cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cipuypuyan
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay (學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay  (南島語族)" saan.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Lanyu
u laylay (歷史)
i 1897 a mihcaan sa, u makay Dipunay a tademaw ci Niyaw-ci-lung-cang (鳥居龍藏) sayaway a micumud a mimisidep tu kaidaw nu salacul, i mahida sa pangangan tu subalay a tademaw tu ya "Yami" (雅美), u sakasingangan tu ya Tau a binacadan hananay u Yami han.
sakay nu niyadu’ay (部落)
蘭嶼過去有曾有七個部落，目前劃分為四村，分別為椰油村（椰油、伊法達斯）、紅頭村（紅頭、漁人）、東清村（東清、野銀）、朗島村（朗島）.
ina Lanyu a kitidaan ina ayaw sa sikaidaw nu papituay ku niyadu’, palasepaten ku nisabalat tu kasaupu nu niyadu’ kasasiduma sa ya Yayo a niyadu’ (Yayo, i-fa-ta-se), Imaorod a niyadu’ (Imaorod, Yi-len), atu ya Iranmeylek a niyadu’ (Iranmeylek, Ye-ing), Iraraley a niyadu’ (Iraraley).
tatengaay
(u kamu nu hulam sa:才可以)
Tjaviljaul
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tjaviljaul. u kasalumaluma’ nu Tjaviljaul sa, 36 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 133 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 129 ku tademaw, pakalatu 97%.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Qrahu
Qrahu
u sulit nu Hulam: 嘎拉賀部落
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
macacelcel
(u kamu nu hulam sa:擁擠,人山人海)
Qrahu
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
tahkal
(kamu nu hulam：出來)
palu'
「palu’」檳榔葉製成的環保飯包盒
(二)mazateng nu maku cibayi patau tu i「palu’ay」a hemay bangsis sa kiya  nitabu.
的製作流程是將掛在高高的檳榔葉變黃色成熟後,它會從天上掉落地面,便可以製作很多可以使用的東西
Tunisia
Sa-ha-la a sasalisin (撒哈拉節)
杜茲國際撒哈拉節是撒哈拉沙漠地區最大的年度慶典，於十二月的最後一週舉行，為期三至四天，舉辦地點是象徵撒哈拉沙漠起點的綠洲城市—杜茲. 各支遊牧民族皆會前來歡聚，齊聲詩吟唱歌、鼓笛舞蹈，還有獵犬獵兔比賽及勇士格鬥，最令人興奮的是賽駱駝比賽，賽駱駝是一場馬拉松，白天起跑直到日落黃昏才會見到駱駝歸來.
tahkal
katahekalan 出口
katahekalan kina zazan a tayza i umah. 這個是去園裡的出口處.
Tunisia
I-li-ciye (伊利捷)
Ciya-tay-ci a tuse, u ya saka singanganay Ciya-tay-ci kasiliwan nu kakitidaan, atu ya sapadeng tu tuudtuud nu aadihan a kitidaan, i ayaw nu celahcan waluay a seci kalcapian hakiya, ya Huy-ni-ci nu hungtiay a limecedan ci Ilisapay, ku maydih a milimek tu pingayaw nu kakama a mipacuk sa, taynien itini i kaamisa nu Africa, kasipunu nida sa silunguc tu ya Pupu a tademaw kaala tu cacayay nu banges nu katadadan kaahebal nu aenengan, sakeliwan nida a mucelit kiya banges nu katadadan, patatules han nida nipilangad, nipisaliyut tina masakimuluay sa, nudikudan sa u sakaidaw nu kasumamaday a Ciya-tay-ci a tuse. ina Ciya-tay-ci atu Lo-ma a kanatal sa, pulung han namay suayaw tu kinatuluay a nikalalais, kasingangan sa u "Pu-ni a nikalpacaw han; The Punic War", i kalalaisan sa nu tebanan u Ciya-tay-ci a tuse yadah ku matastasay mapeciay nu kasengengan a aadihan, ku nikahida sa katenesan tu ku mihcaan sa, ayda satu ina Ciya-tay-ci a kitidaan u liwaliwan tu ku aadihan mapecipeci laliwasak sa, nika taneng henay sipakay nu hekalan niya cabeng sikatineng ku kabangcal atu sikaicelang nu tektek, nidateng tu ya imahida henay kalabangbangan nu nicaliwayan a kungku atu picepitan a maydih misadaang tiya nikasalungan.
nipaluma-alsalap
sasapaiyuan (藥效)
alsalap idaw ku sapisapi’ tu udip, mihetec tu adada, tada sapingay han u sakay banic, mabayu’, mabeluh, malebawaw, sakay hekal han lebawa nu dukaan.
Bacingul
thumb|u Yuwatan a kayingBacingul, u sulit nu Hulam: 加平部落
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Yuwatan kakuniza:Yincumin kakuniza:Taitung
palu'
（4）湯匙和湯鍋「ngelab」:
ngelab atu nabi masatatutuan
（6）環保托鞋「misanga tu bakiya:katukuh han tu lalud」:
'''「環保托鞋」夏天的海邊岩石被太陽晒燙到不易行走,穿上這雙環保托鞋,如步青雲,檢貝殼還有海螺螃蟹,也不怕被割傷,泡在海水裡涼爽一舉數得. '''
Kayuwabis
kakuniza:Nuwatan o Kumud kakuniza:saydan atu micudaday 2018 u nikatinengan aku tu ci Kayuwabisan sa, namalatumuk i Sakul a niyadu’an, yu malatumuk henay ci nida sa sa, matineng muwanan tu niyadu‘, itini i niyadu’ay a tademaw, makadih tu tademaw nu inayayay, hida han nida u siluma’ amin, hatida ku nikasidait tu i niyadu’ay a tademaw, i nayay ku pasusunay i cinidaan, u sakasaan hida han nida u siwawa ku binawlan.
nipaluma-alsalap
milihida tu langw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:一年四季都可以開花，花極大且為藍紫色，生長在斜坡草地上，非常明顯也非常漂亮. ）
nipaluma-tacyacaw
pasubana i cacudadan a lacul
u Amilika a ngangan:
u zuma a cidekay a kamu
Puyuma:
Kim Boo-kyum
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 1 a bulad 21 a demiad 1958 a mihcaan.
nipaluma-alsalap
sasapayuan (藥用)
tada sapingay han u bayu’, mabeluh, maduka ku laway, gaoxie-ya, lingudusan, bala’, sawada’ bituka, mabanic, tamusi’, pudas nu bau, baeng, adada nu ukaukakan, cancanan nu lebawa, malihen, adada nu batacan ulad.
sulul
(kamu nu hulam：同意)
nipaluma-alsalap
balu (花)
(kamu nu Hulam:花單一，腋生，花萼筒狀，5稜，花冠先端呈二唇型，上唇淺裂，下唇3裂，花梗在結果時會增厚. ）
picidekan nu wayway (特性)
alsalap satabakiay nu picidekan miadihan u “ masa pipi’ay i lala’ nu lalangawan, samhcaan sa asibalu. tabaki katinengan kunika sumilaway kiyukiyuan ku kulit nu baluan, mapatinu’ i masengetay a makilitay nu lutulutukan, sakangalayan sa miadih.
