cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ
ಭೂಲೋಕೊಡುಪ್ಪುನ ಜನೊಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಬಂಙೊಡುಪ್ಪುನೆನ್ ಕೈಲಾಸೊಡುಪ್ಪುನ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ  ತೂದ್  ಅಕುಲೆನ ಜೀವನೊ ಸುಖಮಯ ಆವೊಡು ಅವೆಕ್ ಈರ್ ದಾದಂಡಲ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಶಿವ ದೇವೆರೆಡ ಕೇನುವೆರ್. ಅಪಗ ಶಿವದೇವೆರ್ ಪಂಡಿನ ಪೂಜೆನೆ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಪೂಜೆ. ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಭಕ್ತೆರೆನ ಕಷ್ಟ ಪೂರಾ ದೂರಾಪುಂಡು. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಶುಕ್ರವಾರದಾನಿ ಈ ವ್ರತ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಭಕ್ತಿಡ್ ದೇವಿನ್ ವಿಧಿ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಯಿಕ್ ಪೂರಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಥೆನ್ ತಿರಿಪಾವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಬಡತನೊಡು ಇತ್ತಿನ ಚಾರುಮತಿ ಪನ್ಪಿ ಮುತ್ತೈದೆ ಪತಿ ಸೇವೆ ಜೋಕುಲೆನ ಸೇವೆ,ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕೆಲಸ ಬೊಕ್ಕದಕುಲೆನ ಚಾಕರಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಷ್ಟೊಡು ಉಪ್ಪುವಳ್ ಬೆಂದ್ ಬೆಂದ್ ಜೀವ ಅರ್ಧವಾದಿಪ್ಪುಂಡು.ಆಂಡ ಆಳೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಭಕ್ತೆ ಒಂಜಿ ದಿನ ಆಳ್ ನಿದ್ರೆಡುಪ್ಪುನಗ ದೇವಿ ಆಳೆಗ್ ಕನಟ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಯಾನ್ ಇಂಚಿನಾನಿ ಒಂಜಿ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಏರಾಯಿನಕುಲು ಎನನ್ ಭಕ್ತಿಡ್ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರೊ ಅಕುಲೆನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೆರವೇರುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಆಪುಂಡು.ಎಚ್ಚರವಾಯಿನ ಚಾರುಮತಿಗ್ ಕನನ ನಿಜನ ತೆರಿಯಂದೆ ಗಲಿಬಿಲಿ ಆಪಳ್. ಮಾತ ವಿಷಯೊನೊ ಇಲ್ಲದಕುಲೆಗ್ ಪನ್ಪಳ್.ದೇವಿ ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಾತೆರ್ಲ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ್ ಶ್ರದ್ದೆ, ಭಕ್ತಿಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ ಅನುಗ್ರಹೊಡ್ದು ಚಾರುಮತಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದಕುಲುಲೆನ ಕಷ್ಟ ಮಾತ ದೂರಾದ್ ಸಿರಿವಂತೆ ಆಪಳ್ ತಂಕ ತಿಕ್ಕಿನ ಸಂಪತ್ತ್ ಐಸಿರೊನು ಬಡವೆರೆಗ್ ದಾನೊ ಮಲ್ಪುವಳ್ ಆಳೆನ ಮಿತ್ತ್ ದೇವಿನ ಕೃಪೆ ಅಪುಂಡು.ಆಳೆಡ್ದ್ ವಿಷಯ ತೆರಿನ ಮುಟ್ಟದಕುಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವಿನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಪೆರ್.ಇಂಚ ಶಿವದೇವೆರ್ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ ಮುಖಾಂತರ ಇಡಿ ಲೋಕೊಗು ವ್ರತದ ಮಹಿಮೆನ್ ಸಾರ್‌‌ದ್ ಅವು ಕ್ರಮೇಣ ಆಚರಣೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಂಜೊಲು ಇನಿ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಗುಡಿ ಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ನಾಮಾವಳಿಲು
ಆ ನಾಮಾವಳಿಲು -ರಮೆ, ಸರ್ವಮಂಗಳೆ, ಕಮಲವಾಸಿನೆ, ಮನ್ಮಥಜನನಿ, ವಿಷ್ಣುವಲ್ಲಭೆ, ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಕನ್ಯಕೆ, ಲೋಕಮಾತೆ, ಭಾರ್ಗವಿ, ಪದ್ಮಹಸ್ತೆ, ಪುಷ್ಪೆ, ತುಷ್ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ. ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿಗ್‌ಲ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ,ಪಾರಿಜಾತ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಷತೆ ಸಮೇತ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೊಂಜೊಲು ಆ ದಾರಗ್ ಪೂ ಕಟ್ಟ್‌ದ್  ಕಂಕಣದಂಚನೆ ಬಲ ಕೈಕ್ ಕಟ್ಟೊನುವೆರ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯಕುಲೆಗ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದಕ್ಷಿಣೆದುಟ್ಟುಗು ದಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಪನ್ಪುನ ಶ್ಲೋಕ ; "'ದ್ವಾದಶಗ್ರಂಥಿ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಕೃತಂ ದ್ವಾದಶತಂತುಭಿ:<BR>ಧಾರಯಾಮಿ ಮಹಾದೇವಿ ಸೂತ್ರಂ ತೇ ಸರ್ವಮಂಗಳೇ'"
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ತೋತ್ರೊಲು
'ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರರಾಜತನಯಾಂ ಶ್ರೀರಂಗಧಾಮೇಶ್ವರೀಂ""ಶ್ರೀಮನ್ಮಂದಕಟಾಕ್ಷಲಬ್ಧವಿಭವಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರಗಂಗಾಧರಾಂ"
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್
ಅಡೆಂಚಿಲ್
ಕುಡೆಟ್ಟುಪ್ಪುನಾ ಕಾಡ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಪತ್ತಿಯ್ಯಾರ ಮರತ್ತೊ, ಬೆದ್‌ರ್‌ತ ಪಡಿತ್ತಂಚಿನೆತ್ ಮಾನ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ಅಂಚನೆ ಜಾನುವಾರುಲು ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಪೋವಂತಿನಲೆಕೊ ಉಂತಾವುನ. ಇಕ್ಕಟ್ಟ್‌ತ ಜಾಗೆಗ್ ಅಡಂಚಿಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಅಡೆಂಕಿಲ್ಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸೂರ್ಪೊ
ತೂವರ ಪಡಿತಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಪಾತೆರೊ
ಏರಾಂಡಲ ಕಷ್ಟೊಡ್ ತಿಕ್‌ದ್ ಬೂರ್ಂಡ ಅಡಂಚಿಲ್ ಬೂರ್‌ನಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕಾಟ್ ತುಳಸಿ
ಕಾಟ್ ತುಳಸಿ(ನಾತ ತುಳಸಿ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು) ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಅಸ್ಟೆರಸಿಯೆ(Asteraceae) ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಈ ದಯಿತ್ತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಅಜಿರೇಟಂ ಕೋನೈಸಾಯ್ಡಿಸ್ (Ageratum conyzoides). ಈ ದಯಿತ್ತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಗೊಲೆನ್ ಬಾಪು, ಸಿಡಿಪುನ, ದಡಿಕೆ, ಕಿರುಂಬುನ ಗುಣ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುವೆರ್.
ಬಂಬೆದ ಕಜಿಪು
ಬಂಬೆ ಪಂಡ ಬಾರೆದ ಉಲಾಯ್ ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದಿಂಡ್. ಉಂದು ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆತ್ತ ಕಜಿಪು ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವರ್ಸೊಡು ಏಪಲಾ ಉಂದು ಕಜಿಪುನ್ ಮಲ್ಪೋಲಿ. ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಲಾ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ.
ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಸುರುಕ್ಕು ಬಾರೆದ ಉಲಾಯ್ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಂಬೆನ್ ದೆತ್ತ್ ಕನವೊಡು. ಅವ್ವೆನ್ ಸಣ್ಣ ಮೂರೊಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಚಿ, ತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ, ದಾಸೇಮಿ, ಕೊತ್ತೊಂಬರಿ, ನೀರುಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಈತೆನ್ ಪುರ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಬೆನ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಬೇಯರೆ ದೀಯೋಡು. ಬಂಬೆ ಬೇಯ್ತಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೇತಿನ ಅರೆಪುನು ಅವ್ವೆಕ್ ಕೂಟೊಡು. ಅವ್ವೆನ್ ಸಮ ಕೋದ್ಯವೋಡು. ರುಚಿಗ್ ತಕ್ಕ ಉಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಕಜಿಪು ತಯಾರ್.
ಕಾಟ್ ತುಳಸಿ
ದಯಿತ್ತ ಮೂಲ
ಈ ದಯಿತ ಮೂಲ ಮಧ್ಯ ಬುಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಸೊ. ಎಡ್ಡೆ ಹಿತವಾಯಿನ ಹವಾಮಾನ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಎಚ್ಚ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಈ ದಯಿ ಮಾತಾ ಹವಾಮನೊಡು ಬುಳೆವೊಂದು ಪೋಪಿನ ತಾಕತ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಈ ದಯಿತ್ತ ಬೀಜೊಲು ಸುಪ್ತರೂಪೊಡು ಇಪ್ಪುವ. ತಕ್ಕಂದಿನ ವಾತಾವರಣ ಸಿಕ್ಕನಗ ಬೀಜೊಡ್ದು ಮುಂಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ದಯಿ ಸುಮಾರ್ ೪೦,೦೦೦ದಾತ್ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಾವುಂಡು ಪಂದ್ ಸಂಸೋದನೆಲೆಡ್ ಗೊತ್ತಾತ್ಂಡ್.
ಮರ್ದ್‌ಗ್
ಅಗತ್ಯೊಡ್ದು ಎಚ್ಚ ಬುಲೆದ್ ಈ ದಯಿನ್ ಕಳೆ ಸಸ್ಯ ಪಂಡೆರ್ಡಲಾ, ಈ ದಯಿನ್ ಹಳ್ಳಿಮರ್ದ್ ಆದ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಈ ದಯಿನ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಸೀಕ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುನ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾಟ್ ತುಳಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ನಾಶಕ ಗುಣ ಉಂಡು. ಸಾಮನ್ಯವಾದ್ ನಮ ದೇಸೊದ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಈ ದಯಿನ್ ಕೈಕಾರ್‌ದ ಬಾಪು, ನಂಜಿದ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸುವೆರ್. ಅತಿಭೇದಿ ವಿರೋಧಿ ಗುಣ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಈ ದಯಿತ ಬಾಗೊಲೆನ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಮೈ ಕೈ ಬೇನೆಗ್ ಈ ದಯಿತ್ತ ಇರೆತ್ತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಪೂಜುವೆರ್.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕ
ಉಂದು ಕಳೆ ಸಸ್ಯ ಆಂಡಲ, ಉಂದೆಟ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕ ಗುಣೊಕುಲು ಉಲ್ಲ ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಸೋಧನೆಲೆಡ್ ತೆರೀದ್ಂಡ್. ಕಾಟ್ ತುಳಸಿದ ಇರೆ, ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪುನ ದುಂಬಿಲೆನ್ ದೂರ ದೀಪುಂಡು. ದಯಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಟರ್ಫನಿಕ್ ರಾಸಾಯನಿಕೊಲು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಬಗೆತ ದುಂಬಿ ಬುಕ್ಕ ಉಮಿಲ್‍ದ ಕಿನ್ನಿಲು ಬುಳೆವಂದಿಲೆಕ ಮಲ್ಪುವ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್‌ದ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕ
ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುನ ದೈಯಿಕ್ಲು
ಸಿ. ರಾಘವನ್
ಮಲೆಯಾಳಿ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ತುಳು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯಿನಾರ್, ಅನುವಾದಕಾರೆರ್.
ಅನುವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು
ಮಲಯಾಲದ ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್‌ರೆನ ರಂಡಾಮುಯಂನ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಗ್ ಭೀಮಾಯಣ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮಲೆಯಾಳದ ಒಡೆಯಿಲ್‌ ನಿನ್ನು ಕಾದಂಬರಿನ್ ಚರಂಡಿಯಿಂದ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಾ. ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ರೆನ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಣಿಕ್ಕರುಡೆ ಕವಿತೆಗಳ್ ಭಾಗ - ೩ ನ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಣಿಕ್ಕರರ ಕೃತಿಗಳ ಭಾಗ ೩ ಪುದರ್‌ಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ಮಾತ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಕನ್ನಡಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ಚಳುವಳಿ
ತುಳು ಬಾಸೆದ ಚಳುವಳಿಗ್ ದುಂಬುತ್ತ ಉಂತ್ತುದೆರ್. ತುಳು ಬಾಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಮಲೆಯಾಳಿಲೆಗ್ ಮಲೆಯಾಳ ಬಾಸೆಡ್ ಬರೆದ್ ತೆರಿಪಾದೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಯೆರೆ ಕಾರಣಕರ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಯಮುನಾ ಸುದೆ
ಯಮುನಾ ಸುದೆ ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯೊ ಎಲ್ಯ ಸುದೆ. ಯಮುನೆದ ಪುಟ್ಟು ಉತ್ತರಾಖಂಡೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಯಮುನೋತ್ರಿ. ಯಮುನೋತ್ರಿಡ್ದ್ ೧೩೭೦ ಕಿ.ಮೀ. ಪರಿತ್ತ್‌ನ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಸೊದ ಅಲಹಾಬಾದ್ (ಪ್ರಯಾಗ)ಡ್ ಯಮುನಾ ಸುದೆ ಗಂಗಾ ಸುದೆನ್ ಕೂಡೊನುಂಡು. ತನ್ನೊ ಸಾದಿಡ್ ಯಮುನೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹರ್ಯಾಣ, ದೆಹಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಸೊ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ಗ ಪರಿಪುವಲ್. ದೆಹಲಿ, ಮಥುರಾ ಬುಕ್ಕೊ ಆಗ್ರಾ ಯಮುನಾ ಸುದೆತ ಕರೆಟ್ ಮುಕ್ಯ ಪೇಂಟೆಲು. ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಅಕೇರಿಗ್ಅ ಮಲ್ಲ ಸುದೆಯಾದ್ ಯಮುನಾ ಸುದೆಕ್ ಸೇರುನ ಎಲ್ಯ ಸುದೆಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೊ. ಇಂದೆಟ್ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನವು ಚಂಬಲ್, ಬೇತ್ವಾ, ತೋನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇನ್. ಇಂದೆಟ್ ತೋನ್ಸ್ ಸುದೆ ಮಾತೆಡ್ದ್‌ಲಾ ಉದ್ದೊ ಆಯಿನವು.
ಅಮ್ಮೆರ್ ಪೋಲಿಸ
ಅಮ್ಮೆರ್ ಪೋಲಿಸ ಒಂಜಿ ಭಾರತೊದ ತುಳು ಭಾಷೆದ ಹಾಸ್ಯ-ನಾಟಕ ಸಿನೆಮಾ  ಕೆ. ಸೂರಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್, ಉಂದು 2018 ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಅಂಡ್. ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ನಟಿ ಪೂಜಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಿನೆಮಾ 22 ಜೂನ್ 2018 ಗ್ ರಿಲಿಸ್ ಆಂಡ್.
ಯಮುನಾ ಸುದೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಸುದೆಕುಲು
ಅಮ್ಮೆರ್ ಪೋಲಿಸ
ಪ್ರಸಂಶೆ
ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಉಂದು ಸಿನೆಮಾನ್ "ಎಡ್ಡೆ ಹಾಸ್ಯ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್" ಪಂದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಉಲ್ಲೆಖೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನಿಮೊ
ಉರ್ಲ್
ರೂಪೊ
ಸೆರಿಗೆ, ಗಾಡಿಲೆನಾ ಗೇರ್ ಸೆರಿಗೆ, ಅತ್ತಂಡ ಗಟ್ಟಿ ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ಉರುಲ್ ಮಾಂತ್‌ದ್ ಕಾಡ ಮುರುಗೊಲು ಬರ್ಪುನವುಲು ದೀತ್ ರಡ್ಡ್ ಪುಡೆಟ್ಲಾ ಗಟ್ಟಿತ ಮರಕ್ಕ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ದೀಪುನಾ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕಡ್ಯ
ರೂಪೊ
ತೂವರ ಉರುಂಟುತಾತ್ ಒಂಜಿ ಪುಡೆಟ್ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಪಾತೆರೊ
ಎಣ್ಣೆದ ಕಡ್ಯ ಪಾಡಿನಾಯೆ ಬುಲಿಪುವೇಂದ್ದ್ ಪುಂಡಿದ ಗೋಣಿ ಪಾಡಿನಾಯೆಲಾ ಬುಲ್ಪುನ್ನಾ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ 2022ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21ಗ್ ಸುರು ಆದ್ 27 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತ್ ಸ್ಕೌಟ್ಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೈಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗೊಡ್ ನಡಪುನ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್-ಗೈಡ್ಸ್ ಶಿಬಿರ. ಸಂಸ್ಕೃತಿರ್ದ್ ಜವನೆರ್ನ ಮನಸ್ಡ್ ನಮ ಒಂಜೇ ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೆಸೊ ಅತುಂಡು. ಜಾಂಬೂರಿಗ್ 50000 ರ್ದಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ದೇಸೊ-ವಿದೇಸೊರ್ದ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಗೈಡ್ಸ್, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊವರ್ಸ್‌ದ ಜೋಕುಲು ಪಾಲು ಪಡೆಪೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಳೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಐತ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನೊ ಬೊಕ್ಕ ತಾಕ್ಕತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡು. ಅಂತಾರಾಷ್ಥ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿಡ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ತೆರಿಯೊನಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮೇಳೊಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮೇಳ
ಜಾಂಬೂರಿಗ್ ಬರ್ಪಿನಕಲೆಗ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಲೋಕೊನ್ ಗೊತ್ತುಮಲ್ಪಾವುನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೇಳೊನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ಈ ಮೇಳೊಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೊಕುಲ್ರೆದ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಕಲ್ ಮುಟ್ಟ ಕಲ್ಪುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಐಡಿಯಾಥಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಕಥಾನ್ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಕೃಷಿ ಮೇಳ
ಸುಮಾರ್ 12 ಎಕರೆ ಜಾಗೊಡ್ ಕೃಷಿ ಮೇಳ ನಡಪೆರೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ 10-12 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ತರಕಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೂ ಉಂಡು,20 ಬಗೆತ ಬಜೆಯಿ, 110 ಬಗೆತ ಪರದೇಸೊದ ಫ್ರೂಟ್ಸ್, 40 ಬಗೆತ ಪರದೇಸೊದ ತರಕಾರಿಲು 100 ಬಗೆತ ಅರಿ ಉಪುಂಡು. ನನಲ ಬಗೆ ಬಗೆತ ವಸ್ತುಲಾ ಉಂಡು.
ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಚಿತ್ರ
ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಚಿತ್ರ ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಚಿತ್ರ. 1973ಡ್ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆತ್ತನ್ಡ್. ಉಂದು ಚಿತ್ರ ತುಳು ನಾಡ್ದ ಕಾರ್ಣಿಕ ಪುರುಷೆರ್ನ ಕಥೆ. ಜೋತಿ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರೊಡ್ 150 ದಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕಾರ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಡ್ 125 ದಿನ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆತ್ತನ್ಡ್.
ಚಿತ್ರೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯೊಲು
ನಿರ್ದೇಶನ - ವಿಷ್ಣು ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ - ಮುದ್ದು ಸುವರ್ಣ ಕಥೆ - ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ್ ರೈ ಸಂಗೀತಗಾರೆ - ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನಿಮೊ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಚಿತ್ರ ನಟೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ
ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ
ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ(೧೮೫೮-೧೯೨೨)
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ಬರಿತ್ತ ಊರುಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೋವ ಊರುಲೆಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಪಿರವುಡು ಬತ್ತ್ದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಆಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕಳಸ, ಶೃಂಗೇರಿದAಚಿತ್ತಿ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟೊಲೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ನಿಲೆ ಆಯಿ ಚಿತ್ಪಾವನ ಕೊಂಕಣಿ ಬೆರಣೆರ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ‘ಅಮ್ಚಿ ಬಾಸೆ’ ಇಜ್ಜಾಂಡ ‘ಚಿತ್ಪಾವನೀ ಕೊಂಕಣಿ’ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಹರಾಷ್ಟೊçಡು ಅಕುಲು ಅನುಸಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು, ಪರ್ಬೊ, ಮದಿಮೆ, ಉಪನಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಇನಿಕ್ಕ್ಲಾ ಅವ್ವೇ ರೀತಿಡ್ ಒರಿದ್‌ಂಡ್. ಚಿತ್ಪಾವನೆರೆ ನಿಲೆತ್ತ ಬಗೆಟ್ ದಾಖಲೆ ಆಯಿನ ಇತಿಹಾಸೊಲು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ತನ್ನ ಐನನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಚಿತ್ಪಾವನೆರೆಡ್ದ್ ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್‌ನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಮರಾಠಿ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ತನ್ಕುಲೆ ನಿಲೆಕ್ಕುಲೆನ್ ಪಡೆÀಯೊಂಡೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲೆವೆರ್ ಮಲ್ಲಮಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಡ್ಲಾ ನಿಲೆ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮೂಲದಕುಲಾಂಡಲಾ ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪುಡುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕಾರ್ಕಳ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಊರುಲೆಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಡು ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ದಾ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ ಲಾ ಚಿತ್ಪಾವನ ಕುಲತ್ತಾರ್. ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರö್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮೊಡುಲಾ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿನಕುಲು. ವಾಸುದೇವ ಬಲವಂತ ಫಡ್ಕೆ, ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ ಸಾವರ್ಕರ್, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಲೆ, ಬಾಲ ಗಂಗಾದರ ತಿಲಕ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖೆರ್.
ಕುಟುಂಬ ಬೊಕ್ಕ ಪುಟ್ಟಿನ ಊರುದ ವಿವರ
ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲೊನು ಪಡೆದಿತ್ತಿನ ಅನಂತ ಶಾಸ್ರ್ರಿ ಡೋಂಗ್ರೆ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೯೬ಟ್ಟ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುದ ಮಾಳ ಕೈತಲ್‌ದ ಹೆರಂಜೆಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಂದು ಕುದುರೆಮುಖದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಉಂಡು. “ವಿದ್ಯಾಧನಂ ಸರ್ವಧನಾತ್ ಪ್ರಧಾನಂ” ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಮೇರ್ ಎಲ್ಲಿಡೇ ತೆರಿದಿನಾದಿತ್ತ್ದ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯರೆಗಾದ್ ಪುಣೆಗ್` ಪೋದು ಅಲ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಅರೆಗ್ ೨೨ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ. ಗುರುನ ಎಡ್ಡೆ ಶಿಷ್ಯೆ ಆದ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪದವಿನ್ ಪಡೆದ್ ಪೊಸ ಶಿಷ್ಯೆರೆನ್ ಒಟ್ಟು ಪಾಡೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲ್ಪಾವುನ ಪಂಡಿತೆ ಆಯೆರ್. ಕಲ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಊರು ಸೇರಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಲು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಡ್ ಬೇಲೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ ಕರಿದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಬೊಕ್ಕ ನೇಪಾಳೊಗು ಪೋಯೆರ್. ನೇಪಾಳದ ಅರಸು ಮರೆನ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊಗು ಆನೆನ್‌ಲಾ ಉಡಿಗೆರೆ ಕರ‍್ದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುಮುನಾಬಾಯಿನ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಶಿದಂಚಿ ಪೋಯೆರ್. ಆಂಡ ಅಲ್ಪ ಸಾದಿಡ್ ಯುಮುನಾಬಾಯಿ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್. ಪ್ರಯಾಣ ದುಂಬರಿಯುAಡು. ಗೋದಾವರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಪನ್ಪಿನರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಊರುದ ಸಾದಿ ಪತ್ತ್ದ್ ಕಾರ್ಲಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಏರಾಂಡಲಾ ಶಾಲೆಗ್ ಪೋಪಿನೆನ್ ತೂಂಡ ಅಂಬಿ ದಕ್ಕೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾಲ. ಅಪಗನೇ ಅನಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ಗಂಗಾಮೂಲದ ಕಾಡ ಬರಿಟ್ಟೇ ಆಶ್ರಮ ಕಟ್ಟ್ದ್ ೫೦ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೊಕ್ಕ ವೇದಾಭ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಅರೆ ಬುಡೆದಿಲಾ ಒಂಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಸಂಸಾರೊನು ನಡಪಾವೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗನೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಮಲ್ಪುನವು. ದೇವಭಾಸೆನ್ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಲ್ಪಾವುನವು ಧರ್ಮ ಭ್ರಷ್ಟತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಮೆರೆನ್ ವಿಚಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಡುಪಿ ಮಠೊಡ್ದು ಲೆಪ್ಪು ಬತ್ತ್ಂಡ್‌ಗೆ. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೂರು ಮಠೊಟ್ಟು ೪೦೦ ಮಂದಿ ವಿದ್ವತ್ ಪಂಡಿತೆರೆ ಸಮ್ಮುಖೊಡು ಮೇರ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲ್ಪಾವುನ ಉದ್ದೇಶ ದಾನೆಂದ್ ತನ್ನ ವಾದೊನು ಮಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್‌ಗೆ.
ರಮಾಬಾಯಿನ ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ
ಕಾರ್ಕಳಡೇ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲೆ ಜನನ ಐಟ್ ಕಡೆತ್ತ ಮಗಲೇ ರಮಾಬಾಯಿ. ಮೆರೆನ ಜನನ ೧೮೫೮ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ೨೩ನೆ ತಾರೀಕ್‌ಗ್. ಶಾಸ್ತಿçಲೆಗ್ ಆಶ್ರಮ ನಡಪಾವೆರೆ ಆವಂದೆ ದೇಶಾಂತರ ಪಿದಾಡ್ನಗ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಪ್ರಾಯಗೆ. ಅಲ್ತ್ಡ್ದ್ ಮೆರೆನ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಅಂಡ್. ರಮಾಬಾಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಬುಟ್ಟಿಡ್ ದೀದ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಅಕುಲು ಒಂಜೊAಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಉಂತೊದಿತ್ತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಅಲ್ಪ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಷೆಡ್ ವೇದೊಲೆನ್ ಪಾರಾಯಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಸರ‍್ದಿತ್ತಿ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಕೊರಿ ಕಾಸ್, ತಿನಸ್‌ಲೆಡ್ ಅಗಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ಅಮ್ಮೆರೆಡ್ದ್ ಅಪ್ಪೆಲಾ ಜೋಕುಲುಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ವೇದೊಲೆನ್ ಓದೆರೆ ಕಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಜೀವೊಡು ನಿತ್ರಾಣ ಆನೇಟ್ಟಲಾ ಅಕಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಇಂಚೆನೆ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ೧೮೬೪ಟ್ಟ್ ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ ಬೆಂಗಳೂರುಗು, ಅಲ್ತ್ಡ್ದ್ ದ್ವಾರಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಲ್ಪ ಉಂತಿಯೆರ್. ೧೮೭೪ಡ್ ತಿರುಪತಿಗ್ ಪೋಯಿನಪಗ ಕೈಟಿತ್ತಿ ಕಾಸ್ ಮಾತಾ ಕಾಲಿ ಅಂಡ್. ಇತ್ತಿನ ಒಂತೆ ಕಾಸ್‌ಲಾ ಕಲ್ವೆರೆ ಪಾಲ್ ಅಂಡ್. ಊರುರು ತರ‍್ಗೊಂದು ಕಾಡ್‌ಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕಂಡೆ ಕಿರೆಂಗ್‌ನ್ ತಿನೊಡಾಂಡ್‌ಗೆ. ಜಾತಿದ ದಿಸೆಡ್ದ್ ಮಾತಾ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಇಜ್ಜಿ. ನಟ್ಯೆರೆಗಾವಡ್, ತಿಕ್ಕಿನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆಗಾವಡ್ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಬುಡ್ಜಿ. ಉಂದತ್ತAದೆ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ತ್ದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಒಂಜಿ ದಿನ ಉನ್ಯರೆ ತಿನ್ಯರೆ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಂದಿ ದಿನ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತೆರ್ ಜೀವ ದೆತೊನೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೀರ್ಮಾನಲಾ ಮಲ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಅಂಡ ದೇವೆರೆ ದಯೊಟ್ಟು ಎಂಚನಾ ಒರಿಯೆರ್. ನಡತ್ ನಡತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರೊಂಡೆರ್ ಆಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನದಕುಲು ಅಲ್ಪ ಕುಲ್ಯರೆ ಬುಡ್ಜೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪಾಡಾರಿ ಬರ‍್ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಕೆ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರಿಯೆರ್. ಜೋಕುಲಾಯಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸೆ, ಕೃಷ್ಣಾಬಾಯಿ, ರಮಾಬಾಯಿ ಅನಾಥೆರಾಯಿರ್.
ರಮಾಬಾಯಿ ಬದ್‌ಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಧನೆ
ಬಂಜಿಗ್ ತಿನಿಯೆರೆ ದಾಂತೆ ನೀರೇ ರ‍್ದ್ ಕುಲ್ದಿನಲಾ ಉಂಡು. ಪಂಜಾಬುಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಶೀತ ತಡೆಯರಾವಂದೆ ರಮಾಬಾಯಿ ಪೊಯ್ಯೊಡು ಕುಲ್ಲುದು ಮೈಂದ್‌ದ ಪನಿಡ್ದ್ ಚಂಡಿ ಪೊಯೊಡ್ದು ಶೀತ ರ‍್ದ್ ಜೀವಮಾನ ಇಡೀ ರಮಾಬಾಯಿ ಕೆಪ್ಪಿ ಆವೊಡಾಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡೇ ಅಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣಾಬಾಯಿನ ಸಾವು. ಬದ್‌ಕ್‌ದ್ ಒರಿನ ರ‍್ವೆರೇ ಊರೂರು ತರ‍್ಗೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ್ ಸಂದರ್ಶನ ಮಲ್ತೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ಸಂಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ನಡತ್‌ದೇ ನಾಲ್ ಸಾರ ಮೈಲ್ ನಡತ್‌ದೇ ಊರಿಡೀ ತರ‍್ಗ್ದ್ ಕಡೆಕ್ ಕಲ್ಕತ್ತೊಗು ಎತ್ತಿಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತೊಡು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಬೆರೆಣೆರೆ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತೊಂದು ಪುರಾಣೊಲೆನ್ ಪಠಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಸ್‌ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಎಂಚಲಾ ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಮಾಬಾಯಿ ೧೮ ಸಾರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕೊಲೆನ್ ಬಾಯಿ ಪಾಠ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ರಮಾಬಾಯಿ ಬಿರ್ಸೆದಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪಂಡಿತೆರ್ ಅರೆನ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆನ್ಲಾ ಭಾರತ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಕಲ್ಯಾಣೊಗಾದ್ ಬೆನೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅರೆನ ದೃಡ ನಿರ್ಧಾರೊನು ತೂದು ಅಚ್ಚಿರ ಆಯೆರ್. ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅಗತ್ಯತೆದ ವಿಚಾರೊಡು ಏಪಲಾ ಧೈರ್ಯೊಡು ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು ಅರೆನ ಭಾಷಣ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಡ್ ಭಾಷಣೊಗು ಲೆಪ್ಪು ಬರೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ಆ ಸಂದರ್ಭೊಡು ರಮಾಬಾಯಿನ್ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತೊಡು ಕೆಲವು ಕ್ರೆöÊಸ್ತೆರೆನ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಬೇಟಿ ಆಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಾರಿ ಅಕಲ್ನ ಕೂಟೊಗು ಪೋಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಅಗಲ್ನ ನಡವಳಿ ಮಾತಾ ತೂದು ಆಚ್ಚಿರ ಆಯೆರ್. ಅಕುಲು ಕೊರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸತ್ಯವೇದೊನು ಅಂಚನೇ ದೀವೊಂಡೆರ್. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತç ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಓದುನಗ ಅರೆಗ್ ವಾ ಸಮಾಧಾನಲಾ ಆಯಿಜಿ. ದಾಯೆಪಂಡ ಐಟ್ಟ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆ ಬಗೆಟ್ ವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಲಾ ಇತ್ತ್ಜಿ. ಮದ್ರಾಸ್‌ಡ್ದ್ ಕಲ್ಕತ್ತೊಗು ಸುಮಾರ್ ೪೦೦೦ ಮೈಲ್ ನಡತೊಂದೇ ಬತ್ತಿನವು ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ ಸರಿತ್ತ ಒಣಸ್ ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದ್ ಸೀಕ್‌ಡ್ ಬರ‍್ದು ಅಣ್ಣೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸೆಲಾ ಮರಣ. ಎಲ್ಲಿಡೇ ಕಷ್ಟದ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಅನುಭವ ಅಂಡ್. ನೆಡ್ದ್ ಕಷ್ಟೊಡುಪ್ಪುನಕಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ಅಪಗೊಡ್ದಿಂಚಿಯೇ ಕಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ರಮಾಬಾಯಿನ ಸಂಸಾರ
೧೮೮೦ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಮೇದಾವಿ ಬಿಪಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ದಾಸ್ ಪನ್ಪಿನರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಅಸ್ಸಾಮುಡು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನಗ ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಷೆದ ಎಲ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಒಂಜಿ ಅರೆ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವು ಸತ್ಯವೇದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಲೂಕನ ಸುವಾರ್ತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿ ಮಿಶನರಿಲೆನ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಅಕಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಸೇವೆಲೆನ್ ತೂವೊಂದೇ ಇತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಇಂಚ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗೆಟ್ ತೆರಿವೊನ್ನವು ಕಂಡನಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಇತ್ತ್ಜಿ. ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೮೮೧ಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆಲಾ ಆಪುಂಡು. ಆ ಬಾಲೆಗ್ ಮನೋರಮೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಪೆರ್. ಕುಟುಂಬ ಇಂಚ ಸಂತೋಷೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಈ ಸಂತೋಷ ಎಚ್ಚ ದಿನ ನಡತ್‌ಜಿ ಕಾಲರಾ ಸೀಕ್‌ಡ್ ಕಂಡನಿ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್. ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಪೂನೆಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ೧೮೮೨ಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗಾದ್ ಆರ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವ್ವೇ ವರ್ಷ ‘ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ ನೀತಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕೊನು ಬರೆದ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸರಕಾರದ ಹಂಟರ್ ಸಮಿತಿಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗೆಟ್ ಸಲಹೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ರಮಾಬಾಯಿ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಪೆರ್. ಸ್ತಿçÃ ವೈದ್ಯೆರೆ ನೇಮಕ, ಪೊಂಜೊವುಲೆಗಾದ್ ಮರ್ದ್ದ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ದ ಏರ್ಪಾಡ್‌ಗ್ ಸಲಹೆ. ಬಾಲ ವಿಧವೆಲೆಗಾದ್ ದಾದಾಂಡಲಾ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆಶ್ರಮ ಕಟ್ಟಾವೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತದ ಪೊಜೊವುಲೇ ಪರವಾದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಹೆಚ್ಚದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೊಡು. ನೆಕ್ಕಾದ್ ವಿದೇಶೊಗು ಪೋವೊಡಾಂಡ ಕೈಟ್ ಕಾಸಿಜ್ಜಿ. ನೆಕ್ಕ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ‘ಸ್ರ್ರೀ ಧರ್ಮ ನೀತಿ’ ಮಾರಾಟೊಡು ಒಂತೆ ಸಹಾಯ ಆಂಡ್.
ರಮಾಬಾಯಿ ವಿದೇಶೊಡು
ರಮಾಬಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಗಲ್ ಮನೋರಮೆ ಕಲ್ಪೆರೆಗಾದ್ ೧೮೮೩ಟ್ಟ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯಿನ ಕನ್ಯಾಮಣಿನಕುಲು (ಸಿಸ್ಟರ್) ಮೊಕಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಂಡಿನೆಡ್ದ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಬೋಧನೆದ ಪ್ರಭಾವ ಬೊಕ್ಕಲಾ ರಮಾಬಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಗಲೆಡ್ ಅಂಡ್. . ಅಕುಲು ಸಮಾಜೊಡು ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಆದಿತ್ತಿನಕಲೆನ, ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡ್ದಿನಕಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ತೂದು ಹೆಚ್ಚ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರ್‌ಂಡ್. ಕ್ರಿಸ್ತಡ್ದ್ ಈ ಪೊಜೊವುಲೆನ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಉಂಡಾಯಿ ಬದಲಾವಣೆನ್ ತೂದು ಆ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಭಾರತದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಡ್ಲಾ ಉಂದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಕನವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬಿಯೆರ್. ಈ ಮಾತ ಪ್ರಭಾವೊಲೆಡ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಗಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಡ್‌ಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತೊಕ್ಕು ಸೇರಿಯೆರ್. ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಆಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೆನ್ ಸ್ವಂತ ರಕ್ಷಕೆ ಆದ್ ಸ್ವಿಕಾರ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್.
ರಮಾಬಾಯಿನ ಮರಣ
೧೯೨೧ ಮಗಲ್ ಜುಲೈ ೨೧ ನಿಧನ. ನೆಡ್ದ್ ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ಕ್ ರ‍್ಲಾ ಇಜ್ಜೆರ್. ದೇವೆರೇ ಎಂಕ್ ಮಾತಲಾ ಅತ್ತಂದೆ ಪೊಂಜೋವುಲೇ ಎನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಪಂಡ್ದ್ ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೫ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ರಮಾಬಾಯಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಬೈಬಲ್‌ದ ತರ್ಜುಮೆದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿನ್ ಮುದ್ರಣೊಡು ಕಡಪುಡಿನ ಆರ್ ಆಶ್ರಮದ ಸಮಸ್ತ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿ ಸುಂದರೀಬಾಯಿಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೆತ್ತೊನ್ರೆ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಯೆರ್. ದೇವರೆಡ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಜೆತ್ತಿನ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ಜೆತ್ತಿ ಪಜೆಡ್ದ್ ಲಕ್ಕಿನೇ ಇಜ್ಜಿ, ತಾನ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪೊಂಜೋವುಲೆ ತಾಣೊನೇ ಬುಡ್ದು ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರಿಯೆರ್. ಅರೆನ ‘ಮುಕ್ತಿ ಮಿಶನ್’ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅದ್ ಭಾರತೊಡೇ ಪುದರ್ ಮಲ್ತ್ದ್‌ಂಡ್. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಕಣ್ಣ್ ಒರೆಸುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ರಮಾಬಾಯಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಬುಡ್ದೇ ಬುಡ್ತುಜೆರ್. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಡಿತ್ತಿ  ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆ ಒಳಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಮದುಮಾಸ ತಿನ್ಪಿನವು, ಅಮಲ್‌ದೆನ್ ದೆತ್ತೊನ್ನೆಕ್ಕ್ಲಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಗುಲಾ ಸಂಬAಧ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೊಜಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಕ್ರೈಸ್ತೆರಾಯಿನಕುಲು ಪರ ಪುದರ್‌ನ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೊನ್ನವು ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೋಜಾವುಲೆಕ್ಕ ತನ್ನ ಪುದರ್‌ನ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೊನಂದೆ ಕಡೇ ಮುಟ್ಟಲಾ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡೇ ಲೋಕಡೊರ್ಮೆ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೆನ್ ತನ್ನ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಸೇರಾವೊನ್ನವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ. ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಜೀವ, ಸಂತ ಪೌಲೆ, ಸಂತ ಅಗಸ್ಟಿನ್, ಸಂತ ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಸಂತ ಲಾರೆನ್ಸ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್, ನಾರಾಯಣ ವಾಮನ ತಿಲಕ್, ಸಾಧುಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನಕಲೆಗ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಬದ್‌ಕ್. ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿಗ್‌ಲಾ ಉಂದುವೇ ಬದ್‌ಕ್. ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಎನ್ನ ಜೀವ, ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸ್, ಎನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವಲಾ ಅರೆನವೇ ಪಂಡ್ದ್ ತನನ್ ತಾನ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿನ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಗುಟ್ಟು.
ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು
ಬಂಗಾಳೊಡು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆದ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊಗಾದ್ ‘ಪಂಡಿತ್’ ಬೊಕ್ಕ ‘ಸರಸ್ವತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೧೯ಟ್ಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಾದ್ ‘ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್’ ಪದಇಕ, ಎಪ್ರಿಲ್ ೫ಕ್ಕ್ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಚರ್ಚ್(ಯು.ಎಸ್.ಎ.) ಬೊಕ್ಕ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರ್ಬದಾನಿ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುನ ದಿನ ಆದುಂಡು., ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಗತಿಗ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬, ೧೯೮೬ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬುಡುಗಡೆ. , ಮುಂಬೈಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಮಸ್ ರಸ್ತೆನ್ ನಾನಾ ಚೌಕ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪು ರಸ್ತೆಗ್ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ರಸ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್. ಕಾರ್ಕಳಡ್ ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಜಾಗೆದಲ್ಪ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ರಸ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್.
ಅಂಡೆ
ಒಂಜಿ ಮೈಟ್ ಮಾತ್ರ ಮುಚ್ಚಿದಿತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೆದುರುದ ಸಾಧನೊಗು ಅಂಡೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಗಲಸುನ
ಕಂಜಿಲೆಗ್ ಬಾಯಿಗ್ ಮರ್ದ್ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಮೈಪೆರೆ ಉಂದೆನ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಗಾದೆ
ಅಂಡೆದ ಬಾಯಿನ್ ಅಂಡಲಾ ಮುಚ್ಚೊಲಿ ದೊಂಡೆದ ಬಾಯಿನ್ ಮುಚ್ಚೆರೆ ಬಲ್ಲಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸತ್ಯವತಿ
ಸತ್ಯವತಿ ಮಹಾಭಾರತಡ್ ಮೀನ್‍ಗಾರನ ಮಗಳ್. ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನ ಬುಡೆದಿ. ಭೀಷ್ಮನ ಮಲ(ಸಾಂಕ್‌ದಿನ) ಅಪ್ಪೆ. ಶಂತನು ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯವತಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಆಣ್ ಜೋಕುಲು. ಮೋಕುಲು ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಬೊಕ್ಕ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ. ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯವತಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಮಹಾರಾಣಿಯಾದ್ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಮಹಾಭಾರತಡ್, ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ ಶಂತನು ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯವತಿನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ ತೀರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಆಯೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಸಿಂಹಾಸನ ಏರಿಯೆ, ಆಂಡ ಉಂದುವೇ ಪುದರ್‌ದ ಗಂಧರ್ವರ್ದ್ ಆಯೆ ಸೈಪೆ. ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋದೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆ. ಮಾತ ಅರಸುನಕುಲೆನ್ ಸೋಪಾದ್ ಇತ್ತೆ. ಸತ್ಯವತಿ ಮೀನ್‌ದಾಯನ ಮಗಳ್ ಆಯಿನೆರ್ದ್‌ದಾವರ ಅಲೆನ್ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಪುದರ್ ಯೋಜನಾಗಂಧಿ ಪಂಡ್‌‍ದ್ ಆಂಡ್. thumb|[[ವೇದವ್ಯಾಸ|ವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿ ಸತ್ಯವತಿನ ಮಗೆ, ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯೊನು ಬರೆತಿನಾರ್.]]
ಸುರುತ ಜೀವನ
ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಬರ್ಪುನ ದಾಶರಾಜಗ್ ಉಚ್ಚೈಶ್ರವಸ್ಸು ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಇಂಬ್ಯೆ ಬೆಸ್ತೆರೆನ ರಾಜೆ. ಒರ ಬೆಸ್ತೆರ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತ್‌ನಗ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಯಿನ್ ಅಕುಲು ಇಂಬ್ಯಗ್ ಒಪ್ಪಿಸಿಯೆರ್. ದುಂಬುಗು ಆ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿನಿ, ಸತ್ಯವತಿ, ಯೋಜನಗಂಧಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಲೆಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಯಲ್. ಪರಾಶರ ಮುನಿರ್ದ್ ಅಲೆಗ್ ತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾಯಿನ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಪನ್ಪುನ ಮಗೆ ಪುಟ್ಟಿಯೆ. ದುಂಬುಗು ಆಲ್ ಶಂತ ಚಕ್ರವರ್ತಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪಲ್.
ಕೆಡೆಂಜೊಲು
ಉಂದ್ ಬರ್ಸೊಗ್ ಚಂಡಿ ಅವಾಂತಿನಲೆಕೊ ನರಮಾನಿಲು ಪಾಡುನ ತಾರೆದ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಾರಿದ ಒಲಿಟ್ ಮಾಂತಿನ ಸೊತ್ತು.
ಸತ್ಯವತಿ
ಮದಿಮೆದ ಪ್ರಸ್ತಾವ
ಒಂಜಿ ದಿನ ಶಂತ ಮಹಾರಾಜೆ ಬೋಂಟೆಗ್ ಬತ್ತ್‌ನಾಯೆ ದಾಶರಾಜನ ಮಗಲ್ ಸತ್ಯವತಿನ್ ತೂದ್ ಮೋಕೆ ಉಂಡಾದ್ ಆಲೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪುನ ವಿಷಯನ್ ದಾಶರಾಜಗ್ ತೆರಿಪಾವೆ. ಆಂಡ ದಾಶರಾಜೆ ದುಂಬುಗು ಸತ್ಯವತಿನ ಗರ್ಭೊಡು ಪುಟ್ಟುನ ಪುತ್ರನ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪುನ ಪಾತೆರ ಕೊರ್ಂಡ ಮಾತ್ರ ಮಗಳೆನ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಕರಾರ್ ಪಾಡುವೆ. ಶಂತರಾಜೆ ಉಂದು ಸಮ್ಮತ ಅತ್ತಂದಿನ ವಿಸಯ ಆಂಡಲಾ ಅಯನ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಪೂರ ಸತ್ಯವತಿ ದಿಂಜಿದ್‌ ಪೋದ್ ಇತ್ತಲ್. ಉಂದೆರ್ದ್ ಶಂತರಾಜೆ ವ್ಯಾಕುಲೆ ಆದ್‌ ಇತ್ತೆ. ಈ ವಿಷಯ ಮಂತ್ರಿನ ಮೂಲಕ ತೆರಿಯೊಂದಿನ ಭೀಷ್ಮೆ ದಾಶರಾಜನಡೆಗ್ ಪೋದ್ ಸಂಧಾನ ನಡಪಾದ್, ಯಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆವಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾದೇ ಒರಿಪೆ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸತ್ಯವತಿನೊಟ್ಟುಗು ಆಯನ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಸಂತೋಷ ಆಯಿನ ಅಮ್ಮೆ ಮಗಕ್ಕ್ ಇಚ್ಛಾಮರಣಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪುಲ ಪನ್ಪುನ ವರನ್ ಕೊರ್ಪೆ. ದುಂಬುಗು ಭೀಷ್ಮ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯಗಾದ್ ಕಾಶೀರಾಜನ ಜೋಕುಲಾಯಿನ ಅಂಬೆ, ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯೆರೆನ್ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತೂಪೆ. ಆಂಡ ಅಂಬೆ ವಿಚಿತ್ರ ವೀರ್ಯನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಒಪ್ಪುಜಲ್. ಮಅದಿಮೆ ಆಪುಂಡ ನಿನನ್ ಪನ್ಪಲ್. ಅಪುಜಿ ಪನ್ಪೆ ಅಪಗ ಎನನ್ ಸಾಲ್ವರಾಜನಡೆಗ್ ಕಡಪುಡುದು ಕೊರಪುನಂಚ ಕೇನುವಲ್, ಅಂಚನೆ ಆಯೆ ಕಢಪುಡುದು ಕೊರ್ಪೆ. ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯಗ್ ಸಂತಾನ ಇಜ್ಜಂಡ್. ಆಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ವಂಶ ಉಂತುದ್ ಪೋಪುನ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಪಗ ಸತ್ಯವತಿ ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂತಾನಗಾದ್ ಸೇರಿಯೆರೆ ಭೀಷ್ಮನ್ ಪ್ರೇರಿಪಿಸಾಂಡಲಾ ಭೀಷ್ಮ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಒಪ್ಪುಜೆ. ಅಂಚಾದ್ ಸತ್ಯವತಿ ಭೀಷ್ಮನ ಸೂಚನೆದ ಮಿತ್ತ್‌ಗ್ ವ್ಯಾಸ ಋಷಿನ್ ಬರಮಲ್ತೊಂದು ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯೆರೆಗ್‌ ಸಂತಾನೊನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿಯೆರೆ ಕೇಂಡೊಂಡಲ್.
ಕೆಡೆಂಜೊಲು
ಗಳಸುನ
ಕಂಡೊಡು, ತೋಟೊಡು ಬೆನ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಮರಿಯಾಲಡ್ ಬೊಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸತ್ಯವತಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಕೇಂಕನ್
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಕನ್ನಡದ್ ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ red spurfowl (ಗ್ಯಾಲೋಪೆರ್ಡಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪೇಡೀಷಿಯಾ) ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ spur ಪಂಡ ಅರ್ವಾಯಿ. (ಪೂಂಜೆ ಕೋರಿದ ಕಾರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಜೂಂಪೆದ ಮುಳ್ಳು). ಆಣ್ ಕೇಂಕನ್‌ದ ಕಾರ್‌ಡ್ ಇಂಚಿನ ನಾಲ್ ಮುಳ್ಳು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಪಕ್ಕಿದ ಕಾರ್ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಳ್ಳು ಇತ್ತಿನೆರ್ದ್ ಆ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.
ಜಾತಿಲು
ಈ ಪಕ್ಕಿಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆತ ಜಾತಿ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜೆತ ಸುಯಿಟ್ ಚುಕ್ಕಿ ಇತ್ತುದ್ ರಂಗ್ ರಂಗ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಆಯಿನ್ Painted Spurfowl (ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ) ಪಂದ್ ಇಂಗಿಷ್‌ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನಮ್ಮಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಪಕ್ಕಿದ ರಂಗ್ ಮಂಜಲ್ ಬೆರೆಕೆ ಆಯಿನ ಚೂರು ಕೆಂಪು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್‌ಲಾ ಕೆಂಪು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ತ ಸುತ್ತ ಕೆಂಪು ಇತ್ತಿನೆರ್ದಾವರ ತುಳುಟು ಕೇಂಕನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ತೂಯರೇ
ತೂಯರೇ ಲಾಕಿಲೆಕ ತೋಜುನ ಕೇಂಕನ್ ಕೋರಿರ್ದ್ ಒಂತೆ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಮನುಷ್ಯನ್ ಘಳಿಗೆಲಾ ತೂದ್ ಉಂತುಜಿ. ನರಮನಿ ಬರ್ಪುನ ಚೂರು ಸುಳಿ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಕೇಂಕನ್ ಅಲ್ಪ ಉಂತಾದೆ ರಪಕ್ಕ ಬಲ್ಲೆಗ್ ಅತ್ತುಂಡ ಪುದೆಲ್ಗ್ ನೂರುಂಡು. ಕಾಂಡೆ-ಬೊಕ್ಕ ಬೈಯ್ಯದ ಪೊರ್ತುಗು ..ಕ್ಕೆಕ್ಕೆರೆಕ್ಕೆರೆ ಕ್ರೆಕ್.. ಪಂದ್ ಜೋರು ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವರಟ್ ಬುಲಿಪುವ.
ಇಪ್ಪುನು
ಕೇಂಕಣ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನಾಲೈನ್ ಗುಂಪಾದ್ ಒಟ್ಟುಗೇ ಇಪ್ಪುವ. ಉಂದು ಅಪರೂಪೊಗು ರಾಪುನಾಂಡಲಾ ನೆಲಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನನೇ ಎಚ್ಚ. ಪಕ್ಕಿದ ಕೆಬಿ ಬಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಅತ್ತಂದೆ ಬಲಿಪುನೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಒವ್ವಾಂಡಲಾ ಪ್ರಾಣಿಲು ನೆಕ್ಕ್ ಎದುರು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಸಬ್ದ ಮಲ್ಪಂದೆ ದೆಂಗ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲುವ.
ತೆನಸ್
ಬಿಜಕ್ರೆ ಒಕ್ಕುದು ಪುರಿ, ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟ, ಕಾಳು, ಬೀಜ, ಬಾರ್, ಚಿಗುರ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಬದುಕುನ ಕೇಂಕನ್‍ನ್ ಮುಂಗುಲಿ, ಕುದ್ಕೆ, ಅಲ್ಪುಚ್ಚೆ ಪತ್ತುದು ತಿನ್ಪ. ಅಂಚಾದ್ ಅಯಿಕ್ ನೆಕ್ಕುಲು ಮಲ್ಲ ಶತ್ರುಲು. ಮನುಷ್ಯೆರ್ಲಾ ಬಲೆ ಪಾಡ್ದ್ ಅತ್ತುಂಡ ಗಾಂತ್ ದೀದ್ ಪತ್ತುದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪಕ್ಕಿಲು
ಕಾಂಗೊ
ಉಂದೊಂಜಿ ಪಾತ್ರೊ. ಕಾಂಗೊ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಾವಂಗ/ಕವಂಗ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊ ಒಂಜಿ ನಮೂನೆದ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭ ನಡಪುನವುಲು ಸಾರ್, ಕಜಿಪು, ಪಾಯಿಸ ಬಲಸಿಯೆರೆ ಗಲಸುನ ಪಾತ್ರೊ. ಉಂದೆನ್ ಚೆಂಬು, ಸ್ಟೀಲ್, ಅಲೂಮೀನಿಯಂ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಲೋಹೊಲೆರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣ
ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣ ಒರ್ತಿ ತುಳು ಸಾಹಿತಿ. ಸುರುತ ತುಳು ಶಿಶು ಸಾಹಿತಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನಾರ್
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ
ಮೆರ್ ೧೫-೯-೧೯೩೫ ಇಸವಿಡ್ ಕೆ ನಾರಾಯಣ ಬಾಬು ಬೊಕ್ಕ ರಾಧಾಬಾಯಿ ದಂಪತಿಲೆನ ೮ ಜನೊ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಮೂಜಿನೆದಾರಾದ್  ಕೊರಜ್ಜಿ ಮನೆತನೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ನಾರಾಯಣ ಬಾಬು ಕಲಾ ಪೋಷಕೆರಾದಿತ್ತಿನಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ರಾಧಾಬಾಯಿ ಜನಪದೊ ಗಾಯಕಿ. ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣ ಸುರುತ ತುಳು ಶಿಶು ಸಾಹಿತಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣೆರ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಚನೆ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಕುಡ್ಲದ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಾರ್ಕ್ ಪಡೆದ್ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣೊ ಮುಗಿತೆರ್. ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣೆರ್ ಎಲ್ಯೊ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಡು ತೆಗುರೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ ಅರೆನ ವಿದ್ಯಾಭಾದಸೊನು ಅಡೆಗೆ ಉಂತಾದ್ ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣಗ್ ೧೯೫೪ ಡ್ ಅರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಗುಣೊತ ಆಣನ್ ತೂದು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಸಾಂಸರಿಕ ಜೀವನೊ
೧೯೫೪ ಡ್ ಕಮಲಾಕ್ಷ ಜೆ ಸುವರ್ಣೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸಾರ ಜವಾದ್ಬಾರಿನ್ ತುಂಬೊಂದು ದೂರದ ಊರಾಯಿನ ಮುಂಬಯಿಗ್ ಪೋದು ನೆಲೆ ಆಪೆರ್. ಪೊರ್ಲ ಜೀವನೊಡು ಬರವು ಕಲ್ಪುನ ಆಸೆ ತೆಗುರುಂಡು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತೊಡು ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣೊ ಪಡೆಪೆರ್. ೨೪ ವರ್ಷದ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನೊಡುಪ್ಪುನಗ ಕಮಲಾಕ್ಷ ಸುವರ್ಣೆರ್ ಅಕಾಲಿಕವಾದ್ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್. ಕಂಡನಿನ ಮರಣೊಡ್ದಾತ್ರ ಕಂಗಾಲಾಯಿನ ಪ್ರಮೋದಾ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ತುಂಬೊಂದು ಪಿರ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ ಸೇರುವೆರ್. ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ತುಂಬೊಂದಿನ ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ .ಸುವರ್ಣ ಎಂ.ವಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಬೇಲೆಗ್ ಸೇರುವೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಡೆ ಎಡ್ಡೆ ವಾಗ್ಮಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಗು ಭಾಷಾಣಗಾರ್ತಿಯಾದ್, ನಿರ್ವಾಹಕಿಯಾದ್ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗ್ ಬೆರಿತಾಂಗಾದ್ ಉಂತಿನ ತುಳು ಸಂಘಟನೆ ಆಯಿನ ತುಳುಕೂಟ(ರಿ)ಕುಡ್ಲದ ಮುಖಾಂತರ ಪೂಮಾಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಕವನ ಸಂಕಲನ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಗು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪದರಂಗಿತ ,ಮೂಜನೆ ಕವನ ಸಂಕಲನ "ತಾಟಿ ತೆಂಬರೆ" ಉಂದು ೫೦ ಶಿಶು ಗೀತೆಲು ಇತ್ತಿನ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದುಂಡು. ಪ್ರಮೋದಾ ಕೆ ಸುವರ್ಣೆರೆನ ನಾಲನೆದ ಕೃತಿ "ಕತೆ ಆಯೆರ್ ಪೊಣ್ಣುಲೈವೆರ್" ಉಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರೆಗ್ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ರೋಗ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿದ ಕೊರತೆಡ್ದಾತ್ರ ಬರೆಪುನ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.ಮೆರೆನ ಈ ಕೃತಿನ್ ಮೆರೆನ ಸುರುತ ಮಗಳ್ ಕ್ಷಮಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
alt=ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅರೆನ ದಸ್ಕತ್ತುದ ಮಾದರಿ|thumb|ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅರೆನ ದಸ್ಕತ್ತುದ ಮಾದರಿ
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ (ಜನನ: ೧೯೧೦ – ಮರಣ: ೧೯೯೫) ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ ಪುರಸ್ಕೃತೆರಾಯಿನ ಭಾರತ ದೇಸೊದ, ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅರೆನ ಆಪ್ತೆರ್ ಅರೆನ್ ಚಂದ್ರ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರೊಲು, ಅಯಿಕುಲೆನ ಗುರುತ್ವದ ದಿಣ್ಣೊಗು ಕುಸಿದ್ ಅನಂತ ಸಾಂದ್ರತೆದ ಆಕಾಶಕಾಯೊಲಾಪಿನ  ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ಆರ್ ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದ ಲೋಕೊಗು ತೋಜಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್.
ಬಾಲ ಪ್ರತಿಭೆ' ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಪೂರ್ವದ ಅಖಂಡ ಭಾರತದ ಲಾಹೋರು  ಪೇಂಟೆಡು (ಇತ್ತೆದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ) ಒಂಜಿ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಣೆರೆನ  ಕುಟುಮೊಡು ಸಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ ಅಯ್ಯರ್ ಬೊಕ ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ದಂಪತಿಲೆನ ಸುರುತ ಮಗೆಯಾದ್  ೧೯- ೧೦- ೧೯೧೦ ದಾನಿ  ಪುಟಿಯೆರ್.‍  ಅರೆನ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಪುದರುನೆ (ಚಂದ್ರಶೇಖರ) ಅರೆಗ್  ದೀಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಎಲ್ಲಿಡೇ  ವಿಶೇಷ ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿದ  ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ  ಇಂದದ್  ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ್ ಬುಳೆವೊಂದು  ಮಲ್ಲೆ ಆಯೆರ್.
ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅರೆಗು  ತಮಿಳು  ಕಲ್ಪಾಯೆರು, ಅಮ್ಮೆರು ಇಂಗ್ಲೀಷು  ಬೊಕ  ಗಣಿತ ಕಲ್ಪಾಯೆರು.
ಅರೆನವು  ಬುದ್ದಿವಂತೆರೆನ  ಕುಟುಮ:   ತಂನ ಅಪ್ಪೆ ಮಲ್ಲ ಬೌದ್ದಿಕ  ಸಾಧನೆದ  ಪೊಂಜೋವು ಇಂದ್ ಆರ್‍  ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್‍. ಅರೆನ ಮಾಮೆರ್‍ ಆದಿತ್ತಿನ  ಡಾ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್(ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟ ರಾಮನ್: 1888-1970) ಆರುಲಾ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಪಡೆಯಿನಾರ್‍ (1930), ರಾಮನ್  ಎಫೆಕ್ಟ ದಂಚಿನ  ಮಲ್ಲ ಸಂಶೋಧನೆ  ಮಲ್ತ್ ದ್  ಪುಗರತೆ  ಪಡೆಯಿನಾರ್‍.
ಹೈಸ್ಕೂಲು ಪಾಸಾಯಿನ ಬೊಕ ಆರ್‍ ಮದ್ರಾಸುದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಗು  ಸೇರಿಯೆರ್.‍ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಆನರ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆನಗಲಾ ಗಣಿತೊಗು ಒತ್ತು ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೩೦ಡು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ) ಪದವಿ ಪಡೆದ್ ಆರ್‍  ಇಂಗ್ಲೇಂಡುಗು   ಪೋದು  ಕೇಂಬ್ರಿಜ್  ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ  ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿಗ್  ಸೇರಿಯೆರ್. ೧೯೩೧ ಡುದು ೧೯೩೪ ಮುಟ್ಟ ಆರ್‍  ಜರ್ಮನಿ,  ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್,  ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಬೊಕ  ರಶಿಯಾದ  ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ  ಒಟ್ಟುಗು  ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
1937 ‍ಡು   ಸ್ವ ದೇಶೊಗು  ಬತ್ತ್ ದ್  ಲಲಿತಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ   ಇನ್ಪಿನರೆನ್ ಮದ್ರಾಸುಡು  ಮದುಮೆ ಯಾಯೆರ್. ಮದುಮೆಯಾದ್  ದಂಪತಿಲು  ಅಮೇರಿಕೊಡು  ನೆಲೆಯಾಯೆರ್.
ವಿದ್ಯಾ ಜೀವನ
ಆರ್‍   ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಡು ಸಂಶೋಧಕೆರ್  ಆದಿಪ್ಪುನಗ   “ಚಂದ್ರಶೇಖರ  ಮಿತಿ” (ಚಂದ್ರಶೇಖರ  ಲಿಮಿಟ್) ಇನ್ಪಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನೆನ್  ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ  ಅದಗ ಅರೆನ ಜೊತೆತಕುಲು  ಅರೆನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನ್  ನಂಬಿಜೆರ್,  ಅಯಿಕ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಬಿಲೆ  ಕೊರ್ಜೆರ್.
ಆಂಡಾ ೩೦ ವರ್ಷ ಕರಿನ ಬೊಕ ೧೯೬೬ ಇಸವಿಡು ಗಣಕ-ಯಂತ್ರೊಲು (ಕಂಪ್ಯೂಟರುಲು) ಬತ್ತಿ ಬೊಕ ನಡತಿನ ಸಂಶೋಧನೆಲು,  ಜಲಜನಕ  ಬಾಂಬುದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ವಿಷಯೊಲು, ಚಂದ್ರಶೇಖರೆರೆನ ಆನಿ ತೆರಿಪಾಯಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ತೀರ್ಮಾನೊಲೆಗ್ ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರಿಯಾ,  ಅಂಚನೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರೆರೆನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರೊಡು ೧೯೭೨ನೆ ಇಸವಿಡು ನಾಡ್ ಪತ್ತಿನ  ಆಕಾಶದ ಕಪ್ಪು ಒಟ್ಟೆಲೆನ  (ಬ್ಲಾಕ್ ಹೋಲ್ಸ್) ಮಾಹಿತಿಲುಲಾ ಅರೆನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲೆಗ್  ಮರಿಯಾದೆ ಕೊರುಂಡು. ಅರೆನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಲು  ಆಕಾಶ ಕಾಯೊಲೆಡು  ಸೂಪರ್‍ ನೋವಾ, ನ್ಯೂಟ್ರನ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲು  ಬೊಕ  ಕಪ್ಪು ಒಟ್ಟೆಲೆನ್ ಅರ್ಥ  ಮಲ್ತೊಣರೆ ಉಪಕಾರಿಯಾತ.
ಅಮೇರಿಕಾ ನಿವಾಸಿ
1937ನೆ ಇಸವಿಡು ಚಂದ್ರಶೇಖರೆರ್‍ ಅಮೇರಿಕಾಗ್ ಪೋದ್ ಶಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು ಬೇಲೆಗು ಸೇರಿಯೆರು. ರಡ್ಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರದ ಸಮಯೊಡು ಲಾಸ್ ಅಲಮೋಸುಡು  ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‍ ಬಾಂಬು ಮಲ್ಪುನ ಮನ್ಹಟನ್ ಯೋಜನೆ (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟು)ಗು ಲೆತ್ತೆರ್.‍  ಆಂಡಾ, ಮೆರೆಗ್ ಆ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಭದ್ರತಾ ತೀರ್ಮಣೆ (ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕ್ಲಿಯೆರೆನ್ಸ್) ತಿಕ್ಕರೆ ತಡವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಅರೆಗ್ ಅಣುಬಾಂಬು ಯೋಜನೆಡ್  ಸೇರ್ದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಆರ್‍ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತುದು  ಯುದ್ಧೊಗು ಬೊಡಾಯಿನ ಉಪಯುಕ್ತ  ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಸೇವೆನು ಕೊರಿಯೆರು. ಅಮೆರಿಕೊ (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊ – ಯು. ಎಸ್. ಎ) ಗು  ಬತ್ತ್ ದ್ ನೆಲೆಯಾದ್ ೧೬ ವರ್ಷ ಆಯಿನ ಬೊಕ 1953 ನೆಯ ಇಸವಿಡು ಅರೆಗು  ಆ ದೇಶದ  ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುನು (ಸಿಟಿಜನ್ ಶಿಪ್) ಕೊರಿಯೆರು
ಮರಣ
ಅಂಚನೆ ಆರ್‍ ತಂನ  85ನೆ  ಪ್ರಾಯೊಡು,  ಆಗಸ್ಟ್  21, 1995 ಇಸವಿದಾನಿ  ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊದ   ಇಲ್ಲಿನೋಯಿಸ್ ರಾಜ್ಯದ   ಶಿಕಾಗೊ ನಗರೊಡು ತೀರ್ದು ಪೋಯೆರು. ಅಮೆರಿಕೊ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ತ್ ಅರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಗೌರವ ಇತ್ತ್ಂಡು. ಅರೆನ ಪಾತೆರೊಡೆ ಕೇನುನಾಂಡ: “ಎಂಕ್ ಅಮೇರಿಕೊಡು ಒಂಜಿ ಅನುಕೂಲ ಉಂಡು. ದಾದ ಇನ್ನಗ  ಮುಲ್ಪ ದಿಂಜ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍ ಉಂಡು. ಏರ್ಲಾ ಎಂಕ್ ಉಪದ್ರ  ಮಲ್ಪುಜೆರು”
ಉಲ್ಲೇಕೊ
೧.https://en.wikipedia.org/wiki/Subrahmanyan_Chandrasekhar
೩.http://www.notablebiographies.com/Ch-Co/Chandrasekhar-Subrahmanyan.html
೪.https://www.famousscientists.org/subrahmanyan-chandrasekhar/
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ಮುಟ್ಟಿ
ಮಣ್ಣ್‌ತ ನೆಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ ಬೊಡತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನವು
ರೂಪೊ
ಮುಟ್ಟಿ ಒಂಜಿ ಆಚಾರಿ ಸುತ್ಯೆದಂಚ. ಸುತ್ಯೆ ಎಲ್ಯೆ. ಮುಟ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪತ್ತ್ ಅಂಗಿಲೊದಾತ್ ಅಗೆಲೊ, ಆತೇ ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಪಿದಾಯಿಕೊಂಡಿ
ಪೊಲಿಮಣೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಹಿಡಿಂಬಿ
ಹಿಡಿಂಬಿ/ಹಿಡಿಂಬೆ ಭೀಮನ ಬುಡೆದಿ. ಘಟೋತ್ಕಚೆ ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬೆಯೆರೆನ ಮಗೆ. ಮೋಲೆಗ್ ಪಲ್ಲವಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬಿನ ಕತೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಹಿಡಿಂಬಿ ರಕ್ಕಸೆ ಹಿಡಿಂಬಾಸುರನ ತಂಗಡಿ. ಪಾಂಡವೆರೆನ ವನವಾಸ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಚಿತ್ರಕೂಟಡ್‍ ಉಪ್ಪುನಗ ಭೀಮನ್ ತೂದ್‍ ಹಿಡಿಂಬೆ ಆಕರ್ಷಿತಲಾಪಲ್‌. ಭೀಮನ್‌ ತೂದ್‍ ಹಿಡಿಂಬೆ ಪೊರ್ಲುದ ಪೊಣ್ಣನ ವೇಷೊಡ್, ಆಯನ್‌ ಮೋಹಿಸಬಲ್. ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬೆಗ್ ಘಟೋತ್ಕಚ ಪನ್ಪುನ ಮಗೆ ಪುಟ್ಟುವೆ.
ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬಿ ವಿವಾಹ
ಹಿಡಿಂಬಾಸುರನ್ ಕೆರ್‌ನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುಂತಿ ಭೀಮಡ ಹಿಡಿಂಬಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪುನಂಚ ಆದೇಶ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ್ ಬುಡುದು ಪೋಪುನ ಷರತ್ತ್‌ಗ್ ಭೀಮೆ ಪಾಡುವೆ, ಆಯಿಕ್ಕ್‌ ಹಿಡಿಂಬಿ ಒತ್ತೊಂಡಲ್. ಹಿಡಿಂಬಿ ಭೀಮನ ಷರತ್ತಿಗ್ ಒತ್ತೊಂದು ಆಯನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪಲ್. ಒಂದು ವರ್ಸೊದುಲಯಿ, ಹಿಡಿಂಬಿ ಒರಿ ಮಗಕ್ಕ್ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ಪಲ್. ಅಯನ ತರೆ ಕರತ್ತ ಲೆಕ ಇತ್ತ್‌ನೆರ್ದ್‌ ಅಕುಲು ಅಯಾಗ್ ಘಟೋತ್ಕಚಾ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಘಟೋತ್ಕಚಾ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧೊಡು ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ಹಿಡಿಂಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಭೀಮನ ನಡುತ್ತ ಹೋರಾಟ ಹೆಟೌಡಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. "ಹೆಟೌಡಾ" ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಹಿಡಿಂಬೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುದರ್ ದೀದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್‌. ಭುಟನ್ದೇವಿ ಮಂದಿರೊಡು ಹಿಡಿಂಬೆನ್ ಭುಟನ್ದೇವಿ ಪಂಡ್‌ದ್‍ ಪೂಜಿಸವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮನಾಲಿಡ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಹಿಡಿಂಬೆ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ರಥೊಕುಲು, ಪಜ್ಜೆಗುರುತುಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಲೆನ್‌ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಪಗೋಡಾ ಆಕಾರದ ಮರತ್ತ ದೇವಾಲಯ ಅಯಿತ್ತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿನ ಕೆತ್ತ್‌ನ ಮರತ್ತ ಬಾಕಿಲುಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರತ್ತ ಶಿಖಾರೊಲೆನ್ ೫೦೦ ವರ್ಸೊಲೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಪಂಡ ಆತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದವು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಲಾಕೃತಿದ ಕೆತ್ತನೆಗಾರೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯನ ಕೈಕುಲೆನ್ ಕತ್ತೆರಿತೊಂದೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಅಯೆ ಅಂಚಿನ ಸುಂದರವಾಯಿನ ಕೃತಿನ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಓಲುಲಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್‍ಜೆ. ಉಂದು ದಿಯೋದರ್ ಕಾಡ್‌ದ ನಡುಟ್ಟು ಉಂಡು.
ಪರ್ಬೊಲು
ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ ದಸರಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಯೆರೆ ಕುಲ್ಲು ಪಟ್ಟಣೊಗು ಪ್ರಯಾಣಿಸವೊಲಿ. ಅಲ್ಪ ಹಿಡಿಂಬೆನ ರಥ ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆದ ಇಡೆರ್ದ್ ದೇವೆರೆನ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್‌. ರಘುನಾಥ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ರಥೊನು ಬೆಂಗಾವಲು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಏಳ್ ದಿನೊಕುಲೆನ ಉತ್ಸವದ ಕಡೆಟ್ಟ್, "ಲಂಕಾ ದಹನ್" ದಿನತ್ತಾನಿ, ಹಿಡಿಂಬೆನ ತ್ಯಾಗೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಘಟೋತ್ಕಚೆ ಕೈತಲ್‌ದ ಬಂಜಾರ್ ಗ್ರಾಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಿರಾಜ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವೆರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್..
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ]ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರೊಲು ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತ [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧]
ದಾವನೆ
ದಾನೆ ಅತ್ಂಡ ದಾವನೆ ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಲೆಪ್ಪುನ ಉಂದೆನ್ ಲೇಸ್‌ದ ಅಟಿಲ್‌ದವುಲು ಉನುಪ್ಪು/ನುಪ್ಪು, ಕಜಿಪುನು ಅಡಿಪತ್ತಂತಿಲೆಕ ಮಗ್‌ರ್‌ಪಿಯರೆ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನಮೂನೆದ ಕೈಲ್.
ರೂಪೊ
ನೆಕ್ಕ್ ಉದ್ದ ಕೈ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪುಡೆಟ್ಟ್ ಉರುಂಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ಚೌಕುಲಿತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಕಂಗ್‌ದ ಸಲಕೆ,ತಾರಿ,ತಾರೆದ ತಲಕೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮಡು
ಉಂದು ಮರನ್ ಕಡ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕೊಡಲಿ, ಕೊಡರಿ,ಕುಡರಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ರೂಪೊ
ಕರಗಬೊತ್ತ್ ಮಾಂತಿನ ಬಾಯಿ ಇತ್ತಿನವು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಪುರುಂಗುಪುಚ್ಚೆ
ಪುರುಂಗುಪುಚ್ಚೆ ಪಂಡಾ ಮುಂಗುಲಿದ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ. ತೂವರೆ ಒಂತೆ ಬೆರು ಲೆಕನೇ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ನೆತ್ತ ಪುದರ್'ದೊಟ್ಟುಗು ಪುಚ್ಚೆ ಪಂದ್ ಇತ್ತುಂಡಲ ಉಂದು ಪುಚ್ಚೆದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ಮುರ್ಗ ಅತ್ತ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್'ಡ್ ಉಂದೆನ್ Malabar large-spotted civet (Viverra civettina)ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡ ಪುದರ್ ಪುನುಗುಬೆಕ್ಕು.
ತೂಯೆರೆ
ಬೊನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ದೊಟ್ಟುಗು ಮೈಟ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬೀಲೊಡು ಕಪ್ಪುದ ಪಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ರಾತ್ರಿ ತಿರ್ಗುನ ಜೀವಿ.
ಪುರುಂಗು ನೆಯಿ
ಪರಿಮಳ ಪಸರುನ ಗ್ರಂಥಿ ನೆತ್ತ ಜನನಾಂಗದಲ್ಪ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ಪುರುಂಗು ನೆಯಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಅವು ತಿಗತ್ತ ನೈತಂಚ ಉಪ್ಪ್ಪುನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ನೆಯಿ. ಐನ್ ಉಂದು ಅಪಗಪಗ ಬಿಡ್ಗೊಡೆ ಮಲ್ಪು೦ಡು. ಅವೆನ್ ತಾನ್ ಒಲ್ಪ ಬೈದೆ ಪನ್ಪುನ ಗಡಿ ತೆರಿಯೊನರೇ ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪು೦ಡು. ಈ ಪರಿಮಳದ ದ್ರವ್ಯನ್ ಸೆಂಟ್ ಮಲ್ಪರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಐಕ್ ಬಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 64 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೂಕುಲೆನ ಪರಿಮಳ ಈ ದೃವ್ಯಡ್ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.
ಶಾಸನೊಡು
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯೆ ಪನ್ಪುನ ರಾಜೆ 1517ನೇ ಇಸವಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸಹಸ್ರ ಬಂಗಾರ್ದ ನಾಣ್ಯಲೆನ್ ಮುಡಿಪು ದೀದ್ ಪುನುಗು ದ್ರವ್ಯನ್ ವಾರಗ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಭಟ್ರೆನಕ್ಳು ದೇವೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಪೂಜೋಡ್ ಪನ್ಪುನ ಕಾನೂನು ಮಲ್ತ್ ದಿತ್ತಿನ ವಿಷಯ ಶಾಸನೊಡು ಉಂಡು.
ಇಪ್ಪುನು
ಜನಮಾನಿ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಬರಂದಿನ ಉಂದು ಎಚ್ಚಾದ್ ಕಾಡ್ ಡೇ ಪುದೆಲ್ಡ್, ನೆಲತ್ತ ಒಟ್ಟೆಡ್ ಇಜ್ಜಿಡ ಕಲ್ಲುದ ಮಾಟೆಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ತೆನಸ್
ಉಂದು ಕೆಲವು ಕಾಯಿ, ಬೀಜ, ಚಿಗುರು, ಮರತ್ತ ಚೋಲಿ, ಪರ್೦ದೊಟ್ಟುಗು ಎಲಿ, ಪಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚು, ಎಲ್ಯ ಪಕ್ಕಿ, ತೆತ್ತಿಲೆನ್ ಪೂರ ತಿಂದ್ ಬದುಕುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ರಾತ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಗೆಲ್ಡ್ ಕಣ್ಣು ಸೋಕ್ ತೋಜುಂಡು. ದಾಲಾ ತಿನರೆ ನಾಡೊಂದು ಮರಕ್ಕ್ ಮಿತರುನಾಂಡಲಾ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನೇ ಜಾಸ್ತಿ.
ಕಾಪಿ ಮಲ್ಪುನು
ನೆತ್ತ ಪರಿಮಳದ ದ್ರವ್ಯ, ಉಣ್ಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಮೊಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಜನ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಮಾಸೊನ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ನೆತ್ತ ಸಂತಾನಲಾ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊಡು ಅಳಿಯೊಂದು ಬೈದುಂಡ್. ಉಂದು ಎಡ್ಡೆಡ್ದೆ ಕಾಪಿ ಬೀಜಲೆನ್ ತಿನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಅವು ಸರಿಯಾದ್ ಬಂಜಿಡ್ ಕರವುಜಿ.. ಅವು ತಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿತ್ತಿನ ವಿಷೋತ್ತ ಅಂಶ ಪೋಪುಂಡು. . ಅಂಚಾದ್ ಅವು ತಿಂದುದ್ ಉರ್ಚಿನ ಬಿಟ್ಟೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತುದು ಪಿರ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚ ತಯಾರಾಯಿನ ಕಾಪಿ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ. ಈ ಕಾಪಿ ಪೊಡಿಕ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಎಚ್ಚ ಕ್ರಯ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಪಿಜಿ ನೂದು ಗ್ರಾಂ. ಗು 12 ಸಾರ ರೂಪಾಯಿ ಕ್ರಯ ಉಂಡು. ಅಯಿಕ್ ಕೊಪಿ ಲೂವಾಕ ಕಾಫಿ (Kopi Luwak Coffee) ಪಂದ್ ಪುದರುಂಡು.
ಸುಭದ್ರೆ
ಸುಭದ್ರೆ ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಸುಭದ್ರೆ ವಸುದೇವನ ಮಗಳ್ ವಸುದೇವೆ ಕಂಸನ ಕರ್ಪಿಲ್ಲ್‌ಡ್ದ್  ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ರೋಹಿಣಿದೇವಿನ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟುವಲ್.ಅಂಚಾದ್. ಕೃಷ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಬಲರಾಮನ ತಂಗಡಿಯಾಪಲ್. ಸುಭದ್ರೆ ಅರ್ಜುನನ್ ಮೋಕೆಗ್ ತಿಕ್ಕ್ ದ್ ಮದಿಮೆಯಾಪಲ್. ಸುಭದ್ರೆ ಅಭಿಮನ್ಯುನ ಅಪ್ಪೆ..
ಮದಿಮೆದ ತಯಾರಿ
ಸುಭದ್ರೆ ಮದಿಮೆದ ಪ್ರಾಯೊಗು ಬನ್ನಗ ಬಲರಾಮ ತನ್ನ ಮೋಕೆದ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದಿತ್ತಿನ ದುರ್ಯೋಧನಗ್ ಸುಭದ್ರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಆಂಡ ಅರ್ಜುನ ಬೊಕ್ಕ ಸುಭದ್ರೆ ಒರಿಯಕ್ಕೊರಿ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ತೆರಿದಿತ್ತಿನ ಕೃಷ್ಣೆ ಅರ್ಜುನಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ. ದುರ್ಯೋಧನನೊಟ್ಟಿಗೆ ಆಪಿನ ಮದಿಮೆನ್  ತಪ್ಪಾಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಪೂಜೆ
ಹಿಂದೂಲೆನ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗೊಲು ಸುಭದ್ರೆನ್ ಯೋಗಮಯ ದೇವತೆ ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪೂಜಿ ಪಡೆಪಿನ ಮೂಜಿ ದೇವತೆಲೆಡ್ ಸುಭದ್ರೆಲ ಒಂಜಿ. . ಇದಲ್ಲದೆ ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತ್‌ದ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಸುಭದ್ರೆನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಿತಿಲ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರೊಲು ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣೊಡು ಪೊಂಜೊವುಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಪಲ್ಲಿಪುತ್ರೆ
ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
thumb|ಪಲ್ಲಿಪುತ್ರೆ ಈ ಉಚ್ಚುಗು ತುಳುಟು `ಪಲ್ಲಿಪುತ್ರೆ' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡಡ್ ಹಾರುವ ಹಾವು, ಬಟ್ಟೆ ಬಣಜಿಗ ಹಾವು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌‌ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಟ್ರೀ ಸ್ನೇಕ್‌ (Golden tree snake)ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಉಚ್ಚುದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ 'ಕೈಸೋಪೆಲಿಯ ಆರ್ನೇಟ'. (Chrysopelea ornata)
ತೆನಸ್
ಕೆಲವು ಸರಿ ಉಂದು ಪಲ್ಲಿನ್ ಬೆರಿ ಪತ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ರಾವೊಂದು ಬರ್ಪುನಲ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ `ಪಲ್ಲಿಪತ್ರೆ' ಅತ್ತ್ಂಡ `ಪಲ್ಲಿಪುತ್ರೆ' ಪಂದ್ ಪುದರ್. ಎಲ್ಯ ಜೀವಿಲೆನ್ ತಿಂದ್‍ದ್ ಬದುಕುಂಡು. ತೂಯರೇ ಒಂತೆ ಕಡಂಬಳಲೆಕನೇ ತೋಜುನೆರ್ದಾವರ ಜನಕುಲು ವಿಷತ್ತ ಉಚ್ಚು ಪಂದ್ ಒಂದೆನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್.
ವಿಷ ಇಜ್ಜಿ
ರಾಪುನ ಉಚ್ಚು ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿದ ಇಸ್ಮಯ. ಈ ಉಚ್ಚುಡ್ ವಿಷ ಉಪ್ಪುಜಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮರಿಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಉಚ್ಚುಲು
ಕಾಡ ನರಮನಿ
ಕಾಡ ನರಮನಿ ನೆನ್ನ್ ಉರಿಯೋಲ್, ಕಾಡುಪಾಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಜೀ ಎಲ್ಯ ದೇಹರಚನೆ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಾಡುಪಾಪ ರಾತ್ರಿ ಪೊರ್ತುಗು ತಿರ್ಗುನ ಜೀವಿ. ಕಾಡುಡುಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಬಜೀ ಪಾಪದ, ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವೊ ಬೊಕ್ಕ ಉದಾಸೀನದ ಜೀವಿ. ಅಂಚಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಕಾಡ್‍ದ ಬಾಲೆ ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಲಾ ಉಂಡು.
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಇಂಗ್ಲಿಷ್'ಡ್ slender loris ಅತ್ತುಂಡ Slow loris (genus Nycticebus) ಪಂದ್, ಕನ್ನಡಡ್ ಕಾಡುಪಾಪ, ತುಳುಟ್ಟು ಕಾಡ್ ನರಮನಿ ಅತ್ತುಂಡ ಉರಿಯೋಲ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಜೀವಿ ಉರಿ ತಿನ್ಪುನೆರ್ದಾವರ ಉರಿಯೋಲ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ತೂಯೆರೆ ಮನುಷ್ಯೆರ್ ಲೆಕ್ಕ ತೋಜುನ್ ಅತ್ತಂದೆ ನಮಲೆಕನೇ ವಿಸಿಲ್ ಪಾಡುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆಲೆಕ ಬುಲಿಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತಿನೆರ್ದಾವರ ಕಾಡ ನರಮನಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ತೂವರೆ
ಉಂಡಾ ಇಜ್ಜಂದ್ ಗೊತ್ತಾವಂದಿನ ಒಂಜಿ ಸೆ.ಮೀದಾತ್ ಎಲ್ಯ ಬೀಲ ಇತ್ತಿನ ನೆಕ್ಕ್ ಉರುಟು ಮಂಡೆ, ಇರತ್ತ ಆಕಾರೊದ ಮುಸುಂಟು, ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಣ್ಣ್, ಎಲ್ಯ ಕೆಬಿ, ಕಾರುರ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಕೈ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ತೆನಸ್
ಉಂದು ಪರ್ಂದ್, ಕಾಯಿ, ಕೀಟ, ಜೀರುಂಡೆ, ಮಿಡತೆ, ಪಲ್ಲಿ, ಉರಿ(ಪಿಜಿನ್), ಪಕ್ಕಿದ ಕೆತ್ತಿ ಇಂಚ ಸುಲಾಬೋಡ್ ತಿಕ್ಕುನೆನ್ ಪೂರಾ ತಿಂದ್ ದ್ ಕಾಡುಪಾಪ ಬದುಕುಂಡು.
ಅಬ್ಬೆಸ
ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಕಾಡುಪಾಪಗ್ ಐತ ಪಡಿಕೆನ್ ತನ್ನ ಮೈಕೈ ನಿಲಿಕೆ ಪೂಜುನ ಅಬ್ಬೆಸ ಉಂಡು. ಬೇತೆ ಉಮಿಲ್, ಕೀಟೊರ್ದು ಉಪದ್ರ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಅವು ಇಂಚ ಮಲ್ಪುನು. ಮನುಷ್ಯನ್ ಮಿನಿ ತೂಂಡ ದೆಂಗ್ ದ್ ಕುಲ್ಲರೆ ತೂಪುನ ಈ ಜೀವಿ ಐಕ್ ಅಪಾಯ ಉಂಡುಂದ್ ಆಂಡ ರಡ್ಡ್ ಕೈನ್ಲಾ ದೆರ್ತುದು ಶರಣಾಪುಂಡು.
ನಂಬಿಕೆಲು
ಆದಿವಾಸಿ ಜನಕುಲು ಈ ಪ್ರಾಣಿಡ್ ವಿಸೇಸ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡುಂದು ನಂಬುವೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ, ಕೆಲವು ಸೀಕ್‌ಲೆಗ್ ನೆತ್ತ ಮಾಸ ಮರ್ದ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೆರ್ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಎಚ್ಚ ಪಂಡ ೧೫ ವರ್ಸ ಬದುಕುನ ಈ ಜೀವಿದ ಜೀವನೊ ಕ್ರಮತ ಬಗ್ಗೆ ಏರ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ದಿಜೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋಡೆ ಎಚ್ಚ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಕಾಡನರಮನಿ ಸಂತತಿ ಅಳಿಯೊಂದುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ತೊಂದುರು
ಉಂದು ಸೆಕ್ಕೆಟ್ಟ್ ಅಡ್ಯೆ ಬೆಯಿಪಾವುನ ಕರ.
ರೂಪೊ
ನೆಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂತಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತಿರ್ತ್ ನೀರ್ ಪಾಡಿಯರ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಸುಮಾರ್ ಅರ್ಧೊತಾತ್ ಪಾಡೊಡು. ಮಿತ್ತ್ ಅಡ್ಯೆ ಸೆಕ್ಕೆಕ್ ಬೆಯಿಪಾಯರ ಅಪುಂಡು. ಸ್ಟೀಲ್‌ದ ,ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ದ ಅಂಚನೆ ಚೆಂಬುದ ತೊಂದುರುದ ಕರೊಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು
ಘಟೋತ್ಕಚ
ಘಟೋತ್ಕಚೆ ಭೀಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬಿನ ಮಗೆ.
ಘಟೋತ್ಕಚ ಭೀಮ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಡಿಂಬೆಯೆರೆ ಮಗೆ. ಇಂಬ್ಯಗ್ ಅಪ್ಪೆನ ಕಡೆರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ರಾಕ್ಷಸ ಶಕ್ತಿಲು ಬತ್ತ್‌‍ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ಇಂಬ್ಯೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸ್‌ದ್ ಇತ್ತೆ. ಇಂಬ್ಯನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಕರ್ಣೆ ಆಯಡ ಇತ್ತ್‌ನ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಇಂದ್ರಾಸ್ತ್ರೊನು ಪ್ರಯೋಗಿಸವೊಡಾದ್‍ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಉಂದು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ತಿರುವು ಆದ್ ಪರಿಣಮಿಸಾಂಡ್.
ಪೊಲಿಮಣೆ
ಮಣ್ಣ್‌ತ ನೆಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ ಬೊಡತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನವು. ಉಂಡು ಮುಟ್ಟಿತ್ ಮಲ್ಲವು.
ರೂಪೊ
ಮರತ್ತ V ಅಕಾರ ಇತ್ತ್‌ತ್ Vತಾ ಬಾಯಿತವುಲು ಪಾತೊನುನ ಕಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತೂಯರ ಬ್ಯಾಟ್‌ತಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎದುರು ತೆಲ್ಪು, ಕಡೆ ದಪ್ಪೊ, ಕೈತಲ್ಪ ಎತ್ತರೊ.
ಗಲಸುನ
ನೆಲ್ಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ. ಪಜಿ ಜಾಲ್, ಗೋಡೆ, ನೆಲ ಹಾಕ್ಯರ ಗಳಸುವೆರ್. ಪೊಲಿಮಾಣೆಡ್ ಹಾಕುವೆರ್, ಮುಟ್ಟಿಡ್ ಗುದ್ದುವೆರ್.
ಪಿದಾಯಿಕೊಂಡಿ
ಮುಟ್ಟಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅಡ್ಯರ
ಉನುಪ್ಪು/ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡಿಯೆರೆ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಾಜನ. ಮಣ್ಣ್, ಎಲಿಮಿನಿ, ಸ್ಟೀಲ್, ಪಿತ್ತಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಒಡಿಪುಡ್ ಕೋರಾಯಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್
ಸುಕೀರ್ತಿ ಕಾಂಡ್ಪಾಲ್
ಸುಕೀರ್ತಿ ಕಾಂಡ್ಪಾಲ್ (ಪುಟ್ಟು :೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೭) ದಿಲ್ ಮಿಲ್ ಗಯೆ, ಪ್ಯಾರ್ ಕಿ ಯೆ ಏಕ್ ಕಹಾನಿ, ದಿಲ್ಲಿ ವಾಲಿ ಠಾಕೂರ್ ಗುರ್ಲ್ಸ್ ದಾರವಾಹಿಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ೨೦೧೪ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮೇರ್ ಕೈಸಾ ಯೆ ಇಶ್ಕ್ ಹೆ ... ಅಜಬ್ ಸಾ ರಿಸ್ಕ್ ಹೆ ದಾರವಾಹಿಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಹಿಂದಿದ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 8 ನೇ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್ ಸ್ಪರ್ದಿಯಾದ್ಲಾ ಇತ್ತೆರ್.
ಅಡ್ಯರ
ರೂಪೊ
ಅಗೆಲ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ್ತ ಅಡಿಬಾಗೊ ಉಂಗಿಲತ ಲೆಕೊ ಉಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಅಡ್ಯರತ ಕಾರ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಗಿಲೊ ಗಂಜಿತ ಕರ ದಿನಾಗ ಅದಾರೊ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ, ಸ್ಟೀಲ್‌ದ, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ದ ಅಂಚನೆ ಚೆಂಬುದ, ಕಂಚಿದಅಡ್ಯರೊ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಡ್ಯರೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಅಡ್ಯರೊ ಬರೊಡ್ದು ದುಂಬು ಮರತ್ತ ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡುನ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಐಕ್ ಅಡ್ಯರ ಪನ್ಪುಜೆರ್. ಐಕ್ ಮರಾಯಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸುಕೀರ್ತಿ ಕಾಂಡ್ಪಾಲ್
ಪುಟ್ಟು
ಸುಕೀರ್ತಿ ಮೇರ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ನೈನಿತಾಲ್ ಡ್ ಬಿ.ಡಿ. ಕಾಂಡ್‌ಪಾಲ್ ಬುಕ್ಕ ಮಂಜು ಕಾಂಡ್‌ಪಾಲ್ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೭ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಅಡ್ಯರ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಸುಕೀರ್ತಿ ಕಾಂಡ್ಪಾಲ್
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ ಅತ್ತುಂಡ ಕಾಟ್ ಕೋರಿ ಉಂದೊಂಜಿ ಪಕ್ಕಿ. ತೂಯರೆ ಊರುದ ಕೋರಿದಲೆಕನೇ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ಕಾಡ್‌ಡ್ ಮಾತ್ರ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನು.
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡಬಿದ್ರೆಡ್ ಆಪಿನ ನಾಡ್, ನುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿನ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟೊದ ಸಮ್ಮೇಳನೊ. ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಡಾ.ಎಂ ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ ಇಂದೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದು ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊ ನಡಪಂಡು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ಮೂಲು ನಡಪುಂಡು. ನುಡಿಸಿರಿತ ಭಾಗೊ ಆದ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ‍ ಸಿರಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಸಿರಿ, ಮತ್ಸ್ಯ ಸಿರಿ, ಸಿನಿ ಸಿರಿ, ಕೃಷಿ ಸಿರಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಸಿರಿ ನಡಪ್ಪುಂಡು
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ
ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ಈ ಪಕ್ಕಿ ಜಾತಿಗ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಡ್ Jungle fowl (gallus)ಪಂದ್ ಪೆನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪಕ್ಕಿಲೆನ Pheasant ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಕನ್ನಡದ್ ಕಾಡುಕೋಳಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. thumb|kadkori
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಲು
ತಾರೀಕ್: ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 18 ಬೊಕ್ಕ 19, 2004 ಜಾಗೆ :ಕುವೆಂಪು ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ
ಬೇತೆ ವಿದೊಕುಲು
ನೆಟ್ಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ Grey Junglefowl, Red Junglefowl, Green junglefowl ಬೊಕ್ಕ sri lankan junglefowl ಪನ್ಪುನ ನಾಲ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿದೊಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕಡೆಟ್ ಕಡ್ಲೆ (Grey) ಬೊಕ್ಕ ಉರಿಯೆ (Red) ಈ ರಡ್ಡ್ ಜಾತಿದ ಮಾತ್ರ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಲು
ತಾರೀಕ್:ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 22 ಬೊಕ್ಕ 23, 2005 ಜಾಗೆ :ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಸುಂದರಿ ಆನಂದ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್:ನವೆಂಬರ್ 24, 25 ಬೊಕ್ಕ 26, 2006 ಜಾಗೆ : ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ನಗರ, ಸುಂದರಿ ಆನಂದ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ
ಬಣ್ಣೊ
ಪೂಂಜೆ ಕಾಡ್ ಕೋರಿದ ರಂಗ್ ಕೆಂಪು, ನೇರೊಳ್, ಪಚ್ಚೆ, ನೀಲಿ ಒಟ್ಟುಗು ಆದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪರುಪರುತ ಕೆಂಪು ಜುಟ್ಟು(ಕೊಟ್ಟು), ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಲಡ್ ರಡ್ಡ್ ಉದ್ದದ ಕಮಾನ್ ದಂಚ ಮಿಣ್ಕುನ ಸುಯಿ ಬಗ್ಗ್ ದುಪ್ಪುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ ಡ್ಲಾ ಉದ್ದುದ್ದದ ಜೂ೦ಪೆದ ಅರ್ವಾಯಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಜಲ್ ಬೊಕ ಮಣ್ಣ್, ಬೊನ್ಯ ಕಲರ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಆದಿಪ್ಪುನ ಪೆರಡೆ ತೂಯರೇ ಆತ್ ಸೋಕಿಪ್ಪುಜಿ.
ಗೂಡು
ಉಂದು ಮಿತ್ತ್ ರಾದ್ ಮಲ್ಲ ಮರಟ್ಲಾ ಕುಲ್ಲುಂಡು. ಆಂಡ ಗೂಡು ಮಲ್ತ್ ಕೆತ್ತಿ ದೀಪುನು ನೆಲಟ್ಟೆ. ಒರೊಕ್ಕು 4ರ್ದ್ 7 ಮುಟ್ಟ ಕೆತ್ತಿ ದೀಪುಂಡು. ತೂಯರೇ ಊರುದ ಕೋರಿಲೆಕನೇ ಕೆತ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಸುಮಾರ್ 9 ವಾರ ಒಟ್ಟುಗೇ ಸಾಂಕುಂಡು. ಕಿನ್ನಿಲೆಗ್ ಅಪಾಯ ಎದುರಾ೦ಡ ಪೂಂಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಡೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೇ ತೂಪುಂಡು. ನರಮಾನಿ ಪತ್ತುದು ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಕಾಡ್ ಮುರ್ಗೊಲು ಉಂದೆನ್ ಪತ್ತುದ್ ತಿನ್ಪು೦ಡು. ಅಂಚ ಇತ್ತೆ ನೆತ್ತ ಸಂತಾನ ಅಳಿಯಂತ್ರ ಆವೊಂದು ಬೈದುಂಡು. ಕಾಡ್ ಕೋರಿದ ಸುಯಿನ್ ಗಾಲೊಗು ತಿಕ್ಕದ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುವೆರ್.
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಲು
ತಾರೀಕ್ :ನವೆಂಬರ್ 30, ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ಬೊಕ್ಕ 2, 2007 ಜಾಗೆ :ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ,ಮಾತೃಶ್ರೀ ಡಿ. ರತ್ನಮ್ಮ ನಗರ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ಕಾಡ್ ಕೋರಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪಕ್ಕಿಲು
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಲು
ತಾರೀಕ್ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 30 ಬೊಕ್ಕ 31, 2010 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಸಭಾಂಗಣ, ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 11, 12 ಬೊಕ್ಕ 13, 2011 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮ್‍ಸೇನ್ ಜೋಷಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 16, 17 ಬೊಕ್ಕ 18, 2012 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ. ವಿ.ಎಸ್. ಆಚಾರ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ದಶಂಬರ 19, 20, 21 ಬೊಕ್ಕ 22, 2013 ಜಾಗೆ : ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 14, 15 ಬೊಕ್ಕ 16, 2014 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 26, 27, 28 ಬೊಕ್ಕ 29, 2015 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ನಾಡೋಜ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 17, 18, 19 ಬೊಕ್ಕ 20 2016 ಜಾಗೆ :ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವಾ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ದ.ಕ [೧]
ತಾರೀಕ್ : ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2 ಬೊಕ್ಕ 3 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ
ಶಿಖಂಡಿ
ಶಿಖಂಡಿ ಪನ್ಪುನವು ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಬರ್ಪುನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರ. ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ರಾಜೆ ಆಯಿನ ದ್ರುಪದನ ಮಗಳ್. ಆಲೆನ ಅಣ್ಣೆ ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನೆ. ಮೂಲತಃ ಪೊಣ್ಣಾದ್ ಪುಟ್ಟ್ಂಡಲಾ ತನ್ನ ಗುಣ, ಶೌರ್ಯ, ವರ್ತನೆಲೆರ್ದ್ ಆಣ್ ಪಂದ್ ಬಿಂಬಿಸಯಿನ ಪಾತ್ರ ಉಂದು.
ಅಂಬೆನ ಶಪಥ
ನನದ ಜನ್ಮೊಡು ಯಾನೇ ನಿನ್ನ ಸಾವುಗು ಕಾರಣಳಾಪೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭೀಷ್ಮನಡೆಗ್ ಕೋಪೊಡು ಗರ್ಜನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಅಲೆನ್‌ ಆಲೇ ಅಗ್ನಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸವೊನುವಲ್. ಅಂಚ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಮಲ್ತೊನ್‌ನ ಅಂಬೆ ದ್ರುಪದನ ಮಗಳಾದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಜನ್ಮೊಡು ಪುಟ್ಟುವಲ್. ಆಲೆನ ಪುಟ್ಟುದ ಸಮಯೊಡು ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಯೊಂಜಿ ಮೋಲೆನ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ತಂದೆ ದ್ರುಪದಗ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.
ಉತ್ತರೆ (ಮಹಾಭಾರತ)
ಉತ್ತರಾ(ವಿರಾಟರಾಜನ ಮಗಳ್): ಉತ್ತರಾ ವಿರಾಟರಾಜನ ಮಗಳ್. ಅಭಿಮನ್ಯುನ ಬುಡೆದಿ. ಉತ್ತರಕುಮಾರನ ತಂಗಡಿ. ಅರ್ಜುನೆ ಸುಭದ್ರೆಯೆರೆನ ಮರ್ಮಾಲ್. ಪರೀಕ್ಷಿತ ರಾಜನ ಅಪ್ಪೆ. ತ್ರಿಗರ್ತೆರ್ ವಿರಾಟರಾಜನ ಗೋವುಲೆನ್ ಪತ್ಯೆರೆ ಅಕುಲೆಗ್‌ ಸಹಾಯಕೆರಾದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಕೌರವ ಸೇನೆನ್ ಬೃಹನ್ನಳೆನ ವೇಷೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಅರ್ಜುನೆ ಎದುರಿಸಾಯೆ. ಸಂತೋಸು ಆಯಿನ ವಿರಾಟರಾಜೆ ಅರ್ಜುನಗ್ ಉತ್ತರೆನ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಪೋಯೆ. ಆಡೆ ಮುಟ್ಟ ತನ್ನ ಮಗಳೆನಂಚ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಅರ್ಜುನೆ ಉತ್ತರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಒತ್ತೊನುಜೆ. ಅರ್ಜುನೆ ನಿರಾಕರಿಸಾದ್ ಅಲೆನ್ ತನ್ನ ಮಗೆ ಅಭಿಮನ್ಯುಗು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನಂಚ ಕೇಡೊನುವೆ. ಅಭಿಮನ್ಯುನ ಒಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಅಪುಂಡು. ದುಂಬುಗು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ಪದ್ಮವ್ಯೂಹ ಭೇದಿಸಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬರಿಯೆರೆ ಆವಂದೆ ಅಭಿಮನ್ಯು ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಪೆ. ಅಪಗ ಬಂಜಿನಾಲ್‍ ಆದ್‌ ಇತ್ತ್‌ನ ಉತ್ತರೆ ವಿಧವೆ ಅಪಲ್‌. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ್‌ ಆನಗ ಪಾಂಡವೆರೆನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಸೇಡ್‌ದ ಕಿಡಿ ಪುಡಾದ್‌ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೆ ಬ್ರಹ್ಮಶಿರಾಸ್ತ್ರೊನು ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅವು ಪಾಂಡವೆರೆ ಸಂತತಿನ್‌ ನಾಶಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅಸ್ತ್ರೊನು ಪಿರ ಲೆಪ್ಪುನಂಚ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಡ ಕೇಂಡೊನುವೆ. ಆಯಿಕ್ಕ್ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೆ ನಿರಾಕರನೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಂಡಲಾ ಕೃಷ್ಣನ ಕೃಪೆರ್ದ್ ಉತ್ತರೆನ ಬಾಲೆ ಬದುಕುಂಡು. ಪರೀಕ್ಷಿತೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್‌ ಖ್ಯಾತೆ ಆದ್ ಪಾಂಡವೆರೆನ ಸಂತತಿದ ಕುಡಿಯಾದ್ ವಂಶೊನು ಬುಲೆಪಾವುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%87%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0
ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರೊಲು ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣೊಡು ಪೊಂಜೊವುಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಜಯಮಾಲಾ
ಜಯಮಾಲಾ (ಜನನೊ: 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 1955)ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರೊದ ಮಹಿಳಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂಚನೆ ವಿಕಲಚೇತನೆರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಸಚಿವೆಯಾದ್ ಸೇವೆನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೇರ್ 2008 ಬೊಕ್ಕ 2010ದ ಮದ್ಯೊಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರೊ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿದ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ, ಶಂಕರ್ ಗುರು, ಅಂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಚಂಡಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಉಂದು ಮೆರೆನ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಸಿನಿಮೊಲು. ಮೆರೆನ ನಿರ್ಮಾಣೊದ ತಾಯಿಸಾಹೇಬ ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮೊಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲಾ ತಿಕ್‍ದ್ಂಡ್.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬರವು
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪಣಂಬೂರುದ ಎಲ್ಯ ಊರುಡ್ ಜಯಮಾಲಾ ಮೇರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 1959ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆ ಊರುರ್ದ್ ಬಾಲ್ಯೊಡೇ ಪೊಪ್ಪ ಅಮ್ಮನೊಟ್ಟುಗ್ ೧೯೬೩ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮೇರ್ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್ಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ಜಯಮಾಲಾ ಮೆರೆಗ್ ಮೂಜರೆ ವರ್ಷ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೇರ್ ಸುರುಕು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ನಟೆ ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮೆರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್ ವಿಚ್ಛೇದನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರ್ ಎಚ್. ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರೆರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರ್
ಕನ್ನಾಜೆ
ಕನ್ನಾಜೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಕತ್ತಿಲೆನ್ ದೀಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನ. ಎಚ್ಚಾದ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊದ ಇಲ್ಲಲೆಡ್ ಕತ್ತಿ, ತರ್ಕತ್ತಿ, ಮಂಡೆ ಕತ್ತಿ, ಪರ್ಕತ್ತಿ, ಬೀಸತ್ತಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೇತೆ ಬೇತ ನಮೂನೆದ ಕತ್ತಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ದಕ್ಕ್‌ದ್ ದೀಪುಜೆರ್. ಅವನ್ ಮಾತೆನ್ ಒಂಜೇ ಕೋಡಿಡ್ ಅಕ್‌ಡ್ದ್, ಅತ್ತಂಡ ನೆಲಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಅಂಚ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ದಕ್ಕೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಒಂಜೇ ತಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕತ್ತಿಲ್ ಪೂರಾ ತಿಕ್ಕೊಡು ಪಂದ್ ಮರತ್ತ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಬೆದುರುಡು ಈ ಸಾಧನೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ತೂವರ
ಉಂದೆನ್ ಇಲ್ಲದ ಪಿರಾವುದ ಕೋಣೆಡ್, ಅಡ್ಪಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಕೊಟ್ಯದ ಗೋಡೆಡ್ ನೇಲಾವೆರ್. ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪಕ್ಕಾಸ್‌ಗ್ ಅಕ್ಕುಡುವೆರ್. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ನಡುಟ್ಟು ಕಡ್‌ತ್‌ದ್ ಇಪ್ಪುನವು. ಬೆದ್‌ರ್‌ನ್ ಅಡ್ಡ ಅತ್ ನೆಲುಪುಡುನವು.
ಗಳಸುನ
ಪರ್ಕತ್ತಿ, ಪಂತಿತ ಕತ್ತಿ, ಕಡ್ಪತ್ತಿ ಮಾಂತ ನೆಲವುನವು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ತರ್ಕತ್ತಿ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಕತ್ತಿ. ತಾರೆ, ತಾರಿ, ಪನೆ, ಇಂದ್ ಮೂರ್‌ದ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಗಳಸುನ ಇಸೇಸ ಅಯಿನ ಕತ್ತಿ.
ರೂಪೊ
ಉಂದು ವಕ್ರ ಅದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕತ್ತಿ. ತಾರೆತ ಕೊಂಬುಗ್ ಬೊಡಾಯಿನಲೆಕೊ ಉಂದು ಓಂಬುಂಡು.
ಗಾದೆಲು
ತರ್ಕತ್ತಿದಾಯಡ ತರ್ಕೊಗು ಪೋವಡ.
ನಂಬೊಲಿಕೆ
ಈ ಕತ್ತಿಟ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪೆರೆಸರ ಬಲ್ಲಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕಡೆಪಿಕಲ್ಲ್
ಓವ್ವೆ ಇಂಜಿ ವಸ್ತ್‌ನ್ ಅರೆಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅರೆಪುನ ಕಲ್ಲ್. ಉಂದೆನ್ ಕಡೆಪಲ್, ಕಡಪೆಲ್, ಕಡೆಪ್ಪಲ್,ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆಪುನ ಕಜ್ಜೊಗ್ ಕಡೆಪುನು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ತೂಯರ
ಮಲ್ಲ, ನಡುಟ್ಟು ಗುರಿ ಇತ್ತುನ ಅರ್ದೊ ತಿಂಗೊಲ್ತ ದೆವೆರೆನಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್. ಕುಡೊಂಜಿ ಅ ಗುರಿಟ್ ಸರಿ ಉಂತುನ ಕೆತ್ತಿತ ರೂಪ ಇಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ನೆನ್ನ್ ಕಂಜಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಗಾದೆ
ಕಡೆಪಿಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಕಡೆದೇ ಗೊಂತು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ (14 ಫೆಬ್ರವರಿ 1952 - 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2019) ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಭಾರತೊದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊದ ಮಾಜಿ ವಕೀಲೆ. ಇಂಬೆರ್ ಸಂಸದೆಯಾದ್ ಏಳ್ ಸರ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾತೆರ್. ೧೯೭೭ಡ್ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊದ ಹರ್ಯಾಣಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವೆಯಾಯೆರ್.
ಬಾಲ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣೊ
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜೆರ್ ೧೯೫೨ನೆ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೪ಗ್ ಹರಿಯಾಣೊದ ಅಂಬಾಲಾ ಕ್ಯಾಂಟ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಹಾರ್ದೇವ್ ಶರ್ಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ. ಆರ್ ಅಂಬಾಲಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್‍ದ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಇಸಯೊಡು ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಆರ್ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೩ಡ್ ಭಾರತೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಡ್ ವಕೀಲರಾದ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನೊ
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜೆರ್ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್(ಎಬಿವಿಪಿ)ದೊಟ್ಟುಗೆ ೧೯೭೦ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಕಂಡನಿ ಸ್ವರಾಜ್ ಕೌಶಲ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸೆರೊಟ್ಟುಗೆ  ಕೈತಲ್ದ ಸಮ್ಮಂದೊಡು ಇತ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ೧೯೭೫ಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸೆರೆನ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡೊದ ಅಂಗೊ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣೆರೆ ಒಟ್ಟುಗು ಕ್ರಾಂತಿದ ಚಳುವಳಿಡ್ ಆರ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂಡೆರ್. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ(ಬಿಜೆಪಿ)ಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ ಬಿಜೆಪಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕೆರಾಯೆರ್.
ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ
ಆರ್ ೧೯೭೭ಡ್ದ್ ೧೯೮೨ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಹರಿಯಾಣ ವಿಧಾನಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದಿfತೆರ್. ೨೫ನೇ ಪ್ರಾಯೊಡು ಅಂಬಾಲಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಶಾಸನ ಸಭೆಗ್ ಅವಕಾಸೊ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ೧೯೭೭ನೆ ಜುಲೈಡ್ ಅಪಗದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವಿ ಲಾಲ್ ಆರೆನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ಸರಕಾರೊಡು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾದ್ ಆರ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನೊ ಸ್ವೀಕರಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ೧೯೭೯ಡ್ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ರಾಜ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಆರ್ ೧೯೮೭ಡ್ದ್ ೧೯೯೦ನೆ ಅವಧಿಡ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ-ಲೋಕಸಭೆ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಸರಕಾರೊಡು ಹರಿಯಾಣೊದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವೆಯಾಯೆರ್.
ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರ
ದಕ್ಷಿಣ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ದ್ ೧೯೯೮ನೆ ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ರಡ್ಡನೆದ ಅವಧಿಗ್ ಅರ್ ೧೨ನೇ ಸರ್ತಿದ ಲೋಕಸಭೆಗ್ ಪೆರ ಆಯ್ಕೆಯಾಯೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಾಜಪೇಯಿ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಆರ್ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರೊ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರಾದ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವೆ
ಜನವರಿ ೨೦೦೩ ಡ್ದ್ ಮೇ ೨೦೦೪ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಆರ್ ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆ ಸಚಿವರಾದಿತ್ತೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾದ್ ಆರ್ ಭೋಪಾಲ್ (ಎಂಪಿ), ಭುವನೇಶ್ವರ್ (ಒಡಿಶಾ), ಜೋಧಪುರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ), ಪಾಟ್ನಾ (ಬಿಹಾರ), ರಾಯ್ಪುರ್ (ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ) ಬುಕ್ಕೊ ರಿಷಿಕೇಶ್ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ್) ಡ್ ಆಜಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆ ಸಚಿವೆ
೨೦೧೪ನೆ ಮೇ ತಿಂಗಳುಡ್ದ್ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಂದಾದೆರ್. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯೆರೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆವೊನ್ನ ರಡ್ಡನೆತ ಪೊಂಜೊವು ಇಂಬೆರ್.
ತೀರಿನ
ಅಗಸ್ಟ್ ೦೬, ೨೦೧೯ ರಾತ್ರೆ ಹೃದಯಾಗಾತೊಡ್ದ್ ತೀರಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ಪಡುಬಿದ್ರಿ
ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಪನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕರಾವಳಿ ತೀರೊಡು ಉಂಡು. ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಉಡುಪಿಡ್ದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಪೋಪುನ ಸಾದಿಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. thumb|ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಬೀಚ್
ಪುದರ್ ಪಿನ್ನೆಲೆ
ಪಡ್ಡೊಯಿತ ಬೆದ್ರ ಪಡುಬಿದಿರೆ ಅತುಂಡು. ಮೂಡಾಯಿತ ಬೆದ್ರಗ್ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆ
ಪಡುಬಿದ್ರಿದ ಜನಕುಲು ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರ್ವೆರ್.
ಸಾರಿಗೆ
ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಉಡುಪಿಗ್ ಅಂಚನೇ ಉಡುಪಿರ್ದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ೨ನಿಮಿಸೊಗೊರ ಬಸ್ಸ್ ಲ್ ಈ ಸಾದಿಯಾದ್ ಪೋವೊಂದು ಉಪ್ಪುವ. ಬಜ್ಪೆ ಕೈತ್ತಲ್ದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಪಡುಬಿದ್ರಿಡ್ ಕೊಂಕನ್ ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗೊಡ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ ಉಂಡು.
ವಿಸೇಸೊ
ಪಡುಬಿದ್ರಿಡ್ ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪುನ ಆಚರಣೆ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಈ ಆಚರಣೆನ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಗೊರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನಾಗಾರಾಧನೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನ ಒಂಜಿ ತುಳುವೆರೆನಾ ಆರಾಧನೆ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು