cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು
ಧಾರ್ಮಿಕತೆ
ಈ ಜಗತ್ತ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿಯೆನೆ ಆಯಿನ ಆ ದೇವೆರ್ನ ಸೃ‍ಷ್ಟಿ ಎಂಕುಲ್ ಮಾತ ಅಯೆನ ಜೋಕುಲು.ಎಂಕ್‍ಲೆಗ್ ಉಪ್ಪಿನಿ ಒಂಜೆ ಜಾತಿ,ಒಂಜೆ ಮತ,ಒರಿಯೆನೆ ದೇವೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೋಕೊಗು ಸಾರಿನಾರ್ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಈ ಲೋಕದ ಒಡೆಯೆ, ಸರ್ವಶಕ್ತೆ, ಸರ್ವೇಶ‍್ವರ ಆಯಿನ ದೇವೆರ್ ಒರಿಯೆನೆ. ಪಿಲಿ, ಪೆತ್ತ,ಕುದುಕೆ,ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಪ್ರಾಣಿಲುಲ‍್ಲ.ಆಂಡ ನರಮಾನಿಲೆಗ್ ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಆಕಾರ,ಬುದ್ದಿ ಉಪ್ಪುನೆದಾತ್ರ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲಾದ್ ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮಾತಾ ಉಪ್ಪಿನಿ ಮಾನವ ಜಾತಿ ಮಾತ್ರ.ಅತ್ತಂದೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಘಟನೆ ನರಮಾನ್ಯಗ್ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ವಿಷಯ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊನ್ಯೆರ್. ಶಿಕ್ಷಣೊರ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಘಟನೆರ್ದ್ ಗಟ್ಟೈಯಾಲೆ ಪನ್ಪಿನವು ಅರೆನ ಘೋಷಣೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇಂಬೆರೆನ ಆರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲಡೇ ನಡತ್ಂಡ್. ಇಂಬೆರೆನ ತಮ್ಮಲೆ ಕೃಷ್ಣ ವೈದ್ಯೆರ್ ಎಡ್ಡೆ ಪಂಡಿತೆರ್ಲ ವಿದ್ವತ್ತ್ ಇತ್ತಿನಾರ್ಲ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂತೊಲೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ದಿನಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡ್ 'ನಾಣು' ಮಹಾಭಾರತ,ರಾಮಾಯಣದಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂತೊಲೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಮರ್ದ್ಲೆದ ಪೊಲಬು ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತು ಪಿಳ್ಳೆ ಪನ್ಪಿನಾರೆನ ಕೈತಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಬಗೆಟ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೆರ್.'ಬಿತ್ತ್‌ದ ಬೀಜೊದ ಗುಣೊ ಕೊಡಿಪುಡೇ' ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರದಲೆಕೊ ನಾಣು ಜೋಕ್ಲಾಟಿಗೆಡೇ ಸಮಾಜೊದ ಅನಿಷ್ಠ ಪದ್ಧತಿಲೆನ್ ದಿಕ್ಕರಿಸಾಯೆರ್. ಮೇರೆನ ಮಾಮಣ್ಣೆ ಕೃಷ್ಣ ವೈದ್ಯೆರ್ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಮರ್ದ್‌ದ ಪಂಡಿತೆರ್. ಆರೆನ ಆಶ್ರಯೊಡು ನಾಣುಗು ಜ್ಞಾನ ಬೋಧನೆ ತಿಕ್ಕ್‌ಂಡ್. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡೆತೆರಾಯಿನ ಮಾಮಣ್ಣೆರೆನ ಪ್ರಭಾವೊಡ್ದಾದ್ ಅರ‌್ವತೆಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲ್ಪುವೆ. ಸುಮಾರ್ನಾ ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಸೊರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ಇರ್ವತ್ತೊಂಜನೇ ಪಿರಯೊಡ್ ಆರೆಗ್ ವಾರಣಪಳ್ಳಿ-ಪೆರುಪಳ್ಳಿದ-ಚೆರುವನ್ನಾರ್ ಇಲ್ಲದ 'ಕುಮ್ಮಂಪಳ್ಳಿ ರಾಮನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಪನ್ಪಿನ ಗುರುಕುಲೆನ ಕೈತಡ್ ಆರೆನ ವಿದ್ಯೆ ದುಂಬರಿಂಡ್. ಆರೆನ ಕೈತಲ್ ನಾಣು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ನನಲಾತ್ ವಿದ್ವತ್ ಪಡೆಯೆರ್., ವ್ಯಾಕರಣ, ತರ್ಕ, ವೇದಾಂತ ಕಾವ್ಯ, ಉಪನಿಷತ್, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 21ನೇ ವರ್ಸೊದ ಜವ್ವನೆ ಆನಗ ನಾಣು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪೊತ್ತುದ ನಿಧಿ ಆದ್ ಬುಲೆಯೆರ್.
ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಲು
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಲು (1595–1671ಇಸವಿ) ಮೇರೆನ ಪೂರ್ವಾಸ್ರಮೊದ ಪುದರ್ ವೆಂಕಣ್ಣ ಭಟ್ಟ. ಇಂಬೆರ್ ಮದ್ವಾಚಾರ್ಯೆರೆನ ಧ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕುಂಭಕೋಣ ಮಠೊದ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ್ 1621ಡ್ದ್ 1671ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಬೃಂದಾವನ ಉಪ್ಪುನ ಮಂತ್ರಾಲಯ ಇನಿ ಒಂಜಿ ಯಾತ್ರಾ ಜಾಗೆಯಾದುಂಡು. ಇಂಬೆರ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಸರಾಯೆರೆನ ಅವತಾರ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಂಬುಗೆಲಾ ಉಂಡು. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಲು ವಿಷ್ಣುನ ಆರಾಧಕೆರ್.
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು
ಮದ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಯಾಸ ಬದ್‌ಕ್
ಮಾಡಾನ್ ಆಶಾನ್ ರೆರ್ನ ಸೋದರಿನ ಮಗಲ್ 'ಕಾಳಿಯಮ್ಮ'ನ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡ್ ಈಳವೆರ್ನ ಜಾತಿಡ್ ಮದ್ಮೆಗ್ ಆನ್ ಪೊಣ್ಣನ ಒಪ್ಪಿತ ಕೇನುನ ಕಿರಮ ಇತ್ತಿಜಿ. ಜಾತಿದ ನೀತಿದಲೆಕ್ಕ ನಾಣುನ ಅಕ್ಕ ಕಾಳಿಯಮ್ಮಗ್ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ಕೊರ್ಯಲ್. ಈ ಸಮಯೊಡ್ ನಾಣು ಗುರುಕುಲಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಈ ಮದ್ಮೆನ್ ಒತ್ತಿಜೆರ್. ಮಾತೆರೆನ ಎದುರುಡ್ ನಾಣು ತಾನ್ ಪುಟ್ಟುದಿನೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಉದ್ದೇಸೊ ಉಂಡು. ಯಾನ್ ಸಂಸಾರಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಡೆದಿನ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಜತ್ತ್ ಪೋಪೆರ್. ಇಂಚ ಸಂಸಾರ ಜೀವನನ್ ಬುಡ್ದ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಪೆರ್.
ಸಾಧನೆ
ಇಲ್ಲ್ ಜತ್ತ್ ಪೋಯಿನ ನಾಣು ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ ರೋಂದೊಂದ್ ಏಕಾಂತ ಜಾಗೆಡ್ ಧ್ಯಾನ ಮಲ್ತ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 'ಅಂಚೆತೆಂಗು' ಪನ್ಪಿನ ಊರುದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ನಿಲೆ ಉಂತುದ್, ಸುತ್ತೊಲುದ ಜೋಕುಲೆಗ್, ಬರವು ತೆರಿಯಂದಿನ ಹಿರಿಯೆರೆಗ್ ಅಕ್ಷರ ಆಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವುಲೇ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬಗ್ ಆರ್ನ ತಿರ್ಗಾಟದ ಪೊರ್ತುಡ್ ತಿರುವಾಂಕೂರುದ ಯೋಗ ಪರಿಣತೆ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೀ ಉಪಾಸಕಿಯಾಯಿನಂಚಿನ 'ಯೋಗಿನೀ ದೇವಿ' ನ್ ಬೇಟಿಯಾದ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೆತೊನುವೆರ್. ಕೇರಳದ ಮಹಾಯೋಗಿ 'ಚಿಟ್ಟಂಬಿ ಸ್ವಾಮಿ'ಲೆನ ಒಡನಾಟೊಡ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಜ್ಞಾನೊನ್ ವಿಸ್ತರಿಸುವೆರ್. ಮಹಾಯೋಗಿ ತೈಕಾಡು ಅಯ್ಯಗುರು ಸ್ವಾಮಿಲೆಡ ಯೋಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ದ್ 'ರಾಜಯೋಗ,, 'ಹಟಯೋಗ'ಲೆನ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 1,500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆ 'ಮರುತ್ವ ಮಲೆ'ಟ್ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತ್ 'ಬ್ರಹ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ' ಪಡೆವೊನುವೆರ್. ಮರುತ್ವ ಮಲೆರ್ದ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತಿನಾರ್ ನಾಗರಕೋಯಿಲ್, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ, ತಿರುವನಂತಪುರದ ಸುತ್ತೊಲುದ ಊರುಡ್ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದ್ ತಿರುಗುವೆರ್. 1888ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅರವಿಪ್ಪುರಂಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ 'ಚೆರುಕಣ್ಣು' ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ 'ಕೋಟಿ ತೂಕ್ಕಿಕುಡಿ ಮಲಯಂ' ಗುಹೆಟ್ ಕುಡ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಲು
ಜೀವನೊ
ವೆಂಕಣ್ಣ ತಮಿಳುನಾಡ್‍ದ ಭುವನಗಿರಿ ಪನ್ಪಿನೈಟೆ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಭಟ್ಟ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿಕಾಂಬ ಪನ್ಪಿ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರುನ ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿಗ್ 1595ಗ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ತಿರುಪತಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವೆರೆನ ಪುದರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಈ ಪುದರ್ ದೀಡ್‍ಯೆರ್. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಲು ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ವರ್ಗೊ:ಯೋಗಿನಕುಲು
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು
ಬರವುದ ಕ್ರಾಂತಿ
ಸ್ವತ ಎಡ್ಡೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೊಂದಿನ ಗುರುಕುಲು ಸಮಾಜೊಗ್ ಬರವು ಏತ್ ಅಗತ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಯೊಂದ್ ಆ ದಿಸೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂತೆರ್. ಜನೊಕ್ಲೆನ ಏತೋ ಪೊಟ್ಟು ನಂಬಿಕೆಲು, ಬೇನೆ ಬಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಣೊರ್ದ್ ಪರಿಹಾರ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಸೊತ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರ ಕಲ್ಪವುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗುರುಕುಲೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಚೆಂಬಳಂತಿ, ಅಂಚೆತೆಂಗು ಪನ್ಪಿನ ಊರುಲೆಡ್ ಸಾಲೆ ಜತ್ತ್ದ್ ಐಟ್ ಸೊತ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಗಣಿತ ಕಲ್ಪಾವುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡ್ ಸರಕಾರಿ ಸಾಲೆಡ್ ಈಳವೆರೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ತಿಜಿ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿ ಸಾಲೆದ ಕರ್ಚಿ ತೂಯೆರೆ ಬಡವೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಇತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಗುರುಕುಲು ಅರವಿಪ್ಪುರ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಕೈತಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳ ಕಲ್ಪವುನ ಸಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಶಿವಗಿರಿಟ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮಲಯಾಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೋಕ್ಲು ಮೂಜಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪುನ ಅಗತ್ಯ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅರೆನ ಅಲಚನೆ. ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆಯಾದ್ ಮಲಯಾಳ, ದರ್ಮೊದ ವಿದಿ ವಿಚಾರೊಲೆನ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಬಾಸೆ, ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ಲೋಕ ಜ್ಞಾನೊ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕಾರೊದ ಬೇಲೆ ಪಡೆಯೆರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಈ ಮೂಜಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ಲ ಕಲ್ಪಾಯೆರೆ ಸಾಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ
ಗುರುಕುಲೆಗ್ ಬಜೀ ಅಕ್ಷರದ ಬರವು ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಯಾವುಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು. ಬರವು ಕಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಕುಲು ಬೇಲೆ ಕಲ್ಪುನಲ ಅಗತ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು. ಬೇಲೆ ಬೆಂದ್ಂಡನೇ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಸುದಾರ್ತ್ದ್ ಐತ ಮುಕಾಂತ್ರ ಸಮಾಜೊದ ಸುದಾರ್ನೆ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅರೆನ ಅಲಚನೆ. ಅಂಚಾದ್ ಸಮಾಜೊದ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಬೆನ್ನಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕುಂಟು ನೆಯ್ಪುನಲ ಅಕ್ಲೆನ ಕುಲ ಕಸುಬು ಆಪುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರವಿಪ್ಪುರೊಟ್ ನೆಯ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರೊ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವಗಿರಿಡ್ ನೆಯ್ಗೆ ಉದ್ಯಮ ಘಟಕನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ತೆಪ್ಪುದ ಕೂರುದ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಪೊಸ ರೀತಿದ ಕೃಷಿ, ಇಲ್ಲಡೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲೆಗ್ಲ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೊಸ ಪೊಸ ಉದ್ಯೋಗೊಲೆದ ತೂಪರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ವಯಸ್ಕೆರೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ರಾತ್ರೆ ಸಾಲೆ
ಬರವು ಕಲ್ಪೆರೆ ಪಿರಯೊದ ಮಿತಿ ಉಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನವು ಗುರುಕುಲೆನ ಅಲಚನೆ. ಎಲ್ಯ ಪಿರಯೊಡ್ ಬರವು ಕಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ದಾಂತಿನ ಪಿರಯದಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಶಿವಗಿರಿಡ್ ಪಿರಯದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಪಗೆಲ್ಡ್ ಬೆನೆರೆ ಪೋಪಿನ ಬಡ ಕುಟುಮೊದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬಯ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ರಾತ್ರೆ ಸಾಲೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1904ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವಗಿರಿಡ್ ರಾತ್ರೆ ಶಾಲೆ, ಚೆಂಬಳಂತಿಡ್ ಪುಲಯ್ಯ ಜನಾಂಗೊದ ಜೋಕುಲೆಗಾದ್ ರಾತ್ರೆ ಶಾಲೆ, 1905ಡ್ ಗುರುಕುಲೆನ 50ನೇ ವರ್ಸೊದ ದಿನೊಟ್ 'ವರ್ಕಳ' ವೆಟ್ಟೂರು ಗ್ರಾಮೊಡ್ ಪುಲಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪರಯ್ಯ ಜೋಕುಲೆಗಾದ್ ರಾತ್ರೆ ಸಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತನ್ಕುಲೆನ ಶಿಷ್ಯೆರಾಯಿನ 'ಸತ್ಯವೃತ ಸ್ವಾಮಿ'ಲೆಡ್ದ್ ಸಿಲೋನ್ ಡ್ ಸುಮಾರ್ 42 ರಾತ್ರೆ ಸಾಲೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ವಸತಿ ಶಾಲೆಲು
ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ತಾನ್ ಕಲ್ಪುನಗ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ದ್ ಆರೆನ ಗುರುಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕುಲ್ದ್ ಕಲ್ದಿನ ಅರೆಗ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಟ್ಟೊಡ್ ಸಾಲೆದ ಸೌಕರ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಶಾಲೆಡೆ ಕುಲ್ದ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ವಸತಿ ಸಾಲೆಲೆನ್ಲ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಾಲೆಲೆಡ್ ಕಲ್ತಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಜಾತಿ ಬೇದೊ ಉಪ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಅರೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ. ಇಂಚಿನ ಸಾಲೆಲೆಡ್ ದರ್ಮಾರ್ಥ ಶಿಕ್ಷಣೊ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ನಿಷೇದ
ಈಳವೆರೆಗ್ 'ಮೂರ್ತೆ' ಮಲ್ತ್ದ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದ್ ಈ ಜನಾಂಗೊಗ್ ಒಂಜಿ ಶಾಪ ಪಂದ್ ಗೆನೆತಿನ ಗುರುಕುಲು ಕೆಲವು ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಲೆಗ್ ನಿಷೇದ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಗುರುಕುಲೆ ಲೆಪ್ಪುಗ್ ಓಕೊನಿನ ಜನೊಕುಲು ಎಡ್ಡೆ ಪರಿವರ್ತನೆದ ಸಾದಿಡ್ ನಡತಿನನೇ ದುಂಬಗ್ ಮಲ್ಲ ಚಳವಳಿ ಆಂಡ್.
ನಾಗಪೂಜೆ ನಿಷೇಧ
ಸಂತಾನೊಗಾದ್ ನಾಗನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನಾಗದೋಷ ಪರಿಹಾರೊಗಾದ್ ಮಲ್ಪುನ 'ಸರ್ಪಂಕಳಿ'ಬೊಕ್ಕ 'ಸರ್ಪಂ ತುಳ್ಳಲ್' ಪನ್ಪಿನ ನಾಗಪೂಜೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕರ್ಚಿಯಾವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದ್ ಬಡವರೆಗ್ ಬಂಗ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಗುರುಕುಲು ಈ ಪೂಜೆಲೆಗ್ ನಿಷೇದ ಕಂತೆರ್.
ಬೂತ ಪೂಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪಿನೆಕ್ ನಿಷೇದ
ಬೂತೊಲೆನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನವುಲು ದೈವೊಲೆಗ್ ಕಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪಿನೆನ್ ಗುರುಕುಲು ಉಂತಾಯೆರ್.ಈ ವಿಷಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಅರ್ತ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಪದೊ ಬರೆಯೆರ್. ಐಟ್ ಮಾತ ಜೀವೊಲುಲಾ ಮೆಗ್ಗಿ ಪಲಯಲೆಕ್ಕ ಆದುಪ್ಪುನಗ ಐನ್ ಕರುಣೆ ದಾಂತೆ ಕೆರ್ಪುನಿ ಎಂಚ ಪಂಡ್ದ್ ಕೇನ್ಯೆರ್.
ತಿರಂಡುಕುಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುಳಿಕುಟಿ ನಿಷೇಧ
ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮದ್ಮಲಾನಗ ಮಲ್ಪುನ ಕೆಲವು ಆಚರ್ನೆಲೆಗ್ 'ತಿರುಂಡು ಕುಳಿ' ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಊರು ಸೇರಾದ್ ಒನಸ್ ಪಾಡುನ ಕಿರಮೊಲ ಉಂಡು. ಈ ಕಿರಮೊಗ್ ಆಪಿನ ಕರ್ಚಿನ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆಗಾದ್ ಗುರುಕುಲು ಈ ಕ್ರಮೊನೇ ಉಂತಾಯೆರ್.
ತಾಳಿಕಟ್ಟು ನಿಷೇಧ
ಕೇರಳೊದ ಕೆಲವು ಜನಾಂಗೊಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮದ್ಮೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಅಣಕದ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ 'ತಾಳಿಕಟ್ಟು' ಪನ್ಪೆರ್.ಇಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಮದ್ಮೆಗ್ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಮದ್ಮೆದ ಕರ್ಚಿ ಬೂರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಲ್ಲಾಕುಲು ಮಲ್ಲ ರೀತಿಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ಡ ಬಡವೆರ್ ಅಕ್ಲೆ ಜೋಕುಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಜೋಕುಲೆಗ್ಲ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಮದಿಮಯೆಲ ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಯನ ಉಡುಗೆದ ಕರ್ಚಿಲ ಮದ್ಮಲೆ ಇಲ್ಲದಕುಲೆ ತೂವೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದ್ ಬಡವೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದುನ್ನದ ಪುದೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕರ್ಚಿನ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆಗಾದ್ ಗುರುಕುಲು ಈ ಪದ್ಧತಿನ್ಲ ಉಂತಾವೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್.
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸುದಾರ್ನೆಲು
ಜನೊಕುಲು ಮದ್ಮೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಗತ್ಯ ದಾಂತಿನ ಕರ್ಚಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರೆ ಸರಳವಾಯಿನ ಮದ್ಮೆಗ್ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಬದಿ ದೆತೊನುನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರ್ಪುನಿ ರಡ್ಡ್ಲಾ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಬದಿ ದೆತೊನಂದಿಲೆಕ್ಕ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಮದ್ಮೆಡ್ ಲೆಕ್ಕೊರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ಜನ ಸೇರಾವುನೆಕ್ ಆರ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಟು ರೋಗ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಸೀಕ್ ಗುಣ ಆವಂದೆ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ದ್ ಬುದ್ಧಿ ಪಂಡೆರ್. ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪಂದಿನಕ್ಲು ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡೆರ್. ಆನ್ ಪೊಣ್ಣನ್ ದೈಹಿಕವಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಮದ್ಮೆ ಆಪಿನ ಎಡ್ಡೆ ಪಂಡೆರ್. ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನಿ (ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ) ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಒರಿಯೆ ಆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಪುನಿ (ಬಹು ಪತ್ನಿತ್ವ)ನ್ ವಿರೋದಿಸಿಯೆರ್. ಇಂಚ ಮದ್ಮೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸುದಾರ್ನೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚೆನೆ ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲೆನ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೊರ್ದ್ ಸಾಂಕೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರ್ಯೆರ್.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ
ನಾರಾಯಣ ಗುರುನ ಕಾಲೊಡ್ ಈಳವೆರೆಗ್ ಸಮಾಜೊಡ್ ಇ ತಿರ್ತ ಮಟ್ಟ್ದ ಸ್ಥಾನೊಮಾನೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮಿತ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ತಿರ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ ಪೊಗ್ಗೆರೆ ಇತ್ತಿಜಿ. ಆಂಡ ತಿರ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ದೇವೆರ್ನ ಮಿತ್ತ್ ನಂಬೊಲುಗೆ, ಪೋಡಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ಗುರುಕುಲು ತಿರ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನನೇ ಆಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟ್ಯೆರ್. ಐಕ್ ಮಿತ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೆರ್ದ್ ಇರೋದ ಬನ್ನಗ ಎಂಕ್ಲು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ದಿನಿ ಎಂಕ್ಲೆನ ಶಿವನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಉತ್ತರ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಎನ್ ಆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರು ಸುರುಟ್ ಶಿವಲಿಂಗೊನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತಿನ ಆರ್ ದುಂಬಗ್ ಮೂರ್ತಿ ದಾಂತೆ ಕನ್ನಡಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಇಂಚ ಉಲ್ಲ.
ಅರವಿಪ್ಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನ
1888ನೇ ಇಸವಿದ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರೆದಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರೊರ್ದ್ 16ಕಿ.ಮೀ. ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ನೈಯಾರ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಅರವಿಪ್ಪುರಂ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಸುರೂತ ಶಿವಲಿಂಗನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೇಲ್ಜಾತಿದಕ್ಲೆರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಇರೋದ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಮಿಟಿ ರಚನೆ ಮಲ್ತೊಂದ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. 1988ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆದ ನೂದನೇ ವರ್ಷದ ಉಚ್ಚಯ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಗುರುಕುಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಉಂಡು.
ಮಣ್ಣಂತಲ ಆನಂದವಳ್ಳಿ ದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಉಂದು ಮೂಜನೆ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕುಂಬ ಮಾಸದ ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಮೂಲು ಆದಿಶಕ್ತಿನ 51 ರೂಪೊಲೆನ್ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತ್ದ್ ದೇವಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ದೆರ್ಗೆ. ದೇವಿನ ಒವ್ವೇ ರೂಪೊಡ್ ಮೂಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಪಂಚಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿದ ಕೈಟ್ ಶೂಲ,ಪಾತ್ರ, ಖಡ್ಗ ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ದೇವಿಗ್ ನಂದಿ ಮಂಟಪ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ. ನಂದಿಗ್ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬಯ್ಯದ ಪೊರ್ತುಡ್ ನೈಯಪ್ಪ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ತ ದೇವಿಗ್ ಪಿಂಗಾರದ ಸುರುತ ಪಾಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುಕುಲು ಆದೇಶ ಮಲ್ದೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಸ ಮೀನ ತಿಂಗೊಲುದ ಶತಭಿಷ ನಕ್ಷತ್ರೊಡ್ ಪಂಡ ಮಾರ್ಚ್/ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಪತ್ತ್ ದಿನೊತ ಉಚ್ಚಯ ನಡಪುಂಡ್.
ವಕ್ಕಂ ದೇವೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ
1889 ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಆಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಸುರೂಟ್ 'ಪುತ್ತನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚ ಪಂಡ ಪೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಾಕಿಲ್ ಪಂಡ್ದ್.2 ಅಡಿ 9 ಇಂಚು ಜಗತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಗರ್ಬಗುಂಡೊಡ್ ಶಿವಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಎದುರು ನಂದಿ ಮಂಟಪೊಡ್ ನಂದಿ ಒರ್ದೊಡ್ ಕುಲ್ದ್ಂಡ್. ಸುಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ಈಳವ ಕುಟುಮದಕ್ಲು ಈ ಜಾಗೆನ್ ಕಿರಯೊಗ್ ದೆತೊಂದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗ್ ಬುಡ್ತೆರ್. ಈ ಪತ್ತ್ ಕುಟುಮೊದಕ್ಲೆನ ಪುದರ್ಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಉಂಡು. ಉಚ್ಛಯ ಸಮಿತಿಡ್ ಮಾತ ಜಾತಿದಕ್ಲುಲ ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಚ್ಛಯ ಮೂರ್ತಿನ್ ಆನೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮೆರೊಣಿಗೆ ಕೊನೊಪೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಬಾಕಿಲ್ ಪುಲ್ಯಕಲೊಗ್ 4.30 ಗ್ ಜಪ್ಪುವೆರ್. ಕಾಂಡೆ ಬಯ್ಯಡ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಆರೊತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕೊಲತ್ತುಕತರ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಗುಡಿಟ್ ಭದ್ರಕಾಳಿನ ಉಗ್ರ ಮೂರ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲು ದೇವಿಗ್ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಬಲಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುರುಕುಲು 13-8-1893ನೇ ವರ್ಸೊದ ಮೀನ ಮಾಸೊಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಶಿವ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿನ್ ಉಂತಾಯೆರ್. ಈ ದೇವೊಲ್ಯದ ಗುಂಡ ಸುಮಾರ್ 12 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ಮೂಲು ಗುರುಮಂದಿರೊಲ ಉಂಡು. ಐಟ್ ಕುಂಜು ಕೃಷ್ಣ ಕುರುಪ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಗುರುಕುಲ್ ಬದ್ಕ್ದುಪ್ಪುನಗನೇ ಬುಡ್ಪಾದಿನ ಪೊರ್ಲುದ ಚಿತ್ರ ಉಂಡು.
ತಲಶ್ಶೇರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರ
13-2-1908ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಆಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗುರುಕುಲೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಜರ್ಮನಿ ದೇಶೊದ 'ಪ್ರೊಫ಼ೆಸರ್ ಥವರ್ಲಿ' ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಆರೆನ ಚಿತ್ರೊನ್ ತೂದ್ ಇಟಲಿ ದೇಶೊಡ್ ಮೂರ್ತಿ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ತಲಶ್ಶೇರಿಗ್ ಕಡಪುಡ್ಯೆರ್. ಉಂದು ಗುರುಕುಲೆನ ಸುರೂತ ಮೂರ್ತಿ. ಈ ಮೂರ್ತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಗುರುಕುಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡೇ ಆತ್ಂಡ್.
ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
1916ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡ್ ಗುರುಕುಲು ಅರೆನ ಷಷ್ಟಿ ಪೂರ್ತಿ ಆಯಿನ ಮನದಾನಿಯೇ ತ್ರಿಶ್ಶೂರುದ ಕೂರ್ಕಂಚೇರಿ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲು ಶಿವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಭಕ್ತ ಪರಿಪಾಲನ ಯೋಗಂ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜ್ನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡ್. ಮೂಲು ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಪುಸ್ತಕಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ ಉಂಡು. ಮಕರ ಮಾಸದ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರೊಡ್ ವಿಶೇಷ ಉಚ್ಛಯ ನಡಪುಂಡು. ಗುರುಕುಲು ಸಮಾಧಿ ಆತಿನ ದಿನೊಟು ಮೂಲು ಅನ್ನದಾನ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಶ್ರೀ ಭವನೀಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ
1916ನೇ ಇಸವಿ ಕುಂಭ ಮಾಸೊದ ಗುರುವಾರದಾನಿ ಮೂಲು ಗುರುಕುಲು ಶಿವ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲು ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಭಜನಾ ಮಂದಿರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ ಫೋಟೋ ದೀದ್ ಭಜನೆ ನಡತೊಮ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಕೋರಿಕೆದ ಮಿತ್ತ್ ಗುರುಕುಲು ಮೂಲು ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಯೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗ್ ಗಾಂಧೀಜಿಯೆರ್ ಬತ್ತ್ದ್ 45 ನಿಮಿಷ ಭಾಶ್ಃಅಣ ಮಲ್ದೆರ್ಗೆ. ಮೂಲು ಗಾಂಧಿಯೆರೆಗ್ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯ ನಿವಾರಣೆದ ನಿವೇದನಾ ಪತ್ರೊನ್ ಕೊರ್ಯೆರ್ಗೆ. ಮೂಲು ದೇವಸ್ಥಾನೊಗ್ ಪೊಗ್ಗುನ ದುಂಬು ಆಂಜೊವುಲು ಮೇಲ್ಕುಂಟುನ್ ದೆತ್ತ್ ಪೋಪಿನ ಕಿರಮ ಉಂಡು. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ 41 ದಿನೊಕ್ಲೆನ ದೀಪೋತ್ಸವ ಮೂಲು ವಿಶೇಷ ಉಚ್ಛಯ. ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿಸಾರ ಮುಟ್ಟ ದೀಪೊಲೆನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಸಂಗೀತ, ಬಜನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡಪಾವೆರ್ಗೆ.
ಕಾಳಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ ಮಲ್ಪೊಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ಗುರುಕುಲೆನ ಆಸೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಊರುದ ಜನೊಕುಲೆನ ದೇವಲ್ಯೊನೇ ಬೋಡುಂದ್ ಹಟೊಕು ಗುರುಕುಲು ಒಂಜಿ ತಗಡ್ ಡ್ 'ಓಂ ಸತ್ಯಂ, ಧರ್ಮಂ, ದಯಾ, ಶಾಂತಿ' ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆದ್ ಗುಂಡೊಡ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಐಟ್ ಶಿವಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಆಂಡ್. ಲಿಂಗೊದ ಪಿರವುಡ್ ಗುರುಕುಲು ದೀತಿನ ತಗಡ್ಗ್ಲ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು. ಮಕರ ಮಾಸೊಡ್ ಮೂಲು ಪತ್ತ್ ದಿನೊತ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ನಡಪುಂಡು.
