cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ku shu shu
alang Ku shu shu (和平部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taybu go (Dawu), kwara sali buwan nya ga 67 buwan, 141 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 82% kyan ku 116 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 18% kyan ku 25 hi nya.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
George Vella
thumb|George Vella (喬治·韋拉) thumb|labah Malta
George Vella (喬治·韋拉)
George Vella (ryax sa 24 na byacing tay 4 squ kawas na 1942 - misuw ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1942)
mrhuw Malta ta’ misuw hya’ ga George Vella, aring ryax tay 4 squ byacing tay 4 sa kawas 2019 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
George Vella minkahul sa Żejtun na Malta.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Malta zyuwaw na:Squliq na pklahang gaga zyuwaw na:mrhuw Malta
Ksunu’
thumb|Hosing Ku
alang Ksunu’ (嘎色鬧部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 71 buwan, 245 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 94% kyan ku 231 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 6% kyan ku 14 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 89%, Amis 1%, Bunun 2%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran, ru kyokay.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Ksunu’ hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Ksunu’ hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Ksunu’ hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Ksunu’ hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Ksunu’ hya’ ga Qnau. tay ’llaw na Ksunu’ hya’ ga Kawbu’.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Tjisaulem
alang Tjisaulem (雙流部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Rayiyong go, kwara sali buwan nya ga 59 buwan, 166 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 157 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 9 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 84%, Bunun 1%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 9%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Tjisaulem hya’ ga Puljekuwan. tay ’llaw na Tjisaulem hya’ ga Tjakuvukuvulj. tay ’zil na Tjisaulem hya’ ga Lemiyau.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Maribasi
alang Maribasi (馬里巴西部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Banrong go, kwara sali buwan nya ga 104 buwan, 365 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 92% kyan ku 335 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 8% kyan ku 30 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Truku 65%, Amis 4%, Tayan 10%, Setik 3%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 8%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Maribasi hya’ ga llyung. tay ’zil na Maribasi hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Maribasi hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Maribasi hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Maribasi hya’ ga Murisaka. tay mkyahu’ na Maribasi hya’ ga Thgahan.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Sakur
thumb|Hualien go (Karing Si)
alang Sakur (撒固兒部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Karing Si, kwara sali buwan nya ga 616 buwan, 1,699 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 39% kyan ku 658 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 61% kyan ku 1,041 hi nya.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Sakur hya’ ga bsilung. tay ’zil na Sakur hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Sakur hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Sakur hya’ ga rgyax.
tay mkyahu’ na Sakur hya’ ga Takubuwan. tay ’llaw na Sakur hya’ ga Singsiya.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Travis Best
kawas tay 1972, ryax sa tay 12 nqu tay 7, Travis Best, squliq na p’unro.
Korea, south
thumb|labah South Korea thumb|South Korea 縮圖|mhngan na Hanko 縮圖|Hanko nansinlopawta 縮圖|kkurang nqu ngngayal koka Hanko 縮圖|Hanko na pinsuling na nniqun 縮圖|Inkang nqu Hanko
= (Korea, south) =
= Nanhan =
Salome Zourabichvili
thumb|Salome Zourabichvili (薩洛梅·祖拉比什維利) thumb|labah Georgia
Korea, south
Zuon
Hanko na psplang ga Hanko na Cunyang ginko ru Ginko ru iyat ginko napsplanh nyux msqun mtzyuwawa.Hanko ginko ga Cunyang nyux skenin ru mtzyuwaw ppila nqu Hanko ru pqqyu son mha pila qani ka Hanyung.Hanko na ginko uzi lga.kya uzi qu psmsun son mha pincyagan nqu ginko myang squ pinbahuw na ginko、koba nqu ginko、psqunan nha zyuwaw na qsaq na ginko.spyang nqu kwara koka nqu Hanko psolang giko qani ga .yang nquHanya giko、Kominginko、Yoliginko、Sinhanginko.teska na gaSinhanginko ga kinbalay nha sa qutux kawas mspat kbhul mqeru pgan mpitu.qani ga kisraral Hanko na te qutux na psplang nqu ginko.ana ga misa qani lga spyang hopa na ginko ga Kominginko maki sa Hanko qani.
Salome Zourabichvili
mrhuw Georgia ta’ misuw hya’ ga Salome Zourabichvili, aring ryax tay 16 squ byacing tay 12 sa kawas 2018 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Korea, south
Zuon
Hanko na pzyugan ga（sllwa ma KRX）nanak qutux qani qu Hanko na pzyugan na kipu na pila.spyang pklaxang nqu pzyugan pila qani ga nyux nha syun sa qalang nqu Hanko Fusan.kawas sazing seng ru magal  ru qutux byacing ga .kahul sa Hanko pzyugan na kipu na pila（KSE）、kahul sa Hanko pzyugan na Cihwo（KOFEX）ru Hanko psrux sa pcyagan tbiran（KOSDAQ）psqunun nha la.spyang nqu Csu ga Hankomimaw na Kucya Csu. Hanko na pzyugan na kipu na pila.Cihow
Salome Zourabichvili
qyanux na sraral
Salome Zourabichvili minkahul sa Paris na France.
Korea, south
Zuon
ru llamu na mtbazi sa qeqaya ga maki sa babaw na cinbwanan ga spyang pgleng .kawas sazing seng ru mopuw kawas. Hanko pzyugan llamu na mtbazi sa qeqaya ga pkaki balay mtzyul pitu mang .mzimal magal okq.maki sa babaw cinbawnan na pinzyugan ga mopuw mtzyu.mspat% kinnita nha squ cinbwanan ka pinzyugan Linmon kawas sazing seng ru mdpat  linpgan Hanko ptkbalay na bbiran KOSDAQ na  mthoyay na pinzyugan ga pszik sa Amerika na Nastako.son mha phtgan na Kosi ga kwara sinplang nha pkaki sa babaw na cinbwanan te payat kinwagiq nya.
Salome Zourabichvili
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Georgia
Korea, south
glgan
Hanko kahul kawas qutux seng mqeru kbhul mtzyu pgan pitu taring kbalay msbuloq na tuqi (konglu)wahan na llgan.’mubuy sa qalang Sorl ru Zenzuan ru Fusan na Cinze、Cinfu msbuloq na tuqi  (konglu).nanu yasaHanko qani ga nyux mzyup sa「ziray na msbuloq na tuqi (konglu)」. Hminas mopuw pira kawas na kinblayan lga.misu na Hanko nyux maki qu kwara koka mshzyu ru mtgbang qu msbuloq na tuqi (konglu) na wanglu「qutux ryax na qinnxan」. Hnako na minsyu aring kyaa qu msbuloq na tuqi (konglu).qutux ryax ga ana inu na rhyal lga baqun mosa qutux qutux qalang la.
misu na Hanko ga msbuloq na tuqi (konglu) mpusal sazing linpgan.qinrzyuxan nya ga payat seng ru mpatul payat kongli.Kotaw ga mzimal qutux linpgan. qinrzyuxan na linpgan ga qutux mang cyugal seng payat kbhul mtzyul sazing kongli.Tehuk sa sazing kawas ru mopuw sazing  ru mqeru byacing tmasoq Koka Hanko na tuqi ksya ga mqeru pgan linpgan qu tuqi na kisya.qinrzyuxan na linpgan ga cyugal seng magal kbhul mtzyu pgan qeru.magal kongli.teszit na tuqi ksya ga kinrzyuxan ga qutux seng mqeru kbhul ru payat.payat kongli.Renki na tuqi kisya ga saziny seng cyugal kbhul mspat magal.sazing kongli.’mubuy sa Hanko spyang qalang na tuqi kisya .ppanga squ qeqaya ru squliq kahul sa Hanko tuqi ksya pintzyaw kongse .kawas sazing seng ru payat.Cinfu msbuloq na kinlhngat na tuqi taring mtgih ziray nqu msbuloq na  kinlhngat na tuqi.babaw na Gipun、Fako、Tekoru Sipanya lga Hanko te magal maki msbuloq na kinlhngat na tuqi na koka.Han ko kinlhngat na tuqi kisya（KTX）lga kinlhngat na tuq i kisya ga psrmsun psplang nqu tugi na ksya.Hanko na kinlhngat na tuqi kisya qutux spung kinlhngat nya ga cyugal kbhul mzimal kongli.spyang nya ga pspung ga cyugal kbhul kongli kinlhngat.kahul sa qalang Sorl tehuk sa Fusan mtama su從kinlhngat na tuq ikisya nanak sazing spung ru mpatulqu ryax nya.Hanko na kinlhngat na tuq ikisya ga 「qutux ryax na qinnxan」mqyu mha「smka ryax na qinnxan」，nanu yasa smka ryaxptehuk squ spyang nqu llamu na qalang la
Qinnxan nqu gaga[minnran]
Spyang nqu llamu：gaga nqu puqing qinnxan na Hanko、qinnxan nqu Hanko Hanluy ru llamu nqu sinnbil na kinbkesan na Hanko.qinnxan nqu Hanko min kahul squ gaga nqu puqing qinnxan na Hannko.babaw nqu pintriqan na Hanko ga Hanpantaw na Nan Pe msparis nanu yasa ini ptnaq qu gaga nha qu Nan Pe misu na qinnxan ki gaga ana ga sazing qani ga gaga nqu puqing qinnxan na nha yasa mtnaq qu puqing nha. Hanpantaw maki sa kinbkesan ru  kinbkesan nqu Cunko ga baq mpkal ru msrangi.nanu yasa Hanpantaw gaga nqu puqing qinnxan nha sinulax squ gaga ki qinnxan nqu Cunhwa. ana ga Hanpantaw gaga nqu puqing qinnxan  kya qu sinnbil nqu kinbkesan nha nanak. qinnxan nqu misu na Hanko ga pinhtuw nha sa misu nqu qinnxan. Mluw squ psplang pila ru syakay na mkwagiq lga squliq nqu Hanko pinlukus、nniqun、lngasal、kian nha、qnxan nha wayal mqyu kwara la.nanu yasa nyux mqgiqas qu kblayan nha qu Hanko na qinnxan na gaga. Hanko na qinnxan na gaga maki sa Asiya ga ru cinbwanan ga Lusin sllwan nha ma Hanlyu.
kinblayan
Hanko na puqing kinblayan nha ga cingay balay mtnaq squ Cunko ru Gipun na .yany nqu Inyang、Tentiwusin、Fungsye、Faucyaw、Tawcyaw ru Zucyaw na sin’laxan. Hanko na puqing kinblayan spyang syung nya lungan. Hanko kinblayan ga iyat mhyaw squ wagiq nqu kinblayan.syung balay nya qu inlungan ga minnki nanak nacinqbaqan nqu inlungan.msblaq ru pqasun. Hanko na puqing kinblayan nha gacipoq balay qu pintrang kin pincagaw nha.nanu yasa cipoq balay qu
’byan nha. pintrangnha ga Kantang balay.kinnta nha ga.maki Inryaw rubaq balay qu inlungan na squliq cin’byan ga spyang ga galang nha mita biru ru mpkal nqu nanu son mha pigih sa qsahuy ru mqbaq biru.ini kaki sa pintrang ru qinnxan nqu te babaw qu lungan nha.
Ptmasoq nqu mopuw qeru kinmhgan.kahul Sifang na kinblayan ga mzyup squ Hanko. Sifang ru Gipung na sinsiy kinblayan ru Gipung na sinsiy kinblayan ryax maki sa Hanko kbalay kyokay ru wagiq na pcyagang nqu squliq.myang Ketes ru Tencucyawtang MintungSintang.（kawas qutux seng mspat kbhul mqeru pgan mspat）、Wunifusins na Hanko Ginko na spyang nqu pcyagang nhawagiq nqu ngasal（kawas qutux seng mqeru kbhul mopuw qutux）ru Sorl Eeki na kisya（kawas qutux seng mqeru kbhul mpusal magal）ru RomaS na Sinkonghwe na kyokay na Zentan（kawas qutux seng mqeru kbhul mopuw mtzyu）ru Sorrl Szentin wagiq na ngasal（kawas qutux seng mqeru kbhul mpusal magal ）. kawas qutux seng mqeru kbhul mopuw mtzyu .Hanko na pwasan biru ptaring pcbaq na kbalay na pincyagan nqu Sifang pqbaqan ga.mtlokah balay squ mtzyul kawas na cinringan kaHanko na  sinsiy kbalay yang nqu plnglung ka kblazyun ru SinPay kongs na hopa wagiq na Pucilung ru plnglung ka kblazyunn na raygak  Kawli SyawcuLo na Putunzen ga Hanko na misu kinbalay nqu cinringang nqu squliq. babaw nqu tmsuqan nqu pintriqan na Hanko lga，Hanko kinblayan mzyup squ giqas na pkwagiq nqu ryax .sazing squliq mnwah mqbaq binah na koka qu Hanko pkbalay na sinsiy.ryax nasa ga spyang maras kinblayan nqu Hanko qani ga magal squ kbalay ngayan nqu squliq ru mtuw psulung squ blaq na kinblayan ngasal ryax qani ga mkwagiq kinita na kwara squliq.maki qatux squliq kahul Fako mqbaq biru lalu nya ga Cincungye .binah qutux hi ga kahul sa Gipung mqbaq biru lalu nya ga Cinsoken.Ryax na kawas qutux seng mqeru kbhul mtzyu pgan.kinbalay ru minnglung na Cincungye koka Fako kian nqu thoki nha maki sa Hanko ru kinbalay minnglung na Cinsoken na Zizyu na plhoyan nha ga ryax nasa ga qalang nqu Sorrl na kinblayan spyang blaq nha ngayan.memaw mkbuy ru smyax qu kinita na squliq.kya uzi binah na kinnalay nha  blaq ktan na kinbalay.yang nqu kinnalay ru minnglung nqu Cincungye maki sa Sanilu na wagiq na kinblayan. kinnalay ru minnglung nqu Yentwen na Secunwenhwahwekawn. kinnalay ru minnglung nqu Pusunmin na Tawesinmin Pawsinkongs.kinnalay ru minnglung nqu Cinsoken cyorokay na Welikong hwe kyokay Cintungtan ru Awlipiko pslokah hi.
