cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪತ್ತನಾಜೆ
ಆಚರಣೆ
ಪತ್ತನಾಜೆತಾನಿ ಮದ್ಯಾನ, ಬಯ್ಯಾಗ್ ಗುಳಿಗ ಗುಡಿ ಅಥಂಡ ಬೈರವನ ಕಲ್ಲ್ ಇತ್ತಿನವುಲು ಗುಳಿಗಗ್ ಬೈರವಾಗ್ ಕರಿಪ್ಪಿ ಕ್ರಮ ಉಂಡು ಗುಳಿಗ್ಗೆ ನರಮನಿಗ್ ಬರ್ಪಿಂಚಿ ಕಾಯಿಲೆನ್ ಕಾಪುವೆ, ಬೈರವೇ ಕಂಜಿ- ಕೈಕಂಜಿ ಲೆಗ್ ಬರ್ಪಿ ರೋಗೊಲೆನ್ ತಡೆಪೆ ಪಂಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ತಾಣನೋ, ಕಲ್ಲುನ್ ಶುದ್ದ ಮಂತ್‌ದ್ ಆಗೆಲ್ ಪಡುವೆರ್, ಕಲಿ, ಗಂಗಸರ ದೀದ್ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಕಡೆಕ್ ಕೋರಿ ಕೊಯಿಪೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಮದ್ಯಾನ ಗುಡ್ದೆಟ್ ಅಗೆಲ್ ಪಾಡುತ್ ವನಸ್ ಮಾನ್ಪಿ ಕ್ರಮೊಲೋ ಉಂಡು.
ಗಡು
ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಆಚರಣೆ ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಸೂತ್ರ. ಬೆನ್ನಿ ಬೆನೊಂದಿಪ್ಪುನ ಈ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಗ್ ಪಿದಾಯಿದ ಗೌಜಿ ಗಲಾಟೆಲು ತೊಂದರೆ ಆವೆರೆಗ್ ಬಲ್ಲಿಂದೆ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆದ ಕಟ್ಟ್‌ನಿಟ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಡ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿಯೊರಿಲ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೊಡುಂದೇ ಅಟ್ಟನೆಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಎಂಚಿನ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಕನ್ಯೆ ದಾಂಟ್‌ದ್ ಪರ್ಬ ಕರೀಬೊಕ್ಕನೆ. ಬೇಷಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಸುರಾದ್ ಆಟಿಡ್ ಮುಗಿಪ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಣ ಕನ್ಯೆಡ್ ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ದ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಸಾಗೋಲಿ ಆದ್ ಪರ್ಬ ಬರ್ಪುಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಟ, ಕೋಲ, ಮದಿಮೆ ಪೂರಲ ಸುರು ಮಾನ್ಪೊಲಿ. ಇಂದೆನ್ ಬೇಸ ಪತ್ತನಾಜೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇಸ ಪತ್ತೆಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಪತ್ತೊಂಜೆಗ್ ನೇಮೊ ನಡಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಪತ್ತನಾಜೆದ ನೇಮೊಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಪತ್ತನಾಜೆ ಒಂಜಿ ಗಡುದಿನೊ. ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ನೇಮೊ ಜಾತ್ರೆ ಅಕೇರಿ. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯಕ್ಷಗಾನೊಲಾ ನಡಪ್ಪುಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ದಾನೆಂಡಲಾ ತಾಳಮದ್ದಲೆ, ಕಟೀಲ್ದ ಮೇಲೊದ ಸೇವೆದ ಆಟೊ ಇಂಚಮಾಂತ. ಇಂದು ತುಳುವೆರೆಡ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚಿ ನಡತ್ತ್ ಬತ್ತಿನವು.
ತುಳು ಮೂಲ್ಯೆರ್
thumb|ಕರ ಮಲ್ಪುನು ಮೂಲ್ಯೆರ್ ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಜಾತಿ. ಮೂಲ್ಯೆರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೊಕುಲೆಗ್ ಕುಲಾಲೆರ್, ಓಡಾರಿಲುಂದ್ಲ ಪಂದ್‍ಲಾ ಪುದರುಂಡು. ಕುಂದಾಪುರ ಕಡೆತಕುಲ್ ಪುದರ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಕುಲಾಲ್ ಪಂದ್ ಸೇರಾವೇರ್. ಈ ಮೂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಡುಂಡ ಪಿದಯಿ ಕಡೆಟ್ ಈ ಜಾತಿದಕ್ಲೆನ್ ಕುಂಬಾರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಣ್ಣ್ ದ ಕರ-ಬಿಸಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೊಕ್ಲೆನ ಕುಲ ಕಸುಬು ಆದುಂಡು.
ಇತಿಹಾಸೊ
ತುಲುನಾಡ್ಡ್ ಪದಿನಾಜಿ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ ಕುಲಾಲೆರ್ ..ಜಾತಿ ಕೆಲಸದ ಅಧಾರೊಡು ಬತ್ತಿನೆರ್ದ್ ಅತ್ರ ಕರ ಮಲ್ಪುನ ಕೆಲಸ ಕುಲಾರೆಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ .ಅ ಸಮಯೊಡು ಕುಲಾಲೆರ್  ಕರ ಮಲ್ತ್ ಬೇರ ಮಲ್ಪುನ ಆ ಕಾಲದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡುಲ್
ಸಾವುದ ಸೂತಕ ಪದ್ರಾಡ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪದಿಮೂಜನೆ ದಿನ ಸಾವು ಕರಿಪವುವೆರ್... ಸಾವುದಾನಿ ಕರಿನ ಅತ್ಮನ್ ಉಲಾಯಿ ಲೆಪ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು .ಅಯಿನ ಅರ್ಥ ನಮ್ಮ ಕುಟುಮದ ದೈವದ ಸೇರಿಸಾವುನ ಕ್ರಮ. ನಮ್ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಇತ್ತ್ ಕರಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕಲಾ ನಮ್ಮೊಟ್ಡಿಗೆ ನೆನಪು ದೀದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಗೌರವ ಕೊರ್ಪಿ ಕ್ರಮ ಜಗತ್ತ್ ಡೇ ಮಹತ್ವರ ಕ್ರಮ ಪನ್ಪುನ ಕೀರ್ತಿ ಉಂಡು ..
ಕಸುಬು
ಮೂಲ್ಯ-ಕುಲಾಲೆರ್ನ ಮುಖ್ಯೊ ಕಸುಬು ಪಂಡ ಸಾಗುವಳಿ. ಕುಲ ಕಸುಬು ಮಣ್ಣುದ ಬಾಜನ ಮಲ್ಪುನವು. ಮಣ್ಣ್ ದ ಭಾಜನಗ್ ಇತ್ತೇ ಎಚ್ಚ ಕಾಯಿಸ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚ ಕುಲ ಕಸುಬು ಮಲ್ಪುನ ಕುಟುಂಬೊಲು ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿ ಆತುಂಡು. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ, ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸಮುದಾಯಡ್ ಕೆಲವೆರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸೊಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಕಂಪೆನಿಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವೆರ್ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೊ೦ದು ಉಲ್ಲೆರ್.
. ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ``ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೂಲ್ಯರ ಯಾನೆ ಕುಲಾಲರ ಸಂಘ”, ಕರಾವಳಿ ಕುಲಾಲ ಯುವ ವೇದಿಕೆ, ಕುಲಾಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದಂಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಲು ಸಮುದಾಯದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಗ್ ಬಂಗ ಬರೊಂದುಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮೂಲ್ಯನಕುಲು ಅಟಿಲ್ ಕೆಲಸೊಗುಲಾ ಪುದರ್ ಪೋದಿತ್ತೆರ್. ಮದಿಮೆ, ನಿಶ್ಚಯ, ಬಯಕೆದಂಚಿನ ಲೇಸ್ ಲೆಗ್ ಮೂಲ್ಯನಕುಲ್ ಮೀನ್ ಮಾಸದ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತುಂಡ್. ಭೂತಸ್ಥಾನ, ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಮೂಲ್ಯ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ ಮೀನ್ ಮಾಸದ ಅಗೆಲ್ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ತ್ ಚಾಕಿರಿ ಮಲ್ಪುನ ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು
ನಂಬಿಕೆ ಬೊಕ ಮದಿಮೆ
ಕುಲಾಲ-ಮೂಲ್ಯೆರ್ ಧರ್ಮದೈವ ಸತ್ಯೋಲು ಮಾಯೆನ್ ಕುಟುಮೊಡು ದೈವರಾಧನೆ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ದೈವ-ಭೂತೊನು ನಂಬುವೆರ್. ಜಾತಿದ ಗುರಿಕಾರೆರ್ ಮುತಲಿಕೆಡ್ ನಿಶ್ಚಯ, ಮದಿಮೆ, ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಕುಟುಮ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆನ ಮೆಗ್ಗಿ ಪಲಯೆ ಮಾಮಣ್ಣಗ್ ಗುರು ಸ್ಥಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್ ..ಅಕ್ಲು ಇಜ್ಜಂದೆ ಮದಿಮೆಡ್ ದಾರೆ ಕ್ರಮ ಪೂರ್ತಿ ಅಪುಜಿ ..ದೈವ ಕಾರ್ಯಲು ಅಕ್ಲು ಮುಖ್ಯ ವಾದ್ ಗುರು ಸ್ಥಾನಡು ಇತ್ತ್ ಕುಟುಮನ್ ದುಂಬು ಕೊನೊಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಉಂಡು. ಬಯಕೆ, ಬೊಜ್ಜ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಿಸು, ಪರ್ಬೊ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಇಂಚಿನ ಪರ್ಬನ್ ಪೂರಾ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾತಿಲೂ
ಪೇರ್
ಪೇರ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುನ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಕಿನ್ನಿ ದೀನಗ ಪೊಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಅಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ರವೋ.
ಪೋಷಕಾಂಶ
ಪೇರ್ದ ಪುಡಿ. ಪೇರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪ್ರಾಣಿಡ್ದ್ ಪ್ರಾಣಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೇರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ವಿಧೊ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣ, ಕೊಬ್ಬು, ಶರ್ಕರ, ವಿಟಮಿನ್ಗಳ ಬಗೆಟ್, ಖನಿಜೊಲು ಪೇರ್‌ಡ್ದ್ ಪೇರ್‌ಗ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಗೋ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು
ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್
ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್(5 ಫೆಬ್ರುವರಿ 1936 - 3 ಮೇ 2020) ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತಿಲಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಪುಟ್ಟು ಬಲಕೆ ಜೀವನೊ
ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ದೇವನಹಳ್ಳಿಡ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೫,೧೯೩೬ಟ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ೧೯೫೯ಟ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನನೊಡು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ೧೯೯೪ಮುಟ್ಟ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾಗದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದ್‍ದ್ ಬೇಲೆರ್ದ್ ನಿವೃತ್ತೆರಾಯೆರ್.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊರ್ದು ಸುರು ಆಂಡ್. 'ಜಲಪಾತ'ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬರೆಯಿನ ಕವನ ಕೈಬರಹದ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅಚ್ಚಾದ್ ಇತ್ಂಡ್. ಅರ್ ಇಡೇ ಮುಟ್ಟ (೨೦೧೮) ೨೧ ಕವನ ಸಂಕಲನೊಲು, ೧೪ ವೈಚಾರಿಕೆ ಕೃತಿಕುಲು, ೫ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು, ೫ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಕುಲು, ೧೩ ಸಂಪಾದನಾ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಕೊನತ್ತ್‌ದೆರ್.
ಪಿದಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊ ಕೊಂಡಿಲು
ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:೧೯೩೬ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನ
ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಪ್ಟಿನಂಟ್ ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನಾ (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ:೧೯೭೫) ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆತ್ತ ಒಂಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ. ಮೇರ್ ದುಂಬುಡು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ದ ಪೈಲೆಟ್ ಲಾ ಅಂದ್. ಮೇರ್ ೧೯೯೪ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಪಡೆಕ್ ಸೇರ್ದ್, ೧೯೯೯ ತ್ತ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ದೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಾಯೆರ್. ಆರೆನ ಜೀವನಡ್ದ್ ಪ್ರಾಭಾವಿತವಾಯಿನ ಸಿನೆಮಾಲಾ ಬಯ್ದ್ ಂಡ್ ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ದೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ರಡ್ಡ್ ವಾಯುಪಡೆತ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ಮೆರೆನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ರಾಜನ್ ಯುದ್ದ ಭೂಮಿಗ್ ಪೋಯಿನ ಸುರುತ್ತ ವಾಯುಪಡೆತ್ತ ಪೊಂಜುವು ಅಧಿಕಾರಿ. ಪೆಟ್ಟಾದ್ ಬೂರ್ದಿನ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಅಲ್ತ್ ಡ್ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ, ಬೊಡಿತ್ತಿನ ಸಾಮಾನುಲೆನ್ ಕೊನೊಪಿನವು ಕಾರ್ಗ್ ಲ್ ಲಡಾಯಿದ ಪೊರ್ತುಡ್ ಮೆರೆನ ಕೆಲಸ ಆದಿತ್ತ್ ಂಡ್ ಮೇರ್ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ಸೈನಿಕ ಪಡೆತ್ತ ಗಾಯ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಸೈದಿನ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಡ್ದ್ ಕನಪಿನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದೆರ್. ೨೦೦೪ ನೇ ಇಸವಿಡ್, ೮ ವರ್ಷ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪೈಲೆಟ್ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಆ ಪೊರ್ತುಗ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಶಾಶ್ವತ ಕಮಿಶನ್ ಉಪ್ಪಂದಿನೆದ್ಡಾತ್ರ ಮೆರೆನ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಂಡ್.
೨೦೨೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬೈದಿನ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾ ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನ: ದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಗರ್ಲ್  ಪನ್ಪಿನವು ಆರೆನ ಜೀವನದ ಘಟನೆಲೆಟ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ್ ಮಲ್ದಿನ ಸಿನೆಮಾ.
ಮೆರೆನ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಯಿನ "ದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಗರ್ಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಆತ್ಮಕತೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಸುರುತ್ತ ಜೀವನ
ಗುಂಜನ್ ಒಂಜಿ ಸೇನಾ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಗಲ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಲೆಪ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕೊಲೊನೆಲ್ ಅನೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರೆನ ಪಲಯೆ ಲೆಪ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕೊಲೊನೆಲ್  ಅಂಶುಮಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೇರ್ ಬೌತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬಿ. ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿನ್ ದೆಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಂಸರಾಜ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ದ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಟ್ ಸೇವೆ
೧೯೯೬ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಪಡೆಕ್ ಪೈಲೆಟ್ ಆದ್ ಸೇರಿನ ೬ ಪೊಂಜೊವುಲೆಡ್ ಮೇರ್ ಲಾ ಒರ್ತಿ ಗುಂಜನ್ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಡ್ ಪೈಲೆಟ್ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುನಗ ಅರೆಗ್ ೨೪ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿತ್ತ್ ಂಡ್. ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ ದ ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್ ೧೩,೦೦೦ ಡ್ದ್ ೧೮,೦೦೦ ಎತ್ತರೊಡು ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತರ್. ಧ್ರಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಟಾಲಿಕ್ ದಂಚಿನ ದುರ್ಗಮ ಜಾಗೆಗ್ ಸಾಮಾನ್ ಕೊನವರೆಲಾ ಆರ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಈತ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ ವೈರಿಲೆನ ಜಾಗೊದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮಲ್ಪುನಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆರೆಗ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ್. ಆರ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಾಯಿನ ಇಳಿದಾನೊಡು ಜಪ್ಪೊಡಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಯುದ್ದ ಜಾಗೊಗು ಶ್ರೀ ನಗರೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಲ ಪೋದು, ೯೦೦ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಅಲ್ತ್ ಡ್ದ್ ಲೆತೊಂದು ಬರಿಯರೆ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದಿನ ೧೦ ಪೈಲೆಟ್ ಲೆಡ್, ಇತ್ತಿನ ಒರ್ತಿಯೇ ಪೊಂಜೊವು.
ಖಾಸಗಿ ಜೀವನ
ಗುಂಜನ್ ಮೆರನ ಕಂಡನಿ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಗೌತಮ್ ನರೈನ್ ಮೇರ್ ಲಾ ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಪಡೆತ ಪೈಲೆಟ್. ಆರ್ Mi-17 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ದ ಪೈಲೆಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಡ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ಪಿನಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೨೦೦೪ಟ್ಟ್ ಮಗಲ್ ಪ್ರಗ್ಯ ಪುಟ್ಟಿಯಲ್.
ಉಲ್ಲೇಕೋಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಬಂಗ್ಲೆಗುಡ್ಡೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕ
ತುಳು ಪಾಡ್ಡನ, ಸಂದಿ, ನಲಿಕೆ ಇಂಚಿನ ವಿಚಾರೊಡ್ ಪುದಾರ್ ಪಡೆಯಿನ ಸಣ್ಣಕ್ಕ.ಜನಪದ ಗಾಯಕಿ. ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ಮಲ್ಲವು. ಮುಗೇರ ಸಮುದಾಯೊತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾತ್ ಪುದಾರ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದಾರ್. ತುಳುತ ಪಾಡ್ದನಗಾರ್ತಿ. ಪಾಡ್ದನ ಪನ್ಪಿನ ಕಲೆ ದೈವದತ್ತವಾದ್ ಪಡೆತೆರ್. ಜಾನಪದ ತಜ್ಞೆ ಆದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತಿನಾರ್.
ಮರಣೊ
೮೮ ಪ್ರಾಯೊಡ್ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಾಯೆರ್.
ಪಾಡ್ದನೊಲು
ಎಲ್ಯೊಡೇ ಉರ್‌ಲ್ ಪಾಡ್ದೊನೆಲೆನ್ ಕೇಂಡ್‌ದ್ ಮರ್ಲಾದ್ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕಿನಪಗ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸಣ್ಣಕ್ಕ ದೈವೊಲೆನ ಸಂದಿಲೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಅವು ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕಲ್ಕುಡ, ಧರ್ಮದೈವ, ಕೊಲ್ಲುರ ಮೂಕಾಂಬಿ, ಶಿರಾಡಿಭೂತ, ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ, ಕೋಟೆದ ಬಬ್ಬು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಮುಗ್ಗೇರ್ಕಳ ದೈವ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ಪಯಸ್ವಿನಿ ಸುದೆ
ಈ ಸುದೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಡಿಕೇರಿದ ಭಾಗಮಂಡಲೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಜೋಡುಪಾಲ(ಮಡಿಕೇರಿ), ಮದೆನಾಡಾದ್ ಸುಳ್ಯೊಡು ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಪಂಜಿಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕೇರಳೊಗು ಸೇರುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಕೇರಳಟ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುಗು ಪೋನಗ ಈ ಸುದೆಕ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಈ ಸುಧೆತ ಉದ್ದ ಸುಮಾರ್ ೧೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉಂದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರುಂಡು.
ಪತ್ರೊಡೆ
ಪತ್ರೊಡೆಗ್ ಪತ್ರಡ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ತೆನಸ್ಸ್, ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮಲ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆ. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಮಲೆನಾಡ್‍ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರಿಯಲದಪಗ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ತೇವುದ ಇರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತೇವುಡು ಮಸ್ತ್ ವಿದ ಉಂಡು.
ತೇವುದ ಇರೆನ್‍ ಬಂದೊಗು ಬೆರೆಕಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಉರ್ಪೆಲ್‍ ಆರಿನ್‍ ೬ ಗಂಟೆ ನೀರ್‍ಡ್‍ ನೆನೆತ್‍ದ್‍ ಪುಂಡಿಗ್‍ ಕಡೆವುಲೆಕ್ಕ ಗಟ್ಟಿ ಕಡೆವೊಡು. ತೇವುದ ಇರೆನ್‍ ಸಣ್ಣ ಮೂರುದು ಬಂದೊಗು ಬೆರೆಕಾದ್‍ ಪುಂಡಿ ಕಟ್ಟ್‍ದ್‍ ಬೆಯ್ಪಾವೊಡು. ಇರೆಟ್ಟ್ ಗಟ್ಟಿದ ಲೆಕ್ಕಲಾ ಬೆಯ್ಪಾವೊಲಿ. ಬೆಯ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ತರಕಾರಿ ಕಜಿಪುದಂಚ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕೋರಿದ ಕಜಿಪುದಂಚ ಕಡೆತಿ ಕಾಲಿ ಆರೆಪುದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೊದ್ಯಾದ್‍ ಬೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿದ ಒಗರ್ನೆ ಕೊರ್ಂಡ ಪತ್ರಡ್ಡೆ ತಿನ್ಯರೆ ತಯಾರ್‍ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಅಡ್ಯೆ
ಹನುಮಗಿರಿ
ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡುಪ್ಪುನ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕುದ ಈಶ್ವರಮಂಗಲ ಪೇಟೆಡ್ “ಹನುಮಗಿರಿ” ಪನ್ಪಿನ ಪಂಚಮುಖಿ ಆಂಜನೇಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಈಶ್ವರಮಂಗಲ, ಕೇರಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಡುಂಡು. ದೂರಡ್ದ್ ಇಡೆ ಮಸ್ತ್ ಭಕ್ತಾದಿಲ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ವಿಶೇಷಲು
ಶ್ರೀ ಪಂಚಮುಖಿ ಆಂಜನೇಯನ ವಿಗ್ರಹ ೧೧ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಉಂಡು, ಕಾರ್ಕಳದ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಡ್ತ್ ಕೆತ್ವಿನ ಮೂರ್ತಿ. ದಕ್ಷಿಣಗ್ ನರಸಿಂಹ, ಉತ್ತರಗ್ ವರಾಹ, ಮಿತ್ತ್ ಹಯಗ್ರೀವ, ಪಶ್ಚಿಮಗ್ ಗರುಡ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಮುಖಿ ಆಂಜನೇಯ ವಿಗ್ರಹ ಶನಿದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಮೂಲು ದೇವೆರೆಗ್ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಇಜ್ಜಿ,ಆಂಡಲ ಇಡೀ ದಿನ ಪೂಜೆ ಆವೋಂದುಪ್ಪುನ ಮುಲ್ತ ವಿಶೇಷತೆ.
https://web.archive.org/web/20200128092214/http://epaper.vishwavani.news/admin/Publish/big-thumbnails/Vishwavani-BNG-BNG-23112019-11.gif
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೇವಸ್ಥಾನೊ ವರ್ಗೊ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣೊ
ಪನೊಲಿಬೈಲ್‍ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
ಪನೊಲಿಬೈಲ್ ಪನ್ಪುನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಣೆರ್‍ದ ಕೈತಲ್ದ ಒಂಜಿ ಊರು. ಮುಲ್ಪದ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿಗ್ ಬಾರಿ ಕಾರ್ನಿಕೊಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿದ ಪ್ರಸರಣೊಡು ಪನೊಲಿದ ಬೈಲ್ದ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ದೈವಾರಾಧನೆ
ಬಲ್ಯಾಯೆ
ಬಲ್ಮೆ ಪನಿಯರ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತುಳುವ ಜನಾಂಗೊ. ಮುಕುಲೆನ್ ಕನಿಯಂದ್‌ಲ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಾತಿಲೂ
ಸಹಾಯೊ:ಸಂಪಾದಕೆ
ಈ ಸಹಾಯೊ ಪುಟೋ ಎಂಚ ಸಂಪಾದಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿಂದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊ ಒಂಜಿ ಸೊತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಕನೊ ಸಂಪೊಲಿಪುನ ಬಗೆನ್ ಮುಲ್ಪ ವಿವರವಾದು ತೆರಿಪದ್ಂಡ್.
ಏಲ್ಯ ಸಂಪೋಲಿಪು
"ಏಲ್ಯ ಸಂಪೋಲಿಪು" ಬಾಕ್ಸ್‌‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಚೆಕ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಸಂಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಆವೃತ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಜಿ ಮೇಲ್ನೋಟದ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲುಂಡುಂದು ತೆರಿಪಾವುಂಡು: ಮುದ್ರಣದೋಷ/ವ್ಯಾಕರಣ ತಿದ್ದುಪಡಿಕುಲು, ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಬದಲಾವಣೆಲು, ವಿಷಯೊನು ಬದಲ್ ಮನ್ಪಂದೆ ಪಠ್ಯೊದ ಪಿರಜೋಡಣೆ, ಇಂಚಿತ್ತಿನವೆಕ್ಲ್. ಸಂಪಾದಕೆರೆ ನಂಬುಗೆದ ಆವೃತ್ತಿಗ್ ಓವೆ ವಿಮರ್ಶೆದ ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜೀ ಬುಕ್ಕ ಎಪೋಗುಲಾ ವಿವಾದೊಗು ಬರ್‌ಪುಜಿ. ನೋಂದಾಯಿತ ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಪ್ಪುನ ಮಸ್ತು ಆಯ್ಕೆಡ್ "ಏಲ್ಯ ಸಂಪೋಲಿಪು" ಆಯ್ಕೆಲಾ ಒಂಜಿ. ಸಂಪಾದಕೆರ್‌ನ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಏಲ್ಯ ಗುರುತಿಸನಗ ಸಂಪಾದನೆದ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಮ್ಮಿ ಅಪುಂದುಂದು ಗ್ರೇಪೊಡ್ಚಿ.
ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್
ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್ ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್ ದ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ತೆನಸ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಇಂಚಿನ ತಳುನಾಡ್ ದ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಈ ತಿಂಡಿ ಕಾಂಡೆ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಡ್ಲೆನ್ ಚೀಪೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಬಜಿಲ್‍ನ್ ಖಾರ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಖಾರ ಬೊಕ್ಕ ಚೀಪೆದ ಮಿಶ್ರಣೊನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿನ್ಪೆರ್.
ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಮಂಜಲ್ ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ಕಡ್ಲೆ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಡೊಡು. ಮೇಲ್ ಗ್ ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಬಿರ್ಕ್ ದ್ ತಿರ್ಗಾಂಡ ಕಡ್ಲೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು.
ಬಜಿಲ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು , ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ, ಜೀರ್ದರಿ , ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ,ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಪೊತ್ತದು ಅವೆನ್ ನೀರ್ ಪಾಡಂದೆ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಪೊಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಮಸಾಲೆನ್ ಬರಿಕ್ಕ್ ದೀದ್ ನನೊಂಜಿ ಬಾಜನಡ್ ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆಕ್ಕ್ ಬಜಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಡಿ ಮಲ್ದಿನ ಮಸಾಲೆ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡೊಡು. ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್ ರಡ್ಡ್ ಲಾ ತಯಾರಾಯಿಬೊಕ್ಕ ಒಂಜೇ ಪ್ಲೇಟ್ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ತಿನೊಲಿ. ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್ ರಡ್ಡ್ಲಾ ತಯಾರ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಸ್ ದ್ ತಿನರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕಾರವಾರ
ಕಾರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಅರಬೀ ಕಡಲ ಕರೆಟ್ ಸ್ವಾಬಾವಿಕವಾಯಿನ ಬಂದರ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪೇಂಟೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ತಾಲೂಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಕಾರವಾರ ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕಾದುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಬಂದರುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಕುಡ್ಲದ ಪಣಂಬೂರುದ - ನವ ಮಂಗಳೂರು - ಬಂದರ್‌ರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ರಡ್ಡನೆತ ಸ್ಥಾನೊಡು ಕಾರವಾರ ಬಂದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ರಬೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರೆರ್ ಕಾರವಾರದ ಕಡಲಕರೆತ ಪೊರ್ಲುನು ತೂದು ಭಾವಾವೇಶೊಡು  ಕಾರವಾರ ಕಡಲ ಬರಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಇಂದ್  ಪುಗರ್ದಿನ  ಪದ್ಯ  ಬರೆತಿನ ವೃತ್ತಾಂತ  ಉಂಡು. ರಬೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರೆರ್  1882ಟ್ ಕಾರವಾರದ ಕಡಲ ಕರೆಕ್ ಬೇಟಿ ಕೊರಿನ ನೆನಪುಗು ಮುಲ್ಪದ ಕಡಲಕರೆತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಗು ರವೀಂದ್ರನಾಥ  ಠಾಗೋರ್ ಬೀಚ್ ಇಂದ್ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅವೆ ಕಡಲ ಕರೆತ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊನು ಕಾರವಾರ ಬೀಚ್ ಇಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಕಾರವಾರ ಪುದರ್ದ ಮೂಲ
ಕಾರವಾರದ ಪೇಂಟೆ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತಿನಿ ೧೮೫೭ದ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆನ್ ಬುಳೆಪಾಯೆರ್ ಇನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಅಯಿಡುದು ದುಂಬು ಕಡವಾಡ, ಕೋಣಿ, ಬಾಡ, ಕೋಡಿಬಾಗ್, ಕಾತಿನ್ಕೋಣ, ಸುಂಕೇರಿ ಇಂಚಿನ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊಲು ಇತ್ತಾ ಇನ್ಪೆರ್. ಕಡವಾಡ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತೆದ ಕಾರವಾರದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಕಡವಾಡ ಇನ್ಪಿನ ಊರುದ ಪುದರುನೆ ಕಾರವಾರ ಇಂದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರೆ ಪೇಂಟೆದ ಪುದರ್ ಕಾರವಾರ ಆಂಡ್ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕಡವಾಡ ಇನ್ನಗ ಕಡೆತ (ಕೋಡಿದ) ವಾಡ (=ತಾಣ); "ವಾಡ" ಇನ್ಪಿನ ಸ್ಥಳವಾಚಕ ಇತ್ತಿನೆನ್ ದಾರವಾಡ, ಹಾರವಾಡ, ಶಿರವಾಡ, ಇನ್ಪಿನ ಉದರ್ಮೆಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಕಡವಾಡ ಇನ್ಪಿನ ಊರು ಕಾಳಿ ತುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣ, "ಕಡ" ಇನ್ನಗ ತುದೆ ಕಡಪುನ ಜಾಗೆ ("ಮರಕಡ", "ಕಡಪುಕರಿಯ" -ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊ) ಆದಿಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆಲಾ ಉಂಡು.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರ
ಕಾರವಾರದ ಪೇಂಟೆ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಕಡಲ ಬರಿಟೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಎತ್ತರದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತೊದ ಸೆರಂಗುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಕಾರವಾರ ಕದ ಕಡಲ ಬರಿತ ಅಂಚನೆ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ (ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟ)ದ ಕಾಡ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬರಿತ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲು ಪರಿಸರದ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣ. ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಸಹ್ಯಾದಿ ಗಟ್ಟೊಲೆಡ್ ಬಿಡಿ ಇನ್ಪಿನವುಲು ಉಗಮವಾಪಿನ ಕಾಳಿ ನದಿ (ತುದೆ) ೧೫೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಪರತೊಂದು ಅರಬಿ ಕಡಲುಗು ಸೇರುಂಡು.
ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೆದ್ದಾರಿ ೬೬ಡ್ದು ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡುದು ಕಾರವಾರೊಗು ಉಪ್ಪುನ ದೂರ ೫೨೦ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. ಕುಡಲಡ್ದ್ ಕಾರವಾರೊಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೆದ್ದಾರಿ ೬೬ಡು ಉಪ್ಪುನ ದೂರ ೨೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರುಲು.
ನಗರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಕಾರವಾರ ನಗರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೦.೯ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರುಲು. ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ೨೦೧೧ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಅಂಕಿ ಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ೧.೫ ಲಕ್ಷ.
ಕಾರವಾರ ಬಂದರ್
ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆದ ನೈಋತ್ಯ ಮರ್ಗಿಲುಡು ಕಡಲ ಬರಿತ ಬೈತಕೋಲ ಇನ್ಪಿನವುಲು ಕಾರವಾರದ ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು ಉಂಡು. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಬಂದರು ವಿಭಾಗೊದ ಆಡಳಿತೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು.ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಡ್ ಈ ಬಂದರುನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ  ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಪಾಡೊಂದುಂಡು.
ಐ. ಎನ್. ಎಸ್. ಕದಂಬ ನೌಕಾನೆಲೆ
ಕಾರವಾರ ಬೊಕ ಅಂಕೋಲಾ  ಪೇಂಟೆಲೆನ ಗೋಡುನ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ಸಾದಿದ ನಡುಟು ಕಡಲ ಕರೆಟ್  ಸುಮಾರಾದ್ ೨೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ  ಬೊಕ  ೪೫ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ   ಐ.ಎನ್.ಎಸ್ (INS)  ಕದಂಬ ಇನ್ಪಿನ ಭಾರತದ  ಮಲ್ಲ ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಆವೊಂದು  ಉಂಡು. ಈ ಕದಂಬ ನೌಕಾನೆಲೆ ಯೋಜನೆದ ಸುರುತ ಮಜಲುಗು "ಕಡಲ ಪಕ್ಕಿ" (ಸೀ ಬರ್ಡ್: Sea- bird) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಈ "ಕಡಲ ಪಕ್ಕಿ" ಯೋಜನೆತ ಸುರುತ ಮಜಲ್ ೧೯೮೯ ಇಸವಿಡು ಸುರುವಾದ್ ೨೦೦೫ ಮೇ ತಿಂಗೊಳುಡು ಮುಗಿದ್  ೩೧-೫-೨೦೦೫ ದಾನಿ  ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕಡಲ ಪಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆತಿನ ಕರ್ಚಿ ರೂ.೨೬೨೯ ಕೋಟಿ.
ರಡ್ಡನೆ ಮಜಲುದ ಯೋಜನೆ ೨೦೧೬ ಇಸವಿಡ್ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮಜಲು ೨೦೨೨ ವರ್ಷೊಗು ಮುಗಿವುನ ಅಂದಾಜಿ ಉಂಡು. ಈ ರಡ್ಡನೆ- ಎ ಮಜಲುದ ಅಂದಾಜಿ ಕರ್ಚಿ ರೂ ೧೯,೬೦೦ ಕೋಟಿ ಇಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬೈದುಂಡು. ಅಯಿಡುದು ಬೊಕದ ಮಜಲು ರಡ್ಡನೆ- ಬಿ ಯೋಜನೆ ಈ ವರ್ಷ (೨೦೧೭) ಸುರುವಾದ್ ೨೦೨೨ ವರ್ಷೊಗು ಪೂರ್ಣ ಆಪುಂಡು ಇನ್ಪಿನ ಮಅಹಿತಿ ಉಂಡು.
ಇತ್ತೆದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಐ.ಎನ್.ಎಸ್  ಕದಂಬ ಭಾರತ್ ಮೂಜನೆಯ ಮಲ್ಲ ನೌಕಾ ನೆಲೆ. ದುಂಬಾಗ್ ರಡ್ಡನೆಯ ಬಿ ಮಜಲುದ ಯೋಜನೆ ಮುಗಿಯಿನ ಬೊಕ ನೌಕಾ ನೆಲೆಟ್ ೫೦ ಮಲ್ಲ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಲೆನ್ ಉಂತಾವುನಾತ್ ಅವಕಾಶ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅದಗ ಉಂದು ಭಾರತದ ಅಂಚನೆ ಮೂಡಾಯಿ ವಿಶ್ವದ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಆಪುಂಡು ಇಂದ್ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು. ಕದಂಬ ಯೋಜನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಯಿನ ಬೊಕ ಅಂದಾಜಿ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷ ಸಿಬಂದಿಲು ಬೊಕ ಅಕಲೆನ ಕುಟುಮೊಲು ಮುಲ್ಪ ನಿಲೆಯಾಪಿನ ಕಾರಣ ಮಾತಾ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಮುಲ್ಪ ಆಪಿನ ಉಂಡು.
ಭಾರತದ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆ ಐ.ಎನ್.ಎಸ್.ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಅತ್ತಾಂದೆ ಬೊಕ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಲು ಈ ಕದಂಬ ನೌಕಾ ತಾಣೊಡು ನಿಲೆಯೂರುವಾ.ಅಂಚನೆ ಸ್ಕೋರ್ಪೀನ್ ಸಬ್ಮೆರಿನುಲು (Scorpene submarines) ಮುಲ್ಪ ಉಂತುವಾ.
ಕೈಗಾ ಅಣು ಸ್ಥಾವರ
ಕಾರವಾರ ಪೇಂಟೆಡುದು ರಸ್ತೆಡು ಮೂಡಾಯಿಗ್ ಪೋಂಡಾ ೫೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಊರು ಕೈಗಾ. ಈ ಊರುಡು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಣು ಸ್ಥಾವರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾತ್ಂಡ್. ಕೈಗಾ ಅಣು ಕೇಂದ್ರೊಡು ನಾಲ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತುದು ಒಟ್ಟುಗು ೮೮೦ ಮಿಲಿವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಂಡು. ತಾರಪುರ (೧೪೦೦ ಮಿಲಿವಾಟ್) ಬೊಕ ರಾವತ್ ಭಟಾ (೧೧೮೦ ಮಿಲಿವಾಟ್) ಅಣು ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ಬೊಕ ಕೈಗಾ ಭಾರತದ ಮೂಜನೆಯ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ - ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳು ನಾಡು, ಕೇರಳ ಬೊಕ ಪುದುಚೇರಿ ಲೆಗ್- ಮುಲ್ತುಡುದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಆವೊಂದು ಉಂಡು.
ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ
1. https://en.wikipedia.org/wiki/INS_Kadamba 2. https://en.wikipedia.org/wiki/Kaiga_Atomic_Power_Station
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗೊ:ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರೊಲು
ಪದ್ಪೆ
ಉಂದು ಒಂಜಿ ದೈ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡ್ ಹರಿವೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ವೈಜಾನಿಕ ಬಾಸೆಡ್ Amaranthus ಪನ್ಪರ್. ಉಂದು ಪಚ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪು ರಂಗ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಉಪಯೋಗ
ತಪ್ಪುಡು ಉಪ್ಪುಕರಿ, ಆಜಾವುನು, ದಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ತಪ್ಪುನು ಒಟ್ಟುಗು ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುದ್ವರ್ ಪೊಸ ಅರಿತ್ತ ಓಣಸ್‍ದಪಗ ಪದ್ಪೆ ಪಾಡ್‍ನ ಕಜಿಪ್ಪು ಒಂಜಿ ಬೊಡೇ ಬೋಡು. ಅಪಗ ಪದ್ಬೆದ ದಂಟ್‍ಗ್ ಪದೆಂಗಿ, ತೇವುದ ದಂಟ್, ಅಂಬಡೆ ಉಂದೆನ್ ಮಾತಾ ಬೆರಕಾದ್ ಸಾಂಬಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ
ಬಾರತೊದ ಏಳ್ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗೊ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಿತಿ ರಾಜ್ಯೊಲೆ ಪೈಕಿಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು. ವಿಧಾನ ಸಭೆ ತಿರ್ತಇಲ್ಲ್(ಕೆಳಮನೆ) ಬುಕ್ಕೊ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಮಿತ್ತಇಲ್ಲ್(ಮೇಲ್ಮನೆ) ಇಂಚ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್‌ಲು.
ವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರ್ ನೇರವಾದ್ ಮತದಾನೊದ ಮೂಲಕೊ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಚುನಾಯಿತೆರಾದ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ರಾಜ್ಯೊದ ವಿದಾನಸಬೆ ಅತ್ತಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಡ್ 225 ಸದಸ್ಯೆರುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್ ಸೂಚಿನೆ ಮಲ್ಪುನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸಮುದಾಯೊದ ಪ್ರತಿನಿದಿ ಆದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಶಾಸನಸಬಾ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊನು 224 ಕ್ಷೇತ್ರೊಲಾದ್ ಇಂಗಡನೆ ಆತ್ಂಡ್.
ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಎಮ್ಎಲ್ಎ(ಮೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ) ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸರಳ ಬಹುತ್ವೊ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಗಳಸ್‍ದ್ ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಚುನಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಚುನಾವಣೆನ್ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಸದಸ್ಯೆರ್‍ನ ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಅವದಿ ಐನ್ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸದಸ್ಯೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಅತ್ತಂಡ ರಾಜೀನಾಮೆ, ಅನರ್ಹತೆಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಪ-ಚುನಾವಣೆ ನಡಪುಂಡು. ಬಹುಮತ ಇಪ್ಪುನ ಪಕ್ಷೊ ಅತ್ತಂಡ ಪಕ್ಷೊಲೆ ಕೂಟೊ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷೊ ಆಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ
ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ
ದಿಣ್ಣ ದೆರ್ಪುನ ಪಂಥೊಡು ಭಾರತದೇಸೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ. ಇಂಬೆರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ ಜೂನ್ ೧,೧೯೭೫ಟ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ‌ಡು.
ಸಾಧನೆಲು
ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಡ್ ಪದಕ ಗೆಂದಿನ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಪನ್ಪಿ ಕೀರ್ತಿಗ್ ಭಾಜನರಾಯಿನಾರ್ ಇಂಬೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ
ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪ
ಈ ಕಥೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಅಪ್ಪೆನ ದರುಶನಗ್ ಪೋಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ತೋಜ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಆ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಅಪ್ಪೆ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪೊಡು ಉಂತುವಲ್ ಅತ ಅವ್ವೆ ಕಲ್ಲ್ ಉಂದು ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನತಾನಿ ಈ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ವಿಷೇಶ ಪೂಜೆ ಸಂದಾಯಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಯಕ್ಷಗಾನ
ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಸಂಗೀತ,ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಇಡೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನದಲಾ ಪರಕೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಲ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦ ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ
ಬಟ್ಟಲ್
ಬಟ್ಟಲ್ ಪಂಡ ಒಣಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಗಳಸುನ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೊ.
ಬಟ್ಟಲ್‍ದ ವಿಧೊಕುಲು
ಇರೆನ್‌ಲಾ ಬಟ್ಟಲ್‌ದ ಮಾದರಿಡ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಆಯಿಕ್ಕ್ ಗಲಸುನ ಇರೆಕುಲು ಬಾರೆದ ಇರೆ, ಉಪ್ಪೊಳಿಗೆದ ಇರೆ, ತೆಕ್ಕಿದ ಇರೆ, ಪಾಲೆದ ಇರೆ, ಪೊಂಗರೆದ ಇರೆ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು
thumb|ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರಂಬಾಟಗಾರ್ತಿ ಅಂಚನೆ ಕವಯತ್ರಿಲ ಆದಿತ್ತಿನಾರ್. ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು “ಭಾರತದ ಕೋಗಿಲೆ” ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾತೆರ್. ಮೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತದ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್‍ದ ಸುರುತ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತಿನಾರ್ ಅಂಚನೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸುರುತ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾದಿತ್ತಿನಾರ್
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಬೆಂಗಾಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಲೆನ್ ಸರಾಗ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರ್ ೧೨ನೇ ವರ್ಸೊಡು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಾರ್ಕ್ ಪಡೆದ್ ಪಾಸಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟೊಡು ಎಡ್ಡೆ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಮೆರೆನ್ ಗಣಿತ ತಜ್ಞೆ (ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟೀಷಿಯನ್) ಅತ್ತ್ಂಡ  ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಬಯಕ್‌ದಿತ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಕವಿಯಿತ್ರಿ ಆವೊಡುಂದು ಬಯಕ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರ್ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಡ್ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ದ ನಿಜಾಮೆರ್ ಮೆರೆನ ಕಬಿತೆಲೆಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದ್ ವಿದೇಶೊಡು ಕಲ್ಪೆರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನೊನು ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೬ನೇ ವರ್ಸೊಡು ಮೆರ್ ಸುರುಕು ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿ್‌ದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಬ್ರಿಂಜ್‌ದ ಗಿರ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಆ ಕಾಲೊಡು ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮೊನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಗೋಸೆ ಮುಕ್ಲೆನ್ ಭೇಟಿಯಾಪೆರ್. ಗೋಸೆ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡುಡ ಭಾರತೊಡುಪ್ಪುನ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡೆ, ನದಿಕುಲು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಜನೊಕುಲೆ ಜೀವನ ಕ್ರಮ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿಷಯೊನು ಗೇನೊಡು ದೀವೊಂದು  ಕಬಿತೆಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು ಮನ್ಪಿನ ವಿಚಾರ  ಪನ್ಪೆರ್ರ್. ಅವೆನ ಪ್ರಕಾರ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಇಂಡಿಯಾ ದೇಶದ ಜನೊಕುಲೆ ಜೀವನಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್ ತನ್ನ ಕಬಿತೆಲೆಡ್ ವರ್ಣಿಸದೆರ್.
ಮದಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸಾರ
ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ತನ್ನ ಪದಿನೈನನೇ ವರ್ಸೊಡು ಡಾಕ್ಟರ್ ವೃತ್ತಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಡಾ|| ಗೋವಿಂದರಾಜು ನಾಯ್ಡುನು  ಭೇಟಿಯಾಪೆರ್.ಅರೆಡ ಪ್ರೀತಿ ಪುಟ್ಟುಡು ಪ್ರೀತಿಸವೆರ ಮೆರ್ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಲೊನ್ ಮುಗಿತ್‌ದ್ ತನ್ನ ೧೯ನೇ ವರ್ಸೊಡು ಗೋವಿಂದರಾಜು ನಾಯ್ಡುನೊಟ್ಟುಗು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದಿಮೆ ಆಪಿನ ಅವಕಾಶ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಆ ಕಾಲೊಡೆ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನಾರ್. ಉಂದು ಮೆರೆನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಕ್ರಮವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಮೆರೆನ  ಈ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೆರೆನ ಈ ಮದಿಮೆದ  ಜೀವನ ಖುಷಿಟೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಮೆರೆಗ್ ಜಯಸೂರ್ಯ, ಪದ್ಮಿನಿ, ರಣಧೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೈಲಾಮಣಿ ಪನ್ಪಿ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಲಾಪೆರ್.
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ
ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆಗ್ ತಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ೧೯೦೫ಡ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಗೋಪಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೂರ್, ಮಹಮದ್ ಆಲಿ ಜಿನ್ನ, ಆನ್ನಿಬೆಸೆಂಟ್, ಸಿ.ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಐಯರ್, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಬೊಕ್ಕ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂನು ಭೇಟಿ ಆಪೆರ್. ಪೊಂಜೊಲು ಅಡಿಗೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಭಾರತದ ಪೊಂಜೊಲೆಗ್ ಗೇಣೊಗು ಕನತೆರ್. ಅಡ್ಪಿಲ್ಲ್‌ದ ಅಂಚಿಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಪಂಚನೊ ತೂಯೆರೆ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನಂಚ ಉಮೇದ್ ಪುಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಗ್ ಪೋದು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಪೊಂಜೊಲು ಸ್ವ-ಗೌರವ ಪಡೆಪುನಂಚ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೫ಡ್ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಕಾನ್ಪುರಡ್ ನಡತಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್‍‌ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. ಸಿವಿಲ್ ಅವಿಧೇಯತೆಯ ಮೂಮೆಂಟ್ಸ್‍ನ ಚಳುವಳಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸದ್ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮುಕುಲು ಮಾತ ಚಳುವಳಿಗಾರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ಜೈಲಿಗ್ ಪೋಯೆರ್. ೧೯೪೭ಡ್ ’ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಳುವಳಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸದ್ ೨೧ ತಿಂಗೊಲು ಕಾಲ ಜೈಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾಯೆರ್.ಮೆರ್ ಸುರುತ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್. ಸರೋಜಿನಿ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಡ್ ೨ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೯ಡ್ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರ್ವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿ
ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮಲ್ಲಾಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೊಡು, ತಿರುರಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುಲು ಎಲ್ಯ ಪೇ೦ಟೆ.
ಬೆರು
ಬೆರು ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಸಂಚಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪ್ರಾಣಿ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಟ್ ಕಬ್ಬೆಕ್ಕು, ಮರಬೆಕ್ಕು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್, Toody Cat ಪನ್ಪರ್. ನೆನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Paradoxurus hermaphroditus. ಪುಚ್ಚೆದಂಚ ಉದ್ದ, ಮಸ್ತ್ ಚೌರಿ ಉಪ್ಪುನ ಬೀಲ, ತೂಯರೇ ಒಂತೆ ನಾಯಿದಂಚ ಮೋನೆ ಇಪ್ಪುನ ಬೆರುತ್ತಂಚ ಕಣ್ಣ್ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ. ತುಳುಟ್ಟು ಬೆರು ಪಂದ್ ಪುದರಂಡ, ಕನ್ನಡೊಡು ಕಬ್ಬೆಕ್ಕು, ಮರಬೆಕ್ಕು ಇಂಚಮಾತ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪುದರ್ದೊಟ್ಟುಗ್ ಪುಚ್ಚೆ ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತುಂಡಲಾ ಉಂದು ಪುಚ್ಚೆದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಜೀವಿ ಅತ್ತ್. ತೂಯೆರೆ ಮುಂಗುಲಿದೆಲಕ ಇಪ್ಪುನ ಬೆರುತ್ತ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಮಸ್ತ್ ಕಪ್ಪು ಇತ್ತುಂಡ ಬೊಕ್ಕದ ಕೆಲವೆಟ್ ಚೂರು ಬೊಲ್ದು ರಂಗ್ ಸೇರ್ದ್‌‍ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಗು ತಿರ್ಗುನ ಪ್ರಾಣಿ.
ಇಪ್ಪುನ
ಮರತ್ತ ಸಂದ್ ಅತ್ತುಡ ಮರತ್ತ ಒಟ್ಟೆಡ್ ಪಟ್ಟ್ ಕಟ್ದ್ ಕುಲ್ಲುನ ಉಂದು, ಎಚ್ಚಾದ್ ಈ೦ದ್‌ದ ಮರಟ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ತೆನಸ್
ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಉಂದು ಈಂದ್‍ದ ಪರ್ಂದ್‍ನ್ ತಿನ್ಪುಂಡು, ಅರ್ತಿ, ಗೋಲಿ, ದೂಪ, ನೇರೊಲ್, ಪೆಜ, ಬುಗುರಿ ಇಂಚಿನ ತಿನರೆ ಆಪಿನ ಮರತ್ತ ಪರ್೦ದ್ - ಬೀಜೋಲೆನ್ ತಿಂದ್, ದಾಲಾ ತಿಕ್ಕಿಜಿಡ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆ, ಅಂಟ್, ಚಿಗುರು ಪೂರಾ ತಿಂದ್‌ದ್ ಬದುಕುಂಡ್. ಘಟ್ಟದಂಚಿ ಉಂದು ಕಾಪಿದ ತೋಟೊಗು ಜಾಸ್ತಿ ಉಪದ್ರ ಕೊರ್ಪು೦ಡು ಪನ್ಪಿನ ದೂರು ಉಂಡು. ಬಾವೊಲಿ, ಕುಂಡಚ್ಚಲೆಕ ಇಡಿ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಜುಂಬುದು ದಕ್ಕುನ, ಪೆರಂಗಲಕಾಯಿ, ಗೋಂಕುದ ಬೀಜ ತಿನ್ಪುನ ಅಬ್ಬೆಸಲಾ ನೆಕ್ಕ್ ಉಂಡು. ಬೆರುತ್ತ ಕೂಲಿ ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಏತ್ ಗಟ್ಟಿದ ಬೀಜೋನ್ಲ ಉಂದು ತಿನ್ಪು೦ಡ್. ಮರರ್ದ್ ಮರಕ್ಕ್ ಮಂಗಲೆಕ ಲಾಗ್ಯುನ ಮೈಕಟ್ಟ್ ನೆಕ್ಕ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮರಟ್ ಕೆಲವು ಸರಿ ಜೋಡಿಯಾದ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದು ವರ್ಸೊಗು ಮೂಜಿ, ನಾಲ್ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ದೀಪುಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು ವರ್ಗೊ: ಕಾಡ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಲು
ಮಾರಿ ಆರಾಧನೆ
ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಮಾರಿ ಆರಾಧನೆಲಾ ಒಂಜಿ.
ಪುಟ್ಟು
ಜಾನಪದೀಯೆರೆನ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಂಬಿಕೆದ ಅನ್ವಯ ಈ ಆಚರಣೆನ್ ನಡಪವೆರ್‌. ಗರ್ಭ ಧರಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲೆಗ್‌ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ಪುನ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಫಲವಂತಿಕೆದ ಪ್ರತೀಕವಾದ್ ಮಾತೆರೆನಲಾ ಮಾನತಿಗೆಗ್‍/ಗೌರವೊಗು ಪಾತ್ರಲಾದ್ ಉಲ್ಲಲ್. ಪುಟ್ಟುಗು ಕಾರಣಲಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣನ್ ಪೂಜಿಸುನ ಪರಿಪಾಠ ಸುರುಟು ಮಾತ ಜಾಗೆಲೆಡ್‌ ಸುರು ಆದ್‌ ಪರಡ್‍ದ್‍ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಗರ್ಭಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಭೂಮಿ, ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಸಮೃದ್ಧವಾಯಿನ ಫಸಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಫಸಲ್‍ನ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಡ್ ಕಾತೊಂದು ಬರ್ಪುನ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಲೆನ ಉಗಮೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು!?. ಮಾರಿ ಪರ್ಬದ ಹಲವು ಆಚರಣೆಲೆನ್ ತೂನಗ ಮಾರಿ ಪೂಜೆದ ಮೂಲ ಇಂಚಿನ ಫಲ ಸಮೃಧ್ದಿದ ಸಂಕೇತನೇ ಆಂಡಲಾ, ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕದ ಘಟ್ಟಲೆಡ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಯಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ಮಾರಿದ ಆಶಯೊನು ನನೊಂಜಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ದೆತೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಟ್ಟ್ ಮಾರಿನ ಕುರಿತಾದ್ ಪುಟ್ಟೊಂದ್‌ನ ಹತ್ತಾರು ಬಗೆತ್ತ ಪುರಾಣೊಲೆನ್ ನಮ ತೂವೊಡಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾತ ಕಡೆಟ್ಟ್‌‍ಲಾ ಮಸ್ತ್ ತಿರ್ತ ವರ್ಗೊಲೆರ್ದ್‌ ಪೂಜೆ ಅವೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಮಾರಿದೇವತೆದ ಈ ಪುರಾಣೊಲು ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸತ್ಯೊಲೆನ ಕಡೆಕ್ ನಮನ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಮಾರಿ ಪರ್ಬೊಡು ನಮ ತೂಪುನ ಗೋಣನ ಬಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ದಾಶಯಲೆನ್ ಪನೊಂದು ನಮನ್ ವಿಚಲಿತೆರಾದ್‍ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಪುರಾಣ ಒಂಜಿ
"ಅಲೆನ ಪುದರ್ ಶ್ರೀಬಾಲಗೌರಿ. ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ ಬ್ರಾಣೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್. ಅಮ್ಮೆ/ತಂದೆಅಪ್ಪೆನ ಮುದ್ದುದ ಮಗಳ್. ಅಣ್‍ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಿ. ಅಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಗ್‍ ಮಾದಿಗೆರೆ ಆಣ್ ಆಯಿನ ಕರಿಯೆ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡುದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬ್ರಾಣೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಂಬಾದ್ ಇಲ್ಲ್ ಸೇರೊಂಡೆ. ಅಕುಲೆಗ್ ಓವ್ವೇ ರೀತಿದಲಾ ಸಂಸಯ ಬರಂದಿಲೆಕೊ ಬಾಕೊಂದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ. ಆಣನ ಗುಣ ನಡತೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದ್ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣು ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್; ಮದಿಮೆಲಾ ಆಯೆರ್. ಮಸ್ತ್ ದಿನೊಕುಲು ಕರಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರಿಯಂಭಟ್ಟನ ಅಪ್ಪೆ ಮಗನ್ ನಾಡೊಂದು ಅವ್ವೇ ಗ್ರಾಮದ ಪಿದಯಿದ ಪುಡೆಕ್ಕ್ ಬತ್ತಲ್. ಅಲ್ ನಾಡೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಮಗನ ವಿಚಾರೊನು ಕರಿಯಂಭಟ್ಟನ ಒಟ್ಟುಗು ಪನ್ನಗ ಯಾನೇ ಆಯೆ ಪಂಡ್‌‍ದ್ ಪಂಡೆ. ಆಲ್ ಬುಡ್‍ದ್‍ ಪೋಯಿನ ಮಗನ್ ಸೇರೊಂದು ಖುಸಿತ್ತ ಕಣ್ಣ ನೀರ್ ಜಪ್ಪವಾಲ್. ಮಗೆ ಆಯನ ಅಪ್ಪೆನ್ ಅಯನ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋನಗ ದುಂಬೇ ಈ ಬ್ರಾಂದಿನಂಚನೇ ಉಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಬುದ್ಧಿ ಪನ್ಪೆ. ವೇಷ ಬದಲ್ ಮಲ್ತ್‌‍ದ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋದ್, ಒನಸ್ಸ್‌ ಮಲ್ಪುನಗ ಒನಸ್ಸ್‌ ರುಚಿ ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಯೆ ಅಪ್ಪೆಡ ಕೇನ್ನಗ, 'ಆಲ್' 'ನಮ್ಮವೊ ಮದು ಗೋಣನ ಕಂಜಿದ ಕಾರ್‌ದ ಬಿಲೆಲಾ ಇಜ್ಜಿ' ಪಂಡ್‌ದ್ ಖಡಾಖಂಡಿತವಾದ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಬುಡಿಯಲ್. ಅಪರೂಪವಾದ್ ಬತ್ತ್‌‍ನ ಮಾಮಿಗ್ ಒನಸ್ಸ್ ಬಲಸೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಶ್ರೀಬಾಲಗೌರಿಗ್ ಈ ಪಾತೆರೊನು ಕೇಂಡ್‌ದ್ ಸೂನು ತೊರಿತ್‌ನಂಚ ಅಂಡ್. ಸೀದ ಆಲ್ ಅಪ್ಪೆ, ಅಮ್ಮನಡೆ ಪೋದ್ 'ನಾಯಿ ಮುಟ್ಟ್‌ನ ಬಿಸಲೆನ್ ದಾದ ಮಲ್ಪೊಡು?' ಕೇನ್‍ಗ ನಾಯಿದ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಕಟ್ಟೊಡು ಪಂಡ್‌‍ದ್‌ ಪಂಡೆರ್. ಆಯೆ ವಂಚನೆ, ಮೋಸ ಮಲ್ತ್‌‍ನ ತಪ್ಪುಗಾದ್ ಶ್ರೀಬಾಲಗೌರಿ ಸೂಕು ಆಹುತಿ ಆಯಲ್. ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಕಂಡನಿಗ್ 'ಯಾನ್ ಮಾರಿಯಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆ. ಈ ಪಟ್ಟದ ಗೋಣೆ ಆದ್‍ ಪುಟ್ಟ್‌ಲಾ, ಮಟ್ಟ ಅಂಗಾರೆ ಸರಿ ರಾತ್ರೆಗ್ ನಿನ್ನ ಬಲಿನ್ ಯಾನ್ ದೆತೊನುವೆ. ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೆಂಡಮಂಡಲ ಆಯಲ್. ಶ್ರೀಬಾಲಗೌರಿ ಮಾರಮ್ಮ ಆದ್‍ ಪುಟ್ಟಿಯಲ್. ಕರಿಯಂಭಟ್ಟೆ ಅಲೆನ ಶಾಪೊರ್ದು ಕೊಣವೇಗೌಡನ ಇಲ್ಲಲ್ ಪಟ್ಟದ ಗೋಣೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆ. ಗೋಣೆ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಪರು ಪಾಡ್ಂಡ್. ಮಾರಿನ ಕಣ್ಣ್ ಗೋಣನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರ್ಂಡ್. ಮಾರಿ ಗೌಡಡ ಗೋಣನ್ ಕೊರ್ ಪಂಡ್‍ ಪೀಡೆ ಕೊರಿಯಲ್. ಗೌಡೆ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊರಂದೆ ಅಲೆಗ್ ಏಳ್ ಜೊತೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್, ಊರುದ ಎದುರುದ ಕಂಬೊಗು ಕಟ್ಟಾದ್, ಎಣ್ಣೆ ಮೈಪಾದ್ ಸೂ ಕೊರ್ಂಡಲಾ ಬೇಯಿತ್‌ಜಿ. ಗೌಡಗೇ ಸೂ ಪೊತ್ತ್‌ನಂಚ ಆಂಡ್. ವಿವೇಕ ಮೂಡ್‌ದ್ ಗೋಣನ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಒತ್ತೊಂಡೆ. ಅಂಗಾರೆ ಮಾರಮ್ಮ ಗದ್ದುಗೆದ ಮಿತ್ತ್‌‍ಗ್ ಬತ್ತಲ್. ಕಂಡನಿಯೇ ಗೋಣೆ ಅಂಡ ತಮ್ಮಲೆ ಗೋರುಗಂಬ ಗೋಣನ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಕಟ್ಟುನ ಕಂಬ ಆಯೆ. ಮಾಮಿ ಫಟಗಡಿಗೆ ಆಯಲ್. ಸರಿ ರಾತ್ರೆಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಗೋಣನ್ ಬಲಿ ದೆತೊಂಡಲ್. ಆಲೆಗ್ ಮಾರಿ ಅಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಜೋಕುಲು ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಣ್ಣು ಜರಸಲು ಮರಿ, ಧೂಳುಮರಿ, ಎಲ್ಲೆಮರಿಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಆ ಜೋಕುಲೆನ್‌ಲಾ ಬಲಿ ದೆತೊಂಡಲ್."
ಪುರಾಣ ಮೂಜಿ
ಶೂದ್ರೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಯಂದೆ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಜೋಕುಲು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಾಂದಿ ಒರ ಬಿತ್ತ್‌ಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಬಾರೆದ ಪಾಲೆಡ್ ಜೋಡು ಪೊಲ್ಲೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಮಗನ್ ತೂಪಲ್‍. ಆಚಿರ, ಅನುಮಾನ, ಜಿಗುಪ್ಸೆಲೆಡ್ ಮಗನ್ ವಿಚಾರ ಮಲ್ಪುನಗ, 'ಅಮ್ಮೆ ದಿನೊಲಾ ಮಲ್ಪುನೆ ಉಂದುವೇ ಬೇಲೆ, ಯಾನ್ ಅಯಿನ್ ಕಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಂಚಾಂಡ ಎನ್ನ ಕಂಡನಿ ಬ್ರಾಣೆ ಅತ್ತ್. ಜೋಡು ಪೊಲ್ಲುನ ಕಸುಬುಗು ಸೇರ್‌ನ ಜಾತಿದಾಯೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಯುಂಡು. ಮೋಸೊರ್ದು ಯಾನ್ ಜಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಲಾಯಿನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್‌ನ ಅಪ್ಪೆ ಮಗನ್ ಪತೊಂದು ಹಾಕಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಲ್. ಅಪ್ಪೆನ ರೌದ್ರಾವತಾರೊಗು ಪೋಡಿನ ಹುಡುಗೆ ತಪ್ಪವೊಂದು ಬಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಪಗ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ದೆತೊಂದು ಆಯನಡೆಗ್ ಬಲೊಟ್ಟು ಬೀಜ್‌ದ್ ದಕ್ಕುವಲ್, ಆ ಕಲ್ಲ್ ಆ ಆಣನ ತರೆಕ್ಕ್ ಬೂರುಂಡು. ತರೆ ಪುಡಾದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಅರಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ನೆತ್ತೆರ್ ಅರಿಯೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗನೇ ಪೋಡಿದ್ ಎಂಚಾಂಡಲಾ ಪ್ರಾಣೊನು ಒರಿಪವೊನೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ತರೆ ತಪ್ಪವಪನುಬೆ. ಮಗೆ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕಂದೆ ಉಪ್ಪುನಗ ಆಲ್ ಅವ್ವೇ ಆವೇಶೊಡು ಕಂಡನಿಯನ್ ನಾಡೊಂದು ಪೋಪಲ್. ಮೊಲೆನ ಬರ್ಪಾಟಿಕೆನ್ ತೂದ್ ಪೋಡಿದ್ ಆಯೆ ತಪ್ಪವೊನಿಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ. ಕೆದರ್‌ನ ತರೆ, ಉರಿಕಣ್ಣ್ - ಇಂಚ ಭಯಂಕರವಾದ್ ತೋಜೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಆಲ್ ಆಯೆ ಓಲೇ ಪೋಂಡಲಾ ಬುಡುಪುನಂಚ ತೋಜುಜಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬೇತೆ ಸಾದಿ ತೋಜಂದೆ ಆಯೆ ಗೋಣನ ಬಂಜಿದುಲಯಿ ಪೋದ್ ಸೇರೊಂದು ಬುಡುಪೆ. ಅವಮಾನ, ನಿರಾಸೆ, ದುಃಖೊಲೆರ್ದ್‌ ಆದ್ ಆಲ್ ಊರಿಗು ಪಿರ ತಿರ್ಗ್‌‍ದ್ ಬರ್ಪುಜಲ್. ಕಂಡನಿ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದ್‌ನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್‌‍ನ್‌ಲಾ ಮರತ್‌‍ದ್ ಎಂಚನೋ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆಡ್ ಕಾಲ ಕಳೆವೊಂದು ಉಪ್ಪುವಲ್. ಇಂಚ ಉಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ದಿನ ಅಪಗನೇ ಬಯ್ಯ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್; ಮುತ್ತು ರತ್ನೊಲೆನ್ ಮಾರೊಂದು ಏರೋ ಒರಿ ಜವ್ವನೆ ಮೊಲೆನ ಇಲ್ಲದಂಚಿ ಬರ್ಪೆ. ಆ ಜವ್ವನನ್ ತೂಯಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಮೊಲೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಚಂಚಲ ಆಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್‌ ವರ್ಸೊಲೆರ್ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ದೀವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಲು ಓರೊನೆ ಕೆರಲ್‌ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ದಾಯೆನೋ ದಾನ್ನೊ ಕ್ಷಣಾರ್ದೊಡು ಆ ಜವ್ವನಡ ಆಕರ್ಷನೆಗ್ ಬೂರುವಲ್. ಆಯನೊಟ್ಟು ದಾದನೋ ಸಂಬಂಧ ಬಲವಾದ್ ಕಾಡ್‌ನಂಚ ಅಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬೇರ ಮಲ್ಪುನ ನೆಪೊಟ್ಟು ಅಯಾನ್ ಲೆತ್ತ್‌‍ದ್ ಪಾತೆರುವಲ್. ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬಯ್ಯದ ನೆವ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಲೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಆ ರಾತ್ರೆ ಆಯೆ ಒರಿಪುನಂಚ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಅಲೆನ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸೊದ ಕಾಮದಾಹ ಈ ಜವ್ವನರ್ದ್ ಆ ರಾತ್ರೆ ತೀರುಂಡು. ಬೊಲ್ಪುಗು ಲಕ್ಕ್‌‍ದ್ ಮೀನಗ ಅಯನ ಬೆರಿ, ತಲೆನ್ ಪೂರ ಉರ್ದ್‌ದ್ ದೆಕ್ಕುವಲ್. ಆಯನ ತರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ದಾದನೋ ಗಾಯೊರ್ದು ಆದ್ ಕುಜಲ್ ಬುಲೆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ತೂಪಲ್. ತಟ್ಟ ಅಲೆನ ಮಗನ ನೆನೆಪು ಅಪುಂಡು. ಕುತೂಹಲೊಟ್ಟು ಈ ಗಾಯ ಎಂಚ ಆಂಡ್? ದಾಯೆ ಆಂಡ್? ಪಂಡ್‌ದ್ ವಿಚಾರಿಪುವಲ್. ಆಯೆ ದುಂಬುದ ವಿಸಯೊನು ಪೂರ ವಿವರವಾದ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಪಗ ಇಂಬ್ಯೆನೇ ಎನ್ನ ಮಗೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಜಾತಿಭ್ರಷ್ಟೆ ಆಯಿನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಎನ್ನ ಮಗನೇ ಯಾನ್ ಕೂಡ್‌ನ ಪಾಪಿಯಾದ್ ಪೋಯೆ ಅತ್ತ ಪನ್ಪುನ ಜಿಗುಪ್ಸೆರ್ದ್ ಕೆಂಡಕೊಂಡ ಆಯೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಆತ್ಮಾರ್ಪಣೆಗ್ ದುಂಬು ಈತೆಗ್ ಪೂರ ಕಾರಣ ಆಯಿನ ಗೋಣನ ರೂಪದ ಆ ಕಂಡನಿನ್ ಮಾರಿಯಾದ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆದ್ ಬಲಿ ದೆತೊನೆವೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಶಪಥ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೂಕು ಲಾಗಿವುವಲ್. ಬೊಕ್ಕ ಮಾರಿ ದೇವತೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟ್‌‍ದ್ ಗೋಣನ್ ಬಲಿದೆತೊನುವಲ್."
ಪರ್ಬದ ಆಚರಣೆ
ಈ ಪುರಾಣೊಲೆನ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾದ್ ದೀವೊಂದು ಇನಿ ನಡಪುನ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಗಮನಿಸವೊಡಪುಂಡು. ಮಾರಮ್ಮನ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ನೂದು ಬಗೆಕುಲೆನ್ ನಮ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ ಅಂಡಲಾ ಉದಾಹರಣೆಗಾದ್ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬನ್ ಮೂಲು ಗಮನಿಸವೊಲಿ. "ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಶಿಲೆಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆ ಒಂಜಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲೂಕುದ ಒಡೆಯರಹತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಮಾರಮ್ಮ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪೂಜೆ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಈ ಊರಿದ ಮಾರಿ ಪರ್ಬ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಗೊರ ನಡಪುಂಡು. ಪರ್ಬೊಗು ಮೂಜಿ ದಿನ ದುಂಬೇ 'ಸಾರಾಕುವೆರ್'. ಸಾರಾಕ್‌ನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿರ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್‍ಲೆನ್ ಏರೆನ್‌ಲಾ ಊರುದ ಉಲಯಿ ಬುಡುಪುಜೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾದ್ ಅಗಸೆದ ಕೈತಲ್‌ಡೇ ಕಾವಲ್ ಕಾತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಊರುದ ಉಲಯಿ ಬರಿಯೆರೆ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸಾದಿಲೆನ್ ಅಪಗನೇ ಮುಳ್ಳು ನಡ್‌ದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಬುಡ್‌ಪೆರ್. ಗೋಣನ್ ಕಡ್ತ್‌ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಗುಪ್ಪುನಡೇ ಮುಟ್ಟ ಏರೇ ಬತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಬುಡಂದೆ ಅಗಸೆದ ಕೈತಲ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಯಿನ ಕಾವಲ್ ಕಾಪುವೆರ್. ಸಾರಾಕ್‍ದ ದಿನ ಬಲಿಕ್ಕ್ ಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಪಟ್ಟದ ಗೋಣನ್ ಮಾರಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಟ್ಟೆದ ಬರಿಕ್ಕ್ ಪತೊಂದು ಪೋದ್ ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅನ್ಯಮತತ್ತ ಜೋಡಿ ತಮಟೆ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಊರುದ ಪಿದಯಿದ ಸುತ್ತುಡು ಸುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಹುಲುಸು
ಸಾರಾಕ್‍ದ ರಡ್ಡನೇ ದಿನ ಪಟ್ಟದ ಗೋಣನ್ ಪತೊಂದು ಊರುದ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಗ್‌ಲಾ ಪೋಪೆರ್. ಇಲ್ಲದಕುಲು ಅಯಿಕ್ಕ್ ಊದುಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತದ್ ಆರತಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಅರಿತ್ತ ನುಚ್ಚನು, ಜೋಳನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಇಂಚ ಕೊರ್ಪುನೆರ್ದ್ ಅಕುಲು ಬುಲೆಯಿನ ಬುಲೆಕುಲು ಪೊರ್ಲುಡೆ ಬುಲೆದ್ ಎಡ್ಡೆ ಪಸಲ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಮನದಾನಿ ಪಂಡ್‌‍ಂಡ ಅಂಗಾರೆ ಬಯ್ಯಗ್ ಮಾರಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆರ್ದ್ ಪಿದಡ್‌ದ್ ಸುರುಕು ಗೌಡೆರ್, ಬುದ್ದಿವಂತೆರ್, ಸ್ವಾಮಿಲು, ಮಡಿವಾಳೆರ್ ಇಂಚಿನ ಐನ್ ಜನ ಹಿರಿಯೆರೆನ ಇಲ್ಲದ ಬಾಕಿಲ್‍ಗ್ ಗೋಣನ್ ಪತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.
ಬೇವುಡೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇವುಡುನೆ ಪೊಣ್ಜೊವುನಕುಲು. ಆಂಡ ಮುಲ್ಪ ಮೂಜಿ ಜನ ಅನ್ಜೊವುನಕುಲು ಬೇವುಡುನೆ ನಡತ್‍ದ್ ಬತ್ತ್‌‍ನ ಆಚಾರ. ಬತ್ತಲೆ ದೇಹೊಗು ಬೇವುದಸಪ್ಪು ಸುತ್ತೊಂದು ತರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಲು ತುಂಬೊಂದು ವಾದ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆದ ಕೈತಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೇಲು ಸಲ್ಲಿಸಾದ್, ಅಮ್ಮಗ್ ಅಡ್ಡಬೂರ್ದ್ ಬೇವು ಸಪ್ಪುನು ದೆತ್ತ್‌‍ದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್. ಮೊಕುಲು ಅತ್ತಂದೆ ಪರಕೆ ಪಂಡೊಂದುನ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲುಲಾ ಬೇವುಡುಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊದ ಬಾಲೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲಕ್‌ಲೆನ ಮುಟ್ಟಲಾ ಬೇವುದ ಸಪ್ಪು ಕಟ್ಟೊನೊಲಿ (ಮಗುವಿನಿಂದ ದೊಡ್ಡವರವರೆಗೆ ಬೇವುಡುವುದಿದೆ). ಆಂಡ ಪೊಂಜೆನಕುಲೆಡ್ ಮುತ್ತೈದೆನಕುಲು ಮಾತ್ರ ಬೇವುದ ಸಪ್ಪು ತುತ್ತೊಲಿಗೆ.
ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ
ಗೋಣೆ ಊರುಡು ಇಡೀ ತಿರ್‌‍ಗ್‌‍ದ್ ಬರ್ಪುನಡೇ ಮುಟ್ಟ ಅಮ್ಮನ ದುಂಬು ತೆರೆ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೇಕೆ ಪಾಡೊಂದೇ ಗೋಣನ್ ಪಾತೊದು ಬತ್ತ್‌ ಜನಕುಲು ಗದ್ದಿಗೆದ ಸುತ್ತ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಪಾಡವೆರ್. ಅಯಿರ್ದ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮನ ದುಂಬುದ ತೆರೆತ್ತ ಅಂಚಿ ಒಂಜಿ ಕುರಿನ್ ಕಡ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್‍ ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಉಂದೆನ್ ಕಸರುಮರಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಪೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ ಅಮ್ಮನ ಮಗೆಗೆ. ಈ ಕುರಿನ್ ಕಡ್ತಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಅಮ್ಮನ ಎದುರುದ ತೆರೆನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಪಟ್ಟದ ಕೋಣ
ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ ಬೂರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಕೆ ಬೊಕ್ಕ ತಮಟೆ ಬಡಿತೊಲು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗ್ ಮುಟ್ಟುವ. ಅಪಗ ಗೋಣನ್ ಬಲಿಕ್ಕ್ ಸಿದ್ದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬು ಪಿರವು, ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಜನಕುಲು ಪತೊಂದು ಚೂರೇ ಚೂರು ಪಂದಂದಿ ಲೆಕೊ ತೂವೊನುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮನ ಭಂಡಾರ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್‌ ಅಯಿತ್ತ ಮುಂಡೊಗು ಪಾಡುವೆರ್. ಹಿರಿಯಕುಲು ಗೋಣನ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಅಪ್ಪಣೆನಾ? ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್. ಅಪಗ ಗೋಣನ್ ಕಡ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದೇ ಜೋಗಯ್ಯರ್ದ್ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ್ ಮುತ್ತು ಕಟ್ಟವೊಂದ್‌ನಾಯೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರೊದ ಗಂಡುಗೊಡಲಿನ್ ಪತೊಂದು ಅಮ್ಮಗ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಅಯಿತ್ತ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಮುಟ್ಟಾದ್ ಮೂಜನೇ ಸರ್ತಿ ದೆರ್ತ್‌ದ್ ಜೋರಾದ್ ಹಾಕ್‌ದ್ ಕಡ್ಪುವೆ. ಮೂಜಿನೇ ಪೆಟ್ಟ್‌ಗ್ ಪೂರ ತುಂಡು ಆಯಿಜಿಂಡ ಗರ್ಗಾಸ್‌ದಂಚ ಕೊಯಿಪೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ನಲನೇ ಪೆಟ್ಟ್ ಹಾಕುನ ಕ್ರಮ ಇಜ್ಜಿ. ಇಂಚ ಕಡ್ಪುನಗ ಗೋನೆ ಅರೆದೆರೆ ಬಲ್ಲಿಗೆ; ಅರೆದ್ಂಡ ಕೇಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಎನ್ನಿವೆರ್.
ಚರಗ
ಆ ಪೊರ್ತುಗಾನಗನೇ ಗೌಡೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್‌‍ರ್ದ್ 'ಚರಗದ ನುಪ್ಪು' ಬುಟ್ಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಗೋಣನ ನೆತ್ತೆರ್ ಬೆರಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿನೇ 'ಚರಗ' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆ ಚರಗದ ಬಟ್ಟಿನ್ ಕೆಲವೆರ್ ಬೆರಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ತುಂಬುಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೆರ್ ಪಿರವುರ್ದು ಬಿರ್ಕೊಂದು ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆದ ಸುತ್ತ ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್.
ಕೊಲ್ಲಾರಿ ಬಂಡಿ
ಜೂಲ, ಕೊಂಬಣಸು, ಹಣೆಗನ್ನಡಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಾಮಾನುಲೆಡ್ ಸಿಂಗಾರ ಆಯಿನ ಬೋರಿಲೆನ್ ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆ, ಕುಕ್ಕುದ ಸಪ್ಪು, ಬಾಳೆಕಂದುಲೆಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಆಯಿನ ಕಮಾನು ಗಾಡಿಗ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪಾನಕದ, ಅಲೆತ್ತ ಅಂಡೆಲೆನ್‍ ದೀವೊಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಪೊರ್ತುಗು ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆದ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಜಾತ್ರೆಗ್ ಬತ್ತ್‌ನಕ್‌ಲೆಗ್ ಪೂರ ಪಾನಕ-ಅಲೆನ್ ಪಟ್ಟುವೆರ್.
ಮೋಚುನೆ
ಬಯ್ಯ ಅವೊಂದು ಇತ್ತ್‌ನಂಚನೆ ಅಮ್ಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಣನ ತರೆ, ಕಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಿಬಿಲೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಾಮಾನ್‌ಲೆನ್ ದೆತೊಂದು ಸುರುಕು ಗೊತ್ತು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಊರುದ ಅಂಚಿದ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆದ ಭಾಗೊಗು ಪೋಪೆರ್. ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ಅಡಿ ಅಗೆಲ ಮೂಜರೆ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಗುರಿ ದೆತ್ತ್‌‍ದ್ ಅಮ್ಮನ್ ಪೂಜಿಸವೆರ್. ಕಂಡನಿ ಪಂಡ್‌‍ದ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಗೋಣನ ಬಲಿ ಆಯಿನೆರ್ದಶವರ ಅಲ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಮೂಂಕುತ್ತಿ ದೆತ್ತ್‌‍ದ್, ಕಾಜಿನ್/ಬಳೆ ಪುಡತ್ತ್‌‍ದ್, ತಾಳಿನ್ ಕಡಿತ್‍ದ್ ಮುಂಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌. ಆ ಗುರಿಟ್ಟ್ ಪೂ, ಪರ್ಂದ್, ತಾರಾಯಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಬಸವಂಗಟ್ಟು (ವಿಭೂತಿದ ಕಟ್ಟ್) ದೀದ್ ಐನ್ ಜನ ಐದು ಪುಂಡಿ ಮಣ್ಣ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್.
ತಿಥಿ
ಮೋಚದ ಮೂಜಿ ದಿನೊಕ್ಕು ಮಡಿವಾಳೆರೆನ ಇಲ್ಲಲ್ ಕೇಲು ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹೋಳಿಗೆ, ಕರಿಗಡಬು ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನ ಪೂರ ಅಟಿಲ್‍ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿಥಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್‌.
ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಮಾರಮ್ಮನ ಪೂಜಾರಿನಕುಲು ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಹೊಲೆಯೆರ್. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಬೆಸ್ತೆರ್, ಪರಿವಾರದಕುಲು, ಕುರುಬೆರ್, ಒಕ್ಕಲಿಗೆರ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನ ಇತರೆ ಶೂದ್ರ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಪೂಜಾರಿನಕುಲು ಆದ್ ಉಪ್ಪುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ನಲಿಕೆಲೆನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಪೂಜಾರಿ ತುಂಬೊಂದಿನ ಕಳಸೊಗು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಗುಡ್ಡ ತುಂಬೊಂದಿನ ದೇವೆರೆಗ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಮುಟ್ಟವುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಅಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಪುಗೆಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್‌ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕುಲ್ಲವೊಂದು ನಲಿಪುನಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರೊಂದು ನಲಿಪುನಕುಲುಲಾ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಮೇಣವಾದ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಲಿಕೆ ಆದ್ ರೂಪ ಪಡೆಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ನಲಿಕೆದ ವಾದ್ಯೊಲು
ನಲಿಕೆಡ್ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಚರ್ಮವಾದ್ಯೊಲಾಯಿನ ತಮಟೆ, ನಗಾರಿ, ಹಲಗೆ, ಡೋಲು, ಚಕ್ರಾದಿಬಳೆ, ಉರುಮೆ, ಅರೆ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು ಅತ್ತ್ಂದೆ ವಾಲಗ, ಶೃತಿ ಮೋರಿ, ಕೊಂಬು, ಕಹಳೆ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನ ಗಾಳಿವಾದ್ಯೊಲುನೆಲಾ ಗಲಸುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ
ಕುಮುದಿನಿ ತ್ಯಾಗಿ
ಸಬ್ ಲೆಪ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕುಮುದಿನಿ ತ್ಯಾಗಿ ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆತ ಯುದ್ದ ಹಡಗ್ ಡ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಾವರೆ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕಿದಿನ ಸುರುತ್ತ ರಡ್ಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ಸಬ್ ಲೆಪ್ಟಿನೆಂಟ್ ರಿತಿ ಸಿಂಗ್ ನೊಟ್ಟುಗ್ ಈ ಅವಕಾಶೊನು ಮೇರ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಸುರುತ್ತ ಜೀವನ
ಕುಮುದಿನಿ ತ್ಯಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಡ್ ೧೯೯೭ ಟ್ಟ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಪರ್ವೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ತ್ಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ ರೀನಾ ತ್ಯಾಗಿ. ಮೊಕಲೆನ ಕುಟುಂಬ ಸುರುಕ್ ಮೀರತ್ ಡ್ ಇತ್ತಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೩ ಡ್ಡ್ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಜ್ಜೆರ್ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಪೊಲೀಸ್ ಡ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ಮೆರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಅಪೂರ್ವ ತ್ಯಾಗಿ ಲಾ ಸೈನ್ಯೊಗು ಸೇರಿಯರೆ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾತ್ತೆರ್.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಕುಮುದಿನಿ ಆರೆನ ೧೦ನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ನ್ ಸೈಂಟ್ ಪೌಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ರಾಜ ನಗರಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ.ದ ೧೨ನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ನ್ ಚಬ್ಬಿಲ್ ದಾಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಣಕ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಡ್ ಎ. ಬಿ. ಇ. ಎಸ್. ಇಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆತೆರ್. ಆರೆಗ್ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚಿಯೇ ಸೇನೇ ಸೇರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆಸೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ೨೦೧೫ ಡ್ಡ್ ಕಿರಣ್ ಶೇಖಾವತ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಹುತಾತ್ಮೆರಾಯಿನ ವಿಷಯ ಆರೆಗ್ ಸೇನೆ ಸೇರಿಯರೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಆಂಡ್. ಬೇತೆ ಕೆಲಸೊದ ಅವಕಾಶ ಬುಡ್ದ್ ೨೦೧೮ ಡ್ಡ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಟ್
ಕುಮುದಿನಿ ೨೨ನೇ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಮಿಷನ್ ದ ಒಬ್ಸರ್ವರ್ ತರಬೇತಿ ನ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಮುಗಿತೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ೬೦ ಗಂಟೆದ ರಾಪಿನ ತರಬೇತಿಲಾ ಬರ್ಪುಂಡು. ತರಬೇತಿದ ಪೊರ್ತುಡ್ ಆರ್ ೨೦೧೯ ಡ್ಡ್ ನಡತಿನ ಇಂಟರ್ ಸ್ಕಾಡ್ರನ್ ನೊವೈಸ ಸ್ X- ಕಂಟ್ರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಡ್ ಪೋಜೊವುಲೆಡ್ ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯೆರ್. ೪೬ ನಿಮಿಷ ೨೯ ಸೆಕಂಡ್ ಡ್ ೮ ಕಿ, ಮೀ ಓಟೋನು ಮುಗಿತೆರ್
ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೨೦ ಟ್ಟ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಫ್ಲೀಟ್ ಡ್ ಒಬ್ಸರ್ವರ್ ಆದ್ ನಿಯೋಜನೆ ಆಯೆರ್. ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಆಯಿನ ಒಬ್ಸರ್ವರ್ ನಕ್ಲೆನ ಪದವಿ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾರಂಬೊಡು ವಿಂಗ್(ರೆಕ್ಕೆ) ತಿಕ್ಕ್ ದಿನ ೧೭ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಡ್ ಮೇರ್ ಲಾ ಒರ್ತಿ. ಮೆರೆನ ಈ ಸಾಧನೆಗ್ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ ದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಡೇಟ್ ಆಯಿನ ಅಜಯ್ ಶಂಕರ್ ಪಾಂಡೆ, ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭೊನ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಕೋವಿಡ್ ದ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದಾತ್ರ ಅಕಲೆಗ್ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪೋವರೆ ಆಯಿಜಿ.
ವಾಯು ಸಂಚರಣೆ, ರಾಪಿನ ವಿಧಾನೊ, ವಾಯು ಯುದ್ದ, ಸಬ್ ಮೆರೀನ್ ಡ್ ಯುದ್ದ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಗೆಟ್ ಆರ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಅವು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ ಸಂವೇದಕ (ಸೆನ್ಸಾರ್) ವಿಷೊಯೊಡುಲಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆತೆರ್. ಆರೆಗ್ MH-60R ಸೀಹಾಕ್ ರಾಪಾವುನ ಅವಕಾಶಲಾ ಉಂಡು. ನೌಕಾಪಡೆ ಯುದ್ಧ ಹಡಗ್ ಡ್ ದೀರ್ಘಾವಿದಿತ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಮೆರೆನ್ ನಿಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶೊಲು ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಜಯಮ್ಮ ಚಟ್ಟಿಮಾಡ
ಜಯಮ್ಮ ಚಟ್ಟಿಮಾಡ ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತಿನಾರ್. ಲೇಖಕಿ, ಪದೊ ಬರೆಪುನಾರ್, ಪ್ರಬಂಧಗಾರ್ತಿ, ಜೊಕುಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತಿನಾರ್. ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಬರವುಲು ನವೋದಯ ಕಾಲೊದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬುದ್ಧಿವಂತೆರೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿದವು.
ಪುಟ್ಟು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕ್‌ದ ಜಾಲ್ಸೂರುದಲ್ಪ ಕಾಳಮನೆ ಮುಲ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ದಂಪತಿಲಾಯಿನ ಶ್ರೀಮತಿ ಯಶೋದ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೊಕ್‌ಲೆನ ಮೂಜಿ ಆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೊಕುಲೆಡ್ ಮೂಜನೆರಾದ್ ೧೭.೦೮.೧೯೪೮ಕ್ಕ್ ಜೆ.ಕೆ. ಜಯಮ್ಮ ಬ. ಚೆಟ್ಟಿಮಾಡೆರ್ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿದ ಜಂಗಮ ಜಾಗೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರೆರ್ದ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ದೆತೊಂದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅರ್ಥ-ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಯದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ ಆಯಿತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಳ್ಳಿದಲ್ಪದ ಇಲ್ಲದ ಬಂಗ ಪದ್ಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜೊಕುಲೆನ ಪದ್ಯೊನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲೆತ ಪ್ರಭಾವ ಇತ್ತಿನ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಯಿನ ವಾತಾವರಣೊಡ್ ಜಯಮ್ಮರು ಬುಲೆತಿನಾರ್.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀ ಮಲ್ತೆರ್.
ಬರವುದ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಮೆರೆನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪರಂಪರೆ ಇತ್ತಿನವು. ಆರೆನ ಬದುಕ್‌ದ್ ರೀತಿ ದುಂಬುದ ತರೆಮಾರ್‌ಗ್ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದುಂಡು. ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬರ್ಪಿನ ತರೆಮಾರ್ ಮರೆತ್ ಪೊವಂದಿಲೆಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್‌ದಕ್‌ಲೆನ ಜೋಳಿಗೆ ಉಪ್ಪಡ್ ಪನ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಸುಳ್ಯೊಡ್ ನಡೆತಿನ ಮೂಜನೇ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಗುರ್ಕಾರ್ತಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಪ್ರಭಾವ-ಪ್ರೇರಣೆ
ಅಮ್ಮೆರ್ ಪನೊಂದಿತ್ತಿನ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದೊಕುಲು, ಅಪ್ಪೆನ ಜೊಕುಲೆ ಚಮತ್ಕಾರದ ಕಬಿತೆಲು ಪ್ರೇರಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುರುಕುಲಾದ್ 'ಕಾಲೂರ ಚೆಲುವೆ'ಪನ್ಪುನ ಅಚ್ಚಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯೊ ಕರ್ತೆ ಕೊಳಂಬೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಗೌಡೆರ್ ಬೆರಿ ತಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆರ್ದ್ ಅಚ್ಚಕನ್ನಡ ಬರೆಯೆರೆ ಪ್ರಭಾವವಿತರಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಜ್ಜಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈ ಮೆರೆಡ್ದ್‌ಲಾ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆತಿನಾರ್.
ಸಂಪಾದನೆಲು
ಪಿರಾಕ್‌ದಕ್‌ಲೆನ ಜೋಳಿಗೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಿನ್ನತ್ತ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ತರೆಮಾರುದಕುಲೆನ ನೆನಪುಲು ದುಂಬುದ ವಿಚಾರೊಲೆನ್ ಜೆ. ಕೆ. ಜಯಮ್ಮ ಬ. ಚೆಟ್ಟಿಮಾಡೆರೆನ ಬರವುಡು ತೋಜ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಅರೆಭಾಷೆ ಬರಹಗಾರೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦
ದೂಪದ ಮರ
ಧೂಪದ ಮರ ಡಿಪ್ಟರೋಕಾರ್ಪೇಸೀ ಕುಟುಮ್ಮೊಗು ಸೇರ್ನ ಒಂಜಿ ಕಾಟ್ ಮರ. ರಾಳದಮರ ಪಂಡ್‍ದ್ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆ ಪುದರ್. ವ್ಯಾಟೀರಿಯ ಇಂಡಿಕ ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟದ ಪಚ್ಚೆ ಕಾಡ್‌ಡ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕೇರಳೊಡು 4,000ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಬೂಮಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಲಕ್ಷಣೊ
ಉಂದು 20' - 30' ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಚೋಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಂಡಲಾ ಬೊಲ್ದು ಮಿಸ್ರೊದ ಬೊನ್ಯೊ ಬಣ್ಣೊದವು ಆತ್ಂಡ್. ಚೋಲಿದ ದಪ್ಪೊ 3/8". ಚೋಲಿದ ಪದರೊ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಬೂರುಂಡು. ಬುಡೊತ ಬಾಗೊ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊತವು. ಇಂದೆನ ಕಡೆ ಕೆಂಪು. ದೂಪೊದ ಮರತ ಪೂ ಬುಡ್ಪುನ ಕಾಲೊ ಜನವರಿ - ಮಾರ್ಚ್.
ಮರತ್ತ ಉಪಯೋಗ
ಇಂದೆತ ಬೀನೆನ್ ಪಾಲಿಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲದ ಉಪಯೋಗೊಗು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗಳಸುವೆರ್. ದಿಂಜ ಪೀಟೋಕರಣೊನು ಇಂದೆಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಡೊದ್ದು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆಕ್ ರಾಳ ಅತ್ತಂಡ ದೂಪ(ಡ್ಯಾಮರ್) ಪನ್ಪೆರ್.
ರಾಳ ತಿಕುನ ಕ್ರಮೊ
ಮರತ್ತ ಪ್ರಾಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಳೊದ ಸಂಗ್ರಹೊ ವಿದಾನೊನು ಅನುಸರಿಸದ್ ಈ ಮೂಜಿ ಬಗೆಕುಲು ತಿಕುಂಡು. ಬಿಡೊನು ಕೊರೆಂಡ ಅಂಟ್ ತಿಕುಂಡು. ಇಂದು ಟರ್ಪಂಟೈನ್‌ಡ್ ಪೂರ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಗಂಗಸರೊಡು ಒಂತೆ ಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ಕರಾಪುಂಡು. ಮರಮಟ್ಡ್‌ಲೆಗ್ ಪೊಲಬ್ಬು ಕೊರಿಯರೆ ಇಂದೆನ್ ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆದೊಟ್ಟುಗೆ ಬಿರಾದ್ ಮಯನೊದ ಬತ್ತಿನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗಟ್ಟಿ ಆಯಿನ ಮಯನೊ‌ಡ್ದ್ ಕೃತಕ ಮಣಿಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಯನೊಗು ದಿಂಜ ಮರ್ದ್‌ದ ಗುನೊ ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಎಣ್ಣೆದೊಟ್ಟುಗು ಕಾಯ್ತ್‌ದ್ ಮುಟ್ಟಾಂಡ ವಾತೊದ ಬಾಪು ಗುಣಾಪುಂಡು. ರಾಳೊದ ಮರತ ಬಿತ್ತ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಗಟ್ಟಿ ನೆಯಿ ಉಂಡು. ಇಂದೆಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯಮೂಲ ಬೊಲ್‌ನೆಯಿ (ವೆಜಿಟೇಬಲ್ ಬಟರ್) ಪನ್ಪೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಂದೆನ್ ದೀಪೊ ಪೊತ್ರಾಯರ, ತೆನಸ್‌ಗ್ ಪರಿಮಲೊ ಕೊರಿಯೆರೆ ಅಂಚನೆ ಬೊಲ್ನೆಯಿ, ನೆಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನೆಗ್ ಬೆರಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಕಾಯಿಡುಪ್ಪುನ ಎಣ್ಣೆಗ್ ದಿಂಜ ಮರ್ದ್‌ದ ಗುನೊ ಉಂಡು. ಕಾಯಿನ್ ಗುದ್ದ‍್‌ದ್ ಬೆಚ್ಚನೀರ್‌‍ಡ್ ದೀಡ್ದ್ ಪರ್ಂಡ ಕಕ್ಕುನವು ಉಂತುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಎಣ್ಣೆನ್ ವಾತೊ ಬತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಮೈಕ್ ಪೂಜುವೆರ್. ಎಣ್ಣೆಡ್ದ್ ಮೋಂಬತ್ತಿನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಮರತ್ತ ಚೋಲಿನ್ ಹೆಂಡ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪುಲಿ ಬರಿಯೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಮರತ್ತ ಇರೆಕ್ಲೆನ್ ಪತ್ರಾವಳಿದಂಚಲಾ ಗಳಸೊಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ
ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ (೧೯೦೭- ೧೧, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೭) ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆದ ಪುಗರ್ತೆದ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ, ಪೊಂಜೊಲೆನ  ಹಕ್ಕುಲೆನ ಪ್ರತಿಪಾದಕಿ ಅಂಚನೆ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ.೧೯೧೪ಡ್ದ್ ೧೯೩೮ ಮುಟ್ಟ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕೊಡು ನೆಡತಿನ ಛಾಯಾವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಮೆರ್ ಪ್ರಮುಖ  ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. "ಆಧುನಿಕ ಮೀರಾ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಮೆರ್ ೧೯೮೨ ಡ್ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯೆರ್.
ಅಲಹಾಬಾದ್ದುಪ್ಪುನ ಪ್ರಯಾಗ್ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆ ಅಂಚನೆ ಉಪ-ಕುಲಪತಿಯಾದ್‌ಲ ಮೆರ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸದೆರ್
ಪುಟ್ಟು,ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾರವರು ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೦೭ಡ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ, ಫಾರುಖಾಬಾದ್‌ದ ಹಿಂದು ಉದಾರವಾದಿ ವಕೀಲೆರೆ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುವೆರ್ .೧೯೧೬ಡ್ ಮಹಾದೇವಿಗ್ ೯ ವರ್ಷ ಆದಿಪ್ಪುನಗ ಮೆರೆನ ಮದಿಮೆ ನಿಶ್ಚಯ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕಲ ಮಹಾದೇವಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆಲ್ಲಡ್ ಇತ್ತ್‌ದ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ದ ಕ್ರಾಸ್ತ್ವಾಯಿಟ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಡ್ ಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಮುಂದುವರಿಸವೆರ್. ಈ ಶಾಲೆಡೆ ದುಂಬೊಂಜಿ ದಿನ ಮೆರೆನಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾದ ಪೊಲಬು ಪಡೆದಿತ್ತಿನ ಸುಭದ್ರ ಕುಮಾರಿ ಚೌಹಾಣ್ ಪನ್ಪಿನಾರೆನ್ ಸಹಪಾಠಿಯಾದ್ ಭೇಟಿಯಾಪೆರ್ .ಮಹಾದೆವಿ ಊರುಡುಪ್ಪುನಗ ಅರೆನ ಕಂಡನಿ  ಲಕ್ನೊಡು ತನ್ನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ತನ್ನ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ೧೯೨೯ಡ್ ಬಿ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ್, ೧೯೩೩ಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಡ್ ಎಮ್.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆಪೆರ್. ತನ್ನ ಜೋಕುಲಾಟಿಕೆದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ  "ಮೆರೆ ಬಚ್ಪನ್ ಕೆ ದಿನ್"ಡ್ ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ ಆ ಕಾಲೊಡಿತ್ತಿನ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಟ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಎಂಚ ಒಂಜಿ ಹಿಂದು ಉದಾರವಾದಿ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುದಿತ್ತ್‌ದ್ ಮೆರೆನ ಅದೃಷ್ಟ  ಪನ್ಪಿನೆನ್  ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್ .ಮೆರೆನ ಅಜ್ಜೆರ್ ಮೆರೆನ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹೊಗು ಕಾರಣರಾದಿತ್ತ್ಂಡಲ, ಮಹಾದೇವಿನ್ ಒರ್ತಿ ಎಡ್ಡೆ ವಿದ್ವಾಂಸೆರಾದ್ ತೂವೊಡು  ಪಂದ್ ಬಯಕ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಮಹಾದೇವಿನ ಅಪ್ಪೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ತೆರಿದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆದಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಮಹಾದೇವಿಗ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮೋಕೆಗ್  ಎನ್ನಮ್ಮ  ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಕಡೆಟ್ ಪನೊಂದೆರ್.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೩೦ಡ್ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ದ ಊರುಲೆಡ್ ಮೆರ್ ಪಾಠ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜನೀತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ ಬಹಿರಂಗವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವಂದೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಮೆರ್ ಇವರು ಗಾಂಧಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮಹಾದೇವಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಡ್ ಪಾತೆರುನೆನ್ ಉಂತಾವೆರ್ ಅಂಚನೆ  ಖಾದಿ ತುತ್ತೈದ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
೧೯೩೩ಡ್ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ದ(ಪ್ರಯಾಗದ) ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಕಿಯಾದ್ ಮೆರ್ ನೇಮಕ ಆಪೆರ್. ಈ ವಿದ್ಯಾಪೀಠೊನು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿ್ತ್ಯಕ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಹಿಂದಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮುಖಾಂತರ ಕಲ್ಪಾಯೆರೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಉಂದುವೆ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಕುಲಪತಿಯಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಯಾಗ ಮಹಿಳಾ ಪೀಠೊಡು ಬೇಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ, ಮಹಾದೇವಿ ಮಸ್ತ್ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅಂಚನೆ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಕುಲೆ ಬರವುದಕುಲೆನ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆನ್(ಗಲ್ಪ ಸಮ್ಮೇಳನ) ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೩೬ಡ್ ನೆಡೆತಿನ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆನ್ ಬರವುದಾರ್ ಆಯಿನ ಸುದಕ್ಷಿಣ ವರ್ಮೆರ್ ವಹಿಸದಿತ್ತೆರ್.ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದಿಪ್ಪುನಗನೆ ಮಹಾದೇವಿ ಎಡ್ಡೆ ಬರವುದಾರ್ ಪಂದ್ ಪೊಲಬಾತಿತ್ತೆರ್. ಹಿಂದಿ ಪತ್ರಿಕ ಚಾಂದ್‌ಡ್ ಮೆರೆನ ಸಂಪಾದಕೀಯೊಲು ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರೆ ಸುರು  ಆಪುಂಡು. ೧೯೬೬ಡ್ ಮೆರೆನ ಕಂಡನಿಯನ ಮರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನ ಮಹಾದೇವಿ, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೭ಡ್ ೮೦ನೆ ವರ್ಸೋ ಪ್ರಾಯೊಡು ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ "ಛಾಯಾವಾದಿ" ಪ್ರಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಬರವುದಕುಲೆಡ್ 'ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ' ಒರ್ತಿ ಪುಗರ್ತೆದಾರಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಪೆರ್. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಯಮ ಬೊಕ್ಕಲ ಕೆಲವು ತನ್ನ ಕೃತಿಕುಲೆಗ್ ಮಹಾದೇವಿಯೇ ದೃಷ್ಟಾಂತ ರೂಪಿಸದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ನಿಜಜೀವನದ ಅಧಾರಿತ್‌ನ ಗೌರ ಪನ್ಪಿ ಕೃತಿ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ಪೆತ್ತದ ಕಥೆ.
ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮೆರೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಕೆಲವು
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಕವಿ
ಮಂಗಳಮುಖಿ
ಮಂಗಳಮುಖಿ ಪಂಡ ಅಂಚಿದ್ಡ್ ಆಣ್ ಲಾ ಅತ್ತಂದಿನ ಇಂಚಿಡ್ದ್ ಪೊಣ್ಣುಲಾ ಅತ್ತಂದಿನ ಮನಸ್ಸ್ ದ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಿತಿ. 'ತೃತೀಯ ಲಿಂಗ' ಅತ್ತ್ಂಡ 'ಮಂಗಳಮುಖಿ' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ಧೊಲು ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಾದ್ ಉಪಯೋಗಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ದುಂಬು ಇಂಚಿನಕಲೆನ್ ನಪುಂಸಕ, ಚಕ್ಕ, ಕೋಜಾ, ಹಿಜ್ರಾ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ, ದ್ವಿಲಿಂಗಿ, ಶಿಖಂಡಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. 'ಹಿಜರಾ' ಪನ್ಪಿನವು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆದ ಪದ.
ಪುರಾಣೊಡು ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣೊಡು ಹರಿ-ಹರರ ನಡುತ ಸಂಬಂಧೊಡು ಪುಟ್ಟುನ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಕಥೆ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣಡೊ ರಡ್ಡ್ ಅಂಜೊವುಲು ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿಲೆಕ್ಕ ಬದುಕ್ ದಿನ ಪ್ರಸಂಗ, ರಡ್ಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಂಬಂಧೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ  ಭಗೀರಥನ ಕಥೆ, ಮಹಾಭಾರತತೊಡು ದ್ರುಪದ ತನ್ನ ಮಗಲ್ ಶಿಖಂಡಿನಿನ್ ಮಗಲೆಕ್ಕನೇ ಬೊಲೆಪಾದ್ ಪೊಣ್ಣು ಕನ್ತ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಸಂಗ, ಊರ್ವಶಿನ ಶಾಪೊಡ್ದ್ ಬೃಹನ್ನಳೆ ಆಪಿನ ಅರ್ಜುನೆ, ಉಂದು ಪೂರಾ ಶರೀರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ತೃತೀಯ ಲಿಂಗೊಗು ಸಂಬಂಧ  ಪಟ್ಟಿನ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮೈತ್ರಿ ಯೋಜನೆ
ಕೋಥಿ, ಮಂಗಳಮುಖಿ, ಜೋಗಪ್ಪ, ಹಿಜ್ರಾ, ಎಫ್.ಟು.ಎಂ. ಇಂಚಿನಕುಲು ಪೂರಾ ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯೊದುಲಾಯಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ತಿಂಗೊಲುಗ್ 500 ರು. ಮಾಸಿಕ ಮಾಸಾಶನ ಕೊರ್ಪಿನ ಯೋಜನೆನೇ ‘ಮೈತ್ರಿ ಯೋಜನೆ'. ಇತ್ತೆನೇ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೊಡು ೩೦೦ ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಈ ಯೋಜನೆತ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ ಮನೋರೋಗೊ
ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ ಮನೋರೋಗೊ ಅತ್ತಂಡ ಉನ್ಮಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ (ಹಿಸ್ಟ್ರಿಯಾನಿಕ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್), ಈ ಮನೋರೋಗೊನು ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ಗಮನಾಪೇಕ್ಷೆ ಇಂಚಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ನಾಟಕೊ/ಮಾತೆರೆ ಗುಮನೊನು ತನ್ನಾಡೆಗ್ ಒಯ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊ, ಬೆನಿಯರ ತಯಾರಿಂದ್ಯಾಂದಿ ಮನಸ್ಸ್, ಪಲೊ ದಾಂತೆ ದಿಂಜ ಆಸೆಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬೇಜಾರೊ ಮಲ್ತೊನುನೆ, ಅಯಿಕ್ಕಾದ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ್ ದೂಸನೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಸಮ್ಮಂದೊಕ್ಲೆಡ್ ಗಂಬೀರೊ ದಾಂತೆ ಇಪ್ಪುನೆ, ದಿಂಜ ಬಾವೋದ್ವೇಗೊ ಆಪುನೆ, ಜೋಕ್ಲಾಟಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪುನೆ, ಉಂದು ಮಾತ ಈ ಕಾಯಿಲೆದ ಮುಕ್ಯೊ ಲಕ್ಸನೊಲು. ಇಂದೆತ ಲಕ್ಸನೊ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪ್ರಾಯೋಗು ಬನ್ನಗ ಬುಕ್ಕೊ ಜವ್ವನೊಗು ಬನ್ನಗ ಸುರುವಾಪುನೆ. ಜವ್ವನೊಡುಲಾ ಅಪಾಪಗ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ತೋಜು. ಪೊಂಜೊನಕ್ಲೆಡ್ ಈ ಬಗೆತ ಲಕ್ಸನೊಲು ಆಂಜೋನಕ್ಲೆಡ್ದ್ ನಾಲ್ ಪಟ್ಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಜಗತ್ತ್‌ದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ಸುಮಾರ್ ಸೇಕಡಾ ರಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಮೂಜೆದಾತ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗ್ ಬೂರ್ವೆರ್. ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ವತ್ರೆಲೆಡ್ ಮರ್ದ್ ದೆತೊನುನ ಉಲಯಿದ ಬುಕ್ಕೊ ಪಿದಯಿದ ರೋಗಿಲೆಡ್ ೧೦ಡ್ದ್ ೧೫ ಶೇಕಡ ರೋಗಿಲು ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ ಮನೋರೋಗೊಡ್ದು ಬಂಙ ಬತ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಲಕ್ಸನೊಲು
ಈ ರೋಗ ಇಪ್ಪುನಕುಲು ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಡು ತೆರಿದೇ ಇಪ್ಪುಜೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಕ್ಲೆನ ಆಲೋಚನೆ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ತನೆ ಇದಾನೊ ಸೊಂತೊ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸ್ವಾಬಾವಿಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ಎದುರಿಸವುನ ಸವಾಲ್‌ಲೆಗ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ್ ದೂಸಿಸಬೆರ್. ಇಂದೆತ ಜತೆಟ್ ದಿಂಜಿದಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ, ಬೇತೆಕ್ಲು ನಂಕ್ ನಸ್ಟೊ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಬಾವನೆ, ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಇಸ್ಟೆ ಬಗೆಟ್ ನಂಬಿಕೆ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಬೇತೆಕ್ಲ್ ನಮೊನ ಬಗೆಟ್ ಮಾಹಿತಿನ್ ದುರಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪೋಡಿಗೆ, ಇಸ್ವಾಸೊ ಹೊಂದಿಯರ ಪಿರಜಾರುನ, ದ್ವೇಸೊ ಸಾದಿಸವುನ ಬೇಲೆ, ಜತೆಗಾರೆರ್ ಎಂಕ್ ಇಸ್ವಾಸೊದ್ರೋಹ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತೊ ಅತ್ತಂದಿನ ಯೋಚನೆಲು ಈ ಬಗೆತ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಸನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮನೋರೋಗಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎಚ್ಚದ ಗುಣಲಕ್ಸನೊಲೆನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೂವೊಲಿ.
ಗುಣಲಕ್ಸನೊಲು
ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ ಮನೋರೋಗೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಈ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮಾಂತ ಲಕ್ಸನೊಲೆನ್ ಹೊಂದೊನೊಡುಂದಿದ್ದಿ.
ಪರಿನಾಮೊಲು
ದಿಂಜ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಜನಕ್ಲೆ ಜತೆಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಸಮ್ಮಂದ ಆಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸನಗ ಇಂಚಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಆವು. ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನೊ ನಡಪ್ಪಾಯೆರೆ ದಿಂಜ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ಪು. ಜತೆಟ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಅಪಾಯೊಗು ನೂಕು.
ಈ ರೋಗೊಗು ಮರ್ದ್
ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಟಾಕ್ ಥೆರಪಿಡ್ ಸಮಸ್ಯೆ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಬೊಡು ಸೈಕೋಥೆರಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತೊ ಗುಮನೊಗು ದೆತೊನುನ ಇಚ್ಚೆದ ಸಮಸ್ಯೆ ಒವ್ವೇ ಲಕ್ಸನೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಕೂಡ್ಲೆ ವೈದ್ಯೆರೆನ ಕೈತಡೆ ಪೋವೊಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೈಕೆದ ಬೇಲೆದಕುಲು, ಕೌನ್ಸಲರ್‌ನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞೆರೆನ ಕೈತಡೆ ಪೋದ್ ಸಮಸ್ಯೆಗ್ ಪರಿಯಾರೊ ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತೊಡು.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮನೋರೋಗೊ
ಡಾ. ಎಂ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವ
'''ಡಾ. ಎಂ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆ'''ರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆದ ಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮದಾರ್. ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ಆಳ್ವಾಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ರಿ))ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್. ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಪರಿಚಯೊ
ಮಿಜಾರುಗುತ್ತು ಡಾ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ ಮೇ 31, 1952ನೇ ಇಸವಿಟ್ ಮಿಜಾರ್ ಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಮಿಜಾರುಗುತ್ತು ಆನಂದ ಆಳ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವೆರ್ನ ಮಗೆ. ಉಡುಪಿದ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಆಯುರ್ವೇದ ಕಾಲೇಜ್ಡ್ ವೈದ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆತೆರ್. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ ವೈದ್ಯರಾದ್ ಬಡವೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಚ್ಐವಿ ಸೋಂಕಿತೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಕಾರ ಮಲ್ದೆರ್. ಆರೆಗ್ ನಾಟಕೊ, ಕ್ರೀಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಡು.
ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ
1995ನೇ ಇಸವಿಟ್ ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ ಆಳ್ವಾಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಅಡಿಟ್ 20,000ಗ್ಲಾ ಎಚ್ಚ ಜೋಕುಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಡ್ದ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮುಟ್ಟಲ ಆಳ್ವಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ನ ಮುಂದಾಳತ್ವೊಡು ನಡಪಾವೊಂದು ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಯೋಜನೆಲು
ಡಾ. ಎಂ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವೆರ್ ಆರ್ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರೆಗ್ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಯೋಜನೆತ್ತ ಅಡಿಟ್ ಉಚಿತವಾದ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕ್ರೀಡೆ, ಸಾಂಸ್ಖೃತಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಅತ್ತಂದೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ, ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಟ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ದಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಗವಿಕಲೆರೆಗ್ಲ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಯೋಜನೆಟ್ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ
ಆಳ್ವಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಡ್ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಕ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯೆರೆ ರಾಜ್ಯೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ಜೋಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಶಾಲೆಡ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಗೀತ, ಕ್ರೀಡೆ, ಕXಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಲ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು ವರ್ಗೊ:ಶಿಕ್ಷಣೊ
ವಿಷ್ಣು
ವಿಷ್ಣು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್, ಸಕಲ ಲೋಕೊಲೆನ ಪಾಲಕೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ನಂಬುದುಂಡು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಡ್ ವರ್ಣಿಸಾಯಿನಂಚ 'ವಿಶ್ವರೂಪಿ' ನಾರಾಯಣ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾದ್ ದಶಾವತಾರ ರೂಪೊನು ತಾಲ್‌ದ್ ಭೂಲೋಕೊನು ರಕ್ಷಿಣೆ ಮಲ್ತ್‌ನಾಯೆ ಪಂದ್ ಪುರಾಣೊಲು ಪುಗರುಂಡು.
ವಿಷ್ಣುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ವಿಷ್ಣುನು * ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣೆ, * ಹರಿ, * ಜನಾರ್ದನೆ, * ಮಾಧವೆ, * ಕೇಶವೆ, * ಅಚ್ಯುತೆ, * ಶ್ರೀನಿವಾಸೆ, * ಸಂಸ್ಕ್ಯತಿ ಇಂಚ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಲಕ್ಷಣೊಲು
ವಿಷ್ಣುನ ಎದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿಹ್ನೆಗೆ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಆಯನ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಂಖದ ಪುದರ್ ಪಾಂಚಜನ್ಯ. ಉಂದೆನ್ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕನೇ ಅಪಾರ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಸಾರಂಗ ಆಯನ ಧನುಸ್ಸು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ವೈಷ್ಣವ ಚಾಪ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ವೈಜಯಂತಿ ಆಯನ ಕಂಠಾಭರಣ. ಐನ್ ಆಭರಣ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಈ ಹಾರೊಗು ವನಮಾಲಾ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ವಿಷ್ಣುವನ ವಾಹನ ಗರುಡೆ.
ಋಗ್ವೇದೊಡು ವಿಷ್ಣುನ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಮುಲ್ಪ ಇಂದ್ರಗ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ವಿಷ್ಣು ಇಂದ್ರನ ಎಲ್ಯ ಸೋದರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆವೊಂದೆ. ಇಂಚಾದ್ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮೊಲೆಡ್ ಉಪೇಂದ್ರ, ಇಂದ್ರಾವರಜ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪುದರುಲು ಸೇರೊಂದುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಭೀಷ್ಮೆ ವಿಷ್ಣುಶಕ್ತಿದ ವಿವರ ಕೊರ್ಪೆ. thumb|Maha Vishnu Wooden Carvings in Vazhappally Temple
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್
ಸೀರ
ಸೀರ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ಚೀಪೆದ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ರವ, ನೈ, ಪೇರ್, ದ್ರಾಕ್ಷಿ - ಬೀಜ, ಸಕ್ಕರೆನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚೀಪೆ ತೆನಸ್ ಆಯ್ನೈರ್ದಾವರ ಉಂದೆನ್ ಬಯಕೆ, ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ, ಬಾಲೆತೊಟ್ಟಿಲ್ ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಯ್ಸದ ಬದಲ್ ಗ್ ತೀಪೆದ ತೆನಸಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಲಹಾರದ ಸಮಯೊಡ್ಲಾ ಈ ಬಗೆತ್ತ ತೆನಸ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಇಂಚಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಮಾತ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಈ ತೆನಸ್ ಕಮ್ಮಿಗ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸೀರನ್ ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ, ಬಜಿಲ್ ದೊಟ್ಟುಗ್ ಲಾ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಬಲಸುವೆರ್.