cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪಗ್ಗು
ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ
ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ
ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ ವೃತ್ತಿರಂಗಭೂಮಿದ ಪುದರ್‌ಪೋಯಿ ಕಲಾವಿದೆ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣಮೇರೆನ ಪುಲ್ಲಿ. ರಂಗಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್‌ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕೆರ್‌ಲಾ ಆದ್‌ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ ೨೦೧೩ ನೇ ಸಾಲ್‌ದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.
ಸಾಧನೆ
ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ತೂಯಿನ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್‌ ಬಿ. ಜಯಶ್ರೀ ಒರ್ತಿ. ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಆರ್‌ ಅರೆನ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಯಿನ ಆರ್, ‘ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣೆರೆನ ಪುಲ್ಲಿ’ ಪನ್ಪುನ ‘ವಿಶೇಷಣ’ರ್ದ್ ಅಂಚಿಗ್ ಅರೆನ ಸಾಧನೆರ್ದ್ ಗುರ್ತಿಸವೊಂದಿನಾರ್. ‘ರಂಗಾಯಣ’ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿನ ಜಯಶ್ರೀ ಅರೆನ ಅಪೂರ್ವ ಕಂಠಸಿರಿರ್ದ್‌ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.
ಮೇರ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕೆಲವು ನಾಟಕೊಲು
ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆದ ಅನುದಾನೊರ್ದು ನಿರ್ಮಿತಿ ಆಯಿನ ನಾಟಕ ಲಕ್ಷಾಪತಿ ರಾಜನ ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡುಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆದ್ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಾಯಿನ ನಾಟಕ ಕಿನ್ನರಿ ಜೋಗಿರಾಟ- ಮೇರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಲು. ಸ್ವೀಡನ್, ಕೈರೋ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ರಂಗೋತ್ಸವೊಲೆಡ್‌ಲಾ ಭಾಗವಹಿಸದೆರ್. ಅಮೇರಿಕೊಡು ಹೂವಿ ನಾಟಕೊನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ಸಿನಿಮಾದ ನಂಟ್
ಇಂಚಿತ್ತಿ
ಗಾಯಕಿಯಾದ್
ಇತ್ಯಾದಿ
ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿಯಾದ್
ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆದ ಅಜ್ಜಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ನ್ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.
ಆತ್ಮಕಥೆ
ಜಯಶ್ರೀ ಅರೆನ ಆತ್ಮಕಥೆ "ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇಗೂಡೇ". ಈ ಕೃತಿನ್ ನಿರೂಪಿಸಯಿನಾರ್‌ ಖ್ಯಾತ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್. ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ, ಧಾರವಾಡದಾರ್ ಉಂದೆನ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸದೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
- ಈತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಅನೇಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಮೇರೆಗ್ ಸಂದ್‍ದ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗೊ:ರಂಗಭೂಮಿ ವರ್ಗೊ:ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ
ನರಹರಿ ಗುಡ್ಡೆ
ಉಂದೊಂಜಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡೊ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕಲ್ಲಡ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಲ್ಕಾರ್ ನಡೂಟು ತೂಯೆರೆ ತಿಕುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಇಸೇಸೊ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊ ಮೀಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಇಡೀ ತುಳುನಾಡ್‍ದಕುಲು ಇಡೆಗ್ ತೀರ್ಥೊ ಮೀಯೆರ ಬರ್ಪೆರ್.
ಜಾಗೆ
ನರಹರಿ ಗುಡ್ಡೆ(ಕನ್ನಡೊಟು ನರಹರಿ ಬೆಟ್ಟಕುಡ್ಲದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಡ್ ೩೦.ಕಿ.ಮಿ ದೂರಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದು ಅಂದಾಜ್ ೩೫೦ ಅಡ್ಡಿ ಎತ್ತೊರೊಡು ಉಂಡು. ಗುಡ್ಡೆದ ಕೊಡಿಟ್ ನರಹರಿ ದೇವೆರೆನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಉಂಡು. ಮುಲ್ತುರ್ದು ಉಂತೋಂದ್ ಬಯ್ಯದ ಪೋರ್ತ್ ಸೂರ್ಯಕಂತುನ ತುವೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲದ ಜಾಗೆ. ಗುಡ್ಡೆ ಮಿತರ್‍ಯರ ಮೊಟ್ಟುದ ಸಾದಿ ಉಂಡು ಅಂಚೆನೆ ಗುಡ್ಡೆ ಮಿತರ್‍ಯರ ಮಟ್ಟು ಇದ್ಯಾಂದಿ ಸಾದಿಲಾ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ-ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಪೋಪಿನ ರಾಜಮಾರ್ಗೊ ಸಾದಿ ೪೮ಡ್ ನರಹರಿ ಗುಡ್ಡೆದ ದೇವಸ್ತಾನೊಡು ಸದಾಶಿವ ದೇವೆರ್ ತೂಯರ ಆಪುಂಡು. ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಪುತ್ತೂರು ಮಾರ್ಗೊಡು ೨೮ಕಿ.ಮಿ. ಬರೊಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್‍ರ್ದ್ ೫ಕಿ.ಮಿ. ದುರೊಡು ಬಲ ಬರಿಟ್ ನರಹರಿ ಗುಡ್ಡೆ ಸದಾಶಿವ ದೇವೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಮಹಾದ್ವಾರ ತೋಜುಂಡು. ೧ಕಿ.ಮಿ.ದೂರ ವಾಹನೊಡು ಪಯನೊ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಟ್ಟು ಮಿತರ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ತಿಕುಂಡು.
ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್
ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್ (1881–1937). ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್, ನ್ಯಾಯವಾದಿ, ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್. ಕುಡ್ಲಮಂಗಳೂರುದ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲೆರ್; ಆರ್ ಸದ್ಗುಣಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಧೋರಣೆ ಉಪ್ಪುನ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧೆರಾಯಿನಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ರಾಧಾಬಾಯಿ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ
ಮೇರ್ ಬಾರಿ ಬೇಗ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಯಶಸ್ಸ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಮೇರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ದೇಶದ ಉನ್ನತಿಗಾದ್ ಸದಾ ತುಡಿಯೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ತ್ರೀಯೆರೆನ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ಮಹಿಳಾ ಸಭಾ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂಜೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರೆನ ಬುಡೆದಿ ಶಾಂತಾಬಾಯಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಶ್ರಯೊಡು ಮಹಿಳೆಯರೆಗ್ ಉಪಯುಕ್ತ ಕಸಬುಲೆನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಕೊರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ದೇಶೊಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ತೀವ್ರವಾಯಿನಪಗ ಯುವಕೆರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಕೊರ್ಪುನಂಚಿಗ್ ಮೇರೆನ ಮನಸ್ಸು ಪರತ್ಂಡ್. ಮೇರ್ ತಿಲಕ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪನ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆನ್ ಕಲ್ಪವುನೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಅಲ್ಪ ನೂಲುನೆ, ನೇಯಿಪುನೆ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೈಕಸಬುಲೆನ್‌ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೊರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ಬೆಂತಿನ ಬೇಲೆ
ಕಂಡನಿ ತೀರ್ಪೋಯಿನ, ಬೊಕ್ಕ ಬಡಪತ್ತ್ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಏಲ್ಗೆಗಾದ್ `ಮಹಿಳಾ ಸಭೆ' ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೧೯ನೇ ಇಸವಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತನನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟಿಕೆಡ್ ತೊಡಗಾಯೆರ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಪಕ್ಷದ ಏಲ್ಗೆಗ್ ಬೆಂದೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪೊರ್ಂಬಾಟಿಕೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಡವೆರೆಗಾದ್ ಅರೆನ ಸಂಪೊತ್ತುನ್ ಮಾತ ಖರ್ಚಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆಗಾಲೊಗು ಕರ್ಚಿಗ್ ಕಾಸ್ ದಾಂತೆ ಸೀಕ್ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಆರ್ನ ಪೊರ್ಂಬಾಟಿಕೆಗಾದ್ 'ಕುಡ್ಲದ ಗಾಂಧಿ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋದಿತ್ತೆರ್.ಜನಕ್ಲೆನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆದ ವಿರುದ್ಧ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ದೆರ್. ಆರ್ನ ಬೆರಿ ಸಾಯೊಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪೊಂಜೊವುಲು ಟೀಚರ್, ನರ್ಸ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ತರಬೇತಿ ದೀತೊನಂದೆರ್. ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ, ಹರಿಜನೋದ್ಧಾರಗಾರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಹರಿಜನಕ್ಲೆಗ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ತಿಜಿ. ಐತ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಹರಿಜನಕ್ಲೆನ್ ದೇವಾಸ್ತಾನೊಗ್ ಪೊಗ್ಪಾಯೆರ್. ಆರೆನ ಇಲ್ಲದ ಬರಿಟೇ 'ತಿಲಕ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ್' ಪನ್ಪಿನ ಶಾಲೆನ್ ಪುಟ್ಟು ಪಾಡ್ದ್, ಐಟ್ ಮಾತ ಜಾತಿದ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗ್ ಅವಕಾಸೊ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಆ ಶಾಲೆಡ್ ನೆಯ್ಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಕುಶಲ ಕೈಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದುಂಬಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಂಚಿನ ೧೮ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಪುಟ್ಟು ಪಾಡಿಯೆರ್. ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊನ್ ಉಂತಾಯೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪೊರ್ಂಬಾಟಿಕೆಡ್ ಗಾಂದೀಜಿಯೆರೆಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿನ ಮೇರ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಜೈಲ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್.
ಮೇರ್‌ ಗಾಂಧೀಜಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಚಳವಳಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ನಪಗ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಅಯಿತ್ತ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್‍ನೆಟ್‍ ಮೇರ್ ಸುರುತಾರ್. ಮೇರ್ ಈ ಚಳವಳಿಡ್‍ ದುಮುಕಿಯೆರ್‌. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ ಬಲಪಡೆಂಡ್‌. ದಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಲೆನ ತರಬೇತಿಗಾದ್ ಮೇರ್‌ ಧಾರಾಳವಾದ್ ದುಡ್ಡು ದೊರಿತೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟ ಮೇರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ನೇ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಅಯಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್‌ಲಾ ಆದ್‍ ಇತ್ತೆರ್‌(1931–34). ಮೇರೆನ ಖ್ಯಾತಿ ಅಖಿಲಭಾರತ ಮಟ್ಟಗ್‌ಲಾ ಏರ್ಂಡ್. ಇಂಬೆರ್ ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾಯೆರ್.
ಮೇರ್ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತೆರೆನ ಮನೆತನೊಡು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬುಲೆಂಡಲಾ ದೀನದಲಿತೆರೆನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಸದಾ ಅನುಕಂಪ ಹೊಂದ್‍ದ್‍ ಇತ್ತೆರ್‌. ಅಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗಾದ್‍ ಇಂಬೆರ್ ಮಸ್ರ್ ಶ್ರಮಿಸೆದೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮಾಜಸುಧಾರಕೆರೆ ಮಲ್ಲ ಪಡೆನೇ ಕಟ್ಟ್‌ದೆರ್. ಪೊಂಜೆನಕುಲೆನ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣೊಗಾದ್ ಮೇರ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ಸಂಸ್ಥೆಲ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತ್‌ದ. ದಲಿತೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯೊಡು ಮೇರ್ ಕಡೆ ಮುಟ್ಟ ನಿರತರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕೆನರಾ ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್ (1924–25).
ಮೇರ್ ಸರಸಿ, ಸರಳ ಜೀವಿ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಗ್ ಮೇರೆಡ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಸೇರ್‌ನ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ದ ಅಜಿಪತ್ತ ಐನೆತ ಅಧಿವೇಶನೊದ (1960) ಜಾಗೆಗ್ ಸದಾಶಿವನಗರ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೀದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಇಂಬೆರೆನ ಪುದರ್‌ದ ಒಂಜಿ ಬಡಾವಣೆ ಉಂಡು.
