cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಬಾಳಪ್ಪ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಕರ ಮಲ್ಪುನ ಜಾತಿದಾರ್ ಆಯಿನೆಕ್ಕ್ ೬ ತಿಂಗೊಲ್ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಹಾಯೆಕೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆ ತೆರಿದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜರೆ ವರ್ಷ ಜೈಲ್‌ವಾಸಿ ಆದುಪ್ಪುನಾಗ ದುಂಬುದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪಿ. ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಮೊಕ್‌ಲ್‌ನೊಟ್ಟ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಹಿಂದಿ ಕಲ್ತೆರ್. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ಹೊಮಿಯೋಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಕಲ್ತೆರ್ ಅಂಚ ಆರೆನ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಉದ್ಯೋಗ
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಹಾಯೆಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಕೆಲಸ ತೂದ್ ಸಾನಿಟೆಶ್ನ್ ವಿಭಾಗೊಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊರ್ಪಾಯೆರ್. ಜೈಲ್‌ಡ್ದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಿಕ್ಕುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿದಪಗ ಮುದ್ರಾಡಿ ಶಾಲೆ, ಕಾರ್ಕಳಡ್ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆದ ಮಾಸ್ಟ್ರಾದಿತ್ತೆರ್.
ಭಾಷಾಜ್ಞಾನ
ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
{reflist}
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ದೇವಿನ್ ನವರಾತ್ರಿದ ಐನನೇ ದಿನ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಧಗ್ರಹತ್ತ ಅಧಿಪತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ಈ ದೇವಿ ತೊಡೆಟ್ಟ್ ಮಗೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ/ಸ್ಕಂದನ್ ಜೆಪ್ಡಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಸ್ವರೂಪ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನವು. ತಾರಕಾಸುರೆನ ಅಂತ್ಯೊಗಾತ್ರನೇ ದೇವಿ ಈ ಅವತಾರೊಡ್ ಬತ್ತೆರ್.
ದೇವಿನ ಸ್ವರೂಪ
ಈ ದೇವಿಗ್ ನಾಲ್ ಕೈ ಉಂಡು. ರಡ್ಡೈಟ್ ತಾಮರೆ ಒಂಜೈಟ್ಬಾಲೆ ಸ್ಕಂದ ನನೊಂಜಿ ಕೈ ಅಭಯ ಮುದ್ರೊಡ್ ಉಂಡು. ತಾಮರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದಿನ ಈ ದೇವಿನ್ ಪದ್ಮಾಸನಾ ದೇವಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಿಮ್ಮ ಈ ದೇವಿನ ಸವಾರಿ.
ದೇವಿನ ಪುದರ್ದ್ ಅರ್ಥ
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಸ್ಕಂದ ಪಂಡ್ಂಡ ಬಾಲೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಪುದರ್ ಅಂಚನೆ ಮಾತಾ ಪಂಡ್ಂಡ ಅಪ್ಪೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಅರ್ಥ.
ದೇವಿನ ಕತೆ
ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ್ ದೇವಿನ ಈ ರೂಪ ಜಗತ್ ಕಲ್ಯಾಣ ರೂಪ. ತಾರಕಾಸುರನ ಉಪದ್ರೊಡರ್ದ್ ದೇವತೆಲು ಅಂಚನೆ ಭೂಮಿಡಿತ್ತಿನ ಜನಕುಲು ಬಾರೀ ದುಃಖೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ತಾರಕಾಸುರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ವರ ತಿಕ್ಕ್ ದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಅಂಚಾದ್ ಅವ್ವೇ ಧೈರ್ಯೊಡ್ ಇತ್ತೆ. ಈ ಅಸುರನ ವಿನಾಶ ಕೇವಲ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿನ ಮಗರ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಯ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ(ಸ್ಕಂದ, ಷಣ್ಮುಖ) ಪನ್ಪಿನ ಆಣ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಮಾತ ದೇವಾನು ದೇವತೆಲು ಸೇರ್ದ್ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಈ ಬಾಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮಾತ ದೇವಸೇನೆ ದೊಟ್ಟುಗ್ ಷಣ್ಮುಖ ತಾರಕಾಸುರನ್ ಮಲ್ಲ ಯುದ್ದೊಡ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಇಂಚಾದ್ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆ ಸ್ಕಂದ(ಷಣ್ಮುಖ)ರ್ದಾತ್ರಾ ಜಗತ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೈಕ್ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ ಮಗೆ ಆಯ್ನೈರ್ದಾತ್ರ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗ್ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ದೇವಿನ ಮಂತ್ರ
ಯಾ ದೇವಿ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಮಾಂ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾ| ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ||
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಬೀಜ ಮಂತ್ರ
ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಸ್ವಾಮಿನ್ಯೈ ನಮಃ
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಮಹಾಮಂತ್ರ
''ಸಿಂಹಾಸನಗತಾ ನಿತ್ಯಂ ಪದ್ಮಾಶ್ರಿತಕತದ್ವಯಾ| ಶುಭದಾಸ್ತು ಸದಾ ದೇವಿ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಯಶಸ್ವಿನಿ|| ಓಂ ದೇವಿ ಸ್ಕಂದಮಾತಾಯೈ ನಮಃ''
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಧ್ಯಾನಮಂತ್ರ
ವಂದೇ ವಂಚಿತ ಕಾಮರ್ಥೇ ಚಂದ್ರಾರ್ಧಕೃತಶೇಖರಂ ಸಿಂಹರುಧ ಚತುರ್ಭುಜಾ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಯಶಸ್ವಿನಿಂ ಧವಲವರ್ಣ ವಿಶುದ್ಧ ಚಕ್ರಸ್ಥಿತೋಂ ಪಂಚಮ ದುರ್ಗಾ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಅಭಯ ಪದ್ಮ ಯುಗ್ಮ ಕರಂ ದಕ್ಷಿಣ ಉರು ಪುತ್ರಧರಂ ಭಜೆಂ ಪತಂಬರಾ ಪರಿಧನಂ ಮೃದುಹಾಸ್ಯ ನಾನಾಲಂಕಾರ ಭೂಷಿತಂ ಮಂಜಿರಾ, ಹರಾ, ಕೀಯೂರ, ಕಿಂಕಿಣಿ, ರತ್ನಕುಂಡಲ ಧಾರಿಣೀಂ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ವಂದನಾ ಪಲ್ಲವಧರಂ ಕಾಂತಾ ಕಪೋಲಂ ಪಿನಾ ಪಯೋಧರಂ ಕಾಮನಿಯಂ ಲಾವಣ್ಯಂ ಚಾರು ತ್ರೈವಲ್ಲಿ ನಿತಂಬನೀಂ
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಸ್ತೋತ್ರ
ನಮಾಮಿ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಸ್ಕಂದಧಾರಿಣೀಂ ಸಮಗ್ರತಾತ್ವಸಾಗರಂ ಪರಪರಗಹರಂ ಶಿವಪ್ರಭಾ ಸಮುಜ್ವಲಾಂ ಸ್ಫುಚ್ಛಾಶಾಶಶೇಖರಂ ಲಲಾಟರತ್ನಭಾಸ್ಕರಂ ಜಗತ್ಪ್ರದೀಪ್ತಿ ಭಾಸ್ಕರಂ ಮಹೇಂದ್ರಕಶ್ಯಪಾರ್ಚಿತ ಸನಂತಕುಮಾರ ಸಮಸ್ತುತಂ ಸುರಸುರೇಂದ್ರವಂದಿತಂ ಯಥಾರ್ಥನಿರ್ಮಲಾಧ್ಬುತಂ ಅತರ್ಕ್ಯರೋಚಿರುವಿಜಂ ವಿಕಾರ ದೋಷವರ್ಜಿತಂ ಮುಮುಕ್ಷುಭಿರ್ವಿಚಿಂತಿತಂ ವಿಶೇಷತತ್ವಮುಚ್ಚಿತಂ ನಾನಾಲಂಕಾರ ಭೂಷಿತಾಂ ಮೃಗೇಂದ್ರವಾಹನಾಗೃಜಂ ಸುಶುದ್ಧತಾತ್ವತೋಶನಂ ತ್ರಿವೇಂದಮರ ಭೂಷಣಂ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಪುಕಾರಿಣಿ ಸುರೇಂದ್ರ ವೈರಿಗ್ರತಿನಿಂ ತಮೋಂದಕರಾಯಮಿನಿ ಶಿವಾಶುಭಾವಕಾಮಿನಿಂ ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯರಂಜಿಕಂ ಧನಜ್ಜೋಗಕಾರಿಕಂ ಸುಶುದ್ಧಾ ಕಾಲ ಕಂಡಾಲ ಶುಭ್ರಿದವೃಂದಮಾಜ್ಜುಲಂ ಪ್ರಜಾಯಿಣೀ ಪ್ರಜಾವತೀ ನಮಾಮಿ ಮಾತರಂ ಸತೀಂ ಸ್ವಕರ್ಮಕಾರಣೇ ಗತೀಂ ಹರಿಪ್ರಯಾಚ ಪಾರ್ವತಿಂ ಅನಂತಶಕ್ತಿ ಕಾಂತಿದಾಂ ಯಶೋರ್ಥಭಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಂ ಪುನಃ ಪುನಾರ್ಜಗದ್ಧಿತಂ ನಮಾಮ್ಯಂ ಸುರಾರ್ಚಿತಂ ಜಯೇಶ್ವರಿ ತ್ರಿಲೋಚನೆ ಪ್ರಸಿದಾ ದೇವಿ ಪಾಹಿಮಾಂ
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಕವಚ
ಏಂ ಬಿಜಲಿಂಕಾ ದೇವಿ ಪದ್ಯುಗ್ಮಧರಾಪರಾ ಹೃದಯಂ ಪಾತು ಸ ದೇವಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಾಯುತ ಶ್ರೀ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಏಂ ದೇವೀ ಪರ್ವಸ್ಯಾ ಪಾತು ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವಾಂಗ ಮೇ ಸದಾ ಪಾತು ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಪುತ್ರಪ್ರದಾ ವನವನಾಮೃತೇಂ ಹಂ ಫತ್‌ ಬಿಜಾ ಸಮಾನ್ವಿತ ಉತ್ತರಸ್ಯಾ ತಥಗ್ನೇ ಚಾ ವಾರುಣೇ ನೈರಿತೈವತು ಇಂದ್ರಾಣಿ ಭೈರವೀ ಚೈವಾಸಿತಂಗಿ ಚ ಸಂಹಾರಿಣಿ ಸರ್ವದಾ ಪಾತು ಮಂ ದೇವಿ ಚನ್ಯಾನ್ಯಸು ಹಿ ದೀಕ್ಷು ವೈ
ಸ್ಕಂದಮಾತೆನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪಿನ ಪೂಜಾ ಕ್ರಮ
ಸ್ಕಂದಮಾತೆಗ್ ಕೆಮಪು ಬಣ್ಣೊದ ಪೂ ಪಂಡ್ಂಡ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿನವು ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನವರಾತ್ರಿದ ಐನನೇ ದಿನ ಈ ದೇವಿಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆರ್ದ್ಬೊಕ್ಕ ಆರತಿ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಪೂಜೆನ್ ಮುಗಿಪ್ಪೊಡು.
ರಚಿತಾ ರಾಮ್
ರಚಿತಾ ರಾಮ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಪಿಚ್ಚರ್ ಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‍ದೆರ್. ಕನ್ನಡದ ಬುಲ್‍ಬುಲ್ ಪಿಚ್ಚರ್‍ದ ಮೂಲಕ ಮೇರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ರಚಿತಾ ರಾಮ್ ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೨ ಗ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಜೀವನ
ರಚಿತಾ ರಾಮ್‍ನ ಪೊಪ್ಪ ಒರಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಅಂಚನೆ ರಚಿತಾರಾಮ್ ಮೆರೆನ ಅಕ್ಕ ನಿತ್ಯಾ ರಾಮ್ ಒರ್ತಿ ನಟಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪಿಚ್ಚರ್‌‍ದಕುಲು
ಎಲಿಸಾ ಬ್ಲಾಂಚಿ
ಎಲಿಸಾ ಬ್ಲಾಂಚಿ (ಜನನೊ 13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1987) ಮಾಜಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರಿದಮಿಕ್ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಪದಕೊ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್.
ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಕತೆ
ಆರ್ 3 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಲೆಡ್ ಪಂತೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗುಂಪು ಅಥೆನ್ಸ್ಡ್ ನಡತ್ತ್‌ನ 2004ನೆ ಅರೆಗಾಲೊದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಪದಕೊನು ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಆರ್ 2012ನೆ ಅರೆಗಾಲೊದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಲ್‌ರೌಂಡ್ ಈವೆಂಟ್‌ಡ್ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊ ಗೆಂದಿನ ತಂಡೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್. (ಬೇತೆ ಗುಂಪುದ ಸದಸ್ಯರಾಯಿನ ರೊಮಿನಾ ಲೌರಿಟೊ, ಮಾರ್ಟಾ ಪಗ್ನಿನಿ, ಎಲಿಸಾ ಸ್ಯಾಂಟೋನಿ ಅಗ್ಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಝೆಲಿಕಾ ಸವ್ರಾಯುಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಸ್ಟೆಫಾನೆಸ್ಕು). ಆರ್ 2009, 2010 ಬುಕ್ಕೊ 2011ನೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗುಂಪುದ ಪಾಲ್‌ದಾರೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಅವು ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಪಂತೊಡು ಪಾಲ್ ದೆತೊಂದು ಆರೆನ ಗುಂಪು ಮಾತೆಡ್‌ಲಾ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊನು ಗೆಂದ್ಂಡ್. ಆರೆನ ತಂಡೊದ ಸಹ ಆಟಗಾರೆರ್ 2012ನೆ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ಡ್ 5 ಬಾಲ್‌ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ 3 ರಿಬ್ಬನ್‌ಲು + 2 ಹೂಪ್‌ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜತೆ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್
ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಲಿಪಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಲೋಕೊಗು ತೆರಿಪಾಯಿನ ಹಿರಿಯ ತುಳು ಸಂಶೋಧಕೆ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ. ಪುಂಡೂರು ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್
ಜೀವನ
1936 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ಕ್ಕ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ಳೂರು ಪಂಚಾಯತ್‌ದ ಐತ್ತನಡ್ಕ ಪುಂಡೂರು ಮನೆತನೊಡು  ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಮೆರೆನ ಪುಟ್ಟು ದಿನೊನು ವಿಶ್ವ ತುಳು ಲಿಪಿ ದಿನವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ದಿ.ದಾಮೋದರ್ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯ ,ಅಪ್ಪೆ ಸರಸ್ವತಿ ,ಬುಡೆದಿ ವನಿತಾ''', ಒರಿ ಮಗೆ, ರಡ್ಡ್ ಮಗಳ್ನಕುಲು ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡಮಿದ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿದ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಕೇರಳ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕಿವ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ದ ಸದಸ್ಯರಾ‍ದ್, ಕೇರಳ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿದ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಕಾಸರಗೋಡು ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕೆರೆ ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ್, ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿದ ದ.ಕ. ಜಿಲ್ಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯಿನಾರ್ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್, ಕೇರಳ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತಿನಾರ್,ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ತನ್ನ 75 ನೆ ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊಡು ಬೆಳ್ಳೂರು ಐತನಡ್ಕಡಿಪ್ಪುನ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಜುಲೈ ೧೩ -೨೦೧೨ ಡ್ ದೈವಾಧೀನರಾಯೆರ್.
ಪುರಸ್ಕಾರೊಲು
ತುಳು ಸಂಶೋದಕ ರಾಷ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅದ್ಯಾಪಕ ರಾಷ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೃತಿಕುಲು
ಸುಮರು ೨೭ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ
ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ ಸಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧಕೆ ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ, ಆಯುರ್ವೇದ, ನಾಟಿ ವೆದ್ಯ ಪದ್ದತಿಡ್ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆಯಿನಾರ್.ಎಡ್ಡೆ ಒಂಜಿ ರಂಗನಟೆ. ನಾಟಕೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಳೆಲೆಡ್ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಅರ್ಥಧಾರಿಳಾದಿತ್ತೆರ್. ಎಡ್ಡೆ ವಾಗ್ಮಿ.
40ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ
ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ 40ಡ್ದ್‌ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊರ್ತಿನಾರ್.ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ :ಮದಿಮೆ ಶೋಭಾನೆ, ಭಕ್ತವಾಹಿನಿ, ಪಾದೋಗ್ ಸೊಲ್ಮೆ, ಶ್ರೀ ಕಷ್ಣ ದರ್ಶನ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ವೈಭಾವ ಇಂಚಿತ್ತಿ.ಕನ್ನಡೊಡು: ಅರ್ಪಣೆ, ಮಧ್ವರಿಗೊಲಿದ ಶ್ರೀ ಕಷ್ಣ, ಪೊಳಲಿ ಸುಪ್ರಭಾತ, ತೊಡಿಕ್ಕಾನ ಸುಪ್ರಭಾತ, ಅಂಚನೆ ಕೆಲವು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಲು. ಮಲೆಯಾಳಂಡು ಅಮ್ಮೇ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ, ಶರಣಂ ಶಬರೀಶ ಇಂಚಿತ್ತಿನವೆಕುಲು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗೊ:ಸಂಶೋಧಕೆರ್
ಬಂದಾರು
ಬಂದಾರು (Bandaru) ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊ. ಗ್ರಾಮೊಡೂ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಉಂಡು.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್
ಇಡಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಜಾಗ್ ೨೦೪೪.೬೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದ್ ಉಂಡು. ಬಂದಾರ್‌ಡ್ ೪೦೨೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್‌ದ್‌, ಈ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸುಮಾರು ೮೦೨ ಇಲ್ಲ್ ಉಂಡು. ಬಂದಾರ್ ಪೇಂಟೆಡ್‌ದ್ ಸುಮಾರು ೨೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ರಿಷಿ ಸುನಕ್
ರಿಷಿ ಸುನಕ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ದ ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರಧಾನಿ, ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ಡ್ದ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಮೇರ್ ದುಂಬು ೨೦೨೦ ಡ್ದ್ ೨೦೨೨ ಮುಟ್ಟ ಖಜಾನೆದ ಕುಲಪತಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೯ ಡ್ಡ್ ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ ಖಜಾನೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ೨೦೧೫ ಡ್ದ್ ರಿಚ್ಮಂಡ್ (ಯಾರ್ಕ್ಸ್) ಗ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ಸದಸ್ಯರಾದುಲ್ಲೆರ್.ರಿಷಿ ಸುನಕ್ ೧೯೮೦ ಡ್ ಮೇ ೧೨ನೇ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಪುಟ್ಟುದೆರ್.
ಸುರುತ ಜೀವನೊ
೧೯೬೦ ನೇ ದಶಕೊಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಡ್ದ್ ಬ್ರಿಟನ್‌‌ಗ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಮೂಲದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಹಿಂದೂ ಪೋಷಕರಾಯಿನ ಯಶ್ವೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಷಾ ದಂಪತಿಗ್ ಮಗೆಯಾದ್ ಸುನಕ್‌ಗೆ ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಮೇರ್ ಮೂಜಿ ಜನೊ ಒಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಿನಕುಲೆಡ್ ಮಲ್ಲಾರ್ (ಹಿರಿಯಾಯೇ). ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮ್ವೆರ್ ಕೀನ್ಯಾದ ಕಾಲೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟರೇಟ್‌‌ಡ್ (ಇತ್ತೆದ ಕೀನ್ಯಾ) ಪುಟ್ಟು ಬಳತೆರ್, ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಟ್ಯಾಂಗನಿಕಾಡ್ ಪುಟ್ಟಿನಾರ್. ರಿಷಿ ಸುನಕ್‌ನ ಅಜ್ಜೆರ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೦ ನೇ ದಶಕೊಡು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದುಟ್ಟುಗು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಡ್ದ್ ಯು.ಕೆಗ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತೆರ್. ರಿಷಿ ಸುನಕ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೆರ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ದ ಲಿಂಕನ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಪಿಪಿಇ) ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ದ್ ಫುಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ್ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಡ್ ಓದೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಅರ್ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಆಪಿನ ಅಕ್ಷತಾ ಮೂರ್ತಿನ್ ಭೇಟಿಯಾಪೆರ್, ಅಕ್ಷತಾ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನ್ ತಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಭಾರತದ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಉದ್ಯಮಿ ಎನ್‌ಆರ್ ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿನ ಮಗಳ್. ರಿಷಿ ಸುನಕ್‌ನ ಸಹೋದರೆಯಾದಿತ್ತಿನ ಸಂಜಯ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಅಂಚನೆ ತಂಗಡಿ ರಾಖಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಯೋಜನೆಲೆನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಶ್ರೀಮಂತರೆನ ಪಟ್ಟಿ ೨೦೨೨'' ಯುಕೆಡ್ ಸುನಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ೨೨೨ ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಸುಮಾರ್ £730 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಪತ್ತ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸುನಕ್ "ಶ್ರೀಮಂತರೆ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರಿನ ಸುರುತ ಮುಂಚೂಣಿ ರಾಜಕಾರಣಿ" ಪಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ .ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂಸತ್ತಡ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆನ್ ಮುಟ್ಟ್‌ದ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಿಷಿ ಸುನಕ್‌.
ವ್ಯಾಪಾರ ವೃತ್ತಿ
ಸುನಕ್ ೨೦೦೧ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೪ ದ ನಡುವೆ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ಮನ್ ಸ್ಯಾಚ್‌ಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಜೋಕುಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ಡ್ ಪಾಲುದಾರೆ(ಷೇರ್) ಆಯೆರ್. ಆರ್ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ಡ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಸೇರಿಯೆರೆ ಪೊಸ ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್ ಫರ್ಮ್, ಥೆಲೆಮ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್,ನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ಡ್  $700 ಬಜೆಟ್‌ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ .ಮೆರ್ ೨೦೧೩ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೫ದ ನಡುಟು ಭಾರತದ ಉದ್ಯಮಿ ಎನ್‌ಆರ್ ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿನ(ಅರೆನ ತಮ್ಮಲೆ)  ಕ್ಯಾಟಮರನ್ ವೆಂಚರ್ಸ್‌ನ ಷೇರ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾಯೆರ್.
ಖಜಾನೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
ರಿಷಿ ಸುನಕೆರೆನ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬೋರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್  ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ಡ್ ಖಜಾನೆಗ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಸಾಜಿದ್ ಜಾವಿದ್ ಮೆರೆನ ಕೈತಿರ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮನದಾನಿಯೇ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯೆರಾಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಯಂ.ಕೆ. ಸೀತಾರಾಮ್ ಕುಲಾಲ್
ಜೀವನೊ
ಯಂ.ಕೆ. ಸೀತಾರಾಮ್ ಕುಲಾಲೆರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೭ ೧೯೪೦ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆತ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕೊಲ್ನಾಡ್‌‍ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಎಂ ಕಾಂತಪ್ಪ ಮಾಸ್ಟೆರ್, ಅಪ್ಪೆ ದೇವಕಿ ಪಂದ್. ಕುಲಾಲೆರ್ ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ ತೀರಿಯೆರ್.
ಬದ್‍ಕ್
ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿದ ಹಿರಿಯ ನಾಟಕಕಾರೆ ಆದ್ ರಂಗ ನಟೆ ಆದ್ ಕಡಲನಾಡ ಕಲಾವಿದೆರೆನ ತಂಡದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್.
ಉದ್ಯೋಗ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಟ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಾರ್
ಸೇವೆ
೬೯ ನಾಟಕೊಲೆನ ಬರೆತೆರ್, ೩೫೦ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ತುಲು ಪದೊಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್ ಅಯಿಟ್ ಪೋದರ್ ಪೋಯಿ ಪದೊಕುಲು ಪಂಡ
ಉಲ್ಲೆಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು/ಕವಿಕುಲು
ತಳೆ
ತಲೆ ಪಂಡ ತಾರೆ, ಕಂಗ್, ತಾರಿ ಅತ್ತಂಡ ಸರ್ತೊ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್‌ತ ಎಡೆಕ್ಕು ತಿಕ್ಕುನತ್ ಅಗೆಲ್ ಇಪ್ಪಿ ಮರಕುಲೆನ್ ಬರ್ತಿಯರ ಬೋಡತ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪನ ಸೊತ್ತು.
ರುಪೊ
ತಲೆನ್ ಚೆಪ್ಪುತ ಬಲ್ಲ್, ನೈಲಾನ್ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡರೆ ಪೀಟ್ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುನ ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ರಡ್ಡ್ ಪುಡೆ ಸೇರತ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಪಗ ಅವು ಕಾಜಿತಲೆಕೊ ಉರುಂಡು ಬರುಪುಂಡು. ಅಯಿನ ನಡುಟ್ಟೆ ಕಾರ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಮರಕ್ಕ್ ಒತ್ತುದ್ ಉಂತುದ್ ಮರಕ್ಕ್ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಯೆರ ಅಪುಂಡು.
ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ
ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ ಪಂಡ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್‌ದ್ ದೀಪುನ ತಾರಿದ ಕಂಡೆನ್ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರೊ. ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮರತ ಬಾಜನೊಲೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಮರಾಯಿಲು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಮರಾಯಿದ ರಚನೆ
ಮರಾಯಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮರಾಯಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಸ್ತ್ ಮರ. ಮರನ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಕಾರೊಡು ಕೊಯಿದ್ ನೈಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮರಾಯಿ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್
ಸಂಬರೊದ ಮರಾಯಿ
ಉಂದು ಉರುಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.ಅವೆನ ಉಲಯಿ ೬,೭ ಗುಂಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸುತ್ತಲ ಆಜಿ ಗುಂಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆಟ್ ಮಾತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆದ ಸಂಬರೊಲೆನ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀವೊಲಿ. ಉಂದೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕೀಲಿ ಇತ್ತ್‌ನ ಮುಚ್ಚೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಗಂಜಿ ಕಬಿಡುನ ಮರಾಯಿ
ಈ ಮರಾಯಿ ಚೂರು ಉದ್ದ ಇತ್ತ್‌ದ್ ತೊಟ್ಟಿದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆಟ್ ತೆಲಿ ಸಂಗ್ರಹ ಅಪಿಲೆಕ್ಕ ಗುಂಡಿ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ
ಉಂದು ಉರುಂಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಪ್ಪು ದಿಂಜಾದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀಪುಲೆಕ್ಕ ಮುಚ್ಚೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಸಾವಿತ್ರಿ
ಸತ್ಯವಾನನ ಬುಡೆದಿಯಾಯಿನ ಸಾವಿತ್ರಿ, ತನ್ನ ಕಂಡನೆನ ಮರಣ(ತಯಿನಗ)ನದ ಪೊರ್ತುಡು ಯಮನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡೆ ಪೊರಂಬಾಟ ಮಲ್ತ್‌ದ್  ತನ್ನ ಕಂಡನೆನ  ಪ್ರಾಣೊನು ಯಮಡ್ದ್ ಪಿರದೆತ್ತೊನುವಳ್. ಅಂಚಾದ್ ಆನಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾವಿತ್ರಿ, ಸತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಆಪಳ್. ಈ ಸತಿನ ನೆನೆಪುಗೋಸ್ಕರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ  ಪುಣ್ಣಮೆದಾನಿ "ವಟ ಪೂರ್ಣಿಮಾ" ವ್ರತ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ
ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ ಪಂಡ ಕಾಡ್‌ದ ಬೂರುಡು ಮುಡೆದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಟ್ಟಿ.
ಸಾವಿತ್ರಿ
ಮದಿಮೆ
.ಶಾದ್ವಲ ದೇಶದ ರಾಜೇ ದ್ಯುಮತ್ಸೇನನ ಮಗೆ ಸತ್ಯವಾನನನೊಟ್ಟುಗು ಸಾವಿತ್ರಿನ ಮದಿಮೆ ಆಪುನೆಂದ್ ನಿಘಂಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ನಾರದೆರ್ ಅಶ್ವಪತಿನಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಸತ್ಯವಾನಗ್ ಅಲ್ಪಾಯುಶ್ಯ ಉಪ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಮಗಳೆಗ್ ಈ ವಿಚಾರೊನ್ ತೆರಿಪಾನಗ ಸಾವಿತ್ರಿ ಪನ್ಪಲ್ ಯಾನ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಸತ್ಯವಾನನೇ ಎನ್ನ ಕಂಡನಿಂದ್ ತೆರಿದುಲ್ಲೆ ಎನ್ನ ನಿರ್ಧಾರೊನು ಬದಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪಲ್. ಅಪಗ ಅಶ್ವಪತಿ ಆಳೆನ ಮದಿಮೆನ್ ಸತ್ಯವಾನನೊಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‍ಡೇ ಮಲ್ಪುವೆ. ಕಂಡನೆ, ಮಾಮಿ -ತಮ್ಮಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಾವಿತ್ರಿ ಕಾಡ್‌ಡ್ ಬದ್ಕೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಳ್. .
ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ
ಪೊಲಬು
ಉಂದೆನ್ ಕಾಡ್‌ದ ಬೂರುಡು ಮುಡೆದ್ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಲ್ಲ ತಪಲೆದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಾಲ್ದಿಗ್ ಕೈ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಉಂದೆನ್ ಪತೊನಿಯೆರೆ ಬೂರುದ ದಪ್ಪದ ಕೈ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್.
ತಟ್ಟಿ
ಉಂದು ಉಲುಂಗೆಲ್, ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡಿನ ಅತ್ತಂಡ ಪಜಿ, ತಾರೆತ ಮಡಲ್‌ಟ್ ಮುಡೆಪುನವು.
ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸಾವಿತ್ರಿ
ಸಾವಿತ್ರಿನ ಸತ್ಯ
ತನ್ನ ಕಂಡನೆಗ್ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಸಾವಿತ್ರಿ ಆಯನ್ ಒರಿಪೆರೆಗೋಸ್ಕರ ಮಸ್ತ್ ವ್ರತ ನೇಮೊಲೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಒಂಜಿ ದಿನ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿನ ತುಡೆತ ಮಿತ್ತ್ ತರೆದೀದ್ ಸತ್ಯವಾನ್ ಜೆತ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆ, ಅಡೆಗ್ ಯಮಧರ್ಮರಾಯ ಬರ್ಪೆ. ಸಾವಿತ್ರಿನ ಸತ್ಯ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಅಂಚನೆ ಎಡ್ಡೆ ಭಕ್ತಿಭಾವದ ಪಾತೆರೊಡು ಯಮರಾಜೆ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಆಳೆನ ಕಂಡನೆನ ಜೀವಧಾನ ಕೊರ್ಪೆ ಅಂಚನೆ ಮೂಜಿ ವರ ಕೊರ್ದು ಎಡ್ಡೆ ಬಯಕುವೆ.
ತಟ್ಟಿ
ಪೊಲಬು
ತಾರೆತ ಲಾಯಿಕ್ ಇತ್ತಿ ಮಡಲ್‌ ಪೆಜಿತ್ ಅಯಿನ್ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ಮಿನಿ ನೀರ್‌ಟ್ ಪಾಡುತ್. ಅವು ಬೊದುಲಿ ಬುಕ್ಕ, ಕಡೆತ್ ಕೊಡಿ ಮುಟ್ಟ ಅಡ್ಡ ನೀಟೊ ಮುಡೆವೊಂತು ಪೊಪುನಾ. ತೂಯರ ಉಂದು ಪಜೆತ್ತಲೆಕೊ ತೊಜುಂಡು.
ಸಾವಿತ್ರಿ
ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರತಿ ಪರ್ಬೊ ಬೊಕ್ಕ ವ್ರತೊಕ್ಕುಲೆಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತಲ ಅಂಚಿನನೆ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಂಡು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊಡು ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲು ತನ್ನ ಕಂಡನಿಯನ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಗಾದ್ ವಟ ಸಾವಿತ್ರಿ ವ್ರತೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊಂಜೊಲು ವ್ರತೊನು ಆಚರಿಸಿದ, ಆಲದ ಮರಕ್ಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾದಿಪ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಲೆಂದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಲದ ಮರದ ಸುತ್ತ ನೂಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಚೆಂಬುದ ಅತ್ತ್ಂಡ್ ಬೇತೆ ಒವ್ವೆ ನಾಣ್ಯೊಲೆನ್ ದೀದ್ ಕಂಡನೆನ ಆಯುಷ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗ್ ಪಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ವ್ರತೊನು ಗುಜರಾತ್‌, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಅಂಚನೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಈ ವ್ರತೊನು ಸತ್ಯವಾನ್‌ ಸಾವಿತ್ರಿನ್ ನೆನೆತ್‌ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒರ ಸಾವಿತ್ರಿ ತನ್ನ ಕಂಡನಿ ಸತ್ಯವಾನನ್ ಯಮಡ್ದ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆಗೋಸ್ಕರ ಈ ವ್ರತೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವಳ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಯಮಗ್ ಖುಷಿಯಾದ್ ಸತ್ಯವಾನನ್ ಆಳೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರ್ಪೆ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.
ತಟ್ಟಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸಾವಿತ್ರಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣೊಡುಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊವೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಮಾಯಂದಾಲ್ ದೈವೊ
ಮಾಯಂದಾಲ್ ಒಂಜಿ ತುಳುನಾಡ್ ತದೈವೊ. ನೆನ್ನ್ ಮಾಣಿ ಬಾಲೆ ದೈವೊ ಪಂದ್ ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪೆದ್ಮೆತಿ ದೈವವಾದ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಗರಡಿಲೆಡ್   ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯೆರೊಟ್ಟುಗು ಆರಾಧನೆಗ ಪಡೆಪಿನ ದೈವೊ ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗುಪ್ಪುನ  ದೈವದ ಪ್ರತಿಮೆಲೆನ್  ಹೆಚ್ಚಿನ  ಗರಡಿಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಹೆರಿಗೆ ಎಂಬುದು  ಹೆಣ್ಣಿನ  ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯಂತ  ಸಂಕಷ್ಟದ  ಸಮಯ  ಕುಟುಂಬದ  ಎಲ್ಲಾ  ಸದಸ್ಯರು  ಆತಂಕಕ್ಕೆ  ಒಳಗಾಗುವ  ಈ  ಕಠಿಣ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ದೈವಕ್ಕೆ    ಮೊರೆಹೋಗುವುದರಂದ  ಮಾನಸಿಕ  ನೆಮ್ಮದಿ    ಹಾಗು ಧೈರ್ಯ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಾಣಿಬಾಲೆದ ಮದಿಮೆ
ಮಾಣಿಬಾಲೆನ್ ಸೋದರ  ತಮ್ಮಲೆ  ಆಲಿಬಾಲಿ  ನಾಯಕೆ  ರಜಪತಿ  ಬೈದ್ಯನ  ಮಗನೊಟ್ಟುಗು ಗೌಜಿಡ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಕೆಲವು ಸಮಯ ಕರಿಂಡಲ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಒದಗ್‌ದ್ ಬರಂದಿನೆಡ್ದಾವರ  ಬೆರ್ಮೆರೆಗ್   ಪರಕೆ ಪನ್ಪೆರ್ ಅವೆಡ್ದ್  ಬೊಕ್ಕ ಮಾಣಿಬಾಲೆ ಬಂಜಿನಾಳ್ ಆಪಲ್. ಗೌಜಿದ ಬಯಕೆ ಮಾತ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ದಿಯೆರ್  ತನ್ನ   ಸೋದರ ತಮ್ಮಲೆ  ಆಲಿಬಾಲಿ  ನಾಯಕನ  ಇಲ್ಲ‌ಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್.ಒರ್ಂಬ ತಿಂಗೊಲು ದಿಂಜಿನ  ಮಾಣಿಬಾಲೆ  ಆಣ್ ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವಲ್.
ದೈವೊದ್ ಕಲೆ ಕಾರ್ನಿಕ
ಅವ್ವೆ ಮಾಗಣೆಗ್  ಸೇರಿನ  ಗುಡ್ಡೆದ  ಮೂಡಂದಾಲ  ಪಟ್ಟದ  ಬೂಡುದ  ಪಾಂಗೊಲ್ಲ  ಬನ್ನಾರ  ಪನ್ಪಿ  ಜೈನ  ಯಜಮಾನಿ  ಜುಮಾದಿ  ಭೂತೊನು   ನಂಬೊಂದು  ಅಯಿಕ್  ಗುಂಡ ಕಟ್ಟಾದ್  ಕೋಲ ಕೊರಿಯೆರೆ  ದಿನ  ನಿಘಂಟ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಊರುದ ಜನೊಕುಲೆಡ್ದ್  ಕೋಲೊಗು  ಚಿರಿ ಬೊಂಡ,ಪಿಂಗಾರ ಅಂಚನೆ ವಂತಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಬರಿಯೆರೆ ಊರುಡೆ ಜನ ಕಡಪುಡುವೆ. ಆಂಡ ಆಲಿಬಾಲಿ  ಬಲ್ಲಾಳೆರೆನ  ಲೆಪ್ಪುನು ಗುಮಾನ ಮಲ್ಪಂದೆ  ಕಾಡ್ದ್  ಕಾಟ್  ಭೂತೊಗು  ಚಿರಿ  ಬೊಂಡ  ಕೊರ್ಪುಜಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಪಗ ಜುಮಾದಿ  ದೈವ  ಪಾಂಗೊಲ್ಲ  ಬನ್ನಾರೆನ  ರೂಪೊಡು  ಆಲಿಬಾಲಿನ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ  ಮೂಜಿ  ದಿನೊತ ಪೆದ್ಮೆದಿನ್ ದೈವೊ ಮಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜುಮಾದಿ ಗರಡಿಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್   ಬಂದು  ನೆಲೆಯಾಪುಂಡು. ಇಂಚ ಮಾಯಂದಾಲ್  ದೈವ  ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಕಾರ್ನಿಕ ಮೆರೆದ್  ಮುತ್ತೈದೆ  ಭಾಗ್ಯ ,  ಸಂತಾನ  ಭಾಗ್ಯ  ಅಂಚನೆ  ಸಿರಿ  ಸಂಪತ್ತು  ಕೊರ್ದು  ಕಾರಣಿಕದ  ಪೊಣ್ಣು  ದೈವವಾದ್  ಬೈದೆರ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧ ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಭೀಷ್ಮ
ಭೀಷ್ಮೆ ಮಹಾಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಇಂಬ್ಯೆ ಶಂತನು ಬೊಕ್ಕ ಗಂಗೆಯೆರೆನ ಮಗೆ. ಶಂತನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗ್ ಗಂಗೆಡ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಎಣ್ಮ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಕಡೆತ್ತಾಯೆ. ದೇವವ್ರತ/ಸತ್ಯವ್ರತ ಪನ್ಪುನವು ಇಂಬ್ಯನ ಸುರುತ ಪುದರ್. ಅಷ್ಟವಸುಕುಲೆಡ ಒರಿ ಆಯಿನ ಇಂಬ್ಯೆ ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿನ ಶಾಪೊದ ಕಾರಣೊರ್ದು ಭೂಮಿಡ್ ಅವತರಿಸುವೆ. ಇಂಬ್ಯೆ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ದೇವರ್ಷಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ದ್‌ಲಾ, ಶಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯೆಲೆನ್‌ ಋಷಿ ಭಾರದ್ವಾಜ, ಪರಶುರಾಮೆರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಕಲ್ತೊನುವೆ. ಆಯನ ಅಮ್ಮೆ ಶಂತನುನ ಸುಖಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಆಜೀವನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸುನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಇತ್ತೆಲಾ ಏರಾಂಡಲಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ತಪ್ಪಂದೆ ನೆರವೇರಿಸಯೆರ್ಂಡ ಅಯಿನ್‌ ಭೀಷ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಪಂದ್ ಸಂಭೋದಿಸವೆರ್, ಭೀಷ್ಮೆರೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ನಿಷ್ಠೆ ಅತಿ ತೀವ್ರವಾಯಿನವು ಪಂಡ್‍ದೇ ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾದ್‌ ಉಂಡು. ತನ್ನ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಠೆರ್ದ್‌‍ದಾದ್ ಬಹುಶಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೀಷ್ಮೆರ್ ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂದ್‍ ಲೆಪ್ಪವೊನುಬೆರ್. ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಆಗು ಹೋಗು, ಉಲಯಿ ಪಿದಯಿದ ವಿಚಾರೊಲೆನ್ ಭೀಷ್ಮೆರ್ ತೆರಿನಾರ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಒರ ಎಣ್ಮ ಜನ ವಸುನಕುಲು (ಅಷ್ಟ ವಸುಕುಲು) ಅಕುಲಕುಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರೊಂದು ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠೆರೆನ ಆಶ್ರಮೊಗು ಪ್ರಯಾಣ ಬುಲೆಪವೆರ್. ಅಯಿಟ್ಟ್‌ ಒರಿ ವಸು 'ಪ್ರಭಾಸ'ನ ಬುಡೆದಿಗ್ ವಸಿಷ್ಠೆರೆನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಕಾಮಧೇನು ಬಾರೀ ಇಷ್ಟ ಆಪುಂಡು. ಕೇಂಡ್‌ನೆನ್ ಪೂರ ಕ್ಷಣಾರ್ಧೊಡು ಕೊರ್ಪುನಂಚಿನ ಈ ಗೋವು ಎಂಕ್ ಬೋಡು ಪನ್ಪುನ ದುರಾಸೆ ಆಲೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಕೂಡ್ಲೆ ತ್ವರೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಲ್ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಇಂಗಿತನ್‌ ಕಂಡನಿಡ ಪನ್ಪಲ್‌. ಬುಡೆದಿನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿರ್ದ್ ಆದ್ ಪ್ರಭಾಸೆ ಮಹರ್ಷಿಕುಲೆನ ಆಶ್ರಮೊರ್ದು ಕಾಮಧೇನುನು ಕಂಡ್‌ದ್ ಕೊನೊಪುನ ತೀರ್ಮಾನೊನು ಮಲ್ಪುವೆ. ಪ್ರಭಾಸನ ಈ ತೀರ್ಮಾನೊಗು ಒರಿನ ವಸುನಕುಲುಲಾ ತರೆಬಗ್ಗಾದ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಹಗರಣೊದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರೊನು ತೆರಿನ ಮಹರ್ಷಿಕುಲು ವ್ಯಘ್ರರಾದ್ ಆ ಮಾತ ಅಷ್ಟ ವಸುನಕುಲು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವೆರಾದ್ ಭೂಮಂಡಲೊಡು ಜನಿಸಲೆಂದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ದ್‌ ಬುಡುಪೆರ್.
ಕೂಡಲೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಆಯಿನ ವಸುನಕುಲು ಮಹರ್ಷಿಲೆನ ಕೈತಡೆ ಪೋದ್ ಕ್ಷಮೆ ಕೇನುವೆರ್‌. ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್‌ಲೆಗ್ ಕೊರ್‌ನ ಶಾಪೊನು ಪಿರ ದೆಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅರೆಡ ದೈನ್ಯವಾದ್‍ ಬೇಡೊನುವೆರ್. ಪ್ರಭಾಸನ್ ಹೊರತ್ ಪಡಿಸಾದ್ ನನ ಒರಿನ ಏಳ್ ವಸುಕುಲೆನ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಮನ್ನಿಸಾಯಿನ ಮಹರ್ಷಿಕುಲು ಪೂರ್ಣ ಶಾಪೊನು ಪಿರ ಪಡೆಯೆರೆ ಆಪುಜಿ ಅಂಡಲಾ ಶಾಪೊಡು ವಿನಾಯಿತಿಯಾದ್ ಅಕುಲು ಮಾನವ ಜನ್ಮ ತಾಳ್‌ನ ಕೂಡಲೇ ಮರಣೊ ಪಡೆದ್‌ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದುವೆರ್ಂದ್ ಸೂಚಿಸವೆರ್. ಆಂಡ ಹಗರಣೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪ್ರಭಾಸನ ಶಾಪೊನು ಪಿರ ಪಡೆಯೆರೆ ಮಹರ್ಷಿಕುಲು ನಿರಾಕರಿಸವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಪ್ರಭಾಸನ ಅನೇಕ ಕೋರಿಕೆಲೆನ್ ಕೇಂಡ್‌ನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಳೆಯಿನ ಮಹರ್ಷಿಕುಲು ಆಯೆ ಮನುಷ್ಯೆ ಆದ್ ಸುಧೀರ್ಘ ಜೀವನೊನು ನಡೆಸವೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯನ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲ ಘಟ್ಟೊಡು ಆಯನ್ ಸರಿಗಟ್ಟುನ ಮನುಷ್ಯೆರೇ ಇಜ್ಜಂದಿನಂಚ ಆದ್, ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್ ಬದುಕುನಂಚ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದುವೇ ಪ್ರಭಾಸೆ ಶಾಪ ನಿಮಿತ್ತ ಗಂಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಂತನುನ ಎಣ್ಮನೇ ಮಗೆ ದೇವವ್ರತೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟುವೆ. ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುಗು ಭೀಷ್ಮೆ/ಭೀಷ್ಮಾಚಾರ್ಯೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರೊಲು
ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮ
thumb|ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮ ದೀಪ್ತಿ ಭಗವಾನ್ ಶರ್ಮ, ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್ ಮೆರ್ ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಅಂಚನೆ ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್.
ಸುರುತ ಜೀವನ
ದೀಪ್ತಿ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೧೯೯೭ಡ್  ಆಗ್ರಾ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮಾ, ಸುಶಿಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಭಗವಾನ್ ಶರ್ಮಾ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗಳ್. ಏಳು ಜನೊ ಒಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಿನಕುಲೆಡ್ ಮೆರ್ ಕಿರಿಯಾಳ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆದ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕೆರ್. ದೀಪ್ತಿ ತನ್ನ ೦೯ನೇ ವರ್ಸೊಡ್ದೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಮಿತ್ತ್ ಉಮೇದ್ ತೋಜಾದೆರ್.
ಸುರುತ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮೆರ್ ಸುರುತ ೦೬ ಪಂದ್ಯೊಲೆಡ್ ೩೧೩ ರನ್‌ಲೆನ್ ಪಡೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆ ಋತುದ ಜಾಸ್ತಿ ಸ್ಕೋರ ಪಡೆಯಿನಾರಾದಿತ್ತೆರ್. ದೀಪ್ತಿ ೦೬ ಪಂದ್ಯೊಲೆಡ್  ೦೨ ಶತಕೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ  ಒಂಜಿ ಅರ್ಧಶತಕೊನು ಪಡೆತೆರ್. ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಬರೋಡಾ ವಿರುದ್ಧ ೧೦೬ ರನ್ ಪಡೆತೆರ್ ೧೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆತೆರ್. ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಕೇರಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡತಿನ ಪಂದ್ಯೊಡು ಕೇವಲ ೧೨ ರನ್‌ಲೆಗ್ ೦೪ ವಿಕೇಟ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೆರೆನ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೌಲಿಂಗ್.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ನವಂಬರ್ ೨೪, ೨೦೧೪ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ದ ನಡತಿನ ಮೂಜನೆ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ  ದೀಪ್ತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೋಕೊಗು ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ್ .ಬೊಕ್ಕ  ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೬ಡ್ ಸಿಡ್ನಿಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊದ ವಿರುದ್ಧ ನಡತಿನ ಮೂಜನೆ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯೊದ ಮುಖಾಂತರ ಮೆರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦‍ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗ್ ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗೊ:ಕ್ರೀಡಾ ರಂಗೊಡು ಪೊಂಜೊವುಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಮೋಹಿನಿ
ಅಮೃತ
thumb|left|ಶಿವನೊಟ್ಟುಗ್ ಮೋಹಿನಿ
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಜನ್ಮ
ಅಯ್ಯಪ್ಪ (ಮಣಿಕಂಠ) ದೇವೆರೆನ ಉಂಡು ಮೋಹಿನಿ ರೂಪದ ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ಈಶ‍್ವರನ ಮಿಲನೊಡ್ದಾಯಿನಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ, ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರೊಡು ಅಯ್ಯಪ್ಪ, ನಿಜವಾಯಿನ ಗರ್ಭಕೋಶ ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದಾವರೆ ವಿಷ್ಣುನ ತೊಡೆದ್ಡ್ ಪುಟ್ಟಿದಿನಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತಮಿಳ್ ಕಥೆ ಕಂದ ಪುರಾಣೊದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ಶಿವನ ಮಗನ್ ಹರಿಹರ ಪುತ್ರ ಪನ್ಪೆರ್. ದುಂಬುಗು ಶಾಸ್ತಾ, ಅಯ್ಯನ್ನಾರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
thumb|ಭಸ್ಮಾಸುರ- ಮೋಹಿನಿ
ಭಸ್ಮಾಸುರ ವಧೆ
ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣೊಡು ಮೋಹಿನಿ ಭಸ್ಮಾಸುರನ್ ಕೆರ್ಪಿನ ಕತೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಭಸ್ಮಾಸುರೆ ಪನ್ಪಿನ ರಕ್ಕಸೆ, ಶಿವನ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತ್ದ್, ಏರನ ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಕೈದೀಂಡಲಾ ಭಸ್ಮ ಆಪಿನ ವರ ದೆತೊನುವೆ. ಭಸ್ಮಾಸುರೆ ಉಂದು ವರನ್ ಶಿವನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪವೆ. ಅದಗ ಶಿವೆ, ವಿಷ್ಣುನ ಸಹಾಯ ಕೇನುವೆರ್. ಮೋಹಿನಿ ರೂಪೊಡು ವಿಷ್ಣು ಭಸ್ಮಾಸುರನಡೆ ಪೋಪೆರ್. ಮೋಹಿನಿ ನ್ ತೂದು ಮರ್ಲಾಪಿನ ಭಸ್ಮಾಸುರೆ ಮದ್ಮೆ ಆವರೆ ಕೇನುವೆ. ಮೋಹಿನಿ ಮಲ್ತಿಲೆಕೊನೆ ನೃತ್ಯ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೃತ್ಯದ ಕಡೆಕ್ ಮೋಹಿನಿ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ಮಲ್ಪರೆ ಪೋದು ಕೈದೀದ್ ಭಸ್ಮ ಆಪೆ.
ಆಚರಣೆಲು
ತಿರುಪತಿಡ್ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ಐನನೇ ದಿನ, ವೆಂಕಟೇಶ್ವರಗ್ ಮೋಹಿನಿನ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತದ್ ಮೆರವಣೆಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಪಟಾಕಿ
ಪಟಾಕಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟಡ್ ಶಬ್ದ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪಾಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಸೊತ್ತು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪುಡಾವುನ ವಸ್ತ್. ತುಳುನಾಡದ ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊ, ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕುಶಿತ ಆಚರೆಣೆಲೆಡ್ ಪಟಾಕಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಪಟಾಕಿದ ಮರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ
ತೊಟೆ ಬೆಡಿ ಮರ್ದ್, ಗರ್ನಾಲ್ದ್ ಮರ್ದ್ದ್ ದ ಅಂಚಿನನೆ ಮರ್ದ್ ಪಟಾಕಿಡ್ಲಾ ಉಂಡು. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶಬ್ದ ಬರ್ಪುನ ಪಟಾಕಿಲೆಡ್ ಮರ್ದ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಕಟ್ಟದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ ದ ಲಾ ಬತ್ತಿದಲಾ ನಡುಟ್ ಒಂತೆ ಜಾಗೆ ಇಪ್ಪುನೆದಾದ್ ಅವು ಪುಡಯೆರೆ ಸಮಯ ತಾಗುಂಡು. ಈ ಮರ್ದ್ ಲೆನ್ ದಪ್ಪದ ಕಾಕಜಿಡ್ ಸುತ್ತುದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಪಟಾಕಿಗ್ ಸೂ ಕೊರ್ದು ಪೊತ್ತುನಗ ಆ ಕಾಕಜಿ ಪೊಡಿ-ಪೊಡಿಯಾದ್ ರಟ್ಟೊಡು. ಅಪಗ ಶಬ್ದಲಾ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಟಾಕಿ ಚೀನಾ ದೇಶೊಡು ಶುರು ಆಯಿನ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಟಾಕಿನ್ ರಟ್ಟ್ ಕಾಕಜಿಡ್ ಅತಾಂಡ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊತ್ತುನ ಸಾಮಾನುಲು ಆಯಿನ ಮಿಂಚು ಪೊಡಿ, ಕಾರ್ಡೈಟ್, ಪುಗೆಬರಂದಿ ಪೊಡಿ, ಅತಾಂಡ ಕಪ್ಪುದ ಪೊಡಿನ್ ಅಂಚನೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆದ ಮರ್ದ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಸೂತ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಮರ್ದ್, ಚಿಮಣೆದ ಎಣ್ಣೆದಲೆಕಂದ್ ನ್ ಸಾಮಾನ್ಲೆನ್ ಲಾ ಪಟಾಕಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಬಿಗಿತ್ತ್ ದ್ ಕಟ್ಟದ್ ಅಯಿತ ಉಳಯಿ ದಿನ್ನೊ ಬರ್ಪುನೆಲೆಕ ಮಲ್ಪುನನೆ ಬಾರೀ ವಿಶೇಷ.
ಪಟಾಕಿದ ಮೂಲೊ
ಇತ್ತೆದ ಪಟಾಕಿದ ಮೂಲೊ ಚೀನಾ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಬಾಶೆಡ್ ಫೈರ್ ಕ್ರಾಕರ್ ಪಂಡ ಪುಡವುನ ಬೆದ್ರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ. ಚೀನಾಡು ಬೆದ್ದ್ರ್ ನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಶಬ್ದ ಬರ್ಪುನಲೆಕ ಮಲ್ಟ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಕಾಡ್ ಮ್ರುಗೊಲೆನ್ ಪೋಡಿ ಕಟ್ಟಾದ್ ಗಿಡಪೆರೆ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೆಡಿ ಮರ್ದ್ ನ್ ನಾಡ್ ಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಪಟಾಕಿದ ರೂಪೊ ಬೈದ್ ಂಡ್.
ಪಚ್ಚೆ ಅತಾಂಡ ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿದ ಪಟಾಕಿ
ಭಾರತ ದೇಶೊದ ನೇಶನಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಟ್ರಿಬುನಲ್ National Green Tribunal (NGT), ಶಬ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಮಲಿನ ಮಲ್ಪುನ ಪಟಾಕಿನ್ ಮಾರುನೆನೆ ೨೦೨೦ ವ್ರ್ಶೊದ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕೈದ್ ಮಲ್ತ್ಡ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ Council for Scientific and Industrial Research (CSIR) ಪಚ್ಚೆ ಪಟಾಕಿಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ ಗಳಸುನ ಮರ್ದುಲು ಶಬ್ದಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುನ್ತತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಪರಿಸರ ಹಾಳ್ ಮಲ್ಪುನ ವಸ್ತುಲೆನ್ಲಾ ಪರಿಸರೊಗು ಪಾಡುಜಿ. ಅಂಡಲಾ ಉಂದು ಅಲುಮಿನಿಯಮ್, ಬೇರಿಯಮ್, ಪೊಟ್ಯಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗಾಲ ಪನ್ಪುನ ಹಾಳ್ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ರದ್ದ್ ಮಲ್ತಿ ದೇಶೊಲು
ಪಟಾಕಿನ್ ಭಾರತೊ ದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ಈ ತಿರ್ತ್ ದ ದೇಶೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ರದ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ದ.
ಪಟಾಕಿದ ತರಾವಳಿಲು
ಪಟಾಕಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆಲು. ಶಬ್ದ ಬರ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪೊರ್ಲುದ ಬೊಲ್ಪು ಕೊರ್ಪುನ. ಶಬ್ದ ಬರ್ಪುನ ಪಟಾಕಿಲು ಗರ್ನಾಲ್ ಗರ್ನಾಲ್ ಪಂಡ ಪಟಾಕಿದ ಜಾತಿದ ಮಲ್ಲ ಶಬ್ದ ಮಲ್ಪುನ ವಸ್ತ್. ಅಯಿಟ್ ಬೆಡಿ ಮರ್ದ್ನ್ ನೂಲುದ ಅದಾರೊಡು ಕಟ್ಟ ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಕಟ್ತದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಬತ್ತಿಗ್ ಸೂ ಕೊರ್ದು ಎತ್ತರೊಗು ಬೀಜೆದ್ ದಕ್ಕುವೆರ್. ಅಕ್ಕೊಸುಡು ಪುಡವುನ ಗರ್ನಾಲ್ ದ ಶಬ್ದ ನಾಲೂರುಗುಲಾ ಕೇನುಂಡು. ಮದಿಮೆದ ದಿಬ್ಬಣ ಪಿದಾಡ್ ನಗ, ಬೂತೊದ ಭಂಡಾರ ಪಿದಾಡ್ನಗ, ನೇಮ ಆನಗ, ಸಯಿತಿನ ಪುನತ ಕಾಟೊಗು ಸೂ ಕೊರ್ನಗ ಗರ್ನಾಲ್ ದಕ್ಕುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.
ಪೊರ್ಲುದ ಬೊಲ್ಪು ಕೊರ್ಪುನ ಪಟಾಕಿಲು
ಪಟಾಕಿದ ಅಪಾಯ
ಪಟಾಕಿ ಪುಡಾನಗ ಅಪುನ ಅಪಾಯೊಲು ಪಂಡ ಕಣ್ಣದ್ ದ್ರಿಸ್ಟಿ ಕಳೆವೊನ್ನವು. ಜೋಕುಲು ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪಾಂದೆ ಪಟ್ಟಕಿ ಪುಡಾತ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನಲಾ, ಬಾಕಿದಕುಲೆನಾಲಾ ಕಣ್ನ್ಗ್ ಅಪಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಟಾಕಿ ಪುಡಾಪುನಗ ಮೈಕ್ ಪರ್ತಿದ ಅಂಗಿ-ಕುಂಟು ಪಾಡ್ಂಡ್ ಎಡ್ದೆ. ಪಾಲಿಸ್ಟೆರ್ ಅತ್ತ್. ಅಂಚನೆ ಬಾಲ್ದಿಡ್ ನೀರ್ಲಾ ತಯಾರ್ ಉಪ್ಪೊಡು. ಸೂತ ಗಾಯೊಲು ಆಂಡಾ ಸುರುಕು ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಅಂಚನೆ ಮಲ್ಲ ಪಟಾಕಿ ಕೈಟ್ ಪುಡಾಂಡ ಕೈ ಬೆರೆಳ್ ಚಿದ್ರ ಆಪುನಲಾ ಉಂಡು. ಗರ್ನಾಲ್ ದ ಅಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಮರ್ದ ದ ಪಟಾಕಿನ್ ದಕ್ಕುನ ಮಲ್ಲ ಕೆಲಸ. ಅಯಿಕ್ ಕೈತ ಚಾತುರ್ಪು ಬೋಡು.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಜನ ಗಣ ಮನ ಅಧಿನಾಯಕ- ಉಂದು ನಮ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ. ಉಂದೆನ್ ಬರೆತಿನಾರ್ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್. ಈ ಪದೊನ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುಕ್ಕ ಬಂಗಾಳಿ ಮಿಶ್ರವಾಯಿನ ಶೈಲಿಡ್ ಬರೆತೆರ್. ೧೯೫೦ ಜನವರಿ ೨೪ನೇ ತಾರೀಖ್‌ದಾನಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪದೊನು ನಮ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗ್ ರಾಮ್‌ಸಿಂಗ್ ಠಾಕೂರ್ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೊಕುದ ಒಂಜಿ ಊರು. ನೇರಳಕಟ್ಟೆ ಪನ್ಪುನ ಊರು ಕುಡ್ಲಡ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಗ್ ಪೋನಗ ೪೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದು ನೆಟ್ಲಮುಡ್ನೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಉಂಡು.ಈ ಎಲ್ಯ ಊರುಡು ೧೫೦೦ ಜನೊ ಉಲ್ಲೆರ್. ನೇರಳಕಟ್ಟೆದಕ್ ಲೆಗ್ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ತಾಲೂಕು ಕೆಂದ್ರ. ವಿಟ್ಲ ಕಸಬಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೆಶನ್.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆದ ಮೂಲ ಪದ ಭಾರೊತೊ ಭಾಗ್ಯೊ ಬಿದಾತಾ(ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಸೆದ ಉಚ್ಚಾರ). ಇಂದೆಟ್ ಒಟ್ಟು ೫ ಚರಣೊಲು ಉಲ್ಲ. ಆಂಡ ಪದ ಪನರ ಸುಲಭ ಆವರಗಾದ್ ಈ ಪದೊತ ಸುರುತ ಒಂಜಿ ಚರಣನ್ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತೆ ಪನೊಂದುಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆನ್ ೫೧ ಸೆಕೆಂಡ್‌ದ ಉಲಾಯಿ ಪಂಡ್ದ್ ಮುಗಿಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಕಾನೂನು ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಪನ್ನಗ ಲಕ್‌ದ್ ಉಂತುದು ಗೌರವ ಕೊರೊಡು, ಐಕ್ ಅಪಮಾನ ಮಲ್ಪರ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾನೂನು ಉಂಡು.
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ಜಾಗದ ಇತಿಹಾಸ
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ ಪುದರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಟ್ಟೆ ಉಂಡು. ಅಯಿಟ್ ನೇರೊಳುದ ಮರ ಇತ್ತಂಡ್ ಪಂದ್ ನಂಬೊಲಿಗೆ. ಆ ಕಟ್ಟೆಡ್ ರಾತ್ರೆ ಬೋರಿದ ಗಾಡಿಡ್ ದೂರೊದ ಊರುಗು ಪೋಪುನ ಜನಕುಲು ಬಚ್ಚೆಲ್ ಅರಪಾಯೆರೆ, ಜೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಗೆ. ರಾತ್ರೆ-ಪಗೆಲ್ಡ್ ಕಟ್ಟೆಡ್ ಜನೊ ತಪ್ಪೊಂದಿಂತ್ತಿಜೆಗೆ.ಇತ್ತೆಗಲಾ ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಕಟ್ಟೆ ಉಂಡು. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಖುಡ ದೈವದ ಕಟ್ಟೆ- ಕಮಾನ್ ಉಂಡು. ವರ್ಸ ವರ್ಸ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಜಾತ್ರೆಲಾ ನಡಪುಂಡು.ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ರಾಜಾನ್ ದೈವೊ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಫೊತಿನ ದೈವೊ. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ರಾಜಾನ್ ದೈವೊ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಫೊತಿನ ದೈವೊ. ಉಬಾರ್ ದ್ ಪಿದಾಡಿ ದೈವೊಲು ಕಲ್ಲೇಗೊದ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಇಡೆಗ್ ಬತ್ತ್ಡ್, ಕಡಂಬು, ಪೊಳತ್ತೂರು ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ  ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ಗು ಪೋಯಿನ ಕತೆ ಉಂಡು.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಇತಿಹಾಸ
೨೭ನೇ ದಶಂಬರ ೧೯೧೧ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾಡ್ ನಡತಿನ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆಟ್ ಈ ಪದೊನು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಪಂಡೆರ್. ಐತ ಬೊಕ್ಕದ ವರ್ಷ(೧೯೧೨ನೇ ಇಸವಿ, ಜನವರಿ) ಆದಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜೊದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಟ್‌ಲಾ ಈ ಪದೊನು ಪಂಡೆರ್. ಅವೇ ವರ್ಷೊಡು ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖವಾಣಿಯಾಯಿನ ತತ್ವಬೋಧಿನಿ ಸಭಾ ಪತ್ರಿಕೆಡ್, ಈ ಪದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾರಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಂಡ್
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆ
ನೇರಳಕಟ್ಟೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ನೂದು ವರ್ಸೊ ಕರ್ಂಡ್. ಮೂಲು ಕಲ್ತಿನ ಕುಲ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್ ರೈ ಅಮೇರಿಕಾ  ಡ್ ಬಾರೀ  ಮಲ್ಲ ಸಾಫ್ಟ್ ವೆರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಆರ್ ಯಜ್ನ ( Yagna ) ಪನ್ಪಿ ಕಂಪನಿ ಸುರು ಮಲ್ತಿನಾರ್. ಅಯಿಕ್ ದುಂಬು IPCell Technologies ಕಂಪೆನಿ ಮಲ್ತಿನರ್. ಆರೆಗ್ (Digital Image Processing) ದಿಗಿತಟಲ್ ಇಮಾಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಡ್ ಪೇಟೆಂಟ್  ಉಂಡು. . ಮೂಲು ಕಲ್ತಿನ ಕರಿಂಕ  ಶ್ರಿಧರ ಆಳ್ವ  ಅಮೇರಿಕಾ  ಡ್ ಮಲ್ಲ ವಿಜ್ನಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತ್ತೊದುಲ್ಲೆರ್. ಈ ಶಾಲೆಡ್ ಕಲ್ತಿನಕುಲು ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಅಂಚನೆ ಬೇತೆ ಸರಕಾರಿ ಉದ್ಯೊಗೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಇತಿಹಾಸ
ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರೆರ್,೨೮ನೇ ತಾರೀಕ್‍ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೧೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮದನಪಲ್ಲಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೆಸೆಂಟ್ ಥಿಯೋಸೋಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅವುಲು ಟಾಗೋರೆರ್ ಈ ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾತಾ ಪದೊನು ಪಂಡೆರ್. ಈ ಪದ ಕೇನಿನ ಆ ಕಾಲೇಜಿದ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಉಪಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆ ಆಯಿನ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಕಸಿನ್ ಆ ಪದೊನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ರ ಪಂಡೆರ್. ಟಾಗೋರೆರ್ ಆ ಪದೊನು, Morning Song of India ಪುದರ್‌ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಸೆಗ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ತ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆ ಪದೊಕ್ಕು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಕಸಿನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತ್‌ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ಪದೊನು ಕಾಲೇಜಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆ ಆದ್ ಗಲಸರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಗ್‌ಲಾ ಮದನಪಲ್ಲಿದ ಥಿಯೊಸೋಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ದಿನೊಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆ ಆದ್ ಈ ಪದ ಪನ್ಪೆರ್.
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ಭಜನಾ ಮಂದಿರ
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ ದರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಭಜನಾ ಮಂದಿರ ಉಂಡು. ಮೂಲು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಭಜನೆ ನಡಪುಂಡು. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಯುಗಾದಿದಾನಿ ಎಕಾಹ ಭಜನೆ ನಡಪುಂಡು.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರ್ರೆ ದುಂಬು, ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಭೋಸ್ ಜನ ಗಣ ಮನ ಪದೊನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನಿದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಹೋಟೆಲ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ಡ್, ೧೯೪೨ನೇ ಇಸವಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಜರ್ಮನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿದ ಸಭೆಟ್ಟ್, ಈ ಪದೊನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರೇಡಿಯೋ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದಕುಲು ಈ ಪದೊನು ನುಡಿಸಾಯೆರ್.
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ವ್ಯವಸಾಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ
ನೆರಳಕಟ್ಟೆದ ವ್ಯವಸಾಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ ಬಾರೀ ಸುರುತ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ. ಉಂದು ರೈತೆರೆಗ್ ಬಾರೀ ಸಹಾಯೊ ಕೊರೊಂದು ಉಂಡು.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಪೂರ ಪದತ್ತ ಸುರುತ ಚರಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳಿ ಉಚ್ಛಾರಣೆನ್ ಬದಲ್ತ್‌ದ್ ಹಿಂದಿ ಭಾಸೆಡ್ ಬರ್ಪಿಲೆಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ೧೯೫೦ ಜನವರಿ ೨೪ನೇ ತಾರೀಖ್‌ದಾನಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಈ ಪದೊನು ನಮ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ಕಳೆಂಕ್ ಪುದಾರ್
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಕೊಡಾಜೆದ ಪಲ್ಲಿಗ್ ನಮಾಜಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಪೆರ್. ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿಂ ಶಾಂತಿಡ್ ಇತ್ತೆರ್ಂಡಲಾ ವಿಟ್ಲ ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೆಶನ್ ಡ್ ಆಡಳಿತೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಈ ಊರು ಅತೀ ಸೂಕ್ಸ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಪನ್ಪಿ ಕಳೆಂಕ್ ಪುದಾರ್ಲಾ ಉಂಡು.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ
ನಮ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿನಾರ್ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಠಾಕೂರಿ ಪನ್ಪಿನಾರ್. ಆರ್ ದುಂಬು ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಭೋಸೆರೆನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಸೈನ್ಯದ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸಾವುನ ತಂಡ(ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಐಎನ್‌ಎ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ)ದ ನಾಯಕೆಲಾ ಆದಿತ್ತೆರ್
ನೇರಳಕಟ್ಟೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ
ಭೋಸ್‌ರೆನ ಸೈನ್ಯಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಡ್ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಪದೊನು ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಆಂಡ,ಆ ಪದೊತ ಸಂಗೀತ ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಹುಮ್ಮಸ್‌ಡ್, ಅತ್‌ಡ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದ್ ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಇತ್ತಿಜಿ. ಉಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ಒಂಜಿ ಮೀಟಿಂಗ್ ಲೆತ್‌ದ್ ಟಾಗೋರೆರ್ ಬರೆತಿನ ಜನಗಣಮನ ಪದೊನು ತೂದು ಆ ಪದೊಕು ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪರ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಟಾಕೂರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ತಂಡದಕುಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ, ಆ ಪದೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳಿ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಬುಕ್ಕ ಬಂಗಾಳಿ ಶಬ್ಧೊಲೆನ್ ದೆತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪ ಹಿಂದಿ ಶಬ್ಧೊಲೆನ್ ಪಾಡೊಡಾಂಡ್. ಟಾಕೂರಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ ಬೋಸೆರೆಗ್ ಪಸಂದ್ ಆಂಡ್, ಬೋಸೆರೆನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಮಿಡ್ ಜನಗಣಮನ ಪದ ಪನರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಮೂಲ ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆದ ಪದ
ಉಂದು ನಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆದ ಮೂಲ ಪದ. ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆದ ಉಚ್ಛಾರಣೆಡ್ ಉಂಡು. ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖವಾಣಿಯಾಯಿನ ತತ್ವಬೋಧಿನಿ ಸಭಾ ಪತ್ರಿಕೆಡ್  ಭಾರೊತೊ ಭಾಗ್ಯೊ ಬಿಧಾತಾ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾಂಡ್
ಸದ್ಯ ಗಳಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಪದೊತ್ತ ರೂಪ
ಜನ ಗಣ ಮನ ಅಧಿನಾಯಕ ಜಯ ಹೇ ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯ ವಿಧಾತಾ!
ಪಂಜಾಬ ಸಿಂಧು ಗುಜರಾತ ಮರಾಠಾ ದ್ರಾವಿಡ ಉತ್ಕಲ ವಂಗ ವಿಂಧ್ಯ ಹಿಮಾಚಲ ಯಮುನಾ ಗಂಗಾ ಉಚ್ಛಲ ಜಲಧಿತರಂಗ ತವ ಶುಭ ನಾಮೇ ಜಾಗೇ ತವ ಶುಭ ಆಶಿಷ ಮಾಗೇ ಗಾಹೇ ತವ ಜಯಗಾಥಾ
ಜನ ಗಣ ಮಂಗಳದಾಯಕ ಜಯ ಹೇ ''ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯ ವಿಧಾತಾ! ಜಯ ಹೇ ಜಯ ಹೇ ಜಯ ಹೇ '' ಜಯ ಜಯ ಜಯ ಜಯ ಹೇ
ನೀತಿ ನಿಯಮೊಲು
ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಪನ್ನಗ ಅತ್‌ಡ, ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ನುಡಿಸಾನಗ ವಾ ರೀತಿದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲಿಸಾವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಮ ದೇಸೊದ ಕಾನೂನುಡು ಪಂತೆರ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ನಿಯಮೊಲು ಇಂಚ ಉಲ್ಲ.
ಮಚ್ಚೇಂದ್ರನಾಥ್ ಪಾಂಡೇಶ್ವರ್
ಮಚ್ಚೇಂದ್ರನಾಥ್ ಪಾಂಡೇಶ್ವರ್ ತುಳು ನಾಟಕ ರಂಗೊಡು ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್‌ನಾರ್. ನಾಟಕ ಬರೆತೆರ್, ತುಳು ಸಿನೆಮಾಡ್ ಅಭಿನಯ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ
ಜೂನ್ ೨೯, ೧೯೩೫. ಅಮ್ಮೆರ್ ಕುಡ್ಲ ಪಾಂಡೇಶ್ವರದ ದಿ. ಸುಬ್ಬಪ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ ದಿ. ಲಲಿತಾ.
ಮರಣ
ಎಪ್ರಿಲ್ ೫, ೨೦೧೩ ಎಕ್ಕೂರ್‌ಡ್. ೭೮ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದಾರದಿತ್ತೆರ್.
ಶಿಕ್ಷಣ
ರೊಸಾರಿಯೋ ಹೈಸ್ಕೂಲು.
ಉದ್ಯೋಗ
ವಾಲ್ಕಾಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್, ಕನ್ಸೋಲಿಡೇಟೆಡ್ ಕಾಫೀ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್ದ ಚಾಮುಂಡಿ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದಿತ್ತೆರ್.
ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿದ ನಾಟಕ
೧೬೦ ನಾಟಕೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಸಿನೆಮಾದ ಚಿತಕತೆಲು
ಸಿನೆಮಾಗ್ ಚಿತಕತೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪದೊಕ್ಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
{reflist}
ಕಲಸೆ
ಉಂದು ತುಲುವೆರೆನ ಅಲತೆ ಮಾನೊ. ಉಂದು ದಿನ್ನೊನ್ ಅಲಪುನವು
ಅಲತೆ
ಪದಿನಾಲ್ ಸೇರ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಕಲಸೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅಲಪುನವು
ಅರಿ, ಬಾರ್
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವೇಂದ್ರ ಪೆಜತ್ತಾಯ
ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವೇಂದ್ರ ಪೆಜತ್ತಾಯ ಅತ್ತಂಡ ಎಸ್ ಡಿ ಪೆಜತ್ತಾಯ ಇಂಬೆರ್ ತುಲುತ್ತ ಮಲ್ಲ ತರ್ಜುಮೆತಾರ್, ಸಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್  ಮಲ್ಲ ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆ ವಹಿಸೊನ್ನಾರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಗಗನದೀಪ್ ಕಾಂಗ್
ಗಗನ್‌ದೀಪ್ ಕಾಂಗ್ ೧೬೬೦ಕ್ ತಾಪನೆ ಆಯಿನ ಲಂಡನ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರನ ಈ ಸಾಧನೆ ಒಂಜಿ ಇತಿಹಾಸವಾದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ರೋಯಲ್ ಸೊಸೈಟ್‌ಗ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಭಾರತೊದ ಸುರುತ ಪೊಂಜೊವು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಮೆರೆನವಾದುಂಡು. ೨೦೧೯ಡ್ ನೇಮಕ್ ಆಯಿನ ಪ್ರಪಂಚೊದ ೫೧ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆಡ್ 'ಗಗನ್‌ದೀಪ್ ಕಾಂಗ್‌ಲ(೫೬ವರ್ಷ) ಒರ್ತಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್.
ಪೊಲಬು
ಗಗನ್‌ದಿಪ್ ಕಾಂಗ್ ಫರಿದಾಬಾದ್‌ಡುಪ್ಪುನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಶನ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸಯನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದುಲ್ಲೆರ್.ಇತ್ತೆ ೩೫೯ ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೈಂಟಿಪಿಕ್ ಆಕಾಡೆಮಿಯಾಯಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಂಡನ್‌ದ ಫೆಲೊ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಮೆರೆನ ಮಹತ್ ಸಾಧನೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ
ಮದಿಮೆ
ಐ೦ದ್ರಿತಾ ೧೨ ಡಿಸೆ೦ಬರ್ ೨೦೧೮ ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ನಟೆ ದಿ೦ಗತ್ ಮೆರೆನ್  ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.
ಕುತ್ತಿ
ಎಣ್ಣೆ, ಪೇರ್ ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ಒರ್ಬೊ ಕುಡ್ತೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕುತ್ತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಪುದೆಲ್‌ನ್ ಕಡ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಡಿಟ್ ಒರಿದಿನೆನ್ ಕುತ್ತಿ ಪನ್ಪೆರ್.
ರೂಪೊ
ಮರತ್ತ್ ನೆನ್ನ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್.
ಪಾತೆರೊ
ಪಾಡದ ಎಣ್ಣೆ ಕುತ್ತಿದ ನೆಯಿ ಕಾರ್‌ಗ್ ಕುತ್ತಿ ಕಂತ್‌ದ್ ನಡೆಪೆರೆ ಆಪುಜಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ಕಯಿಲ್
ಕೈಲ್ ಪಂಡ ತಾರಾಯಿತ ತಿಪ್ಪಿನ್ ಪೋರ್ಲುಡೆ ಪೆರೆಸ್‍ದ್ ಬೆದ್‍ರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಂಗ್‍ದ ತಲಕೆನ್ ಪೆರೆಸ್‍ದ್ ಕೈ ಪಾಡ್ಂಡ ನೆನ್ನ್ ಕೈಲ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಣೋಲಿಬೈಲ್
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಣೋಲಿಬೈಲ್  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ, ಸಜೀಪ ಮೂಡ ಗ್ರಾಮಡಿಪ್ಪುನ ದೈವಸ್ಥಾನ. ಮುಲ್ಪ ತುಳುನಾಡ್ದ ದೈವ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕಲ್ಕುಡೆರೆನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಕರಿದ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು (ಪಾಣೇರ್)  ಮೆಲ್ಕಾರ್‌ಡ್ದ್ ಬಲತ ಮೈಕ್ ಮಾರ್ನಬೈಲ್‌ಡ್ದ್ ಎಡತ್ತ್‌ಗ್ 4 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು  ಇಪ್ಪುನ ತುಳುನಾಡ್‌ದ  ಬಾರೀ ಕಾರ್ನಿಕೊದ ಜಾಗೆ. ಅಂಚನೇ  ಪಟ್ಟೆ ಸೀರೆ ಪರಕೆ, ಅಗೆಲ್,  ಕೋಲ,  ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪೂ, ಬೊಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಪರಕೆ ಬೂರುನ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕಲ್ಕುಡ ನ್ಂಬುನಕ್‍ಲೆಗ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ದು ಕಾಪುನ ದೈವೊಲು.
ಪುದರ್ದ ಪೊಲಬು
ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ದ ಪಿರವುದ ಇತಿಹಾಸೊನು ತುಳಿಪುನಗ ಆ ಜಾಗೆಡ್   ದಿಂಜ ಪನೆತ್ತ  ಮರ ಇತ್ತ್ಂದ್ಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾಲ ಸಂದ್ ಲೆಕೊ ಉಂದುವೆ ಪುದರ್ ಊರುಗಾಂಡ್. ಪನೆತ್ತ ಮರ  ೬೦ ವರ್ಸೊಗೊರ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಬುಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಸಯಿಪುಂಡು. ಈ ಮರ ಅನಿಸ್ಟ ಪನ್ಪುನ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತ್ನೆದ್ದಾವರ ಅಯಿಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಯಿನ್ ಕಡ್ಪೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ  ಜಾಗೆಡ್ ಇಂಚ ಪನೆತ್ತ ಮರಕುಲೆನ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಮರಲಾ, ಕಾಡ್ ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೆಗ್  ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಬತ್ತ್ ಪೊಗ್ಗುನೆದ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್    ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರಾಂಡ್. ಈ ಪುದರ್ ಲೆಪ್ಪುನಗೊ ಬಾರೀ ಸತ್ಯೊದ ಗೋಚರ ಆದ್ ನಂಬುಗೆದ ಜಗೆ ಆತ್ಂಡ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
೪೦೦ ವರ್ಸೊದ ಪಿರವುಗು ಉಬಾರ್ ದ ಮಂತ್ರವಾದಿ ವೈಲಾಯರ ಇಲ್ಲದ ದೈವ ಆದ್, ಇಲ್ಲ್ ಬೆಳಗಯಿನ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡೆ ದೈವೊಲು ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲೇಗ, ನೇರಳಕಟ್ಟೆ, ಕಡಂಬು, ಪೊಳತ್ತೂರು ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ಡ್ ನೆಲೆ ಆಯೆರ್. ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಪಗೆಲ್ಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೇವೆ, ರಾತ್ರೆಡ್ ಬೂತೊದ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ಸೇವೆ ಪಡೆಯಿನ ದೈವೊಲು ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಕಾತೊಂದು ಬತ್ತದೆರ್. ಈ ದೈವ ಸಜಿಪ ಮಾಗಣೆಗೆ ಸುರುಕು ಪೊಗ್ಗುನಗ,  ಈ ಜಾಗೆದ  ಪ್ರಧಾನ ದೈವ ಆದ್ ಮಾಗಣೆದ  ದೈವವಾಯಿನ  ನಾಲ್ಕೈತ್ತಾಯ, ನುಡಿಯೇಳು ದೈಯಂಗುಳ, ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ ಅಮ್ಮ ಇಂಚ ಬೇತೆ ದೈವೊಲುಲಾ ಇತ್ತೆರ್.
ಈ ದೈವೊಲೆನ  ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯಿನ ಕತೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಮಿತ್ತ ಮಜಲ ಜಾಗಡ್ ನಡಿಯೇಳು ದೈಯಂಗುಲು ದೈವೊಗು  ನೇಮ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುನಗ, ನಡಿಯೇಳು ದೈಯೊಂಗುಲು ದೈವೊದ ಬರಿಟ್ ನಾಲ್ಕೆತ್ತಾಯ ದೈವೊದ  ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿನ  ದರ್ಸೊನೊಡು ಇಪ್ಪುನಗ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಮಿತ್ತ ಮಜಲ್ ಗ್  ಪೊಗ್ಗುವಲ್. ಎಂಕ್ ಈ  ಮಾಗಣೆಡ್  ನೆಲೆ  ಆವೆರೆ  ಜಾಗ ಬೋಡು ಪಂದ್,  ಮಾಗಣೆದ  ಮೂಲ್ಯನ ಮೈಟ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊ  ದರಿತ್ತ್ ದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಅಲ್ಪದ  ಗರ್ಕಾರೆ ಪನ್ಲೆಕೊ ದರಿತ್ ನ ಮಾನ್ಯ ನ್ ಮೈಮಿತ್ತ್  ಕೈ ಪಾಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ನೂಕುವೆರ್. ಅಪಗ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊಗು ಕೋಪ ಬತ್ತ್ ದ್ ಎನ್ನ ಶಕ್ತಿನ್ ತೂಪಾಬೆ ಪಂದ್ ದೈವಂಗುಳ ದೈವದ ನೇಮದ ಸಿರಿಮುಡಿಕ್  ಸೂ ಪಾಡ್ಬಲ್, ಅಂಚನೆ ಪಾಡಿ ಸೂ ತೆಕ್ಕಾವಲ್. ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಜಿಪ ಮಾಗಣೆದ  ದೈವೊಲುಲಾ  ಕಲ್ಲುರ್ಟಿಗಲಾ ರಾಜಿ ಆದ್ ಅಲ್ಪನೆ ಇತ್ತ್ ನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ನೆಲೆ ಆಪಲ್.
ಅಂಚ  ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ನೆಲೆ ಆಯಿನ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ನ್  ಬರ್ಕೆ ಶೆಟ್ಟಿ ವಂಸೊದಕುಲೆನ್ ಕೂಡೊನುವಲ್. ಅಕ್ಲ್ ಆ  ಕಲ್ಲನ್  ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯ ಪನ್ಪಿನಾರೆಡ ತುಂಬಾವೊಂದು ಪೋನಗ ಇತ್ತೆ  ನೆಲೆಯಾಯಿನ  ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ಗ್ ಎತ್ತ್ನಗ ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರೆಗ್ ಬಚ್ಚಿದ್ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ಅಲ್ಪ ದೀಪೆರ್. ಅಂಚ ದೀನ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ಪಿರ ದೆರ್ಪೆರಾಯಿಜಿ. ಕಲ್ಲ್ ಪಂದಾಯೆರೆ ಆಯಿಜಿ. ಆನಿ ಅಂಗಾರೆದಾನಿ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕಲ್ಕುಡೆರ್ ಅಲ್ಪ ನೆಲೆ ಆಯೆರ್. ಆನಿದ ದಿನೊನೆ ದೈವೊದ ಕೋಲಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಪೇರ್ ಪರ್ಯಲ್. ತನ್ನ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆನ್ ಪಂಡಲ್. ಎನ್ನ ಸೇವೆನ್ ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರ್, ಆರ್ನ ಸಂತಾನೊದಕುಲು ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್, ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನೆ, ಅಗೇಲ್ದ ಅಡಿಗೆ ಅಕುಲು ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಲ್. ಇತ್ತೆಲ ಭಂಡಾರೊ ಬನ್ನಗ ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಎದುರುದ ಭಂಡಾರದ ಇಲ್ಲದ್ದ್ ಆ ಜಾಗೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊ ಉಂಡು. ಈ ಜಾಗೆದ ದೈವದ ಚಾಕಿರಿನ್ ಸಾಲ್ಯಾನ್ ಗೋತ್ರದ ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರೆನ ಸಂತಾನೊದಕುಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸೂತಕೊ ಬತ್ತಂಡ  ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊ ದ ಸೇವೆ ಉಂತಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರೆನ್  ಸಂಬಂದೊದ  ಗುಜರನ್ ಗೋತ್ರದಕುಲು ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್  ದೈವೊ ಅಪ್ಪಣೆ  ಕೊರ್ಪಲ್. ಈ ದೈವೊಗು  ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ರಡ್ಡ್  ಗೋತ್ರದಕ್ಲೆನ ಕೈದ್ದ್  ಪೂಜೆ ಪೇರ್ ದೆತೊನುನು. ೧೮೮೦ ಡು ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರ್ ನ  ವಂಸೊದ ಆಸ್ತಿ ವಾರ್ ಮನ್ಪುನಗ, ಅಯಿನ್ ಪತ್ತ್ ಮುಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯೆರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಯಿನ್ ಆರ್  ೧೮೮೮ ಡು  ನಂದಾವರ ವೆಂಕಟೇಶ ನಾಯಕೆರೆಗ್ ಮಾರಿಯೆರ್. ೧೯೩೧ ಟ್ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಕಾಂತಾಡಿಗುತ್ತು ಸಂಕಮ್ಮ ಶೆಡ್ತಿಗ್  ಮಾರಿಯೆರ್. .
ಹಿಂದೂ - ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯೊದ ಕತೆ
೧೯೫೬ ಟ್  ಮಂಚಿ ಗ್ರಾಮೊದ  ಅಹಮ್ಮದ್ ಬ್ಯಾರಿ   ಪಣೋಲಿಬೈಲಿದ ಜಾಗೆ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಹಮ್ಮದ್ ಬ್ಯಾರಿ ಈ ಜಾಗೆನ್ ದೆತೊನಿ ಬೊಕ್ಕ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊಗು  ಅಗೇಲು ಸೇವೆ ಮನ್ಪೆರೆ, ಅಗೇಲಿಗ್ ನುಪ್ಪು, ಕೋರಿದ ಕಜಿಪು ಅಡಿಯೆರೆ ಮೂಲ್ಯರ್ ನಕುಲು ಬೆದ್ರ್ ಕಡ್ಫುವೆರ್. ಅಯಿನ್ ಅಕುಲು ಕನಕಾದ್ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಹಮ್ಮದ್ ಬ್ಯಾರಿ ನನ್ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ ಎನ್ನ ಜಾಗೆಡ್ ಬೆದ್ರ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯ ರೆನ ಸಂತಾನೊದಕುಲು  ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊ ಡ ದೂರು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಯಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಹಮ್ಮದ್ ಬ್ಯಾರಿಯು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಮಲ್ಲ ಮಾಲಿಗೆದ ಕಟ್ಟೊಣ ನೆಲಕ್ಕ್ ಬೂರುಂಡು. ಆರೆಗ್ ಬೇರೊಡುಲಾ ಬಾರಿ ನಸ್ಟೊ ಆಂಡ್. ಆರ್ ಬಾರೀ ಬಂಗಡ್ ಬೂರುವೆರ್. ಅಯೆದ್ ಬೊಕ್ಕ  ತಾಂಬೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಡ್  ದೈವದ ತೊಂದರೆ ಪಂದ್ ಆರೆಗ್ ತೋಜೆದ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿದ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ  ದೈವೊದ ಪುದರ್ಡ್   ೯  ಸೆನ್ಸ್ ಜಾಗೆನ್  ಸರ್ವೆನಂಬ್ರ 224-2 ಟ್   ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊದ ಪುದರ್ಡ್ ದಾನೊ ಕೊರ್ಪೆರ್. ದೈವೊದ  ಸೇವೆನ್  ಗುಡ್ಡ ಮೂಲ್ಯರೆನ ಸಂತಾನದಕುಲು ಮಲ್ತಿಲೆಕೊನೆ,  ಕ್ಷೇತ್ರಡು ದೈವದ ಮಧು (ಅರಿಕೆ) ಪನ್ಪಿನ ಕೆಲಸೊನು ಸಜೀಪಮೂಡದ ಬರ್ಕೆ ಶೆಟ್ಟಿ ವಂಶದಕುಲು ಪನ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಿರಾಕ್ ದ್ದ್ ನಡತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ಂಡು.
ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕೋಲ
ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊಗು ಸಜೀಪ ನಡುಟು ಕುಂಞತ್ ಬೈಲು, ಸಜೀಪ ಪಡುಟು ಇಡಿಪಡ್ಪು, ಕುಂಞತ್ ಬೈಲ್ ಡ್ ವರ್ಸೊಗೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೋಲ ಆನಗ  ಪಣೋಲಿಬೈಲಿದ್ದ್  ದೈವೊದ  ಪದೇಯಿ ಬಂಗಾರ ಬತ್ತದ್ ಅಯಿಟೆ  ಕೋಲ ಆಪುಜಿ. ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಸಜೀಪ ಮಾಗಣೆದ  ದೈವೊಲಾಯಿನ  ನಾಲ್ಕೈತ್ತಾಯ, ನಡಿಯೇಳ್ ದೈಯಂಗುಲ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿಗ್  ನೇಮ ಆನಗ,  ನಂದಾವರ ವಿನಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರಡು  ಜಾತ್ರೆ ಆನಗ  ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ಡ್  ಅಗೆಲ್, ಕೋಲ ಆಪುನ ಕ್ರಮೊ ಇದ್ದಿ. ಆಟಿ ತಿಂಗಳೊಡು  ಕೋಲ ಇದ್ದಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿದಾನಿಲಾ  ಕೋಲ ಇದ್ದಿ. ಅಗೇಲ್, ಪರಕೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ವಾರೊಡು ಅಗೇಲ್ ನಡಪುನ ದಿನ ಅಂಗಾರೆ, ಶುಕ್ರವಾರ, ಐತಾರ,  ವಾರೊಡು  5 ದಿನ  (ಶನಿವಾರ, ಸೋಮವಾರ ಬುಡ್ದು) ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ಕಾಂಡೆ 10.30 ತ ಉಳಾಯಿ ಅಗೇಲ್ ಪರಕೆ ಗ್ ಬೋಡಾಪುನ ೧ ಕೋರಿ, ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಅರಿ,೩ ತುಂಡು ಬಾರೆದ ಇರೆ. ೧ ತಾರಾಯಿ, ಅಗೇಲಿದ  ಸಾಮಾನ್ ಗ್ ಒಂಜೆಕ್ ೧೫ ರೂಪಾಯಿ ಕೊರೊಡು. ಜೋಡಿ ಅಗೇಲಿಗ್ ೨ ಕೋರಿ, ೨ ಸೇರ್ ಅರಿ, ೫ ತುಂಡು ಬಾರೆದ ಇರೆ, ೨  ತಾರಾಯಿ,   ಅಗೇಲಿದ  ಸಾಮಾನ್ ಗ್ ೩೦ ರೂಪಾಯಿ ಕೊರೊಡು.
ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಇಡೀ ಮಾಗಣೆದ  ಸಜೀಪ ಮುನ್ನೂರು, ಸಜೀಪ ಮೂಡ, ಸಜೀಪ ನಡುಟು ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಕೆಲಸ ಆತ್ಂಡ್. ನಂದಾವರ ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ಕ್ಷೇತ್ರಡುಲಾ  ಜೀರ್ಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸ ಅಂಚನೆ,   ನಂದಾವರ ಕ್ಷೇತ್ರಗು  ಮಾರ್ನಬೈಲಿಡ್  ಮಹಾದ್ವಾರ ಆತ್ಂಡ್. ಸಜೀಪದ ನಾಲ್ಕೈತ್ತಾಯ ದೈವಸ್ಥಾನೊದ  ಪುನರ್ ನವೀಕರಣದ ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ ಕಟ್ಟೀಯೆರೆ ದುಡ್ಡು ಸಹಾಯೊ, ಮಿತ್ತಮಜಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ  ನಡಿಯೇಳ್ ದೈಯಂಗುಲ ದೈವದ ದೈವಸ್ಥಾನೊದ ನವೀಕರಣಗು, ಬೊಕ್ಕ ಸಂಕೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ ದೈವಸ್ಥಾನಗುಲಾ ಪಣೋಲಿಬೈಲ್ ದ  ಕ್ಷೇತ್ರದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ದುಡ್ಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಉಂದು ಮಾತಾ  ನಡಿಯೇಳ್ ದೈಯಂಗುಲ ದೈವೊದ  ನೇಮ ಬೊಕ್ಕ  ನಾಲ್ಕೈತ್ತಾಯ ದೈವೊದ  ಮಾಣಿಯಚ್ಚಿದ ಕಾಲೊಡು ಪಣೋಲಿಬೈಲ್  ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊದೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪುನ ೪೦೦ ವರ್ಸೊದ ಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲೆ ಪ್ರಕಾರ ನಡತ್ಂಡ್.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ
ಇಂಚಿಪ್ಪ ಭಕ್ತೆರೆನ ಸಹ್ಹಯೋಡು ಮಲ್ಲ ಮಹದ್ವಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.
ಸಾಮರಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಇಂಚಿಪ್ಪ   ಮುಸ್ಲೀಂ ಬೊಕ್ಕ  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಕುಲುಲಾ ಪರಕೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಗಂಗೆ
ಗಂಗಾ ನದಿ ಭಾರತದ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನವು. ಗಂಗಾ ನದಿನ್ ಭಾರತದ ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ "ದೇವನದಿ" ಪಂದ್ ವರ್ಣಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ನಮ ದೇಸೊದ ಉದ್ದಗೆಲೊಗುಲಾ ಗಂಗಾನದಿನ್ ಮಾತೃದೇವತೆನ ರೂಪೊಡು ಪೂಜಿಸುನ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡ್ ಉಂಡು. ಗಂಗಾನದಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಗಂಗೋತ್ರಿಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ೧೫೫೮ ಮೈಲಿ (೨೫೦೭ ಕಿ.ಮಿ) ದೂರ ಪರತ್‌ದ್ ಕಡೆಕ್ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಸೇರುಂಡು.
ಋಷಿಕೇಶದಿಂದ ಬದರೀನಾಥದವರೆಗೆ
ಕೇದಾರನಾಥ ೩೨೦ಕಿ ಮೀ, ದೂರ ಇದೆ. ಯಮುನೋತ್ರಿ, ಗಂಗೋತ್ರಿ ೨೨೨ ಕಿ,ಮೀ, ಋಷಿಕೇಶದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮೂರು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಗೋತ್ರಿ, ಯಮುನೋತ್ರಿ, ಬದರೀನಾಥಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಕಂಧ ಪುರಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ
ಗಂಗಾಮಾತೆ ಶಿವನ ಪತ್ನಿ. ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ ಆಕೆಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರಲು ದೇವತೆಗಳು ಉಪಾಯ ಹೂಡಿದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸ್ಥಳೀಯರು. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ- ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತಂದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಭಗೀರಥ ರಾಜನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಕ್ವಾಕು ವಂಶದ ಸಗರರಾಜನೆಂಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶ್ವಮೇಧವೆಂಬ ಯಜ್ಙಕ್ಕಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದರೆ, ಇಂದ್ರ ತನ್ನ ಪದವಿ ಹೋಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕದ್ದು ಕಪಿಲ ಮುನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದ. (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿನ -ಸಮುದ್ರ ತೀರ) ಕುದುರೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಸಗರರಾಜ ೬೦೦೦೦ ಪುತ್ರರು, ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಅದರಿಂದ ಕುಪಿತರಾದ ಮುನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಭಸ್ಮಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗದೆ ಮೃತ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅಲೆಯತೊಡಗಿದರು. ಈ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗೀರಥ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತಂದು ಸಗರರಾಜನ ೬೦೦೦೦ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಇಲ್ಲಿನ ಐದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೆಂದರೆ-
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ನದಿಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಭಾರತ ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ನದಿಕುಲು
ವರಂಕ
ಚಿಪ್ಪಿಡ್/ತಿಪ್ಪಿಡ್ ಮಲ್ತ್ ನ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಲ್, ಉಂದು ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ನೆನ್ನ್ ರಂಕ, ರಂಕೊ, ರೊಂಕ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ರಂಕ ಪಂಡ ನೀರ್ ದೆಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಚಿಪ್ಪಿ ಅದ್ ಉಂಡು.
ರೂಪೊ
ಉಂದು ಬಗ್ಗ್‌ನ ಕೈಲ್‌ದಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೈಲ್‌ದ ಕಡೆ ಮರೊನೊ, ಬೆದರೊ, ಸಲಾಕೆದವು ಅದುಪುಂಡು. ಚಿಪ್ಪಿ ತಾರಾಯಿದವು ಅತುಂಡು. ಇನಿ ಇಂಚಿನ ಸ್ಟೀಲ್‍ತ ಕೈಲ್ ತಿಕುಂಡು.
ಉದಾರ್ಮೆ
ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ವರಂಕ (ರೊಂಕ) ಮೀದ್ ಬರ್ಪೆ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ಅವತಾರೊ
ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆನ ಪತ್ತಾವತಾರೊ.
ಈಸ್ವರ ಬೂರು
ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್- ಈಸ್ವರ ಬೂರು ಪಾಳ್ ಜಾಗೆ, ಬೇಲಿದ ಮಿತ್, ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಮುಲ್ಪ ಮಾತ ಬುಳೆಪುನ ಬೂರುದ ದೈ. ವಿಷ ಜಂತುಲು ತುಚ್ಚಿಂಡ ವಿಷನಿವಾರಣೆ ಮರ್ದ್ ಮಲ್ಪರ ಈ ಬೂರುನು ಎಚ್ಚ ಗಲಸುವೆರ್. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದು ಆಯುರ್ವೇದ ಬುಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಮರ್ದ್‌ಡ್ ಈ ಬೂರುನು ವಿಷನಿವಾರಕವಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ದೈ ಅರಿಸ್ಟೊಲೊಚಿಯಾಸಿಯೆ ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ದೈ. ಉಂದೆತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಅರಿಸ್ಟೊಲೋಚಿಯಾ ಇಂಡಿಕ. ನಮ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜ್ಯ ಪಾತೆ(State butterfly) ಆಯಿನ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಚಿಟ್ಟೆ(Southern Birdwing)ಲೆಗ್ ಈ ದೈ ಆಶ್ರಯತಾನೊಲಾ ಅಂದ್. ಈ ದೈತ ಬೇರ್‌ನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್, ಇಲ್ಲದ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಮಿತ್ ಕಟ್ಟಿಂಡ, ಉಚ್ಚು ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಿಷಜಂತುಲು ಇಲ್ಲದುಲಯಿ ಬರ್ಪುಜ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಉಂಡು.
ದೈ ತೂವರ
ದೈತ್ತ ದಂಟ್‍ಡ್ ಒಂತೆ ದೂರ ದೂರೊಡು ಇರೆಕ್ಕುಲು ಇಪ್ಪುವ, ಚಮಚದಾತ್ ಮಲ್ಲ, ೪-೬ ಅಂಗುಲದಾತ್ ಮಲ್ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಕಡುನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ, ಪಕ್ಕಿದ ಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉರುಟು, ಒಂತೆ ಉದ್ದದ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕಾಯಿ, ಉಣುಂಗಿಬೊಕ್ಕ ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ನಾಲ್ ಪ್ರಬೋದೊಲು ಉಲ್ಲ ಮಾತ ಪ್ರಬೇದೊನು ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಮೂಲ
ವರ್ಸೊಡು ವರ ಪೂ ಬುಡ್ಪುನ ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊಡು ಬುಳೆವುಂಡು.
ಮಾಡ್ಯೂಲ್:Documentation/styles.css
.documentation { margin: 1em 0 0 0; padding: 1em; }
ಈಸ್ವರ ಬೂರು
ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುನಿ
ಬೇನೆ ಬಾಪು, ಪೆದ್ಮೆದಿ ನಂಜಿ, ಉಚ್ಚು, ಕೊಂಬಚೇಳ್ ತುಚ್ಚಿನಗ- ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾತ ಪೊರ್ತುಡು ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ಮರ್ದ್‌ಗಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಮಾಡ್ಯೂಲ್:Documentation/styles.css
.documentation-metadata { margin: 0.2em 0; /* same margin left-right as .documentation */ font-style: italic; padding: 0.4em 1em; /* same padding left-right as .documentation */ }
.documentation-startbox { padding-bottom: 3px; border-bottom: 1px solid #aaa; margin-bottom: 1ex; }
.documentation-heading { font-weight: bold; font-size: 125%; }
.documentation-clear { /* Don't want things to stick out where they shouldn't. */ clear: both; }
.documentation-toolbar { font-style: normal; font-size: 85%; }
ಗುರುಕಿರಣ್
ಗುರುಕಿರಣ್(ಗುರುಕಿರಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ) ಮೇರ್ ಭಾರತೊದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮೊದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್. ಮೇರ್ ಎ(ಕನ್ನಡ ನಟೆ ಉಪೇಂದ್ರ ನಿರ್ದೇಶನೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದಿನ ಸಿನಿಮೊ) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೊದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಪೇಂದ್ರ ಸಿನಿಮೊಡ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನೆ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮೊಡು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಸ್ಥಾನ ಮೆರೆಗ್ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಮೇರ್ ಕುಡ್ಲಾದಾರ್ ಬಂಟ್ಸ್ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರರ್ದಿನಾರ್. ಮೇರ್ ಸುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟಿನೆಲಾ ಮಲ್ದೆರ್ ಅಂಚನೆ ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಪಂತೆರ್.
ನಿರೀಕ್ಷ ಶೆಟ್ಟಿ
ನಿರೀಕ್ಷ ಶೆಟ್ಟಿ ತುಳು ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ತೂವೆರೆ ತಿಕುನ ನಟಿ
ಪುಟ್ಟು
ನಿರೀಕ್ಷ ಶೆಟ್ಟಿ 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1997ಗ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ.ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪನ ಪುದರ್ ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನ ಪುದರ್ ಸುಜಾತ ಶೆಟ್ಟಿ.‌
ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ
ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ 2ನೇ ವರ್ಷ ಕಲ್ತೋಂದುಪ್ಪುನಗ ಕಿಶೋರ್ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ನಿರ್ದೇಶನೆ ಮಂತಿನ ಅಪ್ಪೆ ಟೀಚರ್ ಪನ್ಪಿನ ತುಳು ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿ ಆದ್ ನಟನೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಂತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನೆಮೊ ನಟೆರ್ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು
ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ
ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊನ್ ತುಳುನಾಡೋರ್ಮೆ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ/ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಅತ್ತ್ಂಡಾ ತುಳಸಿ ಪರ್ಬ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊದ ಗೌಜಿ ಮುಗ್ಯೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಬೆರಿಕ್ಕೆ ಕಾರ್ತಿಕ ತಿಂಗೊಲ್‌ದ ಪೊರ್ಲು. ಈ ತಿಂಗೊಲುಡ್‌ಲ ಪರ್ಬ ಪುಣ್ಣಮೆ ಉಂಡೇ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸುರುವಾದ್ ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ.
ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆದ ಗೌಜಿ
ಸುಲಭಾ, ಸುರನಾ, ಬಹುಮಂಜರಿ, ಶೂಲಕ್ಷ್ಮೀ, ದೇವ ದುಂದುಬಿ, ಪಾವನೀ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಿಯಾ, ದಿವ್ಯ, ಭಾರತೀ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ತುಳಸಿದ ಮದಿಮೆಗ್ ಇಡೀ ಊರುನಿಲೀಕೆ ಬಾರೀ ಗೌಜಿದ ತಯಾರಿ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊನು ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಮಾತೆರೆನ ಇಲ್ಲಡ್‌ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುಡು ಐತ್ತಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಸಿಂಗಾರೊಡು ಮದಿಮ್ಮಾಲೆ ಆದುಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಟಪೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಐಕ್ಕ್ ಪೂತ್ತ ಮಾಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೇಡಿ ಕುಂಕುಮೊದ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ 12ನೇ ದಿನ, ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ದ್ವಾದಶಿತ್ತಾನಿ ತುಳಸಿನ ಮದಿಮೆಗ್ ದಿನ ನಿಗಂಟಾದಿಪ್ಪುಂಡು.
ಕೇವಲ ಗೌಜಿ ಗಮ್ಮತ್ತ್ ಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಆರೋಗ್ಯಡ್ ತುಳಸಿದ ಪಾತ್ರ
ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ ಬಜೀ ಪರ್ಬ ಮಾತ್ರವತ್ತ್.ಪರ್ಬೊದ ನೆವನೊಡು ಆರೋಗ್ಯೊನು ಒರ್ತೊನ್ನು ಈ ಪೊರ್ತುದ ವಿಸೇಷ.ತುಳಸಿ ಹಿಂದೂಲೆಗ್ ದೇವೆರೆ ಸಮಾನ ಆದುಲ್ಲೊಲು.ಬಾಕಿದ ಧರ್ಮೊದಕ್ಲೆಗ್ ಜೀವ ಒರ್ಪುನ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾದುಲ್ಲೊಲು. ಅಂಚಾದ್ ಆಯುರ್ವೇದೊಡು ತುಳಸಿಗ್ ಒಂಜನೇ ಸ್ಥನೊ. ಇರೆ, ಬಿತ್ತ್, ಬೇರ್ ಸೇರಿಲೆಕ್ಕೊ ಇಡೀ ದಯ್ ಮರ್ದ್. ಊಮದೆತ್ತಪೊ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮೆನೊ ವಾ ಉಮಿಲ್ ಕೀಟೊಲೆನ್‌ಲ ಕೈತ್ತಲ್ ಬರಿಯೆರೆ ಬುಡಂದ್. ತುಳಸಿ ಇರೆಕ್ಲೆನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀಂಡ್ಂದಾಂಡ ನೀರ್‌ಡಿಪ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಗಾಣುಲು ನಾಶವಾದ್ ಪೋಪ. ಪೊರ್ತು ಮೂಡುನೈಡ್ದ್ ದುಂಬು ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಮಸ್ತ್ ರೋಗೊಲೆಗ್ ರಾಮಬಾಣೊ. ಮೈಕಟ್ಟ್‌ಲ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು. ಬಂಜಿದ ಅಜೀರ್ಣ ಬಾಕಿ ಕಾಯಿಲೆ ಕಸಾಲೆ ಗುಣಾಪುಂಡು.
ಹಿನ್ನಲೆ
ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆದ ಈ ಪರ್ಬೊಗುಲಾ ಒಂಜಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಉಂಡು. ಆಯೆ ಒರಿ ಭಯಂಕರ ರಕ್ಕಸೆ. ಆಯನ ಪುದರ್ ಜಲಂಧರ ಪಂಡ್‌ದ್. ಆಯನ ಬುಡೆದಿ ವೃಂದಾ ಪಂಡ್‌ದ್. ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಪತಿವೃತೆ. ಅಂಚಾದ್ ಜಲಂಧರಗ್ ಸೋಲು ಪಂಡ್‌ದೇ ಇತ್ತ್‌ಜ್ಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದಾತ್ರ ಆಂಕಾರೊ ಬತ್ತಿನ ಜಲಂಧರೆ ದೇವತೆಲೆಡ ಯುದ್ದೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸೋಪಾವೆ. ಜಲಂಧರನ ಉಪದ್ರ ತಡೆವರೆ ಆವಂದೆ ದೇವತೆಲು ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆಡ ದೂರು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕಾತ್ರ ಜಲಂಧರನ ವೇಷೊಡು ಬತ್ತಿನ ವಿಷ್ಣು ವೃಂದಾನ ಪತಿವೃತೊನು ಹಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅವೆರ್ದಾತ್ರ ಜಲಂಧರೆ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೈಪೆ. ಉಂದೆತ್ತ ಕೋಪೊಡು ವೃಂದಾ ವಿಷ್ಣುಗು ಶಾಪ ಕೊರ್ದು ಕಂಡನ್ಯನಡಪ್ಪ ಕಾಟೊಗು ಲಾಗಿದ್ ಸೈಪೊಲು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದವೇ ವೃಂದಾ ತುಳಸಿದ ದೈಯಾದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ಬೃಂದಾವನೊಡು ಪುಟ್ಟುವಲ್. ಮೋಲೇ ರುಕ್ಮಿಣಿಯಾದ್ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ದ ದ್ವಾದಶಿತ್ತಾನಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ಮದಿಮೆಯಾಪೊಲುಂದ್ ಕತೆ ಉಂಡು.
ಅಮೃತ ಮಂತನೊಡು ತುಳಸಿನ ಕತೆ
ಪುರಾಣೊದ ಪುಸ್ತಕೊಡು ನಾಡ್ರೆ ಪೋನಗ ಕುಡೊಂಜಿ ಕತೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ದೇವೆರ್-ರಕ್ಕಸೆರ್ ಪೇರ ಸಮುದ್ರೊನು ಸುಲ್ಪುನಗ ಕಡೇಕ್ಕ್ ಅಮೃತೊದ ಕಳಶ ಉದ್ಭವವಾಂಡ್. ಐನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತೊನ್ಯ ವಿಷ್ಣುನ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಸಂತೋಸೊದ ನೀರ್ ಜತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ನೀರ್ ಕಳಶೊಗು ಬೂರ್ದು ಒಂಜಿ ದೈ ಕೊಡ್ಡಿಂಡ್.ಐಕ್ಕ್ 'ತುಳಸಿ' ಪುದರ್‍ ದೀದ್ ಲೆತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಕ್ಷ್ಮಿನೊಟ್ಟುಗು ವಿಷ್ಣು ತುಳಸಿನ್‌ಲಾ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್.
ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ
ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆನ್ ರಂಗೋಲಿ, ಪೂ,ಬೊಕ್ಕ ಕುಕ್ಕುದ ತಪ್ಪುದ ತೋರಣ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಮಂಟಪೊನು ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ದ್ನೆ, ಲ್ಲಿದ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ಕಣತ್ತ್ ದ್ ದೈತ್ತ ಮುದೇಲ್‌ಡ್ ನಡೊಡು. ಪುನ್ಕೆದ ಪುಲಿತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್‌ನ್‌ಲ ನಡ್‌ಪುಂಡು.ತುಲಸಿದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ನೆಲ್ಲಿದ ಕಾಯಿ,ಇರೆ,ಕೆತ್ತ ಕೂಡಾ ಮರ್ದ್‌ಗಾಪುನವ್ವೆ. ಮಲೆನಾಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಮಾತಾ ಊರೂಡು ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದ ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ ಕರಿಯಂದೆ ಮದಿಮೆ ಲೇಸ್ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಕೆಲವೆರಂತೂ ಈ ಕ್ರಮೊನು ಇತ್ತೆಲಾ ಆಚರ್ತ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ / ತೆಲಂಗಾಣ
ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶೊಡು ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊನ್ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ, ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕ್ಷೀರಬ್ಧಿ ದ್ವಾದಶಿಗ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ನೆಲ್ಲಿ ಗಿಡತ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆನ ರೂಪೊಡು ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ನೆಲ್ಲಿದ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ತುಳಸಿದೊಟ್ಟುಗ್ ದೀಪೆರ್. ತುಳಸಿನ್ ಮದಿಮಾಲೆನ ಲೆಕ ಅಯ್ತ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಪರ್ಬೊಲು
ಮಾಡ್ಯೂಲ್:Navbar/styles.css
.navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; }
.navbar-collapse { float: left; text-align: left; }
.navbar-boxtext { word-spacing: 0; }
.navbar ul { display: inline-block; white-space: nowrap; line-height: inherit; }
.navbar-brackets::before { margin-right: -0.125em; content: '[ '; }
.navbar-brackets::after { margin-left: -0.125em; content: ' ]'; }
.navbar li { word-spacing: -0.125em; }
.navbar-mini abbr { font-variant: small-caps; border-bottom: none; text-decoration: none; cursor: inherit; }
.navbar-ct-full { font-size: 114%; margin: 0 7em; }
.navbar-ct-mini { font-size: 114%; margin: 0 4em; }
/* Navbar styling when nested in infobox and navbox Should consider having a separate TemplateStyles for those specific places using an infobox/navbox and a navbar, or possibly override from using template */ .infobox .navbar { font-size: 100%; }
.navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; }
.navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; }
ಈಸ್ಟರ್
ಈಸ್ಟರ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಆಚರಿಪುನ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬೊದ ಪುದರ್. Easter ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರ್ ಸೈತ್‍ದ್ ಮೂಜನೇ ದಿನೊತ್ತಾನಿ ಜುವೊಡು ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಪರಲೋಕೊ ಸೇರಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿ ವಿಚಾರೊಲು ಕ್ರೈಸ್ಥ ಧರ್ಮದ ಧರ್ಮ‍ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ಸತ್ಯವೇದೊದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಉಂಡು.
ಆಚರಣೆ ಏಪ ಎಂಚ
ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ವರ್ಷಲಾ ನಲ್ಪ ದಿನ ಶ್ರಮೆತ್ತ ದಿನ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಅಕಲೆಡ್ ಮದಿಮೆ, ಇಲ್ಲ್ ಒಕ್ಕೆಲ್, ಬಯಕೆ, ಬಾಲೆ ತೊಟ್ಟಿಲ್ ಪಾಡುನ- ಇಂಚಿತ್ತಿ ಓವ್ವೆ ಎಡ್ಡೆ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಕೆಲೆವೆರ್ ನಲ್ಪ ದಿನ ಮೀನ್ ಮಾಸಲಾ ತಿನ್ಪುಜೆರ್. ಕೆಲೆವೆರ್ ವಾರೊಗೊಂಜಿ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯೊಲೆಡ್ ೪೦ ದಿನಲಾ ಪೂಜೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯೊಲೆಡ್ ವಾರದ ನಡುಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಪೂಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಡೆತ್ತ ವಾರೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಗುರುವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಮನದಾನಿ ಶುಕ್ರವಾರ Good Friday ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆನಿದ ಶುಕ್ರವಾರೊಗು ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಆನಿ ಉಪವಾಸ ಮಲ್ಪುನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮನದಾನಿಡ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ಐತಾರೊಗು ಈಸ್ಟರ್ ಸಂಡೇ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಯೇಸು ಲಕ್ಕಿ ಪರ್ಬ, ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು ಪುನರುತ್ತಾನದ ಹಬ್ಬ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.
ಪುತ್ತೂರಾಯೊನೊ
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆರೆ
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೈಕ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆಟ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮುತ್ತು ತಿಕ್ಕಂಡ್ ಪನ್ಪರ್. ಅಂಚ ಮುತ್ತೂರು ಕಾಲ ಕರಿನಗ ಪುತ್ತೂರು ಆಂಡ್.
ಆನೆ ಪೊಗ್ಗೆರೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಗಣೊಗು ಆನೆ ಜಪ್ಪೆರೆ ಇಜ್ಜಿ. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಕೆರೆಕ್ ಬೂರುನ ದೇವೆರೆನ ಲಿಂಗೋನು ರಾಜೆ ಆನೆಡ ಒಯಿಪಾಯೆಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್ ದ್, ಇನಿಕ್ಲಾ ಆನೆ ಅಂಗಣೊಗು ಬತ್ತ್ ನಂಡ ಸಾಯಿಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಉಂಡು.