cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮುರಕಲ್ಲು
ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ - ತುಳುನಾಡು, ಕೊಂಕಣ ಸೀಮೆ, ಮಲಬಾರ್- ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಂಪು-ಕಾವಿ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಮುರಕಲ್ಲು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೆಲೆವೆರ್ ಉಂದೆಕ್ ಕೆಂಪುಕಲ್ಲ್ ಇಂದ್‍ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಚಿರಿಕಲ್ಲು ಇನ್ಪೆರ್. ಧಾರವಾಢ ದಂಚಿ ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಮುರಕಲ್ಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಬುಕ್ಕೊ ಭೌತಿಕ ವಿವರಣೆ
ಸುರುಕು ೧೮೦೭ಡ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಭಾರತದ ಮುರಕಲ್ಲ್‌ದ ರಚನೆನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್-ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಪುದರ್ ಕೊರ್ದ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತೆರ್. He named it laterite from the Latin word later, which means a brick; this highly compacted and cemented soil can easily be cut into brick-shaped blocks for building.
ಮುರಕಲ್ಲು ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಕುಲು
ಮುರಕಲ್ಲು ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ತಿಕ್ಕುನ ಒಂಜಿ  ಶಿಲಾಪದರ. ಮುರಕಲ್ಲು ಒಂಜಿ " ಶಿಲೆ" ಇನ್ಪಿನೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ತಜ್ಞೆರ್ ತಕರಾರು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಉಂಡು. ದೇಗ್ ಇನ್ನಗ ಮುರಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಆಕಾರದ ತುಂಡುಲೆನ್ ಮುರ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಣಿಟ್   ಕತ್ತೆರ್ದ್ ಗೆಪ್ಪುನಗಾ, ಅವು ಮೆದುವಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಮೇಣ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿ -ಬೊಲ್ಪುದ ಸಂಪರ್ಕವಾಯಿನ ಬೊಕ ಕಲ್ಲು ಗಟ್ಟಿಯಾವೊಂದು  ಬರ್ಪುಂಡು. ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಬೊಕ ಅಯಿತ ಗುಣ ಕಟ್ಟಣ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಸೂಕ್ತವಾಪುಂಡು. ಮುರಕಲ್ಲುದ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂತಸ್ತ್ ದ (ಇನ್ನಗ ಒಂಜಿ ಮಾಳಿಗೆದ) ಇಲ್ಲ್, ಕಟ್ಟೋಣಲೆನ್ ಕಟ್ಟರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಪುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಪರಂಪರೆಢ್ದ್  ಲಾಗಾಯ್ತು ಮುರಕಲ್ಲು ಉಪಯೋಗಿಸಾದ್ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ರೂಢಿ ಉಂಡು.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕೊಲು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಕರ್ಬೊದ ಅಂಶ ಎಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮುರಕಲ್ಲುಗು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಫೆರುಜೀನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆನ ಮುರಕಲ್ಲುದ ಮಾದರಿಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂದ ಆಂಶೊಲು ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡಾ ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಯುಮೀನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಮುರಕಲ್ಲುಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಸಾಯಅನಿಕ ಘಟಕೊಲು ಇನ್ನಗ  ಕರ್ಬೊ(ಐರನ್) ಆಕ್ಸೈಡುಲು, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡುಲು, ಸೇಡಿಲು ಇತ್ಯಾದಿ. ಮುರಕಲ್ಲುನು ಭೂಮಿಡ್ದ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಗೆಪ್ಪುನಗ ಅಯಿಟ್ ಕರ್ಬೊದ ಅಂಶೊಲು  ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್  ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುವಾ. ಗಾಳಿ-ಬೊಲ್ಪುಗು ಪಿದಾಯಿ ದೀನಗ ಈ ಮುರಕಲ್ಲು ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡುಲು ಫೆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡು ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮುರಕಲ್ಲುಗು ಬೋಡಾಯಿನ ಗಟ್ಟಿತನೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಮಿ ವರ್ಗೊ:ಗಣಿ ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸರ
ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಪಾಡುನ ಮಾಲೆ ಲೆನ್ ಸರೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. . ಉಂದೆನ್ ಬಂಗಾರ್‌ಡ್, ಅಲುಮ್ಯೂನಿಯಂ, ಪಿತ್ತಳೆ, ಸ್ಟೀಲ್, ಬೊಳ್ಳಿ, ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಲೋಹೊಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣುಲು ದಿಂಜ ಗಳಸುವೆರ್. ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಪಾಡುನ ಸರೊಕ್ಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಸರೊಕುಲ್ ಉಲ್ಲ. ಉಂದು ಪೊರ್ಲು ಕೊರ್ಪಿನ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ಒ೦ಜಿ. ಸರೊಟ್ ಪದಕಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಸರಕ್ಕೊ ಪದಕ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಸರೊಟ್ ತೋರ, ಸಪೂರ ಅತ್ತಂದೆ ಉದ್ದ, ಕುದ್ಯಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಸರತ್ತ ವಿದೊಕ್ಕುಲು
ಕೆಂಪು ಹವಳನ್ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಕೊತ್‍ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ. ಕೊಂಕಣಿ ಜಾತಿದಕುಲು ಮದಿಮೆದಾನಿ ಉಂದೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕಾಡುಗೊಲ್ಲೆರ್, ಲಂಬಾಣಿಗೆರ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಗೌಡ್‌ತಿನಕುಲು ಹವಳದ ಸರಕುಲೆನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೊತ್ತಂಬರಿದ ಲೆಕೊ ಬಂಗಾರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ ಕುಕ್ಕು ಮುಡಿತ ಲೆಕೊ ಬಂಗಾರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ ಅಪ್ಪದ ಗುರಿತ ಲೆಕೊ ಬಂಗಾರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ ಬಜಿಲ್‌ದ ಲೆಕೊ ಬಂಗಾರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ ಕರಿಮಣಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಮದಿಮೆ ಆಪುನವು ಹಿಂದು ಸಂಸ್ಕ್ರತಿದ ಕ್ರಮ. ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಡ್ ಕರಿಮಣಿಗ್ ಭಾರಿ ಮರ್ಯಾದಿ ಉಂಡು. ಕರಿಮಣಿನ್ ನೂಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಕಟ್ಟೊಲಿ. ಕರಿಮಣಿ ಪಂಡ್ಂಡ ಕಪ್ಪುದ ಮಣಿ ಪಂಡ್ ‍ದ್ ಅರ್ಥೊ. ಚಕ್ರದ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸರ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪಾವಲಿಲೆನ್ ಜೋಡಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ರಡ್ಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಗೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ದಕುಲು ಸೀರೆನ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಸುತ್ತುವೆರ್ ರಾಕೆ ಪಾಡುನು ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಪ್ರಾದಯೊಗ್ ವಿರುದ್ದವಾಯಿನ ಸಂಗತಿ. ಆ‌ಯಿಕ್ ಅಕುಲು ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ ನಿಲಿಕ್ಕೆ ಸರಕುಲೆನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಪ್ಪು ನೂಲಿದ ಮಂಗಲ ಸರ. ಅತ್ತಂದೆ ಸೀರೆದ ಸೆರಂಗ್‌ಗ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸರ. ಕಂಡನಿ ತೀರ್ ನಂಚಿನಕ್‍ಲ್ ಈ ಸರನ್ ಪಾಡುಜೆರ್. ಇಲ್ಲಾದ ಯಜಮಾನ್ತಿನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಡ್ ಸರತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಬೊಕ್ಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಬೀಗದ ಕೈ ಪಾಡೊಂದುಪ್ಪುವೆರ್. ಗೊಂಡೆರೆನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಡ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಉಪ್ಪುನು ತವಜಿಗಿ ಸರ ಉಂದು ಅಕ್‌ಲೆನ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಬಂಗಾರ್. ಮದಿಮೆ ನಿಶ್ಚಯ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಈ ಸರನ್ ಪಾಡೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಉಂದು ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸರ. ಕಂಡನಿ ತೀರ್ ನಂಚಿನಕ್‍ಲ್ ಈ ಸರನ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಇಜ್ಜಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪದ್ದೇಯಿ ಬಂಗಾರುಲು ವರ್ಗೊ:ತುತೈತ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ Great Britain ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ (United Kingdom), ಪಂಡ UK ಅತ್ತಂಡ ಬ್ರಿಟನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರಾತ್ಂಡ್) ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಭೌಮೊ ಸಂಸ್ಥಾನವಾದ್ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯೊ ಕರೆತ ಅಂಚಿಡ್ ನಿಲೆಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಉಂದೊಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ ಆತ್ಂಡ್. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ ಈಶಾನ್ಯೊ ಭಾಗೊ ಬುಕ್ಕೊ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರೊಂದು ಪರಡ್ಡ್‌ನ ದ್ವೀಪೊ ಸಮೂಹೊ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಭೂ ಗಡಿನ್ ಸೇರೊಂದು ಯು ಕೆ ದ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ಆ ಗಡಿನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಪಟೊಂದ್ಂಡ್. ಈ ಭೂ ಗಡಿನ್ ಬುಡ್‍ತ್ ಯುಕೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಐರಿಷ್ ಕಡಲ್‍ಡ್ದ್ ಆವೃತ ಆತ್ಂಡ್. ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪವಾಯಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆದ ಸುರಂಗೊಡ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಪರ್ಕೊ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಕನಕದಾಸ
ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸೆರ್ (೧೫೦೯-೧೬೦೯) ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ೧೫-೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿನಂಚಿತ್ತಿನ ಭಕ್ತಿ ಪಂತೊದ ಹರಿದಾಸರೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್. ದಾಸ ಪರಂಪರೆಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ದಾಸೆರೆಡ್ ಕನಕದಾಸೆರ್ ಶೂದ್ರದಾಸೆರಾದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಸೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀರ್ತನಕಾರರಾದಿತ್ತೆರ್. ಪುರಂದರದಾಸರೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತೊದ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಗು ಕಾಣಿಕೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೆಕ್‌ಲ್ ಇರ್ವೆರೆನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತೊದ ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಲ್ ಪಂ‍ಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕನಕದಾಸೆರ್ ಮಲ್ಲ ದಂಡನಾಯಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಯುದ್ದೊಡು ಸೋತಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜೀವನೊಡು ದಾಲ ಇಜ್ಜೀಂದ ತೆರಿದ್ ಹರಿಭಕ್ತೆ ಅಯೆರ್. ವ್ಯಾಸರಾಯೆರ್ ಮೇರೆನ ಗುರುಕುಲಾದಿತ್ತೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಕನಕದಾಸೆರ್ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಾಡ ಗ್ರಾಮೊಡು ೧೫೦೯ಟ್ ಕುರುಬ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ಬಚ್ಚಮ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಬೀರಪ್ಪ ಪನ್ಪಿ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಮಗೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಸಾಧನೆ
ಕನಕದಾಸೆರ್ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಯರೆನ ಪಟ್ಟ ಶಿಶ್ಯೆರ್. ವ್ಯಾಸರಾಯರೆಡ್‌ರ್ದ್ ಮಧ್ವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಕಲ್ತದ್, ಆರ್ ಉಡುಪಿದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರೆನ ಪರಮಭಕ್ತೆರಾಯೆರ್. ಕಾಗಿನೆಲೆ ಆದಿಕೇಶವನ ಭಕ್ತರಾಯಿನ ಆರ್ ಜಾತಿ ಪದ್ದತಿದ ವಿರುದ್ಧ ಪಾತೆರ್ಯೆರ್. ಮೇರೆನ ಕೀರ್ತನೆದ ಅಂಕಿತನಾಮ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅದಿಕೇಶವರಾಯ.
ಕನಕ ಕಿಂಡಿ
ಕನಕದಾಸೆರೆಗ್ ಉಡುಪಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಉಲಯಿ ಪೊಗ್ಯೆರೆ ಬುಡಂದಿಪ್ಪುನಗ, ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪಿರವು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪದಪನ್ರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ("ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು ಸೇವೆಯನು ಕೊಡೊ ಹರಿಯೆ")ಅಪಗ ಅವು ಗೋಡೆ ಪುಡದ್ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ಉಂತುಂಡು. ಇತ್ತೆಲಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಇಂಚ ತೂವೊಲಿ. ಇತ್ತೆ ಅವುಲೊಂಜಿ ಕಂಡಿನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಅಯಿಕ್ ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದಾರ್ ದೀತೆರ್.
ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಲು
ಕನಕದಾಸೆರ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರೊದ ಕೀರ್ತನೆಲು, ಸುಳಾದಿಲು, ಉಗಾಭೋಗಲು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಗ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಸಂಗೀತ ಪ್ರಪಂಚಗ್ ಆರೆನವೇ ಆಯಿನ ಕೊಡುಗೆನ್ ಮುಂಡಿಗೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುಮಾರ್ 316 ಕೀರ್ತನೆಲು ಮಾತ್ರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಆರೆನ ಐನ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾವ್ಯಕೃತಿಲು ಇಂಚ ಉಂಡು:
ನಳಚರಿತ್ರೆ
ನಳಚರಿತ್ರೆ 9 ಸಂಧಿಲೆಡ್ ಉಂಡು. 481 ಪದೊಕುಲು ಕನ್ನಡದ ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿಡ್ ರಚನೆ ಅತ್‍ಂಡ್. ಮಹಾಭಾರತೊದ ನಳ ದಮಯಂತಿಲೆನ ಪ್ರೇಮ ಕಥಾಪ್ರಸಂಗ ಉಂದು.
ನಳಚರಿತ್ರೆದ್ ಶೃಂಗಾರ ಬೊಕ್ಕ ಕರುಣಾರಸೊಗ್ ಆಧ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಹರಿಭಕ್ತಿಸಾರ
ಕನಕದಸೆರ್ 316 ಕೀರ್ತನೆಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಆರೆನ ಭಕ್ತಿನ್ ಆರೆನ ಕೀರ್ತನೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಶ್ರೀಹರಿನ್ ಆರೆನ ಧಣಿಯಾದ್, ಇನಿಯೆ ಆದ್, ಅಣೋರಣೀಯಾದ್, ಮಹತೋಮಹೀಯಾದ್ ಆರ್ ತೂಯೆರ್. ಆರೆನ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲು:
ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೋ ನಿನ್ನೊಳು ಮಾಯೆಯೋ
ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೆ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳ
ಚಲನಚಿತ್ರ
ಡಾ. ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಮೇರ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮೆಕೆಡ್ 'ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ' ಚಲನಚಿತ್ರೊನು 1960ರಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ವೈ.ಆರ್.ಸ್ವಾಮಿ. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಕನಕದಾಸರೆನ ಕೀರ್ತನೆಲೆನ್ ಪಿ.ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮೇರ್ ಪದ.
