cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ
ದಂತಕತೆತ ಲೆಕೊ
ಸಪ್ತಸ್ತ್ರೀಯೆರೆಡ್ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಮೂಲ್ಕಿ ಸೀಮೆದ ಶಾಂಭವಿ - ನಂದಿನಿ ನದಿಕ್‌ಲೆನ ಸಂಗಮೊಡು ಪಂಚಲಿಂಗೊಡು ನೆಲೆಯಾಪಾಲ್. ಮಲಬಾರ್‌ದ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿ ಮುಲಕಿಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಲ್ತೊದಿತ್ತೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ದೋಣಿಡ್ ಸಾಮಾನು ಪಾಡ್‌ದ್ ಮಾರಿಯೆರೆ ಪೊವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದೋಣಿ ಮೂಲ್ಕಿನ್ ಮುಟ್ಟುನಾಗ, ಅವು ಶಾಂಭವಿ ಸುದೆತ ನಡುಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ತಡೆಯಾದ್ ಉಂತುಂಡು. ತುದೆತ ನೀರ್‌ಡ್ ನೆತ್ತೆರ್‌ದ ಬಣ್ಣೊ ತೋಜಿಂಡ್. ಸುದೆತ ಪ್ರವಾಹೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಐನ್ ಲಿಂಗಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೋಜೆದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಲೆಡ್‌ದ್ ತಡೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿಗ್ ಪೋಡೆಗೆಯಾಂಡ್. ಭಕ್ತಿಡ್ ನಮಾಝ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೋಣಿಡ್ ಜೆತ್ತಿತ್ತೆರ್. ದೇವಿ ಕನೊಟ್ ತೋಜಿದ್ 'ಮುಲ್ಕಿದ ಸಾವಂತೆರ್‌ನ ಸಹಯೊಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಾದ್, ಬೈಲ ಉಡುಪೆರ್‌ನ ಮುಖೇನ ಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ಪಾವೊಂದುಪ್ಪೊಡು' ಪ್ಂಡ್‌ದ್ ಅಂಬರವಾಣಿಯಾಪುಂಡು. ಜೈನ ವಂಶೊದ ದುಗ್ಗಣ್ಣ ಸಾವಂತೆರ್ ಮುಲ್ಕಿ ಸೀಮೆದ ಒರ್‌ಂಬ ಮಾಗಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವೈಭವೊಡ್ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಲ್ತೊದಿತ್ತೆರ್. ಬಪ್ಪೆ, ರಾಜೆರೆ ಬೀಡ್‍ಗ್ ಪೋದ್ ನಡತಿನ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ಪೂರ ಪಂಡೆ. ಸಾವಂತೆರ್ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿನ ಖರ್ಚ್‌ರ್ದ್ ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಬೇಲೆನ್ ಮಲ್ಪಾದ್, ಸೀಮೆದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ಖರ್ಚಿಡ್ ಗುಡಿಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡಿಯೆರ್. ಬೈಲ ಉಡುಪೆರೆನ್ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿರ್ದ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬಪ್ಪನಾಡು ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ದೇವಿನ ಶಕ್ತಿ
ಹರಿ ಕಾಳಿದೇವಿನ ಶಾಂತಿಗಾದ್ ಲೋಕದ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಧರ್ಮಪಾಲ ಪನ್ಪಿ ಬಾಲಕನ್ ಉಂಡುಮಲ್ಪುವೆ. ಭಗವತಿ ದೇವಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ತಿನ ಧರ್ಮಪಾಲೆ ಸಸಿಹಿತ್ಲುಡ್ದ್ ಮುಲ್ಕಿ ಸೀಮೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಧರ್ಮಪಾಲನ್ ಪರೀಕ್ಷೇ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪೊಡು ಶಾಂಭವಿ ಸುಧೆ ಬರಿಟ್ ಬಯ್ಯದ ಪೊರ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಡೆ ಬತ್ತಿನ ಧರ್ಮಪಾಲ ಸ್ತ್ರೀ ಲೆತ್ತ್‌ದ್ ಬಯ್ಯಡ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಪೋಯೆರೆ ಪನ್ಪೆ, ಸ್ತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಎಂಕ್ ಎರ್‌ನಲಾ ಪೋಡಿಗೆ ಇಜ್ಜಿ ಲೋಕದ ಜನಕುಲು ಎನ್ನ ಜೋಕುಲು ಇಲಾ ಎನ್ನ ಮಗೆ ಪನ್ನಾಗ, ಧರ್ಮಪಾಲ ಕೋಪೊಡು ಸ್ತ್ರೀಕ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ಪೋನಾಗ ಭಯಂಕರವಾಯಿನ ಯುದ್ಧ ನಡಪುಂಡು. ಧರ್ಮಪಾಲೆನ ಸಾಹಸೊಗ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ದುರ್ಗೆಯು ‘ಬೋಡಾಯಿನ ವರ ಕೇನ್’ ಪನ್ಪೆರ್. ಧರ್ಮಪಾಲ ದೇವಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ವರಕೇನ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ದೇವಿ ಧರ್ಮಪಾಲನ್ ‘ತನ್ನ ಗೃಹ ರಕ್ಷಕ ಆಯೆರೆ’ ಪನ್ಪೆರ್. ಧರ್ಮಪಾಲಗ್ ದೇವಿ ನಿಜ ರೂಪ ತೋಜಾಯೆರ್. ಧರ್ಮಪಾಲ ಮಾಪು ನಟ್ಟೊಂದು ಬಪ್ಪನಾಡ್‌ದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಆಪೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಭಕ್ತೆರಾಯಿನ ಕುಂದಾಯ ಬಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಚ್ಚು ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾಂತಬಾರೆ-ಬೂದಬಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯರ್‌ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಲಡಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ಏರ್‌ಲಾ ಸೋಪಂದಿನಪಗ ದುರ್ಗೆ ಪ್ತತ್ಯಕ್ಷೆ ಆದ್ ತನ್ನ ಭಕ್ತೆರಾಯಿನ ಬಾರೆನಕುಲು ಇತ್ತಿನ ಸೀಮೆಗ್ ನಿಕುಲು ಬರೊರ್ಚಿ, ನಿಕುಲು ಉಪ್ಪುನಡೆ ಬಾರೆರ್ ಬರ್ಪುಜೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಾಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಿಲ್ಲವ ವೀರೆರ್ ಒಂಜಾದ್ ಅಕ್‌ಲಕುಲೆನ ಊರುಗ್ ಪೋಪೆರ್.
ಪರಕೆದ ಶಕ್ತಿ
ಚೇಳಾರುಗುತ್ತುದ ದುಗ್ಗು ಪುದರ್‌ದ ಪೊಣ್ಣ್‌ನ್ ಕಟೀಲು ಗುತ್ತುದ ನಾರಾಯಣ ನಾಯ್ಕ್‌ಗ್ ಮದಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷ ಜೋಕುಲಾವಂದಿನೆಕ್ಕ್ ಬಪ್ಪನಾಡ್‌‌ಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪರಕೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆನ್ ಬಾಲೆ ಆಂಡ್ ಆಯೆನೇ ಮಂಜಣ್ಣ ನಾಯ್ಕ್.
ವರ್ತಮಾನೊಡು ನಡಪುನವು
ಬಪ್ಪರೆನ ವಂಶದಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಅಕ್‌ಲೆನ ಪೂರ್ವಜರೆನ ಇಲ್ಲಾಲೆ ಉಲ್ಲೆರ್. ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿಗ್ ಮಾನಾದಿಗೆಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಅಕ್‌ಲೆನ ಇಲ್ಲಾಲ್‌ರ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದಾನಿ ಸುರುತ ಗೌರವದ ಪ್ರಸಾದೊನು ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿನ ವಂಶದಕುಲೆಗ್ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆಯಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾದ್ ದೇವಿಗ್ ಪೂ ಪರ್ಂದ್ ಕೊರ್‌‌ಪೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಡ್ ಬಪ್ಪನಾಡ್‌ದ ಡೋಲು ದೇವತೆನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವೊಡ್ ಬಾರ್ಸಾವೆರ್.
ಯಕ್ಷಗಾನ
ದೇವಿನ ಮಹಿಮೆದ ಕತೆ ಆಯಿನ "ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ" ಕರಿನ ೪೦ ವರ್ಷೊರ್ದ್ ಇಂಚಿ ಆಟದ ಒರುಟ್ಟು ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು.
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನಡಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ಸವೊಲು
ಬಿಸು, ಪತ್ತನಾಜೆ, ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಸೌರ ಋಗುಪಾಕರ್ಮ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಅನಂತ ವ್ರತ, ಧನು ಪೂಜೆ, ಮೂಡುವಾಳು ಉತ್ಸವ, ಬಲಿ ಉತ್ಸವ ಸೇವೆಲು, ಧ್ವಜರೋಹಣ, ಪೇಂಟೆ ಸವಾರಿ, ಆಯನದ ಉತ್ಸವ, ಕೊಪ್ಪಲೋತ್ಸವ, ಬಾಕಿಮಾರ್ ದೀಪೋತ್ಸವ, ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ, ಪರ್ಬೊ, ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ, ದೀಪೋತ್ಸವ, ಕೆರೆ ದೀಪೋತ್ಸವ, ಪಗೆಲ್ ರಥರೋಹಣ, ರಾತ್ರೆ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ, ಅವಬೃತ ಇಂಚ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಕುಲು ನಡಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ
ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ, ಸುರ್ಯ
ಸುರ್ಯ, ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ ಮಣ್ಣ್ ದ ಪರಕೆದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿನ ಸುರ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುದ ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಿಲೆ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳೊಗ್ ಕಯ್ತಲಿಪ್ಪುನ ಉಜಿರೆರ್ದ್ ನಾಲ್ ಕಿ.ಮೀ. ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಅಂಚನೆ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿರ್ದ್ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡುಂಡು.
ಮಣ್ಣ್ ದ ಪರಕೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಈ ದೇಲಾಯೊಡ್ ಬಕುತೆರ್ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ತ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾದ್ ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರನೆಗಾದ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್‍ತ್‍ದ್ ತಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ದಿಗಾದ್ ತಾನ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತಿನ ರೀತಿದ ಮಣ್ಣ್ ದ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನೊಗ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸುರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಸಿಸ್ಟವಾಯಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊ. ಬೊಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರ್, ಕಾಸ್, ದವಸ-ದಾನ್ಯ ಉಂದೆನ್ ಒವೆನ್ಲಾ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರಂದೆ ಮಾಂತ ದುರ್ಲಬ ಸಂದರ್ಬೊಡ್ ಸುಲಬೊವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಮಣ್ಣ್ ರ್ದೇ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪನೆ ಮಲ್ಪಿನವು ಈ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ವಿಸೇಸತೆ.
ಪರಕೆ ಬೂಟುನ ಪದ್ದತಿ
ಬಕ್ತೆರ್ ತಾನ್ ನೆನೆತಿನ ಸಂಕಲ್ಪೊ ಈಡೇರಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಪರಕೆನ್ ಬೂಟೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಈ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಉದಾರನೆಗ್ ಒರಿ/ಒರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೊಡುಂದು ಎನ್ನ್ ದ್ ಅವ್ ಸಂಕಲ್ಪ ನಿರ್ವಿಗ್ನವಾದ್ ನೆರವೇರ್ಂಡ ಸುರ್ಯ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೆವೆರೆಗ್ ಪರಕೆನ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ದೇವೆರೆನ ಸನ್ನಿದಿಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒಲ್ಪಲ ತನ್ನ ಮನಸ್‍ಡ್ ಸಂಕಲ್ಪೊನ್ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲ್ ದ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂರ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ತಾರಾಯಿ, ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಅರಿ ಬುಕ್ಕ ಐನ್ ರೂಪಾಯಿ ಕಾಣಿಕೆದೊಟ್ಟುಗು ಪರಕೆನ್ ಬುಟೊಲಿ. ಇಂಚನೇ ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗ್ ತೊಟ್ಟಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಬಾಗ್ಯೊಗ್ ಆಣ್-ಪೊಣ್ಣನ ಗೊಂಬೆ, ಬರವುಗ್ ಪುಸ್ತಕ - ಪೆನ್ನ್, ದೇಹಾರೋಗ್ಯಗ್ ನರಮನಿನ ಆಕೃತಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೈ, ಕಾರ್, ಹೃದಯ, ಕಿಡ್ನಿ, ಇಂಚ ಅಂಗಾಂಗೊಲು, ಗಾಡಿ ದೆತೊನುನ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಗಾಡಿಲು ಕಾರ್, ಬಸ್ಸ್, ಇಮಾನ, ಗುವೆಲ್ ಬೋರ್ ತೋಡೊಡ್ ದುಂಬು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತ್ಮಡ ಗುವೆಲ್, ಬೋರ್‍ವೆಲ್ ಇಂಚ ಸಾರ ಮಣ್ಣ್ ದ ಪರಕೆನ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾವೆರ್. ಬಕುತೆರ್ ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ ಕೊರಿನ ಪರಕೆನ್ ಮದ್ಯಾನ ಮಹಾಪುಜೆರ್ದ್ ದುಂಬು ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಪರಕೆದ ಬನೊಕ್ಕು ಕೊನೊದು ಅಲ್ಪ ಪರಕೆದಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಬನೊಟ್ಟು ಜೋಡ್ಪಾವೆರ್. ಪರಕೆದ ರುಪೊಡು ಕೊರ್ಪಿನ ಗೊಂಬೆಲು ದೇವೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ದುಂಬು ದರಿಯರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅವೆಕ್ಕಾದ್ ಮಾಂತ ಬಕ್ತಾದಿಲೆಗ್ ಅನುಕೂಲ ಆವೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ದೇವಸ್ತಾನೊಡೇ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯೊ
ಮಣ್ಣ್ ದ ಪರಕೆಗ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ 'ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ' ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡಿಪ್ಪುನೈಕ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗ್ ಸುರ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. 'ಸುರ್ಯ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬರ್ರೆಲಾ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಒರ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಗನೊಟ್ಟು ಕಾಡ್‍ಗ್ ತಪ್ಪು ಕನವರೆಗ್ಂದ್ ಪೋದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ತಪ್ಪು ಕಡ್ಪುನಗ ತಪ್ಪುದ ಇಡೇಟ್ ಇತ್ತಿನ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಕತ್ತಿ ತಾಗ್‍ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ರಟ್ಟುಂಡು. ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಗನ್ ಓ ಸುರೆಯಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಜೋರುಡೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸುರೆಯ, ಸುರಿಯ, ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ಆ ಲಿಂಗ ರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವಸ್ತಾನೊನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು.
ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಪರಕೆಬನ
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಸುಮಾರ್ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಲೆಕೊನೆ ನಡೆತಿನ ಗಟನೆ ಆತಿನ ಜಾಗೆ ಅವ್ವೇ ಕಾಡ್ ದ ಮದ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಪರಕೆಬನ. ಅಲ್ಪನೇ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಕತ್ತಿ ತಾಗ್‌ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ರಟ್ಟಿನ ಗಟನೆ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಮೂಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಆ ಪ್ರೇಸೊಡು ಬೃಗು ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆದ್ ಲಿಂಗ ರೂಪೊಡು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ನಿಲೆ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಋಸಿಕುಲೆನ ತಪೋಬೂಮಿಯಾದಿತ್ತಿನವು ದೇವೆರ್ ಒಲಿಯಿನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಲಾಂತರೊಡ್ ತಪ್ಪು ಕಡ್ಪಿನ ಪೊಂಜೊವ್‍ನ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೊದ ಜನಕ್ಲೆನ ಗಮನೊಗ್ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ತಾನೊನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆಲಾ ಆ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ದಿನೋಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಬಕ್ತೆರ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ತಿನವೆನ್ ಆ ಲಿಂಗೊದ ಸುತ್ತ ಜೋಡ್ಪಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಬಕುತೆರೆಗ್ ಪಗೆಲ್‍ಡ್ ಮಾತ್ರ ಈ ಪರಕೆ ಬನೊಗ್ ಪೋಪಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.
ನಾಗಬನ
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಲಬಾಗೊಡ್ ಒಂಜಿ ನಾಗಬನ ಉಂಡು. ಉಲ್ಪ ನಾಗದೇವೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಂಚಮಿ, ಷಷ್ಠಿ ಅಂಚನೆ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಗ್ ಮುಲ್ಪ ವಿಸೇಸ ಪೂಜೆಲಾ ನಡಪುಂಡು.
ದೈವಸಾನಿದ್ಯ
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಲಬಾಗೊಡ್ ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ ಇಂಚ ಸುಮಾರ್ ದೈವೊಲೆನ ಸಾನಿದ್ಯ ಉಂಡು. ವರ್ಸೊದ ಜಾತ್ರೆದಪಗ ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ ಈ ದೈವೊಲೆಗ್ ನೇಮೋತ್ಸವಲಾ ನಡಪುಂಡು.
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಕೆರೆ
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ೫೦ ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಒಂಜಿ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 70X80 ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಕೆರೆ 35 ಅಡಿ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಕೆರೆತ್ತ ಮದ್ಯೊಡ್ ಇಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಂಟಪ ಉಂಡು. ಮರಿಯಲಡ್ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ನೀರ್ ದಿಂಜಿದ್ ಮಂಟಪ ತೋಜುಜಿ. ಮಾರ್ಚಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ನಡೆಪಿನ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಜಾತ್ರೆದ ಸಮಯೊಡ್ 'ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ-ಉತ್ಸವ' ನಡಪುಂಡು, ಆ ಸಂದರ್ಬೊಡ್ ಈ ಮಂಟಪೊಡು ಶ್ರೀ ದೇವೆರೆನ ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು.
ಪುಂಡಿ
ಗಳಸುನ
thumb|200px|ಗಸಿಟ್ ಮುರ್ಕಾದಿನ ಪುಂಡಿ ನೆನ್ ಬೊಳಂತ್ಯೆ ಅರಿ, ಅತ್ಂಡ ಉರ್ಪೆಲ್‌ದ ಅರಿಟ್‌ಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪುಂಡಿ ದ್ ಐಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ತಿಂದಿಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆ
ಅರಿನ್ ೫-೬ ಗಂಟೆ ಪೊರ್ತು ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದುಲರ ಪಾಡೊಡು. ಬೊದುಲಿನ ಅರಿಕ್, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಬಂದೊನು ಬೊಕ್ಕ ಮಾಜಾದ್ ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ತೊಂದುರುಡ್ ಬೇಯಿಪಾವರ ದೀವೊಡು. ನನಲಾತ್ ರುಚಿ ಬೋಡಾಂಡ ತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ, ವಂತೆ ಮುಂಚಿ ಪಾಡುಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಮಾಸದ ಕಜಿಪು, ತರಕಾರಿ ಕಜಿಪು, ಚಟ್ನಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಜಪ್ಪು ಲಾಯಿಕ್ ಆಪುಂಡು.
ಪುಂಡಿದ ಬಗೆಕುಲು
ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
ಸುರುಕ್ಕು ಅರಿ ನ್ ಕಡೆದ್ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತೊನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತೊಂದುರುಡು ಬೈಪಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಮರುವಾಯಿನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೈಪಾವೊಡು ಮುಂಚಿ, ತಾರಯಿ, ದಾಸೆಮಿ, ಜೀರಿಗೆ ಪೂರ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಮರುವಾಯಿಗ್ ಪಾಡೊಡು. ಅವು ಕೊದ್ದಿನಗ ಅಯ್ಕ್ ಪುಂಡಿ ನ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್.
ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಅರಿ, ಉಪ್ಪು, ತಾರಾಯಿ ಉಂದೆನ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬಂದ ಗಟ್ಟಿ ಆದ್ ಇಪ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ನೀರ್ ದೀವೊಡು. ಅವ್ವು ಕೊದ್ದಿದ್ದ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುಂಡಿನ್ ಕೊದಿಯುನ ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ನೀರ್ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡು.
ಸುರುಕ್ಕು ಅರಿನ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ಡ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬಂದೊನು ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ತೊಂದರ್ ಕರಟ್ಟ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಚಿ, ತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ, ದಾಸೆಮಿ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅರೆಪುನು ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಕೊದ್ಯಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪುಂಡಿ ನ್ ಅಯ್ಕ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಅರೆಪುದ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್
ಅಲತೆ
ಒಂಜಿ ಕೈತ ಐನ್ ಬಿರೆಲ್‌ನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದಾನಗ ಅಯಿತ ಉಲಯಿ ಪತ್ತುನಾತೆನ್ ಒಂಜಿ ಪುಂಡಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆ
ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆ ಪಂಡ ದುಂಬು ಪ್ರೆಸ್‍ಲೆಡ್ ಬೂಕು ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಅಕ್ಷರೊಲೆದ ಅಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬೂಕು, ಲೆಪ್ಪೊಲೆ ಪೂರಾ ಕಲ್ಲಚ್ಚಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆ
ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆ ಅಚ್ಚಿದ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸೀಸನ್ ನೀರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬೋಡಾಪಿ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮುದ್ರಣ/ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಗಲಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಚ್ಚಿ ಮೊಳೆತ್ತ ಮುದ್ರಣ ಉಂತುದು ಪೋಂಡು. ಮುದ್ರಣ ಕಲೆತ ಇತಿಹಾಸನ್ ತೂಂಡ ಮುದ್ರಣೊಗು ಲೋಹೊರ್ದು ಮಲ್ತ್ ನ ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆಕುಲೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುನ ದುಮಬು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರ ಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಕೆತ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕಲ್ಲ್ ಅಚ್ಚಿ ಮಾಲ್ತೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿ ವಿಷಯ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಎರಕದ ಅಚ್ಚಿನ್ ನಾಡ್ ಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಬೇಲೆಗ್ ಸೀಸ ಬಾರಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ ಲೋಹ ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೆರಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಕು ವಾ ಲೋಹನ್ ಉಪಯೋಗಿಸದ್ ಮೊಳೆಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಪನ್ಪುನವು ಬಂಗ. ಬಹುಶಃ ಬಿಸ್ಮತ್ ಪನ್ಪಿ ಮೂಲ ಲೋಹನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರಯೋಗೊಗು ಬಳಸ್‍ದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು.
ಅಚ್ಚಿದ ಇತಿಹಾಸೊ
ದುಂಬು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಶಾಯಿ ಪೂಜಿದ್ ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಕಜಿ ದೀದ್ ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಯಿನ್ ಮೀರರ್ ಇಮೇಜ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೊಳೆತ ಲೋಹ ಕಮ್ಮಿ ಚೆಚ್ಚೊಡು ಕರವೊಡು. ಅಂಚ ಕರಯಿನ ಲೋಹನ್ ಎರಕ ಮೈವುನಗ ವಾರೀತಿದಲಾ ಅಡಚಣೆ ಬರಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಸರಾಗ ವಾದ್ ಪರತೊಂದು ಪೋವೊಡು. ಲೋಹ ಅಕ್ಷರ ಮೋನೆದ ಪೂರ್ಣ ಎರಕೊಗು ಸರಿಯಅದಸ್ ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಚ್ಚಿದ ಒತ್ತಡನ್ ತಡೆಪುನ ಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಲೋಹೊಗು ಉಪ್ಪೊಡು. ಬಾರಿಬೇಗ ಕರದ್ ಪೋಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಈ ಮಾತ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಗಮನೊಡು ದೀವೊಂದು ಲೋಹವಿದ್ಯೆಡ್ ಪಳಗ್‍ನಕ್‍ಲ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸೀಸ, ತವರ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟಿ ಮೊನಿ ಬೋಡಾಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಸೀಸ 621º ಫ್ಯಾ. ಉಷ್ಣತೆಡ್ ಕರವುಂಡು. ಬಾರಿಬೇಕ ತನಿಪುಂಡು. ಭೂಮಿರ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ನ ಸೀಸದ ಅದಿರು, ಸೀಸ ಬೊಕ್ಕ ಗಂಧಕದ ಮಿಶ್ರಣೊರ್ದು ಕೂಡ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶುದ್ಧ ಮಲ್ತ್ ನ ಸೀಸ ಬಾರಿ ಮೆತ್ತನೆ ಅಂಚಾದ್ ಅಕ್ಷರೊದ ಮೋನೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಎರಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಗ್ಯ ವಾಯಿನ ಲೋಹಅತ್ತ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆಕ್ಕ್ ಅವು ಒಂಜೇ ಸರಿ ಆವಂದ್. ತವರ 449º ಫ್ಯಾ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಮೃದುವಾದ ಲೋಹವಾದರೂ ಸೀಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಜಿಗುಟಾದ ಲೋಹ. ತವರವನ್ನು ಸೀಸದೊಡನೆ ಉಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಾಂಡ ಸೀಸ ಗಟ್ಟಿಯಾಪುಂಡು. ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಪುಡಾದ್ ಪೋಪುನ ಸ್ವಭಾವನ್‍ಲಾ ಕಳೆವೊಂದು ಮುದ್ರಣಕಾಲೊಡು ಅಕ್ಷರೊಲು ಪುಡಾದ್ ಪೋವಂದಿಲೆಕೊ ತಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿನ್ ತವರ ಸೀಸೊಗು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಲೋಹೊನು ಕರನಗ ತವರ ಆ ಲೋಹನ್ ನೀರ್ ದ ರೋಪೊಗು ಕನಯೆರೆ ಕಾರಣ ಅಪುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅಕ್ಷರದ ಮೋನೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೇ ಎರಕ ಮೈಪೆರೆ ಸಹಾಯಕ ಅಪುಂಡು.
ಅಚ್ಚಿದ ಇಲ್ಲ್
ಅಚ್ಚಿದ ಇಲ್ಲ್ ಪಂಡ ಪ್ರೆಸ್. ಮೂಲು ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆ ನ್ ಬೋಡಾಪಿ ಲೆಕೊ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಿಸಾದ್ ಬುಕುಲೆನ ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊ
ತೇರೆದ ಕೊಡಿತ್ತ ಚಟ್ನಿ
ತೇರೆದ ಕೊಡಿತ್ ಮಲ್ಪುನ ಚಟ್ನಿನ್ ತೇರೆದ ಕೊಡಿತ್ತ ಚಟ್ನಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಉಂದು ಪೂರಾ ಸಮಯೋಡ್ಲಾ ಮಲ್ಪುನ ಚಟ್ನಿ. ಗಂಜಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಾರಿ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. thumb|ತೇರೆ ಮರ
ಇತಿಹಾಸ
ದುಂಬುದಕುಲು ತೇರೆದ ಮರತ ಅಡಿಕ್ ಪೋನಗ ಮೈಕೈ ಕಿರ್ಬುಂಡು, ಬಾಪುಂಡು, ಮರೆ ತಾಗಂಡ ಪುಡಿ ಆವೋಂದು ಇತುಂಡು. ಕೆಯಿತ್ತ ಕಂಡಗ್ ಉಂದೆತ್ತ ತಪ್ಪು ಪಾಡ್ಂಡ ಕುಂರ್ಬಿಲ್ ಪೋಪುಂಡು. ಯೇರ್ ಜೋಕುಲು ಇಪ್ಪುನಗ ತೇರೆದ ಕೊಡಿತ ಕೊಡಿ ಮರ್ದ್ ಪರಿನಕುಲು ಮರತ ಅಡಿಕ್ ಪೊಂಡ ದಾಲ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಅಕಲ್ನ ನಂಬಿಕೆ.
ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
right|thumb|ತೇರೆ ಪರ್೦ದ್
ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಸುರುಕ್ಕು ತೇರ್‌ದ ಕೊಡಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ನೀರ್ ಡ್ ದೆಕ್ಕದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸರಿ ಬೇಯ್ಪಾವೋಡು. ಬೊಕ್ಕ ಇರೆನ್ ದೆತ್ತದ್, ಐಕ್ ಬೊಳ್ಳುಲ್ಲಿ, ದಾಸೆಮಿ, ಜೀರಿಗೆ, ತಾರಾಯಿ, ಮುಂಚಿ, ಪುಲಿ ಪೂರ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಐಕೊಂಜಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀಯೋಡು. ರುಚಿಕ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡೋಡು.
ಪರ್ಕೆದಡಿ
ಪರ್ಕೆದಡಿ ಪುನ ಜೆಪುಡಾಯಿನ ಜಾಗೆನ್ ಪರ್ಕೆದಡಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒರಿ ಜೂವೊ ಬುಡಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಮಾತ ಸೇರ್ದ್ ಆಯನ ಬಾಯಿಗ್ ಈರ್ ಸೊರ್ಗೊಗೇ ಪೋಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಏರಾಂಡಲಾ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಮುಟ್ಟದಕುಲು ಬರಿಯೆರಾವಂದೆ ಇತ್ತೆರ್ಂಡ ಇಲ್ಲದಕುಲೇ ಆಯನ ಪುದರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪಿ ಕ್ರಮೊಲಾ ಉಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಆಯೆ ಕೋನೆಡ್ ಪ್ರಾಣೊ ಬುಡ್ದಿತ್ತೆಂಡ ದೆರ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್ದ್ ಚಾವಡಿಡ್ ಜೆಪುಡಾವೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಬತ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಪುನ ತೂಯೆರೆ ಅಂಚನೆ ಪುನತ್ತ ಕೆಲಸೊ ಮನ್ಪೆರೆ ಸುಲಬೊ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ದೃಷ್ಟಿಡ್. ಮಾತೆರ್ಲಾ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕ ಕಾಟೊ ಗೂರುದು, ಪುನ ಮೀಪಾದ್, ಪುನತ್ತ ಐತೊ ಆದ್ ಬಾಯಿಗ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ದು ಪುನನ್ ಕೊನೊ ಪೋದು ಪೊತ್ತಾಬೆರ್. ಪುನತ್ತ ನಡು ಕೂಡೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಬರ್ಪೆ. ಅಪಗ ಸೈತ್ನಾಯನ ಬುಡೆದಿ ,ಮಗಲ್, ಕೈತಲ್ದ ಕುಟುಂಬೊದ ಪೊಂಜೆನಕುಲು ಒಂಜಿ ತಡ್ಪೆಡ್ ಪುನತ್ತ ತರೆ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ಗಡಿಟ್ಟ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀತಿ ದೀಫೋ, ತರೆ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ದಿ ಅರಿಬಾರ್, ಊದು ಬತ್ತಿ, ಲೋಬಾನೊ ಇಂಚ ಮರಣೊದಾಡೆ ಎಂಚಿನ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್ದೆರಾ ಅವೆನ್ ಮಾತ ದಿಂಜಾದ್ ಈ ಮಗನ ತರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದೀಪೆರ್. ಅವೆನ್ ಆಯೆ ತುಂಬೊಂದು ಪೋದು ಕಾಟೊಗು ಪಾಡ್ಬೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗ್ ಪರ್ಕೆದಡಿ ಪೂಜುನೆಂದ್ ಪುದರ್. ಪರ್ಕೆ ಪಂಡ ಜೆಪ್ಪಿ ಪಜೆ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದೇ ಪುನ ಜೆಪುಡಾಯಿ ಪಜೆತ್ತ ಅಡಿ ಪೂಜುನಿ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ತೊ ಬತ್ತ್ದಿಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇಂದೆನ್ ಪಡಿಕ್ಕೆದಡಿಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪಿ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.
ಶಂಕರ್ ನಾಗ್
ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ (೧೯೫೪-೧೯೯೦) ಕನ್ನಡ ನಾಟಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಿನೆಮಾ ರಂಗೊಡು ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ನಟೆ ನಿರ್ದೇಶಕೆ.
ಜನನ ಬುಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿತ್ತ್‌ದ್ ಮುಂಬೈಗ್ ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ, ಮರಾಠೀ ಚಿತ್ರರಂಗ ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊದಡೆ ಶಂಕರ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ದೋಸ್ತಿನಕುಲೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ಕಥೆ ಬರೆಯಿನ ಮರಾಠೀ ಸಿನೆಮಾ ೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಂಡ್.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೇಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಶಂಕರ್, ತಬಲಾ, ಕೊಳಲು, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಮ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ಕಲ್ತೆರ್.
ಶಂಕರ್, ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನೆಮಾ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್. ಈ ಸುರೂತ ಸಿನೆಮೊಗೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನೆಮಾಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೨ ವರ್ಷ, ೯೦ ಡ್ದ್ ದಿಂಜ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂಬೆರ್ ತ್ರಿಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನೆಮಾ ಗೆದ್ದ ಮಗ. ಅಣ್ಣೆ ಅನಂತ್‍ನಾಗ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರೊಲು: ಮಿಂಚಿನ ಓಟ, ಜನ್ಮ ಜನ್ಮದ ಅನುಬಂಧ ಬೊಕ್ಕ ಗೀತಾ. ಉಂಬೆರ್, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಡ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ಕೆಲವು: ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ, ಅಂಜು ಮಲ್ಲಿಗೆ. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ, ದೂರದರ್ಶನಗಾತ್ರ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್(ಆರ್ ಕೆ ನಾರಾಯಣ್ ಬರೆದಿನ) ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾಮಿ ಪುದರ್ ದ ರಡ್ಡ್ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೆರ್. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗುಂಬೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್, ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ, ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಪಂಡಿತೆರ್, ವಿಮರ್ಷಕೆರ್- ಮೊಕುಲು ಮಾತೆರೆಡ್ದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ.
ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸಾರೊ
ಶಂಕರೆರ್ನ ಬುಡೆದಿ ಅರುಂಧತಿನಾಗ್. ಉಂಬೆರ್‌ಲಾ ಸಿನೆಮಾ ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆ. ಇರುವೆರ್ಲ ಪರಸ್ಪರ ಮೋಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರ್. ಶಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರುಂಧತಿ- ಇರುವೆರ್ ಸೇರ್ ದ್ ಸಂಕೇತ್ ಪುದರ್ ದ ಹವ್ಯಾಸೀ ನಾಟಕ ತಂಡೊನು ಕಟ್ದ್, ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ನಾಟಕೊಲೆನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದ್ ಗೊಬ್ಬಾಯೆರ್. ಐಟ್ ಕೆಲವು: ಅಂಜುಮಲ್ಲಿಗೆ, ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್, ಸಂಧ್ಯಾಛಾಯಾ, ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ, ಆಟ ಬೊಂಬಾಟ, ನಾಗಮಂಡಲ...ಇತ್ಯಾದಿ. ನಾಟಕೊಡು ಇತ್ತಿನ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಆಸಕ್ತಿಡ್ದಾವರ, ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಆವರ ಬೋಡಾದ್, ಸಕಲ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ನಾಟಕ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಎನ್ನ್ ದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯರೂಪೊಡು ಬರ್ರೆ ದುಂಬೇ ಶಂಕರ್, ಸಾದಿ ಅಫಘಾತೊಡು ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್! ಆಂಡ, ಆರೆನ ಬುಡೆದಿ ಅರುಂಧತಿ, ನಾಟಕ ಮಂದಿರದ ಬೇಲೆನ್ ದುಂಬರಿಪಾಯೆರ್. ರಂಗಶಂಕರ ಪುದರ್‌ದ ಈ ಮಂದಿರ ಇತ್ತೆ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಜೆ. ಪಿ. ನಗರೊಡು ನಡತೊಂದು ಉಂಡು.
ನಿರ್ದೇಶನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು
ಶಂಕರ್‌ನಾಗ್, ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನ ಒಂದು ಮುತ್ತಿನ ಕಥೆ ಚಿತ್ರೊನುಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ನಂದಿ ಬೊಟ್ಟೊಗು ರೋಪ್ ವೇ, ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಮೆಟ್ರೊರೈಲ್- ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗ್ಡೇರೆನ ಗಮನಗ್ ಕನದಿನಿ ಶಂಕರ್‌ನಾಗ್ ವೊವ್ವೆ ರೀತಿದ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯದಾಂತೆ, ಆ ಕಾಲೊಡೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಲು ಆರೆನ ಮನಸ್ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ನಗ ಶಂಕರೆರ್ ಒರಿ ಸಾಮನ್ಯ ಸಿನೆಮಾ ಕಲಾವಿದೆ ಅತ್ತ್ಂದ್ ಪಣೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗ:ಪೊಂಜೊ ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ಉಂದೊಂಜಿ ಪೊಸ ವರ್ಗೊ
ಗಗ್ಗರ
ಗಗ್ಗರ ದೈವದ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಲೆ‌ಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ದೈವ ನರ್ತನೊದ ಸಮಯೊಡು ಕಾರ್‌ಗ್ ಕಟ್ಟುನ ಗೆಜ್ಜೆದಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್. ಉಂದು ಒಡೊದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಲಯಿಡ್ ಗಿಜಿ ಗಿಜಿ ಸಬ್ದ ಬರ್ಪುನ ಕಾಯಿಲು ಉಪ್ಪುವ.
ಗಗ್ಗರದೆಚ್ಚಿ
ಕಾರ್‌ಗ್ ಗಗ್ಗರ ದೀಪುನೆ, ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ಕೈಟ್ ಗಗ್ಗರ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಅಬ್ಬರೊಡು ನರ್ತನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಗಗ್ಗರೊದ ಬೂಳ್ಯ ದೆತ್ತೊಂದ್ ಸುಮಾರ್ ಕೈ ಬಾಸೆಡ್ ತಾನ್ ಗಗ್ಗರ ಕಟ್ಟುನ ಬಗೆನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಕೊಟ್ಟು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಪರ್ಬೊ
ತುಳುವೆರ್ ಮಾಂತ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊನುಲಾ ಪರ್ಬೊಂದು ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪರ್ಬೊದ ಅರ್ಥೊ
ತುಳುಟ್ಟು ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌(Festival)ಗ್ ಪರ್ಬೊ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾತೆರೊ‌ತ ಪರ್ವ ಪಣ್ಪಿ ಪದೊಡ್ತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪರ್ಬ ಪನ್ಪಿನವು ಪರ್ವ ಪದೊತ್ತ ತದ್ಭವ ಒರು.
ಬಿಹಾರ
ಬಿಹಾರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯ. ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೩ನೇ ಸ್ತಾನ ಬುಕ್ಕ ಇಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಾಟ್ನಾ. ಬಿಹಾರದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಪ.ಬಂಗಾಳ ಬುಕ್ಕ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ದೇಸೊ ಉಂಡು. ಬಿಹಾರದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಹಿಂದಿ ಆಂಡಲಾ ಬಿಹಾರಿ, ಮೈಥಿಲಿ, ಮಾಗಧಿ ಬುಕ್ಕ ಭೋಜ್‌ಪುರಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಪಾತೆರೊಗು ಬುಕ್ಕ ಬರೆವರ ಗಲಸುವೆರ್.
ನಮ ದೇಸೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಿಹಾರಗು ಮಾಮಲ ಸ್ತಾನೊ ಉಂಡು. ನಮ ದೇಸೊದ ಸುರುತ ರಾಜವಂಸೊ ಆಯಿನ ಮೌರ್ಯ ರಾಜವಂಸೊ ಪುಟ್ಟುದು ದೇಸೊರ್ಮೆ ಬುಳೆಯಿನ ಉಂದುವೇ ರಾಜ್ಯೊಡು. ಈ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಉಂದುವೇ ಬಿಹಾರದ ಇತ್ತೆದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಾಟ್ನಾ ಆದುಂಡು. ನಮ ದೇಸೊಡ್ದು ಎಚ್ಚ ಪರದೇಸೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಇಪ್ಪುನ, ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಅನುಸರಿಸಾವುನ ಧರ್ಮವಾಯಿನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೊ, ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪುಟ್ಟಿಂಡ್.
ಪುದರ್
ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯೊ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೊದ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಓಲು ತೂಂಡಲಾ ಬೌದ್ಧೆರೆನ ವಿಹಾರೊ(ಬುದ್ಧ ಮಂದಿರೊ)ಲು ತೂವರ ಸಿಕ್ಕುವ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಪುದರ್ ಬಿಹಾರ ಪಂದ್ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು
ಅಡೆಮೀನ್
ಅಡೆಮೀನ್ ಪನ್ಪುನ ಕಡಲ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೀನ್, ಉಪ್ಪುದ ಮೀನ್. ಉಪ್ಪುದ ಮೀನ್ ಏರ್ತೆದ ಸಮಯೊಡು ಚೀಪೆ ನೀರ್‍ಗ್ ಪೋಪೊ. ಆಂಡ ಚೀಪೆ ನೀರ್‍ದ ಮೀನ್ ಉಪ್ಪು ನೀರ್‌ಗ್ ಪೋಂಡ ಹೆಚ್ಚ ಸಮಯೊ ಬದ್‍ಕುಜೊ. ಕೆಲವು ಮೀನ್‍ಲು ಚೀಪೆ ನೀರ್‌ಡ್‍ಲಾ, ಉಪ್ಪು ನೀರ್‌ಡ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪುವೊ. ಮೀನ್‍ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧೊ ಉಂಡು.ಕಡಲ್‌ದ ಮೀನ್ ಸುದೆ ಕೆದುಕುಲೆಡ್ ಬದುಕುಜ. ಅಡೆ ಮೀನ್ ಕಡಲ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೀನ್. ಉಂದೆನ್ ಕಜಿಪ್ಪು, ಕಾಯಿನೆ, ಉನುಂಗದ್ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುನೆ, ಸುಟು ಪಾಡ್‍ದ್ ಗಮಜಿದೊಟ್ಟುಗು ತಿನ್ಪೆರ್. ಬಾರಿ ರುಚಿತ್ತ ಮೀನ್ ಅಡೆಮೀನ್.
ಮೂಂಕು
ಮೂಂಕು : ಇಂದೆನ್ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ (ನೋಸ್, ಕನ್ನಡೊಡು ಮೂಗು) ಪನ್ಪೆರ್. ಸರ್ರೊದ ರಚನೆಡ್ ಮೂಂಕು ಕಶೇರುಕಲೆಡ್ ಬಾಯಿದ ಸಂಯೋಗದೊಟ್ಟುಗೆ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಗಾದ್ ಗಾಳಿನ್ ಉಲಯಿಗ್ ಬುಡಿಯರ ಬುಕ್ಕೊ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನ ಒಟ್ಟೆಲೆಗ್ ಅವಕಾಸೊನು ಮಲ್ತ್‌ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಮೂಂಕುದ ಪಿರವುಡು ವಾಸನೆನ್ ದೆತೊನುನಂಚಿತ್ತಿನ ಲೋಳೆಪೊರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸೈನಸ್‍ಲು ಉಂಡು. ಮೂಂಕುದ ಒಟ್ಟೆದ ಪಿರವು, ಗಾಳಿ ಪಚನ ವ್ಯವಸ್ತೆದೊಟ್ಟುಗೆ ಪಟ್ಟೊನ್ಯೆರೆ ಆವಂದಿನ ಗಳಕುಹರದ ಮೂಲಕ ಪರಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಸುಲು ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ ಬುಡುಪ್ಪುನ ವ್ಯವಸ್ತೆದ ಒರಿನ ಬಾಗೊಗು ಆಮ್ಲಜನಕನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ರಚನೆ
ಮೂಗು ಉಸಿರಾಟೊಗು ಇಂದೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ಯವಾದ್, ವಾಸನೆ ದೆತೊನ್ಯರೆ ಶಬ್ದೊದ ಉಚ್ಚಾರನೆಗ್ ಮಾತ್ರೊ ಮೀಸಲಾಯಿನ ಅಂಗೊ. ಸಸ್ತನಿಲೆಡ್ ಮಾತ್ರೊ ಮೂಂಕು ಬಾಯಿದ ಅಂಗೊಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆದುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಪಟ್ಯೊಪುಸ್ತಕ ಲೇಕನೊಲು ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ಕುತ್ತರಿ
ಕುತ್ತರಿ ಪಂಡಾ, ಕೋರಿ ಕೆತ್ತಿ ಒಡೆತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಪೆರಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಪತ್ರ್ ಪಾಡ್ಯೇರೆ ಬೋಡಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು. ಉಂದೆನ್ ಬೂರು/ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ಮೊಡೆದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ರೂಪ
ಬೂರ್ದ ಬಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಮಲ್ಲ, ಕುರ್ಕಿಲ್ಡ್ ಎಲ್ಯಾ, ಅರ್ದ ಕುರ್ಕಿಲ್‌ದ ಲೆಕ ಉಪ್ಪಂಡು.
ಉಪಯೊಗ
ಕೋರಿ ಸಾಂಕುನಕುಲು ಕೋರಿದ ಕಿನ್ನಿಲೇನ್, ಮಲ್ಲ ಕೋರಿದೊಟ್ಟುಗು ಕೂಡೂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಸಾಂಕುಜೇರ್, ದಾಯೇ ಪಂಡಾ ಮಲ್ಲ ಕೋರಿಲು ಕಿನ್ನಿಲೆಗ್ ದೊಂಕುವ ಅತ್ಂಡ ಕಿನ್ನಿಲೇಗ್ ಮೊಟ್ಟುವ, ಅಂಚೇನೇ ಕೋರಿದ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಕಕ್ಕೆ, ಗಿಡಿ, ಮುಂಗುಲಿ, ಪಕ್ಕಿಸಾಲೇ ಕೊನೊಪ,ಆಯಿಕಾದ್ ಕೋರಿದ ಕಿನ್ನಿಲೇನ್ ಮಲ್ಲೇ ಆನೇಟಾ ಕುತ್ತರಿಡ್ ಪತ್ರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸಾಂಕುವೆರ್. ಕೋರಿ ಸಾಂಕೇರೇ ಕುತ್ತರಿ ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಆಪುಂಡ್.
ಗುರ್ಕೆ
ಗುರ್ಕೆ ಉಂದೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನೀರ್ ಜಿಂಜುವುನ ಪಾತ್ರೊ. ನೆಕ್ಕ್ ಮಂಡೆಂದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್, ಕನ್ನಡೊಟ್ ಗುಡಾಣ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಹಂಡೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೊಡು ಉಂದೆನ್ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಇತ್ತೆ ಅಲಿಮ್ಯೂನಿಯಮ್, ಪಿತ್ತಳೆ, ಸ್ಟೀಲ್ ಡ್ ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೆಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಎಲ್ಲಿ ಪಂಡ ನಾಲ್ ಕೊಡಪಾನ ನೀರ್ ಪತ್ತುನಾತ್, ಮಲ್ಲ ಮಂಡ ೧೦-೧೫ ಕೊಡಪಾನ ನೀರ್ ಪತ್ತುನಾತ್ ಮಲ್ಲಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್
ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್ (ಪುಟ್ಟು: ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯)ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ಹಿಂದಿ ಚೇಣಲ್ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಸಂಧ್ಯಾ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ದಿನೈಕ್ ಪುಗಾರ್ಮೆನ್ ಪಡೆದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕ ಬರವು
ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ಮೇರ್ ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯ ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ದೆಹಲಿದ ರಜಪೂತ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೇರ್ ಪಂಜಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ ಇಸಯೊಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಮದಿಮೆ
ದೀಪಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾಯಿನ ರೋಹಿತ್ ರಾಜ್ ಗೋಯಲ್ ಮೆರೆನ್ ೨ ಮೇ ೨೦೧೪ ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ
ಮಾಣಿ
ಮಾಣಿ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೊಕುದ ಒಂಜಿ ಊರು ಮಾಣಿ ಪನ್ಪುನ ಊರು ಕುಡ್ಲಡ್‍ದ್  ಪುತ್ತೂರುಗ್ ಪೋನಗ ೩೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮುಲ್ಪನೇ ಮೈಸೂರು-ಮಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಗಳೂರು ರಾಜಮಾರ್ಗೊ ತೆಲದ್ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಾಲ್ ಸಾರ ಮುಟ್ಟ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಾಣಿದಕ್ ಲೆಗ್ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ತಾಲೂಕು ಕೆಂದ್ರ. ವಿಟ್ಲ ಕಸಬಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೆಶನ್.
ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್
ಮಾಣಿ ಇತ್ತೆ ಮಲ್ಲ ಊರಾದ್ ಬೊಲೆತ್ಂಡ್. ಮಾಣಿ ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್ ಆತ್ಂಡ್. ಮಾಣಿ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ನೆಟ್ಲಮುಡ್ನೂರ್, ಪೆರಾಜೆ, ಅನಂತಾಡಿ, ಬರಿಮಾರ್, ಬುಡೋಳಿ ಪನ್ಪುನ ಊರುಲು ಉಲ್ಲ. ಮಾಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಉಂಡು. ದುಂಬು ಉಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತಿಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಪಶುಕುಲೆನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಉಂಡು. ಮಾಣಿ ಡ್ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಎಳನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಪನ್ಪುನ ಶಾಲೆ, ಇತ್ತೆ ಪಿ,ಯು.ಸಿ ಮುಟ್ತ ಅತ್ಂಡ್. ಬೇತೆ ಶಾಲೆಲ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಮಾಣಿ ಶಾಲೆಡ್ ನಡಪುನ ಶಾರದಾ ಪೂಜೆ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ.
ಮಾಣಿದ ಬಿರ್ಸೆರ್
ಮಾಣಿದ ಊರುದ್ದು ಮಾಣಿ ಆನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ ಪನ್ಪುನ ಪಾರುನ ಬಿರ್ಸೆ, ಕಬಡ್ಡಿದ ಉದಯ ಚೌಟ, ಶಶಿ ಪೂಜರಿ, ಹಬೀಬ್ ಪನ್ಪುನ ಜವನಿಯೆರ್ ಪುದರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೇತನ್ ರೈ ಮಾಣಿ ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದೆ.
ಮಾಣಿದ ಸಂತೆ
ಮಾಣಿಡ್ ಶನಿವಾರ ಬೊಲ್ಪುದ್ದು ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮುಟ್ಟ ಸಂತೆ ನಡಪುಂಡು. ಮಾಣಿಡ್ ಮೂಜೆ ಮಾರ್ಗ ಸೇರುನ ಜಾಗೆಡ್ ಸಂತೆದ ಕಲ ಉಂಡು. ಸಂತೆಗ್ ಭಾರಿ ಜನ ಸೆರುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ನುರ್ಗೆ ತೊಪ್ಪು
thumb|right|200px|ನುರ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪು
ನುರ್ಗೆ ಮರತ ಸೊಪ್ಪುನು ನುರ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪು ಪನ್ಪೇರ್. ನುರ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಸೊಪ್ಪು. ಉಂದೆತ್ತ ಮೂಲ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಆಂಡಲಾ, ಐತ ನಿಜವಾದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡೊಡು, ಭಾರತ ದೇಶದ ಆಗ್ರಾ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖೊನು ಇತಿಹಾಸಕಾರೇರ್ ಮಲ್ದೇರ್. ನುರ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪುನು ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶೊಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಆಯುರ್ವೇದ ಮರ್ದ್ಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೋಂದು ಬರೋಂದುಲ್ಲೇರ್.
ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪು ರಫ್ತು
ಇಡೀ ವಿಸ್ವೊಡು ನುಗ್ಗೆ ರಫ್ತು ಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಭಾರತ ದೇಸೊಗು ನಂ.೧ ಸ್ಥಾನ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್
ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದಿನಿ ಜನವರಿ ೨೩, ೧೮೯೭ ಕ್ ನೇತಾಜಿ ಪಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆತೆರ್ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯ ಜನನಾಯಕೆರೆಡ್ ಒರಿ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರೆನ ವಿಚಾರೊಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಯಿನ ಮೆರ್ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ ಪೊರಂಬಾಟೊಡು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್
ಮೇಘಾಲಯ
ಮೇಘಾಲಯ ನಮ ದೇಸೊದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊದ ಸಪ್ತ ಸಹೋದರಿಯರು ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಮೇಘಾಲಯಲಾ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್. ಇತ್ತೆದ ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಬಾಗೊಲಾಯಿನ ಖಾಸಿ-ಜೈಂತಿಯ ಬೊಟ್ಟ ಪ್ರದೇಸೊ ಬುಕ್ಕ ಗಾರೋ ಬೊಟ್ಟ ಪ್ರದೇಸೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ೨೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉದಿತ್ ಬತ್ಂಡ್. ಮೇಘಾಲಯದ ತೆಂಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಉಂಡು. ಬಡಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯೊ ಉಂಡು. ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯೊಗು ಮೂಡಾಯಿದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅಡ್ಡ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೨೨,೪೨೯೨ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ನೇ ಕಾನೇಸ್ಮಾರಿಡ್ ತೆರಿಲೆಕ, ೨೯,೬೬,೮೮೯ದಾತ್ ಉಂಡು. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯೊ ೨೪ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ೧೨ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಈ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಲ್ಲ. ನಮ ದೇಸೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಎಚ್ಚ ತಂಪು ಇಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯೊ ಮೇಘಾಲಯ. ತೆಂಕಾಯಿ ಖಾಸಿ ಬೊಟ್ಟೊಡು ಎಚ್ಚ ತಂಪು ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಆದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ವರ್ಸೊಗು ೧೨,೦೦೦ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಬರ್ಸೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ರಾಜ್ಯೊದ ಸುಮಾರ್ ಮುಕ್ಕಾಲ್ ಬಾಗೊ(೭೦%) ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಸೊ ಉಂಡು.
ಜಯಂತಿ
ಜಯಂತಿ ಮೇರ್ (೧೯೪೫-೨೦೨೧) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ನಟಿಕುಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ಒಟ್ಟುಗು ಆಜಿ ಭಾಷೆದ ಸಿನೆಮೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸಯಿನ ಜಯಂತಿ ಕನ್ನಡೊಡು ೧೯೦ ಚಿತ್ರೊಲೆಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸ್‌ದೆರ್. ೧೯೬೮ಟ್ ತೆರೆಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್‌ನ ವೈ.ಅರ್. ಸ್ವಾಮಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೇನು ಗೂಡು ಸಿನೆಮಾದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿನ ಜಯಂತಿ ಮೇರೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ 'ಕಮಲ ಕುಮಾರಿ'. ಅಯಿಕ್ಕ್ ದುಂಬು ಜಗದೇಕ ವೀರನ ಕಥೆ ಚಿತ್ರೊಡು ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರಡು ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಬುಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೇರ್ ೧೯೬೫ತ 'ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ' ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್‌. 'ಎರಡು ಮುಖ'(೧೯೬೯), 'ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಮಾಂಗಲ್ಯ'(೧೯೭೬),'ಧರ್ಮ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿತು'(೧೯೮೧), 'ಮಸಣದ ಹೂವು' (೧೯೮೫),'ಆನಂದ್'(೧೯೮೬) ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾದ್ ಐನ್ ಸರ್ತಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೆಂತೊಂದೆರ್. ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರೊಡು ಜಯಂತಿ ಮೇರ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಭಿನಯ ಕೊರ್ತೆರ್‌.
ತೀರ್‌ನೆ
೭೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಜಯಂತಿ ಮೇರ್‌ ಅರೆನ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇಲ್ಲಲ್ ಸೋಮವಾರ, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ತಾನಿ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಆರ್‌ ಒಂತೆ ದಿನಕುಲೆಡ್ ಉಸಾರ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಇತ್ತೆರ್.
ಹೆಚ್ಚಿಗೆದ ಮಾಹಿತಿಗಾದ್
ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿನಕುಲು
ಬಲೂಚಿ ಬಾಸೆ
thumb| ಪೂರ್ವ ಬಲೂಚಿನ್ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಬಲೂಚಿ, ಬಲೋಚಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಲೂಚಿ ( بلۏچی) ಸುರುಕಾದ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನೊದ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಪಾತೆರುನ ವಾಯುವ್ಯ ಇರಾನ್‌ದ ಬಾಸೆ. ಇಂದೆತ ಜತೆಟ್ಇ, ಓಮನ್, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿದ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯೊಲು, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಪಂಚೊದ ಬೇತೆ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ಈ ಬಾಸೆನ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ ಪಾತೆರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಬಾಸಾ ರೂಪಾಂತರೊ(ಎಥ್ನೋಲಾಗ್ )ಲೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ ಸಂಕ್ಯೆ 8.8 ಮಿಲಿಯನ್. ಈ ಪೈಕಿ 6.28 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಡುಲ್ಲೆರ್. ಬಲೂಚಿ ಪಡ್ಡಾಯಿದ ಇರಾನ್ ಉಪಗುಂಪುಗ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಅಯಿತ ಮೂಲೊ ಅಪ್ಪೆನಾಡ್ ಮಧ್ಯ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಪ್ರದೇಸೊದ ಸುತ್ತುಡು ಇಪ್ಪುಂದ್ ಊಹೆ.
ವರ್ಗೀಕರಣೊ
ಬಲೂಚಿ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಯಾದ್ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊದ ಶಾಕೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಇರಾನ್‌ದ ಬಾಸೆಯಾಯಿನ ಇಂದೆನ್ ವಾಯುವ್ಯ ಗುಂಪುಡು ವರ್ಗೀಕರಿಸದೆರ್. ಗ್ಲೋಟೊಲಾಗ್ 4 ಬೇತೆ ಪ್ರಬೇದೊಲೆನ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸವುಂಡು, ಅವು ಕೊರೊಶಿ, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬಲೂಚಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಡಾಯಿ ಬಲೂಚಿ ("ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ಬಲೂಚಿ" ಪಂಡ್‍ದ್ ಉಪಗುಂಪು ಮಾಲ್ತ್‌ದೆರ್), ಬುಕ್ಕೊ ಪಡ್ಡೋಯಿ ಬಲೂಚಿ, "ಬಲೋಚಿಕ್" ಗುಂಪುದ ಅಡಿಟ್, ಬಲೂಚಿ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಲಾಂಗ್ವೇಜ್, ಕೊರೋಶಿಯನ್‌ನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ದೀಡೊಂದ್ಂಡ್ಇ, ಆಂಡ ISO 639-3 ಅಕೇರಿದ 3 ಪ್ರಬೇದೊಲೆನ್  ವರ್ಗೀಕರಿಸವುಂಡು.
ಸ್ವರೊಲು
ಬಲೂಚಿ ಸ್ವರ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಕನಿಸ್ಟೊ ಎನ್ಮೊ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್ಂಡ್: ಐನ್ ದೀರ್ಗೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯವು. ಉಂದು /aː/, /eː/, /iː/, /oː/, /uː/, /a/, /i/ ಬುಕ್ಕೊ /u/. ಎಲ್ಯ ಸ್ವರೊಲು ದೀರ್ಗ ಸ್ವರೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತೊ ದ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನೊ ಗುಣಮಟ್ಟೊನು ಹೊಂದ್ಂಡ್. ಕರಾಚಿಡ್ ಪಾತೆರುನ ವೈವಿದ್ಯೊ ಮುಕ್ಯವಾದ್ /ẽː/ ಮತ್ತು /ãː/ ಅನುನಾಸಿಕ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ತ್ಂಡ್.
ವ್ಯಂಜನೊಲು
ಮೂಡಾಯಿ ಬಲೂಚಿಡ್, ತಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಏರುವಿಕೆದ ವ್ಯಂಜನೊಲು [pʰ tʰ ʈʰ t͡ʃʰ kʰ] ಮತ್ತು [wʱ] ದಂಚ ಪದೊತ ಸುರೂತ ಸ್ತಾನೊಡು ಅಪೇಕ್ಷಿತೊ ದ್ವನಿತಂಚ ಸಂಬವಿಸವುಂಡುಂದು ಗುಮನೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ದ್ವನಿ ಇದ್ಯಾಂತಿನ ನಿಲುಗಡೆಲು, [f θ x] ಬುಕ್ಕೊ ದ್ವನಿತ ನಿಲುಗಡೆ [β ð ɣ] ಗಾದ್ ಸ್ವರೊ ಸಮ್ಮಂದೊ ಸ್ತಾನೊಡಿಪ್ಪುನ ನಿಲುಗಡೆಲೆ ದ್ವನಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. /n l/ [n̪ l̪] ದಂತ್ಯೊ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್‍ನೆ.
ಸ್ವರೊಬೇದೊ
ಪ್ರಶ್ನಾರ್ತಕೊ ಪದೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಹೇಳಿಕೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸ್ನೆಲು ವಾಕ್ಯೊದ ಅಕೇರಿಡ್ ಸ್ವರೊಡ್ದ್ ನಿರೂಪಿತ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರಸ್ನಾರ್ತಕ ಪದ ಇದ್ಯಾಂತಿನ ಪ್ರಸ್ನೆಲು ವಾಕ್ಯೊದ ಅಕೇರಿಡ್ ಎಚ್ಚಾಪುನ ಸ್ವರೊಡ್ದ್ ನಿರೂಪಣೆ ಆಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯಒದ ಅಕೇರಿ ಸರತ್ತ್‌ಗ್ ದುಂಬಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಮನ್ವಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅದೀನೊ ಸರತ್ತ್‌ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಎಚ್ಚಾಪುನ ದ್ವನಿನ್ ಹೊಂದುವೊ. ವಾಕ್ಯೊದ ಸ್ವರೊ ಬೂರುನೆದ ಅಕೇರಿದ ಷರತ್ತು.
ವ್ಯಾಕರಣೊ
ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಪದ ಕ್ರಮೊ ವಿಸಯ-ವಸ್ತು-ಕ್ರಿಯಾಪದೊ ಆದುಂಡು. ಬೇತೆ ಅನೇಕೊ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಬಾಸೆದಂಚ, ಬಲೂಚಿ ಕೂಡ ವಿಬಜಿತೊ ಚುರುಕುತನೊನು ಹೊಂದ್ಂಡ್. ಬೂತಕಾಲೊದ ರಚನೆಲೆನ್ ಬುಡ್ತ್ ವಿಸಯೊನ್ ನಾಮಕರನೊಂದ್ ಗುತ್ತೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದೊದ ವಿಸಯೊನ್ ಓರೆಯಾದ್ ಗುರ್ತಿಸದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿಯಾಪದೊ ವಸ್ತುದೊಟ್ಟುಗೆ ಸೇರ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಬಲೂಚಿ, ಮಸ್ತ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೊ ಇರಾನ್‌ದ ಬಾಸೆದಂಚ, ಪಿರಾಕ್ದ ಇರಾನ್‍ದ ಲಿಂಗೊ ಎತ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಕಲೆವೊಂದ್ಂಡ್.
ಸಂಕ್ಯೆಲು
ಬಲೂಚಿ ಸಂಕ್ಯೆ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಹೋಲುಂಡು. ಮ್ಯಾನ್ಸೆಲ್ ಲಾಂಗ್‌ವರ್ತ್ ಡೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರೊ, ಬಲೂಚಿ ಸುರುಟು ಪದ್ರಾಡ್ ಸಂಕ್ಯೆಲೆನ್ ಬರೆಪೆದೆರ್.
ಉಪಬಾಸೆಲು
ರಡ್ಡ್ ಮುಕ್ಯ ಉಪಬಾಸೆಲು ಉಲ್ಲೊ : ಮಾಂಡ್ವಾನಿ (ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ) ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ಲೆ ಉಪಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಡೊಮ್ಕಿ (ತೆನ್ಕಾಯಿ) ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ಲೆ ಉಪಬಾಸೆ. ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆದ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ದಿಂಜ ಮಹತ್ವ ಆತ್‌ಜಿ. ಒಂಜಿ ಎತ್ಯಾಸೊ ಪಂಡ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿದ ಉಪಬಾಸೆದ ವ್ಯಾಕರಣೊದ ಅಕೇರಿಗ್ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ಲೆಗ್ ಹೋಲಿಸಂಡ ಕಡಮೆ ಬಿನ್ನೊ. ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕೊ ಉಪಬಾಸೆ ಕೊರೊಶಿ, ಇಂದೆನ್ ಫಾರ್ಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಕಶ್ಕೈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೊರೊಶಿ ಬಲೂಚಿ ಪ್ರಬೇದೊಲೆಡ್ ವ್ಯಾಕರಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಗಂಟ್‌ಡ್ ತನೊನ್  ಪ್ರತ್ಯೇಕೊ ಮಲ್ತೊಂದ್ಂಡ್.
ಬಲೂಚಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸರ್ಬಾಜ್ ಬಲೂಚಿಗ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ವರ್ಣಮಾಲೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಬರವುದ ವ್ಯವಸ್ತೆ
ಬಲೂಚಿ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟ್ ಲಿಕಿತ ಬಾಸೆಡ್ ಇದ್ಯಾಂಡ್, ಬುಕ್ಕೊ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ಕಡೆಟ್ ಬಲೂಚಿನ್ ಬರೆಯರ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಲಿಪಿನ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ಬಲೂಚಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲೆಡ್ ನಾನಲಾ ಬಲೂಚಿ ಪಾತೆರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅದಿಕಾರಿಲು ಸುರುಟು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿದೊಟ್ಟುಗ್ ಬಲೂಚಿನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊದ ರಚನೆದ ಬುಕ್ಕೊ, ಬಲೂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವರ್ಣಮಾಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್. ಬಲೂಚಿದ ಸುರೂತ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊ ಗುಲ್ಬಾಂಗ್ ಮೀರ್ ಗುಲ್ ಖಾನ್ ನಾಸಿರೆರೆಡ್ದ್ 1951 ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಂಡ್. ಸಯಾದ್ ಜಹೂರ್ ಷಾ ಹಶೆಮಿ ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿದ ಬಳಕೆದ ಬಗೆಟ್ ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಒನ್ ಬರೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಇರಾನ್‌ಡ್ ಬಲೂಚಿ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಂದ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಯೆರ್. ಉಂದು ಅಕ್ಲೆಗ್ 'ಬಲೂಚಿದ ಫಾದರ್ತಂ' ಬಿರ್ದ್‌ನ್ ಕೊನತ್ ಕೊರ್ಂಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿನ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಗಳಸ್‌ದೆರ್. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನೊಡು, ಬಲೂಚಿನ್ ನಾನಲಾ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆದಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್ ಬರೆತೆರ್.
2002ಡ್, ಬಲೂಚಿಡ್ ಗಳಸುನ ಲಿಪಿನ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಯರ ಸಹಾಯ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಮ್ಮೇಳನೊನು ನಡಪಾಯೆರ್.
ಪಿರಾಕ್‌ದ ಬಲೂಚಿ ವರ್ಣಮಾಲೆ
ತಿರ್ತ ವರ್ಣಮಾಲೆನ್ ಸೈಯದ್ ಜಹೂರ್ ಷಾ ಹಶ್ಮಿ ಆರ್ ಬಲೂಚಿ ಸಯಾದ್ ಗಂಜ್ ( سید گنج ನಿಗಂಟ್‌ಡ್ ಗಳಸ್‌ದೆರ್. ಬಲೂಚಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ನ್ ರಚಿಸವುನೆ ಮುಟ್ಟ, ಉಂದು ಬಲೂಚಿನ್ ಬರೆಯರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂದೆನ್ ನಾನಲಾ ಅಪಾಪಗ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.
آ، ا، ب، پ، ت، ٹ، ج، چ، د، ڈ، ر، ز، ژ، س، ش، ک، گ، ل، م، ن، و، ھ ہ، ء، ی ے
ಪ್ರಾಮಾಣಿತೊ ಪರ್ಸೋ-ಅರೇಬಿಕ್ ವರ್ಣಮಾಲೆ
ಬಲೂಚಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸರ್ಬಾಜ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಯಿನ ಬಲೂಚಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್ 29 ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ಂಡ್. ಉಂದು ಪರ್ಸೋ-ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉರ್ದುದ ಕೆಲವು ಗ್ಲಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಡ್ದ್ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಕೆಲವೊರೊ ಬಾಲೋ-ರಬಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಾಲೋರಾಬಿಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು, ಇನಿ ಬೇಲೆತ ನಿಲೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಓದ್‌ನ ಜನೊಕ್ಲ್ ಗಳಸುನ ಆದ್ಯತೆದ ಲಿಪಿಯಾತ್ಂಡ್.
ಲ್ಯಾಟಿನ್ ವರ್ಣಮಾಲೆ
ತಿರ್ತ ಲ್ಯಾಟಿನ್-ಆದಾರಿತೊ ವರ್ಣಮಾಲೆನ್ "ಬಲೂಚಿ ರೋಮನ್ ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿ" (ಉಪ್ಪಸಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸ್ವೀಡನ್, 28-30 ಮೇ 2000) ಬಗೆಟ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊ ಅಳವಡಿಸದ್ಂಡ್.
a á b c d ď e f g ĝ h i í j k l m n o p q r ř s š t ť u ú v w x y z ž ay aw (33 ಅಕ್ಷರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡ್ ಕೂಡಕ್ಷರೊಲು)
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
<references group="" responsive="1">
ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್ ನಲ್ಲಿ  Balochi ಪ್ರವಾಸ ಕೈಪಿಡಿ (ಆಂಗ್ಲ)
ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ ೩
ಚಂದ್ರಯಾನ ಪಂಡ ಚಂದ್ರನಾಡೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇಚಾರ ತೆರಿಯೆರೆಗಾದ್ ಬೂಮಿರ್ದ್ ಬಾನೊಗ್ ಕಡಪುಡುನಾ ಚಂದ್ರ ವಾನೊ. ಉಂದು ನರಮಾನಿದಾಂತಿನ ಚಂದ್ರ ಶೋಧಕ.
ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO)ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಚಂದ್ರಯಾನ -೩ ನ್ ಜುಲೈ ೧೪ -20೨೩ಡ್ ಬಾನೊಗ್ ರಾಪಯೆರ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ಸತೀಶ್‌ ಧವನ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದು ಈ ಗಗನನೌಕೆನ್(ಎಲ್‌ವಿಎಂ೩)ರಾಕೆಟ್ ಮುಕಾಂತ್ರೊ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಂದ್ರನ ನೆಲನ್ ಶೋಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತ ತನ್ನನೆ ಆಯಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಚಂದ್ರಯಾನ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಉತ್ತೇಜನ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಉಂದು ಜುಲೈ ೧೪ಕ್ ೨-೩೫ ಕ್ಕ್ ರಾಯಿನ ಮಾರ್ಕ್ ೩ ರಾಕೆಟ್ ವಿಕ್ರಂ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತ ಉಲಯಿ ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ ಪನ್ಪಿನ ರೋವರ್ ಇತ್ತಿನ ನೌಕೆ ಸರಿಯಾದ್ ಕಕ್ಷೆ ಸೇರ್ಂಡ್ .ಸೋಮವಾರ ರಡ್ದನೇ ಕಕ್ಷೆನ್ ಏರ್ದ್ ಮಂಗಳವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂಜನೆ ಕಕ್ಷೆಗ್ ಏರಾವುನೆಟ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಯಶಸ್ವಿ ಆತೆರ್ .ಜುಲೈ ೨೦ ಗ್ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೨ಡ್ದ್ ೩ನೆ ಅಂದಾಜಿಗ್ ದುಂಬುದ ಕಕ್ಷೆಗ್ ಏರಾವುನ ಕೆಲಸ ಆತ್ಂಡ್.ನೌಕೆನ್ ಭೂಮಿದ ಕಕ್ಷೆಡ್ದ್ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಗ್ ಸೇರಾಯೆರೆ ಪ್ಯೊಪಲ್ಷನ್ ಮಾಡ್ಯುಲ್‌ಗ್ ನೂಕು ಬಲ ಬೋಡಾಪುಂಡು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಬೆಂಗಳೂರುಡುಪ್ಪುನ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ,ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಮಾಂಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್‌ಡ್ದ್ ನೌಕೆ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಡ್ ಕಾರ್ಯ ಸುರುಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂಡು.ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭ಕ್ ಪ್ಯೊಪಲ್ಷನ್ ಮಾಡ್ಯುಲ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮಾಡ್ಯುಲ್ ಬುದ್ಪಾವುನ ಕಾರ್ಯ ಆಯೆರೆ ಉಂಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗೋಸ್ಟ್ ೨೩ಕ್ ಬಯ್ಯಗ್ ೫.೪೫ ಕ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನ್ ಸಾಪ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಚಂದ್ರಯಾನ -೩ ಉದ್ದೇಸೊ
ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು (ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದ್) ಜತ್ತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪದ ನೀರ್, ಮಣ್ಣ್, ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತ್, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಫೋಟೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಡೇಟ ಸಮೇತ ಭೂಭಾಗೊದ ಇಸ್ರೊದ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಠಡಿಗ್ ರವಾನೆ ಮಲ್ಪುನೆ. ಅವೆಟ್ ಅಳವಡಿಸಯಿನ ಕ್ಯಾಮರ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ನೀರುಂಡ, ಮಂಜು ಉಂಡ, ಬಂಡೆ ಉಂಡ ಪನ್ಪಿನೆದ ಫೋಟೊ ರವಾನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೇಸೊಡು ಚಂದ್ರಯಾನ -೩ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಉಪಕರಣ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಖನಿಜ ಬೊಕ್ಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂಡು. ಈ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ನನಲಾತ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆವೆರೆ ಉಂಡು. ಈ ರೋವರ್‌‌ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ ರೇ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋ ಮೀಟರ್‌ಲ ಉಂಡುಗೆ.
ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ
ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ ಒರಿ ಬಾರತೊದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫೀಲ್ಡ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್. ನೀರಜ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕುನ ಇಬಾಗೊದ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್. ೨೦೧೮ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ಡ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಇಬಾಗೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೮೮.೦೬ ಮೀ. ದೂರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯೊ ದಾಕಲೆ ಬರೆತೆರ್. ೨೦೧೮ನೆ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಪಡೆತೆರ್. ೨೦೧೬ನೆ ಐಎಎಎಫ಼್ (ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ಼್ ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಫ಼ೆಡರೇಶನ್)ಡ್ ಕಿರಿಯೆರೆ ವಿಶ್ವ ಗೊಬ್ಬುದ ಕೂಟೊಡು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆತೆರ್, ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಕಿರಿಯೆರೆ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌ಡ್ ೮೬.೪೮ ಮೀ. ದೂರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ದಾಕಲೆ ಬರೆತೆರ್. ೨೦೧೮ದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಉದಿಪನೊ ಲೇಸ್‌ಡ್ ಬಾವುಟ ಪತೊಂದು ಬಾರತೊದ ಗೊಬ್ಬುದಕುಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿದಿಸಯೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಐಎಎಎಫ಼್ ಡೈಮಂಡ್ ಲೀಗ್ಡ್ ಬಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದೆರ್. ಜಪಾನ್‌ಡ್ ನಡತ್ತ್‌ನ ಟೋಕಿಯೋ ೨೦೨೦ನೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಗೊಬ್ಬುಡು ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಇಬಾಗೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದ್ ೮೭.೫೮ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಅಡಕ್‌ದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್.
ಬಾಲ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನೊ
ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ ಪುಟ್‌ನೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪ ೧೯೯೭ ದಾನಿ. ಇಂಬೆರ್ ಹುಟ್ಟ್‌ನೆ ಹರ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ಪಾಣಿಪತ್ ನಗರೊದ ಖಂದ್ರಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಡ್. ಆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆವೊಂಡ್‌ನೆ ಡಿಎವಿ ಕಾಲೇಜು ಚಂಡೀಗಡಟ್. ಆರ್ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯಡ್ ಜೂನಿಯರ್ ನಿಯೋಜಿತ ಅದಿಕಾರಿ (ಜೂನಿಯರ್ ಕಮೀಷನ್ಡ್ ಆಫೀಸರ್) ಆದ್, ನಾಯಿಬ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಟ್ ೨೦೧೬ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಸಾಧನೆ
ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ ೨೦೧೬ನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ೮೨.೨೩ ಮೀಟರ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಆಯಿತೊಟ್ಟುಗೆ ಬಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಕಲೆನ್ ಸರಿಗಟ್ಟ್‌ಯೆರ್. ಪೋಲೆಂಡ್ಡ್ ನಡತಿನ ೨೦೧೬ನ ಐಎಎಎಫ಼್ ಕಿರಿಯೆರೆ ವಿಶ್ವ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಕೂಟೊ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌ಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಗೆಂದೆರ್. ಆರ್ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ದಾಕೆಲೆನ್‌ಲಾ ಮಾಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ೨೦೧೭ನೆ ಏಷ್ಯನ್ ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌ಡ್ ೮೫.೨೩ ಮೀ. ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‍ದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಪಡೆತೆರ್. ೨೦೧೮ನೆ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಕೂಟೊಡು ೮೬.೪೭ ಮೀಟರ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ಪೊಸ ದಾಕಲೆ ಒಂಜೆನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಇಂದೆತೊಟ್ಟುಗೆ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಕೂಟೊಡು ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊ ಗೆಲ್ತ್‌ದ್ ಸುರೂತ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕುನ ಇಬಾಗೊಡು ಗುರ್ತಿಸವೊಂಡೆರ್. ೨೦೧೮ನೆ ಮೇ ತಿಂಗೊಳ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ದೋಹ ಡೈಮಂಡ್ ಲೀಗ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಪಂತೊಡು ಪಾಲೆದೆತೊಂದು ೮೭.೪೩ ಮೀ. ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕುನೆದೊಟ್ಟುಗೆ ಪರತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಕಲೆನ್ ಪೊಲಿತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಇಂಬೆರ್ ಉವ್ ಹೋನ್ ಇಂಬೆರೆಡ್ದ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.
೨೦೧೮ನೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭ನೆ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ನಡತಿನ ಏಸ್ಯನ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಕೂಟೊಡು ನೀರಜ್ ೮೮.೦೬ ಮೀಟರ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ಆನ್‌ಜೋಕ್ಲೆನ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅಡಕುನೆದ ಇಬಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಗೆಂದೊಂದು ಆರೆನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉತ್ತಮೊ ದಾಕಲೆನ್ ಕೂಡ ಮಾಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲ್ಯಾಪಿನ್ಲಾಟಿಡ್ ನಡತ್‌ನ "ಸಾವೋ ಗೇಮ್ಸ್‌'ಡ್ ನೀರಜ್‌ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಪಡೆಯೆರ್. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಢ‍ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಫೈನಲ್‌‌ಡ್ ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ 87.58 ಮೀಟರ್ ಅಡಕ್‌ದ್ ಬಾರತೊಗು ಸುರೂತ ಬಂಗಾರ್ ಗೆಂದ್‌‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ಒಂಜಿ ನಮುನೆದ ಇರೆ. ಉಂದೆಟ್ ಭಾರಿ ಉಪಯೋಗುಲು ಉಂಡು. ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ಇರೆ, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಭಾರಿ ಎಡ್ಡೆ.
=ಇತಿಹಾಸ=
ದುಂಬುದ ಕಾಲಡ್ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಶೀತ, ತರೆ ಬೇನೆಗ್ ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ತಪ್ಪುದ ರಸನ್ ಮರ್ದ್ ದ ಲೆಕ್ಕ ಕೊರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
=ಉಪಯೋಗುಲು= ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗುಲು ಉಂಡು
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ಚಟ್ನಿ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ತಪ್ಪುರ್ದು ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುವೇರ್. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಂಜಿದೊಟ್ಟು ತಿನ್ಪೆರ್.
ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ತಪ್ಪುನು ದೆಕ್ಕ್ದ್ ಚೂರು ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬಾಡಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿಮುಂಚಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಸಂಬರ, ಬೊಳ್ಳುಲ್ಲಿ, ದಾಸೆಮಿ ಪೂರ ಪಾಡ್ಡ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀವೊಡು.
ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಯೋಗೊಲು
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ಸೊಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೊಲ್ದ ತುಂಡುನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಅರೆದ್ ಮೈಕ್ ಪೂಜೋಡು. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ಡ್ ಮೀಂಡ ಪಿತ್ತ ಗಂಧೆಲು ಮಾಯ ಆಪುಂಡು
ಹಿಮಾ ದಾಸ್
ಹಿಮ ದಾಸ್  ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಭಾರತದ ಪರವಾದ್ ಗೊಬ್ಬುದು ಸುರುಕು ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿನ ಸುರುತ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆತಿನ ಭಾರತದ ಬಾಲೆ. ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಭಾರತದ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಹಿಮದಾಸ್ ಬಂಗಾರ್ ಗೆಂದ್‌ದ್ ದಾಖಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದೊಲು 18 ವರ್ಷದ ಹಿಮದಾಸ್ 400 ಮೀಟರ್ ದೂರೊನು 51.46 ಸೆಕುಂಡುಡ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊನು ಪಡೆದ್ ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಬಾಲೆ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ ರಸ
ಸಂಬರುಳ್ಳಿದ ಇರೆನ್ ದೆಕ್ಕದ್, ಅವೆನ್ ಕಲ್ಡ್ ಗುದ್ದುದು ರಸ ದೆಪ್ಪೋಡು.
ಹಿಮಾ ದಾಸ್
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನೊ
೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಡ್ ಹಿಮಾ ದಾಸ್ ಅಸ್ಸಾಂದ ನಾಗೋನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷಿಕ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟ್‌‌ದೆರ್. ಹಿಮ ದಾಸ್‌ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರೊನ್ ಜಿತ್ ದಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ ಜೊನಾಲಿ ದಾಸ್. ಮುಲ್ಕುಲೆನ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಸುರುತ ಮಗಳ್ ಹಿಮ ದಾಸ್‌.
ಸಂಬರುಳ್ಳಿ
ಉಪಯೋಗುಲು
=ಉಲ್ಲೇಖೋ=
ಹಿಮಾ ದಾಸ್
ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು
ಹಿಮಾ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಶಾಲೆಡ್ ಜೋಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಗೊಬ್ಬುದು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ಡೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸವೊಡುಂದು ಎನ್ನಿದಿನಾರ್. ಬೊಕ್ಕ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಾರೀಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತುದಾರೆ ಶಮ್ಸುಲ್ ಹೋಕ್‌ನ ಸಲಹೆಡ್ದಾತ್ರ ದಾಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ಗೆಗ್ ಬದಲಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ದೂರದ ಓಟೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂತರ-ಜಿಲ್ಲೆದ ಕ್ರೀಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಯುವಜನ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಕ್ರೀಡಾ ಕೋಚ್ ನಿಪಾನ್ ದಾಸ್ ಹಿಮದಾಸ್ ಸಾಮರ್ತ್ಯೊನು ತೆರಿಯೊಂದು ಹಿಮಾನ್ ತರಬೇತಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಗೌಹಾತಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಹಿಮಾ ದಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮ ಅಯಿಕ್ ಒತ್ತೊಂದು ದಾಸ್ ಸರಸ್ಜಾಯ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನದ ಕೈತಲ್ ಬಾಡಿಗೆ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್, 400 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ4x400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇಡ್ 2018 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ದಾಸ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದೆರ್. 400 ಮೀಟರ್‌ಡ್, ದಾಸ್ ಫೈನಲ್‌ಗ್ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 51.32 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಡ್ ಮುಟ್ಟ್‌ದ್ ಆಜಿನೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಆರ್ 4x400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇಡ್ ಫೈನಲ್‌ಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿಯಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಅರಿಪೊಡಿ
ಅರಿಪೊಡಿ ಪಂಡ್ಂಡ ಅರಿನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಪೊದ್‍ತ್‍ದ್ ಬೀಸುನ ಕಲ್ಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಿಕ್ಸಿಗ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ತಾರಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಏಲಕ್ಕಿ, ನೈಯಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತಿಂಡಿ. ಅರಿಟ್ ಪಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್ ಜಾಸ್ತಿ. ಪ್ರೋಟೀನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಣ್ಣೆದ ಅಂಶ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ಮಾಸೊ, ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಂಜನೊ, ಸೆರುಂಡ ಪೊರ್ಲುದ ನುಪ್ಪು ತೆನಸ್ ಅಪುಂಡು. ಅರಿತ್ತ್ ಚಕ್ಕುಲಿ, ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಪ್ಪಲೊ, ಸಂಡಿಗೆ ಮಾತ ಅರಿ/ಅರಿತ್ತ ಪೊಡಿಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಪುಳಿಯೊಗರೆ, ಪೊಂಗಲ್, ಉಪ್ಪುಕರಿ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಮಾತಾ ಅರಿನ್ ಸೀದಾ ಗಲಸುವೆರ್ ಪೆತ್ತಲೆಗ್ ಅರಿನ್ ದೆಕ್ಕ್ನ ಅರ್ಕಂಜಿನ್, ಅರಿನ್ ಬೊದ್‌‍ಲೆರೆ ಪಾಡ್ನ ನೀರ್ ನ್ ಪರಿಯೆರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಅರಿತ್ತ ಪೊಡಿ
ಅರಿತ್ತ ಪೊಡಿನ್ ಕೆಲವು ಪರ್ಬದಪಕ ತಿನಿಯರೆ ಬೋಡಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ ಪರ್ಬ ಕೆಡ್ಡಸೊದಪಗ ಅರಿಪೊಡಿತ್ತ ಉಂಡೆ, ಅರಿಪೊಡಿ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.ಅರಿತ್ತ ಪೊಡಿನ್ ದುಂಬು ಪೊದ್‍ತ್‍ದ್ ಬೀಸ್‍ದ್ ಪುಡಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.ಅಂಡ ಇತ್ತೆ ಮಿಲ್ಲ್ ಡೇ ಪೊಡಿಯಾದ್ ಪ್ಯಾಕೆಟಾದ್ ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.ಅಂಚ ತಿಕ್ಕುನ ಪೊಡಿ ನಮ ಇಲ್ಲಲ್ ಪೊದ್‍ತ್‍ದ್ ಬೀಸ್‍ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಅರಿತ್ತ ಪೊಡಿತ್ತಲೆಕೊ ರುಚಿ ಅತ್ತ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಅಶ್ವಿನಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಕ್ಕುಂಜೆ
ಅಶ್ವಿನಿ ಚಿಂದಾನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಕ್ಕುಂಜೆ (ಪುಟ್ಟಿನೆ: ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೭) ಒರ್ತಿ ಉಡುಪಿ ಸಿದ್ದಾಪುರತ ಭಾರತೀಯ ಬಾರಿ ಜೋರುಡೆ ಬಲಿಪುನ ಓಟಗಾರ್ತಿ. ಕ್ರೀಡಾಪಟು, ಇಂಬೆರ್ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಬಲಿಪುನೆಟ್ ಪರಿಣತಿ ಇತ್ತಿನಾರ್/ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಅಶ್ವಿನಿ ೨೦೧೦ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ಟ್  ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೪ x ೪೦೦ ಮೀ ರಿಲೇ ತಂಡೊಡು ಪಂತೊಗು ಜತ್ತೆರ್, ಮಂಜಿತ್ ಕೌರ್, ಮನ್ದೀಪ್ ಕೌರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿನಿ ಜೋಸ್ ಇಂಬೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಗೊಬ್ಬುನಕುಲು. ಇಂಬೆರ್ ಬಂಗಾರ್ ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿಯೆರ್  ಚೀನಾತ ಗುವಾಂಗ್ಝೌಡ್ ನಡೆತ್ತಿನ ೨೦೧೦ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಟ್ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗಟ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಂಗಾರ್ ದ ಪದಕ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಭಾರತ ದೇಶೊತ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊತ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರ್ಪುನ  ಒಂಜಿ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾತೆರ್
ಉದ್ದೀಪನಾ
ಜುಲೈ ೨೦೧೧ ಕೋಬ್ (ಜಪಾನ್)ಡ್ ನಡತ್ತಿನ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್‌ಗ್ ದುಂಬು ನಡತಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಸಂವರ್ಧನ ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ಗ ಉಂಡುಂದು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಂಡ್. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ದ್  ಮೆರೆನ್ ಕೈಬುಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ತಂಡಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್ಯೇರ್. ಅರೆನಾ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತಿನ ಆರೋಪ ನಿರಾದಾರವಾದ್ ಇತ್ತಿನವು ಆಂಚನೆ ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ದಾನಿ ಕೂಡ ಅರೆನಾ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಷನ್ ಫಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (ಸಿಎಎಸ್) ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟಲು ಇಂಬೆರೆಗ್ ಒಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮನವಿನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕ ಅಶ್ವಿನಿ ಸೇರ್ದ್ ೬ ಕ್ರೀಡಾಪಟುನಕ್‌ಲೆಗ್ (ಮನ್ದೀಪ್ ಕೌರ್, ಸಿನಿ ಜೋಸ್, ಜೌನ ಮರ್ಮು, ಟಿಯಾನಾ ಮೇರಿ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಪವಾರ್) ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊದ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಹುಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ
ಇಂಬೆರೆಗ್ ೨೦೧೦ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊರ್ಪುನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನಗದ್ ಬಹುಮಾನ, ಒಂಜಿ ೨೦ಗ್ರಾಮ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಅನುದಾನ ಆದ್ಯತೆ ಹಂಚಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಬಿ.ಡಿ.ಎ)ಡ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕವಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬಹುಮಾನ ಕೊರ್ತೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಟ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಲಾ ಬಹುಮಾನೊನ್ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಪರ್ಯಾಯ
ಪ್ರತಿ ರಡ್ಡು ವರ್ಸೊಗರ ಮಕರ ಸ೦ಕ್ರಾ೦ತಿದಾನಿ ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಲ್ ಸುರುಟ್ ಶ್ರೀಅನ೦ತೇಶ್ವರ ದೇಸ್ತಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅನ೦ತೇಶ್ವರ ದೇವೆರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯೆರೆನ ದರ್ಶನ ಮಲ್ತುದು ಅವೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಠಾರೋಹನ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಕಟ್ಟಲೆನ್ ಶೀವಾದಿರಾಜೆರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಕಟ್ಟಳೆ ಆನಿರ್ದು ಇನಿಮುಟ್ಟ ನಡೊತೊ೦ದು ಬರೊ೦ದು ಉ೦ಡು.
ಕುಡ್ಲದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು
ಕುಡ್ಲದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು:ಕುಡ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರ. ಮಂಗಳೂರು ನಗರೊಗು ತುಳುವೆರ್ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ದೇ ಕುಡ್ಲ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕುಡಲ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಕುಡಲ/ಕುಡ್ಲ ಆದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‌ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು
ಏಕಲವ್ಯ
ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಡು ಏಕಲವ್ಯ ನಿಷಾದ ಪಂಗಡೊದ ರಾಜಕುಮಾರೆ. ಇಂಬ್ಯೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆದ ಹೊರತಾದ್ ಸಸ್ತ್ರೊ ಅಭ್ಯಾಸೊಡು, ಅರ್ಜುನನಾತೆ ಕೌಸಲ್ಯೊ ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತೆ.
ಏಕಲವ್ಯನ ಸಾವು
ಏಕಲವ್ಯೆ ಜರಾಸಂಧನ ಪರವಾದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲರಾಮೆರೆ ವಿರುದ್ದೊ ಹೋರಾಡ್‌ದ್ ಯಾದವ ಸೈನ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ಸೈಪೆ. ಒಟ್ಟ್‌ಡ್ ಏಕಲವ್ಯನವು ದುರಂತೊ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪಾತ್ರೊಲು
ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ
ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ ದೇವಿನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೊಳಲಿ ಗ್ರಾಮೊಡುಪ್ಪುನ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಸುಮಾರು ೮ ದಶಕೊದಾತ್ ಪಿರಕ್‍ಡ್ ರಾಜ ಸುರಾತ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಕಟ್ಟಯೆರ್. "ಶ್ರೀ" ದೇವಿನ ವಿಗ್ರಹನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ವಿಶೇಷ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣದೊಟ್ಟುಗು ಜೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿನ್ ದೇವತೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕೊಲೆನ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತನೆಲೆರ್ದ್ ಅಲಂಕರ ಮಲ್ತ್‌ನ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಚಿತ್ರಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಪೂಜಾರಿ ಆಯಿನ ಕೆ. ರಾಮ ಭಟ್ ಮೆರೆನ ಆಶ್ರಯೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ದಿನತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಲೆನ್ ನಡಪವೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವೊಲು ತಿಂಗೊಲು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸಾಹೊಡು ಕೂಡ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಯಿನ ಉತ್ಸವ. ಅಲ್ಪ ಬೊಡ್ಚಂದಿನ ಲಡಾಯಿದ (ಹೋರಾಟದ) ಬಗೆನ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರಿಯೆರೆ (ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು) ಚೆಂಡ್‍ದ ಗೊಬ್ಬುನು ಮೂಲು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಚೆಂಡ್ ಉತ್ಸವನ್ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ನಡಪುನ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವ ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗೆ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು ಉಂದೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಬರ್ಪೆರ್.
ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಜಾಗೆ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ, ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ, ಕರಿಯಂಗಲ ಗ್ರಾಮದ ಪಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲಾ ಕಂಡೊಲು ಉಂಡು. ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗ್ ಪರತೊಂದು ಪೋವುಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು.
ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಶಾಸನೊಲೆನ ಕಾಲೊರ್ದು ಪಂಡ್ಂಡ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ, ಅಶೋಕನ ಕಾಲೊರ್ದುಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲ್ ಸುಮಾರ್ ೦೮ ದಶಕೊರ್ದುಲಾ ಪಿರಾಕ್‍ದ್ ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಾಲಯನ್ ಸುರತಾ ರಾಜೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿದೆರ್. ರಾಜೆ ಆಯನವೇ ಆಯಿನ ಕಿರೀಟೊನು ದೇವತೆಲೆನ ತರೆತ್ತ್ ಮಿತ್ತ್ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಆಭರಣೊಲೆರ್ದ್ ಕಟ್ಟಾಯೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಜೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊನು ಕಳೆವೊಂದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಂತ್ರಿಲೆರ್ದ್ ದ್ರೋಹಗು ಬೂರಿ ಬೊಕ್ಕ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗೆ ಇತ್ತ್‌ನ ಕಾಡ್‍ಲೆಡ್ ಸುಮೇದಾ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ದ ಋಷಿಲೆನ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಆಶ್ರಯೊ ಪಡೆಯೊಂದು ಇತ್ತೆ ಪನ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ೫೦೦೦ ವರ್ಸೊದಾತ್ ಪರತ್ತ್ ಪನ್ಪುನ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತ್‌ನ ರಾಜೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪ್ರತಿಯಾದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ತಪಸ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯೆ ಪನ್ಪುನ ವರದಿ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನೊಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತುಲಾ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನವು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಅಯಿನ್ ಏರ್ ಕಾಪುಡೊ ಅಕುಲೆನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಕಾರಣೊರ್ದು ಅವು ಕೈಜಾರ್‌ದ್ ಪೋತ್ಂಡ್. ನನ ಒರಿನ ಶಾಸನೊಲು ಕೆಲವು ಕರಿಯಾಂಗಲ ಗ್ರಾಮ, ಅಮ್ಮುಂಜೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ದೆತೊಂದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಅವು ಪೂರಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆದ ವಶೊಟ್ಟು ಉಂಡು.
ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುತ್ತಮುತ್ತುದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಕದಂಬ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಅಲುಪ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ, ಇಕ್ಕೇರಿ, ಮೈಸೂರು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ರಾಜವಂಶೊಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜವಂಶೊಲು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊರ್ದು ಮಸ್ತ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಯೋಜನೊಗಾದ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಲೆನ್ ದಾನ ಮಲ್ತ. ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೧೦ ಟ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅಲುಪಾ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜೆರ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾದ್ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿನ ಪೂಜೆಗ್ ಬಾರಿ ಉತ್ತೇಜನೊನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕದ ವರ್ಸೊಲೆಡ್, ಕೆಲದಿದ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಾಜಿಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಬತ್ತ್‌ದೆರ್(ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್).
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಪ್ರಾಚೀನವಾಯಿನವು ಸುರತ ಪನ್ಪುನ ಮಹಾರಾಜೆ ಈ ಅಪ್ಪೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಣೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ ದ ಸುರುರ್ದುಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುದರ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದ್ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನೊಡು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸದ ಕಥನೊಲೆಡ್ ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್‌ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಸುಮಾರ್ ೨೦೦೦ ವರ್ಸೊಲೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಸುರತ ಮಹಾರಾಜೆ ರಾಜ್ಯೊನು ಆಳೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ವೈರಿಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊರ್ದು ರಾಜ್ಯೊನು ಕಳೆವೊಂದು ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಠೆ ಅದ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸ ತಪಸ್ಸನ್ ಮಲ್ತೆಗೆ. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಗ್ ದೇವಿನ ಕನ ಕಟ್ಟುಂಡುಗೆ. ಮೃಣ್ಮಯ ಮೂರ್ತಿಲಾಯಿನ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯೆ, ಮಹಾಗಣಪತಿ, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ಪ್ರದಾನ ವಿಗ್ರಹೊಲು. ಮೃಣ್ಮಯ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಸುರತ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಅಯಿರ್ದ್ ಆದ್ ಆರ್ ಕಳೆವೊಂದಿನ ರಾಜ್ಯೊನು ಪೂರ ಪಿರ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್.
ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿದ ವಿಶೇಷತೆ
ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನ ವಿಶೇಷತೆತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಪನೊಡಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಲು ಕಲ್ಲ್‌ದವು ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನವು ವಿಶಿಷ್ಠವಾಯಿನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ವಿಗ್ರಹ. ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ವರ್ಸೊಲೆರ್ದ್ ಮೂಲು ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿನೇ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬರೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಂದು ಅಂಚಿಂಚಿನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿ ಅತ್ತ್. ಕಲ್ಲ್‌ದಾತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿನ್ ಮರಕುಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಠ ರಸೊಕುಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ಸೇರಾದ್ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಬಲ ಬರ್ಪುನಂಚ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಈ ವಿಧಾನ ಬಾರಿ ಪುರಾತನವಾಯಿನವು. ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್‍ಡೇ ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್‍ನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಅಪ್ಪೆನ ವಿಗ್ರಹನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಪೊಳಲಿದ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಸುಮಾರ್ ೯ ಅಡಿರ್ದ್‌ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರ ಉಂಡು. ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ಇತ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಓಲುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಅಪ್ಪೆನ ವಿಗ್ರಹ ತನ್ನ ಗಾತ್ರೊಡು ಅತೇ ಅತ್ತ್ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ್‍ಲಾ ಮನಸೆಳೆಯುನ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿನ ಮೂರ್ತಿ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾದ್, ವಜ್ರದ ಕಿರೀಟೊನು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಿರೀಟೊನು ಸುರತ ಮಹಾರಾಜೆ ದೇವಿಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿದ ಎದುರು ಉಂತ್‍ನಗ ನಮ್ಮ ಪೂರಾ ಬೇನೆ ಬೇಜಾರ್ ನಾಶವಾದ್ ಸುಖ ನೆಮ್ಮದಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟುಂಡು. ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಪೋಂಡ ಯಾವು ಮನಸ್ಸ್ ಉಲ್ಲಾಸವಾವುಂಡು. ಸರ್ವಾಲಂಕರಭೂಷಿತವಾಯಿನ ಮೃಣ್ಮಯ ವಿಗ್ರಹೊನು ತುನಗ ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಪಡೆದ್ ರೋಮಾಂಚಿತರಾಪ. ವಿಗ್ರಹೊಡು ನೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಠಿನ್ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಆವಂದಿನ ಭಾವ ತನ್ಮಯತೆನ್ ಹೊಂದುವ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
೧೪೪೮ ಟ್ ಅಬ್ದುಲ್ ರಝಕ್ ಬರೆಯಿನ ಆದಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಾಲಯನ್ ಸುರುಕು ಕರಯಿನ ಪಿತ್ತಾಳೆರ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡು. ದೇವಾಲಯಡ್ ನಾಲ್ ವೇದಿಕೆಲ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಆರ್ ದಾಖಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಕಣ್ಣ್‌ಲೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮಾಣಿಕ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ೦೫ ರ್ದ್ ೦೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ದೇವತೆನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ವೇದಿಕೆಲೆಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿನ ೧೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ದೇವತೆನ ಒಂಜಿ ಗಾರೆದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಳಸ್‍ನ ಮಣ್ಣ್‌ನ್ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಗಾದ್ ಮೂಲಿಕೆದ ಮಿಶ್ರಣದೊಟ್ಟುಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೆ, ಭಧ್ರಕಾಳಿ, ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸರಸ್ವತಿ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಇತರ ದೇವತೆಲೆನ ಎಲ್ಯ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಮೂಲು ಉಂಡು. ಲೇಪಾಷ್ಠಾ ಗಾಂಧ ಪುದರ್ ಪಿರ ಬರ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ವಿಗ್ರಹೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿ ೧೨ ವರ್ಸೊಗೊರ ಎಣ್ಮ ಬಗೆತ್ತ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಲೇಪನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೂದು ವರ್ಸೊರ್ದು ಪಿರವುಡು ಕೋಟೆಗೆ ಗಳಸುನ ಮಣ್ಣ್‌ನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ಸಂದರ್ಭೊಗುಲಾ ಪೊಸದಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ಜೆರ್. ಮುಖಮಂಟಪದ ಛಾವಣಿದ, ದೇವಾಲಯದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಮಸ್ತ್ ದೇವತೆಲೆನ ಮರದ್ ಕೆತ್ತ್‌ದೆರ್. ಧ್ವಜ ಸ್ತಂಭೊ, ಗರ್ಭಾಗುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ದೀಪೊಲೆನ ದಳ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿಭಾಗೊಲು ಛಾವಣಿಲೆನ್ ತಾಮ್ರ ಫಲಕೊಲೆರ್ದ್ ಆವರಿಸಾದ್ ಉಂಡು.
ಪೂಜೆಗುಲೆನ ವಿವರೊ
ಪೂಜೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿದಿನಲಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ನಡಪವೆರ್. ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೆ. ರಾಮ ಭಟ್‍ರ್. ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ ಬೊಲ್ಪುಗು ೦೮.೩೦ಗು ನಡಪುಂಡು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ೧೨.೩೦ಗು ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ರಾತ್ರೆದ ಪೂಜೆ ೦೮.೩೦ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ನಡ-ಪವುನ ಪೂಜೆ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ತ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು:
ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡ್ ಜಾತ್ರೆ
ಚೆಂಡ್ ಉತ್ಸವ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡ್ ಪರ್ಬದ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪುನ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯೊಡು ಐನ್ ದಿನಕುಲೆನಾತ್ ಕಾಲ ನಡಪುನ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿನ ಚೆಂಡ್ ಗೊಬ್ಬು ಉಂದು ಆದ್ ಉಂಡು. ಮಿಜಾರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಬ್ಲರ್ ಕುಟುಂಬದಕುಲು ಈ ಚರ್ಮದ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಪೊಲ್ಲ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುನವು ಕ್ರಮ. ಕಡಪು ಕರಿಯಾರ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಎಣ್ಣೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಕುಟುಂಬಗ್ ಕಾಬ್ಲರ್ ಕುಟುಂಬರ್ದ್ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಕನಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಕೊರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಅಕುಲು ಮಲಾಲಿ ಬಲ್ಲಾಲ್ನ ಪೊಸದಾದ್ ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಡು ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಗೊಬ್ಬು ಸುರು ಅಪುನ ತಾರೀಕ್‍ನ್ ಅಕುಲು ದುಂಬೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಗೊಬ್ಬುದ ಸುರುತ ದಿನ ಬೈಯ್ಯಗ್ ಕಾಬ್ಲರ್ ಕುಟುಂಬದಕ್‍ಲ್ ದೇವಸ್ದಾನದ ಗೋಪುರೊಡು ಚೆಂಡ್‍ನ್ ದೀಪೆರ್. ದೇವೆರೆಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಮೈದಾನೊಗು ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾದ್ಯೊಡು ಕನಪೆರ್. ಆ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಕಂಡೊಗು ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಏತೇ ಸಂಖ್ಯೆದ ಜನಕುಲು ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು ಸ್ಪರ್ಧಿಸವೊಲಿ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷೊಗು ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಪಡೆವುನವು ಗೊಬ್ಬುದ ಉದ್ದೇಶವಾದ್ ಉಪ್ಪುನೆ. ಗೊಬ್ಬುನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ದುಷ್ಟತನತ್ತ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಹೋರಾಟನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬುಲೆನ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಕಾರ್ ಉತ್ಸವ ದುಷ್ಟತೆದ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಜಯನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ವರ್ಸೊಡೊರ ನಡಪುನ ಜಾತ್ರೆ
ಮಾರ್ಚ್ - ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ನಡಪುಂಡು. ಉತ್ಸವ/ಜಾತ್ರೆ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದಾತ್ ಕಾಲ ನಡಪುಂಡು. ಉತ್ಸವದ ಸಮಯೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಗ್ರಹೊಲೆನ್ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಿರೀಟೊಡು ದೀಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಪ್ರಭಾವತಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ಸವದ ೦೪ ನೇ ದಿನತ್ತಾನಿ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊಲೆನ್ ಸಿಂಹಾಸನ ಕಟ್ಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದೀಪೆರ್. ಉಂದು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೦೦ ಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ದೂರದ ವೇದಿಕೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಲಾ ನಡಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
ಅದಿತಿ (ದೇವಿ)
ಅದಿತಿ(ದೇವಿ) (ಸಂಸ್ಕೃತ: अदिति, ಮಿತಿ ಇಪ್ಪಂದಿನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮುಗ್ಧತೆ) ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಮುಕ ವೈದಿಕ ದೇವತೆ. ಮಾಂತ ಜೀವಿಲೆನ ಬಾನೊ ದೇವತೆಯಾದ್ ಈ ದೇವಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವೆರೆನ ರೂಪೊ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಋಗ್ವೇದೊಡ್ 250ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಸರ್ತಿ ಅದಿತಿ ದೇವಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊನ್ ಮಲ್ದೆರ್.
ಋಗ್ವೇದೊಡ್ ಅದಿತಿ ದೇವಿನ ಕತೆ
ಅದಿತಿ ದೇವಿನ ಪುಟ್ಟು ಸುರುಕಾದ್ ಋಗ್ವೇದೊಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಆರ್ಯಮಾನ್, ದಕ್ಷ, ಭಗ, ಅಂಶ, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊರ ಸೂರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸವಿತಾ ಮೊಕ್ಲೆನ ಅಪ್ಪೆಯಾದ್ ಋಗ್ವೇದಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಕುಟುಮ
ಅದಿತಿ ದಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ಆಸಿಕ್ನಿ (ಪಾಂಚಜನಿ) ಮೊಕ್ಲೆನ ಮಗಲ್. ಶಿವ ಪುರಾಭ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರೊಡ್ ದಕ್ಷ ಅದಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ಮಾಂತ 12 ಪೊಂಜೋಕ್ಲೆನ್ ಋಷಿ ಕಶ್ಯಪಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಕಶ್ಯಪ ತನ್ನ ಆಸ್ರಮೊಡ್ ಅದತಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ದಿತಿನೊಟ್ಟುಪ್ಪುನಗ. ಅದತಿತಿ ಮಲ್ತಿನ ಸೇವೆರ್ದ್ ಕುಸಿಯಾದ್ ಅದಿತಿಡ ಒಂಜಿ ವರೊನ್ ಕೇನರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಅದಿತಿ ಒಂಜಿ ಆದರ್ಶ ಮಗೆ ಬೋಡುಂದ್ ಕೇನ್ವಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಇಂದ್ರ ದೇವೆರ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅದಿತಿ ವರುಣ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ಮಿತ್ರ, ಅಂಶ, ಪೂಷನ್, ಧಾತ್ರಿ, ಆರ್ಯಮಾನ್, ಸೂರ್ಯ, ಭಗ, ಸಾವಿತ್ರ, ವಾಮನ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ಣು ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ರಾಡ್ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವೆರ್.
ಆದಿತ್ಯನ ಅಪ್ಪೆ
ಅದಿತಿ ದೇವತೆ ಆದಿತ್ಯನ ಅಪ್ಪೆ. ಆದಿತ್ಯ ಪುದರ್ ದ ಅರ್ತ ಅದಿತಿನ ಮಗೆ ಪಂಡ್‍ದ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಅವತಾರೊಲು
ರಾಮದಾಸ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ಶೆಣೈ
ರಾಮದಾಸ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ಶೆಣೈ(೨೮.೦೪.೧೯೨೯ - ೧೬.೦೮.೨೦೧೨) ಇಂಬೆರ್ ರಾಡಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಡಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ, ಕುಡ್ಲದ ವಿಜ್ಞಾನಿ.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ರಾಮದಾಸ್ ಪಿ ಶೆಣೈ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲ್‍ದ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರುಡು. . ಅಮ್ಮೆರ್ ಮಂಗಳೂರು ನರಸಿಂಹ ಶೆಣೈ, ಅಪ್ಪೆ ಪಿ ಸಂಜೀವಿ ಶೆಣೈ
ರಾಮದಾಸೆರ್ ಆರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಕೆನರಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬಿಎಸ್‍ಸಿ ಪದವಿ ಕಲ್ಪರೆ ಪ್ಂಡ್ದ್ ಮದ್ರಾಸ್‍ದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜ್‍ಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಬಿಎಸ್ಸಿ ಮುಗಿತ್‍ದ್ ಅವ್ವೇ ವಿಷಯೊಡು ಎಮ್‍ಎಸ್ಸಿ ಕಲ್ಪರೆಗಾತ್ರ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಯೆರ್. ಔಲು ಆರೆನ ಕಲ್ಪಟಿಗೆ ಮುಗಿತ್‍ದ್ ರಾಮದಾಸೆರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯೋಡು ಪಿಜಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕಲ್ಪರೆಗಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಸ್ವದೇಸೊಡು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿತ್ತಿನ ರಾಮದಾಸೆರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯೋಡೆ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಮಲ್ಪರೆಗಾತ್ರ ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.