cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ
ಸಾದನೆ
ಆರ್ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ದ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಇತ್ತೆದ ನಾಯಕರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಅರೆನ ನಾಯಕತ್ವಡ್ ಭಾರತ ೨೦೦೭ ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20, ೨೦೦೭-೦೮ದ CB ಸರಣಿ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೮ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಡ್ 2-0 ಅಂತರಡು ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಬಾರ್ಡರ್‌-ಗವಾಸ್ಕರ್‌ ಟ್ರೋಫಿಣ‍್ ಗೆಂದೆಯೆರ್. ಆರ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಡ್ ನಡೆತಿನ ODI ಸರಣಿನ್ ಸುರುತ್ತಾ ಬಾರಿಗ್ ಗೆಂದ್‌ದ್‍ ತಂಡೊದ ನಾಯಕರಾಯೆರ್.
ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌
ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ 1.5 ದಶಲಕ್ಷ(ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ)ಮೊತ್ತಗ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡಗು ಗೊಬ್ಬಿಯೆರ್. ಅರೆನ ಸುರುತ್ತಾ IPL ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳೀದ ಹರಾಜ್‍ಡು ಮಸ್ತ್ ದುಬಾರಿ ಆಟಗಾರೆ ಅಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಧೋನಿ ಚೆನ್ನೈ ಸುಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ನೆಂಪು ಸಂಚಿ
ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿ ಸಾಹಿತಿಳೆ ನೆಂಪುಗಾದ್ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಂಥೊಳು ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಳ್ಳ. ಐವ, ಅಜ್ಪ, ಎಲ್ಪತೈನ್ ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬದ ನೆಂಪುದಪಗ, ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಳ್ತಿನದಗ ಈ ಸಂಚಿಳು ಅಭಿನಂದನ ಸಂಪುಟ, ಸಂಸ್ಕರಣ ಗ್ರಂಥ, ನೆನಪಿನ ಗ್ರಂಥ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಂಡು.
ಊರ, ಪರವೂರ, ಹಿತೈಷಿಳೆ, ಶಿಷ್ಯೆರೆ, ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗದಕಲ್ನ ಸಹಕಾರೊಡು ಗ್ರಂಥೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಳ್ಪು ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗ್ ಕೈ ಪಾಡುನವು ಸಾಹಸದ ಬೇಲೆ ಆಂಡಲಾ ಮದಪೆರೆ ಆವಂದಿ ಸಾಹಿತಿಳೆನ ವಿಚಾರೊನು ದಾಖಲ್ ಮಳ್ತ್‌ದ್ ಅಗಲೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆ ಕೊರ್ಪಿನವು ಮಲ್ಲ ಸಂಗತಿ ಆದುಂಡು.
ಈ ಲೇಖನದೊಟ್ಟುಗು ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಕೆಲವು ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲೆ ಪರಿಚಯ ಮಳ್ತೊಂಡ ಐತ ಪೊರ್ಲು, ಐತ ಬಿಲೆ, ಐತ ವಿಚಾರ ಎಂಚಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ನಂಕ್ ತೆರಿವು.
ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲು
ಕೆಲವು ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಲು ಸಾಹಿತಿಳೆನೆ ಸಮಗ್ರ ಸಂಪುಟದ ಲೆಕ್ಕಲಾ ಬರೊಂದುಂಡು. ಅಂಚಿತಿ ಈ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲು ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಯೋಗ್ಯವಾದ್ ಆದಿತ್ತ್‌ದ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಲೆಗ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಯೋಜನ ಜಾಸ್ತಿ.
ನೆಟೆ ನನಲಾ ಕೆಲವು ನೆಂಪು ಸಂಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಗ್ರ ಸಂಚಿಳೆ ಪುದರ್ಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನ್ಗ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಭೂಮಿದ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳಡ್ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಖಂಡ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್ ಬರೋ
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಯಾಮುವೆಲ್  ಅಟೆನ್ ಬರೋ (೧೯೨೩ - ೨೦೧೪) ಒರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (ಬ್ರಿಟಿಷ್) ಸಿನಿಮಾ ನಟೆ  ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆ. ಆರ್ ತನ್ನ ಪದ್ರಾಡನೇ ವರ್ಸ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಎಸ್ಕೇಪ್, ಜುರಾಸಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಪಾತ್ರ ಮಲ್ತ್ ದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿನ ಜೀವನ ಕತೆತ್ತ 'ಗಾಂಧಿ' (೧೯೮೩) ಸಿನಿಮಾ  ಮಲ್ತಿನವು ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪಡೆಂಡ್. ಎನ್ಮ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲುಲಾ ಅವೆಕ್ಕ್ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಆರ್ ೨೦೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಲ್
ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ದುಂಬುರ್ದೆ ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಲ್ ಸುದ್ದಿನ್ ಕೊರೊಂದು ಬೈದ. ಆ ಪತ್ರಿಕೆಲೆನ ಪುದರ್‍ಲ್
ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಳುಗು ಒರ ಬರ್ಪುನ ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಲು
ಕರಿನ ೨೪ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡತೊಂದುಂಡು. ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಲಾ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿದ್ವತ್ ಲೇಖನೊಲು ನೆಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು. ಮದಿಪು ಲೇಖನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಬೂಕು ಮದಿಪುಡು ಬೈದಿನ ಲೇಖನೊಳೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತ್ ದ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ೮೧ ನೇ ಸಂಚಿಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
thumb|ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (2011) ಅಭಿಜಿತ್ ವಿನಾಯಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೧)ಮೇರ್ ಒರಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಅಂಚನೇ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‍ದ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್. ಮೇರ್ ೨೦೧೯ಟ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನ್ಒಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕಾದ್ ಪಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ ಜಮೀಲ್ ಪಾವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಧಿಲ್ ಮುಲೈನಾಥನ್ ನೊಟ್ಟುಗು). ಮೇರ್ ಇನೋವೇಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್, ಕಾಸ್‌ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾತೆರ್. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿಯಾಯಿನ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬ್ಯೂರೋ ಫಾರ್ ದಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಕೀಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ದ ಸಹವರ್ತಿ, ಬೊಕ್ಕ ಎಕೋನೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಡ್ ಸಹವರ್ತಿ.
ದುಂಬುದ ಜೀವನ
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಭಾರತದ ಮುಂಬೈಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ದೀಪಕ್‌ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ. ಮೇರ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ ಸೌತ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರೌಢ ಸಾಲೆಡ್ ಸಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಸಬ್ಬಲ್
ಸಬ್ಬಲ್ ಪಂಡ ಸೋಂಟೆದಲ್ಕ ಉಪ್ಪುನ ಕರ್ಬದ ಒಂಜಿ ಅತ್ಯಾರ್. ನೆನ್ನ್ ಸಯಿಂಗೋಲುಂದ್‌ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಟು ಹಾರೆಗೋಲು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಟ್ crow barದ್ ಪನ್ಪೆರ್
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ಬೇಲೆ
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್; ಮೇರ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ಲಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿಸೊಂದೆರ್.
ಸಬ್ಬಲ್
ರೂಪೊ
ತೂಯರ ಉದ್ದ ಮರಿತ ಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ಫೀಟ್ಡ್‌ದ್ ಅಜಿ ಫೀಟ್ ದಾತ್‌‌‍ಲಾ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕೈ ಪತ್ತ್‌ತಾತ್ ದಪ್ಪ, ಉಂಜಿ ಪುಡೆ ದೂಂಚಿ, ಅ ಪುಡೆಟ್ ಗರಿಪುನ.
ಉಲ್ಲೇಕೋ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ನೊಟ್ಟುಗು ೨೦೧೯ ಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್, ಮೆರ್ನ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಸಹ-ಸಂಶೋಧಕರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರಲಾಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ
"ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರಾ ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾ", "ಇಳಿದು ಬಾ ತಾಯಿ ಇಳಿದು ಬಾ", "ನಾನು ಬಡವಿ ಆತ ಬಡವ ಒಲವೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು", ಇಂಚ ಸುರುವಾಪುನ ಕವಿತೆಲೆನ್ ಕೇನಂದಿ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಇದ್ಯೆರ್. ಉತ್ಸಾಹೊದ ಚಿಲ್ಮೆ ಆದಿಪ್ಪುನ, ಬೇನೆದ ಜೀವೊಗು ದೈರ್ಯೊ ಕೊರ್ಪುನ, ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮೊನು ಮೂಡಾವುನ ಕವಿತೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರ್‍ನಾರ್ ಕನ್ನಡೊದ ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆ. 'ರಸೊ ಜನನೊ, ವಿರಸೊ ಮರಣೊ ಸಮರಸೊನೆ ಜೀವನೊ' ಪಂಡ್ಂದ್ ಬದ್ಕ್‌ದ ಬಗೆಟ್ ಮಲ್ಲಾದಿಗೆದ ಪಾತೆರ ಪಾತೆರ್‍ನ ಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆ.
ಜೀವನೊ
ಬೇಂದ್ರೆ ೧೮೯೬ನೆ ಇಸವಿ ಜನವರಿ ೩೧ದಾನಿ ಪುಟ್‍ಯೆರ್. ಬೇಂದ್ರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟ, ಅಪ್ಪೆ ಅಂಬಿಕೆ(ಅಂಬವ್ವ). ಬೇಂದ್ರೆರ್‍ನ ಕಾವ್ಯನಾಮೊ ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ. ಬೇಂದ್ರೆನ ಮನೆತನೊದ ಪುದರ್ ಠೋಸರ. ಬೇಂದ್ರೆ ವೈದಿಕ ಕುಟುಂಬೊ. ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಸಾಂಗ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನೊಗು ಸೇರ್‍ನ ಗದಗ ಪಟ್ಟಣೊದ ಕೈತಲ್‍ದ ಶಿರಹಟ್ಟಿಗ್ ಬತ್ತ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್. ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಪತ್ತೊಂಜಿ ವರ್ಸೊದಾರಿಪ್ಪುನಗ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ರ್ ತೀರ್‍ಯೆರ್. ೧೯೧೩ಡ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಓದ್‍ಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಪುಣೆದ ಕಾಲೇಡ್ ಓದದ್ ೧೯೧೮ಡ್ ಬಿ.ಎ. ಓದಿಯೆರ್. ೧೯೩೫ಡ್ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂತೆ ಸಮಯೊ ೧೯೪೪ - ೧೯೫೬ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಸೊಲ್ಲಾಪುರೊದ ಡಿ.ಎ.ವಿ ಕಾಲೇಡ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್. ಬೇಂದ್ರೆ ೧೯೧೯ಡ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಡ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಪನ್ಪುನಾರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡೊದ ಅತ್ಯಂತ ತೆಂಕಯಿದದೇಶ. ಅಯ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸುಮಾರ್ ಆಜಿ ಕೋಟಿ. ಈ ದೇಶ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ, ನಮಿಬಿಯಾ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ, ಮೋಜಮ್ಬೀಕ್, ಎಸ್ವಟೀನಿ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಸೋಥೋ ದೇಶೋಲೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚೋನುಂಡು.
ಮಲ್ಲಿಗೆ
ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ, ಜಿಂಜ ಪರಿಮಳದ ಒಂಜಿ ಪೂ.ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಕೆಲವು ಬಗೆತ್ತ ಮಲ್ಲಿಗೆಲು ಉಲ್ಲ. ಆಂಡ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲಿಗೆಲು ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಅವು ಉಡುಪಿ/ ಶಂಕರಪುರ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲದ/ಮಂಗಳೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ. ಉಡುಪಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮೊಗ್ಗೆಡ್ ಸಪುರ ಉಂಡು. ಮಂಗಳೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಉಡುಪಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಡ್ದ್ ಒಂತೆ ದಪ್ಪದ, ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ ಪೂ. ಉಡುಪಿ ಮಲ್ಲಿಗೆದ ಚೆಂಡ್ ಉದ್ದ ಕಟ್ಟುವೆರ್; ಮಂಗಳೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆದವು ಉರುಂಟುಡು ಕಟ್ಟುವೆರ್.
ಉಡುಪಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಶಂಕರಪುರ, ಬೆಳ್ಮಣ್, ಶಿರ್ವ, ಕಟಪಾಡಿ, ಕಾಪು ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಮಲ್ಲಿಗೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್.
ಪ್ರತಿದಿನ ೧೧ ಗಂಟೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಪೂಕುಲು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ತಯಾರಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ವರ್ಸೊಡು ೩೬೫ ದಿನಲಾ ಪರ ಮರತ್ತಡಿಟ್ ಸೇರ್ದಿನ ಏಜೆಂಟೆರ್ ಪೂತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬುಲೆಪಾದಿನಕ್ಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ದೆತೊನುನಕ್ಲೆನ ಗರ್ಜ್ ಲೆನ್ ತೂವೊಂದು ಮಲ್ಲಿಗೆಗ್ ದಿನತ್ತ ಬಿಲೆ ನಿಗದಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಬಿಲೆನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ತೋಜುನಂಚ ಬರೆದ್ ಲಾ ದೀಪೆರ್.ಮೂಲು ಮೋಸದ ಪ್ರಕರಣೊಲು ಇಜ್ಜಿಂದೇ ಪನೊಲಿ.
ವರ್ಗೊ:ಪೂ
ಎಂ.ವಿ.ಕಾಮತ್
ಎಂ.ವಿ.ಕಾಮತ್ ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್.
ಬದ್‍ಕ್
ಮಾಧವ ವಿಠಲ ಕಾಮತ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದಾರ್ ೧೯೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಏಳ್ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ವಿಠಲ ಕಾಮತೆರ್ ಮಲ್ಲ ವಕೀಲೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಉಡುಪಿದ ಸಂತ ಸೆಸಿಲ್ಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಡ್, ಉಡುಪಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು, ಬೋರ್ಡ್ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು, ಕುಡ್ಲದ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಕಲ್ತಿನ ಎಂ.ವಿ.ಕಾಮತೆರ್ ಬೊಂಬಾಯಿಡ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯಿನ ದಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, ೨೦೧೪.
ಬರೆಯಿನ
ಇಂಬ್ಯೆರೆನ ಸುರುತ್ತ ಲೇಖನ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್.
ಎಂ.ವಿ.ಕಾಮತೆರೆಗ್ ಕೊಂಕಣಿ,ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪಾತೆರೆರೆ, ಬರೆಯೆರೆ ತೆರಿದುಂಡು. ಆರ್ ಬೊಂಬಾಯಿದ ಟರ್ಕಿ-ರೆಡ್ ಡೈ ವರ್ಕ್ಸ್ ಡ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರಾದ್ ಐನ್ ವರ್ಸ ಬೆಂದ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪ್ ಎಂಡ್ ಕಂಪೆನಿ ಸೇರಿಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಕಂಪೆನಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಜತ್ತೆರ್. ಪ್ರಿ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಲೆಟಿನ್, ಭಾರತ್ ಜ್ಯೋತಿ, ಪ್ರಿ ಪ್ರೆಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಲೆನ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಬೆಂದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರ್ದ್ ೧೯೫೫ಡ್ದು ೧೯೫೮ ಮುಟ್ಟ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್-ಅಮೇರಿಕಾಲೆಡ್ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದಿ ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ದಿ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಲೆಡ್ ಬೆಂದ್ ದ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಬಾರೀ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್-ಪಂಡ ಪ್ರತಿವಾರ ಭಾರತದ ಪತ್ತ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಲೆಗ್ ಅಂಕಣ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಎಂ.ವಿ. ಕಾಮತೆರ್ ೪೫ಕ್ಕ್ ಲಾ ಎಚ್ಚ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್, ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
ಭಾರತೊದ ಗುರ್ಕಾರ್ರ್ ಅತ್ತಂಡ ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾದ್ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ದಂಡನಾಯಕೆರ್.
ಭಾರತೊದ ಇತ್ತೆದ ಗುರ್ಕಾರ್ರ್ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನಾರ್ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು.
ಚರಿತ್ರೆ
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ಆಂಡ್. ಅಪಗ ನಾನಲಾ ಗುರ್ಕಾರ್ರೆ ಪಟ್ಟೊ ಇದ್ಯಾಂಡ್. ಭಾರತ ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ನೇಮಕೆರಾದ್ "ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್" ಪದವಿಡ್ ಒರಿ ಇಪ್ಪೊಡಾತಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ರಾಷ್ಟ್ರೊಗು ಉಂದು ಒಪ್ಪುನವತ್ತ್ಂದ್ ಪನ್ಪಿ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಅನೇಕೆರೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜನವರಿ ೧೯೪೯ದಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಆರೆನ ಸರ್ಕಾರೊ ಬಾರತೊದ ಸಂವಿದಾನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಪದವಿನ್ ರದ್ದ್‌ ಮಲ್ತೆರ್. ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‍ರೆ ಬದಲ್‍ಗ್ ಚುನಾಯೊತೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ ಪದವಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಂಡ್. ಭಾರತೊದ ಸುರೂತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಶ್ರೀ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್.
ಸಾಂವಿದಾನಿಕ ಪಾತ್ರೊ
ಬಾರತೊದ ಸಂವಿದಾನೊದ ೫೨ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಪದವಿದ ಸ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಸಂವಿದಾನೊದ ಪ್ರಕಾರೊ, ಬಾರತೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್: ಅದಿಕೃತವಾದ್ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಕ್ಯಸ್ತೆರಾಂಡಲಾ ಬಾರತೊದ ಸರ್ಕಾರೊಡು ದಿಂಜ ಅಧಿಕಾರೊ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ತಾನೊ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಲೆನವು (ಸಂವಿಧಾನೊದ ೭೪ ನೆದ ಪರಿಚ್ಛೇದದಂಚ). ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊದ ೫೩ ನೆದ ಪರಿಚ್ಛೇದದಂಚ ಸಂಸತ್ತ್‌ಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಅಧಿಕಾರೊನು ಬೇತೊಂಜಿ ಪದವಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿಗ್ ವರ್ಗೊ ಮಲ್ಲಪು ಸಕ್ತಿ ಉಂಡು.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಬೇಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇತರೊ ಮಂತ್ರಿಲೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುನೆ.
ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ
ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಪಂಡ್ಂಡ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಒಂಜಿ ತಿನಸ್. ಉಂದು ದೋಸೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ರುಚಿಯಾಯಿನ ತಿಂಡಿ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಬಡಕೈದ ತಿನಸ್. ಉಂದೆತ ಮೂಲ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಕುಡ್ಲ. ಉಡುಪಿ ಹೋಟೆಲ್‍ದಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಭಾರತ ದೇಶೊಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಲೋಕೊರ್ಮೆ ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪದ್ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಅರಿ, ಬಟಾಟೆ, ಮೆತ್ತೆ, ಬೆವುರೆನ್ ಮಾತ ಪಾಡ್‍ದ್ ಐಕ್ ಬಾಜಿ‍ನ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಚಟ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಬರ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಇಷ್ಟ ಆಪುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಮಾತಾ ಹೋಟೇಲ್‍ಡ್‍ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ತಿಂಡಿ ಉಂದು. ಅಂಚೆನೆ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಒಂಜಿ ಪೆಂಟೆರ್ದ್ ನನೊಂಜಿ ಪೆಂಟೆಂಗ್ ಪೋನಗ ಮಲ್ಪನ ರೀತಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅವುಂಡು.
ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ
ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಡ್ ರಡ್ ಬಗೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ದೋಸೆ ಬೊಕೊಂಜಿ ಬಾಜಿ ದಿಂಜಾವುನಿ. ಅರಿ ಬೊಕ್ಕ ಉರ್ದುನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೀರಿಗ್ ದುಂಬುದ ದಿನೊ ನನೆಪರೆ ಪಡೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಮನದಾನಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಡೆದ್ ಬಂದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಕಾವೊಲಿಡ್ ದೋಸೆದ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಟೊಟೆ, ನೀರುಳ್ಳಿ ಅಂಚೆನೆ ಐಕ್ ಒಗ್ಗರ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಲ್ಂಬೆದ ರಸನ್ ಪಾರ್ದ್ ಬಾಜಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ದೋಸೆದ ಉಲಾಯಿ ದೀಪೆರ್. ಮೈಸೂರ್ದ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಕೆಂಪು ಚಟ್ನಿ ಇತ್ದ್ ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾರ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೋಸೆದ ಒಲಯಿ ಬಾಜಿ ಪಡೋಡ ದುಂಬು ಬೋಳ್ಳುಳ್ಳಿನ್ ದೋಸೆದ ಒಲಯಿ ಪಾಡೊಡು. ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಉಂದೆನ್ ತರಕಾರಿದೋಟ್ಟುಗೆ ತಿನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಅಡ್ಯೆಲು
ಕಂಚಿಲ್ ಪರಕೆ
ಉಂದು ತುಳುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಪರಕೆದ ಕ್ರಮೊ. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಜೋಕುಲು ಆಯಿಜಿಡ, ಜೋಕುಲೆಗ್ ದಾಲ‌ ಸಿರ್ಕ್ ಸಂಕಡೊಲು ಬತ್ತ್ಂಡ ಈ ಪರಕೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ದೈವೊಲೆಗ್ ಪರಕೆ
ಈ ಪರಕೆ ದೈವೊಲೆಗ್ ಪನ್ಪಿನವು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮೂಲ ತಾಣ ಆಯಿನ ಆದಿ ಆಲಡೆಲೆಡ್ ಈ ಪರಕೆ‌ ನಡತ್ ಬರೊಂತುಂಡ್ ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕೊನೆ, ಗರೊಡಿಲೆಡ್  , ಕೆಲವು ರಾಜಾನ್ ದೈವೊಲೆನ ಕೊಡಿಯಡಿಟ್ಲ ಈ ಪರಕೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.
ಪರಕೆ ಕೊರ್ಪುನ
ಪಂಡಿ ಪರಕೆ ಸತ್ಯ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಡ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅತ್ತ್ಂಡ  ಸೀಕ್  ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಏಳ್ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಪದ್ರಾಡನೆ ಪ್ರಾಯ ಮುಟ್ಟ ಸಂದಾವುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕಂಚಿಲ್ದ ಬಾಲೆ ಪೊಣ್ಣುಪೋದು ಪೊಂಜೊವು ಆಪಿನೆರ್ದ್ ದುಂಬು, ಅಂಚೆನೆ ಆಣ್ ಅಂಜೊವು ಆಪಿನ ಲಚ್ಚಣೊಲು ತೋಜುನೆರ್ದ್ ದುಂಬೆ ಪರಕೆ ಒಪ್ಪ್ಯಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಮೂಲ ಕಟ್ಟ್ ಕ್ರಮೊ.
ಕ್ರಮೊ
ಆನಿದ ಕಡೆತ ಬಲಿಕ್ ಕಂಚಿಲ್ ಕುಲ್ಲುದಿನ ಜೋಕುಲೆನ್ ಲಕ್ಕಾವುನ ಕ್ರಮ ನಡಪುಂಡು. ಲಕ್ಕಿನ ಬಾಲೆನ್  ಬಾಲೆದ ತಮ್ಮಲೆ / ಅಮ್ಮೆರ್ ಪುಗೆಲ್ಡ್ ಕುಲ್ಲಾದ್, ಅಪ್ಪೆ ಸಾನದಿಗೆ ( ಪಿರಾಕ್ಡು ತೂಂಕಣ ದೀಪ ಪತೊಣ್ಣ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್)  ಬೊಕ ಅರಿ ತಾರಾಯಿ  ಪತೊಂದು ಬಲಿಕ್ ಎದುರು ಮೋನೆ ಪಾಡುದ್ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ದೀವೊಂದು ಪಿರ ಬಲಿ ಬರ್ಪೆರ್ ‌. ಕಡೆಕ್ ಕೊಡಿಮರತ ಅಡಿಟ್ ಕಂಚಿಲ್ದ ಬಾಲೆದ ಕೈಟ್ ಪುಂಡಿಪಣವು ಪಾಡುನಡೆಗ್ ಪರಕೆ ಸಂದುಂಡು .‌
ಪಾರ್ದನೊಲೆಟ್
ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯೆರೆನ ಪಾಡ್ದನೊಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಕೆಮ್ಮಲಜೆ ನಾಗಬಿರ್ಮೆರ್ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಕಂಚಿಕಡಗಿನದ ಎರಂತಿಲ್ಲದ ಏಕಸಾಲೆರೆನ ಬೊಡೆದಿ ದೆಯ್ಯಾರ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಕಾಲೊಗು ಪೊಂಜೊವು ಆವಂದೆ  ಇಪ್ಪುನಗ ಸರಿಯಾಯಿನ ಕಾಲೊಗು ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜೊವು ಆದ್ ಆಣ್ ಬಾಲೆ ಆಂಡ ಮಾರಿ ಮಾಕಲ್ದಿನ ನಡೆಟ್  ಕಂಚಿಲ್ ಪಾಡವೆ , ಪುಂಡಿ ಪಣವು ಪರಕೆ ಪಾಡುವೆ , ಪೋಣ್ಣುಬಾಲೆ ಆಂಡ ಬೊಲ್ಲಿದ ತೊಟ್ಟಿಲ್ಡ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಬಾಲೆ ಒಪ್ಪ್ಯಾವೆ , ಅಂಗಣ  ಅಡಿತುದ್ ಸುದ್ದ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಂಚನೆ ಆದಿ ಆಲಡೆ ಕಬತ್ತಾರ್'ಡ್ ಪರಕೆ ಸಂದಿನೆರ್ದ್
ಬೊಕ್ಕ ಕಲಟ್ ಉಂತುದಿನ  ಕುಮಾರಡ ಪರಕೆ ಸಂದಿನ ಬಗೆಟ್ ನುಡಿ ದೆತೊನುನ ಕ್ರಮ ನಡಪುನ ಉಲ್ಲೇಕಲ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ನಂಬಿಕೆಲು
ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ
ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಲು ಆಯಿನ
ಇಂದೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕುಲೆನ್ ಜನಕುಲ್ ದೇವೆರ್ಂದ್ ನಂಬ್ವೆರ್, ನೇಮ ಪೂಜೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಮುಕುಲೆಗ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಗರಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್, ನಂಬುನಕ್ಲೆಗ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ದ್ ಸತ್ಯ ಗೆಂದಾದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯೆರೆನ್ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಯಾಪಲಾ ಸೋಲಿಜ್ಜಿ.
ತುಳು ಪಿಚ್ಚರ್
ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರೆ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕಟಪಾಡಿದ ಮುದ್ದು ಸುವರ್ಣೆರ್ ಸುರುಟ್ಟು ಸಿನೆಮಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವು ಕಪ್ಪು ಬೊಲ್ದುದವು. ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ತುಳು ಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು ಬತ್ತ್೦ಡ್.
ಬಿಲ್ಲವೆರ್‍ನ ಪರ್ಬೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲು
ಕಜಂಬು ಮದಿಮೆ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನಕುಲು ಆಣ‍್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ೧೨ ವರ್ಷ ಜಿಂಜ್‌ನಗ ತರೆತ ಕೂಜಲ್ ಕತ್ತೆರುನ ಆಚರಣೆ ಉಂಡು. ಕರಪತ್ತವುನಿ:ಪೊಣ್ಣು ಪೊಂಜೊವಾನಗ ಗುರಿಕಾರೆರ್,ಇಲ್ಲದಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಕ್ರಮೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಲೆನ್ ತಾರೆದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಕುಲ‍್ಲಾದ್ ಮಣ್ಣುದ ಕೊಡಪಾನೊಡ್ ಅಲೆನ್ ಮೀಪಾವೆರ್.ಇತ್ತೆ ಅವು ಮಾತಾ ಇತ್ತೆ ಮರೆತ್ ಪೋತ್‍ಂಡ್.ಇತ್ತೆ ಕೆಲವೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋದು ಕಲಷ ನೀರ್
ಎಂ ಜಿ ಎಂ ಕಾಲೇಜ್
ಎಂ ಜಿ ಎಂ ಕಾಲೇಜ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ. ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲದ ನಡುಟು ಕುಂಜಿಬೆಟ್ಟುಡ್ ಉಂಡು. ೧೯೪೯ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಡಾ|ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ. ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಮಣಿಪಾಲ ಈ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ರುಡ್ ಸೆಟ್
ರುಡ್‍ಸೆಟ್‍ತ ಇತಿಹಾಸ
ಊರುದ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ವೃತ್ತಿ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ದು ಬದ್ಕುನ ಸಾದಿ ತೋಜಾವುನ ಸಂಸ್ಥೆ ರುಡ್ ಸೆಟ್. ಉಂದು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೊಕ್ಕ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ(RUDSETI). ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸಹಯೋಗೊಡು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ೧೯೮೨ಡ್ ಉಜಿರೆಡ್ ಸುರುವಾಂಡ್. ಸುರುಕು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್, ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಅಲ್ಪಲ್ಪ, ಇತ್ತೆ ಭಾರತ ದೇಶೊಡ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಶಾಖೆಲು ಪರಡೊಂದುಂಡು.
ತರಬೇತಿತಾ ಪ್ರಕಾರೊ
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ತರಬೇತಿಯಾದ್ ಪೊಲಿಗೆ, ವಸ್ತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಕಸೂತಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಪೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೇವೆ, ವೈರಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಂಬಿಂಗ್, ರೇಡಿಯೋ ಬೊಕ್ಕ ಟಿವಿ ರಿಪೇರಿ, ತಿನ್ಪಿ ವಸ್ತುಲೆನ ತಯಾರಿ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುನವು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್, ಕರಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮರತ್ತ ಬೇಲೆ, ಅಗರಬತ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲಾಂಬು ಬುಲೆಪಾವುನವು, ಫೊಟೊಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಡಿಯೋಗ್ರಫಿ, ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಂಡಿಂಗ್, ಬ್ಯೂಟಿಪಾರ್ಲರ್ ದ ಬೇಲೆಲು ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಕಲ್ಪಾವೆರ್.
ತರಬೇತತಾ ಅವದಿ
೬ ದಿನೊಟ್‍ ಸುರು ಆಪುನಾ ತರಬೇತಿ ೫೦ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ
ಡಾ.ಎಚ್.ನಾಗವೇಣಿ ಮೇರ್ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಸ್ತ ಮಲ್ಲ ಲೇಖಕಿ.ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಕುಡ್ಲದ ಹೊನ್ನಕಟ್ಟೆಡ್. ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನೊಡ್ ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿನ ಮೇರ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರ೦ಧಾಲಯದ ಕೇ೦ದ್ರೀಯ ಪರಿರ್ತನೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊ೦ದ್ ಇತ್ತೆರ್. 'ತಿರುಳು ತೋರಣ, ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಗೌರಮ್ಮ, ಸೌರ ವಿಸ್ತಾರ, ಉ೦ದ್ ಮೆರೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಕುಲ್. ಮೆರೆಗ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೀತಾ ದೇಸಾಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕ್ದು೦ಡ್. 'ಧಣಿಗಳ ಬೆಳ್ಳಿ ಲೋಟ' ಕಲೆಟ್ 'ಹೊಳೆ' ಒ೦ಜಿ ಪಾತ್ರವಾದ್ ಬೊತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತಿನಗುಲ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಾರ್ಥೊ ಆಮಿಸೊಗ್ ಬಡವೆರೆನ್ ದಾಕ್ಷಿನ್ಯ ಇದ್ಯಾಂತೆ ಬೆನ್ಪಾಯಿನ ರೀತಿ ಅಮಾನುಷವಾತು೦ಡ್.
ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿ
ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್
ರೂಪಾಯಿ
ಕನ್ನಡೊದ ರೂಪಾಯಿ ತುಳುಟು ರುಪಾಯಿ (ಹಿಂದಿ:रुपया) (ಕೋಡ್: INR) ಭಾರತೊದ ಅಧಿಕೃತ ದುಡ್ಡುದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ದುಡ್ಡುದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಿತರಣೆನ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸವುಂಡು. ರೂಪಾಯಿಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಳಕುನ ಚಿನ್ಹೆ ಭಾರತೊದ ರೂಪಾಯಿ₹, Rs(ಆಂಗ್ಲೊ), ₨, रू(ಹಿಂದಿ) ಬುಕ್ಕೊ ರೂ(ಕನ್ನಡೊ. ಒಂಜಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಂಡ ೧೦೦ ಪೈಸೆ ಆಪುಂಡು. ನಾನ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮನ್ಪುನೆಕ್ ನಾನ್ಯೊಸಾತ್ರೊಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಾನ್ಯೊ ಕಾಲೊ ರಾಜವಂಸೊ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಧರ್ಮೊ, ಲಿಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಸೆನ್ ತೆರಿಯೆರಗ್ ಸಹಾಯ ಆವುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊದ ಜನಕುಲೆನ ಲೋಹ ವ್ಯವಹಾರೊ, ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯೊ ನಾನ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು.
ಸದಾ ಪುಷ್ಪ
ಸದಾಪುಷ್ಪ ಪಂಡ ಪೂ ಅಪಿನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದಯಿ .ಈ ದಯಿಟ್ ಪೂ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ದಿನಾಲ ಪೂ ಆವೋಂದುಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಈ ದಯಿಕ್ ನಿತ್ಯ ಪುಷ್ಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಯಿನ್ ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕೈತಲ್ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲ್‍ಡ್ ಪೊರ್ಲುಗು ಬೋಡಾದ್ ಅಂಚನೆ ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗೊಗಾತ್ರ ಬುಳೆಪಾವೆರ್.
ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
ಸದಾಪುಷ್ಪದ ದಯಿತ ಬೇರ್‌ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ ಲುಂಗಾದ್ ಪುಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾನಗ ಅರ್ಧ ಗ್ರಾಮ್ ಪೊಡಿಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಚಮಚ ತೊಡ್ಡೆನೈ ಬೆರಸದ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಅಂಚನೆ ರಾತ್ರೆ ವನಸ್ಸ್‌ಗ್ ದುಂಬು ದೆತೊಂಡ ಮಧುಮೇಹ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಅತ್ತ್ಂಡ ಈ ದಯಿತ ಪೂ ಅತ್ತ್ಂಡ ಇರೆ‍ನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಅಗಿದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪ ದಯಿತ ೪-೫ ಇರೆ‍ನ್ ದೆತೊಂದು ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ೨-೩ ಎಮ್ ಲ್‌ದಾತ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಅಂಚನೆ ರಾತ್ರೆ ಜೆಪ್ಪುನಗ ಪರ್ಂಡ ಬಿಪಿ,ಹೈಪರ್ ಟೆನ್ಷನ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪ ದಯಿತ ಇರೆ‍ನ್ ದೆತೊಂದು ಅರೆತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಗಾಯೊಲೆಗ್, ಕಜ್ಜಿಲೆಗ್ ದಿನೊಟು ೨-೩ ಪೂಜಿಂಡ ಗಾಯ,ಕಜ್ಜಿಲು ಬೇಕೊನೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಪೊಂಜೊಲೆನ ಋತುಚಕ್ರದ ಸಮಯೊಡು ಋತು ಸ್ರಾವ ಮಿತಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಸದಾಪುಷ್ಪ ದಯಿತ ೫-೬ ಇರೆ‍ನ್ ದೆತೊಂದು ಅವೆನ್ ೨ ಲೋಟೆ ನೀರ್ಡ್ ಪೊರ್ಲು ಕೊದಿಪಾದ್ ಪರ್ಂಡ ಋತು ಸ್ರಾವದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪದ ಮುಕ್ಕೆ ಅಂಚನೆ ದಾಳಿಂಬೆ ಪೂತ ಮುಕ್ಕೆದ ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಂಕುಗು ಪಾಡ್ಂಡ ಮೂಂಕುಡೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಬರ್ಪುನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಪುರಿ ತಾಗ್‌ದ್ ಮೈ ಕೆಂಪಾದ್ ದಡಾರ ಬತ್ತಿತ್ತ್ಂಡ ಸದಾಪುಷ್ಪ ದಯಿತ ಇರೆತ ರಸ ಪೂಜಿಂಡ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪದ ಬೇರ್‌ನ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾನಗ ಈ ಪೊಡಿತೊಟ್ಟುಗು ಸದಾಪುಷ್ಪದ ಇರೆನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಅರಿತ್‌ದ್ ದಿನಲ ಪರ್ಂಡ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಉಂದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಆಂಟಿ ಅಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ಲು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಣತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪದ ಇರೆನ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾನಗ ಈ ಪೊಡಿತೊಟ್ಟು ಬೇವುದ ಪೊಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜಲ್‍ದ ಪೊಡಿನ್ ನೀರ್ಡ್ ಬೆರೆಸದ್ ಮೋನೆಗ್ ಪೂಜಿದ್ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ಕರಿದ್ ದೆಕ್ಕೊಡು .ಇಂಚ ದಿನಲ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಮೋನೆದ ಮುದ್ವನ್,ಕಲೆ ಪೂರಾ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ ಮೋನೆ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು. ಸದಾಪುಷ್ಪ ದಯಿತ ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಇರೆತ ರಸೊನು ದಿನ ನಿತ್ಯ ದೆತ್ತೊಂಡ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ ನಿದ್ರೆ ಸರಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಉದಾಸೀನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಅಂಚನೆ ಆತಂಕ ,ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪೂ ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದುಲು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರ ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ತಿಂದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾದ್ರೆ…
ಬಿಲ್ಲವ
ಬಿಲ್ಲವ (Billava) ಪನ್ಪುನವು ಭಾರತೀಯ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪುದರ್. ತುಳುನಾಡ್ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಭೂಮಿಂದೆ ಪನೊಲಿ. ಜಗತ್ಡ್‍ ಒರ್ಮೆ ಪೋದ್ ನೆಲೆಯಾತಿನ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಭೂಮಿ ತುಳುನಾಡ್. ಮೊಕುಲೆನ್ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ತೂವೊಲಿ. ಈ ಜನಾಂಗದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ತುಳು. ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು.'ಬಿಲ್ಲವ' ಪನ್ಪಿ ಪದ ಬಿಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ತುಳುನಾಡ್‌ನ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತಿ ಅಳುಪ ಅರಸೆರ್ ಅಂಚೆನೇ ಜೈನ ಅರಸೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಸೈನ್ಯೊಲೆಡ್ ಬಿಲ್ಲ್ ಬುಡ್ಪಿನಕುಲಾದ್, ಬೋಂಟೆದಕುಲಾದ್(ಬೋಂಟ್ರೆರ್) ಸೈನಿಕೆರಾದ್ (ಬಂಟೆರ್) ಮಂತ್ರಿಲಾದ್, ಸೇನಾಧಿಪತಿಲಾದ್, ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ದ್ ಕಾಲೊಡು ಕೇರಳೊಡು ಮೊಕಲೆನ್ ತೀವೆರ್, ದುಂಬಗ್ ತೀಯೆರ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಈಳವೆರ್ ಪನ್ದ್ ಲೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮೊಕಲೆನ್ ದೀವೆರ್, ಹಳೇಪೈಕದೀವೆರ್ (ದೀವೆರ್= ದೇವೆರೆ ಜೋಕುಲು) ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಿಲ್ಲವೆರೆ ಮೂಲ ಕಸಬಯಿನ ಕೃಷಿ, ಮೂರ್ತೆ ಉಪ ಕಸುಬು. ಬಿಲ್ಲವೆರೆಗ್ ಬೈದ್ಯೆ, ಪೂಜಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಉಪನಾಮೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಮೊಕುಲು ಪಿರಾಕ್‍ದ್ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಗರೋಡಿಲೆಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲಾದ್ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಅತ್ತಂದೆ ನಾಟಿ ವೈದ್ಯ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಕುಲು ಅಂಚಾದ್ ಮೊಕಲೆಗ್ ಬೈದೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಜಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಉಪನಾಮೊಲು ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಿಲ್ಲ್‌ಗ್ ತುಳುಟ್ 'ಬಿರು' ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಕ್ಲೆನ್ 'ಬಿರುವೆರ್' ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ದೈವದ ಪೂಜಾರಿಲು ಬಿಲ್ಲವೆರ್
ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ದೈವದ ಆರಾಧಕೆರಾದ್ ನಿಷ್ಟೆಡ್ ಆ ಚಾಕಿರಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ವೈಸೊಂಡಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಅಕಲೆಗ್ ಪೂಜಾರಿಲು ಪನ್ಪಿ ಉಪ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ದೈವ ದೇವೆರುಲೆ ನೇಮ ಪರ್ವದ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಬಿಲ್ಲವೆರೆಗ್ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದೇ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರೊಲು ಉಂಡು. ಎಚ್ಚದ ದೈವಸ್ಥಾನೊಳೆಡ್ ದೈವದ ಮಾನ್ಯದಿಗೆ ಸೇವೆ (ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ) ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್ ದ ಕ್ರಮತ್ತ ಲೆಕ್ಕ ಅನುವಂಶಿಕವಾದ್ ನಡತೊಂದೇ ಉಂಡು. (ಮಾಮುಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಆಯನ ತಂಗಡಿ/ಪಲ್ದಿ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಮರ್ಮಯಗ್ ದೈವದ ಸಮ್ಮುಕೊಡು ಅಧಿಕಾರ ಬದಲಾಪುಂಡು) ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿಲಾ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಭೂತಾರಾಧಕೆರ್. ದ್ರಾವಿಡ ಪದ್ದತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ ಈ ಆರಾಧನೆ ಮೊಕಲ್ನ ಮುಖ್ಯದವು ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಗು ಕಾರಣೊಡ್ದು ಮೊಕಲೆಗ್ ಪೂಜಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಉಪ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ದೈವೊಲೆ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಲಾ ಒರಿ ಬಿಲ್ಲವನ ಉಲ್ಲೇಲು ಉಂಡೇ ಉಂಡು. ದೈವೊಲೆ ಚಾಕಿರಿಗ್ ನಂಬಿಕೆ ನಿಷ್ಟೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೂಜಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಬರಿ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್.
ವೈದ್ಯೆರಾದ್ ಬಿಲ್ಲವೆರ್
ಬೈದ್ಯರ್ ಪದ ಬೈದಿನವೇ ವೈದ್ಯಡ್ದ್. ತುಳುನಾಡ್ದ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಪುಲ ಮರ್ದ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ಕ್ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉದಾರ್ಮೆಲು ಉಂಡು. ಬಿಲ್ಲವೆರ್. ಬೇನೆದ ಎಣ್ಣೆ, ಜೋಕುಲ್ನ ಎಣ್ಣೆ, ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮರ್ದ್ ಮಾತಾ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಪದಿತಿಯಾಡ್ಲು ಬಿಲ್ಲವೆರೆಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮರ್ದ್ ದ ಎಣ್ಣೆ ಮಲ್ಪುನೆಟ್ಟ್ ಮರ್ದ್ ದ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜುನೆಟ್ಟ್ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಬಿರ್ಸೆರ್.
ಬಿಲ್ಲವ ಪದೊದ ಅರ್ಥೊ
ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಪೂರ್ವಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಬಿರುಪಗರಿ ಪತೊಂದು ಬೋಂಟೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈನ್ಯೊಳಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ಉ ಅಕಲೆಗ್ ಬಿಲ್ಲವೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನೆಯೆರೆ ಬಗೆಟ್ ಬಿರುವೆರ್ ಇರ್ವೆರ್ ತತ್ತ್ಂಡ ಕೆರುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಗಾದೆಡ್ ಬಿರುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಪದ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬಳಕೆ ಆತ್ಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಪಾಡ್ದೊಳೆಡ್ ಉಂದು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರ್ಲ ಅಸಮಾನ್ಯ ಬಿಲ್ಲು ವಿದ್ಯೆನ್ ತೆರಿದಿನಕುಲಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೊಕಲ್ನ ಕಥೆಟ್ಟ್ ಬಿರ್ಮಣ್ಣ ಬೈದ್ಯನ ಉಲ್ಲೇಖಲಾ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರೆಲೆಕ್ಕ ಮೂಲ್ಕಿ ಸೀಮೆಡ್ ಅಸಮಾನ್ಯ ಸಾಧನೆನ್ ಮೆರೆಪಾಯಿನ ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆಲಾ ಬಿಲ್ಲ್ ವಿದ್ಯೆಡ್ ಬಿರ್ಸೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಕುಂದಾಪುರೊಟ್ಟು ಇತ್ತೆಲಾ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಬಿಲ್ಲವ ಪನ್ಪಿ ಬರಿ ಪುದರ್ ಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆ ಪುದರ್ ದೊಟ್ಟಿಗೆ ದೀವೊನುವೆರ್.
ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆ
ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಸುದೆ. ಈ ಸುದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಗ್ರೆಬಾಳಿಗೆ ಪನ್ಪುನವುಲು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ೧೬೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸುದೆ ಉಬಾರ್ (ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ)ಡ್ ಕುಮಾರಧಾರ ಸುದೆಕ್ಕ್ ಸೇರುಂಡು. ಸೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರೊಗು ಉಳ್ಳಾಲದ ಕೃತಲ್ ಸೇರುಂಡು. ಕುಡ್ಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆತ ಕರೆಟೇ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ ಪೇಂಟೆಗ್ ನೀರ್ ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ತುಂಬೆ ಡ್ ಈ ಸುದೆಕ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ತುಳು ಪುದರ್ ನೇಲ್ಯತಾರ್ಂದ್. ಮಲ್ಲ ನೀರ್ದ ದಂಡ್- ಮಲ್ಲ ಸುದೆ ನೇಲ್ಯ ತಾರ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪಾವೊಂಡ್. ಕಾಲ ಬದಲಾಯಿಲೆಕ ಸಂಸ್ಕ್ಟತೀಕರಣ ಆದ್ ನೇಲ್ಯತಾರ್- ನೇತ್ರಾವತಿ ಆಂಡ್. ಕುಡ್ಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆತ ಕರೆಟೇ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ ಪೇಂಟೆಗ್ ನೀರ್ ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ತುಂಬೆ ಡ್ ಈ ಸುದೆಕ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್.
ಯೋಜನೆಲು
ಎತ್ತಿನಹೋಳೆ ಯೋಜನೆಡ್ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆನ್ ತಿರ್ಗಾಯೆರಾ ಯೋಜನೆಂದು ಪಣುವೇರ್. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಗ್ ನೀರ್ ಕೋರಿಯರಾ ಈ ಯೋಜನೆ ಪಾಡ್ತೇರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸುದೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು
ಕೋರಿ
ಕೋರಿ ಉಂಜಿ ಪಕ್ಕಿ. ಇಂದೆನ್ ಪೊರ್ಲುಗಾತ್ ಬುಕ್ಕ ಕಜಿಪುಗು ಸಾಂಕುಬೆರ್. ಕೋರಿಕಟ್ಟಗಾದ್ ಸಾಂಕುಬೆರ್. ಕೋರಿಗ್ ರೆಂಕೆ ಉಂಡುಡಲಾ ದಿಂಜ ದೂರ ರಾಪುಜಿ, ಬಲಿಪುಂಡು ಇಜಿಂಡ ನಡಪುಂಡು. ಭಾರಿ ಅಗತ್ಯ ಬೂರಿನಲ್ಪ ಒಂತೆ ರಾಪುನ ಪಕ್ಕಿ.
ಕೋರಿದ ವಿದೊಲು
ಕೋರಿದ ಬಣ್ಣೊನು ತೂದು ವಿದೊನು ತೆರಿಯೊಲಿ. ಪೂಂಜೆ ಅತ್ತಂಡ ಪೆರಡೆಗ್‍ಲಾ ಈ ಬಣ್ಣೊದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊ ಉಂಡು. ಆಯಾ ಬಣ್ಣೊಗು ಬೇತೆಬೇತೆ ಪುದರು ಬಳಕೆಡುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಬಣ್ಣೊ ಸೇರ್ಂಡ ಅಯಿಕ್ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಕೋರಿದ ಕೊಟ್ಟು/ಜುಟ್ಟುಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಆಕಾರೊ ಉಂಡು. ಒಂಜೇ ಜಾತಿದ ಕೋರಿಗ್‍ಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಈ ಬಣ್ಣೊದ ತೀರ್ಮಾನೊ ಬೋಡಾಪುನೆ ಕೋರಿಕಟ್ಟಗ್ ಪೋನಗ ಮಾಂತ್ರೊ. ಇಂದೆಟ್ ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಕೋರಿಲು ಕಟ್ಟದ ಕೋರಿ. ಕೆಲವು ಕಜಿಪುದ ಕೋರಿ.ಅವು ಇಂಚ ಉಂಡು;
ಕೋರಿದ ಜಾತಿ
ಕೋರಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜಾತಿ. ಆಣ್ ಕೋರಿ ಪೊಣ್ಣ ಕೋರಿಡ್ದ್ ತೂಯರೆಗ್ ಪೊರ್ಲು. ಕೋರಿದ ಕೊಟ್ಟು ತರೆತ ಜುಟ್ಟುದಲ್ಪ ಇತ್ತಿನವು. ಎಲ್ಯ ಕೋರಿದ ಕಿನ್ನಿಗ್‍ ಲಾಕಿ ಪನ್ಪೆರೆ್‍. ಮಲ್ಲ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ ಕೋರಿಗ್‍ ಪೂಂಜೆ,ಪೊಣ್ಣು ಕೋರಿಗ್‍ ಪೆರಡೆ ಪನ್ಪೆರ್‍. ಆಣ್‍ ಕೋರಿನ್(ಪೂಂಜೆ) ತುಳು ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಡ್‍ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ನೆಕ್ಕ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ಪನ್ಪೆರ್‍. ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೋಡೇ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್‍ ಉಂಡು. ಕಂಬಳ, ಕೋಲ, ಜಾತ್ರೆದಲ್ಪ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ನಡಪುಮಡು.
ಪೂಂಜೆ(ಆನ್ ಕೋರಿ)
ಪೂಜೆ ಪಂಡ ಆಣ್/ಆನ್ ಕೋರಿ ಕೋರಿಗ್ ಪೂಂಜಲಾಕಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಪೂಂಜಲಾಕಿಗ್ ಎಲ್ಯೆಡ್ದೆ ಕೊಟ್ಟು ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೂಂಜಲಾಕಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿನಂಚನೆ ಕೆಲೆಪ್ಯರೆ ಸುರುಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೊಕ್ಕೊಕೋ..ಕೋ..... ಪಂಡ್‍ದ್ ಕೆಲೆಪುಂಡು. ಆನ್ ಬೂತೊಗು ತರೆ ಕೊಯ್ಯರೆ ಪೂಂಜ ಕೋರಿ ಬೋಡು. ಗುಳಿಗ್ಗೆ, ಬೈರವೆ, ಸಿರಾಡಿ, ರುದ್ರಾಂಡಿ, ಧರ್ಮೊದೈವೊ ಇಂಚ ಮಾತ ಬೂತೊಲು
ಬಿಸಲೆ
ಬಿಸಲೆ ಪಂಡ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನ ಬಾಜನ. ನೆನ್ನ್ ನೆಸಲೆಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪೊಲಬು
ಉಂದೊಂಜಿ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನೊ ಚಪ್ಪಟೆ ಆದ್ ಅಗೇಲೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆಸಲೆ ಪಂಡ ಕುತ್ತ ಆದ್ ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಉಡುಪಿದಂಚಿ ಪೋಂಡ ಬಿಸಲೆ ಪದೊ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಪುತ್ತೂರು ಸುಳ್ಯೊದಂಚಿ ಪೋಂಡ ನೆಸಲೆ ಪದೊ ತಿಕುಂಡು. ಉಂದು ರಡ್ಡ್‌ಲ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ. ಇಂದೆತ ಉಪಯೋಗ ಅಡಿಗೆದ ಕೋಣೆಗ್ ಮಾತ್ರೊ. ಕನ್ನಡೊಡು ಮಡಿಕೆ ಮನ್ಪೆರ್. ಮಣ್ಣ್ದಡ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಬಾಜನೊಗು ಬಿಸಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೋರಿ ಕಜಿಪು ಅತ್ತಂಡ ಮೀನ್ಡ ಸಾರ್ ಬಿಸಲೆಡೆ ಮಲ್ಥೆನ್ದ ಬಾರಿ ರುಚಿ ಆಪುಂಡು.
ಗಳಸ್ಯರ ತಯಾರ್ ಮಾನ್ಪುನಾ
ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಮಲ್ದಿ ಈ ಬಿಸಲೆನ್‍ ಕನತ್‍ದ್‍ ಬಿಜಿಕ್ರೆ ಪಾಡ್ದಿತ್ತಿ ತೂಂಟಾನ್‍ಡ್‍ ಒಂತೆ ಪೊತ್ತಾವೊಡು. ಚೌಲಿ ಅಯಿಬೊಕ್ಕ ಮನೊಲಿದ ಇರೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಬಸಲೆದ ಇರೆ ಸರಿ ಪೂಜೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಿ ಪಾಡ್ದ್‍ ದೀದ್‍ ಬೊಕ್ಕ ಸರಿ ದೆಕ್ಕ್‍ದ್‍ ದೊಂಬುಗು ಪಾಡ್ದ್‍ ನುಂಗಾದ್‍ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬಿಸಲೆದ ಆಡಿ ಚಟ್ಟೆ ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದ್‍ ದಿಕ್ಕೆಲ್‍ಡ್‍ ಇತ್ತಿ ಬಿಸಲೆನ್‍ ಜಾವಾದ್‍ ಚೆರಿಯದ ಮಿತ್ತ್‍ ದೀವೊಡು. ಬಿಸಲೆಗ್‍ ಮಣ್ಣ್‍ಡ್‍ ಮಲ್ದಿನ ಬಾಯಿನೇ ದೀವೊಡು. ನೆಕ್ಕ್‍ ಬಾವಡೆ ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಜಿಪು ಕಾಲಿ ಅಯಿಬೊಕ್ಕ ದೆಕ್ಕದ್‍ ಕಬ್ಬೆ ಪಾಡ್ದ್‍ ನುಂಗಾವೊಡು. ದಿಕ್ಕೆಲ್‍ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಗ್ಯಾಸ್‍ ಸ್ಟೌವ್‍, ಚಿಮಿಣಿ ಎಣ್ಣೆದ ಸ್ಟೌವುಟ್ಟ್‍ಲಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಲ್ಮಿನಿ, ಸ್ಟೀಲ್‍, ಪಿತ್ತಲೆದ ಬಾಜನೊಲೆಡ್‍ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್ಂಡ ಉರೆದ್‍ ಒಟ್ಟೆ ಅಪುಂಡು, ಕಿಲೆಂಬಿ ಪತ್ತುಂಡು. ಆಂಡ ಮಣ್ಣ್‍ದ ಬಿಸಲೆಡ್‍ ವಾ ತೊಂದರೆಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ.
ಸುಗ್ಗಿ
ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲು ತುಲುತ ಪದಿರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೌರಮಾನೊದ ಪದ್‍ರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮೀನ ಮಾಸ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು
ರೇಡಿಯೊ ಸಾರ೦ಗ್ ೧೦೭.೮ ಎಫ್.ಎ೦
ರೇಡಿಯೊ ಸಾರ೦ಗ್ ೧೦೭. ೮ ಎಪ್.ಎ೦ ಕುಡ್ಲದ ಸ೦ತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿದ ಅಡಿಟ್ ನಡಪಿನ೦ಚಿನ ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊ ಆದು೦ಡು.ಈ ಸಾರ೦ಗ್ ಎಫ್.ಎ೦ಡ್ ತುಳುತ ದಿ೦ಜ ಕಾರ್ಯಕರಮೊಲು ಬರ್ಪ. ಕುಡ್ಲದ ಆಸಕ್ತ ಜನಕ್‍ಲೆಗ್ ತುಳುತ್ತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಲೆನ್ ರೇಡಿಯೋ ಸಾರಂಗ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್ (ನಟಿ)
ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್/ ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮುಖರ್ಜಿ(ಪುಟ್ಟು: 9 ನವಂಬರ್ 1980) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕ‌ ತಮಿಲ್ ಪಿಚ್ಚರ್ಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಅನುಪ್ರಭಾಕರ್ ಮೇರ್ 9 ನವಂಬರ್ 1980 ಗ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು‌ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಅನುಪ್ರಭಾಕರ್ ಮೆರೆನ ಅಬಿನಯೊಗ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಮಟ 'ಅಭಿನಯ ಸರಸ್ವತಿ' ಪನ್ಪಿನ ಮಾನಾದಿಗೆನ್ ಕೊರುಂಡು.'ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬುಕ್ಕ 'ಸಿನೆಮಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ' ಮಾನಾದಿಗೆಲೆನ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ರೆಂಜೆ
ರೆಂಜೆ ಭಾರತೋ ಮೂಲೊ ಆಯಿನ ರೆಂಜೆನ್ ರಂಜಲು, ಪಗಡೆ ಮರ, ಕೇಸರ ಏಲಂಗಿ ಇಂಚ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಕಾಟ್ ಮರ. ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಈ ಮರಕ್ಕ್ ರೆಂಜೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತೊದ ಮಾತಾ ಪ್ರದೇಸೊಡುಲಾ ಈ ಮರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ತೋಟೊಲೆಡ್, ಮಾರ್ಗೊದ ಬರಿಟ್, ಈ ಮರನ್ ನಡ್‌ದ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾವೆರ್. ಬಾರಿ ಪರಿಮಲೊದ ಪೂ, ರುಚಿತ ಪರ್ಂದ್ ಈ ಮರಟ್ಟ್ ಆಪುಂಡು. ಜನವರಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ದು - ಮೇ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಇಂದೆತ ಪೂನು ತೂವೊಲಿ, ಪರ್ಂದ್ ತಿನೊಲಿ.
ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ರೆಂಜೆ
Mimus eleng 070527-4359 ipb.JPG
ಪರಿಚಯೊ
ವಳಚ್ಚಿಲ್‍ದ ದೈಕುಲೊಟ್ಟುಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪಡ್ಡೋಯಿ ಗಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರೆಗಾಲೊಡು ಇರೆ ಉದುರ್ಪುನ ದೈಕುಲೆ ಪಾಡಿಡ್ ಬುಲೆಪುನ ಈ ಮರ ಏಪೊಲಾ ಇರೆ ದಿಂಜಿದ್ ತೂಯೆರೆ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು. ನಮೊನ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೆಲವು ಬಡಾವಣೆಲೆ ಮಾರ್ಗೊದ ಬರಿಟ್ ಈ ಮರಕ್‍ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕೊಲೊಂಬಿಯ
thumb|ಕೊಲೊಂಬಿಯ ದೇಶದ ನಕ್ಷೆ ಕೊಲೊಂಬಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಗ
ತುಳುತ ಕ-ವರ್ಗೊದ ಮೂಜನೇ ಅಕ್ಷರೊ ಗ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ವ್ಯಂಜನ.
ಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅ ಸೇರ್ದ್ ಗ ಆತ್ಂಡ್.
ಶಾಸ್ತ್ರೊ ವಿವರೊ
ಗ್ ಪನ್ಪಿ ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ತುಲು ಬಾಸೆ
ಶಿರಾಡಿ
ಶಿರಾಡಿ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲುಕುದ ಒಂಜ್ಜಿ ಗ್ರಾಮ.
ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಿಶ್ವಕೋಶ ಲೋಕಜ್ಞಾನದ ಪೂರ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದು ಬರೆಯಿನ ಬೂಕು.
ರೇಡಿಯೋ
ರೇಡಿಯೋ ಒಂಜಿ ಕೇನುನ ಪ್ರಬಲ ಮಾದ್ಯಮೋ ಅವ್ವೂ ಬೊಲ್ಪು ತಾ ತರಂಗಂತರೋದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗನ್ ಪ್ರಸಾರೋ ಮಾನ್ಪಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.ಈ ತರಂಗೋಲು ಬಾರೀ ದೂರ ಮುಟ್ಟ ಪ್ರಸಾರ ಆಪುಂಡು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರೋ ಈ ರೇಡಿಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದಿತುಂಡು. ಸಂಸ್ಕ್ರುತತ ಈ ಶಬ್ದೋ ದ್ವನಿ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ದೇಶೋಥ ಸುರೂತ ರೇಡಿಯೋ
ನಮ ದೆಶೋತಾ ಸುರೂತಾ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅತುನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ ಮೈಸೂರ್ ಟ್. ಮೈಸೂರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯತ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗತ ಮಾಷ್ಟ್ರು ಅಯಿನಾ ಡಾ.ಎಂ.ವಿ.ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿಲೂ ಮೈಸೂರ್ ಡೂ ೧೯೩೫ಟ್ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ತುಳು ಪಾತೆರೊ
thumb|ತುಳು ಬಾಷಿಕೆರೇ, ಪಾತೆರೊ [[ಭಾರತಡ್.]]
ಉಂದು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆನೆ ತುಳು ಪಾತೆರೊನು ತಮಿಳ್ ದಾತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಬಾಷೆ ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ತುಳು ಪಾತೆರೊಡು ಬರೆದುಪ್ಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು ಒಂತೆ ತಿಕ್ಕುದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾರ ತುಳು ಪಾತೆರೊ ಏತ್ ಪರತ್ತ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುನಿ ಭಾರಿ ಕಷ್ಟ.
ಪರಿಚಯೊ
ತುಳು ಬಾರತ ದೇಸೊದ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಪಡ್ಡೋಯಿ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಲೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ದಿಂಜ ಜನೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ತುಳು ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ್ ತುಳುವೆರ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
thumb|ದ್ರಾವಿಡ ವರ್ಗೊ
ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಲು
ಬಾಸೆಲೆ ಮಿಷನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬರೋರ್ದ್ ದುಂಬು ತುಳುತ ಕೃತಿ ರಚನೆಲು ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಸಪ್ತಶತಿ'ತ ಅನುವಾದೊ 'ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ' ತುಳುಟು ಇತೋರ್ತು ತಿಕ್ಕಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಕೃತಿ, ಉಂದೆತ ಕಾಲೊ ಸುಮಾರ್ ಕೃ.ಶ ೧೨೦೦. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಅರುಣಾಬ್ಜ' ಪನ್ಪಿನ ಕವಿ ೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬರೆತಿನ 'ಮಹಾಭಾರತೊ' ಅಂಚೆನೆ 'ವಿಷ್ಣುತುಂಗ' ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಕವಿ ಬರೆತಿನ 'ಶ್ರೀ ಭಾಗವತೊ' ಲಾ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಕೃತಿಕುಲು.೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೇಟ್ ಬರೆತಿನ ತುಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ 'ಕಾವೇರಿ' ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊತ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಉಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊಡು ಇಮ್ಮಡಿ ಹರಿಹರ(ಹರಿಯಪ್ಪ) ಬರೆತಿನ 'ತುಳು ಕರ್ಣಪರ್ವೊ' ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಲಾ ಉಂಡು. ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಹಿತಿ 'ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣ' ಪನ್ಪುನ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನು ಬರೆತೆರ್. 1841ನೇ ಇಸವಿಡ್‍ ಬಾಸೆಲ್‍ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಗ್ರಂಥ ಅಯಿನ ಸತ್ಯವೇದೊನು ತುಳು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್‍ 1847ಟ್ಟ್ ಇಡೀ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆನ್‍ ಪ್ರಟಕ ಮಲ್ತೆರ್‍. ಆಂಚಾದ್‍ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್‍ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತುಳುತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಮಲ್ಲ ಗ್ರಂಥ ಪಂಡ ಆವು ಪೊಸ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಉಂದು ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಡ್ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣೊಡು ಪ್ರಿಂಟ್‍ ಅದಿತ್ತ್ ದ್‍ ಸುಮಾರ್ 900 ಪುಟತ್ತ ಗ್ರಂಥ.
ತುಳುತ ಶೈಲಿಲು
ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ತೆಂಕಯಿರ್ದ್ ಬಡಕಯಿಗ್ ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಸಾರವಾದ್ ತುಳು ಪಾತೆರೊನು ಮುಖ್ಯವಾದ್ 4 ವಿಧವಾದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ - ಶಿವಳ್ಳಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ಜೈನ, ಅಂಚೆನೆ ಬುಡಕಟ್ಟು.
ತುಳುನಾಡ್
ಕೆಲವು ಪರತ್ತ್ ಮಲಯಾಳಂ ಕೃತಿಲು, ತುಳುನಾಡ್ ಕಾಸರ್ಗೋಡ್’ದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆರ್ದ್ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಗೋಕರ್ಣದ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್’ನ್ಡ್’ನ್ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ತುಳುನಾಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಗ್ ಸೀಮಿತ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ಕಾಸರ್ಗೋಡ್ ತಾಲೂಕು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬಾಯಿ ಅಂಚೆನೆ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ಲಾ ಜಿಂಜ ತುಳುವೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ ಅಚ್ಚಾಯಿನ ಮದ್ಮೆದ ಲೆಪ್ಪೋಲೆ ತುಳು ಪಾತೆರೊಗು ಐತನೇ ಆಯಿನ ಲಿಪಿ ಇತ್ತ್’ನ್ಡಾಂಡಲಾ ಇತ್ತೆ ಈ ಲಿಪಿ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನಕುಲು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ಇಂದೆಕ್ ಕೆಲವು ಕಾರಣೊಲು -
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆಲು
ನೇರೊಳು
thumb ಊಂದೊಂಜಿ ಕಾಡ ಪರ್ಂದ್. ನೆನ್ನ್ ನೇರಳೆ, ನೆರೋಲ್, ನೇರೊಳ್ ಇಂಚ ಪುದರ್ ಉಲ್ಲ. ಉಂದೆಟ್ ಎಡ್ಡೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಉಪ್ಪುನ ಪರುಂದು. ಅಯಿತ ಬಣ್ಣೊರ್ದಾದ್ ಅವು ಪುದರ್ ಬೈದುಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ನೇಕ್ Java Plum ಪಂದ್ ಪುದರುಂಡು.(Syzygium cumini), ನಮ್ಮ ಊರುದ ಪರುಂದುನ್ Malabar plum ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ಕೋರ್ದಬ್ಬು
ತುಳುನಾಡ್ ತಾ ಒಂಜಿ ದೈವ ಕೋಟೆದ ಬಬ್ಬು ಸ್ವಾಮಿ, ವೈದ್ಯನಾತೆ ಪನ್ಪಿ ಪುಡರ್'ಡ್ ದೈವದ ಪುಟ್ಟು ಪುರಾಪು ಉಂಡು
ದೈವದ ಪುಟ್ಟು
ತುಳುನಾಡತ ಕೆಮ್ಮನ್ನು ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ಕೊಡಿ ಕೊನ್ಡಲ ಬೂಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಆ ಬೂಡುಡು ಕೊಡನ್ಗೆ ಭನ್ನರ್ ಅನ್ಚೆನೆ ಆಪ್ಪೆ ಸಿರಿ ಗಿಂಡೆ ಉಲ್ಲಾಲ್ತಿ ಇತ್ತೆರ್. ಬೂಡುನು ಅನ್ಚೆನೆ ವೊಕ್ಕೆಲ್ ಸಕ್ಕೆಲ್'ನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ನದಪಾವೊಂದು ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಒಕ್ಕೆಲ್ಡಿತ್ತಿ ತಿರ್ತ ಜಾತಿಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಕಚ್ಚೂರ ಮಾಲ್ಡಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ದ ಸತ್ಯವನ್ತೆದಿ ಪೊನ್ನು. ಅ ಮಾಲ್ಡಿ ವಿಸ್ಮಯೊಡು ಮಾಯಕೊದ ಬನ್ಜಿನಲ್ ಆಪಲ್. ತಿನ್ಗೊಲು ಬರ್ತಿ ಆಂಡ್ ಆನ್ ಬಾಲೆಗ್ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ದು ಪರ ಲೋಕೊಗು ಸಂದುವೊಲು.
ಆಂಡ ಗತಿ ದಾಂತಿನ ಆ ಬಾಲೆನ್ ಕಾವನ್ಡೆರ್ ಕೊಡನ್ಗೆ ಬನ್ನಾರ್ ಬೂಡುಗು ಕೊನೊದು, ಬಬ್ಬು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದೀದ್, ತಿರ್ತ ಜಾತಿದಾಯೆ ಪನ್ಪಿ ಭೇದ ಮಲ್ಪಂದೆ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತಾಂಕುದು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಈ ಬಬ್ಬು ಬಾರಿ ಬಿರ್ಸಾದಿಗೆದ ಜವನ್ಯೆ ಆದ್ ಪೂರಾ ವಿಸಯೊಡ್ಲ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಆದ್ ಬುಲೆಯೆ. ಸೀಕ್ ಸಂಕಟದಕ್ಲೆಗ್ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಡ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪಿನ್ಚಿ ಕೈ ಗುನ ಆಯಡ ಇತ್ತಿನೆನ್ ತೂದು.. ಆಯನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ವೈದ್ಯನಾತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ಇಂಚೆನೆ ದಿನ ಪೋವೊಂದಿತ್ತಿಲೆಕ್ಕನೆ ಕಟಪಾಡಿದ ಆರಸುಗು ಬಬ್ಬುನ ಬಿರ್ಸಾದಿಗೆದ ವಿಸಯ ಪೂರಾ ತೆರಿಯುಂಡು.
ದೈವ ಅಪುನ ಕತೆ
ಆ ಪೊರ್ತುಡು ತನ್ನಿಮಾನಿಗ ಆ ಸಾದಿ ಬರಿಯೆ ಪೋವೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಗೋವೆಲ್ದುಲೈರ್ದ್ ಕೋರಿ ಕಿಲೆಪುನ, ಪುಚ್ಚೆ ಬುಲಿಪುನ ಸ್ವರ ಕೇನ್ನಗ ಈ ಏರ್ ಪಂದ್ ಕೇನುವಲ್. ಆಪಗ ಬಬ್ಬು ಪನ್ಪೆ, ಎನನ್ ಮೋಸೊಡು ಗೂವೆಲ್ದ ಉಲಯಿ ಜಪುಡಾದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬರಂದಿ ಲೆಕೊ ಹಾಸ್‌ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಮುಚ್ಚಿಯೆರ್.. ಎನನ್ ಮಿತ್ತ್ ದೆಪ್ಪುಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಪೊನ್ನು ಪೊನ್ಜೊವು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ತಂಗಡಿ ಪಲಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಎನ್ನುವೆ. ಆನ್ ಆನ್ಜೊವು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಲಯೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಎನ್ನುವೆ. ಎನನ್ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ಲೆ ಪಂಡೊಂದು ನಟ್ಟೊನುವೆ. ಆಪಗ ಆಪ್ಪೆ ಮಾನಿಗ ಅಲೆಡ ಇತ್ತಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿಡ್ ಹಾಸಿ ಕಲ್ಲುಗ್ ಪದಿನಾಜಿ ಗೆರೆ ಗೀರ್ವಲ್. ಆ ಕಲ್ಲ್ ಸೆಲೆ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಗೂವೆಲ್ಗ್ ಮುಚ್ಚಿ ಕಲ್ಲ್ ದರಿದ್ ಬಬ್ಬುಗು ಬೊಲ್ಪು ತೋಜುಂಡು. ಅಪಗಾನಗ ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಮಾನಿಗ ಪನ್ಪಲ್ ಬಬ್ಬುಡ ನಿನನ್ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ಒಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಿನ ತಗೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಎನ್ನಿದ್ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ತುತ್ತಿ ಸೀರೆನ್ ಜಪುಡಾವೆ. ಅವೆನೆ ಅಧಾರ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಿತ್ತ್ ಬಲ.. ಆಂಡ ಮಿತ್ತ್ ಬನ್ನಗ ಎನನ್ ತೂವಡ, ಈ ತೂಯಾನ್ದಾಂಡ ದೋಷ ಬರು ಬಬ್ಬು ಪಂಡುದು ಮಾನಿಗ ಪನ್ಪಲ್. ಆವು ಪಂಡುದು ಬಬ್ಬು ಮಾನಿಗೊ ಜಪುಡಾಯಿ ಸೀರೆನ್ ಪತೊಂದೆ ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ಪೆ. ಮಿತ್ತ್ ಬರೊಂದಿತ್ತಿ ಬಬ್ಬು ಮಾನಿಗನ್ ತುಡ್ರುವೆ ಅಪಗ ಮಾನಿಗ ಕೋಪೊಡು.. ನಿನಡ ಯಾನ್ ಪನ್ಡಿನ ಪಾತೆರೊನು ಮೀರ್'ದ್ ಪೋಯ.. ಈ ಮಲ್ತಿ ತಪ್ಪುಗು ಶಿಕ್ಷೆ ಆವೊಡು ಪನ್ಪೊಲು. ಆಪಗ ಬಬ್ಬು ಮಲ್ತಿ ತಪ್ಪುಗೊಸ್ಕರ ಮುಂಡೊನು ಕೊಚ್ಚೊಂದು ನೆತ್ತೆರ್ದ ಓಕುಲಿನೆ ಜಪುಡಾವೆ. ಉಂದೆನ್ ನಮ (ಕೊರ್ಡಬ್ಬು'ನ ಕೊಲೊಡು'ಲಾ ಆಯೆ ಮಲ್ತಿ ತಪ್ಪುಗು ಕಡ್ಸಲೆಡ್ ಕಟ್ಟಿ ಮಾನಿ ಮುನ್ಡ ಕೊcಚೊನ್ನ ಕಟ್ಟ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು) ಅಲ್ಪೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ತಗೆ ತಂಗಡಿ ಕಾಯೊನು ಬುಡ್'ದು ಮಾಯೊನ್ ಸೇರೊಂದು ಕಾರ್ನಿಕದ ದೈವೊಲಾದ್ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಮೆರೆಯೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ನಂಬಿಕೆಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ದೈವೊಲು ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ರೈಲ್
ಭಾರತ ಸಾರ್ಕಾರದ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಪವಾಡದಾತ್ತರ ಇನೀ ದೇಶೊಡ್ ರೈಲ್ ಪನಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ಕೋಟಿ ಗಟಲೆ ಜನಕೊಲೆಗ್ ಉಪಾಕಾರ ಆಪಿನ ಅಂಚಿದ್ ಕಾರ್ಯ ನಡತಂಡ್. ಪ್ರಥಮೊಡ್ ರೈಲ್ದ ಪರಿಚಯ ಆಯಿನ ೧೮೫೩ (ಒಂಜಿಸಾವಿರದ ಎಡಮಾನುತ್ ಐವತ್ತಮೂಜಿನೆ ಇಸವಿದ್) ಬಾಂಬೆಡ್ದ ಥಾಣದ ಊರು ಮುಟ್ಟು. ಈ ರೈಲ್ವೆದ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಹೆಚ್ಚಿಣ ಚಾಲಣೆ ಪುರಾ ಒಮಜಿ ಸಾವಿರದ ಒರಬನೂತ್ತ ಐವತೊಜಿನೆ ಇಸವೀಡ್ ನಡಪರೆ ಸುರುಆದ್ ಆಂಡ್. ಇಡೀ ಜಗತ್ತದ್ ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದನಂಡ್. ಇನಿತಾ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮನುಷ್ಯಗ್ ಬೋಡಾಪಿನರಿತಿಡ್ವ ರೇಲ್ಚೆದಾ ವ್ಯ್ಸ್ತೆಳು ಆವೊಂದ್ ಉಂಡು. ಯಾತ್ರಿಲೆಗ್ ವರೀತಿದಾಲಾ ಭಂಗ ಕಷ್ಟ ಆವಾಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊಡ್ ಸರಕಾರ ಚಿಂತನೆ ಮಲತ್ತೊದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ರೇಲ್ಲೆಡ್ ನೀರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಕ್ಕಾಸುದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವನಸದಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯದಕಲೆಗ್ ಅನೂಕುಲ ಆಪೀನಾ ರೀತಿಡ್ ಕುಲುನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು ನಂಕ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಭಾರಿ ಹೆಮ್ಮೆದ ವಿಷಯ ಪನಂಡ್ ಅಂಚಿಂದಾ ನಾಡಡ್ ನಮ್ಮ ಉಲ್ಲಾ.ನಮ್ಮ ಸರಕಾರ ನಂಕ ಕೊರುತ್ತಿನ ಈ ವಸ್ತುದ ಜಾಗ್ರತೆನ್ ಮಲ್ತದ್ ಅವೆತ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಾ ಜವಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಮಾತೆರನ್ ಮಿತ್ತ ಉಂಡು. ಅವು ನಮ್ಮ ಮಾತೆರನಲ್ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ಸಾರಿಗೆ
ದ್ಯುತಿ ಇರೆಕುಲು
right|thumb|ದ್ಯುತಿ ಎರೆಕುಲೆನ ಕಟ್ಟ್ thumb|ಎ ಟೋಸ್‌ಲಿಂಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಒಂಜಿ ತುದಿಟ್ ಪ್ರಕಾಶಿಸುನ ಶ್ರವ್ಯ ತಂತಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್ (ದ್ಯುತಿ ಎರೆಕುಲು) ಪನ್ಪಿನ ಗಾಜುತ ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಡ್ತ್ ಮಾಲ್ತಿನ, ಎನ್ನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೊಳ್ಪನು ದೆತ್ತೊನ್ ಪೊಪಿನ ಒಂಜಿ ತಂತು. ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಪನ್ಪಿನವು ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್ತ ವಿನ್ಯಾಸೊ ಬುಕ್ಕ ಉಪಯೋಗೊಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನಾ ಅನ್ವಯಿತ ವಿಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ತ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ನ್ ಫೈಬರ್‌-ಆಪ್ಟಿಕ್‌ ಸಂವಹನೊಟ್ ಮಸ್ತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಇತೆರರೆ ಸಂವಹನ ವಿಧಾನಗ್ ಹೋಲಿಕರ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಮಸ್ತ್ ದೂರಮುಟ್ಟೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ಟ್ (ಡೇಟಾ ಪ್ರಸಾರತ ವೇಗ) ಪ್ರಸಾರ ಮಾಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಲೋಹತ ಬದಲಿಗ್ ಫೈಬರ್‌ನ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ ಚಲನೆ ಇಪ್ಪುನಗ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಯವಅಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪೊನ್ ನಿರೋಧಿಸುನ ಶಕ್ತಿನ್  ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಲ್ಪುನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕ್ ಸಹ ಫೈಬರ್‌ನ್ ಬಲಕೆ ಉಂಡು  ಬುಕ್ಕೊ ಚಿತ್ರೊನ್ ರವಾನೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಸಾಧ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಕಟ್ಟಲೆಟ್ ಸುತ್ತಾತ್ ದಿಪೇರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ ಒತ್ತಾದ್ ಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಉಂಡು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ವಿನ್ಯಾಸೊ  ಇಪ್ಪುನ ಫೈಬರ್‌ನ್ ಸಂವೇದಕ ಬುಕ್ಕ ಫೈಬರ್‌ ಲೇಸರ್‌ಲು ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ದುಂಬು ಅನೇಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗಾತ್ ಬಳಸುವೇರ್. ಬೊಲ್ಪುನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬತ ಸಹಾಯಟ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ತ ಅತ್ಯಂತ ಉಳಾಯಿತ ಪದರಟ್ ದಿತ್ಪ್ಪುವೇರ್. ಉಂದು ಫೈಬರ್‌ ವೇವ್‌ಗೈಡ್‌‌ ಅಂಚನೆ ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಾರ-ಪಥೊನ್ ಅತ್ತಂದೆ ದಾಟ್ತ್ ಪೊಪುನ ಮಾರ್ಗೊಗ್ ಆಧಾರ ಒದಗಾತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಫೈಬರ್‌ನ್ ಬಹು-ಮಾರ್ಗ ಫೈಬರ್‌ಲು ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್, ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗಕ್ಕ್ ಆಧಾರ ಒದಗಾತ್ ಫೈಬರ್‌ನ್ ಏಕ-ಮಾರ್ಗ ಫೈಬರ್‌ ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬಹು-ಮಾರ್ಗ ಫೈಬರ್‌ಲು ಅತ್ಯಂತ ಉಳಾಯಿತ ಪದರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಮಲ್ಲ ವ್ಯಾಸೊನ್ ಹೊಂದಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಇಂದೆನ್ ಕಡಿಮೆ ದೂರತ ಸಂವಹನ ಸಂಪರ್ಕಗ್ ಬುಕ್ಕ ಅಧಿಕ-ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿನ್ ರವಾನೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಬೊಡಾಪುಂಡು ಅಯಿನ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್. ಏಕ-ಮಾರ್ಗ ಫೈಬರ್‌ನ್ 550 meters (1,800convert|550|m|ft|sp=us)ಡ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದತ ಪೂರಾ ಸಂವಹನ ಸಂಪರ್ಕಟ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‍‌ ಫೈಬರ್‌ನ ಲಾಸ್ಟ್ಗ್ ಜೋಡಿಸಾಪುನ ಬೆಲೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ತಂತಿ ಅತ್ತಂದೆಎ ಕೇಬಲ್‌ನ್ ಜೋಡಿಸುನ ಬೆಲೆಡ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಫೈಬರ್‌ನ ಕೊಡಿನ್ ಜಾಗ್ರತೆಟ್ ಸೀಳಬೇಕು, ಆಮೇಲೆ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾತ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಆರ್ಕ್‌ತ ಸಹಾಯಡ್ತ್ ಅಯಿನ್ ಬೆಸುಗೆ ಹಾಕಿ ಸೇರಿಸಾವೋಡ್. ಬಿಚ್ಚುನ ಲೆಕ್ಕೊ ಸಂಪರ್ಕೊನ್ ಮಾಲ್ಪುನಗ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ್ ಬಲಕೆ ಮಾ;ಲ್ಪುವೇರ್.
ಇತಿಹಾಸ
thumb| 1842ರಲ್ಲಿ ಡೆನಿಯಲ್ ಕಲಾಡೋನ್, ಆನ್ ದ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ರೇ ಆಪ್ ಲೈಟ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಎ ಪ್ಯಾರಾಬೋಲಿಕ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ದ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆತ ಲೇಖನೊಟ್ "ಲೈಟ್ ಪೌಂಡೇಶನ್" ಅತ್ತಂದೆ "ಲೈಟ್ ಪೈಪ್"ಉಂದು ದುಂಬು ವಿವರಿಸಾಯಿನ. 1884ಟ್ ಕಲಾಡೋನ್‌ಡ್ತ್ ನಂತರ ಲೇಖನಟ್ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ ಬಂತ್ತಂಡ್.
ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಇತೆರೆ ಉಪಯೋಗೊಲು
thumb|200x200px|ಪ್ರಿಸ್ಬಿಯಿಡ್ತ್ ಫೈಬರ್ ಆಫ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ವಿವರಣೆ thumb|267x267px|ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಡ್ತ್ತ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಯಿನ ಬೊಳ್ಪು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತ ಮಾದರಿನ್ ಹೊಳೆಯುಂಚನೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು ಪ್ರಜ್ವಲನ ಸಾಧನೊಟ್ ಫೈಬರ್‌ನ್ ವಿಸ್ತಾರವಾತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಬೊಳ್ಪುತ ದೀಪೊಲು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೋಟ್ ಪಥ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ ಒಂಜಿ ಗುರಿನ್ ಮಿತ್ತ್ ಹೊಳೆಯುವ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಇತರ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಿನ್ ಬೊಳ್ಪುಗ್ ದರ್ಶಿಗಳಾತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಟ್, ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್ಲು ಬಳಕೆನ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಛಾವಣಿಂಡತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ಇತರ ಭಾಗಗ್ ಮಾರ್ಗ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಪ್ಪೊಡ್ (ತೂಲೆ ಬಿಂಬಿಸದ ಆಪ್ಟಿಕ್‌ಲು). ಚಿಹ್ನೆ, ಕಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೃತಕ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಮರಕ್ಕ್ ಸೇರಿತ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಪ್ರಜ್ವಲನ್ ಆಲಂಕಾರಿಕ ಸಾಧನಟ್ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಡು. ಸ್ವರ್ವಾಸ್ಕಿ ಬುಟಿಕ್ಸ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ಲು ಬಳಕೆಡತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ಪುತ್ತ್ ಮೂಲೊನ್ ಬಲಕೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಫಟಿಕದಂಥ-ಗಾಜಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ-ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಕೋನಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಕು-ಪ್ರಸಾರಣದ ಮೂರ್ತ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಲಿಟ್ರಾಕೊನ್‌ನ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಭಾಗ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌‌ನ್ ಬಿಂಬಿಸುನ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌‍fಟ್ ಸಹ ಬಳಸೊಲಿ. ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್ ಉಂದು ಉದ್ದವಾತ್ ಇಪ್ಪುನ, ತೆಳುವಾಯಿನ ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕ್ ಕೆಲ ಸಲ ಭೂತಗನ್ನಡಿನ್ ಜೊತೆಗ್ ದಿವೇರ್ ಫೈಬರ್‌ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟುನ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇಂದೆನ್ ಬಳಸಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಂದ್ರತ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್‌ ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪರಿಶೋಧನೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಬಳಸುವೇರ್ (ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪಿ). ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್‌ನ್ (ಫೈಬರ್‌ಸ್ಕೋಪ್ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊರೆಸ್ಕೋಪ್ ತೂಲೆ) ಜೆಟ್‌ ಇಂಜಿನಿತ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಚಿನ ಒವೆ ಕಠಿಣವಾಯಿನ ಎಟುಕುವ ಸ್ಥಳತ ತಪಾಸಣೆಗ್ ಬಳಸವೆರ್. ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಟ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಕಟ್ಟುನ್ ಬಳಸಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌‍ಡ್ತ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌ತ ಉಳಾಯಿ ದಿಯರ ಆಪುಂಡು ಒಂಜಿ ವಸ್ತುನ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಲ್ಪೊಡು, ಇಂಚನೆ ಅಯಿನ ಸಂಯೋಜನೆನ್ ಅನ್ವೇಶಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಳಕನ್ನು ನೆಗೆಸಿ ಅಂಚನೆ ತನ್ನೋಳಗಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಒಂಜಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್ ವಸ್ತುನ್ ಅನ್ವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಫೈಬರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿ, ಉಳಾಯಿ ಸೇರಿಸಲು ಕಠಿಣವಾಯಿನ ವಸ್ತುತ ಅತ್ತಂದೆ ಅನಿಲ ಬುಕ್ಕ ಒತ್ತಡತ ಪಾತ್ರೆಟ್ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಅಧ್ಯೆಯನಕ್ಕ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌ ಸಹಾಯನ್ ತೂತೆರ್. ಎರ್ಬಿಯಂ ಅಂತಹ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಕೆಲ ಅಪರೂಪತ ಭೂ ಅಂಶಟ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ನೊಟ್ಟಗ್ ಲೇಸರ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ ದೊರೆತ ಅತ್ತಂದೆ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವರ್ಧಕವಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಾದಕ ವಸ್ತುನ್ ಭಾಗೊನ್ ನಿಯತ (ಮಾದಕವಲ್ಲದ ವಸ್ತು) ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ರೇಖೆಗ್ ತುದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಾವೋಲಿ ಅಪರೂಪ-ಭೂ ಮಾದಕ ವಸ್ತುನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ತಂತಿ ಚಿನ್ಹೆ ವರ್ಧನೆಟ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಮಾದಕ ವಸ್ತುತ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ಯುತವಾತ್ ರಡ್ಡನೇತ ಲೇಸರ್ ತರಂಗಾಂತರ ಜೊತೆ ಚಿನ್ಹೆ ಅಲೆತ ಸೇರಾತ್ ಒಂಜಿ ರೇಖೆಟ್ ಪಂಪು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಬೊಳ್ಪುನ್ ರಡ್ಡ್ ತರಂಗಾಂತರ ಒಂಜಿ ಮಾದಕ ವಸ್ತುತ ಫೈಬರ್‌ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಡ್ಡನೆತ ಪಂಪು ತರಂಗಾಂತರ ಚಿನ್ಹೆ ಅಲೆಗ್ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತೇಜಿತ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ವರ್ಧನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗ್ ಒಂಜಿ ತರಂಗಾಂತರತ ಪರಿವರ್ತಕ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನತ ಪ್ರಯೋಗಟ್ ಮಿನುಗುವಿಕೆ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕಠಿಣ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪರಿಸರಟ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಪುಟ್ಟ ಮಟ್ಟತ ಶಕ್ತಿನ್ (ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನಷ್ಟು ಅಷ್ಟು) ಪೊರೈಕೆ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ನ್ನು ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಮಸ್ತ್ ಶಕ್ತಿತ ಸ್ಪರ್ಶತಂತು ಅಂಶತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಟ್ ಬುಕ್ಕ ಅಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಪ್ರಸಾರಣ ಸಜ್ಜನ್ನು ಮಾಪಿಸುವ ಸಾಧನ ಇಂದೆನ್ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊರೊಲಿ.
ಮುಕ್ತ-ಸ್ಥಳ ಜೋಡಣೆ
ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ನ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ನ‍ ಒಟ್ಟಗ್, ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಳ್ಪು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಡಾಯ್ಡ್, ಲೇಸರ್ ಡಾಯ್ಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಮಾಡ್ಯುಲೇಟರ್ ಲೆಕ್ಕೊ ಆಪ್ಟೊಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನತ ಜೊತೆಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಟ್ ಫೈಬರ್ನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬುಕ್ಕ ಇಂದೆನ್ ಉಪಕರಣತ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಟ್ ದಿಪುನ, ಅತ್ತಂದೆ ಮಸೂರ(ಲೆನ್ಸ್)ನ್ ಉಪಯೋಗನ್ ಗಾಳಿತ ಅಂತರತ ಮಿತ್ತ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಉಳಾಯಿ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಟ್ ಫೈಬರ್ ತುದಿ ಬಾಗಿನ ಆಕಾರಕ್ಕ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಲ್ತ್ ಇಪ್ಪುವೇರ್ ಅವು ಲೆನ್ಸ್ಲೆಕ್ಕೊ ವರ್ತನೆಗ್ ಅವಕಾಶವಾಪುನ ಲೆಕ್ಕೊ ವಿನ್ಯಾಸ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆತ ಪರಿಸರಟ್, ಬರಿಯ ಫೈಬರ್ ತುದಿ ಲಾಂಚ್ ಫೈಬರ್ ಪದ್ಧತಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ತ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪೇರ್, ಉಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣತ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಹಾಯಿಸಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನ ಲೆನ್ಸ್ ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ನಿಖರವಾಯಿನ ಅನುವಾದ ಹಂತ (ಮೈಕ್ರೋ ಪೊಸಿಶನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್) ಲೆನ್ಸ್, ಫೈಬರ್, ಅತ್ತಂದೆ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನುಕೂಲಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಸಾಧನೊನ್ ಚಲಿಸಲು ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ಜೋಡಕ ಜೊತೆ ಫೈಬರ್‌ಲು ಲಾಸ್ಟಗ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆನ್ ಸುಲಭ ಮಾಪ್ಲುಂಡ್: ಜೋಡಕೊನ್ ದುಂಬೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಫೈಬರೊಪ್ಟಿಕ್ ಕೊಲಿಮೆಟರ್ ಗೆ ಸಲೀಸಾತ್ ಪ್ಲಗ್ ಮಾಲ್ಪೇರ್, ಉಂದು ಫೈಬರ್ಗೆ ಅನುಗುಣವಾತ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸ್ಥಾನಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯಿಪ್ಪುನ ಲೆನ್ಸ್ ನ್ನು ಶೆರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಏಕ-ರೂಪತ ಫೈಬರ್ಗ್ ಉತ್ತಮ ದಕ್ಷತೆನ್ ಸಾಧಿಸಲು, ಕಿರಣತ ದಿಕ್ಕು, ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಅಳತೆ, ಚೆದುರುವಿಕೆ ಅನುಕೂಲವಾತ್ ಇಪ್ಪೊಡ್. ಉತ್ತಮ ಕಿರಣತ ಜೊತೆ 70% ಡ್ತ್ 90% ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನ್ ಸಾಧಿಸೊಲಿ. ಸರಿಯಾತ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಲ್ತಿನ ಏಕ-ರೂಪ ಫೈಬರ್‌ತ ಜೊತೆ, ಪಿದಾಯಿ ಬತ್ತಿನ ಕಿರಣ ಸೊಕುತಾ ಲೆನ್ಸ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ತಿನ ದೂರತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಸಹ ಬಹುಪಾಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೌಸಿಯನ್ ಆಕಾರ ಹೊಂದಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಫೈಬರ್ ನ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ರಂಧ್ರೊನ್ ಅನುಮೋದನೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರತ ಲೆನ್ಸ್ ಬೊಡಾಪುಂಡು, ಕಿರಣಟ್ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿ(ಅಬರೆಶನ್)ನ್ ಪರಿಚಯ ಮಾಲ್ಪುನ ಬೊಡ್ಚಿ. ಆಸ್ಪರಿಕ್ ಲೆನ್ಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಉಪಯೋಗಬೊಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ತುಳು ಬೈಬಲ್
ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ತರ್ಜುಮೆ
ತುಳು ಬಾಷೆಗ್‍ ಬೈಬಲ್‍ದ ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ - ಉತ್ಪತಿ, ಹೊರಡೋಣ, ದಾನಿಯೇಲ್‍, ಕೀರ್ತನೆಳು, ಯೋನ, ನೀತಿ ವಚನೊಲು ಈ 6 ವಿಭಾಗೊಲು ಮಾತ್ರ ತುಳುಕ್ಕು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿಲೆಡ್ದ್ ತರ್ಜುಮೆ ಅತ್ಂಡ್. ೨೦೨೦ಡ್ದ್ ಪರವೊಡಂಬಡಿಕೆದ ಮಾತಾ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಕುಡ್ಲಡುಪ್ಪು ತುಳು ಕ್ರೈಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗೊಡ್ದು ತರ್ಜುಮೆ ನಡತೊಂದುಂಡು.
ತುಳು ಬೈಬಲ್ದ ಇತಿಹಾಸ
ತುಳುಟ್ಟು ಸುರುಟ್ಟು ಬೈಬಲ್ ಅಚ್ಚಿ ಆಯಿನವು ೧೮೪೧ನೇ ಇಸವಿಡ್. ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್‌ದಕುಲು ಕುಡ್ಲಡ್ ೧೮೪೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸುರು ಮಳ್ತಿ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಅಚ್ಚಿದ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೈಬಲ್‌‍ದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಸುರುತ್ತ ಭಾಗ ಆಯಿ ಮತ್ತಾಯೆ ಬರೆತಿ ಸುವರ್ತಮಾನ ಪನ್ಪಿ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತುಳುಕ್ಕು ತರ್ಜುಮೆ ಮಳ್ತಿನಾರ್ ''ರೆವೆ. ಸಿ. ಎಲ್. ಗ್ರೇನರ್'' ಪನ್ಪಿ ವಿದೇಶಿ ಮಿಶನರಿ. ಮೇರ್ ೧೮೩೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ದ್ ಸುರುಟ್ಟು ಬತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಮಿಶನರಿಳೆಡ್ ಒರಿ. ೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ತುಳು ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಅಚ್ಚಿಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದುವೇ ತುಳುಟ್ಟು ಅಚ್ಚಿ ಆತಿನ ಸುರುತ್ತ ಮಲ್ಲ ಬೂಕು. ಉಂದೇ ತುಳು ಬೈಬಲ್‍ ಮರು ೨೦೧೦ನೇ ಇಸವಿ ಮುಟ್ಟ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಬೈಬಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಕಲೆಡ್ದ್ ಮುದ್ರಣ ಆವೊಂದಿತ್ತ್‌ದ್  ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಡ್ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ಟ್ಟ್ ತುಳು ಬೈಬಲ್‍ದ ಪೊಸ ಭಾಷಾಂತರ ಕುಡ್ಲಡುಪ್ಪು ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗದ ಸದಸ್ಯೆರೆಡ್ದ್ ತರ್ಜುಮೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆ ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರು ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಡ ಉಂಡು. ಈ ಆವೃತ್ತಿ ಮುದ್ರಣ ಆತಿನವು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನುಡು ಓದ್ಯರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇನ್ಯರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಬಳಕೆಡಡುಪ್ಪು ತುಳು ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಇತ್ತೆ ಬಳಕೆಡ್ ಉಪ್ಪು ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
https://en.wikipedia.org/wiki/Bible_(disambiguation)
ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ: ಪ್ರಕಾಶಕೆರ್ ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗ, ಮಂಗಳೂರು
ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆ
ಮೇ ದಿನ ಅತ್ತಂಡ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ಮೇ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಪ್ರಪಂಚೊದ ಮಸ್ತ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಿಸವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿಕಾರ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನೊದ ಸಾಮಾಜಿಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ತಿಕೊ ಸಾದನೆಲೆನ್ ಆಚರಿಸಬೆರ್. ,
ಹಿನ್ನೆಲೆ
1886ನೆ ವರ್ಸೊದ ಮೇ 4ದಾನಿ ಚಿಕಾಗೋದ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಪ್ರದೇಸೊದ ಹೇ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪನ್ಪುನಲ್ಪ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ಮಿತ್ತ್ ನಡತ್ತಿನ ದಮನಕಾರಿ ಘಟನೆನ್ ಈ ಆಚರಣೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾದ್ ದಿಡೊಂತು ಜತ್ತ್‌ದ ಮಸ್ತ್‌ಕಡೆ ಮೇ ೧ನಾನಿ ಸರ್ಕಾರೊ ರಜೆ ಕೊರ್ದು ದೇಸೊ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಿತ್ತಿ ಮುಕ್ಯೊ ದೇಸೊಲು;
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದಿನಾಚರಣೆಲು
ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ
thumb|ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್ thumb|ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಒಂಜಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಕರಿಮೆಣಸುಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ 'ಪೆಪ್ಪರ್' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಪಿಪ್ಪಲಿ' ಪದತ ಮೂಲೊರ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಪಿಪೆರೆಸ್/Piperes ಉಂದೆತ್ತ ರುಚಿ ಖಾರ. ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿಗ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿನ್ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಲೆಯಾದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. .
ಇತಿಹಾಸೊ
thumb|ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ ಭಾರತೊಡು ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿತ ಬಳಕೆ ಪಿರಾಕ್‌ರ್ದ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಕೇರಳದ ಕಡಲ ಬರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ನೆನ್ನ ಕೃಷಿ ಸುರು ಅಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಕಪ್ಪು ಬಂಗಾರ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ನೆನ್ನ ಬಿಲೆ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ. ಇನಿತ ದಿನೋ ಭಾರತೊಡು ಕೇರಳ ಜಾಸ್ತಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮನ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಬುಕ್ಕ ಕುಡ್ಲದ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರ್ಲೆಡ್ ಪಿದಾಯಿ ದೇಶೊಲೆಗ್ ರಪ್ತು ಅಪುಂಡು.
ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿದ ಬೂರು
ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ದೈತ್ತಲೆಕ್ಕ ಬುಲೆವುನತ್ತ್ ಮರಟ್ ಮಿತರೊಂದು ಪೋಪಿನ ದೈ ಅಂಚಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬೂರು ಪನ್ಪೆರ್. . ಈ ಬಲ್ಲ್‌ದ ಗಂಟ್‍ಡ್ ಬೇರ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ಮರಟ್ ಪತ್ತುವ. ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ಜಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಬೇರುಲು ಮಣ್ಣ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತ ಮುದೆಲ್‍ದ ಪೋಷಕಾಂಶಲೆನ್ ಒಯಿಪುಂಡು. ಪೂವುಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಗೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪುಟ್ಟುವ. ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿದ ಗೆರೆ ಲತ್ತ್ ಇರೆತ ಸಂದ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವ. ಲತ್ತ್ ಗೆರೆಲು ೪ ಡ್ದ್ ೮ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆಯಿನ ಗೆರೆಕುಲು ೭ ಡ್ ೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಾದ್ ಇಪ್ಪೂಂಡು.ಈ ಬಲ್ಲ್ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಗು ಪಸೆ ಇತ್ತಿನ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬುಳೆಪುಂಡು.ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗದ್ ಪರಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಡೊ ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಬಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಸಂತಾನಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಪುಂಡು.ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಈ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್ ನ್ ೧ ಮೀ ಉದ್ದಗ್ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಾಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಡ್ಡೆ ಗಾಳಿ ಬೊಲ್ಪು ಅವಶ್ಯಕವಾದ್ ಬೋಡು,ಅಂಚನೆ ಒಂತೆ ನೆರಲ್ ಲಾ ಬೋಡು. thumb|ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿಡ್ ಬೊಲ್ದು ಮುನ್ಚಿ thumb|ಪಜಿ ಪರ್‍ಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಲ್ಂಗೆಲ್ ಮುನ್ಚಿ ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿಗ್ ಇಂಗ್ಲೀಸ್ ಡ್ ಪೆಪ್ಪರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದ ಪಿಪ್ಪಲಿ ಅಂಚನೆ ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.]
ಪ್ರಪಂಚೊದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥೊಡು ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ
ಕಜಿಪುಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ನಮ್ಮ ದೇಶೊಗ್ ಬತ್ತಿನಪಗ ಈ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ರುಚಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಕೊಸಿಯಾಂಡ್ ಗೆ. ಈ ದೇಶೊನ್ ಬುಡ್ದ್ ಪೋನಗ ಅಕುಲು ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದೇಶೊಡ್ಲ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಗೆ. ಇನಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಒಂಜಿ ರಫ್ತು ಬುಲೆಯಾದುಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಜಿಂಜ ಬೇರ ಆಪುನ ಸಂಬಾರ. ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಕೇಂದ್ರ ಉಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಕಿರಯೊಡ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.
ಅಡ್ಪಿಲ್ಲಡ್ ಬಳಕೆ
ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲದ ಅಡ್ಪಿಲ್ಲಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಹೆಚ್ಚದ ಕಜಿಪುಗು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ತರಕಾರಿ ಸಾಂಬಾರ್ ದ ಪೊಡಿ, ಮೀನ್ ಮಾಸದ ಕಜಿಪುದ ಪೊಡಿಕ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಕಜಿಪುಲೆಗ್ ಇತ್ತೆ ಪೆಪ್ಪರ್ ಫ್ರೈ, ಪೆಪ್ಪರ್ ಚಿಲ್ಲಿ, ಪೆಪ್ಪರ್ ಸೂಪ್ ಇಂಚ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುದರ್ ಲೆಡ್ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಒನಸ್ ತಿನಸ್ ಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.
ಮರ್ದ್‍ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬಳಕೆ
ಶೀತ, ಕಫ ಆಯಿನಪಗ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಕಷಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಷಾಯ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಬೆಲ್ಲ,ಮಜ್ಜಿಗೆತೊಪ್ಪು, ಉಂದೆನ್‍ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದ್ಯಾದ್‍ ಪೇರ್‍ ಪಾಡ್ದ್‍ ಪರೊಡು.
ಶಾಂಭವಿ ಸುದೆ
ಶಾಂಭವಿ ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಒಂಜಿ ಸುದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊದ ಕುದುರೆಮುಖೊಡು ಪುಟ್ಟುನ ಈ ಸುದೆ, ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಕ್ ಪೋದು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಮುಲ್ಕಿದ ಕಯ್ತಲ್ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರೊನು ಸೇರುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ೬೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪಿನ ಈ ಸುದೆ, ಎಲ್ಯ ಸುದೆ ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಪರಪುನ ಕಯ್ತಲ್ದ ಊರುದಕಲು, ನೀರ್ ಗಾದ್ ಉಂದೆಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಬಾರೀ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಇತ್ತಿನ ಈ ಸುದೆಟ್ ಮೀನು ಪತ್ತುನೆನ್ ಜನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾವಂದೆ ಕ್ರಷಿಕ್ ಲಾ ಈ ಸುದೆತ್ತ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.
ಜಲಪಾತ ಬೊಕ್ಕ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಕಾರ್ಕಳದ ನಿಟ್ಟೆಡ್ ಈ ಸುದೆ ಪೊರ್ಲುದ ಜಲಪಾತೊನ್ ಉಂಡುಮಲ್ದ್ ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಅಲ್ಪ ಪರಪ್ಪಾಡಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೀರ್ ಗಾದ್ ಎಲ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಲೆನ್ ಈ ಸುಧೆಕ್ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್. ನಿಟ್ಟೆದಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ಮುಲ್ಕಿ ಡಾಮ್ ಪಂಡ್ದೇ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕಡಲ್ ನ್ ಸೇರುನೆಡ್ದ್ ಒಂತೆ ದುಂಬು ಸಂಕಲಕರಿಯ, ಬಳ್ಕುಂಜೆ, ಪಲಿಮಾರ್ ದಲ್ಪ ಲಾ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಎಲ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಉಂಡು.
ನೀರ್ ದ ಗೊಬ್ಬು
ಮರಿಯಲ ಬುಂಡ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಕಾಲೊಡುಲಾ ಶಾಂತವಾದ್ ಪರಪುನ ಈ ಸುದೆ, ನೀರ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುಂಡು. ಈ ಸುದೆಟ್ ಕಯಾಕಿಂಗ್( ಎಲ್ಯ ಓಡೊದ ಗೊಬ್ಬು)ಗ್ ಜನ ಬರ್ಪೆರ್.
ಪುರಾಣೊಡು ಶಾಂಭವಿ ಸುದೆ
ಪುರಾಣೊಡು ಉದೆತ್ತ ಉಲ್ಲೇಖ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಯಕ್ಷಗಾನ ವಾಚಸ್ಪತಿ ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೇರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಂಚನೆ ಪುರಾಣಪ್ರವಚನೊಲೆಡ್ ಪೋಯಿನ ಶತಮಾನೊಡು ಘನವಿದ್ವಾಂಸೆರಾದಿತ್ತೆರ್‌. ಮೇರ್ ಪೊಳಲಿಡೇ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಮೆರೆನ್ ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪಂಡ್‍ದೇ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯ್ಯನಕಟ್ಟೆಡ್ ನಡೆತಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟೊಡು ಕುಮಾರವಿಜಯ ಪ್ರಸಂಗೊದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೆರೆನ ಪಾತ್ರೊ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದಿತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ವಿದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ತಾತಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವಾಚಸ್ಪತಿ ಪನ್ಪಿನ ಬಿರುದುನ್ ಮೆರೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವಾಚಸ್ಪತಿ ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಂಡ್.
ಪುಟ್ಟು, ಕಲಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ
ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ಕುಡ್ಲದ ಮಿಜಾರ್ ಮಾಗಣೆದ ಕೆಲಂಜಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಕೃಷ್ಣ ಕಾರಂತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪದ್ಮಾವತಿಯಮ್ಮ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪಗದ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ದತಿಡೇ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ಬರವು ಕಲ್ತೆರ್. ದುಂಬಗ್ ಚಿದಂಬರಂಡ್ ಮಹಾಗುರುವಾಯಿನ ದಂಡಪಾಣಿ ದೀಕ್ಷಿತೆರೆರ್ದ್ ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಬರವು ಕಲ್ತೆರ್. ಆಣನ ಬರವುದ ಪರಿಶ್ರಮೊನ್ ತೂದು ಗುರುಕುಲು ಅರೆಗ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪನ್ಪಿನ ಬಿರುದುನ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ವೃತ್ತಿಜೀವನೊದ ಸುರೂಟ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಮಂಗಲ್ಪಾಡಿಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕೆಯಾದ್ ಮೇರ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲದ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಪ್ರೌಢಸಾಲೆಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪಂಡಿತೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನೆತ್ತ ಮದ್ಯೊಡ್ ಮೆರೆಗ್ ತಾಳಮದ್ದಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ತಾಳಮದ್ದಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆಂಡ ಸುರುತ್ತ ಬಾರಿ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಡ್ ಮೆರೆಗ್ ಸೋಲಾಂಡ್ ಅವೆಕ್ಕಾತ್ರ ಉಂದೇ ಸೋಲುನು ಕಲಾಜೀವನೊಗ್ ಸವಾಲಾದ್ ದೆತೊಂದು ಪ್ರಸಂಗೊದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಡ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಲೆನ ಮನಸ್ಸ್ ನ್ ಮುಟ್ಟುಲೆಕ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯೆರ್.
ಕಲಾಸಾಧನೆ
ಗಾಂಧಿನ ಟೊಪ್ಪಿ, ವೇಷ್ಟಿನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ಕಚ್ಚೆ ಪಾರ್ದ್, ಪೈರನ್, ಪುಗೆಲ್‍ಡ್ ಬೊಲುದುದ ಸಾಲ್ ಪಾಡೊಂದು ವೇದಿಕೆಡ್ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಗ್ ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ. ಮೆರೆನ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆ ಎಂಚ ಇಪ್ಪೆದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಪುರಾಣಲೋಕೊಲೆನ್ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಮಲ್ಪುಲೆಕ ಇಪ್ಪೆದ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಲೆನ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಡ್ ಕಾಲಿ ಮನೋರಂಜನೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೋತ್ರವರ್ಗೊಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಜ್ಙಾನೊನ್ಲಾ ಕೊರ್ಪೆದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಹರಿದಾಸ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಗರು ತಮ್ಮ ಬರವುಡು ಬರೆತೆರ್‍ಗೆ.
ಪುರಸ್ಕಾರೊಲು
1930 ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಬೆಳ್ಳಾರೆದ ಅಯ್ಯನಕಟ್ಟೆಡ್ ಗೊಬ್ಬಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟೊಡು ಕುಮಾರವಿಜಯ(ನಂದಳಿಕೆ ಕವಿಮುದ್ದಣ್ಣ ಮೆರೆನ ಕೃತಿ) ಪ್ರಸಂಗೊದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೆರೆನ ಪಾತ್ರೊ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಆನಿದ ಮೇಳೊದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, ವಿದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ತಾತಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನವಾಚಸ್ಪತಿ ಪನ್ಪಿನ ಬಿರುದುನ್ ಮೆರೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್.
ತೀರಿನಿ
ಶಾಸ್ತರಿ ಮೇರ್ 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತೀರಿಯೆರ್. ಆರ್ ತಿರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನೆನಪುಗು ಪೊಳಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಘೊನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಚನೊಡ್ ಪ್ರವೀಣೆರಾಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಪೊಳಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ
ಸುಭಾಷ್‍ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್
ಜೀವನೊ
ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರೆರ್ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೧೮೯೭ ಜನವರಿ ೨೩, ಒರಿಸ್ಸಾದ ಕಟಕ್‍ಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಂಚಗವ್ಯ
ಪಂಚಗವ್ಯ ಪಂಡ ಪೆತ್ತಡ್‍ದ್ ಸಿಕ್ಕುನ ೫ ಬಗೆತ್ತ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಪಾಡ್‍ದ್ ಕಲತ್‌ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದೃವ್ಯ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆಡ್ ಗವ್ಯ ಪನ್ನಗ ಗೋವು ಪಂಡ ಪೆತ್ತಡ್‍ದ್ ಸಿಕ್ಕುನ ಸೊತ್ತು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತ ಉಂಡು. ಈ ಪಂಚಗವ್ಯೊನು ಕೆಲವು ಬಗೆತ್ತ ಸೀಕ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಕ್ರಮೊಕ್ಕು ಪಂಚಗವ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್-Cowpathy) ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಊರುದ ಪೆತ್ತದ ಅಂಬಿ, ಪಡ್ಕೆ, ಪೇರ್, ಕುಜಪ್ಪು(ಪೆರ್ಪು, ಬೆಂಜನ) ಬುಕ್ಕ ನೆಯಿ- ಈ ೫ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ಪಂಚಗವ್ಯನ್ ತಯಾರಿಸಾವೆರ್.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ರಾಜೆರ್‌ನಕುಲು ಅಕಲೆನ ರಾಜ್ಯೊಗು ದಾದಾಂಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಬತ್ಂಡ ಪೆತ್ತಲೆನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಪಂಚಗವ್ಯದ ಇಸೇಸತೆ ಬುಕ್ಕ ಮಹತ್ವದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಪದ್ಮಪುರಾಣೊಡು ಪಂತೆರ್. ವಾ ನರಮಾನಿಗ್ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್, ನೆಯಿ, ಬೆಂಜನ ತಿನ್ಪುನ ಯೋಗ ಇಜ್ಜಾ, ಆಯನ ದೇಹ ಪೀಕ್ಕ್ ಸಮಾನ ಪಂದ್ ಪದ್ಮಪುರಾಣಡ್ ಉಂಡು. ನಮ ಪರ್ತಿನ ಪೇರ್‌ದ ಪ್ರಭಾವ ೭ ದಿನ, ಬೆಂಜನದ ಪ್ರಭಾವ ೨೦ ದಿನ ಬುಕ್ಕ ನೆಯಿತ್ತ ಪ್ರಭಾವ ೧ ತಿಂಗೊಲ್ ಮುಟ್ಟ ನಮ ಮೈಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡುಗೆ.
ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರೊಡು
ನರಮಾನಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರೊಡುಲಾ ಪಂಚಗವ್ಯೊನು ಗಲಸ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರೇಜನ ಉಂಡು ಪಂಡ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್‌ದ್ಂಡ್. ಐಟ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಅಂಸೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು ಪಂಚಗವ್ಯೊನು ಲೆಕ್ಕಚಾರ ಮಲ್ತ್ ಪಾಡಿಂಡ, ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಲೆನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಸಾರ ಎಚ್ಚ ಆಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಸಾರ ಜಾಸ್ತಿ ಆನಗ ಬುಲೆತ್ತ ಇಳುವರಿಲಾ ಎಚ್ಚ ಆಪುಂಡು. ಪಂಚಗವ್ಯ ಪಾಡಿಂಡ ಮಣ್ಣ್‌ದ pH ಮಟ್ಟ(ಉಪ್ಪು, ಆಮ್ಲೀಯ ಅಂಸೊ) ಸಮವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪಿಎಚ್ ಮಟ್ಟ ೫ಡ್‍ದ್ ೭ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ ಆ ಮಣ್ಣ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಾರ ಇಪ್ಪುನ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ.
ದೈಕ್ಲೆನ ಇರೆಕ್, ಮುದೆಲ್‌ಗ್ ತಲ್ತ್ಂಡ, ದೈತ್ತ ಇರೆ ಬುಕ್ಕ ದಂಟ್ ಅಗೆಲ ಬುಕ್ಕ ದಪ್ಪವಾದ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಅಪಗ, ದೈತ್ತ ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣ ಕ್ರಿಯೆ(ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪುನು ಗಲಸ್‌ದ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಾವುನ ಒಂಜಿ ಕೆಲ್ಸ) ಎಚ್ಚ ಆಪುಂಡು. ಐಡ್ದಾವರ ದೈತ್ತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಶಕ್ತಿ ಕುಡಲಾತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದಾಂತೆ ನಡಪುಜಿ. ಕಂಡ-ತೋಟಡ್ ಬುಲೆಪುನ ಕಳೆ ದೈಕ್ಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪರ ಪತ್ತ್‌ದ್, ದೈಕ್ಲೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸೀಕ್ಲೆನ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪರ, ಅತ್ತಂದೆ ಎಚ್ಚ ಫಸಲ್ ದೆಪ್ಪರ ರಸಗೊಬ್ಬರನ್ ಲೆಕ್ಕದಾಂತೆ ಗಲಸುವೆರ್. ಬೆನ್ನಿಡ್ ಇಂಚ ಎಚ್ಚ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಗಲಸಿಂಡ ನಮ ತಿನ್ಪುನ ತರಕಾರಿ, ಪರ್ಂದ್‌ಲೆಡ್ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಅಂಸೊ ಸೇರ್‌ದ್ ಅವು ನಮ ಜುವೊಗು ಪೋದು ಇಸ ಆಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಪಂಚಗವ್ಯೊನು ಗಲಸಿಂಡ ಈ ಗಾತಿನ್ ಇಜ್ಜಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದೆನ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಬುಲೆಪಾಯಿನ ತರ್ಕಾರಿ, ಬೇಳೆ, ಪರ್ಂದ್‌ಲೆನ ರುಚಿ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ ಎಚ್ಚ ದಿನ ದಾಸ್ತಾನ್ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಲಿ. ಆತ್ ಪಕ್ಕೊಡು ಹಾಳಾಪುಜಿ. ಪಂಚಗವ್ಯೊನು ಸರಿಯಾದ್ ಗಲಸಿಂಡ, ಬೆನ್ನಿಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಪಾಡುನ ಪ್ರಸಂಗ ಬರ್ಪುಜಿ. ಬುಕ್ಕ ಈ ಗೊಬ್ಬರಲೆಗ್ ಖರ್ಚಿ ಮಲ್ಪುನ ಕಾಸ್‌ನ್ ಒರಿಪಾವೊಲಿ.
ಪಂಚಗವ್ಯ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಪಂಚಗವ್ಯನ್ ದಯ್ತೆಕ್ ಗಲಸುವ ಪನ್ಪುನೆಟ್ ಅವೆನ್ ತಯಾರಿಸಾವುನ ಕ್ರಮ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್- ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ದೈಕ್ಲೆಗ್ ಪಾಡುನ ಪಂಚಗವ್ಯೊಡು ಊರುದ ಪೆತ್ತದ ೫ ಸೊತ್ತುದೊಟ್ಟುಗು ಬೆಲ್ಲ, ಬೊಂಡದ ನೀರ್, ಬುಕ್ಕ ಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ನರಮಾನಿನ ಸೀಕ್ ಸಂಕಡಗ್ ಗಲಸುನ ಪಂಚಗವ್ಯೊಡು ಪೆತ್ತದ ೫ ಸೊತ್ತುದೊಟ್ಟುಗು ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುನ ದೈ, ಬೇರ್ ಇರೆನ್ ಪಾಡುವೆರ್.