cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
sasakamun nu nikalpacawan i Kaliwan atu nikalpacawan i Takubuwan, cacay henay a lasubu sepat a bataan a mihcaan
sakatusa a tatangahan: taniyazu’, caay kataniyazu’ haw?
sakasepat a tatangahan: i ayaw nu sapangangan atu zikud nipangangan nu binacadan a kawaw.
Yuluw
Yuluw
u sulit nu Hulam: 養老部落
balu
u sulit nu Hulam atu Amilika
A flower, sometimes known as a bloom or blossom, is the reproductive structure found in plants that are floral (plants of the division Magnoliophyta, also called angiosperms). The biological function of a flower is to effect reproduction, usually by providing a mechanism for the union of sperm with eggs. Flowers may facilitate outcrossing (fusion of sperm and eggs from different individuals in a population) or allow selfing (fusion of sperm and egg from the same flower). Some flowers produce diaspores without fertilization (parthenocarpy). Flowers contain sporangia and are the site where gametophytes develop. Many flowers have evolved to be attractive to animals, so as to cause them to be vectors for the transfer of pollen. After fertilization, the ovary of the flower develops into fruit containing seeds. thumb|White and yellow flower
balud
綁 balud han ni Kacaw ku kasuy.
baluhay
baluhay
baluhay tu ku luma' ni Benel. baluhay tu ku mihecaan limulak tu kita.
Aepulasite’.Tule阿爾布雷希特•杜勒
malalid影響
ci Tule (杜勒) inikudan satu sakay tini i nalimaan tabaki kuni kalalidan, micidek kunipikulitan tu sapadan, tawyaay a tademaw mapalekal namin mangalay matineng tu nikulitan nida a kawaw, nikulitan nida itini sa i pinaay a macimacian a tahekal, u udip namin kumisingaay.
ulic- u papelu' ni Lisin Cudad 2016
lacul nu papelu'
i ayaway a babalaki atu saydan
mibaung kaku tu tamuwanan
nilecuhan kaku i Kenuy a niyazu’i Kalinku
anu u sasaydan kisu nu 原住民重點學校
u pacunus ku 分數 nu Incumin a micudaday
Balaut a wang-ce
malalikeluh atu balaut (與青蛙相遇)
yu muwangic kya kung-cu(公主) itepal nu tebun sa, idaw kiya cacay a balaut sakamusa: kapah kaku miedap itisuwan musapud tida ekimay a mali, nika idaw ku pakabit aku tu kawaw. patubeli sa kiya kung-cu(公主): anu miedap kisu takuwa misapud tu ekimay a mali aku sa, u budawan atu itangahay nu kung-cuay(公主) a sabuut hamin han aku pabeli tisuwa.
mahulak tu ku nipitima' (詛咒被解除)
yu muculil ku kelakela i dadan sa, matengil nu wang-ce(王子) ku suni, mahida u maketunnay a suni.
Yuli
Posko (玉里)
zayhan tini i Kalingku Pusung tu teban a zazan, mayza i nutimilan izaw ku yi-cang a zazan sakatayza tini i sadipasan a buyu’ u zumaay i Kakacawan a kenis pabesut ku saculilan. tini a kenis a kakitizaan i pabaw masaenalay nu Kalingku Pusung a helung, satipan izaw ku Cung-yang a buyu’, micangzay tu sadipasan a buyu’, izaw ku Siw-ku-lang a sauwac atu zuma a sauwac nu Kuluhaci a sauwac, Takkei a sauwac, Lukulaku a sauwac “Lele a sauwac”, Cin-suy a sauwac a malikidl.
bangcalay a tatayna atu l’causay a aadupan
kakungkuan a kawaw (劇情)
一日風雨交加的夜晚，一位醜陋的老太太來到城堡，願用手中的玫瑰花做為交換跟王子借宿一晚，但王子嫌棄老太太的長相醜陋而將之趕走，門關上的那刻，醜陋的老太太竟變成一位漂亮的仙女.
Yuli
laylay (歷史)
nika uyniay a kakitizaan hina balat, sautangay i 1845 a mihcaan, niyazu’ malimad aca tayza i nuwalian nu Siw-ku-lang a sauwac u tabakiay tu a niyazu’ “ayzaay a Kungpu a kenis Tung-li a niyazu’”, Cang-lyang u tabakiay a niyazu’ pasumad han tu malimanay a niyazu’. satu u Bung-san akuwan, Taywan akuwan tu Makataw a binacadan, Ta-u-lung a binacadan atu Si-la-ya a binacadan kakilulkilul sa makay sawalian tayni, tulin tu ayzaay a Pusku, Kungpu, Fanaw, Lilung a kenisan patizeng tu niyazu’, 1879 a mihcaan hawsa, "Taywan bacu’” a cudadan, uyzian a kasiniyazu’ pangangan han tu Pu-se-ke waluay a pibetikan nu Pin-pu a binacadan. malanel i Pusku Pinpu a yincumin hatu nu Ta-u lung a binacadan.
據陳英〈臺東誌〉一文的記錄，1850年代玉里已有漢人進入定居，並與原住民從事貿易，但本鎮較具規模的發展，是到1875年受中路（八通關古道）開闢後才快速展開. 日治時期屬台東廳璞石閣支廳璞石閣區，後改隸花蓮港廳璞石閣支廳；1917年花東線鐵路通車至此，取「璞」是未磨之「玉」之意，將本地改稱「玉里」（たまさと，Tamasato）. 1920年設置「玉里庄」，1937年升格為「玉里街」，劃歸花蓮港廳玉里郡，戰後1946年（民國35年），玉里街改為玉里鎮，劃分為23里. 1971年（民國60年），劃分為目前的15里.
lalayan tuud a piidangan(觀光資源)
其他尚有玉里車站至東里舊站舊鐵道自行車專用道、玉里客家生活館、璞石閣原住民展售場、玉山國家公園南安遊客中心、八通關古道登山道尋幽、赤柯山金針花海美景、秀姑巒溪候鳥鑑賞及東部玉石雅賞均值得一覽勝地.
2022 a mihcaan u Elus misatal tu Ukelan
kakiliman
Wikipitiya, salihalay a cacanan nu cudad
micidekay, inasulit a tuki pakayni namin i timul sakatusa a niyadu’nu tuki UTC+2）ku malucek.
nilaculan
amicumud nu ayawan nakinacacay tu pahusu, cutung nu Elus Cu Hulacimil Buting muculcul a muwala tu pala sa ku nipidateng, pabaliw tu Ukelan a misakaku nu kanatal atu likisi, pakayni nikasaupu paceba sa alima mutudu’ Ukelan mala” E a kamu pasasuada tu binacadan a mulawpes” a baluhay a misatalay amu pasatedep.
