೆ ವಿಶೇಷವಾದುಂಡು.ಗೋಪುರದ ನಡುಟು ಕಟ್ಟಡ, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಾ ಘನಾ ಗಟ್ಟಿದ ಸ್ಟೀಲ್ ಜಂತಿಲೆನ್ ಒಂಜೇಕೊಂಜಿ ಗೋಡಿಸಾದ್ ಗೋಪುರದ  ಉದ್ಡೊಗು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆ. ಈ ಗಟ್ಟಿ ಸ್ಟೀಲ್ದ  ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆಡ್  ನೆಲ ಭಾಗೊಡು  ಅಡ್ಡ ಛೇದೋಡು ತೂಂಡಾ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಮಿತ್ತ್  ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ದು ಬೊಕ ಸ್ತಂಭಾಕಾರವಾತುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂಕಂಪವಾಂಡಲಾ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷೊಗು ಹಾನಿ ಆವಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಈ ರಚನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರದ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೨೦೦೦ ಜನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದುಲಾಯಿ ನೆಲಡ್ದ್ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂತುದು ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ದ ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ ತೂವೊಲಿ. ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಅನುಕೂಲಗಾದ್ ೩೪೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮಾಳಿಗೆಡ್ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರವಾಸಿಲು ೪೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವೀಕ್ಷಕ ಗ್ಯಾಲರಿಡ್ ೯೦೦ ಜನ ಉಂತುದು ಟೋಕಿಯೋ ನಗರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು  ಸಂಕ (ರೈನಬೋ ಬ್ರಿಜ್  )
ಒಡೈಬಾ ಜಲದಂಡೆಡ್ದ್  ಟೋಕಿಯೋ ಕೊಲ್ಲಿ (ಬೇ) ದಾಂಟೆರೆ ೧೯೮೭-೧೯೯೩ ದ ಅವದಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ತೂಗು ಸೇತುವೆನ್  ಕವಾಸಾಕಿ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀ ದಕುಲು  ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಅಯಿತ ಪುದರ್ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸೇತುವೆ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ ಬ್ರಿಜ್). ನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ರಡ್ಡ್ ಪದರೊಲೆಡ್ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ.ತಿರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊ, ಮೋನೊರೈಲು ಸಂಚಾರವಾಂಡಾ, ಮಿತ್ತ್ ದ ಪದರೊಡು ವಾಹನ ಸಂಚಾರೊಗು ಶೂಟೊ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ)
ಒಡೈಬಾ ಜಲಮುಖದ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆ ೧೨.೨೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒರುಂಬ ಟನ್ ತೂಕದ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿನ ಪ್ರತಿಮೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿದ ತದ್ರೂಪವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ಮಂಗಳಾದೇವಿ
ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ತಾನ ಬೋಲಾರಾದ್ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಬೋಳರಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದೇವಸ್ತಾನ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದುಂಡು.
ದೇವಸ್ಥಾನತ ಬಗ್ಗೆ
ಮಹತೋಭಾರ ಶ್ರೀ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಡ್ಲ ನಗರಡ್ ಉಪ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ತಾನ. ಕುಡ್ಲತ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆರ್ದ್ ಇಡೆ ಬರಿಯರೇ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ ನಗರರ್ದ್ ೧ ಕಿ. ಮಿ ದೂರಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಠಾನ ಉಂಡು.
ಉತ್ಸವ
ಮಾರ್ನೆಮಿ ೯ ದಿನತ ಆಚರಣೆ ಆದ ಉಪುಂಡು. ಈ ಉತ್ಸವ ಅಶ್ವಿಜ ಮಾಸ ಶುಧ್ಹ ಪ್ರತಿಪದೆರದ್ ನವಮಿ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೋರ್ತುದು ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಕ್ತೆರ್ ದೇವಸ್ತನಾಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಿಗ್ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲದ್ ಪೋಪೆರ್. ಈ ಉತ್ಸವ ಜಾಸ್ತಿ ಅದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ದ ಪೋರ್ತುಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‌ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು
ತಮ್ಮನೂರು
ತಮ್ಮನೂರು ಉಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಂಚೀಪುರ ಜೆಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮ.
ದೈವಸ್ಥಾನೊಲು
ಶಿವ
ಶಾಲೆಲು
ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಪಾಠ ಶಾಲೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು ವರ್ಗೊ:ತಮಿಳುನಾಡು
ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ
alt=ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಬಾವುಟ|thumb|ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಬಾವುಟ
ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ (ಜೂಡಾಯಿಸಂ- Judaism- ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್) ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ನಂಬುದು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಸುಮಾರಾದ್ 3000 ವರ್ಷೊಲೆನ ಚರಿತ್ರೆ ಉಪ್ಪುನ ಏಕದೇವೆರೆನ ನಂಬುಗೆದ ಧರ್ಮ. ಜಗತ್ತುಡು ಒಂಜೇ ದೇವೆರೆನ್ ಪೂಜಿಸುನ ಧರ್ಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಸುರುತ ಧರ್ಮ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಧರ್ಮದ ತತ್ವೊಲು, ಕಟ್ಟಳೆಲು  ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಗಮವಾಯಿನ  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್, ಇಸ್ಲಾಂ  ಬೊಕ್ಕ ಬಹಾಯಿ ಧರ್ಮೊಲೆಗ್ ಬುನಾದಿಯಾತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೊಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮೊಲೆಡ್ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮೊದ ಛಾಯೆಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮೊನು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಜನಕುಲೆಗ್ ಜ್ಯೂ (Jew) ಇಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಅಬ್ರಹಾಂ ಮೇರೆನ್ ದೇವೆರಾದ್ ತೂಪಿನ ಈ ಮೂಜಿ ಧರ್ಮೊಲೆಗ್ ಅಬ್ರಹಾಮೀಯ ಧರ್ಮೊಲು ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಜಗತ್ತ್‌ದ 10ನೇ ಮಲ್ಲ ಧರ್ಮ.
ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಪರಡ್ದ್ ಪೋದಿತ್ತಿನ ಯಹೂದಿ ಜನಕ್ಕುಲು 1948 ಡು ಒಟ್ಟುಗಾದ್ ಇಸ್ರೇಲ್‍  ದೇಶೊನು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಕೊಣತೆರ್. ಅಯಿಡುದು ದುಂಬು ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕಾಲೊಡು ಜರ್ಮನಿದ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಕಾಲೊಡು ದಿಂಜ ಯಹೂದಿಯೆರೆನಾ ಮಾರಣ ಹೋಮ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚಿನ ಘಟನೆಲು ಯಹೂದಿ ಜನಂಗದಕುಲು ಒಟ್ಟುಗಾವರೆ ಪ್ರೇರೆಪಣೆ ಆಂಡ್.
ಹೀಬ್ರೂ
ಯಹೂದೆರೆನ ಭಾಷೆ ಹೀಬ್ರೂ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆನ್ ಉದ್ಧಾರ ಮಲ್ಪರೆ ಯಹೂದೆರ್ ಮಲ್ತಿನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಬೊಕ ಸಾಧನೆಲು, ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮಾತಾ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ವಿಸ್ತಾರ-ವ್ಯಾಪ್ತಿದ ಭಾಷೆಲೆನ ಸರ್ವೊತೋಮುಖ ಬುಳೆಚಿಲ್‍ಗ್ ಅನುಕರಣೀಯ ಆದುಂಡು.
ಯಹೂದಿ - ಜೂಡಾ ಶಬ್ಧ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಯಹೂದಾ ಇನ್ಪಿನ ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆದವು. ಯಹೂದಾ ಇನ್ನಗ ಪುಗರ್ದಿನವು (praised). ಉಂದೇ ಶಬ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ಬೊಕ ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಜೂಡಾ ಇಂದ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. (ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆದ "ಯ" ಅಕ್ಷರ ಗ್ರೀಕ್-ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಲೆಡ್ "ಜ" ಇಂದ್ ಆಪುಂಡು.). ಜೂಡಾ (ಯಹುದಾ) ಇನ್ಪಿನ ಪೂರ್ವಜೆ ಜೇಕೊಬ್ ಬೊಕ ಲೀಯಾ ಇನ್ಪಿನ ದಂಪತಿಲೆನ ನಾಲನೆ ಮಗೆ ಆದಿತ್ತೆ ಇಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಜೂಡಾನ ಸಂತತಿದಕಲೆಗ್ ಜೂಡೆರ್ ಇಜಿಂಡ ಯಹ್ಯೂದೆರ್  ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಒಂಜಿ ದೇವೆರ್
ಯಹೂದೆರ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಒರಿಯೆ ದೇವೆರ್ ಉಪ್ಪುನಿ ಇಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ದೇವೆರ್ ಅಶರೀರ ಬೊಕ್ಕ ಅನಂತ (ಅಂತ್ಯ ಉಪ್ಪಂದಿನವು) ಇಂದ್ ಯಹೂದೆರ್ ನಂಬುವೆರ್. ದೇವೆರ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮಾತಾ ಜನಕುಲು ನ್ಯಾಯ ಬೊಕ್ಕ ದಯೆ-ಧರ್ಮೊನು ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಇಂದ್ ಬಯಕುವೆರ್ ಇಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಮಾತಾ ಜನಕುಲು ದೇವೆರೆನ ರೂಪೊಡೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತಿನಕುಲು, ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೆ ಜನಕುಲು ಮಾತಾರೆನ್ಲಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಾದೆ ಕೊರುದು ಬದುಕೊಡು ಇನ್ಪಿನವು ದೇವೆರೆನ ಇಂಗಿತ ಇಂದ್ ನಂಬುವೆರ್.
ಸಿನಾಗೋಗ್
ಯಹೂದೆರ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಿನಾಗೋಗ್ (Synagogue) ಇಂದ್ ಪುದರ್.
ತೋರಾ
ತೋರಾ (Torah) ಇನ್ಪಿನವು ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (Old Testament) ಹೀಬ್ರೂ ಬೈಬಲ್ದ ಸುರುತ ನಾಲ್ ಅಧ್ಯಾಯೊಲು ಯಹೂದೆರೆನ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥ ಆದುಂಡು. ತೋರಾ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ವಿವರಿಸಾದಿನ ತತ್ವೊ ಕಟ್ಟಳೆಲೆನ್ ಯಹೂದೆರ್ ಅಧ್ಯಯನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವೆರೆನ್ ಒಲಿಸಾವೊಣುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ
ಬೈಬಲ್
thumb|300x300px ಬೈಬಲ್ Bible ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿ‍ಷ್ ಪದ Collection of sacred writings of Christian religion ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ. ನೆಟ್ಟ್ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಭೂಲೋಕದ ಸೃಷ್ಷಿ, ಬೊಕ್ಕ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಅವತಾರ ಆವೆರೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಯೇಸುನ್ ಪುಟ್ಟು, ಬೋಧನೆ, ಸಾವು, ಪುನರುತ್ತಾನ, ಬೋಧನೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕನ್ನಡೊಡು ೧೮೨೦ಟ್ ತುಳುಟ್ಟು ೧೮೪೧ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುದ್ರಣ ಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಪಿನೇ ತುಳು ಬೈಬಲ್‍ಡ್. ೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ತುಳು ಪೊಸ ಒಂಡಂಬಡಿಕೆ ಪನ್ಪಿನವು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುದ್ರಣ ಚರಿತ್ರೆ ಆರಂಭ ಆದ್ ೧೫೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೃತಿ ಆದುಂಡು.
ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೂಕುಲು (Old Testament)
ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ
ಬೈಬಲ್ ದ ರಡ್ಡೆನೇ ಭಾಗೊಗು =ಪೊಸ=ಒಡಂಬಡಿಕೆ= ಪನ್ಪೆರ್ - ನೆಟ್ಟ್ ೨೭ ಬೂಕುಲು ಉಂಡು. ಈ ಮತಾ ಪುಸ್ತೊಕುಲು ೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ತುಳುಕ್ಕು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ೨೦೨೨ ಟ್ಟ್ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಇತ್ತೆದ ತುಳುಕ್ಕು ತರ್ಜುಮೆ ಆದ್ ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಡ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
https://en.wikipedia.org/wiki/Bible_(disambiguation)
ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥೊ
ಚಾಂಗೇರಿ
ಚಾಂಗೇರಿ ಸಲಿಗಲಡ್ ಆಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ನನೊಂಜಿ ಪುದರ್ ಪುಳಿತಪ್ಪು. ಉಂದು ತಪ್ಪು ಪುಳಿ ಪುಳಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಸಂಸ್ಕತಡ್ 'ಆಮ್ಲ ಪತ್ರಿಕ' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಟಿನ್ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಆಕ್ಸಲೀಸ್, ಕಾರ್ನಿ ಕ್ಯೊಲೀಟಾ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ದ್ ಉಂದೆಕ್ "ಬಿರಿಂಡ" ಪನ್ಪೆರ್.
ಕತ್ತಿ
ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊ, ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿ ಪಿದಾಯಿದ ಬೇಲೆ, ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಡ್ ಕತ್ತಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಚಾಂಗೇರಿ
ವಿಶೇಷತೆ
ಉಂದು ಪೊರ್ಲದ್ ಕಿನ್ನ ಕಿನ್ನ ಮಂಜೊಲ್ ಪೂ, ಕಿನ್ನ ಕಿನ್ನ ಪಚ್ಚ ಕಾಯಿ ಪುರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಯುರ್ವೇದ ಉಂದೊಂಜಿ ಎಡ್ದೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ತಿನ್ಯ ಕರವಂದಿನೈಕ್, ಬಂಜಿಡ್ ತೂ ಬರ್ಪುನೈಕ್ ಯೆಡ್ದೆ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. 'ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ'ಡ್ ನೆತ್ತ ಮಸ್ತ್ ಗಳಸುವಿಕೆಲ್ ಉಂಡು.
ಕತ್ತಿ
ಪರಿಚಯೊ
ಕತ್ತಿ ಉಂದು ಕರ್ಬೊಡು ಮಲ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನ. ಕೈಟ್ ಪತ್ತರೆ ಕಡೆ(ಪುಡಿ) ಇತ್ತುದ್ ಕಡ್ಪರೆ, ಮೂರೆರೆ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಬಾಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಚಾಂಗೇರಿ
ಉಪಯೋಗ
ಉಂದು ತಪ್ಪುನು ಚಟ್ನಿ, ತಂಬುಳಿ ಸಾರ್ ಗ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಜ್ವರ ಬತ್ತ್ ದ್, ಉಣಸ್ ಸೇರಂದಿನದಗ ಉಂದ್ ತಪ್ಪುನು ತಿಂದ್ಂಡ ಉಣಸ್ಲ ರುಚಿ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ನೆಟ್ಟ್ 'ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ' ಉಂಡು. ಬಡ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಕುಲ್ಲುನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಉಂದು ತಪ್ಪುನು ಅದಗದಗ ಕೊರ್ಂಡ ಅಗಲ್ನ ಬಡವ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಮೈಟ್ ಗುಳ್ಳೆ, ಗಂಟ್ ಆದಿಕ್ತ್ಂಡ ತಪ್ಪುನು ಮೈಕ್ ತಿಕ್ಕ್ ದ್ ಮೀಂಡ ಗುಳ್ಳೆಲ್ ಪೋಪುಂಡು.
ಕತ್ತಿ
ರೂಪೊ
ನೆಕ್ಕ್ ಮರತ್ತ ಅತ್ತಂಡ ಕರ್ಬೊತ್ತ ಕಡೆ(ಪುಡಿ) ಇಪ್ಪುಂಡು, ನೆನ್ನ ಅರು ಸರ್ತೊ ಅತ್ತಂಡ ಬಗ್ಗ್‌ತ್ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಒಂಜಿ ಪುಡೆತ್ತ ಬಾಯಿತ್ತ ರಡ್ಡ್ ಬರಿ ಬಾಯಿಲ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಚಾಣಕ್ಯ
ಚಾಣಕ್ಯ ಇಜಿಂಡ ಕೌಟಿಲ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಕ್ಷಶಿಲೆಟ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಇತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪನ್ಪುಂಡು. ನಂದ ರಾಜೆರ್‌ಡ ಅವಮಾನ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಂದೆರೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತ್‌ದೆ ತಿರುವೆ ಪಂದ್ದ್ ಶಪಥ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದುಂಬುದ ದಿನೊಟ್ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನೊಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ನಂದರಾಜನೇ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತಗ್ ಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿಯೆರ್. ಜ್ನಾನಿ ಆದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಬರೆತ್ತಿನಾ ಪುಸ್ತಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಡ್ಡೆ ಗ್ರಂಥ ಆದ್ ನೆಟ್ಟ್ ರಾಜ್ಯದ ಏಳ್ ಅಂಗೋಲೆನ್ ವಿವರಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಐಟ್ ಒಂಜಿ ರಾಜ, ಆಮಾತ್ಯ, ಕೋಶ, ಬಲ, ದುರ್ಗಾ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಸೇನೆ ನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯಭಾರಿಲ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು.
ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆ
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಭೂಮಿದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಗೋಳಡ್ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಖಂಡ.
ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು
ಈ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಯೋಗಿಸವುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ರೀತಿಡ್ ಕೂಟೊ ಆತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಲೊ ವರ್ಗೊ:ಖಂಡೊಲು
ಯಾಣ
ಯಾಣ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆದ ಪುದರ್. ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮೊಲಾ ಆದುಂಡು. ಇಂದು ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶ ಆದುಂಡು. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಯಾನಲಾ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾನೊ ಆದುಂಡು. ಇಂದು ವೆಸ್ಟರ್ನ್‍ಘಾಟ್ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಕಾರವಾರೊದ ಬಂದರ್‍ಡ್ದ್ ೬೦ ಕಿಲೋಮಿಟರ್(೩೭ಮೈಲ್)ದೂರೊ, ಸಿರಸಿಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್(೨೫ ಮೈಲ್) ದೂರೊ, ಕುಮಟಾಡ್ದ್ ೩೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್(೧೯ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡ್ ಯಾಣ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯೊದ ಕಲ್ಲ್ ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆನ್ ಕೈ ಬೀಜಿದ್ ಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಯಾಣಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಸಿಶಿಕರೊಲು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಭೈರವೇಶ್ವರ ಶಿಖರೊ, ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಮೋಹಿನಿ ಶಿಖರೊ. ಮುಲ್ಪದ ಶಿಖರೊಲು ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣ್‌ದಂಚ ತೋಜುನ ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಲು. ಭೈರವೇಶ್ವರ ಶಿಖರೊ ೧೨೦ ಮೀಟರ್ (೩೯೦ ಫೀಟ್)ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಮೋಹಿನಿ ಶಿಖರೊ ೯೦ ಮೀಟರ್ (೩೦೦ ಫೀಟ್) ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಭೈರವೇಶ್ವರ ಶಿಖರೊಡು ಸ್ವಯಂಬು ಲಿಂಗೊದ ಉದ್ಭವ ಆದುಂಡು. ಈ ಶಿಖರೊಡು ನೀರ್ ಜನಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಶಿಖರೊ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರೊ ಜಾಗೆಲಾ ಆದುಂಡು. ಮುಲ್ಲಪ ಒರ್ಸೊಗೊರೊ ಶಿವರಾತ್ರೆಗ್ ಜಾತ್ರೆ ನಡಪುಂಡು. ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್‍ಡ್ ಕಂಗೊಲಿಸವುನ ಈ ಕಾಡ್, ಮುಲ್ಪದ ಶಿಖರೊಲು ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆನ್ ಕೈ ಬೀಜಿದ್ ಲೆಪ್ಪುಂಡು.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರೊ
ಈ ರಡ್ಡ್ ಕಲ್ಲ್ ಶಿಖರೊದ ಸುತ್ತೂಲ ದಟ್ಟ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಯಾಣ ಗ್ರಾಮೊದ ಸುತ್ತುಗು ಪರಡ್ಡ್‌ದುಂಡು. ಈ ಕಾಡ್ ಭಾರತೊಡು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಘಾಟ್ಂದ್ ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆ ಸಾಲ್‍ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ತಿಕುನ ಸುರೂತ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್‌ಬೆಟ್ಟೊ ಭೈರವೇಶ್ವರ ಶಿಖರೊ. ಈ ಶಿಖರೊಡು ೩ ಮಿಟರ್(೯.೮ ಅಡಿ) ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಗುಹೆ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿಡ್ ಕಂಚಿದ ಒಂಜಿ ಚಂಡಿಕಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ದುರ್ಗೆನ ಪ್ರತಿರೂಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಶಿವನ ಪ್ರತಿರೂಪವಾದ್ ಒಂಜಿ ಸ್ವಯಂಬು ಪ್ರತಿಬಿಂಬೊ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಪರಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಇಂಚ ಪರಿಪುನ ನೀರ್‍ಗ್ 'ಚಂಡಿಸುದೆ' ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಸುದೆ ಉಪ್ಪಿನ ಪಟ್ಟನೊಡು ಅಘನಾಶಿನಿ ಸುದೆನ್ ಸೇರುಂಡು. ಜನಪದೆರ್ ಇಂದೆನ್ ಗಂಗೋದ್ಭವ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಶಿಖರೊಡು ೬೧ ನಮುನೆದ ಕಲ್ಲ್ ಉಂಡು. ಇಂದು ೩ ಕಿ.ಮೀ. ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‍ದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ವಿಭೂತಿ ಬೂರುನವು ನಾನೊಂಜಿ ಇಸೇಸೊ.
ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೦೨, ೧೯೦೪ - ಜನವರಿ ೧೧, ೧೯೬೬) ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತೊತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕ್ ಅವಿರತವಾಯಿನ ಹೋರಾಟೊನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್.
ಕಥಕ್ಕಳಿ
ಕಥಕ್ಕಳಿ ಭಾರತೊಡು ಒಂಜೀ ನ್ರತ್ಯ ನಾಟಕವಾತಂಡ್. ಪಾತ್ರದಾರಿಲ ವೇಷ ಪಂಡ ಅಯಟ್ ಆಲಂಕಾರ ವಾತಿನ ವೇಷ,ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾವನೇಲು,ಚಲನೆಲು,ಸಂಗೀತ್ಲು, ಬೊಕ ತಾಳ-ವಾದಿಲು ನೇಟ್ಟೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಂದ್ ಪನೋಂದುಲೆರ್. ಕಥಕ್ಕಳಿ ಭಾರತ್ದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಡ್ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಪುಟ್ಟ್ದಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನೋಂದುಲೇರ್. ಆಟ್ಟಂ ಪಂಡ ಆಭಿನೆ ಪಂದರ್ತ. ಕಥಕ್ಕಳಿಲು ಕೃಷ್ನನಾಟಂ,ಕೂಡಿಯಾಟ್ಡಂ ಬೊಕ ಅಷ್ಟಪದಿಯಾಟಂ ಉಂದು ಮೂಜೀ ಮಾಸ್ತ ವಿಶೇಷಣೆ ಪಂದ್ ಪಂನೋದುಲ್ಲೇರ್.ಕಥಕ್ಕಳಿ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ ರೂಪಡ್ದ್ ರಾಮನಾಟ್ಟಂಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟ್ಂಡ್. ಕಥಕ್ಕಳಿದ ದುಂಬ್ದ್ ಪುದರ್ ಹಿಂದೂ ದೇವರಾಯಿನ ರಾಮ ಬೊಕ ಕೃಷ್ಣನ ಕಥೇಳ್ನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೋಂದೇರ್.
ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ
ಆರ್ ಬಹುಶಃ ಭಾರತ ತುಯಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ದಕ್ಷ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅರೆನ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ಕುಲು ಪುಗಾರ್ವೇರ್. ಅಂಚನೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ದೇಶಾಭಿಮಾನ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಅರೆಗೆ ಸೈತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತ ರತ್ನೊಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಆರೆನ ನೆಂಪುಗು ದೆಹಲಿಟ್ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಾನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಆರೆನಾ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಕ್ಯ ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್ ಇತ್ತಿ ಚಿರವಾತ್ ಉಂತುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್
ಮಂಗಳೂರುದ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಡ್ಲ ಪೇಟೆಡುಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಕಾಲೇಜ್ಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ.ಇಂಚಿಪ ನ್ಯಾಕ್‌ಡ್ತ್ ೩.೬೨ ಮಾರ್ಕ್ ದೆತೊಂದು ಎಡ್ಡೆ ಪುದರ್ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಐನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಕಾಲೇಜಿಟ್ ಒಂಜಿ ಅತುಂಡು. ಉಂದ್ ಬಾವುಟ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಉಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು 1880ಟ್ ಸುರುವಾಂಡ್. ಈ ಕಾಲೇಜ್‌ಗ್ ೧೩೯ ವರ್ಷೊದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಉಂದು ಜೆಸ್ವಿಟ್ ಪಾದ್ರಿನಕುಲು ನಡಪಾವೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಕಾಲೇಜ್ ಆದ್ ಉಂಡು.
ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿ
ಕಾಲೇಜ್‍ತ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್
ವರ್ಗೊ:ಕಾಲೇಜಿಲು
ತರೆ
ಜ್ಯೂವರಾಸಿದ ಜ್ಯೂವದ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್. ಕಣ್ಣು, ಕೆಬಿ, ಮೂಂಕು, ತರೆ, ಕೂಜಲ್, ಬಾಯಿ, ಕೂಲಿ, ಇಂಚ ಕಂಟೆಲ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಜ್ಯೂವದ ಭಾಗ. ತರೆ ಪನಪಿನೆಕ್ ತುಳುವೆರ್ ಬುದ್ಧಿ ಪಂಡ್ದ್ಲಾ ಗೆರೆಪುವೆರ್. "ತರೆಕರ್ಚಿ ಮಲ್ತುಂಡ ದಾದಾಲ ಮಲ್ಪೊಲಿ" ಪನ್ಪಿ ನಾಟ್ ಪಾತೆರ ಉಂಡು.
ಗಾದೆಲು
ರಡ್ಡ್ ತರೆ ಒಂಜಾವು ನಾಲ್ ಮಿರೆ ಒಂಜಾವಂದ್
ನಿಟ್ಟೂರು
ನಿಟ್ಟೂರು ಈ ಊರು ಅಕ್ಮದಕಟ್ಟೆ ಪ೦ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಜುಮಾದಿ ಕಟ್ಟೆ ಉ೦ಡು ಮುಲ್ಪ ಸುರುಟ್ ಜುಮಾದಿ ಬೊಯ್ದಿನಿ ಪ್೦ದ್ ಪನ್ಪೆರು ಮೂಲು ಪ್ರತಿ ವ‌‌‌‌ರ್ಶಲಾ ಕೋಲೊನ್ ಜಾತ್ರೆದ ಲೆಕ್ಕ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಏನಾ ಗಮ್ಮತ್ ಆ೦ಡಲಾ ಮೂಜಿ ಊರುದಕುಲ್ ಒಟ್ಟೂ ಸೇರ್ದ್ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಮುಲ್ಪ ವಿ‌‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ಸ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ತಾನ ಉ೦ಡು ಉ೦ದುಲ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ದೇವಸ್ತಾನ ಉ೦ದ್ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸೊದುಲ ಉ೦ಡು ಇ೦ಚಾದ್ ಜೀರ್ಣೊದ್ದಾರ ಆಯಿನಿ ಮೂಲು ಶುದ್ದ ನೀರಿನ ಘಟಕಲ ಉ೦ಡು
ಚಂದ್ರೆ
ಚಂದ್ರೆ (ಗುರ್ತ: ) ಭೂಮಿದ ಒಂಜಿ ಉಪಗ್ರಹ. ಭೂಮಿದ ಲೆಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆಲಾ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಳೆಡ್ದ್ ಬೆಳಗುವೆ. ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತು ತಿರುಗುನ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ಚಂದ್ರೆಲಾ ಭೂಮಿದ ಸುತ್ತುಡು ತಿರುಗುವೆ. ಆಂಚಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಚಂದ್ರನ ರೂಪು ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಕ್‍ ಯೇಪಲಾ ಒಂಜೆ ಪ್ರಕಾರಾದುಪ್ಪಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮಯೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತರ ಆದ್‍ ತೋಜಿದ್‍ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೊರ್ತು ಕಂತುನ ಸಮಯೊಡು ಚಂದ್ರೆ ಮೂಡ್‌ದ್ ಪೂರ್ತಿ ರೂಪೊನು ತೋಜಾವೆ. ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿದ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುನ ಉಪಗ್ರಹ. ತುಳುಟು ಚಂದ್ರನ ಬೊಳ್ಪುಗು ತಿಂಗೊಲ್ದ್ ಬೊಲ್ಪು ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪರ್. ತಿಂಗೊಲುದ ಬೊಲ್ಪು ತಂಪು ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ರಟ್ಟ್ಯಿನ ಎಲ್ಯ ತುಂಡೇ ಚಂದ್ರೆ. ಭೂಮಿದ ಸುತ್ತ ತಿರ್‍ಗೆರೆ ೩೦ ದಿನ ಗೆತೊನುಂಡು. ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ತೂನಗ ಅಯಿತ ಮುಗೆರ್ತರೆ ತೋಜುಂಡು. ಚಂದ್ರಡ್ ಗುಡ್ಡೆ ತೋಡ್‍ನ ಕನಿ ಉಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಚಂದ್ರನಲ್ಪ ದಾದ ಉಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಶೋದನೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಪುಣ್ಣಮೆದಾನಿ ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲೆಡ್ ತೊಜುವೆ. ಅಂಚನೆ ಬೊಲ್ಪುಲ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಚಂದ್ರೆ, ಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಜಿಲ ಒಂಜೆ ರೇಕೆಡ್ ಬನ್ನಗ ಗ್ರಾನೊ ಉಂಡಾಪುಂಡು.
ತುಳುವೆರ್ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರೊ ತಂಕುಲೆನ ಆರಾದನ ಸಾನೊಡು ಬರೆಪೆರ್. ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರ್ ಇಪ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ ಕಾತೊನೊವ ಏನ್ನುನ ದೈವದ ನುಡಿ ಉಂಡು. ಸೂರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಚ೦ದ್ರನ ನಡುಟ್ ಸರಳರೇಕೆಡ್ ಭೂಮಿ ಬನ್ನಗ, ಭೂಮಿದ ನಿರೆಳ್ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರ್ನಗ ಚ೦ದ್ರ ಗ್ರಹಣ ಆಪುಂಡು. ಭೂಮಿದ ನಿರೆಳ್ ಚ೦ದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರ್ನಗ ಚಂದ್ರೆ ಪೂರಾ ತೊಜಂದೆ ಆಂಡಾ ಅವೆನ್ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಗ್ರಾನೊಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಚ೦ದ್ರನ ಒಂತೆ ಭಾಗೊ ತೊಜಂದೆ ಆಂಡಾ ಅವೆನ್ ಅರ್ಧ ಚ೦ದ್ರಗ್ರಾನೊ ಪನ್ಪೆರ್.
ಚಂದ್ರೆ ತನ್ನ್ ಕಕ್ಷೆಡ್ ಸುತ್ತು ಬನ್ನಗ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಭೂಮಿದ ಭಾರಿ ಮುಟ್ಟಡೆ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆ. ಅಪಗ ಚಂದ್ರೆ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲೆಡ್ ತೊಜುವೆ ಚಂದ್ರನ ಬೊಲ್ಪುಲ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರತಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ಚಂದ್ರನ ಗಾತ್ರೋಡ್ದ್ ೧೪ ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಅಂಚನೆ ಬೊಲ್ಪುಲ ೩೦ ಪಾಲ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಘಟನೆ ೨೦೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೪ ಕ್ಕ್ ಸೋಮವಾರ ರಾತ್ರೆ ನಡತುದುಂಡು ಉಂದೆನ್ ಸೂಪರ್ ಮೂನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವರ್ಷೊಗು ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಸೂಪರ್ ಮೂನ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಾ ೭೦ ವರ್ಷದ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ನವೆಂಬರ್ ೧೪ತ  ಸೂಪರ್ ಮೂನ್ ಭಾರಿ ವಿಶೇಷ.
ಸಾಲುಮರತ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ
ಸಾಲುಮರತ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೊದ ಪರಿಸರವಾದಿ. ರಾಜ ಮಾರ್ಗೊದ ೪ ಕಿ.ಮೀ. ಬರಿಟ್ಟ್ ಉದ್ದೊಗುಲಾ ೨೮೪ ಆಲೊದ ಮರಕ್ಕ್‌ಲೆನ್ ನಡ್‍ದ್ ಬುಲೆಪಾಯಿನಾರ್. ಮೇರೆನ ಬೇಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಲ್ ತೂದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಅರೆನ್ ಈ ಬೇಲೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೌರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ದ್  ಸನ್ಮಾನ ಮಲ್ತ್ ತ್ಂಡ್. ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಡ್ ಸ್ಥಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣಗಾದ್ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಲ್ ಪನ್ಪಿ ಪರಿಸರವಾದಿ ಸಂಘಟನೆದ ಪುದರ್ ನ್ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೀತ್ಂಡ್.
ಬದ್‍ಕ್
ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಮೂಲತಃ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕದ ಹುಳಿಕಲ್ ಪನ್ಪಿ ಹಳ್ಳಿದಾರ್. ಮೆರೆಗ್ ಎಲ್ಲಿಡ್ ಓವ್ವೆ ಬರವು ಸರವುದ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕಂದೆ ಕೈತಲ್‍ದ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗಣಿಟ್ಟ್ ದಿನ ಸಂಬಳದ ಬೇಲೆದಾರಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ ಪನ್ಪಿ ಒರಿ ಪೆತ್ತ ಮೇಪುನಾರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂಬೆರೆಗ್ ಜೋಕುಲಾಯಿಜಿ. ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅರೆಗ್ ಜೋಕುಲಿಜ್ಜಂದಿ ಬೇಜಾರ್ ನ್ ಮರಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಆಲದ ಮರಕ್‍ಲೆನ್ ನಡಿಯೆರೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸಾಧನೆ
thumb|ಕೂಡೂರುರ್ದ್ ಹುಳಿಕಲ್‍ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಮಾರ್ಗೊ ೧೯೯೪ಟ್ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ನಡ್ತಿನ ಮರಕ್ಲು ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆದ ನಕ್ಷೆ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವಲು
ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಮಲ್ತಿನ ಸಾಧನೆಗಾದ್ ಅರೆಗ್  ಮಸ್ತ್ ಸನ್ಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಇತ್ತೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲ್
ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ಕಂಡನಿ ೧೯೯೧ಟ್ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾಡ್ ಬುಲೆಪಾವುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್‍ಲೆಗ್ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ನಾಲ್ಪೊಳು
ನಾಲ್ಪೊಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕೇಪು ಕಜಂಬು ಜಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು ಇಟ್ಟೇಲ್ ಅರಮನೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ನಾಲ್ ಜನೊನು ನಾಲ್ಪೊಳು ಪನ್ಪೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕೇಪು ಕಜಂಬು ಜಾತ್ರೆ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಜಾತ್ರೆ. ಶಿಶುಬಾಲೆಲೆಗ್ ಕಜಂಬು ಮುಲ್ತ ಮುಖ್ಯ ಪರಕೆ. ದಶಂಬರ ತಿಂಗೊಲುದ ಪದಿನಾಜನೆ ತಾರೀಖ್ದಾನಿ ಪಂಡ ಧನು ಸಂಕ್ರಾಂದಿಗ್ ಕೊಡಿ ಏರ್ದ್ ಮನದಾನಿ ಈ ಕಜಂಬು ಉತ್ಸವೊ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಒಂಜಿ ವಾರೊ ದುಂಬು ಇಟ್ಟೆಲ್ದ ಅರಮನೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲಾದ್ ನಾಲ್ ಜನೊ ವಿಶಿಷ್ಠ ಉಡುಗೆಡ್ ಕೇಪುಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಮೊಕುಲೆನ್ ನಾಲ್ಪೊಳುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೊಕುಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸೊ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿನ್ ಊರುಡೆ ಪೋದು ನಡಪಾವುನ. ಅಂಚ ಅಕುಲು ಊರುಡೆ ಪೋನಗ ಜನೊ ಭಕ್ತಿ ಗೌರವೊಡು ತೂಪೆರ್. ಮೊಕುಲು ಇಂಚಿನ ದಿನೊತ್ತಾನಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗೆಗ್ ಪೋವೊಡು. ಅಕ್ಲೆನ್ ಈ ರೀತಿಡ್ ಗೌರವಿಸಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಪರಂಪರೆಡ್ದ್ ನಡತಿ ಬತ್ತಿಲೆಕ ನಡಪುಂಡು. ಆಯಾ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಮೊಕುಲೆಗ್ ತಮ್ಮನೊಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕಜಂಬುದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಮೊಕುಲು ಗರ್ಭಗುಡಿತ್ತ ನಾಲ್ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಕುಂಟು ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಲ್ಲುಬೆರ್. ಕಜಂಬು ಪರಕೆದ ಜೋಕುಲು ನಾಲ್ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಕುಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಪೊಲ್ಲೆಗ್ಲಾ ಪರಕೆ ಪಾಡ್ಬೆರ್. ಉಂದುವೇ ಅಕ್ಲೆನ ಸೇವೆಗ್ ತಿಕುನ ಸಂಭಾವನೆ. ಪಿರಾಕ್ಡ್ ನಾಲ್ ಜನೊತ್ತ ಬದಲ್ಗ್ ನಲ್ಪ ಜನೊ ಬರೊಂದು ಇತ್ತರ್ಂದ್ ತೋಜುಂಡು. ಮದಿಪುದ ಪಾತೆರೊಡು ನಲ್ಪಮಂದಿ ನಾಲ್ಪೊಲ್ಲೆಗ ಪನ್ಪಿ ಪಾತೆರ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ನಲ್ಪ ಜನೊತ್ತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲಾದ್ ನಾಲ್ ಜನೊ ಮಾತ್ರೆ ಬರ್ಪೆರ್.
ಕಣ್ಣೂರ್
ಕಣ್ಣೂರ್(ಮಲಯಾಳಂ:കണ്ണൂര്‍) ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಣ್ಣೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆ ಅಂಚೆನೇ ಪುರಸಭೆ. ಉಂದು ಕಣ್ಣೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೇಂದ್ರ ಜಾಗೆಲಾ ಅಂದ್. ೪, ೯೮, ೧೭೫ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಹೊಂದ್‍ನ ಈ ನಗರೊ ಕೊಚ್ಚಿ, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳಡು ೪ನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಸಮುಚ್ಚಯೊ. ಇಂಡಿಕಸ್ ಎನಲಿಟಿಕ್ಸ್(Indicus Analytics) ಪನ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಲ್ಪದ ವಸತಿ, ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕೊ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಇಂದೆತ ಆದಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಾಲ್ತಿನ ಸಂಸೋದನೆದ ಪ್ರಕಾರೊ ನಿಲೆ ಆಯರ ಬಾರತೊಡೆ ೧೦ ಅತ್ಯುತ್ತಮೊ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾತ್ಂಡ್. ಇಂಡಿಕಸ್ ಈ ಸಂಶೋಧನೆದ ನಿವಾಸ ಸೂಚಿನ್ಯ ತಯಾರ್ಪಿಯೆರೆ ೬ ಅಂಸೊಲೆನ್ ಗಣನೆಗ್ ದೆತೊಂದೆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅವು; ಆರೋಗ್ಯೊ, ಶಿಕ್ಷಣೊ, ಪರಿಸರೊ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮನರಂಜನೆ. ತೆಯ್ಯಂ ಮುಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್‍ದ ಕಲೆ. ಕಣ್ಣೂರ್‍ದಲ್ಪದ ಪೊರ್ಲುದ ಕಡಲಕರೆಂದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಕೈಮಗ್ಗ ಕಣ್ಣೂರ್‍ದ ನಾನೊಂಜಿ ಆಕರ್ಸನೆ.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕಣ್ಣೂರುಗು ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಸಮುದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ, ಓಯ್ಟ್ಲಾ ಬರೋಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ಡ್ ಮಾಹೆ ಬೊಕ್ಕ ತಲಪಾಡಿದ ನಡುಟ್ ಕಣ್ಣೂರು ಬರ್ಪುಂಡು.
ತರೆ ಪುಚ್ಚೆ
ತರೆ ಪುಚ್ಚೆ ಉಂದ್ ನರಮಾನಿಲ್ ತರೆಕೂಜಲ್ನ್ ಬಾರ್ ದ್, ಪೊರ್ಲುಡ್ ಮುಡೆದ್ ಮಲ್ತಿನವೇ ಪುಚ್ಚೆ. ಪುಚ್ಚೆ ಪಣ್ಪಿನಾ ಒಂಜಿ ಮುರ್ಗಲಾ ಉಂಡು.
ನಮೂನೆಲು
ವಿಶೇಶವಾದ್ ಪೊಣ್ ಜೋಕುಲು ಅಕಲೆನಾ ಆಸಕ್ತಿದ ಪ್ರಕಾರ ರಡ್ದ್ ಪುಚ್ಚೆ, ಮೂಜಿ ಪುಚ್ಚೆ ಕಟೊನ್ವೆರ್. ಜಿಡೆ ನೇಪಿನವು ಒಂಜಿ ಸ್ರಜನಾತ್ಮಕ ಕಲೆ. ಮೂಜಿ, ನಾಲ್ ,ಆಜಿ ಎಲೆತ ಜಿಡೆ ಮುಡೆವುನ ಕೈಚಳಕ ನೆಕ್ಕೊಂಜಿ ಸಾಕ್ಶಿ. ಉದ್ದದ ಜಿಡೆ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತ ಪಂಡ್ ದ್ ತುಳುವೆರ್ನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಕೂಜಲನ್ ಉದ್ದ ಬುಲೆಪಾವೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬೇತೆಬೇತೆ ರೀತಿದ ಎಣ್ಣೆಲೆನ್, ಸಸ್ಯೊಲೆನ ತಪ್ಪುದ ಗಸಿಕ್ಲೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ತರೆ ಸೂಡಿಲೆನ್ ಪೊಣ್ಜೊಲ್, ಮಲ್ಲ ಪುರೋಹಿತೆರ್ಲ,
ಕದಿಕೆ
ಕದಿಕೆ ಪಂಡ ಬಾರ್, ಬಜ್ಜೆಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಸಂಪಲ್ತಿದ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದೀಪುನ ಜಾಗ್ ಅಂಚನೆ ವಸ್ತ್. ಕದಿಕೆದ ಉಪಯೋಗ ಕೃಷಿಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ. ದಯೆಪಂಡ ತೋಟೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಂಡೊಡು ಬುಲೆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಿಂಜದ್ ದೀಯೆರೆ ಕದಿಕೆನೇ ಬೋಡು.
ಕದಿಕೆ ಪಂತ್ತಿ
ಕದಿಕೆ ಪಂತ್ತಿಂದ್‍ಲಾ ಒಂಜಿ ಉಂಡು. ಅಯಿನ್ ಪೂಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಲುವೆರ್. ಗಣಪತಿ ದೇವೆರೆಗ್ ಬಾರಿ ಪಿರ್ತಿಗೆ ಈ ಪಂತ್ತಿಡ. ಕದಿಕೆ ಪಂತ್ತಿಗ್ ಕನ್ನಡಡ್ ಗರಿಕೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬರೆಪಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು
ಪಿರಾಕ್‌ದ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದು ಬರವು ಕಲ್ಪುನ ಔಕಾಸ ಇತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲುಲಾ ಬರೆತಿನಿ ಕಮ್ಮಿ. ಆಂಡಲ ಕೆಲವು ಪೊಂಜೊವುಲು ಇಲ್ಲದಕ್ಲೆನ ಬೆಂಬಲೊರ್ದ್ ಬರವು ಕಲ್ತ್‌ದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ, ಮುಳಿಯ ಮೂಕಾಂಬಿಕ ಅಮ್ಮ, ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಜೈನ ಪೊಂಜೊವು, ಸೀತಾದೇವಿ ಪಡುಕೋಣೆ, ಸುಶೀಲ ಆರ್.ರಾವ್, ಮಟ್ಪಾಡಿ ಕಮಲಾಕ್ಷಿ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಬಾಯಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಆರ್. ಸತ್ಯಭಾಮ ದೇವಿ, ವಾಸಂತಿ ಬಾಯಿ ಪಡುಕೋಣೆ, ಬೆಳ್ಳೆ ಸೀತಾರತ್ನಮ್ಮ, ಲೀಲಾಬಾಯಿ ಕಾಮತ್, ಸರಸ್ವತಿ ಬಾಯಿ ರಾಜವಾಡೆ, ಚಂದ್ರಭಾಗಿ ಕೆ. ರೈ, ಲೀಲಾ ಕಾರಂತ್, ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಆನಂದಿ ಎಸ್. ರಾವ್, ಲಲಿತಾ ರೈ- ಮುಕುಲು ಪೂರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ದುಂಬೇ ಬರೆವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು. ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ, ಮುಳಿಯ ಮೂಕಾಂಬಿಕ ಅಮ್ಮ, ನೆಲ್ಲಿಕಾರ್ ಜೈನ ಪೊಂಜೊವು, ಸೀತಾದೇವಿ ಪಡುಕೋಣೆ, ಮಟ್ಪಾಡಿ ಕಮಲಾಕ್ಷಿ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಬಾಯಿ, ಆರ್.ಸತ್ಯಭಾಮದೇವಿ, ವಾಸಂತಿ ಬಾಯಿ ಪಡುಕೋಣೆ,ಬೆಳ್ಳೆ ಸೀತಾರತ್ನಮ್ಮ, ಲೀಲಾಬಾಯಿ ಕಾಮತ್, ಸರಸ್ವತಿ ಬಾಯಿ ರಾಜವಾಡೆ, ಚಂದ್ರಭಾಗಿ ಕೆ.ರೈ, ಶಾರದಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಲಲಿತಾ ರೈ ಮುಕುಳು ಪೂರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಮಾನ್ತುತ್ತೆರ್.
ಮುಳಿಯ ಮೂಕಾಂಬಿಕ ಅಮ್ಮ(1870–1942)
ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕದ 'ಪುಣಚ' ಗ್ರಾಮೊಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಶಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಮ್ಮ ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಮುಳಿಯ ಕೃಷ್ಣಬಟ್ಟೆರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರ್. ಮೆರೆಗ್ ಐನ್ ಜೋಕುಲು ಆನಗ ಕಂಡನಿ ತೀರ್ಪೋಯೆರ್. ಐತೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಡಪತ್‌ಲ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲ ಮೆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೀತಿ ಕಮ್ಮಿಯಾಯಿಜಿ. ಸೊಂತ ಶೋಭಾನೆ ಪದೊಕ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಬರೆತಿನ ಪ್ರತೀ ಪದೊಕ್ಲೆನ ಕಡೆಟ್ 'ಮೂಕಾಂಬೆ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ನ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ.
ಸೀತಾದೇವಿ ಪಡುಕೋಣೆ (1903–)
ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಮಾದೇವಿ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗಲ್. ಮೆರೆನ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ ಕೊಂಕಣಿಯಾಂಡಲ ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಲೆನ್ ತೆರಿದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ದಾಸೆರ್ನ ಪದೊಕ್ಲೆನ್ ಪನೊಂದ್ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಪದ ಪನ್ಪುನಾರಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. 'ಹೋಂ ರೂಲ್', 'ಮಂಡೋದರಿ', 'ಸೊಹ್ರಾಬ್ ರುಸ್ತುಂ'ಪನ್ಪಿನ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ಅಭಿನ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್.
ಸಂತೆಮಗಳೂರು
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊದ ಪ್ರಕಾಶಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮ ಒಂಗೋಲಿರ್ದ್‌ ೬೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತಡ್ದ್ ೨೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‍ ದೂರೋಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ.
ಶಾಲೆಲು:
ವರ್ಗೊ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೊಲು ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಕಾಶಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೊಲು
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬರೆಪಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು
ಚಂದ್ರಭಾಗಿ ರೈ (1916–)
ಲೇಖಕಿ, ಕಬಿ, ಬೊಕ್ಕ ಚಿಂತಕಿ. ಇಂಬೆರ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕ್ದ ಅನಂತಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ 'ಏರ್ಯ' ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೇರ್ 'ಸರ್ವೋದಯ' 'ಜ್ಯೋತಿ', 'ನವಭಾರತಯುಗ','ರಾಯಭಾರಿ' 'ಪ್ರಪಂಚ' ಪನ್ಪಿನ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ತುಲುಟು ಕಬಿತೆ ಬರೆತಿನ ಸುರೂತ ಪೊಂಜೊವು ಮೇರ್.
ಕಬಿತೆಲು
ಬೆಂಗಳೂರುಡು ನಡತಿನ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು `ತೂದು ಮುಗಿಯಂದ್' ಪನ್ಪಿನ ಕಬಿತೆನ್ ಓದ್ದೆರ್.
ವೈದೇಹಿ
ವೈದೇಹಿ ಒರ್ತಿ ಕನ್ನಡದ ಪುದರ್ ಪೋಯಿ ಲೇಖಕಿ
ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಕುಡ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪಂಡ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಂಗಳೂರು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯ "ಜ್ಞಾನವೇ ಬೆಳಕು" ಪಂಡ್‍ದ್. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾಗೆನ್ `ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ' ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗ್ ಮೈಸೂರುದ ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕುಡ್ಲದ ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ ಆಂಡ್. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾಗೆ ಸುಮಾರು ೩೬೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಕೊಡಗು ಬುಕ್ಕ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಲು ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ ಸೇರುಂಡು.
ಕ್ಯಾಂಪಸ್/ಆವರಣ
೬೫೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಡು ವಿಸ್ತಾರವಾತು. ಸೋಕುತಾ ಪಂತಿಹಾಸ್ ನ ಆಂಗಣ ಉಂಡು. ಸ್ವಚ್ಛವಾಯಿನ ಪರಿಸರ, ಬುಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಲೈಬ್ರರಿ ಉಂಡು.
ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯೊ ಬುಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಲು
ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆತಾ ಅನನ್ಯತೆಲು ವಿಭಾಗೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವಿಭಾಗಟು ಉಪ್ಪುನ ಪೀಠೊಲು
ಚಾವಡಿ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊನ್ಸಗ
ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಒಂಜಿ ಸಿರಿವಂತ ಕುಟುಂಬಡ್ ಪುಟುದಿನಾರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್‍ಲ ಅಪ್ಪೆಗ್‍ಲ ಏಳ್ ಜನ ಜೋಕುಲು. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಐಟ್ ಸುರೂತ ಆನ್ ಮಗೆ. ಮೇರ್ ಕುಟುಂಬಡ್ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಆತಿನ ಕಾರಣ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪರಂಪರ್ಯನ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಮುಂದುವರ್ಸೊದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಅರ್ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಆಸೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನೆಕ್ಕಾದ್ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಅರೆನ್ ಮಿಲಿತರಿಗ್ ಸೇರ್ಸಾಯೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೇರ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಅರೆಗ್ ಎಲ್ಯಡ್ದಿಂಚಿ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ ಕೊರಿಯರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೇರ್. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಅರೆನ ೫ನೇ ವರ್ಷ‍ಡ್ ಮಿಲಿಟರಿಗ್ ಸೇರಿಯೇರ್. ಅರೆನ ೮ನೆ ಪ್ರಾಯೊಡು ಅರೆಗ್ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸೀಕ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಗೊತ್ತುಬರ್ಪುಂಡು. ಆರ್ ಅರೆನ ನನತ ಜೀವನನ್ ಜೀವನೊನು ಕ್ರಿಸ್ತೇರ್‍ನ ಸಂದೇಶೊನು ಪ್ರಚಾರ ಮನ್ಪಾರೆ ನರ್ಧಾರ ದೆತೊಡೇರ್. ಉಂದು ಕಾರ್ಯೊನು ಶುರುಮನ್ಪಾರೆ ದುಂಬು ಆರ್ ಜೋಕುಲೇಗ್ ನೀತಿಭೋದನೆದ ತರಬೇತಿ ಕೊರಿಯಾರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೇರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಅರೆನ ಜೀವನೊನು ದೇಶಸೇವೆಗಾದ್ ಮುಡಿಪುದೀಯೆರ್. ಆರ್ ಅರೆನ ಲತ್ತ್ ಪ್ರಾಯೊಡು ಅರೆನ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಮನ್‍ತೇರ್.
ಜೀವನ
ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಇಟಲಿದ ಗೊಂಜಾಗದ ರಾಜಕುಮಾರೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬದ್‍ಕ್ದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್, ರಾಜಕುಮಾರ ಪದವಿನ್ ಬುಡ್ದು ದೇವೆರೆನ ಮಿತ್ತ್‍ದ ಪ್ರೀತಿಗ್, 18 ನೇ ವರ್ಸೊಡು Society of Jesus ಸೇರ್ದ್, ಬೇತೆದಕ್ಲೆನ ಸೇವೆಗ ತನನ್ ಅರಪಿಸಾಯೆರ್.
ಪ್ಲೇಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಣ
ಆರ್ ರೋಮ್ ನಗರೊಡು ಕಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ಲೇಗ್ (plague) ಸೀಕ್ ಇಡೀಕ ಪರಡೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪನಗ 24 ವರ್ಸೊದ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಜಾಗ ಮೆಕ್ಲೆನ ಸೇವೆಗ್ ಉಂತ್ಯೆರ್. ತನ್ನ ಒರಿನ ಸಹಪಾಠಿಲ್ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಸೇವೆಡುಪ್ಪುನಗ ಆರೆಗ್ಲ ಪ್ಲೇಗ್ ಬತ್ತ್‌‍ದ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊನ್ಸಗ https://tcy.wikipedia.org/s/wg
ಜೂನ್ ೨೧ಗ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್‍ನ ಪರ್ಬ ಪಂದ್ ಆಚರ್ಸುವೇರ್.
ವರ್ಗೊ:ಸಂತೆರ್
ಶ್ರೀಲಂಕಾ
ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ಲಂಕಾ, ಲಂಕೆ, ಲಂಕಾದೀಪೊ, ಸಿಂಹಳದೀಪೊ, ಸೆರೆಂದಿಬ್ ಇಂಚಿತಿ ಪುದರ್‍ಲೆಡ್ ಗುರುತಿಸಹಿನ ಶ್ರೀಲಂಕೊ ಬ್ರಿಟಿಸೆರೆ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಸಿಲೋನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೨ಡ್ ಆ ಪುದರ್‍ ಶ್ರೀಲಂ ಪಂಡ್‍ದ್ ಬದಲಾಂಡ್.
ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ (೧೯೭೨ಕ್ ದುಂಬು ಸಿಲೋನ್) ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆಗ್ನೇಯಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರ.
ಪುರಾತನ ಕಾಲೊರ್ದು ಲಂಕಾ, ಲಂಕಾದ್ವೀಪ, ಸಿಂಹಳದ್ವೀಪ, ಸೆರೆಂದಿಬ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‍ಡ್ ಗುರುತಿಸೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಸಿಲೋನ್ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೨ಟ್ ಅಯಿತ ಪುದರ್‍ನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚರಿತ್ರೆ
ಶ್ರೀಲಂಕೆಗ್ ಸಿಂಹಳ ಜನಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಪ್ರಾಯಶಃ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊರ್ದು ಬತ್ತ್ ದುಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು ಪಂದ್ ಊಹೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಇಡೆಗ್ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮನ್ ತೆರಿಪಾಂಡ್. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತರ್ದ್]] ತಮಿಳೆರ್ ನ ವಲಸೆ ಸುರುವಾದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲೊಗಾನಗ ಮಸ್ತ್ ತಮಿಳೆರೆನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶ್ರೀಲಂಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಕರಿನ ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊಡು ಶ್ರೀಲಂಕೆದ ತಮಿಳು ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಿಂಹಳೀಯೆರೆನ ನಡುಡು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಅಶಾಂತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುಟು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ತೊಂದರೆಲ್ ಉಂಡಾದಿತ್ತೊ. ೨೦೦೪ಟ್ ಒಂಜಿ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್.
ರಾಜಕೀಯ
ಶ್ರೀಲಂಕೆದ ಇತ್ತೆದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಮೈತೀಪಾಲ ಸಿರಿಸೇನಾ. ಇತ್ತೆದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಲ್ ವಿಕ್ರಮಸಿಘ್ಹ.
ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಲು
ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬಾರೀ ಎಲ್ಯ ದ್ವೀಪ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಮುಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಬೀಚ್, ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಲು ಅಭಿವೃಧ್ದಿಅವೊಂದುಲ್ಲ. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‍ದ ಸಂಪತ್ತ್ ಪ್ರವಾಸಗ್ ಬತ್ತಿನಕುಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಿಸವೊಂದುಂಡು. ಈ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಡ್ ತೆತ್ತಿ ದೀಫುನ ಏಮೆಲು,ಬಣ್ಣ ಬಣ್ನದ ಪಕ್ಕಿಲು, ನಾನಾ ಬಗೆತ ಮಂಗಲ್ಲು, ಚಿರತೆಲು, ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲ, ರಾವುನ ಮೀನ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಾ‌‍ಲ್ಫಿನ್ ದ ಜೊತೆತ್ತ ಗೊಬ್ಬು ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಲೆದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶೊಲು. ಈ ದೇಶ ಇಂಚಿಪ್ಪಗು ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಯಾದ್ ಬುಲೆವೊಂದು ಉಂಡು. .ಪರ್ವತ ಅರೋಹಿನಕುಲೆಗ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬಾರಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ ದೇಶ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜಮಾರ್ಗೊಲೆನ ಕೈತಲ್‍ಡ್ ಆನೆಗುಲೆಗ್ ಪಾರ್ಕ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್, ಗಾಲೆ ಪನ್ಪುನವುಲು ನಡಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಲ್, ಯೇಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿರತೆಲು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಯಾರಾದ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಫಿ,ಚಾ ವ್ಯವಹಾರ, ಕಾಡಿದ ನಡುಟ್ಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಶೇಷಲ್ ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಲು. ಈ ಕಾರನೋರ್ದು ಪ್ರಸಿಧ್ದ ಪ್ರವಾಸಿಗೆ "ಮಾರ್ಕೋ ಪೋಲೋ" ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಶನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಸಾಲ್‍ಗ್ ಸೇರ್ಸಾದೆ.
ಕೊಲಂಬೋ
ಕೊಲಂಬೊ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಉಂಡು. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಗೊಳುರ್ದು ಮೇ ತಿಂಗೊಳುದ ಉಳಾಯಿ ಇಡೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಮುಲ್ಪ ಮಹಾದೇವಿ ವಿಹಾರ, ಪಾರ್ಕ್, ಪೂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‍ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ.ಮುಲ್ಪ ಜು‍ಲೈ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಳುದ ನಡುಟ್ಟು ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪರ್ಬವಾಯಿನ "ವೇಲೇ" ‌ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನಡಪುಂಡು.
ಕಡಲ್‍ದ ಪುಡೆಕುಲು
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಮ್ ಬೀಚ್ ಸುಮಾರು ೧೬೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕೈತಲ್‍ಡೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೂಡ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಇಡೆಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಚ್ಚ. ಗಾಲೆಡುಪ್ಪಿನ "ಅನ್ ವಾಟೂನಾ" ಕಡಲ ತೀರ ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಂಚೂಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ೧೫ ಕಡಲ ಪುಡೆಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಬೆಂಟೋಟ ಕಡಲ ಪುಡೆಟ್ಟ್ ಡೈವಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾರ್ಕ್ ಲಿಂಗ್ ಮನ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. ಹವಳದ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ದ ಉಲಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಗುಹೆಕುಲು ಅಭಿವ್ರದ್ದಿದ ಪಥೊಟ್ಟುಲ್ಲ.
ಆಡಮ್ಸ್ ಪೀಕ್
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಆ ದೇಶದ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವತ್ತ್ ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ದುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಶ್ರೀಪಾದ ಉಪ್ಪುನೆ ಉಂದುವೇ ಜಾಗೆಡ್. ಬೌದ್ಧ,ಹಿಂದು,ಮುಸ್ಲಿಂ,ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿನ್ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾದೆರ್. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿನ್ ಮುಟ್ಟೊಡ್ ದಾಂಡ ಸುಮಾರ್ ೪೮೦೦ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಮೊಟ್ಟೊಂದು ಪೋವೊಡಾವುಂಡು.
ಅನುರಾಧ ಪುರ
ಸಾರ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗುಲೆ ದುಂಬು ಅನುರಾಧಪುರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ  ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪಿರಾಕ್‍ದ ನಗರೊನು ತುನಗ ಮುಲ್ಪ ಬಾರಿ ದುಂಬುಡೇ ನಾಗರಿಕತೆ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಈ ಊರುದಅ ರಚನೆನ್ ಕೂಡ ಬಾರಿ ಯೋಜನಾಬದ್ದವಾದ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಧಾನೊಲು ಅವಶೇಷೊಲು ಅರಮನೆ, ದೈತ್ಯ ಗಾತ್ರದ  ಸ್ತೂಪೊಲು ಮುಲ್ಪದ ಇತಿಹಾಸನ್ ವಿವರಿಸುವ.
ಡಂಬುಲ್ಲ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯ
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧ ಪರಂಪರೆದ ಒಂಜಿ ಒಳನೋಟ ಡಂಬುಲ್ಲ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ದೈತ್ಯಕಾರದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಿಲಾ ಸ್ತರಟ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹಮಲ್ತ್ ದೀತ್ಂಡ್.
ಗಾಲೆ ಡಚ್ ಕೋಟೆ
ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ನಡಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಬಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕರಿ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ವಜ್ರದ ಹೊಳಪು ಉಪ್ಪುನ ಕರಕುಶಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ್ ಉಂಡು.
ಉದಕಮಂಡಲ
ಉದಕಮಂಡಲ ಉ೦ದು ಭಾರತ ದೇಶೊತ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯೊ ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಉದಕಮಂಡಲೊಡು ಬಡಗ, ತೋಡ, ಕೊರಗ, ಕುರುಬ ಪಾತೆರನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಮಾತ ಭಾಷೆಗೆ ಅಪ್ಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥೊಲು ಮಾತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡೆ ಬರೆತೆರ್. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಭಾಷೆಗ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರ್ತ್೦ಡ್. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಕುಲು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಭಾರತ ದೇಶೊಡು 17 ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಕೃತಭಾರತೀ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಸ್ಧೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡುಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ಪಾತೇರೊಡು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಕಲ್ಪೊಡು, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆವೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದ್ ಉಂಡು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಲಾ ಉಂಡು.
ಚಾಮುಂಡಿ
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪೊಣ್ಣ್ ಭೂತೊ ಚಾಮುಂಡಿ. ನಂಬುನಕುಲು ಇಂದೆನ್ ಅಪ್ಪೆ ಚಾಮುಂಡಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ದುರ್ಗೆನ ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಚಾಮುಂಡಿ. ಚಂಡಿ, ದುರ್ಗೆ, ಪಾರ್ವತಿ ಮೆಕ್ಲ್ ಪೂರೆರ್ಲಾ ಒಂಜೇ ರೂಪೊಂದು ನಂಬುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಚಾಮುಂಡಿ ಭೂತೊಗುಲು ಉಂಡು.
ಚಾಮುಂಡಿ ಪದ ವಿವರಣೆ
ಮುಲ್ಪ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪುದರ್‌ದೊಟ್ಟುಗೆ ಚಾಮುಂಡಿ ಸೇರೊಂದ್‍ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಇಂದು ಮಾಂತ ಭೂತೊಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅತ್ತ್. ಬದಲಾತ್ ಚಾಮುಂಡಿ ಪುದರ್‌ನ್ ಸೇರೊನುನ ಈ ಮಾಂತ ಭೂತೊಲುಲ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಜಾಗೆದ ಕಾರ್ನಿಗೊ ಆದ್ ಜನೊ ನಂಬುನಂಚನೆ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಚಂಡಿ>ಚವುಂಡಿ>ಚಾವುಂಡಿ>ಚಾಮುಂಡಿ ಪುದರ್ ಇನಿಕ್ಕ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯಾದ್ ಪುದರ್ ಬೆಳಗೊಂದುಂಡು. ಚಂಡಿಕೆ, ಚವುಡಿಕೆ, ಚೌಡಿಕೆ, ಚೌಡಮ್ಮ, ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕನ್ನಡ ಪುದರ್‌ದ ದೇವಿ ಆರಾಧನೆಲು ನಡತೊಂದುಂಡು. ದೇವಿ, ಈಶ್ವರಿ, ಇಂಚ ನವದುರ್ಗೆನ ರೂಪ ಪಡೆಯಿನ ಪಾರ್ವತಿಲಾ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಚಾಮುಂಡಿ ಆರಾಧನೆಗ್‍ಲಾ ಒಂಜಾತ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ ಉಂಡು.
ಚಾಮುಂಡಿ ಭೂತೊದ ಪಾರಿ ಪಾರಿ
ದುಂಬಾತ್ ಸೀಮೆ ದೇವೆರಾಯಿನ ಪರಿವಾರ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವೆರೆನ್,
ಮಾಗಣೆ ದೇವೆರಾಯಿನ ಅಪ್ಪೆ ಜಲಧುರ್ಗೆನ್,
ಗ್ರಾಮ ದೇವೆರಾಯಿನ ಸದಾಶಿವ ದೇವೆರೆನ್,
ಗ್ರಾಮ ದೈವಲಾಯಿನ ಇರುವೆರ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು,
ಶಿರಾಡಿ ರಾಜನ್ ದೈವೊನು,
ಕುಟುಂಬೊತ ಧರ್ಮದೈವೊಲೆನು,
ಅಪ್ಪೆ ಚಾಮುಂಡಿನ ರಜಾಂಗಣೊಡು ಮಾಲ್ಪಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು
ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್
alt=ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್|thumb|ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಆರ್ ಪುಟಿದಿನಿ ೨೪-ಏಪ್ರಿಲ್-೧೯೭೩, ಅರೆನ ಪೂರ್ತಿ ಪುದರ್ ಸಚಿನ್ ರಮೇಶ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್, ಆರ್ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ಆತೆರು.ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಪಟ್ಟು ಆತೆರ್,ಸಚಿನ್, ಮುಂಬೈ ತಂಡದ ಪರವಾದ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್, ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಗೊಬ್ಬುನ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅರೆನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ದ ದೇವೆರ್ ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಲು
thumb|ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಊರುದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು|alt=ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಊರುದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು (ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗ) ಬರ್ಪಿನ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಇಂಚ ಉಲ್ಲಾ:
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
alt=ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ|thumb|ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗೊ:ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
ತರ್ಂಬುಚ್ಛಿ
ತರ್ಂಬುಚ್ಛಿ ಒಂಜಿ ಉರುಂಟು ಆಕಾರೋಡು ಉಪ್ಪುನ ಹಗುರದ ಮರಟ್ ಮಲ್ತಿನ ವಸ್ತು. ಉಂದೆನ್ ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡ್ಯರ, ಅತ್ಹಂಡ ಮುಚ್ಚಳ ಅಥ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು
ಜಯಕಿರಣ ಫಿಲಂಸ್‍ದ ಲಾಂಛನೊಡು ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಾಂಡೇಶ್ವರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಡೀರ ತುಳು ಸಿನೆಮಾ `ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು'. ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕೆ ವೀರೇಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಕಾವೂರ್ ಇಂಬೆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಉಂದು ಅರೆನ ಸುರುತ್ತ ಸಿನೆಮೊ. ಈ ಸಿನೆಮೊನು ಕುಟುಂಬದ ಮಾಂತೆರ್ಲಾ ಕುಲೊಂದು ತೂವೊಲಿ. ಚಾಲಿಪೋಲಿಲು ಸಿನೆಮೊಡು ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್, ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡೀಲ್, ಭೋಜರಾಜ ವಾಮಂಜೂರ್ ಮೊಕುಲು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾನೊದ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸದೆರ್. ಮೊಕ್ಲೆಗ್ ಅರವಿಂದ ಬೋಳಾರ್, ಸುಂದರ ರೈ ಮಂದಾರ ಸಾಥ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮನರಂಜನೆಗ್ ಎಂಚಿನ ಮಾತ ಬೋಡು ಅವು ಪೂರ ಈ ಸಿನೆಮೊಡು ಉಂಡು. ಹಾಸ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯ ರಡ್ಡೆಕ್ಲ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊರ್ನನ್ಚಿನ ಸಿನಿಮೊ ಪಂಡ ಅವು ಚಾಲಿಪೋಲಿಲು ಅಂಚಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಸಿನೆಮೊ ನಾಲ್ನೂದು ದಿನ ಕರಿದುಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ಸುಮಾರ್ ಆಜಿ ಪದ್ಯ ಉಂಡು. ಐಟ್ಟ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಪದ್ಯೊಗ್ ವೀರೆಂದ್ರೆರೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದೆರ್, ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿ ಮನೋಹರ್ ಮೆಕುಲು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಉತ್ಪಲ್ ನಾಯನಾರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೂಲ್ ಜಯಂತ್ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ದಿವ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನವ್ಯ ಈ ಸಿನಿಮೊದ ನಾಯಕಿಯರಾದ್ ತೋಜಿದೆರ್. ಈ ಸಿನೆಮೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ದಿನ ಟಾಕಿಸ್ಡ್ ಬಲಿತ್‍ದುಂಡು.
ತರ್ಂಬುಚ್ಛಿ
ಪದೋತ ಅರ್ಥೊ
ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿನ್ ಅಂರ್ಬುಚ್ಚಿಂದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಸುಳ್ಯೊದಂಚಿ ತಂರ್ಬುಚ್ಚಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಸುಳ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪುತ್ತೂರುದಂಜಿ ಈ ಸಬ್ದೊನು ಗಳಸೊ೦ದುಲ್ಲೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಒಡಿಪುಡ್ ತಟ್ಟಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿದ ರೂಪೊ
ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿನ್ ಸೇರೆ, ದೂಪ, ಪೆಲ ಮರತ್ತ ಪಲಯಿಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಸೇರೆದ ಮರತ್ತ ಪಲಯಿಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸೇರೆ ಮರ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ದಿಂಜ ಹಗುರೊ. ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿನ್ ಕೈಟ್ ಪತ್ತ್‌ನಗ ಆತ್ ಹಗುರೊ. ಉಂದು ಉರುಂಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಂಡು. ಗಂಜಿದ ಕರಕ್ಕ್ ಆಪುನಲೆಕೊ ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ಹದೋತ ಬಟ್ಟಲ್‍ದಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತೂವನಗ ದೋಸೆದ ಕಾವಲಿದ ಲೆಕ್ಕನೇ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾಗೆ ಕೂಡಾ ಅಂದ್.ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್‍ದ ಕೋಟೆ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್‍ಪೋಯಿನವು.
ಸತೀ ಕಮಲೆ
ಸತೀ ಕಮಲೆ ತುಳುಟ್ಟು ತುಳುಟ್ಟು ಬರೆಯಿ ಸುರುತ್ತ ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ೧೯೩೬ಡ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದೆನ್‍ ಬರೆಯಿನಾರ್ ಪಣಿಯಾಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಉಪಾಧ್ಯೆರ್‍. ಎಸ್‍.ಯು.ಪಣಿಯಾಡಿ ಎಂದ್‍ ತುಳುವೆರೆಗ್ ತೆರಿದುಪ್ಪಿ ಇಮೆರ್ ತುಳುಕು ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿ ಸೇವೆ ಮಾಮಲ್ಲ.
ಕಾದಂಬರಿತ್ತ ಬಗೆ
ಸತೀ ಕಮಲೆ ಕಾದಂಬರಿಡ್ ಪದಿರಾಡ್‍ ಉಲ್ಲಾಸೊಲು ಉಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿದ ಕತೆ ಎಲ್ಯೆ ಆಂಡಲಾ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ವಾದುಂಡು. ಪಣಿಯಾಡಿದಾರ್ ತನ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆ ಶಿವಳ್ಳಿ ತುಳುಟ್ಟು ಈ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಬರೆತ್ತೆರ್‍. ಆಧುನಿಕತೆತ ಏಚನೆಗ್ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ವಿರೋದ ತೋಜುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಲೆಕ್ಕ್ ಎಚ್ಚಿಂಬು ಕೊಪಿ‍ ಲೆಕ, ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ತೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಆಣ್‍ಜೇವುಲೆಗ್ ಎಚ್ಚ ಮರ್ಯಾದೆ, ಪೊಣ್ಣಜೇವುಲೆಗ್ ತಿರ್ತ ತಾನೊ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಚಿಕ್ಕು
ಚಿಕ್ಕು ಒಂಜಿ ಫಲ ವಸ್ತು. ಚಿಕ್ಕುನ್ ಕರ್ನಾಟಕಡ್ ಸಪೋಟ, ಉತ್ತರಭಾರತಡ್ ಚಿಕೂ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ನೆತ್ತ ಮೂಲ ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ಯ ಅಮೇರಿಕ. ನೆತ್ತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಸಪೊಡಿಲ್ಲಾ. ಉಂದ್ ೩೦ ಮೀ‌. (೯೮ಫೀಟ್) ಉದ್ದ ಬುಲೆವುಂಡ್. ನೆಟ್ಟ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ಇರೆ ಒಂತೆ ಚೂಪಾತಿನ ಆಕಾರಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡ್. ಚಿಕ್ಕುಗ್ ಕನ್ನಡಡ್ ಚಿಕ್ಕು ,
ಮರತ ಪೊಲಬು
ಚಿಕ್ಕುದ ಮರ ನಿಧಾನೊಗು ಬಳಪುನಂಚಿನ ಮರ ಉಂದು ಯಾಪಲ ಪಚ್ಚೆಯಾದೆ ಉಪ್ಪುಂಡು .ಚಿಕ್ಕುದ ಮರಟ್ ಎಲ್ಯ ಬೊಲ್ದುದ ಪೂ ಆದ್ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು .ಚಿಕ್ಕು ಕೊಯ್ಯಿನಗ ಬೊಲ್ದುದ ಪೇರ್ದ್ ಲೆಕ್ಕಂದಿನ ಮಯಣ ಬರ್ಪುಂಡು.ಚಿಕ್ಕುದ ಉಲಯಿಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಬಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗ
ಚಿಕ್ಕು ತಿನರೆ ಚೀಪೆ ಇಪ್ಪುಂಡ್. ಉಂದು ತಿನರೆಗ್, ಜ್ಯೂಸ್ ಮಲ್ಪರೆಗ್, ಬೊಕ್ಕ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಮಲ್ಪರೆಗ್ ಉಪಯೊಗ ಆಪುಂಡು.
ಕೆ ಎಲ್ ರಾಹುಲ್
ಕನ್ನೌರ್ ಲೋಕೇಶ್ ರಾಹುಲ್(ಪುಟ್ಟಿನ ೧೮ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೨‍ಗ್) ಕರ್ನಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಳಗದ ಒರಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಪಡೆಯಿನ೦ಚಿನ ಗೊಬ್ಬುನಾಯೆ. ಮೆರ್ ರೊಯಲ್ ಚಾಲೆ೦ಜರ್ಸ್ ಬೆ೦ಗಳೂರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಳಗದ ಸದಸ್ಯೆರ್.ಇ೦ಬೆರ್ ಬಲಕೈ ದ೦ಡಿಗೆ.ಮೆರ್ ೨೦೧೦ ICC ಅ೦ಡರ್-೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೊರ್ಲ್ದ್ ಕಪ್‍ಡ್ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್.
ಮೆರ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಮಲ್ಲತೆರ್.ಇ೦ಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಕೆ ಎನ್ ರಾಹುಲ್ NITK ಸುರತ್ಕಲ್ಡ್ ಮೇಷ್ಟ್ರ್.ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ರಾಜೇಶ್ವರಿ, ಮ೦ಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಟೀಚರ್ ಅದ್ ಬೇಲೆ ಮ‍ಲ‍್ತೊ೦ದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರ್‌ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸುನೀಲ್ ಗವಸ‍್ಕರ್‍ನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.ಇ೦ಬೆರ್ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್‍ನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.
ಕುಸ್ತಿ
ಕುಸ್ತಿ
ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು ಒರಿಯೆ ಪಿರೊರ್ಯನ ಮಿತ್ತ್ ದೈಹಿಕವಾಯಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರ್ ತೂಪೆ. ಜಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಗೊಬ್ಬು ಉಂದು. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ನೆತ್ತ ಉಲ್ಲೇಕ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಡ್ಲಾ ಈ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರುಡ್ ದಸರಾದ ಸಮಯೊಡು ಆಪಿನ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯೊಲು ಭಾರಿ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು.
thumb
ಕುಸ್ತಿ ಪಂಡ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಗಲಸಾಂದೆ ಒರಿಯನೊಟ್ಟುಗು ಒರಿ ಉರ್ಡುದು ಗೆಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬುದ ಬಗೆ. ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಯುಕ್ತಿಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ಬರ್ಪ. ಭಾರತೊಡು ಕುಸ್ತಿ ಅಯಿನವೇ ಆಯಿನ ಲಿಖಿತ ಚರಿತ್ರೆರ್ದ್ ಲಾ ಪುರಾತನವಾಯಿನವು. ಮುಲ್ಪದ ಪುರಾಣಕತೆಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್‌ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಉಂಡು. ರಾಮಾಯಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯೊಲು ಕುಸ್ತಿಪಟುಕುಲೆನ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಯಿನ ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯಲೆರ್ದ್ ಜಿಂಜಿದ್ ಉಂಡು. ಹನುಮಂತೆ, ವಾಲಿ, ಸುಗ್ರೀವೆರ್ ಮೊಕುಲು ಏರೆಗ್‍ಲಾ ಸಗ್ಗಂದಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟುಕುಲು ಆದ್‍ ಇತ್ತೆರ್‌. ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಜರಾಸಂಧೆ ಮೊಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ನಡತ್‍ನ ಕುಸ್ತಿ ಒಂಜಿ ಸ್ಮರಣೀಯವಾಯಿನವು. ಹನುಮಂತೆ ಭಾರತೊಡುಪ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಕುಲೆನ ಆರಾಧ್ಯದೈವವಾದ್ ಉಲ್ಲೆ. ಕುಸ್ತಿಗ್ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ, ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆ
ಭಾರತೊಡು ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆ ಪುರುಷ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್‍ ಪೂರ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ಕುಸ್ತಿ ಶರೀರೊದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆಗ್‍ಲಾ ವ್ಯಾಯಾಮ ಒದಗಿಸಾದ್, ದೇಹೊನು ಸಮಪ್ರಮಾಣೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಾದ್, ಮಾಂಸಖಂಡೊಲು ದಿಂಜುನಂಚ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ದೇಹೊನು ತೂಯೆರೆ ಪೊರ್ಲು ಅಪುಲೆಕೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. (ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ಜೊತೆಕ್ಕ್ ಧೈರ್ಯ,ದುಂಬು ಪೋಪೊನ(ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ) ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಕೊರ್ದ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸೊನು ಬಲಪಡಿಸಾವುಂಡು. ಉಂದು ಗುರುಭಕ್ತಿನ್ ಎಚ್ಚಿಸುವುನ ಕ್ರೀಡೆ. ಬೇತೆ ವಾ ಕ್ರೀಡೆಡ್‌ಲಾ ಇಂಚಿನ ಗುರುಭಕ್ತಿ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಶಿಷ್ಯೆ ಆಯಿನಾಯೆ ಗುರುಕುಲೆನ ಕಾರ್‌ಗ್ ಬೂರುನ ಪದ್ಧತಿ ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಗರಡಿಲೆಡ್‍ ರೂಢಿಡ್ ಉಂಡು.
ಕುಸ್ತಿಡ್‍ ಒಂಜೊಂಜಿ ಸರ್ತಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಜನತ್ತಲೆಕೊ ಜಟ್ಟಿಲು ಅಖಾಡೊಗು ಜತ್ತ್‌‍ದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಿಗದಿಯಾಯಿನ ಕಾಲಮಿತಿಟ್ಟ್ ಒರಿ ನನೊರಿಯನ್ ಚಿತ್ತು ಮಲ್ಪೊಡು; ಪಂಡ್‍ಂಡ ಸೋಲ್ಪವೊಡು. ಸೋಲ್ತ್‌ನಾಯೆ ನೆಲಕ್ಕ್ ಬೂರ್ಂಡ ಯಾವಂದ್. ಆಯನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜಕುಲುಲಾ ಒರೊನೇ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ತಾಗುನಂಚ ಆಯೆ ಅಂಗಾತವಾದ್ ಬೂರೊಡು. ಇಂಚ ಕುಸ್ತಿದ ಸೋಲು ಗೆಲುವುಲು ನಿರ್ಧಾರ ಆಪುಂಡು.
ಸಾಧನೆದ ಅವಶ್ಯಕತೆ
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯೆ ನಾಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಗಮನೊಡು ದೀವೊನೊಡು: 1 ಶಕ್ತಿ, 2 ದಮ್ಮುಕಸ್ತು (ದಮ್ಮು ಮುರಿಯುವುದು), 3 ಪಟ್ಟುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಡಾವುಲು, 4 ಚತುರತೆ. ಈ ನಾಲ್ ಅಂಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಇಜ್ಜಂದೆ ಪೋಂಡಲಾ ಜಯಗಳಿಸಯೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಪುಂಡು. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯಗ್ ದಮ್ಮುಕಸ್ತು ಬಾರಿ/ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನವು. ದಮ್ಮನು ಪೊಲಿಪೆರೆ (ಮುರಿಯಲು) ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಎತ್ ಪೊರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಏದುಸಿರು ಬರಂದಿಲೆಕೊ ಮಲ್ತೊನೊಡು. ಇಂಜಿದಾಂಡ ಅಖಾಡೊಗು ಜತ್ತ್‌ನ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ನಿಮಿಷೊಲೆಡೆ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಸೋತ್‍ದ್ ಪೋವೊಡಪುಂಡು(ವ್ಯಕ್ತಿ ಸುಸ್ತು ಬೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ). ಮೈಸೂರು ದೇಶದ ಅರಸೆರಾಯಿನ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯೆರೆನ್ ಮುಲ್ಪ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊನೊಲಿ. ಆರ್ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುನಕ್‍ಲೆಗ್ ಆಶ್ರಯದಾತೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಸ್ವಯಂ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಲು ಆದ್‍ ಇತ್ತ್‌ದ್‍, ದಮ್ಮು ಪೊಲಿಪೆರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೊಲ್ಪುದ ಪೊರ್ತುಡು ಪುಗೆಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಎರ್ಮೆದ ಕಂಜಿನ್ ತುಂಬೊಂದು (ಕರುವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು) ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟೊನು ಬಡತ್‍ದ್‍ ಜತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಕುಸ್ತಿನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಟ್ಟಿನ್ ಪೊಗ್ಗುನೆಕ್ ದುಂಬು (ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು), ಪೊಸತ್ತ್‌‍ದಾಯೆ ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ದಮ್ಮು ಪೊಲಿತ್ತ್‌‍ದ್, ತನ್ನ ದೇಹದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಎಚ್ಚ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕನೇ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಟ್ಟಿದ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೊಡು. ಉಂದೆಕ್ಕಾದ್ ಬಸ್ಕಿದೆಪ್ಪುನೆ, ದಂಡೆ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಬಲಿಪುನೆ,ಮೊಟ್ಟುಲೆನ್ ಬಡತ್‌ದ್ ಜಪ್ಪುನೆ (ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವುದು), ದಿನ್ನೊದ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಪತೊಂದು ತಿರ್‌ಗವುನೆ. ಮಟ್ಟಿನ್ ಕುರಾಯಿಸವುನೆ, ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಬಲಬರಿಯೆರೆ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ತಿರ್‌ಗವುನೆ, ಪೆಟ್ಟ್ ತಿನ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ತುಡೆಕುಲೆಗ್ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಗಿ ಬರಿಯೆರೆ ಕಂಬ ಕಟ್ಟುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಂಗಸಾಧನೆಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸವೊನೊಡು. ಮಾತ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುನಕುಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲೊಡು ಮೇಲ್‍ಗ್ ದಾಸೆಮಿದ ಎಣ್ಣೆ(ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ) ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಣ್ಮೆದ ಎಣ್ಣೆ (ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ) ಪಾಡ್‌ದ್ ಮೇಲ್‍ನ್ ಉರ್ದೊಂಡು (ಮೈಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು) ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಉಂದು ದೇಹೊದ ಮಾಂಸಖಂಡಲೆನ್ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಾದ್, ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪರೆ ಅನುಕೂಲನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಚರ್ಮೊನುಲಾ ಮೆತ್ತನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ (ಮೃದುಗೊಳಿಸಿ), ಕಾಂತಿಯುಕ್ತವಾದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಆಹಾರ
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯಗ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನೆ ಏತ್ ಅವಶ್ಯಕನೋ ಅಂಚನೆ ಉಚಿತವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಲಾ ಆತೇ ಅವಶ್ಯಕ ಆಯಿನವು. ಶ್ರಮಪಡ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಧನೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪುಷ್ಟಿಕರವಾಯಿನ ಆಹಾರೊನು ದೆತೊಂಜಿಂಡ, ದೇಹದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಆಪುಜಿ. ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುಂಡು. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಂತೂ ಪುಷ್ಟಿದಾಯಕವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಬೇಡೇ ಬೋಡು. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಯಿನಕ್‍ಲೆಗ್‍ ಉರ್ದುದ ಅಂಶ ಉಪ್ಪುನ ಆಹಾರೊ, ಪೇರ್, ಬಾದಮಿ, ಪಂರ್ದ್, ನೈಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಪೂರ ದೆತೊನೊಡು. ಮಾಂಸಹಾರಿಲು ಮಾಸ, ತೆತ್ತಿ, ಮೀನ್, ಪಂರ್ದ್, ಪೇರ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು ಪೂರ ದೆತೊನೊಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗೆ ಗರಡಿದ ಇಲ್ಲಲ್ ಬಾದಾಮಿ, ಗಸಗಸೆ, ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ, ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಬಡೇಸೋಪು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪೂರ ಅರೆತ್ತ್‌ದ್, ಪೇರ್‌ಡ್ ಸೇರಾದ್ ತಂಡ ಪನ್ಪುನ ಪಾನೀಯನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪೈಲ್ವಾನ್ವೆರೆಗ್ ಬಾರಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಪಾನೀಯ.
ಕುಸ್ತಿದ ಅಖಾಡ
ದುಂಬು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್‌ರ್ದ್ ಚಚ್ಚೌಕದ ಕಣನ್ ನಿರ್ಮಿಸಾದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕುಸ್ತಿದ ಅಖಾಡ ಪಂಡ್‌ದ್‌ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಅಖಾಡೊಡು ಉಂತುದು ಪೈಲ್ವಾನೆರ್ ಕಾದೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇಂಚಿಪ್ಪದ ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೆತ್ತೆಲೆರ್ದ್ ಅಖಾಡ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಮೆತ್ತೆದ ಉದ್ದ 2 ಮೀಟರ್, ಅಗೆಲ 1 ಮೀಟರ್, ದಪ್ಪ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ 4 ಅಂಗುಲ. ಇಂಚಿಪ್ಪೊಗು ಈ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಫೋಮ್ ರಬ್ಬರ್‌ರ್ದ್ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು 6 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಚಚ್ಚೌಕದ ಕಣೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಅಖಾಡ ನಿರ್ಮಿಸವುನಪಗ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು 6 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಚಚ್ಚೌಕದಕಣವೊಂಜೆನ್ ಏರ್ಪಡಿಸವೆರ್. ಈ ಕಣತ್ತ ಸುತ್ತಲ 2ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 2 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲೊಡು ಉಂದುವೇ ರೀತಿದ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಚಚ್ಚೌಕ ಕಣೊದ ಮಿತ್ತ ಭಾಗನೊ ಮೆತ್ತನೆದ ಪೊದೆಪುಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ಹೊ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ರೀತಿದ ಅಖಾಡೊನು ಎತ್ತರವಾಯಿನ ವೇದಿಕೆಯೊಂಜೆತ ಮಿತ್ತ್ ದೀಪುನೆತಾವರೊ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ತೊಂದರೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಪಂದ್ಯೊನು ತೂವೊಲಿ (ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು). ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚ (ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್) ಈ ಅಖಾಡದ ಸುತ್ತ ಕಂಬೊಲೆನ್ ನಡ್‍ದ್ (ನೆಟ್ಟು) ಸುತ್ತಲಾ ಬಲ್ಲ್‌ರ್ದ್ ಒಯಿತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊದ ಅಖಾಡೊನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ರೀತಿಡೇ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಉಪ್ಪುನ ಒಂದೇ ಒಂಜಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪಂಡ ಅಖಾಡದ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಅಗೆಲೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸ್‍ನವು. ಈ ಅಖಾಡೊದ ಉದ್ದ 8 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಗೆಲ 8 ಮೀಟರ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸುತ್ತಲಾ 2 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 2 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲೊಗು ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ತೂಕ ವಿಂಗಡಣೆಲು
ಕುಸ್ತಿಲ್ ಪೂರ ಜಟ್ಟಿಲೆನ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್‌ಡೇ ನಡಪುಂಡು. ಪೈಲ್ವಾನೆರೆನ್ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದ್ ಜೋಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ತೂಕ ವಿಂಗಡಣೆಲು ಇಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಂತುನ ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಟುಲು
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಉಂತುನ ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಡುನ ಪಟ್ಟುಲು ಗಮನೀಯವಾಯಿನ ಅಂಶೊಲು. ಜಟ್ಟಿ ಉಂತುನ ರೀತಿರ್ದೆ, ಅಯೆ ಎಡ್ಡೆ ಕುಸ್ತಿಯ ಪಟು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಿರ್ಧರಿಸೊಲಿ. ಕುಸ್ತಿಡ್ ಉಂತುನ ರೀತಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತವು. ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ಪೂರ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ರೀತಿ ಪಂಡ ಪವಿತ್ರರೀತಿ (ಕ್ಲೋಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಸ್). ಈ ರೀತಿಡ್‍ ಜಟ್ಟಿ, ಒಂಜಿ ಕಾಲರ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್, ತನ್ನ ಶರೀರೊದ ದಿಣ್ಣೊನು ಕಾರ್‌ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸರಿಸಮವಾದ್ ಬೂರುನಂಚ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂತುವೆ. ಅಂಚನೇ ಜಟ್ಟಿಗ್ ಪಟ್ಟುಲೆನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಡಾವುಲೆನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಡಾವುಲೆಡ್ ಹಲವಾರ್ ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು.
ಕುಲ್ಲುದು ಕುಸ್ತಿ ಮನ್ಪುನ ಡಾವುಲು
ಕುಲ್ಲುದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿ, ತಿರ್ತ್‌ದ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಗ್ ಒಂಟಿಗಾಲು ಸವಾರಿ, ಜೋಡಿಗಾಲು ಸವಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಿವುಡುಕಾಲು ಸವಾರಿ (ಕ್ರೌಚ್ ಲಿಫ್ಟ್) ಬೊಕ್ಕ ನೆಲ್ಸನ್ ಮುರಿತ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಸಿವುಡುಕಾಲು ಸವಾರಿಗ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಅವಕಾಶ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚನೆ ತಿರ್ತ್ ಕುಲ್ಲ್‌ನ ಜಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಗ್ ಬಗಲಿ ಹಾಕುನೆ(ಹೊಡೆಯುವುದು), ಗದ್ದಾಲೋಡ್ (ಒಂದು ಕೈ, ಒಂದು ಕಾಲು ಹಿಡಿದು ಮೂಟೆಯಂತೆ ಹಿಂದೆ ಉರುಳಿಸುವುದು), ರೂಮು ತಿರುಗವುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಒರಿಯನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ನ್ ನನೊರಿ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು ಉಂಡತ್ತ. ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ಂಡ ಒರಿನ ಅಂಗಾಂಗೊಲೆಗ್ ಹೋಲಿಸಾದ್ ತೂಂಡ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ದುರ್ಬಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದೇ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಅಕುಲಕುಲೆನ ಎದುರಾಳಿಲೆನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‍ನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ನೇ ಆಧಾರವಾದ್ ದೀವೊಂದು ಹಲವಾರ್ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿದ ಡಾವುಲೆನ್‍ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ: 1 ಭೀಮಸೇನೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಶಕ್ತಿದ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು). 2 ಹನುಮಂತೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆತ್ತ ಯುಕ್ತಿದ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು) 3. ಜಾಂಬವಂತೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆಟ್ಟ್‍ ಕೈಕಾರ್‌ಲ್‍ ಪೊಲಿಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು).
ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡು ಕುಸ್ತಿರ್ದಾದ್‌ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್‌. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜನಕುಲೆಡ್ ಏರ್ ಅಂಡಲಾ ಒರಿ ಸೈಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ದಿನಕುಲು ಕರಿನ ಲೆಕೊನೇ ಕುಸ್ತಿದ ಉದ್ದೇಶೊಡುಲಾ ಮಾರ್ಪಾಡಾಂಡ್. ಅಪಾಯ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ ಡಾವುಲೆನ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್.
ಬಗೆಕುಲು
ಇನಿ ವಾಡಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿದ ಬಗೆಕುಲು ಮೂಜಿ. 1. ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ, 2. ಸ್ವಚ್ಛಂದ (ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕ್ಯಾಚ್ ಆ್ಯಸ್ ಕ್ಯಾಚ್ ಕ್ಯಾನ್) ಮಾದರಿ, 3. ಗ್ರೀಕೋರೋಮನ್ ಮಾದರಿ.
ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಬಗೆತ್ತ ಕುಸ್ತಿ, ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುನಂಚಿನವು, ಭಾರತದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆಡ್‍ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ ಉಂಡು. ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಬಿಗಿಯಾದ್ ಕಾಚೊನು ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಅಯಿತ್ತ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಹನುಮಾನ್ ಚಡ್ಡಿನ್ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಅನಧಿಕೃತವಾದ್ ನಡಪುನ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಡ್ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಮೇಲ್‌ಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜೊಂದು ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶೊ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತನ್ನ ತರೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ (ನುಣ್ಣನೆ) ಬೋಳಿಸದ್‍ ಉಪ್ಪುವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಮೇಲ್ ಕೈ ಕಾರ್‌ದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕುಜಲನ್ ದೆಪ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಅಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎದುರಾಳಿಗ್ ಹಿಡಿತ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪಂಡ್‍ದೇ ಜಟ್ಟಿಲೆನ ಭಾವನೆ. ಜಟ್ಟಿಲೆಡ್ ಒರಿ ತಿರ್ತ್‍ಗ್ ಬೂರ್‌ದ್‍ ಅಯನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜುಕುಲುಲಾ ಒರೊನೆ ನೆಲಕ್ಕ್ ಸೋಂಕ್ಂಡ ಆಯೆ ಸೋಲ್‍ತ್ತ್‌ನಂಚ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಕ್ಕ. ಏರ್‌ಲಾ ಬೂರ್‌ಜೆರ್ಂಡ ಬೊಬ್ಬು/ಕುಸ್ತಿ ಸಮ ಆಟೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು.(ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ಪಂದ್ಯ ಸಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಬಗೆತ್ತ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಹನುಮಾನ್ ಚಡ್ಡಿನ್ ಪತ್ಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತದ ಜಟ್ಟಿಲೆಡ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಕಲೆಟ್ಟ್ ಪರಿಣಿತೆರಾದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಭಾರತೀಯ ರೀತಿದ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘದಕುಲು ನಿಯಮೊಲೆನ್‍ ಒಂತೆ ಬದಲಿಸಾದ್, ಕುಸ್ತಿದ ರೀತಿಡೇ ಪೊಸತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸಾದ್. ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಸಂಘದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಲೈಟ್‍ವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಗು 10 ನಿಮಿಷೊಲು ಮಿಡ್ಲ್‍ವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಗು 15 ನಿಮಿಷೊಲು ಲೈಟ್ ಹೆವಿ ಬೊಕ್ಕ ಹೆವಿವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಲೆಗ್ 20 ನಿಮಿಷೊಲು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಂದ್ಯಡು ಏರ್‌ಲಾ (ಯಾರೊಬ್ಬರೂ) ನಿಗದಿಯಾಯಿನ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಸೋಲ್‌ತ್ತಿಜಿಂಡ, ಇಡೀ ಕುಸ್ತಿ ನಡತ್ತಿನ ಕಾಲಾವಧಿಡ್, ವಾ ಜಟ್ಟಿ ಉತ್ತಮವಾದ್ ಕಾದ್ಯೆ, ಉತ್ತಮ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ತೆ, ಅತ್ತಂದೆ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ಮಲ್ತ್‌ನ ಡಾವುಲೆಗ್ ಪ್ರತಿಯಾದ್ ತೋಡುಮಾಡಿ ಎದುರಾಳಿ ಮಲ್ತ್‌ನ ಡಾವುರ್ದು ತಪ್ಪವೊಂದುನ, ಮುಕ್ಕಾಲ್‍ಭಾಗ ಕುಸ್ತಿ ಆಪುನಡೆ ಮುಟ್ಟ ಏತ್‍ ಸರ್ತಿ ಚಿತ್ತುಮಲ್ತ್‌ದೆ, ಎದುರಾಳಿಯೊಡ್ಡ್‌ನ ಇಂಚಿನ ಅಪಾಯೊರ್ದು ಎಂಚ ಪಾರಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತೆ - ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಾತ ಅಂಶೊಲೆನ್‍ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್, ವಾ ಜಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚ ಪಾಯಿಂಟ್ (ಅಂಕ)ಗಳಿಸವೊಂಡೆ ಪನ್ಪುನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್, ಅಖಾಡದ ಸುತ್ತ ಕುಲ್ಲ್‌‍ದ್‍ನ ಮೂಜಿ ಜನ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್ದ್ ಜಟ್ಟಿನ ಸೋಲು ಗೆಲುವುಲು ನಿರ್ಧಾರ ಆಪುಂಡು.
ಭಾರತೊದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುನು ಆರಿಸಾಯೆರೆ ಹಿಂದ್ ಕೇಸರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆನ್ ಪ್ರತಿವರ್ಸೊಲಾ ನಡಪಾವೆರ್. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಭಾಗಹಿಸಿಯೆರೆ ಭಾರತದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆರ್ದ್‌‍ಲಾ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಪಂದ್ಯ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆದಾತ್ ಪೊರ್ತು ನಡಪುಂಡು. ಈ ತಿರ್ತ್ ತೋಜಾಯಿನಕುಲು ಹಿಂದ್ ಕೇಸರಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು: 1. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಮಚಂದ್ರ, 2. ಮಹಾರಾಷ್ಟದ ಶ್ರೀಪತಿ ಕಂಚಿನಾಳ್ 3. ಪಂಜಾಬಿನ ಕರಣ್‍ಸಿಂಗ್ 4. ಡೆಲ್ಲಿದ ಚಾಂದ್‍ಗಿ ರಾಮ್, 5. ಮಹಾರಾಷ್ಟದ ಮಾರುತಿ ಮಾನೆ 6. ರಾಜಾಸ್ತಾನದ ಮೆಹರುದ್ದೀನ್.
ಸ್ವಚ್ಛಂದ (ಕ್ಯಾಚ್ ಆ್ಯಸ್ ಕ್ಯಾಚ ಕ್ಯಾನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್) ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಮಾದರಿದ ಕುಸ್ತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘದಕುಲೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಮಿತಿರ್ದ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ 8 ಅಧಿಕೃತ ತೂಕಲೆನ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಮೆತ್ತೆಲೆರ್ದ್ ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ 8 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 8 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಅಖಾಡೊಡು ಪಂದ್ಯ ನಡಪುಂಡು. ಜಟ್ಟಿಲೆನ್ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡಪಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜಿಡ್ಡ್ ಪದಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಪೂಜೊನುನಂಚ ಇಜ್ಜಿ. ಅಖಾಡೊಗು ಬನ್ನಗ ಹಾ, ಹೂ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡೊಂದು, ಅರ್ಭಟೆ ಕೊರೊಂದು ಬರ್ಪುನೆನ್ ನಿಸೇದ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕುಸ್ತಿಡ್‍ಲಾ ತೂಕದ ವಿಭಾಗೊಗುಲಾ ಕಾಲಾವಕಾಶೊನು ನಿಗದಿಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮಲ್ಪನಂಚಿನ ಉಂಗಿಲ ಅತ್ತ್ಂಡ ಓವ್ವೇ ಬಗೆತ್ತ ಒಡವೆ ವಸ್ತುಲೆನ್‍ ಪಾಡೊಂದು ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ನಿಗದಿ ಆಯಿನ ವೇಷನ್ ಪಾಡೊಂದು, ಕಾರ್‌ಗ್ ನಿಗದಿ ಆಯಿನ ಶೂಸ್ ಪಾಡ್‍ದ್‍, ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೊಡು. ಕಾಲಾವಧಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಸುನ ಪದ್ಧತಿಡ್‍ ಕ್ರಮವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುಂಡು.
ಕೊರ್‌‍ನ ಕಾಲಾವಧಿ ಆಯಿನ 11 ನಿಮಿಷೊಡು ಪ್ರತಿ ಮೂಜಿ ನಿಮಿಷ ಕಾದೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಲೆನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬಚ್ಚೆಲ್ ದೆತ್ತೊನಿಯೆರೆ ಒಂಜಿ ನಿಮಿಷ ಬಿಡುವು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪಂಡ್ಂಡ ಕುಸ್ತಿ ನಡಪುನೆ ಒಟ್ಟು 9 ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ. ಕುಸ್ತಿ ನಡಪುನ ಈ 9 ನಿಮಿಷಪಡು ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಪೊಕ್ಕಡೆ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪ ಕುಲ್ಲಂದೆ, ಉಂತ್‌ನಲ್ಪ ಉಂತಂದೆ,ದಾದಂಡಲಾ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಂತೂ ರಡ್ಡ್‌ ಜನಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸೊಡು. ವಾ ಡಾವುನ್‌ಲಾ ಮಲ್ಪಂದೆ, ಉಂತ್‍ನಲ್ಪನೇ ಉಂತ್‍ನಂಚನೇ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪನೇ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪನೇ ಒರಿಯಗೊರಿ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ, ಒರಿಯೊರಿಯಗ್ ರೆಫರಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್‌ಂಡಲಾ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕೆಬಿ ಕೊರಂದೆ ಪಿರ ಅವ್ವೇ ರೀತಿಡ್ ತುಚ್ಚೊಂದು ಅತ್ತ್ಂಡ ನಿಯಮೊಗು ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಡಾವುಲೆನ್‌ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ಂಡ ಅಖಾಡೊದ ಸುತ್ತ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಜನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಲೆನ ಸಲಹೆ ದೆತೊಂದು ರೆಫರಿ ಅಕ್‌ಲೆನ್ ಪಂದ್ಯೊರ್ದು ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡೊಲಿ. ಈ ಮಾದರಿದ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಜಟ್ಟಿನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜಕುಲುಲಾ ಇಕೆಳಕ್ಕೆ ತಗಲಿದಾಗ, ರೆಫರಿ ಒಂದು ಎಣಿಸಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಬಡಿದ ಮೇಲೆ ಪಂದ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಫರಿ ಕೈತಟ್ಟುವವರೆಗೂ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.