cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ತುಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯ
ಗ್ರಂಥೊಲು ಪದ್ಯ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಕಾವ್ಯಲು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಡಾ ವೆಂಕಟರಾಜ್ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಶ್ರೀ ಭಾಗವತೊ, ಕಾವೇರಿ,,ಮಹಾಭಾರತೊ ,ಕರ್ಣಪರ್ವೊ ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯ ಗ್ರಂಥೊಲು. ಅಂಚನೆ ಡಾ ವೆಂಕಟರಾಜ್ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ನನೊಂಜಿ ಗ್ರಂಥ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಉಂದು ಗದ್ಯ ಕೃತಿಯಾದುಂಡು. ಗ್ರಂಥದ ರಚನೆ ಗದ್ಯ ರೂಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಗದ್ಯ ಗ್ರಂಥ ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳುತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ನಮ ರಡ್ಡ್ ವಿದೊಕುಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ.
ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯ
ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊದ ಜನೊಕುಲು ಏರೊ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬಾಯಿರ್ದ್ ಬಾಯಿಗ್ ಕೆಬಿರ್ದ್ ಕೆಬಿಕ್ಕ್ ಪರಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಕಾವ್ಯೊಲೆನ್ ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಂಡೊಡು, ಗರಡಿಡ್, ಸಾನೊಡು, ಕೋಲದಲ್ಪ, ನೇಮದಲ್ಪ ಪನ್ಪಿನಂಚಿನ ಸಂಧಿ, ಪಾಡ್ದನ, ಕಬಿತೆ, ಉರಲ್, ಓ‌ ಬೇಲೆಪದ ಉಂದು ಮಾತ ಪಿರಾಕ್ ದ ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ಬಾಯಿರ್ದ್ ಬಾಯಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯ ಸ್ವರೂಪೊಲು. ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯೊನು ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಲಿಖಿತ ಕಾವ್ಯ
ಒಂಜಿ ಲಿಪಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕಾವ್ಯೊಗ್ ಲಿಖಿತ(ಸೃಜನಾತ್ಮಕ)ಕಾವ್ಯ ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳು ಲಿಪಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಡಾ ವೆಂಕಟರಾಜ್ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಗ್ರಂಥೊಲಾಯಿನ ಶ್ರೀ ಭಾಗವತೊ, ಕಾವೇರಿ, ಮಹಾಭಾರತೊ, ಕರ್ಣಪರ್ವೊ, ತುಳು ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಅಂಚನೆ ಎಸ್ ಆರ್ ವಿಘ್ನರಾಜ್ ಸಂಪಾದಿಸಯಿನ ತುಳು ರಾಮಾಯಣೊ ಉಂದು ಮಾತ ತುಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಖಿತ ಕಾವ್ಯೊಗು ಉದಾಹರಣೆಯಾದುಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊ
ಕುಡ್ಪು
ಕುಡ್ಪುನು ತಟ್ಟಿಕುಡ್ಪು ಪಂಡ್ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೂರು, ಬೆದ್‌ರ್‌ಡ್ ಉರುಂಟು ಮುಡೆತ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡ್ಯರಾ ಬುಕ್ಕ ಮುಚ್ಚಿಗೆ ಆದ್ ಗಳಸುನ ವಸ್ತ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅಜ್ಜನೂರು
ಅಜ್ಜನೂರು ಉ೦ದು ಭಾರತ ದೇಶೊದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಊರು.
ಶಾಲೆಲು
ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಕಣಿಲೆ
ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್‌ದ ಮುಂಗೆ. ಬೆದುರುದ ಪುಂಡೆಲ್ ದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಮರಿಯಲೊಗು ಗಿಡೊಕ್ಕುಲು ಪುಟ್ಯರೆ ಮುಂಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಐಕ್ ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. (ಲತ್ತ್ ಬೆದ್‍ರ್). ಕಣಿಲೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕಳಲೆ ಪನ್ಪೆರ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ Bamboo shoot ಪನ್ಪರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ತೆಗ್‍ರ್ ಕೊಯಿದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಕಣಿಲೆಡ್ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ಪುಂಡೆಲ್‍ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಯಿನ ತೆಗ್‍ರ್ ಕಿನ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗನೆ ಕೊಯ್ಯೊಡು ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದ ಆನಗ ಕಣಿಲೆ ಬುಲೆದ್ ತಿನರೆಗ್ ಆಪುಜಿ. ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಒಂಜರೆ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಉದ್ದ ಆಪುನೆಗ್ ದುಂಬೆ ಕೊಯಿಂಡ ಎಡ್ಡೆ.
ಕಣಿಲೆದ ಉಪಯೋಗ
ಕಣಿಲೆ ಮಸ್ತ್ ಮೆದುವಾದ್ ಕೊಯಿಯೆರೆ ಸುಲಭ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಜಿಪುಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ಮರಕೆರೆಂಗ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ವಿಷಪೂರಿತವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಗ್ಲೂಕೊಸೈಡ್(Glucoside) ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಗ ಮಸ್ತ್ ಜಾಗ್ರತೆ ಉಪ್ಪೊಡು. ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನೆಗ್ ದುಂಬು ಉಂದೆನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದಲೆರೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ೩-೪ ದಿನ ಕರಿದ್ ನೀರ್‍ನ್ ಪೂರ ಚೆಲ್ಲ್‌ದ್, ಬೇತೆ ನೀರ್‍ಡ್ ಕೊದಿಪಾವೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಕನಿಲೆ ಕೊದಿದ್ ಬೆಯಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನ ನೀರ್‌ನ್ ಪೂರಾ ಚೆಲ್ಲ್‌ದ್ ಅಟಿಲ್‍ಗ್ ಗಳಸೊಲಿ
ಅಟಿಲ್ಡ್
ಉಂದೆನ್ ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರವತ್ತಂದೆ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡೊಲೆಡ್ ಪೂರ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಗಳಸುವೆರ್ ಕನಿಲೆದ ಉಪ್ಪಡ್ ಜೀರ್ಣೊಗು ಎಡ್ಡೆ; ಬಡವು ಉಂಡು ಮಲ್ಪುಂಡು ಕಣಿಲೆನ್ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್‍ದ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾಪಿನಪಗ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಲಿ.
ಬೊಳ್ಳುಳಿ
ಇತಿಹಾಸೊ
'ಅಲ್ಲಿಯಂ ಸಟೈವಮ್ ಎಲ್'ಪನ್ಪಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಈ ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ‍ಗ್ ಉಂಡು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಡದ್ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪಂದ್ ಪರಿಚಿತ ಇಪ್ಪುನ ಉಂದು ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಂಗಡದ ಆಲಿಯಮ್‍ನಲ್ಪದ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ.೭,೦೦೦ ಒರ್ಸೊರ್ದಿಂಚಿ ನರಮಾನಿಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಾರಿ ಸಮಯೊರ್ದಿಂಚಿ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾದುಂಡು. ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ಼್ರಿಕಾ,ಬೊಕ್ಕ ಯೂರೋಪ್‌ಡ್‍ಲಾ ಬಳಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪಂದ್ ಪಂಡೆರ್ಂಡಾ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಸೆಡ್ ಗಾರ್ಲಿಕ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಪಯೋಗೊಲು
ಕಜಿಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಾರ್ ಗ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡ್ ನಗ ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬೋಡೆ ಬೋಡು.
ಬೌಲಿಂಗ್
ಮಲ್ಲ ಪೇ೦ಟೆಲೆಡ್ ಭಾರಿ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಗೊಬ್ಬು ’ಬೌಲಿ೦ಗ್’. ಬೌಲಿ೦ಗ್[ ಬಾಲ್ ನ್ ಸಮತಟ್ಟಾಯಿನ ನೆಲಟ್ಟ್ ಬುಡ್ದ್ ದು೦ಬು ಉಪ್ಪುನ೦ಚಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್(ಅಯಿಕ್ ಇ೦ಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಪಿನ್ಸ್ ಪನ್ಪೆರ್) ಬೂರ್ಪಾದ್ ಅ೦ಕಲೆನ್ ದೆತೊನ್ವೆರ್. ಈ ಗೊಬ್ಬುದ ಸುರು ಇಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶೊಡ್ ಪ೦ಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ ಒಂಜಿ ಪಕ್ಕಿ. ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆನೇ ವಿಸ್‌‌ಲ್ದ ಸೊರೊಟ್ಟು ರಾಗೊಡು ಪದ ಪನ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೇಲಿಡ್, ಸರಿಗೆಡ್, ಮರತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್ ಡ್ ಕುಲ್ಲೊಂದು ನಾಲೈನ್ ಸೊರೊಟು ಪದ ಪನ್ಪುಂಡು. ನೆನ್ನ ವೈಜ್ಣಾನಿಕ ಪುದರ್ (Copsychus saularis ). ನೆನ್ನ್ ಸುರು ಕ್ಕು ಪದ ಪನ್ಪಿ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಕೂಟ (Turdidae) ಕೂಟಗ್ ಗ್ ಸೆರದಿತ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಅವು ಪಾಂತೆ ಪತ್ತುನ ( ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್) ಕೂಟಗ್ ಸೆರಯೆರ್. ಉಂದ್ ನೆಲ್ಲ ಟ್ ಕುಲ್ಲು ನಾ, ನೆಲ್ಲ ಟ್ ಮೆಪು ಮಾನ್ಪುನ ಪಕ್ಕಿ ಅತುಂಡು.
ಬೆತೆ ಬೆತೆ ಪುದರ್
ತುಳುತ ಜನೊ ಕುಲು ಈ ಪಕ್ಕಿ ನ್ 'ದೀಬೆರೆ ಪಕ್ಕಿ' ಪಂಡ್ ದ್ ಲಾ,'ಸ್ವರ್ಗದ ಪಕ್ಕಿ' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕನ್ನಡೊ ಡು 'ಮಡಿವಾಳ ಹಕ್ಕಿ' ಪಂಡ್ ದ್ ಈ ಪಕ್ಕಿ ನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಲಯಾಳ ಡ್ 'ಮಣ್ಣಾತ್ತಿ ಕಿಳಿ' ಪನ್ಪೆರ್. ಮ್ಯಾಗ್ಪಿ ರಾಬಿನ್ ಪಂಡ್ ದ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ ನ ಈ ಪಕ್ಕಿ ಕಾಪ್ಸಿಕಸ್ ಸೌಲಾರಿಸ್ ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ನಮ್ಮ ದೇಶಡ್ ನಾಲ್ ಜಾತಿದ ಈ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಲ್ಲಂದ್ ಪಕ್ಷಿ ತಜ್ಞೆ ಸಲೀ ಅಲಿ ಪನ್ತೆರ್. ಇಂಡಿಯನ್ ರಾಬಿನ್, ಮಲಬಾರ್ ವಿಸಿಲಿಂಗ್ ಥ್ರಷ್, ಶಮಾ ಪನ್ಪಿನ ಪಕ್ಕಿಲು ಈ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರುವ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷಿ
ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶ ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿ. ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ಟಕಾ ನೋಟುಡು (ಕರೆನ್ಸಿ) ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ ಪಕ್ಕಿದ ಒರು ಚಿತ್ರ ಉಂಡು.
ಗುರ್ತು ಪರಿಚಯೊ
ಉಂದು ತೂವಾ ರ ಗುರ್ಬಿತ್ ವೊಂತೆ ಮಲ್ಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬಿಸ ಬಿಸ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಪೊವೊಂತು ಮಸ್ತ್ ಚುರುಕ್ ಇಪ್ಪುಮಡು. ಅಣ್ ಪಕ್ಕಿ ಗ್ ತರೆತ್ ತಿಗಲೆ ಮುಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಬುಕ್ಕ ಅಯಿನ ಬಿಲೊ ಕೊಡಿ ಮುಟ್ಟ ಬೊಲ್ದು ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಹಳೆಯಂಗಡಿ
ಹಳೆಯಂಗಡಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್. ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಉಡುಪಿಗ್ ಪೋಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಡೆ ಪೊಂಡ ೨೪ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ.
ಊರುದ ಪುದರ್
ದುಂಬು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂಗಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್‌ಗೆ. ಈ ಅಂಗಡಿ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್‌ರ್ದ್ ಇತ್ತ್‌ನೈರ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಪರ ಅಂಗಡಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಅವು ಪರ ಅಂಗಡಿಪೋದ್ ಹಳೆ ಅಂಗಡಿ ಆದ್ ಜನಕುಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ ಹಳೆಯಂಗಡಿ ಅಂಡ್.
ಊರುದ ಮಹತ್ವ
ಈ ಜಾಗೆ ಸುರತ್ಕಲ್ ಪೇಂಟೆ ಕರಿಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ಕ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಯಂಗಡಿ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ
ಕಾರಿ ಕಟ್ಟುನಾ
ಸಾದಾರ್ನ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಳುಡ್ದು ಜೂನ್ ದುಲಯಿ ಕಲ್ಲ್ ಬಂಡೆದ ಇಡೆಟ್ಟ್, ಮರತ್ತ ಮಾಟೆಡ್, ಇಲ್ಲದ ಮಾಡ್ ದ ಸಿರೆಟ್ಟ್ ಪಂತಿ, ಪರ್ತಿ, ಕಂಟುದ ಚೂರು, ಸೂಯಿ ನ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಬಟ್ಟಲ್ದ ಲೆಕೊ ಕಾರಿ( ಗೂಡು) ಕಟ್ಟುಂಡು. ಮೂಜೆಡ್ಡ್ ಐನ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ತೆತ್ತಿ ದೀದ್ ಪೊಣ್ಣು ಪಕ್ಕಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಪು ಗು ಕುಲ್ಲುಂಡು. ಎಣ್ಮಡ್ದ್ ಪದಿ ನಾಲ್ ದಿನತ್ತ ಕಾಪು ಕರಿನ ಬೊಕ್ಕ ತೆತ್ತಿ ಪುಡಾದ್ ಕಿನ್ನಿಲಾಪ.
ಹಳೆಯಂಗಡಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ
ಕಾರಿ ಕಟ್ಟುನಾ
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ ಪಕ್ಕಿ ನಮ್ಮ ದೇಶಡು ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ, ಬರ್ಮಾ, ಥ್ಯಾಲೇಂಡ್, ಭೂತಾನ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ,ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಚೈನಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೇಂಡ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ಲ ಉಲ್ಲ.
ತೇರೆ
thumb|ತೇರೆ ಮರ ತೇರೆ ಮರ ಅತ್ತುಂಡ ಚೇರೆ ಮರ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಕಾಡ್ ಮರ. ಈ ಮರಟ್ಟ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುಡು ಪರ್೦ದ್ ಆಪುಂಡು.
