cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪುತ್ತೂರಾಯೊನೊ
ಆಯೊನೊ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ಈಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಳುದ ೧೦ ತಾರೀಕ್ ದ್ದ್ ೧೭ ತಾರೀಕ್ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಬಾರೆದ ಕೈಲ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಆಯೊನೊ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವ್ರುಷಭ ಲಗ್ನೊಡು ನಡಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೦ ತಾರಿಕ್ ದಾನಿ ಧ್ವಜಾರೋಃಹಣ. ಆನಿ ಬಯ್ಯಗ್ ಉತ್ಸವ ಬಲಿ; ಬೊಳುವಾರ್, ಶ್ರಿರಾಮಪೇಟೆ, ಕಾರ್ಜಾಲು, ರಕ್ತೆಶ್ವರಿ ಡೆವಸ್ತ್ತಾನ, ಕಲ್ಲೇಗ, ಕರ್ಮಲೊಗು ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೊಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ನೆಲ್ಲಿಕಟ್ಟೆ, ಸಾಲ್ಮರ, ಸೂತ್ರಬೆಟ್ತುಗು ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಶಿವಪೇಟೆ, ತೆಂಕಿಲ, ಕೊಟ್ಟಬೆಟ್ತು, ಎಳ್ನಾಡು ಗುತ್ತು, ಬೈಪಾಸ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ರಾಧಾಕ್ರುನ ಮದಿರೊಗು ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಪೇಟೆ ಸವಾರಿ, ಕೋರ್ಟು ರಸ್ಟೆ, ಸೈನಿಕಭವನ ರಸ್ತೆ, ಬಪ್ಪಳಿಗೆ, ಬೊಳ್ವರ್ಬೈಲ್ ಗ್ ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಕೊಂಬೆಟ್ತು, ಬೊಳುವಾರು, ಹಾರಾಡಿ, ತಾಳಿಪಾಡಿ, ದ್ರಾವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಸ್ತೆಲ್ಲ್, ಸಕ್ಕರೆಕಟ್ಟೆಗ್ ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ನೆಲ್ಲಿಕಟ್ಟೆ, ಸಾಲ್ಮರ, ಸೂತ್ರಬೆಟ್ತುಗು ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಬನ್ನೊರು, ರೈಲ್ವೆ ಮರ್ಗೊದಂಚಿಗ್ ದೇವೆರೆನ ಸವಾರಿ ಪೋಪುಂಡು. ಆನಿ ದೇವಸ್ಟಾನೊಡು ಚಂದ್ರಮಂಡಲ ಉತ್ಸವಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ದೇವಸ್ಟಾನೊಡು ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ, ಬಲ್ಣಾಡು ಶ್ರೀ ದಂಡನಾಯಕ  ಉಳಾಲ್ತಿ ದೈವಗಳ ಕಿರುವೊಳು ಉತ್ಸವ. ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ಕೆರೆ ಉತ್ಸವ, ಸಣ್ಣರಥೊಸ್ತವ, ತೆಪ್ಪೊತ್ಸವ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ವಸಂತ ಕಟ್ತೆ ಪೂಜೆ, ದರ್ಶನ ಬಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ, ಪುತ್ತೂರ್ದ ಬೆಡಿ, ಬಂಗಾರ್ ಕಯರ್ಕಟ್ತೆ ಸವಾರಿ,  ದಂಡನಾಯಕ  ಉಳಾಲ್ತಿ ದೈವಗಳ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ, ಶಯನ, ಬೂತಬಲಿ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಗುಂಡೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನ ಮುಹೂರ್ತ. ವೀರಮಂಗಲ ಅವಭ್ರುತ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸವಾರಿ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಧ್ವಜಾ ಅವರೋಹಣ. ರಾತ್ರಿ ಪಿಲಿಬೂತ, ರಕ್ತೆಶ್ವರಿ ನೇಮ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ನೇ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಸಂಪ್ರೊಕ್ಶಣೆ, ಬಾಕಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ನೇಮ. ಆಯೊನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ ಸೇವೆ, ಸಣ್ಣ ರಥೋತ್ಸವ ಸೇವೆ, ಪುಷ್ಪ ಕನ್ನಡಿ ಸೇವೆ, ವಿಶೇಷ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು.
ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ಒಲಸರಿ
ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ಒಲಸರಿ ಪಂಡ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ನ ಭಂಡಾರ ಬರ್ಪುನೆ. ಆನಿದ ದಿನೊತಾನಿ ಅಲ್ಪ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪೂತ ರಾಶಿಯೇ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಬೂರುಂಡು.
ಪುತ್ತೂರು ಕಂಬುಲ
ದೇವಸ್ತಾನದ ಬರಿಟೆ ದೇವೆರೆ ಕಂಬುಲ ಉಂಡು. ಅಲ್ಪ ವರ್ಸೊಲಾ ಕಂಬುಲಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಲಾ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಉಂಡು.
ಸಂತೆ
ಪುತ್ತೂರ್ದ ಜಾತ್ರೆಡ್ ಸಂತೆಗ್ಲಾ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಸಂತೆಡ್ ಬಾರೀ ಬೆರಾಲಾ ಆಪುಂಡು.
ರಾಧೆ
ರಾಧೆ (ಸಂಸ್ಕೃತ: राधा)ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರೊ. ರಾಧೆನ್ ರಾಧಿಕಾ ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಆಯಿನ ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರೆನ ಪ್ರೇಯಸಿ. ರಾಧೆ ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಕ್ತಿದ ದೇವತೆ. ರಾಧೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಾಸಸ್ತಾನವಾಯಿನ ಗೋಲೋಕೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರತಿರೂಪ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣನ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ (ಹ್ಲಾದಿನಿ ಶಕ್ತಿ) ಪಂದ್ ಪುರಾಣೊ ಪನ್ಪುಂಡು. ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮಾಂತ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ರಾಧೆನ್ ವಲ್ಲಭ ಬೊಕ್ಕ ಹರಿದಾಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡ್ ಮುಕ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಿಂಬಾರ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಪುಷ್ಟಿಮಾರ್ಗ್, ಮಹಾನಾಂ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ವೈಷ್ಣವ-ಸಹಜಿಯ ಬೊಕ್ಕ ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಧೆನ್ ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗ್ ಅರೆನ ಪ್ರದಾಣ ಸಂಗಾತಿಯಾದ್ ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಾಧೆನ್ ಸ್ವತಃ ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪ ಪಂದ್ಲಾ ವಿವರಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚನೆ ರಾಧಾ ದೇವಿನ ಪುಟ್ಟುದಿನೊನು ವರ್ಷಲಾ ರಾಧಾಷ್ಟಮಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ರಾಧೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸಲೀಲೆ ಸುಮಾರ್ ರೀತಿದ್ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗ್ ಸಾದಿ ಆತ್ಂಡ್.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಜೀವನೊ
ರಾಧೆ ಬರ್ಸಾನ ಪನ್ಪಿನ ಊರುದ ಯಾದವ ರಾಜೆ ವೃಷಭಾನು ಬೊಕ್ಕ ಕೀರ್ತಿದಾ ದಂಪತಿಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆ ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣೆ ರಾಧೆ ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಕಾರ್ ದೀನೆಟ್ಟ ಕಣ್ಣ್ ಬುಲಾದಿಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಕಿನ್ಯ ಇಪ್ಪುನಗ ರಾಧೆಗ್ ಅಷ್ಟಸಖಿನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ಅಷ್ಟ ಪಂಡ್ಂಡ ೮ ಸಖಿ ಪಂಡ್ಂಡ ದೋಸ್ತಿಲು. ಆ ೮ ದೋಸ್ತಿಲು ಗೋಲೋಕೊಡೇ ಕೃಷ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ರಾಧೆನೊಟ್ಟು ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಆ ೮ ದೋಸ್ತಿಲೆಡ್ ಲಲಿತಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಾಕ ಪ್ರಮುಕವಾಯಿನಕುಲು. ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತದ ಪ್ರಕಾರೊ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಂತ ಅಡಿಗೆಲಾ ತಿಗತ್ನೈರ್ದ್ಲಾ ರುಚಿ ಆದುಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ವರೊನ್ ದುರ್ವಾಸ ರಿಷಿ ರಾಧೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ರಾಧೆಗಿಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ರಾಧೆಗಿಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು - ಮದನ ಮೋಹಿನಿ, ಶ್ರೀಮತಿ, ಅಪೂರ್ವ, ಪವಿತ್ರ, ಆನಂದ, ಸುಭಾಂಗಿ, ಸುಭಾ, ವೈಷ್ಣವಿ, ರಸಿಕಾ, ಹರೇ, ರಾಧಾರಾಣಿ, ಈಶ್ವರಿ, ವೇಣು-ವಾದ್ಯ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವೃಂದಾ, ಕಾಳಿಂದಿ, ಹೃದಯ, ಗೋಪ-ಕನ್ಯಾ, ಗೋಪಿಕಾ, ಯಶೋದಾನಂದನ್-ವಲ್ಲಭ, ಕೃಷ್ಣಾಂಗವಾಸಿನಿ, ಅಭಿಸ್ತದಾ, ದೇವಿ, ವಿಷ್ಣು-ಪ್ರಿಯಾ, ವಿಷ್ಣು-ಕಾಂತ, ಜಯ, ಜೀವ, ವೇದ-ಪ್ರಿಯಾ, ವೇದ-ಗರ್ಭ, ಶುಭಂಕರಿ, ದೇವ-ಮಾತಾ, ಭಾರತಿ, ಕಮಲಾ, ಅನ್ನುತ್ತಾರ, ಧೃತಿ, ಜಗನ್ನಾಥ-ಪ್ರಿಯಾ, ಲಾಡ್ಲಿ , ಅಮೋಹ, ಶ್ರೀದಾ, ಶ್ರೀ-ಹರ, ಶ್ರೀ-ಗರ್ಭ, ವಿಲಾಸಿನಿ, ಜನನಿ, ಕಮಲ-ಪದ್ಮ, ಗತಿ-ಪ್ರದ, ಮತಿ, ವೃಂದಾವನ-ವಿಹಾರಿಣಿ, ಬ್ರಜೇಶ್ವರಿ, ನಿಕುಂಜೇಶ್ವರಿ, ನಿರಲೋಕ, ಯೋಗೇಶಿ, ಗೋವಿಂದ-ರಾಜ-ಗೃಹಿಣಿ, ವಿಮಲ, ಏಕಾಂಗ, ಅಚ್ಯುತ -ಪ್ರಿಯಾ, ವೃಷಭಾನು-ಸುತ, ನಂದ್ ನಂದನ್-ಪತ್ನಿ, ಗೋಪಿನಾಥೇಶ್ವರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ವಾಂಗ.
ರಾಧಾಸ್ಟಮಿ
ರಾಧಾಷ್ಟಮಿನ್ ರಾಧಾ ಜಯಂತಿ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌‌ದ ಪ್ರಕಾರೊ, ರಾಧಾಷ್ಟಮಿನ್ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿರ್ದ್ 15 ದಿನೊರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ವರ್ಸೊಲಾ ಭಾದ್ರ ಮಾಸೊಡ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬ್ರಜ ಪ್ರದೇಸೊಡ್ ಈ ಪರ್ಬೊನ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ರಾದಾಷ್ಟಮಿ ದಾನಿ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮುಟ್ಟ ಉಪವಾಸ ಕುಲ್ಲುದು ರಾಧೆಗ್ ಅಬಿಚೇಕ, ಆರತಿ, ಪುರ್ಪ, ಚೀಪೆದ ತೆನಸ್ಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಆನಂದೊಡ್ ಆ ದಿನೊನ್ ಕಲೆಪೆರ್. ಬರ್ಸಾನೊಡ್ ರಾಧೆನ ಪುಟ್ಟು ದಿನೊನ್ ಬಾರೀ ಜೋರುಡೆ ಆಚರ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಬರ್ಸಾನ ರಾಧೆ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಜಾಗೆ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಬರ್ಸಾನ ಅತ್ತಂದೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವೊಡ್ ವೃಂದಾವನ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ಕಾನ್ ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ಈ ಪರ್ಬೊನ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರೊಲು
ವೀಟೆಕರ್'ಸ್ ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ
ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ (ಇರ್ಬಾಯಿದೆಕ್ಕಲೆ) ಉಚ್ಚುದ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ. ನಮ ದೇಸೊಡು ಮೂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ ಉಚ್ಚುಲು ತೂವರ ತಿಕ್ಕುವ. ಮೂಜಿ ಉಚ್ಚುಲೆನ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೂವರ ಒಂಜೇ ರೀತಿ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಮೂಜಿ ಉಚ್ಚುಲೆಗ್‌ಲಾ ಇರ್ಬಾಯಿದೆಕ್ಕಲೆ ಪ್ಂಡ್‌ದೇ ಪುದರ್. ನೆಕುಲು ಇಸದಾಂತಿನ ಉಚ್ಚುಲು. ಉಂದೆತ ಬೀಲದ ಕೊಡಿ, ಮಂಡೆದ ಲೆಕ ತೋಜುಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಈ ಉಚ್ಚುಲೆಗು ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ ಅತ್‌ಡ ಇರ್ಬಾಯಿದೆಕ್ಕಲೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ತೂವರ
Boidae ಕುಟುಮೊದ Eryx ಕುಲೊಕ್ಕು ಸೇರ್ದಿನ ಈ ಉಚ್ಚುದ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಎರಿಕ್ಸ್ ವೀಟೆಕರಿ (Eryx whitakeri). ಈ ಉಚ್ಚುನು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಗುರ್ತ ಪತ್‌ದ್ ಲೋಕೊರ್ಮೆ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತಿನಾರ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಉರಗ ತಜ್ಞೆರಾಯಿನ ರೋಮುಲಸ್ ವಿಟೇಕರ್ ಪನ್ಪಿನರ್. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಉಚ್ಚುಗು ಆರೆನ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.
ವೀಟೆಕರ್'ಸ್ ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆದ ಮೈ ಪೆರ್ಮರಿದ ಲೆಕ ಸಾಧಾರಣವಾಯಿನ ಉದ್ದ, ದಪ್ಪ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಡೆ ಕಂಟೆಲ್ಡ್‍ದ್ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ, ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕಿನ್ಯ ಕಣ್ಣ್, ವರಕ್ ತೂನಗ ಮಂಡೆ ಬುಕ್ಕ ಬೀಲದ ಕೊಡಿ ಒಂಜೇ ರೀತಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಉಚ್ಚುದ ಮೈ ಕೆಂಪು ಕಂದ್, ಕಡು ಕಂದ್ ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸರೀರೊದ ಅಡಿಬಾಗ ಬೊಲ್ದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಪಗೆನ ಪ್ರಾಣಿಲು ಉಂದೆತ ಬೀಲೊನು ತೂದು ತುಚ್ಚುವ. ಅಂಚಾದ್ ಉಚ್ಚುದ ಬೀಲದ ಕೊಡೀಕ್ ಗಾಯ ಆಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಈ ಉಚ್ಚು ನೀರ್‌ಡ್ ಮೀಂದುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮರ ಮಿತ್ತರುನಲಾ ಉಂಡು. ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ಬುಳೆದಿನ ಆಣ್ ಉಚ್ಚು ಅಂದಾಜಿ ೭೫-೮೦ ಸೆಮೀ. ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೊಣ್ಣು ಉಚ್ಚು ಆಣ್ ಉಚ್ಚುಡ್ದು ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಸ್ವಭಾವ
ತನ್ನ ಗೂಡು (ಪಜ್ಜಿ, ಮೆತ್ತೆನ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಟೆ)ನ್ ತಾನೆ ಕಟ್ಟೊಂಬುನ ವೀಟೆಕರ್'ಸ್ ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ, ಇಸದಾಂತಿನ ಉಚ್ಚು, ಸೋಮಾರಿ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಉಚ್ಚು ಬಯ್ಯ ಆನಗ ಪಿದಯಿ ಮಾಟೆಡ್‍ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪ. ಕತ್ತಲೆಡ್ ಎಚ್ಚ ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಇಪ್ಪುವ. ಪಗೆನ ಪ್ರಾಣಿ ತೊಂದರೆ ಕೊರಿಂಡ ಪೋಡಿಗೆಡ್ ಮೈನ್ ಮುದ್ದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಂಡೆನ್ ಪಿರಪಿರ ದೆಪ್ಪುವ. ಕುಡಲಾ ತೊಂದರೆ ಕೊರಿಂಡ ತುಚ್ಚುವ.
ಜಾಗೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಂಪು ಜಾಗೆಡ್, ಕಂಡದ ಕೈತಲ್, ಬಲ್ಲೆದ ಕೈತಲ್, ವಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ವಿಸೇಸವಾದ್ ಎಲಿತ್ತ ಮಾಟೆ ಒಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪುಂಡಾ ಅಲ್ಪ ಈ ಉಚ್ಚು ಎಚ್ಚ ವಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ತೆನಸ್
ಎಲಿ, ಕೋರಿದ ಕಿನ್ನಿ, ಪಕ್ಕಿದ ಕಿನ್ನಿಲು ಈ ಉಚ್ಚುದ ಆಹಾರ. ಬೋಂಟೆ ಎಚ್ಚ ತಿಕ್ಕುನಲ್ಪ ಕಾತ್ ಕುಲ್ಲುದು, ಬೋಂಟೆದ ಉಸುಲುಕಟ್ಟಾದ್ ತಿನ್ಪುಂಡು.
ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ದಶಂಬರ್ಡ್‍ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಈ ಉಚ್ಚುದ ಸಂತಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತು. ಪೊಣ್ಣು ಉಚ್ಚು ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುಂಡು.
ಮುಲ್ಪ ಮಾತ ಉಂಡು
ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ ಮುಲ್ಪದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಈ ಉಚ್ಚು ತೂವರ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ನಂಬೊಲಿಕೆ
ಈ ಉಚ್ಚು ತನ್ನ ರಡ್ ಮಂಡೆ ಪಾಡ್‌ದ್ ಪೆತ್ತಲೆನ ಕೆರ್ಂದೆಲ್‌ಗ್ ಬಾಯಿ ಪಾಡ್‌ದ್ ಪೇರ್ ಬುಕ್ಕ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂಡು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗೊ:ಉಚ್ಚುಲು ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಉಚ್ಚುಲು
ಮಲ್ಲಿಕಾ ಸಿಂಗ್
ಮಲ್ಲಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ಮೇರ್ (ಪುಟ್ಟು: 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2000) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಮೇರ್ ರಾಧೆ ಬುಕ್ಕ ದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬುಕ್ಕ ಜೈ ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಕಿ ದಾರವಾಹಿಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
ಪುಟ್ಟು
ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮೇರ್ 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2000 ನೇ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಜಮ್ಮುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಾರ್ವತಿ
ಪಾರ್ವತಿ ಹಿಂದು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಪರ್ವತ ರಾಜೆನ ಮಗಳ್ (ಪರ್ವತರಾಜ ಮೇನಕೆನ ಮಗಳ್) ಬೊಕ್ಕ ಶಿವನ ಬುಡೆದಿ. ಅಂಚನೆ ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ ಅಪ್ಪೆ.
ಪಾರ್ವತಿನ ಪುಟ್ಟು
ದಕ್ಷಯಾಗೊಡು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಲ್ತಿನ ಸತಿ, ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟುವಳ್. ಪರ್ವತರಾಜಗ್ ಮೂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು - ಪಾರ್ವತಿ, ಏಕಪರ್ಣಾ, ಏಕಪಾಟಲಾ ಪಂದ್, ಒರಿ ಮಗೆ - ಮೈನಾಕಾ ಪಂದ್. ಪೊಣ್ಣಾದಿತ್ತಿನ ಪಾರ್ವತಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ದೇವತೆಲು ಮಾತ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಎಂಚಾಂಡಲ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವೊಡು ಉಂದೆಕ್ ಮದ್ಯವರ್ತಿಯಾದ್  ಲೋಕಸಂಚಾರಿ ನಾರದೆರ್ ಪೋಪೆರ್. ನಾರದೆರ್ ಪರ್ವತರಾಜನಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾರ್ವತಿಡ ಪಾತೆರ್ದ್ ಅಳೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಣ್ ಪಂಡ ಪರಶಿವನೇ ಆಯೆ ಇತ್ತೆ ಒರಿಯೆ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆ ಎಂಚಾಂಡಲ ಆಯನ ಮನಸ್ಸ್ ಗೆಂದ್‌ದ್ ಆಯನ ಮದಿಮೆ ಆವೊಡುಂದು ಪಾರ್ವತಿಗ್ ಬೋಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪರ್ವತರಾಜನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ್ ಪಾರ್ವತಿ ದೋಸ್ತಿಲೆನ್ ಲೆತೊಂದು ನಾರದೆರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಶಿವೆ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಗ್ ಪೋಪಳ್.
ಶಿವನ್ ತಪಸ್ಸ್‌ದ ಕಥೆ
ಶಿವ ತಪಸ್ಸ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ, ಎಚ್ಚರ ಆಪಿನವು ಮಸ್ತ್ ಕಷ್ಟ. ತಪಸ್ಸ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಶಿವನ ಸೇವೆಗೆ ಉಂತ್ವಳ್ ಪಾರ್ವತಿ. ಅಯಗ್ ದಾಲ ತೊಂದರೆ ಆವಂದಿಲೆಕ್ಕ ಸುತ್ತಲ ಶೃಂಗಾರ ಮಲ್ಪುನ, ಪೂ ಪಾಡುನೆ, ದೊಂಬುದ ಪೊರ್ತುಡು ನಿರೆಳ್ ಮಲ್ಪುನೆ ಇಂಚಿನ ಮಾತ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಯಾಪಲ ಮೌನವಾದ್ ಅಯನ ಒಟ್ಟಿಗೆನೆ ಉಪ್ಪುವಳ್. ದೇವತೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆಡ್ದ್ ತಾರಕನ ಉಪದ್ರ, ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿದ್  ಕುಳ್ಳ್‌ನ ಶಿವ ಕಣ್ಣ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ತೂಪುನೆನೆ ಇಜ್ಜೆ  ಪಾರ್ವತಿನಂಚನೆ ಚೂರು ಕಾಪೆರಲ ಅಕುಲೆಗ್ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮಾತ ದೇವತೆಲ್ ಸೇರ್ದ್ ಮನ್ಮಥನ್  ಕಡಪುಡುವೆರ್ ದಾದಂಡಲ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಿವನ್ ಎಚ್ಚರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಯನ ಗಮನ ಪಾರ್ವತಿ ಕಡೆಕ್ ತಿರ್ಗುನಂಚ ಮಲ್ಪು ಪಂದ್. ಒಂಜಿದಿನ ವಸಂತಕಾಲೊಡು ಮನ್ಮಥೆ ಆಯನ ಬುಡೆದಿ ರತಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಮೇದ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಶರಬಾಣೊ ಬುಡ್ಪೆ ಎನ್ನ ಬಾಣೊಗು ಸೃಷ್ಟಿಡ್ ಎದುರೇ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಅಹಂ ದಾದನೊ. ತನ್ನಾತೆಗೆ ಆಯಿನ ಬದಲಾವಣೆಡ್ ಶಿವಗ್ ಎಚ್ಚರ ಆಪುಂಡು, ತನ್ನ ತಪಸ್ಸ್‌ಗ್ ಬಂಗ ಆಯಿನೆಕ್ ಶಿವಗ್ ಕೋಪ ಬರ್ಪುಂಡು. ಎದುರಿತ್ತಿನ ಮನ್ಮಥನ್ ತೂದು ಉಂದು ಮನ್ಮಥನವೆ ಬೇಲೆ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಅಯನ ಮುಂಡದ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಸೂ ಪೊತ್ತುಂಡು ಉಂತ್‌ನಲ್ಪನೆ ಭಸ್ಮವಾದ್ ಪೋಪೆ ಮನ್ಮಥ .ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾತ ನಡ್ಗ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡು ನಡತಿನ ಅಚಾತುರ್ಯೊಗು, ದೇವತೆಲು ಅಕುಲೆಡ್ದ್ ಆಯಿನ ಅಚಾತುರ್ಯೊಗು ಪೋಡಿವೆರ್. ಶಿವನ ಎದುರು ಉಂತಿನ ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನ್ ಭಾರಿ ನಯೊಟೆ ಶಾಂತ ಆವೊಡುಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿನೆ ಮಲ್ಪುವಳ್, ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಗಾದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಬುಡೊಡುಂದು ನಟ್ಟುವಾಳ್. ಶಿವನ ಕೋಪ ಜಪ್ಪುಜಿ. ಆಯೆನ ತಪಸ್ಸ್ ಮುಗಿಪೆರೆ ತಯಾರಿಜ್ಜೆ. ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಕೂಡ್ಲೆ ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಿದಡೊಡು ಏರ್ಲ ಎನ್ನ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ತಪಸ್ಸ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ ಪರ್ವತ ರಾಜ ಬತ್ತೆ "ಮಗಳೆ ಬಲ" ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ಆಳ್ ಶಿವಡ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವಳ್, ಶಿವೆ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಜೀವನ ಇಜ್ಜಿ ಎನ್ನಿದುಪ್ಪುವಳ್, ಅಮ್ಮೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ಒಪ್ಪೊಜಳ್ ಶಿವನಂಚನೆ ಆಲ್‌ಲ  ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವಳ್. ವನಸ್ಸ್ ತೆನಸ್ಸ್ ಬುಡ್ದು ಆಳ್ ಪರ್ಣಕುಟಿರಡ್ ಉಂತುದು ಜೀವ ಬದ್ಕೆರೆ ಖಾಲಿ ಒಂಜಿ ಪಜ್ಜಿ ಇರೆ ಮಾತ್ರ ತಿನಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಳ್. ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷ ಅಂಚನೇ ಇತ್ತಿನ ಅಳ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಂಗೆಲ್ ಇರೆ ಮಾತ್ರ ತಿಂದಲ್ ಬೊಕ್ಕ್ ಅವೆನ್ಲ ಬುಡ್ಪಲ್. ಮನಸ್ಸ್ ಮಾತ ಶಿವನಲ್ಪನೆ. ಶಿವಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಶಿವೆಯಾದ್ ನಿಶ್ಚಲ ಆಪಳ್, ಸ್ಥಿರವಾಪಳ್.
ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿನ ಮದಿಮೆ
ಶಿವ ಇತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬರೊಂದುಪ್ಪುವೆ ಮೋನೆದ ರೌದ್ರ ಭಾವ ಕರದ್ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ  ಶಾಂತ ಭಾವ ಲಾಸ್ಯ ದಿಂಜೊಂದುಂಡು. ಶಿವನ ಮನಸ್ಸ್ ಬುದ್ದಿಲು ಪ್ರಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬರೊಂದುಂಡು. ಸುತ್ತ ಆಯಿನ ಆಪಿನ, ಮಾತ ಘಟನೆ ಆಯನ ಜ್ಝಾನದ ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ತೆರಿಯೊಂದುಂಡು. ಎಂಕಾದ್ ಪಾರ್ವತಿ ಅಪರ್ಣಳಾದ್ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಆಯನ ಗೇಣೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಎನ್ನ ಎಚ್ಚರೊಗಾದ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾತ ಕಾತೊಂದುಪ್ಪುನ ಆಯಗ್ ಗೊತ್ತಾಂಡ್. ನಿದಾನವಾದ್ ಕಣ್ಣ್ ಬುಳಪೆ ಪರಮೇಶ್ವರೆ. ಮಾತ ಕಡೆ ಸಂಭ್ರಮ, ಪ್ರಕೃತಿ ನಲಿತೊಂದುಂಡು. ಶಿವಗಣ ಸಂತೋಷೊಡು ನಲಿತೊಂದುಂಡು. ದೇವ ದೇವಾದಿಲು ಋಷಿಮುನಿಕುಲು ಶಿವನ ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಘೇ ಉಘೇ ಪಂಡೆರ್. ಶಿವಗೋಸ್ಕರ ತಪಸ್ಸ್‌ಡಿತ್ತಿನ ಸತಿನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ರೂಪವಾಯಿನ ಪಾರ್ವತಿನ್ ಅನುಗ್ರಹಿಸವೊಡು ಲೋಕೊ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಕೇನೊನುವೆರ್. ಒಲಿನ ಶಿವ ಇತ್ತೆ ಅಕುಲೆನ ಪಾತೆರೊಗು ಅಸ್ತು ಪನ್ಪೆ. ಪಾರ್ವತಿ ಇತ್ತಿನಾಡೆ ಪೋಪೆ ಸುಲಭೊಡು ಒಲಿಪುನಾಯೆತ್ತ್ ಶಿವೆ. ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿನಂಚನೆ ವೇಷ ಪಾಡುವೆ. ತಾದಿ ಪೋಪುನಾಯನಂಚನೆ ಆಲ್ ಇತ್ತಿನಾಡೆ ಬರ್ಪೆ. ಪಾರ್ವತಿ ಯಾಪಲದಲೆಕ್ಕ ತನ್ನ ಶಿವಪೂಜೆಡ್ ಮುರ್ಕುದುಪ್ಪುವಳ್. ಬಿನ್ನಲೆಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಸನ್ಯಾಸಿನ್ ಎದ್ಕೊನುವಳ್. ಅತಿಥ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಶಿವೆ ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ಪೆ "ರಾಜಕುಮಾರಿ ಈ ಶಿವಗೋಸ್ಕರ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುವ ಪಂದ್ ತೆರಿಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ನಿಕ್ಕ್ ಏರ್ ಪಂಡೆರೋ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ? ಆಯೆ ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಾತ ಬುಡ್ನಾಯೆ. ಸುಕೋಮಲೆಯಾಯಿನ ಈ ಮಸಣೊಡುಪ್ಪುನ, ಅಲ್ಪದ ಬೊಣ್ಯನೇ ಭಸ್ಮದಲೆಕ್ಕ ಪಾಡೊನುನ, ಮೂಜಿ ಕಣ್ಣ್ ಇತ್ತಿನ ವಿಕಾರ ರೂಪದ,ಪ್ರೇತ ಪಿಶಾಚಿಲೆನೊಟ್ಟುಗುಪ್ಪುನಾಯನ್ ಈ ದಾಯೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪ ಆಯನ್ ಬುಡ್ದು ಏರಾಂಡಲ ಪೊರ್ಲುದ ಒಂಜಿ ಎನ್ನಂಚಿನ ಜವ್ವನನ್ ಇಷ್ಟೊಡು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ದಾಯೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ತೆಲಿತೊಂದು ಕೇನುವೆ. ಶಿವನಿಂದೆ ಕೇನ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿ ಕೋಪಡು ಇಂಚ ಪನ್ಪಳ್ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಗ್ "ಏಯ್ ಕಪಟ ಸನ್ಯಾಸಿ ನಾಲಯಿ ಒಯಿಪುನ ಒಂತೆ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪು ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಲೆ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣ್‌ಲೆಗ್ ಪರಶಿವನ ಮಹಿಮೆ ತೆರಿಯಂದ್. ಇತ್ತಿ ಜೀವೊಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರತಿಜೀವಿದ ಕಡೆತ ಜಾಗ ನಮಕ್ ಯಾಪಲ ನೆಂಪುಡುಪ್ಪೊಡಾಯಿನ ಸ್ಮಶಾನವಾಸದ ಗುಟ್ಟು ನಿಕ್ಕ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಪುಣ ಪೊತ್ತಾಯಿನ ಬೊಣ್ಯೊನೆ ಭಸ್ಮ ಆಯನ ಮನಸ್ಸ್ ನಿಕ್ಕ್ ಗೊತ್ತಾವಂದ್. ನಿನ್ನಂಚಿನ ಶಿವನಿಂದನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಉಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಸಾಪ ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬಾನಗ ಶಿವ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಪಾರ್ವತಿದೇವಿನ ಎದುರು ಉಂತುವೆ. ಶಿವನ್ ತೂಯಿನ ಪಾರ್ವತಿ ಖುಷಿಯಾಪಳ್. ಪಾರ್ವತಿದೇವಿನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ ಮಾತ ಬರ್ಪೆರ್, ದೇವದೇವತೆಲು ಮಾತ ಸೆರುವೆರ್. ಭಾರಿ ಗೌಜಿಡೆ ಶಿವೆ ಪಾರ್ವತಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಪುಂಡು. ಅವ್ವೆ ಪೊರ್ತುಡು ದೇವತೆಲು ಮಾತ ಶಿವನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಮನ್ಮಥೆ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯೊನೆ ನಡಪಂದ್ ಅಂಚಾದ್ ಆಯನ್ ಬದ್ಕಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಶಿವ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಪೆ, ಮನ್ಮಥೆ ಬದುಕುವೆ ಆಂಡ ಶರೀರ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಅನಂಗೆ ಆಪೆ. ಆಯನ ಬುಡೆದಿ ರತಿದೇವಿಗ್ ಸಂತೋಷ ಆಪುಂಡು. ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿನಕುಲು ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನೊಗಾದ್ ಗಂಧಮಂದನ ಪರ್ವತದಂಚಿ ಪೋಪೆರ್.
ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವಡ್ದ್ ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಷಣ್ಮುಖನ್ ಜೋಕುಲಾದ್ ಪಡೆಪಳ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೊ ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣೊಡುಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊವೊಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಪನಿಯಾರ
ಪನಿಯಾರ ಅತ್ತಂಡ ಪಸರ್ನೆ ಪಂಡ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ದೈವ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊ. ಉಂದು ಇಲ್ಲದ ದೈವ ಅತ್ತಂದೆ ಗ್ರಾಮೊದ ದೈವೊಗುಲಾ ನಡಪುಂಡು.
ಬಗೆಕುಲು
ದರ್ಶನಾವೇಶ ಇತ್ತ್ ನವುಲು ಹೋಮ ಮಲ್ಪೊಡೆ. ಕೆಲವೆರ್ ಆವೇಶ ಇಜ್ಜಂಡಲಾ ಹೋಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಅನ್ನಪೂರ್ಣ
ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ ದೇವಿ ಪುಟ್ಟಿನ ಕತೆ
ಒರ ಕೈಲಾಸೊಡ್ ಶಿವ ದೇವೆರ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಪಿರೋಡ್ ಬತ್‍ದ್ ಕುಸಾಲ್‍ಗ್ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ರಡ್ಡ್ ಕಣ್ಣ್ ಗ್‍ಲಾ ಕೈ ಪತ್‍ದ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಶಿವನ ಕಣ್ಣ್ ನ್ ಮುಚ್ಚಿನೈರ್ದಾವರ ಇಡೀ ಜಗತ್ತ್ ಕತ್ತಲೆಡ್ ಮುರ್ಕುದ್ ಪೋಂಡು. ಸಮಸ್ತ ಲೋಕೊಡ್ ಜೀವಿಲು ಕತ್ತಲೆದಾತ್ರ ದಾಲ ತೋಜಂದೆ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಬಲಿತ. ಜಗತ್ತ್ ದ ಪರಿಸ್ತಿತಿನ್ ತೂದ್ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಗ್ ಪೋಡಿಗೆ ಆಂಡ್. ರಪ್ಪ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ದೀತಿನ ಕೈನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ತನ್ನ ಕುಸಾಲ್ ರ್ದಾತ್ರ ಆಯಿನ ತಪ್ಪುಗ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತೊನ್ ಮಲ್ಪರೆ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಶಿವ ದೇವೆರ್ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಆಯಿನ ನಿಕ್ಕ್ ವೊವ್ ಪಾಪೊಲಾ ತಗಲುಜಿ ಪಂಡಲಾ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಕೇನುಜೆರ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪರೆ ಪೋಪೆರ್.
ಕಾತ್ಯಾಯನ ಋಷಿಕುಲೆನ ಮಗಲಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ
ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪರೆ ಪಿದಡಿನ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವೆರ್ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಗ್ ಪೋದು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಋಷಿಕುಲೆಡ ಇರೆನ ಮಗಲಾದ್ ಯಾನ್ ಪುಟ್ಟುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಮಗಲಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾರಣೊಗು ಕುಸಿಟ್ಟ್ ಆ ಬಾಲೆಗ್ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೀಪೆರ್. ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಮಲ್ಲ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಒರ ಕಾಶಿ ಪಟ್ಟನೊಡು ಬರಗಾಲ ಬರ್ಪುಂಡು.
ದೇವಿನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತಿನ ರಾಜೆ
ಇಡೀ ರಾಜ್ಯೊಡ್ ಬರ ಬಯ್ದಿನೈದಾತ್ರ ರಾಜನ ಉಗ್ರಾಣೊಲಾ ಕಾಲಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ ಬತ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಮಾಂತ ಎಂಚ ನುಪ್ಪು ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಅನುಮಾನೊಡ್ ತನ್ನ ದೂತನೊರಿಯನ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆನಡೆ ಕಡಪುರುವೆರ್. ರಾಜನ ದೂತೆ ದೇವಿಡ ಪೋದು ರಾಜೆರ್ ಸಾಲೊಗ್ ಅರಿ ಕೇನೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪನ್ಪೆ. ಅವೆಕ್ಕ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ ಯಾನ್ ಮೂಲು ಅರಿ ಮಾರರೆ ದೀತಿಜಿ, ಬತ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಂಜರ ಒಣಸ್ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆಂದ್ ರಾಜೆರೆಗ್ ವಿಸಯೊನ್ ಪನ್ರೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸ್ತೋತ್ರ
ನಿತ್ಯಾನಂದಕರೀ ವರಾಭಯಕರೀ ಸೌಂದರ್ಯರತ್ನಾಕರೀ ನಿರ್ಧೂತಾಖಿಲಘೋರಪಾವನಕರೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮಾಹೇಶ್ವರೀ | ಪ್ರಾಲೇಯಾಚಲವಂಶಪಾವನಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 1 || ನಾನಾರತ್ನವಿಚಿತ್ರಭೂಷಣಕರೀ ಹೇಮಾಂಬರಾಡಂಬರೀ ಮುಕ್ತಾಹಾರವಿಲಂಬಮಾನವಿಲಸದ್ವಕ್ಷೋಜಕುಂಭಾಂತರೀ | ಕಾಶ್ಮೀರಾಗರುವಾಸಿತಾಂಗರುಚಿರಾ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 2 || ಯೋಗಾನಂದಕರೀ ರಿಪುಕ್ಷಯಕರೀ ಧರ್ಮಾರ್ಥನಿಷ್ಠಾಕರೀ ಚಂದ್ರಾರ್ಕಾನಲಭಾಸಮಾನಲಹರೀ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಕ್ಷಾಕರೀ | ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಸಮಸ್ತವಾಂಛಿತಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ ||3|| ಕೈಲಾಸಾಚಲಕಂದರಾಲಯಕರೀ ಗೌರೀ ಉಮಾ ಶಂಕರೀ ಕೌಮಾರೀ ನಿಗಮಾರ್ಥಗೋಚರಕರೀ ಓಂಕಾರಬೀಜಾಕ್ಷರೀ | ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರಕವಾಟಪಾಟನಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 4 || ದೃಶ್ಯಾದೃಶ್ಯವಿಭೂತಿವಾಹನಕರೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಭಾಂಡೋದರೀ ಲೀಲಾನಾಟಕಸೂತ್ರಖೇಲನಕರೀ ವಿಜ್ಞಾನದೀಪಾಂಕುರೀ | ಶ್ರೀವಿಶ್ವೇಶಮನಃಪ್ರಸಾದನಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 5 || ಉರ್ವೀಸರ್ವಜನೇಶ್ವರೀ ಜಯಕರೀ ಮಾತಾ ಕೃಪಾಸಾಗರೀ ವೇಣೀನೀಲಸಮಾನಕುಂತಲಧರೀ ನಿತ್ಯಾನ್ನದಾನೇಶ್ವರೀ | ಸರ್ವಾನಂದಕರೀ ಸದಾ ಶುಭಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 6 || ಆದಿಕ್ಷಾಂತಸಮಸ್ತವರ್ಣನಕರೀ ಶಂಭೋಸ್ತ್ರಿಭಾವಾಕರೀ ಕಾಶ್ಮೀರಾತ್ರಿಜಲೇಶ್ವರೀ ತ್ರಿಲಹರೀ ನಿತ್ಯಾಂಕುರಾ ಶರ್ವರೀ | ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಕವಾಟಪಾಟನಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 7 || ದೇವೀ ಸರ್ವವಿಚಿತ್ರರತ್ನರಚಿತಾ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಸುಂದರೀ ವಾಮೇ ಸ್ವಾದುಪಯೋಧರಾ ಪ್ರಿಯಕರೀ ಸೌಭಾಗ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರೀ | ಭಕ್ತಾಭೀಷ್ಟಕರೀ ಸದಾ ಶುಭಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 8 || ಚಂದ್ರಾರ್ಕಾನಲಕೋಟಿಕೋಟಿಸದೃಶಾ ಚಂದ್ರಾಂಶುಬಿಂಬಾಧರೀ ಚಂದ್ರಾರ್ಕಾಗ್ನಿಸಮಾನಕುಂಡಲಧರೀ ಚಂದ್ರಾರ್ಕವರ್ಣೇಶ್ವರೀ | ಮಾಲಾಪುಸ್ತಕಪಾಶಸಾಂಕುಶಧರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ || 9 ||
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್ ವರ್ಗೊ:ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಅವತಾರೊಲು
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೊದ ವಿದುಷಿಲು
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೊಡು ಪೊಂಜೊಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನೊಡು ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪೊಂಜೊಲೆನ ಓದು, ಶೀಲ, ಗುಣ, ಕರ್ತವ್ಯ, ಅಧಿಕಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನೊದ ಬಗೆಟ್ ವೇದೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಪೊರ್ಲುದ ವರ್ಣನೆ ಜಗತ್ತ್ ದ ಬೇತೆ ವಾ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೊಡ್ ಲಾ ತಿಕ್ಕಿಯರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ವೇದ ಪೊಂಜೊಲೆನ್ ಇಲ್ಲ್ ದ ರಾಣಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಭೂಮಿದ ರಾಣಿ (ಭೂದೇವಿ) ಪನ್ಪಿನ ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ವೇದೊಲೆಡ್ ಸ್ತ್ರೀಯೆರೆಗ್ ಒವ್ವೇ ರೀತಿದ ನಿರ್ಬಂಧಲಾ ಇಜ್ಜಾಂಡ್.
ವೇದಾದ್ಯೊಯೊನೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿನ ಕೆಲವು ಪೊಂಜೊವುಲು
thumb|ಅದಿತಿಗ್ ವರ ಕೊರ್ಪಿನ ಸೂರ್ಯೆ
ಅದಿತಿ
ದೇವ ಮಾತೆ ಅದಿತಿ ನಾಲ್ ವೇದೊಲೆನ್ ಲಾ ತೆರಿನಾರ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿನ ಮಗಲಾಯಿನ ಮೇರ್, ಕಶ್ಯಪ ಮಹರ್ಷಿನ ಬೊಡೆದಿ. ಆರ್ ಆರೆನ ಮಗೆ ಇಂದ್ರಗ್ ವೇದ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಗೇನ ಕೊರಿಯರ್. ಉಂಡೆರ್ದಾವರೆ ಮಸ್ತ ಬುದ್ದಿವಂತೆ ಆದ್ ಬೊಲೆಯಿನ ಇಂದ್ರೆ ಮೂಜಿ ಲೋಕೋದ ಅಧಿಪತಿ ಆಯೆ.
ಶಚಿ
ದೇವಸಾಮಾಜ್ಞಿ ಶಚಿ ಮೇರ್ ಇಂದ್ರನ ಬೊಡೆದಿ. ವೇದೊ, ಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ ಬಗೆತ ಮಲ್ಲ ವಿದ್ವಾನ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರೆನ್ ಇಂದ್ರಾಣಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೇರ್ ಆರೆನ ಕಂಡನಿ ಕಳೆಯೊಂದಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಥೆನ್ ಆರ್ನ ಜ್ಞಾನೊದ ಬಲೊಟ್ ಪಿರ ದೆತೊನಿನಾರ್.
ಶತರೂಪ
ಸತಿ ಶತರೂಪ ಮೇರ್ ಸ್ವಯಂಭೂ ಮನು ನ ಬೊಡೆದಿ. ಮೇರ್ ನಾಲ್ ವೇದೊನ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ತೆರಿನಾರ್. ಜಲಪ್ರಳಯೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮನು ಬೊಕ್ಕ ಶತರೂಪೊಡ್ದಾತ್ರ ಸ್ರಷ್ಠಿ ಕುಡಾ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪಂನ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಶತರೂಪ ಮೇರ್ ವೇದೊ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾಂದೆ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಲಾ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ದಿನಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.
ಶಾಕಲ್ಪ ದೇವಿ
ಶಾಕಲ್ಪ ದೇವಿ ಮೇರ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಶಿಕ್ಷಣಾಲಯ ಸುರು ಮಲ್ದಿನ ಸುರುತ್ತ ವಿದ್ವಾಂಸೆ. ಮೆರೆನ ಕಂಡನಿ ಅಶ್ವಪತಿ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ದೇಶದ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ ಕಲ್ಪಾವುನಂಚಿನಕುಲು ಏರುಲ್ಲೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಋಷಿಕ್ಲೆಡ ಕೇಂಡೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಋಷಿಕುಲು ಈರೆನ ಬೊಡೆದಿನಾತ್ ಮಲ್ಲ ವೇದೊನ್ ಓದಿನಕುಲು ಏರ್ ಲಾ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪಂಡೆರ್. ಅವೆನ್ ಕೇನಿನ ಅಶ್ವಪತಿ ಆರೆನ್ ವನವಾಸೊಗು ಗುರುಕುಲ ಸುರು ಮಲ್ಪರೆ ಕಡಪುರಿಯೆರ್.
ಸಂಧ್ಯಾದೇವಿ
ಸಂಧ್ಯಾದೇವಿ ಮೇರ್ ವೇದೊಲೆನ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾನ್. ಮಹರ್ಷಿ ಮೆಧಾತಿಥಿ ಮೇರೆನ್ ಶಾಸ್ತ್ರ ಯುದ್ದೊಡು ಸೋಪಾಯಿನಾರ್. ಒಂಜಿ ಯಜ್ಞೊನ್ ಮುಗಿಪಾಯಿನ ಸುರುತ ಪುರೋಹಿತೆರ್ ಮೇರ್. ಮೇರೆಡ್ದಾತ್ರನೇ ಪ್ರಾತಃ ಸಂಧ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಯಂ ಸಂಧ್ಯಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬಯಿದ ಂ ಡ್.
ಅರುಂಧತಿ
ವಿದುಷಿ ಅರುಂಧತಿ ಮೇರ್ ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ. ನಾಲ್ ವೇದೊನ್ಲಾ ತೆರಿನ ಮೇರ್ ಆರೆನ ಜ್ಷಾನೊಡ್ದಾತ್ರನೇ ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಮಂಡೊಲುಡ್ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿನ ಒಂಜೆ ಓಂಜಿ ಋಷಿಪತ್ನಿ. ಮಹರ್ಷಿ ಮೇಧಾತಿಥಿ ನ ಯಜ್ಛೊಲೆಡ್ ಎಲ್ಯಿಡೇ ಪಾಲು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಯಜ್ಙ ಮುಗಿಯಿಬೊಕ್ಕ ವೇದೊಲೆನ ಬಗೆತ ಪಂಥೋಡ್ಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. thumb|Right|ಅರುಂಧತಿ ಬೊಕ್ಕ ವಸಿಷ್ಥೆರ್ ಹೋಮ ಮಲ್ಪುನ ಚಿತ್ರ- painting Arundhati (1994)
ಘೋಷ
ಘೋಷ ಪನ್ಪಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಕುಷ್ಠ ರೋಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ರೋಗೊಗ್ ಮರ್ದ್ ನಾಡಿಯೆರ್ ಆರ್ ವೇದ ಬೊಕ್ಕ ಆಯುರ್ವೆದೊನ್ ಕಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕುಷ್ಠರೋಗ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಆರ್ ಮಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸೆರಾಯೆರ್. ಮೇರೆಗ್ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರೆರ್ ಮರ್ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ್ ಆ ಕಾಲೊದ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್.
ಅಪಲ
ಋಗ್ವೇದೊದ 8ನೇ ಅಧ್ಯಾಯೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರ ಅಪಲ. ಆರೆಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಡ್ದಾವರೆ ಆರೆನ ಕಂಡನಿ ಆರೆನ್ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡಿಯೆರ್. ಆರ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಪೋದ್ ಆಯುರ್ವೇದೊದ ಅಧ್ಯಯೊನೊಗ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಓಂಜಿ ದಿನ ಸೋಮರಸನ್ ನಾದಡ್ದ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತೂದು ಕುಷಿ ಆಪಿನ ಇಂದ್ರೆ ಕೊರ್ಪಿನ ವರೊಡ್ದಾತ್ರ ಆರೆನ ಚರ್ಮ ರೋಗ ಸುಮಾರಾಪುಂಡು
ಲೋಪಾಮುದ್ರ
ಲೋಪಾಮುದ್ರ ಪನ್ಪಿನ ವಿದುಷಿ ಮಹರ್ಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ರೆನ ಬೊಡೆದಿ. ರಾಜಕುಲೊಟ್ ವಿದರ್ಭ ದೇಶೋದ ರಾಜ ನ ಮಗಲಾದ್ ಪುಟ್ಟುಂಡಲಾ ಕಾಡ್‌ಡ್ ಸಾದಾ ಜೀವನ ನಡೆಪಾಯಿನಾರ್. ಮೇರ್ ಆರೆನ ಆಶ್ರೊಮೊಡು ರಾಮ, ಸೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣಗ್‌ಲಾ ಜ್ಞಾನೊದ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಸೊಯೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾದೆರ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸುಲಭಾ
ವಿದುಷಿ ಸುಲಭಾ, ಜನಕನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಮಲ್ಲ ವಿದುಷಿ ಆಯಿನ ಮೇರ್, ಜನಕ ರಾಜೆನ್ ತರ್ಕೊಡು ಸೋಪಾದೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮೊಕುಲ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಘೋಶಾಲಾ, ಸೂರ್ಯಾ, ವಿಲೋಮಿ, ಯಮಿ ಸಾವಿತ್ರಿ, ದೇವಯಾನಿಪನ್ಪಿನ ವಿದುಷಿಲೆನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ
ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ ಪುರಾಣದ ಪೊಂಜೊಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಎದುರು ಪೊರಂಬಾಟೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೈವತ್ವೊಗು ಸೇರ್ದ್ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಯಿನ ಶಕ್ತಿ. ಸತ್ಯೊದ ಮಗಲ್ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಸಿರಿ ಅಂಚನೆ ಸತ್ಯನಾಪುರತ ಸಿರಿ ಪಂದ್‍ಲ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸತ್ಯನಾಪುರತ ಬಿರ್ಮಣ್ಣಾಳ್ವೆರೆಗ್ ವರ ಪ್ರಸಾದೊದ ರೂಪೊಡು ತಿಕ್ಕಿನ ಬಾಲೆ ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ. ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಸಿರಿ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೊಂಜೊಲೆಕ್ಕ ಬದ್ಕ್‌ದ್ ಅಂಜೊಲೆನ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ದ ಪೊರಂಬಾಟ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕಡೆಕ್ ಕಾಯ ಬುಡ್ದು ಮಾಯ ಸೇರ್ದ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಮಾತ ಸಮುದಾಯದ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿ ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ (ಸತ್ಯಾನಪುರತ ಸಿರಿ).
ಸಿರಿನ ಪುಟ್ಟುದ ಕಥೆ
ಅಜ್ಜೆರ್ ಜನೊಮಾನಿ ಕೂಟೊಂದು ಪೋದು ಲಂಕೆಲೋಕ ನಾಡ್ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊ, ಭೂತೊಲೆನ ಮಾತ ಸರಿ ಮಲ್ಪಾವೆರ್. ಅಕೇರಿಗ್ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪೊಡು ಪಿಂಗಾರೊದ ಪುರ್ಪೊಡು ಗಂಧದ ಉಂಡೆನ್ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪೊಡು ಪಡೆಪೆರ್. ಆ ಪಿಂಗಾರೊನು ಕಲ್ಲಪತ್ತಾಯೊಡು ದೀದುಪ್ಪುವೆರ್ ಮನದಾನಿ ತೂನಗ ಅವೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಉದ್ಭವವಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಬಿರ್ಮಣ್ಣಾಳ್ವೆರೆಗ್ ಸಂತೊಸು ಆಪುಂಡು. ಊರುಗು ಮಾತ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರ್ದು ವನಸ್ಸ್ ಪಾಡ್ದ್ ಆ ಬಾಲೆಗ್ 'ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಪೆರ್.
ಸಿರಿನ ಮದಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಯಕೆ
ಸಿರಿ ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜೊವಾಪಲ್. ಪ್ರಾಯೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸಿರಿನ್ ಬಸುರೂರುದ ಸೆಟ್ಟಿಕೇರಿ ಅರಮನೆತ ಸಂಕರು ಪೂಂಜೆದಿನ ಮಗೆ ಕಾಂತಣ್ಣ ಪೂಂಜಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸಿರಿ ಸತ್ಯನಾಪುರ ಬುಡ್ದು ಬಸುರೂರುದ ಅರಮನೆ ಸೇರುವಳ್.
ಮದಿಮೆಯಾದ್ ಒಂಜರೆ ವರ್ಸ ಆನಗ ಸಿರಿ ಬಂಜಿನಾಳ್ ಆಪಲ್. ಸತ್ಯನಾಪುರೊಡು ಬಯಕೆ ಕರಿಪುನೆಂದ್ ದಿನೊ ನಿಘಂಟ್ ಆದ್, ಮಾತ ತಯಾರಿಲ ಆವೊಂದುಂಡು. ಕಾಂತಣ್ಣ ಪೂಂಜೆ ಬಂಜಿನಾಳೆಗ್ ಬಯಕೆಗ್ ಸೀರೆ, ರವಿಕೆ, ಪೂ, ಬಂಗಾರ್ ಕನಯೆರೆ ಪದಂಗಡಿಗ್ ಬತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿರ ಪೋನಗ ಸೂಳೆ ಸಿದ್ದುನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೊಗ್ಗುವೆ. ಸಿರಿಗ್ ಕನತಿನ ಸೀರೆನ್ ಸಿದ್ದು ಒರ ತುತ್ತ್‌ದ್ ತೂದು ಅಂಚನೆ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪಲ್. ಕಾಂತಣ್ಣೆ ಬಯಕೆಗ್ ಕನತಿನ ಸೀರೆ, ಬಂಗಾರ್‌ನ್ ಮಾತ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆನ ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದು ಸತ್ಯನಾಪುರೊಕು ಕಡಪುಡುವೆ. ಮಾಮಿ ಕನತಿನ ಸೀರೆನ್ ತೂಯಿನ ಸಿರಿ, ಒಂಜಿ ಸೂಳೆ ತುತ್ತಿನ ಸೀರೆ ಯಾನ್ ತುತ್ತಾಯೆ ಪಂದ್ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸೀರೆ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ತುತ್ತುವಳ್ ಅಂಚನೆ ಪದ್ದೈಯಿ ಬಂಗಾರ್ ಪಾಡೊನುವಳ್.
ಸಿರಿನ ಬಾಲೆದ ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಮರಣ
ಸಿರಿಗ್ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ತಿಯಾದ್ ಒಂಜಿ ಆಣ್ ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವಲ್. ಪೆದ್ದಿನ ಅಮೆ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಯಿಸೆರೆನ್ ಲೆತ್ತ್‌ದ್ ಬಾಲೆದ ಜಾತಕ ಮಲ್ಪಾವೆರ್. ಜಾತಕ ಮಲ್ತಿನ ಜೋಯಿಸೆರ್ ಬಾಲೆಗ್ 'ಕುಮಾರೆ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್ .ಬಾಲೆದ ಮೋನೆ ಅಜ್ಜೆರ್ ತೂಂಡ ಅಜ್ಜೆರೆಗ್ ಮರಣ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನ ಸಿರಿ ಬಾಲೆದ ಕುಂಟು ಅರ್ದೆರೆ ತುದೆಕ್ ಪೋದಿಪ್ಪುನಗ ಬಾಲೆ ಜೋರು ಬುಲ್ಪುಂಡು ಅವೆನ್ ಅಜ್ಜೆರ್ ತರ್ಕೊನುವೆರ್ ಉಂದು ಆದ್ ಕೆಲವು ದಿನೊಟು ಅಜ್ಜೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಪೆರ್.
ಅಜ್ಜೆರ್ ತೀರ್ದಿನ ವಿಷಯನ್ ಸಿರಿ ತನ್ನ ಕಂಡನಿ ಕಾಂತಣ್ಣ ಪೂಂಜಗ್ ತೆರಿಪಾವಳ್. ಅಯೆ ಬರ್ಪುಜೆ. ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಶಂಕರಾಳ್ವೆ ಸುದ್ದಿ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಭಾರಿ ಬೇಜಾರ್‌ದ ಮೋನೆಡ್, ಅಜ್ಜೆರೆನ ಸಾವು ಉತ್ತರ ಕ್ರಿಯಾದಿ ಕಜ್ಜೊಲೆನ್ ಯಾನ್ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪೆ. ಅಯಿಕ್ ಸಿರಿ ಒಪ್ಪುಜಳ್.
ಅಜ್ಜೆರೆನ ಆಸ್ತಿಗ್ ಮಾತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಯಾನುಲ್ಲೆ ಯಾನೆ ಸಾವು ಮಲ್ಪುವೆ ಬೇತೆ ಏರ್ಲ ಮನ್ಪುನ ಆಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಲ್. ಶಂಕರಾಳ್ವೆ ಕೋಪೊಡು ಬತ್ತಿನಲೆಕ್ಕನೆ ಪಿರ ಪೋಪೆ. ಸಿರಿ ಅಜ್ಜೆರೆನ ಪುಣ ಮಿಪಾದ್, ಐತ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ದಾರುನು ಸಹಾಯೊಗು ಲೆತ್ತೊಂದು ಚಟ್ಟೊಡು ಜೆಪ್ಪಾದ್ ಕೊನೊದು ಪೋದು ಕಾಟೊಡು ಜೆಪ್ಪಾದ್ ಸೂ ಕೊರ್ಪಳ್. ಗೌಜಿಡೆ ಉತ್ತರ ಕ್ರಿಯಾದಿ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವಳ್.
ಸಿದ್ದುಗು ಶಾಪ
ಅಂಚನೆ ಬರೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಪದಂಗಡಿಡ್ ಕೈತಳ್ ಸೂಳೆ ಸಿದ್ದುನ ಇಲ್ಲ್ ತಿಕ್ಕ್ಂಡು. ಮೊಕುಲೆನ್ ತೂಯಿನ ಸಿದ್ದು ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಪೋಪಳ್. ಪೋನಗ ಕಾಂತಣ್ಣ ಪೂಂಜೆ ಉಯ್ಯಾಲೆಡ್ ಕುಲ್ಲೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆ ಮೊಕುಲೆನ್ ತೂದು ಮುಗುರು ತೆಲಿಕೆ ತೆಲಿಪುವೆ.
ಸಿದ್ದು ಪೇರ್‌ಗ್ ವಿಷ ಬೆರೆಸದ್ ಬಾಲೆಗ್ ಪರಿಯೆರೆ ಕೊರ್ಪಲ್. ಬಾಲೆ ಕುಮಾರೆ ಪರ್ದ್ ಕಡೆ ಬಾಯಿಡೆ ಪಿದಯಿ ಉಬಿಪೆ. ವಿಷ ಬೆರೆಸಾಯಿನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಸಿರಿ ಸಿದ್ದುಗು ನಿನ್ನ ಸೊಂಟೊಡ್ದು ಮಿತ್ತ್‌ದ ಪೊರ್ಲು ನನಲಾತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆವಡ್ ಸೊಂಟೊಡ್ದು ತಿರ್ತ್ ಸಾವಿರ ತರತ ಸೀಕ್ ಬರಡ್ಂದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ದು ಅಲ್ತ್ ಪಿದಡುವಲ್.
ಕಾಂತಣ್ಣನ ವಿಚ್ಚೇದನ(ಬುಡುಕಟ್ಟ್)
ಸಿದ್ದುನಲ್ಪಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸಿರಿ ಸೀದಾ ಕಂಡನಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅವ್ವೆ ಲೆಕ್ಕ ಕಾಂತಣ್ಣ ಪೂಂಜೆಲಾ ಪಿರವುದ ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಉಯ್ಯಾಲೆಡ್ ಕುಲೊನುವೆ. ಸಿರಿನ್ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನೆನ್ ತೂಯಿನ ಮಾಮಿ ಸಂಕರು ಪೂಂಜೆದಿ, ಕುರಿ ನೀರ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಸಿರಿನ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆದ ದೃಷ್ಠಿ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಸಿರಿ ಮಾಮಿಡ ಕೇನುವಲ್ ಎನ್ನ ಕಂಡನಿ ಕಾಂತಣ್ಣೆ ಒಲ್ಪ ಉಲ್ಲೆಂದ್ ಅಯಿಕ್ ಮಾಮಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಆಯೆ ಸೂಡಡ್ ನಡಪಿನ ಪಂಚಾತಿಗೆಗ್ ಪೋತೆಂದ್. ದಾಯೆ ಮಾಮಿ ಸುಳ್ಳು ಪನ್ಪರ್, ಎಂಕ್ ಮಾತ ಗೊತ್ತುಂಡು ಆರ್ ಸೂಳೆ ಸಿದ್ದುನಾಡೆ ಪೋತು ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಲಯಿ ಕುಲ್ಲುದೆರ್ಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಅವೆನ್ ಕೇನ್ದ್ ಉಯ್ಯಾಲೆಡ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದಿತ್ತಿನ ಕಾಂತಣ್ಣೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮುಟ್ಟುಡುಂತುದು ನೆರಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ತಮೆರಿಜ್ಜಂದಿ ಪೊಣ್ಣು ಎನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ನಿನನ್ ಪೆದ್ಮೆದಿನ್ ತೂಯೆರೆ ಬಯಿಜ್ಜಿ, ಪೆದ್ಮೆದಿ ತಾಂಕ್‌ನ ಪೇತ್ ಕೊರ್ತ್‌ಜ್ಜಿ, ತೊಟ್ಲ್ ಬಾಲೆ ಬರಿಯೆರ್ ಪನ್ತಿಜ್ಜಿ ಮರ್ಯಾದಿ ಕೆಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಡೆ ದಾಯೆ ಬತ್ತ? ತಡ್ಯ ಕಡತ್ ಬತ್ತಂಡ ಜಾಗ್ರತೆ ಪನ್ಪೆ. ಉಂದೆನ್ ಕೇಂಡಿನ ಸಿರಿ ಕೋಪೊಡು ತನ್ನ ಕೈಟಿತ್ತಿ ಕಾಜಿನ್ ನೆಲಕ್ ಹಾಕ್‌ದ್ ಪುಡಪುಳ್ ಕಾಂತಣ್ಣೆ ಕಟ್ಟಿನ ಕರಿ ಮಣಿನ್ ಕಡಿತ್ ದಕ್ಕುವಲ್. ನೀತಿಗೆಟ್ಟ್‌ನ ಕಂಡನಿಯನೊಟ್ಟುಗು ಬಾಳುನ ಸರಿಯತ್ತ್ ಪೊಂಜೊಲೆಗ್ ಪಿರ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಅವಕಾಸ ಉಪ್ಪೊಡು, ಮುಂಡೆಯಾದಿತ್ತಿನ ಪೊಂಜೊಲೆಗ್ ಮುತ್ತೈದೆ ಭಾಗ್ಯ ತಿಕ್ಕೊಡು ಬಸರೂರುದ ನೀರ್ ಇನಿಕ್ಕ್ ಮುಗಿಂಡ್ ಪನೊಂದು ಕಾಂತಣ್ಣಗ್ಲ್ ಎಂಕ್‌ಲ ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ ಪನೊಂದು, ಬಸರೂರುದ ಸೆಟ್ಟಿಕೇರೆ ಅರಮನೆ ಪೊತ್ತೂದು ಪೋವಡ್ ಪನ್ಪಿ ಸಾಪ ಕೊರ್ದು ಬಾಲೆ ಕುಮಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಲೆದಾಲ್ ದಾರುನು ಲೆತ್ತೊಂದು ಪಿದಾಡುವಳ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧ ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಬಿ. ವಿ. ಕಕ್ಕಿಲಾಯ
ಬೆವಿಂಜೆ ವಿಷ್ಣು ಕಕ್ಕಿಲಾಯ (ಬಿ. ವಿ. ಕಕ್ಕಿಲಾಯ) ಬಿ.ವಿ. ಕಕ್ಕಿಲ್ಲಾಯರು ಪೆರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊಂರ್ಬಾಟದಾರ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿದ ನಾಯೆಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್, ಭಾರತ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯೆಕೆರ್(ಸಿ.ಪಿ.ಐ), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಐಟಿಯುಸಿ) ಪೆರಿಯ ನಾಯೆಕೆರ್, ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯೆರ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆದ ರೂವಾರಿಲು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಂತಕೆರ್.
ಪುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲ್ಯ
ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೧೯೧೯. ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕ್‌ದ ಚೆರ್ಕಳದ ಕೈತಲ್‌ದ, ಪಯಸ್ವಿನಿ ಸುಧೆತಲ್ಪದ ಬೇವಿಂಜೆಡ್ ಭೂಮಾಲಕರಾಯಿನ ವಿಷ್ಣು ಕಕ್ಕಿಲ್ಲಾಯೆರ್‌ನ ಕಡೀರ ಮಗೆ ಬಿ. ವಿ. ಕಕ್ಕಿಲಾಯ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಕಾಸರಗೋಡು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಶಾಲೆಡ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ. ೧೯೩೭-೧೯೩೯ ಇಂಟರ್‌ಮಿಡಿಯೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೯-೧೯೪೨ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬಿ.ಎ. ಅಧ್ಯಯನ ಕುಡ್ಲದ ಸೈಂಟ್ ಆಲೋಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್.
ಮದಿಮೆ
೧೯೬೪ಟ್ಟ್ ಬುಡೆದಿ ಅಹಲ್ಯಾ. ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಕ್ಕಿಲಾಯ ಕುಡ್ಲಡ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ. ರಡ್ಡನೆತ್ತಾರ್ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣ ನ್ಯೂರೊಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ (ಯು. ಎಸ್.), ಮೂಜನೆತ್ತಾರ್ ಹರೀಶ್ ಲ್ಯಾಪ್ರಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಯು.ಎಸ್., ನಾಲನೆತ್ತಾರ್ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಸೈಕ್ರಿಯಾಟಿಸ್ಟ್, ಯು.ಕೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
೧೯೫೨-೧೯೫೪ ಮುಟ್ಟ ೨ ವರ್ಸೊ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡ್ದ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ್ ೨ ಸರ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಟ್ ಬಂಟ್ವಾಳದ ಶಾಸಕರಾದಿತ್ತೆರ್. ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದುಪ್ಪುನಾಗ ಬರ, ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಲಾರ ಗಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಹಾಸನ-ಕುಡ್ಲಗ್ ರೈಲ್ ಪಾಡೆರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊನ್ ಏಕೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತಿನಾರ್.
ಬರವುಲು
೧೯೮೩-೮೬ ನಡುಟ್ಟು ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್
ಸದಸ್ಯತ್ವ
೧೯೪೦ಟ್ಟ್ ಭಾರತ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವ. ಕುಡ್ಲ ಘಟಕದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಫೆಡರೇಶನ್ಡ್ ಕಾರ್ಯಂತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನಾರ್.
ಸಂಘಟನೆಲು
೧೯೪೩-೪೫ ಅವಧಿಡ್ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ) ಕರಾವಳಿದೊರ್ಮೆ ಬೀಡಿ, ಓಡು, ನೂಲು ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರಂಟ್‌ದ ಕಾರ್ಖಾನೆದ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ಸಂಘಟನೆದ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೪೪ ಟ್ಟ್ ಮುಂಬಯಿಡ್ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ ಮೆರೆನ ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆಡ್ ನಡತ್ತಿನ ಸೋವಿಯಟ್ ಸಾಂಸ್ಖ್ಟತಿಕ ಸಂಘದ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ
https://www.bvkakkilaya.in/
ಮರಣ
ಜೂನ್ ೪, ೨೦೧೨ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥರಾಯೆರ್. ೯೩ ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯದಾರಾದಿತ್ತೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್
ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವಾ
ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವಾ ಮೇರ್ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷೊದ ಒಂಜಿ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1942 ಟ್ಟ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟ್ ದಿನ ಆಳ್ವಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಸುರುಕ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗವರ್ನರ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್, ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 2 ವರ್ಷ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾಯೆರ್. ಒಂತೆ ಸಮಯ ಗೋವಾದಲಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಸ್ವಂತ ವಿವರ
ಕುಡ್ಲದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುದಿನ ಮೇರ್ ಬೆಂಗ್ಳೂರ್ ದ ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಲಾ, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಕಾನೂನು ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. 24 ಮೇ 1964 ಟ್ಟ್ ಆರೆನ ಮದ್ಮೆ ನಿರಂಜನ್ ಆಳ್ವೆರೆನೊಟ್ಟುಗ್ ಆಂಡ್. ನಿರಂಜನ ಆಳ್ವ ಮೇರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರೋ ಸಂಗ್ರಾಮೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಜೋಕಿಂ ಆಳ್ವ ಬೊಕ್ಕ ವಾಯ್ಲೆಟ್ ಆಳ್ವ ಮೊಕಲೆನ ಮಗೆ. ವಕೀಲೆ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಮಲ್ತದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೋಜೊವುಲೆನ ಯುವ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊರ್ಯರೆ ಕರುಣಾ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ದೆರ್.
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವೆರೆನ ಕಂಡನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತೆರಾದ್ ೧೯೬೯ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆರ್ ರಾಜಕೀಯೊಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಗ್ ಬೆಂಬಲಿಸಾದ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿನ ಆರ್, ಕರ್ನಾಟಕದೊ ರಾಜಕೀಯೊಡು ಸಕ್ರೀಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೪ಡ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗ್, ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಬೆಂಬಲೊಡು ಆಯ್ಕೆ ಆಪೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಆಜಿ ವರ್ಷೊದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯಿಬೊಕ್ಕ, ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ, ೧೯೮೦, ೧೯೮೬ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೨ಟ್ಟ್ ಆಜಿ ವರ್ಷೊದ ಅವಧಿಲೆಗ್ ಕುಡಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಪೆರ್. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಡು, ಕೇಂದ್ರೀಯ ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿಲಾ ಆದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೯೯ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ೧೩ನೇ ಲೋಕಸಭೆತ ಓಟುಡ್ ಉತ್ತರಕನ್ನಡೊಡ್ದ್ ಗೆಂದ್ ದ್ ೫ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೫ ವರ್ಷೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡಪುನ ವೋಟುಡ್ ಸೋಪುವೆರ್. ೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೯ ನೇ ಇಸವಿದ ನಡುಟ್ಟ್ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಮಿಟಿದ ಜನರಲ್ ಸೆಕ್ರಟರಿಯಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೬ ಆಗಸ್ಠ್ ೨೦೦೯ ನೆತ್ತ ಇಸವಿಡ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಸುರುತ್ತ ಪೊಂಜೊವು ರಾಜ್ಯಪಾಲೆಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಪೆರ್. ಮೇ ೨೦೧೨ಟ್ಟ್ ರಾಜ್ಯಸ್ಥಾನೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆ ಆಪೆರ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಿಣಿಲು ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ತುಳು ಗೌಡೆರ್
ತುಳು ಗೌಡೆರ್ (Tulu Gowda) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ನೆಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‍ಗ್ ಗೌಡೆರ್‌ನಕುಲು ಐಗೂರು ಸೀಮೆರ್ದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೦ನೆ ಇಸವಿದ ಕಾಲೊಡ್ ಬತ್ತೆರ್ಂದ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಇತಿಹಾಸೊ
ತುಳು ಅರೆಬಾಷೆ ಗೌಡ ಸಮುದಾಯೊ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೊಕುಲು ಮೂಲೊಡು ನಾಥ ಪಂಥದಕ್‌ಲ್. ಬುಕ್ಕ ಶಾರಾದಾಂಬೆನ್ ಪೂಜಿಸವೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನೆ ಅಳುನ ಕಾಲೊಡು ವಿಷ್ಣುನ ಆರಾಧಕೆರಾದ್ ತಿರುಪತಿ ದೇವೆರೆನ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರಾದ್ ನಂಬೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ತುಳುನಾಡ್‍ಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನೆಲೆಸಿಯೆರ್. ಪತ್ತ್ ಕುಟುಮೊ ಪದ್ನೆನ್ಮೊ ಬರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಮೂಲ ಕುಟ್‌ಮೊ ಎಗ್ಗೆ.
ಸಮುದಾಯೋದ ವ್ಯವಸ್ತೆಲು
ತುಳು ಗೌಡೆರ್‌ನಗ್ಲ್‌ನನೆ ಒಂಜಿ ಆಡಲಿತ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಇತ್ತುದ್ ಮೂಲು ಒಂಜಿ ಊರುಗು ಗ್ರಾಮೋ ಗೌಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒತ್ತು ಗೌಡೆರ್ ಇಪ್ಪುವೆರು. ಅಂಚನೆ ಎನ್ಮೋ‌ ಅತಂಡ ಪತ್ತು ಊರ್‌ಗ್ ಮಾಗಣೆ ಗೌಡೆರ್ ಮಿತ್ತ ಸ್ತರೋಟು ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಮದಿಮೆ ಶಾಸ್ತ್ರೊ
ಒಂಜೆ ಬರಿಟ್ ಪುಟ್ಂಡ ಅವೇ ಬರಿತಗಳ್ ಮದಿಯೆ ಆವರ ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಸೆದ. ಗೌಡೆರ್‌ನಗ್‌ಳ್ ಜೋಕುಳೆ ಕಟ್ಟ್, ಪತ್ತ್ ಕುಟುಮೊ ಪದ್ನೆನ್ಮೊ ಬರಿ ಪಂಡ್ದ್‌.
ಬರಿ ಪದ್ಧತಿ
ಗೌಡ್ರ್‌ನಕ್ಲೆಡ್ ​"ಪತ್ತ್ ಕುಟುಮೊ ಪದ್ನೆನ್ಮೊ ಬರಿ" ಪಂಡಿಲೇಕಾ ೧೮ ಬರಿ ಮೂಲೋಡ್ ತೋಜಿದು ಬರ್‌ಪುಂಡು, ಆಂಡಾ ಕಾಲ ಕರೀದ್ ೧೨ ಬರಿಕ್‌ಲೆನ್ ತುವೊಲಿ. ಅವೆಟ್ಟು ಕೆಲವೊಂಜ್ಜಿ ಪಂಡ ಬಲಸೆರೆ ಬರಿ, ನಾಯೆರೆ ಬರಿ, ನಂದೆರೆ ಬರಿ, ಬಂಗೆರೆ ಬರಿ, ಗುಂಡೆರೆ ಬರಿ, ಚಿತ್ತೆರೆ ಬರಿ, ಪೆರ್ಬೆರೆ ಬರಿ, ಸಾಲೆರೆ ಬರಿ ಇಂಚಾತ್ ಬರಿಕ್ಲೆನ್ ತುವೊಲಿ.
ಬಾಸೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು‌ಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ಲ, ಸುಳ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡಗ್‌ಡ್ ಅರೆಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.
ನನಾತ್ ಓದರೆ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ಮೆತ್ತೆ
ಮೆತ್ತೆ  (ಟ್ರೈಗೋನೆಲಾ ಫೇನಮ್-ಗ್ರೇಕಮ್) ಫ್ಯಾಬೇಸೀಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಇಂಜಿ ದೈ. ಮೆತ್ತೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಮೆಂತೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಸಪ್ಪು ಆದ್ ಲಾ ಕಜಿಪುಗು ಗಲಸುವೆರ್. ಮೆತ್ತೆದ ಬಿತ್ತ್  ಸಾಂಬಾರಡ್  ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ವಿಸ್ವೊಡು ಮಾತಾ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಲಾ ಒಂತೆ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವೆರ್. ಅಯಿನ ಸಪ್ಪುನು ಸಾಂಬಾರ್, ಚಟ್ನಿ ಗ್ ಲಾ , ಅಂಚನೆ ಬಿತ್ತ್ ನ್ ಕೆಲವು ಮರ್ದ್ ಗಾದ್ ಲಾ ಗಲಸುವೆರ್.
ಬೊಲೆಚ್ಛಿಲ್
ಭಾರತೊ ಮೆತ್ತೆ ಬೊಳೆಪುನ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರ ದೆತೊಂದುನು. ಅಯಿತ ೮೦ % ಮೆತ್ತೆ ರಾಜಾಸ್ಥನೊಡೆ ಬೊಳೆಪುಂಡು.
ಮೆತ್ತೆದ ಶಕ್ತಿದ ಲೆಕ್ಕೊ
೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ಮೆತ್ತೆಡ್ ೧,೩೫೦ ಕಿಲೊ ಜ್ಯೂಲ್ಸ್ ( ೩೨೩ ಕಿಲೊ ಕ್ಯಾಲರಿ) ದಾತ್ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು.ಅಯಿಟ್ ೯ % ನೀರ್, ೫೮ % ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ತ್ರೆಟ್, ೨೩ % ಪ್ರೊಟೀನ್, ೬ % ಎಣ್ಣೆದ ಅಂಶೊ, ಅಂಚನೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಉಂಡು.
ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು
ದುರ್ಗೆ
= ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ = thumb|alt=ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ
ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಣಿ ಆಯಿನ ಆದಿಪರಾಶಕ್ತಿ ಶಾಕ್ತೇಯರೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ. ಈ ದೇವಿ ಇಜ್ಜಂದೆ ಮಾತಲಾ ಚೈತನ್ಯಶೂನ್ಯ ಜಡವಾದ್ ಪರಿಣಮಿಸವುಂಡು. ಶ್ರೀಮದ್ದೇವೀ ಭಾಗವತ, ದೇವೀ ಪುರಾಣ, ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ, ದೇವೀ ಉಪನಿಷತ್ತು, ವೇದ-ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ, ಶೃತಿ-ಸ್ಮೃತಿಕುಲು ದೇವಿನ ಬಗೆತ್ತ, ಅಲೆನ ಶಕ್ತಿದ ಬಗೆತ್ತ ವರ್ಣನೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮೋಲೆ ಅಂತಿಮ ಅದ್ವೈತ ಪರಬ್ರಹ್ಮೆ. ಮೋಲೆರ್ದೇ ಹರಿ-ಹರೆ-ಬ್ರಹ್ಮೆರ್ ಪುಟ್ಟುನೆ. ಮೋಲೆರ್ದೇ ಸೃಷ್ಠಿದ ಅಂತ್ಯ. ಸೃಷ್ಠಿದ ಆದಿಡ್ ಉದಯಿಸಯಿನ ಮೋಲೆನ್ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಪಂಡ್‌ದ್, ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಯಾದ್ ಮಾತೆರೆಡಲಾ ಚೈತನ್ಯಕಾರಕಲಾಯಿನ ಕಾರಣ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲಲ್.
ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲವೂ ಜಡ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯ‍ದ ಕಾರಣವೂ ಶಕ್ತಿಯೇ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಠಿ, ಹರಿಯ ಪಾಲನೆ, ಹರನ ಸಂಹಾರ ಈ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುವುದು. ಇವಳನ್ನೇ ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು. ಇವಳನ್ನೇ ಪರಮೇಶ್ವರೀ ಎಂದು ಪರಶಿವೆ ಎಂದು ಮಹಾಮಾಯಾ, ಆದಿಮಾಯೇ, ಯೋಗಮಾಯೇ, ಯೋಗನಿದ್ರಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು. ಉದಾ : ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಅಸಾದ್ಯವಾದಾಗ ಅವನನ್ನು ಶಕ್ತಿಹೀನನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಬದಲ್ಲಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹೀನ, ವಿಷ್ಣುಹೀನ ಅಥವಾ ರುದ್ರಹೀನನೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಮೂಲಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕ್ಷೇಪ ನಿರೂಪಣೆ.
ಇನ್ನು ಶಕ್ತಿದೇವತೆ ತಾಮಸ-ರಾಜಸ-ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಿಂದೆ ಸೃಷ್ಠಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಹರಿ-ಹರ-ಬ್ರಹ್ಮರನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿ ಸೃಷ್ಠಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ  ನೇಮಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮುಂದೇ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಬೃಗುನಂದನೇ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸುತೆ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ವಿರಾಗಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಹರಿ-ಬ್ರಹ್ಮರು ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಮುಂದೆ ನಾನೇ ಜನಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ವರಿಸುವೆನೆಂದು ವರವಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಹರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಾನು ಜನಿಸಿದಾಗ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶಿವನ ಶಿರದಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಈ ಸುದರ್ಶನದಿಂದ ತುಂಡರಿಸಿಬಿಡು ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದಿಮಾಯೇಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ದಕ್ಷಾಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಮಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸುತೆ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೇ ದೇವಿಯ ವರದಂತೆ ಮುಂದೆ ಎಂದಾದರೂ ನನ್ನ (ದೇವಿಯ) ಅನಾದಾರವಾದಾಗ ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಭದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯಳಾಗುವೆ ಎಂಬ ವಾಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಳಂತೆ.
ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಜನ್ಮವಾಗಿರುವುದೇ ಶಿವನಿಗಾಗಿ. ಆದರೇ ದಕ್ಷನು ಕಾಲಕಳೆದಂತೆ ಶಿವ ದ್ವೇಷಿಯಾದ. ಇದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ದೂರ್ವಾಸರು ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಆಭೂಷಿತವಾದ ಕೊರಳ ಹಾರವನ್ನು ಮಾರ್ಗಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ದಕ್ಷನನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಈ ಶಿವ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅದನ್ನು ದಕ್ಷನು ಮರೆತು ತನ್ನ ವಿಲಾಸಮಂಚದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನಂತೆ. ಇದರ ದೋಷದಿಂದ ದಕ್ಷನಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಕಾರ ಉಂಟಾಗಿ ಶಿವದ್ವೇಷಿಯಾದ. ಇದರ ನಂತರ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತನಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಗೌರವ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದನ್ನೇ ಅವಿದ್ಯೆ ಎನ್ನುವುದು.
ಪರಶಿವೆಯ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಮುಂದೆ ಶಿವನನ್ನು ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ವರಿಸಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ದಕ್ಷನು ಕುಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದೆ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಾಡಿದ ಮಾತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಅಹಂಕಾರಯುತನಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ದಕ್ಷ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಶಿವನಿಲ್ಲ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಶಿವನಿಂದನೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ನಿಂದನೆ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುರಿದು ಶಿವೆ ನಭದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿಯ ಛಾಯೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಮಹಾಸತೀಯಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವ ಸುತ ವೀರಭದ್ರ ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದ ದಕ್ಷನ ರುಂಡವನ್ನು ಕಡಿದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತಾಂಡವ ಆಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಶ್ರೀಹರಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಸುದರ್ಶನದಿಂದ ತುಂಡರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಳು ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳೇ ಮುಂದೆ ಪ್ರಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ 108 ಶಕ್ತಿಪೀಠ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೇ ಶಿವನು ಸತೀ ವಿಹೀನನಾಗಿ ಕಾಮಾಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಪುನಃ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಾರ್ವತೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪರಾಶಕ್ತಿ ದುರ್ಗೆಯೇ ಪುನಃ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ಮೇನೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂಶ (ಗಂಗಾ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಾಂಶಳಾಗಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅವತಾರ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಪುನರಪಿ ಪಾರ್ವತೀ ಶಕ್ತಿಗೆ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಯಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ತಾಮಸ-ರಾಜಸ-ಸಾತ್ತ್ವೀಕ ರೂಪಗಳೇ ಮಹಾಕಾಳಿ-ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ. ಯುದ್ದೋನ್ಮಾಧಿನಿ ಶಿವೆಯಾದ ದುರ್ಗೆ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಯಾದರೆ, ಸರ್ವಸಂಪದವನ್ನು ನೀಡಿ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವುದು ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಇನ್ನು ಅವಿದ್ಯೆ ನಾಶಮಾಡಿ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವವಳು ಆದಿವಿದ್ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ.
ಪರಾಶಕ್ತಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಯೋಗಮಾಯೇಯಾಗಿ ಮುಂದೆ ಮಧು-ಕೈಟಭರ ವಧೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮುಂದೆ ಚಂಡ-ಮುಂಡ, ಮಹಿಷಾಸುರ, ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭ, ಬಿಡಾಲ ಇನ್ನಿತ್ಯಾದಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದು ದುರ್ಗತಿನಾಶಿನಿ ದುರ್ಗಾ ಎಂಬ ನಾಮ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿ ನಂದನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗಮಾಯೇಯಾಗಿ ಅವರಾತ ತಾಳುತ್ತಾಳೆ. ದುರ್ಗೆ ತನ್ನ ಸಂಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ರೋಹಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ರಕ್ತದಂತ ಎಂಬ ಅವತಾರ ತಾಳಿ ರಕ್ತದಂತಾಸುರ ವಧೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮುಂದೇ ಕ್ಷೇಮವರ್ಧಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬರಗಾಲವನ್ನು ನೀಗಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾಂಬಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ದುರ್ಗಾಸುರನೆಂಬ ದುರುಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಪುನಃ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಎಂಬ ದಿವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಬರಗಾಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವಳೇ ಶಾಕಾಂಭರಿ ಅಥವಾ ಬನಶಂಕರಿ (ವನದುರ್ಗಾ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅರುಣಾಸುರನೆಂಬ ದಾನವನನ್ನು ಭ್ರಾಮರಿ ರೂಪದಿಂದ ಕೊಂದು ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕೆಯೆಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಶ್ರೀಶೈಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಇನ್ನು ದುರ್ಗತಿನಾಶಿನಿ ದುರ್ಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಯುಗಗಳೇ ಸಾಲದು.
ಇಂಥಹ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಿಕೆಯಾದ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ದುರ್ಗೆಯೆಂದು, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ, ಭುವನೇಶ್ವರೀ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿ ಭಜಿಸಿ, ಶಕ್ತಿದೇವತೆಯಾಗಿ ನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಆರಾಧಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತು. ದುರ್ಗೆ ಶಾಕ್ತರಿಗೂ, ಶೈವರಿಗೂ, ವೈಷ್ಠವರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳು. ಇವಳೇ ವಿಸ್ತ್ರತವಾಗಿ ಶಕ್ತಿದುರ್ಗೆ, ಶಿವದುರ್ಗೆ, ವಿಷ್ಣುದುರ್ಗೆ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಮತಭೇದಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಆರಾಧನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮಾತೃರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡ ದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯೂ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿಯಾದ ದುರ್ಗೆ. ಇವಳು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತಿ. ಇನ್ನು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಧಿದೇವತೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯೂ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪಗಳೇ.
ಇನ್ನು ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ, ಕೇರಳ ಚೊಟ್ಟಾನಿಕ್ಕರ ಭಗವತಿ, ಗುಹಾವಾಟಿಯ ಕಾಮಾಖ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಚಾಮುಂಡಿ, ಶ್ರೀಶೈಲ ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕಾ, ಮಲ್ಲ ನಿವಾಸಿನಿ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ, ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ, ಕಂಚಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಮದುರೆಯ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಾಶಕ್ತಿ ದುರ್ಗೆಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಕ
ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದು ದೇವತೆಲು ವರ್ಗೊ:ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆ
ಗೂಡುದೀಪ
ಗೂಡುದೀಪ  ಪಂಡ ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಇಲ್ಲದ ಪಿದಾಯಿ ಕರೆಂಟ್ ದ ಬೊಲ್ಬು ಪಾಡ್ದ್ ನೇಲಾದ್ ಪೊರ್ಲುದ ಅಲಂಕಾರೊಗು  ದೀಪಿನ ಒಂಜಿ ತುಡರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಉಂದೆನ್ ಆಕಾಸಬುಟ್ಟಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ್ದಕುಲು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದ ಕಾಲೊಡು ನೇಲಾವುನ ಐನ್ ಕಬರ್ದ ನಕ್ಶತ್ರೊದ ಬೊಲ್ಪುದಲೆಕನೇ, ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊದಕುಲು ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊದ ಕಾಲೊಡುಲಾ ಪಾಡುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಆಕಾಸ ದೀಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳುತಕುಲು ಗೂಡುದೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊ.
ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂತೆ ಬೆದ್ ರ್ ದ ಕಡ್ದಿಲು ಬೋಡು. ಅಯಿನ್ ಗೂಡುದಲೆಕೊ ಜೋಡಿಪೊಡು, ಅಯಿತ ಉಳಾಯಿದ ಜಾಗೆ ಕಾಲಿ ಇಪ್ಪೊಡು. ಅಯಿಟ್ ಇಂಜಿ ಕರೆಂಟ್ದ ಬೊಲ್ಬು ಪಾಡಿಯೆರೆ ಆವೊಡು. ಗೂಡುದ ಸುರ್ಪೊ‌ ಆಜಿ ಮೋನೆದನೇ [ cube ] ಅವೊಂಡುಂದು ಇಜ್ಜಿ. ಅಯಿದ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಲಾ ಆಪುಂಡು. [octahedron dodecahedron] ಇಂಚ. ಆ ಬೆದ್ರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ ರಂಗ್- ರಂಗ್ ದ ಕಾಕಜಿನ್ ಗೋಂದುಡು ಪತ್ತಾವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪೇಂಟೆಡ್ ತರಾವಳಿದ ಸುರ್ಪೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಂಗ್ ದ ಗೂಡುದೀಪಲು ಉಲ್ಲ. ದುಂಬು ಕಾಲಿ ನಕ್ಷತ್ರೊದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತಾ.
ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊದ ಅಮಾಸ್ಯೆದಾನಿ ಪಾಡಿನ ಗೂಡು ದೀಪ, ತುಲಸಿ ಪರ್ಬೊ ಮುಟ್ಟ ರಾತ್ರೆದ ಕಾಲೊಡು ಪೊತ್ತುನ ಕ್ರಮೊ. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಗೂದುದೀಪೊನೊ ಇಲ್ಲದ ಪಿದಾಯಿ ಎತ್ತರೊಡು ಕಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲು ಉಂದೆನ್ ತೂದು ಕುಸಿಟ್ ಇಪ್ಪಡ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಗೆ.
ಗೂಡುದೀಪದ ಇತಿಹಾಸ
ಗೂಡುದೀಪ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ದ ಲಾಂಟೀನ್ ಪನ್ಪಿನ ಬೊಲ್ಪುದ ಮೂಲೊದ್ದು ಬತ್ತಿದಿನ. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಬತ್ತಿದ ತುಡರ್ನ್ ನೇಲ್ಪಾನಗ, ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆದ್ದ್ ಪಿರ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆಗ್ ದೆತ್ತೋಂದು ಪೋನಗ ಗಾಳಿ ಬೀಜಿದ್, ಬರ್ಸ ಬೂರುದು ತೆಕ್ಕಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಅಯಿಕ್ ಮದೆ ಮಲ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊ ಸುರು ಆಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಮರತ ಹಡಗ್ ಡ್ ಸೂ ಬೂರ್ದು ಸೂತ ಅವಗಡ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಪಂದ್ ಕರ್ಬೊದ ಮದೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರೈಲ್ವೆದಕುಲು ಚಿಮಿಣಿ ಎಣ್ನೆಡ್ ಪೊತ್ತುನ ಸಿಗ್ನಲ್ ದೀಪನ್ ಗೂಡುದೀಪದ ಮಾದರಿಡೆ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಾಟೆರಿದ ತುಡರ್ (ಟಾರ್ಚ್) ಗಳಸಿಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಗಳಸಿಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಗೂಡುದೀಪದ ಪಂತೊಲು
ತುಡಾರ್ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಕೆಲವು ಊರುಲೆಡ್ ಗೂಡು ದೀಪ ಮಲ್ಪಿನ ಪಂತಲಾ ಉಂಡು. ಪೊರ್ಲುದ ಗೂಡುದೀಪ ಮಲ್ತಿನ ಕುಲೆಗ್ ಇನಾಮುಲಾ ಉಂಡು.
ಬಣ್ಣದ ಕಾಕಜಿ, ಗ್ಲಾಸ್ ಪೇಪರ್, ಬೊಕ್ಕ ಭೆಗಡೆ ಗಳಸ್ದ್ ಇಪ್ಪೊಡು.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಫಿಬೆರ್, ತೆರ್ಮೊಕೋಲು ಗಳಸಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.
ಬೀಲೊ ಇಪ್ಪುನ ಕಡ್ದಾಯ
ಪಂತ ನಡಪುನ ಜಾಗೆಲು
ಪೆರ್ಣಂಕಿಲ ಶಂಕರ ಪ್ರತಿಷ್ತಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೂಡು ದೀಪ ಸ್ಪರ್ದೆ
ಕುದ್ರೋಳಿ ಗೋಕರ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೂಡುದೀಪ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೂಡು ದೀಪ ಸ್ಪರ್ಧೆ - ಕಾಪು ಗೂಡು ದೀಪ ಸ್ಪರ್ದೆ ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆ ಮಂಗಳೂರು ಕಾರ್ಕಳ ಮುದ್ದು ಶಾರದೆ ಗೂದಡು ದೀಪ ಸ್ಪರ್ದೆ ಬೈಲೂರು ನಾಗರಾಜ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಕರಿನ 36 ವರ್ಷಲೆಡ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೂಡುದೀಪ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೋಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಪೊಸ ನಮೂನೆದ ಗೂದುದೀಪೊಲು
ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೋಡು ಪಂತೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಪೊಸ-ಪೊಸ ಚಾತುರ್ಪೊಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಗೂಡುದೀಪ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಪರತ್ ಪಾವೊಲಿನೆಲ್ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಗೂಡು ದೀಪ. ಅಯಿಟ್ ರಯಿ, ಒಟ್ಟೆ ಮುಕ್ಕಾಲ್ದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ೧೦ ರುಪಾಯಿದ ಪಾವೊಲಿಲಾ ಉಂಡು. ತೂಯೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಅಂಚನೆ ಒರಿ ಕೆತ್ತಿದ ಒಟ್ಟೆಡ್ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುದ ಕಈಅನೆ ಮಲ್ತ್ ಗೂಡು ದೀಪ ತಯರ್ ಮಲ್ತ್ದೆ. ನೂಲುನು ಸುತ್ತುದೆ ಒಂಜಿ ಗೂಡ್ಯೌ ದೀಪ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಆಟದ ವೇಸೊದ, ಕಿರೀಟದ, ಕೇರಳದ ಕತಕ್ಕಳಿದ, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಇಂಚ ತರಾವಳಿ ಗೂಡು ದೀಪ ಉಂಡು.
ಕಾಡ್ಯನಾಟೊ
ನಾಗಾರಾಧನೆದ ಮೂಲ ರೂಪ ಕಾಡ್ಯನಾಟ. ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಡೆಕಾಯಿ ಭಾಗೊದ ಮೇರಜನಾಂಗದಕುಲು. ಅಕ್ಲೆನ ಆಚರಣೆಡ್ "ಕಾಡ್ಯ" ಪಂಡ "ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪೆ". ಅವೆನ್ ಸಂಕಪಾಲೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಏಳ್ ಜಿಡೆತ ಸಂಕಪಾಲೆ, ಐನ್ ಜಿಡೆತ ಕಾಲಿಂಗೆ, ಮೂಜಿ ಜಿಡೆತ ಕಾಲಿಂಗೆ- ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧ ಉಂಡು.
ಪದೊ ಅರ್ತೊ
ಕಾಡ್ಯ ಪಂಡ ಕಾಲಿನ್ಗೆಂದ್ ಲೆತ್ತ್‌ನ್ಡಲ  ಕಾಡ್ದಕ್ಲುನ್ದು, ಕಾಡ್ ದಕ್ಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಆರಾಧನೆಂದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನೋಲಿ. ಕಾಡ್ಯ, ಕಡ್ಯ, ಕಡ್ಯರ ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ದ ಪಾತ್ರೆಂದ್ ನೆನಪೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಕಾಡ್ಯ ನಾಟ ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ದ ತೂರಿನೆ ಅವ್ಲು ಆರಾಧನೆಗ್ ದೀಪೆರ್. "ನಾಟ " ಪಂಡ ನಾಟ್ಯನ್ದ್  ಎನ್ನೊಲಿ.
ಆರಾಧನೆ
ಕಾಡ್ಯ ನಾಟ್ಯ ಅವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ, ಆರಾಧನೆದ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಜೀವ ಸತ್ವಂದೆ ತೂವೊಲಿ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕಾಡ್ಯ ನಾಟೊಡು ಬರೆಪಿನ ಮಂಡಲೊಗು  ಐನ್  ಬಗೆತ ಮಣ್ಣ ಉಪಯೋಗ  ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಆ ಮಂಡಲೊಗು ಮಣ್ಣ್‌ಡ್‌ದ ತೂರಿದ ನಾಗನ ರೂಪ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಾಟ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅವೆಟ್ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣ್ದ ಜೀವ ಸತ್ವ ಉಂಡುಂದೆ ಪನೊಲಿ.ಅಲ್ತ ಮೇರೆರ್ ಕರಿನಾಗನ್ ಕಾಡ್ಯ ನ್ದ್, ನಾಟ್ಯ ನಡ ಪುನ ಜಾಗೆನ್ ಕಾಡ್ಯನ ಮನೆಂದ್ ಲೆಪ್ವೆರ್  .ಕಾಡ್ಯನ  ಇಲ್ಲಲ್ ಪುಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಾಮಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಯಕ್ಷಿ, ಉಮ್ಮಲ್ತಿ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಗಾಮ, ಜಟ್ಟಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕಲ್ಕುಡ, ಹಾಯ್ಗುಲಿ ದೈವದ ಕಲ್ಲುಲುಪ್ಪುವ. ಕಾಡ್ಯನ್ ಅಮ್ಮ ಕಾಳಿಕಾಂಬನ್ದ್ ಲ ಲೆಪ್ವೆರ್. ನಾಲ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡ ಪುನ ಆಚರನೆಡ್  ಬೈದ್ಯೆರ್ ಡೋಲು ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಕಾಡ್ಯನ   ಪುಟ್ಟು ,ಕಳಸೆ ಪದ ,ಪೊಂಜೋಕ್ಲೆ ಪುಟ್ನ ಪದ ಕಲ ಮಗ್ ರ್ಥೆ ಪದ ,ಮಂಡಲ ಬರೆಪುನ ಪದ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೂಲತ ನಾಗಮಂಡಲೊಡು ಮೀನ ,ಕಕ್ಕೆ ,ಸರ್ಪ ,ಗುರ್ಬಿ ,ಬಸವೇ,ತಡ್ಪೆ,ಉಜ್ಜೆರ್ದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಪೆರ್.
ಕಾಡ್ಯನಾಟಡ್ ಮಾಲ್ಪುನ ನಲಿಕೆತ ಬಗೆಕುಲು
ಕಾಡ್ಯ ನಾಟದ ಪರವಾಯಿ ಬಿರನೆರೆ ಕೋಲ  ,ಕೊರಗೆರೆ ಕೋಲ  ,ತಗುಲೆ ಕೋಲ  ,ಕುದುರೆ ಕೋಲ  ,ಪಿಲಿ -ಪಂಜಿ ಕೋಲ  ,ದಾಸರೇ ಕೋಲ  ,ಕೆಮ್ಮಣ ಕೋಲ  ,ಜ್ವರ ಕೋಲ  ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡೇಕ್ ಮಾತಾ ಒಟ್ಟಾದ್ ಉನ್ಪೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡುದ ಬಾಕುಡೆರ್ ,ಕುಂದಾಪುರದ ಪಾನಾರ ಜನಾನ್ಗದಕ್ಲ್ ಆದಿಡ್ದೇ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್ .ಮೊಕ್ಲು ದಲಿತೆರ್ .ಪಾನಾರೆರ್ಣ ಪಾನಾರಾಟ ಬಾರೀ ಪುದರ್ದವು. ಭಾಕುಡೆರ್ ಸರ್ಪ ಭೂತ ಕೋಲ ಕಟ್ವೆರ್. ನಲಿಕೆದಕ್ಲು, ಕೋಪಾಲೆರ್ ಭೂತ ಕೋಲ ಕಟ್ವೆರ್
ನಾಗರಾಧನೆದ ದ್ವಂದ್ವ
ವೈದಿಕ ನಾಗಮಂಡಲೋಡು ಜನಪದ ನೃತ್ಯೊಗು ದೈವತ್ವದ ಲೇಪ ಕೊರ್ದು ಜನೊಕ್ಲೆಡ ಭಕ್ತಿ ಮೂಡುಲೆಕ ಮಲ್ದೆರ್. ನಾಗಮಂಡಲೊಡು ಚತುಷ್ಪವಿತ್ರ ,ಅಷ್ಟ ಪವಿತ್ರ ,ನಾಗಮಂಡಲ, ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿ ,ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ ,ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ ಇಂಚ ಪೂರ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.ಇತ್ತೆ ಕಾಳಸರ್ಪ ದೋಷಂದ್ ಪೊಸತೊಂಜಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತುಂಡು. ನಾಗನ್ ಪಂಡ ಉಚ್ಚುನು ವೈದಿಕ ನೆಲೆಡ್ ದೇವೆರಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್ಡಲ ತುಲುವೆರ್ ನಾಗನ್ ಭೂತ ಆದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ನತ್ತಂದೆ ಅವೆಕ್ ಕೋಲ ಕೊರ್ನಕ್ಲು. ಸರ್ಪಕೋಲ ,ಕಾಡ್ಯ ನಾಟೊಡು ಅವೈದಿಕ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಇನಿಲಾ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಒರಿದ್ ಬೈದ್ನ್‌ಡ್. ನಾಗದರ್ಶನ ಪನ್ನಗ ನಿಜವಾದ್ ನೂಲು ಪಾಡಿ ನಾಗ ಪಾತ್ರಿಗ್ ಖಂಡಿತ ದರ್ಶನ ಬರ್ಪುಜಿ, ಪರಪುನ ಉಚ್ಚುಗ್ಲಾ ವಸಾಯ ಇಜ್ಜಿಂದ್ ತೆರಿಪುಂಡು. ದೈವೊಗು, ಭೂತೊಗು ದರ್ಶನ, ವಸಾಯ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ದೇವೆರಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಗ್ ದರ್ಶನ ಬರ್ಪುಜಿ. ಒವ್ವೆ ಭಯ ಮಲ್ಪುನ, ಸಾವು ಕನಪುನ ಪ್ರಾಣಿ, ಉಚ್ಚುನು ತುಲುವೆರವ ಅಯಿಟ ಗೆಲ್ಪೆರಾವಂದೆ ರಾಜಿ ಮಲ್ ತೊಂದು ದೈವ ಆದ್ ತೂಪೆರ್. ದೈವದೊಟ್ಟುಗೆ ನಾಗನ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತತುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚನೆ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿನ್ದ ಸೈಪ ಪನ್ಪಿ ಪೋಡಿಗೆಡ್ ಉಚ್ಚುನು ದೈವ ಆದಿತ್ತ್‌ನೆನ್ ವೈದಿಕ ಪ್ರಭಾವೊರ್ದಾದ್ ನಾಗದೇವೇರಾದ್ ತೂಪೆರ್.
ಪದೊ
ಆ.. ಯೇ.. ಲೆಲೆಲೆಲೆ... ಲೇ... ಕಾಡ್ಯನ ಕಡ್ಡಯ್ ಪುಗ್ಗೇಲ್ ಗೇರ್ದ್.. ಕರಿಯನ ಕಂರ್ಡೆ ಬೆರೆಟೇ ರಂಡ್ಡ್.. ಕೊರಲುದ ಕೊಂರ್ಗೆ ರಂಗುದ ರಾಗೊಡು.. ದುಂಬುದಾಂಟೆ ಪಿಡದ್ ಗಿಡೆ.. ದುಂಬುದಾಂಟೆ ಪಿಡದ್ ಗಿಡೆ..
ಕನಕನ ಕಂಡಿ
ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ(ಕನ್ನಡ) ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕನಕನ ಕಂಡಿ ಉಂದು ಒಡಿಪುದ ಪುದರಾಯಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ. ಉಂದು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿ ತಿರ್ಗ್ದ್ ಕನಕದಾಸರೆಗ್ ದರ್ಶನ ಕೊರ್ತಿನ ಜಾಗ ಪನ್ಪಿನ ಉಂದೆತ ಪಿರವ್ದ ದಂತಕತೆ.
ಇತಿಹಾಸೊ
ಕನಕದಾಸೆರ್ ಯಾತ್ರೆಗಾದ್ ಅರೆನ ಇಷ್ಟ ದೇವೆರಾಯಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ್ ತುವೆರೆ ಒಡಿಪುಗ್ ಬತ್ತಿನಪಗ, ಅಪಗದ ದೇಸ್ತಾನದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಆದಿತ್ತಿನ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥೆರ್ ಬಗವಂತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತಿನಾರ್ ಆಯಿನ ಕನಕದಾಸೆರೆಗ್ ದೇಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಒಂಜಿ ಗುಡಿಸಲ್ಡ್ ಉಂತೆರೆ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಅಪಗದ ಕಾಲೊಡ್ ತಿರ್ತ್ ಜಾತಿದಗಲೆನ್ ದೇಸ್ತಾನದ ಉಲಾಯಿ ಸೇರ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತುಜೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಕನಕದಾಸೆರ್ ಗುಡಿಸಲ್ದ ಉಲಾಯಿ ಕುದೊಂದು ತಂಬೂರಿ ಮೀಟೊಂದು ಪದ್ಯ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಆಂಡ ದೇವಾಸ್ಥಾನದ ಪಿರಾವುದ ಗೋಡೆ ಅಗಲೆಗ್ ಅಡ್ಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಭೌತಿಕವಾದ್ ಕಣ್ಣುಲೆಗ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನ ಆಯಿಜಿಡಲ ಅಗಲೆನ ಮನಸುಡು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತಿನ ಅಪಾರ ಬಕ್ತಿ ಅಗಲೆನ್ ನಮ ಇನಿಕ್ಲ ನಿನೆಪು ದೀಪುನ ಲಕ ಮಲ್ತುದುಂಡು.
ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಕನಕದಾಸರೆಗ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ್ ತುವೊಡುಂದು ಮಸ್ತ್ ಎನ್ನೊಂದುಪ್ಪನಗ ಆ ದೇವೆರೆ ಕೃಪೆಟ್ ಭೂಕಂಪ ಆದ್ ಗೋಡೆ ಬಿರಿ ಬುಡ್ದು, ಮೂಡಾಯ್ ದಿಕ್‍ಗ್ ಮೋನೆ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತಿನ ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ ಪಡ್ಡಾಯ್ ದಿಕ್‍ಗ್ ತಿರ್ಗ್ದ್ ಕನಕದಾಸರೆಗ್ ದರ್ಶನ ಕೊರುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಉಂದೆತ ಪಿರವ್ದ ಕತೆ. ಈ ಇಸಯ ತೆರಿದಿನ ವಾದಿರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಲು ಆ ಬಿರಿ ಬುಡ್ತಿನ ಗೋಡೆನ್ ಮುಚ್ಚುನ ಬದಲು ಅಲ್ಪ ಕಂಡಿ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ದೇವೆರ್ ಕನಕದಾಸರೆನ ಬಕ್ತಿಗ್ ಒಲಿದ್ ದರ್ಶನ ಕೊರ್ತಿನ ಈ ಜಾಗ ಇನಿಕ್ಲ ಕನಕನ ಕಂಡಿ ಪನ್ದ್ ಪುದರಾತುಂಡು. ದೇಸ್ತಾನಗ್ ಬರ್ಪುನ ಯಾತ್ರಿಕರೆಗ್ ಉಲಾಯಿ ಪೊವಂದೆ ಉಂದುವೆ ಕಂಡಿಡೆ  ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿ ತುವೊಲಿ. ಯಾತ್ರಿಕರ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ರಡ್ ವರ್ಷಗ್ ವರ ಪರ್ಯಾಯ ನಡಪನಗ ಮುಲ್ತ ಎಡ್ಮ ಮಠತ ಅಧಿಕಾರ ದೆತೊನುನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಲು ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಇಡೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ಕಂಡಿ
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿ ತಿರ್‌ಗ್‌ತ್‌ ಕೊರ್‌ನ ನೆನೆಪುಗಾದ್ ವಾದಿರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಲು ಈ ಕಂಡಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಂಡಿಡ್ ನಮ ಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಇನಿಕ್ಲ ಉಂದು ಕನಕನ ಕಂಡಿ ಪಂದ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಪರಿಚಿತ ಆದುಂಡು. ಈ ಕಂಡಿಡೆ ನಿಲ್ಕಾದ್ ತೂಂಡ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ರೂಪದ ದರ್ಶನ ನಮಕ್ ಆಪುಂಡು. ಈ ಕಂಡಿ ತಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರಾ ಬಕ್ತೆರ್ ದೇಸ್ತಾನದ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುನೆಗ್ ದುಂಬು ಆ ಕಂಡಿಡೆ ದೇವೆರೆನ್ ತೂಪಿನಿ ವಾಡಿಕೆ.
ಉಂದೆನ್ಲ ತೂಲೆ
ಕನಕದಾಸ
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ಡ್ ತಯಾರಾಯಿನ ಲೇಕನೊ
ಪೆಲಕಾಯಿದ ಹಪ್ಪಳ
thumb|ಕಾಯ್ದಿನ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಹಪ್ಪಳ
ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಹಪ್ಪಲೊಗು ಪೆಲಕಾಯಿದ ಹಪ್ಪಳ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಧಾರಣ ಬುಳೆದಿನ ಪೆಲಕಾಯಿ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊದ ದೊಂಬುಗು ಪೆಲಕಾಯಿದ ಹಪ್ಪಳ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಮರಿಯಾಲೊಡ್ ಬರ್ಸ ಬನ್ನಗ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಾಯ್ತ್‌ದ್/ಸೂಟು ಪಾಡ್‌ದ್ ತಿನೆರೆಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ದೆ ಆಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕಲಾ ರುಚಿ ಆವೊಡುದಾಂಡ ತಾರಾಯಿದ ತುಂಡು/ಪೂಲುನು ಅಪ್ಪಲದೊಟ್ಟುಗು ಗಲಸೊನೊಲಿ.
ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಸುರುಕಾದ್ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚಿಲೆನ್ ರೆಚ್ಚೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೇಯ್ಪಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ೨-೪ ಮುಂಚಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಎಣ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಲಾ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಕಡೆಪುನ ಬದಲ್ ಉಜ್ಜೇರ್ ಡ್ ಎಡ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಡೆದ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಉಂಡೆ ಪಲ್ಪೊಡು. ಉಂಡೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಒಂತೆ ಎಣ್ಣೆದ ಪಸೆ ಪಾಡೊಡು. ಈ ಉಂಡೆನ್ ಹಪ್ಪಳೊದ ಲೆಕ್ಕೊ ಒತ್ತೊದ್ ಪಜೆ ಇಜ್ಜಂಡ ಮುಡೆದಿನ ಮಡಲ್‍ಡ್ ದೊಂಬುಗು ನುಂಗೆರೆ ಪಾಡೊಡು. ಸುರುತ ದಿನ ದೊಂಬುಡು ನುಂಗಿನ ಹಪ್ಪಳೊನು ತಿರ್ಗಾದ್ ಪಾಡ್ದ್ ನುಂಗಾವೊಡು. ತಯಾರಾಯಿನ ಹಪ್ಪಳೊನು ರಡ್ದೆಡ್ದ್ ನಾಲ್ ದಿನ ದೊಂಬುಡು ಪಾಡ್ದ್ ನುಂಗಾವೊಡು. ಇಂಚ ತಯಾರಾಯಿನ ಹಪ್ಪಳೊನು ನೀರ್‌ದ ಪಸೆ ದಾಂತಿನ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡ್.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
ವರ್ಗೊ:ಅಡ್ಯೆ ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಮಂಡೋದರಿ
ಮಂಡೋದರಿ ರಾಮಾಯಣದ ಅನುಸಾರ ರಾವಣನ ಬುಡೆದಿ. ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆದ ಅನುಸಾರ ನಿತ್ಯಲಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸವೊಡಾಯಿನ ಐನ್ ಜನ ಪತಿವ್ರತಾ ಮಹಿಳೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ರಾಮಾಯಣಡ್ ಅಲೆನ್ ಸುಂದರಿ, ಧಾರ್ಮಿಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀತಿವಂತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಚಿತ್ರಿಸದ್ಂಡ್.
ಮೋಲ್ ಮಯಾಸುರೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯೆ ಹೇಮಾ ಮೊಕುಲೆನ ಮಗಳ್. ಮೋಲೆಗ್ ಮೇಘನಾದೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಷ ಕುಮಾರೆ ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್‌ ಜನ ಜೋಕುಲು. ಕೆಲವು ರಾಮಾಯಣಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಸೀತೆಲಾ ಮೋಲೆನ ಮಗಳ್. ರಾವಣೆ ಮಸ್ತ್ ಬೋಚ್ಚಾಂದಿ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಆಯಾನ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಆಂಡ ಆಯನ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಾದಿಡೆ ನಡತ್‌ದ್ ಪೋಪುನಂಚ ಸಲಹೆ ಕೊರ್ಪಲ್. ಆಯೆ ಅಪಹರಿಸಾಯಿ ಸೀತೆನ್ ರಾಮಗ್ ಪಿರ ಕೊಂಡೊದು ಕೊರ್ ಪನ್ಪುನ ಸಲಹೆನ್ ಕೊರ್ಯಲ್ಂಡಲಾ ರಾವಣೆ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕೆಬಿ ಕೊರ್ತ್‍ಜೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಲೆಡ್ ವಾನರೆರ್ ಅಲೆನ ಜೊತೆಟ್ಟ್ ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಡ್ ವರ್ತಿಸಾಯಿನಂಚ ಚಿತ್ರಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ವಾನರೆರ್ ಅಲೆನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಭಂಗ ಮಲ್ತ್‌ನಂಚಲಾ ಅವು ರಾವಣನ ಸಾವುಗು ಕಾರಣವಾಯಿನಂಚಲಾ ಚಿತ್ರಿಸಾದ್ಂಡ್. ರಾಮೆ ರಾವಣನನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಬಳಸ್‌ನ ಬಾಣೊನು ಹನುಮಂತೆ ಅಲೆರ್ದ್‌ ಅಪಹರಿಸಾಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ, ರಾವಣನ ಸಾವುರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ರಾಮನ ಸಲಹೆದಂಚ ರಾವಣನ ಮೆಗ್ಗಿಯೆ ವಿಭೀಷಣೆ ಅಲೆನ್ ಪಿರಮದಿಮೆ ಆಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂಡು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣೊಡು
ಮಯೆ ಹೇಮೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಸೊ ಪರ್ಯಂತ ಸಂಸಾರ ನಡಪಾಯೆಗೆ. ಅಲೆಗೋಸ್ಕರ ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿರ್ದ್ ವಜ್ರವೈಡೂರ್ಯ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಸುವರ್ಣ ನಗರೊನೇ ನಿರ್ಮಿಸಾಯೆ. ಕಡೆಕ್ಕ್ ಹೇಮ ಮಯನ್ ಬುಡುದ್ ಪೋಯಲ್. ಅತ್‌ ಆನಗ ಮೊಕುಲೆಗ್‌ ಮಾಯಾವಿ, ದುಂದುಭಿ ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಆಣ್ ಜೋಕುಲು, ಮಂಡೋದರಿ ಪನ್ಪುನ ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಮಯೆ ಹೇಮೆನ ವಿರಹೊರ್ದು ದುಃಖಿತೆ ಆದ್‍ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಮಂಡೋದರಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋದ್ ಕಾಡ್‌‍ಗ್ ಪೋಪೆ. ರಾವಣೆ ಒರೊ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಮಯನ್ ಭೇಟಿಯಾಪೆ. ತನ್ನ ಮಗಳೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪುನಂಚ ಮಯೆ ರಾವಣಡ ಕೇಣ್‌ನಗ ರಾವಣೆ ಒತ್ತೊನುವೆ. ಅಪಗನೇ ಮಯೆ ಅಗ್ನಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ್ ಮಂಡೋದರಿನ್ ರಾವಣಗ್ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಅದ್ಭುತನೋ ಅಮೋಘನೋ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧೊನು ರಾವಣಗ್ ಕೊರಿಯೆ. ಅವು ಪರಮ ತಪೋಬಲೊರ್ದು ಮಯಗ್ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಮಂಡೋದರಿಗ್ ಮಂಡೋಪರಿ ಪನ್ಪುನವು ನನೊಂಜಿ ಪುದರ್. ಮಂದ ಉಪರೀ ಪಂಡ್‍ಂಡ ಕೃಶವಾಯಿನ ಉದರ/ಬಂಜಿ ಉಪ್ಪುನಾಲ್‌ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ. ಮಂಡ ಉದರೀ ಪಂಡ್ಂಡ ಸುಂದರವಾಯಿನ ಉದರ ಉಪ್ಪುನಾಲ್‌ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ. ರಾವಣನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಂದ್ರಜಿತು, ಅಕ್ಷಯಕುಮಾರೆ ಪನ್ಪುನ ಮಹಾವೀರೆರೆನ್ ಜೋಕುಲಾದ್ ಪಡೆಪಲ್‍. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾವಣೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಬುಡೆದಿ ಸೀತೆನ್ ಅಪಹರಿಸಾವೊಂದು ಕೊನಪ್ಪೆ. ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ವಾನರೆರೆನ ಸೈನ್ಯೊನು ಕಟ್ಟೊಂದು ರಾವಣನ ಮಿತ್ತ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಆ ಯುದ್ದೊಡು ರಾವಣೆ, ಕುಂಭಕರ್ಣೆ, ಇಂದ್ರಜಿತು ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಸೈಪೆರ್. ಇಂದ್ರಾದಿಲೆಗ್‌ಲಾ ಅಜೇಯೆರಾಯಿನ ಮೊಕುಲು ನಾಶ ಆವೊಡುಂದು ಆಂಡ ರಾಮೆ ಮಾನವೆ ಅತ್ತ್ ದೇವಾಂಶ ಸಂಭೂತೆನೇ ಆದ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಮಂಡೋದರಿ ಊಹಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುವಲ್.
ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣೊಡು
ಮೋಲು ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಶಿಲ್ಪಿ ಆಯಿನ ಮಯಾಸುರನ ಮಗಳ್. ಮೋಲೆನ ಅಪ್ಪೆ ಹೇಮ ಪನ್ಪುನ ಅಪ್ಸರೆ. ಮಂಡೋದರಿನ್ ರಾವಣೆ ಮದಿಮೆ ಆಯೆ. ಒರಿ ಮುನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿನ್ ಮಗಳಾದ್ ಪಡೆವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಬಯಕ್ಕ್‌ದ್ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧ ನೆತ್ತೆರ್‌ನ್‌ ಒಂಜಿ ಕಲಶೊಡು ದೀದ್ ಇತ್ತೆ. ದಿಗ್ವಿಜಯೊಗು ಪೋಯಿನ ರಾವಣೆ ಅಯಿನ್‍ ತುಂಬೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್‌ ಮಂಡೋದರಿಗ್ ಕೊರ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಪರೊರ್‌ಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಪಂಡೆ. ರಾವಣೆ ಪರಸ್ತ್ರೀಗಮನೆ ಆಯಿನೆನ್ ತೂಯಿನ ಮಂಡೋದರಿ ಅಯಿನ್‍ ಸಹಿಸಿಯೆರೆ ಆವಂದೆ ಆ ಕಲಶೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ನೆತ್ತೆರ್‌ನ್ ವಿಷ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಾವಿಸಾದ್ ಪರ್ಪಲ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಮಂಡೋದರಿ ಗರ್ಭಧರಿಸಬಲ್. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೈತಲ್ ವಿಮಾನೊಡು ಬರೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಅಲ್ಪನೇ ಪ್ರಸವವೇದನೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವಲ್. ನಾಚಿಕೆರ್ದ್‌ ಆ ಬಾಲೆನ್‍ ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್ ದೀದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್, ಅಲ್ಪನೇ ಭೂಮಿದುಲಯಿ ಕೌಂತ್ತ್‌ದ್ ಆಲ್ ಲಂಕೆಗ್ ಪಿರ ಬರ್ಪಲ್. ಈ ಬಾಲೆ ಜನಕರಾಜಗ್ ಭೂಮಿಡ್ ತಿಕ್ಕ್‌ನ ಸೀತೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ದೇವಿಭಾಗವತ ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ರಾಮಾಯಣಲೆಡ್
ರಾವಣೆ ಆಯನ ಸಾವುಗು ತನ್ನ ಸುರುತ ಬಾಲೆನೇ ಕಾರಣ ಅಪುಂಡು ಪಂದ್‍ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಲೆನ್‌ ಕೇಂಡ್‌ದ್ ಇತ್ತೆ. ಆ ಕಾರಣೊರ್ದು ಆಯಗ್ ಮಂಡೋದರಿಡ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ಕೆರ್ಪುನ ಬದಲ್‍ ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್‌ ದೀದ್‍ ಜನಕನ ಪಟ್ಟಣದ ನೆಲಟ್ಟ್‌ ಕೌಂಪಾವೆ. ಆ ಬಾಲೆನೇ ದುಂಬುಗು ಜನಕಗ್ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಸೀತೆಯಾದ್ ರಾವಣನ ಸಾವುಗು ಕಾರಣ ಆಪಲ್‍.
ಉಲ್ಲೇಕೊ
<References />
ವರ್ಗೊ:ರಾಮಾಯಣ ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧
ಬಕ್ರೀದ್ ಪರ್ಬ
ಬಕ್ರೀದ್ ಮುಸ್ಲಿಮೆರನ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬ. ಆತ್ ಮಾತೆ ಅತ್ತ್ ಉಂದು ಬಾರೀ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಪರ್ಬ(ಈದೇ ಕಬೀರ್). ಉಂದು ಅರೆಬ್ಬಿ ವರ್ಸೊದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲಾಯಿನ ಜಿಲ್-ಹಜ್ಜ ೯-೧೦ ನೇ ದಿನೊಟ್ಟು ಬರ್ಪುನೆಂದು. ಉಂದೆಕ್ ಬಲಿದಾನದ ಪರ್ಬ ( ಈದುಜ್ಜಹಾ ) ಪಂದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತುರ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಈಜಿಪ್ಟ್  ದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಬೈರಾಂ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪರ್ಷಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ, ಇರಾನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಈದ್-ಎ-ಖುರ್ಬಾನ್ ಪಂದ್ ಲಾ, ಭಾರತ ದೇಶೊಡು  ಬಕ್ರೀದ್ ಪಂದ್ ಲಾ  ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮೆರ್ ಲಾ ಬಕ್ರೀದ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಇತಿಹಾಸ
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಉದಿತಿನೆತ ದಿನೊದ್ದೆ ಈ ಪರ್ಬೊದ ಆಚರಣೆ ನಡತ್ ಬತ್ತ್ಡ್ಂಡ್. ಉಂದು ಇಸ್ಲಾಮ್ ದ ಆಚರಣೆಗ್ ಎಂಚ ಸೆರ್ ನಂದ್ ಪಂದ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಉಂಡು.
ಪಡ್ದಾಯಿದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಹಜರತ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಮಕ್ಕಾದ್  ಮದೀನಾಗ್  ಬತ್ತ್ದ್ ಉಂತುನಗ  ಯಹೂದಿಗಲೇನ      ಜಿಲ್ಹಜ್ಜ; ಪನ್ಪುನ  ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೇ ತಾರೀಖಿದಾನಿ  ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ರೂಪೊಡು  ಉಪವಾಸ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ತೂಯಿನ ಫಿರ್ಜಾನ್ ಪನ್ಪುನ ಈಜಿಪ್ಟಿದ   ಅತ್ಯಾಚಾರಿ ಅರಸುನಾ  ಕೈಟ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಬಯಿತಿನ  ಮೂಸಾ ಬೊಕ್ಕ  ಇಸ್ರೈಲುದ    ಜೋಕುಲೆನ ಜೈಲ್ಡ್ದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಪರ್ಬೊನು  ಆಚರಣೆ  ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುನಡು. ಯಹೂದಿಲು ಈ  ಪರ್ಬೊನು  ವಲ್ಹಾದನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಹಜರತ್ ಮೂಸಾ ಪನ್ಪುನಾರೆನ ಮಿತ್ತ್  ಯಹೂದಿಲೆದ್ದ್   ಎಂಕ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್  ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು  ಪಂದ್   ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಪನ್ಪರ್. ಅತಾಂಡೆ ಯಹೂದಿಗಲೇನ ಒಟ್ಟುಗು ಆರ್ಲಾ  ಉಪವಾಸ ಮಂತೆರ್ಗೆ. ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಲೆಗ್ಲಾ ಉಪವಾಸ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಹೂದಿನಕುಲೆಗ್ಲಾ ಮುಸಲ್ಮಾನೇರ್ಗ್ಲಾ ಓರಿಯ್ಕ್ಕೊರಿ ಗಲಾಟೆ  ಆಯಿನೆಡ್ದ್  ಆದ್   ಹಜರತ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರೆರ್ ಉಪವಾಸದ ಬದಲಗ್ ಬಲಿದಾನ ಮಲ್ಪುನ  ಕ್ರಮೊನು ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚ ಬ್ರಕೀದ್ ಪರ್ಬ ಶುರು ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು.
ಆಂಡ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರೇರ್  ಈ  ಪಾತೆರೇನ್ ಒಪ್ಪುಜೆರ್. ಹಜರತ್ ಇಬ್ರಾಹೀಮೆರೆನ ಕಾಲೊಡ್ದು ಈ ಪರ್ಬ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಅಕುಲೆನ ವಾದ. ಧರ್ಮಪ್ರವಾದಿಯಾಯಿನ ಹಜರತ್ ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಖಲೀಲುಲ್ಲಾಹನ ಸತ್ತ್ವಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಲ್ಲಾ ಹು ಒರ ಆರೆಗ್  “ ಈ   ಹೆಚ್ಛದ್ ಪ್ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಕೆ  ಮಲ್ಪಿ  ಒಂಜಿ   ಜೀವದ ಬಲಿ ಕೊರೋಲಿಯಾ ” ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್. ಆನಗ ಆರ್ನ ಒರಿಯೇ ಮಗೆ  ಆಯಿನ  ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಜಬಿಯುಲ್ಲಾಹನನ್  ಬಲಿದಾನ ಮಲ್ಪೊಡು  ಪಂದ್ ದೇವೆರೆನ ಇಚ್ಛೆ ಪಂದ್ ಆರೆಗ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂದು. ಮಗನ್ ಬಲಿ ಕೊರಿಯೆರೆ ತಯಾರಾದ್ ಉಂತುವೆರ್. ಆರ್ ಏತ್ ಸರ್ತಿ ಕಾಡ್ತೆರ್ನ್ಡಲಾ ಮಗನ ನಾಲಿ ತುಂಡು ಆಪುಜಿ. ಕಟ್ಟಿದ ಗಡಿಯೇ ಆಪುಜಿ. ಉಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ಮಗೆ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಅಮ್ಮೆರೆಡ, ಅಮ್ಮೆರೆ ಈರೆಗ್ ಈರೆನ ಮಗನ ಮಿತ್ತದ ಮೋಕೆಡ್ದಾದ್  ಈರೆಗ್ ಕಡಪೆರೆ ಆವೊಂದಿಜ್ಜ ಅಂಚ ಎಂಕ್  ಆವೊಂದುಂಡು. ಅಂಚಡ್. ಕಣ್ಣಿಗ್ ಕುಂಟು ಕಟ್ಟದ ಕತ್ತಿಡ್ ಕಡ್ಪುಲೇ ಪಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ಅಂಚನೆ ಆರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಪಗ, ಗೇಬ್ರಿಯಲ್    ಪಂಪಿನ   ದೇವದೂತರ್ ಬತ್ತದ್  ಇಸ್ಮಾಯಿಲನ ನಾಲಿ ತಪ್ಪಾದ್ ಒಂಜಿ ಕುರಿನ್ ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಇಂಚ ಬಕ್ರೀದ್ ಪರ್ಬೊಗು ಪಿರ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಕತೆ ಲಾ ಉಂಡು.