Hitay nu Elus, salengacay a Elus tusa maalaw nu Ukelan ku pala “ i kelimiya atu tunpas” palekal mikusiw, sepat kiya kakitidaan amikuwang isaamis tu nuwalian nu Ukelan amikusiw atu Ukelan nu timulan. u hikuki nu Elus atu mubahelay a lacupasayda i Ukelan nu tipan a niyadu’,
ulic- u papelu' ni Lisin Cudad 2016
lacul nu papelu'
tu nu Sakizaya
maabibi nu kitakit
maabibi nu kitakit
masazuma tu ku wayway nu kitakit /世界改變了
balulu
u sulit nu Hulam atu Amilika
簍，一種竹編的容器
bangcalay a tatayna atu l’causay a aadupan
kakungkuan a kawaw (劇情)
teban nulabii mapateluh ci Be-el (貝兒) taydan nina i paladah mikilim tu kakanen, amica kunipihapu ni paydangan a aadupan tu nakamuan, nika aenengan nu lacik — Lu-mi-er (Lumiere 盧米亞), tuki – Ke-se-hwa (Cogsworth 葛士華), tiwi – O-cia bai (Mrs. Potts 茶煲太大), atu kupu — A-ci (Chip 阿齊), manamuh tu kataydaan nida mapalaw ku katuuday paadih tui takalay a kakanen cinidaan.
maabibi nu kitakit
maabibi nu kitakit
maabibi nu lahad sa ku tuutuud / 擁抱自然萬物
bangcalay a tatayna atu l’causay a aadupan
kakungkuan a kawaw (劇情)
殘破的房間其實是野獸的房間，野獸見其未經允許闖入便憤怒趕走貝兒.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
malataw
ayza palamal kami
pasepien kami
2022 a mihcaan u Elus misatal tu Ukelan
nilaculan
masatedep ku Ukelan sabaw cacay nipabaliw misukapahay tu Elus kiyu muculcul, u Ukelan mibelihay tu nu ayawan nanay a tapang ci maytewiyciwke patelidan mibelih tu kanatal nikalepacaw kyu dakepen.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
malataw
malataw a dietu atu kakawsan nu sakizaya
pasepein kami
baluwang
u kamu nu zuma a cidekay:
u Lipun:胸（むね） thumb|baluwang(baluhang) nu tatamathumb|u sasing nu baluwang(baluhang) kakuniza:uzip kakuniza:kidu
bangcalay a tatayna atu l’causay a aadupan
kakungkuan a kawaw (劇情)
ci Mo-wey-se (莫維斯) taluma' satu i niyadu' pasayda ci Gaston (加斯頓) miawaw pakaudipen kakusa, nika inai ku palutatengaay ci Mo-wey-se (莫維斯) nakamuan a paydangan a aadupan, micili cinidaan u maapaay kisu han ba'ba'hen naca cinida i kakanen.
luyexianzong (sikulitay a cudad)
nipisulit a cudad
u dimiad, tu nu kasumamadan a laylay nu aoziguo, malinga tu way《u sikawasay nu aoziguo》, misakamu tu cacayay a tatanaay a wawa ci taolesi i tiza i aoziguo atu mapusiay a layung、misebengay、lalamiay a tatemaw,mikiling tu misatamaay、sikapahay a balucu’ atu sitangahay a kungkuay.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Takubuwan
izikuz nu ngayaw
u adingu nu dietu ni kumad pazik
luyexianzong (sikulitay a cudad)
nipisulit a cudad
thumb|cebecebetan a kakiliman, 1900 kina kungku i 1900 mihcaan i zhijiake sayaway tahkal kina kungku, yadah ku manamuhay kina kungkuan, kilul sa tu tahkal aca, u nu 《aoziguo a sikawasay 》nipangaan(mahida saan 1902 mihcaan a sadadadiwan atu 1939 mihcaan sakanamuhan sa nu aadihan nu patahkalay). i 1939 mihcaan mikawmei a sakawawan misanga tu aadihan tina kungkuan a kawaw《cebecebetan a kakiliman》sakasenengan kina kawaw, mala nu Amilika nu laylay kina kungku sakasenengan a kungku, yadah tu kuni satumaan a kamu. u sakanamuhan tu kungku, i 1902 mihcaan Pawmu misulit kina kungkuan mala salukiwan tu kina kungku, kina nisulitan ni Pawmu tu sabaw tuluay a kungku nu aoziguo a sasulitan tu kungku a patahkal.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Hupu
iniyay sa madiput ni butung、sayun aci malataw
bangcalay a tatayna atu l’causay a aadupan
kakungkuan a kawaw (劇情)
lipahak namim namapalaw, paydangan a aadupan palita hanida ci Be-el (貝兒) kiya makenud ku bihid numisu han, sakamusatu ci Be-el (貝兒) mabulah kaku ci amaan numaku, paydangan a aadupan pacaliw hantu nida ci Be-el (貝兒) tu dadingu, ci Be-el (貝兒) i dadingu maka makaadih tui dadinguay a babalaki ci amaaku mabulilah tuni kataynian tuni kangalayan miala i takuwanay aidadan. manamuhay ci Be-el (貝兒) an a paydangan a aadupan caay kalesen makaadih tuni ka lalum ni Be-el (貝兒), pabalucu satu pakalihalay, lalitumuh satu kunuheni maluwama, sipabeli hantu nida ku dadingu cinidaan. i cenpaway a katuuday a tademaw kaisa makaadih tu pahedekan amalalum.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Sakul
u kamu tusa nawngangan nu tumuk saka singangan niya niyazu’ ci pawkan sa
Cipawkan
iniyay sa madiput ni malataw
Pazik
nazikuzan nu patay ni kakakilul
Pulayce-Pa’seka-e（Blaise Pascal）布萊茲帕斯卡爾
思想形成人的偉大——布萊茲帕斯卡爾（Blaise Pascal 1623-1662 ）
布萊茲帕斯卡爾（Blaise Pascal)是個早慧的天才，據說智商高達190以上，10幾歲時就寫了本科學著作，為法國17世紀最具天才的數學家、物理學家、哲學家.
itini i udip ni Pa’seka-e (帕斯卡爾), kasenu’ sa tu sakanamuh atu masanu tademawan a nikawawan masasuedes masasungaay. paicelang cinida tu tiyung hananay a icelang, patahekal cinida tu malakuuytay a ngalay, micuduh cinida tu sapatideng atu kasenun sananay a waywayanm, madimel cinida tu wayway atu pili’, patahekal cinida tu namuh tu tada ilabuay tu nu namuhan, tahekal ku nipiawdaan atu nakamuan.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Pazik
u niyazu’ nu katuuday a dietu i tini
tumuk a layung
kakungkuan a kamu (劇情)
ci Sipildac (刀疤) saan ci Sin-pa (辛巴) an nikapatayan ni Mu-fa-sa (木法沙) ci Sin-pa (辛巴) kumikawaway, mapatay nu lalum ci Sin-pa (辛巴) kiya laliw satu tina kasenengan a kanatal, ci Sipildac (刀疤) patuduen nida ku wacu milalaba’ cinidaan mangalay mipatay, ci Sin-pa (辛巴) hantu mapulin i sukisukinawan a lutuklutukan, sakasa malaliw nida ku patay.
idaw ku cacay a demiad, cacay nu laangan nu layum mikilim tu kakanen ci Na-na (娜娜) micumud tina niyaduan, cinida u tadacabay ni Sin-pa (辛巴) i tawya.
娜娜請辛巴回國重振家園，但辛巴仍被童年陰影籠罩，無法正視自己.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Maibul
masakamuway a kamu sa
nipaluma-putici, potici
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mikeliday tu ngangan】Tian-ming-jing a mikeliday
sasi
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
nipaluma-putici, potici
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mitaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya
kaliwasak (分布)
(kamu nu Hulam:原生於台灣北部及中部山區
mabaliyus
u sapisiwtuk a nanum.
l   室外環境 1000ppm iputahay a liwliw a 1000 a malebut ppm palamlam.
lisin- u mibetikay a kamu nu patuduay- niyazu'
Kaluluwan
macapi ku bayu niyazu’ nu kaluluwan a niyazu’
izaw ku salunganay a taku nu bayu u bulalac ku sapisanga
mabaliyus
u sapisiwtuk a nanum.
cacay a dangku a nanum laculen tu 2 a lasubu’ cc sapisiwtuk a nunum.
nipaluma-sabuysay, saboysay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
mabulad
mabulad(女性的經期、月經)
lalangwan nu Sakizaya—Nalalacanan
lalangwan nu Sakizaya—Nalalacanan 起源之地—拿拉拉贊湳
zayhan namakalala’ ku heni tatusa, kyu u Di’tu nu lala’ nu Sakizaya.
satatusa masiketay a kamu nu Sakizaya
pulung
awmay-lime
angiw-walu
nu sayaway a ayam
kakiliman
這些特徵正好與獸腳亞目恐龍相似，使得始祖鳥成為演化過程的重要角色.
事實上，始祖鳥首次的發表是於1862年，亦即達爾文發表《物種起源》之後兩年，使有關討論演化之說更為激烈.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu lima- malapulung tu Pangcah
lacul-1
uyniyan u mapatayay nu mita yu mahiza (為了保衛家園而犧牲生命的先祖們)
uni u niyazu' nu mita sa tatenga' tuni u hiyan nuheni midebung (如今因為部落被清兵所侵佔)
lacul-3
ayzahantu u nipalamal nu mita (今日此地舉辦火神祭)
katuud ku mapatayay hanaku haw (許多為保護族人而犧牲的祖先)
mabesucay masiluday nukuan a kawaw masadap lisaysay
mabesucay masiluday nukuan a kawaw masadap lisaysay
amana palubu、amana pabeli tu kalisiw.
amana pakan patawsi.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu enem- nipalamal nu mita
lacul-4
u niyan u mibetikay nu mita haw (主祭者)
hanaku kita haw kapah tu haw malingatu kita ? (可以宣布祭典開始了嗎？)
kapahtu (可以)
mabalucu tu cibibi - tada、tada malingec
malinges tunu tuwa’ tahkal ku sumanahay lamal、sumanahay lamal a malinges.
tapabaw mikalic ciniza
tasasa tunu kilang ciniza…..ataluma’ tu.
kakuniza:Dayas Siku
Sabak Nubu
土木工程系
ayza malingatu kaku minanam tu kamu nu mita  Sakizaya,
kuyni a kamu cayay kadayum (不容易) minanam,
Wama un maku ci Nubu u cilay,ayza pitu abadaan idaw ku enem ku mihcan ,i natawlanayi a  amis ,u wamaaku namicudad i adidiay acacudaddan ,nika pasubana`  mukawyt tu dabukud ,manamuh kaku tuwama mudakep (抓)tu ayam mibuting i lilisnubayu ,patelatela`en  ita ci wama
很高興女兒Dawa的研究所口考論文,在撒固兒部落盛大舉行,耆老及大家的公證下很高興她通過了碩士論文口試,三位教授也感受到族人是多期待,
nipaluma-lakahkah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p90
nipaluma-sacengel
saungay misapayu' a cidekay
Yuwatan, Sakizaya, Cou, Paywan, Rukay
ulic- u papelu' ni Tuku Sayiun 2016
lacul nu papelu'
mibaung kaku tu tamuwanan
katukuh ayza micudad henay kaku
namihcaan, maala kaku ku sking nu Tonghua tabakiaya a cacudadan a 博士班
u tatama amin
izay kaku tayni micankatu misapapeluay a demec
umitanengay a pinanam itiza sa
alan satu ku auk palatusahan mipela’tu
caykatenesa siwacastu
palaylaytu tuyniyan tinengan nu babalaki
pauzipay tu malabadesay a iyung
kungku (劇情)
伯納德和碧安卡潛入當鋪，聽到了梅杜莎和斯努普的電話，確認是他們抓走了潘妮. 梅杜莎當晚趕去佛羅里達的魔鬼沼澤跟斯努普會合. 二鼠試圖鑽入行李箱與她同去，行李箱卻中途甩出了汽車，他們只得自行搭飛機去佛羅里達.
ulic- u papelu' ni Tuku Sayiun 2016
lacul nu papelu'
niya cilal amiadupay a cacudadan
pasibana’ tu milihicaay tini ulaulangan
ahican tuyniyan amisalamal sa
pauzipay tu malabadesay a iyung
kungku (劇情)
原來沼澤中的一個洞穴藏有海盜的寶藏，但只有身形嬌小的潘妮可以通過，所以梅杜莎必須藉助潘妮取得她夢寐以求的大鑽石「魔鬼之眼」. 伯納德和碧安卡結識了當地的麝鼠艾麗梅和盧克，並順利潛入汽輪找到了潘妮.
ci Pow-na-te (伯納特, Bernard）
ci Pow-na-te (Bernard) nau midapay tu pauzipay a sakaput edu a mikuwanay, u manunengay ku wayway, tuwaca ciniza sakay ci Aw-wi-lian (sin-ten-ung) caay palatatenga'. mikinaul ciniza ci Mu-pi-an a limecedan, cacay nu Siwng-ya-li a edu ku situngusay.
Mey-tu-sa a acawaan (梅杜莎夫人, Madame Medusa）
mahapinang, u nipanganga cinizaan namakayni ai Si-la a nababalaki a kungku u cayay ka salungan, taneng mala ba'tu micidekay aadupan. u pipatangan a tatayna ciniza, u eneng niza i Bow-low-li-ta a tasutasunan, a maydih amiala tu ayaw nu pinaay tu a lasubu a mihcaan u nisubelidan nu kukung a ba'tu a budawan, Di'tu a mata.
satimulan a subal nakamuwan
nilacul (內容)
u Taywan sa namakay timulan a subal i labuay saayaway a tahekalay, u sakaamisay a satimulan a subal nakamuan a kakitidaan, muenengay iti Sinpeysi(新北市) Ulay a kakitidaan(烏來區) a Tayan hananay a niyadu’, u nu aydaay kitakit mamin sakamuay tu nu timulan a subal nakamuan, u sakaamisay nikitidaan a niyadu’.
ulic- u papelu' ni Tuku Sayiun 2016
lacul nu papelu'
tayza itini i niyazu’ nu mita
ngay amatinengtu nababalaki
sikawaw ku singing nu mita
anu inay kamu sa
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Tuku Sayiun i 2016
pauzipay tu malabadesay a iyung
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-救難小英雄：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%95%91%E9%9B%A3%E5%B0%8F%E8%8B%B1%E9%9B%84_(%E8%BF%AA%E5%A3%AB%E5%B0%BC)#%E5%89%A7%E6%83%85
laluma'an nu Palatiyun
縮圖|u kulit nu laluma'an nu Palatiyung dadiw nu sulda atu lamal(Amilika: A Song of Ice and Fire), u nisangaan nu misulitay ci George Raymond Richard Martin, u kungku nu nilalamelan nu laylay atu malawlaay nadatengan. izaw ku pituay a pu(部) nu ulic nu nida.
(Amilika a kamu: House of Baratheon)
malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan
nasulitan ni Padakaw Lami' 2019.
Seveng
u niyazu’ nu Paywan
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 97%, Yuwatan(Bunun) 1%.
Luise.Lapai
路易絲•拉貝：競技場的女詩人Luise.Lapai (路易絲•拉貝): nikasetset a matinengay misulitay tu cudad a tatayna
itini i cacay a malebut lima a lasubu tusa a bataan idaw ku sepat (1524) a mihcaan sikawaw tu sakasetset, idaw ku cacaya a sakasetset tu subayuan micidek ku kapah nu icelang. u mamala Kuowangay papatahekalen nida kina matinengay sakasetset tu subayuan papatayda i nuayawan mihaynamuh cinidaan.
nika siidaay nu lumaan a balaki cinida, misangaay tu laic misiwbaya a lauaman a wawaw cinida. amica kuni kacaay picudad nu wawma nida, nika papicudaden nami nida ku tataynaan atu tatamaan a wawaan.
路易絲學習了拉丁文、西班牙文和義大利文，以及騎馬和劍術. 她的父親非常傳統，1543年為她安排了一莊婚姻. 她嫁给了一名比她大30歲的富有郤沒什麼没文化的制繩商.
Luise (路易絲) minanam tu Latinwen (拉丁文), Sipanyawen (西班牙文) atu Italiwen (義大利文), atu misubayu atu censu’. caay kaw mahicaay kuyu wama, cacay a malebut lima a lasubu sepat a bataan idaw ku tulu a mihcaan idaw kunipiwanan tu kakakikungan. siacawa cinida tu mikikakaay cinidaan tu tulu a bataan nu mihcaan u siidaay a luma’ nika caaya picudad nu misibaya a tademawan.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu pitu- palamalay-dungy milikat tu lamal
lacul-1
pipalamal nu mita hanaku kita haw (點燃火把)
Ye-han.niw how-bu
Ye-han.niw how-bu約翰·紐霍夫
約翰·紐霍夫（荷蘭語：Joan Nieuhof，又譯約翰·尼霍夫；1618年7月22日－1672年10月8日）是一位荷蘭旅行家. 他寫了一些有關他在巴西、中國和印度旅行的書籍. 其中最著名的旅行是他在1655-1657年間從廣州到北京長達2400公里的旅行，由此他成為當時在西方有關中國主題的權威作家. 他把這次在中國的旅行記錄在《荷使初訪中國記》一書中.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu pitu- palamalay-dungy milikat tu lamal
lacul-1
a pabeli tuniyan u lalimaay haw uniyan (由他們來交火把給五位使者)
Ye-han.niw how-bu
nikauzipan生平
'''Ye-han.niw cya-bu lecuhan i U-ay-al-sen, cacay tizaay i He-te lilis tungusa sasa u Sa-ke-sen co Pen-te-hay-mu kuwan tu adidi’ay a niyazu’. u wama niza “naluma’an i C-uow-le” u kinciw nu itiniay, zikuz Ye-han a calekakaan tu cacay atu ali mikutay mala kinciw.'''
在當時荷蘭西印度公司一位顯著人物科爾內利斯·揚·維岑的恩典關照下，紐霍夫在1640年作為候選後備官出發至荷屬巴西. 從此之後，除了在1658年和1671年兩次短暫家庭訪問之外，他剩下的一生都是在國外度過的.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu pitu- palamalay-dungy milikat tu lamal
lacul-2
u sumanahay kuni u saayaway haw (第一位使者是紅領使者)
Yutak
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Yutak. u kasalumaluma’ nu Yutak sa, 52 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 145 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 120 ku tademaw, pakalatu 83%.
kung-cu atu balaut
kungku nu kamu (劇情)
1912年的紐奧良，蒂安娜從小夢想著和爸爸開家餐廳，而她富有的玩伴艾樂兒總是期待能有個浪漫愛情. 隨著時間過去，蒂安娜的父親去世後仍持續存著錢買地，擁有自己的餐廳實現夢想.
tawya, Mae-duo-niya (馬爾多尼亞 Maldonia) a Lay-wun wan-ce (萊文王子) tayni i tini mikilin tu sasaacawaan, pabeli han ni Tian-na (蒂安娜) ci Ayle-e (艾樂兒) tu sasaasuay nu kakanen, kya yadah ku cipu ni Tian-na (蒂安娜) anu masuped tu ku cipu, kya idaw ku sapicakay tu nikaiya nutaw a luma'an.
Yutak
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu siwa- milepacaw
lacul-4
haw kita malingatu tu haw musaliyut haw (我們即將開始巡禮繞境)
kakelalan
kakelalan(旱災)
Yutak
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Tayan kakuniza:Hsinchu kakuniza:Yincumin
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu sepat- tayni ku kukung
lacul-2
malecad tu niyan u hitay kuniyan nu niyazu' hananay (那就是部落的軍隊擔負起部落的安危)
lacul-4
tatenga' i tawya hantu sa (在那時當下)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nu Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
Fuolansuowa. Lapuolai弗朗索瓦•拉伯雷
拉伯雷戴着古典喜劇的巨大的青銅面具—離開了希臘劇場前台—顯露出人的慾念，從此而後，這充滿人情味的、鮮活的面孔，依然是異乎尋常的，來對着我們笑，逗笑我們，和我們一起笑.
ci Lapuolai (拉伯雷) ca’dungen nida ku kakatawaan nu tabakiay a sakaybihidan tu antang, miliyas tu Sila (希臘) a papaimungan, patahekal tu kadatengan nida, misuayaw i tamian matawa, pakalaluwahluwah i tamian, atu pakatawa i tamian.
ulic- u sakamuwen nu Palaml ngatu walu- Kumud Pazik atu acawana
lacul-1
u babalaki nu mita (祖靈啊)
Shareef Abdur-Rahim
12 bulad 11 demiad, 1976 a mihca, Shareef Abdur-Rahim, miunduay.
kakulut
kakulut (kamu nu Hulam: 苦瓜) thumb|kakulutakenekay a lami' kuyni. akenek ku heci ciniza.
mabulahay a likelikenan
那天，                                ya demiad,
我去看你的石牆還在不在. miazih kaku tu ba’tuway a cabeng nu misu, iza henay.
有沙子飛進我的眼睛. talabuwan ku liken i mata.
每一天早晨，               caay kapawan aku,
是那張紙自己飛走的……      mahiza hakiya, pahel sa ciniza….
saungay nu binawlan-20170916 sapicudad a laylay nu mapalaway
puenengan
thumb|20160916-Sakizaya mapalaway sapicudad 02 Tiway Sayiun kalisiw tapang a saupuan, Kalingku Kuomin sakacacay cie 53 siang 1 banggu
laylay
thumb|20160916-Sakizaya mapalaway sapicudad 08 18:30-19ː30 siwkay nu mapalaway atu patuduay
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
21:30-22:00 9月份慶生
“kitakit sangelu’ay a kawaw” paymihecaan caay pacena’ nai’ aca ku nademidadan,nika katuud tu ku tademaw misakawaway
u cananay ku mahiniay cacaya a kawaw ,cacay lipay amisakakawaw cacay a lasubu tulu izaw ku lima a tatukian a misakawaw,tuwaca ngaleb katanaya’, mutizeng min tu tatukian,nai’ tu ku lawad mipacena’, u kasatiman sa, cayay pihibang ,nai’ ku nademiadan,satu u mahiniay a kawaw, mamin i kitakit a izaw amala ku cacay a bataan mang I’k a tademaw ku misakawaway…..
mahica saw u cilal atu bulad miladay tu tademaw mu culil
ngatu tusa
ilabii, muculil kami i zazan sa, pakuhica認為 kami kya bulad midudu'跟隨 tu kita. namahicahica無論 tayza kita, tayza tu kya bulad. tatenga' sa, paculil saca muculil kita, saadidi' ku ilaed 距離 sakay對於 ku ilaed nu bulad, sisa,pakuhica kita midudu' ku bulad itamiyan. uyniyay a pulita情況, mahiza tu ku cilal atu bunac. usakasa, muculil kita, mabaaday a tuud haymaw sa malawpes, macapiay a tuud kalamkam sa malawpes. namikacaw kita ku silamalay, u tebalay a kilang kalamkam malawpes, ibaaday a luma' atu buyu' haymaw sa malawpes. ilabii satu, caaytu kaazih kita ku luma' atu buyu', maazih tu ku bunac atu bulad, mabaad ku bunac atu bulad, caay malawpes消失 ku mahiniay, sisa, makaazih kita tu bunac atu bulad mahizahiza mikilulay ititaan muculil.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
bantek
bantek
u sulit nu Hulam atu Amilika
使用狩獵陷阱可以有好幾種不同原因. 最主要是為了獲得食物或毛皮，有時則是為了控制野外的生態環境. 哺乳動物通常因身上的毛皮而成為狩獵目標. 陷阱設置雖然需要一些時間和勞力，但其效率極高. 舊時，陷阱較為便宜，亦保障了捕手的安全，因此在大量使用. 近代，它卻富有爭議，指其可能虐待動物.
Wuylan-Sasepiya威廉•莎士比亞
kaudipan 早年生活
maudip henay ci Sasepiya (莎士比亞) katinengan nu tademaw u sezen atu matinengay migiki misulitay tu cudad a tademaw, nika katukuh tu sabaw tu siwa a secian yadatu i tungduh ku ngangan nida. itini i tusa a bataan a secian makatukuh tu ku ngangan nida i Ya,Fe, Latanmaicuo tulu a kitidaan, yadah satu ku matinengay cinidaan.
zumaay a kungku i bali
kakungkuan a kamu (劇情)
muculil henay, nina balungan kaletepan nu balngbangan nu udaudadan balibalian, itini nu caay kaw matinengay pacuna ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) mahetik satu i nanum, ci Ye-Se-mi-se John Smith (約翰·史密斯) milihida tu mihalebut tu nanum, miala nida ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯), mala masakapahay ku nu heni a cabay.
史密斯則一個人走進了森林中探險，並遇到了寶嘉康蒂.
tawya a labii, ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas, 寶嘉康蒂) sakapahay nida a cabay ci Nike-man (Nakoma (妮可曼) maadih nida hamaw sa miliyas tu niyadu, kyu sakamuen nida ci Kaw-kan (Kocoum, 高剛).
ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) katukuh sa i hitay, sakamuen ku katuuday madakep ci Semi-se (Smith, 史密斯) han. ci Cuntu (總督) anu mahida sa, anucila matabal tu sananal debungen taydan numita ku Iin-ti-an tademaw (印第安人), tawya han tu miala ci Semi-se (Smith史密斯) an.
mabulahay a likelikenan (2)
人們以為，                                      han sa ku tademaw,
那天，                                            ya demiad,
有兩顆石子，                                 izaw ku tusaay a ba’tu.
對了，                     hang i,
對，就是生你的氣. hang, i tisuwan.
想堆一座山，                  maydih misaupu tu buyu’
比你的石牆還高，              pitalakawan tu cabeng nu misu.
sin-ci kasaetiman
kakungkuan a kamu (劇情)
mieneng i Sia-wi-iy (夏威夷), idaw ku cacay a mihcaan idaw ku siwa a limuceda ci Lan-li (Nani, 蘭莉) atu sabanida ci Luo-li (Lilo 莉蘿) caaya kaw matenesay henay nika bateluan nu kadideng ku babalaki nida namapatay, sisa mamidipau ci Lan-li (蘭莉) tu saba nida.
當蘭莉帶著莉蘿和史迪奇去餐廳應徵工作時，強霸博士和獨眼霹靂捕捉史迪奇的行動毀了蘭莉的工作機會.
強霸打算捕捉史迪奇，於是史迪奇就跑到了莉蘿的家中，而發生了一場激烈的追逐戰.
nika, ci Se-di-ci (史迪奇) bahel sa henay laliwan nida ku tapukuwan a balunga, sisa maadih ni Lan-li (蘭莉) ku tatengaay nida a bihid, ci Lan-li (蘭莉) matineng tu ci Se-di-ci (史迪奇) caay kaw wacu.
ulic- u sakamuwn nu Palaml -ngatu cacay- u niyazu' nu Sakizaya
lacul-1
atu nay kalingkuway namin haw
lacul-3
mihca (19世紀時)
i tini i bukelal nu kilay sa izaw ku cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya (撒奇萊雅族在奇萊平原建立了10個大部落)
basketball
kakiliman
a mimali tu lanciw a tusaay ku kabut milabu sa, anu mimali kina lanciwan u tanayaay a sapimali, anu tahkal mimali lima aca ku tademaw mimali, kina mali taneng misaliwliw tatacuwa a mipakah mimali atu kulukulud atu mikili tu mali, kian mali kanca a mitemec tu tumaan amimaliay, anu mimali tu matatemec mipuluh tu tumaay a mimaliay, kya makaala tu sapitemec. kina lanciw i kitaki u sakaydihan nu katuuday mimali kuynian, nama 1936 a mihcaan malingatu aoyunhui malalucek a mitademecay a mammalian, i tini pakatuluay a hun nu ulic makawait tu mali tusaay ku nikaalaan tu nikatemecan, anu i tuluay nu hun a ulic miwait tuluay ku nikawaitan a nikaalaan. anu mamin matademec sa, anu cima ku sayadahay ani waitan wyda ku kata, anu malecad ku nikaalaan sa misatanayu aca midademec, anu mimali hen, u mimaliay taneng matulin mimali (hayni pimali i lalad, pasayni i udip nu lima sa) kya malingatu madupa a mipapeli i dumaan a tademaw, anu papeli i dumaan a mimaliyay, anu muculil (ya mimaliay sa, anu caay pimali muculil aca tu mipimaliay kina kakawawan)、 anu pelihen ku mali atu kina tusa mimali sa patelacay kuynian.
ulic- u sakamuwn nu Palaml -ngatu cacay- u niyazu' nu Sakizaya
lacul-3
nu takubuwan a tumuk atu nu sepatay a tumuk sa palekal tu kapulungan katatengilan (達固湖灣部落頭目與其他4個部落頭目組成的頭目會議)
sapiketun tu nikatetengilan nu cidekan tu sakikawaw atu sapalekal (決定整個族群的重要事務與發展)
lacul-4
sakamu ku babalaki nu nabakuway sa bukelal nu kilay sa (花蓮古稱奇萊平原)
tawiy.puen
Tawiy.puen” David Byrne，/bɜːrn/” nayi' cacay siwa lima tusa amihcaan a lecuhan, limaay a bulad sabaw swpat a demiad. ”nu sukelan a amilika a mudadiway, misangaay tu dadiw misulit, midatukay misanga tu likudu nu tademaw,misanulumaan, misulitay misakasuay atu mikuwanay tu kacudu’ a tademaw.
Puen cinida idaw ku nipatahekal nida tu ungga acacanan, mapulu tu duma a misatilibiay makakabu, pasu kacudu, musasing, misulit atu caykaw cuda acacay a cuda, namakaala tu cinida tu awseka akawlah, kelaymay a kawlah atu icikiway akawlah. Nayi tusa lasu malebut idaw ku tusa amihcaan makayni I paduduc tu ngiha idaw ku patahekal maadih ku tamda nida kiyu maala tu mitatebudat asinganga tu cinida.
伯恩自己發行許多音樂作品，也有與各種媒體的合作，包括電影、攝影、小說和非小說類書籍. 他得過奧斯卡金像獎、葛萊美獎和金球獎，並在2002年以傳聲頭像成員身分入選搖滾名人堂.
早年人生[編輯原始碼]
Mamin kuluma’ miliyas tu sukelan namakayni mala kutisi kuwama itawya kaydih han nu kusi ku mahiniay atademaw lalungucan atademaw,namakayni sa idaw ku wama”malatinsukiw,wina sa uciwlu,malamlam kuni “kalacawaw”mabiyalaw namin ku labu nu luma’
nihumungan nu misulitay sa, sakamu sa ci nida ”yu tawya ucayay kaku kaw matatudungay a tademaw sa u mahidaay u yasepuke hananay atademaw nika cayka pihaceng mahida ililisay nu mahidaay atadenaw “.ciyama nida hani dicien nida musumad kiya sapisaungay tu likusu sumaden nida, kiya ci puen kapah palkinacacay han amuwala tu ngiha mala likudu.
在他的期刊採訪中，他說：「我那時是個奇怪的年輕人—一個亞斯伯格症的邊緣人，我猜. 」他的父親利用他的電氣工程技術修改了捲軸式錄音機，以便伯恩可以進行多軌錄音. kakuniza:Uuy411110
Shavkat Mirziyoyev
Shavkat Mirziyoyev
7 bulad 24 demiad, Shavkat Mirziyoyev, u misingkiway. 1957 a mihca 7 a bulad 24 a demiad nalecuhan.