Daren
nikasakuwakuwan
林務局在1988年將這塊可能的雲豹棲息區域，劃設為大武山自然保留區. 面積達47,000公頃，占臺灣全島面積1.3%，在當時僅次於玉山及太魯閣兩個國家公園，是全臺第三大保護地區. 本區由北至南涵蓋利嘉溪、知本溪、太麻里溪、金崙溪及大竹溪等五個集水區，海拔高度介於200–3,100公尺之間. 地處偏遠，是臺灣少數幾處沒有公路貫穿之區域，同時也是存留面積最大、林相最完整的天然闊葉林地.
nipaluma-tacin
u zuma a cidekay a kamu
Paywan: x
Kabalan: x
nipaluma-tabayal
hicaen pasasiked ku tabayal atu tali (如何區分「姑婆芋」與「芋頭」)
(kamu nu Hulam:秋高氣爽的好天氣，適合全家出遊去郊外踏青，野外採摘的野菜，不少人會帶回家處理並食用，然而野外植物可能含有天然毒素，若不慎誤食會引起不同程度的中毒症狀(喉嚨痛、口腔麻木等症狀，. ）
makay lalayan a kakanen (大自然的糧食)
ina qainguay (排灣族語) tabayal u cacelakan nida sa suemetay a kakitidaan, anu i mahizaay bukebukelalan madayumay mapacilal a kakitizaan, caay kaadih itiza, kanahatu izaw a maazih i bukelalan, nika caay ka kapah ku langaw nu tabayal, tu ya hekalay nida azihan mahida u cieng-niyeng-yu (千年芋) a wayway.
Pisirian
u siwkay nu niyzau'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pisirian. u kasalumaluma’ nu Pisirian sa, 418 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,054 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 733 ku tademaw, pakalatu 70%.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Chan Santokhi
Chan Santokhi (昌·單多吉)
Tjinavanavalj
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  4 ku tademaw, pakalatu 2%.
ngangan nu Puyuma-Tarulribak
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
Quincy Acy
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw
ngabul
misilsil tu nabalucu’an (科學分類編輯 )
綱：哺乳綱 Mammalia "micucuay a udip"
iga-miladay tu dietu,2017
siwkay nu iga:
u baeketay nu uzip sa, caay kaw tanaya’ ku uzip nu misu, u cucuk(感動) nu balucu’ i zazan nu uzip nu misu, uyzaan maala atu masubeliday(留下) i balucu’ nu misu.
u kungku musakamu,
ngangan nu Puyuma-Tarulrivak
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
Qu chn.la love vn
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
iga-miladay tu dietu,2017
siwkay nu iga:
cacacacay a mapatayay a tademaw,
Dowras
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 57 ku tademaw, pakalatu 9%.
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
pangciw
kakiliman
mimali tu pangciw u masakaputay a nipimali, sainayay a tademaw a sasiwaay tu tusaay a mimaliay i cacayay nu mamaliyan mimali. anu mipangciw tu ku mimaliay izaw ku midakepay izaw ku misimaway, anu midakapay matineng mimalit tu nipiwait tu malit maasek, anu makaasek maduba tu sakatukuh i sakasepat a 壘包, mamin dubaen tu katukuh i sayaway nu nipimalit cacayay kuni kaalaan nu mali; u misimaway maadih tu mali matineng mikiling tu dadakepan tu mali sisa yamiasekay tu mali madakep ci niza nayay tu. matatemec hen, tusaay a mimaliay malaliyun mimali atu midakep atu misimaway, sakasiwaay (nu wawaay kina enem, nu masakapahay kina pituay ) anu cima ku yadahay a nipimali kuyza ku kata’. anu siwaay hen kuni pimali maleca kuni malian, muliawaca hay nika katukuh tu nika tademecan tu kata’. misasengiay tu pangciw u leiciw.
Tjavualji
Tjavualji
台東縣太麻里鄉大王村. 由三個聚落組成，分別是加拉班(Jalaban)、利力霧(Lilivu)、大麻里(Javali).
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 34%, Pangcah(Amis) 4%, Rukay(Rukai) 1%, Puyuma 1%.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Cirakayan
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
nipaluma-alupal, alopal
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
http://baike.baidu.com/view/37085.htm 柿子
Maybalay
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
ngabul, malunem
suleda a labades (雪災)
另外，雖然鹿跑得很快，但由於有些鹿可達300公斤重，當牠們跑時就會陷到雪中，令牠們的速度變慢. 僅50公斤的狼便很容易追上牠們.
Carl Braun
9 bulad 25 demiad, 1927 a mihca, Carl Braun, miunduay. (mapatay i 2010 a mihca)
iga-maydih kaku kakapahan kisu,2016
siwkay nu Amilika
ci Louisa, u lipahak(熱情) taniktik(活潑) a tatayna.
manunengay a kaying ciniza,
我們覺得這部電影想要傳達的最主要的訊息，
pangkiw ku misu , pangkiw ku nu maku
nizing,palatusa han,pangkiw ku misu, pangkiw ku nu maku,n ? hinien micikcik cayay katatungus!asu’ kanen ku angangan!pangkiw ku misu, pangkiw ku nu maku,asu’ kanen ku papah!pangkiw ku misu , pangkiw ku nu maku,
iga-maydih kaku kakapahan kisu,2016
siwkay nu Amilika
但他們的愛卻會一直都在.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
開眼電影網上《我就要你好好的》的資料（繁體中文）
豆瓣上《我就要你好好的》的資料（簡體中文）
Mauritania
Mauritania Islamic Republic of Mauritania (茅利塔尼亞伊斯蘭共和國) suodu Nokchott (諾克少) lala' han cacay a lasubu idaw ku tulu (103) a mang pinfankunli, tademaw sa 3,984,110 ku tademaw.
tapang tusu nu kanatal(首都)
u tapang tuse nu kanatal sa u Nouakchott (諾克少).
