cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ಕತೆ ರಡ್ಡ್
ಮಾಬಾರತೊ ಯುದ್ಧರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಭೀಮೆ ಹಿಡಿಂಬೆನ್ ಮದಿಮೆಯಾದ್ ಬನ್ನಗ ಹಿಡಿಂಬೆನ್ ತೂದ್ ಹಸ್ತಿನವತಿದಕ್‌ಲ್ ಪೂರಾ ತೆಲಿಪುವೆರ್ ಹಿಡಿಂಬೆ ರಕ್ಕಸಿ ಪಂದ್. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೇಜಾರಾಯಿನ ಆಲ್ ದೇವಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪ್‌ವಲ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ದೇವಿ ಈ ದಾಲಾ ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ಪಡ ನಿಕ್ಕ್ ಪುಟ್ಟುನ ಮಗಕ್ಕ್ ತರೆಟ್ಟ್ ಜುವ ಉಪ್ಪುನಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಯೆ ಜಗ್ಗತ್‌ಡೇ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆವುನಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪ್‌ಪಲ್. ಅಂಚ ದೇವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಪೆ. ಈ ಬಾಲೆ ಮಲ್ಲೆ ಆಪೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ಕೃಷ್ಣೆ ತಿರುಗೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹು ಒಂಜಿ ಬಾಳ್‌ಕತ್ತಿನ್ ಪರ್ತೆ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುವೆ. ಕೃಷ್ಣೆ ಕಯಿತ್ತಡೇ ಪೋದ್ ದಾಯೆ ಬಾಳ್‌ಕತ್ತಿನ್ ಪರ್ತೆ ಮಲ್ಪ್‌ಪುವಂದ್ ಕೇನ್ನ್‌ಗ ಆಯೆ ಪನ್ಪೆ ನನ ದುಂಬುಗ್ ಭಾರತ ಯುದ್ಧ ನಡಪೆರೆ ಉಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ೧೦೧ಜನ ಕೌರವೆರೆನ ತರೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಂಚಲವಾದ್‌ಪ್ಪುನ ಕೃಷ್ಣನ ಅರ್ಧ ತರೆನ್‌ಲಾ ಕಡ್ಪೆರೆ ಈ ತಯಾರಿಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಉಂದೆನ್ ಕೇನ್‌ನ ಕೃಷ್ಣೆ ಮನಸ್ಸ್‌ಡೆ ಎನ್ನಿಯುವೆ. ೧೮ದಿನತ್ತ ಯುದ್ಧ ಪಂದ್ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್ ಆಂಡ ಇಂಬ್ಯೆ ಆಯಿನ್ ಒಂಜೇ ದಿನೊಟ್ಟ್ ಮುಗಿಪ್ಪುನಲೆಕ್ಕ ತೋಜುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಇಂಬ್ಯಡ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡಾಂದ್ ತೂಕ ಪಂದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಡ ಪನ್ಪೆ. ಅವುಲ್ ತೋಜುನ ಅಶ್ವತ್ತಮರಕ್ಕ್ ಒರ ಕಡ್ಪು ಪಂದ್. ಅಂಚನೆ ಆಯೆ ಕಡ್ಪುನಗ ೧೦೧ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಧ ಇರೆ ಮರರ್ದ್ ತುಂಡಾದ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಎನ್ನಿಯುವೆ. ಇಂಬೆ ಎನನ್ ಅರ್ಧ ದೆಪ್ಪುನೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಅಕ್‌ಲೆನ್ ದೆಪ್ಪುನೆಕ್‌ಲಾ ದಾಲಾ ಸಂಶಯ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ದಾದಾಂಡಲಾ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಭೀಮನ್ ಲೆತ್ತ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಶರೀರ ಉಪ್ಪುನ ತರೆನ್ ಯುದ್ಧ ಆಪಿನ ಜಾಗೆದ ರಥಕಂಬೊಗ್ ಕಟ್ಟೊಡು. ಆ ತರೆ ಯುದ್ಧೊಡು ಏರ್ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್ ಏರ್ ಸೋತ್‌ದೆರ್ ಪನ್ಪಿ ನಿರ್ಣಯ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಿತ್ತಿನ ತರೆನ್ ನಿನರ್ದ್ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಏರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಕನಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಭೀಮೆ ಇಡೀ ಜಗ್ಗತ್ತ್‌ನ್ ತಿರುಗುವೆ. ಕೃಷ್ಣೆ ಪಂಡಿ ಶರೀರ ತರೆ ಆಯನ ಮಗನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ಓಲುಲಾ ತಿಕ್ಕುಜಿ. ಭೀಮೆ ಬಾರಿ ಬೇಜಾರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಅಮ್ಮೆರೆನ ಕಯಿತ್ತಡೆ ಬತ್ತಿನ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹು ಬೇಜಾರ್‌ದ ಕಾರಣ ಕೇನುವೆ. ಕೃಷ್ಣೆ ಪಂಡಿನ ವಿಚಾರ ಭೀಮೆ ಪನ್ನಗ ಕೃಷ್ಣನ ವಂಚನೆ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಗು ತೆರಿಂಡ್. ಭೀಮಡ ಪನ್ಪೆ ಆಯಿಕ್ಕ್ ಇರ್ ಬೇಜಾರ್ ಮನ್ಪುನ ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಿನ ತರೆನ್ ಯಾನ್ ಕನತ್ತ್ ಕೋರ್ಪೆ. ರಾತ್ರೆಡ್ ಇರ್ ಬಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಂಚಿನಾಯನ್ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ಪಾಡ್‌ದ್ ಜೆಪ್ಪವೆ ಈರ್ ಕುಂಟು ದೆಪ್ಪಂದೆ ತರೆ ಕಡ್ಪುಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಂಚನೆ ರಾತ್ರೆಡ್ ಭೀಮೆ ಮಗೆ ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕ ತರೆ ಕಡ್ಪುವೆ. ಕಡ್ತ್‌ದ್ ತೂನಗ ಅವು ತನ್ನ ಮಗೆ ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುನಂದ್ ತರೆ. ಭೀಮಗ್ ಭಾರಿ ಬೇಜಾರಪುಂಡು. ಕೃಷ್ಣನ ಕುತಂತ್ರಗ್ ದುಃಖಿಪುವೆ. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಭೀಮನ್ ಸಮಾದಾನ ಮಲ್ಪ್‌ವೆ. ಆ ತರೆನ್ ರಥ ಕಂಬೊಗು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಲಡಾಯಿ ಶುರು ಆಂಡ್. ಲಡಾಯಿ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಎನರ್ದ್ ಲಡಾಯಿ ಗೆಂದಿನೆ ಎನರ್ದ್ ಗೆಂದಿನೆಂದ್ ಆಕ್‌ಲಕ್‌ಲೆನ ಉಲಾಯಿ ಚರ್ಚೆ ಪಾತೆರ ಲಡಾಯಿ ಶುರುಆಂಡ್. ಅಯಿಕ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪನ್ಪೆ ನಿಕ್‌ಲ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುನ ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ನಮ ರಥಕಂಬಗ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ತರೆ ಉಂಡತ್ತ ಅಯಿಟ್ಟ ಕೇನ್‌ಗ. ಅಂಚನೆ ರಥಕಂಬದಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೇನ್ನಗ ಅವು ಪನ್‌ಪುಂಡು. ‘ನಿಕ್‌ಲ್ ಏರ್‌ಲಾ ಲಡಾಯಿ ಗೆಂದಿನ ಯಾನ್ ತೂತುಜಿ ಕೃಷ್ಣನ ಚಕ್ರ ತಿರುಗೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಚಂಡಿಕೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರೊಂದಿತ್ತಲ್ ಆತೆ ಅತ್ತಂದೆ ಏರ್‌ಲಾ ದಾಲಾ ಮಲ್ತ್‌ಜರ್ಂದ್ ಪನ್ನಗ ಕೋಪ ಬತ್ತಿನ ಭೀಮೆ ಗದೆಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಕೊರ್ಪೆ ಅಪಗ ತರೆ ಚೂರ್ ಚೂರ್ ಆದ್ ಬುರ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ನಡುಟ್ಟ್ ಲಡಾಯಿ ಶುರು ಆಂಡ್. ಆ ಲಡಾಯಿನ್ ಏರೆರ್ದ್‌ಲಾ ತಡೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅಯಿಜಿ. ಕೃಷ್ಣೆ ಪಂಡೆ ನಿಕುಲ್ ಲಡಾಯಿ ಉಂತಾಲೆ. ಪರಿಹಾರ ಯಾನ್ ಪನ್ಪೆ. ಆಯಿಕ್ಕ್ ತರೆ ಪಂಡ್ಂಡ್ ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತ ಲಡಾಯಿನ್ ಗೆಂದುನ ಶಕ್ತಿ ಎನಡ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿನ್ ಹಾಲ್ ಮಲ್ತಿನಾಯೆ ಈ ಕಪಟ ನಾಟಕದಾಯೆ. ಅಂಚಾದ್ ನನದುಂಬುಗುಲಾ ಎನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಒರಿಪುನಲೆಕ್ಕ ಈ ಮಲ್ಪ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪನ್ಪೆ ಈ ತರೆತ್ತ ಚೂರುಲ್ ನನದ ಜನ್ಮಡ್ ಕೋರಿಲಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಣ್ಣ ಜಾತಿಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪ್‌ಲೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ದಿನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಜಾತಿ ಬಣ್ಣ ಗೆಲ್ಪುನಂಚ ಯಾನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಭೂಮಿ ಓಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡಾ ಆಡೇ ಮುಟ್ಟ ಅವು ಒಂಜತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರೂಪೊಡು ಒರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡುಂದು ಅಭಯ ಕೊರಿಯೆ. ಅಂಚಾದ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಇನಿಲಾ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು.
ಪಿರಾಕ್‌ದ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ಅಂಚನೆ ವಾತ್ಸಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರಡ್, ದಂಡಿನ ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತಮ್‌ದ ಐನನೇ ಉಚ್ವಾಸೊದ ಪ್ರಮತಿ ಚರಿತಮ್‌ಡ್ ಬ್ರಾನೆರ್‌ಲಾ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡಪುನಡೇ ಪೋದ್ ಕ್ರೀಡೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಉಲ್ಲೇಖ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಆಜಿನೆ ಶತಮಾನದ ಬೃಹತ್ಸಂಹಿತೆದ ೫೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯಡ್ ಕೋರಿದ ಲಕ್ಷಣಲೆನ್ ವಿವರಿತ್‌ದೆರ್. ಈ ಬೂಕ್ ಬರೆಯಿನ ವರಾಹಮಿರೆ ಪುಂಜೆರ್ ಮಲ್ಪುನ ಲಡಾಯಿ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಖುಷಿ ಕೊರ್ಪಾಂದ್ ಬರೆತೆ. ಪೊನ್ನೆ ಶಾಂತಿ ಪುರಾಣದ ಒಂರ್ಬನೆ ಅಧ್ಯಾಯಡ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ವಿವರ ಕೋರ್ಪೆ. ರಾಘವಾಂಕೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯೊಡ್ ‘ಕೋಳಿ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವಲ್ಲದೆ ನೊಳಿದು ರಾಜಹಂಸಯಂ ನೊಲ್ಪುದೇ?’ ಪಂದ್ ಪಂತಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶೆ, ಚೆನ್ನ ಬಸವ ಪುರಾಣ ಬರೆಯಿನ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಪಂಡಿತೆರ್, ಗೋವಿಂದ ಪೈಕುಲು ಇಂಚನೆ ಪಂಡೊಂದು ಪೊಂಡ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆಡ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬರೆತ್ತ್‌ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.
ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ಪರದೇಸೋಡ್‌ಲಾ ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ಭಾರತ, ಚೀನ, ಪರ್ಷಿಯಾ ದೇಶೋಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಬಾರಿ ಪ್ರಚಾರೊಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್, ಸಿಸಿಲಿ ದೇಶೊಡ್,ಪಿರಾಕ್ ದ ಗ್ರೀಸ್, ರೋಮ್ ದೇಶೊಡ್ ಜನಕ್‌ಲೆನ ಬಾರೀ ಪ್ರೀತಿದ ಕ್ರೀಡೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಕೋರಿದಕಟ್ಟ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ದ ೮ನೇ ಹೆನ್ರಿ(೧೪೮೧-೧೫೪೭) ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ದ ವೈಟ್‌ಹಾಲ್‌ಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟದ ಒಂಜಿ ಕಲನ್ ಕಟ್ಟದಿತ್ತೆಗೆ. ಸುರೂತ ಜೇಮ್ಸ್ (೧೫೬೬-೧೬೨೫) ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (೧೬೩೦-೧೬೮೫) ವಾರೊಡ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡಪಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಅಂಚನೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ಲೆಡ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪಿದಾಯಿ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಚರ್ಚ್‌ದ ಉಳಯಿಲಾ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಆಯಿತ್ತಾರದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ ಪರ್ಬದಪಗ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ದಿನ ಪಂದ್ ಅಕ್‌ಲ್ ಎನ್ನಿದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಇಂಚಿನೆ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಖಲ್ ಕೋರಿದಕಟ್ಟದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಲಿಂಬು ಗಿಡ
ಒಂಜಿ ಉಪಯೋಗದ ಮರ್ದುದ ಗಿಡ ಲಿಂಬು ಗಿಡ. ಲಿಂಬೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ವಿದ ಉಂಡು. ಎಲ್ಯ ಲಿಂಬೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಜ ಲಿಂಬೆ. ಎಲ್ಯ ಲಿಂಬೆ ಪಂಡ ಲಾಡ್ ದಾತ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಗಿಡ 10-15 ಫೀಟ್ ಉದ್ದೊಗು ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಲಿಂಬೆದ ಚೂಲಿ ತೆಲ್ಪು. ಉಂದೆನ್ ಮಾರಾಟೊಗಾದ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್, ಕಜಿಪುದ ಪುಳಿ ಹೆಚ್ಚ್ ಮಲ್ಪರೆ ಪಾನಕ, ಉಪ್ಪಡ್, ಮರ್ದ್ ಗ್ ಉಂದು ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.ಮಾಟ ಮಂತ್ರ ಮಲ್ಪುನಗಲೆಗುಲಾ ಉಂದು ಬೋಡು.ಗಜ ಲಿಂಬೆ ಮಾರಾಟೊಗು ತಿಕ್ಕುನು ಕಡಮೆ ನೆತ್ತ ಗಿಡ ಉದ್ದ ಬುಳೆವಂದೆ ಅಡ್ಡೊಗು ಬುಲೆದ್ ಅಟಾರ ಆಪುಂಡು. ನೆಲಕ್ಕ್ ತಾಗಿ ಗೆಲ್ಲ್ ಬೇರ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಉಂದೆಡ್ದ್ ನೆತ್ತ ದೈ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಗಜ ಲಿಂಬೆ ಮುಸುಂಬಿದಾತ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಉರುಂಟು ಉಪ್ಪಂದೆ ಒಂತೆ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಚೂಲಿ ದಪ್ಪ. ಪಾನಕ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಒಂತೆ ಬಂಗ. ಉಂದೆನ್ ಸಿಕೆ ಬರ್ಪಾದ್ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್, ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಕೊಡು ಉಪ್ಪಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ನಿಂಬೆ ಗಿಡ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲೀಷುಡು ಲೆಮನ್ ಪನ್ಪೆರು. ನೆತ್ತ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಪುದರು ಸಿಟ್ರಸ್‍ x ಲಿಮನ್. ಈ ಲಿಂಬು ತೂವರೆಗು ಮಂಜೊಲು ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಲಿಂಬುಡು ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಉಂಡು. ಲಿಂಬು ರಸ ಪಾಡ್ದ್ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರು. ಲಿಂಬು ರಸತ ಪಾನಕ ತಂಪು. ಲಿಂಬುನು ಮೋನೆಗು ಪಾಡೊಂಡ ಮುದ್ದಾನ ಕಲೆ ಪೋಪುಂಡು. ಮಂಡೆದ ಪೊಟ್ಟು ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಶುದ್ದಿ ಮಲ್ಪುನ ಗುಣ ಉಂಡು ಅಂಚಾದು ಔಷದಿಗು ಬಳಸುವೆರು.
ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕೋರಿಕಟ್ಟ
ದಕ್ಷಿಣದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗೊಡುಪ್ಪುನ ತುಳುನಾಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಊರು. ದೊಂಬು, ಬರ್ಸ, ಕಾಡ್‌ಮಯವಾದುಪ್ಪುನ ಜಾಗ್, ಕಂಗ್, ಬಾರೆ, ತಾರೆಲೆನ ನಾಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದ್‌ದ್ ಬಂಙ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ಪೋರ್ತುಗು ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ರಂಜನೆ ಪಡೆವೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬಯ್ಯದ ಪೋರ್ತುಗು ಪತ್ತ್ ಜನ ಸೇರ್‌ದ್ ನಡಪುನ ಕ್ರೀಡೆನೇ ಕೋರಿಕಟ್ಟ. ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ್ತ ಬೇನೆ ಬೇಜಾರ್‌ನ್ ಕಳೆಯೆರೆ ಈ ಕ್ರೀಡೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದು ಬೈದೆರ್. ದುಂಬು ಇಂಚ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರೀಡೆ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ದೂದ್‌ದ ಕಲವಾದ್, ಗಂಗಸರದ ಜಾಗ್ ಆದ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟಗ್ ಪೋಪುನ, ಪೋವಂದಿನ ಜನಕ್‌ಲೆಗ್ ಬೇಜಾರ್ ಕಳೆವುನ ಕಲ ಬೇಜಾರ್ ಕನಪುನ ಕಲವಾದ್ ಬದಲಾಯೆರೆ ಶುರುವಾಂಡ್. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದ್ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ತಾದಿ ಬೀದಿಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಕಾರಣವಾಂಡ್ ಅಂಚಾದ್ ಸರಕಾರ ಇಂದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕ್ ದುಂಬರಿಯೆರೆಲಾ ಕಾರಣಾಂಡ್. ನಂಕ್ ಉಂದೆತ್ತ ಚರ್ಚೆ ಮುಖ್ಯತ್ತ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಎಂಚ ನಡಪುಂಡು ಅಯಿತ್ತ ವಿಸೆಸ ದಾದ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೂಕ. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ನಡಪುನಂಚಿನ ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಾತ ಜನಕ್‌ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪ್ಪೆರ್. ಆಯಿಕ್ಕ್ ಬ್ಯಾರಿ, ಪೋರ್ಬು, ಬಂಟೇ, ಪೂಜಾರಿ, ಗೌಡ್ರು, ಮೂಲ್ಯೆ, ನಾಯ್ಕೆ, ಮೇರೆ, ಮನ್ಸೆ, ಮುಗೇರೆ, ಕೊರಗೆ ಪನ್ಪಿ ವಾ ಒಂಜಿ ಬೇದಭಾವ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋರಿ ಉಂಡ, ಮನಸ್ಸ್ ಉಂಡ ಕೋರಿಕಟ್ಟೊಲಿ. ಕೆಲವು ರೀತಿದ ಮರ್ಲೆರ್ ನಮ್ಮವುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಆಯಿಟ್ಟ್ ಆಟದ ಮರ್ಲೆ, ಕೋರಿಕಟ್ಟದ ಮರ್ಲೆ, ಕಂಬುಲದ ಮರ್ಲೆ- ಇಂಚಿನ ಮರ್ಲೆರ್ ಓಲೇ ಕಟ್ಟ ಆವಾಡ್, ಅಟ ಆವಾಡ್, ಕಂಬುಲ ಆವಾಡ್ ಅಡೇ ಪೋದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆ, ಭೂತಸ್ಥಾನದ ಕೋಲ, ನೇಮ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ದೇವೆರೆಗ್ ಭೂಮಿಗ್ ಬೂರುನ ನೆತ್ತೆರ್‌ದ ಬಿಂದು ಗಣಕ್‌ಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ನಡಪೆರ್ಂದ್ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ದೇವೆರ್ ನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡಪ್ಪುನ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ್ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಯಿನ ಕಾನೂನುದ ರಕ್ಷಣೆ ಉಂಡು. ಜಾತ್ರೆಗ್ ಬರಂದೆ ಬಜೀ ಕಟ್ಟಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಜನಕ್ಕ್ ಲ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ತುವೊಲಿ. ಕಟ್ಟಗ್ ಬರ್ಪುನೆಕ್ ವಾ ಜಾತಿ ಧರ್ಮಲಾ ಅಡ್ಡಿ ಬರ್ಪುಜಿ. ಮಾಸ ತಿನ್ಪುನ ಜನಕ್ ಲ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟಗ್ ಪೋವೊಲಿ.
ದುಂಬು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆ, ಭೂತಸ್ಥಾನದ ಕೋಲ, ನೇಮ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ದೇವೆರೆನ ಪುದರ್‌ಡ್ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟ ವರ್ಸೋಡು ಓರ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಯಿಟ್ಟ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ನೆಮ್ಮದಿ ತಿಕ್ಕುನ ಯಾವುಜಿ ಪ್ಂಡ್‌ದ್ ಗಡಂಗ್‌ದ ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಶುರು ಆಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ಟ್ ಗಡಂಗ್‌ದ ಯಾಜಮಾನಿಯಗ್ ಮಸ್ತ್ ಲಾಭ ಉಂಡು. ಕೋರಿಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಗೆಂದ್ಂಡ್‌ಲಾ ಬಾಜೆಲ್ ಸೋತ್ಂಡಲಾ ಬಾಜೆಲ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅಯಿತ್ತ ಲಾಭ ಗಡಂಗ್‌ದ ಯಾಜಮಾನ್ಯಗ್. ಅಂಚಾದ್ ಎಚ್ಚ ಎಚ್ಚ ಕೋರಿಕಟ್ಟಲೆನ್ ಗಡಂಗ್ ದ ಯಾಜಮಾನಿಲ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಎಂಚ
ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಟ್ಟ್ ಆಪಿನ ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಕೋರಿಗೂಂಟ, ಕಲಪತ್ತುನೆ, ಕೋರಿ ಒಡ್ಡಾವುನೆ, ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟುನೆ, ದೂದು ಕಟ್ಟುನೆ, ಕೋರಿ ಬುಡುಪುನ, ಆರೈಕೆ, ಸೋಲ್ ಜಯೊ – ಇಂಚ ವಿಭಜನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಕೋರಿಗೂಂಟ
ಕೋರಿಗೂಂಟ ಪಂಡ ಒವೇ ಒಂಜಿ ಜಾತ್ರೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಡಪುನ ಕೋರಿ ಕಟ್ಟದ ಸುರುತ ವಿಧಿಯಾದ್ ಇಂದೆನ್ ಮಲ್ಪ್‌ವೆರ್. ಬೊಳ್ಪುಗು ಗುರಿಕಾರೆ, ಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಊರುದ ಜನಕ್ಕ್‌ಲ್ ಸೇರ್‌ರ್ದ್ ಈ ಆಚರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೋರಿಗೂಂಟದ ವಿಧಿಲಾ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಅಪುಂಡು. ಈ ವಿಧಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಸುರು ಆಪುನೆ. ಏತ್ ಗೂಂಟ ಪಾಡುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಏತ್ ದಿನತ್ತ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಪನ್ಪಿನ ನಿಶ್ಚಯ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾದ್ ಅವು ದುಂಬೆ ನಿಗಂಟ್ ಆದುಪ್ಪುಂಡು. ಕಲ ಪತ್ತುನೆ, ಪತಿ ಮಲ್ಪುನೆ, ದೂದು: ಕೋರಿದಕಟ್ಟಗ್ ಬತ್ತಿನ ಜನಕ್ಕ್‌ಲ್ ಆಕ್‌ಲೆನ ಕೋರಿನ್ ಪತೊಂದು ಒಂಜಿ ಕಲಪತ್ತ್‌ದ್ ಕುಳ್ಳುವೆರ್. ಕಲಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಏರೆನ ಕೋರಿದೊಟ್ಟುಗು ಆಕ್‌ಲೆನ ಕೋರಿನ್ ಕಟ್ಟೊಲಿಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಲಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋರಿದ ದಿನ್ನ, ಎತ್ತರ, ಧೈರ‍್ಯ, ಪ್ರಾಯ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೂಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಂಡ ಮಾತ್ರ ಪತಿ ಸರಿಯಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಕೋರಿನೇ ಪತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿ ನಿಯಮ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋರಿದ ಯಾಜಮಾನಿಲೆಗ್ ಖುಷಿ ಆಯಿನ ಕೋರಿದೊಟ್ಟುಗು ಪತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ದೂದುದ ಬಗೆಟ್ಟ್‌ಲಾ ಪಾತೆರ ಅಪುಂಡು. ಕೋರಿಕಟ್ಟೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಂಡ ‘ದೆರ್ಪುನೆ’ ಪನ್ಪಿ ಕ್ರಿಯೆ ನಡವೊಂಡು. ಕೋರಿಲೆನ್ ದೆರ್ಪುನೆ ಪಂಡ ಎಂಕುಲು ಕಟ್ಟೆರೆ ಒತ್ತುದ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ.
ಕೋರಿ ಒಡ್ಡಾವುನೆ
ಕೋರಿಲೆನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ರಡ್ಡೆನ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಎದುರು ಎದುರು ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತ್‌ನಂಚ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಇಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆನ್ ‘ಒಡ್ಡಾವುನೆ’ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚ ಒಡ್ಡಾನಗ ಕೋರಿಲ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ದ ಸೂಯಿನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಒಂಜೆನೊಂಜಿ ತೂದ್ ಕೊಡಪೆರೆ ತೂಪ. ಇಂಚ ಒಡ್ಡಾನಗ ಒಡ್ಡಿಂಜಿಂಡ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ತಿರ್‌ಗದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜಾಗೆ ಬದಲ್‌ತ್ತ್‌ದ್ ಒಡ್ಡಾವೆರ್. ಅಪಗ ಒಡ್ಡುವ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕನೆ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.
ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟುನೆ
ಕೋರಿಲೆನ್ ದೆರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೋರಿಲೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಬಾಳ್ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಕಟ್ಟುಜೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅನುಭವ ಇತ್ತಿನಕುಲೇ ಅಪೊಡು. ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟುನಕ್‌ಲೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಂಭಾವನೆಲಾ ಉಂಡು. ಕೋರಿನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡೆರೆಲಾ ಅನುಭವಿಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕೋರಿ ಇತ್ತಿನ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಕೋರಿನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪುಜೆರ್. ಅಕ್‌ಲೆಗ್‌ಲಾ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಂಭಾವನೆ ಉಂಡು.
ಕೋರಿದ ಆರೈಕೆ
ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟುನಕ್‌ಲ್, ಕೋರಿ ಬುಡ್ಪುನಕ್‌ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನಂಚನೆ ಕೋರಿಗ್ ನೀರ್ ಪತ್ತುನಕ್‌ಲ್, ಗಾಳಿ ಪಡುನಕ್‌ಲ್ ಕೋರಿ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಪೆಟ್ಟಾಂಡ ಅಯಿಕ್ ಅರೈಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಕಟ್ಟದ ಕೋರಿನ್ ಸಾಂಕುನನೇ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬೇಲೆ. ನಿತ್ಯ ಅಯಿಕ್ ಬಾರ್-ನೀರ್ ದೀದ್, ಗಾಯ ಇತ್ತ್‌ಂಡ ಆರೈಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತೂವೊನುವೆರ್.ಕಟ್ಟದ ಕಲಟ್ಟ್ ಬಾಲ್ ಕಟ್ಟಾವೊಂದು ತಾಕತ್ತ್ ತೋಜಾವುನ ಕೋರಿ ತನ್ನ ಜೀವೊದ ಅಂಗ್ ಬುಡುದು ಎದ್ರ್‌ದ ಕೋರಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡು. ಕೆಲವೆರ್ ಬಾಲ್‌ಗ್ ನಂಜಿದ ಮರ್ದ್ ಪೂಜಿದ್ ಮೋಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಲ್ ತಾಗ್‌ನ ಕೋರಿ ಎಚ್ಚ ಸಮಯ ಬದುಕುಜಿ. ಆಂಡ ಉಂದು ಗೊತ್ತಾಂಡ ಅಂಚಿನ ಮೋಸ ಗಾರೆರೆಗ್ ಕಲೊಟ್ಟು ಬಿಲೆ ಇಜ್ಜಿ. ನಂಜಿದ ಬಾಲ್ ತಾಗ್‌ನ ಕೋರಿಗ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್‌ದ ಮಣ್ಣ್, ದೆಂಗದ ಕರಿ, ಉಪ್ಪು ಬೆರಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಚೀಯದ ನೆಯಿದೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಡ್ಡ್ ಪೂಜುವೆರ್.
ಸೋಲ್ ಗೆಲ್‌ವು
ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಕಡೇತವು ಪಂಡ ಸೋಲ್ ಗೆಲ್‌ವುದ ತೀರ್ಮಾನ. ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟಡ್ ಸೋತ್‌ನ, ಬಲ್ತಿನ, ಸತ್ತಿನ ಕೋರಿನ್ ಒಟ್ಟೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗೆಲ್‌ತ್ತಿನ ಕೋರಿಗ್ ‘ಬಂಟೆ’ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಲಡಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋರಿಲಾ ಸೈತ್ಂಡ ಆಯಾಯ ಕೋರಿದ ಯಾಜಮಾನಿನಕ್‌ಲೆಗ್ ಕೋರಿ ಬೊಕ್ಕ ದೂದು ಸೇರುಂಡು. ಅವುಲ್ ಸೋಲ್‌ಗೆಲ್‌ವುದ ತೀರ್ಮಾನ ಆತ್‌ಜಿ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಇಂಚಿತ್ತಿ ತೀರ್ಮಾನನ್ ಊರುದ ಹಿರಿಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನುಭವಿಲ್, ಊರುದ ಯಾಜಮಾನೆರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಬಾಳ್‌ದ ವಿದೊಕ್ಕುಲ್
ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿದ ಬಾಳ್, ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಬಾಳ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಊರುದ ಬಾಳ್, ನಾಗರ ಕೆರ್ಚಿ, ಕೆರ್ಚಿ, ಎಟ್ಟಿಮುಳ್ಳು ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪುದರ್‌ದ ಬಾಳ್‌ಲ್. ಅಂಡ ಜಾಗೆರ್ದ್ ಜಾಗೆಗ್ ಜನಕ್‌ಲೆರ್ದ್ ಜನಕ್‌ಲೆಗಾನಗ ಬಾಳ್‌ದ ಪುದರ್‌ಲ್ ಬದಲಾವೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಸರ್ತದ ಬಾಳ್, ಅರೆಕೊಕ್ಕೆ, ಅಣೆಡೊಂಕು ಇಂಚ್ ಪುದರ್‌ಲ್ ಉಂಡು. ಬಾಳ್‌ಲೆನ ಕಟ್ಟ್‌ಗ್ ‘ಬಾಳ ಸೂಡಿ’ ಪಂದ್ ಪುದರ್.
ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಪಂಚಾಂಗ
ಕೋರಿಕಟ್ಟಗ್ ಪೋನಗ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕ್‌ನ ಕೋರಿನ್ ಪತೊಂದು ಪೋಪುನ ಕ್ರಮ ಇಜ್ಜಿ. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಪಂಚಾಂಗ ಉಂಡು. ಅವು ಪ್ರಿಂಟ್ ಆದ್‌ಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ತಿಥಿ, ವಾರ, ಪಕ್ಷಗ್ ಅನುಸಾರವಾದ್ ವಾ ಕೋರಿ ಗೆಂದುಂಡು, ವಾ ಕೋರಿ ಸೋಲ್‌ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಬರೆದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ್ತ ಪ್ರಕಾರ ಕೋರಿಲೆನ್ ಕಟ್ಟಗ್ ಕೊಂಡೊದ್ ಪೋಪೆರ್. ಕೋರಿಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಜವ್ವನೆ, ಪರಬ್ಬೆ, ಮರಣ ಇಂಚ ಐನ್ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟದ ಅನುಭವಿಲ್ ಬರೆದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಬೂಕುನ್ ‘ಕುಕ್ಕುಟ ಪಂಚಾಂಗ’ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ವಿದೊಕ್ಕುಲ್: ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ಪಂಡ್ಂಡ ರಡ್ಡ್ ಕೋರಿಲ್ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ಪುನೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಮ ಪಂಡ್ಂಡಲಾ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಕೆಲವು ವಿದೊಕ್ಕುಲ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಒಂಟಿಗ್ ಕಟ್ಟುನೆ, ಒಟ್ಟೆಪಾಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಾಲ್ ಕೋರಿ, ಓಡಿಕಟ್ಟ, ಪಾರ್ಟಿಕಟ್ಟ, ಕದಿಕೆಕಟ್ಟ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿದೊಕ್ಕುಲು ಉಂಡು.
ದಾಸವಾಳ
ದಾಸವಾಳ ಪೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Malvaceae, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ Hibiscus ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡ್‍ಲಾ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣೊಡುಪ್ಪುನ ದಾಸವಾಳನ್ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಡ್ ಕಡ್ಡಿ ನಡ್ದ್ ಬುಲೆಪಾವೊಲಿ. ನೆತ್ತ ಇರೆ, ಮಸ್ತ್ ಉಪಕಾರಿ.
ಬಣ್ಣೊದ ಬಗೆ
ನಮ್ಮ ದೇಶ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಪರದೇಶೊಡುಲ ಈ ದಾಸವಾಳ ಉಂಡು. ವಾ ಜಾಗೆಡ್‍ಲ ನೆತ್ತ ದೈ ಬದ್ಕುಂಡು. ದುಂಬುಮಾತ ನಮ ತೂಪೆದಿನ ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ದಾಸವಾಳ. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಸುಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಬಣ್ಣೊ ಬಗೆತ್ತ ದಾಸವಾಳ ಉಂಡು. ಕಸಿ ಕಟ್ಟುನಕ್ಲೆಗ್ ಒಂಜೈತ್ತ ಬಣ್ಣೊನು ಬೊಕ್ಕೊಂಜೈಕ್ ಬೆರೆಸವುನನೆ ಕೆಲಸ.
ಸೌಂದರ್ಯಗಾದ್
ಈ ಪೂನು ದೇವಿ ,ದೇವೆರೆಗ್ ದೀಪೆರ್, ಪೊಂಜೊವುಲು ತರೆಕ್ಕ್ ದೀಪೆರ್. ದಾಸವಾಳದ ಇರೆನ್ ಗೊಂಪು ಮಲ್ತದ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಕುಜಲ್ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಪಯೋಗ
ಉಂದು ಮರ್ದ್ ಅಂದ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಅನಾದಿಕಾಲೊಡ್ದುಲ ಜನೊಕ್ಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದು ಬಯಿದ್ದೆರ್. ಮೈಟ್ಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅತ್ತಾಂಡ ಅಪಗಪಗ ಕುರಿ ಲಕ್ಕೊಂದಿಪ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಾಸವಾಳದ ತಪ್ಪುನು ಅರಿಟ್ಟಪ್ಪ ಕಡೆದ್ ಬಲ್ಚಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನ. ಪರಿಣಾಮ ದದನ್ನಗ ಈ ತಪ್ಪುಗು ನಮನ ನೆತ್ತೆರ್ ಸುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಗುಣ ಉಂಡುಗೆ. ನೆತ್ತ ಬಲ್ಚಟ್ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ತಿಂದ್‍ಂಡ ಯಾವುಂಡು.
ಈತ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಯೋಜನ. ದಾಸವಾಳ ಪೂನು ದಿನೋಲ ಕಾಂಡೆ ಒಂಜಿ ತಿಂದ್‍ಂಡ ಕಣ್ಣ್‌ದ ದೋಷ ಇತ್ತಿನವು ಪೋಪುಂಡು. ಇರೆಕ್ಲೆನ್ ಒಂತೆ ನೀರ್ಡ್ಪಾಡ್ದ್ ಸಮಾ ಪುರಿಂಚಿದ್ ಮೀನಗ ತರೆಕ್ಕ್ ಪಾಡೊಂಡ ಇತ್ತೆದ ವಾ ವೊಂಜಿ ಶಾಂಪುಲ ಬೊಡ್ಚಿ. ತುಗಲ್ ಸೈಪುನ್ ಉಂತುಂಡು, ತರೆಕೂಜಲ್ ಪಳಪಳ ಆಪುಂಡು, ತರೆಸೆಡ್ತೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.
ಪೊಂಜೊವುಲು ದಿನೋಲ ಕಂಡೆ ಮೂಜಿ ದಾಸವಾಳ ಪೂನು ತಿಂದ್‍ದ್ ನೀರ್ ಪರಿಯೆರ್ಂದಾಂಡ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲಾನಗ ಆಪಿನಂಚಿನ ಬಗೆಬಗೆತ್ತ ಸಂಕಟ್ ಬೇನೆಲು ಪೋಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಇರೆತ್ತ ಯೆಣ್ಣೆ ಮಲ್ತ್‍ಂಡ ತರೆಕ್ಕ್ ಭಾರಿ ಯೆಡ್ಡೆ. ತಾರಯಿದ ಎಣ್ಣೆಗ್ ನೆತ್ತ ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಇರೆನ್ ಸಣ್ಣ ಮೂರುದು ಪಾಡ್ದ್ ಹದ ಸೂಟ್ಟು ಕೊದಿಪಾವೊಡು. ಇಂದೆತ್ತ ನೀರ್ದ ಅಂಶ ಪೋನೆಟ್ಟ ಕಾಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾವೊಡು.
ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಇರೆನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಸರೀ ಪುರಿಂಚಿದ್ ಕಾಂಡೆ ದಿನೋಲ ಪರೊಡು ಅಜೀರ್ಣ, ಬಂಜಿ ಉರಿ, ನಂಜಿ ಪೂರ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿಗ್ ಕಡೆನಗಲ ತಪ್ಪು, ರದ್ಡ್ ಪೂ ಪಾಡ್‍ಂಡ ಯೆಡ್ಡೆನೆ.
ದಾಸವಾಳದ ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಇರೆನ್ ನಿರೆಲ್‍ಡ್ ನುಂಗಾದ್ ದೀವೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ಐನ್ ಸಣ್ಣ ಪೊಡಿಮಲ್ಪೊಡು. ಈ ಪೊಡಿ ತೊಡ್ಡೆದ ನೈಟ್ಟ್ ದಿನೊಕ್ಕು ಒಂಜಿ ಚಿಮ್ಟಿ ನಕ್ಕ್ಯರಾಂಡ ನಿತ್ರಾಣ, ಆಯಾಸ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈ ಚೂರ್ಣೊನು ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪರ್‌ಂಡ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡು.
ಎಡ್ಡೆ ಕೊದ್ಯುನ ನೀರ್‌ಗ್ ದಾಸವಾಲದ ಪೂತ್ತ ನಾಲ್ ಎಸಳ್‍ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀವೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಷಾಯೊಗು ತೊಡ್ಡೆದ ನೈ ಪಾಡ್ದ್ ಪರ್೦ಡ ಜೀವೊಗು ಭಾರೀ ಎಡ್ಡೆ. ಅಂತೂ ಈ ದಾಸವಾಳದ ಪೂ ಆವಡ್ ಇರೆ ಆವಡ್ ನಮ್ಮ ಜಿವೊಗು ಭಾರೀ ಒಂಜಿ ಸೊತ್ತು. ಉಂದೆನ್ನ್ ಮರ್ದ್ ಪಂಡ್ದ್ ತಿಣ್ಪುನೈಡ್ದ್ ಆರೋಗ್ಯ ಅಂಡ ದಿನೋಲ ತಿಣ್ಪುನು ಖ೦ಡಿತವಾದ್‍ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಅತ್ತ್.
ವಾಯುವ್ಯೊ
alt= ಪದಿನಾಜಿ ದಿಕ್ಕುಲೆನ ಪೂ. ವಾಯವ್ಯೊ ದಿಕ್ನುನು NW ಇಂದ್ ತೋಜಾದುಂಡು.|thumb|300x300px|ಪದಿನಾಜಿ ದಿಕ್ಕುಲೆನ ಪೂ. ವಾಯವ್ಯೊ ದಿಕ್ನುನು NW ಇಂದ್ ತೋಜಾದುಂಡು. ವಾಯುವ್ಯೊ ( ವಾಯುವ್ಯ;  North-east, NW, N 45°W ) ಇನ್ನಗ ವಾಸ್ತು ಪದ್ಧತಿದ ಪ್ರಕಾರ ವಾಯು ದೇವೆರೆನ ದಿಕ್ಕು. ಉಂದು ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಉಪ್ಪುನ ಬಡಕಾಯಿ (ಉತ್ತರ) ಬೊಕ ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತುನ ಪಡ್ಡಾಯಿ (ಪಶ್ಚಿಮ)ದ ಸರಿ ನಡುಟು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಕ್ಸೂಚಿಲೆಡ್ N 45°W ಇಜಿಂಡ 315° ಇಂದ್ ತೋಜಾವೆರ್.
ಕೊಲ್ಲೂರು
ಸಾಗರಡ್ದ್ ಕೊಲ್ಲೂರು ಪೋಪುನ ಮಾರ್ಗೊ
ಸಾಗರಡ್ದ್ ಆವಿನಹಳ್ಳಿದ ಮಾರ್ಗೊಡು ೨೪.೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಇಪ್ಪುನ ಹಸಿರುಮಕ್ಕಿ ಪನ್ಪುನ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರ್‌ದ ಊರ್‌ಗ್ ಪೋವೊಡು. ಅಲ್ತ್‌ಡ್ದ್ ಓಡೊಟು ಸುದೆ ಕಡತ್‌ದ್ ಪೋವೊಡು. ಹಸಿರುಮಕ್ಕಿಡ್ದ್ ಕೊಲ್ಲೂರ್‌ಗ್ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ಪೋಪುನ ದೂರೊ ೩೯.೨,ಕಿ.ಮೀ.
ವಾಯುವ್ಯೊ
‍ವಾಯುವ್ಯೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ಪುನು
ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಧಾರೊಡುಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಡು ಉಂಡು ( ನಿಜವಾಯಿನ ಉತ್ತರೊಗುಲಾ (True North) ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ ಉತ್ತರೊಗುಲಾ ಅಂದಾಜಿ ಒಂಜಿ ಡಿಗ್ರಿದಾತ್ ವ್ಯತ್ತಾಸ ಉಂಡು). ಇಂಚಾದ್ ರಾತ್ರೆಡ್ ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರೊದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಮೋಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂತುಂಡ ದತ್ತ (ಎಡ)ಭಾಗೊಡು  ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಿಕ್ಕು ವಾಯುವ್ಯ ಆಪುಂಡು.
ಪಡು ದಿಕ್ಕುದ ಆಧಾರೊಡು
ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತುನ ದಿಕ್ಕು ಪಡ್ಡಾಯಿ. ಪಡ್ಡಾಯಿರ್ದ್ ಬಲತ್ತ ಭಾಗದ ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಿಕ್ಕು ವಾಯುವ್ಯ ಆಪುಂಡು.
ಕೊಲ್ಲೂರು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಪಟ್ಯೊಪುಸ್ತಕ ಲೇಕನೊಲು ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ವಾಯುವ್ಯೊ
ದಿಕ್ಸೂಚಿದ ಆಧಾರೊಡು
ದಿಕ್ಸೂಚಿಲೆಡ್ ಆಯಸ್ಕಾಂತದ ಪಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಪಟ್ಟಿನ್ ನೇಲಾಂಡ, ಅವು ಬಡಕಾಯಿ-ತೆಂಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. ಇಂಚ ಉಂತುನ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಗುರುತು ಮಲ್ತುದುಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಕೆಂಪು ಗುರುತುದ ಪಿರಾವುದ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಫಲಕೊಡು ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು 0 ಡಿಗ್ರಿ (ಇಜಿಂಡ 360 ಡಿಗ್ರಿ) ಇಂದ್ ಮೌಲ್ಯ ಸೂಚಿಸಾದುಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಪಟ್ಟಿದ ಕೆಂಪು ಬಡಕಾಯಿ ಗುರುತುಗು, ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಫಲಕದ ಬಡಕಾಯಿ (0° ಯಾನೆ 360° ) ಗುರುತುಗು ಒಂದುನ ಲೆಕ್ಕೊ ದಿಕ್ಸೂಚಿನ್ ಪತ್'ದ್ ಉಂತಿಯರ್ಡ 315° ಸೂಚಿಸಾವುನ ದಿಕ್ಕೆ ವಾಯುವ್ಯ (NW ಯಾನೆ N 45°W).
ಜಿಪಿಎಸ್ ಉಪಕರಣದ ಆಧಾರೊಡು
ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೊಸಿಶನಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ- Global Positioning system) ಇನ್ಪಿನ ಆಧುನಿಕ ಭೂಪಟ ಸ್ಥಾನನಿರ್ದೇಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಿತ ಆದುಂಡು. (ಉಪಗ್ರಹ-ಸೆಟಲೈಟುಲು-satellites) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶೊಡು ತಿರುಗುನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಅಕ್ಸಾಂಸ (ಅಕ್ಷಾಂಶ -Latitude)- ರೇಕಾಂಸ (ರೇಖಾಂಶ-Longitude)ಲೆನ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕೊಲು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟಿನ ಉಪಕರಣೊಲೆಡ್ ದಾಖಲೆಯಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಜಿಪಿಎಸ್ ಉಪಕರಣೊನು ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂತುಂದು ಸ್ಥಾನನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶೊಡು ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಆ ಉಪಕರಣೊಗು ತೋಜುನ ಐನ್ ಆಜಿ ಇಜಿಂಡ ಅಯಿಡ್'ದ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಮಾಹಿತಿ ಗೆತೊಂದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ಈರ್ ಉಂತುದಿನ ಜಾಗದ ನಿಖರ ಅಕ್ಷಾಂಶ-ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಿರ್ದೇಸಾಂಕೊಲೆನ್ (ನಿರ್ದೇಶಾಂಕೊಲು- Coordinates) ಜಿಪಿಎಸ್ ಉಪಕರಣದ ಪರದೆದ ಮಿತ್ತ್ ತೋಜಾವುಂಡು.
ಜಿಪಿಎಸ್ ಉಪಕರಣೊಡು ನಿಖರವಾಯಿನ ಅಂಕಿಕ(ಡಿಜಿಟಲ್- digital) ದಿಕ್ಸೂಚಿ( ಕಂಪಾಸ್-Compass) ಲಾ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ನಿಖರವಾದ್ ವಾಯುವ್ಯ ( N 45°W, ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಫಲಕೊಡು- 315° ) ದಿಕ್ಕುನು ಗುರುತು ಪಾಡೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ವಾಸ್ತು ಪದ್ಧತಿಡ್ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕ್
ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಾಯುವ್ಯ  ವಾಯುದೇವೆರೆನ (ಗಾಳಿ) ದಿಕ್ಕು. ಚಂದ್ರೆ ಈ ದಿಕ್ಕುಗು ಅಧಿಪತಿ ಇನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟುನಗ ಬಿನ್ನೆರೆನ  ಕೋಣೆಗ್ ಅಂಚನೆ  ಕಾರಖಾನೆಲೆಡ್ ಮಾರಾಟೊಗು ಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಸಾಮಾಗ್ರಿಲೆನ್ ದೀಪಿನ ಕೊಟ್ಟಾರ -  ಉಗ್ರಾಣ ಕೋಣೆಗ್  ವಾಯುವ್ಯೊಡು ಜಾಗೆ  ದೀವೊಡು ಇನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ. ವಾಯವ್ಯೊಡು ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಪೋಪಿನ ಮಗಲೆನ ಕೋಣೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಇನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು
ಸಿ.ಡಿ. ಜತ್ತನ್ನ
ಸಿ.ಡಿ. ಜತ್ತನ್ನ (೧೯೨೮-೧೯೯೬) ಮೇರ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ಮಲ್ತಿ ಸೇವೆನ್ ಒರಿಪಾರೆ ಬೋಡಾದ್ ಕುಡ್ಲದ ಬಲ್ಮಠಡ್ ಕಾಸೆಸ್ ಪನ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ಫಾಪನೆ  ಮಲ್ತಿನಾರ್. ಈ ಕಾಸೆಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ದ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಸೆಮಿನೆರಿ,  ಹೆಬಿಕ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ ಇನಿಕ್ಕ್ ಲಾ ನಡಪುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪಯೆರೆ ಕೈಜೋಡಿಸಾಯಿನಾರ್
ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟಿನವು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುದ ಕುತ್ಯಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಆರ್.ಡಿ. ಜತ್ತನ್ನ, ಅಪ್ಪೆ ರೆಬೆಕ್ಕ ದೇವದತ್ತಿ. ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟಿನವು ೬ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜುಲೈ ತಿಂಗೊಲು ೧೯೨೮. ಮೇರ್ ಶಿರ್ವ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಮೂಡಬಿದ್ರೆಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದ್ ಕುಡ್ಲದ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ನೊಬೆಲ್
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇಂದೆನ್ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಿಸ್ತ್‌ಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಸ್ವೀಡಿಸ್ ಬೊಕ್ಕ ನೊರವೆಜ್ಯಿನ್ ಸಂಸ್ತೆಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ಪಿನಿ.
ಪಚ್ಚೆ
alt=ಪಾರದರ್ಶಕ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊದ ಷಟ್ಕೋನ ಪರೆಲ್|thumb|ಪಾರದರ್ಶಕ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊದ ಷಟ್ಕೋನ ಪರೆಲ್
ಪಚ್ಚೆ ಇನ್ನಗ ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಜಾತಿದ ಮಣಿ ರತ್ನ - ಕನಿಜೊ. ತುಳು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ "ಪಚ್ಚೆ" ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಮರಕತ, ಗಾರುತ್ಮತ ಮಣಿ ಇನ್ಪಿನ ಪುದುರುಲು ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್  (Emerald)  ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಮಣಿ ರತ್ನೊಲೆನ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡುದಿಂಚಿ ಅಲಂಕಾರೊಗು ಪದ್ದಾಯಿ ಆಭರಣಲೆಡ್  ಅಂಚನೆ  ರಾಜ ಮಹಾರಾಜೆರೆನ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. alt=ಪಚ್ಚೆ ಮಣಿ|thumb|ಪಚ್ಚೆ ಮಣಿ alt=ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ|thumb|ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ
ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ
ಪಚ್ಚೆ ಮಣಿರತ್ನೊದ ಕನಿಜೊದ ಪುದರ್ ಬೆರಿಲ್ ಪಣ್ ದ್. ಬೆರಿಲ್ (Beryl) ಉಂದೆತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಘಟನೆದ ಸೂತ್ರ  ಬೆರಿಲಿಯಂ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಸೈಕ್ಲೊ ಸಿಲಿಕೇಟ್ (Be₃Al₂SiO₆) ಆದುಂಡು. ಬೆರಿಲ್ ಪದ ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲೊಡು ಬೈದಿಂಡ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ಬೆರಿಲ್ ಪಣ್ಣಗ ಕಡಲ್ದ ನೀರ್ದ ಬಣ್ಣದ ಮಣಿ ಇಂದ್ ಆಪುಂಡು. ಈ ಕನಿಜೊಗು ನಂಮ ದೇಶದ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ವೆರುಲಿಯಾ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ ಶುದ್ಧರೂಪೊಡು ಕಾಜಿದ ಲೆಕ್ಕ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಬೂಮಿದ ಉಲಾಯಿ ಬೆರಿಲ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾನಗ ಬೇತೆ ಲೋಹ ಮೂಲವಸ್ತುಲೆನ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಅಂಶೊಲೆನ ಕಜವು ಬಿರಕೆಯಾದ್ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಬಣ್ಣೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೆರಿಲ‍್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನಸು ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ  ಅಪಾರದರ್ಶಕ  ಕನಿಜೊ. ಆಂಡ ವಿಶೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡು ಪಚ್ಚೆ,  ತೆಳು ನೀಲಿ, ನಡು ನೀಲಿ, ಮಂಜಲ್, ಬೊಲ್ದು  ಇಜಿಂಡ ಅಪರೂಪೊಡು ಕೆಂಚಿ  ಬಣ್ಣದ ಪರೆಲುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಪೆಗ್ಮಟೈಟ್ ಜಾತಿದ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ಉಲಾಯಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಯಾಪಿನ ಉಂಡು.
ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ ಆಜಿಮೂಲೆದ ಷಟ್ಕೋನ (Hexagona l) ಪರೆಲುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಬೂಮಿಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೆಗ್ಮಟೈಟ್ (Pegmatite)  ಇನ್ಪಿನ ಶಿಲೆಕುಲೆನ  ಒಟ್ಟುಗು ಬೆರಿಲ‍್ ಕನಿಜೊದ ಪರೆಲುಲು ಒಂಜೊಂಜಾದ್ ಇಜಿಂಡ ಚೊಪ್ಪದ ರಾಶಿಲೆನ ರೂಪೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ ಮುಖ್ಯವಾದ್  ರಡ್ಡ್ ಬಗೆತ ಮಣಿರತ್ನೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ತಿಕ್ಕುನ ಉಂಡು: (೧) ಪಚ್ಚೆ (೨) ನೀಲ.
ಪಚ್ಚೆ : ಎಮರಾಲ್ಡ್
ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊಗು ಪಚ್ಚೆ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ದುಂಬುಡುದಿಂಚಿ ಚಾಲ್ತಿಡು ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲು ಸೀಮೆದ ಕೆಲವು ತಾಣೊಲೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಮಣಿ ತಿಕ್ಕೊಂದಿತ್ತೆನೆನ್  ಚರಿತ್ರಕಾರೆರ್ ದಾಖಲು ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ನೀಲ: ಅಕ್ವಾಮೆರೈನ್
alt=ನೀಲ- ಅಕ್ವಾಮೆರೈನ್|thumb|ನೀಲ- ಅಕ್ವಾಮೆರೈನ್
ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊದ ಮಣಿ ರೂಪೊಗು ಅಕ್ವಾಮೆರೈನ್ (Aquamarine) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ಭಾರತದ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ ನೀಲ ಇನ್ಪಿನ ರತ್ನದ ಪುದರು ಉಂಡು ಆಂಡ ನೀಲ ಬಣ್ಣದ ಬೇತೆ ಕನಿಜೊ ಜಾತಿದ ಮಣಿಕುಲುಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಲ್ಲಾ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
1.https://en.wikipedia.org/wiki/Beryl
2.www.minerals.net/mineral/beryl.aspx
3.http://www.galleries.com/Beryl
4.http://www.minerals.net/gemstone/beryl_gemstone.aspx
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಕನಿಜೊಲು ವರ್ಗೊ:ಮಣಿರತ್ನೊಲು ವರ್ಗೊ:ರತ್ನವಿಜ್ಞಾನ
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‍ ಧರ್ಮೊನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪಂಡ್ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ನ೦ಬುನಕ್ಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಧರ್ಮ. ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಈ ಧರ್ಮದ ದೇವೆರ್. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಕುಳೆನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಬೈಬಲ್. ಬೈಬಲ್ ನ್ ಸತ್ಯವೇದ, ಪರಿಶುದ್ದ ಗ್ರಂಥ ಪಂಡ್ದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೊಡು ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮೊಡು ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗ ಉಂಡು.ಒಂಜನೆದವು ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್. ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನೊಡ್ದು ಉಂಡಾಯಿನವು ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್ ಧರ್ಮ ಒಂಜೇ. ೧೫೧೭ಟ್ಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ನ ಕಾಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್ ಧರ್ಮ ರಡ್ಡಾದ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚ್ಯನ್ ಆಂಡ್.
ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೊದ ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗ
ಒಂಜನೇ ಭಾಗ ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ರಡ್ಡನೇ ಭಾಗ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ. ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಭೂಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿ ಯೇಸು ಭೂಲೋಕೊಗು ಅವತಾರ ದೆತೊಂದು ಬರಿಯೆರೆ ಉಲ್ಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಇತ್ತ್ಂಡ- ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್. ಯೇಸುನ ಪುಟ್ಟು, ಆಯ ಬದ್ಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಯ ಬೋಧನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಭೆ ಆರಂಭ ಆಯಿನವು, ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಕಟ್ಟುಲು ಮಾತಾ ಉಂಡು. ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿ, ನರಮಾನಿಳೆ ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಪ, ಯೇಸುನ ಅವತಾರ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿಚಾರೊಳು ಇತ್ತ್ಂಡ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್. ಧರ್ಮ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರ, ಕಟ್ಟ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಉಂಡು. ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಯೇಸುನ ಶಿಷ್ಯೆರ್ನಕುಲು ಬರೆತಿನವು. ಅಂಚಾದ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆದ ಬಗೆಟ್ ಉಂಡು.
ಕರ್ತವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(The Lord's Prayer)
ಪರಲೋಕೊಳೆಡ್ ಉಪ್ಪು ಯೆಂಕುಳೆ ಅಮ್ಮಾ! ನಿನ ಪುದರ್ ಪರಿಶುದ್ಧ ಆವಡ್, ನಿನ ರಾಜ್ಯ ಬರಡ್, ನಿನ ಚಿತ್ತ ಪರಲೋಕೊಡು ಆಪಿಲೆಕ್ಕನೆ ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತಲಾ ಆವಡ್, ಬೋಡಾಪಿನವು ಯೆಂಕುಳೆ ರೊಟ್ಟಿನ್ ಯೆಂಕುಳೆಗ್ ಇನಿ ಕೊರ್ಲ, ಯೆಂಕುಳೆ ಸಾಲದಾಕುಳೆಗ್ ಯೆಂಕುಳುಲಾ ಬುಡುಪಿಲೆಕ್ಕನೆ ಯೆಂಕುಳೆ ಸಾಲೊಳೆನ್ ಯೆಂಕುಳೆಗ್ ಬುಡುಲ, ಯೆಂಕುಳೆನ್ ಶೋಧನೆಡ್ ಸೇರಾವಂದೆ, ಕೇಡ್‍ಗ್‍ ಯೆಂಕುಳೆನ್ ತಪ್ಪಾಲ; ದಾಯೆಗಂದ್ಂಡ ರಾಜ್ಯಲಾ ಬಲಲಾ ಮಹಿಮೆಲಾ ಸದಾಕಾಲೊಗು ನಿನ್ನವು ಆದುಂಡು. ಆಮೆನ್.
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‍ ಧರ್ಮಕಲೆನ ಪರ್ಬೊಲು
ಪೊಸ ವರ್ಷ, ಪರವರ್ಷ (ಡಿಸೆಂಬರ್‍ ತಿಂಗೊಲ್‍ದ ಕಡೆ ದಿನ), ಬುಲೆತ್ತ ಪರ್ಬ, (ಸೆಬ್ಪೆಂಬರ್‍ / ಆಕ್ಟೊಬರ್), ಪವಿತ್ರ ಶುಕ್ರವಾರ, (ಯೇಸು ಸೈತಿ ಪರ್ಬ), ಪುನರುತ್ಥಾನ ಪರ್ಬ(ಯೇಸು ಲಕ್ಕಿ ಪರ್ಬ), ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍(ಯೇಸು ಪುಟ್ಟಿ ಪರ್ಬ)(ಡಿಸೆಂಬರ್‍ 25),
ದಿಕ್ಕ್‌
ದಿಕ್ಕ್ (cardinal direction) ಇನ್ನಗ ಭೂಗೋಳಸಾಸ್ತ್ರೊ (geography) ಡು ಅಂಚನೆ ಭೂಪಟಶಾಸ್ತ್ರೊ (Cartography)ಡು  ಭೂಮಿದ ಸಹಜ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಗುಣತ್ತ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆದ ಜಾಗೆಲೆನೆ ಗುರುತ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿದಾನೊ.ದಿಕ್ಕುಗು ದಿಶೆ, ಮೂಲೆ ಇಂದ್'ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್.
ದಿಕ್ಕ್ ಶಬ್ದಾರ್ಥ
ದಿಕ್ಕ್ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಬ್ಧದ ಅರ್ಥ ಸೂರ್ಯ,ಬೊಲ್ಪು, ತೂ ಇಂದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. ಬಹುಷಃ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡು ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನ ಮೂಲೆಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಇನ್ಪಿನ ಬಳಕೆ ಇಪ್ಪೊಡು. ಕ್ರಮೇಣ, ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗೊಡು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆದ್ ಮಾತಾ ಮೂಲೆಲೆಗ್ ದಿಕ್ಕುಲು ಇನ್ಪಿನ ಬಳಕೆ ಬತ್ತುದುಪ್ಪೊಡು. ತುಳುನಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪುರಾತನ ಜನಾಂಗೊಗು "ದಿಕ್ಕನಕುಲು" ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.‍ ದಿಕ್ಕನಕುಲು ಇನ್ಪಿನ ಪದ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಾರ್ಥ ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧಕೆರ್‍  ಇಂದ್ ಆದುಪ್ಪು.
ಲಾಂಬು
ಲಾಂಬು ಲೇಖನೊನು ಅಳಂಬುಂದ್ ತೆರಿಯೊನೊಡು ಅಳಂಬು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೈತ ಲೆಕೊಂದಿನ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವಿ. ಲಾಂಬು ಅತ್ತ್ಂಡ ನಾಯಿಕೊಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮಣ್ಣ್ದ ಮಿತ್ತ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಆಹಾರ ಮೂಲದ ಮಿತ್ತ್ ಫಲಬುಡ್ಪುನ ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ತಿರ್ಲ್‍ರ್ದ್ ಕೂಡ್‌ನ, ಬೀಜಕಲೆನ್ ತುಂಬುನ ಪರ್ಂದ್‌ದಂಚಿನ ಶರೀರ. ಲಾಂಬು ಪದೊನು ಬಹುತೇಕ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಾಂಡ (ತೊಟ್ಟು), ಶಿರಹೊದಿಕೆ (ಪೈಲಿಯಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಶಿರಹೊದಿಕೆದ ತಿರ್ತ ಬಾಗೊದ ಮಿತ್ತ್ ಕಿವಿರುಲೆನ್ (ಪಟಲ) ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಲೆಗ್ (ಬಸಿಡೀಯೊಮೈಕೋಟಾ, ಅಗ್ಯಾರಿಕೊಮೈಸೀಟೀಸ್) ಅನ್ವಯಿಸಬೆರ್.. ಈ ಕಿವಿರುಲು ನೆಲ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ನಿವಾಸಿ ಮೇಲ್ಮೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಡಿಯೆರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗ್ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೀಜಕೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವ. ಅಗ್ಯಾರಿಕೇಲಿಸ್ ವಿಭಾಗೊಡು ಬರ್ಪುನ ಬೆಸಿಡಿಯೋ ಬೀಜಾಣು ವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್‌‌‌‌‌ನವು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಸುಮಾರ್ ೧೨೫ ಜಾತಿಲು ೪೦೦೦ ಪ್ರಭೇದೊಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮಾತಾ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್‌ಲಾ ಪದ್‌ರ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಎಚ್ಚ ತೇವಾಂಶ ಬೊಕ್ಕ ಆದ್ರತೆ ಉಪ್ಪುನ ವಾತಾವರೊಣೊಡು ಹುಲುಸಾಗದ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಲಾಂಬುಲು ಸಸ್ಯೊಲೆನಂಚ ಸಾವಯವಯುತ ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ತೆಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಸಸ್ಯೊಲೆನ ಲೆಕೊ ಹರಿತ್ತು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಲಾಂಬುಲೆನ ರಚನಾಂಗೊಲು ಬಾರಿ ಸರಳ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸಸ್ಯೊಲೆರ್ದ್ ಭಿನ್ನವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಲಾಂಬುದ ಬೀಜಾಣು ಬಾರೀ ಎಲ್ಯ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೊಲೆನ ಸಕಾಯೊರ್ಹಾದು ತೂವೊಲಿ.
ದಿಕ್ಕ್‌
ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ದಿಕ್ಕುಲು
ಭಾರತ ದೇಶೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೋಣ ಕಟ್ಟುನ ರಚನೆಲೆಗ್ ಸೂತ್ರೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಂಪರೆಡ್  ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟೋಣ ಕಟ್ಟುನೆಕ್ಕ್ ಭೂಮಿದ ದಿಕ್ಕುಲು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದು ಇತ್ತಾ. ಇಂಚೊಗುಲಾ ಮಸ್ತ್ ಜನಕುಲು ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೋಣ ಕಟ್ಟುನಗ ವಾಸ್ತು ಸೂತ್ರಲೆನ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಲಾಂಬು
ಕಿನ್ನರಿಯೆರೆ ನೃತ್ಯರಂಗ
ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿದ ಸಮಯೊಡು ಬೀಜಾಣು ತಂತುಲು ಉಂಗುರಾಕಾರೊನು ಪಡೆದ್ ಕೊಡಿಟ್ಟ್ ಕವಕಜಾಲೊಲೆನ್ ಪಡೆಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಆಕೃತಿಲು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್‍ಡ್ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾದ್ ಬುಲೆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಕಿನ್ನರಿಯೆರೆ ನೃತ್ಯರಂಗ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಅಳಂಬುದ ವಿಧೊ
ಅಳಂಬುದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‍ ಅವು ಪುಟ್ಟುನ ಜಾಗೆಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ದಿಕ್ಕ್‌
ಭೂಪಟ ರಚನೆಡ್ ದಿಕ್ಕುಲು
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊರ್ದಿಂಚಿ ನಾಲ್  ಪ್ರಧಾನ ದಿಕ್ಕ್‌ಲು ಮಾಂತ್ರೊ ಪರಿಚಯ. ಆಂಡ ತೆರಿದನಕೆಲೆಗ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು, ಅಂಚನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಪಟೊಲೆಡ್ ನಾಲ್  ಪ್ರಧಾನ ದಿಕ್ಕ್‌ಲು ಬೊಕ ನಾಲ್ ಉಪ ದಿಕ್ಕ್‌ಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟುಗು ಎಣ್ಮ ದಿಕ್ಕುಲೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪುನ ಪದ್ಧತಿ ಉಂಡು. ಭೂಪಟ ರಚನೆಗ್ ಪದಿನಾಜಿ ದಿಕ್ಕುಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನ ಪದ್ಧತಿಲಾ ಉಂಡು.
ಪ್ರಧಾನೊ ದಿಕ್ಕುಲು
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾರೂಪೊಡು ಭೂಮಿದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದಿಕ್ಕುಲು ಇಂಚ ಉಲ್ಲಾ:
ಲಾಂಬು
ಅಳಂಬುದ ಉಪಯೋಗೊ
ಕೆಲವು ಅಳಂಬು ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಆಪುಂಡ್. ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನಗ ಅಳಂಬುದ ಗುರ್ತ ಸರಿಯಾದ್ ಬೋಡು. ಅಳಂಬುದ ರಂಗ್‍ಡ್ ಅಯಿತ ಗುರ್ತ ಪತ್ತುವೆರ್. ಬೊಲ್ದು, ಕಂದು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಅಳಂಬು ಉಂಡ್. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಅಳಂಬುಡ್ ವಿಷ ಉಂಡು. ಇಂಚ ಕಜಿಪುದ ಅಳಂಬು ಅತ್ತಂದೆ ವಿಷ ಅಳಂಬು, ಕಲ್ಲಿ ಅಳಂಬು, ಮರಲಾಂಬು ಪನ್ಪಿನವು ಉಂಡ್. ಲಾಂಬು ಕಜಿಪು ಮಾಸದ ಕಜಿಪುದ ಲೆಕ್ಕ ಬಾರಿ ರುಚಿ ಆಪುಂಡು. ಅಳಂಬುದ ಸೂಪ್ ಮಲ್ತ್ ಪರ್ಪೆರ್
ದಿಕ್ಕ್‌
ಉಪ ದಿಕ್ಕುಲು
ಕನ್ನಡೊ/ಸಂಸ್ಕೃತೊದ  ನಾಲ್ ಉಪದಿಕ್ಕುಲೆನ್ ತುಳುಟು ಕನ್ನಡೊಡು ಲೆಪ್ಪುನಂಚನೆ ಗಳಸುವೆರ್.
ಲಾಂಬು
ಬೇಸಾಯೊಡು ಅಳಂಬು
೧೭ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಫ್ರೆಂಚೆರ್ ಲಾಂಬುದ ಬೇಸಾಯ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಯುರೋಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶೊಡು ಮುಖ್ಯ ಬೇಸಾಯ ಆದುಂಡು. ಪತ್ತ್ ಜಾತಿದ ತಿನ್ಪುನ ಅಳಂಬುನ್ ಬೇಸಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಗುಂಡಿ ಅಳಂಬುನು ಸಿಮ್ಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್‌ಡ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡುಲಾ ಲಾಂಬುನ್ ಕೃಷಿಯಾದ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್. ಅಳಂಬು ಬುಳೆಪಾವುನು ಬಾರಿ ಸುಲಭ. ನಮ್ಮ ನೆಲ. ಹವಾಮಾನೊಗ್ ಬುಳೆಪಾಯೆರೆ ಆಪುನ ಚಿಪ್ಪು ಲಾಂಬುದ ಬುಳೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಖರ್ಚ್‌ಡ್ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಆವೊಂದುಂಡು.
ಅಳಂಬುದ ಕೃಷಿ
ಗೊಬ್ಬರ ಪಾಡುನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಲಾಂಬು ಬುಲೆಪುನ ದಿನ ಸಾದಾರಣವಾದ್ ೫ರ್ದ್ ೧೮ ದಿನ ಬೋಡು.
ದಿಕ್ಕ್‌
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದಿಕ್ಸೂಚಿ ವರ್ಗೊ:ಭೂಪಟಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗೊ:ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ಲಾಂಬು
ಅಳಂಬುದ ಕೃಷಿತ್ತ ಪ್ರಯೋಜನೊಲು
ಅಳಂಬು ಕೃಷಿಕ್ಕ್ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗೆ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಎಲ್ಯ ರೈತೆರ್, ಭೂರಹಿತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಲು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸವೊನೊಲಿ. ಅಳಂಬುಲು ಗೋಧಿದ ಬಾರ್‌ದ ಬೈಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತ್‌ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಹುಲುಸಾದ್ ಬುಲೆಪುನೆರ್ದ್‌ದಾದ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಗಲಸೊನೊಲಿ. ಇಂದು ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಅತ್ ದಾಲ ಪುಷ್ಟಿಕರವಾಯಿನ ಮೇವು ಅತ್ತ್. ಅಳಂಬುಲೆಡ್ ತರಕಾರಿಲೆರ್ದ್ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶೊಲು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್‌ದಾದ್ ಕುಟುಂಬದ ಸಲುವಾದ್ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಬುಲೆದ್, ಅಕುಲೆನ ಆಹಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆನೆಲೆ ನೀಗಿಸವೊಲಿ. ಅಳಂಬು ಕೃಷಿನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮಲ್ತ್ಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯಗೊಳಿಸವೊಲಿ. ಅಳಂಬುದ ಉದ್ದಿಮೆಡ್ ರಸಾಯನಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಲೆನಂಚ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಔಷಧೀಯ ಅಳಂಬುಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್, ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧನೆರ್ದ್ ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಇಂಚಿನ ಸಂಪತ್ತ್‌ನ್ ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸವೊನೊಲಿ. ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಮಲೆನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಬಯಲು ಸೀಮೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿದ ಅಳಂಬುಲುಲೆನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ಇತ್ತ್‌ದ್, ಅಯಿತ್ತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕೂಲಂಕುಷ ಅಧ್ಯಯನ ನಡಪೊಡಾಂಡ್. ಇಂಚಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ್ ಕೈಕ್ ದೆತೊಂದು, ಅಳಂಬುಲೆನ ಶೋಧನೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಲಭ್ಯ ಉಪ್ಪುನ ಖಾದ್ಯ ಅಳಂಬು ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯ ಅಸಾಧ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಭೂಪಟೊಡು ಅಳಂಬುಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲೆನ್ ಗುರುತಿಸುನಂಚ ಸಂಶೋಧನೆ, ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಲೆನ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಅಂಚನೇ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಆದ್ ಉಂಡು.
ಅಳಂಬುಡುಪ್ಪುನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶೊಲು
ತಾಜಾ ತರಕಾರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶೊಲು ಅಳಂಬುಡು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಅಳಂಬುಲೆಡ್ ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎಚ್ಚಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಈ ಆಮ್ಲನು ನೆತ್ತೆರ್ ಕ್ಷಯೊರ್ದು ನರಳುನ ರೋಗಿಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ೧೦೦-೨೦೦ಗ್ರಾಂ ಉನ್ಗಂನ ಅಳಂಬುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತಗ್ ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶೊ ಉಪ್ಪುಂಡು. (ಸುಮಾರು ೭೨%-೮೨% ಸಾರಜನಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ರೂಪೊಡು ಉಂಡು)ಪಂದ್ ಪ್ರಯೋಗೊಲೆರ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್.
ಇಸ ಉಪ್ಪುನ ಅಳಂಬು
ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಲಾಂಬುಲೆನ್ ತಿಂದ್‌ಂಡ ನರಮಾನ್ಯನ ಜೀವೊದ ಅಂಗೊಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಜೀವ ಪೊಪುಲೆಕ್ಕ ಆವು.
ಅಮಾನಿಟ ಫೆಲ್ಲಾಯ್ ಡಿಸ್
ಅಮಾನಿಟ ಫೆಲ್ಲಾಯ್ ಡಿಸ್ ಪನ್ಪುನ ಅಳಂಬು ಭಯಂಕರ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ೯೦% ದಾತ್ ಸೈಪುನೆನೇ ಈ ಅಳಂಬುದ ಕಾರಣೊದಾದ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಬೊಲ್ದುದ ತೊಟ್ಟು ಇತ್ತ್‌ದ್, ಪಚ್ಚೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಬೊಲ್ದುದ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಮಲ್ಲ ಟೊಪ್ಪಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಪದರೊಲು ಲತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಬೊಲ್ದು ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರುಗುಂಡು. ಉಂದು ವಿಷಕಾರಿ ಅಳಂಬು ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಫೆಲ್ಲಾಡಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮಾನಿಟೀನ್ ಪನ್ಪುನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಈ ಅಳಂಬುನು ತಿಂದ್ಂಡ ಬಂಜಿಬೇನೆ, ಕಕ್ಕುನೆ, ಉರ್ಚುನೆ ಭಯಂಕರ ಬಾಜೆಲ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ತಂದಿ ಬೊಕ್ಕ ೬-೪೦ ಗಂಟೆದ ಉಲಯಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ೪-೫ ದಿನೊಟ್ಟು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುಂಡು. ತಿಂದ್‌ನಕ್‌ಲ್ ಗುಣಮುಖೆರ್ ಅಪುನೆ ಅಪರೂಪ.
ಅಮಾನಿಟ ಮ್ಯಾಕ್ಸೆರಿಯಾ
ಅಮಾನಿಟ ಮ್ಯಾಕ್ಸೆರಿಯಾ ಪನ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಅಳಂಬುಲಾ ವಿಷಯುಕ್ತವಾಯಿನವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವು ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮಂಜಲ್ ಇರೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಲ್ದು ಪದರೊಲುಲಾ ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಮಂಜಲ್ ಚುಕ್ಕೆಲುಲಾ ಉಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನ ಕೂಲಿಲು ಉಂಡು. ದುಂಬು ಈ ಅಳಂಬುನು ರಷ್ಯಡ್ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಲರನ್ ತಯಾರಿಸಯೆರೆ ಗಲಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಯೂರೋಪುದ ಹಲವು ದೇಶೊಲೆಡ್‌ಲಾ ರಷ್ಯಡ್‌ಲಾ ತಗುಲೆ, ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟೊಲೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಉಂದೆನ್ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾದ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವೆರ್. *ಅಮಾನಿಟ ಪಾಂತರೀನ, *ರುಸುಲಾ ಎಮೆಟಿಕಾ, *ಗೈರೊ ಮಿತ್ರ ಎಸ್ ಕ್ಯುಲೆಂಟಾ, *ಸ್ಟ್ರೊಫೆರಿಯಾ ಸೆಮಿಗ್ಲೊಬೆಲಾ, *ಲಾಕ್ಟೇರಿಯಸ್ ವೆಲ್ಲಾರಿಸ್, *ಲೆಪಿಯೋಟಾ ಎರಿಸ್ ಟೇಟ, *ಮಾರಸ್ಮಿಯಸ್ ಯರೆನ್ಸ್ - ಉಂದು ಪೂರ ವಿಷಕಾರಿ ಅಳಂಬುಲು.
ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಶ್ರೂಮ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ
ಮಶ್ರೂಮ್ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಉನ್ನತ ಮಶ್ರೂಮ್ ಮಾಹಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಲಅಂಬುಲೆದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಲಾಂಬುದ ತರಬೇತಿ ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಒದಗಿಸವುಂಡು.
ಇಂದಿರಾ ಹೆಗ್ಗಡೆ
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬದ್‍ಕ್
ಮೇರ್ ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೯ಟ್ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಡುಪ್ಪುನ ಎಳತ್ತೂರು ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರಾಜು ಸೆಟ್ಟಿ, ಅಪ್ಪೆ ಸಿಂಧು ಸೆಡ್ತಿ ಎಳತ್ತೂರು ಗುತ್ತು. ಮೆರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಪರಿಸರದ ಶಾಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೃಷ್ಣಾ ಇನ್ಸ್‌ಟ್ಯೋಟ್ ಆಫ್ ಮೇನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಅಧ್ಯಯನೊನು ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿ ತುಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ, ಅಮ್ಮುಂಜೆ ಗುತ್ತು ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆರೆನ ಮಗೆ ಎಸ್. ಆರ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಪಂಡ್ದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿ ಚೇಳಾರುಗುತ್ತು ಸೀತಾರಾಮ ಹೆಗ್ಡೆರ್ ಮೆರೆನ ಯಜಮಾನೆರ್. ಸರಿತಾ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಶರತ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಮೊಕ್ಲೆನ ಜೋಕುಲು.
ಇಂದಿರಾ ಹೆಗ್ಗಡೆರ್ ಸುಧಾ, ತರಂಗ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಕತೆ, ಲೇಖನೊಲೆನ್ ತನ್ನ ೩೩ನೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಬರೆಪುನ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಗು ಕಾರ್ ದೀಯೆರ್. ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಬಾಸೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಮೋಕೆ ಇತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರ್ ದೀವೆರೆಗ್ ಕಾರಣಕರ್ತೆರಾಯಿನಾರ್ ಪಂಡ ಡಾ. ಎಂ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ‍. ಮೆರೆನ ಮಸ್ತ್ ವಿದ್ವತ್‌ದ ಬರವುಲು, ಸಂಶೋಧನೆದ ಬರವುಲು, ಪ್ರವಾಸದ ಕತೆಕ್ಕಲು ಕನ್ನಡ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್, ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದೇ ಉಂಡು. ತನ್ನ ಊರುದ ನಂಬಿಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಪ್ರೀತಿನ್ ದೀವೊಂದಿತ್ತಿ ಮೇರ್ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಮೆರೆನ ಎಲ್ಯ ಕತೆಕ್ಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ತುಳುವೆರೆ ಆಚಾರ ವಿಚಾರದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕುಲು ದೂರದರ್ಶನೊಡು ಧಾರಾವಾಹಿ ಅದ್ ಪ್ರಸಾರ ಆತ್ಂಡ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು, ಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜ್ ಲೆಡ್ ವಿದ್ವತ್‌ದ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್‌ದ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಶೋಧಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ
ಪೊಂಜೊಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ ಪಂಡ ಶಕ್ತಿವಂತೆರಾದುಪ್ಪುನು ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಅಧಿಕಾರ್ ಹೊಂದುದುಪ್ಪುನು. ಸಬಲತೆ ಪನ್ಪಿನವು ಅಂಜೊವುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನೊಕುಲಾ ಸಮಾಜೊಡೂ ಬದ್ಕರೆ ಬೋಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿ. ಒಂಜಿ ಪೊಂಜೊವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್, ಆಲೆನ ಇ‍ಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾದ್ ಬದುಕ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಸಬಲತೆ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಪೊಂಜೊವೆನ ಸಬಲತೆ ಅಕಲೆನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಠಿತಿ ಮಿತ್ತ್ ಲಾ ಅವಲಂಬಿನಾದುಂಡು. ಒವ್ವೇ ರೀತಿದ ಅಸಮಾನತೆಗ್ ಬಲಿ ಆವಂದೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯ ದೆತೊನುನ, ಓದು, ಕೆಲಸ, ಮದಿಮೆ, ಸಂತಾನದ ಬಗೆಟ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇತ್ತ್ ಂಡ ಅವ್ವೇ ಸಬಲತೆ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್, ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ ಂಡ ಅವುಲಾ ಪೋಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಹಕ್ಕುಲೆನ ಬಗೆತ ಗೇಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಆಸ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಒಡೆತನ ಇಂಚಿನವು ಪೋಜೊವುಲೆಗ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ ಅಪಗ ಪೊಂಜೊವು ಸಬಲೆ.
ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶೊಲು
ಸಮಾಜೊಡುಪ್ಪುನ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕಸ್ಥಾನಮಾನೊನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಟ್ಟೋಗು ಕೊನವರೆಗ್ ಅಕಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಅಕಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಮರ್ಥೊನು ಗುರುತಿಸಾದ್. ಅವೆನ್ ಬೊಲ್ಪುಗ್ ಕನ್ಪಿನಂಚಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕನವರೆಗ್ ಸಬಲೀಕರಣ್ ಆವೊಡು. ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಹಕ್ಕ್ ಅಕಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ್ ಕಾನೂನುದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನಲಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶ. ಬಂಜಿನಕಲೆಗ್, ಪೆದ್ಮೆದಿನಕಲೆಗ್ ಇಪ್ಪೊಡಾಯಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆದ್ದುನಗ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲೆನ್ ತಾಂಕುನ ಪೊರ್ತುಡ್ ಉಪ್ಪೊಡಾಯಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಬಲೀಕರಣದ ನನೊಂಜಿ ಉದ್ದೇಶ.
ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರೊಣೊಡು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಾತ್ರ
ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಸಬಲತೆ ಕನವರೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಮಾರ್ಗ. ಪೊಂಜುವುಲ್ ಕಲ್ತೆರ್ ಡ ಅವು ಅಕಲೆನ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ತಾದಿ ತೋಜಪಾವುಂಡು. ಅವು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ ಅಕಲೆನ ಹಕ್ಕ್, ಆರೋಗ್ಯ, ಜೋಕುಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಂಚ ಮಾತ ವಿಷಯೊದ ಬಗೆಟ್ ತೆರಿಯೊನರೆಲಾ ಉಪಯೋಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್, ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ ಓದಿನ ಪೋಜೊವುಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಓದು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ಪರೋಕ್ಷವಾದ್ ಅಕಲೆನ್ ಸಬಲೆಯಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ
ನೋಲಿಸರೊ
ನೋಲಿಸರೊ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಗೊಂಪುದಂಚಿನ ರಸೊ ಬರ್ಪುನ ದೈಯಿ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಉಂದು ಪುಟ್‍ನೆ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾಡ್. ಈ ದೈಯು ಕ್ರಿ.ಶ. ಒಂಜನೆದ ಶತಮಾನೊಡ್ದು ಒಂಜಿ ನಾಟಿ ಮರ್ದ್ ದೈಯಿಂದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ಇಂದೆತ ರಸರೊನು ಊತೊ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇನೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಗಲಸುನ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು. ಈ ದೈಯಿನ್ ನಡ್‍ದ್ ಸಾಂಕುನೆ. ದಿಂಜ ದೈಯಿಕುಲೆ ಗುಂಪುಡು ಬುಲೆದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಸಂಸೋದನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕೆಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕೊ ಸಂಸೋದನೆದ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಂದೆತ ರಸನೊನು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಗಲಸೊಲಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ನೋಲಿಸರೊ ದೈತ ಪರಿಚಯೊ
ನೋಲಿಸರೊ ಒಂಜಿ ಬೇರ್ ಇಪ್ಪುನ ಞೋಲಿದ ದೈಯಿ. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೬೦ಡ್ದು ೧೦೦ ಸೆಂ.ಮೀ. (೨೪ ಡ್ದ್ ೩೯ ಅಂಗಿಲೊ) ಎತ್ತರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಪಕ್ಕೊಪಕ್ಕೊಡೆ ಪರಡೊಂದಿಪ್ಪುನ ದೈಯಿ. ಇಂದೆತ ಇರೆ ದಪ್ಪೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆತ್ತೆನೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪಜಿ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡ್ದು ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕೊಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇರ್‍ದ ಕೈತಲ್ ಬೊಲ್ದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಇರೆತ ಬರಿ ಗರ್ಗಸ್‍ದಂಚ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಚೂಪಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಕೂಲಿದಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆತ ಮುಲ್ಲುಡು ಅರೆಗಲೊಡು ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು. ಆ ಪೂವು ಸುಮಾರ್ ೯೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಇಂದೆತ ಮಂಜಲ್ ಗೊಂಚಿಲ್ ೨ ಡ್ದ್ ೩ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೋಲಿಸರೊ ಆರ್ಬಸ್ಕುಲಾರ್ ಮೈಕಾರಿಸಾ ಪನ್ಪಿನ ಜೂವೊದ ಬೇಲೆಡ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಸಾರೊನು ಪರ್ಪುಂಡು.
ಚ
ಚ, ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆದ ಚ-ವರ್ಗೊದ ಸುರೂತ ಅಕ್ಷರೊ ಆದುಂಡು. ಉಂದೊಂಜಿ ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊ.
ಚ ಅಕ್ಷರೊದ ಚರಿತ್ರೆ
ಕ್ರಿ.ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಅಶೋಕನ 3ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಮುಟ್ಟೊ, ಕ್ರಿ.ಶ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನೊದ ಶಾತವಾಹನ,  ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕದಂಬ, ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನನೆ ಶತಮಾನೊದ ಗಂಗ,  ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯ, ಕ್ರಿ.ಶ. 9ನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯ, ಕ್ರಿ.ಶ. 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಳಚೂರಿ, ಹೊಯ್ಸಳ ಬುಕ್ಕೊ ಸೇವುಣ, ಕ್ರಿ. ಶ. 15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಜಯನಗರ,ಕ್ರಿ. ಶ. 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರ್, ಉಂದೇ ರೂಪೊನೇ ಇಸೇಸೊ ಬದಲಾವಣೆ ಇಜ್ಜಾಂತೆ ದುಂಬರಿದ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊನು ಪಡೆವುಂಡು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರೊ
ಈ ಅಕ್ಷರೊ ತಾಲವ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಬೊಲೆಡ್ ಉಮದು ಸ್ಪರ್ಶಗ್ ಬದಲಾದ್ ಅನುಘರ್ಷೊಲಾ ಆದಿಪ್ಪಿಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗೊ:ಭಾಷೆಲು
ಮಾಡ್ಯೂಲ್:Template invocation
-- This module provides functions for making MediaWiki template invocations.
local checkType = require('libraryUtil').checkType
local p = {}
--        Name:  p.name --     Purpose:  Find a template invocation name from a page name or a --                mw.title object. -- Description:  This function detects whether a string or a mw.title --               object has been passed in, and uses that to find a --                template name as it is used in template invocations. --  Parameters:  title - full page name or mw.title object for the --               template (string or mw.title object) --     Returns:  String
--        Name:  p.invocation --     Purpose:  Construct a MediaWiki template invocation. -- Description:  This function makes a template invocation from the --               name and the arguments given. Note that it isn't --               perfect: we have no way of knowing what whitespace was --               in the original invocation, the order of the parameters --               may be changed, and any parameters with duplicate keys --               will be removed. --  Parameters:  name - the template name, formatted as it will appear --                   in the invocation. (string) --               args - a table of template arguments. (table) --               format - formatting options. (string, optional) --                   Set to "nowiki" to escape, curly braces, pipes and --                   equals signs with their HTML entities. The default --                   is unescaped. --     Returns:  String
function p.invocation(name, args, format) checkType('invocation', 1, name, 'string') checkType('invocation', 2, args, 'table') checkType('invocation', 3, format, 'string', true)
-- Validate the args table and make a copy to work from. We need to	-- make a copy of the table rather than just using the original, as -- some of the values may be erased when building the invocation. local invArgs = {} for k, v in pairs(args) do		local typek = type(k) local typev = type(v) if typek ~= 'string' and typek ~= 'number' or typev ~= 'string' and typev ~= 'number' then error("invalid arguments table in parameter #2 of " ..			"'invocation' (keys and values must be strings or numbers)", 2) end invArgs[k] = v	end
-- Get the separators to use. local seps = { openb = '', pipe = '|', equals = '=' }	if format == 'nowiki' then for k, v in pairs(seps) do			seps[k] = mw.text.nowiki(v) end end
-- Build the invocation body with numbered args first, then named. local ret = {} ret[#ret + 1] = seps.openb ret[#ret + 1] = name for k, v in ipairs(invArgs) do		if v:find('=', 1, true) then -- Likely something like 1=foo=bar, we need to do it as a named arg break end ret[#ret + 1] = seps.pipe ret[#ret + 1] = v		invArgs[k] = nil -- Erase the key so that we don't add the value twice end for k, v in pairs(invArgs) do		ret[#ret + 1] = seps.pipe ret[#ret + 1] = k		ret[#ret + 1] = seps.equals ret[#ret + 1] = v	end ret[#ret + 1] = seps.closeb
return table.concat(ret) end
return p
ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನ
ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನ ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ Gospel According to Lukeಸತ್ಯವೇದದ (Bible) ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಸುರುತ್ತ ನಾಲ್ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಪ್ಪು ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನ ಪನ್ಪಿನವು ಲೋಕೊಡು ನರಮಾನಿ ಆದ್ ಅವತಾರ ದೆತೊಂಡಿ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬದ್ಕ್‌ನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಸತ್ಯವೇದದ ರಡ್ಡನೇ ಭಾಗ ಭಾಗ ಆಯಿ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಸುರುತ್ತ ನಾಲ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ಸುವಾರ್ತೆಲು ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಎಡ್ಡೆ ಪಾತೆರ ಪಂಡ್‍ದ್ ಅರ್ಥೊ. ಉಂದು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆ ಸೈತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮತ್ತಾಯೆ, ಯೇಸುನ ಶಿಷ್ಯೆರ್ನಗುಲು ಆದಿತ್ತಿ ಮಾರ್ಕೆ, ಲೂಕೆ, ಯೋಹಾನೆ ಪನ್ಪುನಕುಲು ಬರೆಯಿನವು ಆದುಂಡು. ಲೂಕೆ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬದ್ಕ್‌ದ ಕತೆನ್ ಮಾತ್ರ ಬರೆತಿನಿ ಅತ್ತಂದೆ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಸೈತ್‍ದ್ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕೊಗು ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ ಆಯನ ಶಿಷ್ಯೆರ್ನೆಕುಲು ಮಲ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊನುಲಾ ಬರೆತೆ. ಐಕಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಅಪೋಸ್ತೆಲೆರೆ ಕೃತ್ಯೊಲು ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್, ಈ ಸುವಾರ್ತೆ ಬರೆತಿ ಕಾಲ ಒವು, ಉಂದೆನ್ ಓಲು ಬರೆತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಎರೆಗ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಮಾತ ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ಉಂದು ಯೇಸು ಸೈತ್‍ದ್ 70 ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಬರೆತಿನವು ಆದುಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಪೆರ್.
ಲೇಖಕೆ
ಈ ಸುವಾರ್ತೆ ಬರೆತಿನಾಯನ ಪುದರ್ ಲೂಕೆ. ಆಯೆ ಮರ್ದ್‌ದ ಜ್ಞಾನೊನು ಕಲ್ತ್‌ದ್ ಪಂಡಿತೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತಿ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಆಯೆ ಬರವು ಸರವು ತೆರಿದಿ ನರಮಾನಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಯೇಸುನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ಬರೆವೊಡು ಪನ್ಪಿ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಲೂಕೆ ಉಂದೆನ್ ಬರಿತ್ತಿನೆಡ್‍ದ್ ಅಲ್ಪ ನಡತಿ ಸಂಗತಿ, ನಡತ್ ಬತ್ತಿ ಸಾದಿ ಉಂದೆನ್ ಓದುನಗ ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಕಟ್ಟಿಲೆಕ್ಕ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. (ಲೂಕೆ 1: 1–3) ಆಯೆ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್. (ಕೊಲೊ. 4:10–14) ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ಉಂದೆನ್ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತಂದಿನಕಲೆಗ್ಲಾ ಅರ್ಥ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಬರೆತೆ. ಉಂದು ಯೆಹೂದಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿನ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು (ಲೂಕೆ 1:8) ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನ ಮತ್ತಾಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನದ ಲೆಕ್ಕನೇ ಉಂಡು. ದಾಯೆಪಂಡ ಅಗುಲುಲಾ ಅವ್ವೇ ವಿದೊಟ್ಟು ನಡತಿ ಸಂಗತಿನ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕನೇ ಬರೆತೆರ್. ಆಂಡ ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಮಾನೊಡು ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನ, ಸ್ನಾನಿಕೆ ಅಯಿ ಯೋಹಾನನ ಪುಟ್ಟುದ ಬಗೆಟ್ ಹೆಚ್ಚದ ವಿವರ ಉಂಡು. ಲೂಕೆ ಮಾಪು ಮಲ್ಪುನೆತ್ತ ವಿಚಾರೊಡುಲಾ ಹೆಚ್ಚ ಒತ್ತ ಕೊರ್ದು ಬರೆತಿಲೆಕ್ಕ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು (ಅದ್ಯಾಯೊಲು 3:3, 11:4, 17:3–4, 23:34, 24:47) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಲು( ಅದ್ಯಾಯೊಲು 3:21, 5:16, 6:12, 11:1–12, 22:32).
ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ ತುಳುಟ್ಟು ಮುದ್ರಣ ಆಯಿನವು
೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್‍ಡ್ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಸತ್ಯವೇದದ ರಡ್ಡನೇ ಭಾಗ ಆಯಿ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತಾಮಾನ ಉಂಡು. ಉಂದೇ ಪುಸ್ತಕ ೧೮೫೮ ತಿದ್ದ್‌ದ್ ಮುದ್ರಣ ಆದ್ ಬಳಕೆಡುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪ ೨೦೧೭ಕ್ಕ ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ ಇತ್ತೆದ ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಆದ್ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ
ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್
'''ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್''' ಎರ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಪುದರ್ವಾಂಗಿಪುರಪು ವೆಂಕಟ ಸಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್. ಆರ್, ನವಂಬರ್ ೧ ೧೯೭೪ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪಂದೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತ ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸದ್ಯೊಗ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಂದ್ಯೊಡು ಪಾತೆರಿಟಿಕೆ ಮಂದೆರ್. ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಿಂಚುನ ಹೊಡೆತಗಾರಡ್ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲ ಒರಿ. ಆರೆನ್ ಎಪಲ ಗೊಬ್ಬುನ ಆಟಗಾರೆ ಪಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಲೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪಂದ್ಯೊನ್ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಅಯ್ಕೆ ಮಾತ ಆಟಗಾರೆರ್ ಆರೆನ್ ತುಂಡ ಗೌರವ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಸಮಯದ ಎಡ್ಡೆ ತಂಡ ಪಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಆತಿನ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ತಂಡದ ಎದುರು ಇಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಡ್, ೨೦೦೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಆತಿನ ಪಂದ್ಯೊಡ್ ಆರ್ ೨೮೧ ರನ್ ಆಕ್ದ್ ಪಂದ್ಯೊದ ಬೆರಿತ ಎಲುಬದ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಲೊವರ್ ಅರ್ಡಡ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದ್ದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೧೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಆತಿನ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆರೆಗ್ ತಿಕ್ಂಡ್. ಭಾರತದ ತಂಡೊಡು ೧೦೦ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಗೊಬ್ಬುದಿನ ಆಟಗಾರೆಡ್ ಮೆರ್ಲ ಒಂಜಿ ಜನ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸರಣಿಡ್ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ಯೊನ್ಲ ಗೊಬ್ಬುದಿಜೆರ್. ಆರ್ ಬಲ್ಪುನೆಟ್ ಒಂತೆ ನಿಧಾನ ಆಂಡಲ ಆರ್ನ ಮಿಂಚ್ದ್ ಆಟೊಡ್ದ್ ಪಂದ್ಯೊನ್ ಗೆಲ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆರ್ನ ತವರು ಊರು, ಹೈದರಬಾದ್ ನ್ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಡ್ ಗುರುತಿಸಿದೆರ್. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಡ್ ಆರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಆದಿತ್ತೇರ್.
ಆರೆನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯೊಲು
ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ (ಇತ್ತೇದ ತೆಲಂಗಾಣ) ಹೈದರಬಾದ್ಡ್ ಪುಟ್ಟ್ದಿನಿ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪನ ಪುದರ್ ಡಾ. ಶಾಂತರಾಮ್,ಅಮ್ಮನ ಪುದರ್ ಡಾ. ಸತ್ಯಭಾಮ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮ ರಡ್ ಜನಕ್ಲಾ ವಿಜಯವಾಡದಕ್ಲ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಲಿಟ್ಟ್ಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ಡ್ ಅರೆನ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮುಗಿಪಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದೊಡ್ ಪಂದ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಪೊವರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಂತೇರ್ ಆಂಡ ಒಂತೆ ಸಮಯದ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಾಗರ ಆವೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಟಗಾರ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ ಆದ್ ಉಂತೊಂದೇರ್. ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ ದ ತೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆರೆಗ್ ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಕೊರ್ದ್ ಗೌರವಿಸಿಯೆರ್. ಗುಂಟುರುದ ಜಿ. ಆರ್. ಶೈಲಜ ಪಂಪುನ ಪೊಣ್ಣ ನೊಟ್ಟುಗು ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪ಡ್ ಆರೆಗ್ ಮದಿಮೆ ಆಂಡ್. ಆರೆಗ್ ಸರ್ವಜಿತ್ ಪಂಪಿನ ಮಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಚಿಂತ್ಯಾ ಪಂಪಿನ ಮಗಳ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಭಾರತದ ರಡ್ನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಕೃಷ್ಣನ್ ಮೇರ್ನ ಸಂಬಂಧ ಆವೊಡ್
ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಲು
ಪಂದ್ಯೊಲು:೧೩೪ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೨೨೫ ನಾಟ್ಔಟ್:೩೪ ರನ್:೮೭೮೧ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೨೮೧ ಪಂದ್ಯೊಲು:೮೬ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೮೩ ನಾಟ್ಔಟ್:೭ ರನ್:೨೩೩೮ ಇನ್ನಿಂದ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೧೩೧ ಪಂದ್ಯೊಲು:೨೫ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೨೫ ನಾಟ್ಔಟ್:೩ ರನ್:೪೯೧ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೭೮
ಫಿಲಂತ್ರೊಫಿ
ಸಮಂತ ರುತ್ ಪ್ರಭು ಬೊಕ್ಕ ಪುಲೆಲ ಗೋಪಿಚಂದ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಫೂಡ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜ್ (೨ ಲಕ್ಷ ಜೊಕ್ಲೆಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)ಗ್ ಪೋದಿತ್ತೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪರ್ಕತ್ತಿ
ಪದೊ ಅರ್ತೊ
ಪರು - ಕೂಲಿ, ಕೂಲಿ ಇತ್ತಿನ ಕತ್ತಿ
ರೂಪೊ
ನೆನ್ನ ಬಾಯಿ ಗರ್‌ಗಸತ್ತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಇತ್ತಿನೆತ್ತರ ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರ ಲಾಯಿಕಾಪುಂಡು
ನಂಬೊಲಿಕೆ
ಇ ಕತ್ತಿಟ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪೆರೆಸರ ಬಲ್ಲಿ
ಪಾತೆರೊ
ತರ್ಕತ್ತಿ ತಾರಿಗ್ ಪರ್ಕತ್ತಿ ಕೆಯಿಕ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯೊ
ನರಮಾನಿಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇತೆ ಜೀವಿಲೆಗ್ ಉಪದ್ರ ಮಲ್ಪುನ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಸರೊಗು ಹಾಲ್ ಮಲ್ಪುನ ರಾಸಾಯನಿಕೊಲು (Chemicals), ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಕೊಲು ವಸ್ತು,ಅತ್ತ್ಂಡ ಜೈವಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಲು ಭೂಮಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಸೇರುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ವಾತಾವರಣ ಒಂಜಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಲನಶೀಲ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅನಿಲರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಜೀವರಾಶಿಗ್ ಪೂರಕವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅವು ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯವಾದುಂಡು
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಉಂಡಾಪಿನ ವಾಯುಮಂಡಲ ಓಝೋನ ಪದರದ ತೊಂದರೆ,ನರಮಾನಿಯನ ಆರೋಗ್ಯ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ ಭೂಮಿದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಕ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಡ್ದು ದುಂಬುಡೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಗುರುತಿಸದೆರ್.
ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು
ನರಮಾನಿಯಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರೊಗು ತೊಂದರೆ ಮನ್ಪುನಂಚಿನ ಗಾಳಿಡುಪ್ಪುನ ವಸ್ತುವೊಂಜೆಗ್ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ಘನರೂಪದ ಕಣಕುಲು, ದ್ರವರೂಪದ ಎಲ್ಯ ಪನಿಕುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ್ ಅನಿಲ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅತ್ತ್ಂಡ್ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾದುಪ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯತೆ ಉಂಡು.
ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲೆನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅತ್ತ್ಂಡ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪಂದ್ ವಿಭಾಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯಉಂಡು .ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ವಿಸ್ಫೋಟಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊನ್ಯ, ಮೋಟಾರು ವಾಹನೊಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ಗಾಳಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಅನಿಲ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಗಂಧಕದ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌- ಈ ರೀತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ನೇರವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಲೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ಪನ್ಪೆರ್.
ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ನೇರವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ವಸ್ತುಲು ಅತ್ತ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲೆನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ಗಾಳಿಡ್ ರೂಪು ಪಡೆಪುಂಡು. ನೆಲದ ಮಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಓಝೋನ್, ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಗು ಉದಾಹರಣೆಯಾದುಂಡು ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಪುಗೆತ ಮಂಜು ಉಂಡು ಮನ್ಪುನ್ ಮಸ್ತ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಕೆಲವೊಂಜಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಿತೀಯಕ ಸ್ವರೂಪೊಡುಲ ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಪಂಡ ಅವು ನೇರವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ವಸ್ತುಲು ಆದಿಪ್ಪುವ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲೆಡ್ದ್‌‍ಲ ಸಹ ರೂಪುಪಡೆದುಪ್ಪುವ.
ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ದ ‍ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವರದಿಡ್ ಪನ್ಪಿ ಲೆಕ್ಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು (UK) ಆಪಿನ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ೪ನಾತ್ ಮರಣೊಗು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯನೆ ಕಾರಣವಾದುಂಡು.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು
ನರಮಾನಿಯನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆದ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ್ ನೇರವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಲೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ಪನ್ಪೆರ್.
ಗಂಧಕದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌
(SO2) - ಅವೆಟ್‌ಲ ವಿಶೇಷವಾದ್ ರಾಸಾಯನಿಕೊಲೆನ ಮಿಶ್ರಣವಾದಿತ್ತಿನ SO2 ಪಂಡ ಗಂಧಕದ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌: ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲೆಡ್ದ್ SO2 ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, NO2ನಂಚಿನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಒಂಜೆನ ಸಮ್ಮುಖೊಡು ನಡಪಿನ SO2ನ ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್‌ ಡ್ದ್ H2SO4 ನಿರ್ಮಾಣ ಆಪುಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಅವೆಡ್ದ್ ಆಮ್ಲ ಬರ್ಸ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಇಂಧನೊಲೆನ್ ಶಕ್ತಿದ ಮೂಲದಂಚನೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪರಿಸರದ ಮಿತ್ತ್ ಆಪುನ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ ಬಗೆತ ಕಳವಳೊಗು ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾರಣವಾದುಂಡು.
ಸಾರಜನಕದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌
(NOx) - ವಿಶೇಷವಾದ್ ಉನ್ನತ ತಾಪಮಾನದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ಸಾರಜನಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌:ನಗರೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮಬ್ಬುದ ಗುಮ್ಮಟದಂಚನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಿರ್ತ್‍ಡೆ ಬೀಜುನ ಗಾಳಿಡ್ ಗರಿ (ಹೈಡ್ರೊಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌)ದಂಚನೆ ಉಂದು ತೋಜುಂಡು.
ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್‌
(CO)ಉಂದು ಬಣ್ಣ ಇಜ್ಜಂದಿನ, ವಾಸನಯಿಜ್ಜಂದಿನ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಲ್ಪಂದಿನ ಸ್ವಭಾವದ ಮಸ್ತ್ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲವಾದುಂಡು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತಂಚಿನ ಇಂಧನದ ಅಪೂರ್ಣ ದಹನಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ಉಂದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು. ವಾಹನೊಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಗಾಳಿ ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌
(CO2) - ಉಂದು ದಹನಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾದಿತ್ತ್ಂಡಲ ಜೀವಿಸವುನ ಶರೀರ ರಚನೆಲು ಜೀವಾಧಾರಕವಾದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅನಿಲವಾದುಂಡು. ಉಂದು ವಾತಾವರಣದ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವಾದುಂಡು.
ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತೊಲು
VOCಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹೊರಾಂಗಣ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲಾದುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಯಿಕುಲೆನ್ ಮೀಥೇನ್‌ (CH4)ಬೊಕ್ಕ ಮೀಥೇನ್‌- ಅತ್ತಂದಿನವು(NMVOC) ಪಂದ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗೊಳಾದ್ ಕುಡೊಂಜಿ ವಿಭಜನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ಂಡ್ ಮೀಥೇನ್‌(Methene) ಒಂಜಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾದುಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನೊಗೊ ಉಂದು ಕಾರಣವಾದುಂಡು. ಬೇತೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ VOCಲು ಗಮನಿಸವೊಡಾಯಿನ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಅದಿತ್ತ್ ದ್, ಓಝೋನ್‌ ಸೃಷ್ಟಿಸವುನೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾತಾವರಣೊಡು ಮೀಥೇನ್‌ ಉಪ್ಪುನ  ಅವಧಿನ್ ಹೆಚ್ಚಿಸವುನಡ್ ಅಯಿಕುಲು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸವುಂಡು. ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಅಯಿಕುಲೆನ ಪರಿಣಾಮ ಬದಲಾವೊಂದು ಪೊಪುಂಡು. NMVOCಡುಪ್ಪುನ ವಾಸನಾಯುಕ್ತ ಸಂಯಕ್ತಳಾಯಿನ ಬೆನ್‌ಝೀನ್ (Benzene), ಟಾಲೀನ್‌ (Tolune) ಬೊಕ್ಕ ಗ್ಸೈಲೀನ್‌ಲು (Xylene) ಕ್ಯಾನ್ಸರು ಜನಕಲುಂದು ಸಂದೇಹ. ಅಯಿಕುಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ಸರೀರ ಒಡ್ಡ್ಂಡ್ ನೆತ್ತೆರ್‌ದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರ್ಪುಂಡು. 1,3-ಬ್ಯೂಟಾಡಯೀನ್‌ (1,3-Butadiene) ನನೊಂಜಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾದುಂಡು ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಪಾರ್ಟಿಕುಲೇಟ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್‌|ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಕುಲು
ಅತಿಸೂಕ್ಮ ಕಣೊಕುಲೆನ ಪಾರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್‌(PM) ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಲ್ಯ ಕಣಕುಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಅನಿಲದೊಟ್ಟುಗು ತೇಲೊಂದುಪ್ಪುನ ಘನ ಅತ್ತ್ಂಡ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥದ, ಬಜಿ ಕಣ್ಣ್‌‍ಗ್ ತೋಜಾಂದಿನಾತ್, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣೊಕುಲಾದುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಕಣೊಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಅನಿಲನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ದೂಳು (ಎರೊಸೋಲ್‌)ಪನ್ಪೆರ್. ಅತೀಸೂಕ್ಮ ಕಣೊಕುಲೆನ್ ವಸ್ತುದ ಮೂಲೊಲು ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತವಾದಿಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಕುಲು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲೆಡ್ದ್,ಧೂಳುದ ಬಿರುಗಾಳಿಡ್ದ್, ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ  ಪಜಿರ್  ತಪ್ಪಲ್‌ದ ಅಗ್ನಿಡ್ದ್, ಜೀವಂತ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಕುಲೆನ ಪನಿಡ್ದ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಉಂಡಾಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು. ವಾಹನೊಲೆಡ್ದ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರೊಲೆಡ್ದ್ ಅಂಚನೆ ಬಗೆಬಗೆತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲೆಡ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನೊಲೆನ್ ಪೊತ್ತಾಪಿನಂಚಿತ್ತಿನ ನರಮಾನಿಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಧೂಳುನು (ಎರೊಸೋಲ್) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೊ. ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲನ್ ಸರಾಸರಿಯಾದ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನ್‌ನಗ ನರಮಾನಿಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ದ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಯಿನ- ಮಾನವಜನ್ಯ ದೂಳು - ನಮ್ಮ ವಾತಾವರಣೊಡುಪ್ಪುನ ಧೂಳುದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಶೇಕಡಾ 10 ಭಾಗದಾತ್ ಉಂಡು. ವಾತಾವರಣೊಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣೊಕುಲೆನ ಮಟ್ಟ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ ಹೃದ್ರೋಗ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ದಂಚಿನ ಅಪಾಯೊಲು ಬರ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.
ಕ್ಲೋರೋಫ್ಲೊರೋಕಾರ್ಬನ್‌
(CFC ಲು) ಗಳಸೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಯಿನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆಡ್ದ್ ವಿಸರ್ಜಿಸಯಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲಾದಿತ್ತ್'ದ್, ಓಝೋನ್ ಪದರೊಗು ಅವು ಹಾನಿಕಾರಕವಾದುಂಡು.
ಅಮೋನಿಯಾ
(NH3) ಉಂದು ಕೃಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲೆಡ್ದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಪುಂಡು ಅಮೋನಿಯಾ NH3 ಪನ್ಪಿ ಸೂತ್ರನ್ ಹೊಂದುದುಂಡು. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಲು ಬೊಕ್ಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಲೆನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸವುನ ಮುಖಾಂತರ, ಭೂಮಂಡಲದ ಜೀವಿಲೆನ ಪೌಷ್ಠಿಕ ಅಗತ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಮೋನಿಯಾ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪರೋಕ್ಷವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಔಷಧವಸ್ತುಲೆನ ತಯಾರಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟಕವಾದ್ ಲ ಅಮೋನಿಯಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಡ್ ಅಮೋನಿಯಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತು ಆದುಂಡು.
ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು
"ಪುಗೆತ ಮಸುಕು" ಪನ್ಪಿ ಪದಗುಚ್ಛ ಪುಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಸುಕು ಪನ್ಪಿ ಪದತ ಮಿಶ್ರಣವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಅವು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವಾದುಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ರೂಪುಪಡೆಯಿನ ಪುಗೆ ಕಬಿದಿನ ಮಂಜು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಡ್ದು ಬರ್ಪುಜಿ. ವಾಹನೊಲೆನ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಜನ್ಯ ಉರುವಲುಲೆನ ಬಳಕೆ(ಡೀಸಲ್,ಪೆಟ್ರೋಲ‍್), ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತಿನ ಮಲಿನ ವಸ್ತುಲು ವಾತಾವರಣದ ದೊಂಬುಗು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು ರೂಪುಪಡೆಪುಂಡು .ಉಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಸರ್ಜನ ವಸ್ತುದೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಆದ್ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಪುಗೆ ಕಬಿದಿನ ಮಂಜು ಆದ್ ರೂಪುಪಡೆಪುಂಡು.
ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್(O3)
ಓಝೋನ್ (O3) ಪನ್ಪಿನ ಹವಾಗೋಲದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾದುಂಡು. (ಉಂದು ಓಝೋನ್ ಪದರ ಪಂದ್  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್  ಪನ್ಪಿ   ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಭಾಗೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಲ ಆದುಂಡು). ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲು, ವಾತಾವರಣೊಡು ಪಗೆಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾತ್ರೆ ಸಂಭವಿಸವುನ ಮಸ್ತ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಪ್ರಚೋದಿಸವುಂಡು.ನರಮಾನಿಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಕಾರಣೊಡ್ದು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಗೆದು ತೆಗೆದ ಇಂಧನದ ದಹನಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ) ಉಂಡಾಯಿನ ಅತಿರೇಕವಾದ್ ಉನ್ನತವಾದ್ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣೊಲೆನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಉಂದೊಂಜಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಪುಗೆತ ಮಸುಕುದ ಒಂಜಿ ಘಟಕವಾದುಪ್ಪುಂಡು.
ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು
ಮಸ್ತ್ ಕಾಲ ಉಪ್ಪುನ ಜೈವಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕೊಲು (POP)ಲು ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಳಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ರಾಸಾಯನಿಕ, ಜೈವಿಕ, ಬೊಕ್ಕ ದ್ಯುತಿವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯದ ಮೂಲಕ ಉಂಡಾಪಿನ ಪರಿಸರದ ನಾಶೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್, ಅವು ಪರಿಸರೊಡೆ ಮಸ್ತ್ ಕಾಲ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿದ ಸಾಗಾಟನೆ, ನರಮನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಅಂಗಾಂಶದ  ಜೈವಿಕ ಸಂಚಯನ, ಆಹಾರ ಸರಪಳಿದ ಜೈವಿಕ ವರ್ಧನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ  ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಅವು ಪಡೆತ್ಂಡ್.ಅತ್ತಂದೆ,ನರಮಾನಿಯನ ಆರೋಗ್ಯ್ ಬಕ್ಕ ಪರಿಸರದ ಮಿತ್ತ್ ಭಾರಿ  ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಭಾವನ್  ಅವೆಕ್ಲ್ ಹೊಂದೊಂದುಲ್ಲ..
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮಾಲಿನ್ಯೊ