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
nilaculn
(一)  cacay alasubu izaw ku pitu a mihecaan,cacay a bataan a bulad izaw ku enem ademiad ayza. 107年10月6日
(7)「habiay」:inahabiay u kakayzihan un babalaki yu mahidahen sisamanawuh ku babalaki dina habiayan
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
puenengan
thumb|20170924-Ciwidiyan Palamal milingtu Pataungay 07 Kalingku, Soufeng xiang, Ciwidiyan niyazu'
milingatuay a Pataungay
thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 21 thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 13 thumb|20170924-Ciwidiyan Palamal milingtu Pataungay 11
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
nilaculn
(四)祭品的最下層是一大張(1)「白布條」,跟著是(2)「香蕉葉」 (香蕉葉之注意一:早晨選擇向東方,香蕉葉注意二:不可以有裂縫)(3)「檳榔」古時候得來不易,在以前是很尊貴的,需要成熟可以留到撥種延續下去,也就很大很硬,現在的人們取得容易,所以都是幼齒好咀嚼,這是時代變遷產物(4)「檳榔葉」要找荖葉(味道特殊,老人家喜歡),不是一般我們街上的檳榔葉(5)「米酒」:在以前是自己釀製的酒(6)「糯米」 (7)「小米」:以前還沒有稻子,是老人家最愛的主食 (8)「水」 (9)重要法器:「生薑」 (10)「蛇螺」 (11)「風車」 (12)各式各樣的農產品.
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
開工祭: 出席人員:
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-1
yi tatenga' isaw nay tini kita nay takubuwan yu mahiza henay u luma' nu mita (過去我們確實居住於達固湖灣) thumb|kitakit nu kukung itiza u tabakiyay kuniyan u niyazu' nu mita (達固湖灣曾經是撒奇萊雅族最大的部落)
lacul-3
han naku kiniyan haw kiw masakimulu kiniyan u niyazu' nu mita (順著部落的地形，圍成了近似圓的形狀)
lacul-4
liwliwen nu tungawen haw (沿著周圍種植刺竹)
u tungawen hananay nu mita sa yu mahiza henay u selal (是年齡階級依據來自已久的習慣種植)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mahini kina kungku (故事概要)
tu cacay a demiad, i nabakuwan tayni kida tatusaay pacebaay a tademaw, sakamu sa ku heni: mitenunay kami saan, mihusiw tu kuo-wang(國王), ya nitenunnan nuheni a dikuc sa u  sabangcal masaduma a dikuc sa.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
清朝
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mipuelac (揭穿)
最後當騙子們向國王獻上根本不存在的「衣服」時，國王雖然甚麼也沒看見，但因為不願承認自己的愚蠢，所以便依騙子的指示「穿上」了這件「衣裳」. 後來更穿著這件「衣裳」出巡，結果被天真的小孩揭穿了國王根本沒有穿衣服，而淪為國人的笑柄.
malahciay ani palamal i 2018 a mihcan
mahida ku nika naul a milhida tuni palamal nu nyadu’, mangaleb tu anu mabalud kita u pinacadan, a caay tu piuwac tayni paymihmihcan.
Sasepiya giki ka kunkuen莎士比亞戲劇故事集
sadikuday natangahan a zitayan, ci Sasepiya (莎士比亞) pasayda i mahicaay kiya a gikian, mahidau u kalaluman kanawlan a gikian.
這期間主要有三部戲劇作品：《辛白林》、《冬天的故事》和《暴風雨》，還有與別人合作的《泰爾親王佩力克爾斯》. 最後以對潛在的悲劇錯誤的和解與寬恕結束.
Kacaw Lalapa
ci Kacaw Lalapa tu nifasa, naniala nu Dipun patayda i tabakiyaay a tusi, nu niyadu’ nu Dipun tu Tukyu hananay, tada
kunningen nu Dipun milalebu
u lumuwa caay pi sakakawaw saan, nika u icelang niKacaw u Lalapa sa, ma seneng amin ku i nyaduay tu icinidaan, niKacaw,
tayda i nyadu’nuDipun mi setse
tayda i minnatu, tayda ku Tumuk nu Sakul ci Kumud u Tangah atu Kincal i Minnatu padungus, makala tukya tu cacayay a bulad inyutu ku dinpu na maka Tukyuway, taynitu ku padinpuway maka wawelwel pasubana’ tu iluma’ay, tunika mademec amin ni Kacaw kuDipan saan kutengi tu kamu, ma namuh amin ku binalan nu inyaduay makatengil, tu mahiniyay a kawaw.
mapalikat ku pising nu nyadu’
ukamu nu babalaki sa, katuud ku namakayniyay i nutawan a nyadu’, tayni miadih tuci Kacaw u Lalapa saan, tayni i nyadu’ nu
makademecay nipatalu ayaw a kamu ni Haley
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
A Halley Odyssey
Yuwhbun raka
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
黃金文
Kakama sabaw tu tulu kumihcaan, ladayen nu wama atayda mi sasaselala mi la day tu katuwday a ma “lengleng”, namakayni i naydu’ ma katukuh I dadisapan nu bayu`
八二三砲戰 nu Kinmung
縮圖 縮圖 nayi 1958 katukuh i 1979 a mihcaan sikalingatu malalais i kinmungay mamabakudang pasu 馬祖 nu Taywanay atu nu nawalian nu 大陸 a nikasungayaw.
Fo-lu-lun-se
Fololuse yu mahida matenes tada makuwan tu i maytici nu luma’ i kasumamadan u kahenulan tu nu foco ku lalangawan, misiwbayay atu misakalisiway kuyda , namahida sa pakumud han tu nu itali kya tuse.
八二三砲戰 nu Kinmung
kakuniza:Buting Nukay
laluma'an nu Matel
malagiki nu HBO i 2011 a mihcaan.
Facebook
nu icuwaay angangana
itawya henay ku Hahu inayay ku micudaday tu “Facebook” “u nu Amilika micudaday tu dayga a paanin tu sasing atu nu udip acacanan a sapikilim tu sapamata nu cuda”
laluma'an nu Tali
micidekay atu lalangawan
u micidakay a cenengan nu laluma'an nu Tali sa, u kasahenulan a aenengan nu malalais nu tau, maydih tu aenengan nu laluma'an nu Tali, taneng tu misebeng tu dumaay a laluma'an hananay.
Pulanten Tali
u saba ni Hoste Tali, u "lumeni'ay a buting" ku nipangangan nu tau, caay katineng i cuwaay nida ayda.
sema’
sema'(舌頭)
kalaepa nu lutuk
nilacul
u kalaepa hananay sa yadah ku cica' tu nu hicahican atu canacanan a sapaiyuan a cica' nu sapaiyu tu imelangay kya papah nu kalaepa u saasu'ay a salamien mukan.
namulecuh hatu atu lacus kusawawaan mabulat tunu yadahay ku nikasiidang tahekal tu yadahiy kuidan nu pawawan tu labiyi sa kapah kina kalaapa a sasapaiyuan mika a nu minanum sa siwa a tu sabaw tu lima a sasulidan ku minanum lacu  tadayatah kuninanuman a satanen hatu kiy a malalucek masutudun kunikakapah nu udip. 縮圖
Wenifusin patideng tu sangan文藝復興建築
文藝復興建築的特色與風格 Wenifusin picidekan nu sangan atu wayway nipatidengan tu luma’
隨著商業的日益繁榮，社會結構也產生了變化，像是中產階級的興起;其中最著名的就是佛羅倫斯的麥迪西(Medici)家族.
tada u namuh tu nuheni tu nalimaan, mikilim kunuheni tu siidaay singanganay a matinengay tu nalimaan a tademaw, patidengay tu luma’, mituktukay tu nalimaan atu idaw ku matinengay tu sapatideng tu lumaay a tademaw, sisa katuud kina sitangahay a tademaw itida namin mapulung i Fuoluolunse.
教會的貪腐與斂財行為，人們開始對教會產生反感與失望，並進而將生活重心轉向了人文和周遭所接觸的事務上.
cuked nu tanayu’, talakaw nu badahun, laa’d nu sasingalan a palecaden tu, yadah henay ku dimiad misausi tu ahican ku nipisikian tu kakulitan sa. u Kedese’ a sanga caay pisausi tu sasausian, sawsawni misumad atu misumad tu nikulitan kya matatungus atu nisikian a ngalay.
4.嚴謹的柱式(Order)系統: 像是托斯坎式的高度為七個圓柱直徑、多利克式八個、愛奧尼亞九個、科林斯式與複合式則是十個，在配置上，因為托斯坎式有著樸實及簡單的外觀，一般多用在具有鄉土簡樸風味的建築物上. 多利克式因為造型粗重，通常都是放在建築物的底層.
pangingih
siwkay nu pangingih
齧食植物莖葉、種實和根部，都是農業害蟲. 身體黑色至褐色，頭部有長觸角，後腿粗大善跳躍，後腿極具爆發力. 其雄性好爭鬥，兩翅摩擦能發出聲響. 以晝伏夜出的為多，生性孤僻，通常一穴一蟲，發情期，雄蟲才招攬雌蟋蟀同居一穴.
masasuni (發聲)
此外，蟋蟀的鳴聲不同的音調、頻率能表達不同的意思，夜晚蟋蟀響亮的長節奏的鳴聲，既是警告同性禁止進入，又可求偶. 當有別的同性進入其領域內，它便威嚴而急促地鳴叫以示嚴正警告.
(外型)
u  tama  nayi’ ku madicemay a salecuh. i menah muculal ku tusaay a masiwyitay a kikul, u suni, mamilmil, malepatay. menah nu dikudan masiuitay muculal kya tusaay kikul, masuni sa matineng malalebu, masasupatay kuheni.
tu kakanen (作為食物)
美國威斯康辛大學麥迪遜分校（University of Wisconsin-Madison）發布最新研究指出，蟋蟀除了高蛋白質外，也能夠增加腸內好菌，並減少體內發炎.
malalikid
kalalikidan nu Sakizaya a demiad sa,u tungusay mikukay tu pidiput nu Malataw a mapabeli tu ka izaw nu salangec atu kapah ku nika uzip.
palekalay tu naliman a misulit tu cudad 文藝復興
19世紀也出現一些相當大的義大利建築，包括米蘭的埃馬努埃萊二世長廊，它是世界最古老的購物長廊，影響到其他建築，例如拿坡里翁貝托長廊、倫敦的伯靈頓拱廊街與聖彼得堡的長廊.
amalingatu ku I’tali’ misanga tu tabakiay a sakawaw i 20 nu seci tahkal tu ku masabaluhayay u masadumaay a naliman nu mikucungay a nisaluma’, i I’tali pala u ‘’ sakaku sananay ” u misanga tu luma’.
Hua-mu-lan
kakungkuan a kamu (劇情)
看到父母之後決定代替父親上戰場拿走父親的盔甲和徵兵令、在夜裡割斷長髮，女扮男裝成為士兵代父從軍與家人不告而別.
sisa anu tatayna misatatama malahitay anupacebaan ku hitay u papatayan tu ku mahidaay sa, kyu matineng satu ku babalaki nida atu ci bayi nida miyukiw tu sasamian a babalaki diputen ci Mu-lan (木蘭) han, u sami nu babalaki nuheni matineng tu.
ci A-nin (阿寧), ci A-yaw (阿堯) atu ci Cin-paw (金寶) mala ni Mu-lan (木蘭) itini i sakapahay a cabay.
Ahun-zen 阿洪姆人
Likisi 歷史
阿洪姆人和許多侗台語民族一樣信仰泰族的精靈崇拜，也奉行青蛙崇拜. 表現為「蛙親」形式阿洪人稱之為「貝庫里碧雅」(Bhekuli Beaya). 「當天旱少雨時,人們給青蛙舉辦結親活動. ……年輕人四處尋找青蛙，找到以後村民們聚集在一片空曠地上，敲鑼打鼓吹號唱歌，祈求雷神帶來雲朵.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinacay 第一小段
i buyu'ay nu talahaday a di'tu piliyasi / 山裡的惡靈請迴避
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
2.micunus tu tilid atu masatekeday-sulit nu Sakizaya.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinacay 第一小段
3. masuni' / 嘹亮
sakatinusa 第二小段
1. izang / 血
4. sapakeng / 活力
6. maduba' / 跑
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- u niyazu' i Pangcahay
lacul-3
i nayi’ tu ayza (現已不復存在)
lacul-5
nakay sepat henay ayza haw (至今年已舉辦第4次了)
natayni mizizaway
Toko, Lisin, Bala,
sibutulay
buheci tu kamu(說明)
u sibutulay a tatama/ 有氣概的男人
a laylay nu Ing-kuo
無論在科學技術還是文學藝術水平皆有顯著的貢獻. 在其頂峰時期，大英帝國曾經控制世界百分之二十二的土地和世界百分之二十的人口，因其控制的土地覆蓋地球大部分經度，太陽時時刻刻都會照耀英屬領土，故稱為「日不落帝國」，是人類歷史上最大的帝國.
katukuh ayda, cilal itida i Ing-kuo (英國) putah nu bayuan a lala' atu ci I-li-sa-pay (伊莉莎白二世) ese u kanatal a sakakaay nu Taing-kuo-sie-wankuo (大英國協王國) katukuh ayda caay henay kahetik.
katukuh tu tusa a bataan (20) a seci, kinatusaan tu ni kalpacawan ku Ing-kuo (英國) icelang nuheni mawada tu, nikudan nu pangkiw a seci sa, nina tabakiay numabulaway a kanatal  hamawsa misiteke kunuheni.
tuni pisilud tunipisiteked a kawaw, Ing-kuo (英國) mangalay misa "babenis amikuwan" (分而治之) a wayway, tuni kangalayan misatabaki tu kapah, pabeli tu mabulaway a tademaw tu sakatawidan a kawaw.
nika ci Cayci-el fuzn (Thatcher (柴契爾夫人) mipadang tu Ing-kuo (英國) sakakapah nu sakaudip atu sakasasungay tu kanatal, kanatalay a pakuyuc masasubatad,sisa Ing-kuo (英國) idaw kumibabelihay nu Ing-kuo (英國) a tademaw. nikudan satu atu ci Make-lite' (Margaret Thatcher (瑪格利特·柴契爾) tu sakalecad a tan mihidahenay mililiday ci ye-han.mia-cia suosin (約翰·梅傑首相) nu Ing-kuo (英國) caay henay celak.
tusa a malebut cacay a bataan idaw ku enem (2016) a mihcaan enem a bulad tusa a bataan idaw ku tulu a demiad, Ing-kuo (英國) misinkiw tu sapiales tu O-cuo (Europe (歐洲), malaheci sa lima a bataan idaw ku tusa (52%) a kilac, mihantaya sa sepat a bataan idaw ku walu (48%) a kilac, sisa Ing-kuo (英國) a sifu pabalucu' sa miliyas tu O-mun (EU (歐盟), malingatu tu masasakamu tu sapialesaw tu O-mun (EU (歐盟) a kawaw.
malebawa
ngatu cacay
tina izang masaupu i capi nu mapela'ay a siekuan, sayadahay tu ku izang, sisa, malebawa tuway.
ngatu tusa
anu masetul malebawa, amana miluciluc(揉搓). katuud ku tademaw pakuhica palucilucen kapah tu. mungangaw(錯誤) a kawaw kuyni.