ತೀರ್‌ನೆ
೧೯೩೭ನೇ ಇಸವಿ ಜನವರಿ ೯ ತಾರೀಕ್‌ಗ್ ಸುಮಾರ್ ೫೬ ವರ್ಸೊ ಆನಗ ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವಕೀಲೆರ್
ಮಣಿಪುರ
ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಮೈತಿ(ಮಣಿಪುರಿ) ಬಾಸೆ. ಮುಲ್ಪ ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಮೈತಿ ಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲು. ಮೊಕುಲು ಮೈತಿ ಬಾಸೆನ್ ತನ್ಕುಲೆ ದಿನನಿತ್ಯೊದ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ಗಲಸುವೆರ್. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊಡು ಒಟ್ಟು ೧೬ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊಡು ೪ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ತುದೆಕುಲು ಪರಪುವ. ಅವು: ಬರಾಕ್ ತುದೆ, ಮಣಿಪುರ ತುದೆ, ಯು ತುದೆ ಬುಕ್ಕ ಲನ್ಯೆ ತುದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ನೇ ಕಾನೇಸ್ಮಾರಿಡ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತಿಲೆಕ 2,855,794 ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು
ನರೆ ಬೂರು
ನರೆ ಬೂರು ಕೆರೆಂಗ್ ದಂಚಿನ ಕಂಡೆ, ಉಂದ್ ಕಾಡ್‌ಡ್ ತಿಕುನ ಕಂಡೆ. ನೆನ್ನ ವೈಜ್ಙಾನಿಕ ಪುದರ್ Dioscorea oppositifolia
ಗುಣ ಲಕ್ಷಣ
ಉಂದು ತೂಯರ ಮರ ಕೆರೆಂಗುತ ಕಂಡೇತಾ ಲೆಕೊನೆ ಇಪ್ಪುನವು, ಅಂಡ ಕಂಡೆಟಾ ಸುತ್ತಲೂ ರೋಮ ತಂಚಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು, ಪಜ್ಜಿ ಕಂಡೆ ನೋಲಿ ಆದುಪ್ಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗ
ಈ ಕಂಡೆನ್ ಬೈಪಾದ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ತಿನಿಯರ ಆಫುಂಡು.ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಈ ನರೆನ್ ತಿಂದ್‌‍ದ್ ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ನರೆಟ್ ಲಾ ಕೆಲವು ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಬೂಡಾಂದೆ ತಿನೊಡು. ಈ ಬೂರುದ ತಪ್ಪು ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ಬೊರಿಪುನ ಪೆತ್ತಲು ತಿಂದ್ಂಡಾ ಪೇರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು
ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪೆ
ಕಾಳಿಂಗಸರ್ಪೆ ೫.೬ ಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟೊ ಬುಲೆಪುನ ವಿಸ್ವೊದ ಮಸ್ತ್ ಉದ್ದೊದ ವಿಸೊದ ಉಚ್ಚು ಆದುಂಡು. ಈ ಉಚ್ಚು ೬ ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್‍ದಾತ್ ತೂಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಉಚ್ಚುಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಸೊಡು ತುವೆರೆ ತಿಕ್ಕುವೊ. ಕಾಳಿಂಗಸರ್ಪದ ವೈಜ್ಙಾನಿಕ ಪುದರ್ ಒಫಿಯೊಫಗಸ್‌ ಹನ್ನಾ. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪೆ ಮಲ್ಲ ಗಾತ್ರಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ರಭಸೊಡು ಪೋಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಉಚ್ಚುಲು ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಉಚ್ಚುಲು
ವಾಮಂಜೂರು
ವಾಮಂಜೂರು ಪನ್ಪಿ ಊರು ಕುಡ್ಲ ದ ಕೇಂದ್ರ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೦ ಕಿ. ಮಿ. ದೂರ ಈಸಾನ್ಯೊ ದಿಕ್ಕುಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ನಂತೂರು- ಕುಲಶೇಖರ ಆದ್ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ - ಕಾರ್ಕಳ-ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಗು (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ - ಎನ್ ಎಚ್ ನಂಬ್ರ 169 ) ಪೋಪಿ ರಾಜಮಾರ್ಗೊಡು ಕುಡುಪು ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರಸ್ತೆದ ಮೂಲಕ ಪಚನಾಡಿ  ಮಂಗಳಜ್ಯೋತಿಗಾದ್,  ಇಜಿಂಡ ಬೊಂದೆಲುಡ್ದು- ಪಡುಶೆಡ್ಡೆ - ಮಂಜಲ್ಪಾದೆ -ಶಿವನಗರ-ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆಗಾದ್'ಲಾ  ವಾಮಂಜೂರುಗು  ಪೋವರೆ ಆಪುಂಡು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ವಾಮಂಜೂರು ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಉಪಗ್ರಾಮವಾದಿತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಗ್ರಾಮೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಇಜ್ಜಿ. ವಾಮಂಜೂರುದ ರಸ್ತೆ ಕೂಡುತಾಣ (ಜಂಕ್ಷನ್), ತಿರುವೈಲ್ ಗ್ರಾಮೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಆಂಡ ಕೂಡುತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಇತ್ತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವಾಮಂಜೂರು ಇಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ, ಕುಡುಪು ಗ್ರಾಮದ ಭಾಗೊಲುಲಾ  ಉಂದೆಟ್ ಸೇರುಂಡು. ತಿರುವೈಲ್, ಕುಡುಪು, ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ, ನಿರಾಲ, ಗುರುಪುರ - ನೆತ್ತ ಮದ್ಯೊಡು ವಾಮಂಜೂರು ಉಂಡು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಚರಿತ್ರೆಡ್ ವಾಮಂಜೂರು - ತುಳುನಾಡಿನ ಗತ ವೈಭವ ಪನ್ಪಿ ಬೂಕುಡು ಲೇಕಕೆರಾಯಿನ ಉದಯವರ್ಮರಾಜ ಬರೆಪಿಲೆಕ್ಕ ವಾಮಂಜೂರು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ ಅತ್ತ್‌ಡ ಹೋಮಂತ್ಯೂರುದ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಪನ್ಪುನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲುಪ್ಪುನ ವಾಮಂಜೂರು ಕುಂಬಳಲೆ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಪಿರಾವುದ ರಾಜಧಾನಿಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್‌ನ್ ಆಡಳ್ತೆ ಮಲ್ಪೆರೆಗಾದ್ ಕುಂಬಳೆ ಅರಸೆರ್ ಮಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ಬಾರ್ಕೂರು ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಬಳೆ ರಾಜ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂಡರ್. ಈ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಒಂಜಿ ಎಗ್ಗೆ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಉಳಾಯಿಬೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಅನಂತಕೊಡ್ಯೊಡು ಅರಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ವಾಸಮಲ್ತೊಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಳೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಆ ಕಾಲೊಡು ರಾಮಂತರಾಯೆ ಅರಸೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯಗ್ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮವರ್ಮ‍ ಪನ್ಪಿ ಮರ್ಮಯಾಡ್ಲು ಇತ್ತೆರ್. ಕೃಷ್ನವರ್ಮೆ ತಿರುವೈಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಪರಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ಲಾ ರಾಮವರ್ಮೆ ಉಳಾಯಿಬೆಟದಟು ಗ್ರಾಮದ ಇಡ್ಮ ಪರಾರಿ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ಲಾ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಾವೊಂದು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಗಲ್ನ ಕುಲ ದೇವೆರಾಯಿ ಉಳಾಯಿಬೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಸಾಲೆ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಈಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕುಲದೇವೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಮೃಕಂಡು ತೀರ್ಥ ಅತ್ತ್‌ಡ ಪಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆ ಪರಪುಂಡು. ರಾಮಂತರಾಯೆರೆಗ್ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾದ್ ಧಾರ್ಮಿಕತ್ವೊಗು ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಸಪ್ತ ಋಷಿಕುಲೆ ಮೂಲಕ ಈ ಕುಲದೇವೆರೆ ಎದುರುಡು ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿನ್ ಬಾರಿ ಗಡ್ದ್ ಡ್ ಮಲ್ಪಾಯೆ.
ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿ
ಕುಟುಂಬ
ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿಯೆರೆನ ಅಜ್ಜಿ ಕಮಲಮ್ಮ ದಾಸಪ್ಪ ಪಂಡ್‍ದ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರ್ರೆ ದುಂಬು ಇತ್ತಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆತಿನ ಸುರೂತ ಪೊಂಜವು. ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ ಎಮ್ ಶಿವರಾಮಯ್ಯ. ಚಟರ್ಜಿಯೆರೆನ ಮಲ್ಲಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ ಪಂಡ್‍ದೇ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಿ ಎಮ್ ಶ್ರೀ. ಕಂಡನಿ ಸಿಸಿರ್ ಕುಮಾರ್ ಚಟರ್ಜಿ. ಮಗಲ್ ಇಂದಿರಾ ಚಟರ್ಜಿ.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿ ಪುಟ್ಟಿನಿ ೨೪ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೨೨ತಾನಿ ಮೈಸೂರುದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ನಂಜನಗೂಡುಡು. ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಾಲೆಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಬಿಎಸ್‍ಸಿ ಆನರ್ಸ್ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಮ್‍ಎಸ್‍ಸಿ ಪದವಿನ್ ಗಣಿತ ಬೊಕ್ಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ಫ಼ಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್‍ಡ್ ಪಾಸ್ ಆಯೆರ್. ಡಿಗ್ರಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಫ಼ಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್‍ಡ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮೆರೆಗ್ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಪಾರಿತೋಷಕ, ಎಂ ಟಿ ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಬಹುಮಾನ, ಬುಕ್ಕ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪಾರಿತೋಷಕ ಈ ಮೂಜಿ ಬಹುಮಾನ ಒಟ್ಟಿಗೆನೇ ಬತ್ಂಡ್.
ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ೧೯೪೨ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಮುಗಿತಿನ ರಾಜೇಶ್ವರಿ, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಆದ್ ಸೇರರೆ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡಿಯೆರ್. ಆ ಸಂಸ್ಥೆದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅವ್ವೆ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಒರ್ತಿ ಪೊಂಜವು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಆದ್ ಸೇರರೆ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂಬೆರೆನ್ ಸೇರಾವೊನೊಡ ಬೊಡ್ಚಾ ಪನ್ಪುನ ವಿಷಯೊಡು ಅಲ್ತ ಅಧಿಕಾರಿನಕುಲು ಮಲ್ಲ ಚರ್ಚೆನೇ ಮಲ್ತೆರ್‌, ಕಡೆಕ್ ಆರೆನ್ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಸೇರಾವೊಂದೆರ್. ೧೯೪೬ನೆ ಇಸವಿಡ್ ದಿಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರೆನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆಯ್ಕೆಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆರೆಗ್ ಪರದೇಸೊಗು ಪೋದು ಕಲ್ಪರೆ ಪಣಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ವರ್ಸ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ್ ಭಾರತೋಡೆ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಶರತ್ತ್ ಕೊರುಂಡು ಸರ್ಕಾರ. ಸರಕಾರದ ಪಣಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಂದು ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಶಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಕಲ್ಪರೆ ಪೋಯೆರ್. ಅವುಲು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಗೌಲ್ಡ್‌ಡವ್ ಮೆರೆನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯೊಡು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್.
ಬೇಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದ್‌ಕ್
ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೇದ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿನ ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರ್ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಇಲಾಖೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ವಿಭಾಗೊಡು ಬೇಲೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಿಸಿರ್ ಕುಮಾರ್ ಚಟರ್ಜಿಯೆರೆನ ಪರಿಚಯ ಆಂಡ್, ಆರೆನೊಟ್ಟುಗೊನೇ ಮದ್ಮೆಲಾ ಆಂಡ್. ಕಂಡನಿ-ಬುಡೆದಿ ಇರುವೆರ್‌ಲಾ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗೊಡು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಸೊಡೇ ಸುರುತ ಆಯಿನ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡೇ ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಇಲಾಖೆದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್‍ಲಾ ನೇಮಕವಾಯೆರ್.
ತನ್ನ ಜೀವನಾವಧಿಡ್ ಸುಮಾರ್ ೨೦ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಕಲ್ಪುನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಕುಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್, ೧೦೦ದೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ೭ ಬೂಕುಲೆನ್ಲಾ ಬರೆಯೆರ್.
ನಿವೃತ್ತಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ
ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ೧೯೮೦ಡು ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯೆರ್. ನಿವೃತ್ತಿ ಆಂಡಲಾ ಇಲ್ಲಡ್ ಕುಲ್ಲಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಘದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರೋಂದು ಮಹಿಳಾ ಸಮಾನತೆ, ಬಡತನ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ತೆ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಅಡೆತಡೆ- ಈ ಮಾತಾ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.
ತೀರಿನಿ
ರಾಜೇಶ್ವರಿಯೆರ್ ತೀರ್‌ನಗ ಆರೆಗ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿತ್ಂಡ್. ವಯೋಸಹಜ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದಾವರ ಆರ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಡ್ ತೀರಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ಸಿಂಗಾಪುರ
ಸಿಂಗಾಪುರ (ಸಿಂಗಾಪೊರ್‍, Singapore) ಆಗ್ನೇಯ ಏಸಿಯಾದ ಒಂಜಿ ಪುದ‍ರ್‍ ಪೋಯಿನ ನಗರ ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸ್ವತಂತ್ರ   ದ್ವೀಪ ದೇಶ.ಸಿಂಗಾಪುರ ನಗರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 718 ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು.ಜನಸಂಖ್ಯೆ (ಇಸವಿ 2016) 56,97,000. ನಂಮ ಕುಡಲಗ್ ಹೋಲಿಸಾಂಡ, ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಈ ಮಹಾನಗರ ಕುಡಲರ್ದ್ ಐನರೆ (೫.೪) ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಸು‍ಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಂಡು.
ಮಲೇಶಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ತೆಂಕಾಯಿ ಕೊಡಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಮಹಾನಗರ- ದ್ವೀಪ -  ದೇಶೊಡು ೫೪  ಎಲ್ಯ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್ದುಲ್ಲಾ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
https://web.archive.org/web/20161213131520/http://www.localsingaporetours.com/singapore-sightseeing
https://www.timeout.com/singapore/things-to-do/101-things-to-do-in-singapore-sightseeing
http://www.singapore-guide.com/attractions/10mustsee.htm
https://en.wikipedia.org/wiki/Administrative_divisions_of_Singapore ವರ್ಗೊ:ನಗರೊಲು ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಪಜೆ
ಉಂದೊಂಜಿ ಜೆಪ್ಪುನಗ ಅಡಿಕ್ ಪಾಡುನ ಅತ್ತೆರಿ ಸಾಧನ
ಮುಂಡೇವು
ಮುಂಡೇವುದ ದೈ ಬೇಲಿಡ್ ಬುಲೆವುಂಡು. ಐತ ಒಲಿ ನಿಲಿಕೆ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಲಿನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಐಟಿತ್ತಿ ಮುಳ್ಳುನು ದೆತ್ತ್‌ದ್ ದೊಂಬುಡು ಒಂತೆ ಬಾಡಾದ್ ಪಜೆ ಮುಡೆಪೆರ್.
ಕೊಂಗಿ ಪಾತೆರೊ
ಪಜೆ ಪಾಡಿಯೆ, ಪಜೆ ಪತ್ತಿಯೆ, ಪಜೆ ನಾಡಿಯೆ, ಪಜೆ ಒಯ್ತೆ, ಪನ್ಪಿನ ಕೊಂಗಿನ ಪದ ತುಳುವೆರ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಪಜೆತ ನಮೂನೆಲು
ಒರಿ ಜೆಪ್ಪುನ, ರಡ್ಡ್ ಜನಜೆಪ್ಪುನ, ನಾಲ್ ಜನ ಜೆಪ್ಪುನ, ಬಾಲೆ ಜೆಪ್ಪುನ ಅಳತೆದ ಪಜೆನ್ ಮುಡೆಪೆರ್. ದುಂಂಬುದ ಇಲ್ಲ್ಲೆಡ್ ಪಜೆ ಮಡ್ತ್ ದೀಪಿನ ಲಟ್ಟಣಿಗೆಲಾ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋದನಾ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಮಂಗಳಯಾನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹೊಕು ಕಡಪುಡಿಯರ ಸಕಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿರ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಮಿನಾಲ್ ಇಸ್ರೋಗ್ ಸೇರುವೆರ್. ಆರ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಒಟ್ಟುಗ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆದೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪುನ ಮಿಥೇನ್ ಸಂವೇದಕನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿಸ್ಟಮ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ MOM ನು ಸುರು ಮಲ್ತಿನಾ ತಂಡದ ಬಾಗವಾತೆರ್.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಿನಾಲ್ ಮೆರೆಗು ಒರಿ ಮಗೆ ಉಲ್ಲೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್ ಭಾರತದ ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ಡ್ ಪುಟಿಯೆರ್. ಸಾಲೆಗ್ ಪೊವೊಂತಿಪ್ಪುನಗ ಅರೆನಾ ದೊಸ್ತಿನಕುಲೆನ ಅಕಾಸ ವಿಜ್ಞಾನತ ಬಗೆತ್ ತೆರಿಯೆರ. ಆರ್ ಕಾಲೇಜುಡು ಪೂರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುನೈಟ್ ಬುಡುಂಡಲ, ಅರೆನಾ ಗೆಳತಿಯೆರು ಮದ್ಯೊಡೆ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಉಂತಾವೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಂಚೆನೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ದ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ ಸಂವಹನಡ್ ಬಿ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ದೆತೊಂಡೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ನ ನಿರ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌ರ್ದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬಕ ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಡ್ ಬಂಗಾರ್ತ ಪದಕ ಪಡೆತೆರ್.
ಮಿನಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ)ಡ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರು. ಅಂಚೆನೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದೆರು. ಆರ್ 500 ವಿಜ್ಞಾನಿನೈಟ್ ಒರಿಯಾದು ಇತ್ತೆರು. ಅಂಚೆನೆ ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್‌ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದಿನಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌. ಮಿಷನ್ಗಾದು ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್, ಆರ್ಬಿಟರ್ ಸಾಗಿಸುನ ಸಂವೇದಕಗಲೆನ್ ಸಂಯೋಜಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರು. ಐಕಾದ್ ೨ ವರುಷ ರಜೆ ಗೆತೂಂದಿಜೆರು. ರೋಹಿತ್ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಚಂದ್ರಯಾನ್ II ನ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್. ರೋಹಿತ್ ಪ್ರಸ್ತುತಡ್ ಇಸ್ರೋಡ್ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಉಲ್ಲೆರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಏಜೆನ್ಸಿದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಆದು ಸುರುತಾ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಪಿನ ಗುರಿ ಹೊಂದುದೆರು.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಇಸ್ರೋದ ನೇತೃತ್ವಡ್ ಮಂಗಳಯಾನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತಿನ 500 ವಿಜ್ಞಾನಿನೈಟ್, ಮಿನಾಲ್ ಯೋಜನೆಗ್ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿನ 10 ಮಹಿಳೆಯೆರುಡ್ ಒರಿಯಾದು ಇತ್ತೆರು. ಆರು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸದೆರು. ಮೀಥೇನ್ ಸೆನ್ಸರ್ (ಎಂಎಸ್ಎಂ), ಲೈಮನ್-ಆಲ್ಫಾ ಫೋಟೊಮೀಟರ್ (ಎಲ್ಎಪಿ), ಥರ್ಮಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್ (ಟಿಐಎಸ್), ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಸ್ ಕಲರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ (ಎಂಸಿಸಿ)ದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸುನೈಟ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡೆರು. ಆರ್ ಇಸ್ರೋಡ್ ಹಿರಿಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಅಂಚೆನೆ ಪ್ರಸ್ತುತಡ್ ಚಂದ್ರಯಾನ್ -2 ದೊಟ್ಟುಗು ಸೆರೊಂದೆರು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಯಶಸ್ವಿ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತುಗ್ ನೌಕೆನ್ ಕಳುಹಿಸರೆ ಚಂದ್ರಯಾನ್ -1 ದ ಅನುಸರಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾತುಂಡು. ಯೋಜನೆದ ಮಿತ್ತುದ ಅರೆನಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸ ಪಂಡ ವಾತಾವರಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವೀಕರಿಸುನ ಗುಣಮಟ್ಟನ್ ಹೆಚ್ಚಿಸವರೆ ಇನ್ಸಾಟ್ -3 ಡಿಎಸ್ ಉಪಗ್ರಹನ್ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊತ ಪೊಂಜೋವು ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ಬನ್ನಂಗಾಯಿ
ತಾರೆದ ಬೊಂಡತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಲೆಯಿನ ತಾರಿಯಿತ್ ಕಮ್ಮಿ ಅಯಿನ ತಾರಯಿನ್ ಬನ್ನಂಗಾಯಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪಾತೆರೊ
ಬನ್ನಂಗಾಯಿ ತಿಂದ್‌ತ್ ಸಜ್ಜಿ ಅತೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್ ವರ್ಗೊ:ತಾರಾಯಿ
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ೨೦೧೪ ‌ಭಾರತದ ೧೫ನೆ ಪ್ರಧಾನಿ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿದ ಪ್ರಮುಕೆರ್. ವಾರಣಾಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಂತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ೨೦೦೧ ಡ್ ದ್ ೨೦೧೪ ಮುಟ್ಟ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಾರ್.ಆರ್ ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೧೯೫೦ಟ್ ಪುಟ್ಟಿಯೇರ್.ಆರ್ ಗಾಂಚಿ ಮನೆತನೊಗ್ ಸೇರಿನಾರ್. ದಾಮೋದರ್ ದಾಸ್ ಆರೆನ ಮೂಜಿನೆ ಮಗೆ.ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ಹೀರಬೇನ್ ಮೋದಿ. ಆರ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್. ಆರ್ ೧೭ನೇ ವರ್ಸ ಪ್ರಾಯಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡಿಯೇರ್.
ಪಡುಕರೆ
ತುಳುನಾಡುದ ಒಂಜಿ ಊರು ಪಡುಕರೆ.ಉಂದು ಊರುಗ್ ಬರೊಡಾಂಡ ಒಂಜಿ ವಾಡೊಡ್ ತುದೆನ್ ದಾಂಟೋನ್ದ್ ಬರೊಡ್.ನೆಟ್ಟೆ ಸಾಲ್ ಸಾಲ್ ಭಜನ ಮಂದಿರ ಉಂನ್ಡ್.ದಿನಾಲ ಭಜನೆಲ ಆಪುಂಡು.ಉಂದು ಊರುನ್ ದ್ವೀಪ ಪಂದೆ ಪನೊಲಿ.ಅಂಚಡ್ ಕಡ್ಲ್,ಇಂಚಡ್ ತುದೆ.ಉಂದೆನ್ ತೂವೆರೆ ಮಸ್ತು ಜನ ಬರ್ಪೆರ್.ಮುಲ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ. ಸಾಧನ ಇಂಪಿನ ಸಂಸ್ತೆ ಪುಟೂದ್ ಊರುಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಾರಾಯಿ ಅಂಗಡಿಣ್ ಪುರ ಮುಚ್ಚಂಡ್.ನೆಟ್ಟೇ ಪೊಂಜೊವ್ನಗಲ ಬೊಕ ಅಂಜೊವ್ನಗಲ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟದ ಪಟ್ಲಾಮ್ ಉಂಡು.
ವಾಮನ ನಂದಾವರ
ಬರೆಯಿನ ಬೂಕುಲು
ಅವಳಿ ವೀರರೆ ಕುರಿತಾಯಿನ ಜಾನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ‘ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ'
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ಪಾಣಾರಾಟ
ಪಾಣಾರಾಟ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರದೇಸೊಡು ನಡಪುನ ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಭೇದ. ಪದ, ನಲಿಕೆ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿತ್ತ ಮೂಲಕ ಆಚರಣೆ ನಡಪುನೆರ್ದ್ ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಲೆಕ್ಕನೇ ಉಂಡು. ಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲಲ್‌ಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗ್ರಾಮೊದ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ವರ್ಸೊಗೊರ ಕೋಲ ಡಕ್ಕೆಬಲಿತಂಚಿನ ರೂಪೊದ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುನವು ಉಂಡು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಪಾಣಾರೆರ್ ನಡಪವುನ ಕೋಲೊಲು ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿತಲೆಕೊನೆ ಉಪ್ಪುನ ಮತಾಚಾರ ಸಂಕಿರ್ಣೊನು ಪಾಣಾರಾಟ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಈ ಪಾಣಾರಾಟ ಏಳ್ ದಿನ ನಡಪುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಒಲ್ಪ ಪಾಣಾರ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಆಚರಣೆ ನಡಪವೊಡು ಒಲ್ಪ ವೈದ್ಯೆರ್ ನಡಪವೊಡು ಪನ್ಪುನ ಖಚಿತವಾಯಿನ ನಿಲುವು ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದೆನ್ ರೂಢಿರ್ದ್ ತೆರಿಯೊನೊವೆರ್.
ಆಚರಣೆ
ಗ್ರಾಮೊದ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆದ ರೂಪೊಡು ಪಾಣಾರಾಟ ಮೂಜೆರ್ದ್ ಎಣ್ಮ ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಇಲ್ಲದ ದೈವೊಲೆಗ್ - ವಿಶೇಷವಾದ್ ಸ್ವಾಮಿಗ್ ನಡಪುನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆ ಒಂಜೇ ದಿನೊಟ್ಟು ಕಡೆ ಅಪುಂಡು(ಮುಗಿಪುಂಡು). ಪಾಣಾರಾಟ ನಡಪುನೆ ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಡು. ಗರಡಿಲೆನ್ ಬುಡ್ಂಡ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಭೂತಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಭೂತೊಲೆನ ಪ್ರತಿಮೆಲ್ ಉಪ್ಪುಜಿ. ದೈವದ ಮಂಚ, ಕತ್ತಿ, ಮುಖವಾಡೊಲೆನ್ ದೈವ ಪಂಡ್‍ದ್ ಜನಕುಲು ನಂಬುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪಾಣಾರಾಟದ ದಿನ ಬೈಯ್ಯ ಆವೊಂದು ಬನ್ನಗ ಗುಡಿತ್ತ ಎದುರುದ ಜಾಗೆನ್ ಪೊರ್ಲು (ಚೊಕ್ಕ) ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಲಂಕಾರೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಟ್ರ್ (ಅರ್ಚಕೆರ್) ದೈವದ ಉರುಕುಲೆನ್ ಸೇವಂತಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಿಂಗಾರೊದ ಪೂಕುಲೆರ್ದ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕಲಶ ದೀದ್ ಪೂಜೆಗ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಯಾ ದೈವಸ್ಥಾನೊಗು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರಿ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಅಂಚ ಇಜ್ಜಂದೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ್ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪವೆರ್. ಗೆಜ್ಜೆ, ಚಲ್ಲಣ, ಪಾಡೊಂದಿನ ಪಾತ್ರಿಗ್ ಪಿಂಗಾರದ ಪೂ ಕೊರ್ದ್ ತೀರ್ಥೊದ ಜಲನ್ ಕೈಕ್ ಮೈಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪಾತ್ರಿನ ಮಿತ್ತ್ ದೈವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಗಡಗಡ ದರಿಪಿರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ.