Korea, south (南韓) hya’ ga cyux maki’ tay 37 00 N, 127 30 E na Aziya’ syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 99,720 sq km (maki’ tay 109ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 96,920 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 2,800 sq km)
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 18.10%, lhlahuy hya’ ga 63.90%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 18%.
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Seoul.
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 15 na tay mspat byacing na qutux kawas.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Hwang Kyo-ahn, aring ryax 9 squ byacing tay 12 sa kawas 2016 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
P. J. Brown
P. J. Brown sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1969, ryax sa tay 14 nqu tay 10, P. J. Brown, squliq na p’unro.
‘Etolan
thumb|Hikasiki go
Robert Abela
thumb|Robert Abela (勞勃·阿貝拉) thumb|labah Malta
‘Etolan
alang ‘Etolan (阿度蘭部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Hikasiki go, kwara sali buwan nya ga 1,032 buwan, 2,486 hi ku kwara s’uli tayan.
Robert Abela
Robert Abela (勞勃·阿貝拉)
Robert Abela (ryax sa 7 na byacing tay 12 squ kawas na 1977 - misuw ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1977)
‘Etolan
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 47% kyan ku 1,178 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 53% kyan ku 1,308 hi nya.
Robert Abela
mrhuw Malta ta’ misuw hya’ ga Robert Abela, aring ryax tay 13 squ byacing tay 1 sa kawas 2020 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
‘Etolan
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 44%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Robert Abela
qyanux na sraral
Robert Abela minkahul sa Sliema na Malta.
nyaway
thumb|nyaway
Qrahu
thumb|Hosing Ku
Robert Abela
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Malta zyuwaw na:Squliq na pklahang gaga zyuwaw na:mrhuw Malta
nyaway
zyuwaw na:S'uli Tayan
Qrahu
alang Qrahu (嘎拉賀部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 63 buwan, 135 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 72% kyan ku 97 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 28% kyan ku 38 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 60%, Amis 4%, Paywan 2%, Bunun 1%, Cou 1%, binah lihuyan s’uli 3%.
maki qu ngasal bziran, ru kyokay.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Qrahu hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Qrahu hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Qrahu hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Qrahu hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Qrahu hya’ ga Ngurus.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Marie Logoreci
Marie Logoreci
kawas tay 1920, ryax sa tay 23 nqu tay 9, Marie Logoreci, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 1988)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Batu (teribi)
Batu(theluw:鐵拳巴圖, ego: Batu The Iron Fist) hya ga teribi ega na Taywan. kbalay in Gencumincoku Teribi.
cinbuxan ryax sa 24 na byacing tay 4 squ kawas na 2022 9:00~10:30 mhngan.
Cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:teribi
Mkzihing
alang Mkzihing (義興部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 51 buwan, 147 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 76% kyan ku 111 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 24% kyan ku 36 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 71%, Paywan 2%, Bunun 1%, Truku 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran, ru kyokay.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Mkzihing hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Mkzihing hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Mkzihing hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Mkzihing hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Mkzihing hya’ ga Mknahuy. tay ’llaw na Mkzihing hya’ ga Piling.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Ru ja qas
thumb|Dawu (Taybu go)
alang Ru ja qas (魯加卡斯部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taybu go (Dawu), kwara sali buwan nya ga 247 buwan, 588 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 62% kyan ku 362 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 38% kyan ku 226 hi nya.
Modern Talking
mayal ta’ squw niwan wal siy ’nxal maras sa blaq balay ung_gak na zyugi’olu sa kawas sa mspat lpgan ga, spzyang balay niwan galan rayxyo na ung_gak sa qsahuy qasa ga ya quw p’ung_gak na ryoko kya German ka pintgqun rrusa’ hi’ Modern Talking.
Ru ja qas
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 56%, Amis 3%, Tayan 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
Modern Talking
Modern Talking hya’ ga yaquw Thomas Anders kiy Dieter Bohlen msqun sa kawas tay 1983, nanu’ pinqwa naha’ squw kawas tay 1984 ka (You're My Heart, You're My Soul) qutux qwas qaniy quw ini’ bqbaqiy na ana squliq ima’ na’ gay an nquw krahu’ bayhuy siy ’nxal maras sa blaq balay pawngan na qwas, siy ’nxal mwah psbahuy sa kwara’ hhalan pzyugi’.
Ru ja qas
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Ru ja qas hya’ ga Qu chn.la love vn.
Modern Talking
kawas tay 1985 lga kbalay sa pingaga’ qwas naha’ nanak ka 《The First Album》, kawas tay 1985 lga nanu’ quw 《Brother Louie》wal galan kkbalay sa qwas na mzimal msyaw qwas qaniy.
Ru ja qas
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Modern Talking
asa blay tmrang squw blaq balay lalu’ na Modern Talking ga, ini’ ptnaq quw inllungan naha’ ruw msgagay kya sa kawas tay 1987 la, tmsuqan kawas qasa ga phtgun kya na Kosi’ na pkbalay rikutu’ quw rima’ naha’ kinbalay qwas naha’ nanak ka 《In The Garden Of Venus》.
Marie-Louise Coleiro Preca
thumb|Marie-Louise Coleiro Preca|alt=Marie-Louise Coleiro Preca.jpg thumb|labah Malta
Modern Talking
tayhuk squw kawas tay 1998 la nanu’ quw taquw sisay maha yan balay pinsqunan na king ka rrusa’ qasa ga msqun mgluq lawziy, nanu’ phtgun naha’ kya quw binzyagan naha’ qwas bblaq pawngan ka 《Back For Good》, ruw sbiru’ naha’ kya quw hmzinas rutux seng mang kinblayqan na pintbaziy naha’.
Ru ja qas
ppqbaqan (教育)
qalang Ru ja qas ga ungat pqwasan biru.
Marie-Louise Coleiro Preca
Marie-Louise Coleiro Preca(瑪麗·路易斯·科勒略·普雷卡)
mrhuw Malta (馬爾他) ta’ misuw hya’ ga Marie-Louise Coleiro Preca, aring ryax tay 4 squ byacing tay 4 sa kawas 2014 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Modern Talking
misuw qaniy ka spzyang ppqwas ka Thomas Anders ga yasa siy buci’ nanak musa’ mqwas ana inu’ na’ hiya’, ga nanu’ quw ptlubuw gita’ ka Dieter Boheln hya’ ga qenah balay lokah mhtuw musa’ mgsaybang kya squw cingay balay kamuk na mspung giqas na sinsyuw beh Europe.