namakayniyan a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:adada' kakuniza:kidu kakuniza:2018-cacay
Saiku
Saiku 清水部落
Na-pu-li 拿波里
Napulun ‘’I’tali a kamu :Napoli ;napuli a kamu : Napule ‘’, duma akamu napuli’ , i satimulan nu I’tali’ idaw ku sayaway u tabakiay a tuse , kanpaniya tabakiay a tuse atu napuli u pikawawan tu tuud a kenis nu tuse.
ya napuliwan nu saamisan a dadipasan u napuli, ya kenis masacapay tawali tasatipan malatusa kya sinennenmay tu lamal a buyu’ : wiysuwi sinenemay tu lamal a buyu’ atu kanpifolaykezuy nu sinenenemay tu lamal a buyu’ kuyda .dayhan sa , kina kenis naiayaw katukuh ayda kanca malawilaw nu sinennenmay tu lamal a buyu’ atu ninel tu nipatalaw.
nasaan ku nisinga hatida tu 2500 a mihca ku namekan, ya tatukian mahida tu u kahenulan ku kawaw nu paydemiad mikawaw. kina kenisan a nisangaan nu kusila a tademaw, i ‘’abalay nu Sila ‘’ kahenulan kina kawawan ; nadikudan sa , tademaw nu Luma , tademaw nu Noman atu tademaw nu Sipanya itini tina kenisan hamin padeng tu nu udid a nasulitan , yu mahidaen u pupang a hungti ku mikuwanay tu lingsisili a hungtian a sutu , katukuh palalecaden nu I’tali’. ayda, u Napulun salimulakay i ticunghay a minatu atu pasiwbaay a kenis , i kenis u siwmalay atu silamalay ku pacabayan a mabuwah. kakuniza:Hana Ating
sepat a puu'
ngatu tusa
azihen kyami hawsa, matatuus isaw, uni tu u kasadingsing kyami hawsa, aya izaw kyami hawsa, masazuma tu hiya u langaw(生長,發芽) uni u cananana asibalu tu sakubabalaki asadingsing tu satu ku babalaki. uzuma uni u salabiyi sa demiad sa maudad asaca mabaliyus. sa uni sa u kamu nu babalaki sa, kalaluudan tu sa ku babalaki. sa uyzasatu kyamai hawsa, a mahyatu salami' tu ku demiad. mahyatu mapulu'(掉落) tu papah(葉子) nu kilang(樹) sa ku babalaki sa, a u kabalangbalang tu satu ku babalaki.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
satangahan nu ulic
patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(5)     sandeb satu, salabi sa nayi’ ku tekiteki’, sakalawlawan ku piazih tu canacanan, miazih dada’ tu asu’ nubi’ nuheni, itawya a manengi l masamata kaku.
(7)     2002﹙91﹚a mihcaan, sakakaay a wawa nu maku kalaimelang, atu canan a kawaw, pacena’ miliyas tuyza i Sintian a luma’, atu miliyas tu kawaw i Taybak taluma’ sa tayni i niyazu’ misakakawaw.
i cuwa tu ci Wyli?
kakiliman
ina cudad han tu u masasibuday amin a kulit, ina kulit han tu sa katuud ku tademaw misakawaw tina kawawan. micudad sa tu tina cudadan mikilim itini tu ci Wyli, nika ci Wyli mulimek i lalimekan a kakitidaan. mahiza, ina cudad tu  “i cuwa tu ci Wyli? pakatulu: musimpiay a nipidangay” izaw aca ku cacay caay katayuman a kawaw, ina kulit han tu yadah ku caayay kalecad tu ci Wylian, kina micudaday a i nikahedalwan niza tu kucu mikakilim kya makatepal tu tatengaay ci Wylian.
kalaw
kalaw(眉毛)
uyzasa, zayhan kami si kalaw, kya tanan mikilu tu kalaw, malesusu' tatebal nu mata.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
(一)cacay alasubu izaw ku pitu a mihcaan ,siwaay a bulad tusa bataan izaw ku lima ayza 107年9月25日
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(14)  patatenga’ kaku, i nikauzip nu maku masasukazih ci nizaan sa u tadakalimulakan, sakapahan naku ku balucu caay pasikul pabesuc han ku culil.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
的製作流程是將掛在高高的檳榔葉變黃色成熟後,它會從天上掉落地面,便可以製作很多可以使用的東西
tuluway ku mata a akak
misalamaay nu talakawa
natahkal i spi ni Pulanten Stak hananay, pasubana' ci tuluway ku mata a akak i ci Pulantenan malaayam mubahel, i nu dikudan nu nabakahan ni Pulanten Stak sa, pasubana' ci u tuluway ku mata a akak i ci Pulandenan palekal tu namakayda i talakaway a cacekulan tu mahtikay, u masiketay ku sakubad a kuyu'(wolf) sakamu sa cinida.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka tulu,"i na sabeti"(蒼蠅拍),
i na sabeti sakapahi a sasapedian tu lalangaw. 「環保」蒼蠅拍使用方便耐用
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(20)  ayzaay u kawaw nu binacadan, pacici han niyam pademiad misakawaw tu binacadan akawaw, namiazih tu cudad ni misaydang, mazateng ku ibalucu’ay a nizatengan.
(21)  micudadan niza mahiza u buyu’ ka tanektek azihen, masazuma ku piazih nu maku tu, mapenecay a adingu, caay henay pakaazih kita tu mahiniay a misaydang.
batbato’an
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
nipaluma-sakiatay
sakiatay
(俗名：苦心蓮、一見喜、四方蓮、欖核蓮、一葉茶、春蓮秋柳、斬蛇劍、圓錐鬚藥草、印度草、金香草、金耳鉤、苦草、熊膽草、蛇草、百勞利、指天花、日行千里)
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
2.歐洲中世紀美術以下代表 maytebanay a seci nu Oco
西方藝術或西洋美術（英語：Western art）以西方造形藝術為主，包含繪畫、雕刻和建築等.
kalaw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
wikipayke-eyebrow
Tay-san
kungku (劇情)
在1880年代晚期，非洲的海岸邊有一艘船發生了船難，船上的一對夫妻帶著他們的小男嬰逃離了著火的船，並漂流到了一個有著熱帶雨林的未知無人島上（他們推測是西非大陸的海岸）.
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
nalimaan nu Loma 羅馬藝術
羅馬藝術可以指： 古羅馬藝術（Roman art），一種公元0世紀前後的藝術風格. 羅馬式美術，11至12世紀的歐洲藝術風格. …
Tay-san
kungku (劇情)
不過，不久之後這對夫妻就被一隻兇猛的花豹給殺害了.
Nansutan
各方在2013年至2020年2月22日期間殺害記者且當時相互競爭和戰鬥的領導人薩爾瓦·基爾·馬亞爾迪特和里克·馬查爾達成了團結協議，組建了聯合政府，為難民回國鋪平了道路.
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
sakatulu. salungan, pa-lu-ke, atu lu-ke-ke
風格主義（十六世紀）
Nansutan
Katuuday abinacadan misiziya tu ciwlu atu kakawsan nuheni alisin inakanatal sa unu huycu akapulung, nutimulan mapulunga ku udip, usihu pacakat tu mikuwanay, wida u zunaywa nikasasulit kududucen a masasucabay a kanatal
南蘇丹佔地近62萬平方公里，北接蘇丹，東接衣索比亞，南接肯亞、烏干達、剛果民主共和國，西接中非共和國.
Tay-san
kungku (劇情)
malalum henay ci Ka-na’ (Kala, 卡娜) makatengil tu tatamaan a angic duducen nida ku angic matepa i kilang nisangaan tu luma’, amica nani debungantu nu lukedaw, nika malaheci nida lada han nida kina tatamaan a wawa miliyas tina lumaan, laday han nida tayda i ungayungayan cinida tu ku pahabaya.