cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moldova
Ocuo sapakuyucay nu kanatal 歐洲最貧窮的國家
論人口，摩爾多瓦只有區區三百多萬人，而領土面積相當的荷蘭卻有一千六百萬人. 論經濟，摩爾多瓦排歐洲倒數第一，人均國內生產總值只有不到2000美元，是中國的三分之一，比烏克蘭、科索沃還要低.
tademaw nuheni, Moldova (摩爾多瓦) tulu a lasubu nu pina a wang ku tademaw, kakitidaan nu lala' hatida u Helan (荷蘭) nika cacay a malebut enem a lasubu nu pina a mang ku tademaw. sakaudip hantu nu Moldova (摩爾多瓦) i Europe (歐洲) u sadikuday tu, sakaudip nika silaculan han caay pakaala tu tusa a malebut nu Amilika (美國) a kalisiw, u layak nu tulu nu cacayay a kelican, mikisaba’ henay tu Uke-lan (烏克蘭), Kesuo-wou (科索沃).
likisi nu Moldova (摩爾多瓦) 歷史上的摩爾多瓦
likisi nu Moldova (摩爾多瓦) a kitidaan mapulung tu Keel-pacin (喀爾巴阡) buyu’ katukuh Pu-lu-te’sauwac (普魯特河) a pangkiw nu nutipan, atu Pulu-te(普魯特河) sauwac katukuh tu Denesete sawac (德涅斯特河) a waliyan nu pangkiw, pitelungan nu walian a pangkiw pangangan han Bisa-labi-ya (比薩拉比亞Bessarabia).
cacay a bataan idaw ku lima (15) a seci, Sete-fan (斯特凡) sanse palicaden namaka i Keel-paciyen (喀爾巴阡) buyu' katukuh Tenye-te' (德涅斯特) sauwac a Moldova (摩爾多瓦) kapulunga a kanatal, malaheciya tu miwawies tu Auose-manti-kuo (奧斯曼帝國) nu ahebal. nika nikudan satu Auose-manti-kuo (奧斯曼帝國) midebung tu Moldova (摩爾多瓦), mikuwan satu tu tusa a lasubu ku pinapina.
Suodu itini i cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan malawpes 首都在1940年被摧毀
patideng tu Muoel-taweya-suweyy (摩爾達維亞蘇維埃) siakay siakay a kunhekuo, tawya cacay a bataan a bulad maninel pitu tin tulu ku tabaki nu ninel, malekep maluyuh namin ku lumalumaan nu duse. saka tusa a mihcaan, Dekuo (德國) a kungu'n kalamkan sa atayni, u liwan nu tukay a cancanan hamin han mibakudang mibuliyas.
Yasi (雅西) tademaw nu lalangawan 雅西人民文化宮
蘇聯解體後摩爾多瓦成娼妓之國，10%的婦女涉入其中.
Sulien (蘇聯) mabuliyasak satu, Moldova (摩爾多瓦) u sakaudip malawpes, kanatal nu tademaw kya sepat tu cacay a tademaw inai' ku kakulian, sausihan nu misausiay a tademaw, adidi'ay nu Moldova (摩爾多瓦) a kanatal idaw ku sepat a bataan (40) a mang nu tatayna mala pacupiyaway, Moldova (摩爾多瓦) a tatayna mala micidekay a masakaputay, bangbangcal namin ku nuheni, nika caay picudad, nai’ kumipadangay, sisa mala aadupan nu tatamaan mala pacupiyaway.
Burma
u siwkay nu kanatal
u Burma sa ilabu nu Yaco, itiza i 22 00 N, 98 00 E, u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 676,578 km2, u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 653,508 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 23,070 km2 hamin nu tademawan sa 56,890,418. kakalukan umah sa 19.2%, kilakilangan umah sa 48.20%, zumaay henay umah sa 32.60%thumb|Bagan, Burma
sakay nu demiad (氣候)
i lalud sa, ya i dihepay a sauwac, nikacaledes ‘a buyu caay pakabihbih tu makay talakaway nu amis pasilsil tu bali, cunusen aca tu nutipay kalatimulan a mupihpih, kusaan macunus nutipan masatipan a puu’, pasu katimulan a liwliw sa, halemhem sa ku demiad.
Ageq
u cidekay nu Taywan yincumin
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Dexter Boney
Dexter Boney nalecuhan i Wilmington, Delaware, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
nipaluma-hnalumay, hnalomay
hnalumay, hnalomay
(俗名：山根龍、黃瓜菜、罩壁黃、一枝香)
Bob Boozer
縮圖|[[NBA]] Bob Boozer
Tatoba’
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 60%, Saysia(SaySiyat) 27%, Pangcha(Amis) 1%.
Gabon
nilacul
u Gabon (加彭) sa ilabu nu Africa (非洲), itiza i 1 00 S, 11 45 E. u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 267,667 km2. u ahebal nu lalaay sa izaw ku 257,667 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 10,000 km2. hamin nu tademawan sa 1,738,541. kakalukan umah sa 19%, kilakilangan umah sa 81%, zumaay henay umah sa 0%. u kulit nu hata sa, situlu ku kulit, izaw ku landaway, takuliaway atu semilaway. naayaway a demaid, inayi' ku katinengan tu nu Gabon kanatal. yu 1400 a mihcaan sa, musakamu tu Patu a kamuay a binacadan, mabulaw tayni. 1500 a mihcaan, napasubayay a tademaw, taynitu. sakacacay tayniay a binacadan u Pantu. uzuma sa, u Portugal(葡萄牙) Yinkulisi(英國) atu Belans (France 法國) a tademaw tayni.
kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakingingan nu kanatal demiad sa i 17 a bulad 8 a demiad.
likisi (歷史)
yu caay henay kalcacayat atu Europe a tademaw (O-Cuo, 歐洲人), inayay ku matinengay tu likisi nu Gabon.
sabaw sepat a se-ci (世紀), u musakamuay tu Pan-Tu a tademaw (班圖人) malingatu tu mabulaw tayzaitiza.
Tjuwaqau
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tjuwaqau (大後部落). u kasalumaluma’ nu Tjuwaqau sa, 72 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 265 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 262 ku tademaw, pakalatu 99%.
u kasabinacadan, Paiwan 91%, Amis 2%, Tayal 2%, Rukai 1%, zumazuma 3%.
ngangan nu Puyuma-Asepan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
kakuniza:ngangan kakuniza:Puyuma kakuniza:tatama
Ethiopia
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Addis Ababa (阿迪斯阿貝巴).
Gabon
ceng-ce (政治)
micidek ku nipiena ni Bang-Ke ci Hapangtaan (哈龐達). ayza yuza u ngayaway a masakaputay (在野黨；反對黨) a kaput atu nu binawlan a kaput pabaliw tu ataneng henay ci Bang-Ke malacong-tung hakiya, zaysa i 2018 a mihca cacay a bataan a bulad maepi' ciniza, i 2019 a mihca tayza ciniza i nu taw a kanatal paising, naizaw tu mamibelin i cinizaan.
midama tu lala'yan (自然保護)
mala angangan tu a sapidang a kakitizaan itini i hekal ku Gabon.
Ethiopia
nanaayaway atu aydaay (中古與今世)
(u kamu nu Hulam: 19世紀初，衣索比亞分裂為許多公國，皇權旁落，稱為「王子紛爭時代」. 19世紀後半，英國、義大利先後入侵. 在義大利的扶植下，流亡王子孟尼利克二世重新統一了衣索比亞，並於1889年登基稱帝. )
Tafalong
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tafalong. u kasalumaluma’ nu Tafalong sa, 1,007 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 2,958 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 2,609 ku tademaw, pakalatu 88%.
u Pangcah a niyazu'
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 83%, zumazuma 4%.
Fafoy-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Ahong,Ahung-tatama a ngangan nu Pangcah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu. u tatama a ngangan kuyni.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Ngurus
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Monaco
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
Monaco a kanatal sa masa nu tapangay a kasihulican a mukelid, u kapulungan nu tapang sa mala u nu kanatal a hungti. ina Monaco a kanatal sa caay pilidamsu tu binawlan, kiyu sakasingangan i hekal u sasubelitan tu tadah a sakapahay a aydauc. u nu Monaco a kanatal sa nu nikaidaw tu nisapalan tu kitidaan, sakay nu piading nu tayling sa, mala u nu kitakitay sa u satabakiay a kaidaw. ina kanatal sa i kitakit sa u sakatusa nu nikaadidingan a kanatal, kiadidi'ngan tu ya Vatican (Huwanti-kang 梵蒂岡) a kanatal. u nu France a kamu ku masacacayay a i kanatal kapulungan a kamu, nika maysakamu tu nu UK (yingu 英國), Itali atu nu Monaco itidaay tu a kamu nu Monaco. sikatineng tu sulit sa makaala tu 99 a palasubu. ya Roma a tingsukiway ku tatungusan a pahulic tu nu kanatal, mukilulay tu singgu sa makaala tu 90% kayadah nu tademaw, sipikuwan nu Monaco a kiwkayay satalakaway a kenis, nika u hulic nu Monaco sa mipuhpuh tu masadumaay a singgu a sakakunida.
nu laylay (歷史)
i 1918 a mihcaan pituay a bulad sa, masasulit tu sakelec a lice, nipisulitan sa patiidan ku Farnceitini i Monaco sa, a idaw ku sapaading tu nipaini, ina lice sa mapasulit iti ya (Fue’lsay a kangaayan a lice), nu Monaco a cedang sa a sipakay nu Farnce a hulicay pasu nu cengce, nuhitay, atu nu pakalisiway a kalaidaw nu sikaidaw tu a mapapaliyun. 1919 a mihcaan sa nu sipakelec nu Farnce a lice a mitidan, anu makalikeluh tu nu kabelecan nu cungtung sa, anu nayay ku tatamaan a wawaan a mamikutay sa, ya Monaco a kanatal a sipala u nu Farnce a kanatal sa ku hulic.
Fafokod
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Johnny Baum
Johnny Baum nalecuhan i Philadelphia, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Johnny Baum i 1969 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 23, namapili’ tu nu Chicago Bulls putiput.
Paraguay
kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakinging nu kanatal demiad sa 14 bulad 5 demiad.
likisi (歷史)
巴拉圭原為印地安人瓜拉尼族定居之地，1525年由葡萄牙人阿雷荷·加西亞（Alejo García）發現，1537年西班牙殖民團體首建亞松森市.
Paraguay (巴拉圭) naw Indi’an (印地安) a tademaw kua-la-ni (瓜拉尼族) a binacadan ku muenenga tina niyaduan, cacay a malebut lima a lasubu tusa a bataan idaw ku lima (1525) a mihcan u Portugal (葡萄牙) a tademaw ci 阿雷荷·加西亞（Alejo García）maka adihay, cacay a malebut lima a lasubu tulu a bataan idaw ku pitu (1537) a mihcan Spain (西班牙) masakaputay a tademaw sayaway patideng tu Ya-sung-sen-se (亞松森市).
cacay a malebut siwa a lasubu tulu a bataan idaw ku tusa (1932) a mihcan katukuh tu cacay a malebut siwa a lasubu tulu a bataan idaw ku lima (1935) a mihcan a Tasaku (大廈谷) anikalepacaw, Paraguay (巴拉圭) makaci tu Puoliwiya (玻利維亞), namakayda i Puoliwiya (玻利維亞) maala nuheni ku ahebalay nu Tasaku (大廈谷) a niyadu’.
Vecekadan
u niyazu' nu Paywan
u Paywan a niyazu' kuyni. tuud ku Paywan a tademaw itiniay a niyazu'.
Paraguay
likisi (歷史)
cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku pitu (1947) a mihcan, Paraguay (巴拉圭) makaala tu enem a bulad malepacaw i labu sa u hudan (紅黨) kumi kuwanay.
dadiw nu kanatal-hata
sapuelac
dadiw nu kanatal-hata saan, u ayza-nisamihmihcaan(現代) kanatal(國家) nikaseneng(讚美) tu kanatalay a dadiw. kayadahay a dadiw nu kanatal-hata u nikaseneng tu hata atu manamuh tu kanatalay a dadiw dada', caay padadiw saca mudadiw i mahmuwac tu kanatal-hata. cidek ku Conhuaminkuay a kanatal-hata dadiw. u sakacacay padadiw saca mudadiw i mahmuwac tu kanatal-hata a kawaw, mahiza kanatal-dadiw.
Paraguay
likisi (歷史)
從此開始實行民主制度選舉總統.
kakitidaan (地理)
Paraguay (巴拉圭) nu kanatal pulung nu kakitidaan sa 406,752 pinfun kunli, malucuk aca i Namiacuo (南美洲) teban a kitidaan.
Haitutuan
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Haitutuan. u kasalumaluma’ nu Haitutuan sa, 108 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 344 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 286 ku tademaw, pakalatu 83%.
Monating
Monating
u sulit nu Hulam: 姆拉丁部落
Kanahcian
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Monating
u siwkay nu niyzau'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Monating. u kasalumaluma’ nu Monating sa, 68 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 276 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 164 ku tademaw, pakalatu 59%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 112 ku tademaw, pakalatu 41%.
u niyazu' nu Pangcah
tuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itiniay a niyazu', izawtu ku Sakizaya itini, namakay i Sakul a niyazu'. paacawa ku taytayna tu Cilamitay.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini. namabulaw i Kalinku tayni. namiacawa sa tayni muenengtu itini.
Vecekadan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F
dadiw nu kanatal-hata
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
Paraguay
kakitidaan (地理)
東半部則以起伏的地形著稱，在一些河川下游區域多沼澤地及肥沃土地，並提供林業、農業與牛隻養殖業的優良環境.
Kanahcian
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Maljipa
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
ayzasa, mueneng isasa' 1000m bayu-talakaw. saungay i timul nu Taywan. mikitinay ku Timul Subal kamu cidekay.
satimul katukuh Henchun zen, saamis katukuh Santimen siang, sawali sa katukuh Tamali siang timulan.
Taukak
u niyazu’ nu Pangcah(Amis)
u niyazu’ nu Pangcah(Amis) kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
Chen Sheng
u sulit nu Amilika
Chen was born in Xizhou, Changhua County in Taiwan. In primary school he was the only male student to take part in a singing competition, representing the school's choir group. He dreamt of becoming a drawing artist at young age, and involved in music industries later. After graduation, he moved to the North and started his career at Taipei. He then engaged in various work such as car repairing, designing artist, and advertising. After failing three times, he finally gained admittance into Zhong Yi recording company (綜一唱片) right after he changed his name. He involved in backstage preparation and became the assistant of Liew Jia Chang (劉家昌) starting from year 1982. Several years later he attempted composing own music and finally made an entrance to Rock Records with the help of the manager of Li Feng Sound Recording (麗風錄音室), Xu Chong Xian (徐崇憲). He published his first personal album named "The Crowded Playground" in 1988.
Difang-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Monating
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Buta
Buta
u sulit nu Hulam: 武塔部落
Kanaluk
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Taukak
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Paraguay
sakaudip (經濟)
itini i tusa a malebut idaw ku tulu (2003) a mihcan atu tusa a malebut idaw ku walu (2008) a mihcan Paraguay (巴拉圭) kasenusa macunus ku sakaudip nuheni, kitakit nu cancanan a tuudan mucelaktu atu talakaway a aca atu nikakapah nu demiad mapulung ku kapah, palekal tu Paraguay (巴拉圭) a tuud misa ahebal ku saka tahekal nu cancanan.
Vecekadan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Tau a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%81%94%E6%82%9F%E6%97%8F
Monating
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Niae’ ucna
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
dadiw nu sakatuluay a mibetik
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natiengan
kakuniza:dadiw kakuniza:Sakizaya kakuniza:2018-tusa kakuniza:Tuku Sayun
Denmark
likisi (歷史)
namakayda i waluway a si-ji (世紀) katukuh cacay a bataan a si-ji (世紀), Danmark a tademaw atu Nur-Wey (Norway) a tademaw, Zuy-Tian (Sweden) a tademaw masaupu amin, pala way-cin a tademaw (維京人) han, nu liwanay tu a tademaw sa midebungan tu i patiyamay mamin tu lakalakan tacuwacuwa nu O-Cuo. u heni i Bu-Lie-Tian (不列顛) atu tipay a O-Cuo (西歐) u malcabaay a muculil, mikuwanay tu ku Ing-Ke-Lan (英格蘭), Ay-Er-Lan (愛爾蘭) atu Fu-Lan-Si (法國). yu mahida idaw kya nituktukan a sulit i Ye-Lin batu' (耶靈石), u Ha-La-Er nu cacay (哈拉爾一世, Harald Bluetooth) tu liyut nu liyut  pinaay tu i kung-yin. 965 a mihcaan pakumuten tu ku Danmark, milabu amin tu kiwkay nu cu-lu. miawas tu sabaw cacay a se-ji (世紀) nu sayaway, ka-niw-te a hungti (克努特大帝, kamu nu Amilika: Canute the Great) malcapu tu ku Danmark, Ing-Ke-Lan (英格蘭) atu Nuo-Wey (挪威) tuluway a bataan nu mihcaan ku tenes. tebatebanay a si-ji (中世紀) tu namakay tebanay atu mautanngay a tatukian nu Danmark a lala' pasu nu Se-Ke-Na (斯科納) a kakididaan, ya u kakuwanan namakay i sawali katukuh i Ay-Sa-Ni-Ya (愛沙尼亞), i satimulan sa katukuh i Se-Le-Si-Wi-Si (什勒斯維希) atu Hu-Er-Si-Tan (霍爾斯坦) a kanatal.
1397年，丹麥與瑞典和挪威組成共主聯邦（卡爾馬聯盟），擁戴瑪格麗特一世為王，三個構成國在聯邦內享有平等地位. 但瑪格麗特女王並未能如實行事.
Taukak
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Denmark
likisi (歷史)
1939 a mihcaan,Danmark atu na-cuy-te-ko ya nikasasulitan tu sulid caay kasasu debung, nika u na-suy-te-ko i 1940 a mihecaan sepa abulad idaw ku siwa a demiad midebung tu Danmark. u  Danmark tusa a tatukian ku nipaculi  sa mimanzay tu.Danmark atu na-cuy-te-ko a pakayadah tu kalisiw maaedap satu matulin hayni katukuh i 1943 a mihcaan, nadikudan  Danmark kayi’ satu mitulin a malpadan, palawpesen namin nu Danmark ku nu huntiay i bayu’ay a hitay nu balunga, adaawe kyu  pataydaen ku talakaway i Zuy-Tian. yu sakatusa nika ngawan satu, Danmark mipadan tu niyaduay a yu-tay atademaw tayda i Zuy-Tian, mulimek tu na-cuwi-te-ko misanai’ tu yu-tay atademaw a mipatay a milawpes tu kawaw. sapaculi’ tu su-lin, u Danmark a tademaw makumud mala Danmark misakakuway a hitay atu te-ko malpadanpadan.
Jon Brockman
Jon Brockman nalecuhan i Snohomish, Washington, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jon Brockman i 2009 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 38 namapili’ tu nu Portland Trail Blazers putiput.
Cicala'ay
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Taitung kakuniza:Yincumin
Isaetipan pahikukian
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Buta
u siwkay nu niyazu’
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 32 ku tademaw, pakalatu 9%.
u Sakizaya a tademaw
inay ku Sakizaya a tademaw itini.
Tafugan
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 78%.
u Pangcah(Amis) a niyazu'
u Pangcah(Amis) a niyazu’ kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Kevelan(Kebalan).
Argentina
kakiningan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 25 bulad 5 demiad.
Lubas-Mapalaway-biki baki(hamay baki)
sakatinulu 第三小段
tu sakakumced atu sakasitangah / 健康和智慧
padebun ku asuay a lesing ipabaw nu tunuz / 請降臨在糯米糕上
Argentina
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
Argentina, officially the Argentine Republic, is a federal republic in the southern portion of South America. Sharing the bulk of the Southern Cone with its neighbor Chile to the west, the country is also bordered by Bolivia and Paraguay to the north, Brazil to the northeast, Uruguay and the South Atlantic Ocean to the east, and the Drake Passage to the south. With a mainland area of 2,780,400 km2 (1,073,500 m2), Argentina is the eighth-largest country in the world, the second largest in Latin America, and the largest Spanish-speaking one. The country is subdivided into twenty-three provinces (Spanish: provincias, singular provincia) and one autonomous city (ciudad autónoma), Buenos Aires, which is the federal capital of the nation (Spanish: Capital Federal) as decided by Congress. The provinces and the capital have their own constitutions, but exist under a federal system.