Mauritania likisi 茅利塔尼亞歷史
1912年成為法國殖民地 ，1920年成為法屬西非洲的一部分，1957年獲得半自治共和國地位，1958年成為法蘭西共同體的一個自治共和國.
1960年11月28日宣布獨立，改名茅利塔尼亞伊斯蘭共和國，並退出共同體. 獨立後經歷多起政變.
lalangawan 文化
婚禮時，新郎身嶄新白色或藍色的肥大長袍，頭上纏一條長達三米多的白頭巾. 新娘穿著色澤鮮豔的花裙子，頭上纏同裙子一色的布圍巾.
Kngungu
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku) atu Saysia(SaySiyat), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Mauritania
lalangawan 文化
母親總是競相研究肥胖之道. 富貴人家女子，從七八歲開始，每日喝羊奶，吃富含脂肪的食物，很少參加戶外活動，由女僕人在身上抹油脂.
u Mauritania a kanatal ku sadikuday tu miales tu sikalungan a kanatal (茅利塔尼亞─最後一個廢除奴隸制度的國家)
雖然茅利塔尼亞政府認為自己在廢除奴隸制度有功，也說到現今茅利塔尼亞面臨的問題是當年的奴隸制度遺留下的社會、經濟問題，但非洲聯盟認為，茅利塔尼亞只輕判蓄奴的主人，並沒有完全消除奴隸制度.
Qus
Qus
u sulit nu Hulam: 和平部落
Doyah-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Doyah
Qus
Qus
u kasabinacadan, Tayal 81%, Amis 2%, zumazuma 4%.
ngangan nu Puyuma-Tatiyam
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
sanisani
(u kamu nu Hulam sa: 稍等)
Carl XVI Gustaf
tatama, 4 bulad 30 demiad, Carl XVI Gustaf, u misingkiway. 1946 a mihca nalecuhan
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Sweden ayza sa ci Carl XVI Gustaf, micakat a demiad sa i 1973 a mihca 9 bulad 15 demiad.
Mayhuman
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 8 ku tademaw, pakalatu 4%.
hulak
hulaken
(kamu nu hulam：解開；鬆開(命令))
hulaken kiya nisiketan a lait. 綁起來的繩子解開.
maliw
(u kamu nu hulam sa :貿易)
nipaluma-cumuli, comoli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【科名】馬鞭草科(Verbenaceae)
【mitaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya, Co, Lukay.
常分布於台灣北部地區、嘉義村落附近及山野.
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:開花後結出球形的果實，但其實結果率不高. ）
nipaluma-kadamat
縮圖|kadamatkadamat
kacacubelis
(u kamu nu Hulam sa: 互相)
nipaluma-kadamat
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:開花後則結出瘦果果實，含種子一枚，果皮與種皮不癒合，成熟時果皮不開裂. ）
sipangangan
(u kamu nu Hulam sa: 給他取個名字) kakuniza:Sabak Nubu
nipaluma-cumuli, comoli
sakatineng (知識)
wayway nu balu atu balu nu kulit atu sanglacay nu matatunduhay a molihua misasengi, caaya kalecad nu moh-lih-hua han u milaladay a langawan, u shan-moh-lih han u patelekay nu kilangan a langawan, tapang han talakaw, langaw nu talakaw han makaala tu cacay nu pangkiw〜tusa nu pangkiw congchyy
nipaluma-kadamat
kakanen (食用植物)
Tumihmihcaan kasilaculan han, I sabaw cacay a bulad katukuh I saka tusa a mihcaan tu tuluay a bulad ku aakitucan.
kakanen han (食 用 部 分)
(kamu nu Hulam:幼 株 及 嫩 葉. ）
saka kakapah nu udip han (營 養 成 分)
mikapah tu sakay udip, kala bangbangsisan ku sanek, anu hinakan kita mikapah tu ukakukakan atu mikapah tu culil nu idang, paka asu’ tu kan numita, paculil tu idang mikapah tu udip atu mipadang tu sacelakan sa.
(kamu nu Hulam:營 養 甚 為 豐 富 ， 且 具 有 芳 香 ， 經 常 食 用 可 促 進骨 骼 發 育 及 新 陳代 謝 作 用 ， 亦 有 增 進 食 慾 ， 造 血 強 身 及 輔 助 成 長 之 功 能 . ）
ngangan-Ci'ali'akof
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
拉阿魯哇族Laaluwa
Abdalla Hamdok
u siwkay niza(簡介)
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Manchester (University of Manchester 英國曼徹斯特大特), u sasaydan (博士) ciniza.
nipaluma-cumuli, comoli
mibuwah tu langaw (繁殖)
ahican mibuwah, Comuli babuwahan han u pahceken ku ngaya, madayum amelik aca a pahceken ku ngaya a palumaan.
ngangan nu Puyuma-Tralawi
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
nipaluma-kadamat
langaw (品 種)
(kamu nu Hulam:目 前 有 綠 莖 種 及 赤 莖 種 兩 個 品 種 . ）
Carlos Arroyo
Carlos Arroyo
nipaluma-cumuli, comoli
mikuwan (管理)
papalumaan han aikapahay ku lalaliwan nu nanum, a kapah ku  sabasbas tu nanum, picedekan nu kacaladesan a lalud, anu i kabing  kuni paluma han, sawni a mibasbastu tu nanum, taneng i sasa nu kabing padengen tu sala, saka kapahtu nu lamit amicuhcu tu nananuman.
pacilal (光照)
hican a pacilal, Comuli manamuh amapacilal nu mapacilalay akitidaan kapah ku langaw, numapa cilalay kapah kuyu langaw. nika a kapah tu kuya babasbasan nu nananuman, u langaw han atu papah acaay pabadi’i.
Quwis awi’
u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Quwis awi’. u kasalumaluma’ nu Quwis awi’ sa, 111 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 368 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 245 ku tademaw, pakalatu 67%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 123 ku tademaw, pakalatu 33%.
ngangan nu Puyuma-Tralawi
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
nipaluma-kadamat
langaw (品 種)
paluma: kadamat tanen u sapat ku babulasakan, pa’ceken atu nipipeca’ ku papalumaan.
Cirakesay
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
nipaluma-cumuli, comoli
langaw (植栽)
(kamu nu Hulam:植栽管理:平日只要注意供應臭茉莉植栽充足的水份，並種植於陽光充足的地方，即可維持健壯美觀的植栽. ）
nipaluma-kadamat
langaw (品 種)
kadamat han i kala balangbangan atu kasienawan asibalu atu heci, maduhem satu ku heci hetik sa sapuden numita han I sadingsing amibulesak, mulangaw satu bangaden numita a paluma aca.
iga-namicakay tuway kami ku Zoo,2011
u kungku nu iga
釋懷就是
Cirakesay
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
nipaluma-cumuli, comoli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p195 Yincumincu weiyuanhuy- Yincumincu sapayu'ay a nipaluma
iga-namicakay tuway kami ku Zoo,2011
u kungku nu iga
為了使兒女能在快樂的的環境中成長，
namahiza miliyas kya malalumay a kakitizaan,
Kayway
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
iga-namicakay tuway kami ku Zoo,2011
u kungku nu iga
同時也為了遠離傷心地，
Kayway
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
papaluhay tu kitaki nicudadan pakacacay cebang :enem-walu tilis
u sasuayawan nu mita u kakanamuhan nu mita belu’han
iga-namicakay tuway kami ku Zoo,2011
u kungku nu iga
nipacabay kya mikingcaay,
papaluhay tu kitaki nicudadan pakacacay cebang :enem-walu tilis
「Lekal tu may ku bali！」
Kina bali bayabay:sa matawatu.
iga-namicakay tuway kami ku Zoo,2011
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:iga
timulbayu mingayaway Amis Lipun a hitay
縮圖 縮圖
Piyaway
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
sungaay
合好吧！
Tjuabal
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tjuabal. u kasalumaluma’ nu Tjuabal sa, 302 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 879 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 861 ku tademaw, pakalatu 98%.
damsay
damsay ku kamu ni Libuk tu tademaw.
Tjuabal
u Paywan (Paiwan) a niyazu'
位於大竹高溪中游右方台地上，東臨台板村，西和屏東來義鄉接攘，南和新化村相連，北方與達仁鄉壢坵村相鄰
土坂的部落族人是由屏東縣泰武鄉的佳興舊社，翻越南大武山而來. 在日治時代晚期（約1940年代），因為這裡生活富足，讓屏東來義鄉古樓社的排灣族人非常嚮往，紛紛相約遷徙到土坂來. 日人為了削弱排灣族的勢力，將屏東來義鄉舊古樓(Gulalau)的居民遷到了此地，設置了「東高社」(Gugusia)，成為了今日土板的主要居民. 其餘則來自達仁鄉森茂(大古，Jalilik)和Juvangas地區，還有原住在部落附近山區的居民.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
ngangan-Ci'okakay
nilacul(內容)
thumb|Amis postcard
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
阿美族Pangcah
泰雅族Tayan
邵族Saw
pangkiw
(kamu nu hulam：一半)
takuliway
tinaku a kamu
takuliway 黃色的 = takuliyaway
ngangan nu Puyuma-Tulungiya
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Mayl’ux
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
Knlibu
Knlibu
u sulit nu Hulam: 克尼布部落
Bala Sayiun
u kawlah
maala ku kencio kawlah(縣長獎)i 2016 a mihca. maala ku 模範生 i 2017 a mihca.
Hussein Arnousn
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 1953 a mihcaan.
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Aleppo (University of Aleppo 阿勒頗大學)
Bala Sayiun
u tineng niza
balah kuyuma.
namakay cuwa a cudad
飛亞飛丞在yahoo搜尋結果
Amid-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Tjuamanges
thumb|Daren (Taitung)
Tjuamanges
台東縣達仁鄉台坂村.
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Turkey
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
u Turkey a kapulungan a kanatal i hekal sa sipangangan han tu ya Turkey han.
Cirarokohay
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 68%, Rukay(Rukai) 1%, zumazuma 2%.
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Liu Hui Ting
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
Lubas-Mapalaway-aazihen a cudad (nay20170924)
Turkey
u Tu-ciye a tademaw atu u kaen nipiititdan tu sidi (突厥人與烤羊餐)
Turkey a kakawsan kaidaw sa namakay i kalatebanan nu Ya-cuo, u pahutingay a binacadan ya Tu-ciye a tademaw, nipatideng nu hungti ya Suye-Tang hananay a ziday kalanutipan i saamisan liwliway ku kakitidaan, kinapinaan a nikalalais sa malcinuwas palatusaen ku nikasumad, u cacay sa mala nu walianay a Tu-ciye, u cacay sa mala nutipanay a Tu-ciye a tademaw. ya walianay a Tu-ciye a tademaw sa nau Mongolia a binacadan i ayaw, u nutipanay a Tu-ciye a tademaw sa namakay nu El-tu-man i ayaw ku udip, (u Turkey a ngangan sa nu makay Tang-caway a “Tu-ciye”), u mukanay tu lutuk ya katalan atu sidi sa, masa u tatungusan nu tademaw a kakaenan (kasising-gu tu nu I-se-lan a kiwkay sisa mipulu mukan tu titi nu pabuy).
Kokhir Rasulzoda
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Tajikistan (塔吉克) ayza sa ci Kokhir Rasulzoda (科基爾·拉蘇爾佐達), micakat a demiad sa i 2013 a mihcaan 11 bulad 23 demiad.
Bahamas
u hata (國旗)
namisanga'an kanatalay a hata, na ci Dr. Hervis Bain a nipitekel, kalapangkiwan ku sapaadih. ina Bahamas kalalitinan a subal muenengay a tademaw sa, makaala tu tuluay nu mang kayadah nu tademaw. masadumaay nu binacadan sa, u makay i Fei-Cuoay malatubangay a iluiluc sayadahay, kawilian nu hata malasadicemay a lumeni'ay nu kulit, tungusay malu nu subalay a binawlan masabalud ku balucu’. malu tusaay a kalasumilaway nu bayu a kulit, masasiduma tu nitatungusan, misaliyutay tu Bahamas kalalitinay a subal atu Ta-si-yan a bayu atu Cia-le-pi-hai a bayu. i teban silaat tu masacacayay kalawlaway a kulit tungusay saka nu subalay nikasalunganan a sadipasan atu dadipasan, kadihkuan nu nikadamsay a cilal.
