இரண்டாம்_அஜிசிலேயஸ்
கொரிந்தியப் போர் (கிமு 395–387)
பெலோபொன்னேசியப் போர் நடந்த காலம் முழுவதும் தீப்சும் கொரிந்தும் எசுபார்த்தாவின் கூட்டாளிகளாக இருந்து போரில் வெற்றியை ஈட்டின. கிமு 404 இல் போர் முடிவடைந்த பிறகு கிரேக்க உலகின்  தலைவராக எசுபார்த்தா உயர்ந்து போர் வெற்றியின் முழு நலன்களையும் அனுபவித்ததால் அவை அதிருப்தி அடைந்தன. ஏஜியன் கடல்பகுதியில் எசுபார்த்தாவின் ஏகாதிபத்திய விரிவாக்கமானது அதன் முன்னாள் கூட்டாளிகளை பெரிதும் வருத்தமடையச் செய்தது, குறிப்பாக சிறிய நகரங்களில் நட்பு ஆட்சிகள் மற்றும் தன்னுடைய துணைப்படைகளை நிறுவுவியதில் அதிருப்தியைப் பெற்றது. பாரசீகம் வழங்கிய தங்கம் குறித்து மிகைப்படுத்தப்பட்டு கூறப்பட்டாலும் ஆசியாவில் இருந்து அஜெசிலேயஸ் திரும்பிச் செல்லவேண்டும் என்பதற்காக எசுபார்த்தாவின் முன்னாள் கூட்டாளிகள் போரைத் தொடங்க பெரிய பரிசுகள் மூலம் பாரசிக மன்னர் தித்ராஸ்டெஸ் அவர்களைத் தூண்டினார். கிரேக்கத்தில் போசிஸ், லோக்ரிஸ் ஆகிய அரசுகளிடையே எல்லைத் தகறாறு இருந்துவந்தது. போசிஸ் எசுபார்த்தாவின் உதவியையும், லோக்ரிஸ் தீப்சின் உதவியையும் நாடின. இதனால் எசுபார்த்தா தீப்சின் மீது படையெடுக்கத் தீர்மானித்தது. இதனால் லைசாந்தரும் எசுபார்த்தாவின் இன்னொரு மன்னரான பௌசானியாசும் போயோட்டியாவிற்குள் தனித்தனியாக படைகளுடன் நுழைந்தனர். இந்நிலையில் தீப்ஸ் போரில் தனக்கு உதவியாக ஏதென்சை அழைத்தது. இந்நிலையில் லைசாந்தர் பௌசானியாசின் வருகைக்காக காத்திருக்காமல் ஹாலியார்டசை முற்றுகையிட்டார். அங்கு போயோடியர்கள் நடத்திய எதிர் தாக்குதலில் கொல்லப்பட்டார். இந்தத் தோல்வியால் எசுபார்த்தாவில், லைசாந்தரின் நண்பர்களால் பௌசானியாஸ் மரண தண்டனை விதிக்கப்பட்டார். ஆனால் அந்த தண்டனை நாடுகடத்தலாக மாற்றப்பட்டது. ஹாலியார்டசில் தீப்ஸ் பெற்ற வெற்றிக்குப் பிறகு,  எசுபார்த்தாவிற்கு எதிராக ஒரு பலமான கூட்டணியை உருவாக்கியது. குறிப்பாக ஆர்கோஸ் மற்றும் கொரிந்த்து ஆகியவை இணைந்தன. அங்கு ஒரு போர் ஆலோசனைக் குழு நிறுவப்பட்டது. லைசாந்தரின் இறப்பு, பௌசானியாஸ் நாடுகடத்தப்படுதல் என இரு தலைமைகளின் இழப்பால், கிரேக்கம், பாரசீகம் என இரண்டு முனைகளில் போரை நடத்த முடியாத நிலை எசுபார்த்தாவுக்கு ஏற்பட்டது. இதனால் ஆசியாவிலிருந்து அஜெசிலேயசை எசுபார்த்தாவுக்கு திரும்ப அழைப்பதைத் தவிர வேறு வழியில்லாமல் போனது. இவருக்காகப் போராடிய ஆசிய கிரேக்கர்கள் இவருடனே தொடர்ந்து சேவை செய்ய விரும்புவதாகக் கூறினர். அதே சமயம் அஜெசிலேயஸ் முடிந்தவரை விரைவில் ஆசியாவுக்குத் திரும்புவதாக அவர்களுக்கு உறுதியளித்தார். thumb|245x245px| கிமு 394 இல் ஏஜியன் நிலப்பரப்பின் வரைபடம், ஆசியாவிலிருந்து அஜெசிலேயஸ் நீண்ட காலத்திற்குப் பின்னர் திரும்பினார். அஜெசிலேயஸ் தரைவழியாக கிரேக்கத்திற்குத் திரும்பிக் கொண்டிருந்தார். ஹெலஸ்பாண்ட்டைக் கடந்து அங்கிருந்து ஏஜியன் கடலின் கரையோரமாக வந்தார். தெசலியில் அவர் தீப்சுடன் கூட்டணி வைத்த பார்சலியர்களுக்கு எதிராக நார்தாசியம் அருகே குதிரைப்படை போரில் வெற்றி பெற்றார். பின்னர் இவர் தெர்மோபைலே வழியாக போயோட்டியாவிற்குள் நுழைந்தார். அங்கு இவர் எசுபார்த்தாவிடமிருந்து துணைப்படைகளைப் பெற்றார். இதற்கிடையில் ஆசியா மைனரில் பெய்சாந்தரின் தலைமையிலான எசுபார்த்தாவின் கடற்படைக்கும் நாடுகடத்தப்பட்ட ஏதெனியன் தளபதியான கோனான் தலைமையிலான பாரசீகப் படைகளுக்கும் கோரஸ் தீவுக்கு மேற்கே நீட்ஸ் தீபகற்பத்துக்கு அருகே கிமு. 394 இல் நடந்த கடற் போரில் எசுபார்த்தன் கபபற்படை போரழிவை சந்தித்தது. போரில் பெய்சாந்தரும் கொல்லப்பட்டார். எசுபார்த்தாவின் கடலாதிக்கமும் முடிவுக்கு வந்தது. அஜெசிலேயசை எசுபார்த்தாவுக்கு வந்து சேருவதை தடுத்து எசுபார்த்தன்-எதிர்ப்பு கூட்டாளிகள் கொரேனியா என்ற இடத்தில் போரிட்டனர் ஆனால் அவர்களை விரைவாக அஜெசிலேயஸ் தோற்கடித்தார். என்றாலும் போரில் அஜெசிலேயஸ் காயமுற்றார். ஆனால் தீபஸ்கள் நல்ல முறையில் பின்வாங்கிச் சென்றனர். ஆனால் அது பெயரளவிற்கான வெற்றியாகவே இருந்தது. எதிரிப் படைகளை தோல்வியுறச் செயாலும் அவர்களின் படைகளை அவற்றை கிழித்துக் கொண்டு செல்ல முடியவில்லை. அதனால் கொரேனீயா பிரதேசத்தை விட்டு நீங்கி வேறுவழியாக எசுபார்த்தாவுக்கு வந்து சேர்ந்தார்.