ಪೂಜೆದ ವಿಧಾನೊ
ಗುಡಿತ್ತ ಉಲಯಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಪಿದಯಿ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಕೈತಲ್ ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಚ್ಚ ಜನ ಪಾಣಾರ ಜನಾಂಗೊದ ಪೊಂಜೆವುನಕುಲು ಉಂತುದು ತೆಂಬರೆ ಬಾರ್ಸವೊಂದು ಪಾಡ್ದನ(ಪ್ರಾರ್ಥನಾ) ರೂಪೊದ ತುಳು ಗೀತೆನ್ ಪಂಡೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್‌. ಈ ಕೆಲಸೊಗು ಆ ಪೊಂಜೆವುನಕುಲು ದೈವದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಡಿವಾಳೆರ್ ಎಣ್ಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪೊಡು ಪೂ ಪಡೆಪೆರ್. ದೈವದ ಇಲ್ಲದ ಎದುರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಲೆಕ್ಕೊ ನಾಲ್ ಚೌಕದ ಒಂಜಾತ್ ಜಾಗೆ ಬುಡ್‍ದ್ ಸುತ್ತಲಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ವರ್ಗ ಕುಲ್ಲದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಗುಡಿತ ಪ್ರಮುಖೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ ಜಾಗೆದ ಗುರಿಕಾರನಕುಲು ಅಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇತ್ತ್‌‍ನಕುಲು ಸಂಬಂದದಕುಲು ಕುಲ್ಲುದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಕುಲ್ಲುದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆಯಾ ದೈವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಂಬಂದ ಪಟ್ಟ್‌ನ ಪತ್ತ್ ಇರ್ಪ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೋಲ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಉಪಚಾರೊಲು ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈವಸ್ಥಾನೊದ ಉಲಯಿರ್ದ್ ಪಾತ್ರಿ ಅಬ್ಬರೊದ ವಾದ್ಯದ ನುಡಿತದೊಟ್ಟುಗು ಥರಥರ ನಡುಗೊಂದು ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತ್‍ನಗ, ಚೌಕಿರ್ದ್ ಅಲಂಕೃತ ಆಯಿನ ದೈವದ ಮಾಧ್ಯಮದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾತ್ರಿನ ಎದುರು ಗುಡಿತ್ತ ಉಲಯಿದ ದೈವೊಗು ಕೈಮುಗಿದು ಉಂತುವೆ. ಸ್ವಾಮಿಗ್ ದುಂಬು ಕೋಲ ಆದ್‌, ಬೊಕ್ಕ ಆಯಾಯ ಗುಡಿತ್ತ ಉಲಯಿ ಆವಾಸವಾದ್‍ ಉಪ್ಪುನ ದೈವೊಲೆಗ್‌ ಕೈಮುಗಿದ್ ಉಂತುವೆ. ಸ್ವಾಮಿಗ್ ಸುರುಕು ಕೋಲವಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಾ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಆವಾಸವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ದೈವೊಲೆಗ್‍ ಒಂಜಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜೆತಂಚ ಕೋಲದ ಆಚರಣೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮದ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಪಾತ್ರಿನ ಕೈತಲ್ ಕುಲ್ಲ್‌ನಕ್‍ಲೆಡ್ ಒರಿ ದುಂಬು ಉಪಚಾರ ಪಡೆವುನ ದೈವ ಓವು ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಕೇನುನಲೆಕೊ ಲೆತ್ತ್‌ದ್‍ ಪನ್ಪೆ. ಕೈಮುಗಿದ್ ಉಂತ್‍ನ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿಗ್ ಆವೇಶ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಅಪುಂಡು. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ದರಿತೊಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ವರೂಪದ ವೇಷಭೂಷಣೊಲೆನ್ ಪಾಡೊನುವೆ. ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರುನ ಪಾಣನ ಮಿತ್ತ್ ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಕಲ್ಕುಡ ಇಂಚಿತ್ತಿ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೈವೊಲು ವಸಯೊ (ಮೇಲ್‍ಡ್ ಬನ್ನಗ) ಆಯೆ ತುಳುಬಾಸೆಡ್ ಪಾತೆರೆರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಪಗ ಯಜಮಾನೆ ನಮ್ಗೆ ತುಳು ಬತ್ತಿಲ್ಲೇ ಇದ್ ಬಡ್ಗ್ ದೇಶ ಕನ್ನಡದಂಗೇ ನೀನ್ ನಮ್ಗೆ ನುಡಿ ಕೊಡ್ಕ್ ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಬಿನ್ನಯ ಮಲ್ತೊನುವೆ. ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮೊದ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಬಾಸೆದ ಮಾಧ್ಯಮೊ ಕನ್ನಡೊಗು ತಿರುಗುಂಡು. ಕೆಲವು ನಿಮಿಷೊ ಮುಟ್ಟ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮೊದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಲಿತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಜಾರಿ ಇಂಜಿಂಡ ಪಾತ್ರಿನ ಒಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಪುಟ್ಟು, ಬುಲೆಚಿಲ್, ಸಾಧನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರ್‌ನ ಉಪಚಾರೊಲೆರ್ದ್‌ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಆಯಿನೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೈವಾವೇಶೊನು ಮುಗಿಪುವೆ. ಮಂಡಲ ಬರೆದ್ ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಈ ಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭೊಡೇ ಅರ್ಧನಾರಿ ವೇಷ ಪಾಡ್‍ದ್ ಪಾಣೆ ಢಕ್ಕೆನ್ ಬಾರ್ಸವೊಂದು (ನುಡಿತದೊಂದಿಗೆ) ಆಯಾ ದೈವದ ಪುಟ್ಟು ಪುಗರ್ತೆ ಸಂಚಾರೊನು ಕುರಿತಯಿನ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಂಡೊಂದು ಪೋಪೆ. ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ದೈವದ ಉಳಯಿ ಪೋದ್ ಆಯನ ಮೇಲ್‍ಡ್ ಓಸಯೊ ಆಯಿನ ದೈವೊನು ಕಾಯೊ ಬುಡ್‌ದ್ ಮಯೊಡು ಅಪುನ ಕೆಲಸೊ ನಡಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪಿರ ವಾಲಗೊದ ಅಬ್ಬರೊದ ನಡುಟ್ಟು ನನೊಂಜಿ ದೈವೊದ ಓಸಯ ಆದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಪಾಣೆ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮ ನಡಪವುನ ಕೋಲೊಗು ತಾಯಾರಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಹತ್ತಾರು ದೈವೊಲೆಗ್ ಒಂಜೇ ರಾತ್ರೆ ಉಪಚಾರ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಹಳೆಯಮ್ಮನಂತಹ ಹೆಣ್ಣು ದೈವಗಳ ಕೋಲವಾದ ಬಳಿಕ ಆ ದೈವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಪಾತ್ರಿಗೆ ನೂರಾರು ಪೊಂಜೆಪುನಕ್‍ಲ್‍ ಸೇವಂತಿಗೆ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡ್‍ದ್‍ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅಕುಲು ಪ್ರತಿಯಾದ್ ಪ್ರಸಾದ ದೆತೊನುವೆರ್.
ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಚರಣೆ. ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಪಂಡ ನಾಗಮಂಡಲದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ಪಂಡ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ತೆರಿದ್ ಇತ್ತ್‌ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆಂಡ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ್ ಸ್ವಾಮಿನ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇತೆ ದೈವದ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಯ್ಗುಳಿ, ಚಿಕ್ಕು, ಹಳಿಯಮ್ಮ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೈವೊಲೆಗ್ ಢಕ್ಕೆ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಹೊಗಳಿಕೆನ್ ಪಂಡೊಂದು ನಲಿತ್‌ದ್ ಪಾಣೆರ್ ನಡಪಾವುನ ಉಪಚಾರನೇ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ. ಸ್ವಾಮಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೈವ. ಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿಕುಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಗಾತ್ರೊದ ಪುಂಚ ಬಲತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈವಾವೇಶ ಆಯಿನ ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಯಜಮಾನನ ಸೂಚನೆದ ಲೆಕ್ಕೊ ಆರ್ ವೈಸೊಂದಿನ ದೈವೊಗು ಮಂಡ್ಲಬೋಗ ಕೊರಿಯೆರೆ ಕೈಟ್ ಪಿಂಗಾರೊದ ಎಸಲ್‍ದಪಟ್ಟುಗು ತಯಾರ್ ಆಪೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಪಾತ್ರಿ ವಾ ದೈವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೋ ಆ ದೈವೊಗು ಸಂಬಂಧ ಆಯಿನ ಹೊಗಳಿಕೆದ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಪಾಣೆ ಪದ ಪನಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ.
ಕೊಡ್ನೀರು
ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿತ್ತ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಕೊಡ್ನೀರು ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ನಿಧಿ ಆಚರಣೆ ನಡಪವೆರ್. ದೈವದ ಕೈತಲ್ ದೀನ ಕಲಶೊಲೆನ್ ತುಂಬೊಂದು ಸಾಗಾಟ ನಡಪವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ಅತ್ತ್ಂಡ ಯಜಮಾನನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಪೋನಗ ಪಾಣಾರೆ ಒಳಗೆ ಢಕ್ಕೆ ತೆಂಬರೆ ಬಾರ್ಸವೊಂದು ದೈವೊಲೆನ ನೆಪೊಟ್ಟು ಪುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುಲೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಇಲ್ಲದ ಜೋಕುಲೆನ್ ಈ ನೀರ್‌ರ್ದ್ ಮೀಪಾದ್ ಆಕುಲು ಶುದ್ಧ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಾವಿಸುವೆರ್. ಗಂಭೀರವಾದ್ ಸಾಗುನ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಡುಟ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟ್‌ಡ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗದಕ್‍ಲೆಗ್ ಮನರಂಜನೆದ ಆಚರಣೆ ನಡಪುನವು ಉಂಡು. ಪಾಣಾರಾಟದ ಕಡೆಟ್ಟ್ ತೆಮ್ಮ, ಜ್ವರ, ಬೆರಿಬೇನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಾಯಿಲೆ ತಗುಲೆ, ಎಲಿ, ಮಂಗೆ, ಪಂಜಿದಕೋಲ, ತಗುಲೆಕೋಲ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪರಕೆದ ರೂಪೊದ ಆಚರಣೆಲು ನಡಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು
ಭದ್ರ ಮುಷ್ಥಿ
ಭದ್ರ ಮುಷ್ಥಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪಂತಿ .ಅಂಚನೆ ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗಲ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ದಯಿ
ದಯಿತ ಪೊಲಬು
ಈ ದಯಿ ಪಂತಿದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ದಯಿ .ಈ ದಯಿ ಮಾತ ಕಡೆಟ್ ತೋಟ ಕಂಡೊಡು ಆಪಿನಂಚಿನ ಕಾಟ್ ಪಂತಿ.ಈ ದಯಿ ೯ ಡ್ದ್ ೧೦ ಸೆ.ಮೀ ಉದ್ದ ಬಳಪುಂಡು .ಈ ದಯಿಕ್ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಮಾತ್ರ ಉದ್ದದ ನೇಜಿದ ಲೆಕ್ಕಂದಿನ ಇರೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.ನೆಲಟ್ ಕಿನ್ಯ ಕಂಡೆದ ಲೆಕ್ಕ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಬೇರ್ ಊರ್ದುಪ್ಪುಂಡು.ಒಂಜಿ ಉದ್ದದ ದಂಡ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಉಪ್ಪುಂಡು
ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
ಭದ್ರ ಮುಷ್ಥಿ ಒಂಜಿ ಕಾಟ್ ಪಂತಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡಲ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‌‍ದ ಸತ್ವೊಲು ಅವೆಟ್ ಉಂಡು
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಮೌನಿ ರಾಯ್ ಮೇರ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತರೆ ನಟಿ, ಬುಕ್ಕ ಮಾಡೆಲ್. ಮೇರ್ ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ಗ್ ಪುಡ್ಡಿಯೆರ್. ೨೦೦೬ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮೇರ್ ಕ್ಯುಂ ಕಿ ಸಾಸ್ ಭಿ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ ಪುದರ್‍ದ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಕೃಷ್ಣತುಳಸಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಸುರುಕಾದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ದೇವೋಂ ಕೆ ದೇವ್ ಮಹಾದೇವ್ ಪನ್ಪಿನ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಸತಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್, ನಾಗಿನ್ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಶಿವನ್ಯ, ಅವ್ವೇ ದಾರವಾಹಿದ ರಡ್ಡನೇ ಎಸಲ್‍ಡ್ ಶಿವಾಂಗಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್, ಜುನೂನ್ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಮೀರಾ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಯೈಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್ ದಾರವಾಹಿಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ನಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಮೇರ್ ಕಥಕ್ ಕಲಾವಿದೆಲಾ ಅಂದ್. ಎಲ್ಯ ಪರದೆ ಅತ್ತಂದೆ ೨೦೧೮ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್‍ನೊಟ್ಟುಗು ಗೋಲ್ಡ್ ಪಿಚ್ಚರ್‍ಡ್ ಮುಕ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಸಿನಿಮೊಗ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬರವು
ಮೌನಿ ೧೨ ನೇ ಮುಟ್ಟದ ಬರವುನು ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಕಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಡಿ
ಬೇಲಿದ ನಡುಟ್ಟೆ ಜನಕುಲು ಪೋಯೆರೆ ಬರಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ದೀಪುನ ಕಡಪ್ಪು ಸಾದಿಗ್ ಪಡಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪಡಿನ್ ಎರ್ಲು ಪೋಪುನಲ್ಪಲಾ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ನರಮಾನಿ ಪೋಪುನಾಡೆಗ್ ತಡಮೆ, ಉರುವೆಲು, ಪಡಿ, ಗೂಂಟೊಲಾ ಕಟ್ಟುವೆರ್.
ಪದೊ ಅರ್ತೊ
ಪಡಿ ಪನ್ಪಿ ಪದೊ ಪಡಿ ಅರಿ, ಪಡಿಬಾಕಿಲ್ ಪದೊಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೇರೊಂದುಂಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅರ್ಥೊನು ಕೊರುಪುಂಡು.
ಕೆಯಿ ಹಾಕುನ/ನೊಪುನ ಪಡಿ
ಕೆಯಿ ಹಾಕುನ/ನೊಪುನ ಪಡಿ (ಬಾರ್ದ ಪಡಿ) ಕೊಯಿಲ್‍ದ ಕೆಯಿನ್ ಹಾಕ್ಯರೆ ಮಂಚೊದ, ಬೇಂಚಿದ ಮೇಲ್‌ಡೆ ದೀಡುನವೆ ಬಾರ್ದ ಪಡಿ. ಉಂದು ಪಡಿತ ಅಡಿತ ಬೆಂಚಿ, ಮಂಚೊದ ಉದ್ದೊಗು ಸಮೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬಾರ್‌ದ ಪಡಿನ್ ಬಾರಿ ಜಾಗರ್ತೆಡ್ ದೀಡೊನುವೆರ್. ಅಟ್ಟೊಡು ಪುಗೆ ಪತ್ತುನಲ್ಪ ಇತ್ತ್ಂಡ ಒರಿಯನ ತರೆ ಸಂದುನೆಟ ಈ ಪಡಿ ಬಾಳಿಕೆ ಬರ್ಪುಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಪಡಿನ್ ಮರತ್ತಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅವು ನಾಲ್ ಕಾರ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ರೀಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ತಲಕ್ಕೆನ್ ಪೆರೆಸ್‍ದ್ ಇಡೆ ಬುಡುದು ಹಾಕ್‍ದ್ ಪಡಿ ಮಲ್ಪ್ ವೆರ್.
ಒಡು
thumb|ಒಡು ಒಡು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಕಾಡ್‌ದ ಮುರ್ಗೊ. ಒಡು ಪಲ್ಲಿದ ಉಪಗಣ ಆದುಪ್ಪುನ ವೆರಾನಸ್‌ ವಂಶೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಸರೀಸೃಪ. ರೆಪ್ಟೀಲಿಯ ವರ್ಗದ ವೆರಾನಿಡೀ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ವೆರಾನಸ್ ಬೆಂಗಾಲೆನ್ಸಿಸ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಡ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಒಡು ಏಷ್ಯಾದ ಮಾತಾ ದೇಶೊಡುಲಾ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ ಸು. ೧.೭೫ ಮೀ. ಉದ್ದ ಬುಲೆವುಂಡು. ಅಯಿತ ಬೀಲನೆ ಸುಮಾರ್ ಒಂದು ಮೀ. ಉದ್ದ ಬುಲೆವುಂಡು.
ಪಡಿ
ಬೇಲಿದ ಪಡಿ
ಬಾರ್‌ದ ಪಡಿದಂಚನೆ ಆಂಡ ಎಲ್ಯೆ. ಇಂದೆನ್ ಕಿದೆತ ಬಾಕಿಲ್‌ಗ್, ಕೊಟ್ಯದ ಬಾಕಿಲ್‍ಗ್ ಇಂಚ ಕಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಒಡು
ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ಕನ್ನಡೊಡ್ ಉಡ ಫುದರಾಂಡ, ತುಳುಟ್ಟು ಒಡು, ಉಡು, ಉಡುಂಬು, ಇಜ್ಜಿಡ `ರಡ್ಡ್ ನಾಲಾಯ್ದ' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೇತ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ವರ್ತನೆನ್ ತೂದು ಪೊಳಿಂಕೆ, ಮಣಿ ಒಡು, ಚಟ್ಟೆ ಒಡು ಇಂಚ ಮಾತಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಒಡುನು ತುಳುಟ್ಟು ಗುರ್ತಿಸಾವೆರ್.
ಪಡಿ
ಮುಳ್ಳಪಡಿ
ಇಂದೆನ್ ಮುಳ್ಳಪಡಿಂದ್ ಪನ್ಪುನೆ. ರಡ್ಡ್ ಸಮಾನಾಂತರ ಉದ್ದೊದ ಬಡಿಗೆ ಅತ್ತಂಡ ತಲಕೆನ್ ಕತ್ತೆರಿ ಪಾಡ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ನಡೂಕು ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಯಿತ್ತ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಮುಳ್ಳು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಎರ್ಲೆನ್ ಕಡಪ್ಪುವುನಲ್ಪ ಗೂಂಟೊ ಪಾಡ್ದ್ ಅಯಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಎರ್ಲು ಪೋನಗ ಬನ್ನಗ ಮುಳ್ಳಪಡಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೂರೊಡ್ದು ತೂನಗ ಅಲ್ಪ ಪಡಿ ಉಂಡುಂದು ತೋಜಂದಿ ಲೆಕೊ ಆಯರ ಮುಳ್ಳಪಡಿ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಒಡು
ಬದುಕುನ ರೀತಿ
ಬಾರಿ ರಭಸಡ್ ಬಲಿಪುನ ತಾಕತ್ ನೇಕ್ ಉಂಡು. ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಅತ್ತುಂಡ ಕೋಪ ಬನ್ನಗ ಬೀಲೊನ್ ಟಪ ಟಪಂದ್ ನೆಲಕ್ಕ್ ಹಾಕುನ, ಉಚ್ಚುದಲೆಕ ನಾಲಯಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುದು ಸುಯಿ೦ಪುನ ಅಬ್ಬೆಸ ಒಡುಕು ಉಂಡು. ಪೊಣ್ಣು ಒಡು ಆಣ್ ಓಡುರ್ದು ಚೂರು ಎಲ್ಯೆ ಉಪ್ಪುವ. ಅಯಿತ ಬುಳೆವಣಿಗೆಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಎಣ್ಮರ್ದ್ ೩೦ ಮುಟ್ಟ ಕೆತ್ತಿ ದೀಪುಂಡು. ಪ್ರಾಯ ಆವಂದಿನ ಒಡು ತೂಯರೇ ಪೊರ್ಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಡು ನೀರ್ ಪರ್ಪುಜಿ ಅತ್ತಂದೆ ಇರ್ನೂದು ವರ್ಸ ಬದುಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆ ಜನೊಕ್ಲೆಡ ಉಂಡು. ಉಂದು ಎಚ್ಚ ಪಂಡ ೨೨ ವರ್ಷ ಬದುಕುನವು.
ತೆನಸ್
ಉದಲ್, ಕಪ್ಪೆ, ಓಂತಿ, ಅರಣೆ, ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಉಚ್ಚುಲೆನ್, ಪಕ್ಕಿದ ಕೆತ್ತಿಲೆನ್ ಉಂದು ತಿನ್ಪು೦ಡು. ನೀರ್‌ಡ್ ಮೀದುಂಡು, ಸುಲಬೊಡು ಮರ ಮಿತರುಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ
ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ರಾಜೆರ್ ನಕುಲು ಲಡಾಯಿದ ಕಲೊಟು ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಒಂಟೆದಂಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಮಾತಾ ಬಳಕೆ ಮಂತೊಂತಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿತ್ತಿನವು. ಅಂಚೆನೇ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ಮಿತರಿಯರೆ ಒಡುನ್ಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ನಿದರ್ಶನೊಲು ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆದ ಪುಟೊಕ್ಲೆಡ್ ದಾಖಲಾತುಂಡ್. ಒರ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿನ ಸೇನೆದ ಮುತಾಲಿಕೆ ತಾನಾಜಿ ರಾಯಘಢ ಕೋಟೆಗ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡಿಯೆ. ಆ ಕೋಟೆ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಅತ್ತಂದೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದಿತುಂಡ್. ಒಡು ತನ್ನ ಕೈಕಾರ್ಡ್ ಪತ್ತುಂಡ ಅವು ಬಾರಿ ಬಿಗಿಯಾದುಪ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿದಿತ್ತಿನ ತಾನಾಜಿ, ಒಡುತ್ತ ಸೊಂಟೊಗು ಬಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟುದ್ ರಾಯಘಢ ಕೋಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ಬುಡಿಯೆ. ಒಡು ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆ ಮಿತರ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚಿ ಡಾಂಟ್ ದ್ ಗೋಡೆಡ್ ಪತೊಂದು ಕುಲ್ಲುಂಡು. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾನಾಜಿನ ಸೈನಿಕೆರ್ ಒರ್ಯೋರ್ಯೆ ಬಲ್ಲ್ ಪತ್ತುದ್ ಗೋಡೆನ್ ಮಿತಾರ್ದ್ ಕೋಟೆದುಲಾಯಿ ಪೋದು ಇಡೀ ಕೋಟೆನ್ ವಶೊಕ್ಕು ದೆತೊನುವೆರ್ ಪಂದ್ ದಾಖಲೆ ಪನ್ಪು೦ಡು.
ನಂಬಿಕೆಲು
ಉಂದು ಕೈಕಾರ್ಡ್ ಬಾರಿ ಬಿಗಿಟ್ ಪತ್ತುನೆರ್ದಾದ್ ತುಳುಟ್ಟು ಆಯೆ ಪತ್ತುಂಡ ಒಡು ಪತ್ತಿಲೆಕ ಪನ್ಪಿ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೇ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆಗ್ ಪಿದಾಡ್ದ್ ಪೋನಗ ಒಡು ಎದುರು ತಿಕ್ಕುಂಡ ಪೋಪುನ ಬೇಲೆ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಇಲ್ಲ್ ದುಲಯಿ ಬರ್ರೆ ಬಲ್ಲಿ ಅವು ಮಲ್ಲ ಅಪಶಕುನ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಅವು ಪೊಗ್ಗಿನ ಇಲ್ಲ್ ಉದ್ಧಾರ ಆಪುಜಿ೦ದ್ ಒಡು ಪೊಗ್ಗಿಲೆಕೊ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಒಡು ಪೊಗ್ಗಿನ ಇಲ್ಲಲ್ ಕುಲ್ಲರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಅಯಿನ್ ಪೊಲಿತ್ ಬೇತೆ ಕಟ್ಟೊಡು ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಡು ಉದಲ್ ನಾಡೊಂದು ಇಲ್ಲದುಲಾಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇಲ್ಲಗ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಗೋಡೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತುಂಡ್. ಈ ಗೋಡೆ ಪರತ್ತಾನಗ ಉದಲ್ ಬರ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂಚ ಉದಲ್ ಪತ್ತಿನ ಇಲ್ಲ್ ಬೂರ್ಯೆರೆ ತಯಾರಾತುಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಒಡು ಪೊಗ್ಗೋಡಾ೦ಡ ಅಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಉದಲ್ ಉಂಡುಂದು ಅರ್ಥ ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಪೊಗ್ಗಿನ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ಪುಡಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಬತ್ತಿಪ್ಪರೆ ಯಾವು ಪಂದ್ ಈ ನಂಬಿಕೆಗ್ ಉರಗತಜ್ಞೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಡುತ್ತ ಮಾಸ ಕೆಲವು ಸೀಕ್ ಲೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಪಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ತ ಚರ್ಬಿ ಕರಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ಎಣ್ಣೆ ವಾತ ರೋಗದಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಒಡುತ್ತ ನೆತ್ತೆರ್ ಕಾಮೊ ಉತ್ತೇಜಕ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕೆಲವು ಜನಕ್ಲೆಡ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಜನಕುಲು ಕೆರ್ಪೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಕಂಡುದ್ ಮಾರುವೆರ್. ಉಂದು ನಮ್ಮ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧ. ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಉಂದು ಪೂರಾ ಸುಳ್ಳು. ನೆತ್ತ ಮಾಸೊ, ಎಣ್ಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನೆತ್ತೆರ್ಗ್ ಅಂಚಿನ ದಾಲಾ ಶಕ್ತಿ ಉಪ್ಪುಜಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ಪಡ್ಡಾಯಿ
ವಿಸ್ವೊದ ನಾಲ್ ಪ್ರದಾನೊ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್ ಪಡ್ಡಾಯಿಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿದಂಚನೆ ಮೂಡಾಯಿ, ತೆನ್ಕಾಯಿ, ಬಡಕ್ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲಾ. ಸರಳವಾದ್ ಪಣ್ಪಿನಾಂಡಾ, ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನ ದಿಕ್ಕ್ ನ್ ಮೂಡಾಯಿ ಪನ್ಪಪುನೆ. ಅಂಚನೆ ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತುನ ಜಾಗೆನ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಂದ್ ಪನ್ಪುನೆ.
ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಇನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸರಳವಾಯಿನ ಯಂತ್ರ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಸಹಾಯೊಡು ಉತ್ತರ ಬೊಕ ಒರಿದಿನ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆನ್ ಸರಿಯಾದ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಪುಂಡು. ನನೊಂಜಿ ದಿಕ್ಕ್ ನಾಡ್‌ಪತ್ತುನ ಸರಳವಾಯಿನ ಇದಾನೊ ಇನ್ನಗ ಈರ್ ಬಡಕಾಯಿ (ಉತ್ತರ) ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಮೋಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಸರ್ತ ಉಂತಿಯರ್ಡ ಇರೆನ ದತ್ತ ಕೈ ತೋಜಾವುನ ದಿಕ್ಕೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ.
ಪದೊತ ಅರ್ತೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಶೇಣಿ
'''ಡಾ. ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಶೇಣಿ'''ತುಳು ಜಾನಪದೊ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್, ಸಂಘಟಕೆ ಆತ್ ಪುದಾರ್ ಪೊಯಿನಾರ್.
ಆಸಕ್ತಿ
ಇಂಬೆರೆಗ್ ಜಾನಪದ ವಿಷಯಡ್ ದಿಂಜ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ಪಡ್ಯ
ಮಡೆ ಉಬಿಪುನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಪಡ್ಯಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸಜ್ಜಿಗೆ
ಸಜ್ಜಿಗೆ ಉಂದು ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನ್ಪಿನ ರವನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ತಿಂಡಿ. ರವ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಈನೆಕ್ಕ್ ಗಲಸೊಲಿ ಪನ್ನಗ ನೆನಪಾಪಿನೇ ಸಜ್ಜಿಗೆ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಮಲ್ಪರೆಲಾ ಸುಲಬ ಅಂಚನೆ ಒಣಸ್ ಮಲ್ತಿಲೆಕನೇ ಬಂಜಿಲಾ ದಿಂಜುಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಲೆದ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಕಾಲಿ ಸಜ್ಜಿಗೆ, ಬಜಿಲ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಸಜ್ಜಿಗೆ ನ್ಲಾ ಬಲಸುವೆರ್. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಮಾಮೂಲಿ ತಿಂಡಿ ಪಂದ್ ಲಾ ಪನೊಲಿ.
ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಗ್ ೨ ಚಮ್ಚ ಎಣ್ಣೆ, ೧ ಚಮ್ಚ ನೈ ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಕೊದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಗುದ್ದುದಿನ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ, ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು ,ಬೇವಿರೆ, ಶುಂಠಿ ,ಬೀಜ, ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ ಮಾಡೊಡು. ಅವೆನ್ ಮಗತ್ ದ್ ಮೂರ್ದಿನ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಬೊಕ್ಕ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು. ಒಗ್ಗರಣೆ ಕಾಯೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕನೆ ರವ(ಪೊತ್ತುದ್ ದೀತಿನ) ಪಾರ್ದ್ ಒಂಜರೆ ಲೋಟೆ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಸಜ್ಜಿಗೆನ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬೈತಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಪಾರ್ದಿನ ನೀರ್ ಆಜೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಸಜ್ಜಿಗೆನ್ ಜಾದ್ ದೀವೊಡು. ಚಪ್ಪೆ ಆಯಿಲೆಕ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಹೆಂಟೆದ ಲೆಕ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪೂನಮ್ ರೌತ್
ಪೂನಮ್ ರೌತ್, ಓರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್."" ಪೂನಮ್ ಗಣೇಶ್ ರೌತ್''' ಮೆರೆನ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪುದರ್. ಮೆರ್ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ, ಮುಂಬೈ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್.
ಸುರುತ ಜೀವನ
ಪೂನಮ್ ರೌತ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪, ೧೯೮೯ಕ್ ಮುಂಬಾಯಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದೆರ್ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ಗಣೇಶ್ ರೌತ್. ಪೂನಮ್ ಮುಂಬೈಡ್ ತನ್ನ ಬರವು ಸರವು ಕಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಿಕೆಟ್‍಼ಡ್ ಮೆರ್ ಸುರುಕು ಬ್ಯಾಟ್ಸಮನ್ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಪೆರ್. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೆರ್ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಹಿರಿಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಮುಖ ಗೊಬ್ಬುದರಾದುಲ್ಲೆರ್
ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ, ಇಂಡಿಯಾ ಗ್ರೀನ್, ಮುಂಬೈ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮಾರ್ಚ್ ೧೯, ೨೦೦‌೯ಟ್ ಸಿಡ್ನಿಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊದ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ ಪೂನಮ್ ರೌತ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೂನ್ ೧೩, ೨೦೦೯ಟ್ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ೬ನೇ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯಾಟೊದ ಮುಖಾಂತರ ಪೂನಮ್ ರೌತ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಪೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩, ೨೦೧೪ಡ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊದ ವಿರುದ್ಧ ನಡತಿನ ಏಕೈಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗ್ ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ್
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು
ಪುವೆಚ್ಚಿ
thumb ಪುವೆಚ್ಚಿ/ಪೂವಚ್ಚಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪುರಿ. ಉಂದು ಕೆಲವು ದೈಕ್ಲೆನ ಇರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್೦ದ್ ತಿಂದುದು ಬದುಕುನ ಜೀವಿ.
ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಪುರುನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ Slug ಅತ್ತುಂಡ land slug ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡಡ್ ಗೊಂಡೆಹುಳು, ಗೊಣ್ಣೆಹುಳ, ಚೂಳೆಚ್ಚಿ ಅತ್ತುಂಡ ಸಿಂಬಳದಹುಳು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ತೂವರೆ ಪಾತೆಪುರಿ(ಬಸವನ ಹುಳು)ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ನೇಕ್ ಆಯಿತಲೆಕ ಬೆರಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಚಿಪ್ಪು ಉಪ್ಪುಜಿ. ತುಳುಟ್ಟು ಪೂವಚ್ಚಿ, ಅಂಟ್ ಪುರಿ ಪಂದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಇಪ್ಪುನು
ಉಂದು ಎಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲಡ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಪಂತಿ, ಪುದೆಲ್, ಮರ, ದಯಿಕುಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಉಂದು ಇರೆ ಪರ್೦ದ್ ಅತ್ತಂದೆ ಕುರಿದಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪೂರಾ ತಿಂದುದ್ ಬದುಕುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪುರಿಕ್ಕುಲು
ಮುಂಡ್ಕೂರು
ಮುಂಡ್ಕೂರು (ಮುಂಡೇರ್, ಮುಂಡುಕೂರು, Mundkur, Mundkuru, Mundukuru, Mundkooru) ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ತೆಂಕಾಯಿ ಗಡಿ ಭಾಗದ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ತುಳುವೆರ್ "ಮುಂಡೇರ್" ಇನ್ಪೆರ್. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗಣತಿ ೨೦೧೧ತ ಮಾಹಿತಿಲೆಡ್ Mundkuru ಇಂದ್'ದ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಮುಂಡ್ಕೂರುದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಉಳೆಪಾಡಿ, ಕರ್ನಿರೆ, ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಲ್ಲಾ.
ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಕೈತಲ್ದ ಮೂರುಕಾವೇರಿರ್ದ್ ದಾಮಸ್ಕಟ್ಟೆ  ಸಂಕಲಕರಿಯೊಗಾದ್  ಬೊಳ್ಮಣ್ (ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು)ಗು ಪೋಪಿನ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆಡ್ ಮುಂಡ್ಕೂರು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮೂರುಕಾವೇರಿಗ್ ಮುಲ್ಕಿ, ಹಳೆಯಂಗಡಿ, ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, ಕಟೀಲು ಕಡೇಡ್ದ್ ಪೋವರೆ ರಸ್ತೆಲು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಬೆಳ್ಮಣ್ಣುಗು ಪಡುಬಿದ್ರಿ (ಪಡ್ಡೆದ್ರ), ಶಿರ್ವಾ, ನಿಟ್ಟೆ, ಕಾರ್ಕಳ (ಕಾರ್ಲ) ಕಡೆಡ್ದ್ ಬರಿಯೆರೆ ರಸ್ತೆಲು ಉಂಡು.
ನಿರ್ದೆಶಾಂಕೊಲು
ಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮದ (ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪರಿಸರದ) ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕೊಲು ಡಿಗ್ರಿ-ಮಿನಿಟ್-ಸೆಕೆಂಡುಲೆಡ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:
ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಸಂಕಲಕರಿಯ-ಬೆಳ್ಮಣ್ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗ್ ತಾಗ್'ದುಪ್ಪುನ ಭಾಗರ್ವ ಮಂಟಪದ ಕೈತಲ್ಡೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಧಾನ ಗೋಪುರ-ದ್ವಾರ ಉಂಡು.ಪ್ರಧಾನ ಗೋಪುರ ದ್ವಾರದುಲಾಯಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಂಗಣೊಗು ಜತ್ತ್'ದ್ ಬಲಿಪೀಠ ಬರಿಟ್ ದಾಂಟ್'ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಪ್ರಧಾನ ಗೋಪುರ-ದ್ವಾರ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ, ಬೊಕ ದೇವರೆನ ಪ್ರತಿಮೆ ಮಾತಾ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಮೋಣೆ ಪಾಡ್ದುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರಮೈಟ್ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ನನೊಂಜಿ ಗೋಪುರ-ದ್ವಾರ ಉಂಡು.ಪಡ್ಡಾಯಿದ ದ್ವಾರದ ಎದುರು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಉಂಡು. ಅಲ್ಪನೆ ಚರಿತ್ರೆದ ಕಾಲೊಡು ಊರುದ ರಾಜೆರ್‍ ಪೂಜಾ ಕಾಲೊಡು ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತಿನ "ಅರಸೆರೆ ಮಂಟಪ" ಉಂಡು.‍
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರು ಮೂಡಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆದ ಬರಿಟ್ ಭಾರ್ಗವ ಮಂಟಪ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಆಟ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂಚಿನ ಕಲಾ ಸಮಾರಂಬೊಲು ನಡಪುನ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಡಕಾಯಿ ವಠಾರೊಡು ಸಬೆ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಒದಗುನ ಒಂಜಿ ಸಭಾಭವನಲಾ ಉಂಡು.
ಕಾಲಾಂತರೊಡು ವಾಸ್ತು ಬದಲಾವಣೆ
ಊರುದ ಹಿರಿಯೆರ್‍'ನಕುಲು ಪಣ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಕಿಲ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೋಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪಂಡು. ಈ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯೊಗು ಅನುಗುಣ ವಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ದ್ವಾರ ಗೋಪುರ ಉಪ್ಪುನವು ಆಧಾರವಾದುಂಡು. ಈ ರಡ್ಡ್ ಗೋಪುರೊಲುಲಾ ಇಂಚೊಗು ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಶದ ಸಮಯೊಡು ನವೀಕರಣ ಆತಿನಿ ಅಂದಾಂಡಲಾ, ಬೇತೆ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರೊಲು- ಇನ್ನಗ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಪ್ರವೇಶದ ಸಾದಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬೊಕ ಅರಸೆರೆನ ಮಂಟಪ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೋಣೆ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಇನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಯೊಣೊಲಿ.
ರಥೋತ್ಸವ-ಜಾತ್ರೆ
ಮುಂಡ್ಕೂರು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ರಥೋತ್ಸವ ಬೊಕ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ ೧೮ ತಾರೀಕ್'ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಪರ ಊರುಡು ನೆಲೆ ಆತಿನ ಊರುದಕುಲು ವರ್ಸೊಗೊರ ನಡಪುನ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಬರ್ಪಿನಕಲೆಗ್ ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ ಇನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗು ವರ್ಸೊದ ರಥೋತ್ಸವ ಜಾತ್ರೆನ್ ದಿನಾಂಕ ಬದಲ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ನಿಕಿ ಮಲ್ತ್ ದೀತೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ತುಳುನಾಡುದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯೊಲೆನ ದೇವತಾಬಿಂಬೊಲೆನ್, ಪ್ರತಿಮೆಲೆನ ವಿಕಾಸೊನು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಿನ ಡಾ.ಪಾದೂರು ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರ್ತಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಪತ್'ದಿನ ಮಹಿಷ ಮರ್ದಿನಿನ ರೂಪೊಡು ಉಂಡು.ಅರೆನ ೧೯೬೯ದ ವರದಿಡ್ ಪ್ರತಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯಶಕ ೧೧ನೆಯ ಶತಮಾನದವು ಇಂದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.‍ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ ೧೯೭೫ ನೆ ಇಸವಿಡು ಪ್ರಕಟವಾಯಿನ ಅರೆನ ಗ್ರಂಥೊಡು ಪ್ರತಿಮೆದ ಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ ೯ನೆ ಶತಮಾನ ಇಂದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್.
ಅಂಚಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಚಾರೀತ್ರಿಕ ಅಂಶೊಲು ನಂಕ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ: (೧) ವಿಗ್ರಹದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದಿಪ್ಪು. ಮೂಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಮೋಣೆ ಪಾಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್ (ಸಾಕ್ಷಾಧಾರೊಲು: ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗೋಪುರ- ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ, ಪಡ್ಡಾಯಿಡು ಉಪ್ಪುನ ದೇವೆರೆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಸೆರೆ ಮಂಟಪ). ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಾಸ್ತು ಚಿಂತನೆ ಬದಲಾನಗ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೋಣೆನ್ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ಬದಲಾಯಿನವು ತೋಜುಂಡು.
ಸೆಟ್ಲ ಪೇಂಟೆ - ಜೈನೆರ ಬಸ್ತಿ
ಮುಂಡ್ಕೂರುದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಸೆಟ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಇನ್ಪಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಜಾಗ ಉಂಡು. ಸೆಟ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಇನ್ನಗ ಸೆಟ್ಟಿಲೆನ ಪೇಂಟೆ. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಜೈನ ಸೆಟ್ಟಿಲು (ಶ್ರೇಷ್ಠಿ)  ಬೇರ ಮಲ್ಪರೆ  ನಿಲೆಯಾದಿತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಇಂದ್ ತೆರಿಯೊಣೊಲಿ. ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಬಸದಿದ ಅವಶೇಷೊಲು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಜೈನೆರ್  ನಿಲೆಯಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಕ್ಕ್  ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಒರಿದಾ. ಬಸದಿದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಉಡುಪಿ ಎಂಜಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ದೀತೆರ್ ಇನ್ಪಿನ ಮಾಹಿತಿ ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟೆರೆನ ಲೇಖನೊಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಗರೋಡಿ
ಗ್ರಾಮದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಒಂಜಿ ಗರೋಡಿ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಗರೊಡಿ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದಿಂಡ್. ಊರುದ ಗರೋಡಿದ ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ತುಳುನಾಡುದ ಗರೋಡಿಲು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಊರುದ ಜವಣೆರೆನ್ ಯುದ್ಧ ವಿದ್ಯೆಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ತಾಣೊಲಾದಿತ್ತಾ ಇನ್ಪಿನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದುಂಡು.
ವಿಠೋಬ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮುಂಡ್ಕೂರು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಶ್ರೀ ವಿಠೋಬ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಗ್ ಮೀಸಲಾತಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಊರುದ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಂದುಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್'ದ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ್ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರ ನಡಪಾವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಪರಿಸರದ ತಾಣೊಲು
ಮುಂಡ್ಕೂರುದ ಪರಿಸರೊಡು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಜಾಗೊಲೆನ ಪುದರುಲು (ಸ್ಥಳನಾಮೊಲು) ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ.
ಜಾರಿಗೆಕಟ್ಟೆ
ಸಂಕಲಕರಿಯದ ಸಾದಿಡ್  ಮುಂಡೇರ್'ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಸಚ್ಚೇರಿ ಪೇಟೆದ  ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆ  ಕರಿಯಿನ ಬೊಕ ತಿಕ್ಕುನವು  ಜಾರಿಗೆ ಕಟ್ಟೆ. ರಸ್ತೆದ ಬರಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾರಿಗೆ ಮರತ  ಕಟ್ಟೆಡ್ದ್  ಇಡೆ ಪುದರ್ ಬೈದಿಂಡ್.
ಬೋಪಾಡಿ-ಕುಂಟಲಪಾಡಿ
ಬೋವುದ ಮರಕುಲೆನ ಪಾಡಿ ಇfತಿನ ಕಾರಣ ಇಡೆಗ್ ಬೋಪಾಡಿ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದಿಂಡ್. ಕುಂಟಲದ ಗಿಡಕುಲು ದಿಂಜ ಬುಳೆದಿನ ಪಾಡಿದ ಜಾಗೊ ಕುಂಟಲಪಾಡಿ ಆತ್ಂಡ್.
ಜೇಪೆ
ಊರುದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ವಂತೆ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಇತ್ತೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ, ಶಾಲೆ ಮಾತಾ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೊಗು ಪುರಾತನ ಪುದರ್ ಜೇಪೆ ಇಂದ್'ದ್. ಈ ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದಿಜ್ಜಿ.
ನಾನಿಲ್ ತಾರ್
ಮುಂಡೇರ್'ಡ್ದ್ ಬೊಳ್ಮಣ್ (ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು) ಗ್ ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಡ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ತೋಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಡೆಗ್ ನಾನಿಲ್ ತಾರ್ ಇನ್ಪೆರ್. ನಾನಿಲ್ ಇನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ವಿದೊತ ಮರ. ನಾನಿಲ್ದ ಮರ ಇತ್ತಿನ ತಾರ್(ತೋಡು) ನಾನಿಲ್ ತಾರ್ ಆತ್ಂಡ್.
ಪೇರೂರು
ಜಾರಿಗೆಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಒಂಜಿ ತಾಣ ಪೇರೂರು.
ಕಜೆ
ಮುಂಡೇರ‍್ ತೆಂಕಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಮೂಡಾಯಿ ಪೋಪಿನ ರಸ್ತೆದ ಉಲಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್  ಉಪ್ಪುನ ಎತ್ತರದ  ತಾಣದ ಪುದರ್‍ ಕಜೆ
ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆ
ಸಂಕಲಕರಿಯ ಸಂಕದ ಶಾಂಭವಿ (ಮುಲ್ಕಿ) ಸುದೆ  ಕರಿದ್,  ಮುಂಡೇರ‍್ ಗ್ರಾಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನಗ ಜಾರಿಗೆ ಕಟ್ಟೆದ ಕೂಡುತಾನೊ(ಜಂಕ್ಷನ್) ಡು ಮೂಡಾಯಿಗ್  ಕಡಂದಲೆ- ಪಾಲಡ್ಕ- ಕೊಡಿಯಡ್ಕಗ್  ಪೋಪಿನ ರಸ್ತೆಡ್  ಸುರುಟು ತಿಕ್ಕುನ ಪೇಂಟೆ  ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆ (ಸಚ್ಚೆರಿಪೇಟೆ). ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆ ಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು.
ಬೋಳ
ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆಡ್ ಮುಡಾಯಿಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಗ್ರಾಮ ಬೋಳ. ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಊರು. ಪಾಡ್ದನದ ಸಿರಿ ಪುಟ್ಟುದು ಬುಳೆಯಿನ ಪುರಾತನ  ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವದ  ಊರು.
ಕಡಂದಲೆ
ಸಚ್ಚೇರಿಪೇಂಟೆಡ್ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋನಗ ತಿಕ್ಕುನ ಗ್ರಾಮ ಕಡಂದಲೆಲಾ  ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಪುರಾತನ  ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವದ  ಊರು.
