cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಳೆ
ಆಮ್ಲೀಕರಣ ಆಯಿನ ಅಳೆ (ಮಜ್ಜಿಗೆ)
ಆಮ್ಲೀಕರಣ ಆಯಿನ ಅಳೆನ್ (ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು) ಆಹಾರ ಗ್ರೇಡಿದ ಆಮ್ಲರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಚಮಚ ವಿನೆಗರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಲಿಂಬೆಪುಲಿತ್ತ ರಸೊನು ಪೇರ್ಗ್ ಪಡ್‍ದ್ ಪತ್ತ್ ನಿಮಿಷೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ತೂಂಡ ಅಳೆ ತಯಾರಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದುವೆ ಕ್ರಿಯೆನ್ ಬೆಚ್ಚದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಳೆತ್ತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪನೀರ್‌ಲಾ ತಯಾರಾಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್ ವರ್ಗೊ:ಪೇರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನವು
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ನವೆಂಬರ್ ೧ ತಾನಿ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ (ಇತ್ತೆದ ಕರ್ನಾಟಕ) ೧೯೫೬ತ ನವೆಂಬರ್ ೧ ತಾನಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆತ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಈ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಾತ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ -ಪಅತೆರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್‌ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಾದ್ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಈ ದಿನೊನು ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ನಾಡಹಬ್ಬ ವಾದ್‌‍ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನೊನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊಡು ಸರಕಾರಿ ರಜಾದಿನ ಪಂಡ್‌‍ದ್‌ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಉಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬೊದ ರೀತಿಡ್ ಆಚರಿಸುವೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರೊರ್ದು ಈ ದಿನತಾನಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊನು ನಡಪಾವೆರ್.
ಆಚರಣೆದ ತಿಂಗೊಲು
ನವೆಂಬರ್ ೧ ತಾನಿ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲು ಪೂರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವನ್ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಕುಲೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವೆಂಬರ್ ೧ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ದಿನೊಕುಲೆಡ್‍ ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜ ಸುಮಾರ್‌ ಕಡೆಕುಲೆಡ್ ರಾವೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ವರ್ಗೊ:ದಿನಾಚರಣೆಲು ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಮುಖ ದಿನೊಕುಲು
ಲಗೋರಿ
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಟ್ ಪನ್ಪುನಾ ಪುದರುಲು
ಗೊಬ್ಬುನ ಜಾಗೊ
ಉಂದೊಂಜಿ ಜಾಲ್‌‌ಟ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ನೆನ್ನ್ ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್, ಕಂಡೊ, ಸಾಲೆತ ಮೈದಾನ, ತಟ್ಟ್ ಜಾಗೊ, ಜಾಗೊ ಇತ್ತಿನವುಲು ಗೊಬ್ಬಿಯರ ಅಪುಂಡು
ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬುನಾ
ಪಿರಮಿಡ್, ಗೋಪುರ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. ಏಳ್ ಪಲ್ಲೆನ್ ಒಂಜೆದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಪಿರಮಿಡ್‌ದ ಲೆಕ ದೀವೊಡು. ಮುಲ್ಪ ರಡ್ಡ್ ತಂಡ ಚೆಂಡ್ ದಕ್ಕುನ ಬೊಕ್ಕ ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತುನ ತಂಡ ಅದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಡೆದಕುಲು ಚೆಂಡ್‌‌ನ್ ಈ ಪಲ್ಲೆದ ರಾಶಿದ ಮಿತ್ತ್ ದಕ್‌ದ್ ಪಲ್ಲೆನ್ ರಟ್ಟಾವೊಡು. ಎದ್‌ರ್‌ದಕುಲು ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತೊಡು. ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತುನ ತಂಡ ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತಿಯೆರ್ಂಡಾ ಬೂರಿನ ಬಿಲ್ಲೆದಾತ್ ಅಂಕ ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತುನ ತಂಡದಕುಲೆಗ್. ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತಿಜೆರ್ಂದಾಂಡ ಚೆಂಡ್ ದಕ್ಕಿನ ತಂಡದಕುಲು ಚೆಂಡ್ ಪತ್ತುನಕುಲೆನ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕಂದಿಲೆಕ ಬಲ್‌ತ್ತ್‌ದ್ ತಂಡದಕುಲು ಪಲ್ಲೆನ್ ಕುಡ ಕಟ್ಟೊಡು. ಅಕುಲು ಕಟ್ಟೆರೆ ಮುಕುಲು ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಚೆಂಡ್ ದಕ್ಕ್‌ದ್ ಔಟ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಚೆಂಡ್ ಮಾತ್ರ ದಕ್ಕ್‌ನಾಗ ಮೊರಂಪುದ ತಿರ್ತ್ ದಕ್ಕೊಡು. ಔಟ್ ಆವಂದಿಲೆಕ ಮುಕುಲು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಲ್ಲೆ ಕಟ್ಟೊಡು. ಕಟ್ಟ್‌ದ್ 'ಲಗೋರಿ' ಪಂದ್ ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡೊಡು. ಎಚ್ಚ ಸರ್ತಿ ಇಂಚ ಲಗೋರಿ ಕಟ್ಟಿನಕುಲು ಗೆಂದುವೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
೫೦೦೦ ವರ್ಷೊ ದುಂಬು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ಆಯೆನ ದೋಸ್ತಿಲೊಟ್ಟು ಗೊಬ್ಬೊಂದಿತ್ತಿನ ಗೊಬ್ಬುಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇತ್ತೆ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು
ಭಾರತ ದೇಶೊಡು ಸುರು ಆತಿನ ಗೊಬ್ಬು ಉಂದು. ಇತ್ತೆ ಭೂತಾನ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಟರ್ಕಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆದುಂಡು.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಮಟ್ಟಡ್ ರೀತಿಡ್ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಮಲ್ತಿನ ನಿಯಮೊಲು
ಉಂದೆನ್ ಉಲಾಯಿ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ ಇಂಡೊರ್ ಗೇಮ್. ೯ ಉರುಂಟುದ ಫೈಬರ್ ಬಿಲ್ಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪರತ್ತ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚೆಂಡು ಗಲಸುವೆರ್. ೬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಮಟ್ಟದ ನಿಯಮೊಲು ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೋ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ಅಣವು
ಅಣವು (ಅರಿಸಿನ ತೇಗ ) ರೂಬಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ದ್‍ನ ಒಂಜಿ ಮರ. ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಟ್ ಯತ್ಯಾಗ, ಹೆತ್ತೇಗ, ಹೆದ್ದಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಈ ಮರತ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಅಡಿನ ಕಾರ್ಡಿಫೋಲಿಯ. ಮಸ್ತ್ ಇರೆ ಕಳೆವುನ (ಪರ್ಣಪಾತಿ) ಮರ. ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾತ್  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ನೆರೆಕರೆದ ದೇಸೊಳೆಡ್ ಎಚ್ಚಾತ್ ಉಂಡು. . ಫಲವತ್ತಾದ್‍ನ   ಪ್ರದೇಶಡ್ ಸುಮಾರು 5 ಮೀ ಸುತ್ತಳತೆ ದಪ್ಪ ಬೊಳೆನ ಉದಾರ್ಮೆ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿವೊರ್ಸೊ ಇರೆ ಕಳೆವುನ ಅರಣ್ಯಡ್ (ಡೆಸಿಡ್ಯುವಸ್) ಎಚ್ಚಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಇದು ನುಣುಪಾದ್‍ನ ಕಣರಚನೆ ಉಪ್ಪುನ (ಈವನ್‍ಗ್ರೇನ್ಡ್) ಸಾಧಾರಣ ಗಟ್ಟಿ ಜಾತಿದ ಮರ. ಕಡ್ತ್‍ನ ಸಮಯೊಡು ಈ ಮರತ ತಿರುಳುದ  ಬಣ್ಣ ನಿಂಬೆ ಕಾಯಿದ ಬಣ್ಣ. ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಸಲು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣಗ್ ಬದಲಾಪುಂಡ್.
ಹಿಂದಿಭಾಷೆಡ್ ಕದಂಬ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡ್.
ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊ
ಸುಮಾರ್ 30 ಮೀ  ಎತ್ತರಗ್  ಅಗಲವಾತ್ ಹರಡ್‍ದ್ ಬೊಳೆವುನ ಮರ. ಕಾಂಡ ಸರ್ತ ಬೊಳೆದುಪ್ಪುಂಡ್. ಹೃದಯಾಕಾರದ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. ತೊಗಟೆ ಸೊಲ್ಲುನಾಗ ಉಲಾಯಿ ತಿಳಿಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ದೆತ್ತ ಗಟ್ಟಿಮರ ಮಂಜಲ್  ಬಣ್ಣ ಇತ್ತ್‍ದ್  ಸಾಧಾರಣ ಗಟ್ಟಿ, ನುಣುಪು ಇತ್ತ್‍ದ್ ಮರತ್ತ ಕೆಲಸಗ್ ಸುಲಭವಾತ್ತ್‍ಂಡ್. ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈ
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈಕುಲು ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಸಾಹಿತಿ ಅಂಚನೆ ಸಂಶೋಧಕಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರ್ ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪುಗರ್ತೆ ,ಮಾನಾದಿಗೆಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆ. ತುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾದ್ ತುಳುಸಾಹಿತ್ಯೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಪಜ್ಜೆದೀನ ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅನುಭವಿ ಸಂಶೋಧಕಿಯಾಪೆರ್ .ಮೆರೆನ ಮಿನ್ಕ ಪನ್ಪಿನ ಕಥೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದ್ವಿತೀಯ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗ್ ಪಠ್ಯವಾದುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಪೆರ್ಮೆದ ವಿಷಯ. ಮೆರೆನ ಕಥೆ ಕಬಿತೆ, ನಾಟಕೊಲು ಮಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮೈಸೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದು ಪ್ರಸಾರ ಆತ್ತ್ಂಡ್
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈಕುಲು ೧೯೭೯ಡ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಎಣ್ಮಕಜೆ ಗ್ರಾಮದ ಅರೆಮಂಗಿಲ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ಬಂಬ್ರಾಣ ಮುಗೇರು ಗುತ್ತುದ ನಾರಾಯಣ ರೈ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡ್ಯಮೆ ಗುತ್ತು ಲೀಲಾವತಿ ಎನ್ ರೈ ದಂಪತಿಲೆನ ಮೋಕೆದ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಅರೆನ ಊರುಡೆ ಬೆದ್ರಂಪಳ್ಳಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ದ್ ವರ್ಷ(ಪಿ.ಯು) ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಸ್ವಾಮೀಜಿಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಡನೀರ್‌ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನ ಪುತ್ತೂರುಡು ೨೦೦೦ ಇಸವಿಡ್ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಕಥೆ ಕಬಿತೆದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಮೆರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡೆ ಮೆರೆನ ಕಥೆ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಅಂಕಣ ಬರವುಲೆನ್ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಗ್ ಕಡಪುಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಮೆರೆನ ಬರವು ಕಂತ್ ಕಂತಾದ್ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಮೆರ್ ದುಂಬುಗು ಮಾಮಲ ಸಾಹಿತಿ ,ಸಂಶೋಧಕಿಯಾದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಪೆರ್.
ಸಂಸಾರ ಬೊಕ್ಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈ ಮೆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಮಗಳೆನ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಕೂಡ್ಲೆ ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಉದ್ಯಮಿ ಅಂಚನೆ ಕೃಷಿಕೆರಾದಿತ್ತಿನ ಪಡ್ದಂಬೈಲು ಗುತ್ತು ತಾರಾನಾಥ ರೈ ಮೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮಲ್ಲ ಕುಟುಂಬೊದ ಮರ್ಮಳಾದ್ ಪೊರ್ಲ ಸಂಸಾರೊಡು ಮೆರ್ ಗೃಹಿಣಿಯಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಕಂಡನಿಯನ ವ್ಯವಹಾರ ,ಕೃಷಿಕ್ ಬೆರಿತಾಂಗಾದುಲ್ಲೆರ್. ಸನ್ನಿಧಿ ಪನ್ಪಿ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಅಂಚನೆ ಧ್ರುವ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ರೈ ಪನ್ಪಿ ಆಣ್ ಮಗೆ ಉಲ್ಲೆರ್.‌
ನಾಟಕೊಲು
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈ ಕಥೆ ಕಬಿತೆ ,ಕಾದಂಬರಿ ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ ಕೆಲವೊಂಜಿ ನಾಟಕೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಆ ನಾಟಕೊಲು ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆದ್ ಬಿರ್ದ್ ಸನ್ಮಾನೊಲೆನ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಅರೆನ ನಾಟಕೊಲು,
ಪೊರ್ಲು
ಕನ್ನಡ
ಸೊಬಗು;ಚಂದ;ಚೆಲುವು;ಸೌಂದರ್ಯ
ರಾಜಶ್ರೀ ಟಿ ರೈ
ಮಾನಾದಿಗೆ
ಮೆರೆಗ್ ಸಂದಿನ ಮಾನಾದಿಗೆಲು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ನಾರಾವಿ
ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗ
ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ 58 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್, ಕಾರ್ಲಡ್ದ್ 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಡ್ದ್ 25 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ ಮುಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್, ಬಜ್ಪೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಕಾರ್ಲಡ್ದ್ ನಾರಾವಿಗ್ ಬಸ್ ಉಂಡು. ಸುವರ್ಣ ಸುದೆತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ನಾರಾವಿ ಉಂಡು.
