cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮರ್ದ್
ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮರ್ದ್‌
ಪೊಣ್ಣು ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಬಂಜಿನಾಲಾದ್ ಆಲ್ ಪೆದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕದ ಸಮಯೊಗು ಅಲೆಗ್ ಪೆದ್ಮೆದಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ನೆಕ್ಕ್ 'ಬಾಣಂತಿ\ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಾಲೆ ಪೆದ್ದಿ ಸಮಯೊಗು ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮರ್ದ್ ಗ್ ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮರ್ದ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು 'ಬಾಣಂತಿ ಮದ್ದು' ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮದ್ಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಜಿನಾಲಾಯಿ ಪೊಣ್ಣು ಒಂಜಿ ಜೀವೊನೊ ಒಂರ್ಬ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಬಂಜಿಡ್ ತುಂಬೊಂದ್ ಐಕ್ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ಪಲ್. ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಜೀವೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪು  ಪೊಣ್ಣನ ಜೀವ ಕುಂದಂದಿಲೆಕ್ಕ  ಬೋಡಾಪಿನ ಅನುಪಾನೊನ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ತೆನಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ಅನುಪಾನೊನು ಮಲ್ಪೆರೆಲ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸರಿಯಾಯಿಯನ ಕಾಲೊಡು ಸರಿಯಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯೆರ್ ಅಕ್ಲೆ ಅಲ್ಮೊಗೊಡ್ ಆಯಾಯ ಕಾಲೊಗು ಕೊರೊಂದಿತ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ಗ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ 'ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮರ್ದ್' ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮರ್ದುಲು.
ಪೆನ್
ಪೆನ್ ಬರೆಪಿನ ವೊಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ವೊಂದೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೆನ್ನನ್ ವೋಲಾ ಬೂಕಡ್ ಬರೆಯರೆ ಆಪುಂಡು. ಪೆನ್ನೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆ ಉಂಡು ಬಾಲ್ ಪೆನ್, ಶಾಯಿದ ಪೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೆಲ್ ಪೆನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಪೆನ್ನನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ದಿನ ಜನಕುಲೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಪೆನ್ನಗ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಉಂಡು.
ಬೆ೦ಡೆ
ಉ೦ದು ಒ೦ಜಿ ತರಕಾರಿ .ಉ೦ದು ಕಡು ಪಚ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಿಲಿಪಚ್ಚೆ ರ೦ಗ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪು೦ಡು. ಕೆಂಪು ಬೆಂಡೆಲಾ ಉಂಡು ಉಂದು ಊರ್ದ ಬೆಂಡೆದ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಅತ್ತ್. ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಆಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ದಯಿ ಒಂತೆ ಉದ್ದವಾದ್ ಬುಳೆಪುಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪುದರ್ ಪೊಯಿನ ತರಕಾರಿ. ಉಂದೆನ್ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪೆಂಟೆಡ್‍ಲಾ ಬುಲೆಪಾವೆರ್.
ಹಳ್ಳಿಡ್ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್ಂಡ ಪೆಂಟೆಡ್ ಗೋಣಿಡ್ ಮಣ್ಣ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್.
ಬೆಂಡೆದ ಬಳಕೆ
ಬೆಂಡೆದ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಅವೆನ್ ದೈಡ್ದ್ ಕೊಯ್ದ್ (ಹೆಚ್ಚ ಬುಲೆಯೆರೆಲಾ ಬಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚ ಲತ್ತ್ ಲಾ ಬಲ್ಲಿ) ನೀರ್ ಡ್ ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ನುಂಗೆಲ್ ಕುಂಟುಡು ಒಚ್ಚೊಡು. ಅಜಾವೆರೆಗಾಂಡ ಸಣ್ಣ ಓರೆ ಮೂರೊಡು. ಸಾರ್ ಗ್ ಆಂಡ ಒಂಜಿ ಇಂಚ್ ದಾತ್ ಮಲ್ಲ ತುಂಡು ಓರೆ ಮೂರೊಡು. ಕಜಿಪು ಬೆಯ್ಯನಗ ಕೈಲ್ ಪಾಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅಂಟಂಟ್ ಆಪುಂಡು.
ಸೇರ್
ಸೇರ್ ತುಳುವೆರ್ ಅರಿ ಬಾರ್ ಧಾನ್ಯಲೆನ್ ಲಪ್ಪುನ ಮಾಪು. ಆಜಿ ಕೊಂಡೆ ಅರಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಸೇರ್. ಒಂಜಿ ಸೇರ್‌ಗ್ ನಾಲ್ ಪಾವು
ಪಿರಾಕ್
ಬೇಲೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಜನಕುಲೆಗ್ ಸಂಬಳ ಆದ್ ಈತ್ ಸೇರ್ ಅರಿ ಬಾರ್ ಪಂದ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತಿನ ಪದ್ಧತಿ ಉಂಡು. ಅಯಿನ್ ಲಪ್ಪುನೆಕ್ಕ್ ಪಡಿ-ಪಡಿಯರಿ ಪಂದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಸುರು ಸುರುಟ್ ಬಾರ್‌ನ್ ಲತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಡ ಬೊಕ್ಕ ಅರಿನೇ ಪಡಿ ಪಂದ್ ಲತ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಮಾಪುಲು
ಪದಿನಾಲ್ ಸೇರ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಕಲಸ. ಮೂಜಿ ಕಲಸೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮುಡಿ. ಒಂಜಿ ಮುಡಿ ಅರಿ ಪಂಡ ನಲ್ಪತ್ತರಡ್ಡ್ ಸೇರ್. ಬಾರ್ದ ಮುಡಿ ಆಂಡ ಸೇರ್‌ಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಜ್ಜಿ. ಒಂಜಿ ಮುಡಿಕ್ ನಾಲ್ ಕಲಸೆ. ಐವತ್ತಾಜಿ ಸೇರ್. ಸೇರು ಪಾವುದ ಬಗ್ಗೆ ತುಳುವೆರೆಗ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಪೊಸ ಬುಲೆ ಬರ್ಪಿನ, ಪೊಲಿ ಲೆಪ್ಪುನಾನಿ ಸೇರ್‍ಡ್.
ಪಾತೆರೊ
ಸೇರ್‌ಡ್ ಪವನ್, ಕಲಸೆಡ್ ರೂಪಾಯಿ.
ಪೆರಡೆ
ಕೋರಿಲೆಡ್ ಅಣ್ ಕೋರಿಗ್ ಪೂಂಜೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಅಂಚನೆ ಪೊಣ್ಣು ಕೋರಿಗ್ ಪೆರಡೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೆರಡೆ ತೆತ್ತಿ ಇದ್ ಕಾಪುಗು ಕುಲ್ಲುದು ಕಿನ್ನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಬಾರಿ ಜಾಗ್ರ್‌‌ತೆಡ್ ಸಾಂಕುಂಡು.ಪೆರಡೆ ಕಿನ್ನಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಅಯಿನ್ ಲಾಕಿ, ಪೆರಡೆ ಲಾಕಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಲಾಕಿ ಪಂಡ ಎಲ್ಯ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊಡು ಗಲಸುವೆರ್.
ಅಲ್ಮಝಾನ್
ಅಲ್ಮಝಾನ್, ಸ್ಪೈನ್ ದೇಶದ ಸೊರಿಯಾ, ಕಸ್ಟೈಲ್ ಬುಕ ಲಿಯೋನ್ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪುರಸಭೆ. ಸ್ಪೈನ್ ದೇಶದ 2004ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಊರುದ ಜನಸ೦ಖ್ಯೆ 5,727
ಪೆರಡೆ
ಪೆರಡೆದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಎದುರು ಕತೆಕ್ಕುಲು
ಕಾಡ್‌ಡ್ ಕನಪಡೆ, ಊರುಡು ಪೆರಡೆ, ಕಡಲ್‌ಡ್ ಬಂಗುಡೆ-
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪಕ್ಕಿಲು
ಬೆಂಡೆ
ಬೆಂಡೆ ಕಾಯಿ ಪಂಡ ಕಜಿಪುತ ಕಾಯಿ ಬೆಂಡೆ ಕಾಯಿದ ದಯಿಟ್ ಪೂ ಬುಳೆದ್ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ತರಕಾರಿ ಆದ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ಲೇಡಿಸ್ ಫಿಂಗರ್, ಹಿಂದಿಡ್ ಬಿಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಂಬೊ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಅಬೆಲ್‍ಮಾಸ್ಕಸ್ /ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್. ಈ ತರಕಾರಿನ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಬೆಂಡೆದ ಸಾರು, ಸುಕ್ಕಾ, ಪಲ್ಯ, ಬಜೆ, ಪೋಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನು ಮಲ್ಪುವೆರು. ಉಂದು ಆರೋಗ್ಯಗು ಎಡ್ಡೆ. ಅಂಚೆನೆ ದೇಹೊಗು ನಾರ್‍ದಂಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು ಉಂದೆತ ಬಣ್ಣ ಗಿಳಿಪಚ್ಚೆ. ಈ ತರಕಾರಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಜೊನು ಅಂಚೆನೆ ಪೆಜ್‍ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಈ ತರಕಾರಿ ಪೂರಾ ಕಾಲೂಡು ಬುಲೆವುಂಡು.
ರೂಪೊ
ಬೆಂಡೆದ ದಯಿ ಅಂದಾಜಿಡ್ 2 ಮೀ. ಎತ್ತರ ಮುಟ್ಟ ಬುಳೆವುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಬೇರ್‌ದ ಸಮೂಹ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ದದ ದಂಡ್ ದಂಚ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದೈತ ದಂಟ್‍ದ್ ಮೆಲ್‍ಡ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಮಕ್ಕ್ ದಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈ ಬುಳೆವೊಂದು ಬತ್ತಿನಂಚನೆ ಇರೆತ ಇಡೆಟ್ಟ್ ಇಜ್ಜಂಡ ದಂಡ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಬೆಂಡೆದ ಪೂ ಬುಳೆವುಂಡು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಈ ರೀತಿದ ಪೂ ಬುಳೆಪುನೆಕ್ಕ್ ಸಾಲಿಟರಿ ಸೈರ್ಮ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್
(ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್) (ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ.೩೫೬-೩೨೩) ಪಂದ್ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆತಿನ ಮಸೊಡಿನಿಯದ ಮುಮ್ಮುಡಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶೊದ ಒರಿ ಮಾಮಲ್ಲ ದಂಡನಾಯಕೆ. ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶೂಗು ಸೇರಿನ ಮಸೆಡೊನಿಯ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜೆನಾಯಿನ ಇಂಬೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪನ್ಪಿನ ತತ್ವಜ್ನ್ಯಾನಿನ ಶಿಷ್ಯೆ.
ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿ
ತುಳುನಾಡ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿನೊ ಪ್ರದೇಶೊ. ಕೃಷಿಟ್ಟ್ ಕಂಡದ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ತೋಟದ ಕೃಷಿ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ವಿದೊ ಉಂಡು. ತೋಟದ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನಕಲೆಗ್ ಕೃಷಿಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಂಡದ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಣಿ/ಸಾಗೋಲಿ, ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿ ದಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಂಡೊನು ಸರಿ ಮಾನ್ಪುನಾ, ದಪ್ಪುನ, ನೇಜಿ ದೆಪ್ಪುನ, ನೇಜಿ ನಡುಪುನ, ನೇಜಿ ಬುಲೆದ್ ಕೇಯಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬುಲೆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಯಿ ಕೊಯ್ದ್ ಬಾರ್ ಬೇತೆ ಬಯಿ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಂಡ ಇತ್ತಿನಾಯಗ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಂಡ್‍ದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ತುಳುನಾಡ ಸೀಮೆಡ್ ಜನಕುಲು ಕೆಲವು ರೀತಿಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ ೩ ಬೊಕ್ಕ ೪ ನೇ ಶತಮಾನಡೇ ಶುರುವಾಯಿನಂಚಿನ ನಾಡ್ ಹಿರಿಯಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಕೇಂಡ ಈ ತುಳುನಾಡ್ ಪರಶುರಾಮ ದೇವೆರೆನ ಸೃ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‌‌‌ಷ್ಟಿದ ಈ ತುಳುನಾಡ್. ಸರಿಸುಮಾರ್ ಉಡುಪಿ ಸುರುವಾಂಡ ಬಾರ್ಕೂರು ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತಿದಿನ ಈ ತುಳುನಾಡ್ ಹಿಂದು, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಅಂಚೆನೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೂರ ಜಾತಿ, ಭೇದ, ಮತ ಪನಂದೆ ಅಣ್ಣೆ ಮೆಗ್ಯೆಲು ಲೆಕ ಬದುಕುನಂಚಿನ ಈ ತುಳುನಾಡ್. ಈ ಭೂಮಿಡ್ ಜನಕುಲು ಅಕುಲೆನ ಜೀವನದ ಬಂಜಿದ ಬಡವುಗಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕೈ ಕಸುಬು ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕುಲಕಸುಬುಲೆನ್ ಅಕುಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ಕಸುಬುಲು
ತುಳುನಾಡ್ದ ಕೆಲವು ಕೈ ಕಸುಬು ಮೂಲು ತೂಕ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಳಿ, ತೋಟ, ಕೈ ಕಂಜಿ, ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕರ, ನಟ್ಟಿಕ್ಕಾಯಿ, ಉಂದು ಪೂರ ತುಳುವೆರೆ ಜೀವನ ಸಾಗವುನ ಕೆಲ ಸಾದಿಲು. ಈತ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಬಾಕಿ ಕೆಲಸಲ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ತುಳುವೆ ಪನ್ನಗ ಅಯೆ ಯೇಪಲ ಕಷ್ಟೊಡು ಇತ್ತ್‌ನಾಯಗ್ ಪುಗೆಲ್ ಕೊರ್ಪಿನಾಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ತುಳುವೆ ಪನ್ನಗ ಅಯೆ ಭೂತಾರಾದನೆ, ಧೈವಾರಾದನೆ, ಅಂಚೆನೆ ಅಚಾರ, ವಿಚಾರ, ನಂಬಿಕೆಲು, ಆಚರೆನೆಲು ಪೂರ ನೆಲೆವೂರಿನ ಈ ನಾಡ್.