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ
ವಿಸೆಸೊ
ಉಂದ್ ಪೊರ್ಲ ದನಿ ಕೊರು ತ್ ಬುಲಿಪುಂಡು. ಬೆತೆ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಬುಲಿಪುನ ಲೆಕೊಲ ಬುಲಿಪುಂಡು. ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗೊ ಬುಲಿಪುನಗ ಅಯಿನ ಬಿಲೊ ಕುತ್ತ ಲಕ್ಕುತ್ ಉಂತುಂಡು.
ತೇರೆ
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಈ ಮರನ್ ತುಳುಟ್ಟು ತೇರೆ ಅತ್ತುಂಡ ಚೇರೆ ಮರ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಗೇರ್ಕಾಯಿ, ಗೇರೆ ಮರ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕೇರ ಮರ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ Semecarpus anacardium, marking nut tree ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ಬೊಲ್ಲರ ಮಾನಿಗ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಪಂತೊಗು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಕನೊ
ತೇರೆ
ಗುಣೋ
left|thumb|ತೇರೆ ಪರ್೦ದ್ ತೇರೆ ಮರಟ್ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ರಸ, ಸುನೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಐನ್ ನರಮಾನಿ ಮುಟ್ಟು೦ಡ ಚೋಲಿ(ಚರ್ಮ) ಪೊತ್ತ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಮರ 25-30ಮೀ ಎತ್ತರ ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಮರತ್ತ ಪೂ ತೊಡ್ಡೆದ ಕೆಲೆಂಜಿಗ್ ಬಾರಿ ಇಷ್ಟೊ ಆದುಂಡು. ತೇರೆ ಮರ ಪೂ ಜಾಸ್ತಿ ಪೋಯಿನ ವರ್ಷ ಜಾಸ್ತಿ ತಿಗತ್ತ ನೈ ಅತ್ತುಂಡ ತೊಡ್ಡೆ ನೈ ಇಪ್ಪುಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮರತ್ತ ಪರ್೦ದ್ ನರಮಾನಿ ತಿಂದ್‍ಂಡ ಬಾಯಿಡ್ ಕಜ್ಜಿ/ಗಾಯ ಆಪುಂಡು. ಐಕ್ ಅಯಿತನೇ ಎಣ್ಮ ಇರೆಟ್ಟ್ ಮಾನಾದ್ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಸುನೆ ದೆತ್ತುದ್ ತಿನೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪರ್೦ದ್ ತಿನಿಯರೇ ಎಡ್ಡೆ ರುಚಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತೇರೆದ ಚಿಗ್‍ರ್‍ದ ಕನೇರ್‌ನ್ ಎಲ್ಯ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಐತ ತೆಗ್‌ರ್‌ದ(ಪಸ್ಂಗರಿ) ಚಟ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ತಂಬುಳಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತೇರೆ ಮರೆ ಮರತ್ತ ಇರೆಟ್, ಮರತ್ತ ಚೋಲಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಬೂರುಂಡ ಅಪಾಯ ಉಂಡು. ಮೆಲ್‌ಗ್ ಕೈ ಕ್ ತಾಗುಂಡ ಕಿರು೦ಬು೦ಡು. ತೇರೆ ಪರ್೦ದ್ ಮಂಗಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಮರಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮುರ್ಗೊಲೆಗ್ ಬಾರೀ ಇಷ್ಟೊ ಆದುಂಡು.
ಬ್ಯಾರಿ ಚಿತ್ರರಂಗ
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಸಿನೆಮೊಲು ಬೈದ ಬರೊಂದು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಟ್ಟ್ ದ ಸಿನೆಮೊಲು ಉ೦ಡು. ಬ್ಯಾರಿ ಅಕಾಡಮಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆಗ್ ಮಹತ್ವ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಅಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ ರಂಗ
ಅಜ್ಜಿಕತೆ
ಜನಪದ ಪಂಡ ಅವು ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‍ಕ್. ತುಳುವೆರೆನ ಬದ್‍ಕ್‍ಡ್ ನಡಪುನಂಚಿತಿನ ಮಾತ ಕ್ರಮೊನುಲಾ ತುಳುವೆರ್ ಕತೆಕ್ಕ್ ತುಳುಭಾಷೆಡ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಜನಪದ ಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿನಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ, ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ರಾತ್ರಿಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಜನಪದ ಕತೆಕ್ಕ್ ತುಳುಭಾಷೆಡ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿನಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ, ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ರಾತ್ರಿಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಏಲಕ್ಕಿ
thumb|ಏಲಕ್ಕಿದ ದೈ thumb|Cardamom4
ಏಲಕ್ಕಿ ಉಂದು ಅಟಿಲ್‍ಗ್ ಪಾಡುನ ಸಾಮಾನ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಎಲೆತ್ತೇರಿಯ ಕರ್ಡಮೊಮ್. ಉಂದು ಸಿಟೇಮಿನ ಪನ್ಪಿ ವರ್ಗೊ ಬೊಕ ಜಿಂಜಿಬರೇಸಿ ಪನ್ಪಿನ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು. ನಮ ಭಾರತ ದೇಸೊ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ದೇಸೊಲುಡು ಉಂದೆನ್ ಬುಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ದಿಂಜ ಜಾಸ್ತಿ ಬೊಲೆಪ್ಪುನ ದೇಸೊ, ಅಯಿಡ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ನಮ ಭಾರತ ದೇಸೊ.
thumb|Cardamom pods – Green BNC
ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು
ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆನ್ ರಾಪಾಯಿನ ಕ್ರೀಡಾತಾರೆ ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು. ಬಂಗಾರ್ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿನ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪೆರ್ಮೆದ ಪೊಣ್ಣು.
ಜೀವನ
ಬಡತನದ ಜೀವನೊಡುಲ ಮಿಂಚಿನನಂಚಿನ ಕ್ರೀಡಾತಾರೆ ಯಶ್ಮಿತಾ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ಳೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ದ ಮಿತ್ತಜಾಲ್ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಊರುಡು ಕೃಷಿತ ಬೇಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೂಲಿ ಬೇಲೆ ಪೋಪಿನಂಚಿನ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮತಿ ದಂಪತಿಲೆನ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲೆಡ್ ರಡ್ಡನೆದ ಮಗಳಾದ್ ಯಶ್ಮಿತಾ ಪುಟ್ಯೆರ್. ದಿನ ದಿನ ಬೆಂದಿನವು ದಿನ ದಿನತ ಖರ್ಚಿಗ್ ಸರಿ ಆಪಿನಂಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಂಡ ಮಲೇಶಿಯಾ ಪಂದ್ಯಾಟಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿನಂಚಿನ ಯಶ್ಮಿತಾನ ಮಲ್ಲ ಕನೊಕು ಸರಕಾರ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಲೇಶಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸದ ಮಲ್ಲ ಮೊತ್ತದ ಖರ್ಚಿನ್ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗ ವಿಭಾಗೊರ್ದ್ ಸರಕಾರ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತ್ ದ್  ಮೆರೆನ ಸಾಧನೆಗ್ ಬೆರಿ ಸಹಾಯ ಕೊರ್ಂಡ್.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು ಮೆರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸನು ಎ. ಎಲ್. ಪಿ. ಶಾಲೆ ಬೆಳಿಂಜ ಬೊಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ಶಾಲೆ ಅಗಲ್ಪಾಡಿಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾಯಿನ ಶಶಿಕಾಂತ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಯಶ್ಮಿತಾನ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿನ್ ಪೊಲಬು ಮನ್ತ್ ದ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಲಹೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ದು  ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್.
ಸಾಧನೆ
ಮಲೇಶಿಯಾಡ್ ನಡತಿನ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ತ್ರೊ ಬಾಲ್ ಪಂಥೊಡು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೂಟೊನು ಸೋಪಾದ್ ಭಾರತದ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತಿನ ತುಳುವಪ್ಪೆನ ಮಗಳ್ ಗಡಿನಾಡ ಪ್ರತಿಭೆ ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು .ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದೊಟ್ಟುಗು ಕ್ರೀಡಾಭ್ಯಾಸನು ಮಲ್ತ್‌ದ್  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನಡೆ ಶಾಲಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಭಾರತ ಕೂಟೊಡು ಸೇರ್ದ್ ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಗೊಬ್ಬುದು ಭಾರತೊಗು ಕೀರ್ತಿ ಕನತಿನಾರ್ ಗಡಿನಾಡ್ ದ ಪೆರ್ಮೆದ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಯಶ್ಮಿತಾ
ಆಸಕ್ತಿ
ಯಶ್ಮಿತ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಕಥೆ ಕವಿತೆ ಬರೆಪುನಂಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಂಚಿನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಎಸ್. ಎಸ್. ಎಲ್. ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಶೇಕಡಾ ೮೫% ಅಂಕ ಪಡೆದ್ ಆಟೊಡು ಮಾತ್ರತ್ತ್ ಪಾಠೊಡುಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆ ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೋಜ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ತುಂಬೆ
ತುಂಬೆನ್ ರುದ್ರಪುಷ್ಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೆನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ Leucas aspera ಪಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ದ್ರೋಣಪುಷ್ಪ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚಿತ್ರಕ್ಷುಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಡ್ ತುಮ್ಮಿಚಿಟ್ಟು. ಉಂದು ಶಿವ ದೇವೆರೆಗ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿನ ಪೂ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ದಯಿ ತುಂಬೆದಯಿ.
ದಯಿತ ವಿಸೇಸೊಲು
ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ಶರೀರೊಡು ವಿಷ ಸೇರಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಅವೆನ್ ತಗ್ಗಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ದೆರ್ ಗೆ ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲ ಶಿವನ ಪೂಜೆಗ್ ಇಷ್ಟದ ಬೊಲ್ದು ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಆಯುರ್ವೇದದ ಮರ್ದ್‌ಡ್ ಬೊಲ್ದು ತುಂಬೆದ ಪೂ ಮಸ್ತ್ ವಿಸೇಸವಾಯಿನವು ಅವೆನ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸುವೆರ್.
ದಯಿತ ರೂಪ
ತುಂಬೆ ದಯಿ ಸುಮಾರ್ ೪೫-ಡ್ದ್ ೬೦ಸೆ.ಮೀ ಎತ್ತೆರೊಗು ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಗೆಲ್ಲುಲೆನ್ ಬುಡೊಂದು ಬಳಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ೧ ಇಂಚಿದಾತ್ ಉದ್ದದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪಚ್ಚೆ ಇರೆಕುಲು ಮೆದುವಾಯಿನ ದಂಡ್‍ದ ಸುತ್ತಲ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ತಿರ್ತ್‌ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಮುಟ್ಟಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ತುಂಬೆ ದಯಿಕುಲು ಕಡಿಮೆ ನೀರ್ ದ ಅಶ್ರಯೊಡುಲ  ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಬಿತ್ತ್ ಬೂರ್ದ್ ಅಯಿನಾತೆಗೆ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಳಪಿನಂಚಿನ ದಯಿಕುಲು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಪೂತ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಾತ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಆಪಿನಂಚಿನ ತುಂಬೆ ದಯಿಕುಲುನ್ ಪೊರ್ಲುಗು ಬೋಡಾದ್ ನಡ್ಪೆರ್.
ಹವಾಗುಣ
ತುಂಬೆದಯಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾತ ತರತ ಹವಾಗುಣೊಟುಲ ಬುಳೆಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ. ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು,ಗಾಳಿ ,ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್ ಈ ಮಾತ ಅಂಶೊಲು ಈ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಂಪುಂಡು.
ಅಗೆಲ್
ಆಗೆಲ್ ಅಸುರಕ್ರಿಯೆಡ್ ನಡಪುನ ನಡಕೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬೂತೊಲೆಗ್ ನರಮಾನಿಲು ತನ್ಕುಲೆನಾ ಅಸೆಲೆನ್ ಪಂಡೊಂತು ಅವು ತಿರ್ಂಡ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಸಮ್ಮನ. ಅಂಚನೆ ಗುರು ಹಿರಿಯೆರೆನ್ ನೆನೆವರಿಕೆ ಮಾಂತುದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ.
ಕ್ರಮೊ
ಅಗೆಲ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕ್ರಮೊ, ಬಾರೆ ಇರೆಟ್ಟ್ ತನ್ಕುಲು ತಿನ್ಪಿ ತೆನಸ್ ಉನುಪ್ಪು, ಕೋರಿ, ಮೀನ್‌‌ನ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಬಳಸುನ. ಕುಟುಮ್ಮೊದಕುಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಬೂತೊಗು ಬಲಸುನ ಕ್ರಮೊ. ಭೂತಾರಾಧನೆಡ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನವು ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಕೋಲೊ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಅಯಿಜಿಂಡಲಾ ಅಗೆಲ್ ಕೊರಂದೆ ಇಪ್ಪುಜೆರ್. ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಕೋರಿ ತಮ್ಮನೊ ಆಪುಂಡು.
ಅಗೆಲ್‌ತ ವಿಸೇಸೊ
ಅಗೆಲ್ ಪಂಡ ವಿಶೇಷ ಆಡಿಗೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್‍ ಬೂತೊಲೆಗ್ ಬಲಸುನೆಕ್ಕ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನುಂಗೆಲ್ ಮೀನ್‍, ಆರಿತ್ತ ಪುಮಡಿ, ರೊಟ್ಟಿ, ಕೋರಿ, ಕಾಯಿಕಜಿಪು ಇಂಚ ತರತರತ್ತ ಅಡಿಗೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಬಲಸುವೆರ್.
ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಬಲಸುನೆ
ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಬಲಸುನೆ ಕ್ರಮೊ - ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಬೂತೊಗುಲಾ ನೆಲೆಯಾಯರ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್‌ ಪಾಡುವೆರ್. ಆ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದ್ ಇಂಚಿಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಂದಿನಕುಲು ಇಲ್ಲಡ್ ಭೂತದ ಮಣೆ ಇತ್ತಿ ಕೋಣೆಲೆಡ್‍ಲಾ ಬಲಸುವೆರ್.
ಅಗೆಲ್‌ತ ನಂಬಿಕೆಲು
ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನೆಕ್ಕ್ ದಿನೊ ತೂಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಅಂಗಾರೆ, ಸುಕ್ರಾರೊ, ಅಯ್ತಾರೊ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸರ ಎಡ್ಡೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಈ ದಿನೊಕುಲು ಕಡ್ಪೊ ದಿನೊಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿ ಬೂತೊಗು ಉಗ್ರೊ ಏರುಂಡುಗೆ. ಅನಿ ಅಗೆಲ್ ಕೊರ್ಂಡ ಬೂತೊ ತಿನ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಪನೊಲಿಬೈಲ್‍ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿಗ್ ಏಪೊಲಾ ಅಗೆಲ್ ಉಂಡು. ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಮುಲ್ಪ ಅಗೆಲ್ ಇದ್ದಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಅನಂತಪುರ
thumb|ಕಿರೆ ತಾ ನಡುಟ್ಟು ಉಪ್ಪುನಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನೊ.
ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್. ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸನ್ನಿದಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಬನ್ನಗ ನಾಯ್ಕಪು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಿ. ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ತೋಜುನ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿದಿ ಅನಂತಪುರ. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಪುತ್ತೂರು-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾದ್‍ಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬರ್ಯರೆ ಅಪುಂಡು.
ಗದಗ್
ಗದಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯತ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಉ೦ದು ಪ್ರಾಚೀನ ಊರು. ದು೦ಬು ಈ ಊರುಗ್ ಕ್ರತುಕ, ಕ್ರತಪುರ, ಕರ್ಡುದು, ಗಳಗಡು, ಗಡುಗು, ಪ೦ನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲ್ಲಾ ಇತ್ತು೦ಡು. ಹೊಯ್ಸಳೆರ್ನ ರಾಜೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವೀರನಾರಯಣ ದೇಸ್ಥಾನಲಾ ಮೂಲು ಉ೦ಡು. ಉ೦ದೇ ದೇಸ್ಥಾನೊಡು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸೆರ್ ದೆವೆರ್ನ ಎದುರ್ ಕುಲ್ಲುದ್ ಪುದರ್ ಆಯಿನ ಕನ್ನಡ ಮಹಾಭಾರತನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರತೀತಿಲಾ ಉ೦ಡು.
ಅನಂತಪುರ
ಇತಿಹಾಸೊ
ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಳುನಾಡ್ಡ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ಟು ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ ನ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ, ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಪೋಪುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನೊದ ಅನುಭವ.
ಗದಗ್
ಈ ಊರ್ದ ಕೈತಲ್ ತೋ೦ಟದಾರ್ಯರ್ನ ಮಠಲಾ ಉ೦ಡು.
ಅನಂತಪುರ
ವಿಸೇಸ ಮೂರ್ತಿಲು
ಕಿರೆತ ನಡುತ ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್ ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂಮಿದೇವಿಯೆರೆನ ನಡುಟ್ಟು ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಡು ಗರುಡೆ, ಹನುಮಂತೆ ಮೊರ್ಪೂವೂರ್ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸವುನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಅಂಚನೆ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ೬೪ ಬಗೆತ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣತ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕೊಡು ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿಡೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಕದಿರಮರತ ತಿರ್ಳ್ ಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊನು ಹಂತ ಹಂತವಾದ್ ಲೇಪನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂರ್ತಿದ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡು ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಸತ್ವ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಭಾರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಶ್ರಮಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ. ಒಂಜಿ ಕಣ್ಣೂರುದ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಂಚನೆ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು.
ಗದಗ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ಅನಂತಪುರ
ದೇಬೆರೆನ ಮುದಲೆ
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ ಬಬಿಯ ಪನ್ಪುನ ಮುದಲೆ ಉಂಡು. ಮುದಲೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಆಂಡ ಮುಲ್ಪದ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪನ್ಪುನವು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿ.ಆಂಡ ಬಬಿಯಗ್ ನೈವೆದ್ಯ ಪಾಡ್ನಗ ಕಿನ್ಯ ಮೀನುಲು ತಿನಿಯೆರೆ ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪಿನ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಗ ಮಲ್ಲ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಿಂಗ್ ನಗ ಬಬಿಯನ್ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ನೈವೆದ್ಯ ತಿಂದೊದಿತ್ತಿನ ಮೀನುಲು ಬಬಿಯನ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ಪೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊ.ದುಂಬುಡು ಮುದಲೆಗ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಅವ್ವು ಉಂತುದು ಪೋಪುಂಡು. ದುಂಬುಡು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಅಲ್ಪ ಟೆಂಟ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಿರೆಟ್ ಮುದಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅವೆನ್ ಕೆರೊಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಬಬಿಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಕೆರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಕೆರ್ ನ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಂತೆ ದಿನೊಟು ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದ್ ಸೈಯಿತ್ ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜೆಟ್ ಆಯೆ ಆನಿಯೆ ನಾಯ್ಕಪುಗು ಬನ್ನಗ ಅವುಲು ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಅಡೆ ಪೋದ್ ಉಂತ್‍ದ್ ತೂವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋರಿ ಲಾಗಿದ್ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ ಅಪಗ ಅಯಿತ್ತ ಬಾಳ್ ತಾಗ್‍ದ್ ಅವುಲೆ ಆಯೆ ಸೈಯಿಪೆಗೆ. ಆಂಡಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮುದಲೆ ಆ ಕಿರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಬಬಿಯ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಮುದಲೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಬಬಿಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಅಪಗ ಮಾಟೆದ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ ದ್ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುಂಡು. ಈ ಮುದಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮನ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ತೂಯಿನ ಜನೊಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಕಿರೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಮುದಲೆ ಪೋದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಬಬಿಯಾ ೨೦೨೨ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೯ನೇ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸಯಿತ್ ಪೋಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಕೆರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬಹುಶಃ ಅನಾರೋಗ್ಯೊಡು ಪ್ರಾಣ ಪೋದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬಬಿಯಾಗ್ ಸಯಿನಗ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಡ್ದ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಸ ಪಿರಾಕ್ ದ ತುಳು ಶಾಸನನೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನಡಿತ್ತಿನ ತುಳು ಲಿಪಿಕುಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರಣೆ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ತುಳುತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಉಪಲಬ್ಧ ಶಾಸನೊ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷೊ.
ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವೆರ್
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಉಪದೇಬೆರ್ಲಾಯಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ,ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ,ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಲೆನ ಅರಾಧನೆಲ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‌ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು
ಬ್ಯಾರಿ ಬೂಕುಲು
ಇತಿಹಾಸೊ
ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್, ಚರಿತ್ರೆನ್, ಸಾಹಿತ್ಯೊನು, ಜಾನಪದೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು, ಏತೋ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದ್ ಇಂಚಿಪೊಗು ಮುಟ್ಟೊ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್‌ದೊ. ಅವೆನ ಎಲ್ಯ ಪರಿಚಯೊನು ನಮೊ ಮಾಲ್ತೊನುಗೊ. ಇಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟೂಗೆ ಆ ಬೂಕುಲೆನ ಪರಿಚಯೊನುಲಾ, ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ್, ಕವಿಕ್ಲೆನ್, ಮಾಂತ ಬರುವುದಕ್ಲೆನ್ಲಾ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನ ಮಾಂತೆರೆಗ್ಲಾ ಸಂದುನ ಪುಗರ್ತೆ ಆವು. ಅಂಚಾದ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಂಬಂದೊ ಪಡೆಯಿನ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವರ್ಗೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು, ಬ್ಯಾರಿ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಬೂಕುಲೆನ್ ಒಟ್ಟೂಗೆ ಮುಲ್ಪ ತೂಯರ ಆಪುಂಡು.
ಪ್ರಭಾಕರ ಶಿಶಿಲ
ತುಳು ಕತೆಲು - ಬಾರಾಣೆ - ಶಿಶಿಲೆರೆ ಕೃತಿ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ನಮುನೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊ. ಬಾಸೆದ ಪೊರ್ಲುಗು, ಬುಕೊ ವಿವರಣದ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಎಚ್ಚ ಒತ್ತು ಕೊರಿಯೆರ್‌ಂಡ ಶಿಶಿಲೆರ್‌ಗ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಡು ಎತ್ತರದ ಮಣೆ ತಿಕ್ಕು.
ಬ್ರಹ್ಮ
ಬ್ರಹ್ಮ/ಬ್ರಹ್ಮೆ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ದೇವತೆಲೆಟ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಒರಿ. ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸರಸ್ವತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬೊಡೆದಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾರದೆರ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರೆರ್. ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮೆ ವಿಷ್ಣುನ ಪೊಕ್ಕುಲುಡ್‍ದ್ (ಪೂವೊಲು) ಪುಟುದು ಕಮಲೊಡ್ ಜನಿಸಿನಿ ಪಂದ್ ಪ್ರತೀತಿ. ಐಕಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಗ್ ಜಡಜಜ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು.
ಜಡ ಪಂಡ ಚಲನೆ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಎಂದ್ ಅರ್ಥ. ಜಡಕ್ ಕೆಸರ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥಲಾ ಉಂಡು. ಇಂಚ ಜಡಜ ಪಂಡ ಕೆಸರ್ಡ್ ಜನಿಸಿನಿ ಕಮಲ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಐಕಾದ್ ವಿಷ್ಣುನ ನಾಭಿಕಮಲಡ್ ಜನಿಸಿನ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಜಡಜಜ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆಗ್ ತುಲುನಾಡ್‍ಡ್ ಬೆರ್ಮೆರ್, ಬೊಮ್ಮ ಇತ್ಯದಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು.
ಪ್ಯಾರಡೇನ ನಿಯಮೊಲು
ಮೈಕಲ್ ಫ್ಯಾರಡೇನ ನಿಯಮೊ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲ ನಿಯಮ. ಉಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರಾ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಎಂಚ ಸಹಾಯ ಅಪುಂಡು ಉಂದು ಗೊತ್ತಿಂಪ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References /> ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಜೀರಿಗೆ
ಜೀರಿಗೆ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥ. ತುಳುವೆರ್ ಜೀರಿಗೆನ್ ಜೀರ್ದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪರ್. ನರಮಾನಿ ಗಳಸುನ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಮಸಾಲೆ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಈಜಿಪ್ತ್‌ದ ಮಸ್ತ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿ ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ.೫೦೦ಡ್ದ್ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದೆ ಈಜಿಪ್ಶಿಯನ್ನೆರ್ ಅಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಮಾಸೊದ ಕಜಿಪುಗು ಜೀರ್ದ್ರರಿ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ.೧೫೫೦ಡ್ ಬರೆಯಿನ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್ ಗ್ರ೦ತೊಡು ಮರ್ದ್‍ದ ದೈಕ್‍ಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಜೀರ್ದರಿ ಸೇರ್‍ದುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.ತ ಕಾಲೊಡೆ ದಿಂಜ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸಿರಿಯಾದ ಟೆಲ್ ಎಡರ್ನಡ್ ನಡತಿನ ಭೂ ಉತ್ಖನನೊಡು ಜೀರ್ದರಿ ಪತ್ತೆಯಾಂಡ್. ಬೈಬಲ್‍ಡ್ ಜೀರ್ದ್ರಿಗ್ ಎಂಚಿನ ಸ್ಥಾನೊ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪಂಡ ಅವು ದುಡ್ಡುಗು ಸಮೊಂದು ತೆರಿದ್ ಸಾಲೊನು ತೀರ್ಪಿಯರ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಗ್ರೀಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ರೋಮ್‍ಡ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಜೀರ್ದರಿತ ಪರಿಚಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಗ್ರೀಸ್‍ಡ್ ಉನಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೇಜಿದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿದ ಪೊಡಿದಂಚ ಒಂಜಿ ಡಬ್ಬಿಡ್ ಜೀರ್ದರಿತ ಪೊಡಿತ ಡಬ್ಬಿ ಇಪ್ಪೆದ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಈ ಕ್ರಮೊ ಇತ್ತೆಲಾ ಮೊರಕ್ಕೋ ಪನ್ಪಿ ದೇಸೊಡು ದುಂಬರಿಯೊಂದುಂಡು. ರೋಮನ್ನೆರ್ ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿದ ಬದಲ್‍ಗ್ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ.
ಪ್ಲಿನಿ ಪನ್ಪುನಾಯೆ ಜೀರ್ದರಿ ಮಾಂತ ಬಗೆತ ಸಾ೦ಬಾರೊ ವಸ್ತುಲೆ ಪೈಕಿ ಎಡ್ಡೆ ಬಡವು ಕೊರ್ಪುನ ದ್ರವ್ಯೊಂದ್ ಬನ್ನಿಸದೆ. ರೋಮ್ ಚಕ್ರಾದಿಪತ್ಯೊದ ಅವದಿಡ್ ಅವು ವಾ ಕಾರಣಡೊದ್ದೊ ದಾನ್ನೊ ಜೀರ್ದರಿ ದುರಾಸೆದ ಸ೦ಕೇತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಾರ್ಕಸ್ ಔರೆಲಿಯಸ್‍ನ್ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ 'ಕ್ಯೂಮಿನಸ್' ಪಂಡ್‍ದ್ ಗುಟ್ತಾದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮಧ್ಯಯುಗೊತ ಕಾಲೊಡು ಯೂರೋಪುದ ಅನೇಕೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಟೊಕ್ಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಜೀರ್ದರಿ ಯೂರೋಪುಡು ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯೊ ವಸ್ತುವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಯುರೋಪುದ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿತ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಇಚಿತ್ತೊ ನಂಬಿಕೆಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜೀರ್ದರಿ ಸಾಂಕ್‍ನ ಕೋರಿಲಾ ಬಲಿತ್ ಪೋವಂದಿನಂಚ ತೂವೊಂದಿಪ್ಪೆದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಆನ್ ಪೊನ್ನಗ್ ಮದಿಮೆ ಆನಗ ಅಕ್ಲೆ ನಡುಟು ಸಾಮರಸ್ಯೊ ಪುಟ್ಟೊದ್ ಅಕುಲು ಬೇತೆಕ್ಲೆ ಒಟ್ಟುಗು ಅನೈತಿಕ ಸ೦ಬ೦ದೊ ಆವಂದಿ ಲೆಕೊ ಮಾಲ್ಪುನ ಗುಣೊ ಜೀರ್ದಿರಿಕ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜರ್ಮನ್ನೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆನಗ ಅಕ್ಲೆ ಕಿಸೆಟ್ ಜೀರ್ದರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉಪ್ಪುನು ದೀಡೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಯೂರೋಪ್‍ದ ದಿಂಜ ಕಡೆಟ್ ಜವ್ವನ ಸೈನಿಕೆ ಬುಡೆದಿನ್ ಬುಡ್‍ತ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋನಗ ಬುಡೆದಿನೊಟ್ಟುಗೆ ಜೀರ್ದರಿತ ಪೊಡಿನ್ ವೈನ್‍ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಾದ್ ದೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಅತ್ತಂದ ಬುಡೆದಿ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಮಲ್ತ್‌ ಕೊರ್ಪುನ ಜೀರ್ದರಿತ ಗ್ರೆಡ್‍ನ್ ಕೊನೊಪೆದೆಗೆ. ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗೊದ ಯುರೋಪುದ ಜನೊಕುಲು ದಿಂಜ ಸುಗ೦ಧ ತೈಲೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಗ೦ಧ ದ್ರವ್ಯೊಲೆಡ್ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಪೊರ್ತುಗು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪುದ ಬ್ರೆಡ್ ಇಂಚಿತಿ ಬೇಕರಿ ತೆನಸ್‍ಲೆ ತಯಾರಿಕೆಡ್ ಪೊತ್ತ್‌ನ ಜೀರ್ದರಿಕ್ ದಿಂಜ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮದಿಮೆದ ಸ೦ದರ್ಬೊಡು ಮದಿಮಾಯ ಮದಿಮಾಲ್ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಒಟ್ಟುಗೆ ದೀಡೊಂದಿಪ್ಪೆದೆರ್‍ಗೆ. ಜೀರ್ದರಿ ದೀಡೊಂಡ ಒರಿಯನ್ ಒರಿ ಬುಡುದಿಪ್ಪುಜೆರ್ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಸುಳ್ಳು ಗರ್ಭೊನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಜೀರಿಗೆ ಕಸಾಯೊನು ಪರ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊವುನ ಬಂಜಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಯಲ್ಂದ್ ಸಂಸಯೊ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿನ ಗೊಂತು ಮಲ್ಪೆರೆ ಜೀರ್ದರಿ ಕಸಾಯೊನು ಪ್ರಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ತೆನಸ್‍ದ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ವಾಯುಬಾಧೆ ಆದ್ ಬಂಜಿ ಉಬ್ಬೆರ್ಂಡ ಜೀರ್ದರಿದ ಕಸಾಯೊನು ಪರ್‍ಂಡ ಬಂಜಿ ಸರಿಯಾವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಜೀರಿಗೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪುದರ್‍ಲು
ಇಂದೆನ್ ತುಳುಟು ಜೀರ್ದರಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ತೂವೆರೆಗ್ ಬೂದು ಮಂಜೊಲ್ ಬಣ್ಣೊ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ Cuminum cyminum(ಕ್ಯ್ಮಿನುಂ).
ಸಸ್ಯೊದ ಪರಿಚಯೊ
ಜೀರ್ದರಿ ಏಪಿಯೇಸಿ ಕುಟು೦ಬೊಗು ಸೇರ್‍ನ ದೈಯಿ. ಈ ಕುಟು೦ಬೊಡು ೪೧೮ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‍ನ ೨೩ ಪ್ರಭೇದೊಲೆ ದೈಯಿಕುಲು ಉಂಡು.
ಜೀರಿಗೆ ದೈತ ಪರಿಚಯೊ
ಜೀರ್ದ್ರರಕ್ ಒಂಜಿ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆ. ಬುಲೆಯಿನ ದೈಯಿ ೩೦-೯೦ ಸೆ೦.ಮೀ.ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬುಡೊ ಸಪೂರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಕಬರುಲು ಕೂಡ್‍ನ ಪುದೆಲ್‍ದಂಚ ತೋಜುನ ದೈಯಿ. ದೈತ ಇರೆ ಪಚ್ಚೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಗೊ೦ಚಲು ಕೊಡೆದಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಪೂತ ಬಣ್ಣೊ ಹದೊ ಗುಲಾಬಿ. ಜೀರ್ದರಿತ ದೈಟ್ ಪೂಕುಲು ಒರೋನೆ ಅರಳುಂಡು. ಜೀರ್ದರಿ ದೈಟ್ ಆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಅಂಗೊಲು ಒಟ್ಟೂಗೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಜೀರ್ದರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ನಮೊ ಲೆಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಅಯಿತ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್. ಅಯಿತ ಬಿತ್ತ್‌ಗತ್ತ್. ಜೀರ್ದರಿತ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ ಉತ್ತರ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದೆ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಭಾರತ, ಚೀನ, ಅರೆಬೀಯಾ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಜೀರ್ದರಿ ಇತ್ತೆ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಬಲುಚಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ, ತುರ್ಕೀಸ್ತಾನ್, ಪರ್ಷಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಇ೦ಡೋನೇಷಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ತ್, ಪ್ಯಾಲಸ್ತೈನ್, ಸಿರಿಯಾ, ಟರ್ಕೀ, ಮೊರಕೋ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು.
ಜೀರಿಗೆ ಕೃಷಿ
ಭಾರತೊಡು ಜೀರ್ದರಿಕ್ ದಿಂಜ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ನಮೊನ ದೇಸೊಡ್ದು ಜೀರ್ದರಿನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಲಯಾ, ಪೂರ್ವಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊಲೆಗ್ ಕಡಪುಡೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆಂಡ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನೊಡ್ದು ಜೀರ್ದರಿನ್ ಕೊಂಡರೊಂದುಲ್ಲೊ. ೧೯೯೯-೨೦೦೦ ಡ್ ಜೀರ್ದರಿತ ಬೇಡಿಕೆ ೧೩೭೬ ಟನ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ೨೦೦೪-೨೦೦೫ಡ್ ೨೧೦೮ಡ್ ಟನ್‍ಗ್ ಏರ್ಂಡ್. ನಮೊನ ದೇಸೊಡು ೮.೯% ದಾತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಜೀರ್ದರಿಗ್ ಹೆಚ್ಚೊಂದುಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಜೀರ್ದರಿತ ಮಾರಟೊ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಉಂಡು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಸೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಜಂಬಲ್ಪುರ ಬುಕ್ಕೊ ರತ್ಲಮ್, ರಾಜಸ್ತಾನೊದ ಜೈಪುರ ಬುಕ್ಕೊ ಗಂಗಾ ಪುರೊಟು ಜೀರ್ದರಿತ ವಹೀವಾಟ್ ಉಂಡು.
ಅಡ್ಯೆ
thumb|ನೆಯಿ ದೋಸೆ ಅರಿತಾ ತಿಂಡಿ, ತೆನಸ್‌ಗ್ ತುಳುಟ್ ಅಡ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಉರ್ಪೆರಿನ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಲಂತ್ಯರಿನ್ ಕಡೆದ್ ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಕಾವಳೀಟೋ, ಕರೋಡೋ ಮಲ್ದಿನ ತಿಂಡಿಗ್ ಅಡ್ಯೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
thumb|ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನೆ
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಅಡ್ಯೆ ಪದೊ ಅರ್ತೊ
thumb|ರವೆ ರೊಟ್ಟಿ
ಅಡ್ಯೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊ
thumb|ಇಡ್ಲಿ ಸಾಂಬಾರ್ (ದಕ್ಷಿನೊ ಬಾರತೊದ ತೆನಸ್)
ಅಡ್ಯೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಅಡ್ಯೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕರಟ್, ಕಾವೆಲಿಡ್, ಅರಿ,ಧಾನ್ಯೊಲೆಡ್, ಪರ್ಂದ್‍ಲೆಡ್, ಇರೆಟ್, ಪೂಕುಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುನವು ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂಡು thumb|ಅರಿತ ರೊಟ್ಟಿ
ಪೊಳಲಿ
thumb|ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಪೊಳಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡ್ ಕರಿಯಂಗಳ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್, ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆತ ಬರೀಟ್. ಈ ಊರು ಏತ್ ಪೊರ್ಲೊ, ಪೊಳಲಿದ "ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ" ದೇವಿಲಾ ಆತೆ ಪೊರ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಣಿಕಲ. ಈ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿ ಮಣ್ಣ್ಡ. ಈ ಮಲ್ಲ ಮೂರ್ತಿನ್ ತೂವೊಡಾಂಡ ಕುಲ್ಲುದು ಇಜ್ಜಿನ್ಡ ಬಗ್ಗ್ಧ್ ತೂವೊಡಾತೆ. ಪೊಳಲಿದ ದೇವಿನ್ ಸ್ವತಹ ರಾಜೆ ಸುರತ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಮಲ್ಥ್ದಿನ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಐಕೆ ಮುಲ್ತ ದೇವಿಗ್ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಪಂದ್ ಪುದರ್.
ಅಡ್ಯೆ
ಅರಿಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆಲು
ಅಡ್ಯೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ್ತ ಅರಿನ್ ಪಾಡುವೆರ್.
ಪೊಳಲಿ
ಪುರಾಣ
ರಾಜೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೋನ್ ಕಳೆವೊಣ್ನಗ ಮುಲ್ತ ಕಾಡ್ಡ್ ಬತ್ದ್ ಇತ್ತೆಗೆ. ಆತ್ ಪೋರ್ತುಗ್ ಮುಲ್ತ ಕಾಡ್ಡೇ ಇತ್ತಿನ ಸುಮೇಧ ಪನ್ಪಿನ ಋಷಿಕುಲ್ ದೇವಿನ ಪೂಜೆ ಮಳ್ಪೆರೆ ಪಣ್ಪೆರ್ ರಾಜಡ. ಅವೆನ್ ಕೇನ್ದ್ ರಾಜೇ ಈ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಐಕ್ ತನ್ನ ಕಿರೀಟೋನ್ ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಳ್ಪೆರೆ ಶುರು ಮಳ್ಪುವೆಗೆ. ಮಸ್ತ್ ತಪಸ್ಸುಲ ಮಳ್ಪುವೆಗೆ. ಕಡೆಕ್ ದೇವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದೋಡ್ ರಾಜಗ್ ಆಯೆನ ರಾಜ್ಯ ಪಿರ ತಿಕ್ಕುಂಡ್. ಆ ಕಿರೀಟೋನ್ ರಾಜೆ ದೆಪ್ಪೆರೆ ತೂನಗ ಆಯೆಗ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಆಯಿಜೀ ಪನ್ಪೆರ್. ಆ ಕಿರೋಟೋನ್ ನಮ ಇನಿಕ್ಲಾ ಪೊಳಲಿಡ್ ತೂವೋಲಿ.
ಅಡ್ಯೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತಿನಿಸುಲು ವರ್ಗೊ:ಅಡ್ಯೆಲು ವರ್ಗೊ:ತಿಂಡಿಲು
ಪೊಳಲಿ
ತಿನ್ಗೊಲ್ದ ಜಾತ್ರೆ
ಪೊಳಲಿದ ಜಾತ್ರೆ ಇಡೀ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೋಳ್ಧ. ಮಾರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಪ್ರಿಳ್ ತಿಂಗೋಳ್ಧ ನಡುಟ್ ನಡಪುಂಡು ಮುಲ್ತ ಉತ್ಸವ. ಈ ಪೋರ್ತುಗು ಆಪಿನ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ. ದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಕಸೆ ಭಂಡಾಸುರನ ನಡುಟ್ ನಡಪುನ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತೀಕ ಈ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ. ದೇವಿ ರಕ್ಕಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆನ ಸೈನ್ಯೊನ್ ಕೆರ್ದ್ ಭೂಲೋಕೋಡ್ ಶಾಂತಿನ್ ಪಿರ ಕನಥಿನೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಳ್ಪೆರೆ ಇತ್ತೆಲ ನಡಪುಂಡು ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ.
ಬಚ್ಚಂಗಾಯಿ
ಮುಲ್ಪ ಜಾತ್ರೆದ ಸಮಯೋಡು ಬಚ್ಚಂಗಾಯಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಆಕರ್ಷಣೆ, ದೇವಿ ರಕ್ಕಸೆರ್ಣ ತರೆನ್ ಚೆಂಡು ಗೊಬ್ಯಾಲ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೋಲಿಕೆ ಉಂಡು.
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು ನಾಚಿಕೆ ತೋಜಾಪಿ ದಯಿ, ಮುಟ್ಟಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದುಡುಂಡು ಉಂದೆತ ಈ ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣೊರ್ತಾತ್ರ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಂದು ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Mimosa pudica ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಆಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ. ಈ ದಯಿನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಯಿನ್ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಬಾಡಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು. ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಗು ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿ ಹಳ್ಳಿದಕುಲು ತೊಟ್ಟಂಬಾಡಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಬಹುಶ ಮಲಯಾಳಂ ದ ತೊಟ್ಟಂ(ಪತ್ತುನಿ) ಬೊಕ್ಕ ತುಳುತ ಬಾಡಿ(ಬಾಡುನೆ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಬ್ದೊ ಸೇರ್ದ್ ತೊಟ್ಟಂಬಾಡಿ ಶಬ್ಧೊ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದುಪ್ಪೊಡು. ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿದ ಮಲಯಾಳಂದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ತುಳುತಕುಲುನ ರಡ್ಡ್ ಭಾಷೆಲ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತುದುಪ್ಪೊಡು.
ಪೊಸಪ್ಪೆ ದೈವ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪೊಸಪ್ಪೆ ದೈವದ ಮೂಲ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಡಬ ನಡುಮಜಲು ಗುತ್ತು. ದಿ. ಗುಡ್ಡಪ್ಪ ರೈ ನಡುಮಜಲು ಗುತ್ತುಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತೆನ್ಕಾಯಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರೆಟ್ಟ್ ಅಮ್ಮು, ತಿಮ್ಮು, ದೇರು, ದೇಡು ಪನ್ಪಿ ನಾಲ್ ಜನ ಮೆಗ್ಗಿ ಪಲಯಲ್ಲು ಪಡವು ಕಟ್ಟಾವೆರ್. ಕಟ್ಟುದಿ ಪಡವು ನೀರ್ಗ್ ಜಪ್ಪುಜಿ. ಆತು ಪೊರ್ತುಗು ಅಪ್ಪೆಲೆಕಂತಿ ಸತ್ಯ ಬೆರಿಯೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದಾಂಡ ರೂಪೊಡು ಬಲಿಕೊರ್ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಂಡಿನ ನಾಲಯಿ ದೊಂಡೆದುಲಯಿ ದೀವೊಡ್ಡ ಓಮ ದೀಯೆರ್, ಬಲಿ ಕೊರಿಯೆರ್, ಓಮದ ಪುಗೆ ತೆನ್ಕಾಯಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕಡಲ್ ಪತ್ತಾಲ್ ತರ್ಕೆಗ್ ಪೋಂಡು. ಪಡವು ಜಾರುಂಡು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕಡಲ್ಡ್ ಪುಗೆತ ಬೆರಿ ಪತ್ ಪೊಪುನ್ಡು. ಪತಾಲ್ ತರ್ಕೆಗ್ ಎತ್ತ್ನಗ ಯೇರಾ ಮೀರಾ ಆಪುಂಡು ಜನ ಕೂಡುವೆರ್ ತಂತ್ರಿಲಡೆ ಪೊಪೆರ್ ಬಲಿಮೆ ಕೇನುವೆರ್. ತಂತ್ರಿಲು ರಾಶಿ ದೀದ್ ತೂದು ದೈವ ಬೈದುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ದಾದ ಬೋಡುಂದು ಕೇನುವೆರ್ "ಕಂಚಿನ್ನ ತಮ್ಮನ ಮೆಂಚಿನ್ನ ಮಾಡ, ಕಾತೊನ್ನ ತಡಮೆ ಯೆನ್ಕ್ ಬೊಡು" ಪನ್ಪುಂಡು. ಓತ್ತೊಂಡೆರ್ ಜನ. ಬರ್ಪುಂಡು ಪಡವು, ಫನ್ಡಿ ಪಾತೆರದಂಚೆನೆ ದೈವ ನಂಬಿಯೆರ್ ಆಗ ಭೊಗ ಪಂಚಪರ್ವ ಕರಿಪಾಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆಲೆಕ ಬೆರಿ ಪತ್ತ್ ಬತ್ತಿನ ಪೊಸಪ್ಪೆ ನನಾ ಜಾಗೆಡ್ ಕಾರ್ನಿಕ ಮೆರೆದ್ ಸತ್ಯದೇವತೆ, ಪೊಸಬೂತ ಪನ್ಪಿನ ನಾನಾ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆಪ್ಪಾದ್ ತುಳುನಾಡುಡು ಮೆರೆವೂಂದುಂಡು. ದೇವೆರೆರ್ದ್ ಏಳ್ ಮುಟ್ಟು ತಿರ್ತ್ ದೈವೊಲೆರ್ದ್ ಏಳ್ ಮುಟ್ಟು ಮಿತ್ತ್ ಯಾನ್ ಪನ್ದ್ ಮೈಸಂದಾಯನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಕೋಲ ಬಲಿ ಪದೆಪುನ ದೈವ.
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು
ದಯಿತ ರೂಪ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿ ನೆಲಟೆ ಪದ್‍ರಾ ಪರಡುನ ದಯಿ ಉಂದು ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಜಿ. ಒಂಜೆ ಮುದೆಲ್ ಡ್ದ್ ಎಗ್ಗೆಲೆನ್ ಬುಡುದು ಪದ್‌ರಾ ಪರಡುಂಡು.ಉರುಟುದ ಗೋಳಿಕಾಯಿದಂಚನೆ ಕಡ್ಡಿದಂಚಿನ ತೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ್ ತೆಳು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು.
ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರನ ಸಂತತಿ ಪಂದ್ ತೆಗಳುವೆರ್ ಈ ದಯಿನ್ ಕಡ್ತ್ ದಕ್ಕ್ಂಡ ಕುಡ ಬೇರ್‌ಡ್ ತೆಗ್‌ರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಸೊಂಪಾದ್ ಬಳಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಸಾರೊರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ಬಿತ್ತ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು ಅವು ಲುಂಗ್‍ದ್ ಬೂರ್ಂಡ ಅಲ್ಪ ಪೂರಾ ದಯಿ ಕೊಡಿಪುಂಡು.
ದಯಿತ ವಿಸೇಸೊ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು ನಾಚಿಕೆ ತೋಜಾಪಿ ದಯಿ,ಮುಟ್ಟಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದುಡುಂಡು ಉಂದೆತ ಈ ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣೊರ್ದಾತ್ರ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಂದು  ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದಯಿತ ಇರೆಕುಲು ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು. ಮುದ್ದೆ ಆಯೆರೆ ಕಾರಣ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ಇರೆಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನ ಇರೆಕುಲು ಅವು ಕ್ರೀಮಿ ಕೀಟೊಲೆರ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆಗೋಸ್ಕರ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು(ಬಾಡುಂಡು). ಈ ದಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುಂಡು ಆ ಮುಳ್ಳುಲು ನಮ್ಮ ಮೈಕ್ ತಾಗ್ಂಡ ಮಸ್ತ್ ಬೇನೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಜಿ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್‌ಡ್ ಈ ದಯಿಕ್ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು
ಹವಾಗುಣ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‍ಗ್ ಗಾಳಿ ,ನೀರ್,ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು ಅಗತ್ಯ ಬೋಡಾಪುಂಡು.ಈ ದಯಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರ್ದ್ ಆಶ್ರಯ ಇತ್ತಿನಲ್ಪಲ ಬದುಕುಂಡು.
ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
ಸ್ವಚ್ಚವಾದ್ ಬಂಜಿದ ಉಬ್ಬರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ಇಂಡೋ - ಗ್ರೀಕೆರ್
ಪರ್ಪಂಚೊದ ಬಾಸೆಲೆ ಗುಂಪುಡು ಇಂಡೋ-ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸೆಲಾ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯೊ ಗುಂಪು. ಆಂಡ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸೊಸಂತ್ರೊ ಘಟಕೊ ಆದಿಪ್ಪಂದೆ ಪರ್ಪಂಚೊದ ದಿಂಜ ಮಹತ್ತ್ವದೊದ ಇಂಡೋ-ಇರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸಾ ವರ್ಗೊದ ದಿಂಜ ಮಹತ್ತ್ವೊದ ಸಾಕೆ ಆದುಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊಡು ಗಳಸುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬಾಸೆಲು ಇಂಡೋ-ಇರೋಪಿಯನ್-ಬಾಸೆಲೆ ಮೂಲೊಡ್ದೆ ಬತ್ತಿನವು. ಇಂದೆತ ನಾನೊಂಜಿ ಗುಂಪು ಕೆಂಟುಮ್. ಕೆಲವೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಸಾಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ವಿವಾದಾಸ್ಪದೊ ಆಯಿನ ಈ ಇಂಡೋಹೆಟ್ಟೈಟ್ ಗುಂಪುದ ಸ್ತಾನೊದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಕಡೆಗಣಿಸದ್ ಇಂಡೋ-ಇರೋಪಿಯನ್ ಗುಂಪುಡ್ದು ವಂಸೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಯಿಟ್ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಾಕೆಲಾಪುಂಡು.
ಅಯಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಸಾಕೆಡ್ ಇರಾನಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಸಾಕೆಲು ಪುಟ್ಟ್‌ಬೊ. ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಸಾಕೆ ಆರ್ಯೆರ್ ನಾನೊಲ ಭಾರತೊಗು ನೂರುನಗ್ ದುಂಬುದ ಗಟ್ಟೊ. ಉಂದೆನ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦೦ ಒರ್ಸೊದಾತ್ ಪೂರ್ವೊಡೇ ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಇಂದ್ರೆ, ವರುಣೆ, ಸೂರ್ಯೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದುಂಬುದ ಆರ್ಯದೇವತೆಲು ಪ್ರಚಾರೊಡಿತ್ತ್‌ದ್ ಈ ಪಾತೆರೊಗು ಪುಸ್ಟಿನ್ ಒದಗಾಬೊ. ಈ ಆರ್ಯೆರೆಡ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಇತ್ತೆದ ಇರಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಸುತ್ತುಮುತ್ತುದ ಪ್ರದೇಸೊಡು ನಿಲೆಯಾದ್ ಇರಾನೀ ಸಾಕೆಗ್ ಕಾರಣೊ ಆಂಡ್. ನಾನೊಂಜಿ ಗುಂಪು ಅಂಚನೇ ದುಂಬರಿದ್ ಭಾರತೊನು ನೂರ್‍ನ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಸಾಕೆ ಉಂಡಾಂಡ್. ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಾಸೆಲೆ ಇತಿಹಾಸೊ ಸುರುವಾಪುನೆ ಆರ್ಯೆರ್ ಭಾರತೊಡು ಕಾರ್ ದೀಡಿ ಬುಕ್ಕೊ.
ಬಾಸೆದ ಧ್ವನಿ ಎತ್ವಾಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿನ್ನಾಂಸೊ
ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್‍ಡ್ ಬಿನ್ನಾಂಸೊಲೆನ್ ವಿವೇಚಿಸಾಂಡ ಧ್ವನಿಬಿನ್ನೊ ತೊಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್,
ಬಾಸೆಲೆ ಬುಲೆಚಿಲ್
ಭಾರತೊದ ನೆಲಟ್ ಕಾರ್ ದೀಡಿನಕ್ಲೆಡ್ ಆರ್ಯರೇ ಸುರೂತಕ್ಲ್ ಅತ್ತ್. ಅಕ್ಲೆಡ್ದ್ ದುಂಬುಡು ನಿಗ್ರಿಟೊ, ಆಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗೊಲು ಮುಲ್ಪ ಇತ್ತೊ. ಆ ಬಾಸೆಲೆ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ವೇದ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕಂತ ಬಾಸೆ ಒರಿಪಾವೊಂದುಲ್ಲೊ.
ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಸಾಕೆದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಪಂಡ ಋಗ್ವೇದೊ. ವೇದೊಲೆ ಕಾಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲೆನ್ ತೂಕ್‍ದ್ ತೂದು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಆಧಾರೊಡ್ದ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ ಅವು ಕ್ರಿ. ಪೂ. 1500-1300ನ ಸುಮಾರ್ ಕೈತಲ್ಂದ್ ಪನೊಲಿ. ವೇದಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಇತ್ತೆ ಮಾತಕಡೆ ಪ್ರಚಾರೊಡುಪ್ಪುನ ಆ ಸಾಕೆದ ಮಸ್ತ್ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಸುಮಾರ್ 3000 ಒರ್ಸೊಲೆ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ಬಾಸೆಲು ಯಾಪೊಲಾ ಬದಲಾವೊಂದಿಪ್ಪುನೆ ಅನಿವಾರ್ಯೊ. ಇಂಚಿತಿ ಉದ್ದೋ ತಿಹಾಸ ಇಪ್ಪುನ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಾಸೆಲು ಬದಲಾವಣೆದ ದಿಂಜ ಗಟ್ಟೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅವು,
ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ
ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ (ಕ್ರಿ.ಶ. 598–670) ಭಾರತೊದ ಲೆಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಲ್ಲ ವಿಜ್ನಾನಿನಕ್ಲೆಟ್ ಒರಿ. ಆಯೆ ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ ಸಿದ್ದಾಂತ, ಖನ್ದ ಖಾದ್ಯಕ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಬರೆತೆ. ಸೊನ್ನೆಗ್ ನಿಯಮನ್ ಸುರೂಕು ಕೊರ್ತಿನಾಯೆ ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತೆ. ಆಯನ ಗ್ರಂಥೊಲು ಪದ್ಯದ ರೀತಿಡ್ ಉಂಡು.
ಜೀವನದ ವಿಷಯೊಲ್
ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ ಸಿದ್ದಾಂತದ 25ನೇ ಅದ್ಯಾಯೊದ 7 ಬೊಕ್ಕ 8ನೆ ಶ್ಲೋಕೊಡು ಬರೆತಿನ ಪ್ರಕಾರ ಆಯನ 30 ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊಡು 550ಶಕಟ್ಟ್ (ಕ್ರಿ.ಶ.628)ಅಯಿನ್ ಬರೆತೆಗೆ.
ವ್ಯಾಗ್ರಮುಖ ಪನ್ಪುನ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನೊಡು ಇತ್ತ್‌ನೆರ್ದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. 598ಟ್ ಪುಟ್ಟುದೆ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಆಯನ ಊರು ರಾಜಸ್ತಾನೊದ ಭಿನ್ಮಲ್. ಆಯನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಜಿಸ್ನುಗುಪ್ತ.
ಉಜ್ಜಯಿನಿಡ್ ಖಗೊಲಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನ್ವೆಂಶನೆ ಮಲ್ಪಿನೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇತ್ತೆ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಆ
ಆ ತುಳುತ್ತ ರಡ್ಡನೆತ ಅಕ್ಷರ ಆತ್ಂಡ್. ಆ ತುಳುತ್ತ ದೀರ್ಘಸ್ವರ. ಕನ್ನಡೊದ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲೆಡ್ ಅ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಒಂಜಾದ್ ಸೇರುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊದಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿಡ್ ಆ ಪನ್ಪುನ ದೀರ್ಘ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಉಂಡು.
ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ
ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಉಚ್ಚಾರೊ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊನುಲಾ ಈ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೂವೊಲಿ
ತುಲುತ ನಾವಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲು
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲೆನ್ ಸವರ್ಣೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು
ಇತಿಹಾಸೊ
ತಮಿಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಪೊಂಗಲ್) ಮೂಜಿ ದಿನತ ಆಚರಣೆ ಅಯಿಟ್ ರಡ್ಡನೆ ದಿನತಾನಿ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊ ನಡಪುಂಡು.ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊಗು ಸುಮಾರ್ ೩೫೦೦ ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮಧುರೈ,ನೀಲಗಿರಿಟ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನೊಡು ಜವ್ವನೆರ್ ಎರುಕುಲೆನ್ ಬಲಿಪಾವುನ ಚಿತ್ರದ ಕೆತ್ತನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಪಂತೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಡ ಪೆರ್ಚಿ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುನು ದಾಲ ಅತ್ಯಾರ್ ಗಳಸಂದೆ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಾವುನ ಪಂಥೊ.ಎರುತ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಬಂಗಾರ್‍ದ ಮಾಲೆ ಆತ್ತ್ಂಡ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕಟ್ಟುದುಪ್ಪುವೆರ್ ಆ ಪೆರ್ಚಿಡ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುನ್ ಉಂತಾದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಡ್ಡ್ ಅವೆನ್ ಕೊನತಿನಾಯೆ ಪಂಥೊ ಗೆಂದಿನಾಯೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ.ಉಂದು ಜವ್ವನೆರೆನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪಂಥೊ ಆದುಂಡು. ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಸ್ವಯಂವರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಂಡಲ ತಪ್ಪತ್ತ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್ ಪಂತೊಡು ಎರುನು ಪತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಾಯಿನ ಜವ್ವನಗ್ ಪೊಣ್ಣು ಕೊರ್ದು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ
ಬೇರೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊ ೫೦ಸಾವಿರೊರ್ದ್ ೨೦ ಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟದ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್‌ದ ಖರ್ಚಿಡ್ ನಡಪಿನ ಪಂಥೊ. ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಕೃಷಿಕಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎರುತ ಯಜಮಾನಿಯಗ್ ಆದಾಯದ ಮೂಲಂದ್ ಪನೊಲಿ. ೧೫-೨೦ ಸಾವಿರೊಗು ಎರುನ್ ದೆತ್ತೊಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತಾಂಕ್‌ದ್ ೨-೩ ಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟಗ್ ಮಾರುನ ಅವಕಾಸಲಾ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು.
ನಿಸೇದೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂತೊಡು ಪೆರ್ಚಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುಕು ಬೇನೆ ಆಪುನ, ಕೆರೆಕ್ ಬೂರುನ, ರೈಲು ಪಟ್ಟಿದ ಮಿತ್ತ್ ಡೆ ಬಲಿತ್ ದ್ ಪ್ರಾಣೊಗು ತೊಂದರೆ ಆಪುನ ಅಪಾಯೊಲು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚನೆ ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಬಲಿಪುನ ನರಮಾನಿಯಗ್ಲ ಅಪಾಯ ಉಂಡು.ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡ್ ಪಂದ್ ಪ್ರಾಣಿದಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಉಂದೆನ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗು ಅರ್ಜಿಕೊರ್ನೆದ ಫಲವಾದ್ ೨೦೧೪ಟ್ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ನಿಷೇಧ ಆಂಡ್.
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್‌ದ ಪರ ವಾದೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್‌ ನಿಸೇದೊ ಆಂಡ ಎರುಕುಲೆಗ್ ಬಿಲೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ಅಪಗ ಎರುಕುಲೆನ್ ತಾಂಕುನಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಕ್ರಮೇಣ ಉಂದೆತ ಸಂತತಿ ಕಮ್ಮಿ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ದೇಸಿ ಸಂತತಿದ ಎರುಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ದೇಸಿ ತಳಿ ಪೆತ್ತಲೆನ ಸಂತತಿಲಾ ಕಡಮೆ ಆದ್ ಪೇರ್‍ದ ಉತ್ಪಾದನೆಲಾ ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು. ದೇಸಿ ತಳಿತ್ತ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್ ಆರೋಗ್ಯೊಗುಲಾ ಎಡ್ಡೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References/>
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ಆಂಕೋಲೆದ ಮರ
ಇಂದು ಒಂಜಿ ಮರತ ಪುದರ್. ತುಳುಟ್ಟ್ ಆಂಕೋಲೆದ ಮರ ಪನ್ಪೆರ್, ಕನ್ನಡೊಡು ಆಂಕೋಲೆ, ತಮಿಳುಡು ಆಂಕೋಲಮ್, ಆತಿಕೋವಮ್, ತೆಲುಗುಡು ಆಂಕೋಲಮ್, ಮಲೆಯಾಲೊಡು ಆಂಕೋಲಮ್, ಚೆಮ್ಮರಮ್, ಆರಿಞಲ್, ಸಂಸ್ಜೃತೊಡು ಶೋಧನಂ್, ಆಂಕೋಲ, ಆಂಕೋದ, ಹಿಂದಿಡ್ ಆಕೋಲ, ಪನ್ಪೆರ್. ನೆತ್ತ ಪುಟ್ಟು ಮಲಬಾರ್‍ದ ಚೋಳಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡು. ಚೈತ್ರಡೊ ಬೊಕ್ಕ ವೈಶಾಕೊಡು ಸಾಮಾನ್ನವಾದ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗ
ಬೇರ್‌ದ ಬೊಕ್ಕ ಚೆಕ್ಕೆದ ರಸ ಬಾಪುನೆಕ್ಕ್, ಪುರಿ ಅಪಿ ಸೀಕ್‍ಗ್‍ ಅಪುಂಡು. ಇರೆನ್‍ ಕಾಯಾದ್‍ ಸೇಕ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪೊಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಬೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸರ್ಪ ತುಚ್ಚಿನೆಕ್ಕ್‍ ಮರ್ದ್. ನೆತ್ತ ಮರ ನಯಲಾ ಗಟ್ಟಿ ಅದ್‍ಲಾ ಉಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ಪಂರ್ದ್‍ ಆಪುಂಡು ಉಂದೆನ್‍ ತಿನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಐತ ಬಿತ್ತ್‌ಡ್ ಎಣ್ಣೆನ್ ಪರಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು
ಅಣಿ
thumb|ದೈವದ ಅಣಿ thumb|ಚಾಮುಂಡಿ ಬೂತೊದ ಅಣಿ ಕೋಲೊಗು(ನೇಮ) ಸಿಂಗಾರೋಗೂ ಬೋಡಾಯಿನ ಬೇರಿಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟೊಂದು ನಲಿಪಿಯೆರೆ ಬೋಡಪಿನಾ ಅಗತ್ಯ ಸಾಧನನೇ ಅಣಿ. ಬಜ್ಜಯಿದ ಮರತ(ಕಂಗ್)ದ ಪಾಲೆ, ತಾರೆದ ಸಿರಿಟ್ ಅಣಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ನಾಗರ ಬೆತ್ತೊಡುಲಾ ಅಣಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಕೆಲವ್ ಕಡೆಟ್ ಬೊಲ್ಲಿದ ಅಣಿಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತಾರೆದ ಸಿರಿ, ಬಾಳೆ ಉಡೆ, ಮುಗುಟೆ, ಮುಡಿ ಇಂಚ ಕೆಲವು ರಚನೆ ಮಲ್ತುದ್ ಅಣಿ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಣಿ ಮಲ್ಪನಗ ಸಿರಿತ ಬರ್ತೆನೇ ಮುಖ್ಯ. ಬರ್ತೆ ಏತ್ ಪೊರ್ಲುಡ್ ಮಲ್ಪುಂಡ ಆತ್ ಪೊರ್ಲುಡ್ ಅಣಿ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡ್.
ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಂಡ ದಾದ?
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಂಡ ನರಮಾನಿಯನ ಸರೀರೊಡು ಉಂಡಾಪಿನ ಜೀವಕೋಶಲೆನ ಅಸಹಜ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್.ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನರಮಾನಿಯನ  ಸರೀರೊಡೆ ಸುರುವಾದ್ ಅಂತ್ಯ ಆಪಿನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಸೀಕ್.ಈ ರೋಗು ಒಂಜಾ ಪೂರಾ ಗುಣ ಆವು ಇಜ್ಜಿಂಡ ನರಮಾನಿಯನ್ ಬಲಿ ದೆತೊನುನಂಚಿನ ಸೀಕ್.ಒವ್ವೆ ಅಂಗದ ಜೀವಕೋಶೊಲು,ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಂಗಾಂಶೊಲು ಲೆಕ್ಕೊಡ್ದು ಜಾಸ್ತಿದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವು ಖಂಡೆಯಾದ್ ಕಡೆಕ್ ಆ ಅಂಗಾಂಶದ ಕಾನ್ಸರ್‌ಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು .ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್,ಗರ್ಭಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್,ಕರ್ಲ್‌ದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್,ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾತ.ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಚರ್ಬಿದ ಖಂಡೆದ(ಗಡ್ಡೆ) ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು .ಅವೆಡ್ದ್ ದಾಲ ತೊಂದರೆ ಆಪುಜಿ ಆಂಡ  ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಖಂಡೆ(ಗಡ್ಡೆ)ಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡುಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಒರಿಯಡ್ದ್ ಕುಡೊರಿಯಗ್ ಪಗರುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ನರಮಾನಿಯನ ಸರೀರೊಗು ಅಂಟೊನುಂಜಿ.
ಅಣಿ
ಜಕ್ಕೆಲ್ ಅಣಿ
ಉಂದು ಕಿನ್ಯ ಅಣಿ ದೈವ ಪಾತ್ರಿನ ಸೊಂಟತ ಜಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಕಟ್ಟುನ ಅಣಿ. ನೆನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾತ್ರಿ ಕೈ ದೀವೊಂದು ನುಡಿ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಅಣಿತಾ ಬಗೆಕುಲು
ಈ ಸಿರಿತ ಅಣಿನ್ ತಾರೆದ ಪಜ್ಜಿ ಮಡಲ್ಡ್ ತಯಾರ್‌ ಮಲ್ಪುವೆರ್. thumb|ತಿರಿ(ಸಿರಿ) ಅಣಿ.
ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಂಡ ದಾದ?
‍
ಅಣಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
ಕಾರಣೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯೊ
ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗ್ ಕಾರಣ ಆಪಿನ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶೊಲು ಪಂಡ :ಸ್ತ್ರೀ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಬೊಜ್ಜು, ಸರೀರೊಗು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಕೊರತೆ, ಗಂಗಸರ ಸೇವನೆ, ಋತುಬಂಧದ ಸಮಯೊಡು ಹಾರ್ಮೋನು ಬದಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ,, ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣದ, ಬೇಗ ಋತುಮತಿ ಆಪಿನಿ, ಆಲಸ್ಯವಾದ್ ಜೋಕುಲು ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನಿ , ಕುಟುಂಬ ಇತಿಹಾಸ, .ದೃಷ್ಟಾಂತವಾದ್ ಸುಮಾರು 5-10% ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮಡ್ದ್ ಅನುವಂಶೀಯತೆ|ಆನುವಂಶಿಕವಾದ್ ಜೀನ್‌ಲೆನ ಮೂಲಕ(ಬೇತೆಕುಲೆನ ಪೈಕಿ BRCA1 ಬೊಕ್ಕ  BRCA2) ಬರ್ಪುಂಡು. ..ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕ್ಷೀರೋತ್ಪಾದಕ ನಾಳ|ಪೇರ್‌ದ ನಾಳೊಲೆನ  ಉಲಯಿದ ಪದರದ ಜೀವಕೋಶೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೇರ್‌ನ್ ನಾಳೊಲೆಗ್ ಪೂರೈಸವುನ ಕಿನ್ಯಪಾಲೆಲೆಡ್ ಆಪುಂಡು. ನಾಳೊಲೆಡ್ದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಪಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರನ್ ನಾಳದ ಕಾರ್ಸಿನೋಮಗಳು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ಯಪಾಲೆಲೆಡ್ದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಪಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ್  ಕಿರುಹಾಲೆಗಳ ಕಾರ್ಸಿನೋಮ ಲು ಪಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. .ಅವತ್ತಂದೆ 18 ಬೇತೆ ಉಪವಿಧೊತ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍‌ಲು ಉಂಡು .ಕೆಲವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ಲು  ಒಳನಾಳದ ಕಾರ್ಸಿನೋಮದಂಚಿನ  ದುಂಬುದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಗಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. .ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ನ್ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಗಂಟ್‌ದ ಒಂಜಿ  ಬಯಾಪ್ಸಿ  ದೆಪ್ಪುನ ಮುಖಾಂತರ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ.ಒರ ತೆರಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ  ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಪದ್‌ರ್‌ನೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾ ರೀತಿದ ಮರ್ದ್‌ಲೆಗ್  ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಯೆರೆ ನನೊಂಜಾತ್  ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಮನ್ಪೊಡಾಪುಂಡು..
ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಸೊಲು
ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಸೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಗೊಡು ಇಂಗಡಿಸವೊಲಿ:
ಬೇತೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಸೊಲು, ಬಅಲೆನ್ ಸಾಂಕುನ ಅತ್ತಂಡ ಮಿರೆಪೇರ್‍ದ ಕೊರತೆಡ್, ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟೊದ ಹಾರ್ಮೋನುಲೆಡ್ದ್, ಕೆಲವು ತೆನಸ್‍ದ ಕ್ರಮೊಡ್ದ್, ಬುಕ್ಕೊ ದಪ್ಪೊ ಸರ್ತೊ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲಡ್ದ್ ಮಿರೆತ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರ್ಪುಂಡುಂದು ಸೂಚನೆ ಉಂಡು.
ಚಿಹ್ನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಸುರುಕು ಗುರುತಿಸಯೆರೆ ಆಪಿನ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍‌ದ ಲಕ್ಷಣ ಮಿರೆಕ್‌ಲೆನ ಅಂಗಾಂಶೊಡ್ದು ಬೇತೆರೀತಿದ ಒಂಜಿ ಉರುಟು ಆಕಾರದ ಕಿನ್ಯ ಮುದ್ದೆ.೮೦ ಶೇಕಡದಾತ್ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ ಪ್ರಕರಣೊಲು ಈ ಉರುಟು ಆಕಾರದ ಕಿನ್ಯ ಮುದ್ದೆ ತೋಜಿನಗ ಗೊತ್ತಪುಂಡು. .ಸುರುಟು ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ್ ಮಮೊಗ್ರಮ್‍ಲೆನ ಮುಖಾಂತರ ಪತ್ತೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಲು ತೋಜುನಂಚಿನ ಉಂಡೆಲು ಮಾತ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ದ ಸೂಚನೆಯಾದುಪ್ಪು.
ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ
ಕಾನ್ಸರ್ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ದೆತೊಂದು ಗುಣ ಮಲ್ಪಿನವು ಮಸ್ತ್ ಬಂಙದ ಕೆಲಸ ಆಂಚಾದ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರ್ಪುನೆಗ್ ದುಂಬೆ ಬರಂದಿನಂಚನೆ ಮಲ್ಪುರೆ ಪ್ರಯತ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಎಂಚ ಪಂಡ ಸರೀರೊಡು ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಫಲ ಪರ್ಂದ್ ತರಕಾರಿಲೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ತಿನೊಡು.ಸರೀರೊಡು ಅನಗತ್ಯ ಚರ್ಬಿ(ಬೊಜ್ಜು) ಸೇರಂದಿಲೆಕ್ಕ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪೊಡು.ದಿನನಿತ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಲ್ಪೊಡು.ತಂಬಾಕು,ಮದ್ಯಪಾನ ,ಧೂಮಪಾನೊದಂಚಿನ ಹಾಳ್ ಅಭ್ಯಾಸೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ .ಜಾಸ್ತಿ ಜನೊತೊಟ್ಟುಗು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.ಸರೀರೊದ ಒವ್ವೆ ಅಂಗ ಬಾತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ ಆ ಬಾಪು ೪ ದಿನೊಡ್ದು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಕೂಡ್ಲೆ ವೈದ್ಯೆರೆಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪಾವುನ ಎಡ್ಡೆ ದಾಯೆಪಂಡ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೀಕ್‌ನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಬೇಗ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸುರುತ ಹಂತೊಡೆ ಮರ್ದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಗುಣ ಆಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊಳೆನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಲೇಕನೊಲು
ಆಂಡಿಪುನಾರ್
ಅಂಡಿಪುನಾರ್ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಮರ. ಉಂದು ಗಟ್ಟಿದ ಮರ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಾಯಿ ಅನಗ ಕೋಗಿಲೆಲ್ ಕಾಯಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಬರ್ಪ.