ಇನ್ನ
ಮುಂಡೇರ‍್'ದ ವಾಯುವ್ಯ ಬಾಗೊಡು ಗರೊಡಿದ ಬರಿತ ರಸ್ತೆಡ್ ಪೋಂಡ ಇನ್ನ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಇನ್ನ-ಮುಂಡೇರ್‍ ಇಂದ್'ದ್ ಜನಮಾನಿಲೆಡ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದುಂಡು.
ಮುಲ್ಲಡ್ಕ
ಮುಂಡೇರ‍್'ದ ವಾಯುವ್ಯ ಬಾಗೊದ ಉಪಗ್ರಾಮೊಗು ಮುಲ್ಲಡ್ಕ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ಮುಲ್ಲಡ್ಕ ಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಚರಿತ್ರೆ ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ.
thumb|ಮಿಡ್ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ನಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಅವೆನ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟವರ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್, ಡೇಟಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಂಪನಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರೊದ ಮಿಡ್ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ನಡ್ ಉಂದೆತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಕಂಪೆನಿನ್ ಮೈಕಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೧ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸೆಕುಂಡ, ಡಂಕನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಮಿಲನ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಝೆ ಗರ್ ಮೊಕೆಲೆನ ಸಹಕಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರಿಲ್ ಲಿಂಚ್ ೩೦% ಪಾಲ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
thumb|ಲಂಡನ್ ಸಿಟಿದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಡ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ೧೯೮೧ಟ್ ಸಾಲೊಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರಗ್ $ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ವಸಾಹತು ಕೊರ್ತೆರ್.
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಸ್ಥಾಪನೆದ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಯಾದೇ ಒರಿದ್ಂಡ್. ಕಂಪನಿದ ಬಹುಪಾಲು ಮೈಕಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಒಡೆತನದಡ್ ಉಂಡು. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಆಡಳಿತೊಡ್ ಮಾಜಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಮೇಯರ್ ಡಾನಿಯಲ್ ಡಾಕ್ಟೋರೋಫ್ ಇತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಸ್ವಾಧೀನೊಲು
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ಹಲವಾರ್ ಕಂಪನಿನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತದ್ಂಡ್.
ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೀಕ್
೨೦೦೯ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ L.P. ವಾರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾವ್-ಹಿಲ್ ಮೆರೆಡ್ದ್ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ವೀಕ್ನ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ವೀಕ್ ಪಂದ್ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇಗನ್ ಮರ್ಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಈಗಲ್ ಐ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್
೨೦೧೦ಟ್  ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ಈಗಲ್ ಐ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೇರ್ಫ್ಯಾಕ್ಸ್, ವಿ.ಎ- ಮೂಲೊದ ಕಂಪೆನಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಡ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕುರಿತಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಸ್ವಾಧೀನ ೨೦೧೧ಟ್ ಸುರುವಾಯಿನ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರೊದ ಭಾಗೊವಾಂಡ್.
ನ್ಯೂ ಎನೆರ್ಜಿ ಫಿನಾನ್ಸ್
೨೦೦೯ಟ್  ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ನ್ಯೂ ಎನರ್ಜಿ ಫೈನಾನ್ಸ್ನ್ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತಂಡ್. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ ನಂತರಲ ಕಂಪೆನಿ ಲೀಬ್ರೆಚ್‌ನ ನಾಯಕತ್ವೊಡು ನಡತ್ಂಡು
ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (ಬಿಎನ್‌‌ಎ)
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ಟ್, $ 990 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (ಬಿಎನ್‌‌ಎ) ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬಿಎನ್‌‌ಎವ್ಯವಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ಕಾರೊದ ವೃತ್ತಿಪರರ್ಗ್ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಆನ್ಲೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಸುದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿನ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಲರ್‌ಲೇಕ್
ಮೇ ೨೦೧೨ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಡಬ್ಲಿನ್ ಮೂಲೊದ ಆಹಾರ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಪೋಲಾರ್ಲೇಕ್ನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಇನ್‌ಡೀಸೆಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್
ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಅಯ್ತ ಸೂಚ್ಯಂಕ ವ್ಯಾಪಾರ,ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ರಿಸ್ಕ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಗ್  ೫೨೦ಮಿಲಿಯನ್ಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತಂಡ್.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಸರ್ವಿಸ್
೨೦೧೧ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಸರ್ವಿಸ್‌ದ ಮಾರಾಟ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪಂದ್ ನಾಮಕರಣ ಆಂಡ್. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ.ದ ಶೇಕಡ ೮೫ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯೊ, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ೧೯೯೦ಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ವಿಂಕ್ಲರ್ ರೆಡ್ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಚಂದಾದಾರರೆಗ್ ಹಣಕಾಸ್ದ ಸುದ್ದಿ ವರದಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ೧೦೦ ದೇಶಡ್ ೨೩೦೦ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್‌ದ ಒಂಜಿ ಸೇವೆ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಉಂದು ೨೪ ಗಂಟೆ ಹಣಕಾಸ್ದ ಸುದ್ದಿ ಕೊರ್ಪುನ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲ.
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ೧೯೯೨ಟ್  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ. ಉಂದು ಹಣಕಾಸ್ದ ವೃತ್ತಿಪರರೆಗ್ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್
ಉಂದೆನ್ ೨೦೧೧ಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆದ ಸುದ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಬೀಟಾ
ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಬೀಟಾ 2013 ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದೆತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋಡ್ ಉಂಡು
ನಾಯಕತ್ವೊ
ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕಮಿಟಿಡ್ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್, ಪೀಟರ್ ಗ್ರೌರ್ ಬೊಕ್ಕ ಥಾಮಸ್ ಸೆಕುಂಡಾ ಸೇರ್ದೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಪಕ್ಕಿ
ಪಕ್ಕಿಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ ಇತ್ತಿನವು, ತೆತ್ತಿ ದೀಪುನ ಬೆರಿಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜೀವ ಜಾತಿ. ಪಾರೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಪಕ್ಕೊಲು ಪಂಡ ರೆಕ್ಕೆಲು ಉಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಾಯಿನೆರ್ದಾರ ಇಂದೆಕ್ ಪಕ್ಕಿಪಂಡ್’ದ್ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಪಕ್ಷಿ ತುಳುಟು ಪಕ್ಕಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ ಜುವ್ವದ ನೆತ್ತೆರ್ ಮನುಷ್ಯೆರ್ನಲೆಕ ಬೆಚ್ಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪಾರೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ರೆಕ್ಕೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಕಾರ್, ಉಗುರು, ಕೋಕಯಿಲು ಪಕ್ಕಿಲೆನ ವಿಶೇಷ ಗುರುತುಲು. ಪಕ್ಕಿವರ್ಗ ತೆತ್ತಿ ದೀದ್ ಕಿನ್ನಿಲೆನ ಸಂತಾನೊದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿ. ಪಕ್ಕಿಲೆದ ಸ್ವಭಾವ, ಗುಣೊ, ಜುವ್ವ ರಚನೆ ಕಾಲೊಡ್ದು ಕಾಲೊಗು ಬದಲಾವೊಂದು ಬೈದ್‍ನ್ಡ್.
ನರ್ಸಣ್ಣೆ
ತುಳುನಾಡುಡ್ ಭವಿಷ್ಯ ಪನ್ಪಿನಕುಲೆನ್ ನರ್ಸನ್ನೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇತೆ ಊರುಡ್ ಮೊಕ್ಲೆನ್ ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಬುಡಬುಡಿಕೆದಾಯೆ ಪಂಡುದ್ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಮೂಲೋಡು ಮೊಗಲು ತುಳುನಾಡುದ ಜನೋಕುಲು ಅತ್ತ್. ಬಂಜಿದ ಬಡವುಗಾದ್ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಡ್ದು ತುಳುನಾಡುಗ್ ಬತ್ತುದ್ ನೆಲೆ ಆಯಿನಕುಲು. ಬುಕ್ಕ ಊರು ಊರು ಸುತ್ತುನಕುಲು.
ರೂಪೋ
ತರೆಕೋಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮುಂಡಾಸ್, ಕೆಂಪು ಬೊಟ್ಟು, ಕಚ್ಚೇ ಪಾಡುತೂ ಪುಗೆಲ್ ಜೋಲಿಂಗೆ, ಕೈಟ್ ಕುರುಕುರು ಮಾಮಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನಾಯಿ ಬೇರಿ ಪತ್ತರ ಒಂಜಿ ಕೋಲು ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಜೋಕುಲೆಗ್ ಉಪ್ಪಿ ಪೋಡಿ
ಜೋಕ್ಲೇನ್ ಜೋಲಿಗೆಗ್ ದಿಂಜಾದ್ ಪತೊಂದು ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡುದ್ ಪ್ರಾಯದಕುಲು ಪೋಡ್ಗೆ ಗೆಟ್ಟವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ನರ್ಸಣ್ಣೆ ಪನ್ಪಿ ಪದೋ
ಉಂದು ಮೂಲೊಡು ಕನ್ನಡೊಟು ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಕುರುಕ್. ಕುರ್ರ್ರರ್ರ್ರ್ರರ್ರ್ರ್ ಬೈಯ್ಯಗ್ ತುಳಸಿಗ್ ದೀಪ ದೀಪಿನ ಪೋರ್ತು ಇಲ್ಲ ಬಾಕಿಲ್ಗ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರ್ಪಿನ ಪೋರ್ತು ಈ ಇಲ್ಲಡ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆ ಆವರೆ ಉಂಡು, ನಾಲ್ ಜನಕ್ ಲೆತ್ತುದು ಲೇಸು ಬಳಸೆರುಂಡು, ಎದುರು ಪುಲಿತ ಮರಾಟ್ ಇತ್ತೀ ಪ್ರೇತ ಬುಡಾoದು ಪೀಡೆ ಬುಡಾoದು..ಪಿಶಾಚಿ ಬುಡಾoದು ಮನಸುಡಿತ್ತಿನವೇನ್ ಇತ್ತಿಲಕ್ಕ ಪನುವೆ ..ಸುಲ್ಲಾಂಡ ಸುಳ್ಳು ಪನ್ಲೆ ಸತ್ಯ ಆಂಡ...ಅರಿ ಬಾರ್ ಕೊರ್ಲೆ ಈ ಇಲ್ಲಾಡ್ ಒಂಜಿ ಮಂತ್ರ ಉಂಡು ಒಂಜಿ ಮಾಟ ಉಂಡು ಮಾಟನು ದೆತ್ತು ಕೋರುವೆ .... ಮಂತ್ರೋನು ತಿರ್ಗ ಕೊರುವೇ ಇಲ್ಲಡಿತ್ತಿ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಕಣ್ಣ ನೀರುಡು ಮುರ್ಕೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಬಾಲೆ ಪತ್ತೆರಾವಂದಿ ಸಂಕಡ..ಉಡಾಲ್ಡ್ ಉಂಡು. ಕುರುಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕ್ ಕುರುಕ್ ಸೊರಗೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಸೋರೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಕೂರೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಕುಸುರೊಂದುಲ್ಲೆರ್ , ಮಲ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿಲಕ್ಕಾವಂದು... ಪಾಡಿ ಅರಿ ಸರಿಯಾದ್ ಬೇಯಂದ್ ಅಂಗಾರೆದಾನಿ ಕುಚ್ಚಿ ದೆಪ್ಪೆರಾವಂದ್ … ಬುದವಾರದಾನಿ ಪೋಸ ಕುಂಟು ಪಾಡೆರಾವಂದ್ ಇಲ್ಲದುಲಾಯಿ ಉಗುರು ದೆಪ್ಪೆರಾವಂದ್... ಇಲಲ್ದೆದುರು ಮಂಡೆಗ್ ಕೈ ದೀದ್ ಕುಲ್ಯರಾವಂದ್ ತಡ್ದೆದೆದುರ್ ಕುಂಟಿ ಮೈಪು ದಕ್ಕೆರಾವಂದ್ ,ಕತ್ತೆಲೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಂಟು ಅರ್ದೆರಾವಂದ್ ಬೈಯ್ಯದ ಸಮಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬರ್ಪಿ ಪೊರ್ತುಗು ದೀಪ ತೆಕ್ಕಾದ್ ಜೆಪ್ಪೆರಾವಂದ್ , ಕುಬಲ್ ಮುಟ್ ಲಕ್ಕ ತೆಲಿಪೆರಾವಂದ್ ಶನಿ ಪತ್ತು ಪೊರ್ತು ಬರು, ಭಾಗ್ಯ ಪೋದು ಬಡಪತ್ ಬರು ಗ್ರಹಚಾರ ಕೆಟ್ಟಿನ್ನಲ್ಪ.... ಪುರಿ ಬಲ್ ಮರಿಯಾದ್ ಕೊಡತೊಂದುಂಡ್ ನಂಬಿ ದೈವೊಲು.. ನಂಬಿ ಜನೊಕುಲು ಕೈ ಬುಡ್ದು... ಕಾಪುನಾರು ನೋತ್ಹೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಎನಡುಂದು ಪರಿಹಾರ … ನಾಲ್ ನೀರ್ ತರೆಕ್ ಮೀದ್ ನಾಲ್ ಮಾರ್ಗ ಸೇರುನಲ್ಪದ...ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಸ್ತಾನೋಗು ಸುತ್ತು ಬರೋಡು ನಾಲ್ ಸನಿವಾರ ನಾಲ್ ಜನೋಕು ನುಪ್ಪು ಪಾಡ್ದು ಅಸರ್ ದಿಂಜಾವೋಡು. ಜೋಕುಲು ಬಾಲ್ಲೇಲ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪು ಭಾಗ್ಯ ಉಂಡು ಇಲ್ಲೂ ಕಟ್ಟುನ ಭಾಗ್ಯ ಉಂಡು ಗುವೆಲ್ ತೋಡುನ ಭಾಗ್ಯ ಉಂಡು ನೀರ್ ಪರ್ಪಿನ ಭಾಗ್ಯ ಉಂಡು,ನಾಲ್ ಜನಕ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗ್ಯ ಉಂಡು ಇರೆಟ್ ವರೆಸಿನ ಭಾಗ್ಯ ಹನೆಟ್ ಪತ್ತೆರೆ ಉಂಡು ಕುರುಕ್ ಕುರುಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕ್ ಕುರುಕ್ ನರ್ಸನ್ನೇ ಪಂಡಿನ ಸರಿಯಾಂಡ ಸರಿ ಪನ್ಲೆ ತಪ್ಪಾಂಡ..ತಪ್ಪು ಪನ್ಲೆ ಬರ್ಪಿ ಅಮಾಸೆ ದಾನಿ ಸರಿ ಪೊರ್ತುಗು ಪಿರ ಬರುವೆ ಸರಿ ಆಯಿನಾಂಡ ನರಸನ್ನ ನ ಮಟ್ಟೆಲ್ ದಿಂಜಾಲೆ ಮನಸ್ ದಿಂಜಾಲೆ ತಪ್ಪಾಯಿನಾಂಡ ನರ್ಸನ್ನೆ ಕಜ್ಜ ಬುಡ್ಡು ಬಡಕಾಯಿ ಮೋನೆಮಲ್ತು ಕಲಿ ಪರೊಂದು ಗಟ್ಟ ಮಿತ್ತಾವೆ ಕ್ರುರುಕ್ ಕುರುಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕಕ್ಕ್ಕ್ಕ್ ಕುರುಕ್