Ru ja qas
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Marie-Louise Coleiro Preca
mintzyuwaw nya
Marie-Louise sa kawas 1998, t’aring mtzyuwaw zyuwaw na sezi.
su
su （你）所有格
Marino Riccardi
thumb|labah San Marino 縮圖 Marino Riccardi(馬里諾·里卡爾迪)
ryax sa tay 9 nqu tay 7, Marino Riccardi, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1958)
mrhuw San marino ta’ misuw hya’ ga Marino Riccardi, aring ryax tay 1 squ byacing tay 10 sa kawas 2016 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Tayto go
thumb|Tayto go thumb|泰雅生活館
Tayto go (大同鄉) mki sku Yilan. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 765.42 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 651.59 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 79.16 km²), 5,751 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 1,768 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 5,038 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 88%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Tayan ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
ays ptyaw sebu
Tayto go ays psgayun 9 ru 19 alang.
19 alang hani ga, stacis (寒溪巷部落), Pyanan (南山部落), skikun (四季部落), cinaw (智腦部落), Toruy (東壘部落), Syanox (松羅部落), Kalan dalah (崙埤部落), L.muan (茂安部落), Rgyax (新光部落), Sqbwh (長嶺部落), Qba (九寮溪部落), Tamalon (玉蘭部落), Bngwan (圓山部落), Knbung (梵梵部落), Pekus (排骨溪部落), Banun (碼崙部落), Sengan (牛鬥部落), Kulu (華興部落), ‘Syabutay (四方林部落).
olit
thumb|KCityParkRat
olit (老鼠)
kwohe ga sinu ana nni'un na cyolu uy. olit ga, mita’ ngyaw lga, mutu kinsuruw mgyay la. olit na ksumuk hiya’ ga, blaq nya’ maki’ talap ngasal. cipuq cikay hi’ nya’ ru blaq nya’ balay qmihuy slaq ru hriqun nya’ kwara’ pinuya’.
zyuwaw na:Ke' na Girang C'oli Tayal
Kuabar
thumb|Haruhi go
alang Kuabar (古華部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Haruhi go, kwara sali buwan nya ga 224 buwan, 821 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 788 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 33 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 94%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kuabar hya’ ga Kasuga. tay ’llaw na Kuabar hya’ ga Seveng.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Olaf Scholz
Olaf Scholz (奧拉夫·蕭茲)
ryax sa tay 14 nqu tay 6, Olaf Scholz, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1958)
mrhuw Germany ta’ misuw hya’ ga Olaf Scholz, aring ryax tay 8 squ byacing tay 12 sa kawas 2021 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
Olaf Scholz minkahul sa Osnabrück, Lower Saxony na Germany.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Germany
‘Syabutay
thumb|Tayto go
alang ‘Syabutay (四方林部落) ga niya mki sku Girang Keng atu Tayto go, kwara sali buwan nya ga 51 buwan, 191 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 88% kyan ku 169 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 12% kyan ku 22 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 83%, Amis1 %, Truku 1%, binah lihuyan s’uli 4%.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Moe Barr
Moe Barr sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1947, ryax sa tay 19 nqu tay 6, Moe Barr, squliq na p’unro.
stacis
thumb|Tayto go
alang stacis (寒溪巷部落) ga niya mki sku Girang Keng atu Tayto go, kwara sali buwan nya ga 147 buwan, 463 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 94% kyan ku 436 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 6% kyan ku 27 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 85%, binah lihuyan s’uli 8%.
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na stacis hya’ ga Qalang (新光部落). tay ’llaw na stacis hya’ ga ’Syabutay (四方林部落). tay ’zil na stacis hya’ ga Kulu.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
suru qmisan
suru qmisan (春)
'bagan ga, ini' suru qmisan ana nanu' qsinu qu Tayal.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Kenny Anderson
Kenny Anderson sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1970, ryax sa tay 9 nqu tay 10, Kenny Anderson, squliq na p’unro.
syakaw r’ranan
syakaw r’ranan (瞭望台)
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Kaaluan
thumb|Kingbong go
alang Kaaluan (卡阿魯彎部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Kingbong go, kwara sali buwan nya ga 129 buwan, 395 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 385 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 10 hi nya.
rhzyal kki’an
lingay na Kaaluan ga Maljivel ru Tjuluuai.
kyokay (教會)
qalang Kaaluan ga ungat kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Kaaluan ga ungat pqwasan biru.
David Kabua
thumb|David Kabua (大衛·柯布亞) thumb|labah Marshall Islands
David Kabua (大衛·柯布亞)
David Kabua (ryax sa 26 na byacing tay 5 squ kawas na 1951 - misuw ), hya ga squliq na pklahang gaga. (minhtuw sa kawas tay 1951)
mrhuw Marshall Islands ta’ misuw hya’ ga David Kabua, aring ryax tay 13 squ byacing tay 1 sa kawas 2020 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
David Kabua minkahul sa Majuro na Marshall Islands.
Tjuabal
thumb|Taznin go
alang Tjuabal (土坂部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taznin go, kwara sali buwan nya ga 302 buwan, 879 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 98% kyan ku 861 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 2% kyan ku 18 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 93%, Amis 1%, Bunun 1%, Rukay 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Tjuabal hya’ ga Tjuavanaq. tay mkyahu’ na Tjuabal hya’ ga Dralendren.
hasisyo
maki 1 hasisyo.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Katerina Sakellaropoulou
thumb|Katerina Sakellaropoulou (卡特里娜·薩克拉羅普盧) thumb|labah Greece
syam nnahi
klayun tmmyan syam nnahi.
Katerina Sakellaropoulou
Katerina Sakellaropoulou (卡特里娜·薩克拉羅普盧)
ryax sa tay 30 nqu tay 5, Katerina Sakellaropoulou, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1956)
syam nnahi
zyuwaw na:S'uli Tayan
Katerina Sakellaropoulou
mrhuw Greece ta’ misuw hya’ ga Katerina Sakellaropoulou, aring ryax tay 13 squ byacing tay 3 sa kawas 2020 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
qyanux na sraral
Katerina Sakellaropoulou minkahul sa Thessaloniki na Greece.
canpyuta hknyun
zyuwaw na:Squliq na Greece
Tjuamanges
thumb|Taznin go
alang Tjuamanges (加滿額斯部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taznin go, kwara sali buwan nya ga 42 buwan, 96 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 98% kyan ku 94 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 2% kyan ku 2 hi nya.
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Tjuamanges hya’ ga Tjuabal. tay ’llaw na Tjuamanges hya’ ga Tjuavanaq.
kyokay (教會)
qalang Tjuamanges ga ungat kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Tjuamanges ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
nniqun na Tayal
nniqun na Tayal (泰雅族的美食)
kklahang sa pinbahuw na Tayal aring sraral hya’ ga, baliy mutuw smi’ xiryo, ru bali naha’ mutuw pqsya’an, yasa si pspung sa ppqsya’ na kayal, maki’ nanak qu qqwalax na kayal, ini’ pkrwa’ iyal pqsya’ uzi, ktan su’ ka tntnaq balay kinshhya’ kwara’ qu nniqun na sami ka Tayal.
spzyang balay nniqun na Tayal hya’ ga nanu’ yaqu mami’ na trakis, ru mami’ na pagay, ru mami’ na bsisuw. maha ini’ qtnaq qu tnubux naha’ ka mami’ hiya’ lga, mutuw yaqu ngahi’ ru sayhuy qu tnwang sa niwan sqyanux naha’ hya’ la. kruma’ kya qu mqawyat ga mutuw muluw sa sakuw, ini’ ga krawi’ khuyan naha’ ru thkun naha’. nanu’ qu mutuw naha’ nnaga’ lpyung hya’ ga nanu’ qu mutuw naha’ spsumul ka rhkil, kruma’ tbiqun naha.
rramat hiya’ ga nanu’ yaqu wasiq ru yahuw, ymala’, tbihi’ Tayal, ruw yaqu qrqayrang, ru nanak Tayal kya ka bawlu’ hlutun, ru pyaway, singuut, ruw tawpu’, ruw kuku’ qcyan, ru tmi’, tbuwil, thbu’ ru qabang. nanu’ qu p’imaw myan sa rramat lga, nanu’ yaqu qinuw, tana’, maqaw, qurip tayal. nanu’ quw mutuw hmbku’ nanak hya’ lga, kya qu mqawyat ga mutuw muluw sa quhung, ini’ ga tqinuw, psqru’ bayhuqun, khzyuci’, ruw ratang.
nanu’ qu gluw na hayhi’ hya’ lga, yaqu hi’ bzyuwak sin’anan, ru ngta’, guru’, ru tbabun, sicimincyo. nanu’ qu hi’ na qqsinuw ka hi’ wqanux, mit rgyax, para’, zyungay, ruw bzyuwak qnhyun, gluw na qbux hya’ lga, butul, pinsbyukun, ngyaw kimuli’, ru piku’ ru qawm, ru rutuk. Sraral hya’ ga mnaki’ uzi qu sanaq uzi. qlqawli’ hya’ lga yapit, bhut, qawli’ busus, qawli’ ksngya’. gluw na pkaki’ qsya’ hya’ lga, nanu’ yaqu tlaqiy, qulih Tayal, trawzit ka mutuw ini’ niqiy bazing niya’ qasa. ru ruzyuw, ktapih ru uzyul, kmagang ru kbawlung, ru ksipa’.
qani hya’ mutuw thkun kwara’ qani hya’. nanu’ qu mmami’ hya’ ga ini’ say thkun sa, phpuyun qasa hya’, kwara’ qu pphapuy na Tayal hya’ ga, nanu qu phapuy sun, ru psqlih, ru zmqzyaq qu gluw na phapuy hya’, kwara’ ka ngahi’ ru sayhuy ru rmramat hya’ ga tmahuk sun qasa hya’, nanu’ qu ngahi’ ru sauhuy hya’ ga, kruma’ ga mutuw naha’ skhuzyuw, qani hya’ ga nanu’ mmawsa’ ngasal mnwah qmayah lga, mutuw naha’ si biliy ‘twani sa bagah ru t’blan naha’ na qbuli’, ru mwah mqumah kinsuxan niya’ lga, yasa qu wahan naha’ knama’ maniq mayzbuq kinsuxan nya’ la. nanu’ iy tmahuk rramat ga mutuw naha’ si p’magiy tmahuk kwara’ ana kin nayhi’, ru pqaniq lga, qsugun naha’ qu hi’ hya’ hruw maniq mami’ kya la.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Pabuisan
thumb|Xincheng (Sincima go)
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 46% kyan ku 175 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 54% kyan ku 202 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 17%, Sakizaya 1%, Bunun2%, Tayan 1%, Truku 8%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Pabuisan hya’ ga bsilung. tay ’zil na Pabuisan hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Pabuisan hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Pabuisan hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Pabuisan hya’ ga Paudadan. tay mkyahu’ na Pabuisan hya’ ga Kaliyawan. tay ’llaw na Pabuisan hya’ ga Pacidal.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Trayan
thumb|Gpho go
alang Trayan (松本部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Gpho go, kwara sali buwan nya ga 17 buwan, 72 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 42% kyan ku 30 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 58% kyan ku 42 hi nya.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Trayan hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Trayan hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Trayan hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Trayan hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Trayan hya’ ga Ulay. tay ’llaw na Trayan hya’ ga Minse.
Taywan
thumb|u hata nu Taywan (Conxwa Minkoku) thumb|Taywan
syaw
mita syaw lga sasan la.
Taywan
kwara’ kinghciyan niya’ 35,980 sq km (maki’ tay 139ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 32,260 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 3,720 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 23,464,787.
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 22.70%, lhlahuy hya’ ga NA, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 77.30%.
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Taype’.
‘Bu balung
thumb|Hosing Ku
Taywan
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 10 na tay mawpuw byacing na qutux kawas.
owas
owas (歌)
‘Bu balung
qalang na ’bu Balung ga cyux maki sa wagiq rhiyal, nanu yasa swon nha ’bu Balung  kinwagiq nya ga kya qutux seng sazing kbhul meta.
owas
tlamey mu mowas owas p’agan mbulit cinsali’ ta: “mrimuy su rimuy yan, lahuy su na wagi, lanay ta strahu, yaba ta kinlahan. p’gan mbulit cinsali’ ta. p’asey ta ya ryax na soni. yow, uwah ta mlahuy, shelu’ cinsali’ ta, lanay ta ya showey utux bnkis ta.”
Taywan
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Tsai Ing-wen, aring ryax 20 squ byacing tay 5 sa kawas 2016 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Taywan
owas
ita Tayal hiya ga hyuti ci baley hma’uy ta, ana mlikuy ro knerin, ana la’iy ro bnkis ta ga, kba’ ci baley mowas kwara. owas na lmuhuw ga mnanak hkuy na owas Tayal. lalu’ ci yow nya owas lmuhuw yhe. owas na lmuhuw yhe ga kyan tu’iy nya. nya m’ubuy pnhkngyan bniks ta lela, iwan nya p’aras snbilan ke ita bnkis ta.
‘Bu balung
sinngya’an kayal rhiyal na qalang ’bu Balung ga maki sa wagiq na rhiyal nanu yasa tngugan abaw ru ’bagan hrhul kayal nya, qmisan lga cingay qwalax ru mnlaqiy uzi.
owas
kinhulan s’utu biru
江明清 (Yawi．Nomin)，宜蘭澤敖利泰雅族語語言學習教材（1-6）全冊（Llyung klesan【南澳流域】澤敖利泰雅族語讀本） 原住民族語言著作（臺灣：永望文化事業股份有限公司.2001）
‘Bu balung
lingay na qalang ga cyux uzi qu gong, te ’law ga gong qara te ’zil ga gong tamang, te qyahu nya lga cyux msqun sa llyung mintura.
owas
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:Ke' na Girang C'oli Tayal
‘Bu balung
部落遷徙上巴陵部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 147 buwan, 394 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 76% kyan ku 299 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 24% kyan ku 95 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 72%, Amis 2%, Truku 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran, ru kyokay.
tay ’llaw na ‘Bu balung hya’ ga rgyax krahu’.
tay ’zil na ‘Bu balung hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkyahu’ na ‘Bu balung hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na ‘Bu balung hya’ ga rgyax krahu’.
sinllwan lalu qalang 地名由來
Balung qani ga lalu na yaba qhuniq,sraral balay mga trang masuq hmor qsya cikay balay qu mtgayaw na qhuniq mhtuw  squ lingay na qalang ma, ru galaun nha qu skbalay nha ngasal ma. nanu yasa qu smlalu nha lalu qalang la.
pinqzyuwan qalang 部落遷徙
=== '''zyaw na sraral ga Pinsbkan na Tayal ga b’nux sbaya, cyux maki squ Nanto Mstbkan, babaw nya lga khmay qu squliq la, k’mal qu kotas Buta mha iyat ta tnaq kian rhiyal qani la, hata mkura htgan wagi yasa qu hopa rhiyal nya. ubuy na Malipa tehuk hbun Gogan. bnkis na ’bu Balung Watan Lawa mkahul Tgliq rasun nya llaqi nya tehuk piyasan, babaw nya lga mwak maki ’bu Balung la.''' ===
kinhmayan squliq人口概況
'''’bu Balung ga tzyu pgan blihul ngasal nya. kya balay sazing kbhul payat pgan cyugal qu squliq nya. misuw lga iyat Tayal nanak nyux mqyanux sqani cingay uzi kahul heci mwah tmwang sqani uzi.'''
snhyan部落宗教
’bu Balung ga nyux sazing hopa na kyokay: te qutux ga Balung cyoro kyokay te sazing ga sixyaso, sazing qani sinpiyang nha musa mlahuy.
’wahan pila經濟與特產
'''zik na ’wan Zipun(日本) ga wiway mqumah ngahi, sehuy, trkis ru kmalup yasa sqyanux nha. tehuk ’bu Balung qu Zipun lga, mbaziy muka, plhuy yani qu wahan cikay pila.'''
'''Minkok mzimal tehuk tzyu pgan kawas, kmukan kahul Simaw mwan tmuya nasi, aring kya tmuhi nasi qu Tayal uzi la. pira kawas lga tmuhi qwirux ru qruhaw qani qu ’wahan pila sqyanux na Tayal.'''
ngngayan部落觀光
zyuwaw na:S'uli Tayan
Mario Bennett
Mario Bennett sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1973, ryax sa tay 1 nqu tay 8, Mario Bennett, squliq na p’unro.
Ulay2
thumb|Nahuy go
pacing
thumb|pacing
Ulay2
alang Ulay (烏來部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 45 buwan, 210 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 204 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 6 hi nya.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
泰雅諺語
== metaq ngarux ga, ini su thaziy qara na bengan ga, ana su btaqan qu ngarux, hlutun nya bengan hohus su ru, ana wal mpqwaw hi nya qu bnetaq qasa ga, si ki kyapun su nya ga hmwah.獵熊時的矛，需保留木柄的叉枝，如果沒有保留樹的叉枝時，即使你刺到了牠，牠會抓著矛的柄甚至穿過牠自己的身體，也勢必要抓到你為止. == 作者:蘇秋梅
bnkis ta raral hiya ga, kya qu kbalay bbetaq nha ngarux ga, ini ptnaq ka bbetaq nha bzyuk. sbetaq ngarux ga, lgun nha qara qroq hiya, ini su thaziy qara na bengan ga, ana su btaqan qu ngarux, hlutun nya bengan hohus su ru, ana wal mpqwaw hi nya qu bnetaq qasa ga, si ki kyapun su nya ga hmwah. nanu yasa qu qhuniq kzman hohus qasa ga lgun nha qutux qara nya. btaqan qu ngarux lga, ana mtboyak ga, ini uwah sobih, baha hmswa nyux qrqan na qara qasa, nanu tayal raral kbalay betaq ngarux ga s’anak nha kbalay. stnaq ta ngarux ga, s’agal lalaw spkugus sa bbetaq, git…git…sngya’an,  sbasi qu g’nux nya lga mgiyay la. ini su aras bbetaq ngarux ru nyux ciriq uyuk ngarux ga, laxiy siy usa kya. koxun ini i nyux maki lingay qu yaya nya mlahang uyuk nya. gaga kkayal kneril hiya ga, maki uziy iyat ubuy spkayal na kneril. nanu sa ga ini pinqzyu na ngarux, psaniq son nha. baha hmswa ga waliy musa rgyax qu kneril hiya rwa, iyat mnita ngarux, nanu sraral ga ungat kya gaga nya kneril mkal na ngarux hiya. nanu yasa qu gaga tayal raral ga. nanak mlikuy thuyay mkayal na ngarux. mkayal zyuwaw na ngarux qu kneril lga, skayal nha ru psaniq mgaw.
早期的泰雅族人在製作刺山豬或熊的工具是不一樣的，在獵熊時的茅，需保留木柄的叉枝，如果沒有保留樹的岔枝時，即使你刺到了牠，牠會抓著矛的柄甚至穿過牠自己的身體，也勢必要抓到你為止. 所以會留下木柄的叉枝一起做成矛，當矛刺中熊時，越是掙扎越會傷到自己，木柄的叉枝也會頂住在牠的胸前無法前進，所以以前的泰雅族人在獵熊時有專用的矛. 如果遇到熊可以拿起刀子跟矛互相磨擦發出git…git…的聲音，牙齒酸澀牠就會跑掉. 如果你沒有攜帶刺熊專用的矛，陷阱又獵到小熊，不要馬上過去，因為牠媽媽可能就在附近保護小熊. 女人說話文化的差異，有些事女人是不能說的. 像(熊)這個字是絕對不能說出口，因為在以前女人是不能跟著上山狩獵，因此沒見過真正的熊，所以是不能從口中說出熊這個詞語. 所以在以前傳統的泰雅族部落，只有男人可以討論熊，女人是不能說，會引來爭議是禁忌.
pqzyan king qu pali qwali lga, baha thuyay mlaka la.老鷹的翅膀繫上黃金，就飛不起來了
作者:張新仙
piyux linnglung nqu tmlux na squliq. smrzyut kmal qu ptkke na squliq hiya.
pinqzyuwan ka skayal maku qaniy ga knayal sami na lk’aba’ muw Taya Amay. sraral qalang Boliq maki mtswe lalu nha ga Sangas ki Tana, mluw yaba yaya nha musa mtzyuwa qmazeh krryax qnzyat balay. maki qutux qnbaq nya kmukan qu qbsuyan Sangas, sblaq ru pongan nya balay ke, Amin qu lalu nya.
maki qutux ryax. m’guy balay mtzyuwaw qu sazing mtswe ru mtama mhngaw. trang nasa hnyal qu rangi na Sangas, mwah mcisal lhga ru kmal mha: “ rgyax Tkasan qsyap nya qasa ga, cingay balay trakis nya ma, memaw ini kwa’iy magal, say ta mita cikay ma?” kmal Sangas: “ aw ga, ana ga rgyax qsyat qasa ga, talagay kinwagiq ru cyux yogan zzik balay uruw qu ska nya. twahiq iyal la! pswa ta musa pi? ” smyuk kmal qu Amin: “ ini kzihung, cyux cyugal qwali mu p’aras ita musa.”
nanu psuyut qu Amin. hnyal balay mlaka qu cyugal qwali. cyugal hi nha si ptqutux cbing kakay na qwali, mkura rgyax Tkasan qasa mlaka. tehuk kya lga, cyux balay ps’unan trakis kwara ’bu rgyax qasa.
kyalun Amin qu lhga sazing mtswe,  musa ku lama kun la, ktwa galun mamu ga, si lungiy kya nanak. mnglung qu Tana, “ nyux piyux balay, ungat lga, wahay ta magal loziy.” nanu yasa qutux yubing nanak nagal nya. ktan qu Sangas hiya ga mnglung mha: “ waw! talagay piyux. aki hmswa si ta rasiy kwara. ” yasa si kop kop tkura, s’unan nya kwara yubing, ana yubing lukus ru pala tzyu uziy ga, s’unan nya trakis kwara.
n_gyut mnkum qu kayal. tqwah hmuluy kmayal qu Tana: “ helaw hazi Sangas. gbyan lga, n_gon ta na yaba ki yaya la. ” smyuk qu Sangas: “ obeh la! naga cikay, ini mu suqiy tkura na! ” kmal qu Tana mha: “ piyux iyal cyux su tkron la. memaw obeh sgaliq yubing lukus ru tzyu pala su.”
ini tabing qu Sangas, si say hmuluy na Tana ru mluw mwah. sazing hi nha si ptbuci cbing kakay qwali ru mlaka mwah ngasal. trang mlaka ska kayal lga, ’usuw iyal nagal nya trakis qu Sangas. obeh ini thuyay kmzyap kakay qwali ru si tqwah malax kwara pnanga nya trakis sbuling zik uruw. yasa wal mblaq mlaka qu qwali ru ini hutaw zik uruw qu Sangas. kins’ari’ ga, qzinah mngbang ru memaw si kmwa mkpyut qu insuna uziy la.
貪心的人，反得空；勉強的人，無喜樂.
安靜的人，想很多；說話的人，專心說.
勤勞的人，不挨餓；知足的人，有福了.
有一天，兄弟倆人工作累了坐下來休息時，Sangas的好朋友來和他們一起聊天說：「聽說對面那座鷹山的另一邊有很多小米，拿都拿不完！我們去看看好不好？」Sangas說：「好呀！可是對面的鷹山那麼高，中間又有深谷，太遠了！我們怎麼去呢？」阿明說：「沒問題，我有三隻老鷹可以帶我們飛過去. 」
syax
syax kanal lga sasan la.
泰雅諺語
pqzyan king qu pali qwali lga, baha thuyay mlaka la.老鷹的翅膀繫上黃金，就飛不起來了
阿明跟兩兄弟說：「我要先回去了，你們需要多少就拿多少吧！」弟弟Tana心想：「反正有這麼多，有需要的時候再來拿就好了. 」所以只是裝了一個袋子. 不過Sangas卻想：「哇！這麼多，最好都帶回去. 」於是就拼命的裝，把袋子撐的滿滿的，凡是身上衣服口袋所有可塞的，都塞滿了小米和食物，甚至披風也包滿了.
天色漸漸地暗了，Tana焦急的催促說：「Sangas，我們快回去吧！天晚了爸媽會擔心我們的. 」Sangas說：「快好了!再等一下，我還沒裝完呢！」Tana說：「你裝得太多了，袋子和披風、衣服口袋裝得都快撐破了！」.
syax
utux’ kayal(天空;天氣) hya ga syax maku.
泰雅諺語
pqzyan king qu pali qwali lga, baha thuyay mlaka la.老鷹的翅膀繫上黃金，就飛不起來了
Sangas心不甘情不願的跟著Tana後面走，兩人各自抓著老鷹的腳飛回家去. 可是就在半路上，哥哥Sangas因為身上的小米與食物裝的太多太重，快要抓不住老鷹的腳，就急忙得將米袋與身上的食物全拋下山谷，老鷹才及時的飛穩，Sangas也不致摔落山谷，貪心的後果，最後不但甚麼都沒得到，還差點連命都丟了.
syax
ke na utux kayal syax maku uziy.
Taywan Genzyuminrok
thumb|Taywan Genzyuminrok (drekai)
泰雅諺語
pturing kmal mha: nyux saku mbrus ga, ta ku katun na mhitung. 起誓：如果我說謊就會被百步蛇咬
作者:林純桂
syax
zyuwaw na:Squliq Atayal
Taywan Genzyuminrok
nanu san maha Taywan Geenzyu minrok hiya, nyan skayal qabax ccquliq qa Genzyuminrok hiya ga nyan skaki cinqlangan Taywan, lhga ga cinbuyux na ccquliq nyan m’culah Indigenous.
泰雅諺語
pturing kmal mha: nyux saku mbrus ga, ta ku katun na mhitung. 起誓：如果我說謊就會被百步蛇咬
sraral tayal hiya mga,mha ni kya qu pqolan na zyuwaw, kruma ga pturing kmal mha: “nyux saku mbrus ga, ta ku katun na mhitung. ” gwiwan mha; nyux saku mbrus ga phuqil saku. nanu sa ga sraral katun na mhitung lga si naga huqil la. baha hmswa ungat Izyu raral rwa, nanu yasa pturing kmal ga mhitung qaniy qu galan nha spngan.
Moe Becker
Moe Becker sraral hya’ga sisyuw na NBA.
Taywan Genzyuminrok
Iyat minqutux nanak cquliq qa Taywan Genzyuminrok qani, cqani ga nyan cinbuyux cinqlangan qa roq na Taywan, knpiyux ini ptnaq qa hngya’an na ke ro ccquliq ga nyan ini ptnaq pinsqunqn naha uyi, ski coni ga mpux tiyu qa gluw Tayal nyan ini ptnaq iyik ini kyupan Kahat Taywan naga, nyan cinbuyux ana n’inu roq qa ccqliq Taywan Genzyumin qani, calay ga nyan skura maki bih iyk rrgyax, ini ga skura roq qa htgan wagi kyaro roq na Ta’u, mica cinbuyux n’inu ccquliq na Taywan Genzyumin qa klhangan na CwonFaminkoku qa ni ga san naha knki’an na Genzyumin, knrtung na keg a san naha kinhulan na Genzyuminrok, sta saying seng payat byaling ga kya hayi miman payat mang qesux seng qutux kbhul pusal pitu hi, ana ga sinpngan kwara ccquliq taywan qa ita Taywan Genzyumin rok hiya ga kya hayi saying ro tiyul payat paseng qabax hi nya.
Bnrwan qa galan cpung
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Moe Becker
kawas tay 1917, ryax sa tay 24 nqu tay 2, Moe Becker, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 1996)
Ruba’
thumb|Gpho go
alang Ruba’ (土場部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Gpho go, kwara sali buwan nya ga 77 buwan, 220 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 213 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 7 hi nya.
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Ruba’ hya’ ga llyung. tay ’zil na Ruba’ hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Ruba’ hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Ruba’ hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Ruba’ hya’ ga Kukung.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Tjuaqau
thumb|Taznin go
alang Tjuaqau (台坂部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taznin go, kwara sali buwan nya ga 67 buwan, 185 hi ku kwara s’uli tayan.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 95%, Amis 1%, Bunun 1%, Puyuma 1%.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Tjuaqau hya’ ga Larepaq. tay ’zil na Tjuaqau hya’ ga Tjuavanaq.
kyokay (教會)
qalang Tjuaqau ga ungat kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Tjuaqau ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kenny Battle
Kenny Battle sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1964, ryax sa tay 10 nqu tay 10, Kenny Battle, squliq na p’unro.
Ruben Boumtje-Boumtje
Ruben Boumtje-Boumtje sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1978, ryax sa tay 20 nqu tay 5, Ruben Boumtje-Boumtje, squliq na p’unro.
Mark Acres
1962 neng 11 gat 15 nici hiya ga sinsyuw na semung pbu’ mari na NBA, misuw qani lga wal malax la.
Mark Richard Acres hya’ga NBA pgnaw’ mari’ misuw qaniy, praw maki’ tayglaing, pkaki’ kkska’ tay suruw.
Kinwagiq niya ga 211 senci, kinusuw niya ga 100 kg, snpung nha ki'an nya ga pglang te glang ru psru te ska' balay.
Banggo nya’ ga te 42.
Minkahul squ raygak na Oral Roberts ru maki squ pwazyaw sa baq balay mzyuwi mari na NBA te kwas 1985 ga pinpusal thwiru nqu binkgan te 16 lga, wal galun kya na Talas syaw nya kya la.
Misuw qani lga cyux mgsinsiy na pcbaq unro kya cyuwgak na Cya Cow la.
Kuangka
thumb|Rayiyong go
alang Kuangka (橋西部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Rayiyong go, kwara sali buwan nya ga 87 buwan, 261 hi ku kwara s’uli tayan.
Pacavalj
thumb|Dawu (Taybu go)
Ta´man
thumb|Nakahama go
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 90% kyan ku 252 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 10% kyan ku 27 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis88%, binah lihuyan s’uli 3%.
Pacavalj
alang Pacavalj (大鳥部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taybu go (Dawu), kwara sali buwan nya ga 467 buwan, 1,217 hi ku kwara s’uli tayan.
Ta´man
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Pacavalj
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 1,180 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 37 hi nya.
Ta´man
tay 'llaw na Ta´man hya' ga bsilung.
Kuangka
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 250 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 11 hi nya.
Ta´man
tay 'zil na Ta´man hya' ga rgyax.
Pacavalj
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 93%, Amis 3%, Puyuma 1%.
Kuangka
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 81%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 13%.
Trevor Ariza
Trevor Ariza hya’ga NBA pgnaw’ mari’ misuw qaniy, qutux sa p’agal tins’ tay suruw / praw maki’ tayglaing.
Pacavalj
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Pacavalj hya’ ga Seqeciin. tay mkyahu’ na Pacavalj hya’ ga Ku shushu (和平部落).
Kabalelradhane
thumb|Butay go
owas na bnkisan Tayal
owas na bnkisan Tayal (泰雅人的音樂)
Maceo Baston
kawas tay 1976, ryax sa tay 29 nqu tay 5, Maceo Baston, squliq na p’unro.
Ta´man
tay mkyahu' na Ta´man hya' ga llyung.
owas na bnkisan Tayal
lalu’ san ta owas na bnkisan Tayal bih llyung Klesan ga “owas na Tayal”. kahun innglung ta tbcyan tna’an mita owas na bnkisan Tayal kwe ga, maki tugan cnyan ta lalu nya: utux ga owas na pnluhing bnkis lela, sa’ing ga baley na owas Tayal son ta, tugan ga owas p’wasan na Mrhow Tayal son ta kmayan, ini ga owas na bnkis Tayal uy, ini ga owas na bnkisan Tayal.
Kabalelradhane
alang Kabalelradhane (神山部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Butay go, kwara sali buwan nya ga 130 buwan, 405 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 99% kyan ku 399 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 1% kyan ku  6 hi nya.
Pacavalj
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
owas na bnkisan Tayal
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Ta´man
tay mkraya' na Ta´man hya' ga llyung.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Pacavalj
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Trevor Ariza
kawas tay 1985, ryax sa tay 30 nqu tay 6, Trevor Ariza, squliq na p’unro.
Kuangka
qalang Kuangka ga ungat pqwasan biru.
’Oponoho
thumb|Mawring Ku
alang ’Oponoho (萬山部落) ga niya mki sku Takaw Si atu Mawring Ku, kwara sali buwan nya ga 133 buwan, 406 hi ku kwara s’uli tayan.
Kuangka
qalang Kuangka ga ungat pqwasan hasisyo.
’Oponoho
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 390 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 16 hi nya.
Kuangka
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal sexu.
’Oponoho
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Rukay 85%, Paywan 7%, Bunun 2%, Tayan 1%.
Kuangka
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal pkita nbu.
Kabalelradhane
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kabalelradhane hya’ ga Karamemedesane. tay mkyahu’ na Kabalelradhane hya’ ga Wutai. tay ’llaw na Kabalelradhane hya’ ga Labuwan.
Kuangka
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kabalelradhane
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
’Oponoho
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na ’Oponoho hya’ ga Teldreka. tay ’llaw na ’Oponoho hya’ ga Kungadavane.
giway rgrgyax kwara’ qalang. blaq balay ngayan. squliq ka minkahul te hugal ga, blaq nha’ mwah rgyax.
hmgiru lmosay
Yasa rhzyal na qalang ki ’Tayal na blaq na llpyung mwah mcisal.
basu (公車)
“basu” qu spzyang glgang nha qalang musa’ ana inu’.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Mohammed VI of Morocco
thumb|Mohammed VI of Morocco|alt=Mohammed standing behind a lectern thumb|labah Morocco Mohammed VI of Morocco
ryax sa tay 21 nqu tay 8, Mohammed VI of Morocco, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1963)