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮರತ್ತ ಪುದರುಲು
ಅಂಡಿಪುನಾರ್ ಮರತ ಇರೆ ಉರುಟಾದ್ ನಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಮರ ಉದ್ದವಾದ್ ಸರ್ತ ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಡ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಮರನ್ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮರನ್ ನಿರೆಳ್ಗ್ ಬೋಡಾದ್ಲ ನಡೊಲಿ.
ಮರ್ದ್‌‍ಡ್ ಬಳಕೆ
ನೆತ್ತ ಕಾಯಿಡ್ದ್ ನೆಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಮೈಟ್ ಆಪಿ ಕುರಿ ಪರ್ಂದ್ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ, ಗಾಯ ಗುಣ ಆವೆರೆ ಪೂಜುವೆರ್,
ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾ
ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾ ಪಂಡ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಡೆ ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪುಟ್ಟಾಣಿ. ಗುಜರಾತ್ದ ಅಹಮದಬಾದ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ ಇತ್ತೆ ಸರ್ವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರೊಡು ೧೦ ನೆ ಕ್ಲಾಸ್ ಕಲ್ಪುನ ಪುಟ್ಟಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ೧೪ ವರ್ಸೊದ ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ನೆಲಬಾಂಬ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಡ್ರೋನ್‍ನ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನ ಸಾಧನೆ ತೋಜ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ತೆ. ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾನ ಪೊಪ್ಪ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸಿನ್ಹ ಜಾಲಾ ವಿಶಾಲ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಂಪೆನಿಡ್ ಅಕೌಟೆಂಟ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚನೆ ಅಪ್ಪೆ ನಿಶಬಾ ಜಾಲಾ ಗೃಹಿಣಿ. ಅವೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಸೀರೆ ಕಾಜಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಗನ ಸಾದನೆಗ್ ಬೆರಿ ಸಾಯೊಡು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಸುರುಕು ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್  ೨ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಯನ ಸಾಧನೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಆಯಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ದ್ ೩ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿನ್ ಗುಜರಾತ್ ಸರಕಾರ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಸಾಧನೆ
೧೪ ವರ್ಷದ ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಆಯನ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸದೊಟ್ಟುಗು ನೆಲಬಾಂಬ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಡ್ರೋನ್‍ನ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತ್‌ದೆ ಸಂಶೋಧನೆದ ದುಂಬುದ ಹಂತೊಗು ಗುಜರಾತ್ ಸರಕಾರದೊಟ್ಟುಗು ೫ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ಸಾಧನೆ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಏರೊಂದುಲ್ಲೆ. ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಆಯನೆವೇ ಆಯಿನ ಎರೋ ಬೋಟಿಕ್ಸ್ 7ಟೆಕ್ ಸೊಲ್ಯೂಷ್ಯನ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಂಪೆನಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆ.
ಡ್ರೋನ್‍ದ ಉಪಯೋಗ
ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಡ್ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀನ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ಲೆನ್‍ ಈ ಡ್ರೋನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬಾಂಬುಗ್ ಬಲಿಯಾಪಿನಂಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ
ಈ ಡ್ರೋನ್ ಇಫ್ರಾರೆಡ್ ಸೆನ್ಸಾರ್, ಥರ್ಮಲ್ ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಜಿಬಿ ಸೆನ್ಸಾರ್‍ದ ಮುಖಾಂತರ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಡ್ರೋನ್‍ಡ್ ೨೧ ಮೆಗಾ ಪಿಕ್ಸಲ್‍ದ ಕ್ಯಾಮರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿದ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಡ್ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಪ್ರೇರಣೆ
ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾಗ್ ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಂಡ ಟಿ.ವಿ. ತೂವೋಂದುಪ್ಪುನಗ ಭಾರತದ ಸೈನಿಕೆರ್ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ಗ್ ಬಲಿಯಾದ್ ತಯಿಪುನೆನ್, ಗಡಿ ಆಪಿನೆನ್ ತೂದ್ ಉಂದೆಕ್ ಪರಿಹಾರೊ ನಾಡೊಡು ಪಂದ್ ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆದ ಆಲೋಚನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆನ ಪರಿಚಯೊ
ರಡ್ಡನೇ ತೀರ್ಥಂಕರೆ ಅಜಿತನಾಥಸ್ವಾಮಿನ ಬಗೆಟ್ ಬತ್ತ್‌ನ ೧೨ ಆಶ್ವಾಸೊಲೆನ ಬೂಕುದ ರಚನೆಕಾರೆ ಮಹಾಕವಿ ರನ್ನೆ. ಇಂದೆನ್ ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ 'ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ' ಪುದರ್‍ದ ಜೈನ ಶ್ರಾವಕಿ ರನ್ನಡ್ದ್ ಬರೆಪಾಯಳ್. ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಕನ್ನಡೊದ ಮಹಾಕವಿ ರನ್ನನ ಕಾಲೊಡು ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾಳ್. ಮಲ್ಲಪ ಪನ್ಪುನಾಯಗ್ ಐನ್ ಅಣ್‍ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು. ಪೊಣ್ಣುಜೋಕ್ಲೆಡ್ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ -ಗುಂಡಮಬ್ಬೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಜನೊನ್ಲಾ ನಾಗದೇವಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆನ ಮಗೆ ಅಣ್ಣಿದೇವ ಪನ್ಪುನಾಯೆ ಬಾಲೆ ಆದಿಪ್ಪುನಗ ನಾಗದೇವೆ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೈಪೆಗೆ. ಅಪಗದ ಕಾಲೊಡು ಸತಿ ಸಹಗಮನ ಮಲ್ಪಂದೆ ಅಣ್ಣಿದೇವನ್ ತೂವೊನಿಯಾರಂದ್ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಬದ್ಕ್‌ವಳ್. ಅಪಗ್ ಆಳ್ ಜೈನಧರ್ಮೊನು ದೀಕ್ಷೆ ದೆತೊನುವಳ್. ಜೈನೊ ಧರ್ಮೊದ ಪ್ರಚಾರೊಗು ಪಿದಾಡುವಳ್. ಆಳ್ ರನ್ನಡ್ದ್ ಅಜಿತನಾಥ ಪುರಾಣೊನು ಬರೆಪ್ಪಾಯಳ್. ಆಳ್ ಪೊನ್ನನ ಶಾಂತಿಪುರಾಣೊ ಬೊಕ್ಕ ೧೫೦೦ ಜಿನಬಿಂಬೊನು ದಾನಮಂತಲ್‍ಗೆ. ಇಂಚ ಜೈನಧರ್ಮೊನು ಪ್ರಚಾರ ಮಂತಲ್ಂದ್ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆಳ್ ಜೀವಿಸವೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಉತ್ಸರ್ಪಿನಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವಸರ್ಪಿನಿ ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಸಂದರ್ಭೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಕಾಲ ಅತ್ತಾಂದಿ ಕಾಲೊಡು ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನೆ ಪುಣ್ಯವಂತೆರ್ ಇತ್ತಿನಲ್ಪಂದ್ ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ
ಹಿಂದಿ (हिन्दी) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ರಾಜ್ಯಲೊಡ್ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೋ
ಉಂದು ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗದ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಉಪವರ್ಗಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಮಧ್ಯ ಯುಗೊಟು ಇತ್ತಿನಂಚಿನ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಲೆರ್ದ್, ಅಂಚೆನೇ ಐತ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತೊರ್ದ್, ಹಿಂದಿ ವಿಕಾಸವಾತ್’ನ್ಡ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಂಚಿನ ಜಿಂಜ ಶಬ್ದೊಲು ಸಂಸ್ಕೃತೊರ್ದ್ ಬತ್ತ್’ದಿತ್ತ್’ದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಪ್ರಭಾವರ್ದಾದ್ ಪರ್ಷಿಯನ್, ಅರಾಬಿಕ್ ಅಂಚೆನೇ ಟರ್ಕಿಷ್ ಭಾಷೆಲೆದ ಶಬ್ಧೊಲುಲಾ ಈ ಭಾಷೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಬಿ ಪ್ರೇಮ‍್ ಚಂದ್. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆನ್ ಸುಮಾರು ರಾಜ್ಯೊಡಲ ಪಾತೆರುವೆರ್, ದಾಯೆಪಂಡ ಅವ್ವು ನಮ್ಮ ದೇಸ ಭಾಷೆಳೆಡ್ ಒಂಜಿ.
ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲಾಪಿನಿ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲುವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲುಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೨ ವರ್ಷೊಡ್ದು ೧೬ ವರ್ಷದ ಉಲಯಿಡ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿ ಆಪೆರ್.ಕೆಲವೊಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ೮ ವರ್ಷೊಡ್ದು ೧೨ ವರ್ಷದ ಉಲಯಿಡ್ ಋತುಮತಿ ಆಪೆರ್.ಋತುಮತಿ ಆಪುನ ೩ಡ್ದ್ ೬ ತಿಂಗೊಳು ದುಂಬು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಕೆಲವು ಅಂಗಾಂಗೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಈ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಂಚನೆ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕೊರ್ಪುನ ಬಾರೀ ಅಗತ್ಯ
ಸರೀರೊದ ಆಕಾರ
ಕಿನ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಅಕುಲೆನ ಸರೀರೊಡು ಆಪಿನಂಚಿನ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾಣೆಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆ ಪ್ರಾಯೊಡು ಮೆಟಾಬಾಲಿಸಂ ನಿಧಾನ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ತೂಕ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಎತ್ತರಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಸರೀರೊದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆನ ಆಕಾರ ಬದಲಾಪುಂಡು.
ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್
ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಗೂಗಲ್ ಕಂಪೆನಿದಕ್ಲೆನ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್. ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೊಬೈಲ್‌, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್. ಉಂದು ಲಿನಕ್ಸ್ ಕರ್ನಲ್‌ದ ಮಿತ್ತೇ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಒತ್ತುದು ಅಂಚಿ-ಇಂಚಿ, ಮಿತ್ತ್-ತಿರ್ತ್, ಒತ್ತುದು ಇನ್‌ಪುಟ್ಟ್ ದೆತುನುಂಡು.
ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲಾಪಿನಿ
ಸರೀರೊಡು ಕೂಜಲ್‌ದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ನರಮಾನಿ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬನ್ನಗನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತರೆಟ್ ಕೂಜಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಋತುಮತಿ ಆಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಕೈತ ಅಡಿಟ್, ಬಂಜಿದ ಅಡಿಟ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮಿರೆತ ತೊಟ್ಟುಡುಲ ಕೂಜಲ್ ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಸರೀರೊದ ಹಾರ್ಮೋನಲ್ ಬದಲಾವಣೆದ ಲಕ್ಷಣವಾದುಂಡು.
ಗುಪ್ತಾಂಗೊಡು ಕೂಜಲ್‌ದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಕಿನ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿಲ್ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಗುಪ್ತಾಂಗೊಡು ಕೂಜಲ್‌ ಬಳಪಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಪಿನ. ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ಬಳಪಿಯೆರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೩ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಪುಂಡು.
ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್‌ದ ಪೊಸ ಆವೃತ್ತಿ ಗೂಗಲ್ ಕಂಪೆನಿದ ನೆಕ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ದ ಫೋನ್‍ಲೆಗ್ ಸುರುಕು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಂಪೆನಿದ ಫೋನ್‍ಲೆಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲಾಪಿನಿ
ಮೋನೆಡ್ ಮುದ್ವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆ
ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಋತುಮತಿ ಆಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸರೀರೊದ ಹಾರ್ಮೋನಲ್ ಸಮತೋಲನದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಮೋನೆಡ್ ಮುದ್ವನ್ ಮೂಡುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಲ ಸುರು ಆಪುಂಡು.
ಮಿರೆತ ಆಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಿನ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೯ ವರ್ಷೊಡೆ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲಕುಲೆನ ಸರೀರೊದ ತೂಕ ಸರಿಯಾದ್ ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ವಜೈನಲ್ ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್
ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಜನನದ್ವಾರೊಡು ಬೊಲ್ದು ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಆಪಿನ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಸದ್ಯೊಡೆ ಮಲ್ಲೆ ಆಪೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಜಾಸ್ತಿ ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬೇಗನೆ ಋತುಸ್ರಾವ ಆಪುಂಡುಂದು ಅರ್ಥ.
ಮೆನಸ್ಟ್ರುವೇಶನ್
ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜನನಾಂಗದ ಮಿತ್ತ್ ಕೂಜಲ್ ಬಳಪೆರೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಋತುಮತಿ ಆಪಲ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ೩ಡ್ದ್ ೮ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಋತುಸ್ರಾವ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಳು ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಗು ಋತುಚಕ್ರ ಪಿರ ಆಪುಂಡು.
ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆದ ಅಗತ್ಯ
ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆ ದೆತ್ತೊನೊಡಾಪುಂಡು.
ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್
ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಋತುಮತಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಸ್ರವಿಕೆದ ಲೆವೆಲ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಸರೀರೊದ ಅರೋಗ್ಯ ಎಡ್ಡೆ ಆದ್ ಎಲು ಪೂರಾ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು.ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಪದರ(ಗೋಡೆ)ನ್ ದಪ್ಪ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಭ್ರೂಣದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಹಕಾರಿಯಾಪುಂಡು.
ಗರ್ಭವತಿ
ಋತುಸ್ರಾವ ಆದ್ ೧೪ ದಿನ ಆನಗ ಅಂಡಾಶಯೊಡು ಬುಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ತೆತ್ತಿ ಬುಡುಗಡೆ ಆದ್ ಡಿಂಬನಾಳದ ಮುಖಾಂತರ ಗರ್ಭಾಶಯೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.ಆ ಸಮಯೊಡು ಪೊಣ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ ಸಂಭೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ವೀರ್ಯಾಣು ಬುಡುಗಡೆಯಾದ್ ಆ ವೀರ್ಯಾಣು ಪೊಣ್ಣನ ಗರ್ಭಾಶಯ ಸೇರ್ದ್ ಭ್ರೂಣವಾದ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಪುಂಡು.ಭ್ರೂಣ ಗರ್ಭಾಶಯೊಡು ಬುಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಪೊಣ್ಣನ್ ಗರ್ಭವತಿ ಪನ್ಪೆರ್.ಪೊಣ್ಣು ಗರ್ಭವತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಒರ್ಂಬ್ ತಿಂಗೊಲು ಋತುಸ್ರಾವ  ಆಪುಜಿ.
ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕುದಿ ಉಂತುನಿ
ಪೊಂಜೊವುಲುಲೆನ ಋತುಸ್ರಾವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೪೫ಡ್ದ್ ೫೫ ವರ್ಷೊದ ಉಲಯಿಡ್ ಉಂತುಂಡು ಉಂದೆನ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕುದಿ ಉಂತುನಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅತ್ಯಾಸೆ ಗೆತಿಕೇಡ್
'''ಉಂದು ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ತಾ ಪಾತೆರಾ. ನಾಯಿ''' ಒಂಜಿ ಸಾಂಕುನ ಪ್ರಾಣಿ. ಈ ಕತೆ ತುಳುಟತ್ತಂದೆ ಕನ್ನಡೊದ ಪಂಚತಂತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಕತೆಲಾ ಪಂಚತಂತ್ರೊದ ತುಲು ರೂಪೊಂದು ಪನೊಲಿ. ಭಾರತೊದ ಪುರಾಣೊಲೆಡ್, ಐತಿಹ್ಯೊಡು, ಸ್ಥಳಪುರಾಣೊಡು, ಬುದ್ದನ ಕತೆಟ್ ಇಂಚ ನಾಯಿದ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅತ್ಯಾಸೆ ಗೆತಿಕೇಡ್ಂದ್ ತುಳುಟೊಂಜಿ ನಾಯಿದ ಜನಪದ ಕತೆ ಉಂಡು. ಆ ನಾಯಿಗ್ ತೂಯಿನವು ಪೂರ ಎನ್ನವು ಆವೊಡು ಪನ್ಪುನ ಆಸೆ. ತೂಯಿನೆನ್ ಪಡೆವೊನೊಡುಂದು ಕೈಟ್ಟ್ ಇತ್ತಿನೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕಾತ್ರೊ ಆಸೆನೇ ದುಕ್ಕೊಗು ಕಾರಣೊಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಆಸೆ ಮಲ್ಪುನವು ಎಡ್ಡೆತ್ತ್. ಆಸೆನ್ ಬುಡೊಡು ಪನ್ಪೆರ್.
ಆ ನಾಯಿದ ಎಲ್ಯ ಕತೆ ಇಂಚ ಉಂಡು : ಒಂಜಿ ನಾಯಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಕ್ಕೊರೊ ಒಂಜಿ ಎಲು ಅಗಿಯರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಅಯಿನ್ ತುಚ್ಚೋಂದ್ ನಾಯಿ ದೂರೊ ಪೋಂಡ್. ಪೋನಗ ಒಂಜಿ ತೋಡು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ತೋಡುದ ಬರಿಟ್ ಉಂತುದ್ ಬಗ್ಗ್ಂಡ್. ನೀರ್ದ ಉಲಾಯಿಡ್ ನಾಯಿಗ್ ನಾನೊಂಜಿ ನಾಯಿ ತೋಜಿಂಡ್. ಆ ನಾಯಿನ್ ತೂಯಿನ ಈ ನಾಯಿಗ್ ಕೋಪೊ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬೌಬೌಂದ್ ನೀರಿದುಲಾಯಿದ ನಾಯಿನ್ ತೂದ್ ಕೊರೆತ್ತ್ಂಡ್. ಕೊರೆತ್ತ್ ಪೆಟ್ಟಗ್ ನಾಯಿದ ಬಾಯಿಡಿತ್ತಿನ ಎಲು ನೀರ್ಗ್ ಬೂರುಂಡು. ಬೊಲ್ಲೊಡು ಪೋಂಡ್. ನಾಯಿಗ್ ನಿರಾಸೆ ಆಂಡ್. ಸೋತಿನ ಮೋರೆಡ್ ನಾಯಿ ಪಿರಾನೆ ಪೋಂಡ್.
ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್
thumb|ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್
ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಅತ್ತಂಡ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಬುಕ ಫೀಲ್ಡ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬುಲೆನ ಸಮೂಹ. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಬಲಿಪುನ, ದಕ್ಕುನ ಬುಕ್ಕ ಲಾಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಬಲಿಪುನ
ಬಲಿಪುನ ಪಂಥೊಡು ೧೦೦,೨೦೦,೪೦೦,೮೦೦,೧೫೦೦,೩೦೦೦ ಇಂಚ ವಿವಾಗೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಲಿಪುನೆಟ್ ರಿಲೆ ಪನ್ಪುನ ಬಲಿಪಾಟಿಕೆಲ ಉಂಡು.ಉಂದೆಟ್ ಮೂಜಿ ಜನ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಸುರುತಾಕುಲು ಕೋಲು ಪತೊಂದು ಬಲಿತ್‌ದ್ ಅಕುಲೆನ ಪಾರ್ಟಿದ ನನೊರಿಯಗ್ ಕೊರೊಡು ಆಯೆ ಬಲಿತ್‌ದ್ ನನೊರಿಯಗ್ ಕೊರೊಡು ಏರ್ ಸುರು ಮುಟ್ಟುವೆರ ಅಕುಲು ಗೆಂದಿಲೆಕ.
ಲಾಗಿನ
ಲಾಗ್ಯುನೆಟ್ ಹೈ ಜಂಪು, ಲಾಂಗ್ ಜಂಪು ಇಂಚ ಉಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ
ಒರಿ ರಕ್ಕಸನ ಪುದರ್ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ. ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಬುಕ್ಕೊ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಜನೊ ರಕ್ಕಸೆರೆ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಪುರಾಣೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು.
ಅದ್ದಯೊ
ಅದ್ದಯೊ ಪಂಡ ಕನ್ನಡೊದ ಅಧ್ಯಾಯ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊನೆ ಆಪುಂಡು. ಬೂತಾರಾದನೆದ ನಡವಳಿಕೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಪರಿಬಾಸೆಲೆನ್ ಇಂಚ ಇವರಿಸವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟ್‌ನಕುಲು ಬೂತೊದ ಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವರಸೆಡ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ಪುನವೆ ಅದ್ದಯೊ. ಒಂಜಿ ಕೋಲೊಗು ಪದಿನಾಜಿ ಅದ್ದಯೊಲುಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್.
ಕೋಲೊದ ಅದ್ದಯೊ
ಪದಿನಾಜಿ ಅದ್ದಯೊಲು ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬನ್ನಗ ನಲ್ಪತ್ತ ಎನ್ಮೊ ಅದ್ದಯೊ ಆಪುಂಡು. ಈ ನಲ್ಪತ್ತ ಎನ್ಮೊ ಅದ್ದಯೊನು ಬೂತೊಗು ಇಡಿಸೇವೆ ಸಂದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ನಂಬುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಹುಡ್ ಹುಡ್
ಹುಡ್ ಹುಡ್ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ೧೨ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿದ ಆಂಧ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಬೈದಿನ ಚಂಡಮಾರುತ. ಗಂಟೆಗ್ ೧೯೫ ಕಿ.ಮೀ. ದಂಚ ಈ ಚಂಡ ಮಾರುತ ಬೀಜಿದ್ಂಡ್. ಕರಾವಳಿ ಮಾತಾ ಪೊಡಿ ದೂಸು ಮಲ್ತ್ ಬುಡ್ತ್ಂಡ್. ಅನೇಕ ನಷ್ಟ ಆತ್ಂಡ್.
ಹುಡ್ ಹುಡ್ ಒಮಾನ್ ದೇಶದ ಒಂಜಿ ಪಕ್ಕಿದ ಪುದರ್ ಲಾ ಅಂದ್.
ಹಿಂದೂ ಮದಿಮೆ
ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೋಡು
ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊಲು ಕಂಡನಿ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡೆದಿನ್ ಮಲ್ಲೆ ಎಲ್ಯೆ ಪನ್‍ಪುನ ಭೇದ ಭಾವ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ದೇವೆರ್ ಕೊರ್‍ನ ದೇಹದ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗವಾದ್ ತೂಪೆರ್.ಮದಿಮೆ ನರಮಾನೆನ ಜೀವನದ ರಡ್ಡನೇ ಜನ್ಮ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್‍ಪೆರ್.
ಪದ್ಧತಿ
ಮದ್ಮೆ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ ಪನ್ಪಿನವು ಜೀವನೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಧರ್ಮದ ಭಾಗವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸ್‍ದೆರ್. ಹಿಂದೂ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಹಿಂದೂ ಮದಿಮೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಳು ಉಂಡು. ಮದಿಮೆಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪದ್ದತಿಳು ಪಂಡ ಪಣಿಗ್ರಹನ,ಕನ್ಯಾದಾನ,ಸಪ್ತಪದಿ
ಗರ್ಗೊ
ಗರ್ಗೊ ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮರ್ದ್ ದಯಿ. ಉಂದೆನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ಭೃಂಗರಾಜ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆತ ಪೂ ಸುರುಟ್ ಬೊಲ್ದ್ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು ಆಪುಂಡು. ಕಂಡದ ಬರಿಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡೊಡ್ ಗರುಗ ಗಿಡ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಂದೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ತರೆತ ತಂಪುಗು ಅಂಚನೆ ಕೂಜಲ್ ದ ಬಣ್ಣೊಗು ಬೊಡಾದ್ ತರೆಕ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಗರ್ಗೊದ ದಯಿನ್ ಗುದ್ದ್‌ದ್ ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆದೊಟ್ಟುಗು ಬೆಚ್ಚ ಮನ್ತ್‌ದ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡೊಲಿ. ತರೆಕಜೊ ನರೆವಂದೆ ಬಣ್ಣನ್ ಅಂಚನೆ ಒರಿಪಾದ್ ಕೂಜಲ್‌ನ್ ಮಂದೊಡು ಬಳಪಾವುನ ಗುನೊ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದಯಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ಕೇಶರಂಜನ, ಕೇಶರಾಜ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ಧ ತರೆ ಬೇನೆಗ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್ ಅಂಚಾದ್ ನೆಕ್ ಸೂರ್ಯಾವರ್ತ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಲ ಉಂಡು. ಗರುಗದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕಿನ್ಯ ಬಾಲೆಗ್ ಪೂಜಿದ್ ಮಾಲಿಶ್ ಮನ್ತ್‌ದ್ ಬೆಚ್ಚನೀರ್‍ಡ್ ಮೀಪಾಂಡ ಚರ್ಮೊದ ಅರೋಗ್ಯೊಗು ಎಡ್ಡೆ. ಉಂದೆತ ಇರೆಡ್ಡ್ ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿ ವ್ರತಟ್ ಗಣಪತಿಗ್, ನಿತ್ಯ ಸೋಮಾರೊ ವ್ರತಟ್ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಿಗೆ, ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ವ್ರತಟ್ ವಿಷ್ಣುಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಉಮಾ-ಮಹೆಶ್ವರಗ್ ಪೂಜೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ದಯಿತ ರೂಪ
ಗರಗದ ದಯಿ ಎಲ್ಯ ಜಾತಿದ ದಯಿ.ಉಂದು ನೆಲತ್ ಮಿತ್ತ್ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ಪರಡದ್ ಬಳಪಿನಂಚಿನ ಎಲ್ಯ ದಯಿ. ನೆತ್ತ ದಂಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮೆದುವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಎಲ್ಯ ಪೂ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಬಣ್ಣ ಬೊಲ್ದು. ಪೂತ ಉಲಯಿದ ಬಿತ್ತ್ ಉಲ್ಗಿ ಬೊಕ್ಕ ನೆಲಕ್ ಬೂರ್ದ್ ನೀರ್‌ದ ಅಶ್ರಯ ತಿಕ್ಕ್‌ನಗ ದಯಿಯಾದ್ ಕೊಡಿಪುಂಡು.
ಗರ್ಗೊದ ಬೊಲೆಚ್ಚಿಲ್
ಗರ್ಗ ಮಾತ ತರತ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಬುಲೆಪುನಂಚಿನ ದಯಿ. ಎಚ್ಚಾದ್ ಕಂಡದ ಬರಿಟ್, ಕಂಗ್ ತೋಟೊಡು ಅಂಚನೆ ನೀರ್ದ ಪರಿಪು ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಗರ್ಗೊ ಬುಲೆಪುಂಡು.
ವಿದೊಕುಲು
ಗರ್ಗೊದ ದಯಿಟ್ ಬುಡ್ಫಿನ ಪೂತ ಬಣ್ಣಗ್ ಅನುಸಾರವಾದ್ ಮೂಜಿ ವಿದೊಕುಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ. ಬೊಲ್ದು, ನೀಲಿ ಅಂಚನೆ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಬುಡ್ಫಿನ ಮೂಜಿ  ವಿದೊಕುಲು. ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಗರ್ಗೊನ್ ಪಡ್ಡೋಯಿ ಬಂಗಾಲೊಡು ಭೀಮರಾಜ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಬೈದ್ಯೆರ್ನಕುಲು ಜಾಸ್ತಿ ಮಂಜಲ್ ಪೂತ ಭೃಂಗರಾಜನ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಉಪಯೊಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕರಾವಳಿದಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಳುದ್ ಪೂತ ಭೃಂಗರಾಜನ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಂಚ ಅಂಗೊಲು
ಗರ್ಗದ ೫ ಅಂಗೊಲಾದಿತ್ತಿನ ಬೇರ್, ದಂಡ್, ಪೂ, ಬಿತ್ತ್ ಅಂಚನೆ ಇರೆ ಉಂದು ಮಾತಲ ಮರ್ದ್‍ದ ಸತ್ವನ್ ಹೊಂದೊಂದುಲ್ಲ.
ಮರ್ದ್‍ದ ಉಪಯೋಗ
ಗರ್ಗೊ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಪುದರ್ ಪಡೆವೊನ್ನ ದಯಿ.
ಎಣ್ಣೆ ಮಲ್ಪುನೆ
ಭೃಂಗರಾಜ ತೈಲ ತಯಾರ್ ಮನ್ಪುನ ವಿಧಾನ ಭಾರಿ ಸುಲಭ. ಗರ್ಗದ ದಯಿನ್ ಪೊರ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೊರ್ಲು ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ನೀರ್ದ ಪಸೆ ಪೊಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇರ್ ಸಮೇತ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಎಣ್ಣೆ ಕಾಯೆರ್ ದೀದ್ ಅಯಿಕ್ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ದೀನ ಗರ್ಗನ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಕುಡಲ ಒಂತೆ ಪೊರ್ಲು  ಕೊದಿಯದ್ ಬೆಚ್ಚ ಕಮ್ಮಿಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಿತ್‌ದ್ ಕುಪ್ಪಿಡ್ ಪಾಡ್ಡ್ ದಿವೊಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದಯಿ
ಹುಲಿಪುರ
ಹುಲಿಪುರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊದ ಕುರಿಗ್ರಾಮ ಜಿಲ್ಲೆಡು ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕು.