cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೀಳ್ಯೊಶಾಸ್ತ್ರ
ವೀಳ್ಯೊಶಾಸ್ತ್ರೊದ ವಿದೊಲು
ವೀಳ್ಯ ಸಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿದೊಕುಲು ಉಂಡು. ಮದಿಮೆಗ್ ಒಂಜಿ ವಾರೊ ದುಂಬುಡು, ಅತ್ತಂಡ ಮದಿಮೆದಾನಿ ನಡಪುಡುನ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಆಯಾ ಊರುದ ಹಿರಿಯೆರೆ ಅನುಕೂಲದಂಚ ಕಟ್ಟ್‌ಕಟ್ಲೆಡ್ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೊ ನಡಪುಂಡು.
ಒಷ್ಯಾನಿಯ
ಒಷ್ಯಾನಿಯ ಭೂಮಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಅರ್ಧವಲಯಡುಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಂಗಡಣೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶೊನು ಬುಡ್ದು ಈ ವಿಂಗಡಣೆಡ್ ಸೇರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲ್ದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್, ನ್ಯೂ ಗಿನಿ ಅಂಚೆನೆ ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪೊಲು ಇಂದೆಟ್ ಸೇರುಂಡು.
ಆರ್ಯಭಟ
ಆರ್ಯಭಟೆ(೪೭೬-೫೫೦ಕ್ರಿ.ಶ.) ಭಾರತದ ಮಾಮಲ್ಲ ವಿಜ್ನಾನಿ. ಆಯೆ ಆರ್ಯಭಟೀಯಮ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಗ್ರ೦ಥನ್ ಬರೆತೆ.
ಸಮಯೊ
ಆರ್ಯಭಟ ಆಯೆನ ಆರ್ಯಭಟೀಯ೦ಡ್, ಕಲಿಯುಗ ಆದ್ ೩೬೦೦ ವರ್ಷ ಆನಗ ಬರೆತೆನ್ದ್ ಪನ್ತೆ.ಅಪಗ ಆಯೆಗ್ ೨೩ವರ್ಷಗೆ.
ಅನ್ಚಾದ್ ಆಯೆ ಕ್ರಿ.ಶ.೪೭೬ಡ್ ಪುಟ್ಟುದೆನ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಜಾಗೆ
ಆರ್ಯಭಟೆ ಆಯೆನ ಊರ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ಯಭಟೀಯಮ್ಡ್ ದಾಲ ಬರೆತಿಜ್ಜ.
ಆನ್ಡ ಭಾಸ್ಕರ ೧ ಪನ್ಪಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಯೆನ ಬಗ್ಗೆ ಆಸ್ಮಕೀಯ ಪನ್ದ್ ಬರೆತೆ,ಪನ್ದ 'ಆಸ್ಮಕ ಪನ್ಪಿನ ಜಾಗಗ್ ಸೇರ್ದಿನಾಯೆನ್ದ್'.
ಪುಸ್ತಕೊಲು
ಆರ್ಯಭಟೆ ಗಣಿತಡ್ ,ಖಗೊಳ ಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಷಯನ್ ಬರೆತೆ.
ಗಣಿತ
ಆರ್ಯಭಟೆ ಆ ಕಾಲೊಡೆ ಪಯ್ತ ಮೌಲ್ಯನ್ ಪನ್ತೆ. ಆಯೆ ಬೀಜಗಣಿತದ ವಿಷಯಡ್,ಟ್ರಿಗ್ನೊಮೆಟ್ರಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿಸಷಯಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪನ್ತೆ.
ಖಗೊಳಶಾಸ್ತ್ರ
ನೆಟ್ಟ್ ಆಯೆ ಸೌರಮ೦ಡಲದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆ.ಗ್ರಹಣ ಯೆನ್ಛ ಆಪುನ್ದುನ್ದ್ ತೆರಿಪಾದೆ.
ಡೀಸಿಲ್ ಇಂಜಿನ್
ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ದ ಅಂಚನೆ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಧನೊ. ಆಂಚಾಂಢ ಒಂಜಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದಾದ ಪಂಡ ಡಿಸೀಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಟ್ ಕಿಡಿಬೆಣೆ ಇಪ್ಪುಜ್ಜಿ. ಬದಲಾತ್ ಸಂಪೀಡಕ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಇಂದೆಟ್ ಭುಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕ ಸಂಪೀಡನ ದಹನಕ್ಕ್ ಎಡೆಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಅಲ್ಲ್ ಗಾಳಿ ಬುಕ್ಕ ಇಂಧನತ ಸಂಪೀಡನ ಅನುಪಾತ ೧೪:೧ಡ್ತ್ ೨೫:೧ಇಪ್ಪುಂಡು.ಆಂಚಾಂಟ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್ಟ್ ಈ ಅನುಪಾತ ೪:೧ಡ್ತ್ ೧೦:೧ಇಪ್ಪುಂಡು.ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸಹ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್ತಾ ಅಂಚನೆ ೫ ಒಡೆತೊನ್ ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತಟ್ ಶುಧ್ಧಗಾಳಿನ್ ಮಾತ್ರೊ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಉಳಾಯಿ ೧೦೦೦kಟ್ ಮತ್ತ್ ತಾಪ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಇಂಧನೊನ್ ಉರೊಪ್ಪಾಯಾರ ಉಪಯುಕ್ತವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಒಳಾಯಿ ನಿ‍ಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಮಾಣೊಟ್ ಡಿಸೇಲ್ ತ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ತುಂತುರುನ್ ಬುಡಾಪ್ಪಿಯಾರ ಅಪ್ಪುಂಡು.ಥಟ್ಟನೆ ಡಿಸೇಲ್ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತ್ ಉರಿಪ್ಪುಂಡು.ಈ ದಹನಕ್ರಿಯೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಒತ್ತಡಟ್ ಅನಿಲೊನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಪುಂಡು. ಈ ಅನಿಲೊನ್ ವ್ಯಾಕೋಚನೆಡ್ತ್ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಳಾಯಿ ಪಿದಾಯಿ ಪೊಪುಂಡು.ನಿಷ್ಕಾಸ ಹೊಡೆತೊಟ್ ವ್ಯರ್ಥ ಅನಿಲೊನ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಡ್ತ್  ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುಂಡು. ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್  ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಟ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್,ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಪುನ ಜನರೇಟರ್ ಟ್ ಬಲಕೆ ಮಾಪ್ಉವೇರ್.ಕರೆಂಟ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಟ್ ಜನರೇಟರ್  ಶಬ್ಧ ಬುಕ್ಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅನಿಲನ ವಾಸನೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕೆಲ ಕಬ್ಬುತಾ ಪೇರ್ಆನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಲ್ಪುನಕುಲ್ಲ್ ಸಹ ಕಬ್ಬಿಡ್ತ್ ರಸ ದೆಪ್ಪುನಗ ಡಿಸೇಲ್ ಎಂಜಿನ್ ನ್ ಬಳಸುವೇರ್.ಕೆಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಶ್ರ ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಟಾರನ್ ಪುಡಿಮಾಲ್ತ್ ಜಲ್ಲಿಟ್ ಬೆರೆಕೆ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್ ಅಯಿನ್ ಬಳಕೆನ್ ನಮ ತೂವೋಲಿ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗ್
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡಿಸೇಲ್ ಜರ್ಮನಿ ದೇಶತ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆತ್ತ್. ಅರ್ ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾತ್ ಉಳ್ಳೇರ್.ಅರ್ ಸೌರಚಾಲಿತ ಗಾಳಿ ಇಂಜಿನ್ ಸೇರ್ತ್‌ನ ವಿಧ ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಲ್ತೆರ್. ೧೮೯೩ಟ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒಳಾಯಿ ದಹನಕ್ರಿಯೆ ನಡಪುಂಡು ಇಂಜಿನ್ತಾ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧೊನ್ ಮಂಡನ ಮಾಲ್ತೇರ್. ಕಿಡಿಬೆಣೆ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ ಸಹ ಇಂಧನೊನ್ ಇಂಜಿನ್ ಒಳಾಯಿ ಪೊತ್ತಾವೋಲಿ ಉಂದು ಅಂಶೊನ್ ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗ್ ಸಾಧನೆ  ಮಾಲ್ತೇರ್. ೧೮೯೭ಟ್ ಉಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಇಂಜಿನ್ ನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾತ್ ಚಾಲನೆ ಮಾಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಅಂತರ್ದಹನ ಇಂಜಿನ್ ಟ್ ಸಸ್ಯೊನ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನ ಸಹ ಇಂಧನತಂಚನೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಲು ಬುಕ್ಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯಮೊಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಪುದಾರ್ ದಿತೇರ್ ವಾಡಿಕೆ ಆಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಇಂಧನಕ್ಕ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡಿಸೇಲ್ ಪುದಾರ್ ಕೊರ್ಪೊಲಿ.ಈ ಇಂಧನೊನ್ ನಮ ಡಿಸೇಲ್ ಎಂಜಿನ್ಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್..
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಚಲನ ಯಂತ್ರೊಲು
ಮುನ್ಚಿ
ಒಂಜಿ
ಎಡ್ಡೆ ಮುನ್ಚಿ
ನನೊಂಜಿ
ಕಜಿಪುದ ಮುನ್ಚಿ
ಕನ್ನಡೊದ ಮೆಣಸು ತುಳುಟು ಮುನ್ಚಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ 'ಚಿಲ್ಲಿ' ಪನ್ಪೆರ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಮಿರ್ಚಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುನ್ಚಿಂದ್ ಪಂಡ ಕಾರೊ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. ಅವು ಷಡ್ರಸೊಡು ಒಂಜಿ. ತುಲುವೆರೆ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಮುಂಚಿಗ್ ಮುಕ್ಯ ಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ಉಂದ್ ಕಾರ ಇತ್ತಿನೆರ್ದ್ ಕಜಿಪುಗ್ ಕಾರ ಕೊರೆರೆ ಮುಂಚಿನ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಮುನ್ಚಿ ನಮೊನ ದೇಸೊಗು ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ. ಆಂಡ ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಮುನ್ಚಿಲು ನಮೊನಲ್ತ್ ಬೇತೆ ದೇಸೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುನ್ಚಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಯುರೋಪುದಕ್ಲೆಗ್ ಭಾರತೊಡ್ದು ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿನ್ ರಫ್ತು ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ. ಮುನ್ಚಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಲುಂಡು.
ಹರೇಕಳ ಮುಂಚಿ
ಈ ಮುಂಚಿನ್ ಪಾವೂರು, ಹರೇಕಳ, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬ್ಲಮೊಗರು ಪನಿನ ಊರುಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಹರೇಕಳನ್ ತುಲುಟ್ 'ಪರ್ಯಲ' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಪರ್ಯಲ ಮುಂಚಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ ಇತ್ತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್ ಮಾಸದ ಅಟಿಲ್ ಡ್ ಈ ಮುಂಚಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಲಸುವೆರ್.
ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮುಂಚಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಡಕಾಯಿದ (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ) "ಬ್ಯಾಡಗಿ' ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಈ ಮುಂಚಿ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ 'ಉದ್ದದ ಮುಂಚಿ' ಪಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.ಈ ಮುಂಚಿ ಕಾರ ಕಮ್ಮಿ. ಆಂಡ ರಂಗ್ ಕಡು ಕೆಂಪು. ಅಟಿಲ್ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ರಂಗ್ ಕೊರೆರೆ ಈ ಮುಂಚಿನ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ
ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿ
ಗಾಂಧಾರಿ ಮುಂಚಿ
ಗಾಂಧಾರಿ ಮುನ್ಚಿ
ಮುಂಚಿದ ಉಪಯೋಗ
ಕಾಯಿಮುಂಚಿನ್ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್, ತರಕಾರಿ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನಗ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಮೀನ್ದ ಸಾರ್ ಕೊದ್ಯನಗ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್, ನುಂಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ ಕಜಿಪುದ ಸಂಬರದೊಟ್ಟುಗು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಅವೆನ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಾಂಬಾರ್ ಪೊಡಿ, ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ, ಗರಮ್ ಮಸಾಲೆ ಮಾತಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೀರ್ಸಲೆ ಮುಂಚಿ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಮರ್ದ್ ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಬರದ ಲೆಕ್ಕ ಮಾತಾ ಕಜಿಪುಗು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಇಲ್ಲಡ್ ಅರಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಎಂಚ ಬೋಡ ಮುಂಚಿ ಬೋಡೇ ಬೋಡು, ಸಾರ್, ಕೊದ್ದೆಲ್, ತರಕಾರಿ ಆಜಾವೆರೆ, ತಿಂಡಿ ಮಲ್ಪರೆ, ಮೀನ್ ಮಾಸದ ಕಜಿಪು ಒವ್ವೇ ಆವಡ್ ಐಕ್ ಮುಂಚಿ ಬೋಡೇ ಬೋಡು.
ಓಡಾರಿ
ಓಡಾರಿ ಇಂದೊಂಜಿ ವೃತ್ತಿವಾಚಕ ಪದೊ. ಓಡು ಪಂಡ ಕರ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥೊ. ಕರ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆನ್ ಓಡಾರಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಕರ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಕುಂಬಾರ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥೊ ಉಂಡು. ಚೆಟ್ಟಿ ಪೊಡ್ಂಬೆ ಓಡಾರಿ ಜಾಣೆ ಪಣವು ಕಿನ್ನಿ ತಾರಾಯಿ ಮಲ್ಲೆ ಪನ್ಪಿ ಗಾದೆ ಉಂಡು. ಪೊಡುಂಬೆ ಪಂಡ ಪೆದ್ದೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಭೂಗೋಳಾರ್ಧಡುಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಅಂಚನೇ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಖಂಡವಾದ್‍ಲಾ ಪರಿಗಣನೆಡ್ ಉಂಡು.
ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತೀರೆನಾ ಕಾಲ್ಗ್ ಕಾಲರ್ ಪಾಡತ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಭಾರತ
ಭಾರತ ಜಗತ್ತ್‌ದ ೭ನೆ ಮಲ್ಲ ದೇಸೊ. ಜಗತ್ತ್‌ದ ಭೂಮಿದ ೨.೪ ಪಾಲ್ ಭಾರತೊ ಉಂಡು. ಈ ಭೂಮಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊಡು ೨೦೧೧ತ ಜನಗಣತಿತ ಪ್ರಕಾರೊ 1,293,057,000 (2016) ಕೋಟಿ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 17.5% ಭಾಗೊ ಅಪುಂಡು. ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ೨೯ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡು. ೭ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊನ್ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ. ದೆಹಲಿಡ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ವೊಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರೊಲು ಇತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಮಾತ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮೊದಕುಲು ಒಂಜಾದ್ ಉಲ್ಲೇರ್.
ಪರಿಪುನ ಸುದೆಕುಲು
ಭಾರತಡೊ ಪರಿಪುನ ಮುಕ್ಯೊ ಸುದೆಕ್‌ಲ್ ಇಂಚ ಉಂಡು;
ರಾಜ್ಯೊಲು
ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೯ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ.
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಭಾರತೊಡು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಂದು ಒಟ್ಟುಗು 8 ಪ್ರದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲೊ.
ಓಂಗಿಲೆ
ಓಂಗಿಲೆ ಆಫ್ರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಏಷ್ಯಾಖಂಡಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಕ್ಕಿ. ಉಂದೆಕ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್,ಕನ್ನಡಡ್ ಮಂಗಟ್ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಓಂಗಿಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ನೆತ್ತ ಕೊಕ್ಕು ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊಂಬುಕೊಕ್ಕುದ ಪಕ್ಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್.
ಫಲವಸ್ತು ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ತೆನಸ್. ಪುರಿ, ಪಲ್ಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ಬಲೆಂಗರಾನ್ಲಾ ತಿನ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷ ಬದುಕುನ ಈ ಪಕ್ಕಿ, ಪಕ್ಷಿದಾಮಡ್ ೫೦ ವರ್ಷ ಬದುಕುದಿನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪಕ್ಕಿಲು
ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ
ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತೊದ ಸಾಹಿತಿಯೆರೆಗ್ ಸಂದುನ ಮಲ್ಲ ಪೆರ್ಮೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಎನ್ಮನೆ ಅನುಚ್ಛೇದೊಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆಯಿನ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಬರೆತಿನ ಉತ್ತಮೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬೂಕುಗು ಅತ್ತಂಡ ಸಮಗ್ರೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್‍ನ ಭಾರತೊದ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ತಿಕುನವು. ಸಾಹು ಜೈನ್ ಪರಿವಾರೊದಕುಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಮೇ ೨೨ ೧೯೬೧ ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರೂತ ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಮಲೆಯಾಳಂ ಬಾಸೆದ ಲೇಖಕೆರಾಯಿನ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪೆರೆಗ್ ಪ್ರದಾನೊ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಫಲಕೊ, ೧೧ ಲಕ್ಷೊ ರುಪಾಯಿ ಚೆಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಗ್ದೇವಿನ ಕಂಚಿದ ವಿಗ್ರಹೊನು ಕೊರ್‌ದ್ ಗೌರವಿಸವೆರ್.
ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತೆರೆ ಪಟ್ಟಿ
ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಭಾರತೀಯರ್. {| class="wikitable" ! style="width:40px; text-align:left;" | ವರ್ಷೊ ! style="width:70px; text-align:left;" | ಬಾಸೆ ! style="width:275px; text-align:left;" | ಲೇಖಕೆರ್ ! style="width:140px; text-align:left;" | ಬೂಕುಲು
ಒತ್ತೆಕೋಲ
ತುಳುನಾಡ್ದ ಒಂಜಿ ದೈವಾರಾಧನೆ, ಕೇರಳದ ತೆಯ್ಯಂ ಬೊಕ್ಕ ತುಲುನಾಡ್‌ದ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಬಹುಪಾಲ್ ಒಂಜೆಕ್ಕೊಂಜಿ ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ಪಧ್ದತಿ. ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನ ಸಾಚಾ ಮಲಯಾಳಿ ಮೂಲೊದವು. ನೆತ್ತ ಪಾಡ್ದನ ಮಲಯಾಳಿ ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೆ ಪನ್ಪುನ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ಪುನೆ ವರಾಹಾವತಾರಡ್ ಅಂಡ, ಭಕ್ತೆ ಪ್ರಹಲ್ಲಾದನ್ ಒರಿಪಪುನ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುನು ಕೆರ್ಯರ ಉಂಡಾಯಿನ ಅವತಾರ ನರಸಿಂಹಾವತಾರ. ನರಸಿಂಹಾವತಾರದ ರೌದ್ರಮೂರ್ತಿಯೇ ಒತ್ತೆಕೋಲೊಡು ಆರಾಧನೆ ಮಾನ್ಪುನಾ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ. ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ದ್ ಅಯನ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರ್ದ್ ಮೈಲಿಗೆ ಅಯಿನೆನ್ ಸುದ್ದ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್‍ ಗೆಂಡೊದ ರಾಸಿಡ್ ಮೀಪುನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುಡೆರುನ ಪಂದ್ ತೆರಿಪುಂಡು.
ಕೊಳ್ಳಿ ಕೊಯ್ಪುನಾ
ಒತ್ತೆಕೋಲ ಅಪಿ ಕೆಲವು ದಿನಕ್ಕು ದುಂಬು ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವದ ಪೂಜಾರಿಗ್ ದರ್ಶನ ಬರ್ಪುಂಡು. ದರ್ಶನ ಬತ್ತಿ ಪೂಜಾರಿನ ಪಾತೆರದ ಲೆಕೋ ಆ ಊರುದ ಐನ್ ಪೆಲತ್ತ ಮರತ್ತ ಕನಕ್ ಕಡ್ತ್‌ದ್ ಒತ್ತೆಕೋಲ ಅಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಮೂರ್ತ ದಿಪೇರ್. ಬುಕ್ಕ ಊರುದ, ಪರ ಊರುದ ಭಕ್ತೆರ್ ಅ ಜಾಗೆಡ್ ಕೊಳ್ಳಿ(ಕಣಕ್ಕು) ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ರಾಶಿ ಪಡ್ಪೆರ್. ಕೊಳ್ಳಿಗ್ ಪೇರ್ ಬರ್ಪಿ ಮರಕುಲು ಅವೋಡು. ಪಂಡ ಪೆಲತ್ತ ಮರ, ಸಿರುವೆ, ತೇಗ, ಹೆಬ್ಬಲಸು, ಕೆಲವು. ಒತ್ತೆಕೋಲಗ್ ದುಂಬು ಕೊಳ್ಳಿ ಒಯಿತ್ತ್, ಮಡಲ್, ಸಲಕ್ಕೊ ಗುಂಟೋ ಪಡ್‍ದ್ ಕನಕ್ಕ್‌ನ್ ಅಟ್ಟಿ ಒಯಿಪೆರ್, ಒತ್ತೆಕೋಲದಾನಿ ಮೇಲೇರಿಗ್ ನೇಯಿ, ಎಣ್ಣೆ, ಗೊಂಕುದ ಗಂಗಸರೊ ಮಾಂತ ಪಾಡ್‍ದ್‍ ಸೂನು ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಮೇಲೇರಿ
ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಒಂಜಿ ವೈದಿಕ ದೇವತೆ. ಉಂದೇ ದೇವತೆ ತೆಯ್ಯಂ ರೂಪೊಡು ಸೇವೆ ದೆತೊನುನ ವಿಧಾನೊನೇ ಒತ್ತೆಕೋಲ. ಮುಲ್ಪ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊಗು ಕೋಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ದೈವೊ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಗೆಂಡೊದ ರಾಶಿಗ್ ಬೂರುದು ಗೆಂಡಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊನು ತೂವೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಈ ಗೆಂಡೊದ ರಾಶಿಗ್ 'ಮೇಲೇರಿ ' ಪನ್ಪೆರ್. 'ಮಲವೆರ್' ಪನ್ಪಿನ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಈ ಕೋಲ ಕಟ್ಟುವೆರ್(ಕೇರಳತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮುದಾಯ). ತುಳನಡ್‌ಡ್ ಒಲ್ಪ ಒತ್ತೆಕೋಲ ಆಪುಂಡಲಾ ಅಕುಲೇ ಕಾಸರಗೋಡು ಮರ್ಗಿಲ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೋಲ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಒತ್ತಕೋಲ ರಾತ್ರೆಡ್ದ್ ಪುಲ್ಯಾನೆಟ ಉಂಡು. ಪೊರ್ತು ಕಂತ್‌ನಗ ಮೇಲೇರಿಗ್ ತೂ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಕುಳಿಚಟ್ಟ್
ನಡು ಇರ್‌ಲ್ ಕುಳಿಚಟ್ಟ್ ದೈವೊದ ನೇಮೊ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಮೇಲೇರಿ ಗೆಂಡೊ ತಗ್ಗಿ ಬುಕ್ಕ ಜನೊಕುಲ್ ಕೊಡಿಯಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಎಡೆ ಬಲಸುವೆರ್. ಕಟ್ಟುನಾಯೆ ಕೆಂಪು ಕುಂಟು ಅಂಗೈಟ್ ಪತೊಂದು ಮಲೇರಿಗ್ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತ ಬಲಿತೊಂತು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಯಿತ್ತ್ ಬುಕ್ಕ ಗೆಂಡೊದ ರಾಸಿತವುಲು ಒಂಜಾತ್ ಕ್ರಮ ಮಾನ್ಪುವೆರ್.
ಮೇಲೇರಿ ಬುರುನ
ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊ ವೇಸ ಪಾಡುತ್ ಮೇಲೆರಿ ಬೂರುನಾ
ಮಲಯಾಳಿ ದೈವ ತುಳುನಾಡ್‍ಗ್ ಬತ್ತಿನಾ
ವಿಷ್ಣೂಮೂರ್ತಿ ದೈವ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಬೈದಿನಿ ಮಲಯಾಳಿ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮುದಾಯದ (ತೀಯ, ಬೆಳ್ಚಾಪಾಡ(ಮಲೆಯಾಳಿ ಬಿಲ್ಲವ)) ಒಂಜಿ ಜವನನ ಮೂಲಕೊ. ಆಯನ ಪುದರ್ ಕಣ್ಣನ್. ಈ ಜವಣೆ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಮನೆತನೊದ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೇಲೆಗಿಪ್ಪುವೆ. ಧನಿನ ಮರ್ಮಲೆನ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಸಂಗತಿ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಧನಿ ಕಣ್ಣನ್‌ಗ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬಾನಗ ಕಣ್ಣನ್ ತಪ್ಪದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬರ್‌ಪೆ. ಕುಡ್ಲಡ್ ಆಯಗ್ ಒರ್ತಿ ಬ್ರಾಂದಿ ಪೊಂಜೊವು ಆಶ್ರಯೊ ಕೊರ್ಪಲ್. ಅಲ್ಪ ಕಣ್ಣನ್ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದುಪ್ಪುವೆ. ಏತೋ ಸಮಯೊ ಕರಿಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ಕುಡ ಮಲಬಾರ್‌ಗ್ ಪೋನಗ ಆ ಬ್ರಾಣೆರೆ ಪೊಂಜೊವು ಒಂಜಿ ತತ್ರ (ಕೊಡೆ) ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕತ್ತಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ದೈವೊದ ವಸಾಯ ಆಪುಂಡು. ಕಣ್ಣನ್ ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಂಡಿನ ಧನಿ ಆಯನ್ ಕೆರ್ಪಾವೆ. ಅಪಗ ಕಣ್ಣನ್ ಪತೊಂದಿನ ಕತ್ತಿಗ್ ವಸಾಯ ಆಪುಂಡು. ನಾಯರ್‌ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮೈಲಿಗೆ (ಸಿಡುಬು) ರೋಗ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನರಸಿಂಹ ದೇವೆರೆನ ಕೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಗತಿ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆಯೆ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊಗು ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಕಣ್ಣನ್ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತಿನೇಡ್ದಾವೆರೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದ ಸೇವೆ ಸುರುವಾಂಡ್.
ನಡಪಿನ ಜಾಗೆಲು
ಕುಡ್ಲದ ಕುಡುಪಾಡಿಡ್ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದ ಸಾನಿಧ್ಯ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಸುಳ್ಯ,ಪುತ್ತೂರು ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು, ಕಲ್ಲುಗುಂಡಿ, ಕುಂಚಡ್ಕ, ಅಲೆಟ್ಟಿ(ಪಂಜಿಮಲೆ), ಬಲ್ಪ, ಕೇನ್ಯ, ಪಾಲ್ತಾಡ್, ಮಜ್ಜಾರಡ್ಕ, ತೆಗ್ಗ್, ಸಂಪ್ಯ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಒತ್ತೆಕೋಲ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು ಮೂಡಾಯಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.ಆಂಡ ನಡ್ಪತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಒತ್ತೆಕೋಲ ಇಜ್ಜಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಮರ್ಗಿಲ್‌ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಟ್ ಒತ್ತೆಕೋಲ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ - ಕಾಸರಗೋಡು ಗಡಿಯಾದುಪ್ಪುನ 'ಕುಳ' (ಕುಳದ ಪಾರೆ) ಪನ್ಪಿನಲ್ಪ ನಡಪ್ಪುನ ಒತ್ತೆಕೋಲೊಗು ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ಮಲಬಾರ್‍ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊಗು ಒತ್ತೆಕೋಲ ಮಾತ್ರವತ್ತಂದೆ ಕುಟುಮೊದ ತರವಾಡ್‌ಲೆಡ್‌ಲ ಕೋಲ ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.
ಡೈನಾಮ್
ಡೈನಾಮ್ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ ನೇರ ವಿದ್ಯುತ್ಶಕ್ತಿಯಾತ್  ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಧನೊ. ಡೈನಾಮ್ ಪನ್ಪುನ ಪದ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡೆತ್ತ್ ಡೈನಮೈಸ್ ಉಂದು ಪದಡ್ತ್ ಬಂತ್ತಂಡ್ ಉಂದು ಫ್ಯಾರಡೆ ನಿಯಮದನ್ವಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. thumb|ಡೈನಾಮ್
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ
ಸುಮಾರ್ ೭೮೮–೮೨೦ ಕಾಲೊಡು ಕಲಾಟಿ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಶಿವಗುರು ಬೊಕ್ಕ ಆರಾಂಬಾಗ್‌ರೆನ ಮಗೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿನಾರೇ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್. ಸನಾತನ ಭಾರತೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಆಚಾರ್ಯತ್ರಯಡ್ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೇ ಸುರುತಾರ್. ಐಕ್ ಆದೇ ಅರೆನ್ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬಜೀ ೩೨ ವರ್ಸೊ ಮಾತ್ರ ಬದುಕ್‍ನ ಮೇರ್ ಆ ಅಲ್ಪ ಕಾಲೊಡೇ ಆರ್ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗ್ ತಿರ್‌ಗ್‌ದ್ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಯಿನ "ಅದ್ವೈತ" ತತ್ವನ್ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಅವು ಎತೊ ಮತಕುಲೆನ ದಾಳಿ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಸನಾತನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊಗು ಪುನರ್‌ಜನ್ಮ ಕೊರ್ತಿನಾರ್ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್. ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶಾಕ್ತ, ಗಾಣಪತ್ಯ, ಸೌರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಕಂದ ಮತೊನು ಒಟ್ಟುಗುಡಾಯಿನಾರ್. ಆದಿಶಂಕರ ಭಗವದ್-ಗೀತೆ, ಉಪನಿಷತ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರಗ್ ಭಾಷ್ಯೆ ಬರೆಯಿನ ಎಕೈಕ ಆಚಾರ್ಯರೆರ್.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರೆರೆನ ಜನ್ಮ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್‌ನ ಕಾಲದ ಬಗೆಟ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ನನಲಾ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒಂಜಿ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರ್ ೮ (ಕ್ರಿ.ಶ್.೭೮೮) ಶತಮಾನೊಡ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಪಂದ್ ನಂಬ್‍ದ್ ಬೈದೆರ್. ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಬಡ ವಿಶ್ವಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಡ್. ಅಮ್ಮರ್ ಶಿವಗುರು, ಅಪ್ಪೆ ಆರ್ಯಾಂಬೆ. ಮೆರ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ದಿನ ವಿಭವ ಸಂವತ್ಸರದ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮೀ ತಿಥಿ. ಮೆರ್ ಆತ್ರೇಯ ಗೋತ್ರದ ಯಜುರ್ ವೇದದ ತೈತ್ತ್ರೀಯ ಶಾಖೆ ಸೇರ್ದಿನಾರ್. ಮತಾ ಪೊಂಜೊಕುಲು ಮೇರೆಗ್ ಮಾತೃಸ್ವರೂಪಿಣಿ.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆನ ಬಾಲ್ಯೊದ ದಿನೊಲು
ಬಾಲ್ಯೊಡೆ ಪೊಪ್ಪನ್ ಕಲೆಯೊಂಡೆರ್. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಡ್ ಅನಕ್ತಿ ತೊಜಾಯಿನ ಮೇರ್ ಸನ್ಯಾಸತ್ವವೊನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಆಸೆ ಇತ್ತಂಡ್. ಆಂಎ ಒರಿಯೆ ಮಗೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಶಂಕರನ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ರೂಪೊಡು ತುಯರೆ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಇಂಚ ಉಪ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆನ್ ಒಪ್ಪಾಯೆರೆ ಶಂಕರಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ಬರೊಡಾಂಡ್. ಅಪ್ಪೆನ ಅಂತ್ಯ ಕಲೊಡು ಯಾನ್ ಓಲ್ ಇತ್ತಂಡಲಾ ಬರ್ಪೆ ಬಂದ್ ವಾಕ್ಯೊನು ಕೊರ್ದು ಅರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಗುರು ಬೊಡು ಪಂದ್ ನಡೊಂದು ಅರ್ನ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕೊರ್ನ ವಾಕ್ಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಶಂಕರೆ ಅಪ್ಪೆನ ಅಂತಿಮ ಕಾಲೊಡು ಕಾಲಟಿಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಪ್ಪೆನ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನರ್ಮದಾ ಸುದೆತ ತೀರೊಡು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದೆರೆನ್ ಭೇಟಿ ಆಯಿನ ಶಂಕರೆ ಅರೆನ್ ಅರ್ನ ಗುರುವಾದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಯೋಗ, ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್, ವೇದಾಂತೊನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶಿಗ್ ಪೊದು ಕೆಲವೆರೆನ್ ಅರ್ನ ಶಿಷ್ಯರಾದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್.
ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು "ದ್ವಿ" ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಅಂಚ "ಅ" + "ದ್ವೈತ" ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತಂದಿನ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಅದ್ವೈತಸಿಧ್ಧಾಂತೊದ ಮೂಲ ಸಾರನೇ ಉಂದು.
"ಆತ್ಮ" ಬೊಕ್ಕ "ಪರಮಾತ್ಮ" ಪಂಡ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಂಶೊಲು ಅತ್ತ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸನ್ಯಾಸಿಲು
ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್
ಆತ್ಮ ಕತೆ
ಆಡಾಡತ ಆಯುಷ್ಯ – ೨೦೧೧
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು/ಕವಿಕುಲು
ಮುರುಡೇಶ್ವರ
ಮುರುಡೇಶ್ವರದ ವಿಶೇಷತೆಲು
ಮುರುಡೇಶ್ವರಡ್ ಶಿವನ ಲಿಂಗ ಉಂಡು ಅಯಿತೊಟ್ಟಿ ಏಷ್ಯಾಡೆ ೨ನೇ ಎತ್ತರೊದ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ರಾಜ ಗೋಪುರ ಉಂದು.ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಮಾತ್ರ ಒಯಿಪಂದೆ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಬೆತೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ತುಪಿನಂಚಿನ ಜಾಗೆಲ ಅತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪ್ಪೊಗು ಮುಲ್ಪ ರಅಮ,ಲಕ್ಷ್ಮಂ,ಸೀತಾ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಸೇರ್ದಿನಂಚಿನ ಬೊಕ್ಕ ಶನಿ ದೇವಾಲಯನ್ಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್.ಮುಲ್ಪದ ಸಮುದ್ರೊಡು ನೀರಾಟಗೊಬ್ಬುನನೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲು.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಡ್‍ದ್ ಊರುನು ಪೊಗ್ಗುನಗ ಮಹಾದ್ವಾರನ್ ತುಂಡ ಕಣ್ಣ್ ಜಿಂಜುಂಡು.ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಮುಟ್ಟ ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತ್ನಗ ರಡ್ಡ್ ಆನೆ ಜನಕ್ಲೆನ್ ಕಯಿತಲ್ ಒಯಿಪುಂಡು.
ಪುರಾಣೊದ ಕತೆ
ಗೋಕರ್ಣದ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾನಗನೆ ರವಾಣಡ್‍ದ್ ನನಲ ಕೆಲವು ಲಿಂಗೊಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುರಾಣ ಕತೆ ಉಂಡು.ಬೇತೆ ನಾಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಮುರುಡೇಶ್ವರ, ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ, ಧಾರೇಶ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ಸಜ್ಜೇಶ್ವರ.ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಕಡಲ್ದದಂಡೆಡ್ ಇತ್ತ್ದ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿಲ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೊತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅತಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಇತ್ತೆಗ್ಲ ಅಲ್ಪ ಹಾಡುಹಳ್ಳಿದ ಸಾಳ್ವ ದೊರೆಕುಲು ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಬಸದಿ, ತೀರ್ಥಂಕೆರೆರ್ನ ಮೂರ್ತಿಲು,ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಲು,ಕೆರೆ,ವೀರೆರ್ನ ಇಲ್ಲ್,ವೀರ ಕಲ್ಲುಲು, ಮರಡ್‍ದ್ ಮಂದಿನ ೧೬ ಮಾಸತಿದ ಗುರುತುಲು, ಉಂದೆಕ್ ಪುರ ಕಿರೀಟ ದಿತಿಲೆಕ ಪೊರ್ಲುದ ಜಾಗೆಡ್ ಮಿಂಚೊಂದುಪ್ಪುನ ಮುರುಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಗುರುತುಲೆನ್ ತುವೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮುಯ್ಯೆರ್
ಮುಯ್ಯೆರ್/ಮೇರ್/ಮೊಲತ ಇದೊ
ಉ೦ದೆತ ವರ್ಗೊ ಲ್ಯಾಗೋ ಮೋರ್ಘ ಪ೦ದು. ಮೊಲೊಟ್ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಮೊಲ, ಹತ್ತಿ ಬಾಲದ ಮೊಲ ಪನ್ಪಿನ ಬಗೆಕುಲ್ ಉಲ್ಲ. ಮೊಲ ದಿನೊಕ್ ಸರಾಸರಿ ೮-೪ ಗ೦ಟೆ ನಿದ್ರೆ ಮಲ್ಪು೦ಡು. ಉ೦ದೆತ ಕಿ೦ಜ್ನಿ ದೀಪಿನ ಪೊರ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿರ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮುಟ್ಟ. ಒ೦ಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಮೊಲ ೮೦೦ ಕಿ೦ಜ್ನಿಲೆನ್ ಅವ್ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪನ ಮುಟ್ಟ ಪೆದ್ದು೦ಡು.
ಮೇರ್‍ದ ಮಾಸೊ
ಉ೦ದೆತ ಕಣ್ಣು ಕೆ೦ಪು.
ಮೇರ್‍ದ ಕತೆ
ಪಂಚತಂತ್ರೊ ಕತೆಟ್ ಮೆರ್‍ದ ಕತೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ತುಳುತ ಕತೆಲೆಟ್‍ಲಾ ಈ ಕತೆಕುಲು ತಿಕುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಪಂತೊಗು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಕನೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ನಾರಾಯಣ ಗುರು
ಕೇರಳರಾಜ್ಯೊಡು ಜಾತಿ, ಮತಬೇಧಗಳು ಎಚ್ಚಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಕಾಲೊಡು 'ನಾರಾಯಣ ಗುರು,' ಪನ್ಪುನ, ಒರಿ ಸಮಾಜಕ ಸುಧಾರಕೆ, ಉದಯಿಸಾದ್, ಸಮಾಜದ ತಾರತಮ್ಯೊಲೆನ್‍ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಇಡೀ ಜೀವನೊನೆ ಮುಡಿಪಾದ್‍ ದೀಯೆರ್‌. ಆರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಾಯಿನ ತತ್ವ, ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನೆ, "ಒಂಜೇ ಜಾತಿ, ಒಂದೇ ಮತ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜೇ ದೇವೆರ್," ಪನ್ಪುನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೊನು ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷೆಡ್ ಅದ್ವಿತೀಯ ಪಂಡಿತೆರಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು, ಕೇರಳ ಸಮಾಜೊಡು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆತ ಪಿಡುಗುಗು ಅರೆನವೇ ಆಯಿನ ನಿಲುವುಡು, ಸಮಾಧಾನಕರವಾಯಿನ ಉಪಾಯೊಲೆನ್‍ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಅರ್ ಬೋಧಿಸಯಿನೆ, ದೇಶಸೇವೆನೇ ಈಶ ಸೇವೆ ಪಂದ್‍. thumb|Narayana Guru 1967 stamp of India ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಬಸವಣ್ಣನ ಕಾಲದ ಕ್ರೌರ್ಯರ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಪಟ್ಟ್, ಮೂಜಿ ಪಟ್ಟ್‌ ಕ್ರೌರ್ಯ, ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ಬುದ್ಧಿ ಜೀವಿಲೆನ ನಾಡ್‌ ಆಯಿನ ಕೇರಳೊಡು ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಅಂತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ನಡತ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಮಡ್. ಆಪಗದ ಕೇರಳೊಡು ಇಡೀ ಭಾರತೊಡೇ ತೂದ್‌ ತೆರಿಯಂದಿನ ಅಮಾನುಷ ವರ್ತನೆ ನಂಬೂದರಿ ಪನ್ಪುನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವರ್ಗೊರ್ದು ಶೂದ್ರೆರೆನ ಮಿತ್ತ್, ಅಸ್ಪ್ರಷ್ಯೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ತ್ರೀಯೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಿನ ಜಾತೀಯತೆ, ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತೆ ಪನ್ಪುನ ವಿಷ ವೃಕ್ಷ ಇಡೀ ಶೂದ್ರ ಜನಸಮೂಹೊನು ಉಸುಲು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೆರೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಘೋರ ಕ್ರೌರ್ಯದ ತುರಿಯಾವಸ್ಥೆಡ್ `ಈಳವ' ಪನ್ಪುನ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯ ಜಾತಿಡ್ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಪನ್ಪುನ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನ ಜನ್ಮ ಆಂಡ್. ಇಂಚಿನ ಜಾತೀಯತೆ, ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತೆ ಪನ್ಪುನ ಕೊಳಕ್‌ರ್ದ್ ಸಮಾಜ ಕೊಳೆವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಅವತಾರ ಪುರುಷನಂಚ, ಪ್ರವಾದಿನಂಚ ಜನ್ಮೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಅನ್ಯ ಧರ್ಮೊಲೆನ್ ಖಂಡಿಸಾದ್ ಅದ್ವೈತ ಮತ ಸ್ಥಾಪನಾಚಾರ್ಯೆರೆಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿನ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಅರೆನ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಗು ಓರಿ ಹರಿಜನ ಗುರು ಪಂಡ್‌ದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲತೊಂಡೆರೆಂಡ, ಕಾಲಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಅರೆನ ಪುಟ್ಟು ನಾಡಾಯಿನ ಕೇರಳ ಜಾತಿಭೇದ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತೆದ ಮರ್ಲೆರೆನ ಸಂತೆ ಆದ್ ಪೋದಿತ್ಂಡ್. ಅಂಚಿನ ಗೊಂದಲಮಯ ವಾತಾವರಣೊಡು ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲೆನ ಜನನ ಅಂಡ್‍. ಈಳವ ಜಾತಿ ಕೇರಳದ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯ ಜಾತಿಲೆಡ್‌ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕೇರಳೊಡು ಆ ಜಾತಿದ ಜನ ೩೦% ಇತ್ತೆರ್. ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಕೇವಲ ಈಳವ ಜಾತಿದಕುಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ, ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯ, ನಿಮ್ನ ವರ್ಗದಕುಲೆನ್ ಮಾತ ಸ್ತರೊಟ್ಟುಲಾ ಮಿತ್ತ್‌ ಕನಯೆರೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅರೆನ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅರೆನ ಬದುಕ್‌‍ದ ಮಹತ್ಸಾಧನೆ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ. ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲೆನ್‌ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿದ ಗುರು ಪಂದ್ ಭಾವಿಸಾಂಡ ಅವು ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವದ ಪ್ರತೀಕ ಪಂದ್ ಪನೊಡಾಪುಂಡು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಮೌಲ್ಯಾದರ್ಶಲೆನ್, ಸತ್ಯೊನು, ನಾಡೊಂದು ಪೋದ್ ಇಲ್ಲ್‌ನ್ ತ್ಯಜಿಸಾದ್, ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಗುಡ್ಡೆ, ಗಿರಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಕಂದರ, ದಟ್ಟಾರಣ್ಯ, ಗುಹೆ, ಪರ್ಣಶಾಲೆಲೆಡ್‌ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಸೊ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಗುರುಕುಲೆನ ಸಮಾಧಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಥಿಯೋಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಎನಿಬೆಸಂಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಇಂಚ ಬರೆದ್ ಇತ್ತೆರ್:` ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲೆನ ಬದುಕೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅರೆನ ಸೇವಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿಂತನೆಲ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಒವ್ವೇ ಲೋಪ ದೋಸೊಲು ಇಜ್ಯಂದಿ ಜನಪರ ಕಾಳಜಿ ಅರೆಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪದ ಶತಮಾನೊಡು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಗೌರವ, ಮಾನ್ಯತೆಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಸ್ವಾಮಿಲು ಏರ್‌ಲಾ ಇಜ್ಯಂಡ್. ಯೋಗೊಡು ಅರ್ ಪತಂಜಲಿ, ಜ್ಞಾನೊಡು ಶಂಕರೆ, ಅಹಿಂಸೆಡ್ ಬುದ್ಧೆ, ಮಾನವೀಯತೆಡ್ ಏಸು- ಮಪಕುಲು ಮಾತ ಇತ್ತ್‌ನಂಚ ಇತ್ತೆರ್. ಅರ್‌ ಒರಿ ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರೊನೇ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಅರೆನ್ ದೇವೆರ್ ಪಂದ್ ಆರಾಧಿಸುವೆರ್. thumb|ನಾರಾಯಣ ಗುರು
ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಶಿವಗಿರಿರ್ದ್ ೪೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರೊಗು ತಿರುವನಂತಪುರೊರ್ದು ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ಸೀಮೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚೆಂಬಳಾಂತಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಪುಟ್ಯೆರ್. ಅರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬುಲೆಯಿನ ಇಲ್ಲ್‌ನ್ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ 18-8-1854ತಾನಿ ಅರೆನ ಹೆತ್ತವರೆನ ಕುರಿತಾದ್ ಗುರು ನಟರಾಜೆರ್ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ವಿವರೊಲೆನ್‌ ಪೊರ್ಪೆರ್‌: `` ಆ ಹಳ್ಳಿಡ್ ೧೮೫೫ತ ಸುಮಾರ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬ ಬಾಳೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಮ್ಮೆ ಮಾದನ್ ಆಶನ್. ಆಶನ್ ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಆದ್‌ ಇಜ್ಯಂಡ್. ಅರ್ ಖಗೋಲಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಯುರ್ವೇದೊಡು ತಜ್ಞೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಶನ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಆಚಾರ್ಯ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊ. ವಾರಗೊರ ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಚಾವಡಿಡ್ ಹಳ್ಳಿದ ಜನಕುಲು ಮಾದನ್ ಆಶನ್ ಅರೆನ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಪ್ರವಚನೊನು ಕೇನಿಯರೆ ಸೇರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲೆನ್ ಮುದ್ದುಡು `ನಾಣು' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಿಕೆ ಪಂಡ ಸಂಸ್ಕ್ರತೊನು ಕಲ್ಪುನವು ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಸುಲಭವಾಗದ್ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಕರಣೊನು ಕಲ್ತೊಂಡೆರ್. `ಸಿದ್ಧ ರೂಪಮ್',`ಬಾಲಪ್ರಭೋದಮ್', ಬೊಕ್ಕ ಅಮರ ಕೋಶೊನು ಕಲ್ತೆರ್. ನಾಣು ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಬೊಕ್ಕ ಮಲೆಯಾಳಮ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ತಮಿಳ್‌ನ್‌ಲಾ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನೊರ್ದು ತಮಿಳ್‌ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥೊಲಾಯಿನ `ತೋಲ್ಕಾಪ್ಪಿಯನ್', `ನನ್ನುಲ್', `ಸಿಲಪ್ಪದಿಕಾರಮ್', `ಮನಿಮೇಕಲಮ್', `ತಿರುಕ್ಕುರಲ್' ಬೊಕ್ಕ `ತಿರುವಾಚಕಮ್' ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚಟ್ಟಾಂಬಿ ಸ್ವಾಮಿಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ದೈಕೋಡ್ ಅಯ್ಯಾವು
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಕುಂಜನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಚಟ್ಟಾಂಬಿ ಸ್ವಾಮಿಕಲ್ ಅರೆನ್ ಭೇಟಿ ಆಯೆರ್‌. ಅರೆನ್ ಷಣ್ಮುಖದಾಸ್ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ವೇದಾಂತ ವಿಷಯೊಲೆನ್‍ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌ ಸಿದರು. ಚಟ್ಟಾಂಬಿದಾರೆನ್‌ ತನ್ನ ಗುರುಕುಲಾದ್‌ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಟ್ಟಾಂಬಿ ಸ್ವಾಮಿಕಲ್ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ದೈಕೋಡ್ ಅಯ್ಯಾವುಗು ಗುರ್ತ ಮಲ್ತ್ ಕೊರಿಯೆರ್.
ಸುಮಾರ್ ೬೦ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸ್ಥಾಪನೆ
ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಅರುವಿಪ್ಪುರಂ ಪನ್ಪುನವುಲು ಆಳವಾದ್ ಧ್ಯಾನ ಮಲ್ತೊಂದು ಒಂತೆ ದಿನಕುಲೆನ್ ಕಳೆಯೆರ್. ಮುಲು ಅರ್ ಬೃಹತ್ ಸಮಾಜ ಕ್ರಾಂತಿದ ಬೀಜೊನು ಬಿತ್ತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಬದುಕೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಸಮಾಜ ಜಾತಿ ಪನ್ಪುನ ರಕ್ಕಸನ ಬಲೆಟ್ಟ್ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಬೂರ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತಿರ್ತ ಜಾತಿದಕ್‌ಲೆಗ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್‌ ಪ್ರವೇಶ ಇಜ್ಜಂಡ್. ಅಕುಲೆಗ್‍ ಅಲ್ಪ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ, ಮಲ್ಪವುನ ಹಕ್ಕ್‌ನ್ ನಿರಾಕರಿಸಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶಿವರಾತ್ರಿದ ದಿನ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಅರುವಿಪ್ಪುರಂಡು ಮಾತ ವಿಜೃಂಭಣೆದೊಟ್ಟುಗು ಶಿವನಮೂರ್ತಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಯೆರ್.
ಮೇಲ್ಜಾತಿದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ನಿರಾಕರಿಸಯಿನ ಪ್ರವೇಶೊ ಅರುವಿಪ್ಪುರಂಡು ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಕ್ತವಾದ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜೊಡು ಧರ್ಮ ಪುನರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಗೆ ಸಾದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಂಡ್. ನಂಬೂದರಿ ಬ್ರಾಣೆ ಒರಿ `ಇರೆಗ್ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಾ ಹಕ್ಕ್‌ ಉಂಡು?' ಪಂದ್‌ ಕೆನ್ನಗ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ತಮಾಷೆಡ್ ಉತ್ತರಿಸಿಯೆರ್‌: `ಯಾನ್ ಕೇವಲ ಈಳವ ಶಿವನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸದೆ.' ಪನ್ಪುನ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆದ ಸಮರ್ಥನೆನ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ಸುರುತ ಸರ್ತಿಗ್ ಇತ್ತೆನೇ ಕೇವಲ ಬ್ರಾಣೆರೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕ್‌ನ್ ತಿರ್ತ ಜಾತಿದ ಸ್ವಾಮಿ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ನಿಜವಾಯಿನ ಯೋಗಿಗ್ ಮೂರ್ತಿನ್‍ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪೆನೆ ಮಲ್ಪುನ ಅಧಿಕಾರ ಪಂದ್‌ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಸ್ಥಾಪಿಸೆರ್. ಗುರುಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್:``ಓವ್ವೆ ಧರ್ಮನೇ ಆವಡ್‌ ನರಮಾನಿನ್‌ ಎಡ್ಡೆಂತ್‌ನಾಯೆ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನವೇ ಧರ್ಮ. ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ `ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಓವ್ವೇ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮದಕುಲು, ಸಮಾಜದ ಮಾತ ವರ್ಗದಕುಲು ಲಾಭ ಪಡೆಪುನಂಚ ಆದರ್ಶ ಜಾಗೆ ಆವೊಡು.' ಪಂದ್ ಘೋಷಿಸಯೆರ್. ಉಂದು ಮನುಷ್ಯನ ಕಲ್ಯಾಣೊಗಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದ್ವೈತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗ. ಅರುವಿಪ್ಪುರಂಡು ಕೆಲವೇ ದಿನೊಕುಲೆಡ್‌ ಒಂಜಿ ಆಶ್ರಮ ಆಂಡ್. ೧೮೯೯ಟ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತೊನು ತೂವೊನಿಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಸೊಸೈಟಿನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವು `ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಧರ್ಮ ಪರಿಪಾಲನ ಯೋಗಮ್' ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗದ್ ಪುನರ್ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಅಯಿನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ್ ಎಸ್. ಎನ್. ಡಿ. ಪಿ. ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಅಂಚ ಅರ್ ಸುರುಮಲ್ತ್‌‍ನ ಸುರುತ, ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ೧೮೮೮ ಟ್, ಅರವೀಪುರಂ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತ್ಂಡ್. ೧೯೨೧ ಟ್ ನನೊಂಜಿ ಪೊಸ ವಿಧಾನೊನು ಜನಕುಲೆನ ಸಮ್ಮುಕೊಡು ಕೊನತೆರ್. ಸಮಾಜದ ವರ್ಗೊಲೆನ್‌ ಪೂರ ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ಟ್‌ ಸೇರಾದ್, 'ಮಿಶ್ರ ಭೋಜನ,' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಷ್ಠಾನೊಗು ಕೊನತ್ತ್‌ನ ```ವೀರಸಂತೆ```ಪನ್ಪುನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗ್ ಪಾತ್ರರಾಯೆರ್. ಉಂದು ```ಸಹೋದರ ಸಮ್ಮೇಳನೊ``` ದ ಏರ್ಪಾಡ್‌ದ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಸ್ಪೃಷ್ಯೆರೆನ್ ಸಮಾಜೊಡು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊದಕುಲೆನ್ ಸಂಘಟಿಸದ್, ಪರೋಪಕಾರನೇ ಅರೆನ ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಸಾರಿಯೆರ್. ಕೆಲವೆರ್ ಮತಾಂತರ, ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ ಸಮಾಧಾನ ಪನ್ಪುನ ಪಾತೆರೊನು ಪಂಡೆರ್. ಆಂಡ, ನಾರಾಯಣೆರ್, ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ ಒತ್ತ್‌ಜೆರ್. ```ಆಲ್ವಾಯಿ``` ಪನ್ಪುನವುಲು, ಫೆಬ್ರವರಿ, ೧೯೨೪ ಟ್, ೨ ದಿನೊತ್ತ ಸರ್ವಧರ್ಮೊಲೆನ ಸಮ್ಮೇಳನೊನು ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನಾರಾಯಣಗುರುಗಕುಲೆಗ್ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾದ್, ಅಲ್ಪ, ಸರ್ವಧರ್ಮೊಲೆ ಬಗೆಟ್ಟ್, ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಭಿಯಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪುಡು ಪನ್ಪುನ ಮಹದಾಶೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ಅವು, ಅರೆನ ಜೀವಿತದ ಅವಧಿಡ್ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ. ಗುರುಕುಲೆ ಮರಣೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಅರೆನ ಹಿಂಬಾಲಕೆರ್ ಆ ಕನೊನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಯೆರ್‌‍. ವಿಶ್ವದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲೆಡ್‌ ಪ್ರವಾಸಮಲ್ತ್‌‍ದ್ ಅಪಾರ ಅನುಭವೊಲೆನ್‌ ಪಡೆದ್ ಪೋಯಿನವುಲು ಪೂರ ```ವಿಶ್ವ ಮಾನವತ್ವ```ನು ಬೋಧಿಸಯೆರ್. ಸನ್ಯಾಸಿಲು, ಮಹರ್ಷಿಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊನು ದೀವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌. ಅರ್ ಪನೊಂದು ಇತ್ತ್‌‍ನ ವಾಕ್ಯೊಲು ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ್ ಉಂಡು. "ದೇವೆರೆನ ಸೇವೆಮಲ್ತ್ಂಡ, ತನ್ನ ಒರಿಯನವೇ ಏಳಿಗೆ, ಉದ್ಧಾರ ಆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಪ್ಪು ; ಆಂಡ, ದೇಶ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಹಲವೆರೆ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿಶ್ಚಯ" ಆಂಚಾದ್ ದೇಶಸೇವೆ ಬೊಕ್ಕ ಈಶಸೇವೆಲೆನ ಸಮನ್ವಯನೇ ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಜೀವನದ ಉದ್ದೊಗುಲಾ ಒತ್ತ್‌ದ್-ಒತ್ತ್‌ದ್ ಪಂಡೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ಗುರುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ಆಶ್ರಮ
ಗುರುಕುಲು ಶಿವಗಿರಿನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಲವೇಯಿಗ್ ವಾಸ್ತವ್ಯನು ಬದಲಾಯಿಸಿಯೆರ್, ಅಯಿನ್ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುಕುಲಾಯಿನ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರೆನ ನೆಂಪುಗಾದ್‌ ಅಲವೇಯಿಡ್ ೧೯೧೩ಟ್ ಅದ್ವೈತ ಆಶ್ರಮೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲವೇಯಿ ಅದ್ವೈತ ಆಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ಗುರುಕುಲು ೧೯೧೨ತ ಪೊರ್ತುಗು ಅರೆನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಗು ಅಲೆದಾಡಿಯೆರ್. ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗುಲೆನ ಪ್ರವಾಸರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಪ್ ಕೊಮೋರಿರ್ದ್ ಮಂಗಳೂರು ಮುಟ್ಟ ಅರ್ ಮಾತೆರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಗುರು ಪಂದ್ ಗೌರವಗ್ ಬಾಜನೆರಾಯೆರ್. ಆರ್ ಅಲವೇಯಿನ್ ಅರೆನ ವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾದ್ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್. ಸುದೆತ್ತ ತೀರೊಡು ಉನ್ಂಗ್‌ನ ತಾರಿದ ಒಲಿಕುಲೆರ್ದ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಸರಳ ಮಾಡ್‌ದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಆರ್ ಪಿರ ಧ್ಯಾನೊಡು ಮಗ್ನರಾಯೆರ್.
ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಲು
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಯಿನ ಬ್ರಹ್ಮನ್- ಆತ್ಮನ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕಲಾ ಗುರುಕುಲು ಮಾನವ ಜನಾಂಗೊದ ಉನ್ನತಿಗಾಗದ್ ಸಮಾಜ ಸೇವೆನ್ ಕೈಕ್ ದೆತೊಂಡೆರ್. ಎಸ್. ಎನ್. ಡಿ. ಪಿ. ಯ ಯೋಗಂ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಗುರುಕುಲೆನ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಯಿನ ಒಂಜೇ ಜಾತಿ, ಒಂಜೇ ದೇವೆರ್, ಒಂಜೇ ಧರ್ಮ ಉಂದೆತ್ತ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಸಮಾಜೊನು ಎತ್ತರೊಗು ಕೊಂಡೊಯೆರೆ, ಉತ್ತಮಿಸಿಯೆರೆ, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೂಲ್ಭೂತಮಾನವ ಹಕ್ಕುಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತಾ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಲ್ಪುನೆ - ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಂದುವೇ ಗುರಿಕುಲೆನ್ ದೀವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುತವಾದ್‍ ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ನಾನೊನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸವುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಜನಕುಲೆನ ಕಲ್ಯಾಣಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗದ್ ಬಳಸುನೆ. ರಡ್ಡನೆತ ಹೆಜ್ಜೆ ಪಂಡ್‍ಂಡ ಜನಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸಂಪರ್ಕೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್‍ ಉಪ್ಪುನೆ. ನೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲೆನ ಹೃದಯೊಲೆನ್ ಸಾಂತ್ವನದ ಪಾತೆರೊದ ಮೂಲಕ ತಣಿಸವುನೆ, ಅಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ನೆಮ್ಮದಿನ್ ಕೊರ್ಪುನೆ. ಕಡೇತವಾದ್ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಪಂಡ ಎಸ್. ಎನ್. ಡಿ. ಪಿ. ಯೋಗಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರಸುವಿಕೆಡ್ ತೊಡಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಿಷ್ಯೆರೆನ ಆಮಂತ್ರಣೊಗುಕ ಸೀಮಿತ ಆಂಡ್‍. ೧೮೮೪ ರ್ದ್ ೧೯೦೪ ಮುಟ್ಟ ಗುರುಕುಲು ಅರುವಿಪ್ಪುರಂ ಡೇ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿಯೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡೇ ಎಸ್. ಎನ್. ಡಿ. ಪಿ. ಯೋಗಮ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಯೋಗಮ್ ಆರ್ಥಿಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ತುಳಿತೊಗು ಒಳಗಾಯಿನ ಜನಕುಲೆನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದನಿ ಆಂಡ್. ಗುರುಕುಲು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದಕುಲೆನ ಏಳಿಗೆಗ್ ಅಯಿಟ್ಟ್‌ಲಾ ಹರಿಜನಕುಲೆನ ಏಳಿಗೆಗಾದ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರೆಕೆರೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ನಿರ್ದೇಶನೊಲೆನ್‌ ಕೊರ್ದು ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶೊಲೆನ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊರಿಯೆರ್. ಬೋಧಕೆರೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ, ಧರ್ಮ, ನೀತಿ ತತ್ವಲು, ನೀತಿ ನಿಯಮೊಲು, ಪದ್ಧತಿಲು, ಉದ್ದಿಮೆ ಉಂದೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನಂಚ ಸೂಚಿಸಯೆರ್‌. ಗುರುಕುಲೆನ ಸಂದೇಶ ಇಂಚ ಉಂಡು:` ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಲೆ; ನಿಕುಲು ಸ್ವತಂತ್ರೆರಾದ್ ಉಪ್ಪುಲೆ. ಸಂಘಟಿತರಾದ್ ಉಪ್ಪುಲೆ; ನಿಕುಲು ಬಲಿಷ್ಟರಾಪರ್. ಔದ್ಯೋಗಿಕವಾದ್ ಉದ್ದಿಮೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾದ್; ನಿಕುಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲಾ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು. ಗುರುಕುಲು ಆರ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ ಜನಕುಲೆಗ್ ತಲಪುನಂಚ ವಿವೇಕೋದಯಮ್ ಪನ್ಪುನ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಪಿದಯಿ ಕನಪುನಂಚ ಸೂಚಿಸಯೆರ್. ೧೬ನೆ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೦೫ ತಾನಿ ಪರವುರ್ ನ್ ಸಭೆಟ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಾದ್ ಮದಿಮೆದ ಸಮಾರಂಭೊಗು ಕೆಲವು ಪೊಸ ನಡೆಕುಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿಯೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ತಾಳಿಕೆಟ್ಟು, ತಿರ್ಂಡು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ ಅಂಚಿನ ಕೆಟ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಲ್ಪುನಂಚ ಕರೆ ಕೊರಿಯೆರ್.
ತಾಳಿಕೆಟ್ಟು, ಮಿನ್ನು ಕೆಟ್ಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೆಟ್ಟು ಕಲ್ಯಾಣಮ್ ಉಂದು ಪಿರ ಒರಿನ ವರ್ಗದಕುಲೆಡ ಉಪ್ಪುನ ದುಂದು ವೆಚ್ಚೊಗು ಸಾದಿ ಮಲ್ತ್ ಕೊರಪುನ ಅರ್ಥ ಇಜ್ಜಂದಿ ಕೆಟ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇಂಚಿನ ಹಲವಾರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್‌ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುನ ಆಚರಣೆಲಾ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆಗ್ ಸುಮಾರ್ ೫ ವರ್ಸೊ ದಿಂಜಿದಾನಗ ಪ್ರಾಯೊಗು ಬರ್ಪುನೆಗ್ ದುಂಬೇ ಮಲ್ಪುನ ಅಣಕು ಮದಿಮೆ ಉಮದು ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಣ್ಣನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಒರಿ ಆಣ್, ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಏರಾಂಡಲಾ ಒರಿ ಜವ್ವನೆ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುನೆ. ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುವ ಪನ್ಪುನೆತ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಈ ಅಣಕು ಮದಿಮೆಗ್ ಓವ್ವೇ ಕಾನೂನುದ ಆಧಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಇಂಚ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟ್‌ನಾಯೆನೇ ಮದಿಮೆ ಆಪೇ ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ನಿಜವಾಯಿನ ಮದಿಮೆಗ್ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲಾ ಈ ಅಣಕು ಮದಿಮೆಡ್‍ಲಾ ನಡಪುಂಡು.
ತಾಳಿ ಕಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ ಆಯಾನಾತೆಗ್ ಆಯನ ಜೊತೆಗಾರೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಪೋಪೆ. ಆ ಆಣಗ್ ಪೊಣ್ಣನ ಕಡೆತಅಕುಲು ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ದುಡ್ಡು, ಪೊಸ ಕುಂಟು, ತಾರಾಯಿಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪರ್ಬದ ವಾತಾವರಣೊ, ಭೂರಿ ಭೋಜನ, ಉಡುಗೊರೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್‌ ವೈಭವೊರ್ದು ನಡಪುಂಡು. ಪೊಣ್ಣು ಅಲೆನ ಅಪ್ಪೆನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದ್ ತಾಳಿನ್ ದೆಪ್ಪವೆರ್. ದುಂಬುಗು ಋತುಮತಿ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಣನ್ ನಾಡ್‌ದ್ ಸುರುಕು ತಾಳಿ ಕಟ್ಟ್‌ನಾಯೆನೆ ಆದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ್ ನಿಜವಾಯಿನ ಮದಿಮೆನ್ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಅರ್ಥಹೀನ, ಲಜ್ಜಾಸ್ಪದ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಗುರುಕುಲು ವಿರೋಧಿಸಾಯೆರ್. ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥೆರ್ ಉಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಉಂತಾಂಡ ಸಮಾಜೊಗು ಕೇಡ್ ಉಂಡಾಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ವಾದೊನು ದುಂಬು ದೀಯೆರ್ ಅವು ಒಯಿನ್‍ಲಾ ಗುರುಕುಲು ಕೇನಂದೆ ಅರೆನ ಹೋರಾಟೊನು ದುಂಬುವರಿಸಾಯೆರ್. ಎಸ್. ಎನ್. ಡಿ. ಪಿ. ಯೋಗಂದ ಮುಖವಾಣಿಯಾಯಿನ `ವಿವೇಕೋದಯಂ' ಪತ್ರಿಕೆದ ಮಾತ ಸಂಚಿಕೆಲೆಡ್ ಈ ಆಚರಣೆರ್ದ್ ಅಪುನ ಕೆಡುಕುಲೆನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಾವೊಂದೇ ಬತ್ತೆರ್. ೧೯೦೬ಟ್ ಚೇರ್ತಲ ತಾಲೂಕುದ ಮಲ್ಲ ಶ್ರೀಮಂತೆಲಾ, ಗುರುಕುಲೆನ ಭಕ್ತೆಲಾ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಕೊಚ್ಚು ರಾಮನ್ ವೈದ್ಯರ್ ಪನ್ಪುನಾರೆನ ಕುಟುಂಬೊಡು ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣಗ್ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಮಾರಂಭದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ತೆರಿನ ಗುರುಕುಲು ಆಯಿತ್ತ ಬಾಧಕಲೆನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ವಿವರಿಸಾದ್, ಇತ್ತೆ ಉಂದೆನ್ ತ್ಯಜಿಸವುನೆರ್ದ್ ನಮ್ಮಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಬೇನೆ ಅಂಡಲಾ ನನ ದುಂಬುದ ಪೀಳಿಗೆಗ್ ಉಂದೆತ್ತ ಫಲೊನು ಸಂತೋಸೊಡು ಅನುಭವಿಸವಡ್ ಪಂದ್ ಕಾಕಜಿ ಬರೆಯೆರ್. ಕಾಕಜಿನ್ ಓದ್‌ನ ಕೊಚ್ಚು ರಾಮನ್ ವೈದ್ಯೆರ್ ತಾನ್ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ನ ಸಮಾರಂಭೊನು ರದ್ದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚ ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗ್ ಶಾಂತವಾಯಿನ ಕೆಲವು ಹಿತೋಪದೇಶೊರ್ದು ಸಮಾಜೊಡು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಪುಂಡುಂದು ಆಂಡ, ಈ ಮಹಾಮಹಿಮನ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿದ ಅರಿವು ಏರೆಗಾಂಡಲಾ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯನಾ? ಅಂತೆಯೇ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದ ಖ್ಯಾತಿ ಇವರದು. ಸೀಮಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ದುಂದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ತಡೆ ಹ್ಶಾಕಿದರು. ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ರವಿವಾಹ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದರು. ಬಹು ಪತ್ನಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಬಹು ಪತಿತ್ವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಿತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದಕ್ಕೂ ತಡೆಹಾಕಿದರು. ಸರಳ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಅಂತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ದುಂದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತ ಪ್ಡಿಸಿದರು. ಹೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.
ಮಹಿಳಾ ಶೋಷಣೆದ ದುಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಲೆನ್ ಉಂತಯಿನ ಒಂಜಿ ಸನ್ನಿವೇಶ
ಈಳವ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನ ಇತರ ನಿಮ್ನ ವರ್ಗದ ಸ್ತ್ರೀಯೆರ್ ಎದೆತ್ತ ಭಾಗೊನು ರವಕೆರ್ದ್‌/ಕುಪ್ಪಸೊರ್ದು ಮುಚ್ಚಂದೆ, ಉಚ್ಚ ಜಾತಿದಕುಲು ಎದುರಾಯಿನಪಗ, ಸೆರಂಗ್‌ನ್ ಜಾರದ್, ಅಕುಲೆಗ್ ಗೌರವ ತೋಜಾವುನ ಕೆಟ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೊಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಶೋಷಣೆದ ನಿಕೃಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ಪಂದ್, ಗುರುಕುಲು ಆ ಕ್ರಮೊನು ಉಂತಯೆರೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊರಿಯೆರ್. ಇಂಚ ಗುರುಕುಲು ತಾನ್ ಬೋಧಿಸಾಯಿ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಪೂರ ಸ್ವತಃ ಆಚರಿಸಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ತಾನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಾಕಿಲ್ ನರಮಾನಿಗ್ ಪೂರ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನವು ಅರೆನ ಇಚ್ಛೆಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂತರ್ಧರ್ಮೀಯೆರೆನ ವಿವಾಹೊಗು ಗುರುಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್.
ಜನ್ಮ ದಿನೊತ್ತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಭಕ್ತಾದಿಲೆನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯೊಲು
ಮಲಯಾಳಂ ಪಂಚಾಂಗೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು, 'ಕೊಲ್ಲಂ ವರ್ಷ', ೧೦೩೦, ಸಿಂಹಮಾಸ, ಶತಭಿಷಾ ನಕ್ಷತ್ರದಾನಿ ಪುಟ್ಟುದೆರ್ ಪಂದ್ ಬಹುತೇಕ ಜನ ಒಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪವಿತ್ರದಿನೊನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗ್, ಪರಿವರ್ತಿಸಾದ್ ಆ ದಿನೊನು ೨೬-೦೮-೧೯೫೪ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸುನ ಮೂಲಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋಜುಂಡು. ಕೆಲವೆರ್ ೨೬-೦೮-೧೮೫೪ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಮೂಲಕ, ೧೮೫೪ ಟ್ ಪುಟ್ಟ್‌ಯೆರ್ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಖಾತ್ರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೮-೦೯-೧೮೫೪ ಪಂದ ಬಹುಶಃ ಅರೆನ 'ನಾಮಕರಣದ ದಿನ,' ಪುದರ್ ದೀಪುನ ದಿನೊನು ಪನ್ಪೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜುಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂಜೆಟ್ ೨೮-೦೮-೧೮೫೫ ಪಂದ್ ಬರೆತೆರ್‌. ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ೨೮-೦೮-೧೮೫೫ 'ಇಲ್ ಲ್ಯು ಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ,' ಪತ್ರಿಕೆ ದಾಖಲಾದ್ ಉಂಡು. ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆದ ಹಿರಿಯಪಂಡಿತೆರ್ ಒರಿಯನ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೫೬ ಸರಿ ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. ಅಂಚ ೧೮೫೪, ೧೮೫೫, ೧೮೫೬ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಂಡು. ಗುರುಕುಲು ಬದುಕ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನಗನೇ ಅರೆನ ೬೦ ನೇ ವರ್ಸೊನು ೧೯೧೬ ಟ್, ಆಚರಿಸಶದೆರ್. ಆಂಚಾದ್ ಅವು ೧೮೫೬ ಉಪ್ಪು ಪನ್ಪುನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತೆರ್
ಸೋನಾರ್
ಸೋನಾರ್ ಅತ್ತಂಡಾ Sonar (‘SOund Navigation And Ranging’ ಉಂದೆತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ) ಉಂದೊಜ್ಜಿ ಶಬ್ದ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲಕ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನೀರಿದ ಆಡಿಟ್, ಸಬ್‌ಮೆರಿನ್ ನೌಕಾಯಾನೊಡು) ಸಂಪರ್ಕೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ನೌಕೆಲೆನ್ ಪತ್ತೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ. ರಡ್ಡ್ ರೀತಿದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಸೋನಾರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸೋನಾರ್ ಉಂದು ಹಡಗುಲು ಮಲ್ತ್ ನ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ತೆರಿಯೆರ್ ಬೋಡಾಂಪುಂಡು. ಸಕ್ರಿಯ ಸೋನಾರ್ ಉಂದು ಶಬ್ದದ ನಾಡಿದ ವಿಮೋಚನೆಗಾತ್ರ ಅಂಚನೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿನ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಅಗತ್ಯವಾದುಪ್ಪುಂಡು ಸೋನಾರ್ನ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ "ಗೊಂತುಮನ್ತಿನ ವಸ್ತುದ" ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ತೆರಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಳತೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೆರ್. ರಾಡಾರ್‍ನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಗಾಳಿಡ್ ಶಬ್ದನ್ ನಾಡ್ ಪತ್ತೆರೆ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸೋನಾರ್ನ್ಲ ಗಾಳಿಡ್ ಯಂತ್ರಮಾನವನ ಸಂಚಾರೊಗ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ಸೋಡಾರ್ನ್ (ಗಾಳಿಡ್ ಮಿತ್ತ ಗ್ ತೂಪುನಂಚಿನ ಸೋನಾರ್) ವಾತಾವರಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಸೋನಾರ್ನ್ ಶಬ್ದ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಅಂಚನೆ ಶಬ್ದ ಗೃಹಿಕೆದ ಯಂತ್ರೊಡು ಉಪಯೋಗಿಸವೆರ್.ಶಬ್ದದ ಆವರ್ತನೆಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಕಡಿಮೆರ್ದ್(ತಳಮಟ್ಟದ ಧ್ವನಿ ತರಂಗ) ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ (ಅತಿಗಾಮಿ ಧ್ವನಿತರಂಗ) ಬದಲಿ ಮನ್ಪೆರೆ ಸೋನಾರ್ನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೆರ್. ನೀರ್ದ್ ಅಡಿತ ಶಬ್ದದ ಅಧ್ಯಯನೊನ್ ಆಳ ನೀರ್ದ್ ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಅತ್ತಂಡಾ ಹೈಡ್ರಾಅಕಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ದೇಸಿ ಸೋನಾರ್
ನಾಲ್ ಬಗೆತ ದೇಸಿ ಸೋನಾರ್ಲೆನ್ ಜಲಸೇನೆಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಲ್ತಿನವು ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪೆರ್ಮೆದ ಕೊಡುಗೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ನಾಲ್ ಬಗೆತ ಸೋನಾರ್ಲೆನ್ ಭಾರತದ ನೌಕಾಪಡೆಕ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಪನ್ಪಿ ಪೆರ್ಮೆನ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಸೋನಾರ್ಲೆನ್ ಡಿ ಆರ್ ಡಿ ಓ ದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ ಕೊಚ್ಚಿ ಮೂಲೊದ ಎನ್ ಪಿ ಒ ಎಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವೆ ಮನೋಹರ್ ಪರಕರ್ ಸೋನಾರ್ಲೆನ್ ಜಲಸೇನೆಗ್ ಹಸ್ತಾಂತರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಭಾರತದ ಸೇನೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆದ ಹಾರೈಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ವಿದೊಕುಲು
ಭಾರತದ ನೌಕಾಪಡೆಟ್ ನಾಲ್ ವಿದೊತ ದೇಸಿ ಸೋನಾರ್ಲೆನ ಸೇರಿಗೆ ಆತ್ಂಡ್. ಅವೆನ ಕೆಲಸೊದ ವಿದೊಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಯಾದುಂಡು.
ಅಭಯಾ
ಅಭಯಾ ಪನ್ಪಿ ಸೋನಾರ್ ಆಳ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ನೀರ್ದ್ ಉಲಯಿ ಉಪ್ಪುನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪತ್ತೆ ಮನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಶೋಧಕ ಯಂತ್ರ.
ಹಂಸ ಯು ಜಿ
ಉಂದು ಹಂಸ ಪನ್ಪಿ ಸೋನಾರ್ರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನೋನ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ದೇಸಿ ಸೋನಾರ್. ಹಂಸ ಯು ಜಿ ದ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿ ಹಂಸ ಸೋನಾರ್ ಎಡ್ಡೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆದುಪ್ಪುಂಡು.
ನ್ಯಾಕ್ಸ್
ನ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪನ್ಪಿ ಸೋನಾರ್ ಮುಟ್ಟದ ವಸ್ತುಲು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಲು ಅಂಚನೆ ವೈರಿನೌಕೆಲೆನ್ ಪತ್ತೆ ಮನ್ಪಿನಂಚಿನ ಎಲ್ಯ ಶೋಧಕ ಯಂತ್ರ.
ಎ ಐ ಡಿ ಎಸ್ ಎಸ್
ಎ ಐ ಡಿ ಎಸ್ ಎಸ್ ಪನ್ಪಿ ಸೋನಾರ್ ಮಸ್ತ್ ದೂರೊಡು ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್  ಆಳೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವೈರಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಲೆನ್ ಪತ್ತೆ ಮನ್ತ್ ದ್ ಸೈರನ್ ಮಲ್ಪುನ ಮುಖಾಂತರ  ರಕ್ಷಣಾ ನೌಕೆಲೆಗ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಜರೊ
ಜ್ವರೊಟ್ಟು ಮಸ್ತ್ ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು. ''ಶೀತ ಜ್ವರ, ಮಲೇರಿಯಾ, ದೆಂಗ್ಯು, ಕೊಲೆರಾ, ಟೈಫಾಯ್ಡ್, ಮಂಜಲ್ ಸೀಕ್, ಎಬೋಲಾ-ಉಂದು ಪೂರ ಜರತ್ತ ವಿಧಕ್ಲು.
ಬಡಗ ಚಿತ್ರರಂಗ
ಬಡಗ ಭಾಷೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಮಟ್ಟ್ ದ ಸಿನೆಮಾ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬಡಗ ವರ್ಗೊ:ಉದಕಮಂಡಲ ವರ್ಗೊ:ನೀಲಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಓಡು
ಓಡು ಪಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು ಹಂಚು (ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾಡ್‍ಗ್ ಪಾಡುನ ಓಡ್)(roofing tiles) ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಉಡುಪಿದಂಚಿ ಉಂದೆಕ್ಕ್‍ ಒಡಿಲ್‍ ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್.
ಓಡುನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನು
ಓಡುನು ಮಣ್ಣಡ್‍ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಓಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಅವೆ ಮಣ್ಣ್ ಬೋಡು. ಕಡಲ ಬರಿತ್ತ ಉಪ್ಪುದ ಆಂಶ ಇತ್ತಿ ಮಣ್ಣ್ ಅಪುಜಿ. ಗುಡ್ಡೆ ಸಾಲ್‍ಡ್‍ ತುದೆ ಇತ್ತಿನಲ್ಪದ ಮಣ್ಣ್ ಎಡ್ಡೆ. ಮಣಿಪಾಲ, ಗುರುಪುರ, ಕೈಕಂಬ, ಬಂಟ್ವಾಳ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗ್‍ಲೆಡ್‍ ಎಡ್ಡೆ ಮಣ್ಣ್ ತಿಕ್ಕುನೆಡ್ದಾವರ ಮುಲ್ತ ಮಣ್ಣ್‌ಲೆನೇ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್‍ ಓಡು ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಆರ್ದ ವಾಂಟೆದ( half pipe)ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ಪೂಟುದಾತ್‍ ಉದ್ದದ ಓಡುನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕರ ಮಲ್ಪುನ ಇದಾನೊಡೆ ಓಡುನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಜ್ಜೆಯಿ
ಬಜ್ಜೆಯಿಗ್‍ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ Areca or Betel-nut Palm ಪನ್ಪೆರ್. ಬಜ್ಜೆಯಿ ಅಪಿನ ಮರೊಕ್ಕ್ ಕಂಗ್‍ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೀರಾವರಿ ಜಾಗೆಡ್‍ ಉಂದೆನ್‍ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಬಚ್ಚಿರೆ ತಿನ್ನಗ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ಬಜ್ಜೆಯಿನ್‍ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ಯರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್‍ಗ್‍ಲಾ ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಡ್ ಕಂಗ್‍ದ ಪಿಂಗಾರೊ
ಕಂಗ್‍ದ ಬುಲೆಕ್ಕ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಜ್ಜೆಯಿದ ಮರ ಫಲ ಕೊರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಕೊರಲ್‍ದ ಲೆಕ ಬರ್ಪಿನೆಕ್ ಪಿಂಗಾರ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಪಿಂಗಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರನೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಬಳಕೆಡ್ಉಂಡು, ಕೋಲ, ಮಾರಿ ಪೂಜೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಇಂಚ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್‍ಲಾ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಹೆಚ್ಚ ಉಪಯೋಗ ಆಪಿನಿ ನಾಗಾರಾಧನೆಡ್. ಮಾತಾ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ನಗ ಪಿಂಗಾರನೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪ್ರಸಾದ ಆದ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಪಿಂಗಾರೊನು ಪೊಂಜೋವುಲು ತರೆಕ್ ದೀಪೆರ್, ಅಂಜೋವುಲು ಕೆಬಿಕ್ಕ್ ದೀವೊನುವೆರ್.
ಜಂಬು ನೇರಳೆ
ಜಂಬು ನೇರಳೆ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಪರ್‌ಂದ್ (ಹಣ್ಣು). ಉಂದೆಕ್ ಸಂಸ್ಕ್ರತೊಡ್ ಜಂಬು, ಹಿಂದಿಡ್ ಜಾಮೂನ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ಡ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆರಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ ಪೂರ ಬಗೆತ ಹವಾಗುಣೊಟ್ಲ ಬುಲೆಯುಂಡ್. ವರುಣ ದೇವೆರ್ ಜಂಬು ಮರವಾದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡ್. ಮರತ ಎತ್ತರ ಹವಾಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪಲವತ್ತತೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ೧೫-೧೮ ಅಡಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೈಯ್ಯದೇವ, ಭಾವಮಿಶ್ರ, ರಾಜ ನರಹರಿನ ಪ್ರಕಾರೊ ಜಂಬುನೇರಳೆಡ್ ೩ ವಿಧ ಉಂಡು. ಅವ್ವು ಪಂಡ ರಾಜ ಜಂಬು, ಕಾಕ ಜಂಬು, ಜಲ ಜಂಬು, ಉಂದು ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪನಗ ಪಚ್ಚೆ ಬನ್ನೊ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಲಾಬಿ ಬನ್ನೊಗು ತಿರುಗುದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು ಬನ್ನೊಗು ತಿರ್ಗುಂಡ್. ಉಂದು ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣೊನ್‍ಲಾ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ಬಡಗ ಬಾಷೆ
ಆಂಗಕರ್ತನಾಗಿಬ್ಬ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿಯ ಪುಸ್ತಕ, ಉಂದು ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್‍ ಪ್ರೆಸ್‍ಡ್‍ 1852 ಪ್ರಕಟ ಆತ್‍ಂಡ್. ಉಂದುವೇ ಪುಸ್ತಕ 1890 ಕುಡ ಮುದ್ರಣ ಆತ್ಂಡ್. ಮಾರ್ಕ ಬರೆದ ಲೋಕರಟ್ಟಗನ ಕಥೆ ಉಂದು 1866ಟ್ಟ್‍ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆಲು
ಮುಂಕುತ್ತಿ
ಪೊಂಜೊವುಲು ಮುಂಕುಗು ದೀಪುನ ಬಂಗಾರ್ ದ, ಬೊಳ್ಳಿದ ಪದ್ದೆಯಿನ್ ಮುಂಕುತ್ತಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಮೂಕುದಬೊಟ್ಟು, ಮೂಂಕುತ್ತಿ, ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕುದಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೂಂಕುಗ್ ಸಿಂಗರಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಲೋಹದ ಪದ್ದೆಯಿ. ಇಂದೆನ್ ಬಂಗಾರ್, ಬೊಲ್ಲಿ, ಕಂಚಿಡ್ ಇಜಿಂಡ ತಾರೆದ ಒಲಿಟ್ ಮಲ್ತುದ್ ಲಾ ಮೂಂಕುಗ್ ತಿಕ್ಕಾವೆರ್. ಪೊಣ್ಣ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು ಮೂಂಕು ಕುತ್ತುನಗ ಗೌಜಿ ನಡಪುಂಡು. ಅಲಂಕಾರೊಗಾದ್ ಉಂದೆನು ಪಾಡುವೆರು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಂಕುತ್ತಿಡ್ ಎದುರುಡು ಬೊಟ್ಟ, ಪಿರಾವುಡ್ ಅಂಡೆ ಪನ್ಪಿನ ಪಾಲ್ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ನತ್ತ್, ಬುಲಾಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಮೂಂಕುಗು ದೀಪುನ ಬಂಗಾರ್‍ಲು ಉಂಡು.
ಕುರಿ
ಕುರಿ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕುನ ಮುರ್ಗೊ. ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಡ್ ಸಾಂಕುವೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ sheep ಪನ್ಪಿನ ಈ ಮುರ್ಗದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ 'Ovis aries'. ಬುಲಿಪುನ ಸ್ವರ ಏಡ್ದಲೆಕ್ಕ ಉಂಡು.
ಕುರಿತ ತೆನಸ್
ಕುರಿ ಕಾಟ್ ತಪ್ಪು ತಿನ್ಪುನ ಮುರ್ಗೊ. ಪಜಿರ್, ದೈ, ಮರತ ತಪ್ಪು ಕುರಿತ ತೆನಸ್. ಕುರಿತ ಮಾಸ ನರಮಾನಿಲ್ ಗಳಸುನೆಡ್ದಾವರ ಅವೆನ್ ಸಾಂಕುದ್ ಅಯಿತ ಬ್ಯಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುರಿತ ದಪ್ಪ ಮೈಕೂಜಲ್ಡ್ ಶಾಲ್, ಕಂಬೊಲಿ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುರಿತ ತರೆಕೊಂಬು ಗಟ್ಟಿದವು.
ಕುರಿತ ಬಣ್ಣೊ
ಕುರಿತ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಕಂದು, ಕಪ್ಪು, ಬೊಲ್ದು, ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಡ್ ಕುರಿ ಪನ್ಪಿನ ಜಾತಿ ಉಂಡು. ತುಳುವೆರ್ ಮಲ್ಪುನ ಇಲ್ಲೊಕ್ಕೆಲ್‍ದ ಕುತ್ತಿಪೂಜೆಗ್ ಕುರಿನ ಕಡ್ಪುನ ಆಚರಣೆ ಉಂಡು.
ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಪಡ್ಡೈ ಕರೆಟ್ಟ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್)ಶಿವ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು ಹೆಚ್ಚ. ಪಡ್ಡೈ ಕರೆ ಬದ್ಕ್ ದ ಅಂತ್ಯಕಾಲೊನು ತೋಜಿಪ್ಪಾವುನ ಸಂಕೇತೊ. ಪಡ್ಡೈ ದಿಕ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇಬೆರ್ ಮುರ್ಕುನ ದಿಕ್ಕ್‍ಲಾ ಅಂದ್. ಶಿವ ದೇಬೆರ್ ಲಯಕಾರಕೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಪಡ್ಡೈ ಕರೆಟ್ಟ್ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಎಚ್ಚ.
ಸೌರ ಸಕ್ತಿ
ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಲೆನ ಶಾಖ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ಪುಲೆರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಚೈತನ್ಯೊನು(energy) ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲೆನ್ ಗಳಸೊಂದು ನರಮಾನಿಯನ ಉಪಯೋಗೊಗ್ ಅನುಕೂಲೊಗು ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿಯೆ ಸೌರಶಕ್ತಿ. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪೊಸತ್ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಪಿನಂಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಗಳಸಿನಾತ್ ಕುಡಲ  ಭರ್ತಿಯಾಪುಂಡು.
ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಗೋಕರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಮುರುಡೇಶ್ವರಡ್ದ್ ಶುರುವಾದ್ ಕುಂದಾಪುರದ ಕುಂದೇಶ್ವರ, ಕೋಟೇಶ್ವರ, ಉಡುಪಿದ ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ, ಸುರತ್ಕಲ್, ಕುಡ್ಲ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಮಂಜೇಶ್ವರ, ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಧೂರು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಮೈಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ಂಡ ಸುಮಾರ್ ಮುನ್ನೂದೆಡ್ದ್ ಲಾ ಹೆಚ್ಚ. ಬೇತೆ ಮಾತ ದೇಬೆರ್ ಮೂಡಾಯಿದಂಚಿ ಮೋನೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಈ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ಮೋನೆ ಪಡ್ಡೈ ಮೈಕ್ಕ್. ಉಂದೊಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಆದುಂಡು, ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ್‍ಲಾ ಆದುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಆಯನ ಗಣೊಕ್ಕುಲಾಯಿನ ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವೆರ್ಲಾ ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಸೌರ ಸಕ್ತಿ
ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ
ನರಮಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆವೊಂದು ಪೊಯಿಲೆಕ್ಕನೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಅವಲಂಭನೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗಳಸುನೆಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆವೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊಲು ನಿಸ‍ರ್ಗ ಸ್ನೇಹಿಯಾದ್ ಇಜ್ಜಿ.ಅಂಚಾದ್ ನಮ ಇತ್ತೆ ಬೇತೆ ಮೂಲೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊರೊಡಾಪಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದುಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಬೇತೆಇಂಧನಲೆನ ಬ್ಗಗೆ ಗೇಣೊ ಮಲ್ಪುನಗ ನಮಕ್ಕ್  ನೆನಪಾಪುನಿ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ .ಉಂದು ಧಾರಾಳವಾದ್,ಏಪೊಗುಲ ಮುಗಿಯಂದಿನ ನಿಸರ್ಗ ಶಕ್ತಿದ ಮೂಲವಾದುಂಡು ಉಂದೆನ್  ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಗಳಸುನೆದ ಬಗೆಟ್ ನಿರಂತರ ಸಂಶೋದನೆಲ್ ಆವೊಂದುಂಡು. ಈ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಸೌರಶಕ್ತಿನ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೊಡೆ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಗಳಸೊನುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆನೆ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ.
ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಅಪರಕರ್ಮೊದ ಕ್ರಿಯೆಕ್ಕುಲು ನಡಪುಂಡು. ಶಿವೆ ಲಯಕರ್ತೆ ಆದುಪ್ಪುನವೇ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕಾರಣೊ. ಸೃಷ್ಟಿದ ಆದಿ ಆಯಿನ ಅಪ್ಪೆ (ಶಕ್ತಿಮಾತೆ) ಬೊಕ್ಕ ಲಯಕರ್ತೆ ಆಯಿನ ಶಿವ- ಇಂಚ ಕಡೀರ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಅಕೇರಿದ ರಡ್ಡ್ ದೇವರ್ಕೆರ್ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ದಿಂಜ ಮೈಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಆದುಂಡು.
ಸೌರ ಸಕ್ತಿ
ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ
ಪ್ರತಿಯೊರಿಯಗ್ಲ ಸ್ವಂತ ಇಲ್ಲ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕನ ಅಂಚನೆ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆ ಅಂಚನೆ ಈ ಮಾತ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ ಚಾವಣಿನ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ತಾಣೊಲಾದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಇತ್ತೆದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿದ ಅಭಾವೊನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದು ದೇವತೆಲು
ಸೌರ ಸಕ್ತಿ
ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ
ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗೆ ಸಂಬದಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್
ಸೌರ ಶಕ್ತಿನ್ ಗಳಸೊಂದು ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ ಸಹಾಯೊರ್ದ್ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನಿ ಅಂಚನೆ ಪ್ಯಾಸ್ಚರೀಕರಣ ಮನ್ಪೆರೆ ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ್ ಗಳಸೊಲಿ. ಉಂದೆನ್ ಸೌರ ಒಲೆ ಪಂದ್ ಲ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಆಕಾರೊಡಿತ್ತ್ ದ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಇನ್ಸುಲೇಟೆಡ್ ಕವರ್ ಇತ್ತ್ ದ್,ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಡು ಪಾರದರ್ಶಕ ಗ್ಲಾಸ್ ದ ಕವರ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಲೆಡ್ 90-150 ಡಿಗ್ರಿ ಮುಟ್ಟದ ಉಷ್ಣಾಂಶೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೊಲಿ ,ಸೌರಶಕ್ತಿನ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸವುನ ಕನ್ನಡಿದಂಚಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕೊಲೆನ್ ಗಳಸೊಂದು 315ಡಿಗ್ರಿ ಮುಟ್ಟಲ ಪೊವೊಲಿ. ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ದ ನಿಯಮಲೆನ ಅನ್ವಯ ಉಷ್ಣಾಂಶೊನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ ಉಪಯೋಗೊಲು
ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್
ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುನೆ.ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿನ ಶಕ್ತಿದ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಮಲ್ಲಮಟ್ಟ್ ದ ಪರಿಹಾರ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮೂಲ ಪಂಡ ಅವು ಸೌರಶಕ್ತಿ.ಕ್ರಿ ಶ 2050 ರ ಪೊರ್ತುಗು ಪ್ರಪಂಚೊಗು  ಜಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿನ್ ಪೊರೈಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿದ ಮೂಲವಾದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ ಸೊಲಾರ್ ಪನೆಲ್ ಲೆನ ಮುಖಾಂತರ ಸೌರಶಕ್ತಿನ್  ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿನ್  ಪೋಟೋ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಕೋಶೊಲೆಡ್  ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಮೂಡಬೆಟ್ಟು
ಮೂಡಬೆಟ್ಟು ಉಂದು ಕಟಪಾಡಿದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ನ ಊರು. ಮೂಡಬೆಟ್ಟುಡ್ ಬೂಡ್ದದ ಇಲ್ಲದ ಬರಿಟ್ ಕಂಬಳ ಆಪುಂಡ್. ಉಂದು ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿ೦ಗಳೊಡು ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಆಪು೦ಡ್. ಬೊಕ ಆಟಿಡೊಂಜಿ ದಿನ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಸರ ಗದ್ದೆ ಓಟ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾತಿನ ಮಹಾಲಿ೦ಗೇಶ್ವರ, ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಉಂದು ದೇವಸ್ತಾನನ್ 2014ಡ್ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುಮಾರು 9ಕೋಟಿ ಮುಟ್ಟ ಆತುಂಡ್. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಕೋಲ ಉಪ್ಪುಂಡ್.
ಬಡಗ ಬೂಕುಲು
ಬಡಗ ಭಾಷೆನ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ೧೮೯೦ಡ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಸುರುಟು ಅಚ್ಚಿ ಅದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ "ಅಂಗ ಕರ್ತಾನಾಗಿಬ್ಬ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ" ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುಲು. ಉಂದು ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ. ಉಂದು ಕಲ್ಲಚ್ಚ್ ಮುದ್ರಣೊಡು ಅಚ್ಚಿ ಆಯಿನ ಪ್ರೆಸ್ ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್.
ಅಮೀಬಾ
ಅಮೀಬಾ (Amoeba/əˈmiːbə/;ಉಚ್ಚರಿಸವುನೆ ಅಂಬಾ; ಬಹುವಚನೊ ಎಬಾಸ್(am(o)ebas) ಅತ್ತಂಡ ಅಮೀಬಾಯ್ಡ್(am(o)ebae / əˈmiːbi /). ಲೆಪ್ಪುನೆ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಕೋಶ ಅತ್ತಂಡ ಏಕಕೋಶೀಯ ಜೀವಿ.  ಉಂದು ತನ್ನೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಗು ತಕ್ಕ ಆಕಾರೊನು ಬದಲ್ತೊಂದು ಎಲ್ಯೆ ಅತ್ತಂಡ ಮಲ್ಲೆ ಆಪುನ ಜೀವಿ.
ಬಡಗ ಬೂಕುಲು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್
ಅಮೀಬಾ
ಅಮೀಬಾ ಒಂಜಿ ಏಕಾಣುಜೀವಿ. ಕೇವಲ ೦.೨೫ ಮಿ.ಮೀಟರ್‌ದ್ದ್ ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುನ ಇಂದೆನ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಕೆಲವು ನೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೌಗು ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಜೀವಿಸಂಡ,ಕೆಲವು ನರಮಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾಣಿಲೆ ದೇಹಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಲಪುಂಡು. ಕೇವಲ ಒಂಜೇ ಜೀವಕೋಶನ್ ಉಂದು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಇಂದೆಕ್ ಒವ್ವೇ ಆಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಮಾತ ಜೀವಕೋಶಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರೋಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮಇಂದೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆತ ಸುತ್ತ ತೆಲುಪುದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಇಪ್ಪುನ ಕವಚೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕವಚೊದ ಮೂಲಕೊ ನೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಮ್ಲಜನಕ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರವೇಸೊ ಆಪುಂಡು.
ಅಮೀಬಾ ಬದುಕುನ ಕ್ರಮೊ
ಅಮೀಬ ಗುಂಡಿ, ಪಲ್ಲಲೆಡ್ ಕೆಸರ್ ಇರೆ ಇಂಚ ಬದುಕುನ ಪರಪುನ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯಜೀವಿ. ಪ್ರೊಟೊಝೋವ ವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು. ವ್ಯಾಸೊ ಸುಮಾರ್ 1"/100. ದೇಹೊರಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಸರಳ. ಜೀವರಸೊದ ಪಿದಯಿದ ಮೆಯಿ (ಎಕ್ಟೊಪ್ಲಾಸಂ) ತಿಳಿಯಾದ್ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ್ ಉಲಯಿದ ಮೆಯಿ(ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸಂ) ಕಣಕಣವಾದ್ ದಿಂಜ ನೀರ್ ರೂಪೊಡುಂಡು. ಉಲಯಿದ ರಸೊಡು ಒಂಜಿ ನಡುಬೀಜೊ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್), ಚಕ್ರಾಕಾರೊದ ಒಂಜಿ ಸಂಕೋಚನ ಅವಕಾಸೊ(ಕಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟೈಲ್ ವ್ಯಾಕ್ಯುಯೊಲ್) ಅಂಚನೆ ತೆನಸ್‍ಡ್ದ್ ದಿಂಜಿನ ದಿಂಜ ತೆನಸ್‍ಲೆ ಕುಹರೊಲು ಉಲ್ಲೊ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೊ ತೋಜಾವುನಂಚ ಜೂವೊಡುಪ್ಪುನ ಅಮೀಬೊಗು ಒವ್ವೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೊ ಆಕಾರೊ ಇದ್ದಿ; ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕ್ ಅಯಿತ ಆಕಾರೊ ಬದಲಾವೊಂದಿಪ್ಪಂಡು. ಅಯಿತ ಮೆಯಿಡ್ದ್ ಅಪಾಪಗ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನಂಚಿನ ವಿಥ್ಯಾಪಾದ ಪನ್ಪಿನ (ಸೂಡೊಪೋಡಿಯ) ಅಂಗೊಲೆ ಇಂದೆಕ್ ಕಾರಣೊ. ಉಂದು ಅಯಿತ ಚಲನಾಂಗೊಲು. ಅಮೀಬ ತನ್ನೊ ಇಚ್ಚೆದಂಚ ಮಿಥ್ಯಾಪಾದೊಲೆನ್ ಕೊರು. ಅವೆನ್ ಬೊಡ್ಚಿಂದಾನಗ ದೆತ್ತ್‌ತ್ ಪಾಡೊನ್ಬು. ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಏಪೊಲಾ ತೋಜಿಂಡಾ ಸಾಸಿತೊ ಅಂಗೊ ಅತ್ತ್.
ಅಮೀಬಾದ ವಂಸೊ
ಅಮೀಬಾದ ಬುಲೆನಗ ನಿರ್ಲಿಂಗರೀತಿದ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ದಿಗ್ ತಯಾರಾಪುಂಡು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಡ್ ನಡುಬೀಜೊ ಸರಿಯಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಬಾಗೊ ಆಪುಂಡು. ಜೀವರಸೊ ರಡ್ಡ್ ಬಾಗೊ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಕಿನ್ಯ ಅಮೀಬೊಲು ಸ್ರಿಸ್ಟಿಯಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಅಯಿತ ಅಪ್ಪೆಲೆಕೊ ಪರತೊಂದು, ತೆನಸ್‍ನ್ ತಿಂದೊಂದು ಬುಲೆದ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಸಂತಾನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂತಾನೊ ಆಪುನ ಮಾದರಿಗ್ ದ್ವಿದಳನ(ಬೈನರಿ ಫಿಷನ್) ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಅಪ್ಪೆನ್ ಪುಡತ್‍ದ್ ರಡ್ಡಾಪುನೆಡ್ದಾರೊ ಅವು ಇಜ್ಜಿಂದಾಂಡಲಾ ತನ್ನೊ ಸಂತಾನರೂಪೊಡು ದುಂಬರಿಪುನೆಡ್ದಾರ ಅವು ಸೈಪುಜಿಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು
ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಇಂಬೆರ್ ಬರೆಯಿನ ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆದ ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಗ್ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕ್‍ದ್‍ಂಡ್.
ಮೂಕಜ್ಜಿನ ಬಗೆಟ್ ರಡ್ದ್ ಪಾತೆರೊ
ಅಜ್ಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಳ್ಳಿನ ನಡುಟೆ ನಡಪುನ ಸಂಭಾಷಣೆನ್ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಮೊಡೆದ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಪುಳ್ಳಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗ್ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನೊ ಅನಿಸಿಕೆಗ್‍ಳೆನ್ ಪಂಡೊಂದು ಇನಿತ ನರಮಾನ್ಯೆರ್‍ಗ್ ಇಪ್ಪುನ ದಿಂಜ ಬಗೆತ ಗೊಂದಲೊಲನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಪನ್ತೆರ್. ಈ ಕಾದಂಬರಿಡ್ ಬರ್ಪುನ ಮೂಕಜ್ಜಿಗ್ ಒಂಜಿ ಆಚಿರೊದ ಸಾಮರ್ತಿಗೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಎಂಚಿನ ಪಂಡ ಒವ್ವೇ ವಸ್ತುನು ಅತ್ತಂಡ ನರಮಾನ್ಯನ್ ತೂನಗ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಕನೊ ಕಟ್ಟುನೆ. ಪಂಡ ಉಂದು ನಿದ್ರೆಡ್ ಬೂರುನ ಕನೊ ಅತ್ತ್. ಎಚ್ಚರಿಗೆಡ್ ಇಪ್ಪುನಗನೆ ಬೂರುನ ಕನೊ. ಈ ಕಾದಂಬರಿದ ಕಥಾನಾಯಕಿ ಮೂಕಜ್ಜಿ ತನ್ನೊ ಕನೊತ ಬಗೆಟ್ ಆಳ್ ಪುಳ್ಳಿನ ಒಟ್ಟುಗು ಪಂಡೊನುವಳ್. ಈ ಕನೊಕುಲು ನರಮಾನ್ಯನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ದೇವೆರೆ ಸ್ವರೂಪೊದ ಬಗೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಪಾತ್ರೊಲು ಬತ್ತ್ ಪೋಂಡಲಾ ಅಜ್ಜ್ಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೊಲು ದುಂಬಾದ್ ಒರಿಪುಂಡು. ಅಕ್ಲಕ್ಲೆನ ಪಜಿ ನಂಬುಗೆಲು ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ತುಂಬಾಯಿನ ಜನೊಕ್ಲೆ ಕತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ ಇನಿತ ನಮೊಕ್ ಅವು ಕೇನಂದೆ ಪೋದ್ ಕೆಲವು ಯಾತನೆದ ಧ್ವನಿಕುಲೆನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆರ್ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲಾದ್ ಮನಸ್ಸ್‍ಗ್ ತಾಗುಲೆಕ ಪುಟೊಕ್ಲೆಡ್ ಕೊನತ್ತೆರ್. ,
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬೂಕುಲು
ಮೂರ್ತೆ
ತಾರೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ ತಾರಿಡ್ದ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುನೆಕ್ಕ್ ಮೂರ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಲಿ ಮೂರ್ಯರೆ ಪೋನಗ ತುರೆಟ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ಕುಜಿಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕತ್ತಿನ್ ಪತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದು ತಾರೆದ ಕೊಂಬುನು ಕತ್ತಿಡ್ ಕುತ್ತುದು ಐಕ್ ಕಡ್ಯ ಕಬ್ಬೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಮನದಾನಿ ಆ ಕಡ್ಯೊಡು ಕಲಿ ಬೂರ್ದುಪ್ಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಮೂರ್ತೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮೂರ್ತೆ ಮಾನ್ಪುನಕುಲು
ಮೂರ್ತೆತ ಬೆಲೆನ್ ಬಿರುವೆರ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೊಂಜಿ ಕುಲಕಸುಬುಲ ಅಂದ್.
ಕುಜುಲಿ
ಉಂದೆನ್ ಉದ್ದದ ಮಲ್ಲ ಬುಲೆದಿ ತುರೆಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುರೆತ್ತ ಕುಜುಲಿ ಹಗುರ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದ್ ತಾರೆ ಮಿತ್ತರುನಾಯಗ್ ದುನ್ನ ಆವೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ದ್ ತುರೆಟ್ಟೇ ಮಲ್ಪುವೆರ್
ಕಡ್ಯ
ಉಂದು ಮಣ್ಣಡ್ ಮಲ್ಪುನವು, ಕೊಡಪಾನದ ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂತೆ ಚಟ್ಟೆ ಉಪ್ಪುಂಡು
ತರ್ಕತ್ತಿ
ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುನ ಕೊಂಬುನ್ ಮುರಿಯರ ಬೊಡಪುನ ಕತ್ತಿ.
ಕಾರ್ ತಲೆ
ತಾರೆ ಮಿತ್ತರ್ರೆ ಕಾರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್ರೆ ಉಂದೆನ್ ಬೈಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್
ಕೈ ತಲೆ
ತಾರೆ ಮಿತ್ತರ್ರೆ ಕೈಟ್ಟ್ ತಾರೆನ್ ಬಿಗಿತ್ತ ಪತ್ಯರೆ ಉಂದು ಬೋಡು. ಉಂದೆನ್ ಬೈಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬೇಲೆ ವರ್ಗೊ:ಉದ್ಯೋಗ
ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ- ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ
ಉಡುಪಿಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸೊಸೈಟಿಡ್ "ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ" ಪನ್ಪಿನಲ ಒಂಜಿ. ಕಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ಕೋಣೆಡ್ ಶುರುವಾತಿನ ಉಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನಿಕ್ ಏಳ್ ಶಾಖೆಲ್ಡ್ ಬೊಳೆತ್ದ್ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು. ಉಡುಪಿ ಮಿಶನ್ ಕಂಪೌಂಡ್ಡ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆ ಉಂಡು. ಇಂದ್ರಾಳಿ, ಬೈಲೂರು, ಉದ್ಯಾವರ, ಅಂಬಾಗಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಪೆ ಶಾಖೆಲೊಡು ತನ್ನ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು. ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾ
ಜೋಕುಲೆ ಕಬಿತೆ
ಜೋಕುಲೆ ಕಬಿತೆ ಪಂಡ ಜೋಕುಲೆಗಾದ್ ಜೋಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಅತ್ತ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯ್ಡಡ್ದ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿನ ಕಬಿತೆ.ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನೊಡೊಡು ಶಿಶುಗೀತೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಜೋಕ್ಲೆ ಕಬಿತೆ ಸುಲಭದಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಪ್ರಕಾರ.ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆಡ್ ಸುಮಾರು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ಆಂಗ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಠೆ ರೂಪು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ವಾದ. ಭಾರತೀಯಸಂದರ್ಬೊಡು ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕತೆಕ್ಲು,ಜಾತಕ ಕತೆಕ್ಲು,ಜನಪದ ಕತೆಕ್ಲು, ಜನಪದ ಪದಕೊಲು ಸುರುಕು ಇತ್ತ.ಕನ್ನೊಡೊಡು ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ,ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶ ರಾಯೆರ್, ಕಯ್ಯಾರೆರ್ ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅರಳೆರ್ ಕಾರಣ ಕರ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ.ಅಂಚಾದ್ ಕನ್ನಡ ಶಿಶುಗೀತೆ ಜೋಕ್ಲೆ ಕಬಿತೆದ ಉದಯಗ್ ಕಾರಣ ಆತ್ಂಡ್.
ಜೋಕ್ಲೆ ಪದೊಕುಲು
ಕಾರ್ಟೂನ್ ಉಂಡು ಐನ್ ತೂವೆರೆ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಪಂಡ ಮರಟ್ ಅಪಿನ ಕಾಯಿ. ಉಂದೆನ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿನ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಪದ್ದತಿದ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಮಸ್ತ್  ಗಳಸುವೆರ್.
ಮರತ ಪೊಲಬು
ಚಳಿತ ಕಾಲೊಡು ಇರೆಕುಲೆನ್ ತಾಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಇರೆಕುಲು ಉಪ್ಪುನ ಸಾಧಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರ.ಮರ ೮ಮೀಟರ್ಡ್ದ್ ೧೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಮುಟ್ಟ ಬಳಪುಂಡು. ಮರತ ಮೇಲ್ದ ಚೇಕ್ಕೆ ಬೊಳ್ದು ಮಾಸಿದಿನ ಪಚ್ಚೆ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಪೂಕುಳು ಉಪ್ಪುಂಡು ಕಾಯಿಲು ಉರುಟಾದ್ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬುಳೆಯಿನ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದ ಮೈ ನಯವಾದ್ ಮಿಂಚೊಂದುಪ್ಪುಂಡು.ಕಾಯಿನ್ ಸರಿಯಾದ್ ತೂನಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತೋಜುನ ಆಜಿ  ರೇಖೆ(ಗೀಟ್) ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಯಿ ಲುಂಗ್ ನಗ ಕಪ್ಪಾದಿಪ್ಪುಂಡು, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಪುಳಿ ಪುಳಿಯಾದ್. ವಿಟಮಿನ್'ಸಿ' ಜಾಸ್ತಿ ತಿಕ್ಕುನ ಕಾಯಿ .ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮರತ ಚೆಕ್ಕೆ ,ಇರೆ,ಪೂ.ಕಾಯಿ ,ಬಿತ್ತ್,ಬೇರ್ ಮಾತಲ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು
ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದ ಚೂರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸಮ ಸಮ ದೆತ್ತೊಂದು ರಾತ್ರಿ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದೆಲೆರೆ ಪಾಡೊಡು .ಕಾಂಡೆ ಪೊರ್ಲು ಪುರ್ಚಿದ ಅರಿತ್‌ದ್ ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಪುಡಿ ಸೇರ್ಸ ದ್ ತಿನೊಡು ದಪ್ಪವಾದಿತ್ತಿನ ೫-೬ ಪಜಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದ  ಬಿತ್ತ್  ದೆತ್ತೆ ದ್  ಚೂರು ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಸೊನು ಪುಂಟ್ ದ್ ದೆತೊಂದು ಬೊಕ್ಕ  ರಸನು ಕುಂಟುಡು ಅರಿತ್‌ದ್ ಕರ್ಬುದ ಪೇರ್‌ಡ್  ಬೆರೆಸದ್ ಪರೊಡು ನೆಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ನೇರೊಲುದ ಬಿತ್ತ್ ಸಮವಾದ್  ಸೇರಾದ್ ಕುಟ್ಟ್‌ದ್ ನೈಸ್ ಚೂರ್ಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್. ಅರ್ಧ ಟೀ ಚಮಚ ಚೂರ್ಣನು ಅಲೆಟ್ ಕಲಡಾದ್ ದಿನೊಕು ರಡ್ಡ ಸರ್ತಿ ಪರೊಡು
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದ ಉಪಯೋಗೊಲು
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿನ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿದ ಪೊಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಣ್ಣೆ ಕುಜಲ್‌ಗ್ ಎಡ್ಡೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಶಬರಿಮಲೆ
ಶಬರಿಮಲೆ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ದೇವಸ್ತಾನೊ. ಈ ದೇವಸ್ತಾನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಇಡೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆತ ಜನೊಕುಲ್ ಬರ್ಪೆರ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ದೇವೆರೆನ ದರ್ಶನ ಮಳ್ತ್ ದ್  ಪೋಪೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋದು ದೇವೆರೆ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ವೃತೊಟ್ಟು ಇತ್ತ್ ದ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ದುತ್ತೈತೊಲೆನ್ ಪಾಡೊಂದು, ಕಾರ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟು ಪಾಡಂದೆ ಪೋಪೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಉದ್ದೇಶ ಪಂಡ ದೇವೆರೆ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಂಜೆ ಪನ್ಪಿ ಬಾವನೆ ಬರೊಡು ಪನ್ಪಿನವೇ
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ವೃತ
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿನ ಸನ್ನಿಧಾನೋ ಗ್ ಪೋಯರ ಸುರುಕು ೪೮ ದಿನ ವೃತ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಬರೋಡು ಅಪುಂಡು. ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ ದ್ ಚೌಲಿ ನೀರ್ ಮೀದ್ ದೇವೆರೆನ್ ಶರಣು ಲೆಪ್ಪೋಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆಧಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ೪೮ ದಿನ ಮದುಮಾಂಸ ತಿನ್ಯರೆ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ೪೮ ದಿನಾಲ ಕಾರ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟು ಪಾಡಂದೆ ಉಪ್ಪೊಡು. ಮಸ್ತ್ ಶ್ರದ್ದೆ ಭಕ್ತಿ ಡ್ ದೇವೆರೇ ನ ವೃತ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.
ಪಂಬಾ ಗಣಪತಿ
ಉಂಡು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನ. ದಕ್ಷಿಣ-ಉತ್ತರ ದ ಮುಕ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ ಆದ್ ಇ ದೇವಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ಶಬರಿಮಲೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಸುರುಕು ಎ ದೇವಸ್ತನೋಗ್ ಪೋದು ಪೋಪೆರ್ ಪಂಬಾ ಸುದೆನ್ ಕರಿದ್ ಮಿತ್ತ್ ಪೋನಗ ಕನ್ನಿಮುಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನ ತಿಕ್ಕುಂಡ್ ಈ ದೇವಸ್ತಾನೊನು ಪಂಬಾ ಗಣಪತಿ ಪಂದ್ ಲ ಲೆಪ್ವೆರ್. ಮುಲ್ತ ಮುಕ್ಯ ಪೂಜೆ ಅದ್ "ಗಣಪತಿ ಹೊಮಂ"ಉಂಡು.
ಹೋಮಕುಂಡಂ
ಉಂದು ಶಬರಿಮಲೆ ತ ಸನ್ನಿಧಾನೊದ ಎದುರುಡು ಉಂಡು. ಇರುಮುಡಿ ನ್ ತರೆಟ್ ದಿವೊಂದ್ ಕಂತಿನಂಚಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಅಕುಲ್ ಕಂತಿನ ನೆಯಿತ ತಾರಯಿ ನ್ ಈ ಹೋಮಕುಂಡೊಗು ಪಾಡುವೆರ್. ಉಂದು ವರ್ಷಲ ನಡಪುನ ಆಚರಣೆ ಯಾದ್ ಉಂಡು.
ಗುಜರಾತ್
ಗುಜರಾತ್ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯ. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಗಾಂಧಿನಗರ್. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಮುಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಊರು. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಕುಲು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಗುಜರಾತ್‍ದ ಗಡಿ ಭಾಗೊದ ಅಂಚಿಗ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶ ಅಂಚೆನೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಅಂಚೆನೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಂಡು.
ಶಬರಿಮಲೆ
ಬಸ್ಮಕುಲಂ
ಈ ಕೊಳ ಸನ್ನಿದಾನೊಡ್ದು ೧ km ದೂರೊಡ್ ಉಂಡು.ಶಬರಿ ಪನ್ಪಿನ ತಪಸ್ವಿಡ್ದ್ ಶಬರಿಮಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಸ್ಮಕುಲಂ ದ ನೀರ್ ಪವಿತ್ರವಾಹಿನವು ಆದುಂಡು. ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಇಡೆಗ್ ಬತದ್ ಶುದ್ದ ಆದ್ ಪೋಪೆರ್.
೧೮ ಮುಟ್ಟುಲು
ಉಂದು ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆ ದ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಭಾಗ. ೧೮ ಮುಟ್ಟುಲು ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಮಿತ್ತೇರೊಡಾಂಡ ಇರುಮುಡಿ ತರೆಟ್ ಉಪ್ಪೋಡಾಪುಂಡು ಇಜಿಂಡ ೧೮ ಮುಟ್ಟು ಮಿತ್ತರಿಯರೇ ಅಪುಜಿ ಉಂದು ಶಬರಿಮಲೆ ತ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನನ ಅಂಗ ಆದ್ ಉಂಡು.
ಗುಜರಾತ್
ಸಬರ್ಮತಿ, ಟಪಿ ಅಂಚೆನೆ ನರ್ಮದ ನದಿ ಮುಲ್ಪ ಪರಪುಂಡು. ಸಬರ್ಮತಿ ಮುಲ್ಪ ಪರಪುಮ ಮಲ್ಲ ನದಿ. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‍ಡ್ ಗುಜರಾತಿ ಜನಕುಲು ಜಾಸ್ತಿ ಉಲ್ಲೆರ್. ತೆಲುಗು, ತಮಿಳ್, ಕೊಂಕಣಿ, ಒರಿಯಾ, ಮಲಯಾಳ ಅಂಚೆನೆ ಪಂಜಾಬಿ ಪಾತೆರುನ ಜನಕುಲುಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಹಿಂದು, ಇಸ್ಲಾಮ್, ಜೈನೆರ್, ಬೌದ್ಧೆರ್ ಅಂಚೆನೆ ಪೊರ್ಬುನಕುಲು ಈ ರಾಜ್ಯೊಡು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುವೆರ್.
ಶಬರಿಮಲೆ
ಪಂಚ ಶಾಸ್ತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಶಬರಿಮಲೆ ಬುರ್ದು ಅಚ್ಚನ್ ಕೋಯಿಲ್, ಅರಿಯನ್ ಕಾವು, ಕುಲತ್ತುಪುಳ, ಪoಡಾಲಮ್ ವಳ್ಳಿ ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆನ್ ಪಂಚಶಾಸ್ತ್ರ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ವೆರ್. ಈ ೬ ದೇವಸ್ಥನಲು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ನ ಅವತಾರದೋ ಉಪುನ ಶ್ರೀ ಪರಶುರಾಮೆರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಂದೆರ್.
ಪೂಜೆ ನಡಪು ದಿನೊಕ್ಕುಲು
ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ತಾನ ಮಲಯಾಳಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ ದ ಪೂರ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸುರುತ ೫ ದಿನ ಬಾಕಿಲ್ ದೆತ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ನವಂಬರು ೧೫ ತಾರಿಕ್‌ಡ್ದ್ ದಶಂಬರ್ ೨೬ ಮುಟ್ಟ ಸ್ವಾಮಿನ ದರ್ಶನ ಮನ್ಪೋಲಿ. (ಮಂಡಲ ಪೂಜೆ), ಅಯ್ಯಪ್ಪ ನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಭದ ಆಚರಣೆ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (ಜ್ಯೋತಿ ಜನವರಿ) ಬೊಕ್ಕ ವಿಷು (ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪) ಕೆಲಹು ಸಮಯ ಡ್ ಪೂಜೆ ದ ಪೊರ್ತು ಬೆತೆ ದಿನಲ ಅಪುಂಡ್.
ಗುಜರಾತ್
ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಆನಂದಿಬೆನ್ ಪಟೇಲ್. ಇಂಬೆರೆನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆದ್ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಜಿಲ್ಲೆಲು
ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ೨೫ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು
ಮೂಡಾಯಿ
ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನೊ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್ ಮೂಡಾಯಿಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು. ಮೂಡಾಯಿದಂಚನೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ, ತೆನ್ಕಾಯಿ, ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಲ ಉಂಡು. ಸೂರ್ಯೆ ಪುಟ್ಟುನ ಜಾಗೆನ್ ಮೂಡಾಯಿ ಪನ್ಪಪುನೆ. ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನ ಜಾಗೆನ್ ಮೂಡಾಯಿಂದ್ ಪನ್ಪುನೆ.
ದರ್ಮೊದ ವಿಚಾರೊ
ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಸೂರ್ಯೆ ದಿಕ್ಕ್‌ದ ಅದಿಪತಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇ
ಉಂದು ತುಲುತ ಒಂಜಿ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ. ಇ ತುಳು ವರ್ಣಮಾಲೆತ ಮೂಜನೆ ಅಕ್ಷರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಇ ತುಳುತ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ ಅಕ್ಷರೊ. ಇ ಬುಕ್ಕ ಈ ಜತೆ ಸೇರಾತ್ ಅಕ್ಷರೊ. ಅಂಚಾದ್ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯೊಡು ಇ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಉಂಡು.
'ಇ' ಅಕ್ಷರೊದ ರೂಪಾಂತ
ಇ ಕಾರ ಅಕ್ಷರೊ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂಜನೆತ ಶತಮಾನೊತ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿತ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರೊದ ಮೂಜಿ ಬಿಂದುಲೆ ರೂಪೊಡಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿ.ಶ. ರಡ್ಡನೆದ ಶತಮಾನೊತ ಶಾತವಾಹನೆರೆ ಕಾಲೊಡು ರೂಪೊಡು ಇಸೇಸೊ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿಜಂಡಲಾ ಬಿಂದುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ್. ಐನ್ನೆತ ಶತಮಾನೊಗ್ ಕದಂಬೆರೆ ಕಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದು ಮಾಯಾದ್ ಸೇರೊನುನ ರಡ್ಡ್ ವೃತ್ತೊಲೆ ತಿರ್ತ ಮೈಟ್ ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲು ದುಂಬರಿಂಡ್. ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವೃತ್ತೊಲು ಅಗೆಲೊ ಆಂಡ್. ಒರ್ಂಬನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರೆ ಕಾಲೊಡ್ ಬಲತ ಮೈಟ್ ವೃತ್ತೊದ ತಿರ್ತ್‍ ಮುಟ್ಟ ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಷರೊಗು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೂಪೊ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲು ಮಾತ್ರೊ ಅಂಚನೆ ದುಂಬರಿಂಡ್. ಪತ್ತೊಂಜನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್ ಲಿಪಿಡ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲಾ ಬಲತ್ತ ಮೈತ ವೃತ್ತೊಗು ಸೇರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಕೋಡಿದ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡಿದ ಆಕಾರೊನು ಪಡೆಂಡ್. ಪದಿಮೂಜಿನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಸಮಯೊಗು ಅಕ್ಷರೊದ ಆಕಾರೊ ತಿರೊ ಅಂಡ್. ಬಲತ್ತ ಮೈತ ಕೊಂಡಿದ ಕೊಡಿ ತಿರ್ತ್ ಬಗ್ಗ್‌ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಇಸೇಸೊ ಬದಲಾವಣೆಲ್ ಇದ್ಯಾಂತೆ ಉಂದೇ ರೂಪೊಡು ದುಂಬರಿಂಡ್.