阿根廷共和國，通稱阿根廷. 是由23個省和布宜諾斯艾利斯自治市組成的聯邦共和國.
Parupu
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Vanuatu
O-Cuo kabulawan tawya (歐洲殖民時期)
cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku enem (1906) a mihcaan, Ing-kuo (United Kingdom (英國) atu Fa-kuo (France (法國) mihang tu Sinhe’-puli-di a subal (新赫布里底群島) aw Ing-kuo (英國) atu Fa-kuo (法國) mapulung mikuwan, patideng tu Sinhe’-puli-di kitidaan (新赫布里底群島) mapulung amikuwan.
Akaw-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan kakuniza:Pangcah kakuniza:tatama
Dih-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Pungudan
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
排灣族（排灣語：Payuan，書寫系統制定前慣以 Paiwan 拼寫）為台灣原住民，發源於北大武山（Kavulugan）一帶，屬於南島民族. 目前居住在海拔1,000公尺以下的山區. 以台灣南部為活動區域，分布北起三地門鄉，南達屏東縣恆春鎮，東到台東縣太麻里鄉以南海岸. 包括屏東縣、台東縣境內，為台灣第二大原住民族，總人口約十萬餘人. 擁有台灣原住民特有的部落領袖、貴族、勇士、平民的階級制度，並以巫術及工藝文化出名.
Burundi
u likisi (歷史)
(u sulit nu hulam: 剛獨立時的蒲隆地曾恢復過短暫的王權，但卻在1966年時由軍人出身的首相米歇爾·米孔貝羅罷黜了原本的王子（他才剛篡位沒有多久），成立蒲隆地共和國，開始進入軍人獨裁執政的時期. 蒲隆地境內有兩大主要民族，為數約只有一成半的圖西人自16世紀以來就一直擁有該國的統治權，控制著主要是由胡圖人組成的平民百姓，再加上非常稀少的原住民特瓦人（Twa）. 這種少數民族佔高位的不正常社會結構埋下國家不穩定的惡種，並且在1993年10月時到達最高峰. )
Pungudan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Yincumin kakuniza:Pingtung kakuniza:Paywan
Jonathan Bender
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
ngangan nu Puyuma-Asiw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
Vanuatu
saculil (交通)
萬那杜的道路系統未經開發，少於100英里的路是鋪平的，大多數為泥路和只適合四驅車行駛.
dadan nu Wanna-tu (萬那杜) caay henay ka kapah, nu cacay a lasubu (100) nu ingli a dadanan u kapahay a culilan, u lanulanuan ku yadahay nu dadan atu tanengsa nu sepatay a muli a culilan.
Argentina
u pitukudan sakay (足球)
不過該場比賽馬拉度納的第2個進球，完全是靠他鬼神般的盤球過人技術，從後場一個人帶球連續突破敵隊6人的防守破網，這球後來被國際足總
Fahol
u Pangcah a niyazu'
u pangca(Amis) sa, u cidekay nu Taywan Yincumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Pangcah(Amis).
Burundi
sakay kalisiw (經濟 )
u kuhi atu uciya sa, mala nu Burundiay u sakahenulan a sakaidaw nu sasikalisiw, nika anu mahica ku kasademiad sa u mamietelay tu sakaidaw nu kapah nu kalisiw sa, atu kalaidaw nu tademaway a nilawilawan sikaselep nu   nikalukan.
Tausa
u Sejek a niyazu'
u niyazu’ nu Sejek(Seediq) kuyni, katuud ku Sejek(Seediq) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Tayan(Tayal) u Pangcah(Amis) u Yuwatan(Bunun)  u Paywan(Paiwan) atu Taluku(Truku).inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
Argentina
民族
Argentina sa u mabulaway a kanatal, sacamulay nu masadumaay a binacadan kalapulungan nu nikaudip, i mahida a talacuwacuwaay a mabulaw a milakalak a ziday,u sikaidaw nu kanatalay a tademaw sa sikacunus tu kayadah, sakahida nu kamu nu Argentina, u kakawsan nu heni sa nu makay i bayuay pabalungaay sa.
Fahol
u siwkay nu Yincumin
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
Vanuatu
wayway nu itidaay (民風民俗)
萬那杜民風簡樸，民眾友善親切，會主動和遊客打招呼. 當地的人都習慣在路旁的大樹摘取果實，周圍地方都有果實唾手可得.
Lubas-Mapalaway-biki baki(hamay baki)
masatekeday a sulit(單字)
zatengen 體會看看、想
Venezuela
thumb|u hata nu Venezuela|alt=Flag of Venezuela.svg
u Venezuela sa i labu nu Cong-nan-mey-cuo, itiza i 8 00 N, 66 00 W
u ahebal nu lala' mapulung sa 912,050 km2.
kakalukan umah sa 24.50%, kilakilangan umah sa 52.10%, zumaay henay umah sa 23.40%.
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Caracas (卡拉卡斯).
Tausa
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Venezuela
likisi (歷史)
katukuh tu caca a malebut walu a lasubu tulu a bataan (1830) a mihcaan, Vinai-zuela (Venezuela (委內瑞拉) atu Kelun-piya  (哥倫比亞), Panama (Pa-na-ma 巴拿馬) atu Ecuador (E-kua-duo 厄瓜多) nu tepalay a kanatal malecad, u Colombia (Take-lunpi-ya 大哥倫比亞) kunhekuo. sa Vinai-zuela (Venezuela (委內瑞拉) itini i cacay a malebut walu a lasubu tulu a bataan (1830) a mihcaan misiteked a patideng, Colombia (Ta-ke-lun-pi-ya 大哥倫比亞) mihaputu amabulasak sa.
Malta
Malta (馬爾他) lalingtuwan a sasakamuen「馬爾他」之起源說
Malta (馬爾他), mahka makatatengil, mahicay kiya makatengil tina kanatalan. ceyunpay saan "Malta" saan namakayda i Greece (希臘) a kamuan μέλι (suni meli), imi han u (cemed) Greece (希臘) a tademaw misakamu tina subalan han u Μελίτη (suni Melite), duma anisakamuwansa u Malta (馬爾他) silaculay tu micidekay a cemedan, sisa pangangan han tu (kakitidaan nu wadu).
Venezuela
likisi (歷史)
在兩年後被朱利安·卡斯楚·康特雷拉斯發動政變拉下台，康特雷拉斯組成軍政府，以高壓控制統治，引起保守黨發動政變，重新奪取政權.
委內瑞拉在19世紀和20世紀前半期，長期為政治的不穩定、政治鬥爭和獨裁政治統治所籠罩.
Malta
likisi sa tenesay nu kanatal 歷史最悠久的國家
nina kakitadaan i Ticung-Hay (地中海) saka etiman nu kalepacawan a kitidaan, sakala lalitin tu Europe (歐洲), Pafae (北非), Cuntun (中東) a kitidaan nu ngangangan nu kayakay. nanu tawya u kalealawan nu hitay a kakitidaan.
pala 風景
langdaway a kulit, u Malta (馬爾他) pinganganan, idaw ku tadangangan nu kanatal sabangcalay a bayu, saka singanganay sa u "tuluay a langdaway"  aaidangan: langdaway a buhang, langdaway a sasingalan atu langdaway a banaw.
sakapahay anipiidang a puu’ 旅行最佳季節
基本上馬爾他一年四季都適合旅遊，不過5月-9月是馬爾他的熱門旅遊時間，也是最多歐洲人出沒在馬爾他的季節.
Venezuela
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Habayiing kakuniza:Iing Habay
Chou Yu Min
u sulit nu Hulam
2008年，周渝民在年度大戲《痞子英雄》中演出一個膽小怕事、外表浪蕩、言行幽默，其實正直與勇敢才是他的本質的痞子警察；其出色的劇情與精湛的演技，讓該劇與周渝民獲得觀眾、媒體的一致好評，2009年憑此角色入圍第44屆金鐘獎戲劇節目男主角獎. 2013年以《回家》獲得第48屆金鐘獎戲劇節目男主角獎.
Nicolás Maduro
Nicolás Maduro
Kiku
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 671 ku tademaw, pakalatu 62%.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Pangcah kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu'
Borut Pahor
thumb|Borut Pahor, 2010|alt=Borut Pahor 2010.jpg thumb|u hata nu Slovenia|alt=Flag of Slovenia.svg thumb|Borut Pahor in semafor
Kanans-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Kanans
ngangan nu Puyuma-Babutrulr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p81
Pur-dull
u nazipaan niza
napahezek i Taitung 農工 cacudadan atu Kincal a cacudadan.
Fakah-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Haiti
Haiti (海地)
Haiti (海地) u Mei-cuo uyza dada’ u lumeni’ay a tademaw ku tapang nu binacadan 95% ka i pabaw masakaputay mapulungay a kanatal. saaca, uynian a kanatal atu tapiingay a La-tin a iluc ku angangan nu Tu-min-ni-cy uyni u palahad masazuma caay kalecad, Haiti (海地) nu Mei-cuo uyza dada’ u sapakuyucay a kanatal. 2015 a mihcaan u tademaw palalecad tu paymihcaan micumuday a kalisiw 804, u saisasaay nu tademaw a tinsu nu palahadan, kitakitay u sainai’ay nipalahadan a kanatal a cacay. 2019 a mihcaan, Haiti (海地) a tademaw palalecad tu paliayaw a nikauzipan a mihcaan enem a bataan izaw ku sepat.
laylay (歷史)
1697年根據勒斯維克條約，海地被割讓給法國. 1791年黑人領袖杜桑·盧維圖爾領導海地人發動獨立戰爭，成為拉丁美洲最早爭取獨立的國家. 1804年，起義軍攻占太子港，宣布獨立，成立共和國.
Haiti (海地) namisateked hawsa, caay patizeng tu sipucay nu binawlad ku ngangaan a nizatengan, mahuyahuy tu ku kawaw nu cin-ce, u mikuwanay kakutaykutay sa mala u mikeliday duduc tu pulung nisulitan, namakay misateked ku Haiti (海地) katukuh 1915 a mihcaan tu cacay a lasubu a mihcaan, pulung izaw macapi tu 90 ku tademaw makakutay mala cung-tung.1957 a mihcaan, I-Tou a hitay (依託軍隊), Tu-wa-li-ai (杜瓦利埃) pakademec tu 1957 a mihcaan misingkiw ku Haiti (海地), mala u mikeladay a kawaw nu binawlan, mala u cung-tung nu Haiti (海地), patizeng palekal tu nu lalabuay nu luma’ ku mikuwanay, katukuh 1986 a mihcaan mapabelin tu.
hekal a lala’(地理)
Haiti (海地) itini i Isi-pa-ni-ola a subal tu nutipan, lala' nu kanatal 27,750 ka kaahebal, u zuma i hekalay a lala' 27,560 km, 190 km lalabu a nanum. Haiti (海地) a dadipasan a katanaya' 1,771 km, atu belaw a kanatal Tu-mi-ni-cya i lilis nu kanatal a katanaya' 360 a kung-li. Haiti (海地) a kakitizaan tu Is-pa-ni-au-la a subal u satipan a dadipasan malikakung ku zazan, nika u lilis nu bayu caay ka pina ku zumaay a sulal. Haiti (海地) tungus nu Ke-ti-le-la-sanay nu tebanay, mahapinang ku wayway nu buyu' a lala', malasepat ku malecaday a buyu’ nuwalian satipan muculil pasayza i buyu'.
u sangku (宗教)
約85%的海地人口宣稱信仰基督教，絕大多數目前從屬於羅馬天主教. 海地也有相當多非常虔誠的天主教徒，國內亦有不少殖民時期建立的天主教堂.
caculilan(交通)
Haiti (海地) a caculilan caay kacakat. uyzaan a kanatal uyza dada’ cacay u silamalay a zazan pakala tu 135 kung-li, makay Tay-ce a minatu pakay nuwamisan sakatayza i A-ti-po-si-te a enal nu Wi-lei-te. u mikacaway a labang maselep tu, uynuan silamalay a zazan i 1960 a mihcaan hatizatu ku kawaw nu mitupinay tu labang a basu ( uynian a mihcaan u mikacaway a labang 2,200 ku” tademaw. i nuwamisan u tebusatuatu nipalumaan tu ciye-ma, u pulung nu tanaya’ pakala tu 120 kung-li izaw ku nu uzipay likecuay zazan nu silamalay.
Pur-dull
nasulitan
mutahkal a nalimaanː《buyubyuan》
namakayniyan a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Facebook 陳建年 Pau-dull
Buyu’ nu bilung
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:kakitizaan kakuniza:Sakizaya kakuniza:Kalingku kakuniza:2018-cacay
Akihito
thumb|ci Akihito thumb|u hata nu Japan thumb|Empress Kojun and Prince Akihito thumb|Akihito
Isin-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Isin
Art Bakeraitis
Art Bakeraitis
Arron Afflalo
Arron Afflalo (阿隆·阿法拉羅)
Arron Afflalo unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u tabakiay ayaway mimaliay, u mikilac zikuzay mimaliay, adidi’ay ayaway mimaliay.
Ireland
此外愛爾蘭也是歐洲聯盟、歐洲理事會、經濟合作與發展組織、世界貿易組織和聯合國等國際組織成員. 愛爾蘭共和國成立於1922年的愛爾蘭自由邦，愛爾蘭獨立戰爭後簽訂了《英愛條約》，但愛爾蘭島東北方的六個郡繼續留在英國內，形成了北愛爾蘭. 1949年完全結束了大英帝國統治，脫離大英國協，1973年加入歐洲聯盟前身歐洲共同體.
laylay (歷史)
當時，愛爾蘭沒有得到國際上的承認，但在英愛戰爭（亦稱愛爾蘭獨立戰爭）後，英愛雙方代表達成英愛條約，給予愛爾蘭合法的自治權，即自治領地位. 愛爾蘭成立愛爾蘭自由邦，領土包括愛爾蘭全島，但條約允許北方六郡（即北愛爾蘭）不參加愛爾蘭自由邦. 愛爾蘭自由邦憲法同時規定，愛爾蘭為君主立憲制，愛爾蘭國王由英國國王兼任，同時設立總督職位，議會實行兩院制，成立「行政委員會」（即內閣），設立行政委員會主席職務.
cen-ce (政治)
Ireland u cacayay a lekec a kapulungan misakaputay,mikawaw kalacapuan tatengilan mamulung milice. Ireland a Cung-tung u talakaway a tapang nu kanatal, u kala Cung-tungan pitu a mihcaan, kakelul a misingkiw taneng a matulin tu cacay a lekal. Cung-tung caay ka situngus mikawaw tu nu hulic, nika Ireland satalakaway situngusay tu kawaw nu kanatal patahkal tu nizatengay izaw saca ku tungus tu kawaw, pasu maliwsakay kalacapuan tatengilan. Irland ku situngusay mikeliday nu kalacapuan tatengilan ku panganganay, u Cung-tung ku situngusay. uzuma u saayaway tabakiay sakapaut nu caculculan nu sakaput atu mipulung tu cenbu u tabakiay mikeliday nu kanatal ku situngusay.
milatlat (體育)
kai-al a tukud mali atu sapad culay mali nu Irland (愛爾蘭) masawaywayay nu tusa lice a undukay, ni kai-al a undukay syehuy ni cuzuhan tu sepat tabakiay kai-al a undukayan tu satusa a lice. caay kuyni dada’ mitukuday tu mali u kakaydihan nu  pu-luw a binawlan u kanamuhay a undukay,Irland a kanatal tukud mali a sakaput u tinaku nu kanatal.
2011年歐洲聯賽決賽在5月18日舉行，在愛爾蘭都柏林英傑華體育場進行. 由於歐洲足協避免球場以贊助商冠名，球場將會在決賽時改稱「都柏林球場」.
2011 a mihcaan Ou-cu mapulung a madademec i lima a bulad sabw walu a demiad palekal, i Irland Tu-pu-li-ing-cye a kadubaan malingatu. uyza u Ou-cou tukud syehuy sakacaay pimalian u mipadangay nu misiwbayay a pangangan, pimalian a itiza tu pidademecan pasumad a pangangan Tu-pou-lin pimalian.
Costa Riga
sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 N, 84 00 W. u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 51,100 km2.u ahebal nu lala'ay sa  izaw ku 51,060 km2, u ahebal nu nanumay sa  izaw ku 40 km2. hamin nu tademawan sa 4,872,543.
helal nu lala’(地理)
(u kamu nu Hulam sa: 哥斯大黎加地形是：海岸邊是平原，而中部被崎嶇的高山所隔絕. 該國宣布其專屬經濟區為200海里，領海為12海里. 氣候屬於熱帶和亞熱帶，還有一部分是新熱帶. )
sakikalisiwan(經濟)
(u kamu nu Hulam sa: 哥斯大黎加是中美洲地區經濟較為發達的國家，擁有較高的生活水平及較多元的經濟結構. 在一系列經濟改革後，哥斯大黎加已從曾經只依靠農業的單一經濟發展為以旅遊、電子和醫療組件出口及信息技術服務為基礎的多樣化經濟. )
tademaw(人口)
Costa riga(哥斯大黎加) a tademawan malalamelay izang a wawa atu tatenga’ay nu Europe a tademaw pakala’ tu siwa a bataan izaw ku sepat a pasantu 94%, angangan mabulaway nu Spain a tademaw, uzuma yadah henay kunu Germany a tademaw, Poland a tademaw, Italy a tademaw atu Jewish a tademaw (猶太人),  i Costa riga(哥斯大黎加) uyza dada’ cayay kakatuud ku Indians (In-ti-an a tademaw 印第安人) makay satipan midebungay ku mauzip, ayza u muenengay nu binacadan a tademaw 29,000 a tademaw dada’caay kaedeng tu pilung nu tademaw tu cacay a pasentu. inahini Italy a tademaw a tademaw macunus tu katuud nu tademaw, angangan u sakangelih uyni an u mabulaawy a kaizaw kakanan nu tademaw, a pakala tu a izaw ku sakalukan numalukay a tademaw.
Taimali
nikasakuwakuwan
kina kenis nu binacadan yadah ku sakalisiwan, u paywan a binacadan, amis a binacadan, lukay a binacadan, hulan a tademaw, layak a tademaw atu u ngayngay makakumutay. dumaay a kenisan nu paywan a binacadan u pa-ka-lu-cin (paqaroqarp), u nu sawalian a paywan, u duma sa ta-wang a niyadu’, ya u dikuc, u lalangawan matapal nu micapiay tu piwma a binacadan atu amisay a mapalalitay.
min-ko sepat a bataan idaw ku siwa a mihcaan i san-he a niyadu’ mitepal tu bayu i buyu’ a  patideng tu”Taywan nu yincumin u lala’ nu lalekalan ”, walu a bataan nu mihcaan u i tiniay tu a tademawa ku milahciay, kya u sakahenulan, nauydaan u kisihu maydih misakalisuw a misabaluhay sapisanga tu tabakiay a kenis i lala’ nu ahebal atu sasangaan, patetek tu paya sakay nu pacuyakuay a musakamu, u nituktukan ku luma a nisangaan a misakapah pabancal,palangaw tu sumilaway, kyu idaw haynikatukuh ayda tuud.
piidangan
tay-ma-li a kenis u a adihan yadah ku sinilangecan, idaw ku buyu’ idaw ku bayu, idaw ku ungsing, u kasibaluan, u pikacawan tu silamalay,
金針山天然資源豐富，有溪流有瀑布有高山有峽谷. 在此處的溪谷很適合螢火蟲居住，每到4~7月夜裡就是賞螢好時機. 據統計金針山共有18種螢火蟲，最主要的品種為黑翅螢，若錯過了夏季，冬季11~12月還有山窗螢可觀賞.
Tkasan
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Pasawali
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Tavila
u siwkay nu niyazu'
Tavila niyazu' tatengaay a ngangan, u cidekay a kamu a ngangan sa ku " Tapila", sakaizaway sa ku " sibila'ay a kakitizaan". yadah ku bila' itini, sisa singangan mahini.
u siwkay nu Yincumin
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Cicing-tatama a ngangan nu Pangah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Pusong
u siwkay nu niyzau'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 341 ku tademaw, pakalatu 48%.
Mongolia
tapang tusu nu kanatal(首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Ulaanbaatar (烏蘭巴托).
kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa sabaw cacay bulad pitu demiad.
Akoy-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Akoy
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Taitung
nikasakuwakuwan a niyazu'
i naayaw a miheca u kasu mamadana henay, sini patideng tu piwma a pikawawan, i nadikudan u Taywan ya masatapangay ci Liu-min-cuwan micuduh a misumad, pangangan han tu pusung a kenis nu tuse. i nu ayawan nu lipun sa, sumad han tu ku ngangan’’ sadimulan a kenis baluhay a tuse’’. nu kahulaman a nipikuwanan sa mipela  tu pabeli tu Taywan atu lipun hawsa, pangangan hantu tu ‘’piwma kenis’’, nu pusung a pikawawan i satimulan a kenis.
因公共運輸交通的活絡與整合成功，重新吸引了許多商號及觀光旅館及各級連鎖店進駐於鐵花路及新生路一帶，然而新站附近商業活動仍不興盛，以民宿及機車租賃等第三級產業為主. 重要農產品有稻米、釋迦、洛神花、油菜花、梅子、柚子、草莓、台灣藜等. 而漁產的部分，台東市富岡漁港位於潮汐交會帶，漁獲量豐富，較名聞遐邇的漁產有海瓜子、沙蝦、曼波魚、地震魚、小章魚、雨傘魚、白帶魚、蘭花蚌、鯕鰍等.
Gary Alcorn
Gary Alcorn unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u tebanay mimaliay.
Nicaragua
thumb|u hata nu Nicaragua （尼加拉瓜）|alt=Flag of Nicaragua.svg
Nicaragua kuhi (尼加拉瓜咖啡)
但到了19世紀末，尼加拉瓜成為「香蕉共和國」，而來自咖啡的收益多數都流往國外或進入當地地主的口袋.
Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖)
尼加拉瓜湖, 是中美洲最大, 世界第二十一大的湖泊尼加拉瓜湖水域面積8264平方公里, 是中美洲最大, 世界第一大的湖泊, 位於尼加拉瓜境內的一個淡水湖.
banaw a nanum milakuuyd tu San Juan (Sen-Hu-An 聖胡安) a sauwac micumud i Caribbean a bayu (Cia-Le-Pi-Hai 加勒比海).
1914 a mihecaan Panama (Pa-Na-Ma 巴拿馬) a talawadaw malingatu muculi satu, musali'meng ku sayaway nu kawaw nu Nicaragua a talawadaw (尼加拉瓜運河) naditekan. Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖) bangcal ku pala nuheni, sakapahay a papacemudan tu buting, mikacaw tu balunga, midaguy atu mikilim tu nu tuas a tuud (考古), anu kasiwantanan tu nu culil nu sasakamuen, Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖) hatu u sakapahay tu ku aaidangna.
Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖) milakuuyd tu San Juan (Sen-Hu-An 聖胡安) a sauwac milalitin atu Caribbean a bayu (Cia-Le-Pi-Hai 加勒比海) malalitin. Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖) a dadipasan han u satabakiyay nu tukay a Granada (Ke-La-Na-Da 格拉納達).
Mamnoon Hussain
Mamnoon Hussain
Mami
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
Tayax
thumb|JianshiTayax (u sulit nu Hulam: 抬耀部落)
Mami
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Tayax
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 1 ku tademaw, pakalatu 1%.
Pusung Butu Ye yu adiwawa a cacudadan
kakuniza:Sabak Nubu
Kanao’pu
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
nipaluma-calahcah
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mikeliday tu ngangan】 mikeliday tu hau
wayway nu langaw (植物形態)
nu tusaay a mihcaan nu lutukan a lalangawan, talakaw han makaalatu sabaw tu lima ~ siwa a bataan a congfen. akaway masa sikaku, yadah ku ciit, nikudan han adidi ku damsaya a banuh.
(kamu nu Hulam: 二年生草本，高15～90cm. 莖方形，多分枝，被倒向疏柔毛. ）
mibuwah (栽培)
nitabian tu a lala', sanebaken nuheni ku 1.3m ku ahebal nisa nebakan. Sasapalan palamlamen tu lala', amisasapal. Pasapalsa, sanebaken kuni pisapal, ulaad nu langawan han tulu a bataan idaw ku tulu a congfen  kunipi sabenisan, labuhan tulu ~ pitu a kong-hen, u sapala han itidan inisa nebakan amibulesak, acaay labungi.
ngangan nu Puyuma-Balrangatu
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p81
kakuniza:ngangan
Gary Alexander
縮圖 Gary Alexander (蓋瑞·亞歷山大) nalecuhan i Jacksonville, Florida, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u adidi’ay ayaway mimaliay, pahanhanan tu kawaw ayza.
tatama, 11 a bulad 1 a demiad, 1969 a mihca, Gary Alexander, miunduay.
Asa-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
u niyadu’ nu katangka
pa sukasen ku pala niyam
ku Binacadan niyam caay kalawpes, kya ma sasuadih amin kami u laluma’an, mabulah tu kami tu tademaw niyam,
pi sanga’en kami tu cacudadan
niyam i wadiwawa, pasubana’ tu kakawaw nu lalangawen, pa tatules tu lisin niyam u Sakidaya hananay, u sakalihalay mu saupu pasuba’ tu wadiwawa niyam, kya lipahak ku balucu’ niyam tu demiamiad.
Dihekoay
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 31 ku tademaw, pakalatu 16%.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Bounnhang Vorachith
u sulit nu zuma a kamu
u sulit nu 寮語: ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ
Armenia
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
Armenia kapulunganay nu binacadan a kanatal, sipangangan i hekal sa u Armenia. u sakay nu sasikawaw nu liwliw nu kanatal sa, ina Armenia u kitidaan sa i Black Sea atu ya Caspian Sea kalatebanan, u masa nu lalabuay nu tukutukusan a kanatal, ya Yerevan (葉里溫) ku tatangahan nu tuse.
Ita thao
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Armenia
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
(u sulit nu hulam: 亞美尼亞曾經是蘇聯的加盟共和國之一，1991年蘇聯解體時獨立. 在亞美尼亞語中，亞美尼亞被稱為「哈亞斯坦」. )
u Caucasus a nikalalais (高加索戰爭)
Azerbaijan a cungtung ci llham Aliyev (阿利耶夫) masaatekak ku balucu', i nu dikudan sa tanunamuh sa pabinawlan, u Azerbaijan sa kademecan tu ku sikalawpes a lala’ sa, setyi pakilul tu sasakamuan u Armenia mademec tu sa; pasaicelang a mipulu' tu mahtatusaay a kanatal kasatedep tu a mamangayaw sa, sipakay i nu kadamsayan a nikalalubang a maysulit tu ngangan kya, cungtung nu Soviet Union ci Puting, mapanutek nida ku saculculan tu 2000 a malebut hitay nu Soviet Union(蘇聯) a tayda, u sakusaan sa amaysusul tu nu hitay a sikangaay nu kitatidan a cumudan kina Naka i limay nu mihcaan;
Fakong
Fakong a kenis( 豐濱鄉)
u sulit nu Hulam: 豐濱部落
Armenia
u Caucasus a nikalalais (高加索戰爭)
pihacengan ku nikalinges atu makayi a kademecan, u pinapinaay nu malebut a binawlan nu Armenia, i sakatusa nu pilipayan a demiad i sananal kalasinpayan a muculil tayda i kasaupuan nu cenhu a milaup, maytanam mingayaw tu satalakaway a mamikuwanay, milunguc tiya kalawpesan nu tatungusan a mamikuwanay kasenun a han miales tu kasingangan nu kanatalay.
namakayda satu sa, ina Armenia a hitay itida i Naka a kenis atu i nu udipanay a kakitidaan, masacacay tu ku sikayda nu kalacusan sautiyi han nu buyuay a dadan  mitena, sakunu udipay tu adadasa, nayi tuku icelang a micunus tu sakanayat nu ngangayawan, i Nakaay i ayaway nu hitay sa, sikalecad tu kalitemuhan, ku sakaputun nu mamiedapay tu tuudtuud, atu sikacebis nu Azerbaijan (亞塞拜然) kaicelangan a hitay misakasak, atu silaup han a kainayian nu idih a mipatay.
(u sulit nu hulam: 納卡獨立軍將接受俄軍維和與解甲的「國際命令」——換句話說，納卡的亞美尼亞族政府，已含淚接受了「阿爾察赫滅國」（儘管包括在亞美尼亞政府在內，幾乎沒有外國承認他們的主權獨立），以及納卡地區將重回亞塞拜然統治的政治現實. )
Pasikau
u Yuwatan(Bunun) a niyazu'
臺東縣延平鄉桃源部落，又稱巴喜告，Pasikau原來是卑南族對此地的稱呼，意指「竹林」，部落從內本鹿舊部落搬遷到現在的地方，族人跟著卑南族人對此地的稱呼，繼續稱之為巴喜告. 來到桃源部落，可先去參觀布農文化園區，有典藏豐富的早期舊部落文史資料與文物展示，也有布農千年傳續的八部合音、傳統歌舞祭儀展演.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
nipaluma-adidem
adidi'ay papah adidem (小葉桑)
mitesekay nipangangan【學名】Morus australis Poir.
Bunun Pakaun Ikit, Sakizaya adidem, Tau Tanyod, Co Karu 'Usum, Piyuma Talriyuz, Amis A De Dm, Paywan 'Lesu, Lukay Taliyudru.
sakakapah nu sapaiyu (藥效)
adidi’ay papah aidem sicecedaman tungusa u cudetay, u papah sapaiyu tu pasasa tu akuti’ u ledek, angangan sapilasawad tu akuti’, sapipadang sapatahkal tu isi’, u cii’t papah taneng palasawad tu akuti’ u sapisiwduk tuwaca u makalatay nu siledekay a bau, atu taneng mala u sapilasawad tu akuti’ a nananuman.
Mananigay
Mananigay
u sulit nu Hulam: 馬拿尼開部落
B’anux
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
天狗部落
nipaluma-adidem
(比較)
（kamu nu Hulam：最明顯的差異應該要算是果實了，桑樹的果實明顯的比小葉桑大上一號，所以目前我們所吃的桑葚大多還是來自桑樹. ）
Brahim Ghali
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway
nipaluma-adidem
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源)
kakuniza:nipaluma
misanga’ tu alibungbung
sakatulu, hanu takinien mitulis tu cika.
Gary Brokaw
u canan ku NBA
kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Asam-tatama a ngangan nu Pangcah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
misapudahay
misapudahay(不良少年、流氓)
Taiwu
nikasakuwakuwan
「泰武」之名的由來，民國35年1月在泰武村成立鄉公所，因該部落擇音「吾拉魯滋」(ulaljuc)，又東面有大武山，故取其大武與泰武諧音，而定名為泰武村，同時以該村為鄉治所在，即正式命名為泰武鄉(避免與台東縣大武鄉雷同)
i masahungtiay a nipikuwan iziyu atu nu aydaay a ngangan nu niyadu’ a pisasuayaw (清領時期與現行里名對照)
Ciya-ulang a niyadu’-Ciya-ping a niyadu’
u aenengan (位置)
nutimulan: malbiyaw atu ya Lay-Yi hananay a kenis.
misanga tu kitaki sulitan pakacacay cebang:cacay-tusa tidis
misaluc nu wawa: mikukay tu ipapaway a wama ci yis kilistu pabeli I tamiyanan, duutay a kitaki maazih ita ku dil nu ama, a padil ku salungan. mikukay tu wama, a padil,miabibi I tamiyanan.
Mangcelan
u sulit nu Hulam
滿自然部落
Kaniw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay(介紹) nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
misanga’an nu kaput micudaday
後面的設計是 wawa nu sakidaya，加上我們的聖石-三角石.
Kaniw-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan kakuniza:ngangan
misanga’an nu kaput micudaday
kakuniza:Lisin Kubung
misanga tu kitaki sulitan pakacacay cebang：tusa-lima tudis
(misanga tu kitaki sulitan pakacacay cebang：tusa-lima tilis) 金句: ukasatiman a kamu:sakamu sa ku wama izaw ku likat,sa izaw tuku likat. (misanga tu kitaki sulitan pakatulu cebang: tusa tilis) milunguc nu wawa: mikukay tu wama! isudada’ ku misakamuay "a maydih izaw ku likat", sa izawtu ku likat! nisangaan isu tu likat mikukay kami, nay mapaedil ku kitaki’, nay maydih ku balucu’ izaw ku dil. misalunguc tu wama a midiput nabalucuan niyam a dil. nay mauzip kami i kitaki’apadil tu ama ademidemiad.
Kim Jong-un
thumb|Kim Jong-Un|alt=Kim Jong-Un
Al Attles
u sulit nu Hulam atu Amilika
Alvin Austin Attles Jr. is an American retired professional basketball player and coach best known for his longtime association with the Golden State Warriors.
ngangan nu Puyuma-Batuk
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
Dipis-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Josh Boone
Josh Boone unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u p’agal tins’ tay suruw. Josh Boone i 2006 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 23, namapili’ tu nu New Jersey Nets putiput.
Falaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Puyuma
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad
inayay ku padekuan i Puyuma niyazu’.
Cote d'ivoirie
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Yamoussoukro (亞穆蘇克羅).
Gambia
Gambia (甘比亞)
Cihabayan
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Asang-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Cihabayan
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
kakuniza:niyazu'
Tkijig
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Brandon Armstrong
Brandon Armstrong
Malungayangay
kungku nu Malungayangay
u malungayangay hannanay sa, u namaka hicahicaay acasaw, i kasumamadan naidaway tuhaw, a saca kumi tapalay, katttuud ku pabaliuway tina kungku nu malu
Mornos
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 87%, Puyuma 1%, zumazuma 4%.