Hla'alua
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Sabak Nubu
Maytayax
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2019 a mihcan 1 a bulad
pulung sausi (566,129), Pangcah (211,279), Tayan (91,021), Paywan (101,560), Yuwatan (58,994), Rukay (13,390), Puyuma (14,358), Cou (6,668), Saysiat (6,676), Yami (4,635), Saw (803), Kabalan (1,482), Taluku (31,859), Sakizaya (961), Sejek (10,202), Laaluwa (405), Kanakanabu (345), zuma (11,541)
Ciripunan
Ciripunan
u sulit nu Hulam: 慶豐部落
Yangon
(u kamu nu Hulam:仰光)
Qwayux
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 34 ku tademaw, pakalatu 14%.
ngangan nu Rukay Wutay-abalrini
u siwkay nu ngangan
Rukay-wutay a ngangan
Draki
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
ngangan-Ci'oporan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek
Quzi
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
matulin
(u kamu nu hulam sa:持續，接連)
hikuy
kagak kakuniza (科學分類)
mikitinay (屬)：翻車魨屬 Mola (nu Amuhuwan)
micidekay kasasiduma (特徵)
piadih nu mita tu hikuy hananay a buting, matineng paading tu nikakumec (健康) nu mata, idaw ku saka nu mata atu nu bihid misakemekemec a sapiading. u udip nu hikuy tabaki adihen sa mahida tu utabakiay a tangah atu sakaidaw nu aidid a kikul a nikahida, i na mahiniay a buting taneng tu ku nikacelakan tuluway a depah.
nipaluma-anekak
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
http://plant.tesri.gov.tw/plant100/WebPlantDetail.aspx?tno=523033010   貓鬚草
中國植物誌 第 66 卷 574 頁 PDF 腎茶
nipaluma-daedac
daedac
檳榔
kawlah
u tatipeluk atu tuud ku sapapabeli i kapahay a tademaw, nikaseneng niza.
R'uyan
inayay ku pakincalan i R'uyan niyazu’.
Turkmenistan
u Turkmenistan (u sulit nu Hulam:土庫曼) sa i labu nu Yaco, itiza i 40 00 N, 60 00 E, u ahebal nu lala’ (國土面積) mapulung sa 488,100 km2, u  ahebal nu lala'ay (陸地面積) sa 469,930 km2, u ahebal nu nanumay (水域面積) sa 18,170 km2 hamin nu tademaw sa 5,291,317. kakalukan umah (農田) sa 72%, kilakilangan umah (林地) sa 8.80%, zumaay henay umah sa 19.20%.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
2005 a mihcaan sa i tusaay a bulad, ci Ni-ya-cu-fu hananay sa pabinawlan a sipaales ku sanu kapatayan a malacung-tung, kahaminan a tatungusan a singalal atu sakangaay nu nikaudip a tuudtuud, kakayda satu a idaw ku nisaketunan a palaheci tu sakuayaw nu pisingkiw tu nu cung-tungay a kawaw, a i ti 2010 a mihcaan musabalucu’ miteka, nikahida sa ci Ni-ya-cu-fu sa, u udip nida katukuh i 2006 a mihcaan sabaw tusa nu bulad tusa a bataan idaw ku cacay a demiad, siimelang tu nu sinzuay kakayda satu a mabelec, nikaudipan nu mihcaan sa makaala tu enemay a bataan idaw ku pitu a nikabalaki.
人口570萬人（2020年），當中土庫曼族為大多數. 人口分布極不平均，絕大部份人口聚居在城市和綠洲，當中有很多非土庫曼族人在城市居住，他們是在蘇聯時期移居至土庫曼的技術人員、工人等的後裔. 而近三分之二的土庫曼族人則住在村落.
土庫曼族以往是遊牧民族，現多以務農為生. 在沙俄入侵吞併前族人分成了多個部落，但是沙俄的兼併使部落間更團結. 土庫曼人的定義是父親有土庫曼血統以及遜尼派穆斯林，牧人的地位比農人高，只有窮困的人才做農人，他們出售馬匹，有時出賣奴隸.
ta-bi nu aidangan (旅遊)
地獄之門（又稱達瓦札天然氣燃燒坑）是土庫曼達瓦札村的一處天然氣田，其地面於1971年崩塌，形成天然氣坑. 地質學家為避免甲烷擴散而將氣坑點火，自此該處一直連續燃燒. 該氣坑直徑為69米，深度為30米. 台灣恆春鎮的出火特別景觀區原理亦同，最大的差異在於面積大小.
nipisulul tu
(u kamu nu Hulam:同意)
labu
sailabuay 最裏面的
sailabuay ku luma' nu maku. 我的家是最裏面的.
bangas
pakuh nu atu paduh nu kilang atu pakuh nu lamit
papah nu bangas kapasapaiyuen, pangangan nu kanpuyaku sa u kulayu han nu papah, sini misasa tu a kuti' papah tu nikasapi', mipatay tu cilekay, pasatedep tu cangled atu pasate tu naculilan tu hanhan nu adada', pakakapah tu nikalatan nu bawu, tu calengd n tibeni', mabuklac,sidad,usida nu puki' kasicilekay, mabutulay nu adada atu nikapulingan tu lebawa miminm, ayda u mikinkiuway tu sapaiyu tatenga tu san ku bangas nu paduh sakapahay mibahbah tu cilekay, miwawiwes atu mipulu' tu 菌nay saan, tu mihecan edaw tu ku aalaan, anu langdaw aca atu niacakan sa. anu mangaduway a papah sipasi i banges sikasalengac nu ngadu nu banges, ya papah anu ngasipen sa sapisipu tu udip kapah caay kaletak ku banges atu mingaay tu makuliay a banges.
ledek
kulayuaw maduhenmay a kulayu ku sapisanga tu sapaiyuan I balangbalangan atu kasienawanay a kulayu kalawlawan ku duhem kya mupelu’ atu mapeluay a kulayu kya muacak,pawal,atu muhilhil; sakaymulu sa ku nikatanayu, u kekal sa kalawlawan atu lutinman ku nikasu manah makulibet, nika masadit ku takelal,ya nikatanayu cacay idaw ku tusa atu tusaay hunan (cm, 公分), 直徑約cacay atu cacay idaw ku pangkiw 公分; u kulayu sa sakimulmul sa tanayu, idaw aca kunikasilebung tu limaay atu enemay ancaay sa waluway a telilic kina langaw namakayda i，《cun-ku napaiyuan a nasulitan》nay, u sapaiyuan a kulayuay tu nu sapalumaay a nilangaw sa a langaw,namakayni I sapisanga tu sasapaiyuwa ani palucek tu sapaiuyu, makaawas tu ni palucek atu tahkalay a tuud,kyu a masimaw ku sasapaiyuan a zayliw akapah.
lalekalan
u lalekalan nu sakacumelak nu niyazu'.
ngangan nu sejek-Aban
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p101
Mauritus
kakilimaan
u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 2,030 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 10 km2.
likisi (歷史)
模里西斯當局當時並沒有提出反對，但後來重申擁有查哥斯群島的主權，並認為分割行為違反國際法，這個說法更獲得聯合國的認同.
