cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೀರ ಚಕ್ರ
ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರ್ರೆ ದುಂಬು ಭಾರತ ದೇಸೊದ ಸೇನೆಗ್ ರಾಯಲ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆರ್ಮಿ ಪಂಡ್ ಪುದರ್ ಇತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಹಸ ಧೈರ್ಯ ತೋಜಾಯಿನ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ(Distinguished Service Cross), ಮಿಲಿಟರಿ ಪದಕ(Military Cross) ಬುಕ್ಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾರಾಟ ಪದಕ(Distinguished Flying Cross) ಸಮ್ಮನ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕ್ರಾಸ್(Victoria Cross) ಪುದರ್‌ದ ಸಮ್ಮನಲಾ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.(ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕ್ರಾಸ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸೈನ್ಯೊಡು ಸೇವೆ ಸಂದಾಯಿನ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮಟ್ಟದ ಸೈನಿಕ ಸಮ್ಮನ.)
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ನಮ್ಮ ದೇಸೊದ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್, ನಮನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೇಸೊಡುದಾವರ ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ, ಮಹಾವೀರ ಚಕ್ರ ಬುಕ್ಕ ವೀರ ಚಕ್ರ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್.
ವೀರ ಚಕ್ರ ಸಮ್ಮನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನಿ ೨೬ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ನೇ ಇಸವಿಡ್. ಉಂದೇ ಪೊರ್ತುಡು ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಬುಕ್ಕ ಮಹಾವೀರ ಚಕ್ರ ಸಮ್ಮನೊನುಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೭ನೇ ಇಸವಿ, ಆಗಷ್ಟ್ ೧೫ನೇ ತಾರೀಕ್‌ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ವೀರ ಚಕ್ರ ಸಮ್ಮನ ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ಜಾರಿಗ್ ಬತ್ಂಡ್.
ಪದಕ ಬುಕ್ಕ ಪಟ್ಟಿದ ವಿನ್ಯಾಸೊ
ವೀರ ಚಕ್ರ ಪದಕೊನು ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪದಕ ಸುಮಾರ್ ೩.೫ ಸೆ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಾಕಾರೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪದಕದ ಒಂಜಿ ಮೈಟ್- ಐನ್ ಕೋನದ ನಕ್ಷತ್ರ, ಒಂಜಿ ವೃತ್ತೊದ ಸುತ್ತ ಪಿದಯಿದ ಮೈಕ್ ತಾಗ್‌ದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ವೃತ್ತೊದ ಉಲಾಯಿದ ಮೈಟ್, ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪೊಡು ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ(ಮೂಜಿ ಮೋನೆ ಎದುರು ತೋಜುನ ಸಿಂಹ) ತೋಜುಂಡು.
ಪದಕದ ನನೊಂಜಿ ಮೈಟ್- ವೀರ ಚಕ್ರ ಪಂಡ್‌ದ್ ಹಿಂದಿ ಬುಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಡ್ ಬರೆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಹಿಂದಿ ಶಬ್ದೊನು ಪದಕದ ಮಿತ್ತ ಪುಡೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಬ್ದೊನು ಪದಕದ ತಿರ್ತ ಪುಡೆಟ್ ಬರೆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಈ ರಡ್ ಶಬ್ದೊಲೆನ ನಡುಟು, ಪದಕದ ಅಂಚಿಂಚಿದ ಪುಡೆಟ್ ತಾಮರೆ ಪೂತ್ತ ಕೆತ್ತನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಪದಕೊನು ಅಕ್‌ಡಾವುನ ಪಟ್ಟಿ ೩೨ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ೧೬ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಕಡು ನೀಲಿ ಬುಕ್ಕ ನನ ೧೬ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಪಣವುದ ಮೊತ್ತ
ವೀರ ಚಕ್ರ ಸಮ್ಮನ ಪಡೆತಿನ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬರಿಡ್‌ದ್ ಧನಸಹಾಯ(ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲು ರೂ. ೭,೦೦೦ ) ಸಂದಾಯ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಸೈನಿಕೆರ್ ವಾ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರಿನಕುಲಾ ಆ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಬರಿಡ್‍ದ್‌ಲಾ ಧನಸಹಾಯ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.
ನನ, ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯೊಡು ಸೇವೆ ಸಂದಾಯಿನ ನೇಪಾಳಿ ಘೂರ್ಖಾ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೫೦,೦೦೦ ಒಂಜೇ ಗಂಟ್‌ಡ್ ಸಂದಾಯ ಆಪುಂಡು.
ಇಡೆ ಮುಟ್ಟ ಒಟ್ಟು ೧೩೩೪ ಜನ ಸೈನಿಕೆರ್(ಜೀವೊಡುಪ್ಪುನಗ ಬುಕ್ಕ ಮರಣೋತ್ತರವಾದ್‌ಲಾ) ವೀರ ಚಕ್ರ ಸಮ್ಮನ ಪಡೆತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊ ವರ್ಗೊ:ಮಾನಾದಿಗೆ ವರ್ಗೊ:ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ
ಭಾರತ  ದೇಶ ೧೯೩೪ ದ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಡತಿನ ಮಾತಾ  ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತಿಂಡ್. ೨೦೧೦ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಭಾರತೊ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆನ ಲೇಸ್ ನ್ ಅಟ್ಟಣೆಲಾ ಮಲ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಯಿಟ್ ಬಿಲ್-ಪಗರಿ  (shooting) ದ ಗೊಬ್ಬುಡು ನಮ ಜವನೆರ್ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆ ಡ್  ಗೆಂದ್ ದ್ ಇತ್ತೆರ್.
೨೦೧೦ಟ್  ಡೆಲ್ಲಿ ಡ್  ಭಾರತ ಅಟ್ಟಣೆ ಮಲ್ತಿ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ ಬಾರೊ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಂಕ್ ೩೮ ಬಂಗಾರ್, ೨೭ ಬೊಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ೩೬ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊ ತಿಕ್ಕದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ದುಂಬುದ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತೊದ ಪಾಲ್
೨೦೧೮ ಡು ನಡತಿನ  ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತೊಗು ೬೬ ಪದಕೊಲು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಅಯಿಟ್ ೨೬ ಬಂಗಾರ್, ೨೦ ಬೊಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊ ತಿಕ್ಕದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದೇಶೊಗು ಒಟ್ಟುಗು ೫೦೩ ಪದಕೊ ಪಂಡ (೧೮೧ ಬಂಗಾರ್, ೧೭೩  ಬೊಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ೧೪೯  ಕಂಚಿದ ), ಇಂಚ ಕೂಟೊಡು ೪ ನೇ ಸ್ತಾನ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೩೪ ಟ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ರಶಿದ್ ಅನ್ವರ್ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಕಡೀರ್ದ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
ಕಟೀಲು
thumb|280px|ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊ
ಕಟೀಲು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಒಂಜಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಈ ಊರು ನಂದಿನಿ ಸುದೆತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು
ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ
ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ 21 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕಟೀಲ್ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ- ಉಡುಪಿ ಮಾರ್ಗಡ್ 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಲಾಯಿ ಕಟೀಲ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕಟೀಲ್ಡ್ 11 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಬಜ್ಪೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬಸ್ಸು ಬರ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ್ಕಿ ಕಟೀಲ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್.
ಪುದಾರ್ ದ ಅರ್ಥೊ
ತುಳುಟ್ಟ್ ಕಟಿ ಪಂಡ ನಡುಮಧ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥೊ. ನಂದಿನಿ ಸುದೆತ್ತ ಉಗಮಸ್ಥಾನ ಕನಕಗಿರಿ ಅಂಚನೆ ಅವು ಕಡಲ್ಗ್ ಸೇರುನ ಜಾಗೆದ (ಪಾವಂಜೆ) ನಡುಟ್ಟ್ ಕಟೀಲ್ ಉಂಡು. ಇಲ ಪಂಡ ಜಾಗೆ ಪಣ್ಪಿನ ಅರ್ಥೊ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಕಟೀಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದಾರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಇತಿಹಾಸೊ
ಶುಂಭ ನಿಶುಂಭರೆನ ವಧೆನ್ ಅಪ್ಪೆ ಶಾಂಭವಿ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಭ ನಿಶುಂಭೆರೆನ ಮಂತ್ರಿ ಅರುಣಾಸುರೆ ದೆಂಗ್ ದ್ ಕುಲ್ಯೆ. ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವೆರ್ನಾ ವರ ಗೆತ್ತೊಂದು ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಮಲ್ತೆ. ಅಯ್ಡ್ ದೇವತೆಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಆದ್ ಭೂಮಿಡ್ ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತಿಜಿ. ಬರ್ಸೊ ಬರ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಯಾಗ ಮಲ್ಪಾರೆ ಜಾಬಾಲಿ ಋಷಿ ಪಿದಾಡಿಯೇರ್. ಯಜ್ಞಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕೊರು ಪಂಡ್ ದ್ ದೇವಲೋಕೊಗ್ ಪೋದು ಕಾಮಧೇನುನ ಮಗಲಾಯಿನ ನಂದಿನಿನ್ ಭೂಮಿಗ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ನಂದಿನಿ ಅಹಂಕಾರದ ಪಾತೆರ ಪಾತೆರ್ದ್ ಯಾನ್ ಬರ್ಪುಜಿ ಪಂಡ್ ಪಂಡೊಲು. ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಕೋಪೊಡ್ ಈ ಭೂಲೋಕಡ್ ಸುದೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟುಲ ಪಂಡ್ದ್ ಶಾಪ ಕೊರಿಯೆರ್. ನಂದಿನಿ ಅಪ್ಪೆ ದೇವಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿಬೊಕ್ಕ, ಈ ಸುದೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟುಲ, ಯಾನ್ ನಿನ್ನ ಜಾಗೆಡ್ ನೆಲೆಯಾಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅರುಣಾಸುರನ್ ವಧೆ ಮಲ್ಪರ ದೇವಿ ಮೋಹಿನಿನ ರೂಪೊಡ್ ಉದ್ಯಾನೊಡ್ ಇತ್ತೊಳು. ಅರುಣಾಸುರೆ ಅಡೆ ಬತ್ತ್ದ್ ಎನ್ನ ಯಜಮಾನೆರ್ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭೆರೆನ್ ಕೆರ್ತಿನ ಈಯೇ ಪಂಡ್ದ್ ಯುದ್ಧ ಶುರು ಮಲ್ತೆ. ದೇವಿ ಪಾದೆದುಲಾಯಿ ಮಾಯ ಆಯೊಳು. ಅರುಣಾಸುರೆ ಆ ಪಾದೆನ್ ಪುಡಾನಾಗ ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ದುಂಬಿಲ್ ಬತ್ತ. ದೇವಿ ದುಂಬಿದ ರೂಪೊಡ್ ಅರುಣಾಸುರನ್ ಕೆರ್ಯೊಳು. ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ದೇವಿನ್ ಶಾಂತ ಮಲ್ಪರೆ ದೇವಲೋಕದ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಬೊಂಡದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತ್, ದೇವಿನ್ ನಂದಿನಿ ಸುದೆತ್ತ ಮಧ್ಯಡು ನೆಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲು
ಕಟೀಲು ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಲಾ ಪುದಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಲೆಕ್ಕಡೇ ನಡಪ್ಪಾವೇರ್. ಎಸ್.ಡಿ.ಪಿ.ಟಿ ಫಸ್ಟ್ ಗ್ರೇಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕಟೀಲು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲು.
ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ಕಾರ್ಕಳ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ಬಸದಿದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಶೈಲಿದಲೆಕ್ಕ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಬಸದಿಗ್ ಒಂಜಿ ಗರ್ಭಗೃಹ ಉಂಡು. ಈ ಗರ್ಭಗುಡಿಕ್ಕ್, ನಾಲ್ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕಟ್ಟಾದಿನ ನಾಲ್ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಬಸದಿಗ್ ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್‌ದ್ಂಡ್. ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ಟ್, ನಾಲ್ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಮೋನೆ ಪಾಡ್ದ್, ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಅರನಾಥ, ಮಲ್ಲಿನಾಥ, ಮುನಿಸುವೃತ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆ ತೂವೊಲಿ. ನಾಲನೇ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್, ಯಕ್ಷಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿನ ವಿಗ್ರಹ ಉಂಡು. ನನ, ಈ ಬಸದಿದ ಒಳಮೈ ಬುಕ್ಕ ಪಿದಯಿ ಸುತ್ತ‌ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ೧೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಒಟ್ಟು ೧೦೮ ಕಂಬೊಲು ಉಲ್ಲ. ಪ್ರತೀ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಒಂಜೇ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕೆತ್ತಾದೆರ್. ಕಲೆ, ಕೆತ್ತನೆದ ಇಸಯೊಡು ಪನ್ಪುನಾಂಡ ಈ ಬಸದಿ ಆತೊಂಜಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ್ತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ತೂಂಡ, ಉಂದೊಂಜಿ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಣೊಲಿ.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಈ ಬಸದಿನ್ ಸಾಂತರ ರಾಜವಂಶದ ಪಾಂಡ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ಭೈರವರಾಯೆರ್ನ ಕಾಲೊಡ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ವೀರ ಪಾಂಡ್ಯದೇವನ ಕಾಲೊಡು(ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೪೩೨) ಬಸದಿ ಕಟ್ಟಾವುನ ಬೇಲೆ ಸುರುವಾಂಡ್, ಬುಕ್ಕ ಇಮ್ಮಡಿ ಭೈರವರಾಯನ ಕಾಲೊಗು(ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೫೮೬) ಮುಗೀಂಡ್. ಬಸದಿದ ಶಿಲಾಶಾಸನೊಡು ಇತ್ತಿಲೆಕ ಪನ್ಪಿನಾಂಡ, ಈ ಬಸದಿಗ್ ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಜಿನ ಚೈತ್ಯಾಲಯ, ರತ್ನತ್ರಯಧಾಮ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಇತ್ಂಡ್.
ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಬಸದಿ, ಬಾಹುಬಲಿ ಬೊಟ್ಟಗ್ ಎದುರಾದ್, ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು.
ಬರ್ಪುನ ತಾದಿ
ಕುಡ್ಲ‌ಡ್ದ್ ಕಾರ್ಲಗ್ ೫೨ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ದೂರ ಆಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಗರೊಡ್‌ದು ಇಡೆಗ್ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು. ಖಾಸಗಿ ಬುಕ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಕೆ‍ಎಸ್‍ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬಸ್‌ದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಲಗ್ ಬರೊಲಿ. ಕುಡ್ಲಡ್ ವಿಮಾನ ಬುಕ್ಕ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಂಡು. ದೇಸೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಡ್‌ದ್ ಅತ್ಂಡ, ಪರದೇಸೊಡ್ಡು ಬರ್ಪುನಾಂಡ, ಇಮಾನೊದ ಮೂಲಕ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್‌ದ್, ಅಲ್ಪಡ್‌ದ್ ಬಸ್ ಅತ್ಂಡ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನೊಲೆಡ್ ಕಾರ್ಲಗ್ ಬರೊಲಿ.
ಒಡಿಪುಡ್‌ದು ಕಾರ್ಲಗ್ ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪಡ್‌ದ್ ಕಾರ್ಲಗ್ ಖಾಸಗಿ ಬುಕ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಕೆ‍ಎಸ್‍ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬಸ್‌ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು. ಒಡಿಪುಡು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಇತ್ತಿನಿಡ್‌ದಾವರ ರಾಜ್ಯೊದ ಬೇತೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್‌ದ್ ಬರ್ಪುನಕುಲು ಒಡಿಪು ಮುಟ್ಟ ರೈಲ್‌ಡ್ ಬತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪಡ್‌ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬಸ್ ಅತ್ಂಡ, ಖಾಸಗಿ ವಾಹನೊಲೆಡ್ ಕಾರ್ಲಗ್ ಬರೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಬಸದಿಲು
ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ
ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ(ಮರ್ವಾಯಿ ಪುಂಡಿ) ಉಂದು ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂದು ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ವಾಯಿದ ಗಸಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಂಡೆ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ಉಂದೆನ್ ತುಳುನಾಡೋರ್ಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ತೆನಸ್ ಉಷ್ಣ ಜಾಸ್ತಿ, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮರುವಾಯಿ ಬಾರೀ ಉಷ್ಣ.
ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ
ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಸುರುಕು ಉರ್ಪೆಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲಂತೆ ಅರಿನ್ ದುಂಬುನಾನಿ ಇಜಿಂಡ ನಾಲ್ ರ್ದ್ ಐನ್ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ನೀರ್ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಬೊದುಲ್ಪಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅವ್ವೇ ಅರಿಕ್ಕ್ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಬೆರಸ್ ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು. ಬಂದ ನ್ ಬಾಣಲೆ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಚೂರು ಪೊರ್ತು ಬಂದನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬೆಚ್ಚ ಆಯ್ ಲೆಕ ಬಂದ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಟ್ಟಿ ಆವರೆ ಬುಡಂದೆ ಚೂರು ಚಪ್ಪೆ ಆಯಿಲೆಕನೇ ಅವೆತ್ತ ಉಂಡೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪೊಡು. ರೌಂಡಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ಉಂಡೆಗ್ ಪುಂಡಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೈಕ್ ಬಂದ ಅಂಟರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಮಯೊಡು ಅಂಗೈಕ್ಕ್ ನೀರ್ ದ ಪಸೆ ಮುಟ್ಟಾವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುಂಡಿನ್ ತೊಂದುರುಡು(ಇಡ್ಲಿ ಮಲ್ಪುನ ಬಾಜನಡ್) ಬೈಪಾವೊಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕುರ್ಕಿಲ್
ಉಂದೆನ್ ಬೂರು/ಬಲ್ಲ್ ನ್ ಮೊಡೆದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾದೆರು ಬೂರುನ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಕಾಡು ಪಾಡಿಡ್ದ್ಅ ರೆಗಾಲದ ಪೊರ್ತುಡು‌ ಬಿಜಕ್ಕಿರೆ ಅರಾದ್,ರಾಶಿ ಮಲ್ತುದ್ ಕುರ್ಕಿಲ್ಡ್ ದಿಂಜಾದ್ ಕೊಣಪ್ಪೇರ್. ದೊಂಕು ದೊಂಕುದು ದಿಂಜಾಂಡಾ ಬಜಕ್ಕಿರೆ ಮಸ್ತ್ ಪತ್ತುಂಡ್. ಬಜಕ್ಕಿರೆನ್ ತುಂಬೊಂದು ಬತ್ತುದ್,ಬಾಣಜಾಲುಡು ಮಲ್ಲ ಬಜಕ್ಕಿರೆದ ಮೊಟ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ತಟ್ಟಿದ ಕುರ್ಕಿಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ
ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ಅಡ್ಯೆ. ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ ತುಲುವೆರೆಗ್ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ದಿನೊ. ಆನಿ ಪುಲ್ಲರೆ ಕಾಂಡೆ ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆದ ಮರ್ದು ಪರ್ಂಡ, ಮದ್ಯನೊಗ್ ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುವೆರ್. ಬಯ್ಯಗ್ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತುದು ಅವೆನ್ ಕುಟ್ಟಿಅಟ್ಟೊಡು ಎಡೆ ಮಿಸೆಲ್ ಬಲಸು ದೀಪಿನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಅಮಾಸೆ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಉಲಾಯಿ ಇಲ್ಲಡ್ ಒಂಜಿ  ದಿನ  ಕೇನೆದ  ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತುದು ಬಲಸುವೆರ್.
ನಂಬುಗೆ
ಮಲ್ತಿನ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿನ್ ಕುತ್ತಿಅಟ್ಟೊಡು (ಅಡಿಪಿಲ್ಲುದ ಪುಗೆ ಪೋಪಿನ ಮಿತ್ತುದ ಅಟ್ಟ) ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತುದು ದೀಪಿನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಅರಿ, ಧಾನ್ಯದ ಮುಡಿ ಕಾಪಿದು ದೀಪಿನ  ಕುಟ್ಟಿಅಟ್ಟಡ್  ಕೇನೆದ  ಪುಂಡಿ  ಮಲ್ತ್  ದೀಂಡ  ಅರಿತ  ಮುಡಿ, ಸಿರಿ ಸಂಪತ್ತ್  ಉರ್ಕಾರ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪಂಡುದು  ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ  ನಂಬೊಲಿಗೆ. ನೆಟ್ಟ್ ನರಮಾನಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪುನ ಕಾಲಜಿಲಾ ಉಂಡು.
ಕೇನೆದ ಕಂಡೆನ್ ಬೈಪಾವುನ ಕ್ರಮೊ
ಆಯಿತೊಟ್ಟುಗು ದೆಕಿದಿನ ಕೇನೆದ ಕಂಡೆನ್ ಅಂಬಡೆದ  ತಪ್ಪು, ಮೂಂಡಿದ  ತಪ್ಪು, ನೆಲ್ಲಿದ  ಕೆತ್ತೆ, ತರೋಲಿಗೆದ  ತಪ್ಪುನು ತೊಂದುರುಡು ಪದರ್ ಪದರ್ಡ್ ಹಾಸುದು ಬೈಪಾವೆರ್. ಇಂಚ ಮಲ್ಪುನಗ ಐತ್ತ ಕಿರ್ಂಬೆಲ್ ಅಂಶ ಪೋಪುಂಡು.
ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ನನೆತಿನ ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿನ್ ಪುಂಡಿಗ್ ಕಡೆಯಿ ಲೆಕೊ ಕಡೆದ್ ದೀವೊಡು(ಕೆಲವೆರ ಒಂತೆ ಬೊಲಂತೆಲಾ ಪಾಡ್ಬೆರ್, ಒಂತೆಗಟ್ಟಿ ಆವರೆ). ಇತ್ತೆ ಬೆಯಿಪಾದಿನ ಕೇನೆದ ಕಂಡೆನ್ ಸನ್ನ ಗುದ್ದುದು. ತುಂಡು ಇಪ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅರಿತ್ತ ಬಂದ ಬೊಕ್ಕ ಗುದ್ದಿನ ಕೇನೆದ ಕಂಡೆದ ಪೊಡಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಕಡೆಕ್ಕ್ ಮಮೂಲಿ ಪುಂಡಿರ್ದ್‍ಲಾ ವಂತೆ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ತುದು ತೊಂದುರ್ಡು ಬೆಯಿಪಾವೆಒಡು. ಮುಲ್ಪಲಾ ಮುಗುಳಿ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಇಪ್ಪೊಡು. ಪುಂಡಿ ಬೈತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಾದ್ ದೀವೊಡು.
ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿನ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮೊ
ಬೈಪಾಯಿನ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿನ್ ಕಟ್ಟ ಪುಡಯಿಡ್ ಪಾಡುದು 3 ಜನ  ಇಲ್ಲದ   ಗುರ್ಕಾರನ ಮಂಡೆಗ್ ದೀಪೆರ್. ಆಯನೇ ಮಂಡೆಗ್ ದೀವೊನ್ನು ಅತ್ತ್. ಇಲ್ಲದ ಮಾತೆರ್ಲ ತರೆಕ್ಕ್ ಪತ್ತೊಡು. ಪಂಡ ಅರಿತ್ತ ಮುಡಿ ಮಂಡೆಗ್ ಪತ್ತಿ ಲೆಕೊ. ನೆತ್ತ ನಂಬುಗೆ ದಾದ ಪಂಡ ಎಚ್ಚಿನ ಅರಿತ್ತ ಮುಡಿ ದುಂಬುದ ದಿನೊಟ್ಟು ಅಟ್ಟ ಸೇರಡ್ ಪಂದ್. ಇಲ್ಲದ ಗುರ್ಕಾರೆ ಪುಂಡಿನ್ "ಪೊಲಿ ಪೊಲಿ"(ಸಮೃದ್ಧಿ) ಪಂದ್ ಅಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕೊನೊದು ದೀಪೆರ್.ಈ ಪುಂಡಿ ಮನದಾನಿ ತಿನರೆ. ಅಯ್ ತೊಟ್ಟುಗು ತೂಕುಲೊಡು ಒಂಜಿ ನಿನೆ ಪಾಡುದು ತುಡರ್ ಅರ್ಲಾವೆರ್. ಮೇಲ್ ಕಾಲೊಗ್ ನೆಟುದ್ದು ಎಚ್ಚ ಮುಡಿ ಆವಡ್ ಪಂಡುದು,  ಪುಡಾದ್ಡು  ತಿರ್ತ್  ಬರ್ಪೆರ್. ವೊಂತೆ ಪೊರ್ತು ಕರೀದ್ ಕುಡ ಅಂಚನೇ  ಮಂಡೆಡ್  ದೀದ್ ತಿರ್ತ್ ಕೊನಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪಡ್ಸಲೆಡ್ ಕರೀದ್ ಪೋತಿನ ಪೆರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿದ ಎಡೆಮಿಸೆಲುದ ಮಿತ್ತಡಿ ದೀಪೆರ್. ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ ಕಾಚ್ ಕುಂಬುಡೊದ ಕಜಿಪು ಅತ್ತುಂಡ ಮೀನ್‍ದ ರೆಸದೊಟ್ಟು ತಿನಿಯೆರೆ ಬಾರಿ ರುಚಿ!
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಅಡ್ಯೆಲು
ಉಚ್ಚಿಲ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
thumb| ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ- ಉಚ್ಚಿಲ, [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ]]
ಉಚ್ಚಿಲ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಎರ್ಮಾಳ್ ದ  ಕೈತಲ್ ಉಂಡು.
ಶಿರಾಡಿ ದೈವ
ಶಿರಾಡಿ ದೈವ ಬಂಗೆರೆ ಸೀಮೆದ ಕಾರ್ನಿಕೊದ ದೈವೊಲು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು
ಉಚ್ಚಿಲ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಾಗೆ
ಕುಡ್ಲದ್ದ್  ಉಡುಪಿಗ್ ರಾಜಮಾರ್ಗೋ ೬೬ಜೆಟ್ ಪೋನಗ 40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ದುಂಬು ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗೋಗು  ೧೭ ನಂಬರ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಊರ್ದ ಜನುಕುಲೆನ ಬೇಲೆ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನ.ತುಳುನಾಡ್ ಉಂಡು ಮಂತಿನ ಪರಶುರಾಮಾಗ್ ಲ ಈ ಊರುಗುಲಾ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು ಪನ್ಪರ್. ಉಚ್ಚಿಲದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೫ ಸಾರೋ.
ತೂಪುನ ಜಾಗೆಲು
ಮೊಗವೀರೇರ್ ನಂಬೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್ ದ. ೨೦೨೨ನೇ ಇಸವಿಡ್  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಟ್ಟೋಣ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ಟ್ ಕಟೈರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಳಸ ಲಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಲು ಬತ್ತ್  ಇತ್ತೆರ್.. ಮೈಸೂರುದ ಯದುವೀರ್ ದತ್ತ  ಒಡೆಯೆರ್ ಲಾ ಉಚ್ಚಿಲಗ್ ಬತ್ತದಿತ್ತೆರ್.
[https://www.postoffices.co.in/karnataka-ka/uchila-udupi-17/ ಉಚ್ಚಿಲ ಡ್  ಸಬ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಉಂಡು. ಉಚ್ಚಿಲದ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ -೫೭೪೧೧೭]. ಉಚ್ಚಿಲಕೆರೆ ಪನ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಲಾ  (ಕಡಲ ಬರಿ ) ತೂಪುನನೇ  ಜಾಗೆ.
ಕರಾಡ
ಆಚರಣೆಲು
ಕರಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ದುರ್ಗೆ, ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು, ಶಿವ , ನಾಗ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇವೆರೆನ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿಯು ದೇವಿನ್ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪರ್ವ ಕಾಲೊದ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಆಯಾ ದೇವರೆನ ಪರ್ಬೊಲು, ವ್ರತಲೊನ್ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಫಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾದ್ ಆಚರಿಸುವೆರ್. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಯುಗಾದಿ, ಅಷ್ಟಮಿ, ಚೌತಿ, ಗೌರೀ ಪೂಜೆ , ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ , ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ , ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ , ದೀಪಾವಳಿ , ತುಳಸೀ ಪೂಜೆ , ಗೋಪೂಜೆ , ಬಲೀಂದ್ರ ಪೂಜೆ , ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ , ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿ , ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ , ಅನಂತನ ಚತುರ್ದಶಿ , ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ , ನವಾನ್ನ ಭೋಜನ , ಇತ್ಯಾದಿಲು ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪರ್ಬೊಲು. ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆ, ದುರ್ಗಾ ನಮಸ್ಕಾರ , ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ , ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತ , ಸೋಮವಾರ ವ್ರತ , ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತ , ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆ , ಶುಕ್ರವಾರ ಪೂಜೆ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಪೂಜೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆಲು ಪ್ರತೀ ಇಲ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ತರವಾಡು ಇಲ್ ಡ್ ಕಾಲಕಾಲೊಗು ಸರಿಯಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ್ ಆಚರಣೆಲು.
ಜನಕುಲು
ಕರಾಡ ಸಮುದಾಯದ ಖಂಡೇರಿ ಅನಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು, ಚಾಂಗುಳಿ ಸುಬ್ರಾಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು, ಗುರು ಶ್ರೀಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು, ಗುರು ಕೇಶವ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು, ದರ್ಭೆ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ರಾಮ ಭಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆಯಿನಕುಲು. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್, ಮೌವ್ವಾರು ಕಿಟ್ಟಣ್ಣ ಭಾಗವತೆರ್, ಪೆರ್ಲ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ರ್, ಮಾಧವ ಭಟ್ ಪೆರ್ಲ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ನನಾತ್ ಕರಾಡ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಉಪ್ಪಂಗಳ, ಚೆರ್ಕುಡ್ಲು, ಕುಂಟಿಕ್ಕಾನ, ಆಟಿಕುಕ್ಕೆ, ಕುಂಜಿರ್ಕಾನ,ನೆಕ್ಕಂಜೆ,ಬಡಕೆಕರೆ, ಇಲ್ಲದಕುಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಿನ ಗುಡಿ ಇಜ್ಜಿಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೇ ಮೌವ್ವಾರು,ವಾಟೆತ್ತಿಲ ಜಾಲು,ಚಕ್ಕಣಿಕೆ, ಗುಲುಗುಂಜಿ ಕುಟುಂಬದಕುಲು ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ,.ಸೈಪಂಗಲ್ಲು,ಅಡ್ಕಾರು,ಕೊಟ್ಟ0ಗುಳಿ ಕುಟುಂಬದಕುಲು ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತಾರ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವೆರೆನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡುದ ತೈರೆ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಸ್ಥಾನೊ, ಮುಂಡೋಳು ಕುಟುಂಬೊದ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಹಾಗೂ ಕುಡ್ಲದ ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊ, ಮಲ್ಲ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕರಾಡ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ನಡಪಾವೊಂದು ಬರೊಂದಿಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು.
ಉಲ್ಲೇಖೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಜಾತಿಲೂ
ಬದನೆ ನುರ್ಗೆ ಕೊದ್ಯೆಲ್
ಬದನೆ ನುರ್ಗೆ ಕೊದ್ಯಲೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಡ್ಡಸದಪಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು
ವೇದವ್ಯಾಸ
ವ್ಯಾಸೆ ಅತ್ತಂಡ ವೇದವ್ಯಾಸೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಪರಂಪರೆಡು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಲ ಪುದರು.
ವ್ಯಾಸೆರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊದ ಮಲ್ಲ ಕಾವ್ಯೊ ಮಹಾಭಾರತೊನು ಬರೆಯಿನಾರ್. ಸಾವಿರೊಡ್ತು ಜಾಸ್ತಿ ವರ್ಸೊ ಕಾಲೊಡ್ತು ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ ಭಾರತೊಡು ನಡತಿನ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ಆಧಾರ ದೀಡ್ದ್ ಮಹಾಭಾರತೊ ಬರೆಯಿನೆ. ಆಂಡಲಾ ಮಹಾಭಾರತೊ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಾವ್ಯೊ. ಅಂಚಾದ್ ವ್ಯಾಸೆರೆ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ದೇಸೊಲೆನ್ ಕತೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನೆ ದಿಂಜ ಕಸ್ಟೊ. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪ್ರಕಾರೊ, ವ್ಯಾಸೆರ್ ಪರಾಶರ ಮುನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನಾಯನ ಮಗಳಾಯಿನ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ ಅತ್ತಂಡ ಸತ್ಯವತಿನ ಮಗೆ. ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ ಯಮುನಾ ಸುದೆತ್ತ ಒಂಜಿ ಉಲಿಯೊಡು. ಉಂದು ಇತ್ತೆತ ಕಾಲತ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಸೊದ ಜಲುವಾ ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಕಲ್ಪಿ' ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು. ವ್ಯಾಸೆರೆ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪಾದಿಪ್ಪುನೆಗ್ ಕಾರಣೊ 'ಕೃಷ್ಣ' ಪಂದ್‍ಲಾ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಲಿಯೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾರಣ 'ದ್ವೈಪಾಯನ' ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇಂಬೆರೆನ್ "ಕೃಷ್ಣ-ದ್ವೈಪಾಯನ" ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಂಬೆರ್ ಏಳ್ ಚಿರಂಜೀವಿಲೆಟ್ ಒರಿ.
thumb|ಮಹಾಭಾರತೊನು ಬರೆಪ್ಪಿನ ಗಣೇಶೆ
'ವೇದ' ವ್ಯಾಸೆ
ಹಿಂದೂಳೆನ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಬೆರ್ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊದ ಒಂಜಿ ವೇದೊನು ನಾಲ್ ವೇದೊಳಾದ್ ವಿಂಗಡಿತ್‍ನ ಕಾರಣೊ ವೇದವ್ಯಾಸ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದಾರಾಂಡ್. ಈ ಪುದಾರ್‍ಡೇ ಇಂಬೆರ್ ಮಾತೆರೆಗ್‍ಲಾ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನೆ. ವ್ಯಾಸೆರ್ ಒಂಜಿ ನರಮಾನಿಯೇ ಅತ್ತಂಡ ಒಂಜಿ ಗುಂಪೇ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಅಲೋಚನೆ ಉಂಡು.
ಮಹಾಭಾರತೊನು ಬರೆಯಿನಾರ್
thumb|ವ್ಯಾಸ ಗಣೇಶಗ್ ಮಹಾಭಾರತೊನು ಪಣ್ಪುನೆ, ಆಂಗ್‌ಕರ್ ವಾಟ್
ಮಹಾಭಾರತೊದ ಸುರುತ ಬೂಕುಡು ಇಂಬೆರ್ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನ್ ಬರೆಯರ ಗಣೇಶನ್ ಕೇಣ್ಪೆರ್. ಗಣೇಶೆ ವ್ಯಾಸೆರೆಗ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನ್ ಒಂಜಿ ಕ್ಷಣಲಾ ಉಂತಾವಂತೆ ಪಣಿಯೆರ ನೇಮೊ ಪಣ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಗ್ ಪ್ರತಿಯಾತ್ ವ್ಯಾಸೆರ್ ಪಂಡಿನ ನೇಮೊ ಪಂಡ್ಂಡ ಯಾನ್ ಪಂಡಿನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಶ್ಲೋಕನ್‍ಲಾ ಗಣೇಶೆ ಅರ್ತೊ ಮಲ್ತೊಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆವೊಡುಂದ್. ಇಂಚ ವ್ಯಾಸೆರೆಗ್ ಬಚ್ಚಿನಗ ಕಷ್ವಾಯಿನ ಸಂಸ್ಕೃತತ ಶ್ಲೋಕನ್ ಪಂಡೊಂಡೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಪಂತೊಗು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಕನೊ ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ
ಕೇನೆ
ಕೇನೆ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಕಂಡೆ. ಉಂದು ಮಣ್ಣ್‌ದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಕಂಡೆ. ಉಂದೆನ್ ಕೇನೆದ ಕಂಡೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು ವರ್ಗೊ:ಕಜಿಪ್ಪು
ಕೋರಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ
ಕೋರಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ ತುಳುವೆರೆನ ಒಂಜಿ ತಿನಸ್.
ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ
ಕೋರಿದ ಮಾಸೊನು ಮೂರ್‌ದ್ ಪೊರ್ಲುಡೇ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಕಡೆಯಿನ ಅರೆಪುಡು (ಮಸಾಲೆಡ್) ಪಾಡ್‍ದ್ ಬೆಯಿಪಾವೊಡು.
ಬಂಗಾಡಿ
ಬಂಗಾಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತೆರಾಯಿನ ಬಂಗರಸೆರ್‌ ಮೂಲು ರಾಜ್ಯೊ‌ಭಾರೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತೆರ್. ಬಂಗ ವಂಶದ ಅರಸರ ಮೂಲೊ ಸ್ಥಾನೊ ಬಂಗಾಡಿ ಆದಿತ್ತುಂದು.
ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯
ಈ ಬಗೆತ್ತ ವೈರಸ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಉಂದು ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬತ್ತಿನೆಡ್ದ್‌ದಾವರೆ, ಉಂದೆಕ್ ನೋವೆಲ್ ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. ಈ ವೈರಸ್ ಪೊಸ ಪ್ರಭೇದೊದವು ಆದುಪ್ಪು, ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಉಡಲ್‍ಡ್ ದುಂಬೇ ಇತ್ತ್‌ದ್, ನರಮಾನಿಯನ ಉಡಲ್ ಸೇರಿಬೊಕ್ಕ ರೂಪಾಂತರವಾಯಿನವು ಆದುಪ್ಪು.
ಬಂಗಾಡಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯
ಸೀಕ್‌‍‌ದ ಲಕ್ಷಣೊ
ಈ ವೈರಸ್ ವಾ ರೀತಿದವು, ಬೊಕ್ಕ ಸೋಂಕು ಏತ್ ಗಂಭೀರವಾಯಿನವು ಪನ್ಪುನೆತ್ತ ಮಿತ್ ಈ ಸೀಕ್‌ದ ಲಕ್ಷಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒರೊರ ಸೀಕ್‍ದ ಲಕ್ಷಣನೇ ತೋಜಿದ್‍ ಬರ್ಪುಜಿ. ನನ ಒರ, ಇನ್‍ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಸೀಕ್‍ಡ್ ಇಪ್ಪುನವೇ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿವೇಳೆ, ಮೈಟ್ ಸೀಕ್ ತಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿ(ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ) ಕಡಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಈ ಸೀಕ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಲಾ ಉಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಒವ್ವೆ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ಬತ್ತಿನ ಪೊರ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಐತ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜುದುಬತ್ತಿನ ಪೊರ್ತು- ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಮಯದ ನಡುತ ಪೊರ್ತುಗು ಇನ್‍ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಪೀರಿಯಡ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್‍ದ ಇನ್‍ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಪೀರಿಯಡ್ ೫ ಡ್ದ್ ೬ ದಿನ. ಪನ್ನಗ, ಸೋಂಕು ಬತ್‍ದಿತ್ಂಡಲಾ ೧೪ ದಿನಮುಟ್ಟ ಒವ್ವೆ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜಂದೆ ಉಪ್ಪರಲಾ ಯಾವು.
ಎಂಚ ಪಗರುಂಡು?
ಈ ವೈರಸ್, ತೆಮ್ಮಲಪ್ಪುನಗ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸುಂಬಿಲ್‍ಲಪ್ಪುನಗ ಮೂಂಕು ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪುನ ಪನಿ, ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನರಮಾನಿಗ್ ತಾಗುನೆಡ್ದ್ ಒರಿಯಡ್ದೊರಿಯಗ್ ಪಗರೋಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಒಂಜಿವೇಳೆ ಟುವಲ್, ಮಾಸ್ಕ್‌ದಾಂತೆ ಸುಂಬಿಲ್‍ಲತ್ಂಡ ಮೂಂಕು ಬಾಯಿದ ಪನಿ ೪.೫ ಮೀಟರ್ ದೂರಮುಟ್ಟ ಪರಡುಂಡು. (ಈ ವಿಸಯೋಡು ಸಂಸೋಧನೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಪರದೇಸೊಲೆಡ್ ಈ ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ್ ದೀತಿನ ಕೋಣೆದ ಬಾಕಿಲ್‍ದ ಚಿಲಕ, ನಡಪುನ ಕಾರಿಡಾರ್‌ದ ಗೋಡೆಲೆಡ್‌ಲಾ ಈ ವೈರಸ್ ಇತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೋಜುದು ಬತ್‌ದ್‌ಂಡ್.)
ಸೀಕ್ ಪತ್ತೆ
ಈ ಸೀಕ್‍ದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಸದ್ಯೊಗು, ಮಾತಾ ಬರೀಟ್ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ(WHO)ದಕುಲು ಪನ್ತಿನ rRT-PCR ಕ್ರಮೊನು ಅನುಸರಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿನ ದೊಂಡೆದ ಸೀಂಟ್ ಅತ್‍ಂಡ ಕಫ ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ‌ದ ಫಲಿತಾಂಶೊ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಡ್ ಅತ್‍ಂಡ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊಟ್ಟು ತೆರೀವುಂಡು. ನನ ಒರೊರ ನೆತ್ತೆರ್‌ದ ಮಾದರಿನ್ ದೆತೊನುವೆರ್.
ಮರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್‍ಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್, ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿಡ ತೋಜುದುಬರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ವೈರಸ್ ಬಾರೀ ಬೇಗೊಡು ಪರಡುನ ಲಕ್ಷಣೊ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಪಿದಾಯಿ ಗುಂಪುಡು ಸೇರುನೇನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ದಿನೊಟ್ಟು ಆಯಿನಾತ್ ಸರ್ತಿ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಟ್ಟ ಕೈ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಮೂಂಕು ಬಾಯಿ ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಅಪಗಪಗ್ ಕೈ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಪಿದಾಯಿ ಪೋಪುನೇನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೇ ಕುಲ್ಲೊಡು.(ನೆಕ್ ಸೆಲ್ಫ್/ಹೋಮ್ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಪನ್ಪೆರ್) ಅಂಚಲಾ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನ ಸಂದರ್ಭೊ ಬತ್ಂಡಲಾ ನರಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ೬ ಪೂಟುದಾತ್ ಅಂತರ ದೀವೊನೊಡು. ಬಾಯಿಕವಚೊ(ಮಾಸ್ಕ್)ನ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಪಾಡುನ ಅಗತ್ಯೊ ಇಜ್ಜಿ. ಏರೆಗ್ ಮಾಮೂಲಿಯಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಫ, ತೆಮ್ಮ, ಸುಂಬಿಲ್ ಉಂಡಾ ಅಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನಕುಲೆನ್ ಏರ್ ತೂವೊಂಬೆರಾ ಅಕುಲು ಬಾಯಿಕವಚೊ(ಮಾಸ್ಕ್) ಪಾಡೊಡು. ಈ ಬಾಯಿಕವಚಲೆಡ್ ಎನ್೯೫(N95) ಬಗೆತ್ತ ಬಾಯಿಕವಚ ಮಾತ್ರ ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ನಮನ ಉಡಲ್‍ದುಲಾಯಿ ಪೋವಂದಿಲೆಕ್ಕ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ತಡೆಕಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊ
ಸೋಂಕುದ ಸಾಧ್ಯತೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ತಡೆಕಟ್ಟೊಡಾಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ದುಲಾಯಿ ಕುಲ್ಲೊಡು. ದಿಂಜ ಜನೊ ಸೇರ್‌ನಲ್ಪ ಸೇರಡೆ. ಅಪಾಪಗ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೋಪ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಕೈ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಎಡ್ಡೆ ಉಸಿಲ್ ನಿರ್ಮಲೊ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ದೆಕ್ಕಂದೆ ಕೈಡ್ದ್ ಕಣ್ಣ್ ಮೂಂಕು ಅತ್ತಂದೆ ಬಾಯಿನ್ ಮುಟ್ಟುನೆನ್ ತಪ್ಪಾವೊಡು. ,,   ತಮ್ಮೊಲಪ್ಪುನಗ ಅತ್ತಂಡ ಸೀನ್‌ನಗ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಮೂಂಕುಡ್ದ್ ರಟ್ಟಂದಿಲೆಕೊ ಕೈನ್ ಅಡ್ಡ ಪತೊನೊಡು, ಅತ್ತಂಡ ಮುಂಗೈತ ಉಲಯಿದ ಬಾಗೊನು ಅಡ್ಡೊ ಪತ್ತೊಡುಂದು ಸಿಪಾರಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಪ್ರತೀ ಸರ್ತಿ ತೆಮ್ಮೊಲಪ್ಪುನಗ ಕೈನ್ ದೆಕ್ಕೊನೊಡು. ಒರಿಯಡ್ದ್ ಒರಿಯಗ್ ಜನೊಕ್ಲ್ ಕನಿಸ್ಟೊ ಆಜಿ ಫೀಟ್ ದೂರೊಡು(1.83 ಮೀಟರ್) ಉಂತುನೆನ್ ಮಲ್ತೊನೊಡು. ,
೨೦೨೧ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ಕೊರೊನಗ್ ಮರ್ದ್ ತಿಕ್ಕಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆ ಮರ್ದ್ ತಯಾರಾಪುನೆಟ ಮುಟ್ಟ ಪೊಸ ಸೋಂಕು ಅಂಟೊನಂದಿನಂಚ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪುನ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡು. a key part of managing the COVID-19 pandemic is trying to decrease the epidemic peak, known as "flattening the curve", through various measures seeking to reduce the rate of new infections. Slowing the infection rate helps decrease the risk of health services being overwhelmed, allowing for better treatment of current cases, and delaying additional cases until therapeutics or a vaccine become available.
ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
Directories:
Medical journals:
Other:
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಉಂಡ್ಲುಂಗ
ಉಡ್ಲುಂಗ ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ
ಉಡ್ಲುಂಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪಿ ಸಾಮಾನುಲು-- ಬೊಲಂತೆ ಅರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊಡಿ, ಉಪ್ಪು, ಒಂತೆ ನೀರ್, ಒಂತೆ ಸೋಡಾಪೊಡಿ, ಉಪ್ಪಡ ಪಚ್ಚಿಲ್, ಬೆಲ್ಲ, ಕೈಪೆರೆ ಎಣ್ಣೆ.
ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಅರಿತ್ತ ಬಂದ/ಪೊಡಿ, ಉಪ್ಪು, ಬೆಲ್ಲ, ಸೋಡಾಪೊಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಬೋಡಿತ್ತಿನಾತ್ ನೀರ್ ಡ್ ಕಲಪೊಡು, ಸರೀ ಗಟ್ಟಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಲತಿಬೊಕ್ಕ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ದೀವೊವು. ಬನಲೆಡ್ ಬೋಡಿತ್ತಿನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಅವು ಕಾಯಿಬೊಕ್ಕ ಕಲತಿ ಹಿಟ್ಟ್‌ನ್ ಗೋಳಿ ಗೋಳಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗೋಳಿದ ಲೆಕೊ ಮಲ್ತ್‌ನೆನ್ ಒಂಜಿ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುದ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಒಂತೆ ಚಟ್ಟೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬುಡೊಡು. ಕೆಂಪಾದ್ ಕಾಯಿಬೊಕ್ಕ ಎಣ್ಣೆಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಬೇತೆ ಬಾಜನೊಗು ಪಾಡ್ಂಡ ತಿನಿಯೆರೆ ಉಡ್ಲುಂಗ ತಯಾರ್ ಆಂಡ್. ಉಡ್ಲುಂಗ ತಿನಿಯೆರೆ ಕಟು ಕುಟು ಅವೊಂದು ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್ ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್
ಬನ್ಸ್
ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್ ಪರ್ಂದ್ ನ್ ಗಲಸ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ತುವರೆ ಪೂರಿದಂಚನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ತಿನರೆ ಚೀಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೆತ್ತನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿಡ್ ಬಯ್ಯ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಕಾಂಡೆಲ ತಿನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪರ್ಂದ್ ದ ಪೂರಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. ಚೀಪೆ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಬನ್ಸ್ ನ್ ಅಂಚನೇ ತಿನೊಲಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಚಟ್ನಿ/ಸಾಂಬಾರ್ ಪಾರ್ದ್ಲಾ ತಿನೊಲಿ.
ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊ
ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್ ದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಉಡುಪಿ, ಪಂಡ್ಂಡ ಈ ತಿಂಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ದಿನಿ ಉಡುಪಿದ ಮಠೊಟ್ಟ್. ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷೊರ್ದ್ ದುಂಬು ಉಡುಪಿದ ಮಠೊತ್ತ ಅಡುಗೆ ಭಟ್ರ್ ನಕ್ಲು ಈ ತಿಂಡಿನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ ಎಂಚ ಪನ್ನಗ ಅಕ್ಲೆಡ ಅಪಗ ಪರ್ಂದ್ ಅಟಿಲ್‍ಗ್ ಬೋಡಿತ್ತ್ ನೈರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅಂಚ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ದಿನ ಪರ್ಂದ್‍ದಿನ ಪರ್ಂದುಲು ಹಾಲಾವರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗು ಪರ್ಂದ್‍ನ್ ಹಿಟ್ಟ್ ದೊಟ್ಟುಗೆ ಕಲತ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈತ್‍ದ್ ಪ್ರಸಾದೊದ ರೂಪೊಡು ಬತ್ತಿನ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಪಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಅವ್ವೇ ತಿಂಡಿಗ್ ಬನ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ ಆದ್ ಉಡುಪಿ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆ ಡ್ ಈ ಬನ್ಸ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕು ಇಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಪರ್ಂದ್ ನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆಕ್ಕ ಸಕ್ಕರೆ(ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್), ರುಚಿಗ್ ಉಪ್ಪು, ಚೂರು ಸೋಡದ ಪೊಡಿ, ೨ ಚಮ್ಚ ಕೊಜಪು, ಜೀರ್ದರಿ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು(ಪರ್ಂದ್ ನ್ ಸಮ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು). ಬೊಕ್ಕ ಮೈದಾ ಮಾರ್ದ್ ಕುಡ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್‍ಗ್ ನೈ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಡ ಮುದ್ದೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಹಿಟ್ಟ್ ಕಲತ್ತಿನೈನ್ ನಾಲ್ ಗಂಟೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ ರಾತ್ರೆ ಇಡೀ ಬುರ್ದು ಕಾಂಡೆ ಕೈಪೊಲಿ. ಬೊಕ್ಕ ಚಪಾತಿದ ಲೆಕೊ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಲಾಟೊಡು. ಲಾಟಿನೈನ್ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಚ್ಚ ಆವರೆ ದೀದ್ ಕೈಪೊಡು. ಇಂಚ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಬನ್ಸ್ ತಯಾರಾಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಅಲೆಟ್ಟಿ
ಅಲೆಟ್ಟಿ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಅಲೆಟ್ಠಿ ಗ್ರಾಮೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦,೭೧೯.
ಉಲ್ಲೆಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ವಿಸ್ವೊಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ
ಭಾರತ ವಿಸ್ವೊಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ೧೯೮೧ ದ್ದ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊದ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ೨೦೨೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ೫ ಪದಕೊ (೧ ಬಂಗಾರ್, ೧ ಬೊಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ೩ ಕಂಚಿ)
ಆನ್‍ಲೈನ್‍ ಕಜ್ಜಕೂಟ
ಕಜ್ಜಕೂಟದ ನಡಾವಳಿ
ವರ್ಗೊ:ಕಜ್ಜಕೂಟ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕಜ್ಜಕೂಟಲು
ಸಹಾಯೊ:ವಿಸಯೊಲು
<templatestyles src="ಸಹಾಯೊ:ವಿಸಯೊಲು/styles.css" /> ಈ ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬಗೆಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದು ಕೇನುನಾ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗು ಸಹಾಯೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ತಿರ್ತುದ ಸರ್ಚ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಳಸುದು ಈರ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹಾಯ ಪುಟಲೆನ್ಲಾ ನಡೋಲಿ.
ವರ್ಗೊ:ಸಹಾಯೊ
ಹರಿವಾಣ
thumb|ಪಿತ್ತಾಳೆದ ಹರಿವಾಣ ಹರಿವಾಣ ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಲ್ ಗಳಸುನ ಅಗೆಲದ ವಸ್ತ್. ಇಂದೆನ್ ಹರಿಯೊಣ, ತಟ್ಟೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪರ್. ಹರಿವಾಣನ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್  ಪಿತ್ತಾಳೆ, ಸ್ಟೀಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲಿಮಿನಿ ಡ್ ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹರಿವಾಣೊ ಅಗೆಲ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಅಯಿತ ನಡ್ಪತ್ ಒಂತೆ ಗುಂಡಿ ಇತ್ತದ್, ಅಯಿತ ಬರಿತ್ತ ಸುತ್ತ ಒಂತೆ ಎತ್ತರ ಆದ್ ಅಯಿಟ್ ಪಾಡುನ ವಸ್ತುಲು ಪಿದಾಯಿ ಬೂರಂದ್ಲೆಕ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಜಾನಪದೊ ಕತೆಕ್ಲೆಡ್ ನೀರ್ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಕೆದುತ ಉಳಾಯಿ ದೀದ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೊಳ್ಳಿದ ಹರಿವಾಣೊನು, ಮುತ್ತೆದೆ ಪೊಂಜೊವು ನು ಕಡಪುದ್ದು ತರ್ಪಾವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಕೆದುಟು ನೀರ್ ತಮೆಲ್ದ್ ಆಲ್ ಆಹುತಿ ಅದ್ ಜೀವೊ ಬುಡ್ಪಲ್. ಕೆದು ದಿಂಜುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಪುರಾಣೊಡು ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರ್ ಮೋಹಿನಿ ರೂಪೊಡು ಬಂಗಾರ್ದ ಹರಿವಾನೊಡು ದೇವತೆಲೆಗ್ ಅಮೃತ ಬಳುಸುವೆರ್.
ಉಪಯೋಗ
ಹರಿವಾಣನಡ್ ಕುರ್ದಿ ಅತಾಂಡ ಕುರಿನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಕೆಲಸೊ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹರಿವಾಣನು ತರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದೀದ್ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಾಟ್ಯ ಲಾ ಉಂಡು. ಹಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಸಮ್ಮಾನ-ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊರ್ನಗ ಹಾರಿಯಾಣೊಡು ಫಲ ವಸ್ತ್ ದೀದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.ಇತ್ತೆ ಬೂರುದ ಕುರ್ವೆ  ನ್ಲಾ  ಹರಿವಾಣದಲೆಕ  ಗಳಸುವೆರ್. ಅರಿಶಿಣ -ಕುಂಕುಮ, ಮುತೈದೆ ಸಿಂಗಾರ ಸಾಮಾನ್ ಪಾಡ್ಯೇರ್ಲಾ ಹರಿವಾಣನು ಗಳಸುವೆರ್. ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಲಾ ಹರಿರ್ವಾಣೋದ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಿತ್ತಳೆದ ಹರಿವಾಣನ್ ಪುಣಿಕೆದ ಪುಲಿ ಲಾ ಉಪ್ಪುಲಾ ಪತ್ತ್ದ್ ದೆಕ್ಕನಾಂಡ, ಅವು ಬಂಗಾರ್ ದಲೆಕ ಮಿನುಕುಂಡು
ಸೌತಡ್ಕ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊ
ಸೌತಡ್ಕ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಸೌತಡ್ಕದ ದೇವೆರ್ ಗಣಪತಿ.
ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ
ಸೌತಡ್ಕ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಡ್ದ್ ಬೆಂಗ್ಳೂರುಗ್ ಪೋಪುನ ಮಾರ್ಗೊಡು ಉಂಡು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳಡ್ದ್ 17 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ 6 ಕಿಮೀ ದೂರಡ್ ಪಟ್ರಮೆಡ್ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆ ಉಂಡು. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಡ್ದ್ 35 ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು ಕೊಕ್ಕಡಡ್ದ್ 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಹೈವೆಡ್ದ್ 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡತ್ತ್ಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕೊಕ್ಕಡ ಮುಟ್ಟ ಬಸುಟ್ ಬತ್ತ್ ಅಲ್ತ್ ರಿಕ್ಷಾಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ವಿಸೇಸೊಲು
thumb|right|ಸೌತಡ್ಕದ ಪಂಚಗಜ್ಜಾಯ ಪ್ರಸಾದೊ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಇಜ್ಜಿ. ಮರತ್ತ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಗಣಪತಿ ದೇವರೆನ ಮಲ್ಲ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು. ದಿನತ್ತ ೨೪ ಗಂಟೆಲಾ ವರ್ಷದ ೩೬೫ ದವಸೊಡ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ದೇವೆರೆನ ವಿಗ್ರಹದ ಎದುರು ಗಂಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪರಕ್ಕೆ ಪಂಡಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಗಂಟೆನ್ ಕಟ್ಟುವೇರ್. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೈತಲ್ ಮಸ್ತ್ ಮಂಗೆರ್ಲಾ ಉಲ್ಲ. ಜನವರಿಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆ ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಗೋಶಾಲೆಲಾ ಉಂಡು. ನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾನ್ನ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ನಡಪ್ಪುಂಡು.
ಪುದಾರ್ದ ವಿಸೇಸೊ
ಸೌತೆ ಪಂಡ ತೆಕ್ಕರ್ಪೆ, ಅಡ್ಕ ಪಂಡ ಕಂಡೊ. ಮುಲ್ಪ ಪೆತ್ತಲೆನ್ ಮೇಯ್ಪಾವಾರ ಬತ್ತಿನ ಜನಕ್ಕ್ ಲ್ ಗಣಪತಿದ ಮೂರ್ತಿನ್ ತೂಯೆರ್ ಗೆ. ಅಯ್ಕ್ ತೆಕ್ಕರ್ಪೆನ್ ನೈವೇದ್ಯ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೇರ್ ಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಊರುಗ್ ಸೌತಡ್ಕ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದಾರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮಲ್ಪಾರಾಲಾ ಆಲೋಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಗಣಪತಿ ದೇವೆರ್ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಕಟ್ಟಾವಾರೆ ಬೊಡ್ಚಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ದೇವೆರ್ ಬಯಲ್ ಡ್ ಉಲ್ಲೇರ್.
ಪ್ರಸಾದೊ
ಸೌತಡ್ಕದ ಪಂಚಗಜ್ಜಾಯ ಪ್ರಸಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪಂಚಗಜ್ಜಾಯನ್ ಬೆಲ್ಲ, ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆೇರ್. ವಿಸೇಸ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಗಣಪತಿಗ್ ಅಪ್ಪದ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪೊಡ್ ಅಪ್ಪನ್ ಲಾ ಕೊರ್ಪೇರ್
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ(ನೂಕಡ್ಯೆ) ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ ನ್ ಏರಾಂಡಲ ಬಿನ್ನೆರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಇಜಿಂಡ ಅಸ್ಟೆಮಿ, ಮಸುಲುಡ್ಕೆ (ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆ)ದಂಚಿನ ಪರ್ಬೊದಪಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಪರ್ಬದಪಗ ಈ ಅಡ್ಯೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್, ಕೋರಿದ ಕಜಿಪು, ಪರ್ಂದ್ ದ ರಸಾಯನ, ಸಾಂಬಾರ್, ಮಾಸದ ಕಜಿಪುದೊಟ್ಟುಗು ತಿನ್ಪೆರ್. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆದ ಪೂಂಬೆನ್ ದೊಂಬುಗ್ ನುಂಗಾದ್ ಅವೆತ್ತ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟ್ ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಸೇಮೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ದುಂಬುನಾನಿ ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ ಅರಿನ್ ಕಡೆದ್ ,ಬಂದನ್ ದೆತ್ ದ್, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಅವೆನ್ ಬಾಣಲೆಡ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಉಂಡೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಮಲ್ತಿನ ಉಂಡೆನ್ ತೊಂದುರುಡ್ ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಬೆಯೋಂದು ಬತ್ತಿ ಲೆಕ ಬೆಚ್ಚ ಉಂಡೆನ್ ಪರಸೆಗ್ ಪಾರ್ದ್ ತಿರಗಣೆನ್ ತಿರ್ಗಾವೊಡು. ಇಂಚ ತಿರ್ಗಾನಗ ಪರಸೆಡ್ ಅಡ್ಯೆ ನೂಲುದ ಲೆಕ ಜಪ್ಪುಂಡ್. ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪರೆ ೨ ಜನ ಬೋಡಾಪುಂಡ್. ಒಂಜಿ ಜನ ಮಣೆ ಒತ್ತರೆ ನನೊರಿ ತಿರ್ತ್ ಜತ್ತಿನ ಅಡ್ಯೆನ್ ದೆಪ್ಪರೆ. ಸೇಮೆದ ಒಂಜಿ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಡ್ಯೆಗ್ ಪೂಂಬೆ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿಗ್ ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಕಡೆದ್ ಅವೆಟ್ಟ್ ಬತ್ತಿನ ಪೇರ್ ನ್ ಅರ್ಪೊಡು. ಇಜಿಂಡ ಕಾಲಿ ತಾರಾಯಿನಕ ಕಡೆದ್ ಪೇರ್ ದೆತ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಕಲಡಾವೊಲಿ.
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆಗ್ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ವಿಚಾರೊ
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟ. ಬತ್ತಿ ಬಿನ್ನೆರ್ ನಾಲೈನ್ ದಿನ ಉಂತ್‌ದ್ ಪೋಪಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಅಡ್ಯೆನ್ ತುಳುನಾಡ್ ದ್ ಮಲ್ಪೆದೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಣೆ ಮಾತೆರ್ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಅಪಗದ ಕಾಲೊದ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆದ ಮಣೆಲಾ ತಿರ್ಗಾವರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವ್ವು ಮರತ್ತ ಮಣೆ. ಆ ಮಣೆನ್ ಒತ್ತೆರೆ ಉಜ್ಜೆರ್. ಆ ಉಜ್ಜೆರ್‌ನ್ ಊಂದೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಕೋಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಜವನೆರ್ ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಬಿನ್ನೆರ್ ಜಾಸ್ತಿ ದಿನ ಉಂತುಜೆರ್‌ ಪನ್ಪಿನ ವಾಡಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಿನ್ನೆರೆನ್ ನೂಕುನ ಅಡ್ಯೆ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. thumb|ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನೆ ವಿದಾನೊ ವಿಡೀಯೊ ರೂಪೊಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್
ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ (ಜನನೊ: 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1973) ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ, ನಿರ್ದೇಶಕೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರೆ , ಗೀತರಚನೆಕಾರೆ ಅಂಚನೆ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ. ಮೇರ್ 2006 ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚಿತ್ರೊರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆ ಆತಿನ ಸಮಯೊಡು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‍ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕಾಸ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ದಿನೊ ಈ ಸಿನಿಮೊ ಟಾಕೀಸ್‍ಲೆಡ್ ಬಲ್ತ್ಂಡ್.
ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಆದ್
ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮೆರೆನ ಮೂಜನೇ ಸಿನಿಮೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅವ್ ಪಿಚ್ಚರ್ ದಾತ್ರ ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕೊಗು ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ಪರಿಚಯೊ ಆಂಡ್. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಮೇರ್ 'ಗಾಳಿಪಟ, ಮನಸಾರೆ, ಪಂಚರಂಗಿ, ಪರಮಾತ್ಮ, ನಾಟಕ, ವಾಸ್ತು ಪ್ರಕಾರ, ದನ ಕಾಯೋನು, ಮುಗುಳು ನಗೆ'' ಇಂಚಿನ ಸಿನಿಮೊಲೆನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್.
ಸಾಹಿತಿ ಆದ್
ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಮೇರ್ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ, ಗಾಳಿಪಟ, ಜಂಗ್ಲಿ, ಜಾಕಿ, ಮನಸಾರೆ, ಪಂಚರಂಗಿ, ಪರಮಾತ್ಮ, ವಿಕ್ಟರಿ, ಹುಡುಗರು, ನಾಟಕ, ಕಡ್ಡಿಪುಡಿ, ಬಚ್ಚನ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಗಜಕೇಸರಿ, ರಾಜಾಹುಲಿ ಇಂಚಿನ ಸಿನಿಮೊಲೆದ ಪದ್ಯೊಗ್ ಲಿರಿಕ್ಸ್ ಬರೆತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಮಣಿಪಾಲ
ಮಣಿಪಾಲ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆ. ೯೦ ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎನ್‍ಹೆಚ್ ೧೬೯ಎ(ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ-ಮಲ್ಪೆ) ಮಣಿಪಾಲ ಪೇಂಟೆದ ಮೂಲಕನೇ ಪೋತುಂಡು. ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕೆದುಡ್‍ದಾವರ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಮಣಿಪಾಲ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಬತ್‌ದ್ಂಡ್.
ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕ ಪುದರ್
ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್, ಇತ್ತೆದ ಮಣಿಪಾಲ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಕಾಡ್ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಪಿಲಿ, ಕಾಡ ಎರು ಮಾತ ತಿರ್ಗೊಂದಿತ್ತಿನ ಜಾಗೆ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಮಲ್ಪೆದ ಕೈತಲ್‌ದ ತೊನ್ಸೆದ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ತೊನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ(30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979) ಮದ್ರಾಸ್‌ದ ಸ್ಟಾನ್ಲೀ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆನ್ ಮುಗಿತ್‌ದ್ ಬೇಲೆಗಾದ್ ಹಾಂಕಾಂಗ್ ಪೋವೊಡು ಎನ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಈ ಊರುಡೆ ಉಂತುದು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಲ ಪಂಡ್‌ದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೈಕುಲು ಮಲ್ಪೆದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಒಟ್ಟಿಗೆನೇ, ತನ್ನ ಊರುದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್‌ದ ಅಡಿಟ್ ೧೯೫೩ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಕಸ್ತೂರ್‌ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ದಿನೊಟ್ಟು ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಮಣಿಪಾಲ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಆದ್ ಬದಲಾಂಡ್.
ಸ್ಮೃತಿ ಭವನ
ಮಣಿಪಾಲ ಪೇಂಟೆ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊಗು ಬರ್ರ ಕಾರಣಕರ್ತೆರಾಯಿನ ಡಾ. ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈಕುಲು ಇತ್ತಿನ ಇಲ್ಲನ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಆದ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಸ್ಮೃತಿ ಭವನ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಪೈಕುಲು ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸಾಮಾನುಲು, ಅರೆನ ಬೂಕುಲು, ಮಾತೆನ್ ಒಪ್ಪವಾದ್ ಮೂಲು ದೀತೆರ್. ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಮೂಲು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಸೊ ಉಂಡು.
ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೊದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
ಕಸ್ತೂರ್‌ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿದ ಅಂಗ ರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾಯಿನ ಡಾ. ಎಸ್ ಎಸ್ಸ್ ಗಾಡ್‌ಬಾಲ್ ಮೇರ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಾದಿತ್ತಿನ, ನರಮಾನಿ ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುರ್ಗೊಲೆನ ಮೈತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಮೂಲು ತೂವರ ದೀತೆರ್. ಅಂದಾಜಿ ೩೦೦೦ದಾತ್ ನಿಜ ಮಾದರಿ ಮೂಲು ತೂವರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ೧೯೫೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸುರು ಆಂಡ್.
ಡಾ. ಟಿ ಎಂ ಪೈ ತಾರಾಲಯ
ಡಾ. ಟಿ ಎಂ ಪೈ ತಾರಾಲಯ ಮಣ್ಣಪಳ್ಳ ಕೆದುತ್ತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಬಾನೊ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಸೂರ್ಯೆ, ಚಂದ್ರೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ವಿಸಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊ ಪ್ರದರ್ಶನೊ ಮುಲ್ಪ ನಡಪುಂಡು. ಈ ತಾರಾಲಯೊನು ಕಟ್ಟಾವರಗಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ೫ ಎಕರೆ ಜಾಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಟಿ ಅಶೋಕ್ ಪೈಕುಲು ಈ ತಾರಾಲಯೊನು ೧೯೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಕಟ್ಟಾವರ ಸುರು ಮಲ್ತ್, ೧೯೯೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮುಗಿತೆರ್.
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಿ. ಉಂದೆನ್ ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಡಪಾವೊಂದು ಉಂಡು. ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಡಾ.ಎಂ ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್. ಉಂದು ೧೯೯೮ ಟ್ ಸುರು ಆತುಂಡ್. ಮೂಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊ ಸುಮಾರ್ ೪೦೦೦ ಜೊಕುಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆವೆರ್. ಮುಲ್ಪದ ಜೊಕುಲು ಕ್ರೀಡೆಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರ,ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟಡ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜಡ್ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗೋಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜ್‌ದ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯರ್ದ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್.
ಬಿಎ
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ಬಿ.ವಿ.ಎ.
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ಬಿ.ಕಾಂ
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ಕೆ.ವಿ.ರಾವ್
ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟಾಚಲ ರಾವ್ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗೊದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಆದ್ ಬೆಂದ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಪಿಲಿಕುಳದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. ವಿಜ್ಞಾನೊನು ಜನ ಮನಕ್ ಮುಟ್ವವುನ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಜ್ಜ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಬಿ.ಬಿ.ಎ.
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಕೆ.ವಿ.ರಾವ್
ಪುಟ್ಟು
ಮೇರ್ ಪಾಲಾವಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ, ಇತ್ತೆದ  ಉಡುಪಿ  ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಟಪಾಡಿ ದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಕೋಟೆ ಪನ್ಪುನ ಊರುಡು ಪುಟ್ಟ್‌ನಾರ್. ಮೇರ್ ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೋಟೆ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಎಡ್ಡೆ ಅರ್ತ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಆದ್ ಮಟ್ಟಿ ಸುಬ್ಬ ರಾವ್ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಮೇರ್ ನ ಅಪ್ಪೆ ಮುತ್ತಮ್ಮ. ಮೇರ್ ನ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆ ತುಳು.
ಲಸೋಫ್ನ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ
ಭಾರತ ೨೦೦೬ ನೆ ಇಸವಿದ್ದ್ ಲುಸೊಫೊನಿಯ ಗೊಬ್ಬುಲು ತೊಡಗ್ ನೆದ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ೨೦೨೨ ನೇ ಇಸವಿದ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ೫ ಪದಕ ( ೧ ಬಂಗಾರ, ೧ ಬೊಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ೩ ಕಂಚಿ) ಪಡೆಂಡ್
ಕೆ.ವಿ.ರಾವ್
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ಲಸೋಫ್ನ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ
೨೦೧೩ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಲಸೋಫ್ನ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ ದ ಗೋವಾ ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಭಾರತ ದ ಮಾತೆದ್ ಎಲ್ಯ ಪಿರಯೊದ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಸೌಮ್ಯಜಿತ್ ಘೋಷ್, ಅಂತೊನಿ ಅಮಲ್ ರಾಜ್, ಹರ್ಮಿತ್ ದೇಸಾಯಿ, ಆದರ್ಶ ಪಿ., ದಿಲ್ಜಿಥ್ ವಿಲಿಂಗ್ಕರ್ ಉಂದೆಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ
ಈ ಕೋರ್ಸುಡ್ ಕಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಲು
ಲಸೋಫ್ನ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ನರ್ವೊಳು
thumb|ನರ್ವೊಳು ನರ್ವೊಳು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ ಉಂದೆತ ನನೊಂಜಿ ಪುದರ್ ನೊರೆಕಾಯಿ. ಪುದರ್‌ದಲೆಕ್ಕೊನೆ ನೊರೆ ಆಪಿನ ಕಾಯಿ ನರ್ವೊಳು .ಉಂದೊಂಜಿ ಮರಟ್ ಆಪಿನ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಕಾಯಿ.
ಮರತ ಪೊಲಬು
ನರ್ವೊಳುದ ಮರ ಸುಮಾರ್ ೩೦ ಫೀಟ್‌ಡ್ದ್ ೩೫ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಂಡು.ಗೆಲ್ಲ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಗಲೊಗು ಬಳಪಿನ ಂಚಿನ ಮರ .ಪಚ್ಚೆ ಇರೆ, ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಅಪಿನಂಚಿನ ಮರ.ಈ ಮರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನವಂಬರ್ ತಿಂಗೊಳುಡು ಪೂ ಬುಡ್ದು ಪೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮರ ನಿಲಿಕೆ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು.ಈ ಕಾಯಿ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಲುಂಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾದ್ ಮೆತ್ತೆದ ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು ಉಲಯಿದ ಬಿತ್ತ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಲುಂಗಾದ್ ಅವೆನ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ನರ್ವೊಲುದ ಮರ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಉಪಯೋಗ
೧.ನೊರೆಕಾಯಿದ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌ನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅವೆಕ್ ಆತೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಠಿ ಸೇರಾದ್ ಮಾತ್ರೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಒಂಜೊಂಜಿ ಮಾತ್ರೆ ರಡ್ಡ್ ಪೊರ್ತು ೨ ವಾರ ದೆತೊಂಡ ದಮ್ಮು ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ೨.ನೊರೆಕಾಯಿನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಬಾತ್‌ನ ಗಂಡಾಮಾಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪೂಜಿಂಡ ಬಾಪು ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ೩.ನೊರೆಕಾಯಿನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ ತೋಜಿದ ಬತ್ತಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಪೂಜಿಂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು ೪.ನೊರೆಕಾಯಿನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಕಿಲೇರಿ,ಕೊಂಬಚೇಲ್,ಪೊಲಿ ತುಚ್ಚಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಪೂಜಿಂಡ ವಿಷ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ಬಾಪು ಬೇನೆ ಮಾತ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ೫.ನೊರೆಕಾಯಿನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ವಿನಿಗರ್ ಸೇರಾದ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡ್ದ್ ಮೀಂಡ ಪೇನ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ೬.ನೊರೆಕಾಯಿದ ನೈಸ್ ಚೂರ್ಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಶ್ಯ ಪಾಂಡ್ಂಡ ಮತಿ ತತ್ತ್‌ದ್ ಬೂರುನ ಸೀಕ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ೭.ನೊರೆಕಾಯಿನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಅರೆತ್‌ದ ಮೂಂಕುಗು ಪುಂಟುಂಡ ಕಫ ಕಟ್ಟ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ ಕಫ ನೀರಾದ್ ಬಾಯಿಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ತೆಮ್ಮ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು
ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ
thumb|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉದ್ದದ ಸುದೆ. ನೆನ್ನ್ ಸುಳ್ಯ ಕಡೆಟ್ ಪಯಸ್ವಿನಿ ಸುದೆಂದ್ ಪಂಡ್ತ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸುದೆನ್ ತುಳುನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿನಾಡು ಕಾಸರಗೋಡುನು ಭಾಗ ಮಲ್ಪುನ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಗಡಿ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಈ ಸುದೆ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಡು ತಲಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಜಾಲ್ಸೂರು, ಪರಪ್ಪ, ಅಡೂರು, ಚೆಂಗಳ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಸೇರ್ದ್ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುಡು ಗೃಹೊ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಉಪಯೋಗೊಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ನೀರ್ದ ಮೂಲೊ.
ಸುದೆತ ಚಲನೆ
ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ೧೦೫ಕಿಮೀ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯನ್ ದಾಂಟ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಅಡ್ಯಡ್ಕ, ಬಿಳಿಯಾರ್, ಪರಿವಾರಕಾನ, ಪಾಲಡ್ಕ, ಸುಳ್ಯ, ಪಿಲಿಕೋಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ಯಾನದ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಪರಪುಂಡು. ಕೇರಳನ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಪಂಜಿಕ್ಕಲ್, ಕೊಟ್ಟ್ಯಾಡಿ, ಅದ್ದೂರು, ಪೂವಡ್ಕ, ಕೊಟ್ಟಂಕುಝಿ, ಬೇತೂರ್ಪುಳ, ಕುಂಡಂಕುಝಿ, ಕೊಳತ್ತೂರು, ಮುಳಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೋವಿಕ್ಕಾನ ಜಾಗೆಗ್ ಸೇರುಂಡು. ತೆಕ್ಕಿಲ್, ಚೆಂಗಳ, ಚಟ್ಟಂಚಲ್, ಪೆರುಂಬಳ, ಚೆಮ್ನಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಸೇರ್ದ್ ತಳಂಗರಾ ಪನ್ಪಿನಲ್ಪ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು.
ಉಪನದಿಲು
ಉಪನದಿ ಪಂಡ ಪ್ರದಾನ ಸುದೆ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಮಲ್ಲ ಸುದೆ ಪರಪ್ಪುನಗ ಉಂಟಾಪಿನ ಎಲ್ಯ ಸುದೆಕುಲು. ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆತ ಮಲ್ಲ ಉಪನದಿ ಕುಡುಂಬೂರ್ ಸುದೆ. ಉಂದು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಚಟ್ಟಂಚಲ್‌ನ ಪೂರ್ವೊಡು ಪಯಸ್ವಿನಿ ಸುದೆನ್ ಸೇರುಂಡು.
ನನಾತ್ ಓದರ
ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ನಾಗಸೊರೊ
ನಾಗಸೊರೊ ಒಂಜಿ ಮಂಗಳವಾದ್ಯ, ಉಂದೆನು ಉರಿಪೆರೆ ಒಂತೆ ಕಷ್ಟ. ಉಂದೇನು ಮದಿಮೆ, ಉತ್ಸವೋ, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಭೂತಾರಾಧನೆ ಇಂಚಿ ಎಡ್ಡೆ ಉಚ್ಚಯೊಲೆಡ್ ಬಳಸುವೆರು. ಉಂದು ಮಲ್ಲ ಸೊರೊತ ಲೋಹೋ ಬಳಸಂದೆ ಮಲ್ತಿ ವಾದ್ಯೊ.
ನಾಗಸ್ವರ ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯ. ಈ ವಾದ್ಯೊನು ಉರಿಪುನವು ಬಂಗ ಅಂಡಲಾ ಸರಿಯಾಯಿನ ಅಭ್ಯಾಸೊಡು ಕಲ್ತೊಂದು ಉರಿಪುವೆರ್. ಮಂಗಳಕರವಾಯಿನ ಪೊರ್ತುಲೆಡ್ ಈ ವಾದ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನವು. ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಸ್ವರ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯ.
ಪ್ರಭೇದೊಲು
ನಾಗಸ್ವರೊಟ್ಟು ರಡ್ಡ್ ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು. ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುನ 'ಬಾರಿ' ಪನ್ಪು ವಾದ್ಯ. ನನೊಂಜಿ ಒಂತೆ ಎಲ್ಯ 'ತಿಮಿರಿ' ಪನ್ಪುನ ವಾದ್ಯ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಪ್ರಚಲಿತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶೆಹೆನಾಯ್ ನಾಗಸ್ವರತ್ತ ಅಂಚನೇ ಗಾಳಿವಾದ್ಯ ಅಂಡಲಾ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಅರ್ಪುದ ಪರ್ಂದ್
ಅರ್ಪುದ ಪರ್ಂದ್- ಅಬ್ಳುಕ, ಚಾಪಿ ಹಣ್ಣು (ಕನ್ನಡ) ಅಂಚಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ನಮ್ಮ ಊರುಡು ಕಾಡ್ ಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಪರ್ಂದ್.
ಮರ
ಈ ಪರ್ಂದ್ ಮರ ೧೫ ದ್ ೨೦ ಮೀಟೆರ್ ಎತ್ತರ ಆಪುಂಡು. ಮರ ಪುದೆರ್-ಪುದೆರ್ದ ಲೆಕ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಮರ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ನೀರ್ ದಿಂಜ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಡ್ ನಾಡ್ಂಡಲಾ ಆಪುಂಡು. ಈ ಮರತ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಲಾ, ಮರತ ಮೈಟ್ ಲಾ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಮುಳ್ಳು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಮರತ್ತ ಕೊಡಿತ ಗೆಲ್ಲ್ ಗಾನಗ ಮುಳ್ಳು ಕಮ್ಮಿ ಆವೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಮರತ ಲತ್ತ್ ಇರೆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪಚ್ಚೆ ಆಪುಂಡು. ೬ - ೮ ಇಂಚಿ ಮಟ್ಟ ಮಲ್ಲೆಲಾ ಆಪುಂಡು. ಈ ಮರಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಡು ವೈಕಂಠಕ ಪನ್ಪೆರ್. ವಿಶಾಖ ನಕ್ಸತ್ರ ದಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. []
ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣೊ
ಅರ್ಪುದ ಪರ್ಂದ್ ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣೊ ಉಂಡು. ಚೀಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುಳಿತ ರುಚಿ ಇತ್ತನ ಪಂರ್ದ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಇಸ್ಟ. ಲತ್ತ್ ಕಾಯಿ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೋಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರೂಪೊಡು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದಲೆಕ. ಪರ್ಂದ್ ಬುಲೆಯಿಲೆಕನೆ ಅಯಿತ ಬಣ್ಣೊ ಗಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕ ವಂತೆ ಕೆಂಪು ಆಪುಂಡು. ಪರ್ಂದ್ ಡ್ ಜೀವೊಗು ಬೋಡಾಲಿನ ಅಂಶೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.
ಮರತ ನೆಲೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರುಪುನ ಈ ಮರ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಡು ಉಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ ದ ಮಾತಾ ಕಾಡ್ ಡ್ ಲಾ ದುಂಬು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕಾ ಕಾಡ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನಲೆಕೊನೆ ಮರಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಉಂದೆನ್ ಮಾಜಿದ್ ಪೋಪುನ ( ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ) ಮರೊಕುಲೆನ ರಾಸಿಗ್ ಸೇರಾದೆರ್.
ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತ್
ಬಾಬುಕೋಡಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಕಾರಂತ (ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ) (19 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 1929 – 1 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2002) ರ್ ಭಾರತ  ದೇಶದ  ಸಿನಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕ  ರಂಗದ ಮಲ್ಲ ನರಮಾನಿ.ಆರ್ ಕನ್ನಡ, ಬೊಕ್ಕ  ಹಿಂದಿ  ಬಾಷೆಡ್  ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶನ, ನಟನೆ, ಸಂಗೀತ ದ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗೊಗು ಮಲ್ಲ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊರ್ನ ಕಾರಂತೆರ್ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಮಂಚಿದಾರ್.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
೧೯೨೯ ಡು ದಕ್ಶಿನ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಮಂಚಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾಬುಕೋಡಿಡ್ ಒಂಜಿ ಬ್ರಾಣೆರನ ಕುಟುಂಬಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ನಾಟಕ ರಂಗದ ಬಗೆಟ್ ಆರೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಪ್ರ್ರಾಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡುಂಡು.ಆರ್ ಮೂಜನೆ ಕ್ಲಾಸ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿ. ಕೆ. ನಾರಾಯಣೆರ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ನನ್ನ ಗೋಪಾಲ ನಾಟಕಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
..
ದೊಂಬುಗು ಇಲ್ಲದ್ ಪಾರ್ಪೋಯಿನ ಕಾರಂತೆರ್ ನಾಟಕ ರಂಗೊಡು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ರನ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗ್ ಸೀರ್ ದ್, ಅಪಗನೆ ಅಲ್ಲ್ ಸೆರ್ನ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಜ್ಜ ಬೆಂದೆರ್
ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಕಾರಂತೆರೆನ್ ಬನಾರಸ್ ಗ್ ಕಲೆಟ್ ಮಲ್ಲ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಡಪುಡುವೆರ್, ಅಲ್ಲ್ ಕಾರಂತೆರ್ ಗುರು ಓಮ್ಕಾರನಾಥ ಟಾಕೂರೆರ್ಡ    ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕಲ್ತೆರ್.
ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತೆರ್ ಒಟ್ಟ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಬೆನಕ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪನ್ಪುನ ಸುರುತ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಕಲಾವಿದೆರ್  ಪನ್ಪುನ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಕೂಟೊ.ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತೆ  ರ್ ಡೆಲ್ಲಿಡ್  ಪಾಠ  ಮಲ್ತ್ದ್ ಕಾರಂತೆರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಲೆಕ್ಕಡು ನ್ಯಾಸೆನಲ್ ಡ್ರಾಮ ಸ್ಕೂಲುಗು ಋಣ ಸಂದಾಯ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕೆರಿಗ್ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಆಯೆರ್. .
ಅರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೨ ಡು ಡೆಲ್ಲಿದ ನ್ಯಾಸನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ಼್ ಡ್ರಾಮ ಡ್ದ್ ಪದವಿ ಕಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಅಲ್ಕಜ಼ಿ ಪನುಪುನಾರ್ ಅಯಿತ ಯಜಮನಿ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್.
