cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mulatu Teshome
mrhuw Ethiopia ta’ misuw hya’ ga Mulatu Teshome, aring ryax tay 7 squ byacing tay 10 sa kawas 2013 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Wsilung
thumb|石門水庫
alang Wsilung (詩朗部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 70 buwan, 211 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 82% kyan ku 172 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 18% kyan ku 39 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 74%, Amis 2%, Cou 2%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Wsilung hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Wsilung hya’ ga 石門水庫. tay mkyahu’ na Wsilung hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Wsilung hya’ ga llyung.
tay mkyahu’ na Wsilung hya’ ga Hbun. tay ’zil na Wsilung hya’ ga Kayu-baliq.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Tamalon
thumb|Tayto go thumb|Tamalon
alang Tamalon (玉蘭部落) ga niya mki sku Girang Keng atu Tayto go, kwara sali buwan nya ga 90 buwan, 277 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 13% kyan ku 37 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 87% kyan ku 240 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 11%, Amis 1%, Rukay 1%.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Tamalon hya’ ga llyung. tay ’zil na Tamalon hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Tamalon hya’ ga Syanox. tay mkraya’ na Tamalon hya’ ga llyung ru rgyax krahu’.
tay mkyahu’ na Tamalon hya’ ga Syanox. tay ’llaw na Tamalon hya’ ga Qba.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kyle Anderson
Kyle Anderson hya’ga NBA pgnaw’ mari’ misuw qaniy, qutux sap’agal tins’ tay suruw / praw maki’ tayglaing.
kawas tay 1993, ryax sa tay 20 nqu tay 9, Kyle Anderson, squliq na p’unro.
pkayal
pkayal (議親)
kinhulan s’utu biru
Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇. (臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)
qwalax
qwalax (雨) hya’ ga hway bniq babaw rhzyal na yaba’ utux kayal, mwah prkyas squ qqhuniq, kk’man, kwara pinbahu, ru miq qsya’ ita’, nanu yasa qu maki’ nniqun ta’ ru nnbun ta’, thuzyay ta’ minblaq mqyanux ru mlahang kinbahan. kinbkesan ‘tayal hiya’ ga skita’ naha squ kinkrahu’ na qwalax ru kya qu pinspngan naha, ru ini’ ptnaq sinllwan naha lalu’ na qwalax，smsmun ga, ki’a spayat qu lalu’ nya.
smgiqu': 毛毛雨 yan giqu' (頭蝨蛋) kincipuq ru lhbaw qwalax nya’
zyuwaw na:Squliq Atayal
izyu k’man Tayal
yumul
縮圖|yumul
sbyat ptnaq na lbaq yoyu abaw ru qwaxan ta. skanan ta ngqwaq mtmaq cukay lga, galun ta stmaq na abaw qasa. sqamas ta pangeh nqu ngqwaq ru baq n_gyut mblaq. 摘夠用的葉片清洗，放嘴裡咬碎些後，敷於口瘡會慢慢好.
wasiq
msbyat qutux qba nqu abaw toyu na wasiq. qwaxan ru pgluw qsaya thkun. shzi smka msyaw wakung qu qsya nya. mqrqul ayang nya lga, si lxan kya nway basaw ru nbun la. baq mqsya hqya. 摘約一個手面積的嫩葉清洗後，與半鍋清水煮滾後放涼，喝了會退火解渴.
縮圖|wasiq 龍葵
lihang
gulaq cikay yulaq nya ru blequn qmwax. shwih babaw qsya nya ru skanan ta. boq nya ga, zqmun ta ru spus qu pulas hiya.
剝些樹皮洗淨並甩乾水滴後，以口咀嚼吞食其汁碎渣吐出. 會減輕腸胃不舒服.
縮圖|lihang
qenuw/ qusul
搗爛葉子後敷於蟲咬處很快消腫. 縮圖|qenuw；qusul
sebun
spliq ga, agal abaw toyu nya ru bleqi qmwax. an skanan ru niqun. baq thwayun spliq ktu.縮圖|sebun        瀉肚子時，取其嫩葉洗淨後，將其嚼爛食之，慢慢改善腹瀉.
qaling hebung
qilis mb’ba ga, gulaq yulaq nya ru tpaqun mtmaq. ani tmpaq qamas i b’ba qilis ru sabu. baq basaw b’ba nya.
跌打撞傷發炎時，剝取其樹皮搗爛. 敷於患處包裹，會消炎和消腫. 縮圖|qaling hebung
miquy
qlisan abaw nya ru bahuw toyu miquy. skanan ta ngqwaq mtmaq lga, stpaq ta babaw qilis. baq stpru sboq ramu’ ru basaw mxan ki b’ba.
Tafugan
thumb|Fengbin (Toyohama go)
izyu k’man Tayal
miquy
剝其葉片折斷嫩根咬碎後，敷在傷口會止血、止痛、消腫.
Tafugan
alang Tafugan (三富橋部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Toyohama go, kwara sali buwan nya ga 33 buwan, 69 hi ku kwara s’uli tayan.
izyu k’man Tayal
miquy
縮圖|miquy
maqaw
tahuq qutux wakung na qsya ru ani sbasaw. magal bway na maqaw qutux ngabih ru smka qurip. tpaqan szyup i basaw na qsya. ani s’imaw pnbwi ksukan na tayal. baq basaw sq’yan hbun.
Tafugan
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 78%.
qwo trakis
qwo trakis (小米酒)
trakis hiya ga, skbalay nha qwo. qwo kinalay na trakis hiya ga, spyang balay blaq nbun.
Ngani
thumb|Toweng si (Toweng Ku)
alang Kalʉvʉnga/Ngani (桃源部落) ga niya mki sku Takaw Si atu Toweng Ku, kwara sali buwan nya ga 252 buwan, 825 hi ku kwara s’uli tayan.
qwo trakis
qwo trakis (小米酒)
zyuwaw na:Squliq Atayal
izyu k’man Tayal
maqaw
縮圖|maqaw
Pucunug
thumb|Laiyi go
Tafugan
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Tafugan hya’ ga bsilung. tay ’zil na Tafugan hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Tafugan hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Tafugan hya’ ga llyung.
Pucunug
alang Pucunug (文樂部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Laygi go, kwara sali buwan nya ga 293 buwan, 1,033 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 1,007 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 26 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 93%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
izyu k’man Tayal
putung
magal ta cikay abaw na putung ru statah ta puniq. mkilux abaw lga, stpaq ta tunux na lilu. kya minsazing ru mincyugal tmpaq lga, baq msboq nanak ngahuq na lilu la.
Tafugan
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Tafugan hya’ ga Cawi.
Pucunug
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Pucunug hya’ ga Calasiv. tay mkyahu’ na Pucunug hya’ ga Vungalid.
Tafugan
kyokay (教會)
qalang Tafugan ga ungat kyokay.
Pucunug
kyokay (教會)
maki 2 kyokay.
Tafugan
ppqbaqan (教育)
qalang Tafugan ga ungat pqwasan biru.
Pucunug
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
izyu k’man Tayal
putung
取些葉片以火烘烤，將熱片貼於膿瘡的頭，重複換貼二、三次後，膿瘡會自己流出.
Tafugan
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Pucunug
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
izyu k’man Tayal
putung
縮圖|putung
yahu
magal qutux pyatu na abaw yahu ru bleqan ta qmwax. syun smka msyaw wakung na qsya ru thkun tehuq qrqul mkilux. pnbwi agay hbun kinsukan na squliq. baq basaw mxan nya.
Ngani
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Bunun 80%, Tayan 1%, Cou 3%, Hla’aluwa 4%, Paywan 1%.
izyu k’man Tayal
yahu
摘取約一碗的葉片清洗，與半鍋清水煮滾成湯汁，給酒後腸胃不舒服的人喝會減輕痛楚.
縮圖|yahu
tgbil
agal yulaq nya smka pyatu ru qwaxan. smka wakung na qsya qu szyup kya yulaq tgbil. thkun ta memaw qrqul mkilux. yasa psbun m’atu ru mxan tunux. baq basaw mxan.
取其樹皮約半碗且清洗. 與半鍋清水同煮到滾燙成汁，給感冒頭痛者喝，減輕疼痛.
Katatipul
thumb|Taitung
Kaviyangan
thumb|Taybu go
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 721 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 40 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 92%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kaviyangan hya’ ga Masisi. tay mkyahu’ na Kaviyangan hya’ ga Qapedang.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Katatipul
alang Katatipul (卡地布部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taitung Si, kwara sali buwan nya ga 542 buwan, 1,521 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 34% kyan ku 510 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 66% kyan ku 1,011 hi nya.
Kaviyangan
pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ mrkyas.
Katatipul
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Puyuma 25%, Amis 4%, Tayan 1%, Paywan 2%, binah lihuyan s’uli 2%.
Kaviyangan
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Katatipul
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Ngani
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Isaac Herzog
thumb|Isaac Herzog (艾薩克·赫佐格) thumb|labah Israel
hawngu takan
hminas ta gong hkani hawngu takan.
piyiy na Tayal
gaga piyiy na Tayal (泰雅人的舞蹈)
hawngu takan
zyuwaw na:S'uli Tayan
Richard Anderson (born in 1926)
thumb|Richard Anderson|alt=Richard Anderson as Oscar Goldman.JPG
Ngani
tay ’llaw na Ngani hya’ ga llyung.
Tabuk
alang Tabuk (松茂部落) ga niya mki sku Taycyo Si atu Wahe’i go, kwara sali buwan nya ga 114 buwan, 245 hi ku kwara s’uli tayan.
piyiy na Tayal
klahang gaga sn’asan na ryax, ini ga t’lu mnanak s’asan na ryax maki bih llyung Klesan kya ga, cka na owas na bnkisan kya ga, maki owas na lmuhuw, piyuy na Tayal ro y’aya kryanan na Tayal, kwara kwe hiya ga pyangan mwah tmwang s’as lungan na Tayal. gaga miyiy na Tayal ro owas ga nya m’ubuy ro ini nbah c’alax, kruma owas hiya ga mwah ptwang yow na piyiy na Tayal, kruma piyiy na Tayal hiya ga mwah ptwang owas, maki ci tyaba yow naha nanak. pyu’an na gaga piyiy Tayal ga, baley ga ini k’yihul, kwara pyu’an ga knahul htgan na nya pkita ’yanux ta ro m’ubuy hluyan na tyagan ta. nanu lalu na piyiy kwe ga “piyiy” ini ga “myugiy” san ta kmayan, binah lalu nya ga mtyugiy, ro miyiy mskotung san naha. r’tung ke skayal, gaga yow na piyiy ita llyung Klesan hiya ga mtyugiy ro miyiy mskotung san ta kmayan.
Ngani
tay ’zil na Ngani hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkyahu’ na Ngani hya’ ga llyung.
Tabuk
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 65%, Bunun 4%, binah lihuyan s’uli 1%.
Ngani
tay mkraya’ na Ngani hya’ ga rgyax krahu’.
piyiy na Tayal
kwara skura yow na gaga piyiy na Tayal bih llyung Klesan, nya iyik na biru ga yani maha nya sbiru suruw: te utux ga piyiy na mslisu, ini ga piyiy na msromul san ta: mslisu mtumow ro cbing ’ba kwara, llow kakey ga skura mexi stluling kakey, skura suruw ro tli’an mexi kakey, ro twangan tli’an sa’ing ’ba skura gleng matas tomow m’alax sa’ing ’ba ro msromul piyiy.
Isaac Herzog
Isaac Herzog (艾薩克·赫佐格)
Isaac Herzog (ryax sa 22 na byacing tay 9 squ kawas na 1960 - squ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1960)
mrhuw Israel ta’ misuw hya’ ga Isaac Herzog, aring ryax tay 7 squ byacing tay 7 sa kawas 2021 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
Isaac Herzog minkahul sa Tel Aviv na Israel.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Israel zyuwaw na:Squliq na pklahang gaga zyuwaw na:mrhuw Israel
Tabuk
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Tabuk hya’ ga llyung. tay ’zil na Tabuk hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Tabuk hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Tabuk hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Tabuk hya’ ga Sqoyaw. tay mkyahu’ na Tabuk hya’ ga Slamaw.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Ngani
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
bayi
thumb|Nin’ay go
alang bayi (梅村部落) ga niya mki sku Nanto Keng atu Nin’ay go, kwara sali buwan nya ga 30 buwan, 92 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 90% kyan ku 83 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 10% kyan ku 9 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 83%, Setik 3%, Bunun 3%.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na bayi hya’ ga llyung. tay ’zil na bayi hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na bayi hya’ ga llyung. tay mkraya’ na bayi hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na bayi hya’ ga Knaziy. tay ’llaw na bayi hya’ ga Malepa.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
piyiy na Tayal
te saying ga piyiy na hmkuw kntari: ppiyan nya hiya ga skura mexi stluling kakey, ro skura suruw tli’un mexi kakey mtyugiy, ro inyugun skura llow stluling kakey, ro skura suruw tli’un llow kakey skotung mtyugiy.
te tugal ga piyiy na mskoyung: hmkuw sa’ing kakey ro skura mexi stluling kakey, ro skura suruw tli’un mexi kakey mtyugiy, ro inyugun skura llow stluling kakey, ro skura suruw tli’un llow kakey skotung mtyugiy, ro twangan tli’an sa’ing ’ba skura gleng matas tomow m’alax sa’ing ’ba ro msromul piyiy.
te payat ga piyiy na tlubuw: hmkuw sa’ing kakey ro iwan nya ming lubuw ’ba ro tlubuw mtyugiy, ini ga miyiy. te magal ga piyiy na papak: pungan lalu piyiy kwe ga si ba’iy maha bingun ’ba papak ro mtyugiy. te tiyu ga piyiy na mrbil: llow ro mexi kakey ga p’yugan stluling tpal urow gleng nya, ro mrbil sa’ing ’ba mtyugiy. te pitu ga piyiy na klkah: gaga piyiy na klkah kwe ga ming hwinuk sa’ing ’ba ro skura gleng, suruw, skura mexi rot e llow klkah mtyugiy. te spat ga piyiy na mc’rux: nanu yaca ppiyan kwe ga si c’rux mskotung ro mtyugiy. te mesuw ga piyiy na mtama: mtama lngan, ini ga si tama miyiy ro mtyugiy te mpuw ga piyiy na mslisu: kahun ke kwe ga si ba’iy maha ppiyan na mcbing ’ba ro mslisu mtyugiy. te mpuw utux ga piyiy na ’ba: piyan na ’ba kwe pungan lalu laga si ba’iy maha kwe ga tyugiy na ’ba. te mpuw saying ga piyiy na cra’an ’ba hwinuk: lalu na piyan kwe ga si ba’iy maha cra’un ta ’ba hwinuk ta mtyugiy.
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Kyoyibu
thumb|300x300px|Kyoyibu
s’urux Kyoyibu (教育部) qani, mtama mmrhu ciyal qa mwah klahang bawiq tqbaqan, gaga na Bunka ki SeziKyoyic, aring kya lga Kyoyibu san maha sinbalay lalu nya.
In’ringan pinc’urx pplahang qa CwangFaminko, Pcpung tkbaqan-bu ga wayal inyugan lalu nya, snyan naha Kyoyibu
Mubuy ktalan binah Canpyuta
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Katatipul
rhzyal kki’an
tay 'llaw na Katatipul hya' ga bsilung. tay 'zil na Katatipul hya' ga rgyax. tay mkyahu' na Katatipul hya' ga llyung. tay mkraya' na Katatipul hya' ga llyung.
qalang Katatipul ga ungat kyokay. qalang Katatipul ga maki 1 hasisyo. qalang Katatipul ga maki 1 ngasal sexu. qalang Katatipul ga ungat khu skwan biru. qalang Katatipul ga ungat ngasal pkita nbu.
tay mkraya' na Katatipul hya’ ga Siafulungay.
kyokay (教會)
qalang Katatipul ga ungat kyokay.
Slovenia
Slovenia (斯洛維尼亞) hya’ ga cyux maki’ tay 46 07 N, 14 49 E na Oco syuw.
Pudun
alang Pudun (布頓部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Kingbong go, kwara sali buwan nya ga 36 buwan, 133 hi ku kwara s’uli tayan.
Slovenia
kwara’ kinghciyan niya’ 20,273 sq km (maki’ tay 155ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 20,151 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 122 sq km)
Katatipul
hasisyo
maki 1 hasisyo.
Slovenia
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 1,978,029.
hawngu Utux sun na Tayal
thumb
Slovenia
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 22.80%, lhlahuy hya’ ga 62.30%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 14.90%.
Katatipul
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
hawngu Utux sun na Tayal
hawngu’ Utux sun Tayal (泰雅族的靈橋─彩虹)
Richard Anderson (born in 1926)
Richard Anderson
Pudun
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 129 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 4 hi nya.
Katatipul
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Tafalong
thumb|Guangfu (Kongbu go)
Richard Anderson (born in 1926)
kawas tay 1926, ryax sa tay 8 nqu tay 8, Richard Anderson, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 2017)
Tafalong
alang Tafalong (太巴塱部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Kongbu go, kwara sali buwan nya ga 1,007 buwan, 2,958 hi ku kwara s’uli tayan.
Pudun
rhzyal kki’an
lingay na Pudun ga Tjaviljaul ru Sapulju.
kyokay (教會)
qalang Pudun ga ungat kyokay.
Tafalong
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 88% kyan ku 2,609 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 12% kyan ku 349 hi nya.
Pudun
ppqbaqan (教育)
qalang Pudun ga ungat pqwasan biru.
Slovenia
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 25 na tay mtzyu’ byacing na qutux kawas.
Pudun
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
hawngu Utux sun na Tayal
hya’ ga mutuw ta’ ktan sa kayal na bun wagi’ sa zmawas cikay rnawsan lngut kayal ka blaq balay ktan na hawngu’, ru ini’ baqiy tmring na qba’ qasa, nanu’ yasa qu sun naha’ maha hawngu’ na Utux kya la.
Ngungu
Ngungu ga cyux maki zik na bsilung.thumb|Ngungu
hawngu Utux sun na Tayal
kya qutux qu pinqzyuwan nbkis sraral maha, sraral ga mnaki’ kya ‘tuxan kwara’ qu Tayal ha, ru yalaw gi wal hriqun na kruma’ ka mrawi’ na Tayal qu Ggaa’ na ‘tuxan, ru ms’ang qu Utux lru ppgyarun niya’ sa nyux ta’ ki’an rhzyal ta’ qani la, nanu’ yaqu hntuy na Utux maha kana quriq mwah lawzi sa ‘tuxan qu zqzyaqih na Tayal qasa, ru qaysun niya’ na wsilung Utux qu zyuwaw na ‘tuxan squ nyux ki’an rhzyal Tayal qani la, ru hawngwan niya’ na hawngu’ utux maha wwahan utux minhuqil tayal qani, ru klhangan niya’ puqing hawngu’, yaqu pbzyagan niya’ sa kya qu wal gmluw balay sa snbil niya’ Gaga’ ga, yasa qu musa’ thuzyay tayhuk sa qalang ’tuxan ma. nanu’ kya qu ini’ gluw Gaga’ sinbilan niya’ lga, iyat pthuzyay mluw hawngu’ musa’ sa ‘tuxan niya’ la.
nanu’ yasa qu baqun kwara’ na Tayal maha hawngu’ na utux qani ga, sni’ na Utux sa kya qu qngzyat balay magal sa sni’ gaga’ na Utux mqyanux ga, musa’ thuzyay mkhawngu’ musa’ kya sa ‘tuxan, gi ’tuxan qasa hya’ ga cyuw aylhuyan maki’ nqu kwara’ utux na nnbkis sraral Tayal, gi yasa qu kinki’an na Tayal sraral uzi.
aw’ ruw baqun kwara’ na Tayal uzi maha nanak hawngu’ Utux qani qu tuqiy ’awsa’ sa ‘tuxan rwa! nanu’ yasa qu spatas naha’ sa rqyas maha kana naha’ zngiy krayryax qu pinsbaq Gaga’ na Utux qasa.
Slovenia
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Borut Pahor, aring ryax 22 squ byacing tay 12 sa kawas 2012 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
hawngu Utux sun na Tayal
babaw niya maki’ kwara’ patas rqyas naha’ lga, mngaygyut naha’ ini’ siy iyal inlungan qu nanu’ qu Gaga’ sni’ naha’ sa matas rqyas qasa lru, niwan ungat lqu inkawxan naha’ sa qnxan naha’ lru, syun lawzi gaga’ na nbkis maha si ki mawtux musa’ maytaq qsinuw qu mrkyas mlikuy lga, yasa qu tlhuyan naha’ kya la, ru laqi’ knayril hya’ lga, siki baq balay tminun lga yasa qu ptasan naha’ rqyas uzi la. nanu’ yan nasa lru aring kya qu pzngatan naha’ musa’ tmqsinuw lqu mrkyas mlikuy ru, qngzyat mqbaq tminun kya uzi lqu mmkrakis tayal la.
nanu’ yan qani qu pin’buyan gaga’ na matas rqyas tayal squ hawngu’ na Utux qani.
Tafalong
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
hawngu Utux sun na Tayal
zyuwaw na:Squliq Atayal
Slamaw
thumb|300x300px|Wahe’i go
Tafalong
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Tafalong hya’ ga rgyax. tay ’zil na Tafalong hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Tafalong hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Tafalong hya’ ga llyung.
Slamaw
Slamaw (佳陽部落)
alang Slamaw (佳陽部落) ga niya mki sku Taycyo Si atu Wahe’i go, kwara sali buwan nya ga 148 buwan, 271 hi ku kwara s’uli tayan.
Slovakia
thumb|labah Slovakia thumb|Slovakia
Tafalong
rhzyal kki’an
qalang Tafalong ga maki 2 pqwasan biru. qalang Tafalong ga maki 1 hasisyo. qalang Tafalong ga maki 1 ngasal sexu. qalang Tafalong ga maki 1 kyokay.
Slovakia
Slovakia (斯洛伐克) hya’ ga cyux maki’ tay 48 40 N, 19 30 E na Oco syuw.
Tafalong
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Tafalong hya’ ga Sado. tay ’llaw na Tafalong hya’ ga Atomo. tay ’zil na Tafalong hya’ ga Laso’ay.
Slovakia
kwara’ kinghciyan niya’ 49,035 sq km (maki’ tay 131ginkgan kin wahci’)
Slamaw
Slamaw (佳陽部落)
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 73% kyan ku 199 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 27% kyan ku 72 hi nya.
Slovakia
(kinwhci’ niya’ ga 48,105 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 930 sq km)
Tafalong
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Slamaw
Slamaw (佳陽部落)
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 69%, Bunun 4%.
Tafalong
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Slovakia
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 5,445,802.
Slamaw
Slamaw (佳陽部落)
maki qu ngasal bziran.
Slovakia
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 40.10%, lhlahuy hya’ ga 40.20%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 19.70%.
Slamaw
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Slamaw hya’ ga llyung. tay ’zil na Slamaw hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Slamaw hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Slamaw hya’ ga llyung.
Slovakia
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Bratislava.
Slamaw
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Slamaw hya’ ga Slamaw(梨山部落). tay ’zil na Slamaw hya’ ga Hrung.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Slovakia
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Andrej Kiska, aring ryax 15 squ byacing tay 6 sa kawas 2014 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Slamaw
Slamaw (梨山部落)
alang Slamaw (梨山部落) ga niya mki sku Taycyo Si atu Wahe’i go, kwara sali buwan nya ga 287 buwan, 705 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 47% kyan ku 334 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 53% kyan ku 371 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 43%, Amis 3%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Slamaw hya’ ga Tabuk. tay ’zil na Slamaw hya’ ga Slamaw(佳陽部落).
bazi'
bazi'在儀式中對神的稱呼--〝在這裡〞
Slamaw
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
bazi'
baziy請買 →yaya musa su sinkina ga baziy cikay bwax ha...媽媽您出去竹東記得買一些米哈...
Slamaw
pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ mrkyas.
bazi'
mbaziy買 →yaya musa su inu？ musa si mbaziy cikay bwax..媽媽'你要去哪裡？我去買一些米...
Slamaw
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
bazi'
mtbaziy賣 →nanu cyux su pcwagun？ nyux saku mtbaziy qwau na tayal..你在做甚麼？我在賣山地酒...
sptbaziy賣掉→yaqix qu turaq qani la, sptbaziy maku ki plmujan, aki kya cika pila bbazi mu ramat..機車壞了，我要賣掉，換點錢買菜....
The Ventures
The Ventures hya’ ga kahul sa Amerika’, pins’rux na "唐·威爾森" ru "鮑勃·博格爾" squw 塔科馬 na Amerika’ sa kawas tay 1959.
The Ventures ga krahul balay mitzyuw nha maki sa mrkyas na 搖滾樂, ana tehok soni ga maki sa 一億張唱片 wal nha tbirul. kawas tay 2008 yasa quw siy say pzyang balay ttrhwan lalu’ na 搖滾樂 qu The Ventures. kawas tay 60 ka ray 20 seki’ The Ventures sm’ru 電吉他風潮, nanak maki sa gipul wal rema hminas 6000場演出 nha la.
Malcolm Brogdon
kawas tay 1992, ryax sa tay 11 nqu tay 11, Malcolm Brogdon, squliq na p’unro.
The Ventures
Baqul ta kwara sa kahul Taywan ru cyux maki gipul，lalu nya ga "歐陽菲菲" maki qutux 成名曲 nya "雨中徘徊" ga minkbalay lha uzi.
Xi Jinping
thumb|Xi Jinping, 2017|alt=Xi Jinping March 2017.jpg thumb|labah China
hawqan abaw
hawqan abaw 秋天
Xi Jinping
Xi Jinping (習近平)
hawqan abaw
zik tmsuqan 'bagan lga.yasa qu kklhan trakis la.
Xi Jinping
ryax sa tay 15 nqu tay 6, Xi Jinping, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1953)
mrhuw China ta’ misuw hya’ ga Xi Jinping, aring ryax tay 15 squ byacing tay 11 sa kawas 2012 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq na Cyukoku
Mulinaga
thumb|Taznin go
alang Mulinaga (森永部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taznin go, kwara sali buwan nya ga 30 buwan, 53 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 85% kyan ku 45 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 15% kyan ku 8 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 85%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Mulinaga hya’ ga Aljungic.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Mulinaga ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
hawngu’ Utux
yalaw gi nanak hawngu Utux qaniy nanak qu tuqiy awsa’ kya ’tuxan ru.
bazing
thumb|bazing
Ricky Blanton
Ricky Blanton sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
hawngu’ Utux
hawngu’ Utux sun Tayal hya’ ga mutuw ktan sa kayal na bun wagi’ sa gnagap cikay lngut kayal ka blaq balay ktan na hawngu’, yalaw gi ini’ baqiy tmring na qba’ ru, nanu’ yasa qu sun naha’ maha hawngu’ na Utux kya la.
Ricky Blanton
kawas tay 1966, ryax sa tay 21 nqu tay 4, Ricky Blanton, squliq na p’unro.
bazing
bazing (蛋) ngta ga pinbazing na ngta. mangiq bazing ga skblak na hi.
bazing na mqu ga baqun mangiq uzi?
zyuwaw na:Squliq Atayal
bblbaliq
thumb|Different minerals
zyuwaw na:Squliq Atayal
Ngudra-drekai
thumb|Kingbong go
alang Ngudra-drekai (新富社區 Rukay 部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Kingbong go, kwara sali buwan nya ga 113 buwan, 344 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 98% kyan ku 338 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 2% kyan ku 6 hi nya.
rhzyal kki’an
lingay na Ngudra-drekai ga Kaaluan ru Maljivel.
rekisi (歷史)
qalang Ngudra-drekai ga pzyang qalang nqu drekai.
kyokay (教會)
qalang Ngudra-drekai ga ungat kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Ngudra-drekai ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Tamazuan
thumb|Sin’iy go
alang Tamazuan (達瑪巒部落) ga niya mki sku Nanto Keng atu Sin’iy go, kwara sali buwan nya ga 322 buwan, 1,109 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 93% kyan ku 1,027 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 7% kyan ku 82 hi nya.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Tamazuan hya’ ga Laidazuan (Malavi). tay mkyahu’ na Tamazuan hya’ ga Isingan.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kinulane
thumb|Wutai (Butay go)
alang Kinulane (吉露部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Butay go, kwara sali buwan nya ga 53 buwan, 209 hi ku kwara s’uli tayan.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Rukay 93%, Paywan 3%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kinulane hya’ ga Labuwan. tay mkyahu’ na Kinulane hya’ ga Adiri. tay ’zil na Kinulane hya’ ga Wutai.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Wutai
alang Wutai (霧臺鄉, Butay go) ga niya mki sku Heto Keng atu Butay go, kwara sali buwan nya ga 224 buwan, 758 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 99% kyan ku 747 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 1% kyan ku 11 hi nya. pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Rukay92%, Paywan4%, Bunun1%, Amis1%, 其binah lihuyan s’uli%.
Kawabata
thumb|Gpho go
Wutai
ays ptyaw sebu
Wutai ays psgayun 6 ru 8 alang.
Kawabata
alang Kawabata (河頭部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Gpho go, kwara sali buwan nya ga 54 buwan, 174 hi ku kwara s’uli tayan.
Wutai
ays ptyaw sebu
8 alang hani ga, Kabalelradhane（神山部落）, Kinulane（吉露部落）, Adiri（阿禮部落）, Wutai（霧臺部落）, Karamemedesane（佳暮部落）, Kudrengere（谷川部落）, Kucapungane（好茶部落）, Labuwan（大武部落）.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Wutai hya’ ga Kinulane. tay ’zil na Wutai hya’ ga Kudrengere.
Kawabata
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 94% kyan ku 164 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 6% kyan ku 10 hi nya.
Wutai
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Kawabata
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 91%, Amis 1%, Paywan 1%, saySiyat 2%.
Wutai
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kawabata
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Kawabata hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Kawabata hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Kawabata hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Kawabata hya’ ga llyung.
tay ’zil na Kawabata hya’ ga Sipazi’. tay mkraya’ na Kawabata hya’ ga Kyu’ang.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Xincheng
thumb|Xincheng (Sincima go)
Xincheng (Sincima go, 新城鄉) mki sku Hualien. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 28.83 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 0 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 0.22 km²), 16,246 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 6,110 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 5,380 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 33%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Amis ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
sinpngan sehu s’uli sku sahuy go.
ays ptyaw sebu
Xincheng ays psgayun 8 ru 12 alang.
12 alang hani ga, Pacidal (華陽部落), Paudadan (大德 (巴烏拉藍) 部落), Lalumaang (東方羅馬部落), Palamitan (康樂部落), Kaliyawan (嘉里部落), Cilapuk (嘉新部落), Sudadatan (新城部落), Pibutingan (順安部落), Hupu (北埔部落), Katanka (佳林部落), Pabuisan (北星部落), Palinkaan (復興部落).
Tamim bin Hamad Al Thani
thumb|Tamim bin Hamad al-Thani|alt=Tamim bin Hamad al-Thani 2015.jpg thumb|labah Qatar
ryax sa tay 3 nqu tay 6, Tamim bin Hamad Al Thani, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1980)
mrhuw Qatar ta’ misuw hya’ ga Tamim bin Hamad Al Thani, aring ryax tay 25 squ byacing tay 6 sa kawas 2013 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Puerto rico
thumb|labah Puerto Rico thumb|Puerto Rico
Puerto rico (波多黎各) hya’ ga cyux maki’ tay 18 15 N, 66 30 W na cung-Meco syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 13,791 sq km (maki’ tay 163ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 8,870 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 4,921 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 3,578,056.
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 22%, lhlahuy hya’ ga 63.20%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 14.80%.
Gong Jun
Gong Jun (龔俊)
kawas tay 1992, ryax sa tay 29 nqu tay 11, Gong Jun, squliq na Cyukoku’.
Puerto rico
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga San Juan.
Gong Jun
pinqbaqan nya
Gong Jun, t’aring kawas tay 2010 tehuk kawas tay 2014, mqwas biru sa Donghua pqwsan biru krahu.
mintzyuwaw nya
Gong Jun hiya ga m’engi.
Gong Jun ima pincyuwagan nya zyuwaw ga 致我們甜甜的小美滿 (2020), The 從結婚開始戀愛 (2020)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal zyuwaw na:Squliq na Cyukoku
Puerto rico
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 4 na tay mpitu’ byacing na qutux kawas.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Donald John Trump, aring ryax 20 squ byacing tay 1 sa kawas 2017 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Kyu’ang
thumb|Gpho go
alang Kyu’ang (下比來部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Gpho go, kwara sali buwan nya ga 20 buwan, 40 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 90% kyan ku 36 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 10% kyan ku 4 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, saySiyat 75%, Tayan 15%.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Kyu’ang hya’ ga llyung. tay ’zil na Kyu’ang hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Kyu’ang hya’ llyung. tay mkraya’ na Kyu’ang hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Kyu’ang hya’ ga Oro’raw. tay mkyahu’ na Kyu’ang hya’ Kawabata.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Benjamin Netanyahu
Benjamin Netanyahu (班傑明·納坦雅胡)
Benjamin Netanyahu (ryax sa 10 na byacing tay 21 squ kawas na 1949 - squ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1949)
mrhuw Israel ta’ misuw hya’ ga Benjamin Netanyahu, aring ryax tay 2 squ byacing tay 4 sa kawas 2018 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
Benjamin Netanyahu minkahul sa Tel Aviv na Israel.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Israel zyuwaw na:Squliq na pklahang gaga zyuwaw na:mrhuw Israel
Muliyaw
alang Muliyaw (振興部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Ikekami go, kwara sali buwan nya ga 196 buwan, 499 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 72% kyan ku 359 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 28% kyan ku 140 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 70%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Muliyaw hya’ ga wsilung krahu’. tay ’zil na Muliyaw hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Muliyaw hya’ ga Ku’ang sang go. tay mkraya’ na Muliyaw hya’ ga Hualien.
tay mkraya’ na Muliyaw hya’ ga Cikowa’ay.
kyokay (教會)
qalang Muliyaw ga ungat kyokay.
bcilung
thumb|bcilung
Muliyaw
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
bcilung
bcilung (海)
maki cka bcilung ga kyan ’cyux, kbolung ru kmalang.
’sya bcilung ga kmtux tnlaman hmali ta.
bbnaqi
bnaqiy hya' ga mutux maki' sa saysyaw na llyung ini' ga gawng. bnaqi hya' ga minssli' hnawran na qsya'. bnaqi hya' ga ini' sli sa qsya' ru ini' hbk'i na pinbahuw na ’tayal, ga sqblaq iyal na bahat qu bbnaqi hya'. mutuw naha sp'imaw sa simintu' ru btunux kbalay ngasal, ru skbalay naha' hawngu' na simintu' uzi.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Rico Alaniz
thumb|Rico Alaniz|alt=Rico Alaniz in The Adventures of Kit Carson.jpg
Rico Alaniz
kawas tay 1919, ryax sa tay 25 nqu tay 10, Rico Alaniz, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 2015)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Yancey Arias
thumb|Yancey Arias, 2010|alt=Yancey Arias 2010.jpg
Yancey Arias(彥西·艾利亞斯)
kawas tay 1971, ryax sa tay 27 nqu tay 6, Yancey Arias, squliq na Bunge’.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
betunux
betunux (美麗的、漂亮的)
betunux hiya ga ini si say betunux kwara qu blaq ktan na zyuaw, nanak rqyas na mkrakis qu son betunux hya.
Taipei
thumb|600px|Taipei
betunux
zyuwaw na:Squliq Atayal
Taipei
Taipei hya' ga cyux maki' Tay 25N, 121E na Taywan. spzyang galang na Kokka' hya' ga Taipei.
Yaba Pasang
mlahang qalang hmka seki, wayan mhngaw qu yaba Pasang yaba Pasang hiya ga, qutux na squliq mtzyaw m’uruw cinbwanan ki sokyo spiyang balay mgalu rhzyal na Taywang qani. si uci smka seki qnahang nya Pyasan, ini balay k’guy rmraw zyaw Tayal. abas mshriq qalang nya Itari ru mwah ’zik na hlahuy rmaw qnxan na hlahuy pitu pgan payat kawas.
maki toyeng keng Pyasan qalang Tayal Sanmin qasa. hiya ga laqi na pkalay ngasan. ana ga ini ptzyaw syunaw yaba nya. si giway mtzyaw pcbaq gaga na yaba utux kayal. minkoku miman sazing kawas ga. sheriq ngasan ru mgluw mrhuw Lancmi ki yaba Sto sinxu ru aki musa Cyukoku, ru ini nha swali lga, mwah cinbwanan Taywang ru maki hlahuy na Pyasan betak patun tzyu kawas, si klokah mtzyaw muruw mcbaq ke Tayal qu llaqi na ita Tayal.
Taimali
thumb|Taimali (Tayimari go)
Taimali (太麻里鄉) mki sku Taitung. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 102.29 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 4.53 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 57.38 km²), 7,128 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 2,979 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 4,782 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 67%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Paywan, Amis ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
ays ptyaw sebu
Taimali ays psgayun 9 ru 13 alang.
13 alang hani ga, Lupakatj (魯巴卡茲部落), Tjavualji (大麻里部落), Kiring (給陵部落), Tjatjigel (喳其格勒部落), Anasolay (荒野部落), Davugele (大武窟部落), Takidis (德其里部落), Padrangigrang (溫泉部落), Calavi (查拉密部落), Kanadun (金崙部落), Sasaljak (沙薩拉克部落), Lalauran (拉勞蘭部落), Cilalongay (吉拉龍噯部落).
Richard Arlen
thumb|Richard Arlen|alt=Richard Arlen - still.jpg
Richard Arlen(理查德·阿倫)
kawas tay 1899, ryax sa tay 1 nqu tay 9, Richard Arlen, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 1976)
Qnxan nya(生活)
Richard Arlen maki tay kawas 1946 msqun ki Margaret Kinsella, tehuk misuw qani. cyugal ’laqi’ kwara ngasal Richard Arlen.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Taimu go
Taimu go (泰武鄉) 泰武鄉
Taimu go mki sku Heto Keng. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 124.11 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 62.71 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 55.5 km²), 5,057 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 1,288 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 4,921 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 97%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Paywan ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
ays ptyaw sebu
Taimu go ays psgayun 6 ru 9 alang.
9 alang hani ga, Qapedang (武潭部落), Kaviyangan (佳平部落), Ulaljuc (泰武 (吾拉魯滋)部落), Masisi (馬仕部落), Piyuma (平和部落), Ludja (安平部落), Tjaialev (達里部落), Puljetji (佳興部落), Tjaranauma (萬安部落).
plkusan
plkusan (服飾)
lukus ita tayal ga, kyan nanak yow na. lukus mtalah ga, iwan cyan ptasan muyux ’sinuw ’ba na mlikuy Tayal ma. iyat ga cyan ptasan bnh’an lukus na knerin maha kya lela.
maki cyoli’ kmayan uy ma: hkuy ro mayung na tran lukus Tayal ga, iwan ro’iy na Utux bnkis ma, nya gmlga mlahang ita kwara la’iy na tayal ma, ana ta maki n’inu ga? Utux mlahang inlungan ta ita kwara.nya strhow lungan maha: glgiy ci gaga Tayal, teta ta magan myasa na cinrxan. knayan ta nya cyoli’ maha: "ita ga baley na cyoli’ Tayal ma."
kinhulan s’utu biru
江明清(Yawi．Nomin)，宜蘭澤敖利泰雅族語語言學習教材（1-6）全冊（Llyung klesan【南澳流域】澤敖利泰雅族語讀本） 原住民族語言著作（臺灣：永望文化事業股份有限公司.2001）
zyuwaw na:Ke' na Girang C'oli Tayal
Yang di-Pertuan Agong
Yang di-Pertuan Agong(馬來西亞最高元首)
ryax sa tay 6 nqu tay 10, Yang di-Pertuan Agong, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1969)
mrhuw Malaysia ta’ misuw hya’ ga Yang di-Pertuan Agong, aring ryax tay 31 squ byacing tay 12 sa kawas 2016 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Xiulin
thumb|Xiulin (Syurin go) thumb|太魯閣
Xiulin (秀林鄉) mki sku Hualien. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 1,623.87 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 1,489.3 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 88.31 km²), 14,830 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 4,504 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 13,244 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 89%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Truku ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
ays ptyaw sebu
Xiulin ays psgayun 9 ru 18 alang.
18 alang hani ga, Knlibu (克尼布部落), Gukut (吾谷子部落), Tkijig (得吉利部落), Bsngan (玻士岸部落), Pratan (布拉旦部落), Kdusan (格督尚部落), Kulu (固祿部落), Tpuqu (陶樸閣部落), Dowras (道拉斯部落), Bsuring (秀林部落), Kulu (水源部落), Dowmung (都門部落), Ibuh (依柏合部落), Tmunan (文蘭部落), Myawan (米亞丸部落), Branaw (重光部落), Qowgan (克奧灣部落), Qnragan (卡那岸部落).
Kinus
thumb|Nan’ao (Nango go)
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 174 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 5 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 88%, Amis 1%, Truku 2%, Bunun 3%, Paywan 2%, binah lihuyan s’uli 2%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kinus hya’ ga K’yang. tay mkyahu’ na Kinus hya’ ga Kmuyaw.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Richard Atha
Richard E. Atha (Dick Atha) sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1931, ryax sa tay 21 nqu tay 9, Richard Atha, squliq na p’unro.
pkita kayal ro in’yanux Tayal
pkita kayal ro in’yanux Tayal (生活與氣候)
in’yanux Tayal bih llyung Klesan kya ga maki ci inbuyan yow na gaga na pkita kayal kwe, baley ci cnpngan ta p’yugan na kayal hiya ga knahul nya ubuy pkhngyan ro knita krryax. yani maha kwara knba’an ta kwe, skura ita Tayal ga piyang na yow, utux yow ga galan ta gnmilan na s’yanux ta, utux yow lwey ga kahul tkba’ ta tgamil yow kwe ro p’aras hi’an na klhangan ta ita Tayal, kwe ga piyang myasa na knba’an, maki knita na cka Tayal hiya, "mita kayal" ro p’yugan na bhuyow kwara khoni, nya pkita maha kba’ nya p’yuw kayal kwe, cyoli Tayal ga pgluw p’yuw na kayal kbaley ryax ro kita pntyagan ta. yani nyu sbiru suruw micu: te utux ga. "mu’ bicyu"
ke Tayal mhtuw tyaba na bicyu bih babow kayal ga“mu’ bicyu”yow nya san ta, mu’ bicyu kayal kwe ga, nya pkita maha ya kinga mhtuw yani msbehuy ma. te saying ga "trom khoni truhung"
bhuyow kwara bwey khoni’ ro mtalah bwey ro mhutow kwara bwey laga, si ba’iy maha musa t’aring ryax na gaga mluyak uy la, baha mcya, kwara sinuw uy ga knahul ni’an naha bwey na khoni’, misan ga tmwang klxun hi naha, ryax haca ga msyam ci ni’un hi na sinuw kwe. nanu yaca ita Tayal ga tegan ta mhutow kwara bwey na khoni’ laga, mcpung maha ba’un ta t’aring mluyak uy la, ryax cpngan gaga na mluyak kwe ga aring mpuw utux byating ro beta s sa’ing byating babow skawas kya. te payat ga "mowas pori"
bisya’ ci ro nyu si mowas pori laga, yani nya p’iyu maha ya kingan mwalah la. trang mung ta hngiyang pori kwe, ana m’ima cyoli Tayal ga nanu yaca t’aring musa smreyu lukus ro tmapang mhbing Sali, yaca ini kyupiy ’walah.
p’umah cnloman mayah piyang s’yanux na Tayal bih llyung Klesan, nanu yaca prkyas kwara mayah ta, ungat wahan ’sya, musa bhuyow knlaxan ta, siga stama ta Lutux bnkisan ta mi ’ ’walah ita, nanu yaca t’lu tkiyey kayal laga pnba’ ita Tayal hiya ga ita wa hmiri gaga ro hmiri’ gaga na psani’ ita, nya phogun Llutux, ryax haca, ita Tayal ga musa ta pcyus ro msina ’walah. rgyax skura llyung Klesan hiya ga si ’walah krryax, ana ga ini hngiy ’walah krryax laga si ba’iy maha tkkyan knerin ini snga sla’iy sali ro innaras nya ga ksa’ang na Lutux ma, nanu yaca pcyus ta msina wagi. binah lwey ga ’bagan nya si ini hngow msbehuy ga kba’ pcyus Lutux msina myasa na kayal. babow nya ga p’iyu cimu gaga na pcyus msina ’walah:
Tom Boerwinkle
Tom Boerwinkle sraral hya’ga sisyuw na NBA.
pkita kayal ro in’yanux Tayal
bnkisan na Tayal tnwang piyux baley na knba’an gaga ’nxan ro pkita kayal cpung ana nanu yow, iyik ga nya skura yow na gaga Smyatu, gaga Knloh, gaga Mluyak, ini ga skura yow na p’agal ina uy, piyux ci yow nya ga skura cpngan ta "mita kayal", p’yugun utux ke kmayal ga, nya m’ubuy yow nya "p’yuw kayal ro in’yanux Tayal", knahul pisa ryax cpngan, tntwang piyux baley na knba’an Tayal, maki ci yow nya baley.
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Tom Boerwinkle
kawas tay 1945, ryax sa tay 23 nqu tay 8, Tom Boerwinkle, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2013)
bgayaw
thumb|bgayaw
bgayaw (姑婆芋)
galan nha’ qu bgayaw hiya’ ma.
sraral hiya’ ga, ssabu’ ta’ nniqun qu abaw bgayaw.
Richard Dean Anderson
thumb|Richard Dean Anderson|alt=Richard Dean Anderson.jpg
bgayaw
zyuwaw na:Squliq Atayal
Richard Dean Anderson
Richard Dean Anderson
kawas tay 1950, ryax sa tay 23 nqu tay 1, Richard Dean Anderson, squliq na Bunge’.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Giorgia Meloni
thumb|Giorgia Meloni (喬治亞·梅洛尼) thumb|labah Italy
Giorgia Meloni (喬治亞·梅洛尼)
Giorgia Meloni (ryax sa 15 na byacing tay 1 squ kawas na 1977 - squ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1977)
mrhuw Italy ta’ misuw hya’ ga Giorgia Meloni, aring ryax tay 22 squ byacing tay 10 sa kawas 2022 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
Giorgia Meloni minkahul sa Rome na Italy.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Italy zyuwaw na:Squliq na pklahang gaga zyuwaw na:mrhuw Italy
Kawaliwali
thumb|Chishang (Ikekami go)
alang Kawaliwali (大坡部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Ikekami go, kwara sali buwan nya ga 147 buwan, 371 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 74% kyan ku 276 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 26% kyan ku 95 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 71%, Puyuma 1%, Kebalan 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
Richmond Arquette
Richmond Arquette
Kawaliwali
rhzyal kki’an
tay ’zil na Kawaliwali hya’ ga Cipuwa.
Richmond Arquette
kawas tay 1963, ryax sa tay 21 nqu tay 8, Richmond Arquette, squliq na Bunge’.
Kawaliwali
kyokay (教會)
qalang Kawaliwali ga ungat kyokay.
Maldives
thumb|labah Maldives thumb|Maldives
Maldives (馬爾地夫) hya’ ga cyux maki’ tay 3 15 N, 73 00 E na Aziya’ syuw.
Kawaliwali
ppqbaqan (教育)
qalang Kawaliwali ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Maldives
kwara’ kinghciyan niya’ 298 sq km (maki’ tay 210ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 298 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 0 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 392,960.
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Male.
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 26 na tay mpitu’ byacing na qutux kawas.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Abdulla Yameen, aring ryax 17 squ byacing tay 11 sa kawas 2013 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Pukpuk
alang Pukpuk (簿簿部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Ci’an go, kwara sali buwan nya ga 2,688 buwan, 6,978 hi ku kwara s’uli tayan.
bebway
bebway (水果)
Pukpuk
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 18% kyan ku 1,245 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 82% kyan ku 5,733 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 15%, Truku 1%, Bunun 0.5%, Tayan 0.5%.
bebway
yutak
Pukpuk
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Pukpuk hya’ ga bsilung. tay ’zil na Pukpuk hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Pukpuk hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Pukpuk hya’ ga llyung.
bebway
qbirux
Hibatullah Akhundzada
Hibatullah Akhundzada (海巴圖拉·阿洪扎達)
bebway
sgnaw
Hibatullah Akhundzada
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq na Afghanistan
hinkilan
hinkilan
pnayt
pnayt (釣魚)
pnayt hya' ga yasa qu 'agal oulih na 'tayal, sraral ka ungat nanu' qaya' na agal qulih hga, mutuw siy si' sgogyu' ru psabu' nanak ha, ru musa' tmuba', aring mwah qu gipun lga, yasa qu mwah pcbaq sa pnayt qulih la,
pnayt qani hya' ga, iwan musa' hmyapas na hmiriq ryax, maha ciriq lga, nanu' yaqu mhhuluy sa qulih qasa qu blaq haypasun na squliq.
hinkilan
zyuwaw na:Squliq Atayal
Pukpuk
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Pukpuk hya’ ga Isaetipan pahikukian. tay ’llaw na Pukpuk hya’ ga Lidaw. tay ’zil na Pukpuk hya’ ga Natawran.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
bebway
sebwal
pngran
yabung
bilus
qapu/lalu
ryungan
zyuwaw na:Squliq Atayal
hintagan
hintagan
zyuwaw na:Squliq Atayal
Yanping
thumb|Yanping (Genhe’I go)
Yanping (延平鄉, Genhe’I go) mki sku Taitung. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 480.64 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 419.42 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 48.33 km²), 3,828 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 1,131 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 3,523 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 92%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Bunun ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
ays ptyaw sebu
Yanping ays psgayun 5 ru 11 alang.
11 alang hani ga, Kainisungan (卡努舒岸部落), Kamisatu (卡米莎度部落), Kaminu (卡米努部落), Nakanu (拿卡努部落), Su nun sung (蘇儂頌部落), Buklavu (布谷拉夫部落), Kalisahan (卡里沙汗部落), Minami (米娜咪部落), Vakangan (瓦岡岸部落), Pasikau (巴喜告部落), Talunas (達魯那斯部落).
Luo Yunxi
Luo Yunxi (羅雲熙)
kawas tay 1988, ryax sa tay 28 nqu tay 7, Luo Yunxi, squliq na Cyukoku’.
qyanux na sraral
Luo Yunxi minkahul Chengdu, Sichuan na Cyukoku.
pinqbaqan nya
Luo Yunxi, t’aring kawas tay 2006 tehuk kawas tay 2010, mqwas biru sa Shanghai m_yugi' pqwsan biru krahu.
mintzyuwaw nya
Luo Yunxi hiya ga m’engi.
Luo Yunxi ima pincyuwagan nya zyuwaw ga 何以笙簫默 (2015), 香蜜沉沉燼如霜 (2018)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal zyuwaw na:Squliq na Cyukoku
Lucius Allen
Lucius Oliver Allen (魯西斯·艾倫), Jr ga semong ppzuy mari lalu’ niya’ balay, 26 ryax 9 byacing 1947 kawas qu hintgan nya. 188 kunbun kinwagiq ru 79 kunkin kin’suw nya. ppzuy nya mari ga kmahang mari te suruw, tmasuq mqwas squ UCLA.
Kawas te 1969, galun nqu Seattle SuperSonics (maki’ squ te qutux hinguwi ran na pinwzyagan na’ lga maki’ te cyugal binkgan lalu’ niya’)
kinbleqan pinzyuwi’an niya mari
kawas te 9407 ga (ptnaqun pspung kwara’ inxalan niya pspung ga 13.4), kawas te 2205 qnol niya zikna tkran ga (ptnaqun pspung kwara’ inxalan niya pspung ga 3.1), kawas te 3174 rnaw nya ga (ptnaqun pspung kwara’ inxalan niya msspung ga 4.5)
kinmuci’ na minkirok
mnagal Champion na NBA, mnagal Champion na NCAA sa kawas te (1967.1968)
bniru’ nha’ ryax qnxan niya
Kawas te 1969 ga mzyup kya NBA, ’aring kya squ ppzyuwi’an niya’ mari’ la.
Kawas te 1971, pragan nha’ squ rogak niya’ sa raygak rmaw squ gluw na Milwaukee Bucks magal sa Champion na NBA.
Kawas te 1979, spquzi’ niyya’ wagiq qu pinlukus niya niwan tmasuq kya pinzi’an niya pinzyuwi’an mari la.
kawas te 1999, galan spzyang blaq balay sensyu mzyuwi’ mari’ na kocyu sa State of Kansas.
Michael Jordan
Michael Jordan (麥可·喬丹)
Michael Jordan sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
qnxan nya
Michael Jordan hya’ga minhtuw squ qalang na Brooklyn, New York. Michael Jordan maki tay kawas 1989 msqun ki Juanita Vanoy, maki tay kawas 2006 t’alax.
pincyuwagan nya’
Pzyux qu wayal niya’ kirok ni Michael Jordan. ryax qnxan nqu Michael Jordan sa senmung pgnawgan mari’. plpgun ingalan nya’ tinsu’ minxal ga 30.1 teng. min 6.2 zningat nya’ mari’zik na ttkran mari’. min 5.3 qu rnaw nya’ magal tensu’.
min 5 mspung sa pzyang balay maki’ yunaw na sinsyuw na NBA. (1988, 1991, 1992, 1996, 1998)