ಕೊಟ್ಟಾರ್ ಪಿಳ್ಳೆಯಾರ್ ಕೋವಿಲ್
1921ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ತಮಿಳುನಾಡ್ದ ನಾಗರ ಕೋಯಿಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಊರುದ ಕೊಟ್ಟಾರ್ ದ್ ಪಿಳ್ಳೆಯಾರ್ ಕೋವಿಲ್ ಡ್ ಗಣಪತಿ ಗುರುಕುಲು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ  ಮಲ್ತೆರ್. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಪಿಳ್ಳೆಯಾರ್ ಪಂಡ ಗಣಪತಿ. ಮೂಲು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಲೆನ ಗುಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲು ಅಸುರ ಪೂಜೆ ನಡತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ 'ತಿರು ನಾರಾಯಣ ಗುರು ತಿರುಮನ ಮಂಟಪ' ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ ಉಂಡು.ಉಂದು ಸೆಟ್ಟಿಗಾರ ಸಮಾಜೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮೂಲು ತುಳುನಾಡ್ದ ವೆಳ್ಳಾಲೆರ್ನಕ್ಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನೊಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನವಿಷಯ. ಈದೇವಸ್ಥಾನೊದ ನಿರೆಲ್ಡ್ 'ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಮೆಟ್ರಿಕುಲೇಷನ್ ಸ್ಕೂಲ್' ನಡತೊಂದುಂಡ್.
ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ
21-2-1912ನೇ ಇಸವಿದ ಬುದಾರದಾನಿ ಗುರುಕುಲು ಗೋಕರ್ಣನಾಥ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಕಾಶಿರ್ದ್ ಕನಯ್ದಿನ ಶಿವಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1991 ಇಸವಿಡ್ಈ ಶ್ರೀಯುತ ಜನಾರ್ಧನ ಪೂಜಾರಿಲೆನ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್ಯೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಿದಯಿ ದೇಶೊದಕ್ಲೆನ್ಲ ಕುಡ್ಲದ ಊರುಕ್ ಆಕರ್ಷಿಸೊಂದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ,ಅನ್ನಪೂರ್ಣ, ಭೈರವ, ಕೃಷ್ಣ, ಶನೀಶ್ವರ, ಹನುಮಂತ, ಗುರು ಸಾಯಿಬಾಬ ಅತ್ತಂದೆ ಗುರುಕುಲೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪಲಾ ಉಂಡು.
ಕೃತಿಕುಲು
ನಾರಾಯಣ ಗುರುಕುಲು ಮಲಯಾಳ, ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃತಿಕ್ಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಉಂದು ದೇವಿ ದೇವತೆನಕ್ಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ವೈತ ತತ್ವೊಲೆನ ಚಿಂತೆನೆಲೆನ ಕೃತಿಕುಲು. ಸದ್ಯೊಗ್ ಸುಮಾರ್ ೬೦ ಕೃತಿಕುಲು ತಿಕ್ಕ್ದ್ಂಡ್. ಐಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಲು. ತಮಿಳು ಬಾಸೆಡ್ ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಲೆನ್ 'ತೇವರಪ್ಪಟಿಕಂ' ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಕೃತಿಕ್ಲೆಡ್ ಕೆಲವೆತ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಗುರುಕುಲು
ತುಳಸಿ
ತುಳಸಿ ಒಂಜಿ ದೈ ಇಂದೆನ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಮಾನವಾಯಿನ ದೈ ಪಂಡ್ದ್ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಆವು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಯಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಅಂಡ ಈ ದೈತ ಶಕ್ತಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಉಂದೆನ್ ದೈವತ್ವೊಗು ಏರಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳಸಿಡ್ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣ ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಅಯಿನ ದೈವತ್ವಗ್ ಏರಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಒ೦ಜಿ ಮಸ್ತ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಉಪ್ಪುನ ದೈ. ಉಂದು ದೈನ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಒ೦ಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್.ತುಳಸಿಡ್ ಮೂಜಿ  ವಿದ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಪಚ್ಚೆ ತುಳಸಿ, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಪ್ಪು ತುಳಸಿ(ನೆಕ್ಕ್ ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಪೂಜೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಗ್ ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿಯೇ ಎಡ್ಡೆ. ಕುಡೊಂಜಿ ಗಜ ತುಳಸಿ. ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆ ಮಲ್ಲವು. ಪರಿಮಳ ಉಪಯೋಗ ಒಂಜೇ ಆಂಡಲಾ ಸುರುತ್ತ ರಡ್ಡ್ ತುಳಸಿಲು ಹೆಚ್ಚ ಬಳಕೆಗ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ತುಳಸಿದ ಬಗೆಕ್ಕುಲು
ತುಳಸಿ(ಹಸಿರು), ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿ(ಕಪ್ಪು) ನೆಕ್ಕ್ ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿ ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್ (ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿಗ್‍ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಹೆಚ್ಚ), ನಾಯಿ ತುಳಸಿ( ಉಂದೆತ್ತ ಬಳಕೆ ವಾತದ ಎಣ್ಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ)
ತುಳಸಿದ ಗುಣ
ತುಳಸಿ ಬಾರಿ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರಡ್ ಬುಲೆಪುನ ದೈ. ತುಳಸಿ ನಳಪಾಕಗ್ ಪಂತಿನಂಚಿನ ದೈ ಆದಿತ್ತ್ ದ್ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪಾಕಡ್ ಉಂದೆನ್ ದಿಂಜ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಉಂದು ತೈವಾನ್ ನಂಚಿಂತ ಈಶಾನ್ಯ ಏಷಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಲಾವೋಸ್ ನಂಚಿನ ಅಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ಲ ದುಂಬುಗೈ ಸಾಧಿಸಾದ್ಂಡ್. ದೈತ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ತಳಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸ್‍ದ್, ಇರೆಕುಲು ಒಂತೆ ಆನಿಸ್ ಮಾದರಿದ ರುಚಿನ್ ಪಡೆದಿಪ್ಪುಂಡು.
ತುಳಸಿತ ಬಗೆಟುಪ್ಪಿನ ಕಥೆ
ತುಳಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾಣೊಡು ಒಂಜಿ ಕತೆ ಉಂಡು. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮನ್ಪುನಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಂಧರ ಕಡಲ್‍ರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಜಲಂಧರೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಶೂರೆ. ಆಯೆನ್ ಸೋಪಯೆರೆ ಏರೆಗ್ಲಾ ಆವೋಂದಿತ್ತಿಜಿ. ಈ ಜಲಂಧರನ ಬೊಡೆದಿಯೇ ತುಳಸಿ. ತುಳಸಿ ಮಲ್ಲ ಪತಿವ್ರತೆ. ಆಲ್ ಪತಿವ್ರತೆ ಧರ್ಮೊನ್ ಪಾಲಿಸವೋಂದಿತ್ತಿನೆಟ್ಟಾತ್ರನೇ ಜಲಂಧರನ್ ಏರ್ಲ ಮುಟ್ಟೆರೆ ಆವೋಂದಿತ್ತಿಜಿ. ಒಂಜಿ ಸರಿ ಜಲಂಧರೆ ದೇವಲೊಕೊಗ್ ಪೋದು ಅಲ್ಪದ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಉಪದ್ರ ಮನ್ಪುನಗ ವಿಷ್ಣು ಜಲಂಧರನ ರೂಪೊಡು ತುಳಸಿದ ಕೈತಡೆ ಪೋದು ಆರ್ನ ಪತಿವ್ರತೆ ಧರ್ಮೊನು ಹಾಳ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ದೇವತೆಲು ಜಲಂಧರನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ವಿಷ್ಣು ಮಂತಿ ತಪ್ಪುನು ಸರಿ ಮನ್ಪೆರೆ ತುಳಸಿನ್ ದ್ವಾದಶಿತ್ತಾನಿ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್. ತುಳಸಿಗ್ ದೇವೆರ್ನ ಸ್ಥಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಜನಕುಲು ತುಳಸಿನ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ದೈತ್ತ ರೂಪೊಡು ಸುಗಿಪುವೆರ್.
ನಂಬಿಕೆ
ತುಳಸಿಗ್ ಪೂಕುಲೆಟ್ಟ್ ಶ್ರೇಷ್ಟವಾಯಿನ ಪೂ ಪನ್ಪುನ ಗಿರಿಮೆ ಉಂಡು.ಪೊಂಜೋಕುಲು ದಿನೋಲ ಕಾಂಡೆ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ತುಳಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ್ ಸುಗಿಪುವೆರ್. ತುಳಸಿ ದೈಕ್ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‍ದ ಗುಣೊಕುಲು ಉಂಡು. ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರೊಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಅವ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ತುಳಸಿದ ಸುತ್ತ ಶುದ್ಧ ಆಮ್ಲಜನಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವ್ವು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯೊಗ್ ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ.
ಆರಾಧನೆಡ್ ತುಳಸಿ
ತುಳಸಿ, ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ, ತುಳಸಿ ಮಾಲೆ, ತುಳಸಿ ಅರ್ಚನೆ, ತುಳಸಿದ ನೀರ್ ಇಂಚ ತುಳಸಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧಾನೊಡು ಆರಾಧನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಅಚರಣೆಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಅಪುಂಡು. ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಸ್ಕ್ತತಿಡ್ ಮಾತೆರೆ ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್ದ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ದಿನಾಲ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಲ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತುಳಸಿಗ್‍ ನೀರ್ ಮೈತ್‍ದ್‍ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಬತ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಇರೆ ಕೆಬಿಕ್ ತಿಕ್ಕಾವೊನುವೆರ್. ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಚೊಂಬುಡು ನೀರ್ ದೀಪೆರ್. ರಾತ್ರೆಗ್‍ ತಿಪಿಲೊಡು ಇಜ್ಜಾಂಡ ಸಾಣದಿಗೆಡ್‍ ಬೊಲ್ಪು ಪೊತ್ತಾದ್‍ ದೀಪೆರ್. ಇಲ್ಲಡ್‍ ದೇವೆರೆ ಫೋಟೊಕ್ಕು ತುಳಸಿ ಕೊಡಿತ್ತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಆಂತ್ಯಕ್ರೀಯೆದಪಗ ಕಾಟೊಡು ಜೆಪುಡಾದಿ ಪುನತ್ತ ಬಾಯಿಗ್‍ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪಿನಿ ತೊಳಸಿದ ಕೊಡಿ ಮುರ್ಕಾದ್‍. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್‍ ನೀರ್ದ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ಪಿನಿ ತುಳಸಿ ನೀರ್( ನೀರ್ ಗ್ ತುಳಸಿ ಇರೆ ಪಾಡುವೆರ್) ತುಳಸಿನ್‍ ಆರ್ಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. (ನೆಟ್ಟ್ ಲಕ್ಷ ತುಳಸಿ ಆರ್ಚನೆ, ಕೋಟಿ ತುಳಸಿ ಆರ್ಚನೆ ಪಂಡ್ದ್‍ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧೊ ಉಂಡು.) ಬಾಕಿದಕಲೆಗ್‍ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಸ್ವಾಮೀಜಿನಕಲೆಗ್‍ ತುಳಸಿದ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್.
ಉಪಯೋಗ
ತುಳಸಿ ರಸಟ್ಟ್ ಆಯುರ್ವೇದದ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‍ದ ಗುಣ ಉಂಡು. ಜ್ವರ, ಕಫ, ಶೀತ, ತರೆಕುತ್ತುನಪಗ ತುಳಸಿ ರಸ ದೆತೋನೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಬಂಜಿ ಬೇನೆ, ಮೈಕೈ ಬೇನೆ ಆನಗ ತುಳಸಿ ರಸ ಜೀರಿಗೆದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿಂದ್ಂಡ ಅವ್ ಬೇನೆಲು ಗುಣ ಆಪುಂಡು. ವಿದೇಶೊಡುಲಾ ತುಳಸಿಗ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನ ಕೊರ್ತೆರ್. ತುಳಸಿದ ಮರ್ದ್‍ದ ಗುಣತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶ ವಿದೇಶೊಡುಲ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್‍ ತುಳಸಿಗ್‍ ಬಾರಿ ಪ್ರಾಶಸ್ಯ ಉಂಡು. ಮಾತೆರೆ ಇಲ್ಲದ ಜಾಲ್‍ಡ್‍ ಬಿತ್ತಿಲ್‍ಡ್‍ ತುಳಸಿ ಬುಲೆಪಾವೆರ್. ಐತ ಮೂಲಕ ಬೀಜುನ ಗಾಳಿ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡಗೆ. ತುಳಸಿ ಬುಳೆಪಾದ್‍ ಐತ ಕೊಡಿ ಪೊಲ್ತುದು ಮಾಲೆ ಕಟ್‍ದ್‍ ಮಾರುವೆರ್. ತುಳಸಿ ಮಾಲೆಗ್‍ ಬೇಡಿಕೆಲಾ ಉಂಡು. ಆಣ್ ಜೋಕುಲು ಹೆಚ್ಚತುಳಸಿ ತಿನ್ಯರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಚಾರಿ ಅಪಿನಕುಲು ತಿನೊಲಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ಮಯಿಸಂದಾಯೆ
ಮಹಿಷೆ ಪಂಡ ಗೋಣೆ. ಅಂಚಾದ್ ಗೋಣದ ರೂಪೊದ ಭೂತೊನು ಮಯಿಸಂದಾಯೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಯಿಸಂದಾಯ ಭೂತೊನು ಕುರಿತಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಲ್ಲ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಈ ಭೂತೊದ ಉಟ್ಟುನು ಕುರಿತಾದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ತೆರಿಪಾಬ.
ಮಯಿಸಂದಾಯನ ಕಥೆ
ಕಾಪುಮಜಲ್ದ ಜತ್ತು ಪರವೆ ಪನ್ತಿ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗನಕುಲು ಒಂಜಿ ದಿನೊ ನೀರ ಜಲಕೊಗು ಪೋಪೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಮೇಲ್ ಲೋಕೊಡ್ದು ತೂಯಿನ ಈಸ್ವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಅಬ್ಬಗನ ಮಿತ್ತ್ ಮನಸ್ಸಾಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅಕುಲು ಮೀಯೆರೆ ಜಪ್ಪುನ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ಆರ್ ಬೊಲ್ದು ತಾವರೆದ ಪೂವದ್ ನೆಗಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ಅಬ್ಬಗಗ್ ತಾವರೆ ಪೂತ ಮಿತ್ತ್ ಮನಸ್ಸಾಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಕೊಯ್ಯೆರೆ ಕಯಿತಡೆ ಪೋಪೆರ್. ಅಪಗ ಪೂ ದುಂಬು ದುಂಬು ಪೋದು ಕೆಕ್ಕಿ ಪಾಯಿ ಗುಂಡಿಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಆಡೆಗ್ ಅಬ್ಬಗ ಪೋನಗ ಆಲೆನ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಮೆಯಿಸಂಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚ ಒಂತೆ ದಿನೊ ಪೋನಗ ಆಲ್ ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಪಲ್. ಎನನ್ ದೇವಕೂಟೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಲೆ ಪನ್ಪಲ್. ಅಂಚ ಈಸ್ವರ ದೇವೆರ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆಣ್ ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ವಲ್. ಬಾಲೆಗ್ ಮಯೇಸರ ಕುಮಾರೆಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಪೆರ್.
ಇಂಚ ಇಪ್ಪುನಗ ಈಸ್ವರ ದೇವೆರ್ ಏಪೊಲ ಪೂಜೆ ಮುಗಿತ್ತ್ದ್ ಬನ್ನಗ ಬಾಲೆಗ್ ಪೂಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್ ಬುಕೊ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೇರ್ ಕನವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನೊ ಈ ಬಾಲೆ ಸೀದ ಪಿದಾಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಸಾದಿಡ್ ಪಲ್ಲದವುಲು ಗೋಣೆ ಒಂಜಿ ಈ ಬಾಲೆನ್ ತಾಡ್ದ್ ಕೆರ್ಪುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆನ್ ನಾಡೊಂದು ಬನ್ನಗ ಪಲ್ಲದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಗೋಣೆ ಅಂಚಿ ಉಂತ್ದ್ಂಡ್. ಬಾಲೆ ಇಂಚಿ ಬೂರ್ದ್ಂಡ್. ಕೋಪೊ ಬತ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ಗೋಣದ ತರೆ ಕಡ್ತ್ದ್ ಬಾಲೆದ ಸರ್ರೊಗು ದೀದ್ ಜೂವೊ ಕಲೆ ಕೊರ್ಪಲ್.
ಇಂಚ ಇಪ್ಪುನಗ ಈಸ್ವರ ದೇವೆರ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಬಾಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುನಗ ಆಯೆ ತರೆತ್ತ ಮಣಿ ಆಡವೊಂದು ಬರ್ಪೆ. ಅಯಕ್ಕ್ ಈಸರ ದೇವೆರ್ ಈ ದಿನೊಕ್ಕು ಮೂಜಿ ಅಬತಾರೊದ ಬಾಲೆ. ಈ ನನ ದುಂಬುಗು ನಂದೊಲಿಗೆ ನಾಲ್ ಸಾನೊಗು ಪೋದು ದೇವೆರೆ ಬಲಪಕ್ಕೊಡು ಬೆರ್ಮೆರೆ ಎಡಪಕ್ಕೊಡು ಜೋಗೊ ಪೋವೊಡು. ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಕುಡು, ಒಂಜಿ ತಾರಯಿ. ಕದಿಕ್ಕೆ ಪಂತಿಡ್ ಸಾಂತಿ ಮಂತೊನೊಡುಂದು ಪಂಡ್ದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಉಂದುವೆ ಮಯಿಸಂದಾಯ ಭೂತೊ.
ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ಪರಿಸರ
ರಾಜ ಪಾಳಯಮ್
ತಮಿಳ್ ನಾಡುದ ನಾಯಕೆರೆ ರಾಜ ವಂಶದ ಅಕುಲೆನ ಮೋಕೆದ ನಾಯಿಲು ಉಂದು ನಮ್ಮ ಊರುಡುಲಾ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಸಾಂಕುವೆರ್ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟುದ ಮೈ ಕಟ್ಟ್, ಪೇರ್ ಬೊಲ್ದುದ ಮಿರಿ ಮಿರಿ ಮಿಂಚುನ ಮೈ, ಬಂಗಾರ್ದ ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣ್, ಗುಲಾಬಿದ ಲೆಕ್ಕಂತಿನ ಮೂಂಕು ಇಂದೆತ ವಿಶೇಷ. ಕಾಡುದ ದೇರುನ ಬೊಂಟೆದ್ ಇಂದೆತ್ತ ಉಪಯೋಗ. ಯಜಮಾನಡ ಭಾರಿ ಮೋಕೆ ತೋಜವುನ ಜಾತಿ ಉಂದು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು ವರ್ಗೊ:ನಾಯಿ
ಮರ ತೇವ್
ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೈ, ಬೂರು, ಮರತ್ತ - ಇರೆ, ಕಂಡೆ, ಕೆತ್ತೆ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಸ್ತ್ ಲೆನ್ ಮರ್ದ್ ದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಹಾರೊದ ರೂಪೊಡು ತಿನ್ಪುನ, ಅತ್ತ್ಮಡ ಪರ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಆಯಿಟ್ಟ್ ಮರ ತೇವುಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ತೇವು ಅಶ್ವತ್ತ ಮರ, ಕುಕ್ಕು, ದೇವದಾರ್, ಶಾಂತಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಮರಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಕಾಡ್ಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕೆಸು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ತೇವುದ ಅಡಿತ್ತ ಭಾಗೊ ಕೆಂಪು ಆದ್ ಮಿತ್ತ್ ಭಾಗೋ ಪಚ್ಚೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಪ್ಪು ಆಯಿ ಕಲೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದ್ ಮರತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಬುಲೆಪಿನ ತೇವು. ಈ ತೇವುಡು ಪತ್ರಡ್ಡೆ, ಚೇಟ್ಲ ಪೂರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್ ಮನ್ಪರೆಗ್ಲ ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪತ್ರೋಡೆ
ಪತ್ರೋಡೆ ಮರ ಚೇವುದು ಮಾನ್ಪಿ ತೆನಸ್, ಮರ ಚೇವುದ ಇರೆ ಕೋನತುತು ಶೋಕು ದೆಕ್ಕುದ್, ಚನ್ನೋ ಮುರುದು, ಕಡೆಯಿನ ಅರಿತ ಬಂದೊಡೊಟ್ಟುಗು ಮೊರೆಪೊಡು. ಪತ್ರಡ್ಡೆ ರಡ್ಡ್ ವಿದೊಟ್ಟು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರಿ, ತಾರಾಯಿ, ಸಂಬರ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆಯಿ ಮಸಾಲೆನ್ ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಇರೆ ದೀದ್ ಪೂಜಿದ್ ಪಜೆ ಮಡ್ದಿಲೆಕ್ಕ ಮಡ್ದ್ ತೊಂದುರುಡು ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ನೆಯಿ ಪಾಡ್ದಿ ಕಾವಲಿಡ್ ಕಾಯಾದ್ ತಿನ್ಪಿನವು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ. ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ ಕಡೆವುಲೆಕ್ಕ ಕಡೆದ್ ಐಕ್ ತೇವುದ ಇರೆನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ತೊಂದುರುಡು ಬೆಯ್ಪಾವುನು. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ತಾರಾಯಿ, ಸಂಬರ, ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆಯಿ ಮಸಾಲೆಡ್ ಕೊದ್ಯಾದ್ ಬೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿದ ಒಗರ್ನೆ ಪಾಡ್ದ್ ತಿನ್ಪಿನವು. ಪೂರ ತೇವುಡ್ಲ ಪತ್ರಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪರೆಗ್ ಆಪುಜಿ.ಕೆಲವೈಟ್ ಪತ್ರಡ್ಡೆ ಮಲ್ತುಂಡ ಬಾಯಿ ಕಿರ್ಮುಂಡು ಆಯಿಕೊಸ್ಕರ ಪತ್ರಡ್ದೆ ಮಲ್ಪನಗ ಪುಲಿ ಪಡ್ವೆರ್ ತೇವುದ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪ್ವೆರ್ ತೇವುದ ಕೊದ್ದೆಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕರುಂಬು
ಕರುಂಬು ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡ್ ಸಿಹಿ ಕಬ್ಬು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆನ್ ಆಂಗ್ಲಾಬಾಸೆಡ್ ಸುಗರ್ ಕೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಇಂದೆತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರ್ ಸಕ್ಛರ್ಮ್. ಭಾರತೊಡ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಕರುಂಬುಲೆನ್ ಬುಲೆಪವೆರ್.ಇಂದೆತ ಜ್ಯೂಸುಡ್ ಸುಕ್ರೊಸ್ ಬಿಟಮಿನ್ ಕೊಬ್ಬುದ ಅಂಶ, ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಂ ಆಕ್ಸಲೇಟ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರುಡ್ ಕರಗುನ ಗ್ವಾನಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ದ್ರವ ಉಂಡು.ಉಂದು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಮಂಡ್ಯದ ಬುಲೆ.ಉಂದೆಟ್ ಸಕ್ಕರೆ,ಬೆಲ್ಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗಂಜಿನ್ ಬೇಯಿಪವ್ನಾಗ ಕರುಂಬುದ ಬೇರುನ್ ಕಿನ್ನ ಕಿನ್ನ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಅಯಿಕ್ ಪಾಡೊಡ್.ಉಂದೆನ್ ಪೆದ್ಮೆದಿನಗಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಒಂತೆ ಕರುಂಬುದ ಪೇರ್ ಒಂತೆಬೆಲ್ಲ,ಪಜ್ಜಿ ಶುಂಟಿ ರಸ ಬೆರೆಸಾಂಡ ಅವು ತೆಮ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಫ ಶಮನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕರುಂಬುನ್ ಪೊತ್ತುದ್ ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಚಮಚ ಜೇನುತುಪ್ಪೊಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ತಿಂಡ ಸ್ವರೊಕ್ ಎದ್ದೆ ಮರ್ದ್. ಮಂಜೋಲ್ ಕಾಮಾಲೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ರಾತ್ರಿ ಪೊರ್ತು ಕರುಂಬುದ ತುಂಡುಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಜನೊಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಜಾಲ್ದ್ ದಿವೊಡ್. ಮನತಾನಿ ಅಯಿತ ರಸೊನ್ ಹೀರೊಡ್. ಕರುಂಬುಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೆಲ್ಲೊನ್ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಪುಡಿತ ಒಟ್ಟು ಪಾಡ್ದ್ ತಿಂಡ ಸುಸ್ತು ಪೊರ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಮೂಕುಡ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಬರೊಂದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಅಯಿಕ್ ಕರುಂಬುದ ರಸ ಪಾಂಡ ಅವು ಗುಣ ಆಪುಂಡು. ದಿನಲ ಕರುಂಬುದ ಪೇರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಾರ್ಲಿದ ನೀರ್ ಪರ್ಂಡ ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಕಲ್ಲ್ ಕರಗೆರೆ ಸಹಾಯ ಆಪುಂಡು.
ಕೊರತಿ ದೈವ
ಕೊರತಿ ತುಳುವೆರೆ ಒಂಜಿ ದೈವೊ. ಈ ದೈವ ಇಲ್ಲ್‌ನ್ ಕಾಪುನ ದೈವ. ಇಲ್ಲಲ್ ಇಸೆಸದ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ ದೈವದ ಪಲಯಿಡ್ ದೀದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಮ ಗಲಸುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಈ ದೈವನ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಉಂದ್ ತೆನಸ್ ವಸಸ್‌ನ್ ಕಾಪುನೆತ್ತರ ಇ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು.
ಮಲೆಕೊರತಿ
ಅರ್ಜುನನ ಬಿಲ್ವಿಧ್ಯೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈಶ್ವರ ದೇವೆರ್ ಭೂಮಿಗ್ ಕಿರಾತ ವೇಷೊಡು ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಅರ್ಜುನ ಪಂಜಿಗ್ ಬಾಣ ಬುಡ್ಪೆ ಅವೆನ್ ಕಿರಾತೆ ಪಂಜಿ ತನ್ನ ಬಾಣೊಗ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಪಂಜಿ ಆಯೆನಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಮೂಲು ಪಾರ್ವತಿಲಾ ಕಿರಾತಿನಿ ಆದ್ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಅರ್ಜುನನ ಶೂರತನ ತೂದ್ ಈಶ್ವರ ದೇವೆರ್ ಪಾಶುಪತಾಶ್ತ್ರ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕಿರಾತಿನಿ ಆಯಿನ ಪಾರ್ವತಿಗ್ ಮಲೆ ಕೊರತಿಯಾದ್ ಭೂಮಿನ್ ಕಾಪೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಡಿ ಪನ್ನಾಗ ಕೊರತಿ ಈರ್ ಶಾಂತಪ್ಪ ದೇವೆರೆ(ಈಶ್ವರ) ಬೆರಿ ಪತೊಂದು ಬತ್ತಿನಾರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪಂಡ್ಂಡಾ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಭಾರಿ ಸಂತೊಷು ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.
ಆರಾದನೆದ ಸ್ವರೂಪ
ವಾರಡ್ ಒರ ಅಗೆಲ್‌ಲ, ಬೊಕ್ಕ ಸಂಕ್ರಾಂದಿಗ್ ಅಗೆಲ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು ಐತ್ತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ವಟ್ರ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು ವರ್ಸಡ್ ಒರ ಕೋಲ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಡೆ ಇಡೀ ಕುಟಂಬದಕಲ್ ಸೆರ್ದ್ ಮಲ್ಪುನಾ ಪರ್ವ. ಅಗೆಲ್‌ಗ್ ಬಲಸುನಾಗ ಲಾಕಿ ಕೋರಿದ ಕಜಿಪು, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೊರಿ ಬಜಿಲ್ ಬಲಸುವೆರ್, ಪನಿಯಾರ ದೀಪೆರ್. ವರ್ಷದ ಪರ್ವದಾನಿ ಕಜೆ ಅರಿತ ನುಪ್ಪು ಪರ್‌ಂದ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್‌ದೇ ದೀವೊಡು. ಕೋಲದಾನಿ ಕಪ್ಪು ಸೀರೆ, ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿ ಉಪ್ಪೊಡು.
ಮರಯಿ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಸಾಧನ. ತುಳುವೆರ್‍ನ ಇಲ್ಲದ ಅಡ್ಪಿಲ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನು ಉಂದು ಉರುಂಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಮರಯಿದ ಬಗೆಕುಲು
ಮರಯಿಡ್ ಸಾಂಬಾರ್‍ದ ಮರಾಯಿ, ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡುನ ಮರಾಯಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿಗ್ಲಾ ಸಾಂಬಾರ್ದ ಮರಾಯಿಗ್‍ಲಾ ಕೀಲ್ಡ್ ತಿರ್‍ಗಾದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀಪಿನ ಬಾಯಿ ಇತ್ತಂಡ್.
ಸಾಂಬಾರ್ ಮರಯಿ
ಸಾಂಬಾರ್‍ದ ಮರಯಿಗ್ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಗುಂಡಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಸುತ್ತ ಆಜಿ ಇಜಿಂಡ ಏಲು ಗುಂಡಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಕಜಿಪುಗು ಬೋಡಿತ್ತಿನ ಜೀರ್‍ದೆರಿ, ಕೊತ್ತೊಂಬರಿ, ಮೆತ್ತೆ, ಓಮ, ದಾಸೆಮ್ಮಿ, ಎಡ್ಮೆ, ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಮಂಜಲ್‍ದ ಕೊಂಬು, ಪಾಡುವೆರ್. ಸಾಂಬಾರ್‍ದ ಮರಯಿನ್ ಕುಲ್ಲೆರ್‍ಲಾ ಉಪಯೋಗಿಸಾವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ರಾಜರ್ಷಿ ಜನಕಾನಂದ
ಜೇಮ್ಸ್ ಲಿನ್(1892–1955) ಮೇರ್ ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ನ ಶಿಷ್ಯೆರೆಡ್ ಪ್ರಮುಖೆರ್. 1931ಟ್ ಪರಮಹಂಸೆರೆನ್ ಭೇಟಿಯಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅತೀ ಶೃದ್ಧೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗ ಸಾಧನೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪರಮಹಂಸೆರ್ ಮೇರೆನ್ 'ಸಂತ ಲಿನ್'ಪಂಡ್ದೇ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. 1951ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ ಮೇರೆಗ್ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಕೊರ್ದು ರಾಜರ್ಷಿ ಜನಕಾನಂದ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಕೊರಿಯೆರ್.
ತೆಮ್ಮ
ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ತೆಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದ ಮಲ್ಲ  ಸಾಗುನಾಳೊಲೆನ್  ಸೇರುನ ರಸೊಕುಲು, ಸೊರಳೆ, ಕಫ, ಪಿದಯಿದ ಕಣೊಕುಲು ಬೊಕ್ಕ  ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಲೆನ್   ಪಿದಯಿ ಪಾಡಿಯೆರೆ  ಸಹಾಯ ಆಪುನ  ಒರೊಡುದು ಒರಾನೆ ಇಜಿಂಡ  ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಆಪಿನ ರಕ್ಷಣಾ ನಿರಿಚ್ಛಾ  ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ  ಶಬ್ದದ ಸಹಿತವಾದ್ ತೆಮ್ಮ ಬರ್ಪುಂಡು. ತೆ ಮ್ಮ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾದ್  ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾದ್ ಬರ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು,  ಆಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್  ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾದಿಪ್ಪುಂಡು.
ಶ್ವಾಸೇಂದ್ರಿಯದ ಕಂಟೆಲ್ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ರೋಗಾಣುಲು, ಕಶ್ಮಲೊಲು, ಹಾಳ್ ಗಾಳಿ, ದೂಳು, ಪುಷ್ಪಪರಾಗೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿ  ಸೂಕ್ಷ್ಮವಸ್ತುಲು   ಸೇರ್‍ನಗ ಅವೆನ್ ಪಿದಯಿ ಪಾಡೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಉಂಡಾಪಿನ ಒಂಜಿ ನಿರಿಚ್ಛಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆನೆ ತೆಮ್ಮ. ಉಂದು ಶ್ವಾಸೇಂದ್ರಿಯೊನು ಸ್ವಚ್ಚ ಮನ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಧಾನ.
ಕಾರಣೊಲು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೆಮ್ಮ  ಶೀತೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ  ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ. ಉಂದು ಅತ್ತಾಂದೆ, ಪುಗರೆನ್ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಧ್ವನಿನಾಳೊಲೆನ್  ಸರಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪಂದೆ ಇತ್ತ್ಂಡ  ಈ ಮಾತ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್  ತೆಮ್ಮ  ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಕಿರುನಾಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಡಿನಾಯ್ಡ್ ಗ್ರಂಥಿಲೆನ  ಬಾಪು ಬೊಕ್ಕ  ಜಾಸ್ತಿ  ಶೀತೊಡ್ದುದಾತ್ರ  ತೆಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುನ ಸಾದ್ಯಾತೆ ಉಂಡು.
ತೆಮ್ಮದ ಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ
ಮಲ್ಲ ಉಸುಲು ದೆತೊಂದಿ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿತಂತುಲು ಅವೆನಾತೆಗ್ ಓಪನ್ ಆದ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶೊಲೆಡ್ದ್ ಗಾಳಿ ಬಲವಂತೊಡು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಪಗ ಅವು ಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ತಿರ್ತ ವಾಯುನಾಳೊಲೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತಿನವ ಕಶ್ಮಲ ವಸ್ತುಲೆನ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಿದಯಿ ಕೊನರ್ಪುಂಡು. ಅಪಗ ತೆಮ್ಮ ಉಂಡಾಪುಂಡು.
ರೋಗ ಲಕ್ಷಣೊಲು
ತೆಮ್ಮ ಮಸ್ತ್ ರೋಗೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ನಿಗಡಿ, ದೊಂಡೆ ಬೇನೆ, ಎದೆಯ ಕ್ಷಯ, ನ್ಯುಮೋನಿಯ, ದಡಾರ, ಸಿಡುಬು, ನಾಯಿ ತೆಮ್ಮ, ಪ್ಲೂರಸಿ, ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೆಮ್ಮದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ತೂದು ಸೀಕ್ ದ ಸ್ವರೂಪೊನು ತೆರಿಯೊಲಿ.
ನಾಯಿತೆಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಜೋಕುಲೆಡ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಮಸ್ತ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. .ಒಂಜೆಜಾತಿ ತೆಮ್ಮ ಬತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಉಸುಲು  ಕಟ್ಟುನಂಚ ಆಪುಂಡು. ಸುರುಕು ಒಂತೆ ನಿಗಡಿ ಜ್ವರ, ತೆಮ್ಮ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತ್ತು ತೆಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಉಸುಲು ಕಟ್ಟುನಂಚ ಆದ್  ಉಸುಲು ಒಯಿಪೆರೆನೆ ಆಪುಜಿ. ತೆಮ್ಮ ಉಂತ್‌ದ್ ಉಸುಲು ಒಯಿಪುನಗ ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನ ಶಬ್ದ ಬರ್ಪುಂಡು. ತೆಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿಯಾನಗ ಕಕ್ಕೆರೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಈ ಕಫೊಡ್ದು ಸೋಂಕು ಪಗರುಂಡು. ನ್ಯುಮೋನಿಯದ ತೆಮ್ಮಾ ಆಂಡ ಎದೆ ಬೇನೆ ಉಪ್ಫುಂಡು. ಕಫ ಚೂರು ಕೆಂಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ತೆಮ್ಮದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜ್ವರಲ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಮಸ್ತ್ ದಿನೊಡ್ಡಿಂಚಿ ಇತ್ತಿನ ತೆಮ್ಮಾ ಕ್ಷಯದ ಲಕ್ಷಣ ಆದಿಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಕೆಲವೆರೆಗ್ ತೆಮ್ಮ ಬೊಲ್ಪುದ ಪೊರ್ತುಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೆರೆಗ್ ತೆಮ್ಮ ರಾತ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನನ ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಮುಕ್ಕ್ ತೆಮ್ಮ ದಂಚನೆ ಬತ್ತ್ದ್ ದ್ ಕಕ್ಕುನೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂತುಜಿ. ತೆಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿ ಯಾದ್ ತೆಮ್ಮದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಫ ಲ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೆಕೊ
ಆರೋಗ್ಯ ವರ್ಗೊ:ಆರೋಗ್ಯ
ಕೊರಗತನಿಯೆ
ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಕೊರಗ ತನಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ದ್ವೆವದ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ದೈವ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಉದಿಪಾನ ಆದ್ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆವೊಂದು ಉಂಡು. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಕುಡ್ಲ, ಕಂಕನಾಡಿ, ಮರವೂರು, ಬಜ್ಪೆ, ಬೈಕಂಪಾಡಿ, ಹಳೆಯಂಗಡಿ, ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರೊ ಈ ಕಡೆಟ್ ಬದುಕೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ದ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲು ಕೊರಗ ಜಾತಿದಕುಲು. ಅಕ್ಲೆನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವೊ ಕೊರಗತನಿಯೆ. ಕೊರಗೆರ್ ಕೊರಗತನಿಯನ್ ನೀಚೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದಕ್‍ಲೆನ ಕುಲದೈವ ಪಂದೇ ಪನೊಲಿ. ಕೊರಗಜ್ಜನ್ ತೆನ್ಕಾಯಿ ರಾಜ್ಯೊಡ್ ಕೊರಗಜ್ಜೆ ಪಂದ್, ಬಡಕಾಯಿ ರಾಜ್ಯೊಡ್ ನೀಚೆ ಪನ್ಪುನ ಪುರಾಪುಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್...
ಇತಿಹಾಸೊ
ಕೊರಗ ತನಿಯೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆರಾಧನೆ ದೆತೊನುನ ಒಂಜಿ ದೈವ. ಈ ದೈವೊನು ಕೊರಗಜ್ಜೆಂದೇ ಎಚ್ಚಾದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತೊಟ್ಟಿಲ್ದ ಬಾಲೆಲು, ಕಿದೆತ್ತ ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪು ಬೆನ್ಪಿನ ದೈವ ಕೊರಗಜ್ಜೆ. ಕೈತಪ್ಪಾದ್ ಪೋಯಿನ ದಾದ ವಸ್ತ್ ತಿಕ್ಕೊಡಾಂಡಲಾ ಕೊರಗಜ್ಜಂಗ್ ಪರಕೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಆಂಡ್. ಅವು ಬೀಡ (ಬೀಡೊಡು ಪುಗೆರೆ ಬಲ್ಲಿ/ಬಚ್ಚಿರೆ, ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಸುಣ್ಣ) ಆದುಪ್ಪು, ಕಲಿ-ಗಂಗಸರಲ ಆದುಪ್ಪು, ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಡು ಬಸಲೆ, ಮೀನ್, ಉಪ್ಪಡ್ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ‘ಬಲಸುನ’ಲಾ ಉಂಡು. ಕೊರಗಜ್ಜನವು ಕತ್ತಲೆದ ಕೋಲ. ಬೊಲ್ಪು, ಅವ್ವುಲಾ ಕರೆಂಟ್ದ ಬೊಲ್ಪು ಪಾಡೆರೆನೇ ಬಲ್ಲಿ. ಕೊರಗ ತನಿಯ ಬೂತೊಗು ಕಟ್ಟುನಾಯಗ್ ಅಣಿ ಕಟ್ಟೆರೆ ಇಜ್ಜಿ. ತರೆಕ್ ಮುಟ್ಟಾಲೆ, ಮೋನೆಡ್ ಗಡ್ಡ, ಸೊಂಟೊಗು ಗೆಜ್ಜೆದ ಪಟ್ಟಿ, ಕೈಟ್ ಬೆತ್ತ ಉಂದು ಈತ್ ಮಾತ್ರ ಕಟ್ಟುನಾಯನ ಏಸ. ಕುತ್ತಾರ್, ದೇರ್ಲಕಟ್ಟೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಈ ದೈವ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆವುಂಡು.
ಪಾಡ್ದನೊದ ಕತೆ
ಪಣಂಬೂರುಡು ಓಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಚ್ಚುಮೈರೆದಿ ಪನ್ಪುನ ಕೊರಗ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಆನ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುಂಡುಗೆ ಅಯಗ್ ತನಿಯ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ನ್ ದೀಪೆರ್‌ಗೆ. ತನಿಯೆ ಮುಪ್ಪ ದಿನತ ಬಾಲೆ ಉಪ್ಪನಗ ಅಯನ ಅಪ್ಪೆಲ ಅಮ್ಮೆಲ ತೀರ್ ಪೊಪೆರ್‌ಗೆ ಏಲ್ ಕೊಪ್ಪದ ದೊಲ್ ಬೂರ್‌ದ್ ಪೊವನಗ. ತನಿಯೆ ಅನಾಥೆ ಆದ್ ಬುಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪನಗ ಬೈದೆರೆ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಮೈರಕ್ಕ ಬೈದೆದಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಮಗೆ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ್ ತೂಪೆಗೆ ತನಿಯೆ. ಅರೆಡ ಅಮ್ಮ ಯೆಂಕ್ ಒಂಜಿ ಕುಂಟು ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಕೇನ್ನಗ ಆರ್ ತನ್ನ ಕುಜಲ್‌ಗ್‌ ಕಟ್ಟ್‌ದಿನ ಕುಂಟುನೆ ಗೆತ್ತುದ್ ಬಾಲೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಬಾಲೆನ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಲೆಸೊಂದು ಪೊಪೆರ್ಗೆ. ಮೈರಕ್ಕೆ ಕಸುಬುಡ್ ಕಲಿನ್ ಮಾರುನಾರ್.ಇಂಚ ಉಪ್ಪನಗ ತನಿಯಡ ಒಂಜಿ ದಿನ ತಾನ್ ಪತೊಂದು ಬೈದಿನ ಕಲಿನ್ ಮಂಡೆಗ್ ದಿಂಜವೆರೆಗ್ ಪನ್ಪೆರ್ಗೆ. ತನಿಯೆ ಕಲಿನ್ ಜಿಂಜವೆಗೆ. ಆಂಡಾ ತನಿಯೆ ದಿಂಜಾಯಿನ ಕಲಿ ಏಲ್ ರಾತ್ರಿ ಏಲ್ ಪಗೆಲ್ ಕರಿಂಡಲ ಕಾಲಿ ಆಪುಜಿಗೆ.ಅಕೇರಿಗ್ ಮೈರಕ್ಕೆ ಕದ್ರಿದ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವೆರೆಗ್ ಕಲಿ ಪೂರ ಕಾಲಿಯಾದ್ ಪೊಂಡ ಕಂಚಿದ ಪೊಡಕೆನ್ ಒಪ್ಪಾವೆ ಪಂದ್ ಪರಕೆ ಪನ್ಪೆರ್ಗೆ. ಅದಗ ಕಲಿ ಪೂರಾ ಕಾಲಿಯಾದ್ ಪೊಪುಂಡ್ಗೆ. ಕಲಿ ಕಾಲಿಯಾನ ಖುಸಿಟ್‌ ತನಿಯಗ್‌ ಒಂಜಿ ಪಾಲೆದ ಕೊರಂಬುನು ಮಲ್ತು ಕೊರ್ಪೆರ್ಗೆ. ತನಿಯೆ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಬಾಲ್ಯ ಬುಡ್ದು ಜವನೆ ಆನಗ ಕದ್ರಿಗ್‌ ಪಂತಿನ ಪರಕೆದ ಪ್ರಕಾರ ಮೈರಕ್ಕ ಬೈದೆದಿ ಕಂಚಿದ ಪೊಡಕೆನ್ ಮಲ್ಪವೆರ್ ಅವೆನ್‌ ದೆರ್ಪೆರೆಗ್ ಏಲ್ ಜನ ಬೊಡ್ಗೆ. ಏಲ್ ಜನತ ವನಸ್, ಕಲಿ,ಬಚ್ಚಿರೆನ್ ಒರಿಯೆ ತಿನ್ಪೆಗೆ ತನಿಯೆ ಏಲ್ ಜನ ತುಂಬುನ ಪರಕೆನ್ ಒರಿಯೆ ತುಂಬೊಂದು ಪೊದ್ ಕದ್ರಿದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿದಯಿಡ್ ಉಂತುದು ಪರಕೆನ್ ಉಲಯಿ ದಕ್ಕುವೆಗೆ ಮಾತೆರೆಲ ಉಂದೆನ್ ತೂದ್ ಆಚ್ಚೆರ ಆಪುಂಡ್ಗೆ ತನಿಯೆ ಒರಿ ಅಸಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಪಂದ್ ಪೂರಕಲೆಗ್ಲ ತೆರಿಯುಂಡ್ಗೆ.ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿದಯಿಡ್ ಮಾಪಳ ಪರುಂದ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್ಗೆ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿಗ್ ಪ್ರೀತಿಪಂದ್ ಅವೆನ್ ಕೊಯ್ಯನಗ ಮಾಯ ಆದ್ ಮಾಯಕದ ಕಲ್ಲಾದ್ ಅಲ್ಪ ನೆಲೆಯಾದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಕಾರ್ನಿಕದ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಮೆರೆಯೊಂದು ಬರ್ಪೆಗೆ ಪಂದ್ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪನ್ಪುಂಡು. ಕುಡೊಂಜಿ ಪಾಡ್ದನದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಪಳ ಪರುಂದ್‌ನ್ ಕೊಯ್ಯನಗ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಕಡ್ತುದ್ ಕೆರಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆಗ್ ದೊಷ ತೊಜಿದ್ ಕೊರಗಜ್ಜ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಡ್ ನಂಬುವೆರ್ಗೆ. ಸುರು ಸುರುಕು ಕೊರಗೆರ್ನಗಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ದೈವ ಆದ್ ಇತ್ತಿನ ಕೊರಗಜ್ಜೆ ಇನಿ ಕೊಡೆದ ದಿನೊಟ್ ಜಾತಿ, ಮತ ಭೇದ ಉಪ್ಪಂದೆ ಮಾತೆರ್ಲ ನಂಬುನ, ಅಯ್ಯ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತುಂಡ ಓ ಕೊನೊಂದ್ ಪಾರವುನ ಕಾರ್ನಿಕದ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಧರ್ಮದೈವ ಕೊರಗಜ್ಜೆ ಮೆರೆಯೊಂದು ಬರ್ಪೆಗೆ.
ಕೊರಗತನಿಯ ಆರಾಧನೆದ ಸಮಯೊ
ಒರ್ಸೊಗೊರೊ ಕೊರಗೆರೆನ ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯಾಯನ ಗ್ರಾಸ್ತತಿಗೆಡ್ ಕೋಲೊದ ರೂಪಡು ಕೊರಗತನಿಯನ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ತಿಂಗೊಲ್ದ ಬೊಲ್ಪುಗು ನಡಪ್ಪುನ ಈ ಕೋಲೊಗು ಒವ್ವೇ ದೀಪೊದ ಬೊಲ್ಪುದ ಅಗತ್ಯೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಪೊನ್ಜೋವುನಕುಲು ಈ ಆರಾಧನೆಡ್ ಸೇರುನಂಚನೆ ಇದ್ದಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
...
ಮಹಾಭಾರತ
ಮಹಾಭಾರತ ಭಾರತoದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯೊ ಪಟ್ಯೊಲಾ ಅಂದ್. ವಿಶ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿಂದ್ ತೆರಿನ ಮಹಾಭಾರತ ಭಾರತೊದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಮನಸ್‌ದ ಉಲಾಯಿಡ್ ನೂರುದಂಡು. ಪೂರ್ತಿ ಮಹಾಭಾರತ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷೊಗು ಎಚ್ಚ ಶ್ಲೋಕೊಲೆನ ಉಲಾಯಿಡ್ ಗ್ರೀಕ್ ದ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲಾಯಿನ ಇಲಿಯಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಡಿಸ್ಸಿ - ರಡ್ಡೆನ್‍ಲಾ ಸೇರಂಡಲಾ ಮಹಾಭಾರತೊಡದ ಏಳನೇದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದಾತ್ ಮಾತ್ರೊ ಆಪುಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ/ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಹಾಭಾರತ ಜಯ ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುಡ್ದು ಪುಟ್‍ಂಡ್‌ಂದ್ ಕೆಲವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಉಲ್ಲೇಕಿಸಯಿನ ಘಟನೆಲೆ ನಿಜವಾಯಿನ ಕಾಲೊ ಸರಿಯಾದ್ ತೆರಿದ್‌ಜಿ. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಘಟನೆಲು ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಬರೆಯಿನ ಅತ್ತ್ಂದ್ ಕೆಲವೆರೆಡ ಚರ್ಚೆದ ಇಸಯೊ. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮುಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರೊ ಈ ಘಟನೆಲು ನಡತಿನ ಸಂದರ್ಬೊ ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1400. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಘಟನೆಲೆನ್ ಅವಲೋಕಿಸದ್ ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗೊ ರೀತಿದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯೊ ಮಾಲ್ತಿನ ದಿಂಜ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಅಯಿಟ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತಿನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಚಟುವಟಿಕೆಲು (ಗ್ರಾಣೊ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು) ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3100ಗ್ ಹೋಲುಂಡು.
ಕತಾವಸ್ತು
thumb|ಗೀತೋಪದೇಸೊ ಮಹಾಭಾರತೊದ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಚಂದ್ರವಂಸೊದ ರಾಜೆರೆ ಕತೆ. ಹಸ್ತಿನಾಪುರೊದ ಸಿಂಹಾಸನೊಗಾದ್ ಕುರುವಂಶ (ಚಂದ್ರ ವಂಶದ ಸದಸ್ಯೆರೆ ನಡುಟು ನಡಪುನ ಪೊರಂಬಾಟೊನು ತೆರಿಪಾವುನವುಂದು ಹಲವೆರೆ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಆಂಡಲಾ ಈ ಪೊರ್ಂಬಾಟೊದ ಕತೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೊಂದ್ ಅನ್ನಿಸುಂಡು. ಹಸ್ತಿನಾಪುರೊದ ಸಿಂಹಾಸನೊಗಾದ್ ಪಾಂಡವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೌರವೆರೆ ನಡುಟು ನಡಪುನ ಈ ಪೊರ್ಂಬಾಟೊ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನಡಪುನ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ದಿನೊತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ನಿರ್ಧಾರೊ ಅಪುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಕತೆ ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನ ಕತೆಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್, ಕೃಷ್ಣನ ಅವಸಾನೊ, ಪಾಂಡವೆರೆ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದೊಟ್ಟುಗು ಅಕೇರಿಯಾಪುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಉದ್ದೊಗು ಬರ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊಲು ಭಾರತೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಅಚ್ಚಾಯಿನ ಪಾತ್ರೊಲು. ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಕತೆ ಅತ್ತಂದಿನ, ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಅನೇಕೊ ಉಪಕತೆಲುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆದಂಚಿನ ಸ್ವಸೊಂತ್ರೊಡು ಉಂತುನಂಚಿನ ಬೂಕುಲು ಮಹಾಭಾರತೊದ ಭಾಗೊ ಆದ್ ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ವ್ಯವಸ್ತೆದ ದಿಟ್ಟಿಡ್, ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಪದಿನೆನ್ಮೊ ಪರ್ವೊಲು ಉಂಡು.
ಪರ್ವೊಲು
ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ಪರ್ವೊಲೆ ಎಲ್ಯ ಚಿತ್ರೊ:
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ
ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ, ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಂದು ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ
ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಸ್ವರೊಕುಲು, ವ್ಯಂಜನೊಕುಲುಂದು ಮೇಲ್ನೋಟೊಗು ರಡ್ಡ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ವ್ಯಂಜನ
ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ನಮೊ ಪಾತೆರುನ ಪಾತೆರೊಲು ಮಾತ ವಾಕ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯೊಲು ಪದೊಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪದೊಕುಲು ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಕೂಡುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ಯಾನ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದ್ ಬರ್ಪೆ. ಈ ವಾಕ್ಯೊಡು ನಾಲ್ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು. ೧.ಯಾನ್, ೨.ಸಾಲೆಗ್, ೩.ಪೋದ್, ೪. ಬರ್ಪೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪದೊಟುಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಪದೊನು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬರೆನಗ ಯ್+ಆ+ನ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ ಧ್ವನಿಮಾ ಉಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಮಾಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಬರೆನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಸಾಲ್. ಇಂದೆತ ಇತಿಹಾಸೊ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಫ್ತ್‌ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೭೦೦ಡ್ ಆತ್ಂಡ್. ಬಾರತೊಡು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ. ಕೇಶಿರಾಜ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಯಾಕರನೆ ಆಯನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ ಬೂಕುಡು ಕನ್ನಡೊದ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಶುದ್ದಗೆ ಪನ್ತೆ. ಶುದ್ದಗೆ ಪಂಡ ತುಳುಟುಲಾ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಂದ್ ಅರ್ತೊ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಕೊರಲ್ ಕಟ್ಟುನು
ಕೊರಲ್ ಕಟ್ಟುನುಕುರಲ್ ಕಟ್ಟುನೆ ಪಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು ಕದಿರು ಕಟ್ಟುವುದು ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದ್‍ದ್‍ ಬುಲೆ ಕೊಯ್ಯೆರೆ ಸುರು ಅನಗ ಸುರುತ್ತ ಕುರಲ್‍ನ್‍ ಕನತ್‍ದ್‍ ಇಲ್ಲ್, ದೇವಸ್ಥಾನೊಳೆಗ್‍ ಸುರುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುನೆಕ್ಕೆ ಕುರಲ್‍ ಕಟ್ಟುನು ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲಲ್‍, ಗುಡಿ, ಗೋಪುರ, ಉಂದೆನ್‍ ಮಾತಾ ಸುದ್ದ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕಂಡೊಡು ಬುಲೆಯಿ ಸುರುತ್ತ ಕುರಲ್‍ನ್‍ ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ಕನಪೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನೆ (ಮನೆ ತುಂಬಿಸುವುದು) ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ ಬೆನ್ನಿ ಮನ್ಪುನಕುಲೆನ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬ. ನೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ತೆನೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ತುಳುಟ್ಟು ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲು
ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿ ಸಾಹಿತಿಲೆ ನೆಂಪುಗಾದ್ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಂತೊಲು ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಲ್ಲ. ಐವ, ಅಜ್ಪ, ಎಲ್ಪತೈನ್ ವರ್ಸೊದ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬದ ನೆಂಪುದಪಗ, ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನದಗ ಈ ಸಂಚಿಲು ಅಬಿನಂದನ ಸಂಪುಟೊ, ಸಂಸ್ಕರಣ ಗ್ರಂತೊ, ನೆಂಪುದ ಗ್ರಂತೊ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‍ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಂಡು.
ಊರ, ಪರವೂರ, ಹಿತೈಷಿಲೆ, ಶಿಷ್ಯೆರೆ, ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗೊದಕುಲೆನ ಸಾಕಾರೊಡು ಗ್ರಂತೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗ್ ಕೈ ಪಾಡುನವು ಸಾಹಸದ ಬೇಲೆ ಆಂಡಲಾ ಮದಪೆರೆ ಆವಂದಿ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ವಿಚಾರೊನು ದಾಕಲ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಗ್‌ಲೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆ ಕೊರ್ಪಿನವು ಮಲ್ಲ ಸಂಗತಿ ಆದುಂಡು.
ಉಂದು ದಾಲಾ ಸುಲಬೊದ ಬೇಲೆ ಅತ್ತ್, ಸಂಪಾದಕೆರೆನ ಒಂಜಿ ಮಂಡಳಿನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ನೆಂಪುಗಾದ್ ಸಂಚಿ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡಲಾ ಅಗ್‍ಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊನುಡು, ಅಗ್‍ಲೆನ ಪಾಸಡಿದಕುಲೆನ್, ಕುಟುಮ್ಮೊದಕುಲೆನ್, ನೆಂಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನಾರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಬರವು, ಸೇವೆ, ನೆತ್ತ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪೊಲಬು ಇತ್ತಿ ಶಿಷ್ಯ ಮಂಡಲಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೊಂದು ಎನ್ನ ಅಣ್ಣೆ, ಎನ್ನ ದೋಸ್ತಿ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿ, ಯಾನ್ ತೂಯಿಲೆಕ್ಕ, ಮದಪೆರೆ ಆವಂದಿನಾರ್, ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನಾರ್, ಅತ್ತಂದೆ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನಾರೆಗ್ ಸಮ್ಮಂದೊ ಪಡೆಯಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಲೇಕನೊಲು, ಚರಿತ್ರೆ, ಸಂಸ್ಕಂತಿ, ಬಾಸೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಎಡ್ಡೆ ಗುಣ ಮಟ್ಟದ ಲೇಕನ ಅಗ್‍ಲೆಡ್ದ್ ಬರೆಪಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಕಾಸ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಬೊಳ್ಪುಗು ಕನವೊಡಾಪುಂಡು.
ಇಂಚಿತ್ತಿ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲೆಡ್ದ್  ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಪರಿಚಯ ಅಗ್‍ಲೆನ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪೊರ್ಲು ಪ್ರಕಟ ಆವಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ತಿರ್ಲ್ ಮಾತ್ರ ನಂಕ್ ತೆರಿವುನತ್ತಂದೆ ಚರಿತ್ರೆ, ಸಂಸ್ಕಂತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜನಜೀವನ, ಪಿರವುದ ಕಾಲದ ಸ್ಥಿತಿ, ಇಂಚ ತುಳು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಾತಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಇಚಾರೊದ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಕನೊಲು ನೆಟ್ಟ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲು ಬರೆಪಿನಗ್‍ಲೆಗ್, ಓದುನಗ್‍ಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪಿನವು ಆದಿತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಉಂದೆತ್ತ ಸಂಗ್ರಹೊ ಮಲ್ತೊನೊಡು. ನೆತ್ತ ಸಕಾಯ ದೆತೊನುನವು ಮದಪೆರಾವಂದಿನಗ್‍ಲೆನ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತೆರಿವೊನುನವು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನಮನ್, ನಮ ನಾಡ್‌ನ್ ತೆರಿಯೊಂಡಿಲೆಕೊ ಆಪುಂಡು.
ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಕೆಲವು ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲೆ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೊತೊಂಡ ಐತ ಪೊರ್ಲು, ಐತ ಬಿಲೆ, ಐತ ಇಚಾರೊ ಎಂಚಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ನಂಕ್ ತೆರಿವು.
ಲೋಕ ಮಿತ್ರ
ಉಂದು ಪ್ರೊ. ಕು.ಶಿ ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಮೆರೆನ ನೆಂಪು ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ದೇ ಜವರೇ ಗೌಡ. 1989 ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಬೂಕುಡು 335ತ ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್ದ್- ಅಗುಲು ಮೊಗುಲು ತೂಯಿಲೆಕ್ಕ, ಕು.ಶಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿಲೆ ಬಿಲೆ, ಸಾಧನೆ, ಸಿದ್ದಿ, ಈ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಅರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರ ಇತ್ತ್ಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಉಡುಪಿದ ರಂಗಕಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಚಾರ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸುಮಾರ್ 35 ಲೇಖಕೆರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲೇಖನೊಳು ಉಂಡು.
ಸೂರ್ಯಕೀರ್ತಿ
ಉಂದು ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಪಿ.ವಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಡಾ. ಕೆ. ವಸಂತಲಕ್ಷ್ಮಿ. 635 ಪುಟತ್ತ್ ಈ ಬೂಕು 2000ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. ಸುರುಟ್ಟು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಪುರಾತತ್ವ, ಶಾಸನ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬದಕ್ ಬರವು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸುಮಾರ್ 70 ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನ ಉಂಡು.
ಏರ್ಯ
ಉಂದು ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯನ ಆಳ್ವೆರೆ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. 1999ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆತಿ ಈ ಬೂಕುಡು 588 ಪುಟ ಇತ್ತ್ದ್ ಸರ್ವ ಶ್ರೀ. ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ, ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ, ಪಾದೆಕಲ್ಲು ವಿಷ್ಣು ಭಟ್, ಜಿ. ಎನ್. ಭಟ್, ನಾಗರಾಜ ಜವಳಿ ಮೊಗಲ್ನ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಡ್ ಈ ಸಂಚಿ ತಯಾರಾತ್ಂಡ್. ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಡು ಏರ್ಯದರೆನ ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ ನಾಲನೇ ಬಾಗೊಡು ಸಾಂಸ್ಕಂತಿಕ ತುಳುನಾಡು, ಕುಣಿತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂಚ  ಸುಮಾರ್ 60 ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನೊಳು ಉಂಡು.
ನುಡಿ ಒಸಗೆ
ಉಂದು ಡಾ ಕೆ.ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ. 2005ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಈ ಬೂಕುಡು 328 ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್ದ್ ನೆಟ್ಟ್ ಬದುಕಿನೊಸಗೆ, ಬರಹದೊಸಗೆ, ಸಿರಿಯೊಸಗೆ, ಮನದೊಸಗೆ, ಮನೆಯೊಸಗೆ, ಪನ್ಪಿ ವಿಭಾಗೊಳು ಇತ್ತ್ದ್ 56 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನೊಳು ನೆಟ್ಟುಂಡು.
ಸ್ವರ್ಣಕಮಲ
ಉಂದು ಅರ್ಕುಳ ಸುಬ್ರಾಯ ಆಚಾರ್ಯ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. 1988 ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಈ ಬೂಕುಡು 437 ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್ದ್ ಪ್ರೊ. ಎಂ.ಆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೇರ್ ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್, ಮುಳಿಯ ಮಹಾಬಲ ಭಟ್ಟ ಮೇರ್ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಳ್ತ್ದೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಬದ್ಕ್‌ದ ವಿಚಾರದೊಟ್ಟುಗು ಯಕ್ಷಗಾನೊಗು ಸಮ್ಮಂದೊ ಇತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ 46 ಲೇಕಕೆರ್‍ನಗ್‍ಲೆನ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು.
ಸಹಸ್ರ ಚಂದ್ರ
ಉಂದು ಶ್ರೀ. ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. 1999ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಬೂಕುಡು258 ಪುಟ ಇತ್ತ್ದ್ ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಡ್ ಪೆರ್¯ ಯಸ್. ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ವಿದ್ವಾನ್, ಹಿರಣ್ಯ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಭಾಸ್ಕರ ರೈ ಕುಕ್ಕುವಳ್ಳಿ,. ಜಿ. ಕೆ. ಭಟ್ ಸೇರಾಜೆ, ಯಸ್. ವಾಸುದೇವರಾಜ್ ಮೊಗುಲು ಬೇಲೆ ಮಳ್ತ್‌ದೆರ್. ಶೇಣಿ ಪ್ರತಿಭಾಲೋಕ, ಶೇಣಿ ದರ್ಶನಾಲೋಕ, ಯಕ್ಷಗಾನಲೋಕ, ಜ್ಞಾನಲೋಕ, ಇಂಚ ನಾಲ್ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಐನನೆ ಬಾಗೊಡು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಾಲೋಕ ಪನ್ಪಿ ಇಬಾಗೊದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಸೂಚಿ ಪನ್ಪಿ ಲೇಕನೊಡು ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ಯಕ್ಷಗಾನೊಲೆ ಮಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಐಟ್ ಐತ ಪ್ರಸಂಗ ಕರ್ತುಲೆನ ಪುದಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಉಂಡು.
ಸಮಗ್ರ ಸಂಪುಟ
ಕೆಲವು ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಲು ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಸಮಗ್ರ ಸಂಪುಟದ ಲೆಕ್ಕಲಾ ಬರೊಂದುಂಡು. ಅಂತೂ ಈ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಲು ಅದ್ಯಯನೊಗು ಯೋಗ್ಯದವು ಆದಿತ್ತ್‌ದ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಬ್ಯಾಸಿಲೆಗ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಯೋಜನ ಜಾಸ್ತಿ. ನೆಟೆ ನನಲಾ ಕೆಲವು ನೆಂಪು ಸಂಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಗ್ರ ಸಂಚಿಳೆ ಪುದರ್ಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನ್ಗ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಬೂಕುಲು
ನುರ್ಗೆ ಮರ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಔಷದೀಮರ್ದ್ ದ ಗುಣ ಉಪ್ಪುನ ಮರ. ನೆಕ್ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಸೆಡ್ Drumstick Tree (Moringa pterygosperma). ಕನ್ನಡೋ ಕನ್ಡ್ನಡೊಡು ನುಗ್ಗೇ ಪನ್ಪೇರ್.ನುರ್ಗೆ ಮರತ ಸಪ್ಪುನು ಉಪ್ಪುಕರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕಾ ನೆಟ್ಟ್ ಆಪಿನ ನುರ್ಗೆಕಾಯಿ ಕಜಿಪುಗು ಬಾರೀ ಎಡ್ದೆ. ಉಂದು ತೂವೆರೆ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್ ದ್ ಕೊಲು ಲೆಕ್ಕಾ ತೋಜುಂಡು.
ನುರ್ಗೆದ ಕಜಿಪು
ನುರ್ಗೆ/ತೇವು/ ಆಂಬಡೆ ಪಾಡ್ದ್‍ ಕೊದ್ದೆಲ್‍, ನುರ್ಗೆ/ತೊಗರಿಬೇಳೆ/ ಬಿಂಬುಳಿ ಪಾಡ್ದ್‍ ಸಾಂಬಾರ್‍ - ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್‍ ನುರ್ಗೆನ್‍ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ನುರ್ಗೆ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನಗ ಹೆಚ್ಚ ಲತ್ತ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಹೆಚ್ಚ ಬುಲೆದ್‍ ನುರ್ಗೆನ್‍ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ನುರ್ಗೆ ತುಂಡು ಮಲ್ಪುನಗ ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪು ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ನಾರ್‍ಲೆನ್‍ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಡು. ನುರ್ಗೆದ ಸಪ್ಪುನು, ಬಟಾಟೆ/ ಪೆಲ್ತರಿ/ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಒವ್ವಾಂಡಲಾ ಬೆರಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮುಂಚಿ, ನೀರುಳ್ಳಿ, ಉಪ್ಪು, ತಾರಾಯಿ, ಬೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿದ ಒಗ್ಗರ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ತೋಕೂರು
ತೋಕೂರು
ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಊರುಲೆಡ್ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ದಾಖಲೆಡ್ ಒರಿದ್ ಬೈದಿನಂಚಿನ ಪುದರ್‍ದ ಊರು ತೋಕೂರು. ಕೂಲೂರ ಸುದೆತ್ತ ಕೈ ಈ ಮೈಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಬೋಡಾಯಿನಡೆ ಓಡೊಡು ಪೋಪಿನವು ಮಾಮೂಲಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಒನ್ನೊದ ಕಾಲೊಡು
ಚರಿತ್ರೆದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ತೂನಗ ತೋಕೂರು ಜಾರಂದಾಯ ಸಾನೊಡು ತಿಕಿನ ಏಳನೇ ಶತಮಾನದ ದಾನ ಶಾಸನೊಡು ಈ ಊರು ತೋಕೂರುಂದೇ ಉಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ದಿನೊಕ್ಲೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ೧೩೧೨ಟ್ಟ್ ಕರಿಯಂಗಳ ಗ್ರಾಮದ ಪಲ್ಲಿಪಾಡಿಡ್ ಪಾಡ್ದಿ ಶಾಸನೊಡು ತೋಕೂರು ಗುತ್ತುದ ಕಿಟ್ಟುಸೆಟ್ರೆನ (ಪೇಜಾರ ಶೀಮೆಯ ತೊಕುರಗುತ್ತಿನಲು ಬಾಳಿಹ ಮಾರಂಸೇಖನ ಸಂತತಿಯಲು ಮಾಸಾದಿಕ ಜಯಿನ ಕಿಟ್ಟುಸೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಹವಾಗಿ) ಪುದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ನಂದೊಲ್ಗೆ ಚೊಂಬುದ ಪಾಲೆಡ್ ಬರೆಯಿನ(ತಾಮ್ರ) ಶಾಸನೊಡುಲಾ ಈ ಊರುದ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೆದ್ರದ ಎರಮನೆತ ರಿಕಾರ್ಡ್ ಲೆಡ್ ಲಾ ತೋಕೂರ ಗುತ್ತುದ ಯಜಮಾಂಟ್ರ್ ಬೆದ್ರ ಚೌಟೆರೆ ಸೀಮೆದ ಜಬಾದಾರಿದ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಲೆಡ್ ಒಂಜಿಂದ್ ಲಾ, ಅವೆತ್ತ ಜಬಾದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆಕ್ಕುಪ್ಪುನ ರಾಜಮರ್ಯಾದಿದ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್‍ ಲೆನ ವಿವರೊಲು ಉಲ್ಲ.
ತುಳು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು
ಜಾರಂದಾಯ ಪಾಡ್ದನ, ಜುಮಾದಿ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ತೋಕೂರುಗು ಎಂಚ ಬೈದಿನಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರೊಲು ತಿಕ್ಕುವ. ‘ಜೋಕಟ್ಟೆ’ ಪುದರ್ ಎಂಚ ಬೈದ್ಂಡ್ಂದ್ ಕೋಡ್ದಬ್ಬುನ ನುಡಿಗಟ್ಟ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ‘ತೋಕೂರ ಬದನೆಗ್ ತೊಟ್ಟಿಜ್ಜಿ’ ಪನ್ಪಿನ ಎದುರುಕತೆಲಾ ತೋಕೂರುದ ಪುದರ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಅನೇಕವು ತಿಕ್ಕುವ.
ಇನಿತ್ತ ದಿನೊಟ್ಟು
ಇತ್ತೆದ ಮಟ್ಟ್ ಡ್ ತೂನಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುಡು ಉಂಡು. ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ೬೨ನೇ ತೋಕೂರುಂದು ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜೋಗಟ್ಟೆ ಈ ಊರುದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ. ಈ ಊರುಡುಂತುಂಡ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಪನಂಬೂರ ಬಂದರ್ ಡ್ ಕಪ್ಪಲ್, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ್ ತೋಜುವ. ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆದ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಕಡೆತ್ತ ಸ್ಟೇಶನ್ ತೋಕೂರುಡುಂಡು. ಊರ ನಡುಟು, ಬರಿಟ್ ಮಾರ್ಗೊಡು ಇತರ ವಾಹನೊಲು ಪೋಪ. ಊರುದ ಮಲ್ಲ ತೋಕೆ ಎಂ ಆರ್ ಪಿ ಎಲ್, ಎಚ್ ಪಿ ಸಿ ಎಲ್ ದಂಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲೆದಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಒರಿನ ಜಾಗೆಡ್ (ಜಾಗೆ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ ದ್ ಕಟಿನ) ಇಲ್ಲುಲು ಉಲ್ಲ. ಇತ್ತೆಲಾ ಉಪ್ಪುನ ಜಾರಂದಾಯ ಸಾನ, ಕೋಡ್ದಬ್ಬು ಸಾನ, ಮದ್ಯ ಚಾವಡಿ, ಶತಮಾನ ಕರಿನ ಪಲ್ಲಿ, ತೋಕೂರು ಚರ್ಚ್, ತೋಕೂರು ಗುತ್ತುಲು ಪರಂಪರೆದ ಪಜ್ಜೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವೊಂದುಲ್ಲ. ಈ ಊರುಡು ಇತ್ತೆ ಬಾರ್‌ದ ಬೆನ್ನಿ ನಡತೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಪರವೂರುದಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಜನ ಈ ಊರುಗು ಬತ್ತ್ದ್ ತೋಕೂರುದಕುಲೃ ಆದುಲ್ಲೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಳು
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ (ಗ್ರಿಗೊರಿಯನ್ ) ದಿನದರ್ಶಿಕೆ (ಕೆಲೆಂಡರ್)‍ ಡು ಪತ್ತೊಂಜನೆಯ ತಿಂಗೊಳು  ನವೆಂಬರ್. ‍‍ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಳುಡು ೩೦ ದಿನೊಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಡು ನವೆಂ ಇನ್ನಗ ಒರುಂಬನೆ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ನವೆಂಬರ್‍ ಇನ್ನಗ ಒರುಂಬನೆ ತಿಂಗೊಳು ಇಂದ್ ಅರ್ಥವಾಪುಂಡು.‍ ಯುರೋಪುಡು   ಗ್ರಿಗೊರಿಯನ್ ಕೆಲೆಂಡರ್‍ ಚಾಲ್ತಿಗ್ ಬರ್ಪಿನ ದುಂಬು ಜೂಲಿಯನ್ (ರೋಮನ್) ಕೆಲೆಂಡರ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.‍  ಜೂಲಿಯನ್ ಕೆಲಂಡರುಡು  ವರ್ಷೊಗು  ಪತ್ತ್  ತಿಂಗೊಳುಲು ಮಾತ್ರಾ ಇತ್ತಿನಿ. ಅವೆಟ್ ಒರುಂಬನೆ ತಿಂಗೊಳು "ನವೆಂಬರ್‍"  ಅದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೧೫೩ ಇಸವಿಡು ಜೂಲಿಯನ್/ ರೋಮನ್  ಕೆಲಂಡರುಗು  ಜನವರಿ ಬೊಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಳುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ವರ್ಷೊಗು ೧೨ ತಿಂಗೊಳು ಮಲ್ತೆರ್.‍ ಆಂಡಾ ನವೆಂಬರ್ ‍(ಒರುಂಬನೆ ತಿಂಗೊಳು) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರ್‍  ಅಂಚನೆ ಒರಿದ್ ಪೋಂಡು.
ಬೊಂತೆಲ್-ಜಾರ್ದೆ
ತುಳು ಪರಂಪರೆಡು ವರ್ಷೊಲೆಡು ಬರ್ಪಿನ   ಬೊಂತೆಲ್  ಬೊಕ  ಜಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಳುಲು ಭಾಗಶಃ ವಾದ್  ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು  ವ್ಯಾಪಕವಾದ್  ಚಾಲನೆಡು ಉಪ್ಪುನ  ಇಂಗ್ಲೀಷ್  ಕೆಲೆಂಡರುದ  ನವೆಂಬರ್‍   ತಿಂಗೊಳುಡು ಬರ್ಪುಂಡು.
ವೃಶ್ಚಿಕ-ಧನು
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨‍೩ ಡುದು ನವೆಂಬರ್ ೨೧‍ ಮುಟ್ಟ ವೃಶ್ಚಿಕ (Scorpio ) ಬೊಕ ನವೆಂಬರ್ ೨೧‍ ಡುದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧‍ ಮುಟ್ಟ ಧನು (Sagittarius) ರಾಶಿ ಇಂದ್ ಗಣನೆ ಮಲ್ಲುವೆರ್.
ಟೋಪಾಜ್ - ಜನ್ಮರತ್ನ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಂಚಾಂಗ - ರಾಶಿ ಪದ್ಧತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್‍ ತಿಂಗೊಳುಡು ಪುಟುದಿನಕಲೆಗ್ ಟೋಪಾಜ್ ಇನ್ಪಿನ ರತ್ನ ಎಡ್ಡೆ ಅದೃಷ್ಟ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಇನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
೧.https://en.wikipedia.org/wiki/November ವರ್ಗೊ:ತಿಂಗೊಳುಲು ವರ್ಗೊ:ಘಟನೆಲು ವರ್ಗೊ:ಜನ್ಮ ರತ್ನ
ಮಲಪ್ರಭಾ
ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುಧೆ
ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ ರೈ
'''ಡಾ. ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ್ ರೈ''' ಇಂಬೆರ್ ತುಳುವಿದ್ವಾಂಸೆರ್, ಕನ್ನಡೊ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್, ವಿಮರ್ಶಕೆರ್. ಕರಿನ ೫೦ ಒರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಆರೆನ ಸಮಯೊ ಅಧ್ಯಯನೊ, ಅಧ್ಯಾಪನೊ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾತ್ರೊ ಮುಡಿಪು ದೀಡ್‌ನೇಡ್‍ದಾತ್ರೊ ಇನಿ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಕನ್ನಡೊಗು, ಕರಾವಳಿದ ತುಳುತ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‍ಗ್ ಪುನೆಯಿನಾರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬೆಂದಿನಾರ್. ಇಂಬೆರ್‌ನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಸೆ ತುಳು. ಇಂಬೆರೆಗ್ ಎಲ್ಯೆಡ್ದೆ ಕಾರಂತೆರೆನ ಪರಿಚಯ ಆತಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬೆನಿಯರ ಸಾಯೊ ಆಂಡ್.
ಪುಟ್ಟು
ವಿವೇಕ ರೈಕುಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುದ 'ಪುಣಚ' ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊದ ಅಗ್ರಾಳೊಡು ೮ ದಶಂಬರ ೧೯೪೬ಟ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬುಲೆಯೆರ್.
ಪುರಂದರ ರೈಕ್ಲೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪಂದನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ್ಯಡ್ದೆ ಬುಲೆಯಿನ ವಿವೇಕ ರೈಕುಲು ಈತ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಬುಲೆಯರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಂಡ್.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಹೈಯರ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ, ಪರಿಯಾಲ್ತಡ್ಕ, ಪುಣಚಾ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕು (೧೯೫೨-೧೯೬೦) ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಬೋರ್ಡು ಹ್ಯೆಸ್ಕೂಲು, ಪುತ್ತೂರು (೧೯೬೦-೧೯೬೩) ಪಿಯುಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿನ್ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ (೧೯೬೩-೧೯೬೭) ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ - ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಗಳೂರು (೧೯೬೮-೧೯೭೦) ಪಿಎಚ್.ಡಿ - ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕೆರೆನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ (೧೯೮೧)
ಜರ್ಮನ್ ಅನುವಾದ
Die fligende Eidechse( Translation of Poornachandra Tejasvi's Kannada novel ' Karvalo ' into German language) : Translation- with Katrin Binder
ಬ್ಲಾಗ್ ಬರವು
ಬ್ಲಾಗ್
ದೇಸೊ ಪರದೇಸೊಡು ಸಂಶೋಧನೆ
ಜರ್ಮನಿ, ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜಪಾನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ದುಬೈ, ಅಬುದಾಬಿ, ಶಾರ್ಜಾ ಈ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಈ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಧ್ಯಯನೊಗಾದ್ ಪ್ರವಾಸೊ ಕೈಕೊನ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಕವಿ ವರ್ಗೊ:ಸಾಹಿತಿ
ಕೊಳ್ತಿಗೆ
ಕೊಳ್ತಿಗೆ ಗ್ರಾಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ತ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುಗ್ ಸೇರುತ್ತುಂಡು. ಈ ಗ್ರಾಮಗೂ ಮಾರ್ಗೋ ಅಮ್ಚಿನಡ್ಕ, ಮಾಡಾವು, ನೆಟ್ಟಾರು, ಐವರನಾಡುತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇಂದು ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರೋತ್ ಸುಮಾರ್ ೨೩ ಕಿಮಿ ಬುಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕುಡ್ಲತ್ ೭೫ ಕಿಮೀ ಮುಡಾಯಿಗುಂಡು. ಪೆರ್ಲಂಪಾಡಿ ಪೋಸ್ಟ್ ತಾ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ ೫೭೪೨೧೨.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರೊಲು
ಮುಲ್ಪತ ಮುಖ್ಯ ಬಾಸೆ ತುಳು. ಈ ಗ್ರಾಮೊಡು ಅಂದಾಜಿ ೬೧೨೩ಸಾವಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಒಟ್ಟು ೩೧೩೮ ಚದರ ಹೆಕ್ಟಾರ್ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಸುಮಾರು ೧೧೪೪ ಕುಟುಂಬೋಳು ಉಲ್ಲೋ. ಮುಲ್ಪ ೭ ಸರಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಬುಕ್ಕ ಹಿರಿಯ ಸಾಲೆಲು, ಒಂಜಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ೧೦ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರೋ, ೨ ದೇವಾಸ್ಥಾನ, ಪೇರ್ ತ ಡೈರಿ, ೨ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆನಾ ಉಪ ಕಚೇರಿ, ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ತ ಕಚೇರಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನ ಬುಕ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಉಂಡು.
ಉದ್ಯೋಗ
ಮುಲ್ಪ ದಕುಲೆನ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ, ತಾರಾಯಿ, ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚ್ಚಿ, ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ, ಗೋಂಕು ಅತ್ಹುಂಡು.
ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ದೇವಿ
ಅಬ್ಬಕ್ಕ ರಾಣಿ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ರಾಣಿ ಆದಿತ್ತಿನಾಲ್. ೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಡ್ಡನೆ ಭಾಗೊಡ್ ಪೋಚು೯ಗೀಸೆರೆಡ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ದಿನ ಚೌಟ ಮನೆತನೊದ ಪೊಣ್ಣು ಪೊಂಜೋವು. ಮೂಡುಬಿದಿರೆನ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತಿ ಚೌಟ ವಂಶೊಗು ಸೇರ್‍ನ ವೀರ ಪೊಂಜೊವು. ಕುಡ್ಲದ ಪಿರಾಕ್ದ ಬಂದರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದಾರ್ ಪೋತಿ ಉಳ್ಳಾಲ ಅಬ್ಬಕ್ಕನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್೦ಡ್. ಈ ಉಳ್ಳಾಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊ. ಅಬ್ಬಕ್ಕಗ್ ಮಸ್ತ್ ಧೈರ್ಯೊ ಇತ್ತಿನಡ್ದ್ ಅಭಯ ರಾಣಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಅಲೆಗಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚೌಟ ವಂಸೊದಕುಲು ಮರ್ಮಾಯ ಸಂತಾನ(ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್) ಪರಿಪಾಲನೆ ಮಲ್ತೊಂದ್‍ ಇತ್ತಿನಕುಲು. ಅಂಚಾದ್ ರಾಜಾಡಳಿತ ಉಂದೆತ ಪ್ರಕಾರನೆ ನಡತ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಬ್ಬಕ್ಕನ್ ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್‌ದ ಪ್ರಕಾರೊ ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಪನ್ಪಿನಾರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಬೀರೆದಿ ಪೊಂಜೊವು ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕೆ
"ಅಬ್ಬಕ್ಕ ರಾಣಿ" ಅತ್ತಂಡ 'ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ' ತುಳುನಾಡ್‌ದ ರಾಣಿ ಆದಿತ್ತಲ್. ಮೊಲು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊತ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ನೊಟ್ಟು ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ತೊಳು. ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕೆ ದೇವೊಸ್ತಾನೊಲೆನ ಪಟ್ಟೊನೊ ಬೆದ್ರತ ಪ್ರದೇಸೊನು ಆಳಿನ ಚೌಟೆರೆನ ವಂಸೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾಲ್. ಬಂದರು ನಗೊರೊ ಉಳ್ಳಾಲ ರಾಜಧಾನಿ ಆತಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ಆಯಕಟ್ಟ್‌ತ ಜಾಗರ ಉಳ್ಳಾಲೊನು ಗೆಂದ್ಯರ ಬೋಡಾತ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆನ್ ನಡಪ್ಪಯೆರ್. ಆಂಡ ರಾಣಿ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯತ್ನೊನ್ ನಾಲ್ ದಸಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪಿರವು ಒರಿಪ್ಪಾಯಲ್. ಅಲೆನ ಬಿರೇದಿಗಾತ್ರೊ ಅಭಯ ರಾಣಿಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ ಪಡೆದಿತ್ತಲ್. ಅಬ್ಬಕ್ಕೆ ನಮೊನ ದೇಸೊಡು ಸುರುಟ್ ಇಂಗ್ಲಿಸೆರೆನ ಇರೊದೊ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಪೆರ್ಮೆದ ಪೊಂಜೋವು.
ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊಲಾ ಅಬ್ಬಕ್ಕನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಉತ್ಸವ/ಸಮ್ಮೇಳನೊ ನಡಪಾವೆರ್.
ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಕೊಂಡಿಲು
#kn:ತುಳುನಾಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಜೈನ ಅರಸೆರ್
ಆಶಾ ನೇಗೀ (ನಟಿ)
ಆಶಾ ನೇಗೀ ಮೇರ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಪವಿತ್ರ ರಿಷ್ತಾ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಪೂರ್ವಿ, 'ಏಕ್ ಮುಟ್ಟಿ ಆಸ್ಮಾನ್' ದಾರವಾಹಿಡ್ ಕಲ್ಪನಾ, 'ಕುಚ್ ತೊ ಹೇ ತೇರೆ ಮೇರೆ ದರ್ಮಿಯಾ' ದಾರವಾಹಿಡ್ ಕೋಯಲ್ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಅಬಿನಯ ಮಲ್ತ್‍ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಆಶಾ ನೇಗೀ ಮೇರ್ 23 ಆಗಸ್ಟ್ 1989 ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ
ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮, ೧೮೩೬ – ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬, ೧೮೮೬)ಮೇರ್ ೧೯ ಶತಮಾನೊದ ಭಾರತೊದ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ದಾರ್ಮಿಕ ನೇತೃಲೆಡ್ ಒರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರೆನ ನಿಜವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಗದಾಧರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ. ಮೇರ್ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರ್ನ ಗುರುಕುಲು. ತೋತಾ ಪುರಿ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಮೇರೆಗ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ಡ್ ಲೆತ್ತೆರ್.
ಪರಮಹಂಸೆರೆ ಜೀವನೊ ಬುಕ್ಕೊ ಬೋಧನೆಲು ಭಾರತೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಂಬಿಕೆಲೆ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವೊ ಆತ್‌ಂಡ್. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಇಂಬೆರ್ನ ಗೌರವಾರ್ಥೊಕಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನೆ.
ನೂಲಮದಿಮೆ
ನೂಲಮದಿಮೆ ಪಂಡ ಕೊಂಕಣೆರೆಗ್ (ನಾಯಕ್), ಆಚಾರಿನಕ್ಲೆಗ್ (ವಿಶ್ವಕರ್ಮ), ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಗ್ ನೂಲಮದಿಮೆ ಆಣುಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಯಿನಂಚಿನ. ಕೆಲ ಜಾತಿಲೆಟ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ಲಾ ನೂಲಮದಿಮೆ ಉಂಡು. ಆಣುಲೆಗ್ ೯, ೧೧, ೧೩, ೧೫ ವರ್ಷಡ್ ನೂಲಮದಿಮೆ ಆವೊಡ್. ಆಣುಲೆಗ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರ್ಯ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಒವುಲ ಅಪವಿತ್ರ ಉಪ್ಪುಜಿ. ನೂಲಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನಂಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ್ ದೇ‌ವೆರ‍್ನ ಲೆಕ್ಕ ತೂಪೆರ್ಕ.
ನೂಲಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮೊ
ನೂಲಮದಿಮೆದಾನಿ ಮದಿಮಾಯೆನ ಪೊಪ್ಪ ಆ ಮದಿಮಾಯೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪೊನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಐತ ಅರ್ಥನ್‌ಲ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಅಯ್ಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತೀ ದಿನ ಕಾಂಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಯ್ಯೊಡ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಲ್ಫೊಡು. ವಾ ಕಾರಣೊಗ್ಲ ಅವೆನ್ ಮಲ್ಫಂದೆ ಕುಲ್ಲೆರೆ ಇಜ್ಜಿ. ನೂಲಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ವರ್ಷದ ಪರ್ಬ ಪಂಡ ನೂಲಪುನ್ನಮೆ. ಆನಿ ಅಕುಲ್ ಅಕಲ್ನ ನೂಲ್‌ನ್ ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಪೊಸ ನೂಲ್‌ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಸ ನೂಲ್‌ನ್ ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತಾ ಹಿರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಗ್ ಜನಿವರ, ಬಚ್ಛಿರೆ, ಬಜ್ಜೆಯಿ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು. ಐಟ್ ಇತ್ತಿನ ಜನಿವರೊನ್ ದೆತ್ತ್‌ಡ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಜ್ಜೆಯಿದೊಟ್ಟುಗು ಹಿರಿಯಕುಲು ಕಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಕಾಣಿಕೆನ್ ದೀದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಶಿವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ನೂಲಮದಿಮೆದ ವಿಧಿಕುಲು
ನೂಲಮದಿಮೆ ಪಂಡ ಆಚಾರ್ಯೆರ್ನಡೆಗ್ ಉಪದೇಶಗ್ ಪೊಪುನೆ. ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶ ಪಂಡ ಗಾಯತ್ರಿಮಂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರ್ಯ ವೃತ ದೀಕ್ಷೆ. ನೂಲಮದಿಮೆ ಆಪಿನಕುಲೆಗ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ತೋಡು
ಕಂಡೊಡು, ಗುಂಡಿಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪಲ್ಲಡ್ ಉಂತಿನ ನೀರ್ ನ್   ಬುಡ್ಪಾದ್ ಕಣಿ ಮಾಲ್ತ್ ಪರಿಪ್ಪೆರೆ ಸಾದಿ ಮಲ್ತ್  ಕೊರ್ಪೆರ್. ಐಟ್ ನೀರ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ಪೋಟುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಕಣಿತ ನೀರ್ ಒಂಜಾಂಡ ತೋಡಾಪುಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಊರುಡುಲಾ ಒಂಜಿ ತೋಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ತೋಡುಲು ಸೇರ್ಂಡ ಸುದೆ ಆಪುಂಡು.
ಪದತೋ ಅರ್ಥೋ
ತೋಡು ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಗುಂಡಿ ಮಲ್ಪು ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ತೋಡ್‍ದ್ ಮಲ್ತ್‍ನವು ತೋಡು ಆದ್ ಉಪ್ಪೆರೆಲಾ ಯಾವು. ತೋಡು ಮಾತೆನ್‍ಲಾ ತನ್ನ ಪರಿಪುದ ಒಟ್ಟುಗು ತೋಡ್‍ದ್ ಕೋನೊಪುಂಡು. ತೋಡು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಅರ್ತೊಡು ನೀರ್ ಪರಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಪಂಡಲಾ, ನನೊಂಜಿ ಅರ್ತೊಡು ತೋಡ್‍ದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಬಗೆತ್ತ ಅರ್ತೊಲಾ ಉಂಡು. ನುಪ್ಪು ತೋಡುನೆ, ಕಜಿಪ್ಪು ತೋಡುನೆ, ಪಾಯಸ ತೋಡುನೆ, ಬೆಂದ್ರ್ ತೋಡುನೆ. ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೆಲೆಗ್ ತೋಡುನೆ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ತೊಲಾ ಉಂಡು.
ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ
ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪಾತೆರುನಂಚಿನ ಭಾಷೆ.ಮಲಯಾಳಂ ಪಾತೆರುನಕುಲೆನ್ ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೇರಳಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮರೈಟ್ಸ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದುಬೈ ಡ್ ಮಲಯಾಳಿ ಜನಕುಲು ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆಡೆ ಉಲ್ಲೆರ್.ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪೊಸತ್ತಯಿನ ಭಾಷೆ ಉಂದು. ಅಂಚೆನೆ ಈ ಭಾಷೆದ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಭಾವ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಉಂಡು. ಅಂಚ ಸುಮಾರ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಕುಲು ಈ ಭಾಷೆಡ್ ತಿಕುವ. ಮಲಯಾಲಂ ಭಾಷೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಮಲಯಾಲಂ ಭಾಷೆಡ್ ಶಾಸನ, ತಾಳಗರಿ, ಹಸ್ತಪ್ರತಿ, ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಂಡು. ಮುದ್ರಣ ಆವೆರೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಗ್ರಂಥೊಲು ಚರಿತ್ರೆನೇ ಪನ್ಪುಂಡು
ತೋಡು
ತುಳುಗಾದೆ
ಬಂಗುಡೆ ಮದಿಮಾಯೆ ಬೂತಾಯಿ ಮದಿಮಾಲ್ ಸುದೆಟೆ ಪೋನಗ ತೋಡುಡಿತ್ತಿನ ಕೈಪೆ ತರುಕ್ಕುಲು ಮಸ್ಕಿರಿ ಮಲ್ತೊಗೆ.
ಉಪಯೋಗ
ಇಂಚಿತ್ತಿನ ತೋಡುಡು ತರು ಮೀನ್ಲು ಮಸ್ತ್ ಇಪ್ಪುವೊ. ಆ ತರುಕ್ಕುಲ ಸುದೆತ್ತ ಮೀನ್ಡ್ದ್ಲಾ ಜೋರು ಇಪ್ಪುವೊ. ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನಕುಲು ಕಂಡೊಗ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ತೋಟೊಗ್ ನೀರ್ ದ ತೊಂದರೆ ಆನಗ ತೋಡುಗ್ ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ನೀರ್ ನ್ ದಾಸ್ತಾನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ತೋಡುಲೆನ್ ಕಡಪೆರೆ ಪಾಪು ಪಾಡುವೆರ್.