ಬೆನ್ನಿತ ಬಗೆಕುಲು
ನಮ್ಮ ನಾಡ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಪನ್ನಗ ಭಾರೀ ಒಂಜಿ ಉಲ್ಲಾಸ ಅಂಚೆನೆ ಉತ್ಸಾಹಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಮ್ಮ ನಾಡ್‍ದ ಬೆನ್ನಿಡ್ ೩ ತರೊತ್ತ ಬುಲೆ ಉಂಡು ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಉಂದು ಮೂಜಿ ಬುಳೆಕುಲು ಹೆಚ್ಚ ಜನ ಬೆನ್ಪೆರ್. ಕೋರಿ ಕಿಲೆಪುನ ಸಬ್ದ ಕೇಂಡ್ದ್ ಕಂಡ ಮಲ್ಪುನಕುಲ ಚಳಿ, ನಿದ್ರೆನ್ ಎನ್ನಂದೆ ಎರುಕುಲೆನ್ ದೇರೊಂದು ಪದ್ಯ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪನ್ನೋಂದು ಭಾರಿ ಉಲ್ಲಸೊಡ್ ಕಂಡದ ಬರಿಕ್ ಪೋವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ತುಳುವೆರ್ ಪನಿ ಬೇಲೆಂದ್ ಪನುವೆರ್. ಆ ಕಂಡಗ್ ಏತದ ಮೂಲಕ ನೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಅಂಚೆನೆ ಅವೆಕ್ ಬೋಡಾಯಿನಂಚಿನ ಗೊಬ್ಬರ, ಕ್ರಿಮಿ, ಕೀಟಗುಲೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ದುಮ್ಬುದಕುಲು ಇತ್ತೆದಲೆಕ ವಿ‌‌‍ಷದಿಂಜಿನ ಮರ್ದ್ ಪಾಡುಜೆರ್ ಅಪಗ ಜೀವಾಂಶ ಇತ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ಪಾಡೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಪಗದ ಜನಕುಲೆಗ್ ವಾ ತರೊತ್ತ ರೋಗ ರುಜಿನೊಗುಲು ಬರೋಂದು ಇಜ್ಜಂಡ್. ಆರೊಗ್ಯನೇ ಭಾಗ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಅಕುಲು ನೂದು ವರ್ಸ ಬದುಕು ತೂಯಿನಕುಲು. ಅಕುಲೆನ ಬೇಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಅಕುಲೆಗ್ ಭಾರಿ ಆಸಕ್ತಿ, ಮೋಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಕುಲೆನ ಬೇಲೆಡ್ ವ್ಯಾಯಮ ತಿಕ್ಕೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಉದ್ಯೋಗ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ಬೆನ್ನಿ ವರ್ಗೊ:ಕೃಷಿ
ಕಾಟ್ ನೆಲ್ಲಿ
ಉಂದು ಮರ ಟ್ ಆಪಿನ ಕಾಯಿ. ನೆಲ್ಲಿ ಕಾಯಿದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಫಿಲ್ಲಾಂತಸ ಎಂಬ್ಲಿಕ. ಉಂದೆನ್ ದೀಪಾವಳಿದಾನಿ ತುಲಸಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ನಡ್‍ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಲ್ಲಿಡ್ ಎಣ್ಣೆ, ಉಪ್ಪಡ್ ಇಂಚ ಬಗೆ ಬಗೆತ ವಸ್ತುಲೆನ್,ತಿನರೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್ ಉಂದು.
ಜರ್ಮನಿ
ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ಕೇಂದ್ರಡುಪ್ಪುನ ಈ ರಾಷ್ಟ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.
ಬೆದ್‍ರ್
ಇತಿಹಾಸೊ
ಬೆದ್‍ರ್ ಇಡೀ ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕರ್ಂಬು ಜಾತಿದ ಪುಂಡೆಲ್‍ಡ್ ಬುಲೆಪುನ ದಯಿ. ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Bambuseae.
ಪೆಜಕಾಯಿ
thumb|ಪೆಜಕಾಯಿದ ಮರತ ಮೈ ಪೆಜಕಾಯಿ ಪಂಡ ಉಂದೊಂಜಿ ಪರ್ಂದ್ ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಹೆಬ್ಬಲಸುಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಎತ್ತರವಾದ್ ಬುಳೆಪುನ ಮರ. ಅರೆಗಾಲಡ್ ಆಪುಂಡು ನೆತ್ತ ಇರೆ ದಪ್ಪ ಪಚ್ಚ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಈ ದೈತ್ತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಅರ್ಟೋಕಾರ್ಪಸ್ ಹಿರ್ಸೂಟ(Artocarpus hirsuta)
ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಭಾರತ ದೇಶೊಡು ಕೃಷಿಕೆರ್ ಒಟ್ಟು ಕೂಡ್‍ದ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವು ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್. ನೆತ್ತ ಬೇರ್ ಭೂಮಿದ ಉಲಯಿ ಬಾರೀ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತ ದೇಶೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಡ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೊರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಈ ನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಲು ದೇಶೊದ ಪದ್ನೊಂರ್ಬ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಡ್ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ದ ಪಾಲ್ ಜಾಸ್ತಿ. ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಆಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಲೆಡ್ ಐನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಲ್ ತುಳುನಾಡ್‍ದವು. ಅಂಚಾದ್ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‍ನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ದ ತೊಟ್ಟಿಲ್ ಅತ್ತಂಡ ಅಪ್ಪೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪೆಜಕಾಯಿ
ಉಪಯೋಗೊ
ಪೆಜಕಾಯಿ ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪುನಗ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನಗ್ ಪೆಜಕಾಯಿದ ಮುಳ್ಳು ಪಿರೆಸ್ದ್ ಪೆಜಕಾಯಿನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಅಯ್ಕ್ ಉಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಪಾಡೊಡು(ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡುನ). ಅವೆನ್ ಗೆತ್ತ್‌ದ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲ್ಡ್ ಚಟ್ನಿ, ಕೈಪುಲ ಮನ್ಪೊಲಿ. ಗಂಜಿ ವಣಸ್‌ಗ್ ಬಾರಿ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. ಪೆಜಕಾಯಿದ ಇರೆನ್ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್
ಇತಿಹಾಸೋ
ಇಂಬೆ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತೆ. ಇಂಬೆ ತಿರುನಂಚಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ಸೊಪಾದ್ ಅಯಿನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗ್ ಸೇರ್ಪಾದಿತ್ತೆ. ಇಂಬೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಗ್ರೀಸ್ಡ್‍ದ್ ಹಿಮಾಲಯೊದ ತಪ್ಪಲ್ ಮುಟ ಪರಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪರ್ಷಿಯಾ ನ್ ಸೊಪಾದ್ ಭಾರತ ಮುಟ ದಂಡೆತ್ತ್ದ್ ಬಯಿದಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ನಾಯಕೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ ಫಲಿಕ್, ಅಮ್ಮೆರ್ ತಿರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ. ೩೩೬ಟ್ ಅಯೆನ ೨೦ನೆ ಪ್ರಾಯೊಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಟ್ಟೊಗು ಬತ್ತ್ದ್ ದೇಶೊಡು ತರೆ ದೆರ್‍ತ್‍ದಿತ್ತಿನ ಆಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನಾಯಕತೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ನಲೆಕನೆ ರಾಜ್ಯ ಪರಡಾಯೆರೆ ಮನಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೆ. ಎಲ್ಯಡೆ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡು ಪಡೆದ್ ಎಡ್ಡೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಒಟ್ಟುಗು ಅಯೆಡ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಬೆಲ ಸೇರ್ದ್ ಜವನೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೊಲ್ಪೆರೆ ಸುರುವಾಂಡ್.
ಬೆದ್‍ರ್
ಬೆದ್‍ರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ವಸ್ತುಲು
ಬಟ್ಟಿ, ತಡ್ಪೆ, ಲೆಂಚಿ, ಕೆರ್ಪು, ಅತ್ತರ್ ತಟ್ಟಿ, ಸೇರ್, ಪಾವು, ಗುಂಡದಡ್ಡೆದ ಬುಟ್ಟಿ, ಬಿರಿಯಾನಿದ ಬೆದ್‍ರ್‌ದ ಅಂಡೆ, ಕಂಬುಳೊಡು ಎರು ಗಿಡಪು ಬಡು, ಇಂಚ ಬೇತೆ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ದೊಂಪದ ಕಂಬೊ, ಮಿತ್ತ ಪಾಡ್ಯರೆ ತಲಕೆ, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾಡ್‍ಗ್ ಪಾಡ್ಯರೆ ಅಡ್ಡ ಆದ್‍ಲಾ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನ್ ೧೩೩೬ಡ್ ಹಹರಿಹರ ಬೊಕ್ಕ ಬುಕ್ಕ ಪನ್ಪುನ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಲಾಯೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಉಂದುವೇ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಗುರು ಆಯಿನ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯೆರ್ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಂತೆರ್. ವಿಜಯನಗರದ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಇತ್ತೆದ ಹಂಪಿದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್
ಗ್ರೀಕ್ ನಾಗರಿಕತೆಗ್ ಕೊಡುಗೆ
ಗ್ರೀಕ್ ನಾಗರಿಕತೆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಮೊಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಹೋಮರ್ನ ಇಲಿಯಡ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಇಂಬೆನ ನಾಲಾಯಿದ ಕೊಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಕರ್ಕುಂಬುಡ
ಕರ್ಕುಂಬುಡ ಎಡ್ಡೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಕಜ್ಪು ಕಾಯಿ. ಉಂದು ಕುಕುರ್ಬೇಸೀ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಕಾಯಿ. ಬೂರುಡ್ ಬುಲೆಪುನ ಮಲ್ಲ ಕಾಯಿ. ಲತ್ತ್ ಕಾಯಿ ಮಸ್ತ್ ನಸೆ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಬುಲೆನಗ ಓಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡ್.ಇಂದೆತ ಚೋಲಿಡ್ ಬೊನ್ಯ ಕುಡ್ತಿಲೆಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಪೊಡಿ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಐಕಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ತುಳುಟ್ಟು ಬೊನ್ಯ ಕುಂಬುಡ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಕನ್ನಡದಕ್ಲು ಇಂದೆನ್ 'ಬೂದು ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ' ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕನ್ನಡೊಡ್ 'ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ' ಕಳ್ಳ ಎಂದರೆ ಹೆಗಲು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿದ' ಪನ್ಪಿನ ಗಾದೆ ಉಂಡ್. ಉಂದ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊದ ಬುಲೆ.
ಮಹಾವತಾರ್ ಬಾಬಾಜಿ
ಮಹಾವತಾರ್ ಬಾಬಾಜಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಲಾಹಿರಿ ಮಹಾಶಯ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ಶಿಷ್ಯೆರ್ 1861 ಡ್ದ್ 1935 ಮುಟ ತೂಯಿನ ಯೋಗಿನ ಪುದರ್ ಆದುಂಡು. ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದ ಆರ್ನ ಜೀವೊನ ಕಥೆಟ್ ಮೇರೆನ ಭೇಟಿದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಯುಕ್ತೇಶ್ವರ ಗಿರಿ ಮೇರ್ ಕೂಡ ಆರ್ನ 'ದಿ ಹೋಲಿ ಸಾಯನ್ಸ್' ಬೂಕುಡು ಬಾಬಾಜಿನೊಟ್ಟಿಗೆದ ಭೇಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಾಬಾಜಿನ ನಿಜವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಏರೆಗ್ಲ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಆರೆನ ಶಿಷ್ಯೆ ಲಾಹಿರಿ ಮಹಾಶಯ ಆರೆನ್ ಈ ಪುದರ್ಡ್‌ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಎಬೋಲಾ
ಎಬೋಲಾ ಸೀಕ್ (EVD) ಅತ್ತಂಡ ಎಬೊಲ ಹೆಮರಾಜಿಕ್ ಜೊರೊ (ಈ.ಹೆಚ್.ಎಫ್), ಉಂದು ವೈರಾಣುಡ್ದು ಉಂಡಾಪುನ ಸೀಕ್.
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್ (ರಷ್ಯಾದ:ಸಿನಿಯ ಕಿಟ್) ಉಂದು "ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಚಾಲೆಂಜ್", ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಟ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ದೇಶಟ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಟ್ ಉಂಡು ಉಂದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ "ಗೇಮ್" ಆತ್ಂಡ್. ಗೊಬ್ಬು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗ್ ಸೇರುನ ಅಂತಿಮ ಸವಾಲ್‍ದೊಟ್ಟುಗು, ೫೦-ದಿನತಾ ಅವಧಿಟ್ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಗೊಬ್ಬುನಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ನಾ ಗೊಬ್ಬು ಕಾರ್ಯತಾ ಸರಣಿನ್ ಸೇರ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಢೂ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣೊಟ್ ತಂಡವೊಂಜಿ ಹದಿಹರೆಯದರೆನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆತಾ ಕೃತ್ಯಕ್ಕ್ ಪ್ರಚೋದನೆ ಕೊರ್ಪುನಾ ಗೊಬ್ಬುವೇ ‘ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಸುಸೈಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್’. ಗೊಬ್ಬುಟ್ ಗೆಲ್ಲುಪುನಾ ಸಲುವಾತ್ ಪ್ರಾಣೊನ್ ಲೆಕ್ಕ ಕೊರೊಡ್ ಸವಾಲುನ್ ಎದುರಸಾತ್ ಯುವ ಸಮುದಾಯ ದುಂಬು ಬರ್ಪುಂಡುಂದು ಪನೋಲಿ.
ಕಿತ್ತೂರ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ (೧೭೭೮-೧೮೨೯) ಕನ್ನಡನಾಡ್‍ದ ಧೈರ್ಯದ ಪೊಂಜೊವುನ ಸಾಲ್‍ಗ್ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಸೇರುವಲ್. ಕಿತ್ತೂರು ದೇಸಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿಧ್ದ ಆಯಿನ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಎಲ್ಯ ಬುಡೆದಿಯೇ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ. ತನ್ನ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯೊದ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗೆ ಲಡಾಯಿಗ್ ಉಂತಿನ ಧೈರ್ಯದ ಪೊಂಜೊವು. ಈ ಚೆನ್ನಮ್ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಕಿತ್ತೂರು ಪನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಊರು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ನೆ ಪಡೆದ್‍ಂಡ್. ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕದ ಒಟ್ಟುಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದ್‍ ಉಂಡು. ಕಿತ್ತೂರು ಪನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಪಟ್ಟಣೊದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೋಟೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪುದರ್‌ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೋಟೆ ಬೆಳಗಾಂರ್ದ್ 50 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಧಾರವಾಡೊರ್ದು ಉಂದು 32 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಕಿತ್ತೂರು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪಟ್ಟಣ ಬೊಕ್ಕ ಪರತ್ತ್ ಅರಮನೆಕುಲು, ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿಮೆಲೆರ್ದ್‌ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಉಂಡು.ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೋಟೆ
ಎರುಕೋಲೊ
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ನಲಿಕೆದಕುಲು ಎರುಕೋಲೊ ನಲಿಪುವೆರ್. ಎರು ಅತ್ತಂಡ ಗೋಣದ ಮುಗೊ ಕಟ್ಟೊಂದು ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಗುತ್ತು-ಬೂಡು-ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿನಗ ಅಕೇರಿದ ದಿನೊ ಈ ನಲಿಕೆ ನಲಿಪುವೆರ್. ಕಂಬಲೊಗು ಗೋಣೆರೆನ್ ಜಪ್ಪುಡುನಗ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪ್ಪುಂಡು. ಎರು ಕೋಲೊ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧೊದ ಆಚರಣೆ ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರೊಂದುಂಡು.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಅಂದಾಜ್ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಮಂಗಳೂರು-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಡುಂಡು.
ಮಹಾವತಾರ್ ಬಾಬಾಜಿ
ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ
ಕೆಲವು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರೆನ ಊರು ತಮಿಳುನಾಡ್‍ದ ತರಗಿಪೇಟೈ, ಆಂಡ ನೆಕ್ಕ್ ಒವ್ವೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಲು ಇಜ್ಜಿ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೋಸ್ಕರ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡ್ದೇ ಆಸೆ ಇತ್ತಿನಾರ್. ಮೇರೆನ ಗುರು ಬೋಗಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಯಾಕುಂಡಲಿನಿ ವಿದ್ಯೆನ್ ಋಷಿ ಅಗಸ್ಯೆರೆಡ್ದ್ ಕಲ್ತೆರ್.
ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ಮೇರೆನ ನಿಜವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಏರೆಗ್ಲ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ನಾಗರಾಜನ್ ಪಂದ್ ಆರೆನ ಪುದರ್. ಆರೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‍ಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಹಾಮುನಿ ಬಾಬಾ,ತ್ರ್ಯಂಬಕ್ ಬಾಬಾ, ಬೋಲೇನಾಥ್ ಬಾಬಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರುಲುಂಡುಂದು ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ ಆರೆನ ಆತ್ಮಕಥೆಟ್ ಪನ್ತೆರ್.
ಸೇಮೆದ ಮನೆ
ಸೇಮೆದ ಮಣೆ ತುಳುವೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾದನ. ಈ ಮಣೆಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆನ್ ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ತೂಯರ ಸೇಮಿಗೆತ ಲೇಕೋ ಇಪ್ಪುಂಡು
ಎಬೋಲಾ
ಎಬೋಲ ಸೀಕ್‍
ಎಬೋಲ ಸೀಕ್ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ಕ್ರಮೊಟು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಕಿತ್ತೂರ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ
ಕಿತ್ತೂರುದ ಇತಿಹಾಸೊ
ಇತಿಹಾಸೊ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೮೬ಡ್‍ದ್ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್. ಮಲೆನಾಡ್ದ ಗೌಡಮನೆತಡ್ದ್ ಬಯಿದಿನ 'ಮಲ್ಲ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‍ದ ರಡ್ಡ್ ಅಣ್ಣ-ಮೆಗ್ಗೆನಕುಲು ವಿಜಯಪುರದ ಆದಿಲಶಾಹಿ ಸೈನ್ಯ್ಯೊಡ್ ಸೇರ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಈ ಅಣ್ಣ-ಮೆಗ್ಗೆನಕ್ಲೆನೆಟ್ ಸುರುತಾಯೆಗ್ "ಸೋಮಶೇಖರ ಜಂಗಾಬಹದ್ದೂರ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದು ಬೊಕ್ಕ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಸರದೇಶಮುಖಿನ ಸ್ಧಾನೊನ್‍ಲ ಕೊರ್‍ದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ.
ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನಿ
ಕಬತಾರ್ದ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆದಾನಿ ಬಾಕಿಮಾರ ಕಂಡೊಡು ಹರಿಜನ ಪಂಗಡದಕುಲು ಎದುರು ಬದ್ರಾದ್ ಉಂತುದು ಜಲ್ಲೊನು ಪರಸ್ಪರ ತಾಗಾವುನೆಕ್ ಜಲ್ಲಪಾಡುನಿಂದ್ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಲೆ.
ಬೆನ್ನಿ
ಕಂಡದ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ಕ್ ಬೆನ್ನಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿದಕಲು ಪಂಡ ಕೃಷಿತ್ತಕುಲು ಪಂಡ್ದ್‍ ಆರ್ಥ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಂಡೊನು ದತ್ತ್‌ದ್, ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತುನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ನೇಜಿ ನಡುಪುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್
ಗೊಬ್ಬುದ ರಚನೆ
ಇಂದೆಟ್ಟ್, ಗುಂಪುದ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಸದಸ್ಯೆರೆಗ್ ಲಾ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಸವಾಲ್ತಾ ಟಾಸ್ಕ್ (ಬೇಲೆ) ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. 50 ದಿನೊತಾ ಕಾಲ ಟಾಸ್ಕ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ನಲೆಕ್ಕೊ. ಪ್ರಾಣಕ್ಕ್ ಹಾನಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಟಾಸ್ಕ್‌ನ್ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪೇರ್. ಇಂಚನೆ ದಿನ ಕರಿನೆಲೆಕ್ಕೊ ಟಾಸ್ಕ್ಲ್ ಕಠಿಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ. 50ನೇ ದಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗ್ ಪ್ರಚೋದನೆ ಕೊರ್ಪೇರ್.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
ಪುದರ್‌ದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬೆಲ್ಲೊದ+ಅಂಗಡಿ=ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ರೂಪೊ ಪಡೆದಿಪ್ಪು. ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೊಲ್ ತೇರ್ ದ ರೂಪಾಂತರ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಆತ್ಂಡ್.(ದುಂಬು ಬೊಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್) ಬೇಲೆಕ್ಲು ಸೇರುನ ಜಾಗೆ, ಬಲಾವುದ ಕಲ್ಲ್‌ ಮಾರುನ ಅಂಗಡಿ ಇಂಚ ಪೂರ ಅರ್ಥೊ ಬತ್ತಿಪ್ಪು.
ಸೆಹ್ವಾಗ್
thumb|ಸೆಹ್ವಾಗ್ ವೀರೆಂದ್ರ ಸೆವಾಗ್ ಆರ್ ಭಾರತದ ಕಿಕೆಟ್ ಪಟು. ಮೇರ್‌ ಸುರುಕು ಒನ್ ಡೇ ಗೊಬ್ಬುನೆ ೧೯೯೯ಟ್. ಮೇರ್‌ ಭಾರತದೊ ತಂಡೊಗು ಸೇರ್‌ನೆ ೨೦೦೧ಟ್.
ಕರ್ಕುಂಬುಡ
ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಕರ್ಕುಂಬುಡದ ಇರೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೂರುಡ್ ರೋಮೊಲು ಉಂಡು. ಮಂಜೊಲು ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡ್. ಐಟ್ ಉದ್ದ ತೊಟ್ಟ್ ಇತ್ತಿನ ಪೂನ್ ಆನ್ ಪೂ ಪನ್ಪೆರ್. ಐಟ್ ಕಾಯಿಆಪುಜಿ. ಕುದ್ಯ ತೊಟ್ಟ್ ಇತ್ತಿನ ಪೂನ್ ಪೊಣ್ಣು ಪೂ. ಪೂತ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಕಾಯಿ ಮೂಡುಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ ನೀರ್ದ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ.
ಬೆದ್‍ರ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪುನು
ಬೆದ್‌ರ್ ಪುಟ್ಟುದು 40 ಡ್ದ್ 80 ವರ್ಸೊದ ಉಲಾಯಿ ಪೂ ಬುಡ್ದು ಸೈಯರೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು ನೆನ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪಿನಾಂದು ಪನ್ಪೆರ್.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
ಕೃಷಿ-ಕಸುಬು
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿದಕ್ಲೆನ ಕಸುಬು ಕೃಷಿ. ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಕಂಡೊ ಬೇಸಾಯೊ, ತಾರಾಯಿ, ಕೊಕ್ಕೊ, ಬೀಜೊ ಮುಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಬುಲೆಕ್ಕುಲು.
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್
ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧೊ
ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಜಸ್ಟೀಸ್ ಕೆ.ಎಸ್.ಹೆಗ್ಡೆ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟುದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ್ ಇತ್ತಿನಾರ್.
ಕಾಟ್ ನೆಲ್ಲಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕಾಯಿಲು
ಕಕ್ಷಾವೇಗೊ
right|thumb|ಭೂಸ್ಥಾಯೀಯ 3ಡಿ ಚಿತ್ರ ವಸ್ತುಲು ಒಂಜಿ ರೀತಿಟ್ ವೃತ್ತಾಕಾರಟ್ಲ್  ಭೂಮಿ ಸುತ್ತ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದೂರಟ್ ಸುತ್ತಿದರೆ ಆ ವಸ್ತುಲು ಕಕ್ಷೆ(Orbit)ಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಆ ಕಕ್ಷೆಟ್ ಸುತ್ತುನ ವಸ್ತುಗ್ ಬೇಕಾದ ವೇಗವು, ಭೂಮಿಯುಡ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದೂರತ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾತ್ ವೇಗಟ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಮಾತ್ರ ಆ ವಸ್ತು ಭೂಮಿಯಿಡ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದೂರೊನ್ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಗವನ್ನು ಕಕ್ಷಾವೇಗ ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್, ಬುಕ್ಕ ಇದರ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರತ ವಿಶ್ವ ಗುರುತ್ವ ಸ್ತಿರ ಸಂಖ್ಯೆ (Universal Gravitational Constant) G ಅನ್ನು ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
ಕೈತಲ್‍ದ ಪೇಂಟೆ
ಬೆಳ್ತಂಡಿಗ್ ಕೈತಲ್‍ದ ಪೇಂಟೆ ಗುರುವಾಯನ ಕೆರೆ ೮ ಕಿ.ಮೀ., ಉಜಿರೆಗ್ ೪ ಕಿ.ಮೀ.
ಸೂರ್ಯಕಾ೦ತಿ
ಉ೦ದು ಒ೦ಜಿ ಪೂ. ಉ೦ದೆತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಹೆಲಿಯಾನ್ಥಸ್. ಉ೦ದೆನ್ ಆ೦ಗ್ಲೋ ಭಾಸೆಡ್ ಸನ್ ಫ್ಲವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಪೂ ಪೊರ್ತು (ಸೂರ್ಯ) ಒ೦ಚಿ ತಿರುಗು೦ಡ ಅ೦ಚೇ ತಿರುಗು೦ಡು. ಈ ಪೂ ಕಫಕ್ ಎಡ್ಡೆ. ಈ ದೈಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಡೆಪುನ ಗುಣ ಉ೦ಡು. ಜ್ವರ, ತೆಮ್ಮ, ದಮ್ಮು, ಸೀತ ಇ೦ಚ ಕೆಲಾವ್ ರೋಗೊಲೆಗ್ ಮರ್ದುಲಾ ಆತು೦ಡು.
ಬೆದ್‍ರ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪುನು
ಇತಿಹಾಸೊ
ತುಳುವೆರೆನ ಬದ್ಕ್‌ಡ್ ಬೆದ್‍ರ್ ನಿತ್ಯೊಲಾ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಬೆದ್‍ರ್ದ ಪುಂಡೆಲ್‍ಗ್ ಐವ ಒರ್ಸ ಆಯ್ಯುಸೊಗೆ. ಬೆದ್‍ರ್ ಬುಲೆವರ್ ಈಟ್ ದಾಲಾ ಬೊಡುಂದು ಇಜ್ಜಿ. ಅವು ಐವ ಒರ್ಸೊ ಆನಾಗ ತನ್ನ ಉಡಲ್‍ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಬೂಮಿಗ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ತನ್ನ ವಂಶಾಭಿವ್ರುದ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೈಪುಂಡು. ಬೆದ್‌ರ್‌ಡ್ ಪಾಯಿ ಆಪುನೈಕ್ ರಾಜಂದರಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅರಿದಾಂತಿನ ಕಾಲೊಡು ರಾಜಂದರಿನ್ ಬೆಯಿಪಾದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಪೆಜಕಾಯಿ
ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಪೆಜಕಾಯಿದ ಮರ ಮಸ್ತ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುನ ಮರ. ಮರಕ್ ಕಂದ್ ಬಣ್ಣದ ದಪ್ಪ ಚೂಲಿ, ಚೂಲಿನ್ ಕೆತ್ತಿಂಡ ಪೇರ್‌ದಂಚಿನ ಸುನೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಇರೆ ದಪ್ಪ ಆದ್ ಮೈ ದೊರಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೆಜಕಾಯಿದ ಪೂವು ರಡ್ ರೀತಿದವು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಷವಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ ಪೂ ಉದುರುಂಡು. ಪೊನ್ನಿಡ್‍ದ್ ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ ಬೇಸಡ್‍ದ್ ಕಾರ್ತೆಲ್ ಮುಟ್ಟ ಕಾಯಿ ಆದ್ ಪರ್ಂದ್ ಆಪುಂಡು. ಪೆಜತ್ತ ಕಾಯಿ ತೂವರ ಪಿಲಕಾಯಿದ ಲೆಕೊನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪಿದಯಿದ ಮೈ ಪೂರ ಮುಳ್ಳು, ಉಲಾಯಿ ಪಚ್ಚಿರ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಸೂರ್ಯ
thumb|ಸೂರ್ಯನ ಚಿತ್ರೊ ಸೂರ್ಯ (ಗುರ್ತ: 16px|☉) ಸೂರ್ಯೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬೊಲ್ಪು ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಕ್ಷತ್ರ. ಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಹೊಕ್ಕುಲು, ಉಲ್ಕೆಲು, ಉಂದೆನ್ ಸುತ್ತುವರೆವುಂಡು. ಸೂರ್ಯೆ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅತುಂಡು. ಆತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಹವಮಾನದ ಮಿತ್ತುಲಾ ಪರಿನಾಮ ಬೂರುಂಡು. ಉಂದು ಭೂಮಿದ ಪೂರ ಜೀವಿಗ್‌ಲಾ ಬದುಕೆರೆಗ್ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಅತುಂಡು. ಆತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಉಂದು ಮಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರಲ ಅತುಂಡು. ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖೊಡು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರು. ತುಲುವೆರ್ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ಸಾಕ್ಷಿ ದೀದ್ ವಾಕ್‍ ಗೆತೊಂಬೆರು.
ಭೂಮಂಡಲೊಡು ಸೂರ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗೋಳ, ಸೂರ್ಯನಾಥ್ ಮಲ್ಲ ಗೋಳ ಮಲ್ಪರೆ ಭೂಮಿದಂಚಿ ೧೩ ಲಕ್ಷ ಗೋಳೊಲೆನ್ ಕೂಡಾವೊಡು. ಮಲ್ಲ ಲಿಂಬೆ ಪುಲಿತ್ತ ಎದುರುಡು ಪೊಯ್ಯದ ಎಲ್ಯ ಪರೆಲ್ದಲೆಕ್ಕ ಸೂರ್ಯನ ದುಂಬು ಭೂಮಿ ಉಂಡು. ಮಾತಾ ಗ್ರಹೊಕ್ಕುಲೆನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಡ್ದ್ ತೂಂಡಲಾ ಸೂರ್ಯೆ ಗೋಳ ಐಡ್ದ್ ಐನೂದು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲ ತೊಜುಂಡು. ಸೂರ್ಯೆ ನಂಕ್ ಕೋಟಿ ಮೈಲ್ ದೂರ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಮಲ್ಲ ತೋಜುಂಡು. ಮುಲ್ತುಡ್ದು ಸೂರ್ಯನಡೆ ಪೋವೆರೆ ರೈಲ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಻ಅಡೆಗ್ ಎತ್ಯರೆ ೪೦೦ ವರ್ಷ ಬೋಡಾವು. ಈತ್ ದೂರೊಡ್ದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಲು ಇಡೆಗ್ ಬೂರ್ನಗ ನಂಕ್ ಸೆಕೆ ಆಪುಂಡು.
ಮುಡಯಿದ ಆಕಾಶದ ಬರಿಟ್ ಮುಡಯಿದ ಬೊಲ್ಪು ಯಿನ್ಪಿ ಪ್ರಕಾಶ ತೋಜುಂಡು. ಆ ಸಮಯೊಗು ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಬಾಣದ ನಡುಟ್ಟು ಪರ್ಪಿ ಪೊರ್ತುಗು ಮದ್ಯಾಹ್ಮ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ, ಸೂರ್ಯೆ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ಪೋಪಿ ಸಮಯೊಗು ಬಯ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನೆಡ್ದ್ ಸೂರ್ಯೆ ಮುರ್ಕುನೆಟ್ಟದ ಸಮಯೊಗು ಒಂಜಿ ದಿನ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ನಂಕ್ ತೋಜು ಸಮಯೊಗು ಪಗೆಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ನಂಕ್ ತೋಜಂದಿ ಸಮಯೊಗು ರಾತ್ರೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪೆದಂಗರೆ
ಇಲ್ಲ ಎದುರುಡ ಜಾಲ ಮುಂದಿಲ್‍ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ಮೋನೆ ದೆಕ್ಕೆರೆ ಉಪ್ಪುನ ಅಗೆಲೆ ಬಾಯಿದ ಕರತ್ತಂಚ್ಚಿನ. ಜಾಲ ಬರೀಟ್ ಇಲ್ಲ ಎದುರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಬಾಜೊನೊನು ದೆಕ್ಕುನ ಕಂಕನೆ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಇಜ್ಜಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವನಸ್‍ಗ್ ಬಡವು ಬಾಜೆಲ್ದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೈ ಕಾರ್ ಮೋನೆ ದೆಕ್ಕೆರೆ ಒಂಜಿ ಬೋಂಕ್ರತಿಪ್ಪಿನ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಕಾಂಡೆ ಅಯ್ಕಿ ನೀರ್ ಮೈತ್ತ್‌ಂಡ ಬಯ್ಯ ಮಟ್ಟ ಒರಿಜಿಡಲಾ ಗಡಿ ಗಡಿ ಕಂದೆಲ್ಡ್ ನೀರ್‍ನ್ ಕಂತ್‍ದ್ ಅಯ್ಕಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಾಲ ಮುಂದಿಲ್‍ದ ಉಗ್ಗೆಲ್‍ದಾವಡ್ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟ್‍ದಿನ ಗುವೆಲ್‍ಡ್ದ್ ನೀರ್‍ನ್ ಕಂತ್‍ದ್ ಮೈಪುವೆರ್. ಇಂಚ ಮೈತಿನ ನೀರ್‍ಡ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಅಡಿಟ್ ಬೆಜಕರೆ. ಮೀನ್‍ದ ಮಿಲ್ಲು ಬಟ್ಟಲ್‍ದ ನುಪ್ಪು ಅಯ್ಕಿ ಬಟ್ಟಲ್ ಮುರ್ಕಾನಗಾ ಅಯಿಟ್ಟೆ ಒರಿಯುನಲಾ ಉಂಡು.
ಬೆದ್‍ರ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪುನು
ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆ
ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಮಲ್ಲ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಬೆದ್‍ರ್ ಪೂ ಬುಡ್ರ ತಯಾರಾಯಿನದ ಪುಂಡೆಲ್ದ ಅಡಿತ್ತ ಬಲ್ಲೆ ಕುತ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜೆ ಸಮತಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಂಬಿ ಅಡಿತ್‍ದ್ ದೀಪಿನವುಲಾ ಉಂಡು. ಇಂಚ ಮಲ್ತ್ಂಡ ರಾಜನ್ ಅರಿನ್ ಪೂಜರ ಸಲಭ ಆಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಬೆದ್‍ರ್‍ದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ನಾಲೈನ್ ಮುಡಿ ಅರಿ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಈ ಬೆದ್‍ರ್‍ದ ಅರಿನ್ ಬೈಪಾವರ ಬಲ್ಲಿ ದೊಂಬುಡು ನುಂಗಾದ್, ಕಲ್ಲ ಗುರಿಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಜ್ಜೆರ್‌ಡ್ ಕುಟ್ಟುದು ಅರಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಈ ರಾಜನ್‍ದ ಅರಿ ಎಲ್ಯಗೋದಿದ ಆಕಾರ ಉಂಡು. ಈ ಅರಿನ್ ಗಂಜಿ ಮಲ್ಪುನು ಬಾರಿ ಕಡಿಮೆ.ಕೆಲವೆರ್ ರೊಟ್ಟಿ ನನ ಕೆಲವೆರ್ ದೋಸೆ ಅಮ್ಚನೆ ಇಡ್ಲಿ ಮಲ್ಪಿನಲಾ ಉಂಡು. ತಿರ್ತ್ ಬೂರ್ದಿನ ಬೆದ್‌ರ್‌ದ ಬಾರ್‌ನ್ ಪೂಜಿದ್ ಕೊಂಡೋದು ಮೆತ್ತ್‌ದ್ ಅರಿ ಮಲ್ತೀಪೆರ್‌. ಏತೋ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟಲಾ ದೆತ್ತ್ ದೀವೊಲಾಯಿನ ಈ ಅರಿ ಉಣರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್‌ಗಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಇನಿ ಕೋಡೆ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಸಂಗತಿ ಅತ್ತ್. ಅನಾದದಿ ಕಾಲೊಇಡ್ದಿಂಚ ಉಂದೆತ್ತ ಅರಿನ್ ತಿನೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌. ಉಂದೆಡ್ದ್ ದಾಲ 10-60 ಬಗೆತ್ತ ತಿನಸ್ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡುಂದ್ ಪಣ್ಪದೆರ್‌ ತಿಂಡಿದಕುಲು.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
<templatestyles src="ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ/styles.css" /> ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್ ಸ್ವಾಗತ, ಈ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಸೊನು ಏರ್ಲಾ ಸಂಪೊಲಿಪೊಲಿ. Special:Statistics ಲೇಕನೊಲು ತುಳುಟು ಉಂಡು <ul id="mp-portals"> <li>ಸಂಸ್ಕೃತಿ</li> <li class="portal-vmid">ಸೊತ್ತುಲು</li> <li class="portal-vbot">ಭೂಗೋಳ</li> <li class="portal-hmid">ಪೂವು</li> <li class="portal-hmid portal-vmid">ಪಕ್ಕಿಲು</li> <li class="portal-hmid portal-vbot">ವಿಜ್ಞಾನ</li> <li class="portal-hright">ಮೀನ್‌ಲು</li> <li class="portal-hright portal-vmid">ಮರ್ದ್</li> <li class="portal-hright portal-vbot">ಮಾತ ಪುಟೊಲು</li> </ul> <div style="border-color: #cedff2; background: #f8f9fa; border-width: 1px; border-style: solid; padding: 0; vertical-align: top; margin-top: 4px; line-height: 1.3 border-spacing: 0;"> <div style="background-color: #e2e2ff; border-color: #aaaaee; border-width: 1px; border-style: solid; margin: 0.5em; padding: 0.2em 0.4em; font-size: 120%; font-weight: bold; font-family: inherit; align: center;">ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ಪೆಜಕಾಯಿ
ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಈ ಮರತ್ತ ತಿರ್ಲ್ ಮಂಜೊಲ್ ಸಾಧಾರಣ ಗಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನುಂಗಿ ಬೊಕ್ಕ ತಿರ್ಲ್‌ದ ಬಣ್ಣ ಮಾಜಿದ್ ಕಡು ಕಂದ್ ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರ್ಗುಂಡು.
ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆ
ಈ ಸುಧೆ ಕೊಡಗುಜಿಲ್ಲೆದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊದ ತಲಕಾವೇರಿಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು.ಉಂದು ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಡು ಪರತೊಂದು ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿನು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸುಧೆತ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೭೬೦ ಕಿ.ಮೀ.ಲು,ಉಂದೆಟು ೪೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದಾತು ಕನ್ನಡ ನೆಲಟು ಪರಪುಂಡು.ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆಕು ೩೦ ಡ್ದು ಜಾಸ್ತಿ ಉಪಸುಧೆಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಅಯ್ಟಿ ಕೆಲವು ಪಂಡ ಹಾರಂಗಿ, ಕಬಿನಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ, ಲೋಕಪಾವನಿ, ಸುವರ್ಣಮುಖಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಂಶಾ. ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆತ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಪಾತೊಲು ಪಂಡ ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ, ಗಗನಚುಕ್ಕಿ, ಭರಚುಕ್ಕಿ(ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ)ಬೊಕ್ಕ ಹೊಗೇನಕಲ್(ತಮಿಳುನಾಡು).
ಕಿದೆ
ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿಡ್ ಕಿದೆಕ್ ಮಹತ್ವದ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಕಿದೆಕ್ ಕನ್ನಡದ್ 'ಕೊಟ್ಟಿಗೆ', 'ಹಟ್ಟಿ'ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಿದೆ ಪಂಡ ಪೆತ್ತಲೆನ್, ಕೈಕಂಜಿಲೆನ್, ಗೋಣಂಜಿಲೆನ್, ಎರ್ಮೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ದ್ ಪಾಡುನ ಜಾಗೆ. ಕಿದೆ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ದ ಎಚ್ಚಿನ ಇಲ್ಲಲ್ ಇಪ್ಪುಂಡ್. ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಲ್ದ ಪಿರವ್ದ ಭಾಗೊದು ಕಿದೆನ್ ಕಟ್ತ್ದ್ ಇಪ್ವೆರ್.
ತುಳು ಮಾಧ್ಯಮೊಲು
ಟೈಮ್ಸ್‍ ಆಫ್‍ ಕುಡ್ಲ
ವಾರೊಗೊರ ಕುಡ್ಲಡ್ದು ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾರತಿಯೆರೆನ ಪಾಲ್‌ಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತದ ಜನಕುಲೆನ ಸುಖೊಕಾದ್ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆನ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅರೆನ ಇಡೀ ಪುದರ್ ಮೋಹನದಾಸ ಕರಮಚಂದ ಗಾಂಧೀಜಿ. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ಮೋಹನದಾಸ, ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ಪುತಲೀಬಾಯಿ.
ಸೂರ್ಯ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಬೆದ್‍ರ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪುನು
ಅರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಟ್
ಆರೋಗ್ಯದ ದಿಟ್ಟಿಡ್ ಈ ಅರಿನ್ ತಿನಸ್‍ದ ರೂಪೊಡು ತಿಂದ್ಂಡಾ ಎಡ್ಡೆ. ಬೆದ್‌ರ್‌ದ ಅರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಹಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ಮೈ ಬುಳೆಪ್ಪಾವುನ ಅಂಶ ದಾಲ ಇಜ್ಜಿ. 'ಎ' ಬೊಕ್ಕ 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ವಲಿಪ್ಪುನೈಡ್ದಾತ್ರ ಚರ್ಮ, ದೃಷ್ಟಿ ಅಂಚನೆ ಕೂಲಿದ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ತಿನಸ್ ಉಂದು. ಎಲು ತರೆವುನೈನ್ ಉಂದು ಉಂತಾವುಂಡು. ಗಂಟ್ ಬೇನೆದಕುಲು ಉಂದೆತ್ತ ಗಂಜಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೆತ್ತದ ನೆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಗತ್ತ ನೆಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಪರೊಡುಂದ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಣ್ಪುಂಡು. ಬಲ ದಾಂತಿನಕ್ಲೆಗ್, ಬಂಜಿನವು ಪೊಂಜೊವದೆಲೆಗ್, ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಅರಿತ್ತ ನುಪ್ಪು, ಅಡ್ಯೆ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ. ಅದಿವಾಸಿಲುನಕುಲು ಅಕ್ಲಡೆಗ್ ಬಿನ್ನೆರ್ ಬತ್ತೆರ್‌ದಾಂಡ ಈ ಅರಿತ್ತ ಗಂಜಿಗ್ ಸಿಗತ್ತ ನೆಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊರ್ಪುನುಗೆ.
ಎಬೋಲಾ
ಪರಡುನೆ
ಮಂಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಬಾವಲಿದ ನೆತ್ತೆರ್‍ದ ಸೋಂಕುಡ್ದು, ಸೋಂಕುದ ಗಾಳಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ರೋಗಿನ ವೀರ್ಯೊಡ್ದ್ ಪರಡುಂಡು. ಸಮಯ: ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಎರಡು ದಿನ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊ ತುಳುತ ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಈ ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಿಂಜ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಮಾಹಿತಿ ದಿಂಜಿದಿನ ದಿಂಜ ಲೇಕನ ಪುಟೊಕುಲು ಉಂಡು.
ಸೇಮೆದ ಮನೆ
ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನ
ನೇಟ್ ಮೂಜಿ ಅತಂಡ ನಾಲ್ ಕಾರ್ ಇಪ್ಪುನ ಮನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಒಂಜಿ ಪರಸೆ ಉಂಡ್. ಪರಸೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಒಟ್ಟೆ ಉಂಡ್. ಅರಿನ್ ದಪ್ಪಗ್ ಕಡೆದ್ ಚೂರ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ತೊಂದುರ್‌ಡ್ ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಅಡ್ಯೆನ್ ಪರಸೆಗ್ ಪಾರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ತಿರ್ಗಣೆದ ಕೈನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ತಿರ್ಗಾವೊಡ್ ಅಡ್ಯೆ ಬೆಚ್ಚ ಇತ್ತಿನಾತ್ ಎಡ್ಡೆ ಚವುಲಿ ಆಂಡ ಆಪುಜಿ ತಿರ್ಗಣೆನ್ ತಿರಗಾನಗ ಪರಸೆಡ್ ಅಡ್ಯೆ ನೂಲುದ ಲೆಕ ಜಪ್ಪುಂಡ್. ಚವುಲಿ ಆಂಡ ಪರಸೆಡ್ ಅಡ್ಯೆ ಜಪ್ಪುಜಿ. ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬೋಡು. ಒಂಜಿ ಜನ ತಿರ್ಗಾಯೆರೆ, ಬೊಕೊಂಜಿ ಜನ ಅಡ್ಯೆನ್ ಪರಸೆಗ್ ಪಾರ್ದ್ ತಿರ್ತ್ ಜತ್ತಿನ ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆನ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ. ಅಡ್ಯೆಡ್ ಆಯಿನ ಸೇಮೆನ್ ಪೂಂಬೆಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕರ್ಕುಂಬುಡ
ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣೊಕುಲು
ಉಂದ್ ಎಡ್ಡೆ ಸತ್ವ ಇತ್ತಿನ ಕಜ್ಪುಕಾಯಿ ಆಂಡಲ ಇಂದೆಟ್ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದ್ ಸೀಪೆ ಪಡ್ಕೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್. ಇಂದೆತ ರಸೊನ್ ಬಜಿ ಬಂಜಿಗ್ ಪರ್ಂಡ ಬಂಜಿದ ಪುಡಿ (ಅಲ್ಸರ್) ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚ ಉಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಉರಿ ಪಡ್ಕೆ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡಡ್ ಕಲ್ಲ್ ಆಪಿನೆನ್ ತಡೆಪುಂಡ್. ನಾರ್ ದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಮಲಬದ್ಧತೆನ್ಲ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುಂಡ್. ರಸೊಕ್ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಸೆಕ್ಕರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪರ್ಂಡ ಪಿತ್ತದೋಷ ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡ್. ತಾರಯಿದ ಪೇರ್ ದೊಟ್ಟಿಗೆ ದೆತೊಂಡ ಬಂಜಿದ ಪುರಿಕ್ಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುಂಡ್.
ತುಳು ಮಾಧ್ಯಮೊಲು
ತುಳುವ
ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಪ್ರಕಟ, ಆರ್.ಆರ್.ಸಿ. ಉಡುಪಿ
ಬೆನ್ನಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ತುಳು ಮಾಧ್ಯಮೊಲು
ಮದಿಪು
ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಪ್ರಕಟ, ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
ಚಿಂತನೆ
thumb|ಗಾಂಧಿ ಚರಕೊ thumb|ಗಾಂಧಿ ಆಶ್ರಮೊ ಚಿತ್ರೊ
ಪೆರಂಪಳ್ಳಿ
ಪೆರಂಪಳ್ಳಿ ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ನ ಊರು. ಈ ನಾಡ್ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡಿನ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅವು ಪಂಡ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಾಂಗೋಡು ಸುಬ್ರಮ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ ದೇವೆರನ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ ಚರ್ಚ್‍ಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು.
ಎಬೋಲಾ
ಲಕ್ಷಣೊಲ
ದೊಂಡೆ ಬೇನೆ, ಸ್ನಾಯು ಬೇನೆ ಬುಕ್ಕೊ ತರೆಬೇನೆ, ಯಕೃತ್ತು ಬೇಲೆಮಲ್ಪಂದೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪಡಿಕೆ ಪೋವಂದೆ ಸೀಕ್ ಹೆಚ್ಚಾಪುನೆ. ಜೊತೆಟ್ ವಾಂಕರಿಕೆ, ಕಕ್ಕುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉರ್ಚುನೆ, ಕೆಲವೆರೆಗ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಕಕ್ಕುನೆ ಉರ್ಚುನೆ ಆಪುಂಡು.
ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಕುಟುಮೊ
ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್: ಕೌಡೂರು ನಾಯರ್ ಬೊಟ್ಟು ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆ ಅಪ್ಪೆ: ಇರ್ಮಾಡಿ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಶೆಡ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಏಳ್ ಜನ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಆದ್ ಕಾರ್ಲ (ಕಾರ್ಕಳ)ದ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿಯಾದುಪ್ಪುನ ಕೌಡೂರುಡು ಪುಟುದು ಬುಲೆಯೆರ್.
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊಂಜೊಳೆನ ಗರ್ಭಾಶಯೊಡ್ದು ಜನನಾಂಗೊದ ಮುಖಾಂತರ ಪಿದಯಿ ಪೋಪಿನ ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ದ್ರವ  ರೂಪದ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್‌ಗ್  ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ  ಪನ್ಪೆರ್. . ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಪನ್ಪೆರ್.ಪೊಂಜೊಳು ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆನಗ ತೆಳುವಾದ್ ನ್ಯೂಲಿದಂಚಿನ ದ್ರವ ರೂಪದ ವಿಸರ್ಜನೆ ಜನನಾಂಗದ ಆರೋಗ್ಯೊನು ಕಾಪುಂಡು.ಅವು ಜಾಸ್ತಿಯಾಂಡ ಮಾತ್ರ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವಾದುಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.
ಕಾಸರಗೋಡ್
ಕಾಸರಗೋಡು ಇತ್ತೆ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಭಾಷಾವಾರು ವಿಂಗಡಣೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಉಂದು ಸೌತ್ ಕೆನರಾ(ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ) ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿ ತುಳುನಾಡ್ ಪ೦ಡ್‌ದ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾವೆರ್. ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಕೆಲವೇ ಮೈಲ್ ದೂರಡ್ ಉಂದು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಯಿನ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ತುಳುವೆರ್ ಅಂಚೆನೆ ಕನ್ನಡದಕುಲು(ಕನ್ನಡಿಗೆರ್) ಜಿಂಜ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಐರ್ದಾದೆ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಅಂಚೆನೇ ತುಳುನಾಡ್’ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯಾಯಿನ ಆಟ(ಯಕ್ಷಗಾನ)ಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆದ ಜಿಂಜ ಮೋನೆಲೆನ್ ಮೂಲು ತೂವೊಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ ಇಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಲು ಕಾಸರಗೋಡುಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲು. ಗೋವಿಂದ್ ಪೈಕುಲೆಗ್ ಸುಮಾರ್ ಇರುವತ್ತರಡ್ದ್ ಬಾಸೆ ಗೊತ್ತಿತ್ಂಡ್.
ಪೆರಂಪಳ್ಳಿ
ಸುವರ್ಣ ತುದೆತ ಬದಿಟ್ ಈ ಊರು ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ ಕ್ರಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್.ಮುಲ್ಪ 'ಯುವಕ ಮಂಡಲ' ಪನ್ಪಿನ ಸಂಘಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಸಂಘದಗುಲು ಜೋಕ್ಲೆನ ಅಭಿರುಚಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕರಾಟೆ ತರಭೇತಿನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಯೋಜನೆನ್ ಕೈಗೊಳ್ಳುದೆರ್. ಈ ಊರುಡು ತಾರೈದ ಮರ ಬೊಕ್ಕ ಬಜ್ಜಯಿದ ಮರತ ತೋಟಲು ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಕರ್ಕುಂಬುಡ
ನಂಬಿಕೆಲು
ತುಳು ಜನೊಕ್ಕುಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಇಡಿಯಾದ್ ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ಕನಪುಜೆರ್, ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಕನಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಬೊಜ್ಜದಪಗ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು ಪಂಡ್ದ್.
ಸೆಹ್ವಾಗ್
ಪುಟ್ಟು
ಮೇರ್‌ ಅಕ್ಟೋಬರ ೨೦, ೧೯೭೮ಟ್ ಹರಿಯಾಣೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಪೆಜಕಾಯಿ
ಗಲಸುನ
ಈ ಮರ ಪಲಾಯಿ ಮಲ್ಪುನ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು. ಮರತ್ತ ಪಲಾಯಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಓಡ, ಕುರ್ಚಿ ಬುಕ್ಕ ಮೇಜಿಲೆನ್ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಇಲ್ ಕಟ್‍ನಗ ಗಲಸುನಲಾ ಉಂಡು. ಕೇರಲ ರಾಜ್ಯೊಡು ದೇವೆರೆನ್ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ಪರ ಈ ಮರನ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಎಬೋಲಾ
ಪತ್ಯೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ದ್
೨೦೧೪ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ಒವ್ವೇ ಚುಚ್ಚು ಮರ್ದ್‌ನ್ ನಾಡ್ದ್‌ ಪತ್ತ್‌ಜೆರ್.
ಎಬೋಲ ಸುರುಟು ತೋಜಿನ ಜಾಗೆ
ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊಡು ಸಹಾರಾ (ಮರುಭೂಮಿ)ಸುತ್ತೊಮುತ್ತೊಡು (ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕಾಂಗೋ, ಲೈಬೀರಿಯಾ, ಗಿನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಯೆರಾ ಲಿಯೋನ್‌ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್.
14-8-2014ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಸೀಕ್ ಬತ್ತ್‌ನಕುಲು
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆದ ವರದಿದಂಚ
ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆ
ಕಾರ್ಲದ ಬೋರ್ಡ್ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಗ್ ಪೋಯಿನ ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲದ ಕೆನರಾ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು, ಸೈಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಕಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ತ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ರಾಸ್ ದ ಸರಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಪದವಿ ದೆತೊಂದು ೧೯೩೩ಡು ಕಾರ್ಲಡ್ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಆಯೆರ್.
ಪೆದಂಗರೆ
ಜಾಲ ಮುಂದಿಲ್‍ದ ತಾರೆದ ಕಟ್ಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಬಾಜೊನೊಲು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ರಕ್ಷಣೆ ಇಜ್ಜಿ. ತಾರಾಯಿ ಮಡಲ್ ಬೂಪ್ರದು ಅವು ದರಿದ್ ಪೋಪಿನಲಾ ಉಂಡು ಆಂಡಲಾ ಅಯಿನ್ ದೆತ್ತ್ ದೀಪಿನ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಅತ್ತಂದೆ ಪೆದಂಗರನೊ ಉಲಾಯಿ ದೆತ್ತ್ ದೀಪಿನ ಕ್ರಮಲಾಇಜ್ಜಿ
ಕಕ್ಷಾವೇಗೊ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References /> ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಲೊ
ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನಿ
ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೋ
ಕಬತಾರ್ದ ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆದಾನಿ ದೇವೆರೆ ಬಲಿ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್ ಅಂಚನೆ ಊರುದಕ್ಲ್ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಪಿದಾಯಿದ ಬಾಕಿಮಾರ ಕಂಡೊಗು ಪೋದು ಉಂತುಬೆರ್. ಅಪಗ ಹರಿಜನ ಪಂಗಡದ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುದಕ್ಲ್ ರಡ್ಡ್ ಕಡೆಡ್ದ್ ಎದುರು ಬದ್ರಾದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಅಜಿಲೆರೆನ ಎದುರುಡು ಈ ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನ ಕ್ರಿಯೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಜಲ್ಲ ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್ದ ಮಲ್ಲ ಸಪೂರೊದ ಕೋಲು ಅಥವಾ ಲೆಂಕಿರಿ. ಇಂದೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುದ ಮುಕಾರಿನಕ್ಲ್ ಎದುರು ಬದ್ರಾದ್ ದೆರ್ತ್ದ್ ಪರಸ್ಪರ ಕೊಡಿನ್ ತಾಗಾವೊನುಬೆರ್. ಬುಕೊ ಒರಿ ಎದುರುದಾಯನ ಕೋಲುನು ಅಂಚನೆ ಮೆಲ್ಲ ಬಗ್ಗಾದ್ ನೆಲಕ್ಕ್ ತಾಗಾಬೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ನಡಪುಂಡು. ಬುಕೊ ರಡ್ಡ್ ಕಡೆತಕುಲುಲಾ ಅಂಚನೆ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಸಾವುಗು ಕಾರಣೆರಾಯಿನ ಲೈಸೆಸ್ಟಿಸ್ ರಾಜೆನ್ ತೀರಿಸಾದ್ ಅಯೆನ ವೈರಿಲಾಯಿನಕುಲೆನ್ ನಿರ್ನಾಮ ಮಲ್ತೆ. ಉತ್ತರ ಗ್ರೀಸ್‍ದ ಇಲಿರಿಯ ಮತ್ತು ಥ್ರೇಸ್ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ದಂಗೆಲಾಂಡ್. ಆಂಡ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅಪಗನೆ ಪೊದು ದಂಗೆನ್ ಉಂತಾಯೆ. ಥ್ರೇಸ್ನಲ್ಲಿಡ್ ಏರಾ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ನ್ ಕೆರ್ಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ಧಿ ಥೀಬ್ಸ್ ನಗರೊಡ್ ಪರಡ್ದ್ ಮುಸಿಡೋನಿಯದ ರಕ್ಷಣ ಸೈನ್ಯಲೆಗ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಥೀಬ್ಸ ನಗರೊದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಂತ್‍ದ್ ಆ ನಗರನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆ. ಪೊರ್ಂಜೊವುಲು, ಜೊಕುಲು ಪಂದ್ ಲೆಕ್ಕ ಮನ್ಪಂದೆ ಸು.೩೦,೦೦೦ ಥೀಬ್ಸ ನಕ್ಲೆನ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಗುಲಾಮೆರಾದ್ ಮಂತೆರ್. ಗ್ರೀಕೆರ್ನ ಗರ್ವನ್ ತಿರ್‍ತ್ ಮನ್ಪಾದ್ ಅಕುಲು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ನ್ ಅಕ್ಲೆನಾ ನಾಯಕೆ ಪಂದ್ ಒಪ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಗ್ರೀಕ್ ದೇಶ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ನ ಕೈಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಕರ್ಕುಂಬುಡ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು
ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಬೇಲೆ
ಏಳ್ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್ ಮಲ್ತಿನ ಆರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಆಯೆರ್. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೨ಡು ರಾಜ್ಯ ಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯೆರಾಯೆರ್. ೧೯೫೭ಡು ಮೈಸೂರು ಹೈಕೋರ್ಟುದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನೆಕ್ಕ್ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜಿ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೬೭ಡ್ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೆಗ್ಗಡ್ರ್ ೧೯೭೩ಡು ಅಪಗದ ಸರಕಾರ ಸೇವಾ ಹಿರಿಯಾದಿಗೆನ್ ಮದತ್ತಿನೆಕ್ಕ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾದ್ ರಾಜಿ ಕೊರಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆನೇ ಒರಿನ ರಡ್ಡ್ ಜನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್ನಕುಲುಲಾ ರಾಜಿ ಕೊರ್ನವು ಮಲ್ಲ ಸುದ್ಧಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೆ ಆದ್, ಲೋಕಸಭೆಡ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆದ್ ಬೆಂದಿನಾರ್ ಕೌಡೂರು ಸದಾನಂದ ಹೆಗ್ಡೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಊರುಡು ನಿಟ್ಟೆ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಕಾರಣ ಆಯೆರ್.
ಪೆಜಕಾಯಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್ ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆ
ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು
ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನಿ
ಗೊಬ್ಬುಲು
ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಜಾತ್ರೆದ ಅಂಗವಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಗೊಬ್ಬುಲು ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ನಡಪುನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ತೂಟೆದಾರ, ತಾರಾಯಿದ ತಪ್ಪಂಗಾಯಿ, ಅಡ್ಡಣ ಪಾರಾವುನಿ, ಅಡ್ಢಣ ಪೆಟ್ಟ್, ಅಂಬೊಡಿಗೊಬ್ಬು- ಇಂಚ ಮಾತ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಜಲ್ಲ ಪಾಡುನ ಆಚರಣೆಲಾ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಅಂಬೊಡಿ ಗೊಬ್ಬುದಲೆಕೊನೆ ತೋಜುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಪಂಗಡೊದಕ್ಲ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನೊ ತೋಜಾಪಿ ಕ್ರಮೊತ್ತಲೆಕೊ ಈ ಆಚರಣೆ ತೋಜುಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಸರಿಯಾಯಿ ಕಾಳಗೊನೇ ನಡತ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡಾ ದಾನ್ನ. ಆಂಡ ಇನಿ ಬಜೀ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆ ಆದ್ ನಡಪುನೆನ್ ನಮೊ ತೂವೊಲಿ.
ಕಿನ್ನಿಮೂಲ್ಕಿ
ಕಿನ್ನಿಮೂಲ್ಕಿ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಒಂಜಿ ಊರು. ಉಂದು ಉಡುಪಿ ನಗರಸಭೆತ್ತ ಉಲಾಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಡುಪಿಗ್ ಬರ್ಪುನಕುಲು ಕಿನ್ನಿಮೂಲ್ಕಿ ಸ್ವಾಗತ ಗೋಪುರೊಗಾದೇ ಬರೊಡು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ರಾಜಧಾನಿ ದುಂಬು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಸುದೆತ್ತ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಆನೆಗುಂದಿ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ವಿಜಯನಗರೊಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಂತೆರ್.
ಸೇಮೆದ ಮನೆ
ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನ
ಮಲ್ತಿನ ಅಡ್ಯೆದ ಸೇಮೆನ್ ದೊಂಬುಗು ನುಂಗಾದ್ ದೀಂಡ ಬೋಡಾನಗ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪಾಹಾರೊಗು ಇಜ್ಜಂಡ ವನಸ್‍ಡ್ ಗಳಸೆರೆ ಆಪುಂಡು.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಸೆಹ್ವಾಗ್
ಹುದ್ದೆ
ರಾಹುಲ್‌ ಡ್ರಾವಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಸೆಹ್ವಾಗ್ ವೈಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಕೆ. ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
ಇಸೇಸೊ ಸೂಚನೆ: ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಡ್ ಬರೆಪುನೆ. ಬೇತೆ ಲಿಪಿಡ್ ಬರೆವೊಡ್ಚಿ.
ಅಲೆವೂರು
ಅಲೆವೂರ್ ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮ. ಅಲೆವೂರು ಉಂದು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯದ ಅಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮೊಡು ರಡ್ಡ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಾಮ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಾಮ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ "ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ" ಬೊಕ್ಕ "ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ" ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಈ ದೇವಿ ದೇವಸ್ತಾನ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪೊತಿನ.
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆದ(ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾದ) ಬಗೆಕುಲು
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆಡ್(ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾದ)ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಕುಲು ಒಂಜಿ ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಕೊಡೊಂಜಿ ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಬಂಜಿನಾಲೆನ ಸರೀರೊಡ್ದು ,ಜವ್ವಂದಿನ ಸರೀರೊಡ್ದು ಅಂಚನೆ ಕಿನ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆದ ಯೋನಿಡೆ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆನ್ ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ವಾಸನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಿರ್ಂಬೆಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವು ಪೊಂಜೊಳೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿದ ಅಂಗೊಗು ಸೋಂಕು ಆದುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆದ ಲಕ್ಷಣ ಉಂದೆನ್ ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯೂಕೊರಿಯ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕಿನ್ನಿಮೂಲ್ಕಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಕಾಸರಗೋಡ್
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿಲೆ
ಕಾಸರ್‌ಕೋಡ್, ಕಾಸರಗೋಡು ಆದಿಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ತುಳುತಕುಲು ಮಾಮೂಲು ಪನ್ಪುನೆ ಕಾಸ್ರೊಡುಂದು. ಈ ಕಾಸ್ರೋಡು ದಿಂಜ ಬಾಸೆಲೆನ ಬೂಮಿ. ಮುಲ್ಪ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಠಿ, ಹವ್ಯಕ, ಕೋಟ, ಶಿವಳ್ಳಿ, ಮೋಯ ಮಲಯಾಳಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಮಲಯಾಳಿ, ತೀಯ ಮಲಯಾಳಿ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಬಾಸೆಲೆನ ಸೊಗಸ್ ಅಂಚನೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪರಿಮಲೊ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ನೀರ್ಚಾಲು ಮಹಾಜನೊ ಸಂಸ್ಕೃತೊ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈಯೆರೆ ‘ಗಿಳಿವಿಂಡು’ ಬೊಕ್ಕ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಜಣ್ಣ ರೈಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್ 'ಕವಿತಾ ಕುಟೀರ’ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಮೂಲ್ಯೊ ಗ್ರಂತೊಲೆ ಸಂಗ್ರಹೊನು ದಿಂಜವೊಂದುಉಂಡು. ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಯಕ್ಷಗಾನೊ ‘ಬೊಂಬೆಯಾಟೊ’ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ ಉಂಡು.
ಎಬೋಲಾ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು
ಸೇಮೆದ ಮನೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕಾಸರಗೋಡ್
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನಿಲೆ
ಉಂದು ಪೂರ - ಕಾಸರಗೋಡ್‍ದ ಪರಿಸರೊದ ಆರಾಧನೆದ ತಾನೊಲು.
ಅಲೆವೂರು
ಈ ಗುಡಿತ ವಿಸೇಸೊಲು ಪಂಡ
ದುಂಬುದ ಕಾಲದ ಜನೊಕುಲು ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೊಲ್ಲುರುಡ್ದ್ ಕೊನವರೆ ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೊನನಗ ದೇವಿ ಪ್ರಥಿಜ್ನೆ ಮಲ್ಪುವೊಲ್ ಎನನ ಕೊನನಗ ಪಿರ ತಿರ್ಗದ್ ತೊವರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡದ್ ಆಂಡ ಮೊಗುಲ್ ಪಿರ ತಿರ್ಗ್ದ್ ತೂಪೆರ್ ಅಪನಗ ದೇವಿ ಅಲ್ಪನೆ ಉನ್ಥುವೊಲು. ಉ೦ದೆನ್ ತೂಯಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೇಡೊ೦ಬೆರ್ ಒನ್ಥೆ ಮುಟ್ಟೊಡ್ ಉ೦ತರೆ. ದೆವಿ ಉ೦ದೆಕ್ ಒಪ್ಪುದು ಮುಟ್ಟೊಗು ಬರ್ಪೊಲ್. ಅಲ್ಪನೆ ಅಲ್ನ ವಾಹನ ಆನೆ ಅಲ್ಪನೆ ಗುಡಿತ ಒಲಾಯಿಡ್ ಬ೦ಡೆ ಕಲ್ಲ್ದ ರೂಪಡು ನೆಲೆಸು೦ಡು. ಮುಲ್ಪ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊಲ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲುಡು ಮಾರ್ನೆಮಿ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪ ಚೌತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿನ್ ಊರುದ ಸಂಘದಗುಲು ಸೆರ್ದ್ ತು೦ಬ ಪೊರ್ಲುಡ್ ನಡಪಾವೆರ್.
ಸೆಹ್ವಾಗ್
ಗೌರವ
ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ಟ್ ಸೆವಾಗ್ ಮೇರೆಗ್ ಒನ್ ಡೇ ವೈಸ್ಡೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಗೌರವ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.
ಬೆದ್‍ರ್ ರಾಜನ್ ಪೋಪುನು
ನಂಬಿಕೆ
ಬೆದ್‌ರ್ ಪೂ ಬುಡುಂಡ ಬರೆಗ್ಗಾಲ ಬರ್ಪುನುಗೆ'
ಸೆಹ್ವಾಗ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಇಮ್ಮಡಿ ದೇವರಾಯ ಅಂಚೆನೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲೊಡು ವಿಸ್ತಾರ ಆಂಡ್.
೧೫೬೫ತ್ತ ಕಾಲೊಡು ಬಹಮನಿ ಪಂಡಿನ ಮುಸಲ್ಮಾನ ರಾಜ್ಯೊಲುದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಗ್ ಸೋತುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿನ್ ವಶ ಮಂತೆರ್. ವಿಜಯನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಂತೆರ್. ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತಿನ ವಿಜಯನಗರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಯಿಜಿ.
ಅಲೆವೂರು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ
ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪುನ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅವು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಾಸನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಉಂದು ಜನನಾಂಗ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಉರಿಯೂತದ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾದುಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು ಅಯಿಕಾತ್ರ ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆ ಪಡೆಪುನ ಎಡ್ಡೆ
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
ತುಳು ಪಾತೆರುನಕುಲು ತುಳುಟು ಬರೆವೊಡು. ತುಳುನು ನನಾತ್ ಬುಳೆಪಾವೊಡು. ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಎಡ್ಡೆ ಇಚಾರೊಲೆನ್ ಅಜತ್‍ದ್, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟುಡು ಆಯಿನಾತ್ ದಿಂಜ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆವೊಡುಂದು ತುಳು-ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊ ಬಯಕುಂಡು.
ಅನ್ನಾಮಣಿ
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ
ಇಂಬೆರ್ ೧೯೧೮ನೇ ಇಸವಿದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩ನೇ ತಾರೀಕ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಪೀರುಮೇಡು ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಪಿರಾಕ್ದ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನಾರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಒರಿ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಎನ್ಮ ಜನ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಮೇರ್ ಏಲನೆ ಬಾಲೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಮೆರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಓದುನ ಅಭ್ಯಾಸ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಬೆರೆಗ್ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿನ ತತ್ವೊಲು ಪಂಡ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ. ಅಂಚಾದ್ ಆರ್ ಎಲ್ಯೊಡೆ ಖಾದಿ ಕುಂಟುಲೆನ್ ತುತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
ತುಳುತ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಸದಸ್ಯೆರೆನೊಟ್ಟುಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಚಾವಡಿನ್ ಗಳಸ್‍ಲೆ.
'''ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಬೋಡಾಯಿನ ಮುಕ್ಯೊ ಅನುವಾದೊ ಒಂಜಾತ್ ಆತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ನಾನೊಂಜಾತ್ ಅನುವಾದೊಲು ಬಾಕಿ ಉಂಡು. ಆಯಿಕಾತ್ರೊ ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೆಸೇಜ್‍ಲೆನ್ ತುಳುಕು ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ಪುಲೆ (ಇರೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ಂಡ ಈರ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ಪುನ ಹಕ್ಕ್‌ನ್ ಮುಲ್ಪ ದೆತೊನ್ಲೆ)'''
ಅನ್ನಾಮಣಿ
ವೃತ್ತಿದ ಬದ್ಕ್
೧೯೪೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತೊಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತ್ದ್ ಪೂನಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪವನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆಡ್ ವಿಕಿರಣ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಯಿಸೊಂದು ಸೇವೆ ಸಂದಾಯೆರ್. ವಾವುಲು ವಜ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಣಿಕ್ಯೊದ ರೋಹಿತ ದರ್ಶಕೊಡುಲಾ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೆರ್. ೧೯೭೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಐತ ಉಪ್ಪನಿರ್ದೇಶೆಕೆರಾದ್ ನಿವ್ರತ್ತರಾಯೆರ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸ ಮುಟ್ಟ ಅತಿಥಿ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆರ್ ಸೀಕ್ಡ್ ಬೂರ್ಯೆರ್. ೨೦೦೧ನೇ ಇಸವಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ತಿರುವನಂತರಪುರೊಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
For translating important messages
ಅನ್ನಾಮಣಿ
ಸಾಧನೆ
ಓಝೋನ್ ಉಪಕರಣೊ ನಾಡ್ ಪತ್ತೆರೆ ಪೊನೆಯೆರ್. ಆರ್ನ ಈ ಸಾಧನೆನ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತಿನ WMO ಸಂಸ್ಥೆ (ವಿಶ್ವ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ) ಆರೆನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಮೂಲುಂಡ್ <div style="background-color: #e2e2ff; border-color: #a3b0bf; border-width: 1px; border-style: solid; margin: 0.5em; padding: 0.2em 0.4em; font-size: 120%; font-weight: bold; font-family: inherit; align: center;">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುತ್ತಾಟೋ
ಅನ್ನಾಮಣಿ
ಪುರಸ್ಕಾರ
ಆರ್ ಮಲ್ದಿನ ವಾತಾವರಣೊದ ಓಝೋನ್ ದ ಮಿತ್ತ್ದ ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ೧೯೮೭ಡ್ ಆರೆಗ್ 'ರಾಮನಾಥನ್ ಮೆಡಲ್' ಪುರಸ್ಕಾರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ
<h2 id="mp-other" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು <h2 id="mp-sister" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಅಂಗ ಯೋಜನೆಲು <h2 id="mp-lang" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್
ಅನ್ನಾಮಣಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವಿಜ್ಞಾನ
ವಿಜ್ಞಾನ ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ದ Science ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತ್ನ್ ನನಲ ಜಿಂಜ ತೆರಿಯೊನ್ರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊ. ಗೇನೊನು ಮೊಡೆತ್, ಒಟ್ಟುಸೇರ್ಪಾದ್, ಪ್ರಯೋಗೊಲೆದ ಮುಖಾಂತರೊ ಸಾಧಿಪುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿಜ್ಞಾನ. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಕಲೊಟು ಬೆನ್ಪುನಕಲೆಗ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ವಿಜ್ಞಾನೊ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊದ ಬಗೆಟ್ ಪರೀಕ್ಸೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಇವರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಭವಿಸ್ಯೊವಾನಿಲೆ ರೂಪೊಡು ಜ್ಞಾನೊನು ನಿರ್ಮಿಸವುನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಘಟಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಯವಸ್ತಿತೊ ಯೋಜನೆ. ಮಾನವಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಬಗೆತ ಜ್ಞಾನೊದ ಸಮೂಹೊನೇ ವಿಜ್ಞಾನ. ಒಂಜಿ ಪರತ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂದವಾಯಿನ ಅರ್ತೊಡು, "ವಿಜ್ಞಾನೊ", ತಾರ್ಕಿಕವಾದ್ ಇವರಿಸಯರ್ ಆಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ್ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಪ್ರಕಾರೊದ, ಜ್ಞಾನೊದ ಮಂಡಲೊನೇ ನಿರ್ದೇಸನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊನು ನರಮ್ಮಾನಿ ಅಕ್ಲೆನ ಇಂದ್ರೀಯೊಡ್ದ್ ತೆರಿಪುನಂಚ ಇಪ್ಪೊಡು. ತರ್ಕೊಗು ಬದ್ಧವಾದಿಪ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಶೋಧನೆಗ್ ವಿಧೇಯವಾದಿಪೊಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊ ಸಂಪಾದನೆತ ವಿಧಿನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಿಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಡಾಪುಂಡು. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ವೃತ್ತಿ ನಡಪಾಪುನಾಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.
ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಬಗೆ
ವಿಜ್ಞಾನೊಡು ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಎಗ್ಗೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು ಪಂಡ,
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಎಕ್ಮೊ
ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಕಾರ್ಪೊರಿಯಲ್ ಮೆಂಬ್ರೆನ್ ಆಕ್ಸಿಜನೇಶನ್ : ಇ ಸಿ ಎಂ ಒ(ECMO)ಪಂಡ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಕಾರ್ಪೊರಿಯಲ್ ಮೆಂಬ್ರೆನ್ ಆಕ್ಸಿಜನೇಶನ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಸ್ತ್ರತ ರೂಪೊ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸರ್ರೊದ ಪಿದಯಿರ್ದ್ ನೆತ್ತೆರ್‍ಗ್ ಆಮ್ಲಜನಕನೊ ಒದಗಿಸವುನ ಸಾದನೊ. ಒರಿಯನ ಸ್ವಾಸಕೋಸೊಗು ಅತ್ತಂಡ ಎದೆಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಮ್ಲಜನಕೊನು ಒದಗಾಯೆರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನಗ ಅಯಿನ್ ಪಿದಯಿರ್ದ್ ಒದಗವುನ ಸಾದನೊಗು ಇ ಸಿ ಎಂ ಒ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಜೋಕುಲೆಗ್, ಪರಬೆರೆಗ್ ಪುರುಬಾಲೆಗ್ ಇಂಚ ಮಾತ ಪ್ರಾಯದಕುಲೆಗ್ ಬೊಡಿತ್ತ್ಂಡ ಉಪಯೋಗೊ ಮನ್ಪೊಲಿ.
ಕೆಲಸ
ಇ ಸಿ ಎಂ ಒ ಸ್ವಾಸಕೋಸೊ ಬೊಕ್ಕ ಎದೆತ ಮಾತ ಬೇಲೆನ್ ತಾನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನರಂಬುಡ್ ಪರಿಪುನ ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇಂಗಾಲೊದ ಡೈಅಕ್ಶೈಡ್‍ನ್ ಜೂಂಬೊಂದು ಆಕ್ಸಿಜನರೇಟರ್ ಯಂತ್ರೊದ ಸಕಾಯೊಡು ಆಮ್ಲಜನಕೊನು ಒದಗಾಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಉಂಡು. ಸರ್ರೊದ ಎದೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾಸಕೋಸೊನು ಬೈಪಾಸ್ ಮನ್ತ್‌ದ್ ನೆತ್ತೆರ್‍ನ್ ಪರಿಚಾಲನೆ ವ್ಯೂಹೊಗು ಸೇರಾವುಂಡು.
ಉಪಯೋಗದ ಸಂದರ್ಬೊ
ಇ ಸಿ ಎಂ ಒ ವ್ಯವಸ್ತೆಡ್ ಒರಿ ಕಾಯಿಲೆದಾಯೆ  ಯತಾಸ್ತಿತಿಗ್ ಬರ್ಪುನ ಸಾದ್ಯತೆ ೫೦-೫೦%. ಆಂಡಾ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಗಂಬೀರವಾದ್ ಅನಾನಿಯಾದ್ ಎದೆತ ಕಾರ್ಯೊದ ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ಸಕಾಯೊ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಬಗೆಟ್ ಜನೊಕುಲೆಡ ಜಾಗೃತಿ ಪುಟ್ಟವುನ ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯೊ.
ಮಹಿಷಾಸುರೆ
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನಿ ಪನ್ಪಿನ ರಕ್ಕಸೆ ಕಂಡನಿ-ಬುಡೊದಿಗ್ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸ ಜೋಕುಲ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಎಂಚಾಂಡಲಾ ಆನ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟೊಡುಂದ್ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಲಿನಿ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯಾಲ್. ಕಾಡ್ ಗ್ ಪೋದ್ ಮಹಿಷಿ ಪಂಡ ಎರ್ಮೆದ ರೂಪೊಡು ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಾಲ್.
ಎಕ್ಮೊ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಯಂತ್ರೊಲು
ಮಹಿಷಾಸುರೆ
ಆಲ್ನ ಕಠೋರವಾಯಿನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಪಿದಯಿಬತ್ತಿನ ಉರಿ ದೂರ್ವಾಸ ಋಷಿನ ತಪಸ್ಸ್‌ಗ್ ಅಡ್ಡ ಆವೂಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕೋಪಬತ್ತಿನ ಋಷಿ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಾಲಿನಿ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನೇನ್ ತೆರಿಯೊನ್ವೆ. "ಎರ್ಮೆದ ರೂಪೊಡು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ನಿನ್ನ ಬಂಜಿಡ್ ಮಹಿಷೆ ಪಂಡ ಎರುವೇ ಪುಟ್ಟಡ್" ಪನ್ದ್ ಸಾಪ ಕೊರ್ಯೆರ್.
ನೆತ್ತ ಫ಼ಲವಾದ್ ಮಹಿಷಾಸುರೆ ಪುಟ್ಟುವೆ. ಮಹಿಷಾಸುರೆ ಮಲ್ಲ ಆವೋಂದಿತ್ತೆ. ಒರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಯುದ್ದೋಗ್ ಪಿದಾಡುವೆ. ಯುದ್ದೊಡ್ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಸೋತುದ್, ಆಯೆ ಸಯ್ಪೆ. ನೆತ್ತ ಪಗೆ ತೀರಿಸಾವೊಡುಂದ್ ಆನ್ ಮಹಿಷೆ ಪಿದಾಡ್ನಗ ಮಾಲಿನಿ ಉಂತಾದ್, ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಕ್ತಿ ಪಡೆವೊನ್ಲಾ ಪನ್ದ್ ಮಹಿಷಗ್ ಪನ್ಪಲ್.
ಸಿಂಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ ಎದುರುಬತ್ತಿನ ಆದಿಮಾಯೆ ಮಹಿಷಾಸುರರನ್ ಕೆರ್ಪಲ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯಾದ್ ಭಕ್ತರೆ ಹೃದಯೊಡ್ ನೆಲೆಯಾದ್ ಉಂತುವಾಲ್.
ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪುದರ್‍ಪೋಯಿ ಪೆರ್ಮೆದ ಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ.ನೃತ್ಯ,ಅಬಿನಯ,ಪಾತೆರ ಮುಕ್ಯವಾದುಪ್ಪುನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಒಂಜಿ ಸಮಗ್ರ ಕಲೆ ಎಂದ್‍ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಎನ್ಪಿನವು ಸಾವಿರೊ ವರುಸದ ಪಿರಾಕ್‍ದವು. ಆಂಡ ತುಳುಟ್ಟು ಈ ಕಲೆ ಇಂಚಿಪ್ಪ ರೂಡಿಗ್ ಬಯಿದ್ಂಡ್‍.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಯಕ್ಷಗಾನೊ - ನಲಿಕೆ, ಪದೊಗಾರಿಕೆ, ಪಾತೆರೊಕತೆ, ಏಸೊಬೂಸನೊಲೆ ಕೂಡುಕಟ್ಟ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜನಪದ ಕಲೆ. ಇಂದೆನ್ ಕಡಲ ಕರೆತ ಗಂಡುಕಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರಾಯಿಕ ಕಲೆ. ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್‍ಲಾಯಿನ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಡ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್, ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ ಸುದ್ದಿಡಿಪ್ಪುನವು ಯಕ್ಷಗಾನೊ. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪೆರ್ಮದ ಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನೊ. ಯಕ್ಷಗಾನೊಗು ಪಿರಾಕ್‍ದ ಇತಿಹಾಸೊ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ತುಳುಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುರು ಆಯಿನ ಇರ್ವನೆ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಡ್
ಪ್ರಸಾಂಗೊ
ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನೊಗು ಸುಮಾರ್ ನೂತ್ತ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ (೧೨೫) ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಕ್ತನೊ (ಇತಿಹಾಸೊ) ಉಂಡು. ಬಾಯಾರು ಪೆರುವೊಡಿ ಸಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್ ಬರೆತಿನ 'ಪಂಚವಟಿ ರಾಮಾಯಣೊ- ವಾಲಿ ಸುಗ್ರೀವರ ಕಾಳಗೊ' (೧೮೮೭) ತುಳುಟ್ಟು ಬತ್ತಿನ ಸುರೂತ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊ. ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬನ 'ಪಂಚವಟಿ' ಪ್ರಸಂಗೊನು ಸಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್ ತುಳುಬಾಸೆದ ನುಡಿಗಟ್ಟ್ ಲೆನ್ ದೀವೊಂದು ಲಾಯಕ್‍ಡ್ ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತ್‍ದೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ೨೬೧ ಪದ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಕೃತಿಯಾದ್ ಬತ್ತಿನವು ಬಡಕಬೈಲು ಪರಮೇಶ್ವರ ರಾಯೆರ್ ಬರೆತಿನ 'ಕಿಟ್ಣರಾಜಿ ಪರ್ಸಂಗೊ' (೧೯೨೯). ಸುರುತ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಪ್ರಸಂಗೊ ಬರಿಯರ ೪೨ ವರ್ಸೊ ಕಾಪೊಡಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ತುಳು ಪ್ರಸಂಗೊಲೆಗ್ ಪ್ರಚಾರ ತಿಕ್ಕಿನಿ ಸುಮಾರ್ ೪೦ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಇಂಚಿಪೊಗು. ಕರಿನ ಶತಮಾನೊದ ಮೂಜನೇ ದಶಕೊಡು ದೇರಂಬಳ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ 'ಪಂಚವಟಿ'ನ್ ತುಳುಕ್ಕು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತ್‍ದೆರ್ಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ 'ಎಂಕಪ್ಪನವರ ಮಗ ಕೃಷ್ಣ' ಪನ್ಪಿನಾರ್ 'ಖರದೂಷಣೆರೆ ವಧೆ' ಇನ್ಪಿ ಪ್ರಸಂಗ ಬರೆತೆರ್ಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಅವು ಅಚ್ಚ್ ಆತಿಜ್ಜಿ.
ಪಂದವೆಟ್ಟು ವೆಂಕಟರಾಯೆರೆನ 'ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ' (೧೯೩೯), ಕೆಮ್ತೂರು ದೊಡ್ಡಣ ಶೆಟ್ರೆನ 'ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ', ಕಿನ್ನಿಮಜಲು ಈಶ್ವರ ಭಟ್ರೆನ 'ತುಳು ಸೇತು ಬಂಧೊ', ನಡುವಳಚ್ಚಿಲ್ ಸೀತಾರಾಮ ಆಳ್ವೆರೆನ 'ರಾವಣ ಮೋಕ್ಷೊ', ಅನಂತರಾಮ ಬಂಗಾಡಿಯೆರೆನ 'ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತೆ ಅತಿಕಾಯೆ', ಮಧುಕುಮಾರ ನಿಸರ್ಗರೆನ 'ಕರ್ಣಾವಸಾನೊ', 'ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ', 'ಕೋರ್ದಬ್ಬು ಬಾರಗ', 'ದೇವುಪೂಂಜ ಪ್ರತಾಪ', 'ಕಾಂತಾಬಾರೆ-ಬುದಾಬಾರೆ', 'ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ'- ಇಂಚ ದಿಂಜ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ರಂಗಸ್ಥಳೊಗು ಬತ್ತೊ. ನಾರಂಪಾಡಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಶೆಟ್ರ್ 'ಸರ್ಪ ಮತ್ಸರ', 'ಪಂಜುರ್ಲಿ ಪ್ರತಾಪ', 'ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ್ಣೆ' ಇನ್ಪಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಬೊಟ್ಟಿಕೆರೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಂಜೆರ್ 'ದಳವಾಯಿ ಮುದ್ದಣ್ಣ' (ಧರ್ಮ ಚಾವಡಿ), 'ಪಟ್ಟದ ಕತ್ತಿ', 'ಬಂಗಾರ್ದ ಗೆಜ್ಜೆ', 'ಗರುಡ ಕೇಂಜವೆ', 'ನಲ್ಕೆದ ನಾಗಿ', 'ಕುಡಿಯನ ಕೊಂಬಿರೆಲ್' ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ವರ್ಕಾಡಿದ ತಾರಾನಾಥ ಬಲ್ಯಾಯೆರ್ ಪರಕೆದ ಪಿಂಗಾರೊ, ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪಣೆ, ಪೂಜೆದ ತುಳಸಿ, ಬೈದ್ಯೆರೆ ಲೀಲೆ, ಜಾಗೆದ ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬೊಳ್ಳಿದಾರಗೆ, ಮಸಣೊದ ತುಳಸಿ- ದುಂಬಾಯಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಸಿದ್ದಕಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವನಾಥ ಶೆಟ್ರ್ ಕುಜುಂಬ ಕಾಜವ, ಬೊಳ್ಳಿ ದಂಡಿಗೆ, ಗುರುಕಾನಿಗೆ, ಪಾಂಚಜನ್ಯ- ದುಂಬಾಯಿ ಪ್ರಸಂಗೊ ಬರೆತೆರ್. ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರೆರ್ ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯ, ಪುತ್ತೂರುದ ಮುತ್ತು; ಎನ್. ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಶಿಮಂತೂರು ಇಂಬೆರ್ ಸೊರ್ಕುದ ಸಿರಿಗಿಂಡೆ, ಬಿರ್ದ್‍ದ ಬೈರವೆರ್, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ- ದುಂಬಾಯಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಉಂದು ಮಾತ ರಂಗಸ್ಥಳೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ್ ಎಡ್ಡೆ ಜನಾಕರ್ಷಣೆ ಪಡೆತ್ಂಡ್.
ತುಳು ತಿಟ್ಟ
ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕರಾವಳಿದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾರೊ. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದೊಟ್ಟುಗೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನೊಗು ತುಳು ತಿಟ್ಟು ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳು ಪಂಚವಟಿ ವಾಲಿ ಸುಗ್ರೀವ ಕಾಳಗ ೧೮೮೭ಡ್ ರಚನೆಯಾಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಬಜಿಲ್ ಪಾಡುನ
ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊದ ದುಂಬುದಾನಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ 'ಸೈತಿನಕುಲೆನ ಪರ್ಬೊ' ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ನೆನ್ನ್ ಬಜಿಲ್ ಪಾಡುನಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೈತಿನ ಸುರುತ ವರ್ಸೊ ಬರ್ಪಿ ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊಟು ಬಜಿಲ್ ಪಾಡಿನ ಕ್ರಮ ಮನ್ಪೆರ್. ತುಳುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈತಿನಕುಲು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಪರಿಸರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಬುಡುದು ಪೋತುಪ್ಪುಜೆರ್. ಸೈತಿನಕುಲೆಗ್ ಮಲ್ಪುನ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಲು ಮುಗಿಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡ್ 'ಮಡೆಬೊಜ್ಜ' ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸೈತಿನಕುಲೆಗ್ 'ಮಿಸೆಲ್' ಬಳಸುವೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಯಿಡ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈತಿನಕುಲೆನ ಆತ್ಮ ಇಲ್ಲದ ಬೇತೆ ಆತ್ಮೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರೊಂದು ಇಲ್ಲಲ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಇಪ್ಪುವೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ತುಳುವೆರ್ ನಂಬುವೆರ್. ಇಲ್ಲಲ್ ಪರ್ಬೊ ನಡಪುನಗ, ವಿಶೇಷ ಅಟಿಲ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪೊಸ ನಗನಾಣ್ಯೊ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕನಬನ್ನಗ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲೆನ ಕುಲೆಕ್ಕುಲೆನ್ ನೆನೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಕುಲೆಗ್ 'ಅಡ್ಡದೀಪುನ' ಕ್ರಮೊ ತುಳುವೆರೆಡ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಇಂಚ ಇಲ್ಲಗಾತ್ರ ಪುಣೆರಿನ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪೊದ ಒಟ್ಟುಗು ನೆನೆತೊನುನ ಒಂಜಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ತುಳುವೆರೆನವು.
ಕ್ರಮ
ಸೈತಿನಕುಲೆನ ಪರ್ಬೊ ಪಂಡ, ಸೈತ್ ಪೋಯಿನಕುಲೆನ ಕುಲೆಕ್ಕ್ ವರ್ಸೊಗೊರ ದಿಂಜ ಮರ್ಯಾದೆಡ್ 'ಎಡೆ' ದೀಪುನ ಕ್ರಮೊ. ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊದ ದುಂಬುದಾನಿ ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿನ್ ಅರೆದ್ ತಾರಾಯಿ-ಬೆಲ್ಲ ಬೆರಸ್‌ದ್ ಮಂಜಲ್‌ದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಅಡ್ಡ್ಯೆ (ಗಟ್ಟಿ, ಕಡುಬು) ಮಲ್ಪೊಡು. ಕುಂಬುಡ,ಬಾರೆಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್ ಗಸಿ ಮಲ್ಪೊಡು.
ಕತ್ತಲಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಡ್ ನೀರ್ ಕಾಯ್‌ತ್‌ದ್ ಪೊಸ ಸಾಬೂನು ಸಮೇತ ಅಟಿಲ್‌ದ ಕೋಣೆದ ಪಿದಾಯಿ ದೀವೊಡು. ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಾಯಿ ಅಟಿಲ್‌ದ ಕೋಣೆಡ್ ಕೊಡಿ ಬಾರೆ ಇರೆ ದೀದ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ನುಪ್ಪು, ಪಲ್ಯ, ಅಡ್ಡ್ಯೆ ಬಳಸುವೆರ್. ಎದುರುಡು ಮಣೆ ದೀದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ಬೊಕ್ಕ ಸೀರೆ, ಬೂಳ್ಯ ತಿನಿಯರ ಬೂಳ್ಯದ ಪರಿಕರೊಲೆನ್ ಅರಿಯಾಣಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪ ದೀವೊಡು. ಒಂಜಿ ಚೊಂಬು ನೀರ್ ದೀವೊಡು. ಇಲ್ಲದಕುಲು ಮಾತ ಅಲ್ಪ ಸೇರುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಅಡ್ಡ ಬೂರುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಕೋಣೆದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆತ್ತ್ ದೀದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರೊಡು. ಅಪಗ ಸೈತಿನ ಆತ್ಮೊಲು ಆಡೆಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ 'ಮಿಸೆಲ್' ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ತುಳುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆ.
ಪೆರಾರ್ದೆ
ತುಳುತ ಒರ್ಂಬನೆ ತಿಂಗೊಲು ಪೆರಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಲು. ಪೆರಾರ್ತೆ ತಿಂಗೊಲುಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮಾಯಿ
ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊದ ಪತ್ತೊಂಜನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು ಕುಂಭಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಡ್ಡೋಯಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಾಯಿ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಹವಾಮಾನೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ಪದೊ.
ಮಾದಿರ
ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆ, ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ, ಕಂಗೀಲು, ಕರಂಗೋಲು, ಆಟಿ ಕಲೆಂಜ, ಸೋಣದ ಜೋಗಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜನಪದೊ ನಲಿಕೆಲು ಉಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್ದಇಂಚಿತ್ತಿನವೇ ಒಂಜಿ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆ ಮಾದಿರ. ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಪೊಣ್ಜೊವುನಕುಲು ನಡಪಾವೆರ್. ಕನ್ಯಾಪು, ಆಟಿಕಲೆಂಜಲೆಕನೆ ಮಾದಿರಲ ಒಂಜಿ ಜನಪದರೆ ನಲಿಕೆ. ಬೊಳ್ತೇರ್‌ಡ್ ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆನ್ ಉಳ್ಳಾಟ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮಾದಿರ ಪದೊದ ಅರ್ಥೊ
ಮಾದಿರ ಪದೊದ ಅರ್ಥೊ 'ಮಾತೃ' ಪನ್ಪುನ ಪದೊರ್ದು ಬತ್ತಿಪ್ಪು. ಅತ್ತಂಡ ಮಾದಿಗ ಪನ್ಪುನ ಜಾತಿವಾಚಕ ಪದೊಲಾ ಆದಿಪ್ಪು ಪಂಡ್‍ದ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊ ಪನ್ಪೆರ್. ಅದೇಕಿದ( ಚುರುಕಾಯಿನ), ದೇಕಿದ(ಪೊರ್ಲುದ)ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ನಲಿಕೆ.
ಮಾದಿರೊತ ಬಗೆಟ್ಟ್
ಮಾದಿರ(ಪೊಣ್ಣು) ಪೊರ್ಲಗಂಟ್ ದ ಆನನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಬಯಕುನ ಇಚಾರ ಮಾದಿರನ ಪದೊಟ್ಟುಪ್ಪುಂಡು. ಜನಪದ ಆಚರಣೆಗ್ ಲ ಈ ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆಗ್ ಲಾ ಆತೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಂಬಂಧ ದಾಲ ಇಜ್ಜಿ. ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆಡ್ 7-8 ಜನ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒರ್ತಿ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣ ಪಾರ್ದ್ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ಮೈ, ಮುಂಡೊಗು ಕುಂಕುಮದ ಬೊಟ್ಟು, ಗಲ್ಲೊಗು ಚುಕ್ಕಿ ದೀದುಪ್ಪುವೆರ್. ಬೇತೆ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಸೀರೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ದುತ್ತೈತೊಡುಪ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ರವಕೆ ಇಜ್ಜಾಂದಿನಪಗ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ತಿಗಲೆ ತೋಜಂದಿಲೆಕ ಪುಗೆಲ್ ರ್ದ್ ಸೀರೆನ್ ತಿಗಲೆಗ್ ಕಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಸೆಂಬೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೀರೆದ ಸೆರಂಗ್‌ಡ್ ಗಂಟ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್ಡ ಗೇಂಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ತರೆನಿಲಿಕೆ ಪೂ ದೀವೊಂದು ಮೋನೆಗ್ ಮೈ, ಬೊಟ್ಟುಲೆಕ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. ಮಾದಿರ ಒರ್ತಿಡ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ದ ಗೆಜ್ಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಾಕಿದಕ್ಲು ಖಾಲಿ ಕಾರ್ಡ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಅಂಜೊವು ಇಜಿಂಡಾ ಪೊಂಜೊವು ತೆಂಬೆರೆ ಬೊಟ್ಟುಂಡ, ಒರಿನಕ್ಲು ಪದ ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆ ತೂಯೆರೆ ಪೊರ್ಲು. ಕಿನ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ಮಂಡಲಕಾರ ಆದ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಲಾಟ ನಡಪುಂಡು. ಕೋಲಾಟ ಮುಗಿಬೊಕ್ಕ ತೇಲ್ ಬಗ್ಗುನ ಗೊಬ್ಬು ಉಪ್ಪುಂಡು. ತೇಲ್ ಬಗ್ಗ್ ದ್ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಜಾಲ್‌ಡ್ ದೀತಿನ ಪನವುನು ಕೂಲಿಡ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಒರ್ತಿ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲುನಗ ನನೊರ್ತಿ ಅಲೆನ ಮಿತ್ತ್‌ರ್ದ್ ತೇಲ್ ಬಗ್ಗ್ ದ್ ಮೇಲ್ ರ್ದ್ ಲಾಯಿಪುವಲ್. ಉಂದೆನ್ ಬೆರಿ ಉಡ್ಪುನೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಬಾರ್ ನ್ ತಡ್ಪೆಡ್ ದೀದುಪ್ಪುವೆರ್. ಒರ್ತಿ ಆ ಬಾರ್‌ನ್ ತಡ್ಪೆಡೆ ಮಿತ್ತ್ ರಾಪಾಂಡ ಕುಡೊರ್ತಿ ಆ ಬಾರ್ ತಿರ್ತ್ ಬೂರಂದಿಲೆಕ ತಡ್ಪೆನ್ ಅಡಿಮೇಲ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಬಾರ್ ನ್ ಪತ್ತುವಲ್. ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಕಸರತ್ತ್ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾರ್ ನ್ ಜೋಳಿಗೆ ಚೀರಾವುಗು ದಿಂಜವೊನುವೆರ್. ಈ ನಲಿಕೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪಜ್ಜೆಂದ್ ಇಜ್ಹಿಂಡಲಾ ಪದ ಮಾತ್ರ ನಲಿಕೆಗ್ ಪೂರಕವಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಮಾದಿರ ಒರ್ತಿ ನಲಿಪುನ ಪೊಣ್ಣಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಪೊರ್ಲುದ ಚನ್ನನ್ ಬಯಕುವಲ್. ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜೊವಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೇರದಂಚಿ ಪೋದು ಆಯನ್ ಲೆಪುಡಾವಲ್. ಮಾದಿರನ ಓಲೆಗ್ ಈ ಬಿಲೆ ಕೊರಡ ಆಲ್ ಬೊರ್ಚಾಂದಿನಾಲ್ಂದ್ ಆಯನ ಕಡೆತಕ್ಲು ಪನ್ನಗ, ಅಲೆನ ಕಡೆತಕ್ಲು ಆನ್ ಕುರೂಪಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನ ಎಂಚಾಂಡಲ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಡನಿ ಅಲೆಗ್ ಹಿಂಸೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಪಿದಾಡ್ನಗ ಕೊದಂಟಿ ಪತ್ತ್ ದ್ ಪೊಡಿಪಾವೆ. ಎಂಚಾಂಡಲಾ ಆಯನ್ ಸಮಾಧಾನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಪೋಯಿನ ಮಾದಿರಡ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲದ ಕೈತಲ್ದಕುಲು ಕೇನ್ನಗ ಬೊಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರ್ ಏತ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಡಲ್ ಗ್ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಲ್. ಏಪಲಾ ಹಿಂಸೆನೇ ಅನುಭವಿಸೋಡಾಯಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎನ್ನವುಂದು ಕಣನೀರ್ ಒರೆಸೊನುವಲ್.
ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆದ ಕ್ರಮೊ
ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜನೊ ನಲಿಕೆ ಜಾತಿದ ಪೊಣ್ಜೋವುನಕುಲು ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಮಾದಿರ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಂಚ ವೇಷ ಪಾಡ್ನ ಮಾದಿರನ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಪಾರ್ತನೊ ಪಂಡೊಂದು ನಲಿಪಾವೊಂದು ಪೋಪೆರ್.
ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆ ಸಮಯ
ಪರ್ಬ ಕರಿದ್ ಜಾರ್ದೆ/ಪೆರಾರ್ದೆಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಈ ನಲಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿ ಊರ್ದ ಜಾತ್ರೆಲು ಪೊನ್ನಿದಪಗ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಜಾತ್ರೆಲು ಮುಗಿಬೊಕ್ಕ ಅವುಲು ಈ ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕಾರ್ಲದಂಚಿ ದೇಯಿನಲಿಕೆ, ಪುತ್ತೂರು ಸುಳ್ಯದಂಚಿ ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆದ ಲೆಕನೆ ಕಾರ್ಲದಂಚಿ ನೇಮ ಕೋಲದ ನಡುಟ್ಟು ಖಾಲಿಜಾಗೆಡ್ ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ನಡಪುನ ಜಾಲಾಟದಪಗಲ ಮಾದಿರೆ ನಲಿಕೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಅಶೋಕ ಆಳ್ವ
ಡಾ. ಅಶೋಕ ಆಳ್ವೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುಟ್ಟು ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದುಪ್ಪುನಾರ್
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಇನ್ಸುಲಿನ್ ದಯಿ
ಇನ್ಸುಲಿನ್ ದಯಿ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ದಯಿ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕೆಂಪು ಪೊನ್ನೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಲೆಯಾಳೊಡು ವೆನ್ನ ಮರಮ್ (ವೆನ್ಗಾಯಿ) ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ಡ್ ಫೈರಿ ಕೊಸ್ಟಸ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಮಧುಮೇಹಿಲೆಗ್ (ಸಕ್ಕರೆ ಸೀಕ್‍ದಕ್‍ಲೆಗ್) ಉಪಯೋಗ ಅಪುನ ಮರ್ದ್ ದ ದಯಿ. ಉಂದು ಶುಂಠಿ ದಯಿತ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ದಯಿ. ಮೂಲತಃ ಈ ದಯಿತ ಊರು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ. ಆಂಡಾ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ಲ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೋಲೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಳೆಪುಂಡು.
ಮರ್ದ್‍ದ ಉಪಯೋಗ
ನಮ್ಮ ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಕ್ಕರೆ (ಗ್ಲೂಕೋಸ್)ದ ಅಂಸೊನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಂಚನೆ ನೆತ್ತೆರ್‍ದ ಒತ್ತಡೊ (ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರೆಸರ್), ಕಿಡ್ನಿದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಹಾಳ್ ಚರ್ಬಿದ ಅಂಸೊನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ದಯಿತ ಇರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೊಲ್ಪುಗು ಕಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಒಂಜಿ ಅತ್ತಂಡ ರಡ್ಡ್ ಇರೆನ್ ಅಗಿದ್ ತಿನೊಡು. ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಸೊ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ರಾತ್ರೆಲ ರಡ್ಡ್ ಇರೆ ತಿಂದ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಅಗಿದ್ ತಿನೆರೆಗ್ ಆವಂದಿನಕುಲು ಇರೆನ್ ನೀರ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಕೊದಿಪಾದ್ ಬೆಚ್ಚ ಅರತಿಬೊಕ್ಕ ಪರೊಲಿ. ಈ ರಡ್ಡ್ ವಿದಾನೊ ಅತ್ತಂದೆ ಕುಡೊಂಜಿ ವಿದಾನೊಡು ಬೋಡಾಂಡ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಲಿ. ಈ ದಯಿತ ಇರೆ ನಿರೆಲ್ದ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಬೊಡಾನಗ ಒಂಜಿ ಅತ್ತಂಡ ಅರ್ಧ ಚವುಂಟು ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಕಲಡದ್ ಪರೊಲಿ.
ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನವು
ಸೀಪೆ ಪಡಿಕೆಗ್ ಉಂದು ಮರ್ದ್ ಆಂಡಲಾ ಸೀಪೆ ಪಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂದೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
ದಯಿತ ಬೊಲೆಚ್ಚಿಲ್
ಈ ದಯಿ ಎಡ್ಡೆ ಮೆದು ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ನೀರ್ದ ಅಂಸೊ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಬಂಬಲಾದ್ ಬಲಪುಂಡು. ಈ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು ಅಂಚನೆ ನಿರೆಲ್ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ನೇತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಮರ್ದ್ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಹಳ್ಳಿಮರ್ದ್
ಗಣಕ ಯಂತ್ರೊ
ತುಳುಟ್ಟು ಗಣಕಯಂತ್ರೊಗು ಗಣಕಯಂತ್ರಾಂದೇ ಪನೊಡಾಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಬೇತೆ ಪುದಾರ್ ಇತ್‍ನೆಟ ನಮ ಕೊರ್ತಿಜ್ಜ. ಅಂಚಾದ್ ಮೂಲುಲಾ ಗಣಕಯಂತ್ರಾಂದೇ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದೊ.
ಗಣಕಯಂತ್ರೊನು ತುಳುಟ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಲೇಖನ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಗಲಸೊಲಿ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಲು ಬಾಸೆನ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಲಸೊಲಿ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪಿಂಚಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಬಾಸೆಲಾ ಪ್ರಚಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.
ಗಣಕ ಯಂತ್ರೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ಸುರೂಕು ಕಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಪಾಡುನೆನ್ ಕಲ್ಪೊಲಿ. ಎಚ್ಚ ಎಚ್ಚ ವಿಷಯೊನು ಪಾಡ್ಂಡ ತುಲು ಬಾಸೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಆಪುಂಡು.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (ಗಣಕ, ಗಣಕಯಂತ್ರೊ) ಪನ್ಪುನವು ದತ್ತಾಂಶದ (ಡೇಟಾ) ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆನ್ ಸುಲಭವಾಗಿಸವುನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನ. ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುನ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶೊನು ಸಂಸ್ಕರಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಮೂಲಕ ತಿಕುನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆಗಾದ್ ಉರಿಪಾದ್ ದೀಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅಪವುನವೇ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ದ ವಿಧೊಕುಲು
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಉಪಯೋಗೊಲೆನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಲೆಡ್ ಹಲವು ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್‌ ಕೆಲವೆನ್ ಇಂಚ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ:
ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ (ಮಿಡ್‌ರೇಂಜ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳು
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ('ಮಿಡ್‌ರೇಂಜ್') ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳದು. ಇಂತಹ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಳಕೆದಾರರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಮಿಡ್‌ರೇಂಜ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು 'ಮಿನಿಕಂಪ್ಯೂಟರ್' ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೈನ್‌ಫ್ರೇಮ್
ಇವು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜೀವವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟರ್
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಈ ಬಗೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳದು. ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಜೀವವಿಮೆ, ಕೋರ್ಟು-ಕಚೇರಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಮುದ್ರಣ - ಇಂಚ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾತ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಗ್‍ಲಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಯಿನವು. ವ್ಯವಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪದಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮನರಂಜನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಲು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಉಮದೆತ್ತ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಉಪಯೋಗ.
ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್
ಕಂಪ್ಯೂಟರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ, ಅಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕ್ರಮವಿಧಿಗಳನ್ನು (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್) ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಬರೆಯಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಿರಾತ ಕಡ್ಡಿ
ಕಿರಾತಕಡ್ಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕಡು ಕೈಪೆದ ದೈ. ಉಂದು ರಡ್ ಎತ್ತರ ಬುಲೆವುಂಡು, ಉಂದು ಇಡೀ ವರ್ಸಲಾ ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ದಾ ಉದ್ದ ಉದ್ದ ಇರೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯಾ ಪೂ ಲ್ಲಾ ಆಪುಂಡು.
ಮೂಲ ಪುದಾರ್
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಸೊಡು ಕಿರಾತ ಕಡ್ಡಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್.