ಪುದಾರ್ ದ ವಿಸೇಸ
ನಾರಾವಿ ಶಬ್ದತ್ತ ಅರ್ಥ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ನಾ ರವಿ ಪಂಡ್ ದ್. ಅಂಚಾಂದ್ ಪಂಡ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ ಮುಲ್ಪ ತೋಜುಜಿ ಪಣ್ಪುನ ಅರ್ಥ. ನಾರಾವಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆತ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ನಾರಾವಿಡ್ ಸೂರ್ಯನ ದೊಂಬು ಬೂರುಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೇರ್. ಬೊಕ್ಕ ಜನಕ್ಕುಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ ಅವು ನಾರಾವಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆಂಡ್. ನಾರಾವಿಡ್ 2005-2015 ಮುಟ್ಟ ನಕ್ಸಲ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
ನಾರಾವಿಡ್ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯದ ಕೊನಾರ್ಕ್ ಪನ್ಪಿನಲ್ಪಲಾ ನಾರಾವಿಡ್ ಲಾ ಮಾತ್ರ ಈ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಪ್ಪುನ. ಸಿಂಹ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಮುಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಬರ್ಪೆರ್. ನಾರಾವಿಡ್ ವೇಣುಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನಲ ಉಂಡು. ವೇಣುಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಕೃಷ್ಣದೇವೆರ್ ಬಾಲೆನ್ ಕೈಟ್ ಪತ್ತೊನ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು. ಜೋಕುಲಾವಾಂದಿನಕ್ಲು ಈ ಕೃಷ್ಣದೇವೆರೆನ ದರ್ಶನೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ನಾರಾವಿಡ್ ಚರ್ಚ್ ಲಾ ಉಂಡು.
ಪಿದಾಯಿದ ಲಿಂಕ್
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಪಾಪು
ಕಂಗ್‌ದ, ತಾರೆದ, ತಾರಿದ, ಕಲ್ಲ್‌ದ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತ ತುಂಡುನು ಅಗರ್, ಕಿನ್ಯ ತೊಡುಲೆನ್ ದಾಂಟಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಅಡ್ದ ಪಾಡುನೆ. ಉಂದೆಕ್ ಪಾಪು (ಪಾಂಪು) ಪನ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮರ, ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ದ್ ಪಾಪುನು ತಯಾರ್ ಮನ್ಪುವೆರೆ. ಬುಕ್ಕ
ಪಾಪು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನ
ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಕಂಗ್, ತಾರೆ, ಗಟ್ಟಿ ಮರ ಉಂದೆಕ್ಲೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಳಸುವೆರ್- ಉಂದೆಕ್ ಪಾಪು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬಜೀ ಎಲ್ಯ ಆಂಡ ಬೆದುರುಡ್ದ್ ಪಾಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕೆಲವು ಕಡೆಡ್ ಪಾಂಪುಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ತೋಡು ಮಲ್ಲೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿಕ್ ಪಾಪು ಪಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಸಾಂಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್.
ಕೈಸಾಂಗ್
ಕೈಸಾಂಗ್ ಪಂಡ ಪಾಪು ಕಡಪನಗ ಕೈ ಪತ್ಯರೆ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದಾರಿಪುನ ಅಡ್ಡೊ. ಅವು ಒವ್ಯೊ, ಅತ್ತಂಡ ಗಟ್ಟಿತ ಮರತ್ತ ತುಂಡು ಗಳಸುವೆರ್. ಕಯಿಸಾಂಗ್ ಪಂತೊಂದು ಪಾಪುಡೇ ದಾಲಾ ಪೋಡಿಗೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಮಲ್ಲ ತೋಡುದ ಪಾಪುನು ಕಡಪೆರೆ ಅಪುಂಡು.
ಪಾಪುತ ಬಗೆಟ್ಟ್
ಪಾಪುದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಸಾಂದರ್ಬಿಕವಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಾಪು ಕಡಪೆರೆ ಹಳ್ಳಿಬದ್ಕ್‌ನ್ ಬದುಕುನ ಜನಪದೆರೆಗ್ ಸುಲಬೊದ ಸಂಗತಿ. ಆಂಡ ಪೇಂಟೆದಕ್ಲೆಗ್ ಕಸ್ಟೊ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ನ ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ ಕಾದಂಬರಿಡ್ ಪಾಪು ಕಡಪುನ ಪ್ರಸಂಗ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿನೆ ಕಾರಂತೆರ್ ಚತುಷ್ಪಾದಿ ನಡೆ ಪಂತೆರ್.
ತಾರಿ ಕಂಡೊಡು ಮೂಜಿ ಬುಲೆ
ಉಂದ್ ತುಲುತ್ತ ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ನೆಟ್ಟ್ ಸಮಾಜೊಡ್ ನರಮಾನಿ ಒರಿ ಎಂಚ ಬದುಕುವೆ ಅತ್ತಂಡ ಎಂಚ ಬದುಕೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಬದ್ ಕ್ ದ  ಕ್ರಮೊನ್ ಪನ್ಪುಂಡು.
ಗಾದೆತ ಮೂಲೊ
ತುಲುವೆರೆನ ಮುಕ್ಯ ಕಸುಬು ಬೇನ್ನಿ, ಬೇಸಾಯ, ನಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿತ್ ಪುಟ್ಟುನ ಈ ನಾಡ್ ಅಯಿನೆತ್ತರ ಈ ತಗ್ಗಿ ಕಂಡೊದ ಉದಾರ್ಮೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ ತುಲುವೆ ಪೆಲಕಾಯಿತ ಲೆಕ ಮುಲ್ತ ಜನೊಕುಲುಲ ಮೆತ್ತೆನೆ ಅದ್ ತಾರ್‌ದಷ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡಪುನಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಒಲ ಅರ್ತೊಲ ಉಂಡು.ತಗ್ಗ್‌ದ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡತಿನಾಯಗ್ ಬಾಳಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ.ದಿಂಜ ಅಹಂಕಾರ ಸ್ವಭಾವದಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆದ ಪಾತೆರ ಪನ್ಪೆರ್ ಸ್ವಾಮಿಲ ಭೂಮಿಲ ಮೆಚ್ಚುಲೆಕ್ಕ ತಗ್ಗ್‌ದ್ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡಪುಲ.ತಾರಿ ಕಂಡೊಗು ಮೂಜಿ ಬುಲೆಂದ್.ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿದ ಬಾಕಿಲ್ದ ತದ್ಯ ಮಸ್ತ್ ತಗ್ಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ಪೋನಗ ತಗ್ಗ್ ದ್ ಪೋಪೊಡು. ಇಜ್ಜಾಂಡ ನೆತ್ತಿಗ್ ತಾಗುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಲಾ ಈ ಗಾದೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ತಗ್ಗಿ ಕಂಡೊ
ನಮ ಊರುತ ತಗ್ಗ್‌ಟ್ಟುಪುನ ಕಂಡೊಗ್ ಎನ್ಮ ದಿಕ್ಕುತ್ಲ ನೀರು ದತ್ತ್ ತ್ ಬರುಪುಂಡು, ನುಸುಲು ಮಣ್ಣುಲ ಅದುಪುಂಡು ಇಂಚ ಮಾಂತ ವಿಸಯೊಟ್ ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪುನ ತಾರಿ ಕಂಡೊಡು ಮೂಜಿ ಬುಲೆಕ್ಲ್ ಅಯಿನ ಕೊಳಕೆ,ಸುಗ್ಗಿ, ಎನಿಲ್ ಬುಲೆಕ್ ಬೊಡಪಿನ ನೀರ್ ಗೊಬ್ಬರ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುತ ಗಾದೆಲು
ಎಚ್ ಶಕುಂತಳಾ ಭಟ್
ತುಳು ಕನ್ನಡದ ಪೆರಿಯ ಲೇಖಕಿ. ತುಳು ಕನ್ನಡದ ಮಾತಾಕಳೊಟ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಬೆಂದಿನಾರ್ ತುಳುಟು ಸುಮಾರು ಕಾದಂಬರಿನ್ ಬರೆತೆರ್. ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾದ್, ನಾಟಕಗಾರ್ತಿಯಾದ್, ಕವಯರ್ತಿಯಾದ್, ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಬೊಡಾದ್ ಸುಮಾರ್ ಕೃತಿನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಬರವುಲು
ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಡ್ ಪುರುಬಾಲೆ
ಅರ್ದಲ
ಗಲಸುನ ಬಣ್ಣೊತ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅರದಲ ಪಂಡ ಅರದಲ ಪನ್ಪಿ ಮರತ್ತ ಪೇರ್‌‍ನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ ನಗ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನೆ. ಉಂದು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣತವು. ಉಂದುವೇ ಪ್ರಧಾನ ಬಣ್ಣವಾದ್ ದೈವಾರಾದನೆಡ್‍ ಉಪಯೋಗ ಆವುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪ ಆರದಲ ಮರತ್ತ ಗುರ್ತ ಇಜ್ಜಂದೆ ಬಳಸುನವು ಇಜ್ಜಂದೆ ಮರತ್ತ್ ಪೋಂಡು. `ಅರದಲ ಕಲ್ಲ್' ಪನ್ಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ನ ಅರೆತ್ತ್‌ದ್`ಮಂಜಲ್' ಬಣ್ಣನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ರ್ ದ್ ಬಳಸುನವು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿದ ಬಣ್ಣ ತಿಕ್ಕುನ ಕಮ್ಮಿ ಅಯಿನೆರ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಅಂಗಡಿಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಪತ್ಯರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಾದ್ `ಇಂಗಳಿಕ'ನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಾದ್ ಮ್ವೆ ಗಲಸುವೆರ್ ದುಂಬು ಪೆಲತ್ತ ಮಂಜಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊನ್ನೆದ ದೀಪನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಅಯಿತ್ತ ಕರಿನ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ‌ಇತ್ತೆರ್. ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣಗಾದ್ `ಸಪೇತ್' ಬಣ್ಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುನ ಬಗೆ
ಈ ಅರ್ದಲ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊ ನಲಿಕೆ ಜಾತಿತ್ ಜಾತಿಗ್ ಬದಲಾಪುಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ ವರ್ಗೊ:ಬಣ್ಣೊಲು ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅರ್ತಿ
ಅರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಮರ ನೆನ್ನ್‌ ಅರ್ತಿ ಕಾಯಿ, ಅರ್ತಿ ಪಂರ್ದ್, ಅಂಜೂರದ ಪಂರ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.‌ ಉಂದೆಕ್ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೋಡ್ 'ಸೈಕೋನಿಯಂ' ಪಂದ್ ಪುದರ್. ಇ ಪರಂದ್‌ಡ್ ಕಬ್ಬಿಣ, ತಾಮ್ರ ಬುಕ್ಕ ಎ, ಬಿ, ಸಿ ಬುಕ್ಕ ಡಿ ವಿಟಮಿನ್‍‌ಳ್‌ ಉಂಡು.
ತೂಯರ
ಅರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮರ. ನೆನ್ನ ಎತ್ತರ ಸು. 3-5 ಮೀ. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ದಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರೊಗ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ ಪುಡೆ ದೊರಗ್, ಅಡಿ ಪುಡಟ್ ರೋಮ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪರ್ಂದ್ ಇರೆಕುಲೆ ಎಡೆಟ್ಟ್ ಅಪುಂಡು.
ವಿಸೇಸೊ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಉಂದು ಕಾಯಿಲಾ ಅತ್ತ್, ಪಂರ್ದ್ ಲಾ ಅತ್ತ್. ಅರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಜೂರ ಪಂಡ ಸಾರ ಪೂಕುಲೆನ್ ತನ್ನ ಬಂಜಿದ ಉಲಯಿ ದೆಂಗಾದ್ ದೀತಿನ ಒಂಜಿ ಗೊಂಚಿಲ್ದ ತೊಟ್ಟು. ಮಸ್ತ್ ಪೂಕುಲೆನ ಗೊಂಚಿಲ್ ಅಡಿಮೇಲಾದ್ ಉಲಯಿ ಕುಲ್ಲುದ್ ಕಾಯಿದ ರೂಪೊಲೆಕ ನಂಕ್ ತೋಜುಂಡು. ಅರ್ತಿ, ಅಂಜೂರ, ಗೋಲಿ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರ ಪೂರಾ ಒಂಜೇ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನವು ಆದುಂಡು. ಈ ಮರಕ್ಲೆಗ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ Ficus ಜಾತಿದ ಮರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ Ficus ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ಓವ್ವೆ ಪೊಸ ಮರಕ್ಕುಲು ಪುಟ್ಟೋಡಾ೦ಡ ಅಯ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಪುರಿತ್ತ ಸಕಾಯ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಪುರಿ ಅತ್ತುಂಡ ಪಾಂತೆ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್೦ದಾಂಡ ಅರ್ತಿ, ಅಂಜೂರದಂಚಿನ ಮರತ್ತ ಸಂತಾನ ಅರಿಪುಂಡು. ಈ ಪುರಿಕ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ Fig Wasp ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಕಾಯಿ ಅಪುನಾ
ಅರ್ತಿ, ಅಂಜೂರದ ಪೂಕುಲೆಡ್ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಆದ್ ಬೀತ್ತ್ ಪುಟ್ಟೋಡಾಂಡ Fig Wasp ಕಾರಣ. ಈ ಪುರಿಕ್ಲೆಡ್ ನೂದೇರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪಜಾತಿ ಉಂಡು. ಗರ್ಭ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಪಾಂತೆಲು ತೆತ್ತಿ ದೀಯೆರೆ ಜಾಗೆ ನಾಡೊಂದು ಉಪ್ಪುವ. ಅಪಗ ಈ ಅರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಜೂರದ ಕಾಯಿ(ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್) ವಿಸೇಸ ಆಯಿನ ಪರಿಮಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪಾಂತೆಲು ರಾದ್ ಅರ್ತಿ, ಎಲ್ಯ ಒಟ್ಟೆಡ್ ಉಲಯಿ ಪೋಪುಂಡು. ಇಂಚ ಪೋನಗ ಅಯಿತ ರೆಂಕೆ, ಕೊಂಬು ಪೂರಾ ಪೊಲೀದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಉಲಯಿ ಪೋಯಿನ ಪಾಂತೆಗ್ ಪಿರ ಪಿದಾಯ್ ಬರಿಯರೆ ಆಪುಜಿ. ಅವು ಆ ಕೈದಂಚಿನ ಪೂತಾ ಉಲಯಿ ತೆತ್ತಿ ದೀಪುಂಡು. ಆ ಸಂದರ್ಭ ಅಯ್ಕ್ ಗೊತ್ತವಂದಿಲೆಕನೇ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ ನಡಪುಂಡುಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಉಲಯಿರ್ದ್ ಅರ್ತಿತ ಕಾಯಿ ಬುಳೆವುಂಡು.
ಉಪಯೋಗೋ
ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣ ಇತ್ತಿನ ಈ ಮರತ ಗೆಲ್ಲ್, ಇರೆ, ಕಾಯಿ, ಪರಂದ್ ಪೂರಲಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಇಲ್ಲದ ಮರ್ದಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರ್ತಿಕಾಯಿನ್ ಅಟಿಲ್ ಡ್ ಚಟ್ನಿಗ್, ಕಜಿಪುಗ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಅತ್ತಾಂದೆ ಉಪ್ಪುನೀರ್ ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಮರಿಯಲೊಡು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್ ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಡಾ. ಸಾ. ಕೃ. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್
'''ಪ್ರೋ. ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕೃಷ್ಣ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' ಮೇರ್ ವಿದ್ವಾಂಸೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖಕೇರ್. ಮೇರ್ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಿಕೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ದಿನ ಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸೇರ್. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪಾಲಿ, ಅರ್ಧಮಾಗದಿ ಅಂಚನೆ ನನಲ ಕೆಲವಾತ್ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಭಾಷೆಯತ್ತಂದೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪರಿಣಿತಿನ್ ಸಾಧಿಸಾಯ್ನ ಆರ್ ವೇದಾಂತ, ಬೌಧ ಅಂಚನೆ ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಮೇರ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಲೆಕ ಮೇರ್ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ನರಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು ಕಾಲೇಜುದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಂದಯ್ತ ಮಲ್ತ್ದೇರ್. ಆರ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಅಜ್ಪಡ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಬೂಕುಲೆನ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ಒಂಜಿ ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಿತ್ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಡ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ನೆಟ್ ಕನ್ನಡದ ಆರ್ನ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಪುಸ್ತಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರೊನು ಗಳಿಸೊಂದುಂಡು.
ಸಾಧನೆ - ಬಿರುದು
ಆರ್ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಚಿತ್ರಕಾರೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಲಾ ಆದುಲ್ಲೇರ್. ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ, ಶಾಸ್ತ್ರ-ಚೂಡಮಣಿ, ಸಂಗೀತ ಕಲಾರತ್ನ, ವೇದ ಕಮಲ ಇಂಚಿನ್ನ ಬಿರುದು ಪ್ರೋ. ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕೃಷ್ಣ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಗಲಿಸಾದೇರ್
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ
ನಮ್ಮ ದೇಶೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ೭೫ ವರ್ಸೊ ಆಂಡ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ ಬರ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಪ್ರಜೆಕುಲು ಪೂರ ಆಂಗ್ಲೆರ್ ಹೇರ್‍fನ ನಿರ್ಭಂದೊಲೆಗ್‌ ಒಳಗಾದ್‌ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕನ್ನಡೊಡುಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಂಡ್‍ಂಡ ಒವ್ವೇ ದೇಶೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲು ತನುಕುಲೆರ್ದ್ ಚುನಾಯಿಸಾಯಿನ/ಆರಿಸಾಯಿನ ಸರಕಾರೊರ್ದು ಆಡಳಿತ ಪಡೆವೊನುವೆರ್. ಅಕುಲು ಬೇತೆ ಒವ್ವೇ ದೇಶದಕುಲು ಮಲ್ತ್‌ನ ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಲೆನ್ ಪಾಲಿಸವೊಡುಂದು ಇಜ್ಜಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಓವ್ವೇ ಒಂಜಿ ದೇಶ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಜ್ಯದ ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿ. ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವೊಂಜೆಟ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಸ್ವರಾಜ್ಯೊಡು ಭಾಗಿಲು ಆದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ಸರಕಾರದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ನಮ್ಮ ದೇಶೊ
ಪಿಂಗಾರ
ಕಂಗ್‍ಡ್ ಬರ್ಪುನ ಪೂ ನು ಪಿಂಗಾರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಅಡಿಕೆ ಹಿಂಗಾರ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ದೈವ ದೇವೆರೆನ ಕಜ್ಜ
ಈ ಪಿಂಗಾರ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್ ಕ್ ಡ್ ಮಾತಾ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಬೋಡಾಪಿನವು.ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆಡ್, ನಾಗಾರಾಧನೆಡ್, ದೈವಾರಾಧನೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ಪೊಂಜೋವುನಕುಲೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾದ್ ಗಲಸುನ
ಬಂಜಿನಾಲೆಗ್ ಬಯಕೆ ಪಾಡುನ ಪೊರ್ತುಗು, ಪಿಂಗಾರ ಮುಡಿಪಾವುನನೇ ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಯಾಭಾಗ ಉಂಡು. ಬಯಕೆಗ್ ಪೋಯಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು ಪಿಂಗಾರ ಮುಡಿಪೊಡು, ಪಿಂಗಾರ ದೀತಿ ಪೊಂಜೊವು ಬಯಕೆಗ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲುಂದ್ ತೆರಿವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೧೮೬೭ - ನವೆಂಬರ್ ೧೧, ೧೯೧೧) ವಿದೇಶೊಡ್ದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮೊನು ಪತ್ತೊಂದು ಭಾರತೀಯೆರೆನ ಸೇವೆಗ್ ಅವೆಟ್‌ಲ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಜಾಗೃತಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ತನನ್ ಅರ್ಪಿಸಾವೊಂದಿನ ಬಿರ್ಸೆದಿ ಪೊಂಜೊವು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರೆನ ಪ್ರಭಾವೊಡ್ದು ನಿವೇದಿತಾ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು ಆ ಧರ್ಮದ ಆದರ್ಶದಂಚನೆ ತಾನ್ ಬಾಳುವೆ ಮಲ್ತ್‌ದ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದ್ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗಾದ್ ಇರ್ಲ್ ಪಗೆಲ್ ಬೆಂದಿನಾರ್.
ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರೆನ ಪ್ರಭಾವೊ
ಎಲ್ಯೆಡ್ದೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಭಾವನೆಲೆನ್ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಉಲಯಿ ಇತ್ತಿನ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನೊಬೆಲ್ಲೆರೆಗ್ ಲಂಡನ್‌ಡ್ ಸುರುಕು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದೆರೆ ದರ್ಶನವಾಂಡ್. ಅರೆನ ಗಂಭೀರ ಪಾತೆರೊನು ಕೇನುನ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಅರೆನ ಪಾತೆರೊ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನೊಬೆಲ್ಲೆರೆನ ಉಡಲ್‌ಗ್ ಬೊಲ್ಪಾಂಡ್. ಬುದ್ಧಿನ್ ಚುರುಕು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸತ್ಯದ ಬೊಲ್ಪುದಂಚಿನ ಅರೆನ ಬಾಯಿದ ಪಾತೆರೊಗು ದಂಗಾದ್, ತನ್ನ ‘ಗುರುದೇವ’ ಆರೆ ಪಂದ್ ಪೊಲಬು ಮಲ್ತೊಂದೆರ್
ಸ್ವತಿಂಕೆ ಸ್ವಭಾವೊದ ಈ ಬಿರ್ಸೆದಿ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನೊಬೆಲೆರೆಗ್ ತನ್ನನ್ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದ್ ಗುರುಕುಲೆನ ಪಾದೊಗು ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಮಾಜಸೇವೆಗಾತ್ರ ಭಾರತೊಗು ಬರ್ಪುನಂಚಿನ ಇರಾದೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗ್ ಕಾಕಜಿ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆರ್ ತನ್ನ ಉಡಲ್‌ದ ಆಸೆ ಇಂಚ ಉಂಡು ಪನ್ನಗ ಅರೆಗ್ ಒರ  ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಇಂಚ ಉತ್ತರ ಬರೆಯೆರ್: “ಎನ್ನ ದೇಶದ ಪೊಂಜೊಲೆಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊರ್ಪುನವು ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯವಾದುಂಡು. ಅವೆಕ್ ಬೋಡಾದ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆ ನಿನಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯ ಆವು ಮಸ್ತ್ ಪೊಂಜೊಲು ಕಾತೊಂದುಲ್ಲೆರ್”. ಪಂದ್ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಲೆಪ್ಪುಗು ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮುಲ್ಪದ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಅನಕ್ಷರತೆ, ಅಜ್ಞಾನೊಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ‍ಅಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗಾತ್ರ ಬೆನೊಡು ಪನ್ಪಿ ನಿರ್ಧಾರೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ವಿವೇಕಾನಂದೆರ್ ಕಾಕಾಜಿಡ್ ದುಂಬುವರಿತ್‌ದ್ ಇಂಚ ಬರೆಪೆರ್. “ಮುಲ್ಪ ಕಷ್ಟೊಲು ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು ಮುಲ್ಪದ ಸಂಕಟ ,ಮೂಢನಂಬಿಕೆ – ಉಂದು ಮಾತೆನ್ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಮೇತ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಯಾನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪನೊಂದುಲ್ಲೆ. ಆಂಡ ಭಾರತೊಗು ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಷಯೊಡು ನಿಕ್ಕ್ ಉಜ್ವಲವಾಯಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಎಂಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗೊತ್ತುಂಡು. ನಿನ್ನ ವಿದ್ಯೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರಿಶುದ್ಧತೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಮನೋಭಾವ – ಈ ಮಾತ ಸ್ವಭಾವ ಉಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊವು ಈಯೆ ನೆಕ್ಕ್ ಅರ್ಹತೆ ಇತ್ತಿನಾಳ್ ಪಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಆಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಒವ್ವುಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ.ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಸಹಿಸೊಂದು ಯಾನ್ ಮೂಲು ಉಪ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಈ ಧೈರ್ಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಿಕ್ಕ್ ಸ್ವಾಗತ, ನೂದು ಸರ್ತಿ ಸ್ವಾಗತ.” ಭಾರತೊದ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಸೇವೆಗ್ ಗಟ್ಟಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುಲೆಕ್ಕ ನೊಬೆಲೆರೆಗ್ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಇಂಚ ಧೈರ್ಯ ಪಂಡೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪ ಏರೆನ್ಲ ಆಶ್ರಯಿಸವಂದೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ದುಂಬೆ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು “ಈ ಭಾರತೊಗು ಏತ್ ಬೋಡಾಂಡಲ ಬೆನ್ಲ, ಮುಲ್ಪದ ವೇದಾಂತೊನು ನಂಬು ಅತ್ತ್ಂಡ ನಂಬಂದೆಪ್ಪು, ಯಾನ್ ಸಯಿಪುನೆ ಮುಟ್ಟ ಬೆರಿ ಸಹಾಯೊಗು ಉಲ್ಲೆ” ಪನ್ಪಿ ಭರವಸೆದ ಪಾತೆರೊ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಭರವಸೆದ ಪಾತೆರೊ ನೋಬೆಲೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಧೈರ್ಯವಾದ್ ಒರಿದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನೊಬೆಲ್ ತನ್ನ ಊರು ಬುಡ್ದು ಭಾರತೊಗು ಬರಿಯೆರೆ ಕಪ್ಪಲ್‌ಡ್ ಪಿದಡುವೆರ್.
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ ಆಯಿನಿ
ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನೊಬೆಲ್ಲರೆನ ಜೀವನೊದ ಎಡ್ಡೆ ದಿನ ಪಂಡ ೧೮೯೮, ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ಶುಕ್ರವಾರ. ಆ ದಿನತಾನಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಆರೆನ್ ದೇವೆರ್ ಕೋಣೆಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಪೋದು ಕುಲ್ಲಾದ್ ಶಿವನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊನು ಆರೆಗ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆರಾಧ್ಯ ದೈವದ ಪಾದಪದ್ಮೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸೇವೆಗ್ಂದ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆಗ್ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ದೀಕ್ಷೆ ಕೊರ್ದು ಅಲ್ಪನೆ ‘ನಿವೇದಿತಾ’ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.
ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್
ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ
ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಡ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದಿತ್ತಿನ ನಿವೇದಿತಾ ಭಾರತೊಡುಲ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು, ಆಶ್ರಮವಾಸಿಲೆಗ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಪಾಠ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ತಂಕುಲೆನ ಚಾತಿರ್ಪು ಬೊಕ್ಕ, ಸಮಾಧಾನೊಡು ಅಂಚನೆ ಪರೋಪಕಾರದ ಒಟ್ಟುಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಡ್‌ಲ ದುಂಬರಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತನ ಜೀವನೊಡು ತೂದು ತೆರಿಯೊಲಿ. "ಏತೇ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಧ್ಯಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ತು ಇಜ್ಜಿಂದ್ ಪಂದ್ ಯಾಪಲ ಪನಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಅವು ನಿತ್ಯಲ ನಡಪೊಡು” ಪಂಡಿನ ಸ್ವಾಮೀಜಿನ ಪಾತೆರೊನು ಅರೆನ ನಿತ್ಯ ಜೀವನೊಡು ಪಾಲಿಸವೊಂದು ಬೈದೆರ್.
ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ
ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುದ ಪಾಲ್ತಾಡಿಡ್ ಪುಟ್ಟದು ಬಲತ್ತಿನಾರ್ ಪಕ್ಕಿಲ ಬುಲಿತ್ಂಡ್ ಪದ ಬಾರಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ
ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದ್
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ ಮಸ್ತ್ ಕೋಡಿಗ್ ಪೋದು ವಿಶೇಷವಾಯಿನ  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಭಾರತದ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಲೆನ್, ಅಜ್ಞಾನೊಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್‌ದ್  ಕರ್ತವ್ಯದ ಕಡೆಕ್ ಗೇಣೊ ಕೊರ್ದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್, ವೈಚಾರಿಕವಾದ್ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊರಿಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾಡ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೀಕ್ ಬತ್ತ್‌ದುಪ್ಪುನಗ ನಿವೇದಿತಾ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಕಾರ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೇವಾಕಾರ್ಯೊಲು ಜನೊಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ನಾಟುನಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ತಾನ್ ಮಯಿಪು ಪತ್ತ್ತೊಂದು ಅಡಿಪೆರೆಲ ನಿವೇದಿತಾ ತಯಾರಾದಿತ್ತೆರ್. ಅವ್ವತ್ತಂದೆ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರೆನ ಸಂಘಟನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕೋಪೆದಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆಕ್ ಪೋದು ಪ್ಲೇಗ್ ಇತ್ತಿನ ಕಡೆಟ್ ರೋಗಿಲೆನ ಆರೈಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ರೀತಿನೀತಿಲೆನ್ ತಮಾಷೆ ಮಲ್ಪಂದೆ ಹಿಂದೂ ದೇಶದ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಹಿಂದೂಲೆನ ಗುಡಿಕ್ ಪ್ರವೇಶ ಕೊರಂದಿತ್ತ್ಂಡಲ ದಾಲ ಬೇಜಾರಾವಂದೆ ಪರಿಸ್ಥಿತ್‌ಗ್ ಹೊಂದೊಂದು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದಾರಾದಿತ್ತಿನ ನಿವೇದಿತಾ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾಮೀಜಿನ ಆದೇಶದಂಚನೆ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಉನ್ನತಿ ಬೊಕ್ಕ ದೀನದಲಿತೆರೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗಾತ್ರ ಬೆನೊಂದಿತ್ತೆರ್ ತನ್ನ ಕರ್ತ್ಯವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಗಮನ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್
ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ
ಕಲ್ಕುಡ-ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ
ವಿದಾಯ
ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ ೧೯೧೧ಕ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಳುಡು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ಡ್ ಈ ಲೋಕ ಬುಡ್ದು ಪರ ಲೋಕ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿ
ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿ ಪಂಡ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕತ್ತಿ. 'ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿ' ಕತ್ತಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ವಿದೊ. ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಅಪುನಲೆಕ ಉಪ್ಪುನವು. ಈ ಕತ್ತಿ ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕತ್ತಿ. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊಂಜೆನಕುಲು ಸೊಂಟೊಡು ಕುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕತ್ತಿಡ್ ಬಾರೆದ ಇರೆ, ಬಾರಿ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಬೇಲೆಗ್ ಗಲಸೊಲಿ, ಅಂಡ ಈ ಕತ್ತಿನ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಒಯಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಗಲಸಂದೆ ಸೊಂಟೊಡು ಕುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆ ಮದಿಮಾಲೆನ ಕೈಟ್ ಲಾ ಗೆಜ್ಜೆಕತ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಕತ್ತಿದ ಸುರ್ಪೊ
ಉಂದು ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಕತ್ತಿ. ಕತ್ತಿದ ಅರು ಒಂಜೆ ಪುಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಾಕಿ ಕತ್ತಿಲೆರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕತ್ತಿತ ಕಡೆಲಾ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೊಂಟೊಗು ಕುತ್ತೊನಿಯೆರೆ ಆಪಿಲೆಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತೂಯೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಳ್ಳಿದ ಕಟ್ಟ, ಆಯಿತ್ತ ಸುತ್ತ ಗೆಜ್ಜೆಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕುಂಞತ್ತಿ ಒಂಜಿಡ್ಡ್ ಒಂಜೇ ಕಾಲ್ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್ಂಡ ಗೆಜ್ಜೆಕತ್ತಿ ಅರ್ದ ಫೀಟ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪು. ಈ ಕತ್ತಿ ಒಂತೆ ಹಗುರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ತೆಲುಪ್ಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಮಲ್ಲಕುಲು ಪತೊನುನ ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿಲು ಬೊಳ್ಳಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪುಡಿ ಉಪ್ಪುನಲಾ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ
ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ  ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ, ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಕಾಸಕೆರ್‌. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಬಾಗವಹಿಸಾಯಿನ ಮೇರ್ ೧೯೪೨ ಡ್‌‌ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಂದರ್ಬೊಡು‌ ಬಾಂಬೆದ ಗೋವಸಲಿಯಾದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ಮೈದಾನೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಜೊನು ಪಾರಾಯ್ ನೈಕ್ ಅರುಣ ಅಸಫ್ ಅಲಿನ್ ಇನಿಕ್ ಲಾ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಅರುಣಾ‌ ಅಸಫ್ ಅಲಿ‌ ಮೇರ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಕಲ್ಕಾ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡು ೧೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೯ ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಉಪೇಂದ್ರನಾಥ್ ಗಂಗೂಲಿ ಬಂಗಾಲದ (ಇತ್ತೆದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊದ) ಬಾರಿಸಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆದಾರ್. ಆರ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ದ ಮಾಲಿಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಅರುಣಾ‌ ಅಸಫ್ ಅಲಿನ ಅಮ್ಮ ಅಂಬಾಲಿಕಾ ದೇವಿ.
ಬರವು
ಆರುಣಾ‌ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ದ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ ಸೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಬರವುನು ಕಲ್ತೆರ್.
ಮದಿಮೆ
ಅರುಣ ಅಸಫ್ ಅಲಿ ಮೆರೆನ್ ೧೯೩೮ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.
ಮರಣ
ಅರುಣ ಅಸಫ್ ಅಲಿ ೨೯ ಜುಲೈ ೧೯೯೬ ನೇ‌ ಇಸವಿಡ್ ದೆಹಲಿಡ್ ತೀರಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊ ರಾಜಕಾರಣಿಲು ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಾಲೆ ಮರ
ಪಾಲೆ ಮರ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೇರ್ ಬರ್ಪುನ ಮರ. ನೆನ್ನ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಡ್ “Alstonia Scholaris”(commonly called blackboard tree, devil tree, ditabark, milkwood-pine, white cheesewood) ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮರ ಮಸ್ತ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆವುನ ಮರ. ಉಂದು ರತೊದ ಆಕಾರೊಡು ಗೆಲ್ಲ್, ಇರೆ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲು ತೋಜುನ ಪಾಲೆ ಮರ. ಪೇರ್ದ ಲೆಕ್ಕ ರಸ ಕೊರ್ಪುನ ಮರ. ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜಾರ್ದೆ/ಪೆರಾರ್ದೆ (ನವಂಬರ್/ದಶಂಬರ್)ತಿಂಗೊಲುಡು ಮಸ್ತ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ಮರತ ಪೂತ ಪರಿಮಳ ಪೂರಕ್ಲೆನ್ಲಾ ಮತ್ತ್ ಬರ್ಪುನ್ ಲೆಕೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆದಪಗ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್‌ದು ತುಳುವೆರ್ ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆದ ಮರ್ದ್ ಪರ್ಪೆರ್.
ಪಾಲೆತ ಮರತ ಮರ್ದ್
ಉಂದೊಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ಮರ. ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಕಾಂಡೆಗ್ ಉರ್ಬುಲಿ ಪೋದು ಮರತ ಕತ್ತೆನ್ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಗುದ್ದುದು ಕೊನರೊಡು. ಕೆತ್ತೆನ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕಡೆದ್ ಅಯಿತ ರಸೊನು ಪುಂಟೊಡು. ಅಯಿನ್ ಕಡೆನಗ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ, ಶುಂಟಿ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಸೇರಾವೊಡು. ಪುಂಟ್‍ನ ರಸೊನು ಒಂಜಿ ಬಾಜನಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಅಯಿಕ್ ಬೊಲ್ಲ್‌ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಕರ್ಬೊನು ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಾಡೊಡು.
ಪಾಲೆತ ಮರತ ಬಗೆಟ್ ನಂಬಿಕೆ
ಪಾಲೆತ ಮರತ ಕೆತ್ತೆನ್ ವರ್ಸೊಗೊರೊ ಪಂಡ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ದೆಪ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆ ಮರಟ್ ಆ ದಿನೊ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್ ಸೇರ್ದಿಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ. ಪಾಲೆತ ಮರಟ್ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಮಸ್ತ್ ಪಕ್ಕಿಲು ಕುಲ್ಲುದಿಪ್ಪುವೊಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಮರತ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ಮೆಯಿತ ಕೆತ್ತೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಪರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್
ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್ ತುಳು ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬನ್ನಂಜೆದಾರ್. ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡುಲಾ ಇಂಬೆರ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿತ್ತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಮೇರೆಗ್ ಸಂದುದುಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್ ದ ಗರಡಿಲೆನ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಇಂಬೆರೆನ್ ನಡೆದಾಡುವ ಗರಡಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್
ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊ
೧೯೭೦ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಪನ್ಪಿನ ಆರ್ನ ಸುರುತ್ತ ಬೂಕುನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್ ದ 217 ಗರಡಿಲೆನ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥೊನು ಮೋಹನ್ ಕೋಟ್ಯಾನ್ರೆ ಒಟ್ಟುಗು ಬರೆತೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೦೩ಟ್ ಸಾಹಿತ್ಯಪ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಸೇವೆಗ್ ಐಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆತೆರ್.
ಯಕ್ಷಗಾನೊ
ಇಂಬೆರ್ ಉಡುಪಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಅರ್ಥದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ವೇಷಧಾರಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ ವರ್ಗೊ:ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್
ಚಮ್‍ಚ
ಚಮ್‍ಚ ಪಂಡ್ಂಡ ಆಹಾರೊನು ಸೇವಿಸಾರೆ ಗಲಸುನ ಒಂಜಿ ಸೊತ್ತು. ಉಂದೆತ್ತ ಮಂಡೆದ ಭಾಗೊಡು ಗೊಂಡಿದಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ದಾಯೆ ಇಪ್ಪುನು ಪನ್ನಗ ತೆನಸ್‍ನ್ ತಿನಿಯರೆ. ಬೊಕ್ಕದ ಮೈ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎಂಚ ಪನ್ನಗ ಕೈಟ್ ಪತ್ತರೆ ಹದ ಉದ್ದ ಕೋಲುದ ಲೆಕ. ಅಮೆರಿಕೊಡು ಕಟ್ಲೆರಿ(ಫ್ಯಾಟ್‍ವೇರ್) ಪನ್ಪಿನ ವರ್ಗೊಗ್ ಚಮ್‍ಚೊಲ್ ಸೇರುವ. ಆಹಾರೊನ್ ಸೇವಿಸಾರೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಬಲಸರೆ, ಕಲಪ್ಪರೆ ಉಂದೆನ್ ಗಲಸುವೆರ್. ದುಂಬು ಮಾತ ಮರೊತ್ತ ಚಮ್‍ಚೊಲೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಸ್ಟೀಲ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ಲೆರ್ದ್ ಚಮ್‍ಚೊಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಗಲಸುನೆ
ಚಮ್‍ಚೊಲೆನ್ ತಿಂಡಿಲೆನ್ ತಿನ್ಪಿನ ಬುಡುಂಡ, ಅಡಿಗೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಬೊಕ್ಕ ಬಲಸರೆ ಮಸ್ತ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಒವ್ವೇ ಲೇಸ್‍ಲೆಡ್ ಚಮ್‍ಚ ಇಪ್ಪಂದೆ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಆಪುಜಿ. ದಾಯೆ ಪನ್ನಗ ಬಲಸರೆ ಚಮ್‍ಚ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಸೊತ್ತು.
ಉತ್ಪನ್ನೊಲು
ಸ್ಪೋರ್ಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಪೋರ್ಫ್ ಉಂದ್ ರಡ್ಡ್ ಚಮ್‍ಚೊದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು. ಸ್ಪೋರ್ಕ್‍ಗ್ ಸೂಜಿದ ಲೆಕೊ ಕಂತಾವುನ ಮಂಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ವೊವ್ವೆ ಮೆತ್ತನೆದ ತಿಂಡಿ, ನೂಡಲ್ಸ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಫಲ ವಸ್ತುಲೆನ್ ತಿನೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಗಜ್ಜರಿ
ಗಜ್ಜರಿನ್ (ಕ್ಯಾರಟ್) (ಡಾಕಸ್ ಕ್ಯಾರೋಟಾ ಉಪಜಾತಿ. ಸಟೈವಸ್) ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಿತ್ತಲೆ, ನೇರಳೆ, ಕೆಂಪು, ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುನ ತಾಜಾ ಇತ್ತ್‌ನಪಗ ಗರಿಗರಿ ರಚನೆ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಂಡೆ ತರಕಾರಿ. ಗಜ್ಜರಿದ ತಿನಿಯೆರೆ ಅಪುನ ಭಾಗ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಪೆ ಬೇರ್ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅವು ಯೂರೋಪ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯಾಗ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ಕಾಡು ಗಜ್ಜರಿ ಡಾಕಸ್ ಕ್ಯಾರೋಟಾದ ಒಂಜಿ ದೇಶೀಯ ಪ್ರಕಾರ. ಪರ್ಷಿಯೊಡು ಮೂಲತಃ ಉಂದೆತ್ತ ಕೃಷಿನ್ ಅಯಿತ್ತ ಇರೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೀತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದೆತ್ತ ಕಂಡೆಲು ತರಕಾರಿಯಾದ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದೆತ್ತ ಪಜ್ಜಿ ಇರೆಕುಲೆನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಳಸುವೆರ್. ಅಪಿಯಾಸಿಯೆ (Apiaceae) ಕುಟುಂಬೊಡು ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಒಂಜಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಬುಲೆಪುನ ದಯಿ ಉಂದು ಕಂಡೆಲಾದ್ ಬುಲೆಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ನೆಲಕ್ಕ್ ಕೈತಲ್‌ಡೇ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾದ್ ಇರೆಕುಲೆನ್ ಹೋಲುವೇ ರಚನೆಲಾದ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಬೇಕನೇ ಬುಲೆಪುನ ತಳಿಕುಲು ಬೀಜನ್ ಬಿತ್ತ್‌ನ ೯೦ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಕಟಾವುಗು ಬತ್ತ್ಂಡ, ನಿಧಾನವಾದ್ ಬುಲೆಪುನ ತಳಿಕುಲು ೧೨೦ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ದೆತೊನುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕಂಡೆಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಯಿನ ಆಲ್ಫಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟೀನ್‌ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ೬ ಲೆನ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಮೂಲವಾದ್ ಉಂಡು.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಈ ಪದೊನು ೧೫೩೦ಟ್ ಬಳಸ್‌ನವು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್‍ ಮಧ್ಯ ಫ್ರೆಂಚ್‌‍ರ್ದ್ ಎರವಲು ದೆತೊಂದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಂವಾದಿಯಾಯಿನ ಪದೊಕುಲೆನ್‍ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಕೊಂಬುದಂಚಿನ ರಚನೆದ ಕಾರಣೊಗಾದ್ ಕೊಂಬು ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ ಉಪ್ಪುನ ಕೆರ್ (*ker) ಪನ್ಪುನ ಶಬ್ದೊರ್ದು ಉಂದೆನ್ ಸೂಚಿಸಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸೊ ಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ವಿಕ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ದೇಶೀಯ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂಲನ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕಚ್ಚಾಸ್ವರೂಪದ ಮೂಲ ಬಹುಶಃ ಪರ್ಷಿಯಾ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. ಬೊಕ್ಕದ ಶತಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಚೀಪೆನ್ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ್ತ ವನ್ಯಗುಣಕುಲೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುನ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ತಳಿಕುಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಇತ್ತೆದ ರೂಪದ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. thumb|ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರಣ ಲೇಬಲ್ "ತೋಟದ" ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಜೂಲಿಯಾನ Anicia ಕೋಡೆಕ್ಸ್, 6 ನೇ ಶತಮಾನ AD Constantinopolitan ಪ್ರತಿನ್ Dioscorides' 1ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸೆ|ಗ್ರೀಕ್ pharmacopoeia. ಎದುರುದ ಪುಟತ್ತ ಉಲ್ಲೇಕೊ "ಕಂಡೆಲೆನ್ ಬೇಯಿಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ." ]] ಸುರು ಸುರು ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಕಂಡೆರ್ದ್‌‍ಲಾ ಅಯಿತ ಪರಿಮಳದ ಇರೆಕುಲೆಗಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.೨೦೦೦-೩೦೦೦ ದ ಪೊರ್ತುಗು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಜರ್ಮನಿಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪಾರ್ಸ್ಲಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸಪ್ಪು, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಅನಿಸ್, ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೀರಿಗೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಕೈತಲ್‌ದ ಸಂಬಂಧಿ ತಳಿಕುಲು. ಇತ್ತೆಲಾ ಸುವಾಸನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಬುಲೆಪವೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗುಲೆನ ಸುರೂತ ಉಲ್ಲೇಕೊದ ಪ್ರಕಾರೊ 1 ನೇ ಶತಮಾನದ ರೋಮನ್ನೆರ್ ತಿಂದ್‌ನ ಒಂಜಿ ಕಂಡೆ ತರಕಾರಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಾವಿಸಾಯಿನ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿನಾಕ (pastinaca),  ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿಕ್ಕ್ ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನ ಪಾರ್ಸ್ನಿಪ್  ಆದ್ ಉಪ್ಪೆರೆಯಾವು ಪಮದ್ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್. ಡಿಸ್ಕಾರೈಡನ ಒಂಜನೇ ಶತಮಾನದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮರ್ದ್‌‍ಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ವೈದ್ಯಸಂಹಿತೆ ಆಯಿನ `ಡೆ ಮಟೀರಿಯ ಮೆಡಿಕಾ' (De Materia Medica) ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುದ ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಾಲಿಟನ್ನ ನಕಲಾಯಿನ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್ನ್‌‍ದ `ಜೂಲಿಯಾನ ಅನಿಸಿಯಾ ಕೊಡೆಕ್ಸ' (Juliana Anicia Codex) ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುಡು ಈ ದಯಿನ್ ಚಿತ್ರಿಸದ್ ಉಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ವಿವರಲಾ ಕೊರ್ತೆರ್‌. ಮೂಜಿ ವಿಧದ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಕಂಡೆಲೆನ್‍ ಬೇಯಿಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ವಿವರಿಸಾದ್ ಉಂಡು. left|thumb|ಒಂಜಿ ಶ್ರೇಣಿದ ಬಣ್ಣಲೆನ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಸ್ಪೇನ್ ದೇಸೊಡು ಮೂರ್ಸ್ (Moors) ೮ ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ದಯಿನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿಯೆರ್‌. ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್‌ಲೆಡ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಕಂಡೆಲು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುಮಾರ್ ಉಂದುವೇ ಸಮಯೊಡು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನೊಡು ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಪುಟ್ಟೊಂಡು. ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಯಹೂದಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಸಿಮಿಯೋನ್ ಸೇಥ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಅರಬ್-ಅಂಡಾಲೂಸಿಯ ಕೃಷಿಕೆ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್ ಅವ್ವಮ್ (Ibn al-'Awwam) ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜಲ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಾದೆರ್. https://kn.wikipedia.org/wiki/Carrot#cite_note-Dalby_2003-16  ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಕೃಷಿ ಚೀನಾ ದೇಸೊಡು ೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಜಪಾನ್ ದೇಸೊಡು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ತೋಜಿದ್‍ ಬರ್ಪುಂಡು.
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ,  ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತವವಾದ್ ಆ ಸಮಯೊಡು ಡಚ್ ಧ್ವಜ ಕಿತ್ತಳೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಕಾರೆ ಆಯಿನ ಜಾನ್ ಅಬ್ರೇ (೧೬೨೬-೧೬೯೭) ಇಂಚ ವಿವರಿಸುವೆರ್. "ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಸುರುಕು ಸೊಮರ್ಸೆಟ್ಶೈರ್‌ದ ಬೆಕ್ಕಿಂಗ್ಟನ್‌ಡ್ ಬಿತ್ಯೆರ್‌‍ಗೆ. ಅಕುಲು ಸುರುಕು (೧೬೬೮ಟ್) ಇಡೆಗ್ ಅಯಿನ್ ಕನತ್‌ನೆ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್‌ದ ನರಮಾನಿ ಒರಿ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂಡೆ." ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಾರೆರ್ ವಸಾಹತು ಅಮೇರಿಕೊಡು 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿಯೆರ್. ಪಿದಯಿ ತೂನಗ(ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ) ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ನೇರಳೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್ ಮಾರಿಯೆರೆ ೨೦೦೨ಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ವಿವರಣೆ
Daucus carota ಒಂಜಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ದಯಿ. ಸುರುತ ವರ್ಸೊಡು, ಅಯಿತ್ತ ಇರೆಕುಲು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಕ್ಕರೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ರಡ್ಡ್‌ನೆ ವರ್ಸೊ ಪೂ ಬುಡಿಯೆರೆ ದಯಿಕ್ಕ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಒದಗಿಸಾಯೆರೆ ಕಂಡೆಕೆಡ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಾ ದೀಪುಂಡು. left|thumb|ಕೊಡಿತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂತೆ ಚೆಗ್‌ರ್‌ದ್‌ನೆ ಕೊಡಿತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಕೂಡ್ಲೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಕಂಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಡದ ನಡುಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿನ ಭಿನ್ನತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಪಾರ್ಶ್ವ ಬೇರ್‌ಲ್ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾಂಡ ದಪ್ಪ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಂಡದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಬಿತ್ತ್‌‍ರ್ದ್ ಬತ್ತ್‌‍ನ ಇರೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೊಡಿತ್ತ್‌ನ ೧೦-೧೫ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಸುರುತ ನಿಜವಾಯಿನ ಇರೆ ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕದ ಇರೆಕುಲು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ (ಒಂಜಿ ತೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಇರೆತ್ತಂಚ) ಸುರುಳಿದಂಚ ಅರಳ್‌ದ್‍ ಉಂತ್‌ದ್‍ ಚೆಗುರುಂಡು. ಇರೆತ್ತ ತೊಟ್ಟುಲು ಕಾಂಡೊನು ಆವರಿಸಾವುಂಡು. ದಯಿ ಬುಲೆಯಿನಂಚ ಕಂಡೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ  ಬಿತ್ತ್‌‍ರ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಇರೆ ದೂರ ನೂಕ್‌ ನಂಚ ಅಪುಂಡು. ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಂಡ ಸಂಕುಚಿತ ಅಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಗೆಣ್ಣುಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪೂ ಬುಡಿಯಡಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬಿತ್ತ್‌‍ದ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಮೂಲ ವಿಸ್ತಾರ ಆಯಿನಪಗ ಕಾಂಡದ ಕೊಡಿ ಎಲ್ಯ ಅವೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಚೂಪು ಅಪುಂಡು. ಅಪಗ ಕಾಂಡ ಮೇಲ್ಮುಖವಾದ್ ವಿಸ್ತಾರ ಆದ್‍ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖೆಲೆದ ಸುಮಾರ್ ೬೦-೨೦೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌‍ಲೆನ (೨೦-೮೦ಇಂಚಿ) ಎತ್ತರದ ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಡೆಲು ಮಾಂಸಲವಾಯಿನ ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿಲೆನ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌‍ದ್ಉಪ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ಯಾರಟ್‌‍ಲು ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌‍ಗ್ ಹೋಲಿಸಾಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌‍ಲು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ತಳಿಕುಲು ಎಲ್ಯ ಅಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯೊಲು ಉಪ್ಪುನ ತಿರ್ಲ್‌‍ನ್ ಪಡೆಪುಂಡು. ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌ಲೆನ ಬಣ್ಣದ ತೀವ್ರತೆ ಒಂಜೇ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ತಿರ್ಲ್ ಇಜ್ಜಂದಿಲೆಕೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಂಡೆಲು ಉದ್ದ ಆದ್ ಶಂಕದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ತಳಿಕುಲೆಡ್‍ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗೋಲಾಕಾರೊನು ಹೋಲುನ ಕಂಡೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೇರ್‌ದ ವ್ಯಾಸ ಒಂಜೆರ್ದ್ ೧೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇರ್‌ದ ಉದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೦-೨೫ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ೫-೫೦ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌‍ಲಾ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆಲು ಉಂಡು.
References
ವರ್ಗೊ:ಬೇರ್ ತರಕಾರಿಲು ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು
ಕುಂಕುಮ
ಕುಂಕುಮ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ದಕುಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಕು೦ಕುಮ ಪೊಡಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅಯಿನ ಮಂಜಲ್ ಅತ್ತಂಡ ಕಾವಿಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಂಜಲ್ದ್ ಕೊಂಬುಲೆನ್ ಎಡ್ಡೇನೊ ಉಲ್ಂಗದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂತೆ ನೀರ್ ಸುಣ್ಣೊನು ಬೆರಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದಾನದ ಕಡ್ದ್ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಪೊಡಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಗು ಬದಲುಂಡು.
ಭಾರತೊಡು ಇಂದೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಬೇತೆನೇ ಪುರ್‌ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕುಂಕುಮ - ಕನ್ನಡೊಡು ಕುಂಕುಮ, ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು कुङ्कुमम्), kunku (mr:Marathiಕುಂಕು(ಮರಾಠಿ), कुंकू), ಕುಂಕುಮ್(ಬೆಂಗಾಲಿ) কুমকুম, (Hindi), ಕುಂಕುಮಮ್(ತಮಿಳ್)  குங்குமம்), ಕುಂಕುಮ (ತೆಲುಗು) కుంకుమ, ಕುಂಗಕುಂಮ್(ಮಲಯಾಳಿ) കുങ്കുമം).
ಕುಂಕುಮೊದ ಬಳಕೆ
ಕುಂಕುಮೊನ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದುಲು ಮುಂಡೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ದೀಡೊನ್ಯರ ಕಾರಣೊ ದಾನೆ ಪಂಡ ಯೋಗ(ರಾಜಯೋಗ) ಅಭ್ಯಾಸೊಡು ನರಮಾನ್ಯನ ಶರೀರೊ ಏಳ್ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಇಬಾಗೊ ಆತುಂಡು. ಬೆರಿತ ಎಲುತ ಮೂಲೊಡ್ದ್(ಬೀಲೊಡ್ದ್) ಸುರುವಾದ್ ತರೆತ ಕೊಡಿಕ್ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಈ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ಗ ಆಜೆದ ಚಕ್ರೊ (ಮುಂಡೊದ ಮಿತ್ತ್) ಮೂಜನೆದ ಕಣ್ಣ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಕಣ‍್ಣ್‌ಲೆನ ಪುರ್ಬುದ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ಬಿಂದು. ಈ ಬಿಂದುದ ಮೂಲಕೊ ನರಮಾನ್ಯೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದ್ ದೈವಿಕತೆಗ್ ಕ‍ಣ್ಣ್‌ ದೆಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಂಧ್ ನಂಬುವೆರ್. . ಅಂಚಾದ್ ಕುಂಕುಮೊನು ಶರೀರೊದ ಪವಿತ್ರೊವಾಯಿನ ಜಾಗೆಡ್ ದೀಡುನೆಂದ್ ಹಿಂದುಲು ನಂಬುವೆರ್.
ಮುಂಡೊದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕುಂಕುಮೊ
ಮುಂಡೊಡು ಕುಂಕುಮೊನು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗುರ್ತೊಡು ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ -
ಕುಂಕುಮೊನು ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ
ಕುಂಕುಮೊನು ಕೆಲವು ಕೃತಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕುಂಕುಮೊನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯೊ ಚರ್ಮೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪೂಜೊನೆಡ್ದಾರ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮೊಲು ಆಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಮಂಜಲ್‌ನ್ ಕ್ಷಾರೊದ ಜತೆಟ್ ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕುಂಕುಮೊನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕಾವಿನ್ ಕುಂಕುಮೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಳಸುಜೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ದಿಂಜ ದುಬಾರಿ ವಸ್ತು. ಅತ್ತಂದೆ ಕಾವಿದ ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಗಳಸುನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊನು ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಅವು ಎಂಚಿನವೇ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕೆಂಪು ಮಿಸ್ರೊದ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಕುಂಕುಮೊದ ಬೇತೆ ಉಪಯೋಗೊಳಲು
ಕುಂಕುಮೊನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಲೆ ಆರಾಧನೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಗಳಸುವೆರ್. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆಡ್ ಇಂದೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಕುಂಕುಮೊನು ವಸಂತ ಮಾಸೊದ ಪರ್ಬೊ ಆದ್ 'ಹೋಲಿ ಪರ್ಬೊ'ಡು ಬೇತೆ ವಸ್ತುಲೊಟ್ಟುಗೆ ಬಿರಾದ್ ಗಾಳಿಡ್ ಅಡಕುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦ ವರ್ಗೊ:ಬಣ್ಣೊಲು
ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ ನಾರ್‍ಗಟ್ಟುನು
ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ
ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗೊಗ್ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಡ್ ಲಿವರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಿತ್ತ ಜನಕಾಂಗ ನಾರ್‍ಗಟ್ಟುನೆಕ್ಕ್ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಡ್ ಲಿವರ್ ಸಿರೋಸಿಸ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸಿರೋಸಿಸ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನಾರ್‍ಗಟ್ಟುನು ಪಂಡ ದಾದ?
ಮಸ್ತ್ ಸಮಯೊರ್ದಿಂಚ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗೊಗ್ ಕಾಯಿಲೆಲು ಬತ್ತಿತ್ತ್ಂಡ ಜೇವಕಣೊಕುಲ್ನ ನಾಶ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಕೆಲ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಜೀವಕಣೊಕುಲು ಪಿರ ಪುಟ್ಟುದು ಗಂಟ್ ಗಂಟ್‍ದ ರೂಪೊಡು ತೋಜೆರೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಗ್ಗುಂಡು. ನೆತ್ತ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ದೇಹದ ಬೇತೆ ಅಂಗೊಲೆಗ್ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಮಾತೆತ್ತಲಾ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ವರೂಪೊನು 'ಸಿರೋಸಿಸ್' ಅತ್ತ್ಂಡ 'ನಾರ್‌‌‌‍ಗಟ್ಟುನು' ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು
ಕಟ್ಲಿಸ್
ಕಟ್ಲಿಸ್ ನೆನ್ ಚಿಕ್ಕಿಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ನೆಲಕಡ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಯಿನ ಚೀಪೆ ಮಿಠಾಯಿ. ಕಡ್ಲೆ ಬೀಜದ ಚಿಕ್ಕಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಚಿಕ್ಕಿಡ್ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ವಿದಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಹುರಿಗಡ್ಲೆ, ಎಳ್ಳು, ಕುರ್ಲು, ಬಜಿಲ್, ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿಡ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಳಸುನ ವಸ್ತುದ ಮಿತ್ತ್ ಐಕ್ ಪುದರ್.
ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಸುರುಕ್ ಕಡ್ಲೆಬೀಜನ್ ಪೊತ್ತುದು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಡ್. ಆಯೀ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟವ್ ಪೊತ್ತದ್ ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಅಡಿ ಉಪ್ಪುನ ಪಾತ್ರೆನ್ ದೀವೊಡ್. ಪಾತ್ರೆಗ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್ಡ್ ೨ ಚಮಚ ನೀರ್ ಪಾಡ್ಡ್, ಬೆಲ್ಲ ಕರಗುದ್ ಚೂರ್ ಪಾಕ ಬತ್ತಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಐಕ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ದಿನ ಕಡ್ಲೆಬೀಜನ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಕ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಪೊಡಿ ಪಾಡ್ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ತ್ ಕಲಪೊಡ್ ಆಯೀ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಟ್ಟೆಗ್ ಒಂತೆ ನೈ ಪೂಜಿದ್ ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಬೆರಕೆನ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಬೆಚ್ಚ ಉಪ್ಪನಗನೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಕರೋಗ್ ಚಿಕ್ಕಿನ್ ಕತ್ತೆರೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪಿಕ್ಕಾಸಿ
ಉಂದು ಕರ್ಬೊಡು ಮಲ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಹತ್ಯಾರ್. ಕರ್ಬೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕೆಲಸೊಗ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ್ಕ ಹತ್ಯಾರ್‌ಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮಣ್ಣ್‌ನ್ ಒಕ್ಕ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಕರ್ಬೊದ ರಡ್ಡ್ ಬಾಯಿದ ಒಂಜಿ ಆಯುಧ.
ರಡ್ದ್ ಕೊಡಿಟ್ ಚೂಪು ಉಪ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಐಕ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಇಜ್ಜಿಡ ಕರ್ಬದ ಕಡೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಪಿಕ್ಕಾಸಿ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡು.
ದೈ ನಡೊಡಾಂಡ ಗುರಿ ಗೆಪ್ಪೆರೆ, ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟ್ ನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಅಡಿಪಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಪಿಕ್ಕಾಸ್‍ನ್ ಗಳಸುವೆರ್.
ಕೋನೇರು ಹಂಪಿ
ಕೋನೇರು ಹಂಪಿ ಒರ್ತಿ ಚದುರಂಗ ಗೊಬ್ಬುನಾರ್. ಆರ್ ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೭ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಡಿವಾಡಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. . ಆರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೭ಡ್ ಭಾರತದ ಚೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದ್ ಪರಿಚಯ ಆಯೆರ್. ಆರ್ ೨೬೦೦ ಎಲೊ ರ್‍ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪಡೆದ್ ಜುಡಿತ್ ಪೊಲ್ಗಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಈತ್ ಅಂಕ ಪಡಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಆಯೆರ್
ಕೋನೇರು ಹಂಪಿ ೨೦೦೨ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಗ್ರಾಂಡ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ (ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಳಾ ಗ್ರಾಂಡ್‍ಮಾಸ್ಟರ್) ಆಯೆರ್. ಅಪಗ ಆರೆನ ಪ್ರಾಯ ೧೫ವರ್ಷ, ೧ ತಿಂಗಳು, ೨೭ ದಿನೊಕುಲಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಈ ದಾಖಲೆ ಜುಡಿತ್ ಪೊಲ್ಗಾರ್ ಅರೆನ  ಪುದರ್ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅರೆನ ಪೋಷಕೆರ್ ಕೋನೇರು ಅಶೋಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಮತಿ ಲತಾ ಅಶೋಕ್. ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥ ಬರ್ಪುನಂಚನೆ ಆರೆಗ್ ಹಂಪಿ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೇರ್. ಉಂದು ರಶಿಯನ್ ಪುದರ್ಗ್ ನಿಕಟವಾದ್ ಹೋಲುನ ಪುದರ್.
ಸಾಧನೆಲು
ಆರ್ ಚೀನಾದ ಚೆಂಗ್ಡುವಿಡ್ ೨೦೧೫ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‍ಡ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಚಿದ ಪದಕ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಭಾರತೀಯ ತಂಡ ನಾಲ್ನೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ್ಂಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಜೀಗುಜ್ಜೆ
ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಒಂಜಿ ತರಕಾರಿ ಆದ್ ಗಲಸುನ ಮರಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ. ಉಂದೆಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ದಿವಿಹಲಸು(ಸೀಮೆಹಲಸು)ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಬ್ಲೀಗ್ ಪನ್ಪುನಾಯೆ ಜೀಗುಜ್ಜೆನ್ ಮಾತಾ ಜಾಗೆಗ್‌ಲಾ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆ. ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಕರಾವಳಿ ಅಂಚೆನೆ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಸೊಡು ಎಚ್ಚಾದ್ ತೋಟೊಡು ಜೀಗುಜ್ಜೆನ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್
ಉಂದು ಮೊರಸಿ ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದ್, ಅರ್ಟೋಕಾರ್ಪಸ್ ಇನ್ಸಿಸ (Artocarpus incisa)(Artocarpus altilis) ಪನ್ಪಿನವು ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ಬ್ರೆಡ್ ಫ್ರುಟ್ (Bread Fruit) ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಗಲಸುನೆ
ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೀಗುಜ್ಜೆ ಉಂದೆನ್ ಕಜಿಪು, ಉಪ್ಪುಕರಿ, ಕಡ್ಲೆ ಜೀಗುಜ್ಜೆ, ಪೋಡಿ, ಅಪ್ಪಲ - ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಲಸುವೆರ್.
ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಪೋಡಿ
ಜೀಗುಜ್ಜೆಡ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ತಿಂಡಿ
ಜೀಗುಜ್ಜೆನ್ ಎಲ್ಯ ತುಂಡು ಮಲ್ತೊನೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆಕ್ಕ್ ಕಡ್ಲೆಹಿಟ್ಟು, ಜೀರಿಗೆ, ಉಪ್ಪು, ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಬಿರವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಎಣ್ಣೆ ದೀದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಉಂದೆನ್ ಪಾಡೋಡು ಸರಿಟ್ಟ್ ಕಾಯಿಪೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಪೋಡಿ ರೆಡಿ.
ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಕಬಾಬ್
ಜೀಗುಜ್ಜೆನ್ ಎಲ್ಯ ತುಂಡು ಮಲ್ತೊನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆಕ್ಕ್ ಕಬಾಬ್ ಪುಡಿ,ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ,ತೆತ್ತಿ,ಉಪ್ಪು,ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಸರಿಟ್ಟ್ ಕಲತ್ತೊಂದು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಒಂಜೊAಜೆನೇ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬುಡೊಡು.ಸರಿಟ್ಟ್ ಕಾಯಿಪೊಡು.
ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಸುಕ್ಕ
ಜೀಗುಜ್ಜೆನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿ, ಮುಂಚಿ, ಸಂಬರ, ಜೀರಿಗೆ, ದಾಸೆಮಿ, ನೀರುಳ್ಳಿ, ಉಪ್ಪು ಉಂದೆನ್ ಕಡೆವೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಜೀಗುಜ್ಜೆಗ್ ಕೊಟೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಸರಿಟ್ಟ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಸುಕ್ಕ ರೆಡಿ
ಮರ್ದ್‌‌ಡ್
ಎಡ್ಡೆ ಬುಳೆದಿನ ಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ತರಕಾರಿಯಾದ್ ಗಳಸುವೆರ್ತ್ತಾ. ಕಾಯಿದ ತಿರ್ಲ್ಡ್ ಶೇ.೭೦ ದಾತ್ ತಿನೆರೆ ಆಪುನಂಚಿನವು. ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ದೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ತಿನ್ನಬಹುದು. ಸಾರು, ಪಲ್ಯ, ಹುಳಿ ಮಂತಾದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮ. ಪೊಲಿನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಸಿಕೊಬ್ಬರಿಯನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ರುಬ್ಬಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಒಣಗಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಲೋಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಜೋಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಅಲಂಕಾರ ಸಸಿಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಮೇವು ಇದರ ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರವನ್ನು ದೋಣಿಗಳ ಬಿರುಕು ಮುಚ್ಚಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾರಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ ಮಲಬದ್ದತೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು
ಪಿಲಿ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮುರ್ಗೊ. ಇಂದಕ್ 'ಪ್ಯಾಂತರಾ ಟೈಗ್ರಿಸ್'ಪಂಡ್ದ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್. ಇಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಹುಲಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುದರ್ ಟೈಗರ್. ಪಿಲಿ ಕಾಡ್ದ ಮುರ್ಗೊ. ಪಿಲಿತ ಬಣ್ಣ ಮಂಜಲ್. ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟೆ ಉಂಡು. ಬೊಲ್ದು ಪಿಲಿಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಆರೋ ಮಾಸ. ಜಿಂಕೆ, ಮುಗ್ಗೆರ್, ಒಂಟೆ, ಪೆತ್ತ. ಪಿಲಿತಲಾ ಕುಟುಮ ಬದುಕು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ, ಅಮ್ಮೆ, ಬಾಲೆ, ಗುಂಪು ಇಂಚ ಅಯಿಕಲೆನ ಕೂಡುಕಟ್ಟ ಉಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಪಿಲಿ ಭೂತದ ಆರಾಧನೆ ಉಂಡು. ಪಿಲಿಕೋಲ ಆರಾಧನೆ ಪಿಲಿ ಮುರ್ಗೊದಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
thumb ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್( ಗುಜರಾತಿ : અપર્ણા પોપટ ; ಜನವರಿ 18, 1978 ಡ್ ಪುಟ್ಟು) ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಮೇರ್ 1997 ಡ್ದ್ 2006 ತ ನಡುಟು ಒರುಂಬ ಸರ್ತಿ ಭಾರತದ ಹಿರಿಯರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಗೆಲ್ತ್‌ದ್ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸದೆರ್
ಸುರುತ ಜೀವನ
ಲಾಲ್ಜಿ ಪೋಪಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಹೀನಾ ಪೋಪಟ್ ಪನ್ಪಿ ಗುಜರಾತಿ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬಯಿಡ್ 18 ಜನವರಿ 1978 ಡ್ ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್ ಪನ್ಪಿ ಮಗಳ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಆರ್ ಮುಂಬಯಿದ ಜೆಬಿ ಪೆಟಿಟ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣನ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್‍‍‍ಡ್ ತನ್ನ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಮುಗಿತ್‍ದೆರ್. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಪದವಿನ್ ಪಡೆತೆರ್.
ತರಬೇತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಪರ್ಣಾ ಮುಂಬಯಿಡುಪ್ಪುನಗ 1986 ಡ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪರ್ಣಾ ತನ್ನ 8 ನೆ ವರ್ಷೊಡು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ತರಬೇತುದಾರ ಅನಿಲ್ ಪ್ರಧಾನೆರೆಡ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೆರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವರು ಈ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳೆನ ದೈರ್ಯೊನು ತೂದು ಅಪರ್ಣಾನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮಡ ಪಾತೆರ್ದ್ " ನಿಕ್‍ಲೆನ ಮಗಳೆನ್ ತರಬೇತಿಗೆ ಕಡಪುಡ್ಲೆ, ಒಂಜಿ ದಿನ ಈ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಭೂಪಟೊಡು ಮಿಂಚುನ ಧಾರಗೆ ಆಪಲ್‌‍ಂದ್ ಪಂಡೆರ್ ". ಸ್ವತಃ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನ್ ಅರೆನ ತರಬೇತಿದ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಅಪರ್ಣಾಗ್ ದುಂಬುಗು ಮಸ್ತ್ ಉಪಕಾರ ಆಂಡ್ 1994 ಡ್ ಅಪರ್ಣಾ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನು ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೆಂಗಳೂರುಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಡುಕೋಣೆ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಅಕಾಡೆಮಿನ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಡುಕೋಣೆ ಮಾಜಿ ಆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದಿತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಅರೆಡ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿತ್ತ್‌ದ್, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆಡ್ ಕಲ್ತ್‌ನ ಮಸ್ತ್ ತಂತ್ರೊಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಮಸ್ತ್  ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಂಡ್. ಅಪರ್ಣಾ 2002 ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಕೆಂಗೇರಿಡುಪ್ಪುನ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ತರಬೇತಿ ವಲಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ಅಲ್ಪ ತರಬೇತುದಾರೆ ಗಂಗೂಲ ಪ್ರಸಾದೆರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಗೊಬ್ಬುದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್.
ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶೊಲು
ಅಪರ್ಣಾ ೧೯೯೭ ಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್‍ಡ್ ನಡತಿನ ಅರೆನ ಸುರುತ ಗೊಬ್ಬುಡು ಸೀನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪರ್ಣಾ ೧೯೯೭ ಡ್ದ್ ೨೦೦೫ ಇಸವಿ ಮುಟ್ಟ ಸತತವಾದ್ ಒರ್‍ಂಬ ಸರ್ತಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಡುಕೋಣೆನ ನೆಕ್ ದುಂಬುದ ದಾಖಲೆಗ್ ಸರಿಗಟ್ಟಿನ ಏಕೈಕ ಭಾರತದ  ಆಟಗಾರ್ತಿ ಆಯೆರ್.
ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ನಡತಿನ ಸೀನಿಯರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಡ್ ಸೈನಾ ನೆಹ್ವಾಲ್‌ನ್ ಸೊಪಾದ್ ಸೀನಿಯರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟೊನು ಅಂಚನೆ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ಅಪರ್ಣಾ ಗೊಬ್ಬಿನ 17 ವರ್ಷೊಲೆಡ್ 16 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದ್‌ನ ಏಕೈಕ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಪನ್ಪಿ ದಾಖಲೆ ಆರೆನ ಪುದರ್‌ಡೆ ಉಂಡು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದೆರ್. ಒರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಡ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ 1996 ಡ್ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ 3 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಪಂದ್ಯೊಲೆಡ್ 4 ಪದಕೊಲೆನ್ ಪಡೆತೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗರಿಷ್ಠ ೧೬ ನೆ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗ್ ಎತ್ತ್‌ದಿನ ಅರೆನ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಾಧನೆ.
ನಿವೃತ್ತಿ
ವೃತ್ತಿಪರ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬೊಂದು 17 ವರ್ಷೊಲು ಕರಿದಾನಗ ಅರ್ ಮಣಿಗಂಟ್‍ದ ಗಾಯದ ತೊಂದರೆನ್ ಅನುಭವಿಸೊಡಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ 2006 ಡ್ ಗೊಬ್ಬುಡ್ದು ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯೆರ್. ಭಾರತದ ನಂ ೧ ಗೊಬ್ಬುದಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗನೆ ಅರ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯಿನ ವಿಶೇಷ.
ಸದ್ಯೊಗು ಆರ್ ಮುಂಬಯಿದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‍ಡ್ ಕೆಲಸ ಮನ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಧನೆಲು
ಅಪರ್ಣಾಗ್ 2005 ಡ್ ಭಾರತದ ಮಹಾಮಲ್ಲ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವವಾಯಿನ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊರ್ದು ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಗೌರವಿಸದ್‍ಂಡ್.
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅರೆನ ಆಶಯದಂತೆ ಆಯೋಜಿಸಯಿನ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಅಭ್ಯುದಯ ಮೇಳೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಯಿನ ವಿಶ್ವದ ೧೭ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಲೆಡ್ ಅಪರ್ಣಾಳಾ ಒರ್ತಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ವಿಶ್ವೊಡು ಪೊಂಜೊಲೆನ್ ಕ್ರೀಡೆದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗ್ ಕನಬರೊಡು ಪನ್ಪಿ ಆಶಯದ ಈ ಮೇಳೊಡು ಭಾರತೊನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಯಿನ ಏಕೈಕ ಕ್ರೀಡಾಳು ಅಪರ್ಣಾ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಮೆರೆಗ್ ಸಂದಿನ ನನೊಂಜಿ ಗೌರವ.
ಸಾಧನೆಲು
1989
1990
ಸಬ್ ಜೂನಿಯರ್ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆ ವಿಭಾಗೊಡು ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್ ( 15 ವರ್ಷದುಲಯಿದ ) ರನ್ನರ್ ಅಪ್.
1991
ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಬ್ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ( 15 ವರ್ಷದುಲಯಿದ ).
1992
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಬ್ ಜೂನಿಯರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಚಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ( 15 ) ಒರಿಪಾವೊಂದಿನ ಅತ್ತಂದೆ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ( 18 ವರ್ಷದುಲಯಿದ ) ಜೂನಿಯರ್ ವಿಭಾಗೊಡು ಕಡೆತ ಹಂತೊಗು ಬತ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್.
ಅತ್ತಂದೆ ಜಕಾರ್ತಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‍ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಉಂದು ಆರೆನ ಸುರುತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾಟ ಅದಿತ್ತ್ಂಡ್
1993
ಪುಣೆಡ್ ನಡತಿನ ಜೂನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (18 ) ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.
1994
ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‍ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದಿತ್ತೆರ್.
1995
ಜೂನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (18 ದುಲಯಿದ)ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸೀನಿಯರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ಡ್ ಕಡೆತ ಹಂತ ಮುಟ್ಟ ಬೈದೆರ್.
1996
ಬೊಕ್ಕ ಅವ್ವೆ ವರ್ಷ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‍ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‌ಡ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಪದಕ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಡ್ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಗೆಂದಿನ ಸುರುತ ಪದಕ ಉಂದುವೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಕಿರಿಯೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ( 19 ದುಲಯಿದ)ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುಣೆಡ್ ನಡತಿನ ಸೀನಿಯರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ಡ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಆ ವರುಷೊಡುಲ ಉಬರ್ ಕಪ್ ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದೆರ್.
1997
ದುಂಬುದ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಅಪರ್ಣಾ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡ್  ನಡತಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೀನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಡ್ ಮಂಜೂಷಾ ಕನ್ವರ್ ನ್ ನೇರ ಸೆಟ್‌ಲೆಡ್ ಸೊಪಾದ್ ಅರೆನ
ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತಿನ ಆರ್ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಡ್ ನಡತಿನ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಒಂಜಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೊಳ್ಳಿ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ ತಂಡದ ಪರವಾದ್ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊನು ಗೆಂದ್‌ದೆರ್.
ಉಂದುವೆ ವರುಷ ಏಷ್ಯನ್ ಉಪಗ್ರಹ ಪಂದ್ಯಾವಳಡ್ ಬಂಗಾರ್‍ದ ಪದಕ ಗೆಂ‍ದ್‌ದೆರ್.
1999
ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಓಪನ್ ಡ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಯೆರ್.
ಪೊಂಜೊಲೆನ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ಡ್ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ಪೊಂಜೊಲೆನ ಡಬಲ್ಸ್ ಡ್ ಕಡೆತ ಸುತ್ತು ಮುಟ್ಟ ಬೈದಿತ್ತೆರ್.
ಏಷ್ಯನ್ ಉಪಗ್ರಹ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಡ್ ಬಂಗಾರ್‍ದ ಪದಕ ಗೆಂ‍ದ್‌ದೆರ್. .
2000
ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಸಿಡ್ನಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಯಿನ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಉಬರ್ ಕಪ್ ಡ್ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಸೀನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಏಷ್ಯನ್ ಉಪಗ್ರಹ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಗೆಂ‍ದ್‌ದೆರ್.
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಸಂಸ್ಕೃತ: अष्टलक्ष्मी) ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆನ ಎಡ್ಮ ಅವತಾರೊಲು. ದೇವಿನ ಎನ್ಮ ಅವತಾರೊಲೆಗ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದೇವಿ ಸಂಪತ್ತ್ ದ ಎನ್ಮ ಮೂಲೊಲಾಯ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಭೌತಿಕ ಸಂಪತ್ತು, ಕೃಷಿ, ರಾಜಮನೆತನ, ಜ್ಞಾನ, ಧೈರ್ಯ, ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ನೆತ್ತ ಅದಿಪತೆ ಆದುಲ್ಲೆರ್.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
2002
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಆದಿಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಆದಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ ಸುರೂತ ಅವತಾರ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದೇವಿನ ಈ ಅವತಾರೊಗ್ ನಾಲ್ ಕೈ ಒಂಜೈಟ್ ತಾವರೆ ನನೊಂಜೈಟ್ ಕೆಂಪುದ ದ್ವಜ ಅಂಚನೆ ನನ ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಡ್ ಉಂಡು.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪೊಂಜೊಲೆ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ಡ್ ಕಂಚಿದ ಪದಕ ಗೆಂ‍ದ್‌ದ್ ಇಡಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡೆ ಪದಕ ಪಡೆಯಿನ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾದಿತ್ತೆರ್.
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಧನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಸಂಪತ್ತ್ ನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಭೌತಿಕ ಸಂಪತ್ತ್ ನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ದೇವತೆ.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
ಉಬರ್ ಕಪ್ ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದೆರ್. 2003
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಧಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಧಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಧಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂದ ಪಟ್ಟಿನ ಸಂಪತ್ತ್ ನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರ.
ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಗಜ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಜಾನುವಾರುಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟಿನ ಸಂಪತ್ತ್ ನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿನ ಅವತಾರ.
ಸಂತಾನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಸಂತಾನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಂತಾನ ಬಾಗ್ಯೊನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ ದೇವಿನ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
2004
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ವಿಜಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ವಿಜಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ವಿಜಯಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರ. ಜೀವನೊಡ್ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಬುಕ್ಕ ಜಯೊನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪಿನ ದೇವತೆ.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
ಗ್ರೀಸ್ ದ ಅಥೆನ್ಸ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ತನ್ನ ರಡ್ಡನೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸದ್ ಪೂರ್ವ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಹಂತೊಡು ಆರ್ 2 ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಯಿನ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಪೊಂಜೊಲೆ  ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಆಯೆರ್ ಸೀನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ವಿದ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ವಿದ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಜ್ಞಾನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಜ್ಞಾನೊದ ದೇವತೆ.
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
ಉಬರ್ ಕಪ್‌ಡ್ ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದೆರ್.
ಅಷ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರೊಲು
ಅಪರ್ಣಾ ಪೋಪಟ್
ಸಾಧನೆಲು
2005
ಸೀನಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್ .ಅವ್ವೆ ವರ್ಷ ಅರೆಗ್ ಮಣಿಗಂಟ್‌ದ ಬೇನೆ ಸುರು ಆಂಡ್.
2006
ಈ ಪೊರ್ತುಗು ಮಣಿಗಂಟ್‌ದ ಬೇನೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಂಡ್. ಆಂಡಲ ಸೀನಿಯರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ದಾಖಲೆದ 9 ಸತತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಲ್ಪುನೆಟ್ ಸಮರ್ಥೆದಿಯಾಯೆರ್.
ಬೊಕ್ಕ ಜೈಪುರ ಡ್ ನಡತಿನ ಉಬರ್ ಕಪ್‌ಡ್  ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದೆರ್.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ 3 ನೇ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಡ್ ಪೊಂಜೊಲೆ  ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ಗ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ತಂಡದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಂಚಿದ ಪದಕ ಗೆಂದ್‌ದ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಅಪರ್ಣಾನ ಕಡೆತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. .
ಮಣಿಗಂಟ್‌ದ ತೊಂದರೆಡ್ದಾತ್ರ ದೇಶದ ನಂ ೧ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಪನ್ಪಿ ಪಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನಗನೆ ಗೊಬ್ಬುಡ್ದು ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಕರಿಮಣಿ
ಕರಿಮಣಿ ಪಂಡ ಮದಿಮೆಡ್ ಮದಿಮಯೆ ಮದಿಮಾಲೆಗ್ ಕಟ್ಟುನ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಸರ. ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿತ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಕರಿಮಣಿನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಈ ಪದ್ಧತಿ, ಆಚರಣೆ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಭಾರತೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೋಡು. ಕರಿಮಣಿನ್ ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ ಪಂಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ (ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಮಂಗಳ ಪಂಡ 'ಪವಿತ್ರ, ಶುಭ', ಬೊಕ್ಕ ಸೂತ್ರ ಪಂಡ 'ದಾರ') ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಮೂಲ ಕ್ರಿ.ಶ ೬ ನೇ ಶತಮಾನ ಪಿರವುದ. ದಾಯೇ ಪಂಡ ಬೇತೆ ಅಂಜೊವು ಬೊಕ್ಕ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಡ್ದ್ ಕಾಪೆರೆಗಾದ್ ಮದಿಮಾಲೆನ ಸುತ್ತ ಒಂಜೇ ಮಂಜೊಲ್ ನೂಲುನು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕರಿಮಣಿನ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬೊಕ್ಕ ನೇಪಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಅಭ್ಯಾಸ, ಪದ್ದತಿ ಆತುಂಡು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಮದಿಮೆ ಸಮಾರಂಬೊದ ಮಲ್ಲ ಆಚರಣೆ.
ಮಹತ್ವ
ಕರಿಮಣಿತ ಮಹತ್ವನ್ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಅರ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕೊಡ್ ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿಡ್ ಕುಡ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯೋದ ಪ್ರಕಾರ, ಕಂಡನೆನೆ ದೀರ್ಘಾ ಆಯಸ್ಸುಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಕರಿಮಣಿನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪನ್ಪಿನಾಂಡ, ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ತನ್ನ ಜೀವನೊದ ಕಡೇ ಮುಟ್ಟಲ ಕರಿಮಣಿನ್ ಪಾಡೊಡು. ದಾಯೇ ಪಂಡ ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಂಡನೆನ ಆಯಸ್ಸುನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.
ವಿನ್ಯಾಸೊಲು
ಕರಿಮಣಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ವಿನ್ಯಾಸೋಡು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೂವೆರೆ ಸಿಕ್ಕುನು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಳಿ, ತೆಲುಗೆರ್ ಪಾಡುನ ಪುಸ್ತೇಲು, ಮಲಯಾಳಿ ದಕುಲ್ ಪಾಡುನ ಎಲಾ ತಾಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿನ್ನು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಜಾತಿದ ತಮಿಳೆರ್ ಪಾಡುನ ಕುಂಭ ತಾಳಿ. ವಿನ್ಯಾಸೋನು ಮದಿಮಾಯೆನ ಕಡೆತಕುಲು ಅಕನ ಪದ್ಧತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗುಜರಾತಿದಕುಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ವಾಡಿ ನಗುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಂಗಾರ್ದ್ದ್ ಸರೋಟ್ ವಜ್ರದ ಪೆಂಡೆಂಟ್ ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಉಂದು ಅಲಂಕಾರೊಗ್ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯೋಗ್ ಅರ್ಥಗ್ ಬದಲಿ ಅತ್ತ್. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಕುಲು ರಡ್ದ್ ಪೆಂಡೆಂಟ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ನ ಮಾಂಗಲ್ಯ, ತಾಳಿ, ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಕರಿಮಣಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಕಲೆ ಹೋಲುಂಡು. ಐಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ರಡ್ಡ್ ವಾಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಫ್ಯಾಷನ್ ಬರ್ರೆ ಪೋದ್ ಜನಕುಲ್ ಒಂಜೇ ವಾಟಿದ ಕರಿಮಣಿ ಅತ್ತುಂಡ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನಿದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕರಿಮಣಿ ಪಾಡುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ಕನ್ನಡಿ
ಕನ್ನಡಿ
ಬೊಳ್ಪುನು ಪ್ರತಿಫಲನ ಮಲ್ಪುನ ಸಾದನೊಗು ಕನ್ನಡಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆದ ಪುದರ್ ಮಿರರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ಪುನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುನ ಉಪಕರಣೊನು ಕನ್ನಡಿ ಪಂಡ್ಂಡ ಶಬ್ದ, ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗ ಇಂಚಿಂತ್‌ನೆನ್ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುನ ಕನ್ನಡಿಲುಲಾ ಉಂಡು. ವಸ್ತುಲು ನಂಕ್ ತೋಜೊಡುಂದು ಆಂಡ ಬೊಲ್ಪು ಅಗತ್ಯ. ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಉಪ್ಪುನ ವಸ್ತುದ ಬೊಲ್ಪು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ್‌ನ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸುನೆರ್ದ್ ಆ ವಸ್ತು ನಂಕ್‌ ತೋಜುಂಡು. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ದೀಪ. ಆಂಡ ಪ್ರಕಾಶರಹಿತವಾಯಿನ ವಸ್ತು ನಂಕ್‌ ತೋಜುನೆ ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುನ ಬೊಲ್ಪು ಅಯಿರ್ದ್ ಚದರ್‌ದ್ ಬೊಲ್ಪು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ್‌ನ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನೆರ್ದ್‍ ಆದ್‌. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಈ ಪುಟ. ಉಂದು ಬೊಲ್ಪುನು ಚದುರಿಸವುನವು ಆಂಡಲಾ ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜ. ಆಂಡ ಬೊಲ್ಪುನು ಕ್ರಮವಾದ್ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುನಂಚ, ಮೇಲ್ಮೈಗ್ ಹೊಳಪು ಕೊರ್ಪುನ ಲೋಹ ಫಲಕ ಅತ್ತ್ಂಡ ಭಾಗೊಡು ಲೋಹದ ತೆಳುಪುದ ಲೇಪನ ಉಪ್ಪುನ ನಯವಾಯಿನ ಗಾಜ್‌ನ್ ನಮ ಕನ್ನಡಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪ.
ಕನ್ನಡಿದ ಲೇಪನ
A first surface mirror coated with aluminum and enhanced with dielectric coatings. The angle of the incident light (represented by both the light in the mirror and the shadow behind it) exactly matches the angle of reflection (the reflected light shining on the table).
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾತ ಕನ್ನಡಿಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಆಕಾರದ ಗಾಜಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ತೆಳು ಲೇಪ ಕೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಹಂತ ಹಂತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಯವಾದ ಘರ್ಷಕಗಳಿಂದ ಉಜ್ಜಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವಕ್ರತೆಯುಳ್ಳ ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೊಳಪನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಲೇಪವನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ರೀತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈಗ ಯಾವ ಗಾಜಿಗೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದರ ಮುಂದೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಲೇಪನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೋ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಚೂರನ್ನು ಟಂಗ್ಸ್ಟನ್ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾತ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಪಂಪಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆ ಲೇಪನ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹಬೆಯಾಗಿಸಿದರೆ ಗಾಳಿಯ ಅಣುಗಳ ತಡೆ ಸಹ ಇಲ್ಲದೆ ಆ ಹಬೆ ಗಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಘನೀಕರಿಸಿ ಅತಿ ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸು. 10-5 ಸೆಂ.ಮೀ. ದಪ್ಪದ ಲೇಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ವಾತ ಲೇಪಗಳ ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಲೇಪನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಆ ಗಾಜಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ನಿರ್ವಾತ ಆದಷ್ಟೂ ಪುರ್ಣ (10-5 ಮಿಮೀ ಪಾದರಸ) ಆಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಲೇಪನ ಆದಷ್ಟೂ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಆಗಬೇಕು. ಲೇಪನ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರೋಹಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು (ಸ್ಪೆಷಲ್ ರೇಂಜ್) ಅನುಸರಿಸಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿನ (3500-7000ºಂ) ಕನ್ನಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ತಮ. ಆದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅತಿ ತೆಳುವಾದ, ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಪದರದಿಂದ ಅದರ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಚಿನ್ನವಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅಥವಾ ನಿಕ್ಕಲ್ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳ ಕನ್ನಡಿಗೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ಮೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಆದರೆ ತರಂಗದೂರ 1000ºಂ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುವುದರಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಜಿನಲ್ಲಿನ ಅವಶೋಷಣೆ (ಅಬ್ಸಾಪರ್ಷ್‌ನ್) ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಮೈಮೇಲೆ ಲೇಪನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೈಕಲ್ಸನ್ ಆತಂಕಮಾಪಕ ಮುಂತಾದ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಲೇಪನವಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಗಲಸುನ ವಸ್ತುಲು
ರಾಣಿ ರಾಂಪಾಲ್
ರಾಣಿ ರಾಂಪಾಲ್ ಪುಟ್ಟಿದಿನಿ ಡಿಸೆಂಬರ್.೪ ೧೯೯೪.ಆರ್ ಭಾರತದ ಹಾಕಿ ಗೊಬ್ಬುದಾರಾದುಲ್ಲೆರ್.ಆರೆನ ೧೫ನೇ ವರ್ಷೊಡು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡೊಡಿತ್ತ್ ದ್೨೦೧೦ ನೇ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸದೆರ್.