cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cyprus
u hata nu Cyprus(國旗)
matinengay u tademaw i Cyprus(賽普勒斯) mauzep nzipaan saayaw taneng a micilim, katukuh i ayaw nu celacan(西元) tu 10,000 a mihcaan, itawya a ziday a nadipaan izaw ku Choirokoitia (Ciyaw-i-lu-ke-di-ya, 喬伊魯科蒂亞), u baluhay ba’tuay a ziday masupet tu tukuhay ayza kapah henay ku saluyaluy ku nipatizengay nisangaay, Cyprus(賽普勒斯) zayhan nakakitizaan Mediterranean (地中海) micumut tu nutipan u Asia (西亞) a kakitizaan amacebus (衝), namakay sumamadan katukuh ayza u Hittite (Si-tay, 西臺), Assyria (Ya-su’, 亞述), Egypt (埃及), Persia (Po-se, 波斯), A-la-po-ha-li-ba-uang-caw(阿拉伯哈里發王朝), U-may-ye-wang-caw(烏邁耶王朝) Venice (威尼斯) atu Turkey Ottoman ti-kuo (土耳其鄂圖曼帝國) nu cumudan atu alaen nu icelangay nu tayniay.
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
nakataynian atu piliyasan niya talastas
ya talastas namakay 2014 a mihcaan tu saba tusa a bulad sabaw tulu a demiad katukuh i Taywan, Jinshan adidiay a talastas i Taywan mueneng pulung 521 a demiad, sazikuzay i 2016 a mihcaan lima a bulad saba tusa a demiad miliyas tu Taywan. Cicinhuy patahkal tu sapikilim a satakus, pakayni i kitakit i cuwacuwaay nu ayam a cabay, adasay taneng ama kilim kuyza semilaway sikamid a kuku’ a talastas. 2016 a mihcaan enem a bulad tusa bataan ademiad cicinhuy a tademaw mumul tayza i Si pu liya mikilam tya adidiay talasts tu ni sadipaan niza.
Cyprus
Cyprus imahini malaliyas tusa ku sakuwan(賽普勒斯目前分裂為兩個政權)
(u kamu nu Hulam sa: 賽普勒斯：南部的希臘人政權，即賽普勒斯共和國（希臘語：Κυπριακή Δημοκρατία），得到國際社會的承認. 是聯合國會員國和歐盟成員國. )
ngangan nu Puyuma-Masikadr
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
Cyprus
Cyprus a macu’賽普勒斯地圖
Cyprus(賽普勒斯) pulung malaliyas sepat ku sacaay ka lecat ku kawawan a kenis, Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯共和國) pasu pikuwan tu lala’ u uyni a nganganan tungusay nu Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯共和國), tatengaay nuyaan nu nuwamisan a Cyprus mapulungnay Turkey masakaputay a kanatal(賽普勒斯土耳其共和國) uni u pikelec tu kenis, u UN (聯合國) pacena’ mikuwan atu misakaku amikuwan, i tini i UK (英國) a lima’an u adidi’ay a kasiwasak nu kakitizaan.
Fernando Chui Sai On
thumb|Fernando Chui Sai-on|alt=Fernando Chui Sai On.jpg
nipaluma-cinglikwang-1
u sulit nu Hulam
千里光1
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Thgahan
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Cilakesay
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
satimulan
(u kamu nu hulam sa: 南邊)
Payuwan
u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Payuwan. u kasalumaluma’ nu Payuwan sa, 156 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 531 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 518 ku tademaw, pakalatu 98%.
Guangfu
nikasakuwakuwan
日本佔據台灣後，設花蓮港廳，在現有的光復鄉境內，分別隸屬於鳳林郡的鳳林街及瑞穗街行治. 台灣光復後，首任縣長張文成於下鄉巡視時，認為本鄉人口稠密，工商業發達，已具備設鄉之條件，因而當時之地方士紳如：梁阿湖、黃福壽、鄭財旺等諸先生力倡應單獨設鄉，以利地方建設及發展. 迨至民國三十六年三月一日經奉准正式成立設鄉，為紀念本鄉係於台灣光復後新設之鄉鎮，遂定名為「光復鄉」，此乃本鄉命名之緣由.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Kanakanabu a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%AF%8C%E6%97%8F
Thyakan
Thyakan（泰崗部落）
Pacidal
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pacidal. u kasalumaluma’ nu Pacidal sa, 161 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 398 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 285 ku tademaw, pakalatu 72%.
sawsawni
(kamu nu hulan:待會兒)
Pacidal
u siwkay nu yincumin
u Yincumin(原住民) a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha'(發音) nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong(太巴塱), u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza(分類) nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)
kakuniza:niyazu' kakuniza:Kalingku
Pedro Pablo Kuczynski
siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Peru ayza sa ci Pedro Pablo Kuczynski, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 a bulad 28 a demiad.
Katanka
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
bangcal
(kamu nu hulan:漂亮)
Greenland
kakitidaan (地理)
waliyan silaad tu Denmark (丹麥) a bayu, atu Pintaw (Iceland (冰島) masasupa'ngaw. tada tabakitu ku lala’, Greenland (格陵蘭) hina panganganan tu Greenland (格陵蘭) "sakatusa a Ta-lu (大陸) (adidiay a Ta-lu大陸). hamin nu subal tu lima ku sepad a benis itida namin i labu nu Paci-cun (北極圈), u saka picidekan nu demiad.
格陵蘭是除南極洲以外，大陸上冰河面積最大的地區. 幾乎全島都被「冰蓋」（冰川面積連續超過5萬平方公里）覆蓋，只有島的最北部、東西兩邊的狹長地帶例外.
tademaw (人口)
2013年1月估計，88%的人口為「紐特人」.
nipaluma-cinglikwang-2
u zuma a cidekay a kamu
Taluku: x
Fenglin
‘’malihud’’ nu amis a binacadan ku nipanganga kina i tiniay, ya imi hantu u masakakayay han. i naay kina i tiniay u macebetay nu kilangkilangan, naidaw kya cacay a langaw u matinengay milibet tu kilang a mulangaw u mulan, ya waywaynida sa mahida u mubahelay nu ayam a sakubad, u hulan atademaw tayni i tini miatang, makaadih tu mahiniay a kakawaw sa panganga han tu u ‘’ㄈㄥˋㄌㄧㄣ’’.
niyadu'
payniyazu'
(kamu nu hulam：各個部落)
niyazu'ay
(kamu nu hulam：部落的)
Fenglin
鳳林「慢」的環境，不僅產生「慢」的生活方式，人與土地和諧的奏鳴曲，亦栽種出有「總統瓜」美名的鳳林大西瓜，每年約6月舉辦的鳳林西瓜節是小鎮居民的盛事.
Wulai
U-lay a cascas (烏來瀑布)
著名的烏來瀑布，瀑高約80公尺，如白練凌空，聲勢浩大.
賞遊烏來，彷如進入世外桃源、人間仙境，是觀光休閒的最佳去處.
miungbangay a kazizeng (烏來台車)
uyni a miungbangay a kazizeng sa, u tedemaw ku micuzuhay tu miidangay tayza i aidangan, nika, katuud katuud ku tayniay midang, kyu i 63 a mihcaan sa malingatu mikikayay tu ku kazizeng, u cay-yu ku sapaculil.
nipaluma-swantin
swantin
anu masuaw kisu, taneng kisu mitanam kya papah, cilemin. adidi' ku balu. muculil i zazan nu buyu'sa, anu maazih sumanahay a balu, izaw tu ku swantin ipabaw. anu masepi kisu, taneng kisu maazih kulemi tanaya' a heci.
Masinghalan
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 89%, Cou 5%, Paywan(Paiwan) 1%, Kanakanavu 1%.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
ngangan nu Puyuma-Mavaliw
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
Masinghalan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Kinus
siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kinus. u kasalumaluma’ nu Kinus sa, 60 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 179 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 174 ku tademaw, pakalatu 97%.
Nakahila
u sulit nu Hulam
u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.
Hery Rajaonarimampianina
thumb|Hery Rajaonarimampianina 2014|alt=Hery Rajaonarimampianina 2014.jpg thumb|u hata nu Madagascar|alt=Flag of Madagascar.svg Hery Rajaonarimampianina
Nakahila
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 16 ku tademaw, pakalatu 8%.
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
Heping
nikasakuwakuwan
kina 13 a niyazu’sa, Sqoyaw（環山部落）,Tabuk（松茂部落）, Slamaw（佳陽部落）, Lilang（裡冷部落）, M’ihu（雙崎部落）, Tgbin（桃山部落）, L’olu（達觀部落）, Kling（竹林部落）, Pasing（南勢部落）, Slamaw（梨山部落）, Tbulan（松鶴部落）, S’yux（三叉坑部落）, Hrung（哈崙台部落）.
Hepin (和平區)
Hepin (和平區) Say-kaw-li-ke Atayal (賽考利克泰雅語), Pasing, Taywan Ngayngay a kamu tu ta-pu a ngiha foˇ pinˇ ki+ han, sepat a kuwan foˇ pinˇ kiˊ, Taywan a kamu u Hô-pîng-khu han, nu Cung-hua-min-kou Tay-cung a kenis u cacayay a sakuwan a kenis, tini i Tay-cung a kenis nusawalian, u tademaw pakala tu 1.08 a mang, u saahebalal a hekal, cayay kakatuud ku tademaw, u tademaw saadidiay a kakitizaan, nu Tay-cung a kinis labu nu sakuwan u sacacayay a sakuwan yincumin a kakitizaan, u hekal u satabakiay a hamin nu kanatal satu u cacayay malabas tu cacay malebut ping-bang-kung-li sakuwan akakitizaan, i hamin nu kanatal kenis, niyazu’ akuwan nu kenis, i sakuwan tu kenis u hekal sakasepat nu talakaway nu hamin nu kanatal.
hekal a lala’ (地理)
和平區位於雪山山脈南側，有大甲溪貫穿，西半部氣候屬溫帶、東部為高地氣候，氣溫呈現西高東低的情況. 特產有椪柑、高接梨、甜柿；和平區東部則盛產蘋果、梨、水蜜桃、高山茶葉、高冷蔬菜、蜂蜜等，為台灣高冷蔬菜的主要提供地. 其中武陵農場七家灣溪流域是台灣櫻花鉤吻鮭的故鄉.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Sabak Nubu
kalpacaw
(u kamu nu layak: 戰爭)
Thailand
i walitimulan nu Ya-Cuo (東南亞) a kitakit u Thailand a lala' ku cacay lebungen nutaw. cacay a bataan cacay ku i Man-Kuay(曼谷) ku enge. i 15 00 N, 100 00 E, u ahebal nu lala' mapulung sa 513,120 sq km, u ahebal nu lala'ay sa 510,890 sq km, u ahebal nu nanumay sa 2,230 sq km. hamin nu tademaw sa 68,200,824.
tapang tusu nu kanatal (首都)
Bangkok (曼谷) ku caledes a tukay, nika kitakit (世界) satalayaay a ngangan nu tapang tusu nu kanatal (首都).
sasinguan (宗教)
saiylahay a picemekan, tulu amang lima amalbud ku picemekan.
u sayadahay a kitakit (國家) yadah kubelat sapacakay.
satalakawayay tapanpu (泰國行政區)
nuwalian:
Pul-Ci subal (普吉島)
satabakiyay a Pul-Ci subal (普吉島) nu Thailand (泰國) a lala', lima a lasubu sepat a bataan idaw ku tulu ka ahebal nu lala'.
misademiaday (氣候)
泰國大部分地區屬於熱帶季風氣候. 常年溫度不下攝氏18℃，
kalisiway atu kakalukan (經濟農業)
泰國北部是黑象牙咖啡（Black Ivory coffee）出產地.
Wuweitailang
kakiliman
ayda han tu sikulitay a cudad sepat a lasubut ku nisasangan nida.caay kasikulitay a cudad idaw ku nipisulit tu dadadiwan, sisa idaw ku sulit nu aadihan apabelu.
Qara
thumb|Fuxing (Taoyuan)
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuen a kuwan ku niyazu’ nu Qara. u kasalumaluma’ nu Qara sa, 119 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 294 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 158 ku tademaw, pakalatu 54%.
ayaw
ayaw nu maku izau ku cecay, sakatatusa kaku. 在我之前還有一位，我排行第二.
Tsai Ing-wen
8 bulad 31 demiad, Tsai Ing-wen, u misingkiway. 1956 a mihca nalecuhan)
ayaw
ayawan
nu ayawan nu maku ci Panay mutizeng. Panay 站在我的前面.
paayaw
(kamu nu hulam: 視為優先)
paayaway
paayaway ita ku kawaw nu Tumuk i niyazu'. 我們要以支持部落領袖在地方上的事情為優先.
paayawen
paayawen ku sabasaba nu misu! 要以關心你的弟妹們為優先！
patanuayawen
(kamu nu hulam: (命令）往前)
tanuayawan
(kamu nu hulam: 向前)
tanuayawen
tanuayawen nu hitay ku culil. 部隊向前行.
nuayawan
(kamu nu hulam: 前面)
saayaway
(kamu nu hulam: 首次)
siayaw
(kamu nu hulam: 面向著)
Laliavan
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u Paywan(Paiwan) a niyazu' kuyni. katuud ku Paywan(Paiwan) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
habay
nilacul
laylay
padakuwan
padakuwan(白鷺鷥)
sangaw
(u kamu nu hulan: 橋樑)
Tida'an
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 86 ku tademaw, pakalatu 35%.
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Triqan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3 ku tademaw, pakalatu 7%.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
ngangan nu Puyuma-Miakan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Fengbin
Fakong a kenis(豐濱鄉)
Bakung a kenis “ A-mis a kamu Fakung, Kemalan, Bakung, Sakizayay Bakung” nu Kalingku a sakuwan a kakitizaan, tini i Taywan Kalingku nuwalian satimulan a sadipasan, nuwamisan a belaw u linahem a kenis a kenis, nuwalian u Tay-pin-ya-ng, satipan belaw u Cingaluan a kenis, Fata’an a kenis, Kuhkuh a kenis, Posku a kenis, nutimulan mitules tu Posung a sakuwan Kakacawan a kenis. hamin a sakuwan uyni cacay  hamin nu hekal tini i sadipasan a buyu’an i nuwalian a kenis, uyni hekal a kakitizaan atu palahad tu sakikalisiw a sakikec, cunus tu tiniay muenengay luma’ lala’, maeluc tu nu bayu. mabulaw tu ku tademaw, imahini u kalingku a tademaw u cayay kakatuud ku tademaw uyni cacay caay kaedemay tu lima malebu’ a kenis nu tademaw.
hakal a lala’ (地理)
Bakung a sakuwan tini i nuwalian a sadipasan sateban tu pasanuwamisan, tapiingan nu buyu’  micapi tu bayu, salungan ku hekal. u kakuwanayan a kakitizaan u hekal pakala tu 162 pin-bang-kung-li, pasiluc tu ngangn sakapitu tabakiy nu kalingku, i kanatal hamin tuluay a kakuwanan a kakitizaan, u heka pasiluc tu ngangan u saka sepat bataan izaw ku cacay.
makakeni sakuwan kakitizaan (行政區劃)
村部落族群磯崎村磯崎(Karoro'an )撒奇萊雅族新社村新社(PateRungan)噶瑪蘭族東興(Mararo'ong)阿美族豐濱村貓公(Fakong)丁仔漏(Tingalaw)立德(Kudis)噶瑪蘭族港口村港口(Makotaay)阿美族靜浦村靜浦(Cawi')
caculilan (交通)
Basu a zaza (公車路線)
wisen-bu-lian Kalingku padekuan Bakung yincumin sakatusa a padekuan.
piidangan (旅遊)
Bakung a kenis caliway tu Kaluluan (豐濱鄉過磯崎)
位於花蓮豐濱鄉的「親不知子天空步道」在去年七月試營運，為一座使用H鋼及強化玻璃打造出約150公尺的步道，其中有20公尺長的步道利用強化玻璃製作，沿著斷崖垂直牆面一路向前延伸，讓旅客走在透明的步道上，不僅能享受站在懸崖的快感，還能直視腳下與眼前的無敵海景，刺激度破表.
Nakanu
Nakanu（u sulit nu Hulam: 拿卡努部落）
u siwkay nu niyazu’
資料來源：http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=18&TA_No=4&T_ID=661
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u Yuwatan(Bunun) a niyazu' kuyni. katuud ku Yuwatan(Bunun) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.
Fengbin
piidangan (旅遊)
Yey-tung (月洞)
2020 a mihcaan siwa a bulad sepat a demiad mucidekay kacekukan ku tahak, matumes mutesak ku kaliyuan, Yey- tung  nu lalayanay a masatukiay a ba’tu a buhang, nu Cepuay a niyazu’ u piazih nu yincumin u tamelacay a lala’  san, labu nu buhang duut kaliyuhan, ba’tu ku cabeng caay ku masatukiay a ba’tu dada’. 2020 a mihcaan lima a bulad sabw walu a demiad, uyniay taku a nanum mikilul tu bulad malenu  maelac, satu mahini ku kasingangan nu Yey- tung, tayniay maazih ku masatikiay a ba’tu, badaicaw a malabatuay, papuduki kuzuma.
Tapisan saculilan (大石鼻山步道)
Patelungan tukala umah (新社梯田)
ayzaaytu zayhan i wali maazihl ku isu’ tun muculal  malilid ku micidekay micekiway a tademaw a sibalucu’, u lalekalan piazihan tu isu’ a balunga’ nu Tayw hekalan aca, 1997 a mihcaan Taywan saayaway piazihan tu isu’ a balungna’ isu’ a malunga’ han tini saayaway  a payblunga’. nu dadipasan angangan nu piazihan tu isu’.
nipaluma-cinpuhwan, cinpohwan
cinpuhwan, cinpohwan
金不換
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
miduducay
(u kamu nu hulan sa:例入,跟著)
Padakaw Lami’
nanuwawa a mauzip
nani lecuhan kaku sa i cacayay a malebut izaw ku siwa a lasubu siwa a bataan a mihcaan. kuni lecuhan itakuan. katukuh ayda sa tusa a bataan izaw ku walu nu mihcaan nu maku ayda.
minanaman
2006 a mihcaan ma pahedek i Hua-Kang kuwcung, u mimaliay nu cacudadan kukaput numaku, misetset mimali usakacacay kuniyam akaput nu kalingku.
Cilalongay
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya. izaw ku malecaday a ngangan nu Sakizaya atu Tayan. maka cacay a bataan ku malecaday a ngangan.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466),
haboeh
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Czechia
thumb|u hata nu Czechia ([[:zh:捷克|捷克)|alt=Flag of the Czech Republic]]thumb|u eneng nu Czech Republic thumb|u kulit nu Czech Republic
u hata nu Czechia(國旗)
(u kamu nu Hulam: Czechia捷克共和國（捷克語：Česká republika），通稱Czechia捷克（Česko），是一個位在於中歐的內陸國家，但在歷史上也被分類成東歐國家. 捷克在古代被稱為波希米亞王國，是神聖羅馬帝國的首都和三十年宗教戰爭的發源地，在近代是奧地利帝國和奧匈帝國的工業中心. )
(u kamu nu Hulam: 在冷戰時代被稱為捷克斯洛伐克，是世界七大工業國之一，不過於1993年的天鵝絨離婚事件中和平分裂成捷克與斯洛伐克兩個國家. 因為這些歷史因素，導致捷克的機械製造業、啤酒產業、觀光旅遊業都非常發達，也是斯拉夫民族國家中人均GDP最高、教育程度最好、最民主化的國家. )
laylay(歷史)
(u kamu nu Hulam: Czechia捷克的土地上，曾經存在過舊石器時代文化和新石器文化，這些先民和今天Czechia捷克民族的關係不大；大多數的歷史學家咸認為Czechia捷克人的直系祖先（ 斯拉夫人的一支）是在公元六世紀左右纔在本地區定居. 9世紀初步統一的波希米亞王國大致是今天捷克前身. )
sakikalisiw(經濟)
(u kamu nu Hulam sa: Czechia捷克列車系統全由Škoda自力生產,Czechia捷克主要有機械製造，化工，冶金，紡織，製鞋，木材加工，玻璃製造和啤酒釀造等工業部門. )
niki
sakalacus
u misabiliay, pacucuway atu caayay kakapah nu atay sa, lacus yadah atu tenes mukan, a nu yakah kunikan tu niki silede ku bituka, u niki sini pisasa tu idang atu siwanengay a idang,抗凝血功用.
Katol-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Katol, Katul
Pekus
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 28 ku tademaw, pakalatu 68%.
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
bulad
mahiza u bulad (kamu nu hulam：月亮、月份; patis: ) ku kalaw ni Panay
Kinyawpan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
nipaluma-alangdis
縮圖|alangdis (茵陳蒿)alangdis 縮圖|alangdis (茵陳蒿) (俗名：龍艾、青蒿草、綿茵陳、草蒿草、茵陳蒿、蚊仔菸草、環保蚊香青)
Peldac i sakul
kakuniza:Nuwatan o Kumud
nipaluma-alangdis
masa dumaay a ngangan (各種名稱)
【mitaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya, Piwma, Lukay, Paywan
Cilamitay
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
nipaluma-alangdis
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:單葉互生，根生葉具柄，莖生葉無柄且基部抱莖. 夏秋兩季開出綠白中帶點微紫的花朵，徑約0.15公分，花序主軸上再生分枝，於分枝上再著生互生的小花，整個花序呈圓錐狀. 開花後結出的果實為長橢圓形的瘦果，內含1枚種子. ）
picidekan (特性)
manahung u mihmihcaan nanay a saka tusa nu kilang atu lutukan a langawan, tu mihcaan a sadingsing namaka maikesay nu langawan lutuc satu baluhay a mangaduay nu langaw, sisa pangangan han tu manahung.
papah (葉)
(kamu nu Hulam:根生葉有柄，葉片長 3~6 公分，寬 0.2~0.4 公分，二回羽狀深裂，表面密被白色長柔毛；莖生葉無柄，寬 0.02~0.2 公分，羽狀全裂，裂片如細針狀. ）
Wutai
縮圖 縮圖 Wutai（霧臺鄉）
hekal nu lala’(地理)
Wutai a niyazu’(霧臺部落)
阿禮村（Adiri），八八風災之後全體居民遷村至長治鄉長治百合部落.
kapulungan a nisangaan(公共設施)
u kawaw nu tayling(警政)
cyawyu(教育)
Ping-tung-siang Wutai TownshipWutai a nuwawaan Li-ku-pay-he masazumaay a cacudadan “Cay-ze-pay-he a niyazu’)屏東縣霧臺鄉霧臺國民小學勵古百合分校（長治百合部落）
sapikacaw(交通)
niyazu’ a zazan(省道)
u singangay a kakitizaan(名勝)
Wutai a cascas(霧臺瀑布) Sen-san a cascas（神山瀑布）
nipalumaan  tuud(特產)
tali nu buyu’(山芋)
tubah(地瓜)
niyazu’ nu binacadan(山地鄉)
niyazu’ nu binacadan nu binacadan a niyazu’ namakay duduc tu katatelek Cung-hua-min-cou a namakay a niyazu’an ahulic, patineng tu niyazu’ay a kawaw a kenis, uynian patizeng i kalipunan i Taywan cuwacuwaay a bang-di, nuzikuzan i ngangayaw duduc tu katatelekay a hulic. duduc tu katatelek nu namakay saka lima bataan izaw ku pitu  i niyazu’ay a hukic cedang(條) panutek tu tusa lice( 第二項規定), lalabu nu Taywan muenengay kahenulan a tademaw u san-di-siang a binacadan, u taban nu niyazu’ay namakay nu misingkiw a palekal, saaca kanca izaw ku Yuan-cu-min a uzip kya taneng situngus tu kawaw.
malebu
一千.
Australia
u sulit nu Hulam: 澳大利亞
Kavid Sayiun
namakay cuwa a cudad
https://www.facebook.com/kayang.lee.7?ref=bookmarks
Australia
u hata (國旗)
Australia kapulungan a masakanatal, sipangangan han u Australia, i kanatal nu kakitidaan sa sanu Oceania han, itini sa u saahebalay nu kakitidaan a nikaidaw, sakay nu pangkiw nu natimulanay u sakatusa sikaahebal nu kakitidaan, i kitakit sa u saka a enem nu kasausi ku kakitidaan nu kanatal. u lala' nu Australia sa mamin masausi ku masaatilad, pasu nu ya Tasema-niya a subal atu ya Sentan hananay a subal, masausiay nu kaahebal nu kakitidaan nu Australia sa, malecad atu nu Amuhuwanay a kanatal kaahebal. ina Australia sa nayay ku belaw nu kanatal i tukutukusan, masasuayaw atu nu dumaay a kanatal  kasilaadan tu bayu.
Dominican republic
Dominica (多明尼加)：Santo Domingo a kuhi (聖多明哥咖啡)多明尼加：聖多明哥咖啡
Dominica (多明尼加) masakaputay mapulungn a kanatal i satipan nu ing-tu a subal nu teban nu Haiti a subal tu sawalian, i nu tipan micapi tu Haiti (海地) masakaputay mapulung a kanatal, nu saamisan sa u Atlantic (大西洋), u satimulan sa mitepal tu Caribbean sea u ahebal nu lala’ idaw ku 49,000 km2, u tademaw sa 710 a mang, Dominica (多明尼加) masakaputay mapulung a kanata atu Haiti (海地) masakaputay mapulung a kanatal, mapulungi i cacay a subal, malbelaw tu Haiti (海地). mahida tu malbelawbelaway kalecad, Dominica (多明尼加) masakaputay mapulung a kanatal namalpacawpacaw atu pakuyuc i laylay, nika ayda kapah tu ku nikaudip masatandaw tu ku nisikiw, nikahida u matungusay tu ku kanatal.
在18世紀早期，咖啡從馬提尼克島傳入多明尼加，以希巴歐為代表的北部地方以及包括奧卡亞巴尼聖多明哥在內的南部地區，都出產上等的咖啡. 其中，聖多明哥和巴尼出產的咖啡，幾乎是多米加咖啡的代名詞，是世界聞名的優質咖啡. 聖多明哥咖啡，其特點是清新淡雅、顆粒飽滿、酸度極佳、香味怡人，所以物有所值. 多明尼加咖啡的挑選一般是採用人工方法進行. 挑選的主要依據是根據咖啡顆粒的飽滿程度，是否均勻，然後分出等級. 一般來說，顆粒飽滿均勻的咖啡更易保存. 只有顆粒最飽滿最均勻的咖啡豆才可以烘焙代表本國最優質，最上乘的咖啡.
Australia
u mibuksingguay silubucay nu edu (拳擊袋鼠)
二戰期間，拳擊袋鼠成為澳洲皇家空軍的國家象徵，1941年左右被噴在駐新加坡和英屬馬來西亞的第21中隊戰機上，以區別於英國戰機. 這一做法迅速普及到其他部隊，乃至澳洲皇家海軍艦艇上也噴有這一圖案.
buyu'buyu'an
(u kamu nu hulam sa: 森林)
Australia
u nayiay ku kikul a tumay (無尾熊)
無尾熊身體長約70至80厘米左右，成年體重8至15公斤，性情溫馴，體態憨厚，長相很像小熊，有一身又厚又軟的濃密灰褐色短毛，胸部、腹部、四肢內側和內耳皮毛呈白色，生有一對大耳朵，耳有茸毛，鼻子裸露且扁平，無尾熊有尾巴，但屬尾椎殘餘，只有約3.5公分長 ，這是因為它順的尾巴經過漫長的歲月已經退化成一個「座墊」，因而能長時間舒適地坐在樹上.
Guanxi
nikasakuwakuwan
Guanxi (關西鎮) mala 21 a cuwen atu tusa ku niyazu’. kina tusa a niyazu’ sa, Qalang m’utu（馬武督部落）, Qalang q’yulang（戈尤浪部落）.
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%97%9C%E8%A5%BF%E9%8E%AE_(%E5%8F%B0%E7%81%A3)
kitidaan (地理)
Guanxi (關西鎮) tada waliyan u Cinsan-li wucuy a buyu' sangucud nu ayam a buyu, tada nutipan u Tun-pin-li law-ken-leaw, tada timulan u I’-san-li San-cuon-ken, tada amisan u Tun-pin-li Naken.
kapicidekan nu sakaudip ni palumaan (經濟特產農業)
papalumaan tu uciya itida i Ta-han-ken (大旱坑) atu Kuon-ce-kuo (拱子溝) masababuya'ay nu lalikelunan, u amisan a papalumaan tu uciya sakasilaculan a niyadu, u saka silaculan tu i tankunngay a lalaculan tu auciayan a aalan, u Sincu-kan stabakiay nu papalumaan a niyadu'an, papalumaan makaala tu (sepat a bataan idaw ku tusa a kakilacan) (42%) nu Sin-cu-kintu.
papalumaan tu kama’ mami itida i masababuya nu likelunan lala’ atu buyubuyu'an, i Na-hen-li(南和里), Sin-li’-li(新力里), San-lin-li(上林里), Sin-fu’-li(新富里), I’-san-li(玉山里), Cin-san-li(金山里), Cen-san-li(錦山里) ku papalumaan tu kamakamaan a niyadu’. papalumaan tu budu’, kahu papalumaan han itida i Cin-san-li(金山里), Cin’-san-li (錦山里) atu Maw-u-du (馬武督) a niyadu'an, u niyadu'ay a tademaw ngayngay atu yung-cu-min masasupadang ku nuheni tu sakasilaculan.
新竹關西景點 馬武督探索森林 滿滿芬多精森林
tayni i buyubuyu'an misaculilculil, Ma-wu-du (馬武督) a tataydaan nu kilangkilangaan amidang, mahidahenay nu sumamaday kya tataydaan a midang, u sasalamaan cacay ka yadah kunipicunus tu sasalamaan, taneng tayda pakunida han ku balucu' a tayda itida amisaculilculil i kilangkilangan, misadid tu sakay balucu’ nu mita, sakanamuhan micapi tu sakalihalay nu tataydaan numita.
hamin nu hinuhinukiyan a kakitidaan taneng kita misa lihalay tayda itida amisahaymaw muculil i laa'dlaa'dan nu kilangkilangan, misaasu’ tu mitahaw i kilangkilangan muculil tuni liwanan nu sumamaday a caculilan, yadah ku cacanan nu cilecilekayan a aadihan tu kilang lutuk saka silaculan tu aidangan.
森林裡有五條步道可以走走，更不必擔心會被烈日曝曬，幾乎全程都在森林裡. 除了注意步道大都是天然方式石頭舖路，有時候潮濕會比較打滑之外，幾乎非常容易步行.
Dadowacen
u siwkay nu yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Masuhuaz
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu'
malawpes
(kamu nu hulam：已消失)
Naluto
Naluto,(Lihun a kamu: NARUTO -ナルト-) ninja. nikulitan nu Anpen Cise(Lihun a kamu: Kishimoto Masashi )
Tuapuu
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu’ sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana’ kami, hina u lalumaay amin i niyazu’, caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu’. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu’, maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi’ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu’ sa, ku Tapalong, u niyazu’ nu Pangcah(Amis).
ngangan nu Puyuma-Miaputr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
haymaw
haymaw sa ku culil nu kacumuli.
Don Asmonga
Don Asmonga nalecuhan i American, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
2 bulad 15 demiad, 1928 a mihca, Don Asmonga, miunduay. (mapatay i 2014 a mihca)
laylay
sakapahen ku laylay nu kalukawaw.
Filong-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Guillermo Lasso
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ecuador ayza sa ci Lasso, micakat a demiad sa i 2021 a mihca 1 a bulad 15 a demiad.
Ali Bongo Ondimba
u ngangan niza
u ngangan nu Lipun: アリー・ボンゴ・オンディンバ
halimutad
（八）yu kasumamadan nu ababalak, sitangahay ababalaki mating tin a kakanan tu sa kauzip , i taw:ay kinababalakiamin ni sadakadakiyan tu sakauzip , hadizah ku ni katingen tu kakanan , maseneng kaku tu kasumamadan ababalaki.
Ali Bongo Ondimba
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
Ali Bongo Ondimba is a Gabonese politician who has been President of Gabon since October 2009.
gabinete
Even if blocked, you will usually still be able to edit your user talk page and email other editors and administrators.
Timur
u niyazu' nu Paywan
1 ku pikuwanan i Timur niyzau’.
Lalumaang
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 328 ku tademaw, pakalatu 61%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 26%, Yuwatan(Bunun) 1%, Tayan(Tayal) 1%, Taluku(Truku) 7%, Kebalan(Kevelan) 2%, Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma 2%.
Qatar
u ahebal nu lala' mapulung sa 11,586 km2.
Qatar (卡達)
Ka-ta (Qatar (卡達) kanatal a balusa u Kata-hu (卡塔夫), kanatal nu aadupan han u Ala-puo (Arabia (阿拉伯) sidubaay a sizi/sidi (羚羊), kanatal a ayam han u miadupay a palang.
kamu (語言)
Ka-ta (Qatar (卡達) a tadakamu han u Ala-puo ( Arabia (阿拉伯) a kamuan, Ingu han u sakatusa a sasakamuen, u tadakamu nuheni.
kakitidaan (地理)
卡達與南部的沙烏地阿拉伯有一塊陸地邊界，其餘的領土被波斯灣包圍.
Qatu
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan ku niyazu’ nu Qatu. u kasalumaluma’ nu Qatu sa, 306 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,166 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,075 ku tademaw, pakalatu 92%.
kapah
sakapahen 去……好
sakapahen ku pibanaw tu kaysing. 洗碗務必洗乾淨.
nipaluma-cisu, ciso
kagak kakuniza(科學分類)
salaedan界：植物界 Plantae
mikitinay屬：羊角藤屬 Morinda
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p280
Qatar
kakitidaan (地理)
Ka-ta (Qatar (卡達) wayway nu lala han masaenal nu likelikenan, matahap nu likenlikena atu adidiay a ba’yu, idwa henay ku a puuay’ nu buyu atu tabakiya nu ba’ba’tuan a buyuan.
kakitidaan nu lalangawan (文化地點)
十八世紀上半葉主要由尤圖布部落和阿里·賓阿里創立. 它於2013年被指定為聯合國教科文組織世界遺產.
tusu nu aidangan (首都的景點)
Suke-wafu (蘇克瓦奎夫) itida i Kata-cuo (Qatarcuo (卡達州) Duo-ha (多哈) a papacakaya. nina pacakaya u nipacakay tu tuud han u laylay a dikucan, bangsisay a tuud, nalimaan nisangaan a tuud atu sapakining atuud ku saka singangan.
Kainisungan
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Kainisungan. u kasalumaluma’ nu Kainisungan sa, 27 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 89 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 79 ku tademaw, pakalatu 89%.
ngangan nu Puyuma-Pa'aliwan
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
Qatu
u cidekay nu Taywan Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
ngangan nu Puyuma-Pa'aliwan
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
Qatar
Qatar kanatalay a cincen-se (卡達國家清真寺)
多哈的卡達珍珠島是一個人工島嶼，占地近400公頃. 這是卡達第一塊可供外國人擁有永久業權的土地. 它有住宅，酒店，碼頭和零售區.
sakaudip (經濟)
這個石油豐富的國家，卡達自1949年以來一直出口石油，隨著儲量下降，該國已轉向天然氣.
sakaudip (生活)
Ka-ta (卡達) asu'ay a kakanen namaka A-lapuo ( Arabia (阿拉伯) numasa kaputay. mapalalit nu Yilan (伊朗) atu Intu (印度).
Qba
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
hamay baki
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
u salisin nu Sakizaya
Pailasan
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Aleksandar Vučić
縮圖|Aleksandar Vučić
Don Betourne
Don Betourne nalecuhan i Bourbonnais, Illinois, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
debungan
midebung 入侵
midebung ci Kacaw tu ada. Kacaw 攻敵人的營房.
Fiji
demiad (氣候)
Fiji(斐濟) unu tanengay ku ba’ded nu a kutiay nu maka bayuay a demaad, tu mihcamihcaan hamin nu akuti nu demiad i cacay a didiay a kakitidaan. ya dihku nu demiad, tahkal i sabaw cacay a bulad katukuh i sepatay, u banihiw nu demiad nama kayniay i limaay a bulad katukuh i cacay bataan a bulad. anu i banihiwan tu a demiad, ya a kuti nu demiad makaala tu 22°C(72°F) ku talakaw. anu katukuhan tu a maudad ku demiadan, u tanengay ku dihku nu demiad kanca yadah ku udad, nikasaan u miduducay tu kenis sa. katinengan tu mihmihcaan kanca idaw ku cacay nu a kutiay a demiad tayni (cacay bataan nu mihcaan kinacacay tahkal  cacay bataan-sabaw tusa), nika ya kamu saan, u bali han tu u tanengay ku dihkuay.
u pey-ka a subal “silisin a miawas tu lamal” 貝卡島「過火儀式」
(u kamu nu Hulam: 斐濟小島眾多，每個島嶼幾乎都有不同的特色和故事，有的可以觀賞到美麗的藍珊瑚，有的以環保為主題，所用的東西幾乎都就地取材. 也可以到本島南部的貝卡島(Beqa)參觀「過火儀式」. 據傳說，在島上出生的男性都不怕火，所以當地住民會定期舉辦儀式，讓男生在滾燙的煤炭上行走，祈求好運，跟台灣的迎神活動有些類似，但現在已經漸漸變成表演形式，只要有觀光客，幾乎每天都有演出，算是當地蠻有特色的活動. )
Himoti
u siwkay nu niyazu'
‧ 1915年日本人興建「日本派出所」，因為電光人民約30﹪不滿日本人，所以日本人強制每一家族登記日本名.
‧ 1993年關山民族路地下道及電光大橋通車啟用.
Kaw Huychun
Kaw Huychun 高慧君
siwkay niza
dadiw kakunizaan: Hulam dadiw
sadadiw: dadiw
nalimaan a dadiw
2001 a mihcaan 12 a bulad 7 a demiad: 忘了 mapawan tuway
Cilapuk
u Pangcah a niyazu'
u Pangcah a niyazu' kuyni. tuud ku Pangcah itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan u Tayan atu Taluku. yadah ku cidekay a tademaw itini mueneng.
Timor-leste
u sihu nu tung-ti-ung unu "Timor-Leste" u mahida sa malu nu pu-taw-ya a kamuay ngangan nu kanatal. leste nu puay a kamu "sawaliay " sa ku imi’; ya Timor naw u nu in-ni a kamu timur, mahida tu "sawali" sanay a imi’an. sisa u tung-ti-ung uyni a kanatal nu malecaday tu sasumadsumad han ku nipangangan. naw u in-ni hen kya mikuwaway tu tung-ti-ung unu "Timor Timor " palu  ngangan han tu kina lala’, pangangan han tung-ti-ung "Tim-tim’’. "Lorosa’e’’ unu te-tung a kamu u "sawalian’’, u sakamuan sa nu muculalay a cilal sanay ku imi’.
kitidaan (地理)
由於農業還大量採用刀耕火種的方式，導致森林砍伐和水土流失.
tung-ti-ung i tung-nan-ya a kitidaan, nai in-tu-ni-si-ya a subal nu sawalian a siw-sin-ta a subal, kawali nu satimuan micapi tu aow-co. ya lala’ hamin idaw ku ti-ung a subal nu sawali atu satipan u pi-hay-an maliwliw nu in-ni sacacay sananay i huw-di-o-ku satipan a kenis atu micapiay tu a-taw-lo a subal hawsa. satipan atu in-ni-si-ti-ung malalitinlitin. maylabu u buyu’ ku yadahay, u enal, sasawacan alala’ u caledesay nalingabuan a demiad, tu mihmihcaan talakaw ku akuti' nu demiad, katinengan ku suemed u acak nu demiad ;nikahini ya kenis u caledesay maudaday ku demiad, nu mihmihhecan talakaw kuakudi yadah ku uda. hina makaadih ku dahat satebuc unu balad tu atu subelicay nu buyu’, idaw hen ku ninel, layin atu akutiay u maliyutay a bali.
u dahac nuhekal idaw ku kin, simal, nu tahkal sa a bali, mung, ta-li-a ba’tu. u yu malukay kanca mituduh tu sapaluman, sika namilitek tu kilang atu mulaliyu ku nanaum nu lala’.
Guatemala
thumb|u hata nu Guatemala (瓜地馬拉)|alt=Flag of Guatemala.svg
Guatemala (瓜地馬拉)
caay kamu cabaya a kanatal nu Taywan.
cen-ce (政治)
nika ayza pihacengay micidekay milaliday bala' a imelang (新型冠狀病毒肺炎，武漢肺炎) a libung palulaccusen ni Cia-May-Tay (Alejandro Giammattei) ci (Donald Trump) a cen-hu. u mabulaway a tademaw patatikuen, pakabiyawen ku sihu nu Guatemala (瓜地馬拉) tu libung.
Kaw Leya
nalimaan a dadiw
2017 a mihcaan, namudadiw i Taitung Teihua chun tu "Cay Yinwun a labii". 2017 a mihcaan, namudadiw Hulam a dadiw "patahkaan i labii".
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
wikipayke-高蕾雅 kakuniza:mudadiway nu Yincumin kakuniza:Yincumin kakuniza:tademaw kakuniza:Cou kakuniza:2018-tusa kakuniza:Tuku Sayun
lingatu
(kamu nu hulam：起因；開始)
Algeria
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu Algiers sa, situlu ku kulit. u landaway u salengacay atu sumanahay.
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
Algeria hananay sa u nu kapulungan binacadan a kasakanatal, u sipalecad a nipangangan sa u Algeria han, i kaamisan nu Africa ya Maghreb (Ma-ke-li-pu 馬格里布) a kenis, u masapangkiway nu mala cung-tungay a kapulungan a kanatal, u satatangahan nu kanatal sa ya Algiers han. u tukutukusan nu Algeria sa iti Africa a nikacapian nu kanatal sa, u saahebalay ku sausi, kusaan sa ya Mediterranean (Ti-cung-ha 地中海) kaylabuan nu tukustukusanay a bayu atu arabian a kanatal kiayawan ku nikaahebal, i kitakit a nisausi sa u sikala tu cacay a bataan ku nipangangan. u masakamu nu kanataly sa saku nu aydaay sikatanektekay nu arabian a kamu, i labu nu kanatal sa u nina tu nu Algeria arabian a kamu sakalalacal, sakay nu France a kamu sa, nau masatubang i mahida sa, kalalekalan nu likisi kyu u nu kanatalay a sasikawaw, atu nu kalalacay nu pisiwbay atu sapasubana‘ay a tuudtuud sa, masanu mitesekay a sasakamuan tu.
u sakay nu pakalisiway (經濟)
nu simal atu nu sengi tu lahaday a gasu, u nu Algeria sasikalisiway a tektek a nikasilacul, ina Algeria sakay nu lahaday a gasu a nipisupet sa i kitakit idaw ku sikangangan tu sakay lalima nu pasilsil, sakatusa i kitakit a patahkal tu gasu a kanatal. nikasisupet tu simal i kitakit sa nipasilsilan, u sabaw sepat sa ku nipisausi. i labu nu kanatal sa idaw ku malukay, mibutingay, pahutingay, miliba'tuay, numukingnay, patahkalay tu mamisiwbayay, atu papicumuday a tuud nu sakikawaw.
Dai-ni
u niyazu’ nu Yuwatan (Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan (Bunun) kuyni, katuud ku Yuwatan (Bunun) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Paywan, u Cou, u Tayan. inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Tingalaw
u Pangcah(Amis) a niyazu'
u Pangcah(Amis) a niyazu’ kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Kevelan(Kebalan).
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Xincheng
nikasakuwakuwan
Xincheng mala walu a cuwen atu sabaw tusa ku niyazu’. kina sabaw tusa a niyazu’sa, Pacidal (華陽部落), Paudadan (大德 (巴烏拉藍)部落), Lalumaang (東方羅馬部落), Palamitan (康樂部落), Kaliyawan (嘉里部落), Cilapuk (嘉新部落), Sudadatan (新城部落), Pibutingan (順安部落), Hupu (北埔部落), Katanka (佳林部落), Pabuisan (北星部落), Palinkaan (復興部落).
Masikasik a kenis (新城鄉)
該鄉屬花蓮的門戶，地理位置依山傍海，又有「新城走廊」之稱. 海岸線南起七星潭北至月牙灣觀海區. 鄉內農特產品豐富並具地方特色，石材及石藝產業興盛，加上鄉民民風淳樸，極具觀光發展潛力.
Lami' Kulang
wawa ni Kulang aci Buting.
Hkaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Xincheng
liwliw a hekal (地理地形)
nutimulan Masikasik pasu Hupu, Kaliyawan, Tahan, Palamitan, Cyasin atu Katanka enem kasaniyazu’, hamin nu kenis katuuday a tademaw, miliyas tu sakuwan, sakuwan tu Kalingku tuse pakala tulu a kung-li ka batad, Hupu a pikacawan, Masikasik a kenis yakuba atu hukusiw, malukay pisupedan tu kalisiw, paiyubinan, hitay a padekuan, ngayangay, Kalingku a pahikukian, Katanka kakitizaan nu hikuki, Tahan talakaway a picudadan, Haysin kawcung, Masikasik a kucung,Taywan dingkiay a kusi, atu Carrefour (家樂福) u kahenulan a kakatayzaan patizeng i nutimula nu Masikasik.
Lami' Kulang
nalecuhan
tabuyu’, izaw ku dungec, izaw ku pwakih, izaw ku tana’; palamel hang u buting atu kalang, amazengang nima ku asu’.
Xincheng
caculilan (交通)
航空 鐵路北迴線：新（太魯閣）車站、北埔車站花蓮臨港線：北埔車站公路資訊.
Lami' Kulang
makaudip
maydih kaku tu tayza kitakit midang.
Xincheng
sakaylalangawan  (人文)
地方通行語為太魯閣語與阿美語. 居民以中原遷居之閩客為多，少數為平地原住民，台灣光復後，亦有不少外省居民遷居於此，民情風俗大都保持閩粵舊有之風俗習慣，平地原住民於每年八月舉辦豐年祭.
Lami' Kulang
minanaman
2006 a mihcaan pahedek i Hua-Kang kuwcung, u mimaliay nu cacudadan a kaput, sakacacay nu kalingku.
paiyubingay
Paydemiad pakatukuh tu tigami i tademademawan.
Awi-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Mokgweetsi Masisi
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：莫貴茨·馬西西
patay
mapatayay
(kamu nu hulam：死的；過世的)
sakapatay
siatilad nu izang ku punu' sakapatay niza. 他的死因是腦部有血塊.
nipaluma-insin
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
中國植物誌 第 7 卷 018 頁 PDF 銀杏 山西省太原市晉祠(1050421)
Ciliksay
Ciliksay
麒麟遺址是麒麟文化諸遺址中，唯一經由考古學家有系統發掘，而且有碳十四絕對年代定年的遺址（有關碳十四年代測年法請參見本書附錄）. 出土的巨石遺物，數量多而且類型複雜，包括有：岩棺、石橡、帶肩單石、方孔石輪、鑽孔石塊. 更有趣的是，還出土了單石、石像造型小尺寸的縮小物，十分逗人.
u siwkay nu niyzau'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 102 ku tademaw, pakalatu 27%.
Kaw Sengmey
siwkay niza
Loma a sulit: Gao Sheng-Mei
nalimaan a dadiw: 緣, 千年等一回, 青青河邊草
Pakala’ac
Pakala’ac
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pakala’ac. u kasalumaluma’ nu Pakala’ac sa, 176 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 468 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 318 ku tademaw, pakalatu 68%.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Peter Mutharika
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
padaicaw
padaicaw (燕子)
【學名】燕子
界 門 綱 目
科：燕科
masasengiay (種): masasengiay yuyan, lou yan, cia-yan, cin yao yan sa
(繁殖)
燕子一般在 4～7月繁草、羽毛、破布等，還有一些青蒿葉. 巢為皿狀. 每年繁殖2窩，大多在5月至6月初和6月中旬至7月初.
sakauip (生態)
mikilim tu kakanen sa, mubahel tu matuwatu ku laway cumud satu ku cilekay i labu nu lawayan. u adidia nu cilekayan ku kanen.
picidekan nu kapah (特點)
燕子一般在夜裡飛遷，尤其是在風清月朗時飛得很快很高，白天則在地面休息覓食.
padaicaw a cudad (燕子的哲學)
padaicaw mahida matinengay tu kawaw, acaay picapi ku tademaw tu nuhenian, acaay pibatad tunuhenian.
Peru
thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg
Austria
u sulit nu Hulam: 奥地利
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu kanatal sa, situsa ku kulit, u sumanahay atu salengacay.
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構.
In-Ciya (印加) a tademaw, hidatu kuni pikawaw tu nalimaan (藝術), itini inipatideng nuheni ku saka singlihan, micidek ku Maciw-pi-ciw (馬丘比丘) nu mukasi a nisangaan tu luma'.
Austria
u hata (國旗)
sakay nu papiidangay a sasikawaw sa, u masa nu Austriaay a sakahenulan a sasilacul i nu sakay nu nipakalisiw, nu tayniay a labang i Austria sa, kasaupuan i lalud atu kasienawan nu tayniay a labang midang, kabelengan nu tayniay midang sa i tusaay a bulad atu pituay a bulad katukuh i waluay a bulad. iti nu kitakitay a maycumuday a labang nisausian mapasilsilay nu tedemaw sa, nu Austria a binawlan masausi a nipasilsilan sa bawtusa ku ngangan, kalaidaw nu nikatuudan sa 2080 nu mang masausi, caay kau ina Sae’lse-paw, Wiyena, a tuse adada, nu taydaay i Ae’lpise a buyu sakay bangcal nu aidangan, u mamicepcep tu nidateng nu sakasilacul tu sakay labang, uyni ku sakahenulan nu Austria a paybalucu’ a milasul.
nu Austria  sanu sakikawaw a nipimaliay a latlat sa, caay kau mamitukuday tu mali adada, u masadumaay a sipilatlat sa, idaw henay ku mahidaay ya nu Austria hananay a nu kuliay a masakaputay, misasedsed tu nakatinengan, u duma sa ya mimaliay tu lanciw hananay, iti Austria sa u langciw sa malecad tu kanamuhan nubinawlan, sisa i mihcaan sa idaw tu ku aadihan tu mahiniay a nikadademec.
2. Durnstein (Tolunsetan 杜倫斯坦)
杜倫斯坦位於多瑙河畔，以葡萄酒聞名，中古世紀保存下來的城牆，更讓杜倫斯坦也擠身在世界文化遺產之一. 依歷史記載，這山頂上的梅爾克修道院成立於1089年，巴洛克建築修建於1702年到1736年，有精美的壁畫，圖書館更藏有無數的中世紀手稿，可說是見證了這一千年來人類的發展，非常驚艷！
3. Alpbach (A’lpiy-pahe 阿爾卑巴赫)
u nisangaan tu nu kilangan a luma sipasiket han tu nu balubalu a nisangaanay i papawalian, u masa nu Alpbach nipaadih tu tademaw a nidatengan, kyu itini sa idaw aca ku sipangangan tu nu dumaay u “kungku nu balubaluay a luma’ masakenisay sa. i lalud sa itini taneng a misasa’pi, i kasienawan sa taneng a misaselic tu sulda. u tayniay nu labang sa caay ka satedep.
6. Salcepaw 薩爾茨堡(Salzburg)
Salcepaw sa u nu Austria a kanatal satenesay nu laylya a tuse, u sakaidaw nu masangaay a hekal sa au nu Paluke a sasitatungusan. minanamay tu datuk a tademaw u samatinengay, itiniay a kasingangan sa ya ci Mocate a kalecuh han a kakitidaan, ya mamikawihay tu datuk a mitesekay a tademaw ci Hepote’ay a niyadu’, kasatinengan nu igaay ya “The Sound of Music” a siliadinguanay a kakitidaan, u sipangangan ya Saelsepaw u masacacayay a “datukay a niyadu’” caay kalakuwit ku nipatinsuan.
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Giyava Gujya(Lin Mei Ling)
u ngiha' namakay balucu'(心情記事)
i lalud 2010 a mihca, (2010年那一年的夏天，)
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
namisiteked satu tu nikuda Milu (秘魯) nalimaan anipalekalan masaluimeng, katukuh tu tusa a bataan a seci nu ayawan Inti-an (印第安) cui a laylay mapatideng.
Donald John Trump
Donald John Trump
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家.
tusa a bataan a seci tu lingatu Inti-an (印第安) a kawaw nu laylay patideng tu Siluo.Alay-keli-ya (西羅.阿萊格里亞), Heci.mali-ya.a-keta-se (何基.馬里亞.阿格達斯), atu Say-sael.pa-lae-huo (基薩爾.巴列霍) numi suliday tu cudad.
In-ti-an (印第安), Spain (西班牙), Africa (非洲) a laylay.
西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」.
Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」.
Xinyi
nikasakuwakuwan
1985 a mihecaan 2 a bulad. 7 a demiad, Yi-san-kul-ca-kung-yen pabalucu’an maka i Sing-ceng 1921 cacaay nu pilubang malucek sa. maawasay tu, patayza i Ne-ceng-pu  pakatineng tu amisakakawaw tu. i namihecaan i 4 a bulad. 10 a demiad, malaheci tu mikuwanaay, sayaway sa pabalucu i Ta-ta-ca patizen saan, nu lala a patelac sa matatengil tu Taywan-da-swey sa, caay kasiwantan, i zikuzan sa i Suiy-li patizen, u sakakawawan micaliw tu luma’ nu i tizaay a tademaw. 1992 a mihecaan 2 a bulad 13 a demiad sa, Yu-san-kul-cya-kung-yen mikuwanay atu sapiecawan misabaluhay malingatu tu misanga 1995 a mihecaan 4 a bulad 11 a demiad, ya sapikuwanay atu sapiecaway milipecu, tusa a demiad mipadaesu, mipahezek tu nu picaliw tu luma’ katukuh 10 a mihecaan katenes tu sakakawaway a laylay.
tabakiay
(kamu nu hulam：大的)
tabakiyan 比較大
ki tabakiyan nu palang ku alebis.
kitabakian 比較大
kitabakian nu atimla ku ulesap. 跳蚤比ulesap大隻.
Qehuy
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Cambodia
u siwkay nu kanatal
u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 181,035 km2
u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 176,515 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 4,520 km2
kakalukan umah sa 32.10%, kilakilangan umah sa 56.50%, zumaay henay umah sa 11.40%
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Phnom Penh (金邊).
u siwkay niza(簡介)
Cambodia(柬埔寨) nutipan atu nutipan nuwamisanan matatulus tu Tay-kou a lala’, nuwalian nuamisan tu Liyw-kou salikeluhan, nuwalian atu nuwalian nutimulan atu Yue-nan macapiay, nutimulan, nutimulan masasuayaw tu Xian-luo-wan. Cambodia(柬埔寨) a lala’ masasalaay a masahenulay a lala’, masaliyuk ku tuluay a buyubuyu’an, tepan nu kanatal ahebal usidamekay a enal, u hekal nu lala’ pakala’ tu sepat pakala tu tuluay, lalabu nu lala’ izaw ku Mey-kung a sauwac atu nuwalisan nutimulan u satawakiay banaw u Dung-li-sa’ a banaw “u ngangan sa Cing-bian a sauwac.
kamu(語言)
nu Cambodia(柬埔寨) yamin nu tademaw a kamu Kaw-man a kamu atu Kaw-man a sulitan.Kaw-man a kamu izaw kunu uzipay tu Kaw-man a sulit, i Cambodia(柬埔寨) nu Kaw-man a sulit palalecad tu sulit nu A-la-bu a sulit kasangalep amatineng masasakamu, Ha tademaw angangan a kamu nu Caw-cuw a kamu  Han a kamu, Can-cu a tademaw macalap ku binacadan angangan amacalap ku kamu, Yue-nan a tademaw anganagan nu Yue-nan nay tu kamu ,nu zuma binacadan a tademaw izaw tu ku nu uzipay a kamu, uyza sa u Fa-kou namatenes midebung tu Cambodia(柬埔寨), kamu nu, Fa-kow kamu kilulu tu Kaw-man sakatusa tabakiay a  kamu, ayzasatu nayay tu musakamuay.
Fitar-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Peter Rabbit
縮圖|PeterRabbit8 Peter Rabbit, Pitel pawalil nu Sakidaya a kamu.
nipaluma-alilulu, alilolo
masa dumaay a ngangan (各種名稱)
【族語】布農 Panduan Hazam Tu Lukis、撒奇萊雅 Alilolo、鄒 Capai Tan'a'a、卑南 Palratri'、魯凱 Alragu
sasapayuan (藥效)
(kamu nu Hulam:在性味方面，帶點甘、涼且性微溫，帶有毒，具有利水消積、殺蟲解毒、拔毒消腫等功效，主要用來治療臌脹、癥瘕機聚、二便不通、濕疹疥癬、疔毒瘡疥、濕疹、蛇傷、陰道炎、皮膚皺裂、水腫...等等症狀. ）
aydaay
(u kamu nu hilam sa: 現在的)
matineng
(kamu nu hulam：知道、了解、熟悉)
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:9-11月結出的果實為近球形的蒴果，徑約0.5-1.5公分，由青綠色漸漸轉成黑色，內有3粒的白色種子. ）
alilolo alangaw u budawan (烏桕一身都是寶)
(kamu nu Hulam:然而，於榨完種子油後剩餘的種子殘渣，也沒有將它丟掉，而是將這些殘渣加以利用作為植物的肥料. ）
huing
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinenganː
陈弘毅：法院在社会中的角色 http://www.aisixiang.com/data/67218.html
Dakus
u niyazu' nu Yuwatan
katuud ku Yuwatan a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini. u Yuwatan a niyazu' kuyni. u zuma a tademaw sa u Pangcah atu Tayan.
Hali Butul atu nitima'an a ba'tu
pahetek a kungku
Halu Butul, namilecuh i 1980 a mihecaan, pituway a bulad tuluay a bataan izaw ku cacay a demied.