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ  ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಇಂಗ್ರೇಜಿದ ಪ್ರಧಾನ ಯಾಜಕೆರ್ ಆದಿತ್ತಿನಾರ್. ಆರ್ ಜನಕುಲೆನ ಸೀಕ್ ನ್ ಗುಣ ಮಣ್ಪುನ ಪವಾಡ ಪುರು‌‍‍‍ಶೆ ಪಂಣ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತಿನಾರ್. “ಕುಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್” ಪಂಣ್ದ್ ಜನ ಅರೆನ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಮಾರ್ಚ್ 19ನೇ ತಾರೀಕ್ 1809ಡ್ ಫಾ| ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ ಮೆರೆನ ಜನನ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ರೂಆಂ ನಗರೊಡು ಆಂಡ್. ಮೇರ್ 1865ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಇಂಗ್ರೆಜಿದ ಪ್ರಧಾನ ಯಾಜಕೆರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕುಲಶೇಖರೊಕ್ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್. 14ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1873ಟ್ ಕುಲಶೇಖರ ಇಂಗ್ರೆಜಿಗ್ ಅಡಿಪಾಯೊ ಕಲ್ಲ್ ದೀಯೆರ್. ಕುಲಶೇಖರ ಜನತ ಮಿತ್ತ್ ಅರೆಗ್ ಒಲವು ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತಿನೆರ್ದಾವರ ಫಾ| ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ ಕುಲಶೇಖರೊಡೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾತಾ ಧರ್ಮೊದ ಜನ ಮೆರೆನಡೆ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಆಂಚಾದ್ ಜನಕುಲ್ ಅರೆನ್ ಮೋಕೆಡ್ “ಕುಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್” ಪಂಣ್ದ್ ಲೆಪ್ಪೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಜೀವನ
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ರೂಆಂ ನಗರೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಫಾ| ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ ಕುಡ್ಲನ್ ತನ್ನ ಸುವಾರ್ತೆನ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಲುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೇ 1869ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆರ್ ತನ್ನ ಸೇವೆನ್ ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಇಂಗ್ರೇಜಿಡ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. ಸರಿಸುಮಾರ್ 12 ವರ್ಷ ಮೂಲು ತನ್ನ ಸೇವೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಇಂಗ್ರೆಜಿಡ್ ಕಾಂಡೆರ್ದ್ ಉಪವಾಸೊ ಅಂಚನೇ ದೇವೆರೆಡ ನಟ್ಟೊನ್ ನ ಸುಮಾರ್ ಜನ ತೂತಿನ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ರೆಜಿದ ಓವೆ ಬೇಲೆಗ್ ಅತ್ತ್ ಡ, ಜನ ಅಸೌಕ್ಯೊಡ್ ಇತ್ತ್ ದ್ ಲೆತ್ತ್ಂಡ ಆರ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟು ಪಾಡಂದೆ, ನಡತ್ತೊಂದೆ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜೋಕುಲೆಡ ಅರೆಗ್ ಭಾರೀ ಮೋಕೆ. ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಇಂಗ್ರೆಜಿ ದುಂಬು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕ್ ಅಂಚನೇ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ 8-10 ಮೈಲ್ ದೂರೊಗ್ ಒಂಜೇ ಇಂಗ್ರೇಜಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ ಕುಲಶೇಖರ, ಬೊಂದೆಲ್, ವಾಲೆನ್ಸಿಯಾ, ಶಕ್ತಿನಗರೊಲ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡ್ ಜಾಗೆಲೊಗ್ ಪೋದ್ ಅಸೌಕ್ಯೊಡ್ ಇತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ಸೌಕ್ಯೊಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಕಷ್ಟೊಡ್ ಇತ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಕೈಟಾಪುನ ಸಹಾಯೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಫಾ| ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದುಬ್ವಾ ರಾತ್ರೆ-ಪಗೆಲ್, ಬರ್ಸೊ-ದೊಂಬು ತೂವಂದೆ ನಡತ್ತೊಂದೆ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇಚ್ಚಾದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಕುಲಶೇಖರ ಪ್ರದೇಶೊ ಅರೆಗ್ ಮೋಕೆದ ಊರಾಂಡ್. 1873 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ತಾರೀಕುಗ್ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆದ ಪರ್ಬೊದ ದಿನ ಕುಲಶೇಖರ ಇಂಗ್ರೇಜಿದ ಅಡಿಪಾಯ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ದೀಯೆರ್. ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಅರೆನ ಮರಣೊರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಈ ಇಂಗ್ರೇಜಿಡ್ ಒರಿಯೊನೆರೆ ಆಸೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಖಾಲಿ ನಾಲೇ ವರ್ಷೊಡ್ ಪಂಡ 1877 ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ತಾರೀಕುಡ್ ಆರ್ ದೇವೆರೆ ಪಾದೊ ಸೇರಿಯೆರ್. ಅರೆನ ಆಸೆದ ಲೆಕ್ಕನೇ ಅರೆನ್ ಕುಲಶೇಖರ ಇಂಗ್ರೇಜಿಡ್ 12 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಸಮಾದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಆನಿರ್ದ್ ಇಡೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ಮಾತಾ ಜನಕ್ಲು ಬತ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ ಸಮಾದಿದ ಎದುರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 1904ಡ್ ಇಂಗ್ರೇಜಿದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆನಗ ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಇಹ ಲೋಕೊಗ್ ಪೋದ್ 27 ವರ್ಷ ಕರಿಂಡ್. ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ನ್ ಸಮಾದಿ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಮಾದಿದ ಕೈತಲ್ ಜನಕ್ಲೆನ ಸಮೂಹ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯೆರೆ ಶುರು ಆಂಡ್, ಇಂದೆನ್ ತೂದ್ ಪೊಸ ಇಂಗ್ರೇಜಿ ಕಟ್ಟ್ ನಗ ಅರೆನ ಸಮಾದಿ ಇಂಗ್ರೇಜಿದ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಕುಲಶೇಖರೊಡ್ ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಭಕ್ತಿದ ಭಾವನೆನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ತಿನ ಕೀರ್ತಿ ಮಾನ್ಯ ಲಿಗೊರಿ ಸೋಜೆರೆಗ್ ಸಲ್ಲುಂಡ್. ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ್ ಅಜ್ಜೆರೆನ ನೆನಪುಗ್ ಅರೆನ ಸಮಾದಿದ ಪಿರವುಡ್ ಯೇಸು ದೇವೆರೆನ ಕಷ್ಟೊದ ದಿನದ ಕ್ಷಣೊನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಒಂಜಿ ಸಂತ ಯಾಜಕೆರ್. ಆರ್ ಜೀವೊಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ನಿಕೊಲು ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಅರೆನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಪ್ರಭಾವ ಯೇತ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ ಹಾಳಾದ್ ಪೋಪುನಂಜಿನ ಪೈರ್ ಜೀವ ಗೆತೊಂದ್ ಎಡ್ಡೆ ಫಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಯಾನ್ ಉಶಾರಿಜ್ಜನ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪುನ ವೈದ್ಯೆ ಅತ್ತ್, ಮರ್ದ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿದಿಪ್ಪುನಾಯೆಲಾ ಅತ್ತ್ ಅಂದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ, ಓವೆ ರೋಗೊಗು ಅರ್ ನೀರ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಚಿಟಕೆ ಮಣ್ಣ್ ಕಲದಾಡ್ ಕೊರ್ಂಡಾಲಾ ಆವು ಶಮನ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ದಾಕ್ಟರೆಡಾ ಶಮನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆವಂದಿನ ನಾನಾ ರೀತಿದ ಸೀಕ್ ನ್ ಆರ್ ಗುಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಸರಿ ವಾಹನ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಕಾಲೊಡು, ಬಟ್ವಾಳದ ಬಾಣಂತಿ ಬೇನೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿನ ಪೊಂಜೊವೆನ್ ಕುಡ್ಲದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗ್ ಬೈಲ್ ದ ಗಾಡಿದ್ ಕನವೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಕುಲಶೇಖರೊಗ್ ಬನ್ನಗ, ಆರ್ ಯೆನನ್ “ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರೆ”ನ ಸಮಾದಿದಲ್ಪ ಕೊನೊಲೆ ಪಣ್ದ್ ತನ್ನ ಆಸೆನ್ ಪಂಡೆರ್. ಅಂಚನೆ ಅರೆನ್ ಸಮಾದಿದ ಕೈತಲ್ ಅಕುಲ್ ಎತ್ತ್ ದ್ ನಟ್ಟೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್, ದಾಲಾ ಅವಘಡ ಆವಂದೆ ಆ ಪೊಂಜೊವ್ ಅವ್ಲೆ ಪೆದ್ದಿಯೆರ್. ಇರ್ವೆರ್ ಲಾ ಸೌಕ್ಯೊಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರ್ನಿಕೊ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಪೊಂಜೊವ್ ಅಪಗ- ಅಪಗ ಬತ್ತ್ ದ್ ಸಮಾದಿದಲದ್ಪ ದೀಪ ಪೊತ್ತಾಂವೊದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾರ್ನಿಕೊಲು ಮೂಲು ಸುಮಾರ್ ಆವೊಂದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಸೈತಿಜೆರ್, ನನಲಾ ಜೀವಂತವಾದ್ ಕುಲಶೇಖರದ ಇಂಗ್ರೇಜಿಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಣ್ಪಿ ಜನಕ್ಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಇಂಚನೇ ನನಾತ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಆವಡ್, ಕುಲ್ಲ್ಯಾರ್ದ ಅಜ್ಜೆರ್ ನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾರ್ನಿಕೊಲು ನನಲಾ ಆವಡ್.
ಶ್ರುತಿ
ಶ್ರುತಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೭೫) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಿತ್ರರಂಗದ, ಅವೆಟ್‌ಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಧಾನ ಸಿನೆಮಾ ನಟಿನಕುಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ.ಅರೆನ ಸುರುತ ಪುದರ್ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ(ಗಿರಿಜಾ) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಮಸ್ತ್ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕೆರೆನ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಮರಪಂದಿನಂಚನೆ ನೆಲೆ ಆಯಿನಕುಲೆಡ್  ಕನ್ನಡದ  ಪ್ರತಿಭೆ, ಲಕ್ಷಣವಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಶ್ರುತಿಲ ಒರ್ತಿ .ಸುಮಾರು 120 ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊಡ್ದುಲ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ ನೆಲೆ ಉಂತಿನಾರ್ ಶ್ರುತಿ. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಲೆಡ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನಾರ್.
ಜೀವನ
ಶ್ರುತಿ ಪುಟ್ಟಿದಿನಿ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೭೭ಡ್ ಅರೆನವು ಒಂಜಿ ಕಲಾವಿದೆರೆನ ಕುಟುಂಬ.
ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ
ಶೃತಿ ಸುರುಕು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಹೇಂದರ್ ಪನ್ಪಿನಾರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದ್ ಶೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಪನ್ಪಿನಾರೆನೊಟ್ಟುಗು  ಜೂನ್‌‌ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್
ಮಲ್ತಿನ ಸಾಧನೆ
ಈತ್ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಶ್ರುತಿ  ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನೆಮೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೨೦ ಭಾರಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ .ಶ್ರುತಿ ಲಕ್ಷಣವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ  ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಬಿರ್ಸೆದಿ.
ಬದ್ಕ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ
ತನ್ನ ಬದ್ಕ್‌ಡ್  ಮಸ್ತ್ ಏರ್ತೆಜಪ್ಪೆಲ್ ಆನಗ ಶ್ರುತಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಉಂದು. “ಯಾನ್ ಯಶಸ್ಸು ಬನ್ನಗ ರಾಯಿಜಿ, ಕಷ್ಟ ಬನ್ನಗ ಮೂಲೆ ಸೇರ್ದ್‌ಜಿ. ಕಷ್ಟ ಪನ್ಪಿನವು ಪ್ರತಿಯೊರಿಯನ ಬದ್ಕ್‌ಡ್ಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬದ್ಕ್‌ಡ್ ತನ್ನ ಕರ್ತ್ಯವ್ಯ ದಾನೆ ಉಂಡೊ ಅವೆತ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾದ್ ದುಂಬು ಪೋಪೆ”.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಕಾಶ್
ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ವಯಂಗಂಕರ್ ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿ.ಮೇರ್ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಸ್ವರಾಗಿಣಿ ಪನ್ಪಿನ ದಾರವಾಹಿಡ್ ರಾಗಿಣಿ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಬುಕ್ಕ ವೂಟ್‌ ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬದಲ್ತೇ ರಿಶ್ತೋಂ ಕಾ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಮಿಶ್ತಿ ಖನ್ನಾ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟಿನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ೨೦೨೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮೇರ್ ಫಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಖತ್ರೋನ್ ಕೆ ಖಿಲಾಡಿ ೧೦ ನೇ ಎಸಲ್‍ಡ್ ಸ್ಪರ್ದಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಬರವು
ತೇಜಸ್ವಿ ಮೆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಪ್ರಕಾಶ್ ವಯಂಗನ್ಕರ್ ವೃತ್ತಿಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಮೇರ್ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಇಸಯೊಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು