cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪರ್ಬ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್. ಉಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಕ್ರಿಸ್ತಜಯಂತಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆಪುಟ್ಟ್‌ನ ಸಂಭ್ರಮೊದ ದಿನ. ಜಗತ್ತ್‌ದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ೨೫ನೇ ದಿನೊನು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಪರ್ಬವಾದ್ ಆಚರಿಸವೆರ್. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಧ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಸತ್ಯವೇದದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಸುರುಟ್ಟು ಉಪ್ಪು ನಾಲ್ ಸುವಾರ್ತೆಲೆ (ಗಾಸ್ಪೆಲ್)ದ ಪ್ರಕಾರ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆ ಮೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫೆರೆನ ಮಗೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಇಸ್ರೇಲ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೆತ್ಲಹೆಮ್ ಪನ್ಪುನ ಊರುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆ. ಆಪಗ ಮೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ದಂಪತಿಲು ರೋಮನ್ ಜನಗಣತಿಡ್ ನೋಂದಾಯಿಸೆರೆ ಅಡೆಗ್ ಪೋದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಜುಡಾಯಿಸಮ್ದ (ಯಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ)ದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರವಾದನೆಲೆನ್ ನೆರವೇರಿಸಿಯೆರೆ ಡೇವಿಡ್ನ ವಂಶೊಡು ಮೆಸ್ಸಾಯ (ದೇವೆರೆ ದೂತೆ/ ರಕ್ಷಕೆ) ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಆ ಮೆಸ್ಸಾಯೆ ಬೇತೆ ಏರ್‌ಲಾ ಅತ್ತ್. ಸ್ವತಃ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆನೇ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಭಾವಿಸವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಸುರುತ ಅಕ್ಷರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ದ ಎಕ್ಸ್ ದಂಚ ತೋಜುನೆರ್ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ನ್ ಎಕ್ಸ್ ಮಸ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬರೆಪೆರ್.
ಪಾಲೆತ ಮೂಡೆ
ಪಾಲೆನ್ ಮಡಿತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಡೆದ ಲೆಕೊ ಕಟ್ಟ್‌‍ದ್ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಅಂಬಟೆ, ದೀಗುಜ್ಜೆ ಇಂಚ ತೋಟೊಡು ತಿಕ್ಕು ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪತೊಂದು ಬರಿಯೆರೆ ಗಲಸುವೆರ್.
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಪದೊತ ಅರ್ಥೊ
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪನ್ಪಿ ಪದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ (ಕ್ರಿಸ್ತಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿ ಆರಾಧನೆ) ಉಂದೆತ್ತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಯಿನ ರೂಪ. ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಪುಟ್ಟುದಿ ತಾರೀಕ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯೊಲು ಉಂಡು.
ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್
ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ನಟಿ, ಮೇರ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೇರ್ ೨೦೧೬ ದ ಚಿತ್ರ ಕ್ರೇಜಿ ಬಾಯ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರರಂಗಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ೨೦೧೬ ಡ್, ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರಡ್ ದಿಲೀಪ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ನ ಎದುರು ಅಭಿನಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೇರ್ ಗರುಡ ಚಲನಚಿತ್ರಡ್ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೆರೆನ್ "ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಷ್" ಪಂದ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಪಿರಾಕ್ ದ ಆಚರಣೆ
ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಪುಟ್ಟುದು 300 ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ವಾ ದಾಖಲೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಪಿರಾಕ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಭೆಕ್ಕುಲು ಲೋಕ ರಕ್ಷಕನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 336ಡ್ದ್ ದುಂಬು ರೋಮ್ದ ಪೇಗನೆರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸೂರ್ಯನ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜೂಲಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಸೂರ್ಯೆ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಗೋಲದ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಪಿರ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ರೋಮನರೆಗ್ ಉಂದು ದೇವೆರಾಯಿ ಸೂರ್ಯೆ ಪುಟ್ಟುದಿ ದಿನ. ಅವೆಡ್ದಾವರನೇ ರೋಂ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆರೇಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿನಾಯೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ತಾರೀಕ್‌ನ್ ಸೂರ್ಯದೇವೆರೆನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ದಿನ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರ್ಯದೇವೆರ್ ತನ್ನ ಚಕ್ರಾದಿಪತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಪಾಲಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪಿ ಕತೆ ಉಂಡು. ಸೂರ್ಯಾರಾಧನೆ ಕೆಲವು ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಳೆಡ್ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದುಂಡು. ನರಮಾನಿಲೆನ ಐಕ್ಯತೆದ ಪರ್ಬೊಲು ಆನಿವಾರ್ಯವಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನೊನು ಕ್ರಿಸ್ತೆಲಾ ಪಡೆವೊಂಡೆ.
ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್
ಬೇಲೆ
ರಂಗನಾಥ್ ಚಿತ್ರಲೆಡ್ ಒವ್ವೆ ಪಿನ್ನೆಲೆ ಇಜ್ಜಿ. ಮೇರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸ್ದೆರ್. ಡಾ.ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಸ್ ಲೀಡರ್, ಗಣೇಶ್ ಅಭಿನಯತ ಮುಗುಳು ನಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಗರುಡ ಚಿತ್ರಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಫ್ರೆಶ್ ಫೇಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆತ ಸಮಯಡ್ ದೆತ್ತಿನ ಚಿತ್ರಲೆನ್ ತೋಯಿಬೊಕ್ಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಮೇರ್ ಅರೆನ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಕ್ರೇಜಿಬಾಯ್‌ಗಾದ್ ಮೆರೆನ್ ಕೇಂಡೆರ್. ಅವ್ ಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ೧೦೦ ದಿನ ಬಲ್ತ್ಂಡ್.
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ಅಚರಣೆಗ್ ಬತ್ತಿನವು
ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಪುಟ್ಟಿನ ದಿನ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಆಯಿ ಸತ್ಯವೇದೊಡು ಇಂಚಿತ್ತಿ ದಿನನೇ ಪಂಡ್ದ್ ದಾಖಲೆ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಆನುಯಾಯಿಲಾಯಿ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಲೆಡ್‍ ಜನವರಿ 6,ಮಾರ್ಚ್ 28, ಎಪ್ರಿಲ್ 19 ಬೊಕ್ಕ 20, ನವೆಂಬರ್ 17 ಇಂಚ ಪದಿಮೂಜಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಾರೀಕ್ಲೆಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಒಲ್ಪಲಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ಕ್ಕ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನವು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಕ್ರಿ. ಶ. 361ಟ್ಟ್ ಪೋಪ್ ಆದಿತ್ತಿ ಜೂಲಿಯಸ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ನ್ ಕ್ರಿಸ್ತೆ ಪುಟ್ಟುದಿ ದಿನತ್ತ ಆಚರಣೆನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 500ಟ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಭೆಕ್ಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್‍ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ಈ ದಿನೊನು ಒಪ್ಪಂದಿ ಗ್ರೀಕ್ದ ಅರ್ಥೊಡಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೇರಿಕದ ಸಭೆಕ್ಕುಲು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊನು ಜನವರಿ 6 ಬೊಕ್ಕ ಜನವರಿ 18 ಗು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಆಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಉಪ್ಪು ದೇಶೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರಭಾವ ಉಪ್ಪು ಮಾತಾ ಸಭೆಕ್ಕುಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ದಾನಿಯೇ ಈ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಲಿಬಿಸಿಯಾ ಹಿಂಬಾಲಕೆರ್ ಯೇಸುನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊನು ವರ್ಷೊಗು 11 ಸರಿ ಅಂದ್‍ಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗೊಲೊಂಜಿ ಬುಡ್ದು ಒರಿನ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆತ್ಲೆಹೇಮ್ದ ಯೇಸು ಪುಟ್ಟಿ ಜಾಗೆಡ್ ಉಪ್ಪು ದೇವಾಲಯೊಡು ಬೇತೆ ಸಭೆತ್ತಕ್ಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದಿನೊಕ್ಲೆಡ್ ಈ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದ್‍ಕ್
ರಂಗನಾಥ್ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬ ತುಮಕುರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದಕುಲು. ರಂಗನಾಥ್ ಮೆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಎನ್. ರಂಗನಾಥ್ ಸಿವಿಲ್ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ ಬಿ.ಸುಧಾ ರಂಗನಾಥ್. ರಂಗನಾಥ್ ಮೆರೆನ ಪಲಿ ಆರ್. ಅನುಷಾ. ರಂಗನಾಥ್ ತುಮಕೂರುದ ಬಿಷಪ್ ಸರ್ಗಂತ್ ಶಾಲೆಡ್ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರೆನ ಪಿಯುಗಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಕೋರಮಂಗಲ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಜ್ಯೋತಿ ನಿವಾಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಅರೆನ ಪಿಯು ಮುಗಿತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಫ್ರೆಶ್ ಫೇಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಆಡಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಸ್ ಫ್ರೆಶ್ ಫೇಸ್ -೨೦೧೪ ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಮೇರ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಎಂಇಎಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಪದವಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್, ಬಾಲಿವುಡ್, ಬೆಲ್ಲಿ ಬೊಕ್ಕ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸೇರ್ದ್ ನನಾತ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಡ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದೆರ್.
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬೊ
ರಾಜೆರ್ನಗಲ್ನ ಬೊಕ್ಕ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯೆರೆನ ಬೆರಿಸಾಯ ತಿಕ್ಯರೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ. ಶ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ದೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬ ಅಸ್ಥಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನೊಲಿ. ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕೆರ್ ಜನವರಿ 6 ಕ್ಕ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಸೂರ್ಯನ ಪರ್ಬ ಆಯಿ ಎಫಿಫನಿಲಾ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊನು ನೆನೆಪುಗು ಕನಪಿನ ಪರ್ಬ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ವಿದತ್ತ ದಿನೊಲೆಡ್ ಈ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಆಂಡ್. ಆಂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ಮಾತಾ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಆಚರಣೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ ನಟಿ
ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಬೊಂಬೆಯಾಟೊ
ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ
ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊರ್ದು ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ಬೋರ್ಡುರ್ದು ಸುರು ಆಯಿನ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರಣಾಂತರೊರ್ದು ಮುಚ್ಚಿದ್‍ ಪೋದ್‍ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ (1966) ತಯಾರಾಯಿನ ಗೊಂಬೆಲು ಸುಸ್ಥಿತಿಟ್ಟ್‌ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಮೈಸೂರು ಎಜ್ಯುಕೇಶನಲ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಅಂಡ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕೋ-ಆಫ್ ಸಂಸ್ಥೆದಕುಲು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ನಡಪುನಂಚ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಲಾ ಒಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೊರ್ಂಡ್. ಈ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೆರವು ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬು ಬತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕಾರಣಾಂತರೊಡು ಕಾಮತೆರ್ ಅಯಿನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ಜೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ದೆಹಲಿಡ್ ನಡಪಾಯಿನ ಮುಖವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಂಬೆಲೆನ ಉತ್ಸವೊಗು ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಯೆರ್ (1972). ಅವ್ವೇ ವರ್ಸೊ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸಹಕಾರೊರ್ದು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಏರ್ಪಡಿಸಾಯಿನ ಗೊಂಬೆಲೆನ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಾದ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ದೆಹಲಿಡ್ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ತ್‌ನಪಗ (1972), ಮೇರೆನ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್‍. ಮುಂಬಯಿದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆಟ್ರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೇರೆನ್ ಆಮಂತ್ರಿಸದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ನಪಗ (1976) ದೇಶವಿದೇಶೊಲೆರ್ದ್‌ ಬತ್ತ್‌ನ ಜನಕುಲು ಮೇರೆನ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ತೂದ್ ಅಕುಲೆನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರಿಯೆರೆ ಮೇರೆನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿಯೆರ್.
ಪಾಲೆತ ಮೂಡೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬದ ಆಚರಣೆ
ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಗ್‍ ಈ ಪರ್ಬ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷದವು. ಪರ್ಬದಾನಿ ಇಲ್ಲ್‍ಲೆನ್‍ ಪೊರ್ಲು ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಬಣ್ಣದ ಲೈಟ್‍ಲೆಡ್‍ ಆಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗೂಡುದೀಪ, ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್‍ ಆಕುಡಾವೆರ್, ಪಟಾಕಿ ಪುಡತ್‍ದ್‍ ಗೌಜಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ ಪರ್ಬೊಗು ಬೊಲ್ಪುದ ಪರ್ಬ ಪಂಡ್ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್‍ ಐಕಾದ್ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯೊಲೆಡ್‍, ಇಲ್ಲುಲೆಡ್‍ ಲೈಟ್‍ದ ಗೂಡುದೀಪೊಲೆ ಆಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ತಿಪಿಲ, ಕ್ಯಾಂಡಲ್‍ಲೆನ್‍ಲಾ ಪೊತ್ತಾವೆರ್. ಕ್ರಿಸ್ತಸ್‍ ಪರ್ಬ ತೀಪೆ ತಿನಸ್‍ಲೆ ಪರ್ಬ- ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ ಪರ್ಬೊಗು ಖರ್ಜೂರ ಆವೊಡೆ.ಇತ್ತಿತ್ತೆ ವರ್ಷ ಇಡೀ ಖರ್ಜುರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡಲಾ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡು ಖರ್ಜೂರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮಾತ್ರ ತಿಕ್ಕೊಂದಿತ್ರ್ಂಡ್.ಇಲ್ಲ್‍ಲೆಡ್‍ ತೊಂದುರುಡು ಮಲ್ತಿ ತೀಪೆ ದೋಸೆ, ತಾರೆದ ಪೇರ್ಡ್‌‍ ತಿನ್ಪಿ ಜಪ್ಪೆ ತೊಂದುರು ದೋಸೆ ಇಲ್ಲ್‍ಲೆಡ್‍ ದುಂಬು ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಇಡ್ಡಿ, ಕೋರಿ ರೊಟ್ಟಿ, ಬಿರಿಯಾನಿ ಮಾತಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆವ್ವಂತ್ತಂದೆ ಈ ಪರ್ಬೊಡು ತೀಪೆದ ವಸ್ತುಲು ಮಲ್ಪುನು ಜಾಸ್ತಿ, ಕುಸ್ವಾರ್, ಕಲ್‍ಕಲ್‍, ನೆವುರಿ, ಗೋಳಿ, ರವೆಉಂಡೆ, ಆರಿತ್ತ ಉಂಡೆ, ಚಕ್ಕುಲಿ,ಕುಕ್ಕಿಸ್‍, ಕೇಕ್‍, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ತಿಂಡಿಲೆನ್‍ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ ಪರ್ಬೊನು ಉಡಿಗೆರೆ ಕೊರ್ಪಿ ಪರ್ಬ ಪಂಡ್ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್‍. ದೇವೆರ್ ತನ ಮಗನ್ ಲೋಕೊಗು ಕೊರಿಲೆಕ್ಕ ನಮ ವರ್ಷೊಗೊರ ಆಂಡಲಾ ಉಡಿಗೆರೆ ತಿನಸ್‍ಲೆನ್‍ ಬಾಕಿದಕಲೆಗ್‍ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಬೇಲೆದಾಕುಲೆಗ್‍ ಉಡಿಗೆರೆ ನಿರೆಕರೆತಕುಲೆಗ್‍ ತೆನಸ್‍ದ ರೂಪೊಡು ಉಡಿಗೆರೆ, ದೇವಾಲಯೊಗು ಪೋಪಿ ಜೋಕುಲೆಗ್‍ ಕೊರ್ಪಿ ಉಡಿಗೆರೆ ಇಂಚ ಈ ಪರ್ಬ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್‍ ನಡಪುಂಡು.
ಡೊಂಕ
ಡೊಂಕ ಉಂದು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಗೊಬ್ಬುನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್
ತಾರೀಕ್
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರಜಾದಿನಲಾ ಅಂದ್. ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪುನ ಜಪಾನ್ ದಂಚಿನ ದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಕಡೆ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ವರ್ಸೊದ ರಜಾದಿನ. ಜೀಸಸ್‌ನ ನಿಜವಾಯಿನ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ತಾರೀಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಹಲವು ವಾದೊಲು ಉಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟುಪರ್ಬೊನು ನಿರ್ಧರಿಸುನ ಯತ್ನ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ರಡನೇ ಶತಮಾನೊರ್ದು ಸುರು ಆಂಡ್. ಕ್ರೈಸ್ತ ಚರ್ಚ್ ಉಂದುವೇ ಕಾಲೊಡು ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರೆ ಯತ್ನ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಪಗದ ಕಾಲದ ಸುಮಾರ್ ಮಾತ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ತಾರೀಕ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ಪಂಡ್‌ದ್ ಒತ್ತೊಂಡ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾತ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬೊನು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿತ್ತ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿದ ಕೆಲವು ದಿನೊಕುಲೆನ್ ಸೇರ್ಸವೊಂದು ಆಚರಿಸುವೆರ್.ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬದ ದುಂಬುದ ದಿನೊನು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಈವ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಆಚರಿಸವೆರ್. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ದ ಬೊಕ್ಕದ ಪದ್‍ರಾಡ್‍ನೆ ದಿನೊನು ಎಪಿಫನಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಆಚರಿಸುವೆರ್. thumb|right|[[ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಪದ್‍ರಾಡನೆತ ದಿನತಾನಿ ಮೂಜಿ ವಿವೇಕಿಲು ತೂಯೆರೆ ಬತ್ತ್‌ನವು. ಪಿದಯಿದ ಊರುದಕುಲೆಗ್ ಯೇಸು ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಈ ಬಗೆನ್ ’ಎಪಿಫನಿ’ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.]] ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪುನೆರ್ದ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ದ ಸುರುರ್ದೆ ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಸುರುಮುಟ್ಟ ಹಲವು ದೇಸೊಲೆಡ್ ರಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ನಂಬಿಕೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲು
ಹಲವು ದೇಸೊಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ಸ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ದ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಆಚರಣೆಲು ರೂಢಿಡ್ ಉಂಡು.
ಅಲಂಕಾರೊಲು
thumb|ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮರ ಮಾತ ಇಲ್ಲಲ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ವೃಕ್ಷೊನು ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತವುನವು ವಾಡಿಕೆ. ಈ ವೃಕ್ಷೊನು ದೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಕುಲೆಡ್ ಇಲ್ಲದ ಪಿದಯಿಲಾ ದೀಪೊಲೆನ ತೋರಣ ಕಟ್ಟುನವು ವಾಡಿಕೆ. ಅಂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಪಿದಯಿ "ಹಿಮದ ಮನುಷ್ಯ" ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಂಚನೇ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬದ ಅಂಗವಾದ್ ಕೆಲವು ಪೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ದಯಿಕುಲು (ಅಮರಿಲ್ಲಿಸ್, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್) ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನೆನ್ ಕನಪೆರ್.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಲು
ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ್‌ನ ಆಚರಣೆಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುಟು ಅಡ್ವೆಂಟ್ ರ್ದ್ ಸುರು ಅಪುಂಡು. - ಉಂದು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನ್ಮೊನು ಎದುರು ತೂಪುನ ಪರ್ಬ. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ್ ಬರ್ಪವುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದ್ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್. (ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕ್ಯಾರಲ್). ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಔತಣ ದೇಶರ್ದು ದೇಶೊಗು ಬದಲಾಪುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಪರ್ಬೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ತಿನಿಸುಲು ಉಂಡು. ಈ ತಿನಿಸುಲೆನ್ ಪರಸ್ಪರ ಪಟ್ಟೊನ್ನೆಟ್ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭೂತಿ ಉಂಡು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲು
ಅಡ್ವೆಂಟ್ ಸುರು ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನಂಚನೆ ಚರ್ಚುಲು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ಸ್‌ದ ಆಚರಣೆಗ್ ಸುರು ಮಲ್ತೊನುವ. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ಗ್ ಒಂತೆ ದುಂಬು ಚರ್ಚ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗೆಲೆಡ್‍ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲು ನಡಪುಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಈವ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರೊಲು ಚರ್ಚ್‌ಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪದರಡನೆ ದಿನತ್ತಾನಿ "ಎಪಿಫನಿ" ಆಚರಣೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾಲ ಮುಗಿಪುಂಡು.
ಪಿದಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಮುಖ ದಿನೊಕುಲು
ಒಡಿಯಾ
ಒರಿಯಾ ಒಂದು ಭಾರತೊದ ಬಾಸೆ.ಒಡಿಶಾ (ದುಂಬುದ ಒರಿಸ್ಸಾ) ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ. ಉಂದು ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ದ್, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಶಾಕೆಡುಂಡು.
ಒರಿಯ ಬಾಸೆ ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಬಾಸೆ. ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊಡ್ದ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿನ 22 ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಆರ್ಯಭಾಷಾ ಪರಿವಾರೊದ ಮುಕ್ಯೊ ಬಾಸೆಲಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತದ್ ಮಾಗಧ ಅಪಭ್ರಂಶೊಡ್ದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಬಂಗಾಳಿ, ಅಸ್ಸಾಮೀ ಬಾಸೆಲೊಟ್ಟುಗೆ ನಿಕಟೊ ಸಮ್ಮಂದೊ ಪಡೆತ್ಂಡ್. 32 ಸಾರೊ ಚದರ ಮೈಲ್ ಪ್ರದೇಸೊನು ಹೊಂದ್‍ದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಶೇ. 81.4 ದಾತ್ (2002) ಜನೊ ಈ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಭಾರತೊದ ಬಂಗಾಲ ಕೊಲ್ಲಿದ ತೀರೊಡು ಪ್ರಚಾರೊಡಿಪ್ಪು ಈ ಬಾಸೆ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಡ್ ಬಂಗಾಳಿ, ವಾಯವ್ಯಡ್ ಬಿಹಾರ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಲೆಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯಡ್ ಮರಾಠಿದ ಹಾಲ್ವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಭತ್ರಿ ಉಪಬಾಸೆಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪುರ್ವೀ ಹಿಂದಿದ ಛತ್ತೀಸ್ಗಡಿ ಉಪಬಾಸೆಲೆಡ್ದ್ ಆವರಿಸದುಂಡು.
ಬಾಸೆದ ಪುದರ್
ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ ಕ್ಯಾನರೀಸ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಬಾಸೆದ ನಿಜಾಯಿನ ಪುದರ್ ಕನ್ನಡೊದಂಚನೆ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ ಒರಿಯಾಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಬಾಸೆದ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪುದರ್ ಒಡಿಯಾ. ಸಬ್ದೊಲು ಪುಟ್ಟುನೆನ್ ತೂಂಡ ಒರಿಸ್ಸ ಶಬ್ದೊದ ಒರಿಸು ಪನ್ಪುನ (ಒಕ್ಕಲಿಗ, ರೈತ) ಶಬ್ದೊಡ್ದು ಒಡಿಯ ಜನೊ ಪನ್ಪುನ ಸಬ್ದೊ ಓಢ್ರ ಪನ್ಪುನ ಒರಿಸ್ಸದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ನಿವಾಸಿಲೆ ಪುದರ್‍ಡ್‌ಲಾ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್ ಊಹಿಸವೊಲಿ. ಇತ್ತೆಲಾ ಏತೋ ಜನೊ ಈ ಸಬ್ದೊಲೆನ್ ಉರಿಯಂದ್ ತಪ್ಪಾದ್ ಉಚ್ಚರಿಸಬೆರ್. ಕರಿನ ಸತಮಾನೊದ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸಿಗ್ ಸೇರ್ನ ಕೆಲವು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ ಒರಿಯ ಸಬ್ದೊನು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನೆಡ್ದಾರೊ ಅವೇ ಪುದರ್ ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತಿಪ್ಪೊಡು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಒರಿಸ್ಸಾ
ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಬೊಂಬೆಯಾಟೊ
ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಕೆ.ಎಸ್. ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆನ ಮೂಲಕ ಮೇರ್ ಯುರೋಪ್ ದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ದ್ ಅಪಾರವಾಯಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ಗಳಿಸವೊಂಡೆರ್ (1978-79). ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ರೆನ್ನೆಡ್ ನಡತ್ತ್‌ನ ಐನನೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಕುಲೆನ ಉತ್ಸವೊಡು ಕಾಮತೆರ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ (1978). ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರಲಾ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್‍ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಈ ಕಲೆಕ್ಕ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಕನತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಸುರುತ್ತ ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆಡ್ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಯಿನ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ನನೊರ ಆಹ್ವಾನಿಸದ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಲೀಲೆ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾಗವಹಿಸುನಂಚ ಮಲ್ತ್‌ನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಕುಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ (1979). ದಿ ರಾಯಲ್ ಡ್ರಾಪಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್, ಹಾಲೆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸದ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಡಾಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟೊನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಮೇರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್. ಅಯಿಟ್ಟ್‌ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು- ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1979), ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1985), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ತುಳಸಿ ಸಮ್ಮಾನ್ (1995). ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟೆರ್ ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ ಗೊಂಬೆಗಳು ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುನು ಬರೆತೆರ್. ಕಾಮತೆರ್ ಸ್ವತಃ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಗೊಂಬೆಲೆಗ್‌ಲಾ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಗೊಂಬೆಲು ದೇಶ ವಿದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲೆನ್‌ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟ್‌ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಟ್‌ಲಾ ಈ ಕಲೆತ್ತ ಬೆರಿನ್ ಬುಡಂದೆ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಬದ್‌ಕಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಮೇರೆನ ಬುಡೆದಿ. ಈ ದಂಪತಿಲೆನ ಒರಿ ಮಗೆ, ನಾಲ್ ಜನ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು. ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ 2003 ಆಗಸ್ಟ್‌ 27ಕ್ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ ಮಗೆ ಭಾಸ್ಕರ ಕಾಮತೆರ್ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಕಲೆನ್ ದುಂಬುವರಿಸಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. .
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಕಲೆ ವರ್ಗೊ:ಕಲಾವಿದೆರ್
ಪೊಯ್ಯೆ
ಕನಿಜೊಲೆನ, ಶಿಲೆಕುಲೆನ  ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಕಣಕುಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ  ನೈಸರ್ಗಿಕ  ರಾಶಿಗ್ ಪೊಯ್ಯೆ (Sand) ಇಂದ್ ಪುದರ್. ಬಯಲು ಸೀಮೆಡು ಮರಳು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕರಾವಳಿ ಕನ್ನಡೊಡು ಹೊಯಿಗೆ ಇನ್ಪೆರ್. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಉಸುಕು ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ಉತ್ರರ ಕನ್ನಡ, ಮರಾಟಿ ಸೀಮೆಡ್ ರೇತಿ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.
ನಿಸರ್ಗೊಡು ಬಗೆ ಬಗೆತ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು, ಕನಿಜೊಲು ನೀರ್ ಗಾಳಿ ದೊಂಬು ಹಿಮ ಇಂಚಿನ ಪರಿಸರದ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆನ ಸಮಾವೇಶದ ದಿಸೆಟ್ ಆಪಿನ ಕಿನ್ಯ  ಗಾತ್ರದ, (೨ ಮಿಲಿಮಿಟರುಡುದು ಎಲ್ಯ)  ಕಣಕುಲು. ಪರಪುನ ನೀರುದ ಅಡಿಟ್, ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಳಿ ದಿಂಜ ಪರಡುನ ಪರಿಸರೊಲೆಡ್ (ಉದರ್ಮೆಗ್:  ಮರುಭೂಮಿ)  ಮಾತಾ  ಬೇತೆ ಬೇತೆ  ನಮೂನೆದ ಉಗಮದ ಪೊಯ್ಯೆದ ರಾಶಿಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಶಿಲೆನ್ ಕೃತಕವಾದ್ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆ (m-sand) ತಯಾರು ಮಲ್ಪರೆಲಾ ಆಪುಂಡು.
ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಣಗಾತ್ರ
ಕೆಲವು ಬಗೆತ ಶಿಲೆಕುಲು ಶಿಥಿಲವಾದ್ ಪುಡಾದ್ ಕಿನ್ಯ ಕಣಕುಲು ಆನಗ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ತುಂಡುಲು ಆಪ, ನನ ಕೆಲವು ಬಗೆತ ಶಿಲೆಕುಲು ಪೊಡಿಯಾನಗ ಅಯಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಕನಿಜೊಲೆನ ಗುಣ ಲಚ್ಚಣೊಲೆನ ದಿಸೆಟ್ ಅತಿ ಕಿನ್ಯ ಗಾತ್ರದ ಕಣಕುಲು ಆಪಾ. ಇಂಚ ನಿಸರ್ಗೊಡು ಶಿಲೆ ಶಿಥಿಲ ಪೊಡಿಯಾನಗ  ಉಂಡಾಪಿನ ಕಣಕುಲೆನ ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರೊಡು ಅಯಿಕುಲೆಗ್  ಭೂವಿಜ್ಙಾನಿಲು  ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪೊಯ್ಯೆಡು ಶಿಲೆತ ಕಣಕುಲು ಗಾತ್ರ  2.0 ಮಿಲಿಮೀಟರು(mm) ಡುದು ಎಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ   0.0625  ಮಿಲಿಮೀಟರು (mm)ಡುದು ಮಲ್ಲ ಉಪ್ಪೊಡು ಇಂದ್ ‍ತಜ್ಞೆರ್‍ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಮಿಲಿಮೀಟರುಡುದು  ಮಲ್ಲ ಗಾತ್ರದ ಕಣಕುಲು ಇತ್ತಿನಾಂಡ ಅವು  ಚರ್ಲ್ (gravel )  ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ 0.0625  ಮಿಲಿಮೀಟರುಡುದು ಕಿನ್ಯ ಕಣಕುಲು ಇತ್ತಿನ  ನಿಕ್ಷೇಪೊವಾಂಡ  ಅವು  ಸೇಡಿ (clay)  ಇಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
ಪೊಯ್ಯೆದ ನಮೂನೆಲು
ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ಬಳಕೆದ ಆಧಾರೊಡು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ಪೊಯ್ಯೆಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾವೊಲಿ:
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಯ್ಯೆ
ತುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಪರಪುನ ತುದೆತ ಅಡಿಟ್ ಇನ್ನಗ ತುದೆ ಪಾತ್ರೊಡು ತಿಕ್ಕುನ ಪೊಯ್ಯೆ. ಉಂದು ಕಟ್ಟೋಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚಿನ  ಕಟ್ಟುನ  ಕೆಲಸೊಲೆಗ್  ಅಗತ್ಯವಾದ್  ಬೋಡಾಪಿನಂಚಿನ  ಪೊಯ್ಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಯ್ಯೆ ಗ್  ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್  Ordinary Sand  ಇನ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ ಇಂದ್ ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ಬೊಲ್ಕಲ್  ಪರೆಲುಲು, ಚರ್ಲ್ ದ ತುಂಡುಲು ಗುಂಡುಲು, ಶಿಲೆತ ಪೊಡಿಕುಲು, ಗೋಯೆತೈಟ್, ಲಿಮೊನೈಟ್ ( ಕರ್ಬೊದ ಆಕ್ಸೈಡ್- ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡುದ) ಪರೆಲುಲು, ಸೇಡಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೊಡಿಕುಲು, ಮಾತಾ ಬಿರಕೆ ಯಾದುಪ್ಪುವಾ.
ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆ
ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ಬೆಣಚು (ಬೊಲ್ಕಲ್,  ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್-  Quartz) ಇನ್ಪಿನ ಕನಿಜೊದ ಪ್ರಮಾಣ 90% ಡುದು ದಿಂಜ ಇತ್ತ್ಂಡ ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆ (Silica Sand) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಬೊಲ್ಕಲುದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಸಿಲಿಕಾ (SiO2 - ಸಿಲಿಕಾನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್)  ಆದುಂಡು. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೆ, ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆಡು SiO2 ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಿಲಿಕಾ ಇನ್ಪಿನ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಲೋಹ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ಆತಿನ ಕನಿಜೊ ವಸ್ತು.
ಪಿರಾಕುಡ್ ಕಡಲ ಕರೆಟ್ ಸಂಗ್ರಹಾ ವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಲ್ ಪಿರಪೋಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ ಒರಿದಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿದ ಉಲಾಯಿದ ಭೂಮಿದ ತೋಟ  ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಅಡಿಟ್ ಪದರದ ರೂಪೊಡು ತಿಕ್ಕೊಂದುಲ್ಲಾ.
ಕಪ್ಪು ಪೊಯ್ಯೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ  ಭಾಗ,   ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊಡುದು ಬೈದಿನ, ಕಪ್ಪು  ಬಣ್ಣದ  ದಖ್ಖಣ ಬಸಾಲ್ಟ್  (Deccan Basalt) ಇನ್ಪಿನ  ಶಿಲೆಕುಲು  ದಿಂಜಿದುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಶಿಲೆಕುಲು ಶಿಥಿಲವಾದ್  ಪುಡಾದ್  ಕಿನ್ಯ  ಕಿನ್ಯ  ಚೂರುಲಾದ್  ಪರಪುನ  ತುದೆ ಕುಲೆಡ್  ಕಪ್ಪು  ಬಣ್ಣದ ಪೊಯ್ಯೆ  ಯಾದ್ ಪರತೊಂದು ಪೋಪಾ. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಪೊಯ್ಯೆಲು ( Dark sand) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ.
ಅಣು ಕನಿಜದ ಪೊಯ್ಯೆ
ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೇರಳದ, ತಮಿಳುನಾಡುದ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಮಿರಮಿರ ಮಿಂಚುನ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಇನ್ಪಿನ ( Ilmenite-  ಕರ್ಬೊ-ಟೈಟಾನಿಯಂ  ಆಕ್ಸೈಡುಲೆನ ಕನಿಜೊ)  ದಿಂಜಿದಿನ  ಕರಿಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ತಿಕ್ಕುವಾ. ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಪೊಯ್ಯೆದ  ಒಟ್ಟುಗು ರೂಟೈಲ್ ( Rutile- ಟೈಟಾನಿಯಂ  ಆಕ್ಸೈಡುದ ಕನಿಜೊ  )  ಮೊನಾಜೈಟ್  (Monazite- ಥೋರಿಯಂ ಬೊಕ ರೇರ್ ಅರ್ಥ್ ಎಲಿಇಮೆಂಟುಲು- REE -ಉಪ್ಪುನ ಕನಿಜೊ),  ಜಿರ್ಕಾನ್  (Zircon - ಜಿರ್ಕೋನಿಯಂ ಲೋಹೊದ ಕನಿಜೊ) - ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ  ಅಣು ಶಕ್ತಿ ಮೂಲದ ಕನಿಜೊಲು  ಸೇರ್ದುಪ್ಪುವಾ. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೆ ಇಂಚಿನ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ಅಣು ಕನಿಜೊದ ಪೊಯ್ಯೆ  (Atomic  mineral Sand) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೇರಳದ ಮಾನವಲಕುರುಚಿ ಊರುಡು, ತಮಿಳು ನಾಡುದ ಕುದಿರೈಮೋಜಿ ತೇರಿ ಇಂಚಿನ ಅಣು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಕನಿಜೊಲು ಇಪ್ಪುನ  ಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಲ್ಲಾ.
ಪೊಯ್ಯೆದ ಪರಿಸರೊದ ವರ್ಗೊಲು
ಪೊಯ್ಯೆ ಸಂಗ್ರಹವಾದುಪ್ಪುನ ಪರಿಸರದ ಆಧಾರೊಡು ಈ ತಿರ್ತುದ ವರ್ಗೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ:
ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ
ತುದೆಟ್ ಪರತೊಂದು  ಬತ್ತ್ ದ್  ತುದೆತ ಪಾತ್ರೊಡು  ಇಜಿಂಡಾ ತುದೆತ ಬರಿಕುಲೆಡ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಯ್ಯೆನ್  ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ  (River Sand) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಗ್ರಾನೈಟ್ ನೈಸ್ ಇಂಚಿನ ಬೊಲುಪನೆ ಬಣ್ಣದ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಡು ಬೊಲ್ಕಲ್ ಕಣ ಇತ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆಲು ಕೂಡುವಾ. ಬಸಾಲ್ಟ್ ದಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಕುಲು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಲೆಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಪೊಯ್ಯೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು. ಲಕ್ಷ ದ್ವೀಪದಂಚಿನ ಹವಳ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಸುಣ್ಣದ ಆಂಶ (Calcium carbonate) ಇತ್ತಿನ  ಬೊಲ್ದು ಪೊಯ್ಯೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು.
ತುದೆಕುಲು ಘಟ್ಟೊಡುದು ಜತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಮಿತ್ತ ಮರ್ಗಿಲುಡು ಚರ್ಲುಲು ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಸಾದಿಡ್ ಕ್ರಮೇಣ ತುದೆತ ಪಾತ್ರೊಡು ದೊರಗು ಪೊಯ್ಯೆ (Coarse sand) ನಿಲೆ ಆವರೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ತುದೆ ಪರತೊಂದು ಕಡಲ ಅಳಿವೆದ ಸೀಮೆಗ್ ಬರ್ಪಿನಂಚನೆ ಸಪೂರದ ನಸೆ ಪೊಯ್ಯೆ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಂಗ್ರಹವಾಪುಂಡು.
ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣ ಲಚ್ಚನೊಲು
ಬೊಲ್ಕಲ್ ( ಬೆಣಚು -Quartz) ಕಣ - ಪರೆಲುಲು ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನ ಪೊಯ್ಯೆ  ಕಟ್ಟುನ  ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಊಂಚಿದ ಪೊಯ್ಯೆ ಆದುಂಡು. ಬೊಲ್ಕಲ್ ದಿಂಜ ಗಟ್ಟಿಯಾದುಪ್ಪುನ ಅಂಚನೆ ಸುಲಭೊಡು ಶಿಥಿಲ ಆವಂದಿನ  ಒಂಜಿ ಕನಿಜೊ. ಮೋಹ್ಸ್ ಗಟ್ಟಿತನ ಗುಣಮಾನೊಡು 7 ಸೂಚಾಂಕ ಉಪ್ಪುನ ಕನಿಜೊ ಬೊಲ್ಕಲ್ (ಕ್ವಾರ್ಜ್). ಬೊಲ್ಕಲ್ ದಿಂಜಿದಿನ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ತುಲನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಕಪ್ಪು ಬಸಾಲ್ಟ್ ಪೊಯ್ಯೆಡ್  ಫೆಲ್ಸ್ ಪಾರ್ (Feldspar), ಆಂಫಿಬೋಲ್ (Amphibole), ಬಯೊಟೈಟ್ (Biotite) ಇತ್ಯಾದಿ ಕನಿಜೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಬೇಗ  ಶಿಥಿಲವಾಪಿನ ಗುಣ ಉಂಡು. ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನ ಪೊಯ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಾನದವು, ಸುಣ್ಣದ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ (ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್) ಆಮ್ಲ ದ್ರವ ಪರಿಸರೊಡು ಬೇಗ ಕರಾವುನ ಶಿಥಿಲವಾಪಿನ ಗುಣತ್ತವು ಆದುಂಡು.
ಕಡಲ ಬರಿತ ಪೊಯ್ಯೆ
ತುದೆಟ್ ಪರಪುನ  ಪೊಯ್ಯೆ ನೀರ್ದ ಒಯಿಲುದ  ಒಟ್ಟುಗು ಪೋದ್  ಅಳಿವೆಲೆಡ್  ಅಯಿಡುದು  ಅಂಚಿ ಕಡಲುಗು ಪೋದ್  ಸೇರುವಾ. ಕಡಲುದ ತಿರೆಕುಲು  ಕಡಲುಗು  ಬತ್ತುದು  ಬೂರ್ದಿನ  ಪೊಯ್ಯೆನ್  ಅಡಿ ಲಕ್ಕಾದ್ ಕಡಲ ಕರೆಕ್  ಕಣತ್  ಪಾಡುವಾ. ಇಂಚ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ (ಕರೆಟ್) ಕೂಡಿನ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ಕಡಲ ಬರಿತ ಪೊಯ್ಯೆ  (ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆ -  Beach Sand) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.
ನಿಷಿದ್ಧ
ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆನ್ ಗೆತ್ತ್ ದ್  ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ  ಕಡಲ ಕರೆಕ್  ಪರಿಸರೊಗು ದಿಂಜ ಹಾನಿ ಆಪಿನ ಸಂಭವ ಉಂಡು. ಅಯಿನೆಡ್ದಾವರೆ, ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆದ ಬಳಕೆ - ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್, ಉದ್ಯಮ ಬೇರೊಲೆಗ್ - ನಿಷಿದ್ಧ ಆದುಂಡು.
ಮರುಭೂಮಿದ ಪೊಯ್ಯೆ
ತಾರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ,ಭಾರತ) ಬೊಕ್ಕ  ಸಹಾರ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ)  ಇಂಚಿನ  ಮರುಭೂಮಿ  ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್  ಉಷ್ಣಮಾನ ಜಾಸ್ತಿ (ಹೆಚ್ಚ) ಇತ್ತುದು  ಗಾಳಿದ  ರಭಸ  ದಿಂಜ  ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು, ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಣಕುಲು ಗಾಳಿಡ್  ನೀಂದೊಂದು ಪೋದ್  ದಿಂಜ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ  ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ, ದಪ್ಪದ  ನಿಕ್ಷೇಪೊಲಾದ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಪಿನ ಉಂಡು. ಸಹಾರದ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆಡ್ 100 ಮೀಟರುಡುದು ಮಿತ್ತ್ ದ ಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಲ್ಲಾ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮರುಭೂಮಿದ ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ದಿಂಜ ನಸೆತ ಕಿನ್ಯ ಗುಂಡು ಆಕಾರದ ಕಣಕುಲು ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರೆ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಸಮ ಆಪುಜಾ. (ಕಣಕುಲೆಡ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ತೂನಗ ಒರೆಕೋರೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಕಣಕುಲು ಕಟ್ಟುನ  ಬಾಳಿಕೆದ ವಾಸ್ತು ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು)
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆ
ಇತ್ತೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡು ಉಪ್ಪುನ ಕುಡಲ (ಮಂಗಳೂರು), ಮುಲ್ಕಿ, ಕುಂದಾಪುರ ದಂಚಿನ  ಕಡಲ ಕರೆತ  ಊರುಲು ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್  ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವುಡು ಕಡಲ್ದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನೆಕ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ ಚಾರಿತ್ರಕ ದಾಖಲೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಅದಗ ಕಡಲ ಕರೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಬಸ್ರೂರು ಬಂದರ ಇತ್ತೆ ಕಡಲುಡುದು ಐನ್ ಆಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಲಾಯಿ ಪೋತುಂಡು. ಕಡಲ್ ಪಿರ ಪೋತಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟನೆನ್ ನಂಮ ಇರಿಯೆರ್ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ ಇನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸೋಜಿಗದ ಪುರಾಣ ಕತೆಯಾದ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.
ಕಡಲ್ ಪಿರ ಪೋತಿನೆಕ್ಕ್ ದಾಖಲೆಯಾದ್ ಒರಿದಿನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ್ದ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆದ ರಾಶಿಲು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ ಕರೆಟ್ ಇತ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ಸಾಲುಲು ಮಣ್ಣ್ ದ ಅಡಿಟ್ ಕೋಂತ್ ಪೋತಿನವು ಇನಿ ನಂಕ್ ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ತಿಕ್ಕೊಂದುಂಡು. ಇಂಚಿನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಒರಿದಿನೆನ್ ಕುಂದಾಪುರದ ಕೈತಲ್ದ ಕೋಟ, ಬೀಜಾಡಿ, ಗೋಪಾಡಿ, ಕೋಟೇಶ್ವರ, ಪಡು ಬಿದ್ರಿ ಕೈತಲ್ದ ನಡಿಸಾಲ್, ಪೆಜಮಾಡಿ ಇಂಚಿನ ಊರುಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ.
ಇಂಚೆನೆ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಮೂಡಾಯಿದ ಕರಾವಳಿಡುಲಾ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಲ್ಲಾ.
ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ
ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಯ್ಯೆ) ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೇಲೆ ಲೆಡ್ ಸಿಮೇಂಟಿಗ್ ಮಿಶ್ರ ಮಲ್ಪರೆ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತು. ದೊರಗುದ ಪೊಯ್ಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗವಾಂಡ ಗೋಡೆ ಸಾರಣೆದ ಬೇಲೆಗ್ ನಸೆ ಪೊಯ್ಯೆ  ಬಾರಿ  ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಬೊಲ್ಕಲ್ದ ಕಣಕುಲು ದಿಂಜಿದಿನ ಪೊಯ್ಯೆ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಊಂಚಿದ ಪೊಯ್ಯೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಸೇಡಿ ದಿಂಜಿದಿನ, ಸುಣ್ಣದ ಆಂಶದ ಪೊಯ್ಯೆಲು ದಿಂಜ ಬಾಳಿಕೆ  ಬರ್ಪಿನ  ಕಟ್ಟೋಣೊ ಸಂಕ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಇತ್ಯಾದಿ  ಕಟ್ಟರೆ ಎಡ್ಡೆ ಅತ್ತ್.
ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆ
ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆ - ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲ ಕರೆತ ಪೊಯ್ಯೆದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ಕಜವುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ದೆಕ್ ದ್ ಕಶ್ಮಲರೂಪೊದ ಸೇಡಿ,ಕರ್ಬೊದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಿಲಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣೊನು ಊಂಚಿ ಮಲ್ಪರೆ ಉದ್ಯಮೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಇಂಚ ಸಿಲಿಕಾ ದಿಂಜ ಇತ್ತಿನ (SiO2  98-99.9%) ಪೊಯ್ಯೆಲೆನ್ ವಿಶೇಷ ಉದ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಇನ್ನಗ:
ಪೊಯ್ಯೆ ಗೆಪ್ಪುನ ಉದ್ಯಮ
ಪೊಯ್ಯೆ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುನ ವಸ್ತು ಅಯಿನ ಕಾರಣ  ತುದೆತ ಪೊಯ್ಯೆ ಗೆಪ್ಪುನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಲೆಗ್ ಬಾರಿ .ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಡು.
ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆ (ಎಂ- ಸ್ಯಾಂಡ್)
ಶಿಲೆಕಲ್ಲು ಲೆನ್ ಕ್ರಷರ್ ಡು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಣಕುಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡು. ಇಂಚ ಕೃತಕವಾದ್ ತಯಾರು ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ಎಂ ಸ್ಯಾಂಡ್ (M sand - Manufactured sand) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ತುಳುಟು M sand ಗು ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆ ಇಂದ್ ಪಣೋಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
1. https://web.archive.org/web/20170223214107/http://www.selectsandscorp.com/what-is-silica-sand/
2.http://www.amd.gov.in/app16/content.aspx?link=41
3.https://en.wikipedia.org/wiki/Dune
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಕನಿಜೊಲು ವರ್ಗೊ:ಉಪ ಕನಿಜೊಲು
ಜೈ ತುಳುನಾಡ್
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ) ಪನ್ಪಿನವು ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ತುಲುವೆರೆನ ಒಂಜಿ ಸಂಘಟನೆ. ಉಂದು ತುಲು ಬಾಸೆ ಬೊಕ್ಕ ತುಲು ಲಿಪಿ, ತುಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒರಿಪುಗೋಸ್ಕರ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಸಂಘಟನೆ. ಉಂದು ೨೦೧೪ ಆಗೋಸ್ತು ೧೦ ಕ್ಕ್ ಮೂಲ್ಕಿಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೫ ಅಗೋಸ್ತು ೧೦ ಕ್ಕ್ ನೊಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಇನಿ ಮುಟ್ಟ ತುಲುನಾಡ್‌ದ ತುಲು ಬಾಸೆ, ತುಲುವೆರೆನ ಪರಪೋಕುಲೆನ ಒರಿಪುಗೋಸ್ಕರ ಪೊರಂಬೊಂದುಂಡು. ತುಲು ಲಿಪಿ ಕಲ್ಪೆರೆ ಅಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಅನ್ಲೈನ್ ಅಂಚನೆ ಆಫ್ಲೈನ್ ಮುಖಾಂತರ ತುಲುಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾಪಿನಂಚಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಜ್ಜೊನು ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ) ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು
ನಂಬೊಲಿಗೆದ ರಕ್ಷಣೆ
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ) ಸಂಘಟನೆ ತುಲುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆದ ಬೂತಾರಾಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ನಾಗಾರಾಧನೆನ್ ನಿಂದನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ರೀತಿದ ಪೊರಂಬಾಟ ಮಲ್ತೊಂದು ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ದರ್ಮೊನು ಒರಿಪುನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.
ಸಂವಿಧಾನೊಡು ತುಳುಭಾಷೆ ಸೇರ್ಪಡೆ
ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಸಂವಿಧಾನೊದ ೮ನೇ ಪರಿಚ್ಚೇದೊಡು ಸ್ಥಾನಮಾನಾ ತಿಕ್ಕೊಡು ಪನ್ಪಿ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ತಾಣದ ಮುಖಾಂತರ ಅಭಿಯಾನ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಅಂಚನೆ ಮಾತ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡೆರೆನ,ಶಾಸಕೆರೆನ ಗೇಣೊಗು ಕನಪಿನ ಕೆಲಸೊನು ಜೈ ತುಳುನಾಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
ತುಳುಭಾಷೆದ ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ
ದೇಸೊ ವಿದೇಸೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ತುಳು ಕಲ್ಪೆರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಖಾಂತರ ತುಳು ಭಾಷೆ ಕಲ್ಪಾವೊಂದುಂಡು. ವಿದೇಶೊಡು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಸಮೇತ ಅಪ್ಪೆ ಭಾಸೆ ತುಳು ಕಲ್ಪೆರೆ ಉಮೇದ್ ತೋಜಾಪಿನವು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ವಿಚಾರ
ತುಳು ಲಿಪಿ ಕ್ಲಾಸ್
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ ಕೋವಿಡ್ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ದ ಸಮಯೋಡು ತುಲುಲಿಪಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ದ ಮುಖಾಂತರ ದೇಸೊ ವಿದೇಸೊದ ೧೦೦೦೦ ಜಾಸ್ತಿ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ತುಲುಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾದ್ ೨೦೦೦ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನೊ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆತೆರ್.
ಕಲ್ಪಾದಿಲೆಗ್ ತರಬೇತಿ
ಜೈ ತುಳುನಾಡ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ತುಲು ಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಅಂಚನೆ ಕರಿನ ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ನೂದು ನೂತ್ತೈವ್ವ ಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾದಿಲೆಗ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ದು ತುಲು ಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾದಿಲೆನ್ ಮುಖಾಂತರ ಇತ್ತೆ ಮಸ್ತ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಚನೆ ಅಫ್ಲೈನ್ ಕ್ಲಾಸ್ ನಡಪಾದ್ ದೇಸೊ ವಿದೇಸೊದ  ಕಲ್ಪಾರ್ತಿಲೆಗ್ ತುಳುಲಿಪಿ ಕಲ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಪಿನಂಚಿನ ಅವಕಾಶ ಮಲ್ತ್ ಕೊರೊಂದುಂಡು
ತುಳು ಬರವು ಫಾಂಟ್
ಜೈ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮುತಾಲಿಕೆಡೆ "ತುಲು ಬರವು" ಪನ್ಪಿ ಫಾಂಟ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಬೈದ್ಂಡ್.ಈ ಫಾಂಟ್‌ನ್ ನಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಡ್ ಪಾಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ ನಮ ತುಲು ಲಿಪಿ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಫಾಂಟ್ ಗಳಸೊಂದು ಬ್ಯಾನರ್, ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆ,ಪುದರ್ ಪಲವೆ ಮಾತ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಕೋಡ್ ಲಿಪಿಡ್ದ್ ಈ ಬರವು ಫಾಂಟ್‌ನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ತುಳು ಬರವು ಫಾಂಟ್ ದ ಡೆವೆಲಪರ್ ದೀಪಕ್ ಪಡುಕೋಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ತಂತ್ರಿ.
ತುಳು ಲಿಪಿ ಯೂನಿಕೋಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ
ತುಳು ಲಿಪಿ ಯೂನಿಕೋಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ ತುಳು ಲಿಪಿನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಡ್ ಸುಲಬೊಡು ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಒವ್ವೆ ಆಪ್‌ ಗಳಸೊಡಾಯಿನ ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ತುಳುನು ಯೂನಿಕೋಡ್‍ ಸೇರಾಪಿನಂಚಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಜ್ಜೊಗು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತಿನ ಡಾ.ಆಕಾಶ್‌ರಾಜ್ ಜೈನೆರ್ ಮಸ್ತ್ ದಿನೋಡ್ದಿಂಚಿ ಪೊರಂಬಾಟ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.ಅರೆನ ಈ ಕಜ್ಜೊಗು ಜೈ ತುಳುನಾಡ್‌ಲ ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಬೆರಿ ಸಹಾಯವಾದ್ ಉಂತುದು ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು‌.
ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ತುಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ
೨೦೨೧ ಜುಲೈ ೨ಕ್ಕ್ ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ ಸಂಘಟನೆ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಆನ್ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಕನತ್ಂಡ್ ತುಳು ಶಬ್ದೊಗು ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆದ ಅರ್ಥೊನು ಈ ಡಿಕ್ಷನರಿಡ್ ನಾಡೊಲಿ. ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ತುಲು ಆನ್ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿದ ಡೆವೆಲಪರ್ ಸುಮಂತ್ ಹೆಬ್ರಿ. ಅರಿದ್ ಪೋಪಿನಂಚಿನ ತುಳು ಪದೊಕುಲೆನ್ ಪಿರ ಗಳಸೊಲಿ ಈ ನಿಘಂಟಿದ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಡ ಪದೊಕುಲೆನ್ ತುಳು ಲಿಪಿಡ್ ಬರೆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ಪದೊತ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಧ್ವನಿ ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಈ ನಿಘಂಟು ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ) ಸಂಘಟನೆದ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಗೇನ ಸಿರಿ
ಗೇನ ಸಿರಿ ಪನ್ಪಿನವು ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಾಂಶೊ.ಈ ತಂತ್ರಾಂಶೊನ್ ಗಳಸೊಂದು ನಮ ಸುಲಭೊಡು ತುಲು ಲಿಪಿಡ್ ಲೇಖನೊ ಬರೆವೊಲಿ.ಕನ್ನಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಲಯಾಲಂಡ್ ನಮ ಟೈಪ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊ ಅವು ತುಲು ಲಿಪಿಯಾದ್ ಬದಲಾಪಿನ ಅಂಚನೆ ತುಲು ಬರೆಪುನಕುಲುಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪಿನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ದೆ ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಾಂಶೊ ಗೇನಸಿರಿ. ಉಂದೆನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದಿತ್ತಿನ ದೇರಳಕಟ್ಟೆದ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೇನ ಸಿರಿತ ಲಿಂಕ್ :-https://jaitulunad.in/genasiri
ಟ್ವೀಟ್ ಅಭಿಯಾನ
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್(ರಿ) ಕೂಟ ೨೦೧೬ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬಾಷೆನ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮಲ್ಪೊಡು ಅಂಚನೆ ಎಣ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಗು ಸೇರ್ಪಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ದಿಟ್ಟಿಡ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ಟ್ವೀಟ್ ತುಲುನಾಡ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣೊಲೆಡ್ ಜನ ಜಾಗೃತಿದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತುಲು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ,ತುಲು ಪೇಜಸ್‌ದಕಲ್ನ ಸಾಕಾರೊಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ,ದೇಶೊಡು ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಪಿನಂಚಿನ  ಟ್ವೀಟ್ ಅಭಿಯಾನಲೊನ್ ನಿರಂತರ  ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದ್ಂಡ್
ತುಲುವೆರೆ ಆಟಿ
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ.) ಕೂಟದ ಕುಡ್ಲ ಎಗ್ಗೆ 07 ಆಗಸ್ಟ್ 2022‌ದಾನಿ ತುಲು ನಲಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬುಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಪಂತೊಲೆನ್ ದೀದ್ ತುಲು ನಲಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬುಲೆಗ್ ಬೆರಿಬಲ ಕೊರೊಂದು ಬೈದ್ಂಡ್. ಉಂದೇ ಪೊರ್ತುಡು ತುಲು ಆಟಿದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಕಜ್ಜೊನು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಬಲೆ ತುಲು ಲಿಪಿಟ್ ಬರೆಕ
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ.) ಕುಡ್ಲ ಎಗ್ಗೆರ್ದ್ ಕುಡ್ಲದ ಸಂಘನಿಕೇತನ, ಕಟೀಲ್ ಕಾಲೇಜ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಐಕಳ ಕಂಬುಲೊಡು ತುಲು ಲಿಪಿನ್ ಜನಕ್ಲೆನ ಕೈತಲ್ ಪೋದು ತೆರಿಪಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಪಾವುನ ಉದ್ದೇಶ ದೀವೊಂದು ಬಲೆ ತುಲು ಲಿಪಿಟ್ ಬರೆಕ ಪನ್ವಿನ ಪೊಸ ಅಭಿಯಾನೊನು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಪೊರ್ಲು ತುಲುನಾಡ್ ಗೋಡೆ ಬರವು ಅಭಿಯಾನ
ಜೈ ತುಲುನಾಡ್ (ರಿ.) ಕುಡ್ಲ ಎಗ್ಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಡಿಯನ್ ರೂಟ್ಸ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಗೆಡ್ ಕುಡ್ಲ ಪೇಂಟೆಂಡ್ ತುಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ಲಿಪಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಚಾರೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ಉದ್ದೇಶ ದೀವೊಂದು ಗೋಡೆ ಬರವು ಅಭಿಯಾನೊನು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವರ್ಗೊ:ತುಲುಲಿಪಿ ವರ್ಗೊ:ಇತಿಹಾಸೊ
ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ
ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಮಾಮೂಲಿ ಚಟ್ನಿ. ಈ ಚಟ್ನಿನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡೆ ಆಂಡಲಾ ಇತ್ತೆ ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವತ್ತಂದೇ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಪ್ರತೀ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ಇಪ್ಪಂದೆ ವೊವ್ ತೆನಸ್ ನ್ಲಾ ಬಲಸುಜೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಮಸ್ತ್ ಸುಲಭಲಾ ಅಂಚನೆ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ತಾರಾಯಿಗ್ ಬರ ಇಜ್ಜಂದಿನೈರ್ದ್ ಉಂದು ಮಾತ ಕಡೆಟ್ಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತಾರಾಯಿಡ್ ಕರ್ಬದಂಶ, ಫೈಬರ್ ದಂಶ ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಆರೋಗ್ಯಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ.
ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಡ್ ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ, ಜೀರ್ದರಿ ನ್ ಪೊತ್ತುದು ದೀವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ, ಮುಂಚಿ, ಶುಂಠಿ, ಉಪ್ಪು , ಪೊತ್ತುದಿ ಸಾಮಾನ್ ಪಾರ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಮಯ್ತ್ ದ್ ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಣಲೆಗ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಮಯ್ತ್ದ್ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ, ದಾಸಿಮಿ , ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು.
ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆ
ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆ ಪನ್ಪುನವು ಅಮರ್ ದೈವೊಲೆ ಪುದರ್. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ವೀರೆರಾದ್ ಪುಟ್ಟುದು ದೈವದ ಪಟ್ಟೊಗು ಸೇರೊಂಡಿ ಕೆಲವು ಅಮರ್ ಭೂತೊಳೆ ಚರಿತ್ರೆಲು ಉಂಡು. ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಗ್ಗೆರ್ಕಳ, ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ ಪೂಮಾಣಿ, ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗೆ ಇಂಚ ಕೆಲವು ದೈವೊಲು ಉಂಡು. ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆ ಮುಲ್ಕಿದ ಕೈತಲ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಎಳಿಂಜೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆನಕ್ಲೆನ ಜನ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಲೂರು ತಿರ್ತಗುಡ್ಡೆದ ಮಲ್ಲ ಜಾಗೆಡ್ ಬಾರೆನಕುಲು ಪುಟ್ಟಿನಪಗ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿ ತಾಕೊಡೆದ ಮರ, ನ್ಯಾಯಚಾವಡಿ, ಅಕುಲು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಥಾನ, ಬೆರ್ಮೆರೆಗುಂಡಿ, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಗರಡಿ, ಬಾರೆ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟಿನ ತಿರ್ತಗುಡ್ಡೆ, ರಸಮಯ ಗುವೆಲ್, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಕಾಂತಬಾರೆ ಬೂದಬಾರೆ ಅಮರ್ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟುದು ಬಳತ್ತ್‌ದ್ ಮಾಯಕಾದ್ ನಂಬಿನಕಲೆಗ್ ಆರಾದ್ಯ ದೈವೊಲಾದ್ ಮೂಲ್ಕಿ ಸೀಮೆಡ್ ಮೆರೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮೊಕುಲು ಪುಟ್ಟಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾಗೆ, ಅಕುಲೆನ ದುತ್ತೈತೊಲು, ಅಲ್ಪ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಕತೆ ಪನ್ಪಿನತ್ತಾಂದೆ ಆನಿಡ್ದ್ ಇನಿ ಮುಟ್ಟ ಆರಾಧನೆ ನಡತೊಂದುಂಡು.
ಕತೆತ್ತ ಲೆಕೊ
ಮೊಕಲ್ನ ಚರಿತ್ರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಜಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಕತೆ ಪನ್ಪಿನತ್ತಾಂದೆ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯೊಡ್ದು ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಬಾಯಿಗ್ ಬತ್ತಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಇನಿಕ್ಕ್ ಲಾ ಐತ ಕತೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ನಾನ್ನೂದು ವರ್ಷೊಡ್ದು ಪಿರವುಡು ತುಳುನಾಡ್ದ ಮೂಲ್ಕಿ ಸೀಮೆನ್ ಸಾವಂತರಸೆರ್ ಆಳೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಕಾಲ. ಅರಸೆರೆ ತಂಗಡಿ ಪುಲ್ಲಪೆರ್ಗಡ್ದಿ ಉಳ್ಳೋಡಿಗುತ್ತು ಪೆರ್ಗಡೆ ಚಂದ್ರಾಯ ಬಲ್ಲಾಲೆರೆ ಬುಡೆದಿ. ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊ ಕರಿದ್ಂಡ್. ಸಂತಾನದ ಭಾಗ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿ ಬೇಜಾರ್ ಪೆರ್ಗಡೆರೆಗ್ಲಾ, ರಾಣಿ ಪುಲ್ಲ ಪೆರ್ಗಡ್ದಿಗ್ಲಾ. ಅಕ್ಲೆನ ಒಕ್ಕೆಲ್ ದಾಯೆ ಆದಿತ್ತಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ ಪನ್ಪಿನಾಯೆ ತಾನ್ ನಡ್ದ್ ಬುಲೆಪಾಯಿ ತಾರೆದ ಸುರುತ್ತ ಫಲೊನು ಅರಮನೆಗ್ ಕಾಣಿಕೆ ಆದ್ ಕೊರ್ನಗ ಬೇಜಾರ್ಡ್ ಕುಲೊಂದಿತ್ತಿ ಪೆರ್ಗಡ್ದಿನ್ ತೂಪೆ. ಪೆರ್ಗಡ್ದಿನ ಬೇನೆನ್ ತೆರಿಯೊಂಡಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆದ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರೊನು ಅಗಲೆಡ ಪನ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೇ.. ಕಾಶಿಡ್ ವಿಶ್ವನಾಥೆ, ಪುರಿ ಪನ್ಪಿವವುಲು ಜಗನ್ನಾಧ ದೇವೆರ್ ಎಂಚ ಮಲ್ಲೆನಾ ಅಂಚನೇ ಕದ್ರದ ಮಂಜುನಾಥೆ ನಂಬಿನಕಲೆ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪಿ ದೇವೆರ್. ಕದ್ರದ ದೇವೆರೆಗ್...
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವಾರಾಹಿ ತುದೆ
ವಾರಾಹಿ ತುದೆ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪರಪುನ ತುದೆಕ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ತುದೆಕ್ ಹಾಲಾಡಿ ತುದೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುಡು ಪರಪುನ ೫ ತುದೆಕ್ಲೆಗ್ ಪಂಚಗಂಗಾವಳಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಐಟ್ ವಾರಾಹಿ ತುದೆಲಾ ಒಂಜಿ. ಬಾಕಿದ ೪ ತುದೆಕುಲು- ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ, ಕೇದಕಾ, ಚಕ್ರಾ ಬುಕ್ಕ ಕುಬ್ಜಾ ತುದೆ.
ತುದೆತ್ತ ಪುಟ್ಟು
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕುದ, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟೊಡ್‍ದು ೭೩೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಕೊಪ್ಪಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ವಾರಾಹಿ ತುದೆ, ಗಟ್ಟ ಜತ್‌ದ್ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಹಾಲಾಡಿ, ಬಸ್ರೂರು, ಕುಂದಾಪುರ ಮುಟ್ಟ ೮೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪರತ್‌ದ್ ಗಂಗೊಳ್ಳಿದಲ್ಪ ಕಡಲ್ ಸೇರುಂಡು. ಗಟ್ಟ ಜಪ್ಪರ ದುಂಬು ಶೆಟ್ಟಿಕೊಪ್ಪ, ಹಳಿಗೆ, ಕೊಲ್ಲವಾಡಿ ಬಂಗಾರಗಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಪ ಮಾತ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ತುದೆಕ್ಲು ವಾರಾಹಿಗ್ ಸೇರುವ.
ತುದೆಡ್‍ದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಜಲಪಾತ
ವಾರಾಹಿ ತುದೆಡ್‍ದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಜಲಪಾತ ಕುಂಚಿಕಲ್ ಜಲಪಾತ. ಉಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲೂಕುದ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕುಡು ವಾರಾಹಿದ ಮೂಲಡ್‍ದ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಈ ಜಲಪಾತ ಉಂಡು. ಅಂದಾಜಿ ೪೫೫ ಮೀಟರ್ (೧,೪೯೩ ಅಡಿ) ಎತ್ತರಡ್‍ದ್ ಬೂರುನ ಈ ಜಲಪಾತಡ್ದ್ ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪಿರ, ಮಾಸ್ತಿಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ವಾರಾಹಿ ತುದೆಕ್ಕ್ ಮಾಣಿ ಕಟ್ಟ (Maani Dam) ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಜಲಪಾತೊಡು ನೀರ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಡಮೆ. ಮರಿಯಾಲದ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಈ ಜಲಪಾತೊಗು ಆಧಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್‍ದ್ ೯೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಬುಕ್ಕ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಡ್‍ದ್ ೪೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು.
ವಾರಾಹಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ
ಮಾಸ್ತಿಕಟ್ಟೆದ ಮಾಣಿಬೈಲ್ ಪುದರ್ದ ಹಳ್ಳಿಡ್ ವಾರಾಹಿ ತುದೆಕ್ ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಐತ್ತ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪರ ಗಲಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕಟ್ಟ‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನೀರ್‌ನ್, ಉಡುಪಿದ ಹೊಸಂಗಡಿದಲ್ಪ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ನಿಲತ್ತ ಅಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರೊಗು ಬರ್ಪಾದ್ ಅಲ್ಪ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಭೂಗರ್ಭ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಒಟ್ಟು ೪ ಘಟಕ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಘಟಕ ೧೧೫ ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಾವುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ನಾಲ್ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೪೬೦ ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಮುಲ್ಪ ಉತ್ಪಾದಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಭೂಗರ್ಭ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರೊನು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ತುದೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿದ ತುದೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ತುದೆಕುಲು
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಬುಡಾರ
ಕುಡ್ಲದ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಬುಡಾರ ಪಂಡ್ದ್‍ ಲೆಪ್ಪುನ ಹೋಟೆಲ್ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ_ಬುಡಾರ : ತುಳುವೆರೆಗ್ ಕೇವಲ ಹೋಟೆಲ್ ಅತ್ತ್, ಶತಮಾನದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಂಟ್ ❣️
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಹೋಟೆಲ್
ಕುಡ್ಲದ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಬುಡಾರ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಅವು ಕೇವಲ ಹೋಟೆಲ್ ಅತ್ತ್ ಅಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ತುಳುವೆರೆನವು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಯಿನ ನಂಟ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ಇತ್ತೆ ಮಸ್ತ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಲು ತರೆದೆರ್ತ್‌ದ್ ಉಂತುದುಂಡು. ಪೈವ್ ಸ್ಟಾರ್, ತ್ರಿಸ್ಟಾರ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಲು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಸರ್ವೀಸ್‌‍ನ್‌ಲಾ ಕೊರೊಂದು ಉಂಡು. ಅಂಡ ೧೩೦ ವರ್ಸೊರ್ದು ದುಂಬೇ ಕುಡ್ಲಡ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿನ ಹೋಟೆಲೊಂಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವು ಇತ್ತೆಲಾ ಗ್ರಾಹಕೆರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಸೇವೆನ್ ಕೊರೊಂದು ಉಂಡು. ಉಂದು ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆದಕುಲೆಗ್ ಮಾತ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಯಿನವು.
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ ಮೂಲತಃ ತಲಪಾಡಿದಾರ್. ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಕೆಲವೇ ವರ್ಸೊಡು ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾರಣೊಗಾತ್ರ ತಲಪಾಡಿದ ಊರುನು ಆರ್ ಬುಡುದು ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಐತ್ತಪ್ಪ ಮಾಡೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಕುಡ್ಲಡ್ ನೆಲೆ ಉಂತ್ಯೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಮೆರೆನ ಎಲ್ಯ ಇಲ್ಲಲ್ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿರ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಶಾಲೆದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ಪೊರ್ತು ಓನಸ್ಸ್ ಕೊರ್ಪುನವು ಅನಿವಾರ್ಯ ಆಂಡ್. ಕಾಂಡೆ ಕರಾವಳಿ ಶೈಲಿದ ಗಂಜಿದ ಓನಸ್ಸ್ ಎಟ್ಟಿದ ಚಟ್ನಿ. ಎಟ್ಟಿದ ಚಟ್ನಿ ಪಂಡ ಕಾಯಿಮುಣ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿನ್ ಕಡೆದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಪೊಡಿ ಎಟ್ಟಿನ್ ಪೊದ್‌ತ್‌ದ್ ಬೆರವುನೆ. ಬಾರಿ ರುಚಿಕಟ್ಟಾಯಿನ ವಿಸೇಸ ಚಟ್ನಿ ಉಂದು. ಅಪಗ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಬುಡಾರೊದು ಮೀನ್‌ದ ಓನಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಸೊ ಬಟವು ಅಯಿನಾಯಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ತುದ ಓನಸ್ಸ್ ಪಾಡುನವು. ಅಪಗ ಆಯಡ ದುಡ್ಡು ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಎಲ್ಲೆ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಪನೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ದೂರದ ಊರುರ್ದು ಕುಡ್ಲಗ್ ಕೆಲಸೊಗಾರ್ ಜನಕುಲು ಬರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಹೋಟೆಲ್ನೇ ನಾಡೊಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಓನಸ್‌ಗ್ ಬರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ದೂರದ ಊರುರ್ದು ಎಚ್ಚಾದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ನಡತೊಂದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಎರುತ್ತ ಗಾಡಿಡ್ ಬರೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ದಣಿದ್ ಬರೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನೆರ್ದ್ ಓನಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಲ್ಪನೇ ಜಗಲಿಡ್‌ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ಬಚ್ಚೆಲ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬಚ್ಚಿರೆ ಅಗಿದ್ ಸುಧಾರಿಸೊಂದು ಅಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಅಕ್‌ಲೆನ ಊರುಲೆಗ್ ವಾಪಾಸ್ಸ್‌ ಪೋವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್! ಆಪಗ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದಕುಲೆಗ್ ಬೆಂಚ್, ಮೇಜ್, ಕುರ್ಚಿಲೆಡ್ ಕುಲ್ಲುದು ಓನಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನಾತ್ ಸವಲತ್ತ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಆಪಗ ಮೆರೆನ ಹೋಟೆಲ್‌ದ ನೆಲಟ್ಟ್ ಮಣೆ ಪಾಡ್‌ದ್ ಓನಸ್ಸ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅರೆನ ಸುಧಾರಿಕೆ, ಯೋಗ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸುನ ರೀತಿ ಮಸ್ತ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಏಪ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪನ್ಪುನೆತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ನಿಖರವಾದ್ ಏರೆಗ್‌ಲಾ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ 120 ರ್ದ್ 130 ವರ್ಸೊ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಗಳ್ ಚಂದ್ರಾವತಿ ಈ ಹೋಟೆಲ್‌ನ್ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅರೆನ್ ಕಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುಗು ಈ ಹೋಟೆಲ್‌ದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯವತಿ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಹೋಟೆಲ್ ತೂವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಓಲುಂಡು..?
ಕುಟ್ಲದ ಹೃದಯಭಾಗದ ಕೆ.ಎಸ್ ರಾವ್ ಮಾರ್ಗದ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ ಸಿಗ್ನಲ್‌ದ ಕೈತಲ್‌ಡೇ ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮುಲ್ಪ ಟೇಬಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರೆದ ಇರೆ ಪಾಡ್‌ದ್ ಓನಸ್ಸ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್. ಪರಿಯೆರೆ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್, ಕುಚ್ಚಲ್ ಅರಿತ್ತ ನುಪ್ಪು, ಉಪ್ಪಡ್‌, ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತರಕಾರಿ ಪಲ್ಯ, ಆಯಿರ್ದ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್‌ದ ಕಜಿಪ್ಪು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ವಿಶೇಷತೆ ದಾದ
ವಿಶೇಷ ಪಂಡ್ಂಡ ಇತ್ತೆಲಾ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಸಂದೇ ಕನಕ್ಕ್‌ಡೇ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಟ್ಟುಗು ಮೂಲು ಮೀನ್‌ದ ಓನಸ್ಸ್ ಬುಡ್ಂಡ ಕೋರಿದ ಕಜಿಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇತೆ ವಾ ಕಜಿಪುಲಾ ಮೂಲು ತಿಕ್ಕುಜಿ. ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಮೀನ್‌ದ ಫ್ರೈ ಮೂಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ವಿಶೇಷ ಪಂಡ ಉಂದೆನ್ ತಾರಯಿದ ಎಣ್ಣೆಡ್‌ ಮಾತ್ರ ಕಾಯಿಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.30ರ್ದ್ 3.30 ಮುಟ್ಟ. ರಾತ್ರೆ 7ರ್ದ್ 10ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕರಕುಲೆಡೇ ಕಜಿಪ್ಪುನು ಓನಸ್ಸ್‌ದ ಮೇಜಿದ ಕೈತಲ್ ಕನತ್ತ್‌ದ್ ದೀಪೆರ್. ತಿಪ್ಪಿದ ಕೈಲ್‌ಡ್‍ ಘಮಘಮ ಪರಿಮಳದ ಮೀನ್‌ದ ಕಜಿಪ್ಪುನು ಬಳಸುವೆರ್.
ಬೇತೆ ವಿಚಾರ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪೊರ್ತುಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸೆರೆರ್ದ್ ಪೆಟ್ಟ್ ತಿಂದ್‌ನಕುಲೆಗ್ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ ಉಪಚರಿಸಾದ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರ್ಪವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಕೆಲವೆರ್ ಇತ್ತೆಲಾ ನೆನೆಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೨೦೧೮ ಟ್ ಈ ಹೋಟೆಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಮರವೊಂಜಿ ಬೂರುದು ಹೋಟೇಲ್‌ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗೊಗು ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ-೨೦೨೧ ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿದ ಆಹಾರೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು
ತೊಗಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ
ತೊಗಲುಗೊಂಬೆಯಾಟದಕುಲೆನ್ ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ, ಸಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ, ಕಟುಬೂಜ್ಯಾತ, ಕೋಲುಕ್ಯಾತ, ಅಸ್ತ್ರೀಕ್ಯಾತ, ಕಾಲಿಕ್ಯಾತ, ಬುಂಡೇಕ್ಯಾತ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತೆರ್, ಗೊಂಬೆರಾಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಮರಾಟೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್‍ ತೊಗಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ಗೊಬ್ಬವುನಕ್‌ಲೆನ್‌ ಗುರುತಿಸವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ
ಕಾಗಿನೆಲೆ
ಬ್ಯಾಡಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕ್‍ಡ್ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಉ೦ಡು. ಮೂಲು ಆದಿಕೇಶವೆರ್‍ನ ದೇಸ್ಥಾನೊಲ ಉ೦ಡು. ಕನಕದಾಸೆರ್ ಬ೦ಕಾಪುರದ ಬಾಡೊಡ್ದ್ ಆದಿಕೇಶವ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕನತ್ ದ್ ಮೂಲು ಸ್ಥಾಪಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಐತಿಹ್ಯೊಲಾ ಉ೦ಡು. ಕನಕದಾಸೆರ್ ನ ಕೃತಿಲೆಡ್ 'ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿ ಕೇಶವ ರಾಯ' ಪನ್ಪಿನ ಅ೦ಕಿತ ಇಪ್ಪು೦ಡು. ಮಾತ ವರ್ಸೊಡ್ಲಾ ಮೂಲು ಕನಕದಾಸೆರ್ನ ಪುಟ್ಟ ಪರ್ಬೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ
ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆವುನ ಭೂತೊಲೆಡ್ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿಲಾ ಒಂಜಿ.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಪಾಡಿದ ಘಟ್ಟ್ ಜತ್ತ್ದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆ ಆರಾದನೆ ಪಡೆದ್ ಕಡೆಕ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಕುಡಲದ ಪಣಂಬೂರುಡು ನೆಲೆವೂರಿನ ದಯಿವೊ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು. ಈ ಭೂತೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತ್ತಿಲಾ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅವು ದಾದ ಪಂಡ ದುಗ್ಗಣಕೊಂಡೆ ಪನ್ಪಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಇತ್ತೆ. ಆಯನ್ ಸುಲಬೊಡು ಗೆಲ್ಪೆರೆ ಏಣೂರುದು ಅಜಿಲ ಅರಸೆರೆಗ್ ಆಯಿಜಿ. ಅಪಗ ಆರ್ ದೇವುಪೂಂಜೆ ಪನ್ಪಿ ಒಕ್ಕೆತ್ರಿ ವೊಂಸೊದ ಬಾರಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಡ ಪನ್ಪೆರ್. ದುಗ್ಗಣ ಕೊಂಡೆನ ತರೆಗಂಡಿಯಂಡ ನಿಕ್ಕ್ ಏಣೂರುದ ಎನ್ನ ಬೂಮಿಡ್ದ್ ಏಲದೆ ಭೂಮಿ ಬುಡು ಕೊರ್ಪೆಂದ್. ಅಂಚ ದೇವುಪೂಂಜೆ ಈ ಕೆಲಸೊಗು ತಯಾರಾಪೆ. ತಾನ್ ನಂಬುದಿನ ದಯಿವೊ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿಗ್ ಪರಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪೋದು ದುಗ್ಗಣ ಕೊಂಡೆನ್ ಸೋಪಾಬೆ. ಆಯನ ತರೆಗಂಡಿದ್ ಕೊನಪೆ. ಆಂಡ ಪಂಡಿ ಪಾತೆರೊದಲೆಕೊ ಏಣೂರುದ ಅರಸೆರ್ ನಡತ್ತೊನುಜೆರ್. ಪಂಡಿಲೆಕೊ ಭೂಮಿ ಕೊರ್ಂಡ ಎನ್ನ ಭೂಮಿ ಒರಿಯಂದ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಂಚ ಕೋಪಿತ್ತ್ದ್ ದೇವುಪೂಂಜೆ ಏನ್ ಮಾತ್ರೆ ಅತ್ತ್ ನನಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಈ ಏಣೂರುದ ಊರುಡು ಎನ್ನಂಚಿನ ಒಕ್ಕೆತ್ರಿ ವೊಂಸೊದಕ್ಲೇ ಉಂತಾಯೆರ್ಂದ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪಿದಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪೆ. ಕಡೆಕ್ ಪೋದು ಸೂಳೆ ಸಿದ್ದುನ ಸಹವಾಸೊಡು ಬೂರ್ಬೆ, ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿನ ಪರಕೆನ್ ಮರಪ್ಪುಬೆ. ಭೂತೊದ ನೇಮೊಗು ಬರಂದೆ ಸೂಳೆ ಸಿದ್ದುನ ಸಂಗೊಡೇ ಇಪ್ಪುವೆ. ಇಂದೆನ್ ತೆರೆಯೊಂಡಿ ದಯಿವೊ ಆಯಗ್ ಮರಣೊದ ಬೂಳ್ಯೊ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ಸಾಹಸಿ ದೇವು ಪೂಂಜನ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯೊ ಆಪುಂಡು. ಕಾಂತಣ ಅತಿಕಾರಿಯೇ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ಆತ್ನೆ ಪನ್ಪಿ ಪಾತೆರೊ ಉಂಡು.
ತಾನೊ
1960 ನೇ ದಶಕೊಡು ಕುಡಲಗ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬನ್ನಗ ಈ ದಯಿವೊದ ಸಾನೊನು ಬೇತೆ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಸ್ಥಾನಾಂತರೊ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಆಂಡ ಭೂತೊದ ಕಾರಣಿಕೊಡು ಉಂದು ಸಾಧ್ಯಆತ್ಜಿ. ಅಪಗ ಸುರತ್ಕಲ್ಲ್ದ ಊರುಡು ಇತ್ತಿನ ಪೋಂಕ್ರು ಸೆಟ್ರ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರೆ ತನ್ನ ಬೋರಿ ಗಾಡಿಡ್ ಪೋದು ಈ ಭೂತೊದ ಭಂಡಾರೊಲೆನ್ ಕೊನತ್ತ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪಿನ ಸುರತ್ಕಲ್ಲ್ದ ಕಾವೇರೆ ಸಾನದಲ್ಪ ದೀಯೆರ್ಂದ್ ಊರುದಕ್ಲ್ ಪನ್ಪ್ಪೆರ್. ಈ ಕೆಲಸೊಗಾದ್ ಮೇರೆಗ್ ಸರಕಾರೊಡುದು ಭೂಮಿಲಾ ತಿಕ್ದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಈ ಸಾನೊ ಇತ್ತೆಲಾ ಸುರತ್ಲ್ಲ್ದ ನಡು ಪೇಂಟೆದಲ್ಪ ಪಣಂಬೂರು ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ಸ್ಥಾನ, ಇಡ್ಯಾ, ಸುರತ್ಕಲ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಇನಿಲಾ ಉಪ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.ಪಿರಾಕ್ದ ಸಾನೊಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ.
thumb
ದೈವಾರಾಧನೆ
ಪರಶುರಾಮನ ಸೃ‍ಷ್ಱಿಯಾಯಿನ ನಮ್ಮ ಈ ತುಲುನಾಡ್, ಬೂತಾರಾಧನೆ, ದೈವಾರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು. ಐಟ್ಲ ನಮನ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡಡ್ ಅಂತು ಈ ಪರಂಪರೆ ಅಮರವಾದುಂಡು. ಬೂತಾರಾಧನೆದ ಪರಂಪರೆ ಪಿರಾಕ್‍ರ್ದೆ ಬತ್‍ನವ್. ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿದಡ್ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನವಾದ್ ಕ್ರಮಪ್ರಕಾರ ಬತ್‍ನವ್.
ಬೂತಕೋಲಗ್ "ನೇಮ, ಮೆಚ್ಚಿ, ಕೋಲ" ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೋಲ ಕಟ್ಟುನಕುಲ್ ಬೋಡು. ಐಕ್ಂದೆ ನಲಿಕೆ ಜಾತಿದಕುಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದೈವಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರವ, ಪಂಬದೆರ್ ಮಲ್ಲ ದೈವಲೆಗ್ ಕೋಲ, ನೇಮ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಈ ಕೋಲ ಕಟ್ಟುನಕುಲ್ ಆತೆ ಪವಿತ್ರೊಡ್, ಶುದ್ದಮನಸ್ಡ್, ವೃತನ್ ಪತ್ದ್, ಶುದ್ಚಾಚಾರೋದಡ್ ಕ್ರಿಯೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಬೂತಾಕೋಲದ ಸುರು
ಬೂತಕೋಲದ ದಿನ ಕಾಂಡೆರ್ದೆ ನಂಬುಗೆ,ಶ್ರದ್ದೆಡ್ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ ಸುರುವಾಪುಡ್. ಕುಕ್ಕುದ ಇರೆಟ್ ತೋರಣ ಕಟ್ದ್ ಬೂತಕೋಲ ನಡಪುನ ಜಾಗನ್ ಶೃಂಗಾರ ಮನ್ಪ್ವೆರ್. ಬೂತ, ದೈವೊಲೆನ್ ನಂಬುನ ಜಾಗೆಗ್ 'ಸ್ಥಾನ' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಬಯ್ಯ ೬ಗಂಟೆಗ್ ವಾದ್ಯ,ತೆಂಬರೆ, ಡೋಲು, ಬ್ಯಾಂಡ್,ಪಟಾಕಿಲೆದ ಸಬ್ದೊಲು ಸುರುವಾಪುಂಡ್, ಬೂತಕೋಲ ಉಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಇಸಯ ಇಡೀ ಊರುಗೇ ಇಂಚ ಗೊತ್ತಾಪುಂಡು.
ಕ್ರಮೋ
ಬೂತಕಟ್ಟುನಾಯಗ್ ಒಸಯೊ(ದರ್ಶನ) ಸುರುವಾಪುಂಡು,ಸೂತದೊಂದಿನ್(ಜೀಟಿಗೆ) ಪತೊಂದು, ಮುರಿಯ ಪತ್ತೋಂದು ಬೊಬ್ಬೆನ್ ಪಾಡೊಂದು, ತೆಂಬರೆದ ಸ್ವರೋಕ್ ನಲಿತೊಂದು ನರ್ತನೆ ಮನ್ಪೆರ್.ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತ ಕುಲ್ದಿನ ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲದ ಗುರ್ಕರದ 'ಗಗ್ಗರ'ಕಟ್ವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅಪ್ಪನೆನ್ ಬೂತ ಕಟ್ಟುನಾಕುಲು ಕೇನೊಂದು, ಮಾತ ಸರ್ವೆಡ್ದಲ ನಟ್ಟೋಂದು ಗಗ್ಗರ ಕಟ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಿ ಸಮಾದನೊಡ್ ನುದಿಕಟ್ತ್ನ್ ಪಂಡ್ದ್, ಇಲ್ಲದಕುಲೆನ ಕುಟುಂಬದಕುಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಗ್ ಪರಿಹಾರ ಕೊರ್ದು, ಕೋಲ ಸೇವೆ ಕೊರ್ನೆಕ್ ಸಂತೊಷ ಪದೆಯೊನ್ದು ಕೊರ್ನ್ಸಾ ಬಾರಣೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಂತೊಂದ್, ನಿಕುಲು ಮಲ್ಪಿನ ಮಾತಾ ಎಡ್ಡೆ ಕೆಲಸೊಡ್ಲ ಯಾನಿಪ್ವೆ ಪನ್ಪಿನ ಅಬಯನ್ ಕೊರ್ದು ಮಾತಾ ಕ್ರಿಯೆನ್ಲ ಪೊರ್ಲುಡು ನಡಪದ್ ಕೊರ್ದು, ಮಾತೆರೆನ್ಲ ಎಡ್ಡೆ ಆಶಯದೊಟ್ಗೆ ಬೂತಕೋಲ ಪಿರಿಪುಂಡು.
ಉಪ್ಪಿನ ಕುದುರು ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತ್
ಉಪ್ಪಿನ ಕುದುರು ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತ್:(27 ನವೆಂಬರ್ 1921 - 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2003). ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಪುದರ್‌ ಪೋಯಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್.
ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ
ಇತ್ತೆದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೋಕುದ ಉಪ್ಪಿನಕುದುರು ಗ್ರಾಮೊಡು 1921 ನವೆಂಬರ್ 27 ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್‌ . ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಉಪ್ಪಿನ ಕುದುರು ದೇವಣ್ಣ ಕಾಮತ್ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್, ಅಪ್ಪೆ ರಾಧಾಬಾಯಿ. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಕಲೆನ್ ದುಂಬುಕೊನೊವೊಂದು ಬತ್ತ್‌ನ ಅಮ್ಮೆರೆರ್ದ್‌ ತರಬೇತಿ, ಅನುಭವ ಪಡೆಯಿನ ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ ಗೊಂಬೆಯಾಟೊಗು ಪೊಸತನ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವಂತಿಕೆ ದಿಂಜಯೆರ್‌. ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ ಅರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಜ್ಜೆರ್ ನಾಗಪ್ಪ ಭಾಗವತೆರೆನ ಆಟೊಲೆನ್ ತೂದ್‍ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೆರ್
ಗೊಂಬೆಯಾಟ
ಅರೆನ ಪದ್‍ರಡ್ಡ್‌ನೆ ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಗೊಂಬೆಯಾಟೊಲೆಡ್‍ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಭಾಗವಹಿಸಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಶೃಂಗೇರಿಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು (1941) ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಇಜ್ಜಂದೆ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಅರೆನ ಪತ್ತ್ ಎಕ್ರೆ ಜಮೀನ್‌ನ್ ಕಳೆವೊಂದಿನೆನ್‌ ತೂಯೆರ್‌. ಆಯಿರ್ದ್ ಆದ್ ಈ ಕಲೆನ್ ಆದರಿಸಾಂಡ ಬಂಜಿದ ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಆವು ಪಂದ್‍ ಭಾವಿಸಾದ್ ನಾಗಪುರ, ಪುಣೆ, ಮುಂಬಯಿಲೆಡ್ ಕೆಲವು ಕಾಲ ನೌಕರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಸೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ತುಡಿತೊರ್ದು ಪಿರ ಊರುಗು ಬತ್ತೆರ್ (1955). ಬಣ್ಣ ಕಳೆವೊಂದು, ವೇಷ ಪರಿತೊಂದು ಮೂಲೆಗ್‌ ಬೂರ್‌ನ ಗೊಂಬೆಲೆನ್‌ ಕೈಕ್ ದೆತೊಂದು ಅಯಿಕ್ಕ್ ಪೊಸರೂಪ ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬು ಬತ್ತೆರ್‌. ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಜೀವನ ನಡಪಾವುನವು ಬಂಗ ಆನಗ ಕುಂದಾಪುರದ ಒಂಜಿ ಕನಕ್ಕ್‌ ತುಂಡು ಮಲ್ಪುಪುನ ಮಿಲ್ಲಿಡ್ ಕೆಲಸೊಗು ಸೇರೊಂಡೆರ್.
ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ
ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊರ್ದು ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ಬೋರ್ಡುರ್ದು ಸುರು ಆಯಿನ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರಣಾಂತರೊರ್ದು ಮುಚ್ಚಿದ್‍ ಪೋದ್‍ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ (1966) ತಯಾರಾಯಿನ ಗೊಂಬೆಲು ಸುಸ್ಥಿತಿಟ್ಟ್‌ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಮೈಸೂರು ಎಜ್ಯುಕೇಶನಲ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಅಂಡ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕೋ-ಆಫ್ ಸಂಸ್ಥೆದಕುಲು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ನಡಪುನಂಚ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಲಾ ಒಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೊರ್ಂಡ್. ಈ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೆರವು ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬು ಬತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕಾರಣಾಂತರೊಡು ಕಾಮತೆರ್ ಅಯಿನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ಜೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ದೆಹಲಿಡ್ ನಡಪಾಯಿನ ಮುಖವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಂಬೆಲೆನ ಉತ್ಸವೊಗು ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಯೆರ್ (1972). ಅವ್ವೇ ವರ್ಸೊ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸಹಕಾರೊರ್ದು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಏರ್ಪಡಿಸಾಯಿನ ಗೊಂಬೆಲೆನ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಾದ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯೆರ್. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ದೆಹಲಿಡ್ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ತ್‌ನಪಗ (1972), ಮೇರೆನ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್‍. ಮುಂಬಯಿದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆಟ್ರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೇರೆನ್ ಆಮಂತ್ರಿಸದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ನಪಗ (1976) ದೇಶವಿದೇಶೊಲೆರ್ದ್‌ ಬತ್ತ್‌ನ ಜನಕುಲು ಮೇರೆನ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ತೂದ್ ಅಕುಲೆನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರಿಯೆರೆ ಮೇರೆನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿಯೆರ್.
ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಕೆ.ಎಸ್. ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆನ ಮೂಲಕ ಮೇರ್ ಯುರೋಪ್ ದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ದ್ ಅಪಾರವಾಯಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ಗಳಿಸವೊಂಡೆರ್ (1978-79). ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ರೆನ್ನೆಡ್ ನಡತ್ತ್‌ನ ಐನನೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಕುಲೆನ ಉತ್ಸವೊಡು ಕಾಮತೆರ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ (1978). ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರಲಾ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್‍ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಈ ಕಲೆಕ್ಕ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಕನತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಸುರುತ್ತ ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆಡ್ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಯಿನ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ನನೊರ ಆಹ್ವಾನಿಸದ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಲೀಲೆ ಉತ್ಸವೊಡು ಭಾಗವಹಿಸುನಂಚ ಮಲ್ತ್‌ನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಕುಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಏರ್ಪಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ (1979). ದಿ ರಾಯಲ್ ಡ್ರಾಪಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್, ಹಾಲೆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಆಹ್ವಾನಿಸದ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಡಾಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟೊನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಮೇರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್. ಅಯಿಟ್ಟ್‌ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು- ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1979), ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1985), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ತುಳಸಿ ಸಮ್ಮಾನ್ (1995). ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟೆರ್ ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ ಗೊಂಬೆಗಳು ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುನು ಬರೆತೆರ್. ಕಾಮತೆರ್ ಸ್ವತಃ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಗೊಂಬೆಲೆಗ್‌ಲಾ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಗೊಂಬೆಲು ದೇಶ ವಿದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲೆನ್‌ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟ್‌ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಟ್‌ಲಾ ಈ ಕಲೆತ್ತ ಬೆರಿನ್ ಬುಡಂದೆ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಂಡಳಿನ್ ಬದ್‌ಕಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಮೇರೆನ ಬುಡೆದಿ. ಈ ದಂಪತಿಲೆನ ಒರಿ ಮಗೆ, ನಾಲ್ ಜನ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು. ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರ್ 2003 ಆಗಸ್ಟ್‌ 27ಕ್ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತೆರೆನ ಮಗೆ ಭಾಸ್ಕರ ಕಾಮತೆರ್ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಕಲೆನ್ ದುಂಬುವರಿಸಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. .
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಕಲೆ ವರ್ಗೊ:ಕಲಾವಿದೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾವಿದೆರ್
ಶಿವಾಂಗಿ ಜೋಶಿ
ಶಿವಾಂಗಿ ಜೋಶಿ (ಪುಟ್ಟು:18 ಮೇ 1998) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿ. ಮೇರ್ 2013 ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತ್ರಿಷಾ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಖೇಲ್ತಿ ಹೆ ಜಿಂದಗಿ ಆಂಖ್ ಮಿಚೋಲಿ ಪನ್ಪಿನ ದಾರವಾಹಿಡ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮೇರ್ ಯೆ ರಿಷ್ತಾ ಕ್ಯಾ ಕೆಹ್ಲಾತಾ ಹೆ ದಾರವಾಹಿಡ್ ನಾಯ್ರಾ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ ಗೋಯೆಂಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಸೀರತ್ ಶೇಖಾವತ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ಪನ್ಪಿನ ದ್ವಿಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಪುಗಾರ್ಮೆನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಮೇರ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಸುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಶಿವಾಂಗಿ ಜೋಶಿ 18 ಮೇ 1998 ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲ್
thumb|ವಿಂಧ್ಯದ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಪದರೊಲು,ಅಲಹಾಬಾದ್ ಕೈತಲ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ,ಭಾರತ|alt=ವಿಂಧ್ಯದ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಪದರೊಲು,ಅಲಹಾಬಾದ್ ಕೈತಲ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ,ಭಾರತ thumb|ವಿಂಧ್ಯದ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಪದರೊಲು,ಅಲಹಾಬಾದ್ ಕೈತಲ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ,ಭಾರತ|alt=ವಿಂಧ್ಯದ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಪದರೊಲು,ಅಲಹಾಬಾದ್ ಕೈತಲ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ,ಭಾರತ ಪೊಯ್ಯೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಅಯಿನ ಕಲ್ಲುನು ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಮರಳುಗಲ್ಲು ಇನ್ಪಿನ ಶಿಲೆ ಆಂಡ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ sandstone - ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಇಂದ್ ಈ ಶಿಲೆಕ್ಕು ಪುದರ್. ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಣಕುಲೆನ ರಾಶಿ, ತುದೆ ಜಲಾಶಯ ಕಡಲ್ ಇಂಚಿನ ಜಲಮೂಲೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲು ಕರಿನ ಬೊಕ ಪೊಯ್ಯೆ ಕಣಕುಲು ಒಂಜೆಕೊಂಜಿ ಸೇರ್ದ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲ್ ಆಪಿನ ಉಂಡು.
ಪೊಯ್ಯೆ-ಕಲ್ಲುಡು ಕನಿಜೊಲು
ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲುಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಪ್ಪುನ ಕನಿಜೊಲು- ಬೊಲ್ಕಲ್ (ಕ್ವಾರ್ಜ್ Quartz), ಫೆಲ್ಸ್ ಪಾರ್( Feldspar), ಅಭ್ರಕೊಲು(mica s), ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (calcite) ಬೊಕ ಸೇಡಿಲು (clay s)
ಜಲಜಶಿಲೆ
ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ನೀರ್ದ ಅಡಿಟ್ ಆಪಿನ ಕಾರಣ ಅವೆನ್ ಜಲಜಶಿಲೆ (ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ರಾಕ್- Sedimentary rock ) ಇನ್ಪಿನ ವರ್ಗೊಗು ಸೇರಾದೆರ್. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಕಡಲ್ದ ಬೊಕ ಜಲಾಶಯೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಕೆಲವು ಮರುಭೂಮಿ ಪರಿಸರೊಲೆಡ್ಲಾ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲ್ ಉಂಡಾಪುಂಡು.
ಕಾಲದಗಿ -ಬಾದಾಮಿ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಕಾಲದಗಿ ಬೊಕ ಬಾದಾಮಿ ಇನ್ಪಿನ ವರ್ಗದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಲಾ ರೂಪಿಕೆಲು ಉಲ್ಲಾ. ಈ ಶಿಲಾರೂಪಿಕೆಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಾದಾಮಿದ (ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ) ಸುತ್ತಾ  ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪೊಯ್ಯೆದಕಲ್ಲುಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊ ಲು ದಿಂಜ ಉಂಡು. ಬಾದಾಮಿದ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ರಚನೆಯಾತಿನ ಗುಹಾದೇವಾಲಯೊಲು ಇಂಚಿನ ಕೆಂಪು ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲುಡು ರಚನೆಯಾತಿನವು. ಪಟ್ಟದ ಕಲ್ಲು,ಐಹೊಳೆ ಇನ್ಪಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಊರುಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಾಲುಕ್ಯರೆನ ಕಾಲೊದ ವಾಸ್ತು ರಚನೆಲು ಇಂಚಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಪದರೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾತಿನವು.
ವಿಂಧ್ಯ ದ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲು
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಕೈತಲ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶೊ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶೊ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಉಂಡಾತಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲು ೧೪೦೦ ಡುದು - ೧೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾಕುಡು ಆನಿದ ನಿರಾಳ ಕಡಲುಲೆಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾತಿನವು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅಲಹಬಾದುದ ಕೈತಲ್ ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲುಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ದಿಂಜ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಉಲ್ಲಾ. ಈ ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲು ಲೆನ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೊಯ್ಯಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗೊಲು
ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುನು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬತ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸಾವರೆ ಆಪುಂಡು.ಅವು ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ತಿರ್ತು ತೋಜಾಯಿನ ಉಪಯೋಗೊಲೆಗ್ಲಾ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.
ಕ್ವಾರ್ಜೈಟ್
ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಬೊಕ ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಯಾದ್ ಕ್ವಾರ್ಜೈಟ್ (Quartzite) ಇನ್ಪಿನ ಶಿಲೆಯಾಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
1.http://geology.com/rocks/sandstone.shtml
2.https://flexiblelearning.auckland.ac.nz/rocks_minerals/rocks/sandstone.html
3.http://study.com/academy/lesson/what-is-sandstone-formation-properties-types.html
4.http://www.galleries.com/rocks/sandstone.htm
5.https://link.springer.com/article/10.1007/BF02703031. (Age of Vindhyan formations)
6.The Chalukyas of Badami Ed. Dr. M. S. Nagaraja Rao, The Mythic Society, Bangalore 1978.
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗೊ:ಕನಿಜೊಲು ವರ್ಗೊ:ಶಿಲೆಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಉಪ ಕನಿಜೊಲು
ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ
thumb|ಶೇಣಿದ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ/ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ thumb|ಶೇಣಿದ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ/ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ದೈವ ತುಳುವೆರೆ ಆದಿಮೂಲದ ದೈವ. ಈ ದೈವ ಒಲ್ಪ ನೀರ್‌ದ ಒಸರ್ (ಪರಪು) ಎಚ್ಚಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡೋ, ಓಲು ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ ಕೃಷಿ, ಬೇಸಾಯ ದಿಂಜಿದ್ ತುಳುಕೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡೋ ಅವುಲು ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಪನ್ಪುನ ಶಕ್ತಿ ತಾನಾದ್ ಉದ್ಬವ ಅಪುಂಡು ಪನ್ಪುನವು ತುಳುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಪನ್ಪುನವು ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೆರ್ಮರ್, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ನಾಗೆ, ಮೈಸೊಂದಯೆ, ಪಿಲ್ಚಂಡಿ, ಜುಮಾದಿ ದೈವೊದ ಲೆಕೊನೇ ಆದಿಮೂಲ ದೈವ ಆದ್ ಉಂಡು. ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ದೈವ ಆಣ್ ರೂಪದ ದೈವ, ಭೂಮಿ ತೂಕೊದ ದೈವ, ಕದಿಕೆ ಪುಟ್ಟುನಪಗ ಪುಟ್ಟಿನ ಶಕ್ತಿ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳುವರೆ ಆದಿಮೂಲ ಅಲಡೆಡ್ ಅನಾದಿ ಕಾಲೊಡ್ದು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಆದಿಮೂಲ ದೈವ ಶಕ್ತಿಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಶಕ್ತಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ್ ಸಿರಿಬೊಳ್ಳಿಂದ್, "ಬಾಲೆ ಕನ್ಯೆವು" ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜರ್ಥೊಡ್ ಪೊಣ್ಣು ರೂಪಲಾ ಉಂಡು ಪನೊಲಿ. ಅಂಚನೇ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೈವೊಲು "ಆನ ತರೆ, ಪೊಣ್ಣ ನೆರಿ" ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ದೈವ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನೊಲಿ. "ಮಮತೆಡ್ ಪೊಣ್ಣು, ಶೌರ್ಯೊಡು ಆಣ್" ಪಂಡ್‍ದ್ ಈ ರೀತಿದ ರೂಪೊನು ಕೊರ್ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆಲಾ ಉಪ್ಪು. "ಪ್ರೀತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯಡ್ ಪೊಣ್ಣು, ಉಗ್ರೊಡು ಆಣ್ ರೂಪೊ" ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೇ ಸಮರ ದೇವತೆನ ರೂಪೊಡು ದೈವೊಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಉಂದಕ್ ಮೂಲ ಪುಟ್ಟುದ ಕತೆಕುಲು ಸರಿಯಾದ್ ತಿಕ್ಕೊಂದು ಇಜ್ಜಿ. ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಪನ್ಪುನ ದೈವನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನೀರ್‌ಡ್ ನಿಗಲೆ, ನಿಗರ್, ಮರಟ್ ಮರತ್ತ ಪಿಲಿ, ಆಕಾಸೊಡು ತೆಡಿಲ್ ಮಿಂಚ್, ಭೂಮಿ ಪುಂಚಡ್ ನಾಗೆ(ಎಡ್ಡೆಮರಿ), ಮಾಡೊಡು ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಯಾದ್ ತೋಜಿಡ್ ಬರ್ಪುನ ಶಕ್ತಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿದ ಕಡೆಟ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ನಿಗಲೆದ ರೂಪದ ಮುಖವರ್ಣಿಕೆಲಾ ಉಂಡು. ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ಹುಟ್ಟು ಕಥೆ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಬಾಲೆ ಪಾಪು ನೂಲ್ ಕೈ ಸಂಗ್‌ಡೆ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಸತ್ಯ ಒಂಡ್‍ದ್ ಪನೊಂದು ಪ್ರಸರಣ ಕತೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಬಾನು ಸೇನವಯಾ ಬಾನು ಸೇನಪ್ಪರ್ದ್ ಸುರು ಅಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅಣ್ಣು ಸೇನವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೂಡ ಬರ್‌ಪುಂಡು. ಅಂಡ ಮುಲ್ಪ ಓಲುಲಾ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಅಯಿನ ಕತೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ತೀರ ಇಂಚಿಪ್ಪದ ಕತೆ ಒಂಡ್‍ದ್ ನಮ ತೆರಿಯೊಡಢಪುಂಡು. ಅವು ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಯಕ್ಷಗಾನೊಡು ಶುರುವಾಯಿನ ಪದ ಈ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ. ಅಂಡ ಪುರಾಣೊಡು ಒಲುಲಾ ಪುದರ್ ಕೇನಿಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಜಿ.
ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಪುದರ್‌ದ ಪುಟ್ಟು
ರಕ್ತ+ಈಶ್ವರಿ=ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಪಂಡ್ಂಡ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರ್‌ನಾಲ್ ಹೀರ್‌ನಾಲ್. ಅಂಡ ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರನ್ ಕೆರ್‌‍ನಾಲ್ ಅಂಡಲಾ ಓಲುಲಾ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತ್‌ನವು ಇಜ್ಜಿ. ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ರಕ್ತಬೀಜಾನ್ ಕೆರ್‌ನಾಲ್ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಅಂಡ ಅಲೆನ ಪುದರ್ ತುಳುನಾಡ್ ಬುಡುದು ಬೇತೆ ಪಿದಯಿದ ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯೊಡು ಅವ್ವೇ ಪುದರ್ ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಪನ್ಪುನ ಪದ ಕನ್ನಡದವು. ಅಂಡ ಕನ್ನಡ ಪದಟ್ಟೇ ಈ ಪದ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ರಕ್ತಬೀಜನ್ ಕೆರ್‌ನಾಲ್ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಾಲಯಿನ್ ಪದ್‍ರ್‍ದ್ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಪುದರ್ ರಕ್ತದಂತಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಉರಿನ ಕತೆಕುಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮುಲ್ಪದ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಯಕ್ಷಗಾನೊಡು ಮಾತ್ರ ತುವೊಲಿ. ಕಟೀಲ್‍ಡ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ ದುರ್ಗೆಯಾದ್, ಅವ್ವೇ ಪಾದೆ(ಬಂಡೆ) ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಇನಿ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲಲ್. ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ನನ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಮಾಡೊಲು ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಸನ್ನಿದಿ, ಗುಡಿಕುಲಾತ್ಂಡ್.
ಬುಲೆಚಿಲ್/ಆರಾಧನೆ
ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಸುರು ಸುರುಟು ಬನ(ವನ)ಟ್ಟ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ನ ಶಕ್ತಿ. ಕೇವಲ ಕಲ್ಲ್, ಬಂಡೆಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕಾಲೊಡು ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ಪರ್ವ ತಂಬಿಲ ಮಾತ್ರ ನಡತೊಂದು ಇತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನೊಲಿ. ಅಂಡ ದುಂಬುದ ಅನಾದಿ ಕಾಲದ ತುಳುವೆರೆಡ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರ ಇತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ. "ಯೆಂಕ್ ಒಂಜಿ ಉಂಡು ಬೂತ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ, ಯಾನ್ ಮಲ್ತಿನ ಮಾತ ಅಯಿಕೆ ಸರಿ" ಮುಲ್ಲದ ಅರ್ಥೊ ದಾದ ಪಂಡ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ದೈವೊಗು ತಂಬಿಲ, ಪರ್ವೊ ಮಾತ ಎಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂದಾಯ ಆವೊಡಾಪುಂಡು. ಬೊಂಡ, ಪಿಂಗಾರೊ, ಪೂ ಮಾತ ಎಚ್ಚ ಕೊರೊಡಾವುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಭೂಮಿ ತೂಕದ ದೈವ. ಈ ಭೂಮಿದ ಉಗಮ ಆನಗನೇ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ದೈವ ಪುಟ್ಟೊನ್‍ನ ಭೂಮಿ ಭಾರದ ದೈವ ಪಂಡ್‍ದ್ ತುಳುವೆರೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಅವು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ್ ಮೂರ್ತಿ ಆರಾಧಕೆರ್ ಅಯಿನ ಜೈನರಸೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾನ ಮಾಡೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಚಾವಡಿಲೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಂಬೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಈ ದೈವೊಗು ಮಂಚಮೊಡು ಇತ್ತ್‌ನೆ ಕೇವಲ ಒಂಜಿ "ಊಜಿ ನೀರ್" ದೀಪುನ ಕ್ರಮೊ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಾದಿ ತಂಬಿಲ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಉದ್ದದ ಖಡ್ಸಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಣಿ. ಈ ಕಡ್ಸಲೆನ್ ತುನಗ ಉಂದು ಸಮರ/ಯುದ್ದೊಗು ಬಳಸುನ ಕತ್ತಿನ್ ಹೋಲುಂಡು. ಇತ್ತೆಲಾ ಕೆಲವು ಪರತ್ತ್ ಗುತ್ತು ಬಾರೀಕೆಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ ಈ ಉದ್ದದ ಕಡ್ಸಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿ, ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಗುರಾಣಿಲಾ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಎಚ್ಚಾದ್ ಜೈನರಸರೆನ್ ಬುಡ್‍ದ್ ಒಲ್ಪಲಾ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ಇಜ್ಯಂಡ್ಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಬಿಲ್ಲವರೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಕುಪ್ಪೆಟ್ಟು ಬಾರೀಕೆಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ಇತ್ತೆಲಾ ರಡ್ಡ್ ತಾರಾಯಿಡ್ ಆರಾಧನೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಕೆಲವೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಕೇವಲ ಮಂಚಮೊಡು ಊಜಿ ನೀರ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್, ನನ ಕೆಲವೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಕಡ್ಸಲೆ, ಮಣಿ ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುನೆ. ಅವು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಅನುಕೂಲವಂತೆರೆ ಗುತ್ತು ಬಾರೀಕೆದ ಜನಕುಲು ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿನ್ ಚಾವಡಿದ ಭಾಮೊಗು ಕನತ್‍ದ್ ಅಯಿಕೊಂಜಿ ರೂಪ ಕೊರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ದೀದ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಮೂರ್ತಿ ಬತ್ತ್‌ನಪಗ ಮೂರ್ತಿದ ಒಂಜಿ ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಕತ್ತಿ ನನೊಂಜಿ ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಗುರಾಣಿ, ನನ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ ಸುರಿಯ ನನೊಂಜಿ ಕೈಟ್ಟ್ ಮಣಿ, ತರೆಟ್ಟ್ ಸಿರಿಮುಡಿ, ಮೊನೆಡ್ ಮೀಸೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವರ್ಣನೆ ಬಂತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾನೆ ಒಂಜೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಲ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ
ಅಂಚಿನ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಗ್ರಾಮ ಸಂಬಂಧಿ ಪುದರ್‌ಲ್ ಉಂಡು.