cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al Alvarez
qnxan nya(qyanux nya)
hiya ga te sazing kneril nya,cyux maki sazing laqi Luke ru kate.
Steve Agee
Steve Agee
kawas tay 1969, ryax sa tay 26 nqu tay 2, Steve Agee, squliq na Bunge’.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Stanley Anderson
thumb|Stanley Anderson, 2007|alt=Stanley Anderson 2007.jpg
Stanley Anderson
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Rafael Araújo
Rafael Araújo sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
R. J. Adams
thumb|R. J. Adams|alt=R. J. Adams.jpg
R. J. Adams(勞勃・李・亞當斯)
kawas tay 1942, ryax sa tay 20 nqu tay 9, R. J. Adams, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 2015)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Qwayux
thumb|Nahuy go
alang Qwayux (武漢部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 77 buwan, 236 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 86% kyan ku 202 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 14% kyan ku 34 hi nya.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Qwayux hya’ ga Hbun-Qramay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Stanley Adams (actor)
Stanley Adams
Stacey Arceneaux
Stacey Arceneaux sraral hya’ga sisyuw na NBA.
Stanley Adams (actor)
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Stacey Arceneaux
kawas tay 1936, ryax sa tay 17 nqu tay 2, Stacey Arceneaux, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2015)
Alan Alda
thumb|Alan Alda
para
para (羌)
Alan Alda
kawas tay 1936, ryax sa tay 28 nqu tay 1, Alan Alda, squliq na Bunge’.
Qyuws
thumb|Nahuy go
para
baq balay mkaraw ana luhi ru snat qu para.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Quwis awi’
thumb|300x300px|Tayang go
Qyuws
alang Qyuws (下田埔部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 88 buwan, 399 hi ku kwara s’uli tayan.
Quwis awi’
alang Quwis (砂埔鹿部落) awi’ ga niya mki sku Byori Keng atu Tayang go, kwara sali buwan nya ga 111 buwan, 368 hi ku kwara s’uli tayan.
Steve Alford
Steve Alford (史蒂夫•埃爾福特) sraral hya’ga sisyuw na NBA, p’aras mari’ tay suruw.
Quwis awi’
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 67% kyan ku 245 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 33% kyan ku 123 hi nya.
Qyuws
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 379 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 20 hi nya.
Steve Alford
kawas tay 1964, ryax sa tay 23 nqu tay 11, Steve Alford, squliq na p’unro.
Quwis awi’
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 63%, Amis 1%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
Qyuws
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 92%, Amis 0.5%, Rukay 0.5%, binah lihuyan s’uli 2%.
Alan Alda
hiya ga qutux Amirika msulung stzwyaw qani.
Qyuws
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Qyuws hya’ ga llyung. tay ’zil na Qyuws hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Qyuws hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Qyuws hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Qyuws hya’ ga Qolu.
papak
papak (耳朵) hiya ga mung squ ke. qutux hi ga sazing papak ta.
kya qu krahu kya qu cipoq uzi.
papak qani ga smozya mung blaq pongan na ke. unat papak su ga? ke qani ga nyux kmal puriy papak su.
ana kwara minqyanux ga kya qu papak nya.
Quzi
thumb|Hosing Ku
Rafer Alston
Rafer Alston (拉夫·阿爾斯通) sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la, p’aras mari’ tay suruw.
papak
kya qutux squliq kmal mha: betunx ktan gu papak nya ma.
Rafael Correa
thumb|Rafael Correa|alt=Presidente Rafael Correa.jpg thumb|labah Ecuador
Steve Antin
Steve Antin
Rafer Alston
kawas tay 1976, ryax sa tay 24 nqu tay 7, Rafer Alston, squliq na p’unro.
Alan Alda
hiya ga maki hopa pqwasan biru cbaqan sinsiy.
papak
zyuwaw na:Squliq Atayal
Rafael Correa
ryax sa tay 6 nqu tay 4, Rafael Correa, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1963)
Quzi
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, 同鄰里有2個部落以上，無法算出人口數與民族比例.
Quwis awi’
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Quwis awi’ hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Quwis awi’ hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Quwis awi’ hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Quwis awi’ hya’ ga rgyax krahu’.
Alan Alda
qyanux na sraral
Alan Alda minkahul the Bronx, New York City na Amirika. Robert Alda, hiya’ ga yaba’ ni Alan Alda, hiya ga m’engi.
Quzi
maki qu ngasal bziran.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Quzi hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Quzi hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Quzi hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Quzi hya’ ga rgyax krahu’.
Alan Alda
qnxan nya
Arlene Weiss uzi mqwas biru sa Fordham pqwsan biru krahu. Alan Alda maki tay kawas 1961 msqun ki Arlene Weiss, tehuk misuw qani.
Quzi
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Quzi hya’ ga Balung.
Alan Alda
mintzyuwaw nya
Alan Alda hiya ga m’engi.
Quzi
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Quwis awi’
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Quwis awi’ hya’ ga Pakwari. tay mkyahu’ na Quwis awi’ hya’ ga Tabilas.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Alan Alda
mintzyuwaw nya
t’aring sa kawas 1955, mtzyuwaw zyuwaw na engi ru mqwas.
Steve Antin
kawas tay 1958, ryax sa tay 19 nqu tay 4, Steve Antin, squliq na Bunge’.
Rafael Correa
mrhuw Ecuador ta’ misuw hya’ ga Rafael Correa, aring ryax tay 15 squ byacing tay 1 sa kawas 2007 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Sri lanka
thumb|labah Sri Lanka thumb|Sri Lanka 縮圖|qulih na Slilanka Sri lanka (斯里蘭卡) hya’ ga cyux maki’ tay 7 00 N, 81 00 E na Aziya’ syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 65,610 sq km (maki’ tay 122ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 64,630 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 980 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 22.235 million.
Steve Antin
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Sri lanka
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Colombo.
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 4 na tay sazing byacing na qutux kawas.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Maithripala Sirisena, aring ryax 9 squ byacing tay 1 sa kawas 2015 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Alan Alda
mintzyuwaw nya
magan tzyu Emmy Award ru Golden Globe Awards blaq balay.
Rafael Addison
mhtuw squw ryax sa 22 na byacing tay 7 na kawas na 1964 squw qalang New Jersey City, New Jersey na Amirika’, min’unroing na sinmung ptkura’ mari’ sa American professional basketball ruw wal malax la.
Alan Alda
mintzyuwaw nya
2004 kawas hiya ga magan (Academy Award for Best Actor in a Supporting Role) lalu nya.
Rafael Addison
kinwagiq niya’ ga 201 senci’, kinz’usuw niya’ ga 98 kiro’ gramu.
Alan Alda
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Rafael Addison
ryax pintzyuwaw niya’ sa ptkura’ mari’ ga aring kawas 1986 ruw mucing sa kawas 1997.
kni’an niya’ sa ptkura’ mari’ ga pkllahang tay syaw na glaing squw p’agal tis’ tay suruw.
nanu’ squw pgwazyaw sa giqas sinsyuw na NBA squw kawas sa 1986 ga, maki’ sa minpusal mthwiru’ lga syun squw 39 blngan lalu’ niya’ na Phoenix Suns ruw galun naha’ kya.
sa kawas tay 1994 ga, mnwah msspung kya squw pspngan tkura’ mari’ kya Italian professional basketball league qasa. sa kawas tay 1994 ruw mucing kawas tay 1995 ga, mwah lawziy sa NBA musa’ mluw sa Detroit Pistons musa’ msspung.
Steve Bracey
Steve Bracey sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
Waris Ahluwalia
Waris Ahluwalia
kawas tay 1974, Waris Ahluwalia, squliq na Bunge’.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Sihodingan
thumb|Taitung
Steve Blake
Steve Blake(史蒂夫·布雷克)
Steve Blake sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
Sihodingan
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 9% kyan ku 1,394 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 91% kyan ku 13,936 hi nya.
Steve Blake
Steve Blake(史蒂夫·布雷克)
kawas tay 1980, ryax sa tay 26 nqu tay 2, Steve Blake, squliq na p’unro.
Sihodingan
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 5%, Paywan 1%, Puyuma 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Steve Blake
Washington Wizards (2003–2005)
Kawas tay2003, galan tay 38 lpgan sisyuw na v qu Steve Blake. 5.9 tinsu’ wal galun ni Terrell Brandon.
Quri
thumb|Hosing Ku
Sihodingan
rhzyal kki’an
tay 'llaw na Sihodingan hya' ga bsilung. tay 'zil na Sihodingan hya' ga rgyax. tay mkyahu' na Sihodingan hya' ga llyung. tay mkraya' na Sihodingan hya' ga llyung.
Quri
alang Quri (下高義部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 11 buwan, 31 hi ku kwara s’uli tayan.
Sihodingan
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Sihodingan hya’ ga Pusong. tay mkyahu' na Sihodingan hya’ ga Matang.
Quri
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 90% kyan ku 28 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 10% kyan ku 3 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 87%, binah lihuyan s’uli 3%.
Sihodingan
kyokay (教會)
qalang Sihodingan ga ungat kyokay.
Quri
maki qu ngasal bziran.
Sihodingan
ppqbaqan (教育)
qalang Sihodingan ga ungat pqwasan biru.
Quri
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Quri hya’ ga llyung. tay ’zil na Quri hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Quri hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Quri hya’ ga rgyax krahu’.
Sihodingan
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Quri
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
gaga ni mslpung
gaga ni mslpung
Warren Ajax
Warren Ajax sraral hya’ga sisyuw na NBA.
Shoufeng
thumb|Shoufeng (Syuhong go)
Warren Ajax
kawas tay 1921, ryax sa tay 12 nqu tay 5, Warren Ajax, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2004)
Shoufeng
Shoufeng (Syuhong go, 壽豐鄉) mki sku Hualien. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 206.4 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 27.53 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 19.03 km²), 17,884 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 6,803 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 5,671 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 32%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Amis ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya. sinpngan sehu s’uli sku sahuy go.
gaga ni mslpung
zyuwaw na:Squliq Atayal
Shoufeng
ays ptyaw sebu
Shoufeng ays psgayun 20 ru 16 alang.
16 alang hani ga, Ciamengan (壽豐部落), Kiku (溪口部落), Banaw (池南部落), Rinahem (光榮部落), Ciwidiyan (水璉部落), Telu´ (豐坪部落), Cealalupalantdlu (豐山部落), Adetuman (平和部落), Tdlu (豐裡部落), Sawanengan (共和部落), Taukak (樹湖部落), Cihak (志學部落), Cipuypuyan (米棧部落), Tumay (鹽寮部落), Sililasay (月眉/上部落), Siapaluway (月眉/中部落).
Wayman Britt
Wayman Britt sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1952, ryax sa tay 31 nqu tay 8, Wayman Britt, squliq na p’unro.
gaga na qqaniq
gaga na qqaniq (飲食的禮節)
1.mgluw maniq kwara qu qutux ngasal ga, siki tehuq kwara qu qutux nasal ru sgleng na nbkis maniq lga yasa qu t'aring
Qus
thumb|Hosing Ku
gaga na qqaniq
maniq kwara la.
Qus
alang Qus (庫志部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 14 buwan, 47 hi ku kwara s’uli tayan.
gaga na qqaniq
2.qmqway rramat ga si qqway sa bung nana, ini ani ptqipay《手交叉》 qba na squliq, rima qmqway squliq ga ini 'pxiy qba
Qus
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 85% kyan ku 40 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 15% kyan ku 7 hi nya.
gaga na qqaniq
naha prngzya qmqway te suru qba naha, ru ini snziki qmqway ramat uzi.
Qus
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 79%, Amis 4%, Paywan 2%.
gaga na qqaniq
3.mgluw maniq qutux nasal ga,ini phmut sgatu ru ini hnqzyanq kmal,
4.mgluw maniq kwara qu qutux ngasal ga, ini slaki 'mimaw qu rramat. musa krusun na squliq maniq mami la.
Qus
qalang Qus ga ungat pqwasan biru.
gaga na qqaniq
5.mgluw maniq kwara qu qutux ngasal ga,ini blsingi ayang na rramat.
Qus
qalang Qus ga ungat kyokay.
gaga na qqaniq
6.zina pqaniq qu qutux ngasal lga, siki pzimuw yaba utux kayal ha.
Qus
qalang Qus ga ungat hasisyo.
gaga na qqaniq
zyuwaw na:Squliq Atayal
Qus
qalang Qus ga ungat ngasal sexu.
qalang Qus ga ungat khu skwan biru.
qalang Qus ga ungat ngasal pkita nbu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Qus hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Qus hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Qus hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Qus hya’ ga rgyax krahu’.
tay ’zil na Qus hya’ ga Rahu’. tay mkraya’ na Qus hya’ ga Kayway.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Siafulungay
thumb|Taitung
alang Siafulungay (建農部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Taitung Si, kwara sali buwan nya ga 837 buwan, 2,321 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 39% kyan ku 915 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 61% kyan ku 1,406 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 17%, Paywan 5%, Bunun 2%, Puyuma 11%, binah lihuyan s’uli 6%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay 'llaw na Siafulungay hya' ga bsilung. tay 'zil na Siafulungay hya' ga rgyax. tay mkyahu' na Siafulungay hya' ga llyung. tay mkraya' na Siafulungay hya' ga llyung.
kyokay (教會)
qalang Siafulungay ga ungat kyokay.
ppqbaqan (教育)
qalang Siafulungay ga ungat pqwasan biru.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Poland
thumb|labah Poland thumb|Poland
Poland (波蘭) hya’ ga cyux maki’ tay 52 00 N, 20 00 E na Oco syuw.
gaga na utux Snlitan
gaga na utux Snlitan (狩獵團體)
Poland
kwara’ kinghciyan niya’ 312,685 sq km (maki’ tay 70ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 304,255 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 8,430 sq km)
gaga na utux Snlitan
c’rxan gaga na utux Snlitan hiya ga mra’ yow ro mlahang gaga na mluyak, yow na Mgaga, ro yow na mtiri’ paris. yani ci khmey hi ga cn’ruw naha utux Snlitan, ana uy ga piyux tipik na lhuyan utux Snlitan ga mso’un kbaley utux tyaba na utux Snlitan uy. mrhow na gaga utux Snlitan kwe, siga maki knba’an, myuhum, kba’ mlahang gaga, skura yow na tanux ga iwan utux gaga na Snlitan. mrhow utux gaga Snlitan ga gmluw gaga ro gmleng utux gaga Snlitan naha, kwara yow khangan naha ga yow na gaga mluyak, yow na Mgaga, yow na tiri’ paris, ro p’agal myasa knayal ke cyoli ro, sbaley yow, ro rmow sbaley yow.
Poland
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 38,523,261.
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 48.20%, lhlahuy hya’ ga 30.60%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 21.20%.
gaga na utux Snlitan
Bnrwan qa galan cpung
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇，(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)
Poland
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Warsaw.
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 3 na tay ymagal byacing na qutux kawas.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Andrzej Duda, aring ryax 6 squ byacing tay 8 sa kawas 2015 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la
gaga na utux Llyung
gaga na utux Llyung (地緣團體；流域團體)
lhuyan na gaga na utux Bbwan, utux gaga na Snlitan, ro gaga utux Nni’an, nya ini ptna’ kwara, kruma ga hnyasun nya tyaba alang, kruma ga ini henas tyaba utux alang naha, ana ga kruma tna’ naha tyaba utux alang uy. ro nya mso’un mra’ gaga na utux llyung.
cintlangan khangan Giranken micu ga, kyan utux tyaba na utux llyung, llyung Klesan ga nya maki knhangan na Nango Gokosyo micu, kwara lalu na alang ga, kyan alang na Rgayung, ro alang Rkinos nya maki alang kingyan kya, ro alang na Buta, ro alang na Pyahow, ro alang Cingan, nya syow tu’iy bih alang na Cingan kya, ro alang Iyu, ro payat kwara alang na Stacis kya ga kyan Syow butey, Rgyax, ro alang Koro, alang Koro ga nya maki bih alang Stacis kya uy. kwara hngiyang ke knayan kya ga ubuy ke na cyoli Tayal bih utux llyung Klesan, kruma nya maki alang Rgayung ro alang na kingyang, ro alang Cingan uy ga nya ubuy hngiyang ke na squliq kruma uy.
Bnrwan qa galan cpung
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇. (臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)
pinwagi
Pinwagi: kyan utux uwas na Tayan ga son maha “Pinwagi”,kruma ga son naha “lmamu “uzi. uwas pinwagi hani ga ,ini kutux ku skayan niya,mutu txan ku yuwaw soni,ru pwasan ni nbakis ka kintxan nya ku pintwagun naha,，
Siapaluway
thumb|Shoufeng (Syuhong go)
alang Siapaluway (月眉/中部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Shoufeng, kwara sali buwan nya ga 191 buwan, 437 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 69% kyan ku 300 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 31% kyan ku 137 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 66%, Truku 1%, Tayan 3%, binah lihuyan s’uli 4%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Siapaluway hya’ ga bsilung. tay ’zil na Siapaluway hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Siapaluway hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Siapaluway hya’ ga llyung.
tay mkyahu’ na Siapaluway hya’ ga Sililasay. tay ’llaw na Siapaluway hya’ ga Tumay. tay ’zil na Siapaluway hya’ ga Adetuman.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Sierra leone
thumb|labah Sierra Leone thumb|Sierra Leone
Sierra Leone (獅子山) hya’ ga cyux maki’ tay 8 30 N, 11 30 W na Xweco syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 71,740 sq km (maki’ tay 119ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 71,620 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 120 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 6,018,888.
Wanrong
Wanrong (Banrong go, 萬榮鄉) mki sku Hualien. su’unun kwara glabang lingay ’kiyan ga 687.39 km² (rhyan rinpang glabang lingay ’kiyan ga 627 km², rr’an hyan glabang lingay ’kiyan ga 49.32 km²), 5,610 hi ku su’unun kwara alang hi kya, 1,807 buwan ku kwarakya, tiku sahuy na alang Gyencumin ga 5,400 hi, kyala kwara pinspung s’uli ga 96%. kwara sahuy na alang Gyencumin ga Taywang Gyencumin na Truku, Bunun ku smrrhu ku pyux s’uli taya kya.
Sierra leone
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 56.20%, lhlahuy hya’ ga 37.50%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 6.30%.
Wanrong
ays ptyaw sebu
Wanrong ays psgayun 6 ru 10 alang.
Sierra leone
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Freetown.
Wanrong
ays ptyaw sebu
10 alang hani ga, Ihownang（紅葉部落）, Murisaka（摩里莎卡部落）, Maribasi（馬里巴西部落）, Matanki（馬太鞍部落）, Donkuan（東光部落）, Kunuan（固努安部落）, Damayan（大馬遠部落）, Thgahan（大加汗部落）, Ciyakang（支亞干部落）, Gbayang（新白楊部落）.
Sierra leone
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 27 na tay spayat byacing na qutux kawas.
Raga’
thumb|Hosing Ku
Sierra leone
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Ernest Bai Koroma, aring ryax 17 squ byacing tay 9 sa kawas 2007 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
gaga psani ’ skura yow na gaga h’ilan
gaga psani ’ skura yow na gaga h’ilan (喪葬的禁忌)
Raga’
alang Raga’ (楓香部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 10 buwan, 31 hi ku kwara s’uli tayan.
gaga psani ’ skura yow na gaga h’ilan
te utux, piyux wa mhoyin utux alang ga, siga musa hkani binah na kki’an utux alang naha. te saying mhoyin cyoli’ haca ga hala hm’un ryax haca, ini hngu’un laga, mulu ya’ih yow, kyaku gbyan hnu’yil ga si ga hng’un sasan cugan.
Rahaw2
thumb|Nahuy go
alang Rahaw (拉號部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 17 buwan, 56 hi ku kwara s’uli tayan.
Raga’
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 100% kyan ku 31 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 0% kyan ku hi nya.
gaga psani ’ skura yow na gaga h’ilan
te tugal hn’ilan Sali, siga mbahing utux Sali, tugan ryax ini htuw tanux musa mtiyow, ini usa mluyak rgyax uy.
Raga’
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 94%, binah lihuyan s’uli 6%.
Rahaw2
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 89% kyan ku 50 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 11% kyan ku 6 hi nya.
Raga’
maki qu ngasal bziran.
Rahaw2
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 89%.
Raga’
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Raga’ hya’ ga llyung. tay ’zil na Raga’ hya’ ga rgyax krahu'. tay mkyahu’ na Raga’ hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Raga’ hya’ ga llyung.
Rahaw2
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Raga’
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kunuan
thumb|Wanrong (Banrong go)
alang Kunuan (固努安部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Banrong go, kwara sali buwan nya ga 141 buwan, 521 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 98% kyan ku 512 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 2% kyan ku 9 hi nya.
tminun
tminun ga,zywaw na kneril' na 'tayal.
Kunuan
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Bunun 89%, Amis 2%, Tayan 1%, Truku 1%, binah lihuyan s’uli 5%.
gaga psani ’ skura yow na gaga h’ilan
kinhulan s’utu biru
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)
lhlahuy
cingay balay qsinu ru qqhuniq cyux maki lhlahuy.
Stuart Allan
thumb|Stuart Allan|alt=Stuart Allan by Gage Skidmore.jpg
lhlahuy
lhlahuy ga cyux sa zik na rgyax.
Stuart Allan
Stuart Allan
lhlahuy
zyuwaw na:Squliq Atayal
Wesley Addy
Wesley Addy(韋斯利·阿迪)
kawas tay 1913, ryax sa tay 4 nqu tay 8, Wesley Addy, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 1996)
Stuart Allan
kawas tay 1999, Stuart Allan, squliq na Bunge’.
Wesley Addy
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Kunuan
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Kunuan hya’ ga llyung. tay ’zil na Kunuan hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Kunuan hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Kunuan hya’ ga llyung.
Raja Bell
Raja Bell (拉加·貝爾) sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
Kunuan
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Kunuan hya’ ga Damayan.
Raja Bell
kawas tay 1976, ryax sa tay 19 nqu tay 9, Raja Bell, squliq na p’unro.
Kunuan
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Stuart Allan
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Rajmonda Bulku
Rajmonda Bulku
kawas tay 1958, Rajmonda Bulku, squliq na Bunge’.
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Zimbabwa
thumb|labah Zimbabwe thumb|Zimbabwa
Zimbabwa (辛巴威) hya’ ga cyux maki’ tay 20 00 S, 30 00 E na Xweco syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 390,757 sq km (maki’ tay 61ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 386,847 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 3,910 sq km)
Wesley Bennett
Wesley Bennett sraral hya’ga sisyuw na NBA.
kawas tay 1913, ryax sa tay 31 nqu tay 3, Wesley Bennett, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2002)
Silangkong
thumb|Yuli (Buri go)
Raimonds Vējonis
thumb|Raimonds Vējonis|alt=Flickr - Saeima - 10.Saeimas deputāts Raimonds Vējonis.jpg thumb|labah Latvia
Zimbabwa
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 14,546,961.
Silangkong
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 30% kyan ku 249 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 70% kyan ku 585 hi nya.
Zimbabwa
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga42.50%, lhlahuy hya’ ga 39.50%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 18%.
Raimonds Vējonis
ryax sa tay 15 nqu tay 6, Raimonds Vējonis, squliq na sezi’. (minhtuw sa kawas tay 1966)
Silangkong
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 15%, Bunun 2%, Setik 1%, u zumazuma sa, pakalatu cacay 1%.
Zimbabwa
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Harare.
Raimonds Vējonis
mrhuw Latvia ta’ misuw hya’ ga Raimonds Vējonis, aring ryax tay 8 squ byacing tay 7 sa kawas 2015 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Silangkong
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Zimbabwa
snyan kinramat inlungan na Kokka’ (國家紀念日)
snyan kinramat inlungan na Kokka’ hya’ ga 18 na tay spayat byacing na qutux kawas.
Silangkong
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Silangkong hya’ ga llyung. tay ’zil na Silangkong hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Silangkong hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Silangkong hya’ ga llyung.
Zimbabwa
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Robert Mugabe, aring ryax 22 squ byacing tay 12 sa kawas 1987 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Silangkong
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Silangkong hya’ ga Cilakesay. tay mkyahu’ na Silangkong hya’ ga Cihakay. tay ’llaw na Silangkong hya’ ga Cinemnemay.
kyokay (教會)
qalang Silangkong ga ungat kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Siljevavav
thumb|Laiyi go
alang Siljevavav (喜樂發發吾部落) ga niya mki sku Heto Keng atu Laygi go, kwara sali buwan nya ga 100 buwan, 341 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 97% kyan ku 331 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 3% kyan ku 10 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 90%, Amis 1%, Tayan 1%, Bunun 1%, saySiyat 1%, binah lihuyan s’uli 3%.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Siljevavav hya’ ga Tjuwaqau. tay ’llaw na Siljevavav hya’ ga Tjana’asiya. tay ’zil na Siljevavav hya’ ga Kuljaljau.
kyokay (教會)
maki 2 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
ni’un Tayal
ni’un Tayal (泰雅的美食)
Siljevavav
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Lester Allen
Lester Allen
Steven Adams
mhtuw sa ryax 20 byacing tay 7 ruw kawas tay 1993, inkhulan niya’ ga
ni’un Tayal
musa tanux krryax Tayal, tmwang kbaley nanak na sumun cnyan ta btakan, tunux ruma ga kutun utux hkuy nya, rnrang sumun kwe ga lmou ssya’an ’sya kya ha’iy tugan tmuting, galun bwax ro kro’un iyik btakan kya, ini spuniy, sbih spat cpngan nya piyux, ’sya ga cpngan mesuw piyux nya, tunux nya ga mukan abow geloh, ro ble’un sbhul. rnrang sumun btakan ro kya ha’iy mhoyin, beta wa kiyey kwara ’sya nya, musa ba’un smok sokan na sumu btakan kwe uy la.
Lester Allen
kawas tay 1891, ryax sa tay 17 nqu tay 11, Lester Allen, squliq na Bunge’. (wal mhuqil sa kawas tay 1949)
ni’un Tayal
nanak ruma, binah nya lwey ga s’agan abow geloh Tayal ro scabu naha pagey hikil skbaley naha sumu geloh, kwe ga mnanak myasa na nni’an Tayal uy. kilgan na rnrang sumu geloh kwe ga, inwaxan ’sya lama, ro pmimow geloh, ro scabu abow geloh, masu rnrang laga ba’un mani’ la.
Lester Allen
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’
zyuwaw na:Squliq Atayal
Steven Adams
maki’ squw pgwazyaw sa giqas na sinsyuw na NBA sa kawas sa 2013 ga, maki’ sa t’aring mthwiru’ na’ ga syun squw 12 binkgan na Oklahoma City Thunderbolt ru galun naha’ kya, yasa knaki’ niya’ mucing misuw qaniy.
ni’un Tayal
kwara klayan na y’aya nni’an ro gaga na skbaley ana nau nni’an ga, nya pkita kwara knba’an na bnkisan ta ita Tayal lela.
Steven Adams
Steven qaniy hya’ ga 18 ’laqi’ na yaba’ niya ga spzyang balay pawzi’ hiya’, ga yasa luhing na qutux ngasal naha’ quw siy p’n’anak wagiq kwara’ naha’.
maki’ sa ana maynanu’ na p’unro ga kya nanak ini’ ptnaq na kinbbaqan naha’ kwara’.
ga nanak hiya’ uziy quw wal galun na gluw na New Zealand player squw pgwayzaw sa giqas sinsyuw na NBA hiya’.
squw rryax na 20 sa byacing sa 7 na kawas tay 2013, wal miru’ ketak kya squw Thunder team.
squw rryax na 1 sa byacing sa 11 na kawas tay 2013, bnrwa naha’ keyak sa Thunder team ga spayat kawas ga 1 oku pila’ na Amirika’ quw minkeyak naha’.
Wes Bialosuknia
Wes Bialosuknia sraral hya’ga sisyuw na NBA.
kawas tay 1945, ryax sa tay 8 nqu tay 6, Wes Bialosuknia, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2013)
Kungkung
thumb|Ji’an (Ci’an go)
alang Kungkung (大鼓部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Ci’an go, kwara sali buwan nya ga 1,212 buwan, 3,340 hi ku kwara s’uli tayan. maki alang kiyumi (福興).
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 20% kyan ku 670 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 80% kyan ku 2,670 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, 同鄰里有2個部落以上，無法算出人口數與民族比例.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kungkung hya’ ga Ciyibangcalay. tay mkyahu’ na Kungkung hya’ ga kiyumi.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Pololan
thumb|Nahuy go
alang Pololan (福祿灣部落) ga niya mki sku Sincik Keng atu Nahuy go, kwara sali buwan nya ga 48 buwan, 188 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 93% kyan ku 175 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 7% kyan ku 13 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 92%, saySiyat 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
maki qu ngasal bziran.
Silong
thumb|Hosing Ku
Pololan
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Pololan hya’ ga llyung. tay ’zil na Pololan hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Pololan hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Pololan hya’ ga llyung.
Su nun sung
thumb|Yanping (Genhe’I go)
Pololan
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Pololan hya’ ga Gowryu. tay ’zil na Pololan hya’ ga Lkuxan.
Su nun sung
alang Su nun sung (蘇儂頌部落) ga niya mki sku Tayto Keng atu Genhe’I go, kwara sali buwan nya ga 114 buwan, 359 hi ku kwara s’uli tayan.
Silong
alang Silong (喜龍部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 11 buwan, 34 hi ku kwara s’uli tayan.
Su nun sung
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 341 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 18 hi nya.
Silong
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 82% kyan ku 28 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 18% kyan ku 6 hi nya.
Su nun sung
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Bunun 85%, Amis 7%, Puyuma 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
Silong
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 76%, Amis 3%, binah lihuyan s’uli 3%.
Su nun sung
kyokay (教會)
qalang Su nun sung ga ungat kyokay.
Silong
maki qu ngasal bziran.
Su nun sung
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Silong
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Silong hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Silong hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Silong hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Silong hya’ ga llyung.
tay ’llaw na Silong hya’ ga Qoyaw.
Sikihiki
thumb|Zhuoxi (Zosi go)
alang Sikihiki (石平部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Zosi go, kwara sali buwan nya ga 56 buwan, 205 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 93% kyan ku 190 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 7% kyan ku 15 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Bunun 76%, Amis 10%, Puyuma 1%, binah lihuyan s’uli 4%.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Sikihiki hya’ ga llyung. tay ’zil na Sikihiki hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Sikihiki hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Sikihiki hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Sikihiki hya’ ga Siulang.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Rahu’
thumb|Hosing Ku
alang Rahu’ (下宇內/小烏來部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 84 buwan, 294 hi ku kwara s’uli tayan.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 90%, Amis 2%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
maki qu ngasal bziran, ru kyokay.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Rahu’ hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Rahu’ hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Rahu’ hya’ ga rgyax krahu’.
tay mkraya’ na Rahu’ hya’ ga Hbun-sinqumi. tay ’llaw na Rahu’ hya’ ga Qus.
Sililasay
thumb|Shoufeng (Syuhong go)
Rahu’
kyokay (教會)
maki 2 kyokay.
Sililasay
alang Sililasay (月眉/上部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Shoufeng, kwara sali buwan nya ga 179 buwan, 508 hi ku kwara s’uli tayan.
Rahu’
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Sililasay
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 81% kyan ku 414 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 19% kyan ku 94 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 77%, Truku 1%, Paywan 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Sililasay hya’ ga bsilung. tay ’zil na Sililasay hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Sililasay hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Sililasay hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na Sililasay hya’ ga Siapaluway. tay mkyahu’ na Sililasay hya’ ga Cipuypuyan. tay ’zil na Sililasay hya’ ga Tdlu.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Raka
alang Raka (上蘇樂部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku,, kwara sali buwan nya ga 26 buwan, 76 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 91% kyan ku 69 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 9% kyan ku 7 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 90%, binah lihuyan s’uli 1%.
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Raka hya’ ga llyung. tay ’zil na Raka hya’ ga rgyax krahu’. tay mkyahu’ na Raka hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Raka hya’ ga llyung.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Sudadatan
thumb|Xincheng (Sincima go)
alang Sudadatan (新城部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Sincima go, kwara sali buwan nya ga 573 buwan, 1,495 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 20% kyan ku 296 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 80% kyan ku 1,199 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Truku 10%, Amis 8%, Tayan 1%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
a kbaley uwow
kbaley uwow (釀酒)
Sudadatan
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Sudadatan hya’ ga bsilung. tay ’zil na Sudadatan hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Sudadatan hya’ ga bsilung. tay mkraya’ na Sudadatan hya’ ga bsilung.
a kbaley uwow
yow na kbaley uwow ga tyagan na knerin, bwax rhekey pagey ini ga lmyun hnapuy naha ga twangan naha tamun, ro pcyan naha iyik pusi, ini ga slaman, kya ha’iy tugan, magan ryax wayal laga ro sbungan nya, musa m’uwow ci la, ba’un nbuw uy, ryax na sm’utux, ini ga sn’asan na ryax ga maki uwow knaley ro ba’ mnbuw uwow naha uy la, kryax kryax ga ini nbah hmtiy kbaley uwow uy.
Sudadatan
rhzyal kki’an
tay mkyahu’ na Sudadatan hya’ ga Pibutingan.
a kbaley uwow
nanu yaca, iyik gaga na Tayal, uwow lmyun kwe ga mnanak gaga ni’an na Tayal, mlahang gaga Cmyus, ini ga sn’asan na ryax ga ini htagiy uwow kwe, mlahang gaga Tayal ga musa kyan uwow, nanu yaca, uwow kwe ga maki ci yow nya skura ita Tayal.
Sudadatan
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ mrkyas.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Silupatun
thumb|Zhuoxi (Zosi go)
alang Silupatun (白端部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Zosi go, kwara sali buwan nya ga 61 buwan, 181 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 174 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 7 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Bunun 88%, Amis 1%, Paywan 2%, Truku 1%, Setik 1%, binah lihuyan s’uli 4%.
Kiku
thumb|Shoufeng (Syuhong go)
alang Kiku (溪口部落) ga niya mki sku Karing Keng atu Syuhong go, kwara sali buwan nya ga 420 buwan, 1,084 hi ku kwara s’uli tayan.
Silupatun
maki qu ngasal bziran.
Kiku
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 38% kyan ku 413 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 62% kyan ku 671 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 33%, Truku 1%, Tayan 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
Silupatun
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Silupatun hya’ ga llyung. tay ’zil na Silupatun hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Silupatun hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Silupatun hya’ ga llyung.
Kiku
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
Silupatun
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Silupatun hya’ ga Saiku. tay mkyahu’ na Silupatun hya’ ga Hunhungaz.
Kiku
rhzyal kki’an
tay ’llaw na Kiku hya’ ga llyung. tay ’zil na Kiku hya’ ga rgyax. tay mkyahu’ na Kiku hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Kiku hya’ ga bsilung.
Silupatun
kyokay (教會)
qalang Silupatun ga ungat kyokay.
Kiku
rhzyal kki’an
tay mkraya’ na Kiku hya’ ga Tdlu. tay ’llaw na Kiku hya’ ga Cipuypuyan.
kyokay (教會)
maki 1 kyokay.
Silupatun
ppqbaqan (教育)
qalang Silupatun ga ungat pqwasan biru.
Kiku
pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
Silupatun
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Kiku
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
abura'
abura' na syam stahok ta ramat.
zyuwaw na:Squliq Atayal
gaga na p’umah cyoli
gaga na p’umah cyoli (傳統農耕方式)
gaga yow na p’umah Tayal lela hiya, ro cpiyang mwah p’yanux Tayal ga knahun p’umah cnloman ta mayah, ro mluyak ro mleh ’cyux, ro rami k’man knutan ta, nanu yaca, tugan yow kwe nya pkita p’yanux ita knahun innagan ta ita Tayal, nanak ga nyan si ubuy yow na gaga Klahang alang ro gaga na Snhyan, ini nbah c’alax yow naha. bkgan ga nya s’utux baley na yow. cyoli’ Tayal ga kba’ s’mlutux Lutux bkis, knita ta yow na bhoyow knlahan ro tkleh pnbahu ga knahun nya knhangan na Lutux ro nya phogun na Lutux. nanu yaca, maki iyik na klhangan ta sn’asan na ryax kwe, gaga na p’umah kwe ga pyangan maki ci yow nya, yani ci gaga na Smyatu, gaga na Kloh, gaga na Cmyus knlahang ta, kruma ga kba’ ta cmyus kayal ro msina ’walax, cmyus ngahi, ro cmyus pho’yin kuy, nanu yaca, kwara mwah pgleng klahang sn’asan na ryax kwe ga mrhow bnkisan ta ga mwah maras, suruw nya laga utux utux sali ga mrhow sali nya nanak mwah pgleng mlahang gaga na Cmyus.
tbcyun ta knita yow na mwah p’yanux Tayal bih llyung Klesan, mlyuak ro mleh ’cyux ga, tyagan na mlikuy, yow na gaga p’umah kwe ga musa skura kwara piying ro knkahan mnayang ro slyat k’man ro khoni’, yow na gaga p’umah skura knerin hiya ga yani yow na muhi ghap mlamu, momah ro kmloh tyagan naha. nanu yaca mlikuy ga ini row sbaley yow na alang ro ini mlyuak ro ini mleh ’cyux ga musa p’umah mayah uy. ana ga baley ci yow na p’umah mayah kwe ga knerin naha mwah mtiyow.
gaga yow na p’umah Tayal bih llyung Klesan kya ga, mnanak knahun snlyat ro cinloman na pn’mahan, kwara knhangan yow pn’mahan na gaga sn’asan ga maki yow naha skura lmyun kwe. tbcyan ta pnba’ iyik yow na gaga p’umah hiya ga aring tlmom mayah ro mnayang, t’aring Tmubox pnhyan, klahang smreyu, kmloh ,ro tmwang ta puhi, ro sbayux ta, ro hngyun ta urow mtiyow, kwe ga ’txan balaey yow na pn’mahan, lmom ro mnayang kwe ga t’aring na ptyagan, kilgan ptyagan hiya ga gmwayow ta urow laman, tmutu ta khoni’ ro smlyat, lomun ta khoni’ knutan ta, ro skbaley ta tatak, ro beta t’aring ta mnayang. yow na gmwayow ta urow hiya ga nya ini tna’ urow, ungat knkahan na urow lela, nya msina cn’ nlwan ta, ro pkita gaga glgan, knahun tkkoh urow gnwayaw ta, si ga hkani ta urow nya skura bwan na wagi ro nya kyupan behuy, musa maki knkahan na urow ta, ro sb’nux na urow, urow gnwayaw knahun nglung na ita hiya ga siga ksobih mbinah ta mwah sali, piyang myasa ci ga ksobih show ta ’sya, urow cnyan naha y’ aya hnuyil bkisan ta ga ini ci p’mahi baley.
gaga yow na p’umah Tayal ga ini hmtiy posa built xiryo twang klokah na urow, nanu yaca urow tyagan ta kya, ha’yiy payat ro magan kawas laga musa ungat klkahan na urow la, nanu yaca siga musa hkangi mgi’as na urow lwey, mnra’ naha urow lela ga phngyun naha, babow yow ga nya pkita maha nanu gaga na m’ra urow Tayal bih llyung Klesan: te utux kawas ga knahun gi’as ro myasa ci urow nya, nanu yaca muhi ta layan lama. te sa’ing kawas ga tmubux ta lmyun ro muhi ta pagey m’ma, ’txan knloh laga inbuyan ta muhi ngahi la. te tugan kawas hiya ga ptna’ p’mahan na utux kawas. te magan kawas hiya ga, knahun wayal moyey pnmahan ta urow ro phngyun ta, pnhyan ta khoni’ iboh mwah ptwang built nya slokah urow lwey, ini ga pnhyan ta kba’ kbwey khoni’ binah uy.
kryax kryax hngyun ta urow ga kya ha’yiy tugan, ini ga magan kawas, ryax haca ga hkani ta gi’as na urow ro puhi ta mlamu na pnmahan, mnaga ta wa myasa ro maki knkahan na urow ta lela laga, buyun ta ps’yunow momah lwey.
sp’umah urow Tayal bih llyung Klesan ga sble’un naha yow na urow, cka pnmahan urow ga twangan muhi binah pnbahu’, yow kwe ga suruw utux byating masu’ ta muhi lmyun laga, cka nya ga twangan ta muhi tetun ro layan uy, masu’ knloh laga ba’un kloh pnhyan ta, ro kloh ta tnwang ta muhi cka na pnhyan uy. ana su beta’ micu kwara yow na pnmahan ga tna’ kya kwara na. nanak hetan ta yow pnuhi ta ’ryux paris ro biwak, kwara pnuhi ta gaga na pnmahan Tayal bih llyung Klesan kya ga p’yugun ta muhi pnbahu ro cka pnmahan ga twang ta muhi binah na pbahu uy.
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Whitey Bell
Whitey Bell sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1932, ryax sa tay 13 nqu tay 9, Whitey Bell, squliq na p’unro.
Sim Bhullar
Sim Bhullar sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1992, ryax sa tay 2 nqu tay 12, Sim Bhullar, squliq na p’unro.
agiq
agiq (茅草)
mtalah ’uraw ga, hbkgan na agiq.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Ralph Bishop
Ralph Bishop sraral hya’ga sisyuw na NBA.
kawas tay 1915, ryax sa tay 1 nqu tay 10, Ralph Bishop, squliql na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 1974)
Rahaw
thumb|Rahaw thumb|溪口吊橋
alang Rahaw (Takan) (溪口台部落) ga niya mki sku Toweng si atu Hosing Ku, kwara sali buwan nya ga 60 buwan, 217 hi ku kwara s’uli tayan.
Ralph Beard
Ralph Beard sraral hya’ga sisyuw na NBA.
Rahaw
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 93% kyan ku 202 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 7% kyan ku 15 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 87%, Amis 1%, Bunun 1%, Truku 1%, binah lihuyan s’uli 2%.
Ralph Beard
kawas tay 1927, ryax sa tay 2 nqu tay 12, Ralph Beard, squliq na p’unro. (mhuqil sa kawas tay 2007)
Rahaw
maki qu ngasal bziran ru kyokay. qalang Rahaw ga nyux maki squ puyu na Piyasan nyux qesan na llyung ka sazing ‘bnux rhiyal, musa 400 meta kinwagiq nya ka umi rhiyal qaniy.
sinllwan
lalu qalang（地名由來）
sinllwan tayal raral ga Rahaw ini g地名由來a Takan son nha,Rahaw imi nya ga nyux mrahaw qu rhiyal qaniy. Takan imi nya ga wahan mtzyuwaw na tayal ga syan mha tatak, k’lwan nha mwah mtzyuwaw. mwah qu Gipun lga Kekoray san nya smlalu la.baha hmswa skahul Piyasan mr’ra mita ga, nanak llyung wal rmaw sa syaw rhiyal Rhaw mkura te kyahu, ini ktay qu tunux llyung kahul te inu.
pinqzyuwan
pinqzyuwan qalang（部落遷徙）
babaw na kuhul Pinsbkan mwah mhkangi qnxan tayal lga,musa  sazing ciwal kbhul kawas kwayal, aring Kobu mprkyas mwah tehuk Nagan tmqalang kya qu ruma tayal,qalang Nagan qasa ga nyux maki squ te kraya na Rahaw qaniy.mwah qu Gipun lga kiyopan nya rhiyal tayal,smyuk kwara tayal ru mciriq ana n’inu,ringan balay ga mciriq beh hbun Bngciq,babaw nya lga mwah Piyasa pincriqan ’bu Blhuy la,syun nya qongu ‘bu blhuy,ini rangaw mkura Rahaw ka lingay qalang Kexuy ka Thukak mu’qongu qu Gipun, nway hmwah smyuk qu tayal mgaw.pucing nya msbalay lru, Gipun qu mlahang la. khangan Gipun kwara rhiyal tayal lga,1923 kasaw kahul Sqiy “minnaki hbun Bngciq”mkayal ka Gipun, 33 ngasal naras ni Tanga Watan mwah smhzi maki beh yahu ‘bnux qalang Rahaw. slaq misuw qaniy ga kimnalay trang kinhangan na Gipun.
tayal ka nyux qalang Rahaw misuw qaniy (人口概況)
musa mzimal msyaw ngasal ru sazing kbhul msyaw hi,yaqu mmrkyas ga pyux wal mkura hogan mtzyuwaw mkangi qnxun ru ksyuw ngasal kya,nyux maki qalang ga giway bbnkis ru kya qu nyux msyobay na wahan tbasaw okyak ini ga mtzyuwaw na mqumah smpila.tehuk hngawan ryax lga kahul hogan mwah rgyax mita ggluw ru mwah Rehay kruma yaqu cyux mtzyuwaw hogan hiya.
snhyan （部落宗教）
Kirsto Kyokay ru Tensukyo
qqyanux(經濟與特產)
maki nyux msyobay na wahan gmzwi tbasaw na okyak;wahan plbit wahan mhngaw m’abi tbaziy nniqun ru wahan mqbaq gaga tayal ka cinringan mze’a nqu lubuw tminun cinrngan.mqumah na rramat niqun nanak, ungat iyal qu mbaziy pinbahu hiya.
Tuqiy (部落交通)
powah tuqiy osa Girang Ray 7 Seng mzyup Piyasan,hnasun Kinyupan lga mkura tuqiy 118(Ruma Seng) zimagal Kori lga tehuk qalang Rahaw.ini ga aring Sincik Kansay mkura Cinsan M’utu mluw 118(Ruma Seng)mzyup qes Piyasan, hnasunqu qalang Qoyaw Thokak Kexuy ru tehuk qalang Rahaw.
wahan tbasaw mzwi(部落觀光)
1.hongu giqas;pngya llyung ‘mubuy Piyasan ka qalang Rahaw na hongu.2018 kawas suqun kbalay, qaniy ga aring kinhangan Gipun tehuk suni ga te ciwal sinnagan kmnalay hongu mslubay la,blaq balay wahan gmzwi mita na okyak uziy,330 meta kinqruyux nya, trang nasa ga hminas qruyux na hongu maki ita Taywan.
2.tuqiy raral; trang kinhangan Gipun knalay tuqiy, si gluw hinluyan tuqiy qsya tehuk qalang Kexuy.misuw qaniy lga nyux kblayun wahan mkani na okyak, ana spowah kyahu ini ga kraya mzyup,si raw syaw sin’utan qsya ru mzyup ska ruma mkaraw mbiyaq lingay qalang Rahaw.
kinhulan s’utu biru
zyuwaw na:S'uli Tayan
Sudan
thumb|labah Sudan thumb|Sudan
Sudan (蘇丹) hya’ ga cyux maki’ tay 15 00 N, 30 00 E na Xweco syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 1,861,484 sq km (maki’ tay 16ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga )
gaga skbaley sali
gaga skbaley sali (住屋)
Sudan
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 36,729,501.
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 100%, lhlahuy hya’ ga 0%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 0%.
gaga skbaley sali
Innglung kwara halan maki knblayan Tayal hiya ga, Sali ga spiyang knblayan ta. tmwang khu’, lisuw biyak, lisuw welung, lapow ngayan, pga cyan tunux paris ta. kwara. ’yaya kbnaley ta sali ga innagan ta syow sali ta kwara, kwara innagan ta ga kwe ga maki btunux, khoni’, mi’uy, ro ruma. baha hmcya skbaley ta sali, siga piyux hi mwah rmow kbley ga musa thyayun kbaley, ana lpyung ta ro gluw ta ga mwah rmow kbaley uy.
Sudan
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Khartoum.
gaga skbaley sali
kkyan ta sali:gmwayow kkyan ta sali cyoli ita Tayal hiya ga, kyan gaga innglung ta: (1) sobih ba’un musa p’umah lungun naha. (2) ba’un shtuy knyupan paris alang ta. (3) bley ci kkyan sali kya. (4) shri’ ya’eh na kki’an. (5) talam spi ro mspi myasa kki’an.
zyuwaw na:ke na cquliq Tayal
Sudan
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Omar al-Bashir, aring ryax 16 squ byacing tay 10 sa kawas 1993 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
para’
thumb|para’
para’ (山羌)
baq balay mkaraw ana luhi ru snat qu para’ hiya’.
zyuwaw na:Squliq Atayal
West sahara
thumb|West sahara
West sahara (西撒哈拉) hya’ ga cyux maki’ tay 24 30 N, 13 00 W na Xweco syuw.
kwara’ kinghciyan niya’ 266,000 sq km (maki’ tay 78 ginkgan kin wahci’)
(kinwhci’ niya’ ga 266,000 sq km, kinwhci’ na lawsayan wsilung hya’ ga 0 sq km)
Kinkhmayan kwara’ squliq hya’ ga 587,020.
Pinbcyan naha’ sni’ naha’ rhzyal hya’ iy pqmahun hya’ ga 18.80%, lhlahuy hya’ ga 2.70%, sni’ naha’ sa pptzyuwaw sa bzinah hya’ ga 78.50%.
spzyang qalang na Kokka’ (首都)
spzyang naha’ krahu’ qalang hya’ ga Laayoune.
mrhuw Kokka’ (國家元首)
mrhuw Kokka’ ta’ misuw hya’ ga Brahim Ghali, aring ryax 9 squ byacing tay 7 sa kawas 2016 lga, musa’ spazyang balay ms’rux kya la.
Michael Bradley
Michael Bradley sraral hya’ga sisyuw na NBA, wal malaxmisuq qaniy la.
kawas tay 1979, ryax sa tay 18 nqu tay 4, Michael Bradley, squliq na p’unro.
gaga utux Nni’an
gaga utux Nni’an (共食/牲團團體和制約團體)
kwara hi na gaga na utux Nni’an ga hnyasun nya gaga na utux Bbwan kwe, khmey ha’iy hi na utux gaga Snlitan kwe ga, ana ci nanak utux gaga Nni’an, ana ci sa’ing tipik na gaga Snlitan mso’un ro mra’ utux gaga Nni’an, sgagey iyat ga mso’un utux gaga na Snlitan ga, gaga na Nni’an musa skbaley. Pntyagan na gaga Nni’an kwe ga musa rmow yow na pns’unan, gaga na shri’an, ro yow na m’apal, ro pkuri’, p’ilis cyoli, ro yow na wa kmun urow cyoli, gaga na Nni’an ga skbaley yow ro skbaley tyagan glgan mtiyow, ro pplahang inyanux Tayal.
Bnrwan qa galan cpung
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇. (臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)
qurip
qurip (生薑)
grgan na qurip lmga, ini’ ba’ lma. meloh maku cikay niqun qu qurip hiya’.
iyu’​
grgan na qurip lmga, ini’ ’ba' lma.
zyuwaw na:Squliq Atayal
Polo’t
thumb|Nakahama go
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 91% kyan ku 70 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 9% kyan ku 7 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Amis 44%, Kebalan 42%, binah lihuyan s’uli 5%.
maki qu ngasal bziran, ngasal psatu tegami ru pqniqan iyu.
rhzyal kki’an
tay 'llaw na Polo’t hya' ga bsilung. tay 'zil na Polo't hya' ga rgyax. tay mkyahu' na Polo't hya' ga llyung. tay mkraya' na Polo't hya' ga llyung.
gaga pu’ing snhyan
gaga pu’ing snhyan (傳統信仰)
Polo’t
rhzyal kki’an
tay mkyahu' na Polo’t hya' ga Kolado’t.
gaga pu’ing snhyan
yow na gaga snhyan cyoli ita bih llyung Klesan, Lutux na bnkisan ga sm’lutux ta lela, skayal ta maha: gaga nasnhyan Lutux bnkisan, nanu yaca, skayal ta Lutux ga, kya ha’iy yow nya Lutux na bnkis, ana ga iyat yaca nanak yow nya, Lutux bnkisan yhe ga iwan nanak na Lutux.
Polo’t
kyokay (教會)
alang Polo’t ga ungat kyokay.