ಕನಕದಾಸ ಜಯಂತಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 2008ಡ್‍ದ್ ಕನಕದಾಸ ಜಯಂತಿನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆ‍ರೆ ಬೋಡಾದ್ ಆನಿ ಸರ್ಕಾರಿ ರಜೆನ್ ಸರಕಾರ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಶಸ್ಥಿಲು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಕನಕದಾಸರೆನ ಪುದಾರ್‌ಡ್ ಕನಕ-ಪುರಂದರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನಕಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು/ಹರಿದಾಸೆರ್
ಉಪ್ಪಡ್
ಉಪ್ಪಡ್ ಪಂಡ ವನಸ್ತೊಟ್ಟುಗು ರುಚಿಗಾತ್ರ ಒಂಜಿ ಖಾದ್ಯ. ಇಂದೆನ್ ಪರ ಕಲಾರ್ದೆ ಮಂತ್ತೊಂದ್ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡಾ ಉಪ್ಪಡ್ನ್ ಮಸ್ತ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಉಪಯೋಗ ಮಂಪೋಲಿ. ರೆಫ್ರಿಜಿರೇಟರ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಆಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಉಪ್ಪಡ್ನ್ ಮಾತ್ರ ನಮಕ್ ಮಸ್ತ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ದೆತ್ ದಿಯೆರ ಅವೊಂದಿತೀನಿ. ಉಂದು ದಾಲ ಹಲವೊಂದಿಜ್ಜಂಡ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ (Pickle) ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಉಪ್ಪು ಇರುವ ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಆಂಡ್. ಉಪ್ಪುದ ಕಾಯಿ ಅವು ಉಪ್ಪಡ್ ಆಂಡ್. ಕುಕ್ಕು, ಕಾಯಿಪೆಲಕಾಯಿ, ಅಂಬಡೆ, ಲಿಂಬೆ, ಕ್ಯಾಬೆಜ್, ತರಕಾರಿ ನೆಟ್ಟ್ ಮಾತಾ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡ್ವೆರ್. ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣ ದಾನೆಂದ್ಂಡ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ದಿನಾಲ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯ ಇಜ್ಜಿ, ಜೋಪಾನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಅವೆನ್ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅವನೇ ಮುಂಚಿ ಕಡೆದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉನ್ಯರೆ ತಿನಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಒಣಸ್ ದ ಪೊರ್ತುಗು ಕಜಿಪು ಇಜ್ಜಿಡ ಉಪ್ಪಡ್ ಡ್ ಉನ್ಪಿನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಗಂಜಿದೊಟ್ಟುಗು ಕೊಜಪು ಬೊಕ್ಕ ಉಪ್ಪಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಉನಿಯೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪನಗ ಹಾಳಾತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪಾಡಂದೆ, ಚೌಲಿ ನೀರ್ ದ ಪಸೆ ತಾಗಾವಂದೆ ನಿರ್ಮಲೊಡು ಮಲ್ತ್ಂಡ ವರ್ಷ ಇಡೀ ಅವೆನ್ ಹಾಳಾವಂದಿಲೆಕ್ಕ ದೀವೊಲಿ, ನರಮಾನಿ ಸೃಷ್ಟಿಡ್ ಆಯಿ ಕಾಯಿ ಪರ್ಂದ್ ಲೆನ್ ವರ್ಷ ಇಡೀ ಬಳಕೆಗಾದ್ ಆಹಾರ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪದ್ದತಿಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಉಪ್ಪಡ್ತ್ ತಾ ಬಗೆಕುಲು
ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಕಜಿಪುದೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಒಣಸ್ ಹೆಚ್ಚ ಸೇರುಂಡು. ಗಂಜಿ ಉನ್ಪಿನಗಲು ಕಾಲಿ ಉಪ್ಪಡ್ಡ್ ಉನ್ಪೆರ್. ನಮ ಎನ್ನುನಿ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ ಕುಕ್ಕುಡು ಪಂಡ್ದ್. ಆಂಡ ಉಪ್ಪಡ್ನ್ - ಕುಕ್ಕುದ ಅತ್ತಂದೆ, ತರಕಾರಿ, ಕರ್ಂಡೆ, ನೆಲ್ಲಿ, ಲಿಂಬೆ, ಗುಜ್ಜೆ, ಮನೋಲಿ, ಬಿಂಬುಳಿ, ದಾರೆಪುಳಿ, ಬಂಬೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಲಿ, ಶುಂಠಿ, ಎಟ್ಟಿ, ಮೀನ್, ಬಲ್ಯಾರ್, ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗಡಿ ಉಪ್ಪಡ್, ಮುಡಿ ಉಪ್ಪಡ್, ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು ಉಂಡು.ಉಪ್ಪಡ್ಡ್ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂಡು. ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ನ್ ಬಿಂಬುಳಿ, ದಾರೆಪುಳಿ, ಲಿಂಬೆಪುಳಿ, ಅಂಬಡೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪುಳಿತ್ತ ಕಾಯಿಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಚ್ಚೆ, ಬಂಬೆ,ಅರ್ತಿಕಾಯಿ, ಕುಕ್ಕುಸೂಂಟಿಡ್ದ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ನೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಒವ್ವಾಂಡಲಾ ಪುಳಿತ್ತ ಕಾಯಿಲೆನ್ ಪಾಡೊಡು. ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುಲಭ, ನೀರ್, ಉಪ್ಪು, ಕಾಯಿಮುಂಚಿ, ಸೂಂಟಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುಡ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಗಂಜಿ ಉನಿಯೆರೆ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ಆಂಡ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪರೆ ಒಂತೆ ಬಂಗ. ಪುಳಿ ಇತ್ತಿ ಕಾಯಿಳೆನ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನುಂಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ, ಜೀರ್ದರಿ, ದಾಸೆಮಿ, ಇಂಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸಣ್ಣ ಕಡೆದ್ ಬೆರಕಾದ್ ದಾಸೆಮಿದ ಎಣ್ಣೆ, ಬೇಸೊಪ್ಪುಡು ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರ್ದು ಬರಣಿಡ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀವೊಡು. ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್ ಪಂಡ್ದೇ ಎಡ್ಡೆ ಕುಕ್ಕು ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕುಕ್ಕುಡು ಮುಡಿ ಕುಕ್ಕುದ, ಗಡಿಕುಕ್ಕು ಇಂಚ ರಡ್ಡ್ ವಿದ ಉಂಡು. ಅಂಬಡೆಡ್ಲಾ ಕೊರಂಟ್ ಆತಿನ ಅಂಬಡೆದ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ವಿದ ಉಂಡು. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ನುಂಗೆಲ್ ಮೀನ್ದ ಉಪ್ಪಡ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಪಯೋಗಲು
ಉಪ್ಪಾದ್ಹ್ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗಳ ಉಂಡು .ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ಇತಿನಕುಲೆಗ್ ಉಪ್ಪಡ್ ತಿನ್ಪುನೆರ್ದ್ ಆ ಕಾಯಿಲೆ ಒಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು ಆಂಡ ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪು ಇಥಿನ  ಉಪ್ಪಡ್ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಎಡ್ಡೆ  ಅತ್ .ಅಲ್ಸರ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡ್ ಉಪ್ಪಡ್ರ್ಧ್ .ನಮ್ಮ ಲಿವರ್ ಹಾಲಪ್ಪುನೆರ್ದ್ಲ್ಯಾ ಕಪಾಡುಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕನಡೆ
ಕನ್ನಡೊ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಕನಡೆರ್. ಮೆಕ್ಲ್ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಸುಳ್ಯೊದಂಚಿ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆನ್ ಓಜಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಮೆಕ್ಲೆನ್ ಸೆರೆಗಾರೆರ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಕನಡೆ, ಓಜಿ, ಸೆರೆಗಾರ ಇಂದು ಒಂಜೇ ಜಾತಿದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಲ ಜಾತಿಲು ಆದಿಪ್ಪಿಯರ ಯಾರು. ಮೆಕ್ಲೆಗ್ ಯಾದವ ವಂಸೊದ ಹೋಲಿಕೆಲಾ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮುಕ್ಲು ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್‍ಡೇ ನಮೊನ ತುಳುನಾಡ್‍ಗ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿಪ್ಪಿಯರಲಾ ಸಾಧ್ಯೊ ಉಂಡು. ಮೆಕ್ಲೆಗ್ ಜಾಲಾಟೊಡು ಇಸೇಸ ಸ್ಥಾನೊ ಉಂಡು. ಬೂತೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೂತೊದ ಪುದರ್ ಎರುಕನಡೆ.
ಮಂಜೊಲ್
ಇತಿಹಾಸೊ
ಮಂಜೊಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನೆಕ್ ಕನ್ನಡೋಡು ಅರಶಿನ/ಹಳದಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಂಜೊಲ್‍ದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ [curcuma longa]. ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ಡ್ turmenic ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಬುಳೆಪಾವುನೆ
ಉಂದು ನೆಲತ್ತ ಆಡಿಟ್ಟ್‍ ಬುಲೆವುಂಡು. ಮೆದು/ಮೆತ್ತನೆದ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಜಾಗೆಡ್‍ ಎಡ್ಡೆ ಸೊರ್ಕ್‌ದ್‍ ಉಂದು ಬುಲೆವುಂಡು. ಇರೆ ಅದ್‍ ಪಂರ್ದ್ ಆವೆರೆ ಅನಗ ಗರ್ತ್‍ದ್‍ ಮಂಜೊಲುನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡು. ಐತ್ತ ಕೆಲವು ಮುಂಗೆಲೆನ್‍ ಆಲ್ಪನೇ ಪಾಡ್ಂಡ. ಬರ್ಸ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ ದೈ ಅಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್‍ ಇಡಿಲಾ ನುಂಗಾವೆರ್, ಬಾಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್‍ಲಾ ನುಂಗಾವೆರ್. ಬೆಯ್ಪಾದ್‍ ನುಂಗಾವುನ ಕ್ರಮಲಾ ಉಂಡು.
ಉಪಯೋಗೊಲು
ಕಜಿಪುದ ಸಂಬರೊಲೆಡ್‍ ಮಂಜಲ್‍ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ಐತ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮೆನ. ನೆತ್ತ ಇರೆಟ್ಟ್‍ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ಗಟ್ಟಿ ಬೆಯ್ಯನಗ ಇಲ್ಲಿಡೀ ಕಮ್ಮೆನ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಗಟ್ಟಿನ್‍ ಹೆಚ್ಚಾದ್‍ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿದಪಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಂಜೊಲುಗುಲಾ, ಐತ ಇರೆಕ್ಕ್‍ಲಾ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದ್‍ ಉಂದುಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಅದುಂಡು.
ಅರೆವಾಹಕೊ
ವಾಹಕೊಲು(Conductors) ಬುಕ್ಕ ಅವಾಹಕೊಲು (Insulators) ನಡುಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆನ್ (electrical conductivity) ಹೊಂದಿರುವ ಘನ ವಸ್ತುನ್ ಅರೆವಾಹಕೊ (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಅವು ವಾಹಕೊ ಬುಕ್ಕ ಅವಾಹಕೊತ ನಡುಟ್ ಅಯಿನ ಗುಣಲು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಜರ್ಮೇನಿಯಂ ಮಸ್ತ್ ಬಳಕೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ  ರಡ್ಡ್  ಪ್ರಮುಖ ಅರೆವಾಹಕೊಲು. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯ ತಾಪಮಾನಟ್ ಈ ವಸ್ತುಲಾ ವಾಹಕತೆ ಶೂನ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿಯಿನಾ ಲೆಕ್ಕೊಟ್  ಉಂದು ವಾಹಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‍ಟ್ ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕ ಕಂಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮಧ್ಯತ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಉಷ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾತ್, ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾತ್, ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ನ (ವೇಲೆನ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿ) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಲು ಕಂಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ಗೆ(ವಾಹಕ ಪಟ್ಟಿ) ಪಯಣಿಸಿ, ವಸ್ತುಗ್ ವಾಹಕತೆ ತುಂಬಲು ಸಹಕರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅರೆವಾಹಕೊ ಉಪಕರಣಟ್ ಇಂದೆನ್ ಗುಣಟ್ ನಿರಾಯಾಸ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನೆ, ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ  ಪ್ರತಿರೋದಕ,ಬೆಳಕು ಬುಕ್ಕ ಶಾಖ ದೊಡಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆನ್ ತೂವೋಲಿ .ಈ ಗುಣಡ್‍ತ್  ಅರೆವಾಹಕೊನ್ ಹಿಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ(Amplification),ಬದಲಾವಣೆಗ್ (Switching),ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತಕ(Energy Conversion) ಉಪಕರಣಟ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಅರೆವಾಹಕೊಟ್ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನೊಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಹೋಲ್ಸಟ್  ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.ಕಲಬೆರೆಕೆ ಕಣಗಳನ್ ಅರೆವಹಾಕೊಗ್ ಸೇರಿಸ್ಸಾತ್ ಅಯಿನ್ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹಕೊನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ ಡೋಪಿಂಗ್(Doping) ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.ಡೋಪಿಂಗ್ ಕ್ರಿಯೆ ಟ್ ಅರೆವಾಹಕೊಲು ಮಸ್ತ್ ಸೆರೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಹೋಲ್ಸ್ ಸೇರ್ದಾ ತಾನಾಗ ಅಯಿನ್ ಪ-ಟೈಪ್(p-type) ಉಂದೂ ಬುಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಸೆರ್ತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೇರ್ದಾ ನಗ ಅಯಿನ್ ನ್-ಟೈಪ್(n-type) ಅರೆವಾಹಕೊ ಉಂದೂ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಅರೆವಾಹಕೊ ಕೆಲವು ಗುಣೊನ್ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಟ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನತ ಆದಿಯ ಕಾಲಗಟ್ಟಟ್ ಗಮನ ದಿತೇರ್.ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಗತಿ ೧೯೪೭ ಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - Transistor) ನ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗ್ ಕಾರಣವಾಯಿತ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಮೂಲದಾತುಟ್ ಬುಕ್ಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಿಶ್ರಲೋಹೊ ಅರೆವಾಹಕೊ ಗುಣ ಇತ್ತಂಟಾಲಾ  ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಸಿಲಿಕಾನ್,ಜರ್ಮೇನಿಯಮ್ ಬುಕ್ಕ ಗ್ಯಾಲಿಯಂ ಲೋಹೊನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಟ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.
ಗುಣೊಕುಲು
ಮಾರ್ಪುಕ ವಾಹಕೊ ಪರಿಶುದ್ದ ಅರೆವಾಹಕೊಲು ತಮ್ಮ valance bond ಟ್ ಅವಶ್ಯ ಇಪ್ಪುನ  ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಹೊಂದ್‍ತ್ ಇಪ್ಪುಮನ ಕಾರಣ ಅವು ಗುಣಮಟ್ಟೊಟ್ ವಾಹಕೊ ವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅದ್ದರಿಂದ ಮಿತ್ತ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಡೋಪಿಂಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಗೇಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರೊಳ ಮುಖಾಂತರ ಅವು  ಹೆಚ್ಚಿನ/ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಹೊಂದುತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಮಾರ್ಪಡಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಇಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮಾರ್ಪಡಿಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ  ಅರೆವಹಾಕೊಲು ಉತ್ತಮ(ಲಕ್ಷ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಟ್ಟು) ವಾಹಕೊ. ಶಕ್ತಿಯುತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಲು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಅರೆವಾಹಕೊ Energy Band Gap ಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಲ ಮೂಲಕ ಉದ್ದೀಪಿಸಬಹುದು,ಅಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಲು ಉದ್ದೀಪನದಿಂದ ಪಡೆಯಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಹಾಯಟ್ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿನ್ ಶಾಖವಾತ್ ಬೀರುತ್ತಾ ಬಹುದೂರ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಸೋಲಾರ್ ಸೆಲ್ಲ್ಸ್ ಬುಕ್ಕ Bipolar Junction ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಲು ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಅರೆವಾಹಕೊ ಈ ಗುಣವನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಬೆಳಕು ಸೂಸಿಕೆ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಅರೆವಾಹಕೊ ಉದ್ದೀಪಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಶಾಖವಾತ್ ಬೀರುವ ಬದಲು ಬೆಳಕನ್ನು ಸೂಸುತ್ತವೆ.ಇಂತಹ ಅರೆವಾಹಕೊ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೂಸುವ diodes (ಒಂಜಿ ದಿಕ್ಕಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಅನುವು ಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನ ಉಪಕರಣ)ತ ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಬಳಸುವೇರ್. ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಅಂಶ ಅರೆವಾಹಕೊ ಉತ್ತಮವಾತ್ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಅಂಶ ಇಪ್ಪುನಯಿಟ್ತ್ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಕಗಳಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಕೂಲರ್(ತಂಪು ತಂಪು ಮಾಲ್ಪುನ ಯಂತ್ರ)ಟ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಮಂಡಲ
ಒಂಜಿ ಅರಾಧನೆ ನಡಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಪಾಡುನ ಒಂಜಿ ಗುರ್ತೊಗು ಮಂಡಲ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ (to describe a circle) ಭೂತಾರಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ನಾಗಾರಾಧನೆಡ್‍ ಮಂಡಲ ಪಾಡುವೆರ್. ಮಂಡಲ ಪಾಡಿನಲ್ಪ ನಡತಿ ಪೂಜೆಲೆಗ್‍ ನಾಗ ಮಂಡಲ, ಮಂಡಲ ಪೂಜೆ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು ಉಂಡು. ಕೋಲ, ಆಪಿ ದೊಂಪದ ನಡುಟ್ಟು ಇಜ್ಜಿಂಡ ಗರೊಡಿ ಸಾನದ ಉಳಯಿ ನೆಲಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಮಂಡಲ ಪಾಡುನವು ಉಂಡು. ಎಂಚಂದ್ ಪಂಡ ಬೊಳಂತೆ ಆರಿತ್ತ ಪೊಡಿ, ಸೇಡಿ, ಮಂಜಲ್‍ದ ಪೊಡಿ, ಲಾಳದ ಪೊಡಿ ಒಟ್ಟುಗು ಬಿರಾದ್ ಕಲತ್‍ದ್‍ ಉರುಂಟುಡು ಗೆರೆ ಪಾಡ್ದ್ ನಡುಟು ಬಣ್ಣ ಬುಡ್ಪಾದ್ ತರತರತ ಮೃಗ, ಪಕ್ಕಿ ಪರಣೆದವು ರೂಪುಳೆನ್ ಬರೆಪೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಮೂಲೆಗ್ ನಾಲ್‍ ತಾರಾಯಿ, ನಡುಟ್ಟು ಒಂಜಿ ನಾಲ್‍ ಮೂಲೆಗ್ ನಾಲ್‍ ಕವುಳೆ, ನಡುಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಕವುಳೆ, ಬಚ್ಚಿರೆ, ಆಂಚೆನೇ ಬಜ್ಜೆಯಿಲಾ ದೀಪೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ನಡುಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಕಳಿಗೆ ದೀದ್‍ ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಚರುವ ಬಳಸ್‍ದ್‍ ದೀಪೆರ್. ಮಂಡಲೊಗು ಸರ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದೊಂಪೊಡು ಒಂಜಿ ತಾರಾಯಿನ್‍ ಕೂರು ದೆತ್ತ್‍ದ್ ತಿರಿಒಲಿಟ್ಟ್‍ ದೀದ್‍ ಆಕ್ಕುಡುವೆರ್. (ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕುಕ್ಯಾಲಿ ಇನ್ಪೆರ್) ನಾಗಾರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್‍ ನಾಗನ ಚಿತ್ರ ಪಾಡುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಹೆಚ್ಚ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪೂಕ್ಕುಲೆನ್‍ ಗಳಸುವೆರ್.
ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ
ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಬಡಕಾಯಿ ಕೊಂಕಣ ಮುಟ್ಟ ತುಳುನಾಡ್. ಅಂಚನೆ ಕೇರಳದ ಸೀಮೆ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಪ್ರತೀತಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯೆರೆಡ್ ರೂಡಿಯಾದುಂಡು. ಅವು ದಾದ ಪನ್ನಗ ಪಡ್ದಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ ಭೂಮಿ ಪರಶುರಾಮನ ಸೃಷ್ಟಿ ಪಂಡ್ದ್. ಈ ಒಂಜಿ ಪುರಾಣೊದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆದ ವಿವರ ಅಂಚನೆ ಅಯಿತ ಪಿರಾವುದ ವಿಷಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಚರಿತ್ರೆದ ದಾಖಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಱಾನ ತೆರಿಪಾವುನ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಈ ಲೇಖನೊಡು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುಗ.
ಪರಶುರಾಮನ ಕತೆ
ಪರಶುರಾಮೆ (ಕೈಟ್ ಕುಡಾರಿ ಪತ್ತ್‌ದ್‍ನ ರಾಮೆ) ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುನ ಆಜನೇ ಅವತಾರ ಇನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ವೇದೊಲೆಡ್ ಪರಶುರಾಮನ ಉಲ್ಲೇಕ ತೋಜುಜಿ. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಪುದರುಲೆಡ್ ಪರಶುರಾಮನ ವಿಷಯ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಪರಶುರಾಮೆ ಒರಿ ಕ್ಷತ್ರೀಯ ಬ್ರಾಣೆಯಾದ್, ಒರಿ ಋಷಿಯಾದ್, ರಣಕಲೆ ಕಲ್ಪಾವುನ ಒರಿ ಗುರುವಾದ್ ವರ್ಣನೆಯಾತ್ಡ್ಂಡ್. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಪರಶುರಾಮೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ ಇನ್ಪಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬರ್ಪುಜಿ. ಅವತಾರದ ಕಲ್ಪನೆ ಪುರಾಣೊಲೆನ ಕಾಲೊಡು ಬರ್ಪಿನಿ ಇಂದ್ ತೆರಿಯೊಡಾಪುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಆಯನ ಪಾತ್ರ ಮಹಾರಥಿ ಕರ್ಣನ ಗುರುವಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಶುರಾಮನ ಉಲ್ಲೇಕ ಅಂದಾಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ ೫೦೦ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ದಾಖಲೆಯಾತಿನ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬು ಆಯನ ಪುದರ್ "ರಾಮ ಜಮದಗ್ನ್ಯಾ" (ಇನ್ನಗ, ಜಮದಗ್ನಿನ ಮಗೆ ರಾಮೆ) ಮಾತ್ರಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಪರಶುರಾಮಗ್ ಭಾರ್ಗವ, ಭಾರ್ಗವ ರಾಮ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಲುಲಾ ಉಂಡು. ಭೃಗು ಋಷಿನ ವಂಶೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾರಣ ಆಯಗ್ ಭಾರ್ಗವ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರಾಂಡ್ ಇಂದ್ ವಿವರಣೆ ಉಂಡು.
ಪರಶುರಾಮೆ ಋಷಿ ಜಮದಗ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಬುಡೆದಿ ರೇಣುಕಾ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆ. ಮೊಕಲೆಡ ಬಯಕಿನೆನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿದ ಸುರಭಿ ಇನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪೆತ್ತ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಪೆತ್ತದ ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರೊನು ಸಾವಿರ ಕೈತ  ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನೆ ಇನ್ಪಿನ  ಒರಿ ರಾಜೆ  ತೆರಿಯೊಂದು ಅವು ತನಕ್ ಬೋಡು ಇಂದ್ ಆಸೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಋಷಿ ಜಮದಗ್ನಿಡ ಅವೆನ್ ಕಣತ್ ಕೊರು ಇಂದ್ ಕೇಣುವೆ. ಆಶ್ರಮೊಡು ದಿಂಜ ಉಪಯೋಗ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಸುರಭಿ ಪೆತ್ತನ್ ಬುಡುದು ಕೊರಿಯರೆ ಜಮದಗ್ನಿಗ್ ಮನಸ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯೆ ಅಡೆಗ್ ಉಂತಂದೆ ಬಲಾತ್ಕಾರೊಡು ಸುರಭಿನ್ ಕೊಣೊಪೆ. ಈ ಬಲಾತ್ಕಾರದ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ತೆರಿಯಿನ ಪರಶುರಾಮೆ ಕೋಪೊಡು, ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ್ ಎದುರಿಸಾವೆ. ಆ ಯುದ್ದೊಡು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯೆ ಪರಶುರಾಮನ ಕೊಡಲಿಗ್ ಬಲಿಯಾಪೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ತೆರಿಯೆನ ಸುತ್ತದ ಕ್ಷತ್ರೀಯ ರಾಜೆರುನಕುಲು ಪರಶುರಾಮನ ಮಿತ್ತ್ ಪಗೆ ಸಾಧಿಸಾವೆರೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕಲೆನ್ ಮಾತಾ ಪರಶುರಾಮೆ ಕೆರ್ದ್ ನಾಶ ಮಲ್ತುವೆ.
ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪರಶುರಾಮೆ
ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ತುಳುನಾಡುಡು, ಕೇರಳೊಡು ಜನಜನಿತವಾದಿಪ್ಪುನ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಕತೆ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಕದಂಬೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ರಚನೆಯಾತಿನ (ಅಂದಾಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕೆ ೫೦೦) ಪುರಾಣ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರಸಂಗೊದ ಅನುಸಾರ, ಪರಶುರಾಮೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಸಮುದ್ರರಾಜಡ ತನ್ನ ಕುಡಾರಿ ಫೋಪಿನಾತ್ ಜಾಗೊನ್ ಬುಡುದು ಕೊರೊಡು ಇಂದ್‍ದ್ ಕೋಣೊನುವೆ. ಪರಶುರಾಮೆ ಅಪಗ ಇತ್ತಿನ ಕಡಲದ್ದ ಬರಿಟ್ ಉಂತುದು ಕಡಲದಂಚಿ ಕುಡಾರಿ ಬೀಜಿದ್ ದಕ್ಕುವೆ. ಸಮುದ್ರರಾಜೆ ಕೊರಿನ ಪಾತೆರದಂಚೆನೆ ಕುಡಾರಿ ಪೋಯಿನಾತ್ ದೂರ ಪಿರ ಪೋದ್ ಉಂತಿಯೆ ಇನ್ಪಿನವು ಕದಂಬೆರೆನ ಕಾಲದ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣೊಡು ಅಂಚನೆ ನಮ್ಮ ಜನಕುಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಕೆಬಿಕ್ ಪಾತೆರದ ಮೂಲಕ ತಲಾಂತರೊಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ಕತೆ.
ಪಡುವಣ ಕಡಲ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ
ಪರಶುರಾಮನ ಕರಾವಳಿ ಭೂಮಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಾಯಿನ ಐತಿಹ್ಯ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ಪವಾಡಟ್, ಫ್ಯಾಂಟಸಿದ ಕತೆ. ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಲ್ ಪಿರ ಪೋಪಿನವು (ಕಡಲ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ) ಇಜಿಂಡಾ  ದುಂಬು ಬತ್ತ್ ದ್  ಕರೆತ್ತಾ  ನೆಲೊನು  ದಿಂಗುನವು  (ಕಡಲ್ದ ಅತಿಕ್ರಮಣ - marine transgression ), ಭೂಮಿದ  ಚರಿತ್ರೆಡ್  ಸಹಜವಾದ್  ಆತಿನ ಘಟನೆಲು. ಭೂಮಿದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಚತುರ್ಥ ಮಹಾ ಯುಗೊಟು (ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಎರಾ) ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಕಡಲ್ ಪಿರ  ಪೋಯಿನ  ಅಂಚನೆ  ದುಂಬು ಬೈದಿನ  ನೈಸರ್ಗಿಕ  ಘಟನೆಲು  ನಡೆತಿದಾ.(ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೂ ಇತಿಹಾಸ). ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಕಡಲ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ (marine regression)ದ  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪದ, ಸಹಜವಾದ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ನಡತ್ತಿನ  ಚಾರಿತ್ರಿಕ  ಘಟನೆನ್  ಕದಂಬೆರೆನ  ಆಸ್ಥಾನ  ಕವಿಕುಲು ಪರಶುರಾಮೆ  ಇನ್ಪಿನ ಒರಿ  ಪುರಾಣ ಪುರುಷಗ್  ಪವಾಡವಾದ್  ಅನ್ವಯ  ಮಲ್ತ್ ದ್  ಪುರಾಣ  ಪ್ರಸಂಗವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್  ಇನ್ಪಿನವು  ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ ವಾದ.
ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಕಡಲ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಪ್ರಸಂಗ
ಪರಶುರಾಮನ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆಡ್ ಬೈದಿನ ಕಡಲ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಪ್ರಸಂಗ ಆಯಿನಿ ಏಪಾ ಇನ್ಪಿನವೆನ್ ಲಭ್ಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಲೆನ ಆಧಾರೊಡು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವುಡು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕಡಲ್ ಪಿರ ಪೋತಿನ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಘಟನೆ ಆದ್ ಪೋತಿ ನೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಂಚನೆ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಲು ತಿಕ್ಕುವಾ.
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಲು
ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ ಗೋಮಾಂತಕ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೃಗು ವಂಶದ ರಾಜೆರ್ನಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕೆತ್ತ ಸುರು ಮುದೆಲ್ಡ್  ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಇಂದ್ ಚರಿತ್ರಕಾರೆರ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ಭಾರ್ಗವ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡಾ ಪರಶುರಾಮೆ ಇನ್ಪಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಲ್ಪ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತ್ ದಿನೆಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಲು ತಿಕ್ಕುಜಾ. ಪುರಾಣೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಪರಶುರಾಮೆ ಜಮದಗ್ನಿನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಸಂಪರ್ಕ ಇತ್ತಿನಾಯೆ. ರಾಜ ಮನೆತನ ದಾಯೆನಾ ಅತ್ತಾ ಉಂದು ಮಾತಾ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಲು ಇಜ್ಜಿ. ಪರಶುರಾಮನ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೊಡುಲಾ (ಇತ್ತೆದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ) ಇತ್ತಿನ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ರೇಣುಕಾ ದೇವಿನ ಆರಾಧನೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು.
ಪಡ್ಡಾಯಿದ ಕಡಲ್ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಪ್ರಸಂಗೊಡು ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತಿನಂಚ ಪಿರಾ ಪೋತುಂಡು ಇನ್ಪಿನೆನ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪರೆ ಕೆಲವು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಲು ಪೂರಕವಾದುಲ್ಲಾ. ಅವೆನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತ್ಂದ್ಂಡ್.
ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಂದರುಲು
ರಡ್ಡ್ ಸಹಸ್ರಮಾನೊಲೆನ ಪಿರಾವುದ ತುಳುನಾಡು/ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ತಿಕ್ಕುನ ದಾಖಲೆಲು ಇನ್ನಗ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಲು  ಪ್ಲೇಟೋ ಪ್ಲಿನಿ ಇನ್ಪಿನಕುಲು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬರೆತಿನ  ಪ್ರವಾಸ ಮಾಹಿತಿಲು. ಈ ಗ್ರೀಕ್ ಬರವುಲೆಡ್ ದಾಖಲೆ ಆತಿನ (೧) ಅದಗದ  ತುಳುನಾಡುದ ಬಂದರುಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಉಲಾಯಿದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಲ್ಲಾ. (೨) ಇತ್ತೆ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಊರುಲೆನ ಪುದರುಲು ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಬರಾವುಲೆಡ್ ತೋಜುಜಾ. ಉದರ್ಮೆಗ್; (೧) ಅದಗ ಇನ್ನಗ ರಡ್ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವು ಬಸ್ರೂರು ಬಂದರ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಇತ್ತಂಡ್, ಅಂಚನೆ ಒಲೊಕೊಯಿರ ಇನ್ಪಿನ ಆಳುಪೆರೆನ ಊರುದ ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರೀಕ್ ಬರಾವುಲೆಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಲೊಕೊಯಿರಾ ಇನ್ಪಿನವು ಕುಡಲ ಪೇಂಟೆದ ಮೂಡಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಳಪೆ ಇಂದ್‌ದ್ ತೆರಿಯೊಣಲಿ, (೨) ಇತ್ತೆದ ಕಡಲ ಕರೆತ್ತಾ ಬಂದರದ ಊರುಲು- ಮಂಗಳೂರು/ಕುಡ್ಲಾ, ಮುಲ್ಕಿ, ಕುಂದಾಪುರ ಇಂಚಿನ ಅದಗದ ಗ್ರೀಕ್ ಬರಾವುಲೆಡ್  ದಾಖಲೆ ಆತಿಜಾ- ಇನ್ನಗ ಅದಗ ಅವು ಇತ್ತಿನೆ ಇಜ್ಜಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕಡಲ ಸೆರಂಗುದುಲಾಯಿದ ನೆಲವಾದ್ ಇತ್ತಾ.
ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನದ ಊರುಲು
ತುಳುವೆರೆನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಬಹುಶಃ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಯಿನವು ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ. ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಊರುಲೆನ್ ತೂಲೆ: ಬೋಳ,ಮುಂಡೇರ್, ಕಡಂದಲೆ,ಸೂಡಾ,ಕೆದಿಂಜೆ, ಕಾರ್ಲ ಬೊಕ ಬಸ್ರೂರು. ವಿಶೇಷ ಇನ್ನಗ ಇತ್ತೆ ಕಡಲ ಕರೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒವ್ವೇ ಪೇಂಟೆಲು (ಕುಡ್ಲಾ, ಮುಲ್ಕಿ, ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪುಜಾ. ಆಂಡಾ ಬಸ್ರೂರು (ಆನಿದ ಬಂದರ) ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನೇಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ. ಈ ವಿಶೇಷೊಗು ಕಾರಣ (೧) ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ ರಚನೆ ಮೂಲೊಡು ಆನಗ  ಇತ್ತೆದ  ಕರೆತ್ತಾ  ಪೇಂಟೆಲು ಅಸ್ಥಿತ್ವೊಡು  ಇತ್ತ್ ಜಾ.(೨) ಸಿರಿ ಪಾಢ್ದನದ ಮೂಲ ರಚನೆದ ಕಾಲ ತಮಿಳು ಸಂಗಂ ದಂಚನೆ ತುಳು ಸಂಗಂ ಕಾಲ (ಸಾಮಾನ್ಯ  ಶಕೆತ್ತ  ಸುರುವಾಯಿನ  ಕಾಲ) ಇಂದ್  ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಭೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷೊಲು
ಭಾರತ ದೇಶದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರೆತ್ತಾ ಭಾಗೊಲು ಅಂದಾಜಿ ರಡ್ಡ್ ಸಾವಿರ  ವರ್ಷದ  ಪಿರಾವು  ಕಡಲ್ದ ಅಡಿಟ್  ನೀರ್ಡ್  ಮುರ್ಕುದು  ಇತ್ತಾ ಇನ್ಪಿನಕ್ಕ್  ಸಾಕ್ಷಾಧಾರವಾದ್  ಕರಾವಳಿದ  ಕರೆತ್ತಾ  ಊರುಲೆಡ್   ಕೆಲವು  ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಗುರುತುಲು ತಿಕ್ಕುವಾ: (೧) ಉರುಂಟುದ ಕಲ್ಲುಲು ಇತ್ತಿನ ಮುರಮಣ್ಣು (೨) ಚಂಡಿಯಾಯಿನ, ಮೆದುವಾಯಿನ ಮುರಮಣ್ಣು (೩) ಕಪ್ಪಾದಿಪ್ಪುನ  ಬೆಂಟೋನೈಟ್ ಸೇಡಿದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು. ಇತ್ಯಾದಿ.
ಕಪ್ಪಾಯಿನ ಬೆಂಟೊನೈಟ್
ಕರಾವಳಿಡ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಬೆಂಟೋನೈಟ್ ಇನ್ಪಿನ  ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಸೇಡಿದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಇಂಚಿನ ಬೆಂಟೋನೈಟ್  ಖನಿಜೊಲು  ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ  ಲಾವಾ ಒಸರುಡ್ದು  ಬೈದಿನ ಆದಿತ್ತ್ ದ್  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನೀಲ-ಪಚ್ಚೆ  ಬಣ್ಣದವು   ಆದುಪ್ಪುವಾ. ಆಂಡಾ ಕಡಲ್ದ ಅಡಿಟ್ ಮುರುಕುದಿನ  ಜಾಗೊಲೆಡ್  ತಿಕ್ಕುನ  ಈ  ಬೆಂಟೋನೈಟ್  ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು,  ಉಪ್ಪು ನೀರ್ದ ಪ್ರಭಾವೊಡು  ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರಗುವಾ. ಇಂಚ ಕಪ್ಪಾತಿನ ಬೆಂಟೋನೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲೆನ್  ಕರಾವಳಿದ  ಕರೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್  ಅಲ್ಪಲ್ಪ  ತೂವೊಲಿ. ಉದರ್ಮೆಗ್; ಬೈಕಂಪಾಡಿ, ಅಳಕೆ, ಕೊಟ್ಟಾರ, ಹಳೆಯಂಗಡಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉಪಸಂಹಾರೊ
ಪರಶುರಾಮ  ಸೃಷ್ಟಿದ  ಕತೆ, ಕರಾವಳಿದ ಭೂಮಿದ  ಭಾಗ ಸಮುದ್ರದ ಕೈಯಿಡ್ದ್  ಬುಡುಗಡೆ ಯಾಯಿನ ವಿಷಯ ಒಂಜಿ ಪವಾಡದ ರೂಪೊಡು ಪುರಾಣೊಡು ಬೈದಿನವು ಅಂಚನೆ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ  ಸಮಸ್ತ   ಜನಮಾನಸೊಡು ನೆಲೆಯಾದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ   ಐತಿಹ್ಯ ಆದುಂಡು. ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಜನ ಈ ಪುರಾಣೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಕತೆನ್  ದೈವಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಗಂಭೀರವಾದ್ ಗೆತೊಣುವೆರ್. ನನೊಂಜಿ ವರ್ಗದ ಜನಕುಲು ಪುರಾಣೊಲೆಡ್  ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಅಡಿಪಾಯ  ಉಪ್ಪರೆ ಸಾಧ್ಯ  ಉಂಡು ಇಂದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಣುವೆರ್.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಘಟನೆ, ಕಡಲ್ ಪಿರ ಪೋತಿನವು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾಲಾವಧಿಟ್ ಆತಿನಿ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿ ಇಂದ್ ಪೂರಕವಾಯಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷೊಲು ತೆರಿಪಾವಾ. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರೆತ್ತ ಒಂಜಾ ನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬಂದರುಲು (ಬಸ್ರೂರು,ಆಳಪೆ) ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೊಲೆನ್ ತೂನಗ ಕಡಲು ಪಿರ ಪೋತಿನವು ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆ ಇಂದ್ ತೋಜುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ ೧೦೦ ಡ್ದ್ ೩೦೦ ವರ್ಷಲೆನ ನಡುತ್ತಾ ಕಾಲಾವಧಿಟ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕಡಲ್ ನಿಧಾನವಾದ್ ಪಿರ ಪೋದ್ ಕರೆತ್ತಾ ಭೂಮಿದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡುದು ಕೊರಿನವು ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿ ಇಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ಇತಿಹಾಸೊ ವರ್ಗೊ:ಸ್ಕಂದಪುರಾಣ
ಕೆಡ್ಡಸ
ತುಳುನಾಡ್ದ್‍ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಕೆಡ್ಡೊಸ/ಕೆಡ್ಡಸ ಪಂಡ, ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ವರ್ಸೊಗೊರ ಮದಿಮಲಾಪಿನಿ (ಪಿದಯಾಪುನ)ದಿನ, ಪ್ರಕೃತಿ ಕುಡ ಪುಟ್ಟುನೀಂದ್ ಪನ್ಪುನ ನಂಬೊಲಿಕೆಡ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ್ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬೊ, ಉಂದು ತುಳು ತಿಂಗೊಲು ಪೊನ್ನಿದಾ ೨೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ದಿನೊತ ಆಚರಣೆ. ಪೊನ್ನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಚಳಿ ಕಮ್ಮಿಯಾದ್ ಬೆಪ್ಪು ಗಾಳಿ ಬೀಜೆರೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಉಂದೆನ್ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಗಾಳಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಆಚರಣೆನ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಸುರುತದಿನ ಸುರುತ ಕೆಡ್ಡಸ, ರಡ್ದೆನಾನಿ ನಡು ಕೆಡ್ಡಸ, ಮೂಜೆನಾನಿ ಕಡೆತ ಕೆಡ್ಡಸ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತುಳುವಪ್ಪೆ, ಭೂಮಿದೇವಿ ಮದ್ಮಾಲ್‍ ಆಪುನಿಂದ್‍ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಆಚರಣೆ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಿದಾಯಿ ಆಯಾಲ್, ಪಲೊ ಕೊರಿಯೆರೆ ತಯಾರ್ ಅಯೋಲು ಪನ್ಪಿ ನಂಬೋಲಿಕೆಡ್ ನಡತೊಂದು ಬರೊಂತುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಮೂಜಿ ದಿನತ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ ಅವ್ವು ಪೊಂಜೋವ್ವು ಅಶುದ್ದಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನಾ. ಭೂಮಿಗ್‍ ಕೊಟ್ಟು, ಪಿಕ್ಕಾಸ್‍ಡ್‍ ಗರ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್‍ ಹಿರಿಯಾಕುಲ್‍ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲದಾನಿ ಕೆಡ್ಡೊಸೊದಾನಿ ಭೂಮಿನ್ ಗರ್ಪುನಗ ನೆತ್ತೆರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿದಕ್ಲು ಕೆಡ್ಡಸದಾನಿ ಭೂಮಿದ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ಪುಜೆರ್.
ಕ್ರಮೊ
ಕೆಡ್ಡೆಸದ ದುಂಬುನಾನಿ ಜಾಲ್‍ಗ್ ಅಂಬಿ ಅಡಿತ್‌ದ್ ಶುದ್ದ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆದ ಕೈತಲ್ ಮಡಲ್‌ದ ಮದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನುಲಯಿ ಉರುಟುಗು ಸೇಡಿದ ಗೆರೆ ಪಾಡುವೆರ್ ಮನದಾನಿ ಅಯಿತ ನಡುಟೊಂಜಿ ಮಣೆ ದೀದ್ ತುಡರ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಕುಡು ಅರಿ ಪೊಗ್ತ್‌ದ್ ಗೋಂಟು ತಾರಾಯಿ ಬೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗು ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಬಳಸುವೆರ್ ಈ ಕ್ರಮೊಕು ಸೂತಿಗಾದ್ ಕುಲ್ದಿನ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆಗ್ ನೆನ್ಯರಿ/ನನ್ನೆರಿ ಬಳಸುನಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸುರುತಾನಿ ಮಲ್ಲ ವಿಶೇಷತೆ ಇಜ್ಜಂಡಲ ಇಲ್ಲದ ಪೊಂಜೊನಕುಲು ತರೆಕ್ಕ್ ಮೈಕ್ ಮೀದ್ ತೊಲಸೆಟ್ಯೆದಲ್ಪ ಗಿಂಡೆಡ್ ನೀರ್, ಕತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಸೀಗೆ, ಮಂಜೊಲ್, ಪೇರ್ ದೀದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯೊಡು. ಮನದಾನಿಲ ಇಂಚನೆ ನಡಪುಂಡು. ಆನಿ ಇಲ್ಲದಕುಲು ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆ ಫಲ ಸಂಕೇತದ ನಂಬೊಲಿಗೆ. ಸೂತಿಗಾದ್ ಕುಲ್ದಿನ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆಗ್ ಇನಿಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ನಾಯೆರ್ ಕುತ್ತುಜಿ, ಕತ್ತಿ ದೀಪುಜಿ. ಕೃಷಿತ್ತ ವಾ ಕೆಲಸಲಾ ಮಲ್ಪರೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಕೇರಿದಾನಿ ನೀರ್, ಪೇರ್, ಎಣ್ಣೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬುಡ್ದು, ಸೀಗೆ ಮಂಜೊಲು ಪಾಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಪಂಡ ಭೂಮ್ಯಪ್ಪೆ ನೀರ್ ಮೀದ್ ಮಯಿಲೆ ಮಾತ್‌ದ್ ಸುದ್ಧ ಆಯೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತೊ. ಮೂಜೆನಾನಿ ಭೂಮಿಯಪ್ಪೆ ಮೀದ್ ಬರ್ಪಿನ ದಿನ. ಅನಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಸುತ್ತಲೋ ಅಂಬಿ ಕೆರೆತ್‍ದ್/ಅಡಿತ್‍ದ್ ಸುದ್ಧ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಅಯಿನಾ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕೂಲಿ ದೇಕ್ಕರ ಮಜಿ, ತರೆಕ್ಕ್ ಎಣ್ಣೆ, ಮೀಪಿ ನೀರ್‌ಗ್ ಮಂಜೊಲುದಾ ಕೊಂಬು, ತಪಲೆಡ್ ತರೊಲಿ, ಬಾಲ್ದಿಡ್ ನೀರ್, ತರೆ ಬಾರ್ಯೆರೆ ಬಾರ್ಪನೆ, ಬರ್ಚನೆ ಮೊನೆ ತುಯರ ಕನ್ನಡಿ ದಿಪೇರ್. ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್‌ಗ್ ಮೂಜಿ ಕಡಿಕೆದ ಕೊಡಿ ಮುರ್ಕಾದ್ ಭೂಮಿಗ್ ಪೇರ್ ಬುಡ್ದು ಸಂಪೊತ್ತು, ಸಂತಾನದ ಫಲ ಕೊರ್ಲೆಂದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ಕೈಮುಗಿದ್ ನಟ್ಟುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಉಲಯಿ ಪೋದು ಮೀದ್ ಬರ್ಪಿನ ಭೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಣೆ ದೀದ್ ತುಡರ್ ಅರ್ಲಾದ್ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಪೇರಡ್ಯೆ, ಉರ್ದುದ ದೋಸೆ, ಪಾಯಸ, ಇಂಚ ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಬಳಸ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕೈಕೊಂದು ಬುಲೆ ಭಾಗ್ಯೊನು ಪೊಲಿ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ನುಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯಕುಲು, ಕಿರಿಯಕುಲು ಮಾತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಡ್ಡೆಸೊದ ವನಸ್ಸ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಗಮ್ಮತ್‍ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ನನ್ಯೇರಿ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿನ ತೆನೆಸ್.
ನನ್ಯರಿ
ಕೆಡ್ಡಸೊದ ವಿಶೇಷ ತೆನಸ್ ಕುಡು ಅರಿ. ಉಂದೆನ್ ನನ್ಯರಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿನ್ ಪೊದ್‌ತ್‌ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೊಡಿಕ್ ಬೆಲ್ಲ, ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್‌ದ್ ಮೊರೆಪುವೆರ್. ರುಚಿಕ್ ತಕ್ಕ ತಿಗತ ನೆಯಿ (ಚಿಯದ ನೆಯಿ) ಪಾಡುವೆರ್. ಏಲಕ್ಕಿ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಾಡ್‌ಂಡ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಕಮ್ಮೆನ.
ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ವನಸ್
ಕೆಡ್ದಸದ ಮದ್ಯಾನ ನುರ್ಗೆ, ಬದನೆದಾ ಕಜಿಪು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪಿರನಿಲೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊನ್ನಿ (ಪುಯಿಂತೆಲ್) ತಿಂಗೊಲು ಅಕೇರಿ ಆವೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮರ ದಯಿಕುಲೆನ ಪಂರ್ದ್ ಇರೆ ತಾಲ್ದ್ ಪೊಸ ಕೊಡಿ ತೆಗುಲುನ ಪೊರ್ತು. ಅಪಗ ಒರ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಾಲಿ ಕಾಲಿ ಆಪುಂಡು. ಒಂಜೀತ್ ದಿನೊಟು ಕುಡ ಒರ ತೆಗುಲುಂಡು. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಕೃತಿದ ಮಹತ್ವೊನು ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಪರ್ಬ ಮಲ್ತೆರ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲು. ಪ್ರಕೃತಿ ಕುಡ ಒರ ತೆಗ್‌ಲೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮೋಕೆಡ್ ಎದ್ಕೊನುನ ರೀತಿಯೇ ಕೆಡ್ಡಸ. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಕೃತಿ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗಾದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ನೆಲ ಗರ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಕಾಡ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಗ್ ಬೇನೆ ಆಪುನ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಆಚರಣೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ.
ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆ
ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಕೆಡ್ಡೆಸೊಗು ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕೆಡ್ಡೆಸದಾನಿ ಮೃಗೊಕುಲೆ ಸರೀರೊ ಉಸಾರ್ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಅವೆಕುಲು ಜೆತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವ ಅಂಚಾದ್ ಬೋಂಟೆಡ್ ಮೃಗುಕುಲು ತಿಕ್ಕುವ. ರಾತ್ರೆಡ್ ಮಡಲ್‌ದ ತೂಟೆ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಊರುದ ಜವ್ವನೆರ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕಾಡಬರಿ ಗುಡ್ಡೆ, ಪುದೆಲ್‌ಡ್ ದೆಂಗ್‌ದ್ ಕುಲ್ದಿತ್ತಿನ ಪಂಜಿ, ಮೈರೆ ಪತ್ತೆರೆ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಂಡದ ಬರಿಟಿತ್ತಿನ ಮುಂಡೇವುದ ಬಲ್ಲೆಡಿತ್ತಿನ ಕುಂಡದಗ್ ಉರ್ಲು ದೀಪುನಿ, ಕೆದುಕು ಗಾಲ ಪಾಡುನ ಪೂರಾ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆದ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಮ. ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆದ ಪುದರ್‌ಡ್ ಊರ ಜನೊಕುಲು ಪೂರಾ ಒಟ್ಟಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪೋವಂದಿನಕುಲು ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜೋಕುಲು ಮಾತ ಕುಟ್ಟಿದೊನ್ನೆ, ಕಬಡಿ, ಪಳ್ಳಿಪತ್ತುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಗೊಬ್ಬುಲು ಗೊಬ್ಬೊಂದಿತ್ತೆರ್.
== ನಲಿಕೆತಕುಲೆನಾ ಪಾಡ್ದನ ಇಂಚ ಉಂಡು ==
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಗೊಲೆಟ್
ಕೆಡ್ಡಸೊತಂಚ ಇಂಚನೆ ಇಪ್ಪುನಾ ಕೆಲವು ಕ್ರಮೊಕುಲು ಒರಿಸ್ಸಾಡ್ ರಜ ಉತ್ಸವ್, ಅಸ್ಸಾಂಟ್ ಅಂಬುಬಾಚಿ, ಕಾಶ್ಮೀರೊಟ್ ರಾಣಿ ಸ್ಮಾಪ್ನ ಪಂದ್ ಉಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ
ತುಳುನಾಡ್ ದೈವ ದೇವೆರೆನ ಗುಡಿ, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಬೀಡ್. ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರೊಡ್ ನಿಯಮ ಅತಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ.ಪ್ರತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಯಿನನೇ ಅಯಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಉಂಡು.ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಉಂಡೇ ಉಂಡು. ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. ನರಮೂನೆನ ಅಂಚನೆ ದೇವಸ್ದಾನದ ಉದ್ದಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪತನ ಉಂಡು. ಇಂದೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಕಾರಣಲಾ ಉಂಡು.ಮುಖ್ಯವಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಸಮಾಜ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಈ ರಡ್ದ್ ವಿಷಯು ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯವಾದುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿನ ಮಹಾಪುರುಷೆರೆಡ್ದ್ ಲಾ ಇಜ್ಜಂಡ ಒಂಜಿ ಸಮಾಜಡ್ ದ್ ಇಂದು ನಿರ್ಮಾನ ಅಯಿಜಿಂಡ ಅವು ಕ್ರಮ ಪ್ರಕಾರವಾದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬರೊಂದುಂಡು.
ಅಯಿಕ್ ಸಹಾಯವಾದ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ವಿಡ್ಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಒವೇ ಆಡಚೆಣೆ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಕಾರ್ಯ ನಡಪುಂಡು. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ ನ ಆಳಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜೆರೆನ ಕಾಲಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸಗ್ ಮಾಲ್ಪವ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಆಯಿನವು. ಮುಲ್ಪ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುನ ದೇವಸ್ದಾನಲೆಡ್ ಈಶ್ವರ, ವಿಷ್ಣು, ದುರ್ಗ, ಗಣಪತಿ ಇಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ದೈವದ ಗುಡಿನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಕನೊ
ಕನೊ ನರಮಾನಿ ಜೀವನೊಡು ಕಡೀರ್ದ ಜಾಗೆಡ್ ತೂವೊಲಿ, ಕನ ಇಜ್ಜಂದಿ ನರಮಾನಿ ಇಜ್ಜಿ.
ಕನ/ಕನೊನು ಕನ್ನಡೊಡುಕನಸು ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕನ/ಕನೊ ಪಂಡ್ಂಡ ಒರಿ ನರಮಾನಿ ನಿದ್ರೆಡ್ ಅನುಭವಿಸುನ 'ಕಥೆ'. ಉಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ಅಂಡಲಾ ನಿಜ ಜೀವನೊಗು ಬಾರಿ ಕೈತಲ್‍ದ ಸಂಬಂಧ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನವು. ಕೆಲವು ಕನಕುಲು ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಕುಸಿ/ಮುದ ಕೊರ್ಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಕೈಪೆ ಅನುಭವನು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೆರೆಡ ಉಂದು ಎಚ್ಚರಿಗೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ ನೆನೆಪುಡು ಜ್ಞಾಪಕಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ, ಕೆಲವುದಕ್‍ಲೆಗ್ ಅರೆಬರೆ ನೆನೆಪುಡು / ಜ್ಞಾಪಕಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕನತ್ತ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು ೫ ರ್ದ್ ೫೦ ನಿಮಿಷ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. ಒರಿ ನರಮಾನಿ ತನ್ನ ಜೀವನಾವಧಿಡ್ ಸುಮಾರ್ ೧,೦೦,೦೦೦ರ್ದ್‌ಲಾ ಎಚ್ಚ ಕನ/ಕನೊಕುಲೆನ್/ಲು ತೂಪೆ/ಕಟ್ಟುಂಡು. ಸ್ಪಷ್ಟ ಕನ/ಕನೊ ಪಂಡ, ಕನಕುಲು ಕಟ್ಟ್ಂಡ/ತೂನಗ ಕನ ಕಟ್ಟೊಂದು ಉಂಡು ಪನ್ಪುನವು ಆ ನರಮಾನಿಗ್ ತಾನ್ ಕನ ತೂವೊಂದು ಉಲ್ಲೆ ಪನ್ಪುನವು ಗೊತ್ತಿಪುಂಡು.
ಕನ/ಕನೊ ಎಂಚ ಕಟ್ಟುಂಡು?
೧. ನಮ ವಾ ವಿಷಯದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಎಚ್ಚ ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಯೋಚನೆ/ಚಿಂತೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ ಆ ವಿಷಯ ನಂಕ್ ತೆರಿಯಂದೆನೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಉಲಯಿ ಮುಟ್ಟ ಮುಟ್ಟ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಕನ/ಕನೊಟ್ಟು ಬರ್ಪುಂಡು. ೨. ಕನ/ಕನೊನು ನರಮಾನಿನ ಜೀವನೊಡು ದುಂಬುಗು ಬರ್ಪುನ/ನಡಪುನ ಕಾರ್ಯದ/ಕೆಲಸೊದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಲಾ ಆದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಈ ಪುಟೊಟು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆವೊನುನ ಮಹನೀಯೆರೆನ ಪುದರ್‍ದ ಪಟ್ಟಿ ಉಂಡು.
ಬಾಕ್ಸೈಟು
thumb|ಬಾಕ್ಸೈಟು ಇನ್ಪಿನ ಆಲುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅದುರು, ಪಡುವಾರೆ ಪದವು, ಬೈಂದೂರು, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಬಾಕ್ಸೈಟು
ಬಾಕ್ಸೈಟು (Bauxite) ಇನ್ಪಿನವು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅದುರು. ಆಲುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹೊಗು ತುಳುಟು ಕೀಜಿ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಕ್ಸೈಟು ಅದುರುಗು ಕೀಜಿದ ಅದುರು ಇಂದ್ ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದುರುಗು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ Ore ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.
ಉಂದು ಮುರಕಲ್ಲುದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರ್ದಿನ ಬೊಲ್ದು-ತೆಲಿಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಒಂಜಿ ಅದುರುಶಿಲೆ. ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಇನ್ಪಿನ ಅದುರುಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅಂಶ ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಬಾಕ್ಸೈಟು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.
ಬಾಕ್ಸೈಟು ಖನಿಜದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು
ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಬೊಕ ಬಾಕ್ಸೈಟು ಅದುರುಲು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಬೈಂದೂರು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಡುವಾರೆ ಇನ್ಪಿನ ಪದವುಡು ನಿಕ್ಷೇಪವಾದ್ ತಿಕ್ಕೊಂದುಲ್ಲಾ. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ  ಮೈಸೂರು ಮಿನರಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇನ್ಪಿನಕುಲು ಸುಮಾರಾದ್ ಮೂಜಿ ದಶಕೊಲೆಡ್ದ್  ಇಂಚಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿದ ಸುಪರ್ದಿಡ್ ಬರ್ಪಿನ  ಕಾರಣ  ಇಂಚೊಗು ಪರಿಸರದ ನಿಯಮೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಉಂತುದು ಪೋತುಂಡು.
ಅಂಚನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲುಕುದ  ಪುತ್ತಿಗೆ, ಬಡಗ ಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು  ಉಪ್ಪುನ ವರದಿಲು ಬೈದಿಂಡ್. ಊರುದಕಲೆನ ಅಸಹಕಾರದ ಕಾರಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸುರುವಾತಿಜಿ.
ಬೆಳಗಾಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಖಾನಾಪುರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಾಲ್ ಐನ್ ದಶಕೊಲೆಡ್ದ್ ಇಂಚಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಬೆಳಗಾಂದ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಕಾರಕಾನೆಗ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅದುರು ಬಳಕೆಯಾವೊಂದು ಉಂಡು.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕೊಲು
alt=ಬಾಕ್ಸೈಟ್ - ಅಲುಮಿನಿಯಂ ಅದುರು- ಗೋಲಿರೂಪೊಡು|thumb|ಬಾಕ್ಸೈಟ್ - ಅಲುಮಿನಿಯಂ ಅದುರು- ಗೋಲಿರೂಪೊಡು
ಬಾಕ್ಸೈಟು ಬೊಕ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಅದುರುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡು, ಬೊಕ ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್ ಅಂಚನೆ  "ಕಯೊಲಿನ್"  (Kaolin) ಬೊಕ " ಮಾಂಟ್ಮಾರಿಲ್ಲನೈಟ್"  (Montmorillonite) ಇನ್ಪಿನ  ಸೇಡಿದ ಅಂಶೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುವಾ.
ಚೀಯೊ/ತಿಗ
ಚೀಯೊದ ಪರಿಚಯೊ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಕೀಡೆ. ಉಂದೆತ ಕುಡೊಂಜಿ ಪುದರ್ ಕೂಂಡೆಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೊಡ್ಡೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡ್ ಜೇನ್ನೊಣ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ವೈಜ್ನಾನಿಕವಾದ್ ಅಪಿಸ್ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಕೀಡೆ. ನೆತ್ತ ಕುಟುಮ ಬದ್ಕ್, ಒಟ್ಟುಗ್ ಗುಂಪಾದ್ ಬದುಕುನ ಜೀವಿ. ಪಟ್ಟು/ಎದಿ ಕಟ್ಟದ್ ರಾಣಿ ಕೂಂಡೆಲ್ನ್ ಸಾಂಕುನ ರೀತಿಡ್ ಬದುಕುಂಡು. ಸೈನಿಕೆರ್, ಆಣ್ ಕೆಲಸದಕುಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಜ್ಜೊಡ್ ಬದುಕುನಪೂತ ನೈ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುಂಡ್. ತಿಗತ್ ನೈ ಪನ್ಪಿನ ಇಂದೆತ ಆಹಾರ ನರಮಾನಿಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ. ಉಂದು ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್ ಪಂಡ್ದ್ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಉಂಡು.
ಚೀಯೊದ ನೆಯಿತ ಇದೊ
ಚೀಯೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನಾಲ್ ಬಗೆ.
ಚೀಯೊಡುಪ್ಪುನ ಪೋಷಕಾಂಸೊಲು
ಪ್ರತಿ ನೂದು ಗ್ರಾಂ ಚೀಯೊಡುಪ್ಪುನ ಪೋಷಕಾಂಸೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು :
ರಾಸಾಯನಿಕವಾದ್ ಚೀಯೊ ಹಲವು ಸಕ್ಕರೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಇತರೊ ಸಂಯುಕ್ತೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪುಂಡು. ಚೀಯೊಡುಪ್ಪುನ ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟೊಲೆ ಪೈಕಿ ಫ್ರುಕ್ಟೋಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಹೆಚ್ಚಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಒರಿನಂಚನೆ ಚೀಯೊ ಒಂತೆ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಹಲವು ವಿಟಮಿನ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಖನಿಜೊಲೆನ್ ಹೊಂದೊಂಡುಂಡು. ಒವ್ವೇ ಚೀಯೊದ ರಾಸಾಯನಿಕೊ ಸಂಯೋಜನೆ ಆ ಕೆಲೆಂಜಿಲೆಗ್ ಒದಗುನ ಪೂವುಲೆ ಜಾತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಮಾನೊಲೆನ್ ಅವಲಂಬಿಸದುಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಚೀಯೊ
ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸೊದುದ್ದೊಗು ಚೀಯೊ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದ್‍ಂಡ್. ಚೀಪೆ ಇತ್ತ್‌ನ ಮಾಂತೆನ್ಲ ಚೀಯೊಗು ಹೋಲಿಸಬುನ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೀಯೊದ ಸಂಗ್ರಹೊ ಒಂಜಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾಂತ ಧರ್ಮಗಂಥೊಲೆಡ್ ಚೀಯೊದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು.
ಕೇರಳ
ಕೇರಳ ಪನ್ಪುನವು ಬಾರತೊ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ತುಲುವೆರ್ ಇಂದೆನ್ ಕೇರ್ಲೊ ಪನ್ಪೆರ್.
ಚೀಯೊ/ತಿಗ
ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗೊಲು
ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ದು ಚೀಯೊನು ಗಡಿಕ್ ಪೂಜುನೆ ಅತ್ತಂಡ ತಿನ್ಪುನೆಡ್ದ್‌ ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಬಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಚೀಯೊ ನಂಜುವಿರೋಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಿರೋಧಿ ಗುಣೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಒಂಜಿ ಒರ್ಸೊದ ಬಾಲೆಗ್ ಚೀಯೊನು ಕೊರ್ಪುನವು ಎಡ್ಡೆ ಅತ್ತ್ಂದ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಲು ತೆರಿಪಾವುಂಡು.
ಕೇರಳ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು
ಚೀಯೊ/ತಿಗ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜೀವಿಲು ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್ ವರ್ಗೊ:ತಿನಸ್
ಚೂಢಿ
ಚೂಢಿ ಕೊಂಕಣೆರ್ನ ಶ್ರಾವಣ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬ. ಅ ತಿಂಗೊಲ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ತಿಂಗೊಲ್. ಅಕುಲ್ ಮತಾ ಕಾಟ್ ಪೂನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜೆ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ. ಅಂಚನೆ ಉಂದು ಇಡೀ ಶ್ರಾವಣ ತಿಂಗೊಲ್ಡ್ ಪ್ರತೀ ಶುಕ್ರವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತಾರದಾನಿ ಈ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆನಿ ಮುತ್ತೈದೆನಕುಲು ಮಂಜಲ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಮೀದ್ ರಂಗೋಲಿ ಪಾಡ್ದ್ ಈ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸುರೂಕ್ ತೊಲಸಿಗ್ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರತಿ ತೋಜಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಡ್ಡೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರತಿ ತೋಜಾದ್ ಕಡೆಕ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಚೂಢಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾತಾ ಇಷ್ಟ ದೇವೆರೆಗ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೇದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಚೂಢಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಐಟ್‍ಲಾ ಖಾಲಿ ಚೂಢಿ ಕೊರ್ಪಿ ಲೆಕ ಇಜ್ಜಿ, ಐಕ್ಲ‍ಲಾ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಚೂಢಿದೊಟ್ಟು ಬಚ್ಚಿರೆ, ಬಜ್ಜೆ, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲೆವೆರ್ ಕಾಣಿಕೆಲಾ ದೀದ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಅಕಲ್ನ ಆರ್ಶಿವಾದ ಪಡೆಯೊನ್ವೆರ್. ಹಿರಿಯಕುಲು ಕಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಶಿವಾದದ ರೂಪೊಡು ಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದುವೆ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆದ ವಿಧಾನ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು
ಚಂದಾ ಜೋಗ್
ಚಂದಾ ಜಯಂತ್ ಜೋಗ್ ಮೇರ್(೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೪) ಭಾರತದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಡ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್, ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲರ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಡ್ ಪರಿಣಿತಿ ನ್ ಪಡೆದುಂಡು. ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸೀಸ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ಮೇರ್ ಸುಮಾರು ೮೫ ಲೇಖನನ್ ಪ್ರಕಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟುದಿನಿ
ಚಂದಾ ಮೇರ್ ೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೪ ದಾನಿ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ದುಂಬುದ ಜೀವನ
ಚಂದಾ ಮೇರ್ ಮೆರ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನನ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ವಾಡ್ ಕಳೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ಡ್ ಮೆರೆನ ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಸಹವರ್ತಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಜೀನಿಯೋತ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೭ ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಮೇರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಡ್ ಮೆರೆನ ಬೇಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ನಕ್ಷತ್ರ ಅನಿಲ ದ ಅಸ್ಥಿರತೆಳು ಬೊಕ್ಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ದ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ನ ಅಭ್ಯಾಸನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯೆರ್.
ಕೆರೆಂಗ್
ಕೆರೆಂಗ್ ಬಟಾಟೆದ ಅಂಚನೆ ಭೂಮಿತ ಉಲಯಿ ಅಪುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಕಂಡೆ. ಕನ್ನಡದಕುಲು ಗೆಣಸು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಕೆರೆಂಗ್ ತ ತೆನೆಸ್
ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ದುಂಬು ಚಾತ ಬಾಯಿಗ್ ಕಿರೆಂಗ್ ತಿನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡಿತ್ತಿ ಕೆಂಡೊಗು ಪಾಡ್ದ್ ಕಾಯಾದ್, ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಯ್ಪಾದ್, ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಉಪ್ಪುಕರಿ ಮಲ್ತ್, ಬೆಯ್ಪಾದ್ ತಾರೆದ ಪೇರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು( ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್ದ್) ತಿನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೋಡು ಹೊಟೆಲ್ಗ್ ಪೋದು ತಿನ್ಯರೆ ಎಂಚಿನ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡ. ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್, ಪದೆಂಗಿ ಬಜಿಲ್, ಕಿರೆಂಗ್ ಬೆಯ್ಪಾದಿನ, ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಉಪ್ಪುಕರಿ ಇಂಚ ತಿಂಡಿದ ಪುದರ್ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಹೋಟೇಲ್ ಡ್ ಪೋಡಿದ ರೂಪೊಡು ಕಿರೆಂಗ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಹಪ್ಪಳ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಪೋಡಿ,ಚಿಪ್ಸ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ತೆನಸ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಯ್ಪಾದಿ ಕಿರೆಂಗ್ ನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೊಂಬುಡು ನುಂಗಾದ್ ಮರಿಯಲೊಡು ತಿನ್ಪೆರ್ ನೆಕ್ಕ್ ಸಾಂತನಿ, ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಸುಂಟಾಯಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಬಳಕೆ
ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ಕೆರೆಂಗ್ ಡ್ ೯೫೦ಮಿ.ಗ್ರಾಂ.ನಾತ್ ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆರೆಂಗ್ ಡ್ ಪೋಷಕಾಂಶ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪುನ ನಾರಿನಾಂಶ ನಮ ತಿಂತಿನ ಆಹಾರ ಸರಿಯಾದ್ ಜೀರ್ಣ ಆವೆರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹ್ರದಯದ ಕಾಯಿಲೆ ಬೊಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ್ ತಡೆಪುಂದು. ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ಕೆರೆಂಗ್ ಡ್ ೬.೬ಗ್ರಾಂನಾತ್ ನಾರಿನಾಂಶ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ಕೆರೆಂಗ್ ಡ್ ೧೯೨೨ಮೈಕ್ರೋ.ಗ್ರಾಂ ವಿಟಮಿನ್ ಇತ್ತುದ್ ವಿಟಮಿನ್ ಎ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ್, ಚರ್ಮ. ಕೂಲಿ ಬೊಕ ಮೂಳೆದ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂಶ. ಗಿರೆಂಗ್ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೋಲೆಟ್ ಅಂಶ ಕೆಲವು ಜನ್ಮಜಾತ ನ್ಯೂನತೆಲೆನ್ ತಡೆಪೆರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೆರೆಂಗ್ದ ಸಸ್ಯಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡಾಂಟುಲು ಎಂಕಲ್ನ ಜೀವಕೋಶಲು ನಷ್ಟ ಆಪಿನವೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು
ಚೆಂಡ್
ಚೆಂಡ್ ಪಂಡ ಒರೋನೆ ನಮ್ಮ ತರೆಟ್ಟ್ ಬರ್ಪಿ ಇಚಾರ ಜೋಕುಲು ಗೊಬ್ಬುನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ಆಧುನಿಕವಾಯಿನ ನಾನಾ ಬಗೆತ ಚೆಂಡ್ಲ್ ಬರ್ಪಿ ದುಂಬು ಹಳ್ಳಿದ ಜನೊಕುಲು ಬಯಿಕ್ಕ್ ಕುಂಟು ಸುತ್ತುದು ಅಥವಾ ಕಾಗಜಿ ಸುತ್ತುದು ಅಥವಾ ತೆಂಬರೆದ ಕಾಯಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ದ್ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಚರ್ಮದ ನಾನಾ ಬಗೆತ್ತ ಚೆಂಡ್ಲ್ ಬತ್ತ. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಚೆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನಿ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ನಡಪಿನ ಉತ್ಸವದ ಅಂಗವಾದ್ ನಡಪಿನ ಚೆಂಡ್ದ ಕ್ರೀಡೆ. ಉತ್ಸವೊಗು ದುಂಬತ್ತ ಅಥವಾ ಉತ್ಸವೊದ ದಿನತ್ತಾನಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಡ್ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪಾಬಿ ಮೊಕ್ತೇಸರನಕುಲು, ಗುರಿಕ್ಕಾರನಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಚೆಂಡ್ ಪಾಡುನ ಕಂಡೊಗು ಪೋದು ಬಾಕ್ಯಾರ್ಡ್ ಈ ಚೆಂಡ್ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಊರುದ ಜವಣೆರ್ ಈ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾರೀ ಉಮೇದ್ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಾಬೆರ್. ಈ ಉತ್ಸವೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೊಳಲಿಡ್ ನಡಪಿನ ಜಾತ್ರೆದ ಅಂಗವಾದ್ ನಡಪಿ ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡ್ ಬಾರೀ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನವು. ರಡ್ಡೂರುದ ಜವಣೆರೆಗ್ ತನ್ಕುಲೆನ ರಟ್ಟೆದ ಬಲೊನು ವೊರ್ಸೊಗೊರೊ ತೋಜಾಪಿ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಭೊಲಾ ಅಂದ್. ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ಮಲ್ಲಿಗೆದ ಪೂಕುಲೆನ ಕಟ್ಟ್ದ್ ಮಲ್ಪಿ ಚೆಂಡ್ಲಾ ಉಂಡು. ಚೆಂಡ್ ಪಂಡ ಉರುಂಟು ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥಲಾ ಉಂಡು.
ಉಮಿಲಿ
ಉಮಿಲಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕೆಲೆಂಜಿದಂಚಿನ ಜೀವಿ. ಉಂದು ಕ್ಯುಲಿಸಿಡೇ ಪನ್ಪಿನ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಉಮಿಲಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಬೇತೆ ಜೀವಿಲೆನ, ಜಂತುಲೆನ ನೆತ್ತರ್ ಪರ್ದ್ ಬದುಕುಂಡು.
ಪೀಠಿಕೆ
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಹರಡುವ (ಅಥವಾ ಎರಡೂ) ಮಲೇರಿಯಾ, ಹಳದಿ ಜ್ವರ, ಚಿಕನ್ಗುನ್ಯಾ, ವೆಸ್ಟ್ ನೈಲ್ ವೈರಸ್, ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ, ಫಿಲಾರಿಯಾಸಿಸ್, ಝಿಕಾ ವೈರಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಅರ್ಬೊವೈರಸ್ಗಳು ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮಾನವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ: ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 700,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಉಮಿಲಿದ ವಿಧೊಕುಲು
ಅನಾಪಿಲಿಸ್ ಆಲ್ಬುಮಿನಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ತೋಳಿನಿಂದ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸೊಳ್ಳೆಯು ಮಲೇರಿಯಾದ ರೋಗವಾಹಕ ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲೇರಿಯಾದಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳುವರ್ಗ:ಸೊಂಕು ರೋಗಗಳುವರ್ಗ:ಸಂದಿಪದಿಗಳುವರ್ಗ:ರೋಗಗಳುವರ್ಗ:ವೈರಾಣು ರೋಗಗಳು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು
ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್
ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಇನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬಂಟವಾಳದ ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆದ ಪುದರ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಕರಾವಳಿದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆದ ಪುದರಾದ್ ಬದಲಾದ್ ಕಾಲಕ್ರಮೊಟು ಮಲ್ಲಪೇಂಟೆಯಾದ್ ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಇನ್ನಗ ಬಂಟ್ವಾಳ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್.
ಬಂಟ್ವಾಳ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್
ಮಂಗಳೂರು ನಗರೊಡ್ದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ  ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರೊನು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂಬರ್ ೭೫ (ದುಂಬು ಎನ್ ಎಚ್ ೪೮ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್) ಬಂಟ್ವಾಳ (ಬಂಟವಾಳ) ಪೇಂಟೆ ( ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನ)ಗ್ ತಾಗಂದೆ  ಪೇಂಟೆದ ತೆಂಕಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ಟ್  ಪೋಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬಂಟವಾಳ ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂಬರ್ ೭೫ ನು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆಗ್ (ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ "ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್" ಇನ್ಪೆರ್), ಸುರುಟು ಬಂಟ್ವಾಳ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್ ಇಂದ್ ಪುದರಾದ್  ಉಂದು ಕ್ರಮೇಣ  ಕಿರುರೂಪೊಗು ಬತ್ತ್ ದ್ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಇಂದ್ ಆಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಒಂಜಿ ಜಾಗೊಡು ಬುಳೆದಿನ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಗ್ಲಾ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರೇ ಸ್ಥಿರವಾತುಂಡು.
ಕುಡ್ಲದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ರ್ದ್ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಗ್ ಸುಮಾರ್ 28 ಕಿ.ಮೀ.ದ ದೂರ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಉಲ್ಲಿ
ಶತಶತಮಾನೊಡು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿನ ವಸ್ಥು ಉಲ್ಲಿ. ತುಳುಟ್ಟು ನೆಕ್ಕ್ ಬೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Allium sativum. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ತೂವರೆಗ್ ಬೊಲ್ಧು ಉಂಡು ನೆಟ್ಟು ಮಸ್ಥ್ ಎಸಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
ಉಂದು ಸಾಂಬಾರ್ ಮಲ್ಬೊಲ್ಪುನಗ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡರೆಗ್ ಬೋಡು .ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‌‍ದ ಗುಣ ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ ಉಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ರೋಗ ನಿರೋದಕ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು. ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬುನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪಂಡು ನೆತ್ತೆರ್‌‍ದ ಒತ್ತಡ ಸಮತೋಲನಡ್ ದೀವರೆ ಸಕಾಯೊ ಅಪ್ಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗೊಲು
ಉಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಂಗಲ್ ವಿರೋದಿ ಗುಣ ಉಂಡು ಉಂದೆಟ್ ಜಿವಿಲೆನ್ ವಿರೋದಿಸವ್ವನ ಗುಣ ಉಪ್ಪುನೈಕ್ ಉಲ್ಲಿನ್ ಶತಮಾನೊಡ್ದು ಬಲಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್ ಉದೆಂಟ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶ ಉಂಡು ಉದೆಂಟ್ ಅಲ್ಸಿನ್ ಕ್ಯಾಂಡಿಡಾ ಅಲ್ಪಿಕನ್ಸ್ ಶೀಲಿಂದ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆನ್ ತಡೆಗಟ್ಟುಂಡು
ದೇಹೋಡು ಇಪ್ಪುನ ಕೊಬ್ಬುನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಉಂದೆಟ್ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಯಿನ ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಉಂಡು ಅಪದಮನಿದ ಉಲಾಯಿ ಆಪಿನ ಹಾನಿನ್ ತಡೆಕಟ್ಟುಂಡು. ಉಂದು ಮದುಮೆಹ ಇತ್ತಿನಗಲೆಗ್ ಎಡ್ದೆ ಅಪ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಶುಗರ್ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ದಿಪ್ಪುಂಡು
ಪೆದ್ಮೆದಿ ಸೀಕ್
ಪೆದ್ಮೆದಿಯರ್ಲೆಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಮನಸ್ದ ಸೀಕ್.
ವಿವರಣೆ
ಸಾದಾರಣ ಪೆದ್ದಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ಮೆದಿನ ಮನಸ್ದ ಅಲಚನೆಡ್ ಆಪಿನ ಎತ್ತ್ ತಗ್ಗುಲು ಅಂಚೆನೆ ದುಂಬರಿದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಖಿನ್ನತೆಗ್ ಕೊನೊಪುಂಡು. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಪೆದ್ದ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಲೊಡ್ ಅಪ್ಪೆನ ವರ್ತನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಡ್ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಈ ಅವಸ್ಥೆ ಮಿತಿ ಮೀರ್ದ್ ಜೂವ ದೆತ್ತೊನುನ ಅಲಚನೆಗ್ಲ ಅಕ್ಲೆನ್ ಕೊನೊಪುಂಡು.
ಏರೆಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು
ಸುರೂತ ಪೇತ್ಡ್, ಬಂಜಿನಾಲಾಯೆರೆ ಮನಸ್ ದಾಂತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಈ ತೊಂದರೆಲು ಬರ್ಪುನ ಅವುಕಾಸ ಉಂಡು. ಕುಟುಮಡ್ ಏರೆಗಾಂಡಲ ಈ ಸೀಕ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬರ್ಪಿನ ಅವಕಾಸ ಹೆಚ್ಚ. ಬಂಜಿನಾಲೆಗ್ ದಾದಾಂಡಲ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ತಿಂಗೊಲು ಜಿಂಜೊಂದ್ ಬನ್ನಗ ದಾದಾಂಡಲ ನಂಜಿ ಆಪುನಿ. ನೆತ್ತೆರ್ದ ಒತ್ತಡ ಏರಿಕೆಯಾಪಿನಿ, ಅತ್ತ್ಂಡ ಫಿಟ್ಸ್ ದಂಚಿನ ಸೀಕುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಈ ಖಾಯಿಲೆ ಬರ್ಪಿನ ಸಾದ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಪೆದ್ದೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ಆಂಡಲ ಈ ಖಾಯಿಲೆ ಬರ್ಪಿನ ಸಂದರ್ಪು ಉಂಡು. ಪೆದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಸ್ತಿ ಮೈ ತಮೆಲ್ಂಡ, ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಜ್ವರ ಸೋಂಕು ಆಂಡ, ಕುಟುಮದಕ್ಲು ಪೆದ್ಮೆದಿನ್ ಗೋಸ್ಮಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್ಡ, ಬಾಲೆದ ಬಗ್ಗೆ ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಸಮಾಧಾನ ಇಜ್ಜಿಡ ಇಂಚಿನ ಖಾಯಿಲೆ ಬರ್ಪುನ ಸಾದ್ಯ ಉಂಡು. ಪೆದ್ದೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ದಿನ ಬಾಲೆಗ್ ದಾದಾಂಡಲ ಆರೋಗ್ಯದ ತೊಂದರೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಅಪ್ಪೆಗ್ ಬಾಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉದಾಸೀನ ಸ್ಥಿತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಾಲೆಗ್ ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತಿನ ಆರೈಕೆ ಮಲ್ಪುಜಲ್. ಬಾಲೆದ ತೊಂದರೆಲೆನ್, ಬಾಲೆ ಬುಲ್ತ್ಂಡ ಕಾರಣೊನ್ ಅರ್ತ ಮಲ್ತೊನುಜಲ್. ಬಾಲೆದ ಜಬದಾರಿ ದೆತೊನುಜಲ್. ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಉದಾಸೀನ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಬಾಲೆ ಬುಲ್ತ್ಂಡ ಕೋಪ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಏರೆಗ್ಲ ಕೇನಂದಿನ ಶಬ್ದೊಲು ಕೇನಿಲೆಕ್ಕಾಪುಂಡು. ಬಡವು, ನಿದ್ರೆದ ಹದ ತಪ್ಪುಂಡು. ಮನಸ್ ಡ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಸಂಶಯೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಒರೊರ ಮಿತಿ ಮೀರಿನ ಕೋಪ. ಒರೊರ ಕೊಸಿ. ಕೋಪೊಡ್ ಬಾಲೆಗ್ ಹಿಂಸೆ ಮಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶೊಲ ಉಂಡು. ಪೆದ್ದೆರೆ ಬಂಗ ಆಂಡ, ಬಾಲೆಗ್ ಉಸಾರ್ ಇಜ್ಜಿಡ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಅಗತ್ಯೊರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ಗುಮನ ಕೊರೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಲ್. ಈ ಸಂದರ್ಪುಡ್ ಬಾಲೆಗ್ ಒಂತೆ ಉಸಾರ್ ಇಜ್ಜಿಡಲ ಅಪ್ಪೆ ಜಿಂಜ ಗಾಬು ಆಪಲ್. ಬಾಲೆದ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯೊಡ್ ಏಪ ತೂಂಡಲ ಸಂಶಯೊಡೇ ಉಪ್ಪುವಲ್. ಗಡಿಗಡಿ ಬಾಲೆನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುವಲ್. ಈ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಸಾದಾರ್ನ ಪೆದ್ದ್ದ್ ಎನ್ಮನೇ ದಿನೊಟೇ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಏಪಲ ಮಂಕಾದ್ ಕುಲ್ಲೊಂದುಪ್ಪುವಲ್. ಕಾರ್ನ ದಾಂತೆ ತನ್ನಾತೆಗೆ ಬುಲ್ಪುನಿ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲ್ಪುನಿ, ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಕಲ್ಪಾದಿಗೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬ್ರಮೆ ಆಪುಂಡು. ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಬಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ತನನ್ ತಾನ್ ನಿರ್ಮಲ ದೀವೊನೆರೆಲ ಉದಾಸೀನ ಆಪುಂಡು. ಅಲೆನ ಮನಸ್ಡ್ ನಮುನೆ ನಮುನೆದ ಗೊಂದಲ್ ಪುಟ್ಟುಂಡ್. ತನಕ್ ತಾನೇ ಹಿಂಸೆ ಮಲ್ಪುನಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೂವ ದೆತ್ತೊನೆರೆಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವಲ್.
ಕಾರಣೊಲು
ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯ, ಮನಸ್‌ದ ಒತ್ತಡ, ಗರ್ಬ ಉಂತುನಗ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ದುನ ಸಮಯೊಡ್ ಆಪಿನ ಬೇತೆ ಪರಿನಾಮೊಲು, ಪೆದ್ದೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ಆಪುನಿ. ಗರ್ಬ ಕಟ್ಟುನ ಸಮಯೊಡ್ ಆಪುನ ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್‌ದ ಹೆಚ್ಚಿಕಮ್ಮಿ, ಬಂಜಿನಾಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಕುಟುಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜದ ಬೆರಿಸಾಯ ಇಜ್ಜಂದಿನಪಗ, ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿನ ನಡುಟು ಮನಸ್ತಾಪ ಇತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಪುಡು ಬೊಕ್ಕ ದಿನ ಜಿಂಜುನೆಕ್ ದುಂಬು ಪೆದ್ದುನಿ ಈ ಮಾತ ಕಾರಣೊಲು ಪೆದ್ಮೆದಿ ಸೀಕ್ ಉಂಡು ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ಲೋಹಾಬೊ
ಲೋಹಾಭೊ ಉಂದು ಪಂಡ ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ರಡ್ಡೆಟ್ ಅಯಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್  ತೋರುನ ಅತ್ತಂದೆ ಅವೆರಡರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋರುನ ಮೂಲವಸ್ತುಲು. ಇಂದೆಟ್ ವಿಭಿನ್ನವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋರುನ ಗುಣ ಟ್ ಇಂಚನೆ ನಿಖರವಾಯಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆನ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕಷ್ಟ. ಈ ವಿಶೇಷ ಗುಣಟ್ ಪಿದಾಯಿಟ್  ಉಂದು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರತ ಸಾಹಿತ್ಯೊಟ್ ತಮ್ಮದೇ ಆಯಿನ ಸ್ಥಾನೊನ್ ಪಡೆತ್ತಂಡ್. thumb|ಬೋರಾನ್ thumb|ಸಿಲಿಕಾನ್ thumb|ಜರ್ಮೇನಿಯಂ thumb|ಆರ್ಸೆನಿಕ್
ಲೋಹಾಬೊತ  ವ್ಯಾಖ್ಯೆ
ಲೋಹಾಬೊ  ಉಂದೆ ಪದೊನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಅಲೋಹಗ್  ಬಳಸೊಲಿ. ಉಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ  ಇವು ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹಟ್ ರಡ್ಡೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ  ಗುಣಲಕ್ಷಣ ತೋಜುನ ಅತ್ತಂದೆ ರಡ್ಡೆತ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋಜುನ ಮೂಲವಸ್ತುವಾತ್. ಈ ತೆರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ೧೯೪೦ ತ್ ಇಂಚಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವು ಅರೆಲೋಹ ಉಂದೂ ಕೂಡಾ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಈ ಅರೆ ಲೋಹ  ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಡ್‍ತ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬಳಕೆಇಪ್ಪುಉಂಡು.
ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಲೋಹಾಭಗಳು
ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಾಬೊಲು 'ಪಿ' ಬ್ಲಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ತೋಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನಾ ಗುಂಪು ಬೋರಾನ್ ಡ್‍ತ್ ಆರಂಭವಾತ್ ಆಸ್ಟಾಟಿನ್  ಅಂತ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಲು ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ಮಧ್ಯೆ ವಿಭಾಗೊ ಉಂಡು  ಅಂಚನೆ ಇಪ್ಪುನ ಗೆರೆನ್ ಎಳೆತ್ ದಿಪೇರ್. ಲೋಹಾಬೊಲು ಈ ವಿಭಾಜಕದ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ತೀಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. thumb|ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಾಬೊ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಕ
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲೆ ಸಾಲ್ಡ್ ಸುರೂತವು ಕ ಅಕ್ಷರ. ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅ ಸೇರ್ದ್ ಕ ಆತ್ಂಡ್.
ಕ್ ಅಕ್ಷರೊದ ಇತಿಹಾಸೊ
ಲಂಬರೇಖೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಮತಲ ರೇಖೆಡ್ದ್ ಕೂಡ್ದಿನ ಅಕ್ಷರೊದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರೂಪ ಶಾತವಾಹನೆರೆ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು. ಲಂಬರೇಖೆ ಎಡಭಾಗೊಗ್ ಒಂತೆ ಬಾಗೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮತಲರೇಖೆ ಎಲ್ಯೆ ಆಪುಂಡು. ತ್ರಿಕೋಣ ಕೃತಿದ ತಲೆಕಟ್ಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕದಂಬರೆ ಕಾಲೊಡು ಚೌಕ ತಲೆತ ತಲೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಜೊತೆಟ್ ಲಂಬರೇಖೆ ನಾನೊಲಾ ಬಗ್ಗುಂಡು. ಪ್ರ.ಶ. 9ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಲಂಬರೇಖೆದ ತಿರ್ತ ಬಾಗೊಟು ವೃತ್ತ ಆಪುಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸವುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ತರೆಕಟ್ಟ್ ಸ್ವಸ್ಟೊ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರ. ಶ. 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಕ್ಷರೊದ ಆಕಾರೊ ಉರುಂಟಾದ್ ಅವೇ ರೂಪ ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ದುಂಬರಿಪುಮಡು.
ಶಾಸ್ತ್ರೊ ವಿವರೊ
ಕ ಪನ್ಪಿ ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆಲು
ಉಲ್ಲಾಕುಳು
thumb|upright|ಉಲ್ಲಾಕುಲು '''ದೇವಇರ್ವೆರ್‌ರ್ ಎಂಕ್ಲು ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು. ಎಂಕ್ಲೆನ್ ರಾಮೆಲಕ್ಷ್ಮಣೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್''' ಇಂಚ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು ದೈವೊ ನುಡಿಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯೊಡು ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆನ ದೈವಸ್ತಾನೊ ಉಂಡು. ಮಂಡೆಕೋಲು ಗ್ರಾಮೊದ ಪೇರಾಲ್ಡ್ ಇಂದೆನ ಮಾಡೊ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಪೇರಾಲ್ದ ಬಜಪ್ಪಿಲಡ್ ಅಕೇರಿದ ನೇಮೊ ಪ್ರತೀ ವರ್ಸೊ ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು. ಕೊಡಿ ತೊಡಿಕಾನ ಕಡೆ ಬಜಪ್ಪಿಲಂದ್ ಇನಿಲಾ ನುಡಿಕಟ್ಟ್ ಆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೆಡ್ ಅಣ್ಣದೈವ ಬೊಕ್ಕ ತಮ್ಮ ದೈವಗ್ ನೇಮ ಅಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜೇ ದೈವಗ್ ನೇಮ ನಡಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಆವಡ್ ರಡ್ಡ್ ನೇಮ ಆವಡ್ ಈ ದೈವನ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು/ಉಲ್ಲಾಕುಲು ಪಂದೇ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಪದತ್ತ ವಿವರಣೆ
ಉಲ್ಲಾಕುಲು ಪಂಡ ಉಲ್ಲಾಯ + ನಕುಲು. ಪಂಡ ಇರುವೆರ್. ಉಳ್ಳಾಯ ಪಂಡ ಉಪ್ಪುನಾಯೆ ಯಜಮಾನೆ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊಡು ಪ್ರಾಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ದುಂಬು ಅರಸುನಕುಲೆನ್, ಊರುದ ಗುರಿಕಾರನ್, ಗುತ್ತುದ ಒಡೆಯನ್ ಉಳ್ಳಾಯ ಪಂಡ್ಂದ ಒಡತಿನ್ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪಂಡ ಒಡೆಯೇ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊ ಮೂಲು ಬರ್ಪುಂಡು.
ಅಡ್ಡಣ ಪೆಟ್ಟ್
thumb|ಅಡ್ಡಣೊ thumb|ಅಡ್ಡಣ thumb|ಅಡ್ಡಣ ಪೆಟ್ಟ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು ವರ್ಗೊ:ದೈವೊಲು
ತಾತ್ಯಾಟೋಪಿ
ನಾನಾಸಾಹೇಬೆನ ದೋಸ್ತಿ ತಾತ್ಯಾಟೋಪಿ ಇಡೀ ಪುದರ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಾಂಡುರಂಗ ಟೋಪಿ ಸುರುಟು ನಾನಾಸಾಹೇಬ್ ನೊಟ್ಟುಡು ಇತ್ತದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ದ ಕಾನ್ಪುರೊಟು ಯುದ್ದ ಸೆಣಸಯಿನ.
ಪಿದಾಯಿಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್
ತಾರಾನಾಥ ವರ್ಕಾಡಿ
ಕವಿಕುಲುಲಾ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರಲಾ ಆಯಿನಂಚಿ ವರ್ಕಾಡಿದ ತಾರಾನಾಥ ಬಲ್ಯಾಯೆರ್‍, ಒಂಜಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ವಾಂಸೆ. ತನಕ್ ಗೊತ್ತಿಪ್ಪಿ ಬಾಸೆನ್ ಬೊಡಾಯಿಲೆಕ ದುಡಿಸಾಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೋ ಇತ್ತಿನ ತಾರಾನಾಥೆರೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪುಗರೊಡಾಯಿನೊ.
ತುಳುನಾಡ್‌ದ್ ಮೊಗೇರೆ‌ರ್
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಮೊಗೇರೆರ್
ಕಾಸರಗೋಡು ಸೇರ್ದಿನ೦ಚೆನೆ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರ್ದಿನ೦ಚೆನೆ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಒ೦ಜಾತ್ ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯನು ಮುಲ್ಪದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಪ೦ಗಡೊಲು ಪಡೆದು೦ಡು. ಮೊಗೇರೆರೆನ್ ಮುಗೇರ, ಮುಗ್ಗೇರ, ಮೇರ ಪ೦ಡುದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆಟ್ ಮುಕುಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮುಗೇರ ಜಾತಿ ಸೂಚಕ ಪದ ಇ೦ಚಿಪೊಗು ಎಚ್ಚ ಪ್ರಚಾರೊಗು ಬತ್ತ್ದು೦ಡು. ಮೊಗೇರ ಜಾತಿಸೂಚಕ ಪದೊತ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಮೇರ ಪನ್ಪಿನ ಪದೊನು ಆಧರಿಸ್ದ್೦ಡ್. ಬಲಿಪ್ಪುನೈಟ್ ಬಾರಿ ಉಸಾರ್‌ದ ಮುರ್ಗೊ ಆಯಿನ ಮುಯೆರ್‌ಗ್ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮೇರ್,ಮುಯೆರ್, ಮುಗೇರ್ ಪ೦ದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಗೇರೆ ರ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದಕುಲಾದ್ ಬೋ೦ಟೆ ಮುಕುಲೆನ ಹವ್ಯಾಸೊಲೆಡ್ ಒ೦ಜಿ. ನೀರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ನೀರ ಬೋ೦ಟೆ, (ಮೀನ್ ಪತ್ತುನು) ಕಾಡ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಕಾಡ ಬೋ೦ಟೆ (ಮುರ್ಗೊ ಬೋ೦ಟೆಡ್) ಮುಕುಲು ಬಾರಿ ಉಸಾರ್‌ದಕುಲು. ಬಿರು-ಪಗರಿ, ದುಡಿ ಮುಕ್ಲೆನ ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರು‌ತು. ತುಳುನಾಡ್ದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಲು ಆಯಿನ ಮೊಗೇರೆರ್ನ ಸಾ೦ಸ್ಕ್ರುತಿಕ ಚರ್ಮ ವಾದ್ಯ. ಡಮರ್ಗ ದಲೆಜಕ್ಕ ಉಪ್ಪುನ ಇ೦ದೆನ್ ಉಡುತ್ತ ಚರ್ಮೊಡು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇ೦ದೆಟ್ ಬರ್ಪುನ ಡಮಡಕ್ಕ ಡಮಡಕ್ಕ ಪನ್ಪುನ ಸಬ್ದ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬೆ೦ದ್೦ಡ ಉನು೦ಬ ಬೆ೦ದ್೦ಡ ಉನು೦ಬ ಪ೦ಡ್ ಕೇನು೦ಡು. ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೊಡು ಮೊಗೇರೆರ್ನ ಮದ್ಮೆ ಡ್ ದುಡಿ ನಲಿಕೆಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತ್೦ಡ್. ದಾರಿಲೊ ಪಾಡ್ದನ, ಮಲ್ಲಕ್ಕ ಪಾರ್ತನ, ತಾಲಿ ಪಾಡ್ದನ ಇ೦ಚಿನ ವಾವ್ವೇತೋ ನಲಿಕೆದ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪ೦ಡ್ದ್ ಮೊಗೇರೆರ್ನ ದಿಬ್ಬಣೊ ನಡತೊ೦ದೆ ಪೋವೊ೦ದಿತ್ತ್೦ಡ್ಗೆ. ಸಾದಿದ ನಡಕೆದ ಬಚ್ಚೆಲ್ ಗೊತ್ತಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ೦ದ್ ನಲಿಕೆಡ್ ಪೋವೊ೦ದಿತ್ತಿನೈಡ್ದ್ ಮೊಕುಲ್ನ ಮದಿಮೆಗ್ "ತುಲ್ಲೆಲ್" ಪನ್ನ್ಪಿನ ಅನ್ವರ್ಥ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್೦ಡ್.ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಮುಕ್ಲೆನ ದಟಿಗೆ‌ದ ಮಾಡ್ ಡ್ "ಬಿರು-ಪಗರಿ", ಬೊಕ್ಕ ಕ೦ಬೊಡು "ದುಡಿ" ಇಜ್ಜಿ೦ಡ ಸ೦ಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಮೊಗೇರೆರ್ ನೀರ್ ಮುಟ್ಟೊ೦ದಿಜ್ಜ೦ಡ್‌ಗೆ. ಮೊಗೇರ ದೈವೊಲ್ನ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬಿರು ಪತ್ತಿನಾಯೆ ಬೋ೦ಟೆದ ಮೊಗೇರೆ ಪನ್ಪಿನ ಪತೆರ ಉ೦ಡು. ಮೊಗೇರೆ‌ರ್ನ ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ಬೀರೆರಾಯಿನ "ಮುದ್ದ-ಕಳಲ" ನಕುಲು ಬೋ೦ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಲಡಾಯಿದ ಕಳೊಟ್ಟು ಬಿರ್ಸೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪು೦ಡು.
ಮೊಗೇರೆ‌ರ್ ಇಲ್ಲಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕಾಸ್ರೋಡು ಡು ಅಕುಲ್ನನೆ ಆಯಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ರೂಪೊದ ಮೋಡಿ ತುಳುನು ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಮೂಲದ್ರಾವಿಡ ದ "ಚ"ಕಾರದ ರೂಪೊನು ಮೊಕುಲ್ನ ಮೋಡಿ ತುಳುಟ್ಟು ತೂವೊಲಿ.ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಳುಟ್ಟು ಬಳಕೆ ಇಜ್ಜ೦ದಿನ ಅವ್ವೇತೊ ರೂಪೊನು ಮೊಕುಲ್ನ ತುಳುಟ್ಟು ತೂವೊಲಿ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಪಯವುನೆ- ಪೆದ್ಪುನೆ, ಕೂಚಿ-ಜೋಸ್ತಿ, ಪಿ೦ಜ್ಞಣ-ಚಮ್ಚ ಇ೦ಚಿನ ಅಪೂರ್ಪದ ರೂಪೊಲು ತಿಕ್ಕ್ವ.ಮೊಗೇರೆರ್ನ ಬಾಸೆದ ನಿಲೆಟ್ಟ್ ಬಾಷಾವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನೊ ಈಡೆ ಮುಟ್ಟ ಆತ್‌ಜಿ.ಈ ಬಗೆಟ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪು೦ಡ ಆಸಕ್ತೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಅವಕಾಶ ಉ೦ಡು. ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಗು೦ಪು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕಾಲೊನಿಲೆಡ್ ಮುಕುಲು ಬದ್ಕೊ೦ದುಲ್ಲೆರ್. ಮುಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ "ಪಟ್ಟ" "ದಟಿಗೆ" ಪ೦ಡದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಮುಗೇರೆ‌ರ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದಕುಲು. ಜೈನ ಬ೦ಟೆರ್ನ ಮೂಲದಕುಲಾದ್ ಗುತ್ತುನು ಕಾಪುನ ಒಟ್ಟೀಗೆ ಬೆನ್ನಿದ ರಕ್ಷಣೆ ನ್ ಮಲ್ತೊ೦ದು ಬತ್ತಿನಕುಲು. ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲದ ಕ೦ಬುಲ‌ದ ಕ೦ಡೊಗು ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಮೂಲದ ಮೊಗೇರೆನೆ ಬಿತ್ತೊಡು. ಕ೦ಡದ ಪುಣಿಟ್ಟ್ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಕ೦ತ್‌ದ್ ಮೂಡಾಯಿ‌ಗ್ ಮೋನೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ಪೊರ್ತು ದೇವೆರೆಗ್ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಬಕ್ತಿಡ್ ಬೀಜೊನು ಬಿತ್ತೊಡು. ಬಾರೆ ಪಾಡುನ ಕ೦ಡೊಗು ಬಾರೆ ಪಾಡುನು, ಕ೦ಬುಲದ ಕ೦ಡೊಗು ಬಾರೆ ಪಾಡುನು ಪೂಕರೆ ಪಾಡುನು ಮೂಲದ ಮೊಗೇರೆನೆ ಆವೊಡು.ಬೂಡು-ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಕಾವೇರಿ ಸ೦ಕ್ರಾ೦ತಿ(ತುಲಾ ಸ೦ಕ್ರಾ೦ತಿ)ದಾನಿ ಪುಲ್ಯಕಾ೦ಡೆ ಮೂಲದ ಮೊಗೇರೆ "ಪೊಲಿ" ಲೆಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟ್ ಉ೦ಡು. ತುಳುನಾಡ್ದ ಅವ್ವೇತೊ ಕಡೆಟ್ ಬೂತದ ಕೋಲದ ಸಮಯೊಡು "ಭೂಮಿಪುತ್ರರೇ" ಪ೦ದ್ ಲೆಪ್ಪು೦ಡು. ನೇಜಿ ನಡ್ನಗ ಸುರೂಕು ಮೊಗೇರ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ನೇಜಿ ನಡ್ನ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಕಿದ ಪೊ೦ಜೊಲು ನೇಜಿ ನಡೊಲಿ ಪನ್ಪುನ ಕಟ್ಟ್ ಇನಿಕ್ಕ್ಲ ಉ೦ಡು. ಈ ಮಾತಾ ಅ೦ಶೊಡು ಮೊಗೇರೆರ್ ಭೂಮಿದ, ಬೆನ್ನಿದ , ಬೆನ್ನಿದ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿನಕುಲು೦ದ್ ಪನೊಲಿ. ಭೂಮಿದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಮುಕುಲ್ನ ಸ೦ಬ೦ಧೊನು ತೂನಗ ಒ೦ಜಿ ಕಾಲೊಡು ಭೂಮಿದ ಹಕ್ಕ್‌ದಕುಲು ಆದಿತ್ತೆರ್೦ದ್ ಪನೊಲಿ. ಇನಿಕ್ಕ್ಲ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದ ಸುರೂತ ದಿನ ಆಯಿನ "ಬಿಸು"ತ್ತಾನಿ ಕ೦ಡೊಗು ತಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಸಾ೦ಕೇತಿಕವಾದ್ ಮೂಜಿಸರ್ತಿ ದಪ್ಪುನಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆ ಸುರು ಆಪು೦ಡು.
ಮೊಗೇರ ಸ೦ಸ್ಕೃತಿ‌ಡ್ ಪುಟ್ಟುನಯಿಡ್ದ್ ಸೈಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟ ಅಕುಲ್ನನೇ ಆಯಿನ ಸುಮಾರ್ ಕಟ್ಟ್-ಕಟ್ಟಳೆ ಉ೦ಡು. ಪೆದ್ಪುನೈಕ್ ಮೊಗೇರೆರ್ "ಕು೦ದು ಪಾಡುನೆ", "ಕಯವುನೆ" ಪ೦ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸುರೂತ ಬಾಲೆ ಅಪ್ಪೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಕಟ್ಟ್ ಮುಕ್ಲೆಡ ಉ೦ಡು. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಬ೦ಜಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪಚಾರೊ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಪೆದ್‌ದ್ ೧೬ ದಿನ ಅಮೆ -ಸೂತಕ ನು ಮನ್ಪ್ವೆರ್. ಈ ದಿನೊಟ್ಟು ಪೆದ್ಮೆದಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ಬಾಕಿದ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆನೆ ಉ೦ತಾವೆರ್. ಅಡೆಗ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಪ್ರವೇಶ ಉಪ್ಪುಜಿ. ೧೬ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಪೆದ್ಮೆದಿ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಪೆದ್ದಿನ ೭, ೯, ೧೧, ೧೩, ೧೬ನೇ ದಿನ "ಅಮೆ" (ಶುದ್ದಾಚಾರದ ಕ್ರಮೊ) ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ಮೆದಿ ಪಿದಯಿ ಬರೊಲಿ.ಪೆದ್ದನಗ ನ೦ಜಿನ್, ಕಜ್ಜೆಲ್ ನ್ ತಾಯಿಮಾಸು) ಇಲ್ಲದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಒ೦ಜಿ ಗು೦ಡಿ ತೋಡುದು ಪಾಡುವೆರ್. ಅಲ್ಪ ಒ೦ಜಿ ಕಾಯೆರ್ದ ಗೆಲ್ಲ್‌ನ್ ದೀಪೆರ್. ದಟಿಗೆದ ಮಾಡ್‌ಗ್ಲಾ ಕಾಯೆರ್ದ ಕೆತ್ತೆನ್ ಲತ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ದೀಪೆರ್. ೧೬ನೇ ಅಮ್ಮೆತ್ತಾನಿ ಗ೦ಜಿ-ಪೆದ್ದೊಲ್ದಿ ಮರ್ದ್‌ನ್ (ಬಾಣ೦ತಿ ಮದ್ದು)ಪೆದ್ದೊಲ್ದಿ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾವೊ೦ದು ಕಜ್ಜೆಲ್ನ್ ಕವು೦ತಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಪೋದ್ ದೀದ್ 'ಎನ್ನ ಬ೦ಜಿ ದಿ೦ಜಿಲೆಕ್ಕನೆ ನಿನ್ನಲ ಬ೦ಜಿ ದಿ೦ಜಡ್' ಪ೦ಡ್ದ್ ಬರೊಡು. ಬ೦ಜಿಡುಪ್ಪುನಗ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಬಲಕೆ ಆಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಯಿನ ಕಜ್ಜೆನ್ ೧೬ ದಿನತ್ತನಿ ನೆನೆಪ್ಪುನ ಕಿರಮ್ಮೊ ಮೊಗೇರೆರ್ರ್ಡ ಇಸೇಸ ಆದು೦ಡು.
ಕೈ ಪತ್ತಾವುನೆ
ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಮದ್ಮೆ ಆಪುನಯಿಕ್ಕ್ ಕೈ ಪತ್ತಾವುನೆ  ಪಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ತುಳುವೇರ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜೇ ಮದ್ಮೆ. ಆಂಡಲಾ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡು ಊರುಡು ಕೆಲವು ಕಾಸ್‍, ಬೊಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರ್, ಮಲ್ಲ ಆಸ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ರಡ್ಡ್, ಮೂಜಿ ಮದ್ಮೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಇತ್ತ್‌ನಕ್‌ಲೆಗ್ ಊರುಡ್‍ ಬಾರಿ ಗೌರವ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಕಾನೂನುಡು ಒಂಜಿ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. ಅಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಅಪುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಬುಡೆದಿ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯಿನಕ್‌ಲೆಗ್‌ಲಾ ಕೈಪತ್ತಾವುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು.
ಇತ್ತೆತಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು, ಅವು ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಸ್ವರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನಡ್‍ ನಡಪುಂಡು, ಗುರ್ಕಾರೆನಕ್ಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸೊನುವೆರ್.
ದೇಶದ ಕಾನೂನು
ದೇಶದ ಕಾನೂನುಡು ಒಂಜಿ ಮದ್‍ಮ್ಮೆಗ್‍ ಅವಕಾಶ ಇಪ್ಪುನೆ ಆತೆ. ಹಿಂದುನಕ್ಲೆಗ್‍ ಹಿಂದು ಮ್ಯಾರೆಜ್‍ ಕಾಯ್ದೆಡ್‍ ಅವಕಾಶ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚ ಆತ್‍ ಕಾನೂನ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಾತ್‍ ಮದಿಮೆ ನಡಪುವೇರ್.