೧೯೭೭ ಡು ಕಾರಂತೆರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಒಫ಼್ ಡ್ರಾಮದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅಪೆರ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಕಾರೆಂತೆರ್ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ನಾಟಕ ಕಲ್ಪಾವುನ ತರಭೇತಿ ಶಿಬಿರ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್  ಪಂಡ ಡೆಲ್ಲಿಡ್ದ್  ಮಧುರೈ ದಾತ್ ದೂರೋಲಾ ನಾಟಕ ಪರತ್ಟ್ಂಡ್. ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರ ಆರೆನ್ ಭಾರತ ಭವನ ದ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪುನ ರಂಗಮಂಡಲ ಪನುಪುನ ಸಂಸ್ತೆಡ್ ಆರೆನ್ ಲೆತ್ತ್ ಗುರ್ಕಾರೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
೧೯೮೧ ದ್ದು ೧೯೮೬ ಮುಟ್ಟ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಡು ಜನ ಮೆಚ್ಚುನ ಕಜ್ಜ ಬೆಂದ್ ನ ಕಾರೆಂತೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಪೋಲಿಸ್ ದಕುಲು ವಿಭಾ ಮಿಶ್ರ ಪನ್ಪುನ ಪೊಣ್ಣನ ಮಿತ್ತ್ ಅಮಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಕಾರೆಂತೆರ್ ಚಿಮಿನಣಿದ ಎಣ್ಣೆ ಮೈತ್ಡ್ ಸೂ ಪಡಿನ ಅಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ವಿಭಾ ಗುಣೊ ಆದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಕಾರಂತೆರ್ ತಪ್ಪು ಮಲ್ಟಿಯಿಜೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಅರೋಪ ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಅಪೆರ್. ಪೊನಂಜೊವುಲು ಹೋರಟ ಮಲ್ತ್ದ್ ಆರ್ ಭೋಪಾಲ್ ಬುಡುಪ್ಪುಲೆಕ ಮಲ್ತೆರ್.
೧೯೮೯ ಡು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಮೈಸೂರು ಡು ರಂಗಾಯಣ ನ್ ಕಟ್ಯೆರೆ ಕಾರೆಂತೆರೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯೯೫ ಮುಟ್ಟ ಅಯಿತ ಗುರ್ಕಾರೆ ಆದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಗು ಆರೆಗ್ ಅರ್ಬುದ ರೋಗ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್  ಗೊತ್ತಾಂಡ್. ಆರ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೦೦೨ ನೇ ಇಸವಿ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್.
ಭಾಷಾಂತ್ತೊರುಲು
ಆರ್ ಸ್ವಪ್ನ ವಾಸವದತ್ತ, ಉತ್ತರರಾಮ ಚರಿತ, ಮ್ರಿಚ್ಚಕಟಿಕ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಬೂಕುಲೆನ್ನ್ ಹಿಂದಿಗ್  ಭಾಷಾಂತ್ತೊರ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ನನಾತ್ ನಾಟೊಕೊಲುನೆನ್ ಹಿಂದಿದ್ ಕನ್ನಡೊಗು, ಅಂಚನೆ ಕನ್ನೋಡುದ್ದ್ ಹಿಂದಿಗ್ ಭಾಷಾಂತ್ತೊರೊ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡೆರ್ನ್ ತುಘ್ಹಲಕ್ ನಾಟಕ ಭಾಷಾಂತ್ತೊರ ಅರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಕೊಂರ್ಡು.
ಪರಂಪರೆ
ಕಾರೆಂತೆರ್ ನಾಟಕ ರಂಗೋಗು ೧೦೬೦-೭೦ದ ಕಾಲಗಟ್ಟೊಡು ಬತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಬತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲು ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಂಡ್. ಅರ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲಿನ್ತ ಜೋಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆ, ಒಡಿಪಸ್ ನಾಟಕೊಲು ಆ ಕಾಲೊಡ್ ಬಾರಿ ಪುದರ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಾಟೊಕೊಲು ಬಾಸೆ, ಸಂಗೀತ, ಪದ, ಶೈಲಿಡ್ ಪನ್ಪುನ ಮಾತಾ ಕಾರೋಣುಡುಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯ.
೨೦೧೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಡೆಲ್ಲಿಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ಼್ ಡ್ರಾಮ ಡ್ ನಡತಿನ   ೧೨ನೇ ಭಾರತ ರಂಗ ಮಹೋತ್ಸವ, ವರ್ಸೊದ ರಂಗ ಪರ್ಬೊಡು   ಬಿ.ವಿ.ಕಾರೆಂತೆರ್ ನ ಬೊಕ್ಕ ಹಬೀಬ್ ತನ್ವಿರ್ ನ ಜೀವನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರದ್ರರ್ಶನ ಮಲ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಜ್ಞಾನಪೀಠ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ನಿರ್ಮಲ ವರ್ಮ ಒರ ಕಾರೆಂತೆರೆನ್ ನಾಟೊಕ ರಂಗೊಡು ಈ ದೇಶದ ಮಲ್ಲ ಬಿರ್ಸೆ ಪಂದ್ ಪನ್ತೆರ್.
ಬಿ.ವಿ.ಕಾರೆಂತೆರ್ ನ ನಾಟೊಕೊಲು
ಕಾರಂತೆರ್ ನೂದೆದ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಅರೆವಾಸಿ ಕನ್ನಡೊ, ಬಾಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಿಂದಿ. ಅಂಚನೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳ್, ಪಂಜಾಬಿ, ಉರ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತಿ ಬಾಸೆಲೆಡ್ಲಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಯವದನ (ಗಿರೀಶ ಕಾರ್ನಾಡ್), ಕಟ್ಟಳೆ ಬೆಳಕು, ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆ, ಎವಮ್ ಇಂದ್ರಜಿತು, ಒಡಿಪಸ್, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಜೋಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ, ಸತ್ತವರ ನೆರಳು, ಹುತ್ತವ ಬಡಿದರೆ, ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲ ನಿರ್ಗಮನ ಆರ್ನ ಪುದರ್ತೆದ ನಾಟೊಕೊಲು. ಮೆಕ್ಬೆತ್ ನಾಟಕೊನು ಯಕ್ಶಗಾನೊದ ನಾಟ್ಯೆಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್, ಚಂದ್ರಹಾಸ, ಹಯವದನ, ಘಾಸೀರಾಮ್ ಕೊತ್ವಲ್, ಮೃಚ್ಛ ಕಟಿಕಾ, ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ, ಬೊಕ್ಕ ಮಳವೀಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರ ಪನ್ಪುನ ನಾಟೊಕೊಲು ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. ಕಾರೆಂತೆರ್ ಜೋಕುಲೆನ ನಾಟಕೊಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಂಜರ ಶಾಲೆ, ನೀಲಿ ಕುದುರೆ, ಹೆಡ್ದಾಯನ ಅಳಿಲು ರಾಮಾಯಣ, ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೆಟ್ಫ಼ುಲ್ ಮಾನ್.
.
ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಾಟಕ ರಂಗೊಗು ಕಾಣಿಕೆ
ಕಾರೆಂತೆರ್ ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿನ್ ಸರು ಮಲ್ತೆರ್. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ಼್ ಡ್ರಾಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಆದ್, ಬೋಪಾಲ್ ದ ಭಾರತ್ ಭವನೊದ ಲೆಪ್ಪುದ ಮಿತ್ತ್, ಆರ್ ನಾಟಕ ತರಭೇತಿ ಶಿಬಿರೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೩ ಟ್ ನಾಟಕ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೮೦ಡು ರಂಗಮಂಡಲೊನು ಕಟ್ಟಿಯೆರೆ ಭಾರ ತ ಭವನೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಸುರುತ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ ಅಯಿಕ್ ಕಾರೆಂತೆರ್ ಸ್ಪೂರ್ತಿ.
ರಂಗ ಮಂಡೊಲೊಡು ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾತ್ರಲಾ ಮನ್ತೆರ್. ಹಿಂದಿ ಅತ್ತಾಂದೆ ಬುಂದೆಳ್ ಕಂಡಿ, ಮಾಳವಿ, ಬೊಕ್ಕ ಚತ್ತಿಸ್ಗರ್ ಬಾಸೆದ ನಾಟೊಕೊಲೆನ್ ಬಾರೀ ಜನ ತೂಯೆರ್.
ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ನಾಟಕ ರಂಗೊಗು ಕಾಣಿಕೆರಂಗೊಗು ಕಾಣಿಕೆ
ಅಲರಿಯಪ್ಪುನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ಼್ ಡ್ರಾಮ ಗು ಸೇರ್ಸಾದ್ ಕಾರಂತೆರ್ ತೆಲುಗುಗು ಮೂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ನಾಟಕೊಲೆನ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಸುರಭಿ ನಾಟೊಕದಕ್ಲೆನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ೧೯೯೬ ಟ್    ಭೀಷ್ಮ, ೧೯೯೭ ಟ್ ಚಾಂಡಿಪ್ರಿಯ, ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ತಿದೆವತ ಯಾದಮ್ಮ  ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾರಂತೆರ್ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಗ್ ಪೋದು ನಾಟಕೊನು ಬುಳೆಪಾಯೆರ್.
ಸಿನಿಮಾ
ಕಾರೆಂತೆರ್ ನಾಲ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಸಾಕ್ಸ್ಯಚಿತ್ರ  ಮಲ್ತೆರ್. ೨೬ ಸಿನಿಮಾಗು ಸಂಗೀತ ಕೊರಿಯೆರ್. ಗಿರಿಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಹನಿ ರ್ದೇಶಕೆ ಆದ್ ವಂಶ ವೃಕ್ಪ, ತಬ್ಬಲಿ ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ತೆರ್.
Documentary film on B. V. Karanth
In 2012, Films Division produced a 93-minute film on BV Karanth called BV Karanth:Baba. The film bases itself on BV Karanth's autobiography in Kannada called Illiralaare, Allige Hogalaare (I can't stay here, I won't go there) compiled by well known Kannada writer Vaidehi.
Works
<references group="" responsive="1">
ಪಟ್ಲ ಸತೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ
ಪಟ್ಲ ಸತೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ದ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಭಾಗವತೆರ್. ಸುಮಾರ್ 15 ವರ್ಷ ದಿಂಚಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಶೈಲಿದ ಯಕ್ಷಗಾನಡ್ ಭಾಗವತೆ ರಾದ್ ಉಲ್ಲರ್. ಅಂಚೇನೆ ಜನಕಲ್ನ ಮನಸ್ ಲಾ ಗೆಂದ್ ದೆರ್ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ
ಪಟ್ಲ ಮಹಾಬಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಲಲಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಮೇರ್ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಪ್ಪುನಗನೇ ಭಾಗವತಿಗೆಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ರಾಯಿನ ಮಾಂಬಾಡಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮೇರೆರ್ಧ್ ಭಾಗವತಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ ಕಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಸೀಮಂತೂರು ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರೆರ್ಧ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಂದಸ್ಸು ಕಲ್ತೆರ್.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಸುಮಾರ್ 15 ವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲ್ ದ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿದ 5ನೇ ಮೇಳಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತೆರ್ ಆಧ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸ್ ದೆರ್. ಮೇರ್ ತನ್ನ ಸ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಠ ಗ್ ಅವ್ವು ಏತೋ ಅಭಿಮಾನಿ ಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ ದೇರ್: ಪರಮಾತ್ಮ (2011), ರಂಗಿತರಂಗ (2015), ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು (2017).
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಾನ
ಯುವ ಭಾಗವತ, ಗಾನ ಮಂದಾರ, ಗಾಯನ ಕೋಗಿಲೆ ಇಂಚ ಸುಮಾರ್ ಬಿರುದುನು ಪಟ್ಲ ಸತೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರ್ ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಅಂಚನೆ 500 ರ್ಧ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನ್ ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಇತ್ತೆ ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಕೃಪಾಪೋಷಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ನಾಗವೃಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಈ ಮೇಳ ಪನ್ಪಿನ ಪೊಸ ಮೇಳನ್ ಕಟ್ಟ್ ದೇರ್ ಆಂಚನೆ ಭಾಗವತ ರಾ ದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.
ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ (ಗಾಯಕ)
ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮೇರ್  ಭಾರತ ಸಿನಿಮೋದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕೆ. ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಪದ ಪನ್ಪುನ ಕಜ್ಜೊ ಬೆನೋಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮೇರೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ಪದ ಪನ್ಪುನ ಆನುಲೆಗ್  ಕೊರ್ಪಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪನ್ಪುನ ಮಾನತಿಗೆ ತಿಕ್ ದಿಂಡ್.
ಬಾಲ್ಯೊದ ಬುಲೆಚಿಲ್
ಕುಡ್ಲ ಡು ಪುಟ್ಟಿನ ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರರೆನ ಪುದರ್ ಕೆ. ರಮೇಶ್. ಆರ್ ಕಾಸರಗಗೋಡುಡು ಮಲ್ಲೆ ಆಯೆರ್. ರೇಡಿಯೋಡು ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್ ರೆನ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಕೆಂಡ್ದ್ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿನಾರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು ಇತ್ತಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆ ಕಲ್ಮಾಡಿ ಸದಾಶಿವ ಆಚಾರ್ ಆರ್ನ ಕೈತಲ್ ಸಂಗೀತ ಕಲ್ಪುನ ಶಾಲೆಗ್ ಫೊಯೆರ್. ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಜ್ಯೋತಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮಗೆ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಬೇಲೆ
ರಮೇಶೆರೆಡ ಇತ್ತಿನ ಸಂಗೀತೊದ ಬಗೆತ ಉಮೇದ್ ಆರೆನ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಲೆತ್ತ್ ಕೊನತ್ಂಡ್. ಆರ್ ಜಿವಿ ಅತ್ರಿ ಪ್ರಿನ್ಚಿಪಾಲೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತಿನ  ಸಾಧನಾ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲಸೊಗು ಸೇರ್ಯೆರ್. ರಮೇಶ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್, ಎಸ್ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಜೆ ಯೇಸುದಾಸ್ ಅಕ್ಲೆನೆಕ ಪದೊ ಪನ್ಪುನ (ರ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸಿಂಗರ್) ಆದ್ ಪದೊ ಪನ್ಯೆರೆ ತೊಡಗ್ಯೆರ್. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕೆರಾಯಿನ  ವಿ. ಮನೋಹರ್,  ರಮೇಶ ಚಂದ್ರರೆನ ಪದೊದ ಒಂಜಿ ಮಾದರಿ ಪದೊ "ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೇ" (೧೯೯೫ ರ ಅನುರಾಗ ಸಂಗಮ) ಪನ್ಪುನ ಪದೊನು ಸಿನಿಮಾಡು ಒರಿತೊಂಡೆರ್. ಉಂದು ಆರ್ನ ಕಡೀರ್ದ ಪದ್ಯೊ ಆಂಡ್. ಉಂದೆ ಪದೊಕ್ಕು ಅರೆಗ್ ಕಡೀರ್ದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದ ಮಾನಾತಿಗೆ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.
ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಪದೊಕುಲು
ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರೆರ್  ಕನ್ನಡ ಡ್ ನೂದೆದ್ ಮಿತ್ತ್ ಪದೊ ಪನ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಪದೊಕುಲು:
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಕರ್ನಾಟಕೊದ ನಾಡಗೀತೆ
ಜಯ್ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತವಾಯಿನ ನಾಡಗೀತೆ. ಉಂದೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಬರೇತೆರ್. ಈ ಪದೊನ್ ೧೯೨೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಕಿಶೋರಚಂದ್ರವಾಣಿ ಕಾವ್ಯನಾಮೊಡ್ ಬರೆಯೆರ್. ಕುವೆಂಪು ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷ ೨೦೦೪ನೇ ಇಸವಿದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೩ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪದೊನ್ ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ನಾಡಗೀತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್‌.
ನಮ ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಸೇಸೊಲು, ಪರಪುನ ತುದೆಕುಲು, ಮೂಲು ಪುಟ್ಟುದು ಬುಳೆದ್, ರಾಜ್ಯೊದ ಪುದರ್‌ನ್ ಊರೊರ್ಮೆ ಪಸರಿಸಾಯಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಲು- ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಇಸಯನ್ ಕುವೆಂಪು ತನ್ನ ಕವಿತೆಡ್ ಸೋಕುಡು ಪುಗರ್‌ದೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಕುವೆಂಪು ಆರೆನ ಆತ್ಮಕತೆ ನೆನಪಿನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೂಕುಡು ಈ ಪದತ್ತ ಪೂರ್ಣರೂಪೊಡು ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ರಡ್ ಸಾಲ್ ಪಲ್ಲವಿ, ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಸಾಲ್ ಇತ್ತಿನ ಐನ್ ಚರಣೊಲು ಈ ಪದೊಟ್ಟು ಇತ್ತ. ತನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆಟ್ ಕುವೆಂಪು ಪನ್ಪೆರ್ "ಏನ್ ಬುಳೆವೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊನೆ, ಕಬಿತೆದ ರೂಪ, ಭಾವ ಬುಕ್ಕ ಬಾಸೆ ಬದಲಾವೊಂದು ಪೋಂಡು. ಕಡೆಟ್, ಕೊಳಲು ಕವನ ಸಂಕಲನ ಬೂಕು ಬರೆದ್ ಮುಗಿನಗ, ಕಬಿತೆ ಒಂಜಿ ಹಂತೊಗು ಬತ್ ಉಂತಿಂಡ್."
೧೯೭೦-೭೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸುಮಾರ್‌ಡ್, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಈ ಕಬಿತೆನ್ ಅಧೀಕೃತ ನಾಡಗೀತೆ ಆದ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಾನಗ, ೩ ನಿಮಿಷೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಮುಗಿಪಿಲೆಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ನಾಡಗೀತೆದ ಪೂರ್ಣರೂಪ
ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ ಜಯ ಹೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ ಜಯ ಸುಂದರ ನದಿ ವನಗಳ ನಾಡೇ ಜಯ ಹೇ ರಸಋಷಿಗಳ ಬೀಡೆ ಭೂದೇವಿಯ ಮಕುಟದ ನವಮಣಿಯೆ ಗಂಧದ ಚಂದದ ಹೊನ್ನಿನ ಗಣಿಯೆ ರಾಘವ ಮಧುಸೂಧನರವತರಿಸಿದ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ
ಜನನಿಯ ಜೋಗುಳ ವೇದದ ಘೋಷ ಜನನಿಗೆ ಜೀವವು ನಿನ್ನಾವೇಶ ಹಸುರಿನ ಗಿರಿಗಳ ಸಾಲೇ ನಿನ್ನಯ ಕೊರಳಿನ ಮಾಲೆ ಕಪಿಲ ಪತಂಜಲ ಗೌತಮ ಜಿನನುತ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ
ಶಂಕರ ರಾಮಾನುಜ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಬಸವೇಶ್ವರ ಮಧ್ವರ ದಿವ್ಯಾರಣ್ಯ ರನ್ನ ಷಡಕ್ಷರಿ ಪೊನ್ನ ಪಂಪ ಲಕುಮಿಪತಿ ಜನ್ನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಮಂಗಳ ಧಾಮ ಕವಿ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಪುಣ್ಯಾರಾಮ ನಾನಕ ರಾಮಾನಂದ ಕಬೀರರ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ !
ತೈಲಪ ಹೊಯ್ಸಳರಾಳಿದ ನಾಡೇ ಡಂಕಣ ಜಕಣರ ನೆಚ್ಚಿನ ಬೀಡೆ ಕೃಷ್ಣ ಶರಾವತಿ ತುಂಗ ಕಾವೇರಿಯ ವರ ರಂಗ ಚೈತನ್ಯ ಪರಮಹಂಸ ವಿವೇಕರ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ !
ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ ರಸಿಕರ ಕಂಗಳ ಸೆಳೆಯುವ ನೋಟ ಹಿಂದೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಪಾರಸಿಕ ಜೈನರುದ್ಯಾನ ಜನಕನ ಹೋಲುವ ದೊರೆಗಳ ಧಾಮ ಗಾಯಕ ವೈಣಿಕರಾರಾಮ
ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಕುಣಿದಾಡುವ ಗೇಹ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳ ದೇಹ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ, ಜಯ ಹೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ
ಉಲ್ಲೇಖೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ
ಮಾಲ್ಪುರಿ
ಮಾಲ್ಪುರಿ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಮಲ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ಚೀಪೆ ತೆನಸ್. ಮೈದಾ / ಗೋದಿ ಹಿಟ್ಟ್ ನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈಪುವೆರ್. ಈ ತೆನಸ್‍ದ ಬಗ್ಗೆ ವೇದೊಲೆಡ್ ಸುರೂತ ವೇದೊ ಆಯಿನ ಋಗ್ವೇದೊಡು ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಅವೆಟ್ಟ್ ಮಾಲ್ಪುರಿನ್ ಅಪುಪಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಬರೆತಿನ ಕುರುಕು ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಸುರುಕು ತಯಾರ್ ಮಲ್ದಿನೈರ್ದಾವರ ಅಂಚಾದ್ ಕುಡ್ಲ-ಉಡುಪಿ ಸ್ಪೆಷಲ್ ತೆನಸ್ ಪಂಡ್ಂದ್ಲಾ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಮಾಲ್ಪುರಿ ಪನ್ಪಿನ ತಿಂಡಿದ ಪರಿಚಯೊನ್ ನಾಲ್ ವೇದೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಅಂಚನೆ ಸುರೂತ ವೇದೊ ಋಗ್ವೇದೊಡ್ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಅವೆಟ್ಟ್ ಅಪುಪಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಮಾಲ್ಪುರಿದ ತಿಂಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಚಾರೊ ಉಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.1500, ಋಗ್ವೇದೊದ ಕಾಲೊರ್ದ್ ಕ್ರಿ.ಶ.400 - ಗುಪ್ತೆರ್ ನ ಕಾಲೊಡ್ ಉಂದೆನ್ ಬಾರ್ಲಿದ ಹಿಟ್ಟ್ ನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆದೆರ್. ಇತ್ತೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಲ್ಪುರಿನ್ ಮೈದಾ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಗೋದಿ ಹಿಟ್ಟ್ ನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬೊಗೊಣಿಡ್ ಮೈದಾ, ಸಕ್ಕರೆ, ಅಲೆ, ರವ, ಏಲಕ್ಕಿದ ಪೊಡಿ, ಮಂಜೊಲ್‍ದ ಪೊಡಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕೇಸರಿ ಪಾರ್ದ್ ಕಲಪ್ಪೊಡು. ದೋಸೆಗ್ ಬಂದೊನ್ ಕಲತ್ತಿಲೆಕ ಕಲಪ್ಪೊಡು(ಬೋಡಂಡ ನೀರ್ ಮೈಪೊಲಿ). ಕಲತ್ತಿನ ಬಂದೊನ್ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆ ಅಂಚನೆ ಬಾಯಿದೀದ್ ಬರಿಕ್ ದೀವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವಲಿಡ್ ನೈ/ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬಂದೊನ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಆಕಾರೊಡ್ ಮಯ್ತ್‍ದ್ ರಡ್ಡ್ ಪುಡೆಟ್ಲಾ ಕಾಯುಲೆಕ ಮಗ್‍ತ್‍ದ್ ಪಾಡೊಂದಿಪ್ಪೊಡು. ಎಡ್ಡೆ ಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲ್ಪುರಿನ್ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಚಪ್ಪೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ ತಿನೊಲಿ.
ಕರಿಂಕ
thumb|ಕರಿಂಕ ಶ್ರೀ  ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವರ್ thumb|ಕರಿಂಕ ಶ್ರೀ  ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವೆರ್ನ ಬಲಿ ಉತ್ಸವ ಕರಿಂಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪುದರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆ. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ತವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ನೆಟ್ಲಮುಡ್ನೂರ್ ಗ್ರಾಮೊಡು ಉಂಡು. ಕರಿಂಕ ಪನ್ಪುನ ಊರು ಕುಡ್ಲಡ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಗ್ ಪೋನಗ ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಕೊಡಾಜೆ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಮೈಸೂರು-ಮಂಗಳೂರು ರಾಜಮಾರ್ಗೊಡ್ ತೆಲದ್ ಉಳಾಯಿ ೩ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ಪೋನಗ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಕಾರ್ಣಿಕದ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ನೆಟ್ಲಮುಡ್ಣರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಂತಾಡಿ  ಗ್ರಾಮದ  ಜನಕುಲು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇವೆರ್.
ಆಡಳಿತ
ಊರ್ದಿಲ ಬೊಕ್ಕ ನೆಲ್ಲಿತೊಟ್ಟು [|ಬಂಟ ಮನೆತನದ] ಹಿರಿಯೆರ್  ನಡಪಾವೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಆಚರಣೆಲು.
ಜಾತ್ರೆ
ದೇವರೆನ ಬಲಿ ತೂಯೆರ್ ಬಾರಿ ಜನ ಸೇರುವೆರ್. ಜಾತ್ರೆದ ಸಮಯೊಡು ಮಲರಾಯ ದೈವದ ನೇಮಲಾ ಆಪುಂಡು
ಪಂಚಾಂಗ
ಶಾಸ್ತ್ರಸಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಂಚಾಂಗ ನು ಕರಿಂಕ ಕ್ರಷ್ಣ ಬನ್ನಿಂತಾಯ ಪನ್ಪುನಾರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬಜ್ಪೆ
ಬಜ್ಪೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಉಂದು ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಇಪ್ಪುನುಲಾ ಬಜ್ಪೆಡ್. ಸಿಟಿ ಬಸ್ ನಂಬ್ರ ೪೭ ಬಜ್ಪೆಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಬಜ್ಪೆ ಐತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮಲೆಗ್ (ಸುಂಕದಕಟ್ಟೆ, ಪೆರ್ಮುದೆ, ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು, ಎಕ್ಕಾರು, ಕಟೀಲು) ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂಡು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು
ಬಜ್ಪೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು,
ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ
ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆ. ಉಂದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೩೨ ಕಿ.ಮೀ., ಕಟೀಲ್ ಡ್ದ್ ೫ ಕಿ.ಮೀ., ಮೂಲ್ಕಿಡ್ದ್ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ ಇಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಡ್ದ್ ೧೭ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಒಂಜಿ ಬೇಗೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವೊಂದುಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಪ್ರದೇಶಡ್ದ್ ಪೂರಾ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ಪೇಂಟೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಾರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುತ್ತಲ ಗ್ರಾಮ ಆಯಿನಂಚಿನ ದಾಮಸಕಟ್ಟೆ, ಕಿರೆಂ, ಐಕಳ, ಪಕ್ಷಿಕೆರೆ, ಕಟೀಲು, ಪುನರೂರು, ನಿಡ್ಡೋಡಿ, ಮುಚ್ಚೂರು, ಏಳಿಂಜೆ, ಮುಂಡ್ಕೂರು ಬೊಕ್ಕ ಸಚ್ಚರಿಪೇಟೆಗ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂತೆಯಾತನ್ಡ್. ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ ವಾರದ ಸಂತೆ ಆಪುಂಡು. thumb|ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮಂದಿರ, ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ
ಬ್ರಹ್ಮಾವರ
ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ದ ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ನಗರೊನು ರಾಜೇರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇರೇಗ್ ಉಡುಗೊರೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆ. ಬೊಕ್ಕ ಅವ್ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಆದ್ ಬದಲಾತಂಡ್.
ಬ್ರಹ್ಮಾವರಗ್ ಬಸ್ ಡ್, ರೈಲ್ ಡ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಒವ್ವೆ ಸ್ವಂತ ಗಾಡಿ ಡ್ ಬರೋಲಿ. ಇಮಾನೋಡು ಬರ್ಪಿನಾಂಡ ಕುಡ್ಲದ ಇಮಾನ ನಿಲ್ದಾನೋಡು ಜೆತ್ದ್, ಅಲ್ತುಡ್ದು ಉಡುಪಿಗ್ ಪೋಪಿನ ಬಸ್ ಟ್ ಉಡುಪಿ ಗ್ ಬತ್ದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾವರಗ್ ಬರೋಲಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲು
thumb|ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ
ಗೌರಿ ಪೂ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬೂರುದಲೆಕ ಇಪ್ಪುನ ದೈ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಡು ಲಿಲಿಯೇಸಿ ಪನ್ಪುನ ಕುಟುಂಬಗು ಸೇರ್ದ್ಡ್. ಇಂದೆನ್  ಬೇತೆ   ಬೇತೆ  ಬಾಸೆಡ್ ಬೇತೆ  ಬೇತೆ ಪುದರ್ದ್  ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗೌರಿಹೂ ಅಕ್ಕತಂಗಿ ಗಿಡ, ನೆಲಗುಲಿಕ , ಲಾಂಗುಲಿಕ ,ಮಲಬಾರ್ ಗ್ಲೊರಿಲಿಲ್ಲಿ, ಕೋಳಿಕಟುಕನ ಗಡ್ಡೆ, ಕಾಲಿಹರಿ ಇಂಚ. ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊದ್ದು ಬತ್ತ್ ನ ಡೈ ಯಿಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ಇಂದೆನ ಕಂಡೆ ವಿಸ.