1992年3月12日，模里西斯共和國成立，最後一任總督林嘉杜成為臨時總統. 1992年6月30日，卡薩姆·烏提姆成為模里西斯共和國首任正式總統.
hekalay a sakaudip (環境)
模里西斯的環境是典型的熱帶沙灘加上山區樹林. 季節性的氣旋會對動植物造成損害，但他們卻會迅速恢復.
u aiidangan (觀光業)
Mauritus (模里西斯) idaw ku sapi’ay halawhaw kuyu demiad, takelal diheku ku bayu, caay kaw kapawanan aidatenga a likelikenan, cancanan nu mulangaway a tuud atu hina labangay nu tademaw nuheni.
Amoto-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Mauritus
u aiidangan (觀光業)
模里西斯提供多種休閒活動，尤其是四周溫和的海水讓這裡成為水上運動的天堂，海釣、衝浪、帆板、滑水、潛水、遊艇應有盡有.
maliwasak
(kamu nu hulam：用亂了；解散)
makakenis
(kamu nu hulam：劃界線)
Balung
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
pasu
(u kamu nu Hulam:包括)
pulung tu nisulitan
(u kamu nu Hulam:估計)
miedap
miedap kaku ci Taymuan milangec.
cabay
u cabay nu maku ci Taymu.
ngangan-cepo'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p53
排灣族Paywan
噶瑪蘭族Kabalan
Kodic
Kodic
u sulit nu Hulam: 立德部落
nipaluma-kaduwangay, kadowangay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
邱年永等著 原色臺灣藥用植物圖鑑(3) 43奶葉藤 p46 台北南天書局
Rafael Correa
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ecuador ayza sa ci Rafael Correa, micakat a demiad sa i 2007 a mihca 1 a bulad 15 a demiad.
luma’
luma' (kamu nu Hulam: 家、家庭、住宅)
kamu namakay i WIKI
luma’, u aenengan nu tademaw sa misanga’an. sicabeng atu badahung, labu nu luma’ sikakabi’an. sikayadah nu luma’ taneng mitena’ tu masadumaay a demiad nika caay kalecad, mitena’ tu micebis ku aadupan atu tademaw.
mapulungay ku muenengay u luma’ ku sausi, laluma’an nikahida simacacay tu luma’, nika hakay u masadumaay a syakayay masakaputay atu masacacayay masacacayay nu tademaw.
tika a luma
sipayzaen i nu walian ku panan nu luma', suayawen ku panan nu luma' i kawili ku palud, nika mayputah talabu i palud, kyu papananen ku nu zikuzan nu tumunaw.
dahacay
(u kamu nu Hulam:自然)
Piyoxo
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya. izaw ku malecaday a ngangan nu Sakizaya atu Tayan. maka cacay a bataan ku malecaday a ngangan.
Cirocan
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Bahrain
likisi (歷史)
巴林王國，通稱巴林，是一個位於西亞、鄰近波斯灣西岸的島國，首都麥納瑪. 巴林島為巴林最大的島嶼，南北長55公里，東西則為18公里寬，總面積約758平方公里.
Dwight Anderson
Dwight Anderson
nalecuh i Dayton Ohio ciniza, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Bahrain
likisi (歷史)
i nu ayawan nu kung-yen tulu a malebut nu mihcaan idaw tu ku nipatudeng tu tukay. i ayaw nu cacay a malebut nu mihcaan ya Fey-ni-ci a tademaw taynien i tini. i ti pitu a se-ci mala u nu Ala-po hungtiay a kanatal ya Pas-la a kenis. nikalawilawan nu lalangawan nu Ala-po, u nina sa kala nu aydaay a Mu-se-lin. 1507 katukuh i 1602 a mihcaan na nideungan nu Pu-taw-ya a tademaw, nu dikudan sa makuwan nu Po-seay a nu hungtiay sa. 1783 a mihcaan sipaculilan mubelin ku nipikuwan nu Po-se, pabinawlan satu a mala kanatal. i ti 1820 a mihcaan United kingdom cumudan midebung. katukuh i 1892 a mihcaan mala nu United kingdomay a aadingan a kanatal.
公元前3000年即建有城市. 前1000年腓尼基人到此. 公元7世紀成為為阿拉伯帝國巴斯拉省的一部分. 在阿拉伯文化影響下，形成現在的穆斯林習慣. 1507-1602年被葡萄牙人佔領，後處於波斯帝國的統治之下. 1783年推翻波斯統治，宣布獨立. 1820年英國入侵，1892年成為英國的保護國.
二戰時1940年10月義大利空軍轟炸了巴林. 1957年，英政府聲明巴林是「英國保護下的獨立大公國」. 1971年8月14日，巴林完全獨立，國號為「巴林國」. 2002年2月14日，改國名為巴林王國，國家元首埃米爾改稱國王，並把國旗上的八角變作五角.
latlatay (體育)
u tatukudan a mali mala nu sakanamuhan a nilatlatan i Bahrain.
Dralendren
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3 ku tademaw, pakalatu 4%.
u Sakizaya a tademaw
i Taitung a kuwan, caay katuud ku Sakizaya. inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. izaw tu hakya, caayhenay pasumad tu ngangan nu cidekay.
kahetik
tasasa kahetik nu tuud.
Laos
likisi / nadipa'an (歷史)
Laos (Lyaw-kul 寮國) i Ma-lay-cu-i ku nu mikuwanay a I-se-sin-tay a Se-hay-cu-i-kun-he-kul, ci tungusay a ceng-tang satatelungan a Laiw-kul-zen-mim-ge-mim-tang. Laiw-kul u katuuday a binacadan a kanatal, u Law-cu 55% nu binawlang kayatah, i ceng-ze lalangaawan u uangangan a tatuzuan. u ciw-lin atu nu kaw-san a kinis, liwasak sa yadahayay a binacadan, nu muenengay pazumaan sa, izaw aca ku i sasaay nu buyu’  ku law-lung a binacadan, i ciw-lingay a law-ting a binacadan, atu i talakaway nu buyu’ sa u lzw-sung a binacadan tulu ku katuuday a binawlan i ti Laos (Lyaw-kul 寮國).
patakus tu niyazuniyazu'an nu saydan atu micudady nu palkal tu kilihanawan a kamu
行經的部落有撒固兒部落、達固部灣部落、北埔復興部落、吉寶干、巴爾巴蘭部落、水璉部落、磯崎部落、新社部落、立德部落、馬立雲部落、加禮宛事件紀念碑.
這次140週年紀念活動『穿越烽火、離散重生』系列活動將於9.15開跑，並於花蓮縣原住民族文化館進行『加禮宛、達固部灣事件140週年紀年文化特展』，也將在9.22、9.23進行學術研討會及文化論壇.
Laos
sapiidangan (旅遊業)
2013 a mihecaan, au-cu-maw-i atu sapiidang uay-yin-hey (ECTT), nu pawacay tu  masibek ku laylay atu misaluma’an a nazikuzan nu Lai-kul sa, mala “namihecaan sakapahay i kitaki katayzaan a sapiidangay a kanatal.”
nganngan nu Rukay-abaliwsu
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
阿美族Pangcah
akuti’ay
u zuma a kamu
u kamu nu Hulam：熱帶
Anaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
patuduay
minanam ku mapalaw, u minanamay henay, u mapalaway tu anuayaw. thumb|Patuduay撒奇萊雅族祝禱司
Citekudan
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
Plmwan
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 93%, Pangcha(Amis) 1%, Paywan(Paiwan) 1%, SaySiyat 1%, zumazuma 1%.
Earl Boykins
縮圖|Earl Boykins (u kamu nu Hulam: 美國NBA聯盟前職業籃球運動員,厄爾·安東·博伊金斯) Earl Boykins (u kamu nu Hulam: 美國NBA聯盟前職業籃球運動員,厄爾·安東·博伊金斯)
Anasolay
u asip nu cidekay a tademaw
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 90 ku tademaw, pakalatu 21%.
u niyazu' nu Pangcah
u niyazu' nu Pangcah(Amis) kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) itini. u zuma a tademaw sa u Tayan(Tayal) u Yuwatan(Bunun) atu puyuma.
u cidekay nu Taywan yincumin
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
nipaluma-damay nu baetu, damay no baeto
u kakuniza
sapamat(科)：卷柏科 Selaginellaceae
hicahicaay(種)：薄葉卷柏 S. delicatula
tuud
tuud 東西
倉庫被東西塞滿了.
katuud 很多
katuud ku tademaw i cacudadan.
tuutuud 物品
他不缺乏任何物品.
Kazakhstan
thumb|u bayabay nu Kazakhstan (哈薩克斯坦)|alt=Flag of Kazakhstan.svg
Raga’
u siwkay nu yincumin
u yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Tuwapun
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Sakizaya
Rahaw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網Paykanatalay a pu Lumaluma'an a se kitakit kalunasulitan atu palatuh wang-can
nipaluma-kadebitay
縮圖|nipaluma-kadebitay含羞草 nipaluma-kadebitay含羞草
nipaluma-kadebitay含羞草
【學名】 mitesekay ngangan Mimosa pudica L.
Kazangiljan
Kazangiljan
屏東縣瑪家鄉佳義村.
Kazakhstan
tapang tusu nu kanatal (首都)
u saayaway a sakahenulan a tukay sa, na u Almaty (阿爾馬提) sanay, zaysa macapi tu i China (中國) sa, kyu mabulaw kina tukay tayza i Astana (阿斯塔那). i tiza i Semipalatinsk (塞米巴拉金斯克) atu Uralsk (烏拉爾斯克) sa, u sayadahay ku malumanay a nipatizengan, u tatayzaan a midang a kakitizaan i tebanan Asia (中亞).
Kazangiljan
u Sakizaya a tademaw
inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Rukay u Pangcah atu Puyuma
nipaluma-kadebitay
kadebitay
(俗名：感應草、喝呼草、假死草、愛睏草、懼內草、怕癢草、指佞草、怕醜草、怕羞草、知羞草、見嘯草、見羞草、見笑草、羞誚草)
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
mauzipay/u wayway【生態/性狀描述】
u lamit malecad uyzaay a lamitan a kakitizaan, tusa ku papah mulangaw, u papah hatusatusa sa masilut i papaw nu lamit, u papah masakeliw u tanayu’ masabucuy ku samulmul,  tanayu’ pakala tu 0.5-1.5 hunan, akaway nu papah katanayu’ pakala tu 2-3.5 hunan masa zinum aku papah sibanuh.
Kolado’t
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah
Cavak
u Sakizaya a tademaw
inayay ku padekuan i Cavak niyazu’.
ngasaw ngangan nu Pangcah-Pacidal
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
ngangan nu Pangcah-Cikatopay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p53
Kazakhstan
key-zay (sikikalisiw, manamec, 經濟)
(u kamu nu Hulam sa:截至2002年12月、哈薩克累計吸引外商直接投資210億美元，主要投資國包括：美國49.2億美元、英國17.8億美元、韓國15.6億美元、義大利6億美元、中華人民共和國5.6億美元、土耳其5.1億美元、日本3.36億美元.
ngangan nu Pangcah-Ci'oporan
ngangan
thumb|Amis postcard Ci'oporan
mihephepay
(u kamu nu Hulam: 探險者)
ngangan nu Pangcah-Ci'oporan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
阿美族Pangcah
paycucuay
kakiliman
sapaycucuwan hanany sa, u namakayniay i udip nu idang, namakapalaay muhanhan kya makayni i cucu tu sisalang ku sipacucu tu wawa, namakayni ku ngangan tu sasakamuwan. kina paycucuwan sa (izaw kya cacay a cudad i 2005 a mihcaan a sulit sa, izaw tu 5676 yanasulitan tu 2008 a nipisulit IUCN tu sumanahay a cudad tu 5488 saan) tu caay kalecad a adupan, mabuliyas i 1229 tu wini, 153 a sasasulitan atu 29 amin ku nama kayniay a sapacucuay a adupan tu 10%, kina a adupan i kitaki sa, izaw tu 0.4% saan, u izaw ku singipen (pabuy) nu bayuay sa, mubahelay tu paycucuay a adupan, u saydahay a adupan.
Rahaw(Takan)
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Cawi
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
kelid
kelid 切割
kapah ci Kuli malakakelidan nu niyazu'ay.
Kuli 在部落可以成為帶領者.
nipaluma-kadebitay
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
nu lutukay sapayu a ziting u nisutitan tu nu lutukay a sapayu tatenga’ u ukadebitay lutuk a angangan taneng mingaayy tu cicekaay a ukak, taneng aca misiwduk tu manana’ay pasatezep tu adada, mingaay tu angil pakapah tubi’ taneng pasatezep tu baha tuluhu’, sapihedup tu nanum nu cihek asapayu. Kadebitay lutuk i lutukay a sapayu u sapipaiyu izaw ku nisititan i ziting izaw ku,
Rahaw(Takan)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
ngangan nu Pangcah-Ci'oporan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay
ngangan nu Pangcah-Ci'orongan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
阿美族Pangcah
nipaluma-angsicay
u zuma a cidekay a kamu
Sejek:
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Panay(Yang Yu Qin)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput (帝瓦伊撒耘基金會)
ngangan nu Pangcah-Ci'orongan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay
Pnguu
u cidekay nu Taywan Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
nipaluma-angsicay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
花序數位典藏國家型科技計畫/應用服務分項計畫
ngangan nu Pangcah-Ci'orongan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
噶瑪蘭族Kabalan
nipaluma-kadebitay
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%90%AB%E7%BE%9E%E8%8D%89
ngangan nu Pangcah-Ci'orongan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
邵族Saw
Kbaqeh
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 19 ku tademaw, pakalatu 17%.
nipaluma-kadebitay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p117:
Lasutan
u Pangcah a niyazu'
u zuma a tademaw sa u Taluku(Truku) atu Tayan(Tayal). yadah ku cidekay itini.
ngasaw ngangan nu Pangcah-Paotawan,Pautawan
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Ciusinlun
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
nipaluma-tampuku, tampoko
tampuku, tampoko
(俗名：倒吊蓮、土三七、葉生根、葉爆牙、天燈籠、槍刀草、厚面皮、複葉落地生根、著生藥、傷藥、打不死、生刀藥、生刀草、腳母草、青刀草、曬不死、古仔燈、新娘燈、大疔黃、大還魂、燈籠花、燈籠草、辣慶草、番鬼牡丹)
Ciusinlun
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Twan nokan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
mibalatay
mibalatay 橫的
balaten 使…轉橫；換方向(命令）
不要橫坐在摩托車上！
mibalatay 橫的
nayi' tu ku mibalatay i zazan a kilang.
Milo Đukanović
u ngangan niza
u ngangan nu Montenegro：Мило Ђукановић
u ngangan nu hulam：米洛·久卡諾維奇
ngasaw ngangan nu Pangcah-Papiyan
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
T’apan
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
ngangan nu Pangcah-Cilangasan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya
泰雅族Tayan
卑南族Puyuma
拉阿魯哇族Laaluwa
Rahu’
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Raja Bell
Raja Bell 9 bulad 19 demiad, 1976 a mihca, Raja Bell, miunduay. thumb|Raja Bell Suns 2007-08 (1)|alt=Raja Bell Suns 2007-08 (1).jpg
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Qiu Chen Ying
muazih tu tatengaay Hulam a kumu (簡介漢譯參考)
kakuniza:mapalaway kakuniza:tademaw kakuniza:lubas
Kb’bu
Kb’bu
宜蘭縣南澳鄉南澳村
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
paza'
paza'(香蕉) thumb|mantaay a paza'
pazik
Pazik(鬼頭刀)
ngasaw ngangan nu Pangcah-Picora'ay,Picula'ay
ngangan
Picora'ay, Picula'ay
paymihecaan walu bulad izaw ku cacay demiad nu “yincumin a demiadan”
kakiliman
a caay tu singangan tu “tulen、tucu”a singangan tu kita tu yincumin是因為「土著」一詞，在漢族的觀念裡，「土著」已經帶有蔑視的意味了.
二、「高山族」並不符合事實：
但是「胞」一詞是包含在「族」之下，所以「山胞」很難讓人感受到與「漢族」的平等對待！
「原住民」一詞除可號召所有原住民族認同「原住民」這範疇，另一方面也讓漢人了解原住民族是台灣原來的主人.
nipaluma-dangacyaw tayu, dangacyaw tayo
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
Ed Beach
Ed Beach nalecuhan i American, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput. Ed Beach i 1950 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 5 ku uwac atu silsil 59, namapili’ tu nu Minneapolis Lakers putiput.
saluimeng
kamu nu hulam：停
Komaw, Kumaw
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
臺灣五針松（學名: Pinus morrisonicola Hayata）是松科松屬的植物，是臺灣的特有植物. 分布於臺灣海拔300米至2300米的地區，一般生於針闊混交林中，目前已由人工引種栽培. 有許多種品種，其中以南投縣埔里鎮五葉松樹型較為優美，常用於景觀造景.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p74
teked
kamu nu hulam：個人；單獨
nipaluma-kakulut, kakolot
kakulut, kakolot
野苦瓜中的「苦瓜鹼」可以促進缺乏食慾的小朋友幫助進食.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p217
ngangan nu Pangcah-Cipi'iwan
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u angangan nu ngangan
tian ngangan namakay u cacay mapikihay a tamedaw.
ngasaw ngangan nu Pangcah-Raranges
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay 綠藻氏- taranges acasa raranges.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
nipaluma-kakanen nu tengaan
nipaluma a wayway (植物特徵)
1974 a mihcaan ci U-cing-cang (吳進錩) hananay, mihapiy tu nipaluma-kakanen nu tengaan a mucidekay sapikapahay tu uzip tu tademaw a kamu.
hicaen paluma tu cing-siyeng-lien (金線蓮種植方法)
cing-siyeng-lien (金線蓮), u hinaadihay i cuwacuwa a sumilaway a nipaluma, tu masaduma azihen ku hekalay niza, kiyu katuud ku manamuh tina cing-siyeng-lien (金線蓮), izaw ku malacabayay balu a kaput, padengen nuheni i tumunaw a pahabay.
mipili' tu kakitizaan (場地選擇)
anu maydih mipaluma tu cing-siyeng-lien (金線蓮) sa, saayaway mikilim tu kapahay a kakitidaan mipaluma, zayhan yu pilangawan a demiad nu cing-siyeng-lien (金線蓮), manamuh ciniza tu sapi'ay, suemetay a kakitizaan, u kauzipan a wayway niza kyuni.
misanga' tu tabakiay a bintang (搭建大盆)
人工栽培需要模擬野生金線蓮的生長環境.
便於人工控制棚內溫度、光照、溼度，有條件的要安裝空調、抽風機、水簾系統及微噴灌系統.
milangec (採收)
爲避開1-2月低溫和7-8月高溫對金線蓮生長的影響，生產上通常一年種植兩季.
第一季3月初移栽，6月下旬採收，第二季9月初移栽，12月下旬採收，確保植株在土壤中生長4個月以上，以提高產量和產品的藥性成份.
Ralph Bishop
Ralph Bishop
lekal
lekal 起來
lekal tu kisu sakiyami. 聽說你起來了.
palekalen 叫他起床
palekalen tu kiya wawa aebi' sa a mihica! 該叫小孩子起床了，不要一直賴床！
mulekal （坐）1.起來,2.起床
limaay ku tuki mulekal kaku. 我五點鐘起床.
nipaluma-angsis
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
ngasaw ngangan nu Pangcah-Ricoh,Licuh
ngangan
Ricoh, Licuh
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa