cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
E’wenke’cu
sakalacawa婚姻
palutatengaan atu sasalinna信仰與習俗 palutatengaan信仰 sumamad Sipuoliya niyadu’an a mapalaway古代西伯利亞地區的薩滿巫師 palutatengaan nu E’wenke’cu malatusa, Samamcia atu Tuncencia. pahahutinan a E’wenku’cu palutatengan tu tuudan idaw ku adingu, yadah ku palutatengaan sa. idaw ku palutatenaan tu Lamacia. E’wenke’cu palutatengan tu miedaw. kapahay nu yunmei atu la’cusay a yunmei mamilalid sa tu sakaudip nuheni.
在新中國建立之後，政府建立了許多機構去保存傳統文化，以鄂溫克旗為中心，陸續建立文化館，圖書館，博物館，烏蘭牧騎，新華書店，電影放映公司，影劇院，電影隊及鄉文化站，族群的文化生活有了新的發展階段. pakatinengay教育
傳統的鄂溫克族沒有正規的學校教育，所學的大多是家族或氏族的文化傳承，況且在遊牧的生活中很難接受學校教育，基本上是呈現文盲的落後狀態，中華人民共和國建立後，中國共產黨和政府在鄂溫克族群眾聚集處辦學，漸漸提高教育水準，擺脫不識字的狀態. kakuniza:Habayiing
midateng tu tawyaay a ziday
如果有來生，要做一棵樹，站成永恒，沒有悲傷的姿勢：一半埋在土裏安詳，一半在空中飛揚；一半散落陰涼，一半沐浴陽光. 非常沉默非常驕傲，從不依靠、從不尋找.
cacay ku tawa mademec ku nikaudipan, cacay ku lusa mapanukas tu ku cacay atatademaw.
u sakapahay a balucu' saycan masayngsayng nika satanekteken. 優等的心，不必華麗，但必須堅固.
雅典的泰門Yaten a Taymen
從莎士比亞戲劇故事集 namakayda i Sasepiya gagikian nu kakungkuan
ci Taymen (泰門) sikawaw patayni tu labang, silabang tu halipahay a tademaw. kalung nida hamin han nuheni patahekal ku salasala, adih sa ku taydaay a labang u ba’tu atu alihaway a nanum. cebus han ni Taymen (泰門) ku nuhen, waiten ku sala’ pasayda i kalung, meduk satu miliyas tu luma’. kilulen nu masatademaway a kalung ci Fuolaywise (弗萊維斯) a patalumaen numaku sa.
maynah ci Taymen (泰門) tu muculilay a tademaw, taydan nida ku culil i cu’cu’dan, i pungkan miculimek, lutuk ku sakaudip nida. ibuhung, maadih nida kuniculimekan nutaw tu kim. ci Aysipadise (艾西巴第斯), Aypa’mante’se (艾帕曼特斯) atu tatuluay a kukung mikiayaw ci Fuolaywise (弗萊維斯) makatepa ci Taymen (泰門) nan.
.弗萊維斯來到，雖然也想要錢，但他更想讓泰門回歸社會. 泰門承認弗萊維斯是他唯一真誠的朋友，但為弗萊維斯僕人的身份而倍感遺憾.
他接待了從雅典來的最後使者，後者希望泰門可以安撫艾西巴第斯，但泰門痛罵了他們，最終死在荒野中.
mabulitay a kidu’, malawpesay tu ku adingu: amana’ pikilim tu ngangan numaku. mipatay ku libung i tamuwa, usala’cusay a tademaw! mabulitay kaku, ci Taymun (泰蒙) malinges namin ku maudipay cinidaan. mucaliway nu muculilay a tademaw paceba’ sa maynah, anumicaliway muculil amana’ pisaluimen ku kuku’ namu.
mibalud tu lalami
musilud tu lalami tu kakaleden misalaic
Balud han ku lalami, siketen tu laic ku lalami
cacay kamaenepay a pabulingan landaway! masenat ku cacay a mihecaan awawa matapi tu tulu zinum
cayay aca kamaenepay a pabulingan landaway, izaw ku cacay amihecaan a tatayna a wawa i 台中, namicucu caay pihaymaw mapulin tu, zayhan tengsul malupisak kya pabulingan a landaway, kawili a lima niya tatayna awawa masenat nu melmel nu dadingu,amatapi tu tulu zinum,adada ku balucu nu ina, apapisin ku wina amisuayaw tu 消基會投訴， hicasa caay ka hapina bacu nu kusi, kya a masenat tu ku lima nu tatayna a wawaan, musakamu ku ina tu tatayna a wawa: zayhan itaya maazih a kamaenapay a pabulingan landaway, i pabaw nu haku izaw ku nisulitan tu kamaenepya a pabulingan a landaway sisa amicakay, hicasa kya wawa a ina uiza kamaenapay pabulingan landaway caay pakasenat tu adiwawa, zayhan caay ka hapinan bacu tu kamaenepay pabulingan landaway, a masiwala tu ku micakayan, kamaenepay pabulingan landaway amitanam tu malecaday akusi, pazenhan tu nanum pabulingan landaway namakay lima abataan sasutan a talakaw amahetit, mamelmel tu ilala ku pabulingan landaway, naunian aca sulitan tu kamaenepay a pabulingan landaway caayyaca ku kamaenepay, alaen ku nu ihekalay palecaten may tu kamaenepay pabulingan landaway, maazih yadah ku payya nu kusiy a siwantan tu kamaenepay 無鉛a landaway a bacu, a caay ku kamaenepay a pabulingan landaway, a mapabaliw ku tademaw,amapatelac tu ku micakayan, 食品委員 a paheci tu kamaenepay a pabulingan landawayan, awini kuni tudu’an u kamaenepay 無鉛a landaway, kawiza amami tu zikuzan nu kamaenepay a pabulingan landaway, inayi 鉛融tahekal a問題， uma kamaenepay a pabulingan landaway au kamaenepay a 無鉛, nuayawan miazih kapiasip henay kuwiza lalabuay a kamaenepay, babalaki izaw ku sadimata’ apcabay tu wawa i 靜態 sa kawiza u kamaenepay a pabulingan landaway, a matineng kawiza u kamaenepay a pabulingan a landaway, zayhan mapatelac tu bacu, sisa u pacakayay a kusi a misulul a pacakat, cayay mapelpel maliyu izaw kumahiniay malecad a kawaw.
kakuniza:Dayas Siku
cacay ku tademaw
nayay a tademaw ku manamuhay a tataytay, uyzasa palecad tu alaaw, sisuma, atu pakakutay tu cudet akuti’ kyami hawsa, tataytay amala sa tademaw.
kacaledesan nu lutuklutukan a demiad
大致分布在南北緯10°至南北回歸線之間，以非洲中部、南美巴西大部、澳大利亞大陸北部和東部為典型. 本類型分布區處于赤道低壓帶與信風帶交替控製區. 全年氣溫高，年平均氣溫約25°C. 當赤道低壓帶控製時期，赤道氣團盛行，降水集中;信風帶控製時期，受熱帶大陸氣團控製，幹旱少雨. 年降水量一般在700-1000毫米，有明顯的較長幹季. 自然植被為熱帶稀樹草原.
piyang a luma'
kungku (故事)
zayhan balaki tu ku mihcaan niya makatalay a mapalaway, caaytu kakapah ku mata, nasa uysa adidi'ay a ukak ni Han-say-al a taludu' sa, yadah tu ku nikan caay tu kakizemu, caay tu pakahalhal kya makatalay a mapalaway, paketun sa kakayza hantu mingaay mukan ci Han-say-al.
當她在準備把漢賽爾煮來吃時，她要葛麗特爬進爐中去確認，不過葛麗特猜巫婆是要把她烤來吃，於是她騙巫婆爬進爐中，並把巫婆活活燙死.
孩子們找到並且拿走巫婆屋內所有的珠寶後，他們找到回家的路，並與他們的父親重聚，這時孩子們的繼母已經死了，從此他們過著幸福快樂的生活.
mipudac tu namakayzaan (來歷與分析)
這個童話的格林兄弟版本已經成了一個對於19世紀的讀者而言輕鬆愉快的故事. 然而很多批評人士認為其原始的版本可能源於中世紀的艱苦生活中由於饑荒而引起的普遍遺棄行為，起到訓誡小孩的作用.
nisepian i teban nu lalud
kakungkuan a kamu (劇情)
ci He-mi-ya (赫米婭) sakamuen nida ku sakapahay nida a cabay ci Hay-li-na (海麗娜) tu kiyaku nu heni, ci Hay-li-na' (海麗娜) caay henay kaw matenesay nikaiyan ni Di-mi-te'-lu-se (狄米特律斯), mangalay pakanamuh ci Di-mi-te'-lu-se (狄米特律斯) tu nabalucuan, sisa ci Hay-li-na' (海麗娜) sakamuen nida ci Di-mi-te'-lu-se (狄米特律斯) tuni kiyakian.
piyang a luma'
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-糖果屋：
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%B3%96%E6%9E%9C%E5%B1%8B kakuniza:Sabak Tutuy
羅密歐與茱麗葉Luomio atu Culiye’
「羅密歐與茱麗葉」Luomio atu Culiye
kacilawan ku wenmin. u nipabeli tu nu babalaki, tatulintulin sa kina ka kungkuan, pacicisa pasayda i nika sasumidangan a tademaw u 「nika duhepic a maudip」.
啊，吵吵鬧鬧的相愛，親親熱熱的怨恨！啊，無中生有的一切！ 啊，沉重的輕浮，嚴肅的狂妄，整齊的混亂，鉛鑄的羽毛，光明的煙霧，寒冷的火焰，憔悴的健康，永遠覺醒的睡眠，否定的存在！
cayay kasikaz atu misakinihay
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
kakuniza:Sabak Tutuy
羅密歐與茱麗葉Luomio atu Culiye’
羅密歐Luomio
cumud sakaku tuni kalaluman namu tayni itini musakamu tuni ka pikikun numita sa, pakasikaday sa i tamuwan.
madukaay a balucu’ nu tatayna
caykaw nidayuman kaleaacawa nikalecadan kyu mapulung ku tatangahan.百年修得同船渡，千年修得共枕眠，
nisepian i teban nu lalud
kakungkuan a kamu (劇情)
仙王則與仙后重修舊好. 當早晨來臨時，情侶們和勞工們決定這一夜發生的所有不合理事情一定是一場夢.
taluma' satu ku masasumidangay i Ya-tin (雅典), ci ama ni He-mi-ya (赫米婭) caay tu pacici tu nabalucuan nida, maadih nida ku nika sumadan nu balucu ni Di-mi-te'-lu-se (狄米特律斯).
情侶們快樂的參加忒修斯公爵和希波呂忒女王的婚禮，三對新人同時結婚，並觀賞織工波頓和他的朋友們所表演的不是悲劇的喜劇.
masasumidangay tanunamuh sa milihida tunipi kikungan ni Ke-siw-se kun-cea (忒修斯公爵) atu ci Si-puo-li-te ni-wan (希波呂忒女王) nuheni, nina tatuluay a baluhay a tademaw malecad ku demiad a mikikun, miadih tu mitenunay ci Puo-tun (波頓) atu cabay nuheni migiki caay kaw kalaluman nu katawatawaan a gikian.
madukaay a balucu’ nu tatayna
imelang inayay ku musikulay, mangalay inayay ku miadihay, sawacuen nutaw inayay ku pacukelay,…..idaw t uku acawa sa, hidahan utaw, paluubi, sademiad ngaliwngiw, ilabu nu luma cay kaadih ku kapahay sademiad mulalaba amaynah.
akay haw balucu’ namaduka tu kinacacay ku kinacacay, kai tu kaku asedalaen aca ku kibet nu duka, adada ku mahidaay micedek, nika idaw kiya kamu; adada nu balucu’ sayaway sa mahida macinasay ku bala’, sakatusa sa pahelak han tu.
也許是自己的心被傷了一次又一次， 再也不想自己的傷疤被再次揭開， 因為那種感覺很痛很痛， 可是有句話卻叫：心痛的第一次是撕心裂肺，第二次是順其自然.
u zuy-se a tatayna laecus amipaina misingkiw, nika u te-ku a tatayna malecad tu aw-ciw idaw ku kapahy a ngangan nu wina, 瑞士的女人不久前還沒有投票權，而德國女人則是歐洲有名的賢妻良母，
sisa katuuday a tatama sakamusa, u tatayna anu miliyas tu tatama maliyuh maudip sa, win isa u laetusay a balucu’ .這導致很多男人覺得，女人離開男人就活不成，這實在是自大而低級的想法.
u tatayna nu hulam u kitakit u sanayiay a sapaluma sa. 中國的女性是一個世界稀有的品種.
u matatengil nu niyazu'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
部落
kakuniza:niyazu' kakuniza:2018-cacay
nikabi’
tinulu, anu cay kaedem ku nikabi’ kalamkam macunus ku gang a macunus. uedu malecad tu sipuces, anu cay kataneng kunikabi’ ulebawab nu udiudipankasenun sa macunus.sisa, ukitakit ukacikian a masaupuay pakayni nikabi cay kataneng nu tatangahan nu lungatu nu gang sa.
nimuya, anu matulin sabaw tu siwa cay kakemet sa, u punu’ nutademaw atu eking sa mahida umabusukay sa.sisakatuuday a kanatal nu kingcal yu miunun kuheni sa; cay pakabii ku sicumiay atademaw sa.anu malakuwit ku sepat bataan cay kabusa ku mapululay, anu hicahicaen papisulit tu cacanan sa kaisa paydangen sa widakuhan milunguc mabi sa.
Kuan Yuan u pasimalan tu kazizeng u tulakang niza pakaala tu 2374 depah, malingatu tu pacakay tu “Yunduan pakang”
tatangahan:
Kuan Yuan u pasimalan tu kazizeng u tulakang niza pakaala tu 2374 depah, malingatu tu pacakay tu “Yunduan pakang”
kakaliman:
zungyuw u pasimalan tu kazizeng u tulakang niza pakaala tu 2374 depah, misakapah tu limaay a bulad, ayza a demiad malingatu tu mipacakay tu simal,
tanayu'ay padahaw a sinaama
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-長腿叔叔： https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E8%85%BF%E5%8F%94%E5%8F%94_(%E5%B0%8F%E8%AA%AC)
banul
雞形目雉科鶉屬鳥類. 鵪鶉又名紅腹鶉.
u cidek (特徵)
上體深褐色，密布紅褐色及黑色橫紋，其上點染大量縱向黃白色矛狀條紋及不規則斑紋；翅長且尖.
u ayaw a uzip nu banul, u ka-fey a kulit ku uzip nuheni. malecek nu sumanahay luminiay atu luminiay sasulitsulitan, i pabaw satabaki han amicengel tu takulyaway atu sanglacay a kulit sa dicem sananay a kulit atu caay kasiwantan a tungaw; tanayu’ ku sapikpik madicem aca.
siwawa atu pidiput (繁殖與保護)
u banul i umahumahan,  nipalumaan a mulecuh tu tiekuk,  kina cacay walu katukuh sabaw tulu sa ku nilecuh tu tiekuk.
mahiniay a banul yadah henay ahebal aca ku kakitizaan nuhini. caay henay ka u mamalawpes a ayam. i Ameylika sa u aadupen ku banul,  mangalub yu mabulaw kuheni tayza i lilis nu ti-chung-hay(地中海),  beleng sa ku mitekelay a mitekel tu banul.
Kuan Yuan u pasimalan tu kazizeng u tulakang niza pakaala tu 2374 depah, malingatu tu pacakay tu “Yunduan pacang”
tatangahan:[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]
Kuan Yuan u pasimalan tu kazizeng u tulakang niza pakaala tu 2374 depah, malingatu tu pacakay tu “Yunduan pacang”[1]
kakaliman:[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]
misakapah tu limaay a bulad, ayza a demiad malingatu tu mipacakay tu simal,
piliwkuan
sakay hekal a laliwkuan midang
u sapilawpesaw tu papahanhanan atu miliyas tu pulung nu kawawan, miliyas tu naenenga nu udip atu kakuliyan taydan i dumaan nu aidangay miliwkiay a kawawan
Cun seci
katukuh tu Cun seci, kilisetu atu fuociw idaw ku tataydaan tu daduducen misalisin. Ciw-suo a Kan-te’puo-lia a kakungkuan atu Wucen-n a Siyu-ci, idaw kunikakenihan tu igu a cudadan atu Cuokuo a cudadan nu sakapahay a natangahan a nisulitan.
mapatideng tu sapahananan nu laliwkuan
cay-wal-lim-lim a mihcaan, Ku-ke’ micuduh tu sayaway sakatacuwcuwa nu kanatalan miliwku, namaka Lasete’ katukuh i Cia-la taydan milabu tu kitaki nu puolanhua, saka tusa a mihcaan patidengtu sakatayda i O-cuo piliwkuan. cay-wal-nem-sep a mihcaan misakaput tu tademaw sakatayda i Zua-se, Yita-li, Ay-ci, Mai-kuo.
ayda nipiliwkuan
katuud nu midangan manamuh tayda i bayubayuan nu lalilucan midang, kacaledesan a kitidaan anu u kasienawa aca atu kacaledesan aca, katuud tu kutaydaay nu tadecaw midang.
binawlan nu sapiliwku
binawlan nu sapiliwku u idaw ku nipikiyakuan tu masakaputay a mipiliwkuan, idaw aca ku mililiday nu tawyu tu nuhenian. nina piliwkuan itini i cay-siw a seci nu sasaay a pangkiwan a mihcaan itini i Ing-kuo amalaheci, mitahaway han ci Tuomase.kuke. ci Ku'-ke' micaliw tu O-cuo wanlu nu sakalihalay nu silamalay, patideng tu kusian, patideng tu cacaya a demiad nu midangay, patideng tu siidaay a tademaw tayda i O-cuo, In-tu’, Ya-cuo, Sipanciw nu matenesay a nipiliwkuan.
E’luncuncu
likisi歷史
E’luncun-yi malawpes t uku nakamuan. caysiw-walsep mihcaan tu hedek idaw ku nikinsaay sakamusa, E’luncun-cu limcay a kilacan nu tademaw ku musakamuay tu E’luncun-yi, masakeday nu niyaduay a nikaudip u E’luncun-yi ku tada kumu nuheni. tusep-sepsep mihcaan idaw kunipikinkiwan sakamusa E’luncun kitidaan a pitu nu E’luncun-cu a miadupay nu tademawan, nu matinengay musakamu tu E’luncun-yi caay tu pakaala tu sipsep a kilacan nu tademaw, pakiw nu tademawan pulung han tut ulu a bataan nu mihcaan, maliyuh namim musakamu tu E’luncun-yi milakuuyt tu sipsep kilacan, cacay a bataan nu mihcaan a tademaw naynayi’ tu E’luncun-yi makaala tu siwsip a kilacan.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Habayiing
micengel
sapica aca micengel ku tangah
pili tu kulit, hubaw kayadah kya kulit. a hicaan hakiya mipili, u canancanan a kulit yadah ku caayhan
ya 牡丹社事件 hananay
1.nikahida nu Dipun sa usakay pisimaw tu binawlan nu heni sa u hulam sa tada malakuwit tu kunipaculi saan.
micidekay a kulit anipatizen tu lima’ nu yincumin原住民建築特色
u sapatizen nu yincumin :paleman sa mikilim tu sapatizen,
caduk
鏟子
tinaku a kamu
caduken 去鏟  caduken kiya lala' milacul i kazizeng.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Yuan-cu-min-cu kamu i wang-can a sukudad原住民族委員會線上字詞典
palekal tu nalimaan misulit tu cudad 文藝復興藝術
15世紀 sabaw lima a zitay
kapulus
mananam (生態及習性)
歐亞紅松鼠原生於溫帶針葉林，而在溫帶闊葉林也有其蹤跡. 與其他松鼠一樣，牠們愛在針葉樹丫上建立自己的巢穴. 這些巢穴都由松鼠們利用撿拾回來的樹枝，組成一個約25至30cm左右的半球型的底，
satu malamel tu damay, papah nu kilang, pudac nu kilang atu lutuk anisanga’an. Nuzuma muneng I dibu atu nisubelidan nu takululu a buhang. Sacacay sa mikilim tu kakanan, hinasikas atu caay paanin tu kakanan, nika u picidakan a demiad, mahiniay cayay ka siwawaan a puu’ atu micidekay i kasienawan, masaupu ku heni idibu masasi akuti’.
《哈姆雷特》Hamuleyte’（英語：Hamlet）
赫瑞修，哈姆雷特和鬼魂. Hezuysiw (赫瑞修), Hamuleyte’ (哈姆雷特) atu adingu
國王的弟弟克勞迪自行宣布繼承王位，並迎娶先國王遺孀，也就是哈姆雷特的母親葛楚為新皇后.
sasakamuen, mangalay mikilim cinida tu namahica ku sakaapa ni Hamulayte’ (哈姆雷特) sa, idaw kuni papilabu nu kuowan ci Ofaya (歐菲莉亞) atu ci Hamuleyte’ (哈姆雷特) masasuadih.
國王或許已經識破哈姆雷特的詭計，也要哈姆雷特的大學同學羅生克蘭和蓋登思鄧前來監視，哈姆雷特並未因此卸下心防，還看透了老同學突然造訪的真正用意. 哈姆雷特列出一串名單，藉以重現先王被謀殺時的情景.
a didingay a katinengan tu tapukuway a cudad
adidingay a katinengan tu tapukuway a cudad
ya 路透社 hananay a iayaway nu tuluway i kitakitan pakatinengan tu tademawan a singbun
patinakay nabalucuan a sasingalihan
aydaay a ziday sa mamin ku tuudtuud nikaydihan sa u kasenun sananay sikatineng sikatukuh tadahaymaw sa a cayay pakakilul tu naculilan nu sasakawawan mahida u mingayaway sakadademec nu sikalecaday a misakikawaway. tinaku pasuya (股票) atu nu dumaay a kalisiw mahica kunikasumad mahica kunikacakat hangay i taneng tansul saan mi saketung tu sacununs nu nidatengan mitena tu sakacaay sikalawpes nu kalisiw. uduma sa idawaca ku mitesekay misaketun tu sakatineng nu mamikuwanay tu tabakiay nu kalisiway nu gingkuay nikalalacalan masasiubay nuduma sa ya (證券交易所) nikalaliwanan tu i tumunaw nu tademawan musakawaw kutayan hidaen nu piyatay nikalaliwan malalitin tu masakaputay a nipatideng sisa kasenun saan maedem ku canancanan a kakawaw. nikinkiwan nalasulan tu mamikuwan ya misubayay nipacakay ya nisubayan nipicakay idaw ku mala 90% nikaidaw kunitanan. u mahiniyay sa sakalihalay nu aydaay nikalalacalan.
aam
sapisaaam
sapisaaam kina dangah.
kapilpilan nu balucu’ a telay
nilacuian
跟其他恐懼症一樣，對電話交談的恐懼和相對應的困難也有很多種. 據報導，在1993年，大不列顛島 約有250萬人患有電話恐懼症.
nayi 2019 a mihcaan, idaw kya nipikinsa tu mikuliay nu kumuing maadih nu heni ku 40% a lutungay henay atu 70% Y aziday, yu masuni ku telay sa mapilpil tu.
macalilaw
utelay hananay u sapilinlaku tu tademaw atu mipalita tu baeketay akawaw atu sapiedapay kyu telay nu talaw makawa tu kaudip tabaki ku nimuku, micalilaw tu ni kaudip, u kawaw atu cabacabay atu kaput nikaudip.sisa siimelanga tu mahinaay satanengen ku katahekal misuayaw tu katuuday a tademaw, mahini, u miwanan tu kawaw atu pasubana’ tu kakatinengan .ikakulian anu idaw ku baeketay a nimuku i kakulian akay i kakulian anu kapah ku kawaw akay idaw ku sakapahay apicukaymas.
nipaluma-salubaw, salobaw
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【sapamataan a ngangan】Umbelliferae
kaliwasak nu langaw (分佈環境)
(kamu nu Hulam:中國、韓國、日本、琉球、台灣 到 菲律賓，出現於海邊或臨海山區. ）
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
papah han cacay - tulu ku ciit nuu tuluay a papapahan nika papecaan nu adidiay a papahan, adidiay a papahan maca culemuh kunika sa ti’kuk masa dicem ku wayway. akaway mala ciit, yadahay nu papahan idaw namin i langaw kuni kasi papahan, adidi’ kui akawayan a sipapah.
ipabaw nu akaway ku papah masa sangkaku makimulmul, adidiay a papah malecad tu ti’ku sadicen sa, nuayawan mala tulu kunika cicih han nu papah, tanayu ku akaway makaala tu pulu’- tusa a pulu’ a kunfun. saadidiay nu macebalay nu balu han sabaw tu lima-tulu a bataan ku silsil nu balu, sanglacay ku kulit nu balu. Kasi baluwan a bulad han i enemay – pituay a baladan.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma kakuniza:Habayiing
pakakakah tu tademaw nu dingki sapiteltel
kakiliman
波頻共振治療人人都能輕鬆做到(一)
nilaculan
iudip wini u idang atu ucacanan nu udiudipan idaw aca ku mahiniay udingki malecad ku pisateltelen, anu wicacanan aimelang idaw aca ku pitatebut malcadcad, Kyu capi tu ayda u ising ayda mududuc nami tu mahiniay akikay tunikalcadcad nu nisaungay a tatebut, amiedap tu tademaw apalekal tu ekeng.
nika anu hini kunisakapah sa, caay kanu ising a tatuding, wida sa inaupulung mitatebuday namakay ni i nisausian tu namakaudipay anipitatebut uni isingtu anikatepaan, alaw han namakayni nikaudip nu nitatebut, u nikatengilan asuni,nikaadihan tu kulit, malecad atu tatebut nu udiudipan, sisa maydihay a pateltel tu udip amusumad tu eking nu udip sa, anu mahida ita u tadwmaw maka sanga tu udipi nu udip apakalihalay.
dietu nu hulan
hang sa cipite. wak han tu nida ku epah mapatay tu nukemet.彼得同意了. 他喝下一杯烈酒後，就沉沉的睡去.
pakakakah tu tademaw nu dingki sapiteltel
nilaculan
因此，當我們處在大自然的環境中通常都會有充電的感覺，身體好似真正感受到充分的休息而顯得精神飽滿.
Kapah patalakaw tu dadatengan sa, micunus tu kapah;
睡眠裡面最重要的是NREM（不眨眼的深睡，主要功能是提高體質和免疫力）和REM（快速動眼的做夢睡眠，主要功能是提高大腦功能），這兩樣決定了睡眠質量.
10tekay, ucay kakapah nu nikabi tu labi sa nu sapihpih tu labi mahicay kya sa micalilaw tu nikabu nu sadep sananay.
每一個致死的重大疾病，幾乎都和缺乏睡眠有關.
anu sakapah han pakabi ku imelangay sa, yadahay a cakakapah nayay ku eking a udip sa amasumad tu ku kapah.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
https://www.youtube.com/watch?v=CoEyrnKJPWQ
caheni
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
kelakela'
kelakela'(牛車)
kazizeng
kazizeng(汽車)
katalawan a diheb
katalawan a diheb (kamu nu Hulam: 恐怖谷)
uyni a kungku kinapina tu mapabelin pala igaen atu manga. patinakuay tu i A-mey-li-ke tu limaay a takuan sinidimut tu kayadahay a sikitang mukin si’elac tu nu Ci-al-tow buyubuyu’an a dihib, ayaw tu pinaay a mihcaan a kawaw nu Lyen-pang misuninipay mazakep ku tizaay a lumuwataw nu mialaway mipatayay a kawawaan, itawya u Lyen-pang misuninip ci Taw-ke-la-s misanga’ tu sapibikac.
mikutay tu kudih pangangan (冒名頂替屍體)
福爾摩斯查探過現場，又詢問了死者的友人、太太及管家，發現案中有很多不合理的地方，於是便推測真正的道格拉斯未死，屋內的屍首另有其人. 深夜，有人看到管家將一個防水布包，沉在圍著房子四周的水池，
tipus
ｕ etul
thumb tataina
yincumin ad
salamun a heci
sakatusa, patiku miadih tu nipaydaan miundu henay, u aalan nu yincumin, caykaw “ngangan dada” a sapahecek tu kingli, pasu u lala’ atu papa’ tidengan tu teban sapisakaku mikuwan a kingli. sakasaan, na idaw tu ku kakitidaan maudip nu yincumin a kingli, uyniyan akingli u sadiputaw tu i tiniyay tu maudip a tademaw, u kawaw, atu tuutuud amin a saupu, muwanik tutaw, idaw ku kingli makayi tunutaw aulic sa kwanan.
kakuniza:Miku Kumud
utalakaw duma ku sienaw
ci cuwan ce; satalakaway nikaudipsa u namuh, u aniwyiw 莊子：人生最高的享受，是寂寞
u aniwyiw hananay inayay ku pacabayay a muculil, 寂寞是無人相伴的旅程，
Siljevavav
u kasabinacadan, Paiwan 90%, Amis 1%, Tayal 1%, Bunun 1%, SaySiyat 1%, zumazuma 3%.
utalakaw duma ku sienaw
pakanayi tu laheci mubngbang tu cayay kasadep a tademaw, 使淺薄的人浮躁，
u aniwyiw, usatalakaway 寂寞，是一種高度.
Lau Tak Wah
u kawlah niza(獲獎紀錄)
Luitehua namaala a dadiw a kawlah sa mangasiw 400, u maala kawlah sayadahay a mudadiway. i ayaw nu 2000 a mihcan, maala tu 292 a dadiw a kawlah ciniza. u talakaway a nasulitan i Hulamay a subal. i Hongkong a tilibi sa, izaw ku 21 a dadiw maala ku sakapahay bataan kingciu kawlah. i 1991 a mihcan, pulung 3 a dadiw maala. i 1990-1992 1994 1999 2004 u sakanamuhan a tatama palaway ciniza. 1993 1995-1996 2000-2006 u sakanamuhan a tatama palaway nu Hongkong ciniza. uyniyan a sasulitan sa u takalaway katukuh ayza. i hekal nu Hong Kong, i Taywan China Sinkapol Malaysiya Lipun Korea atu Amilika, maala tu ciniza tu yadahay a kawlah nu dadiw atu palaw.
u tadamaan(重要) a inga niza
anu izaw sasumidang ku tapuku-tulu-ilamalay a limecedan天若有情III之烽火佳人 ·
utalakaw duma ku sienaw
misaculiculil i talakaway,  mamin maadih ku bali’ tu buyu’ 身在高處徘徊，盡覽極致風景；
Lau Tak Wah
isasa'ay sa u didiw-balud nu Hulam niza(國語專輯)
tatenga'ay a sasumidang caay kadayum milayap真情難收、kinacacay i uzip 一生一次（1993 a mihcan）
Ma-li-ya
nikaudap
i ma-tay bukuing kinalima muawaw tu ngangan nimaliyan.
mukilimay tu liyung a padungiay : ci Laya
ina kungku sa u mamisiwkayay tiya aniwiway sitaluday a iyung (勇士), miteka a maykilim tu i kitakitay cacayay tu a liyung, satusa sikahulakan tu tiya makatalay i masabi'suay a kakitidaan ci cong-muan (Druunan), maalaw nu heni kay malaliwasakay masalima' tu ku kasadit nu kenis, sikacaay kalecad nu kanatal sinidimutan masa u "sen-liyung a kanatal" (Kumandra).
kungku nu te-ku
cakatenes, mabidang tu ci pite tida kuziw, sadedemiad sa tu misalukiyaw, u salukiyaw a acay cay tu pisahicahica,
Ma-li-ya
i naayaw a mihca
‘’ ya-han bukuing ‘’ icudad sisulid idaw kya cacay a malkakaay nimaliya malecad ku ngangan, sinainaan kya nimaliya cinida, calkakaan nizu-se acawa nike-lu-pa. kina aadihan sadateng i kung-yan tusaay ase-ci se-si-cay Henesippus a miadi tudadatenga'.
nipaluma-salusa, salosa
salusa, salosa
(俗名：嬰兒眼淚、橢圓又冷水葉)
sabaw lima a zitay 15世紀
kakuniza:Hana Ating 佛羅倫斯畫派、翁布利亞畫派是這個時期的兩大畫派. 佛羅倫斯的喬托·迪·邦多納是文藝復興美術的先驅者，他擺脫了中世紀繪畫的呆板，無論是透視手法，還是色彩的運用，都展現了他的非凡的藝術才華.
'''這個時代的畫家仍在空間表現力上進行努力的探索. 15世紀義大利壁畫主要的繪畫形式是濕壁畫，這個時期也是油畫發明直至取代蛋彩畫的時期. 由於美蒂奇家族的贊助，以及上個世紀的藝術傳統之下，佛羅倫斯畫派成為這個世紀最鼎盛的畫派'''
古典藝術在中世紀時，對部分地區而言似乎僅存於遙遠的記憶中，到了文藝復興時期重新發揮影響，接著在巴洛克時期經歷了一段被某些早期藝術史學家視為「衰敗 」的時期，到新古典主義時期又以一種精緻形式重新出現，在後現代主義時期重生.
在同一時期，人們目光重新放到與宗教無關的英雄和女英雄、神和女神的神話故事、大戰和奇異生物. 過去200年的大多數藝術作品大都未提及宗教，通常根本沒有特定的意識形態，但藝術往往受到政治問題的影響，無論是反映贊助者還是藝術家本身的關注.
Li-el wang
sapigiki kaku a cudad (戲劇版本)
戲劇於1605年寫成，故事講述了一位傳說中羅馬人時代之前，不列顛國王李爾的故事，關於這位國王的史記、詩歌和劇作在莎士比亞時代前便已存在.
micidekay nu sakalaluman a giki (悲劇的特色)
u micidekay nu sakalaluman a giki sa pani i nikalalaecus nu tatademaw atu nikaudip nikasasuidang nu laluma’an.
u tademaw (人物)
12.弄人（The Fool）：一個忠於李爾和寇蒂莉亞的宮廷小丑.
sakatulu a wawa ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞) atu ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵)
mitakus ci Lie-el wang (李爾王) tu ci Pukenti-kung-cey(勃艮第公爵) atu ci Falanse-ku-wan(法蘭西國王), ina tatusaay sa namiyukiw ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞) mikikung a malaacawa.
yu makatineng tu kuheni tu nikalawpes tu ku sapakilul tu ki-kung(繼承) ni Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞), ci Pukenti-kung-cey(勃艮第公爵) kasenen sa makayi tu pikikung, nika ci Falanse-ku-wan(法蘭西國王) sa u kaydihan nida ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞), kiyu a mikikung ciniza.
namakayiniay a nasulitan (參考資料)
中文維基網站-李爾王：https://zh.wikipedia.org/wiki/李爾王 kakuniza:Mahitakassabak
cakeb
tabakiay a laying(海浪), talakaway a tapelik(浪花). anu tabaki ku bali, tabakitu ku laying, mahiniay sa u cakeb sananay. kya izaw ku cakeb saw? u bulad 引力.
namakayniay a nasulitan nasakumuan atu natinengan
wikipayke-海浪
yincumin paliw ti
kakiliman
mincintang liwiy ci Cening sakamu sa, ayza a demiad sa u yincumin "panukasen ku lala'kaku" cacay nisulitan tu sapilaylay tu laylay, iayaw yincumin miala tu nu yincuminay a lala', a kanca makelec' tu cacay a mihcaan, kya kapah miala tu tatuwa, wini mahapinang izaw kini "misawacu tu binacadan, misakinih tu binacadan" a lekec.
Yasu-zen
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Habayiing
yu a diding henay ku mihecan aku
3、malecaday tu uamis ku kakawsan nu pinacadan. Kyu inayi` ku sikasi-kad aca nu balucu`misuayaw tu katuuday
katukuh i nika sakapah nu nikaudip nu maku, adihan ku nu mita ku inyadu’ay tepektepek satu ku babalaki, u matinengay musakamu tu nu sakiday a babalaki, hacacacacay satu malawpes. pasudadiw tu u atu lalikid、atu lukyaw nu tatayna malawpes amin, kadukuh ada masumad tuwamin ku lukyaw atu dadiw, inayi’tu ku malecaday tu sapilisin nu nyadu’ katukuh ayda.
sapiseking nu kamu nu binacadan
原住民族基本法
一、相關理解：
（一）涵蓋的「土地」問題
【參考】
（二）涵蓋的「語言」問題
【問】官方成立的各族群語言單位，是為一種「人與人組成的組織」，組織本身並不能使語言延續，只有「真實的使用語言」才能讓語言延續. 請問你認為，要如何增加「原民會語推組織」和「鄉鎮市公所語推人員」這兩個單位和「真實語言使用」的連結？使這兩個單位不只是組織，而時語言使用的主要動力？
（三）涵蓋的「教育」問題
【參考】「原住民學生升學優待辦法」的目的，應該是一種「無條件」補償，而不是「有條件」的加分. 「原住民學生升學優待辦法」是針對百年來外來政權長期殖民，而使原民學生脫離祖輩和父輩原本熟悉的文化和生活環境，接著又被用大群體的文化和標準檢視，必須用那些標準相乎競爭，但那些文化和標準，脫離了學生所處環境，因此當學生要提取時，就顯得較缺乏資源，因此成為弱勢.
（四）涵蓋的「就業」問題
【問】就業若仰賴政府輔導，則「產業」會受限於政府資源多寡、政策方向，未來難以掌握，也可能不是地方所能長久發展. 舉例而言：文化部在過去六、七年，支持「原住民文創轉型」，每年皆有輔導補助金，然而近年「文創口號」有退燒趨勢，該補助今年已經停止. 請問你認為，原民生計產業，應如何才能改善「短期」、「容易受外在政策影響」的不穩定現況？
Cencu
Cencu藏族
一妻多夫制家庭，一般是從夫居的兄弟共妻，長兄結婚，之後弟弟加入家庭，生下的子女稱長兄為父親，其餘為叔叔. 兩兄弟共妻最為常見，此外還有多兄弟共妻和朋友共妻的情況.
toda
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Cencu
Cencu藏族
Cencu nikaleacawaan amisawantan tu putun nu idangan atu lalabu nu lumaan a mikikung, malecaday ku wama han acaay kaleacawaw, nu calekakaan acaay tu kaleacawaw.
timu
u wayway (習性)
anu macekuk kya buting sa macebal ku kya sakubal i baluwangay mubahel tahekal nunanum, nu ni bahel nuheni i hekal sakasaan nuheni mubahel tahekal sa u miladieway tu, caay kaw kacu wey-yu (鮪魚) a cacay ku mukanay tu timu mukanen ku tunu atu padik (鬼頭刀), nukanen tu. Yu mabahel tahekal kya buting sa malecad tu amingiwangiw kya kikul, sisa malecad tu S ku kaku ipabaw a musaungay, makatukus tu 100 mi (米) ku nibahel I hekal. Yu u mubahelay a buting kuynian sisa maluyaluy tu wamin kuheni a malkaput anumubahel kuheni sa macalcad tuwamin amubahel.
Cencu
Cencu藏族
kanki nu binacadan民族關係 Cencu atu Cunyun hancu idaw ku sasupaini nuheni tu matenesay a lalangawan. Suncen-kapu zitay, Tencaw atu Tuhun malalitemuh tu Cenan Sinin Tankula pungkangan Naci Lasa a dadan. nikudan satu sakaudip nu Cenhan kapahtu ku nikasasungaayan nu heni atu lalangawan, Hancu a tawce, secuo, insua a nalimaan taydatu i Centi, Cencu pasayda i Hahti idaw tu ku yadahay nu cacacudadan.
timu
sahicanan (用途)
可食. 主要用於製作鹹魚、魚乾. kakanen u yadahay sa pawalian miakikan
tongan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
timu
A:２～３月招魚祭、４～６月正式進入飛魚祭
飛魚每年４到６月都會來到台灣東部海域迴游，不只是蘭嶼達悟族人捕捉得到，東海岸的阿美族人到海上也會捕到飛魚，只是阿美族的文化裡，並沒有將飛魚納入文化意像，只把飛魚視為一種食物. 長濱鄉鄉民代表會主席高原德：阿美族有辦一次的一個海祭，而不是飛魚祭的祭，而是海祭，也就是讓整個社區部落的整個的我們的族人，全部都到海邊來去吃魚. 沒有達悟族的飛魚文化，但長濱鄉的阿美族人，希望用這些飛魚做成的美食，吸引更多人，帶動當地的觀光發展.
Aw-say-low
戲劇開始時，富有風流的紳士洛特利哥登台，向旗官伊阿古抱怨自己對苔絲狄蒙娜與奧賽羅的婚姻一無所知. 他先前因對女方著迷而告知其父親，如今對女方的選擇感到遺憾. 奧賽羅提拔凱西奧，伊阿古對此深表記恨.
malingaty ku piigi ahawsa, u mangengengay a tatama tahkal i binawlan ci Low-te-li-ke, pasayza i Ci-kuwan-i-a-ku micuay ku uzip sakay ci Tay-s-ti-Mung-na atu ci Aw-say-lowan tu caay ka tineng tu malaacawaay. saayaway zayhan sakay emit nu tatayna a pakatineng tu ama niza, imahini sakay tatayna tazikuz ku pipili’. ci Aw-say-low-ti-pa-su-aw, ci Yi-a-ku amalinges tuynian.
Sanli Tilibi a sinbun musakamu tu patizeng ku ngangan nu Sakizaya
Sanli Tilibi a sinbun musakamu tu patizeng ku ngangan nu Sakizaya
uyniyan a palaw nu patizeng ku Sakizaya, kapah ku sakamu nu heni. namakay 1878 katukuh patizeng tu ngangan nu Sakizaya.
Ni-ku-la.ke-pay-ni
nilecuh a nikauzian身世
1503年在費拉拉大學獲得法學博士學位，他舅父提供給他一個在波蘭波羅的海邊上的弗倫堡的神父位置. 1506年哥白尼回到波蘭，擔任他舅父的醫生和秘書. 1512年他舅父去世，他將主要精力放在教士的責任和醫學研究上，
同時利用工作之餘時間研究天文學. 在弗倫堡30年間，他建了一個小天文台，後來被稱為「哥白尼塔」，自17世紀以來被人們作為天文學的聖地保存下來. 但是從當時人的記載和哥白尼本人的著作來看，他很少進行天文觀測，他主要通過前人的觀測結果，進行哲學思考與數學計算，逐漸形成了自己的天文學體系
kenuy
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan ku niyazu’ nu kenuy.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’
tusa a bataan nu amilika a kalisiw
anu hicahicaen naku kidakalisiw, maydih henay kamu, nika caay kaselep kida kalisiw mahida tu tusabataan a kalisiw.無論我如何對待那張鈔票，你們還是想要它，因為它並沒貶值，它依舊值 20 美元.
u lalimenah
ya lalimenah manamuh mididaw tu cabay uhu.suhu, u deku kuyda, mueneg i ku-paw nu buyu’ idaw kiya mabuhangay a kilang .小幽靈最喜歡拜訪老朋友烏乎‧舒乎，牠是一隻貓頭鷹，住在古堡山山腰上的一棵空心橡樹裏. ci uhu.suhu balaki tu, nika kapah ku katinengan, manamuh tu si ligiay, pasu ya lalimenah caay cinida tucek sa “isu”. 烏乎‧舒乎老了，但很有見識，很看重別人有禮貌的對待牠. 連小幽靈也不能直呼牠「你」.
San Marino
San Marino（聖馬利諾）
u lalimenah
故事講完了，兩個朋友在樹杈上默默的坐了一會兒，眺望月光下如練的小河和寧靜的城市. yalalimenah idaw kida nidateng, dateng sa maydih miadih tu kitakit.小幽靈忽然產生一個念頭，想在白天看看這個世界.
San Marino
kalisiw (經濟)
聖馬利諾的國家經濟主要依靠金融業、工業、服務業和旅遊業.
likisi (歷史)
聖馬利諾斯（聖瑪利諾）與他終身好友里奧離開現在克羅埃西亞的拉布島，以石匠的身份前往里米尼.
adingu nu Kulul
nilaculan
朱自清徹底被父親的行為激怒了，他離開了揚州，帶著妻兒到寧波教書，和父親的關係就此決裂.
katalalan
kakiliman (摘要)
luma'ay a katalala anucaay u kaduh a katalalan, Uw-cuw a katalalan “mitesakay nipangangan Bos taurus” u micucuay sikaki'ay mata katalalanan sapamata katalalan tungusay katalalan u masabelengay aadupan   mapaecaw tu. mahiniay maluyaluyay mueneng aadupan u tuas uyza tu u katalalanay, ayaw nu pakala tu 8 a malebut a mihcaan mapaecaw tu nu tademaw mala u luma'ay a nipahabanan tu. ayza mauzipay i kitakit nu katalalan 13 a yi'k, maliwasa amin caay ka i Nan-ci dada' paykanatal izaw amin. luma'ay a katalalan mapulung mauzip tu tademaw, mahiniay palatiti han nu heni, u salang nu cucu' anucaay malabukul tu sasangaan, ayaw nauyzaay u sasimalal nu kikay, angangan nu luma'ay a katalalan u sapikawaw. 縮圖|kaduh (黃牛)為了更好地利用家牛所提供的資源，人類長期進行配種，按其特徵可以分為供食用的肉牛及產奶的奶牛，用於耕作的家牛則日漸減少. 在人類的文化中，家牛一般占有很高的地位，早期台灣中部和南部的農家子弟禁吃牛肉，1949年的《印度憲法》與《尼泊爾憲法》甚至禁止宰牛. 人們大多將其同力量、財富等聯繫起來，許多地區將家牛視作忠誠、勤勞的象徵. 不過因為其外形和從事的工作，有時也會被當做卑賤、粗暴的象徵.
San Marino
San Marino tabakiyay a kiwkay (聖馬利諾大教堂)
聖馬利諾共和國是一個天主教占主導地位的國家， 該國公民有97%的比例信仰羅馬天主教，但是天主教並非聖馬利諾的國教.
katalalan
tubul a katalalan (牛犢)
lecuhan henay ku tubul caay katenes mutizeng tu, pakala tu 2 katukah 3 a bulad tanengay tu a paalesen micucu, balaki ku nu luma'ay a katalalan u talakaw pakala tu 1.2 katukuh 1.5 mi a katalakawan, tanayu' nu uzip 1,6 katukuh 2 mi. 15 a mihcaan ku katanayu' nu nikauzip, nika u titi nu katalalan maydih a izaw kunilacul, uzama ayaw nu 2 a mihcaan ku katalalan pacu'ken tu.
bituka nu katalalan (牛胃)
sepat ku bituka nu katalalan, saayaway masapucu'ay a bituka, salil bituka, masabelihay bituka, “u ngangan masatipelukay han” atu makulibutay a bituka, uyni sepatay a bituka tateng' caay ku matatinbaay mapulung caay ku matatulesay tu nu ayawan nu zikuzanay. uyza u sazikuzay a makulibutay bituka ku pacileminay tu nimelmelay a kakanan, nu ayawanan tuluay a bituka sicilekayay atu naizaway tu a cilakay nu aadupan.
daange ku tangah kiya bangcal
pakatinengen ku wawa請讓你的孩子知道：
zais
zais u zuma a kamu(其他語言):
nu Amilika(英語):forehead
mapuwah ku silamalay a buyu’ nu Taal nu Philippines
mapuwah ku silamalay a buyu’ nu Taal nu Philippines (kamu nu Hulam: 菲律賓Taal火山爆發)
palasit tu sakasenengan a cudad
likisi a heci, kabiyalawan, nu mintay ci pungciyaw, yu wawa henay mukelid tu kalung maladay tayda a miseking.
mikulit tu sakaudip a cacay nu papah
umauduipay kapah nayi ku cacanan, nika laecus nayi ku kaydih.人生可以沒有很多東西，卻唯獨不能沒有希望.
mapuwah ku silamalay a buyu’ nu Taal nu Philippines
nilaculan
Manila, ayza maazih tu pisaungay na buyu’ a lamal, misulimet tu pibahelan atu pidebuan nu hikuki, Taal” a lamal nu buyu’ nu wamisan pakala tu 140 kungli "Clark" a pahikukian amalalid tu kuni pibahel pidebu nu hikuki.
San Marino
San Marino tabakiyay a kiwkay (聖馬利諾大教堂)
聖馬利諾與蒙特菲爾特羅教區的座堂位於義大利佩薩羅和烏爾比諾省的彭納比利.
Low-pin Han
kungku (故事大綱)
此時，諾丁漢的塔克修士拜訪了羅賓漢與小約翰，告知約翰親王將舉行射箭比賽，贏家更可獲得瑪麗安的親吻，但這場射箭比賽其實是約翰親王設局引誘羅賓漢的招數. 羅賓漢堅持參加，他扮成一隻鶴參加比賽，小約翰則假扮成一名爵士接近約翰親王觀察動靜.
pakaluwaluway akamu cuyakuen tu nu mukasi
nu malumanay a sulit sa; masacacay i nutawan a niyadu’ malallabang, katkuhan nu lisin mangalen ku bulah tu luma’.
mapuwah ku silamalay a buyu’ nu Taal nu Philippines
nilaculan
“Taal” a buyu’ na mapuwah tu abuh dada' hawsa, amapuwak tu 6.4 kungben ku ba’tu, ya ba’tu maliwasak tu i tapiingan nu taku.“Taal” silamalay buyu’ i kitakit sakacacay u saadidiay nu silamalay buyu’, iayaw tu 450 a mihcaan kina tulu bataan izaw ku sepat ku kapuwak. “Philippines” i kitakit u sadayumay satebuc a kanatal, paymihcaan pakala tu tusa bataan ku kabaliyu’s,  “Philppines” itini i liwliw walibayu’ u silamalay a buyu’, hina ninel atu mapuwahay a buyu’. nisulitan i cudad 2000 a mih'caan katukuh 2016 a mih'caan, katebuc nu “Philppins” mapatay tu ku tusa a mang izaw ku tuluay a malebu nu tademaw, macayatay a tademaw cacay ai’k tusaay a malebut lima lasubu a mang, nilaculan nu binawlan malawpesay pakala tu tusa lasubu ai’k a kalisiw, palecad han tu paymih'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Sabak Tutuy
masabelengay a subal
kakuniza: LamiHung
tanayuay nu bakes a limecedan
故事大綱 kakunkuan
有天，王子騎著馬穿過森林時聽到長髮姑娘從塔裡傳來的歌聲. 長髮姑娘美妙的聲音吸引了他，王子循著歌聲找到囚禁長髮姑娘的塔. 但是因為沒有門，王子無法進入塔裡，於是王子經常回來聽長髮姑娘唱歌. 有天王子看到巫婆看望長髮姑娘後，知道了如何登塔. 巫婆離去後，王子用同樣的方法讓長髮姑娘垂下頭髮. 王子藉由長髮進入塔裡並結識長髮姑娘. 王子要求長髮姑娘嫁給他，長髮姑娘答應了.
當晚，當王子塔下呼喊，巫婆將辮子垂下並將王子拉上塔. 王子登上塔後大吃一驚，他找不到長髮姑娘卻看到巫婆. 憤怒的巫婆告訴王子，他再也見不到長髮姑娘. 王子情急下跳窗而逃並被塔下的荊棘刺瞎. 接下來的幾個月，王子在鄉間的溼地附近流浪. 在此同時，長髮姑娘生了龍鳳胎. 有一天，當長髮姑娘一面唱歌一面在河邊提水時，王子又聽到長髮姑娘的歌聲. 兩人重逢，互相擁抱時長髮姑娘的眼淚讓王子重見光明，並告訴王子巫婆已死. 最後王子帶著長髮姑娘和龍鳳胎回國，從此過著幸福快樂的生活.
San Marino
caculilan (交通)
聖馬利諾境內沒有機場，入境需要從義大利進入. 聖馬利諾因國土面積狹小，道路設計僅有環行道和單行道兩種，車子直開到底就無法回頭，因此沒有設置紅綠燈.
yunuayawan nikabi' minanum, idua ku mibadang tatuluway a tamdaw mipulu tu balucu’ nika adada
yunuayawan nikabi' minanum, idua ku mibadang tatuluway a tamdaw mipulu tu balucu’ nika adada.
人體缺水會使血液濃縮，循環阻力高，冠狀動脈血流減少，使得心肌缺氧嚴重，引發心絞痛.
pakaluwaluway akamu cuyakuen tu nu mukasi
nu malumanay a sulit sa; anu idaw ku kapahay atademaw, cay pisengal amudadiw
abih
u zuma a kamu
u kamu nu Amilika：chaff
hataadauc a sapikacaw a paya
他的辦法其實很簡單，就是耐心地一節車廂一節車廂找過去.
mihkac
sakacacay, mikilim tu tadaauk u sasaaukan.
nipaluma-sama
kakuniza nu mauzipay
salaedan(cie)：Plantae(Amilika a kamu)
sapamat(ke)：Asteraceae(Amilika a kamu)
yunuayawan nikabi' minanum, idua ku mibadang tatuluway a tamdaw mipulu tu balucu’ nika adada-uyniyan tatuluway a tamdaw tunuayaway nu nikabi’ sakaydihay minanum
sakatusa: siimelangay tu慢性病
2.慢性病患者
sakasepat a nananaman minanaum tu ayawan amatineng.
4要點(有4個步驟) 補水前先知道
mihkac
第三步：用（大的）番刀將竹子剖開，再用小刀將竹子的邊邊削整平，整平後的竹片才不會割傷手唷.
truwan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Miwcu a kamu
苗族人語言的統稱為苗語，屬於苗瑤語族的苗語支. 苗語曾有文字，但已經失傳. 現時在中國的苗族，採用的文字是中國語言單位在1956年10月為中國的三大苗語方言發明的拼音文字，採用了26個基本的拉丁字母作為聲母、韻母及聲調的標示.
tuktuk
i kasumamadan muheneng ku sakidaya i Takubuwan sa, mananam tu i liwliw nu niyadu paluma tu tungawan sapisimaw tuni kaudip nu binawlan atu aenengan. idaw tu lw baluhay a selal sa, ladayan tu nu babalaki ku selal, i liwliw nu niyadu paluma tu tungawan, namahida u liw liw nu niyadu kibetul satu usa tanektekay a langad milawa tu midebungay. inaliwliw nu tungawan, tusa ku sacubud sapidadum tu nanum, i niyoduay itida i sacumud, patideng tu cacekulan, misebengsa kapah aca sidep tu liwliw nu niyadu’. u niyaduay a masaupu sa, i cacekulan nu misebengay tanu tuwa’ sa miawaw, mi tuktuk aca tu satuktuk. tatuktukan hanu dakesen atu sakul a kilang mi sanga, cayka dayum ma lahul, amasaupu haw amasakalahay haw a kawaw, tawya siwantan awcanan ku tuktukan patineng tu mabaatay a binawlan tayni maupu.
Miwcu a kamu
各地的苗語有不同的複雜程度，但簡單來說，受漢文化影響愈大的地區，其語言的簡化程度及漢字詞使用的程度也愈高.
abuabuwan
u zuma a kamu(其他語言):
nu Hulam(中文):灰色
Silong
thumb|Fuxing (Taoyuan)
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
kitakit
kitakit(世界)
kinapina muisi`?
sakatulu:minanum
minanum tu cacay amalebut lima alasubu katukuh tusa amalebut ku nipinanum
abibi
abibi抱（起來）
namaabibi被抱過 thumb|muabibi ku binawlan
tinaku ku kamu u Sakizaya:
(namaabibi) namaabibi kiyu hinaangic tuway kiza lutungay.
I-la-s-mo
I-la-s-mo 伊拉斯谟
伊拉斯谟，全名德西德里乌斯·伊拉斯谟·罗特罗达穆斯（Desiderius Erasmus Roterodamus；1466年10月27日－1536年7月12日），也译作伊拉斯姆斯、埃拉斯默斯、艾拉思姆斯、伊拉斯莫斯，史学界通称鹿特丹的伊拉斯谟（Erasmus von Rotterdam），是文艺复兴时期尼德兰（今荷兰和比利时）著名的人文主义思想家和神学家、天主教神父，为北方文艺复兴的代表人物.
lihalay ku labunuluma’
野狼停下來回答說：「我磨牙並不是為了娛樂，你想想，如果有一天我被獵人或老虎追逐，到那時，我想磨牙也來不及了. 而平時我就把牙磨好，到那時就可以保護自己了. 」
misikawaw padatengi tu nu dikudan, misakapah tu labunuluma’ anu idaw ku kasenun sananay kiya matineng ahican, cay tu kacalilaw palemang sa tu做事應該未雨綢繆，居安思危，這樣在危險突然降臨時，才不至於手忙腳亂.
ibalucuay a baetu
sakamusa kidawaw” idabaetu sakaedengan, kiya cu kutkuti saw ?”兒子問：「爸爸，那顆討厭的石頭，為什麼不把它挖走？」
kiwkay
kiwkay(教會) thumb|tabakiay a kiwkay
tapukuay ayam tu tatayna a wawa
nanutawya, imelang nida wawa alaw kapah.從此，孩子的病便痊癒了.
matawal tu udip sa u muculilay tu masikuay a dadan, umahinaay acacay nu hwkal, usipunu’ay malakuwit ku siket nu udip, paydang han kukaudip idaw ku tabakiay a tahekal sananay nu udip
yadatu kuda bulatakan a nani’, caykaadih kidawacu a tahekal…yaeduhatu nu sakakaay culal sa tahekal makayni inudukuda nu bakici a tahekal sakamusa “nisakamuen tu numaku kamu, pinanami tu yadahay a kamu idaw kukaph nayay ku laecus, ayda aku ku muwalaay tu udipnamu”.大花貓走後，也沒看見狗出現...老鼠首領從垃圾桶後面走出來說：「我早就對你們說，多學一種語言有利無害，這次我就因而救了你們一命. 」
acawa
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
kakuniza:2018-cacay
An-ta-man a tademaw
kakilimad
keyzay a kawaw miadup atu miala. An-ta-man patatenga’ tu Di’tu a lisin angangan a salisin pasu masaselalay atu mitademay. “An-ta-man” “Andeman” a ngangan makayzaay i In-tu-A-li-an ungay Di’tu “Ha-nu-man” “Hanuman” duduc In-tu a nisulitan tu nu likisi Low-mu-yan-na, An-ta-man subal I kasumamadan pala nu Ha-man a lala’, namahiza Ma-lay subalay a Yincumicu u Handuman han, mala u ayzaay a An-ta-man ‘Amilika a kamu “Andaman “ han. Anta-man kaapuyu’an ku zuma a tademaw “caay ku San-ti-al dada’” hinisa zayhan caay kataneng ku nilacul nu subal sisa masinpusi tu ku i subalay.
Silupatun
u sulit nu Hulam
'''布農族 (布農語:Bunan)，撒奇萊雅語：Yuwatan. '''是臺灣原住民的一個族群. 清代文獻稱為武崙族，台灣原住民的一個族群，主要居住在海拔1,500公尺以上的高山上，現在的人口約五萬餘人.
miladlad tu udip
別擔心，運動生理專家喬登（Chris Jordan）說，練得多不如練得巧，每天七分鐘就夠了，持之以恆才是關鍵.
喬登為嬌生公司設計的「七分鐘鍛鍊」（Johnson & Johnson Official 7 Minute Workout）應用程式操作簡單，也不需要複雜器械，大獲好評，
它是根據間歇訓練（interval training）的原則，讓你只花七分鐘就能達到踩半天腳踏車或長時間健身的效果，不過重點在於要經常做，喬登說，每周至少要三至五次.
nipaluma-samau, samao
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p112
miladlad tu udip
周一：腳踏車和上肢阻力訓練，如舉臂.
Hsiao Ya Syuan
angangan kalunasulitan niza
malimula a ngangan: Elva、艾娃、時尚舞后、時尚天后
Silupatun
u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 88%, Pangcah(Amis) 1%, Paywan(Paiwan) 2%, Taluku(Truku) 1%, Sejek(Seediq) 1%, zumazuma 4%.
sadikuday asapacuda tu mamidang
（英語：Last Letter），乃日本「映像作家」岩井俊二所導演的電影，是他呼應1995年經典電影《情書》的作品，特別邀請《情書》男女主角豐川悅司與中山美穗客串一角.
aayad
uzip (身體構造)
(u kamu nu Hulam sa: 白蟻的胸部包含三個部分：前胸、中胸和後胸，各生有一對足. 有翅生殖型的翅膀生於中胸和後胸發達的骨片上，前胸的骨片較不發達. ）
(u kamu nu Hulam sa: 白蟻的腹部共有 10 節. 第十腹節生有一對短尾毛(cerci）. 白蟻的生殖器類似於蟑螂的，但較為簡化，如雄蟲沒有陰莖，且精子不具移動能力或無鞭毛，但在澳白蟻科中，精子有鞭毛且具有些微移動能力. 雌蟲的生殖器也較為簡化，但澳白蟻科和其他白蟻不同，澳白蟻科雌蟲具有產卵管，這個特徵與蟑螂雌蟲極為相似. ）
miladis
nu binawlan a pibuting sa a kawaw han ku nu Amis,misacepu han ku nu papasawali, mikesi’ hanku nu Falangaw,
kumulis han ku nu i lawacay nu talawadaw.uyzasa i tiniay i talawadaw a pitizeng ku kumulis hananay a laylay a kawaw a
mihanhan ilabu' nu nanum
kya caay katineng mihanhan ilabu' nu nanum?
aayad
malahitayay a aayad (兵蟻)
ina hitayay a aayad sa piadih tu kasadit atu wayway sa naynayi’ ku nikalecadan tu nu mamalukay a aayad, u dadimataen nunuheni sa u mamiading tu kasaupuan nu masakaputay. kiyadahay a kasadumaan nu aayad sa, idaw ku masatabakiay nu tangah atu kaipabawan nu sakalat a ngaduy, alahicaan sa maliyuh kunuheni a kunida sa a mukan tu kaka’nen, sisasingalan sa (Fontanelle) i pabaway adidingay nu dais a buhang, taneng a sipilehpuwiy tu saadingay a nibakahan, ina sasingalansa masa nu sicihekay salngacay a aayaday a nipabacu’na, katuuday nu aayad sa sipakay i nu kulitan atu wayway ku sikasawantan a pasaduma, mahini u tangah atu sakalat. kaidawan nu aayad a tangah sa mahida u sipacebaay nu bihit (phragmotic), sikataneng a mipuut tu kakaydaan nu dadan, situngusay sa ya muluungay tu tangah a micuduh tu bunak a salngacay a aayad, masahitayay a aayad sa caay tu kalecad ku kasadumaan, tinaku ya adidiay a aayad, tabakiay a aayad caay sa ya kaidawanay tu nu Zuay a cihek a aayad (nasutes), si cihekay tu nu Zuay a hitay nu aayad sa, ya sasingalan i tangah sa micidek, masanu singaway ku tatungduh a nikasadit, taneng a sipespes tu nu sanek nu budu (diterpene) sasibakahan a mingayaw tu ada. kyu sakaidaw nu supa tuy udip nu aayad sa u sakahenulan, u sakaidaw nu udip nu heni a iyu sakanialaan. u masahitayay a aayad sa nayay ku sapawawa nu udip, nika idaw aca ku salngacay a wayway nu kasadumaan, idaw ku sapadutuc tu wawa a aayad, yatangah sa mahida u nu hitayay adihen, mapangangan tu u mamicunusayay a hitay u sapalangawayay sa.
Hsiao Ya Syuan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:midadiway kakuniza:tatayna
mihanhan ilabu' nu nanum
kya mabuwak ku isu'
hakay katawidan ku taw, izay midimut isasa nu bayu matenes? akatawalen, tabaki ku isu', sisa, tabaki tu ku bala'. cacay asaca tusa bataan a widi, pahekalen ipabaw nu bayu, pahanhan tu bali, tanengtu tasasa. sisa, tawya mihanhan ku isu', apasumaden ku daecusay a bali namakay bala' niza, uyniay tabakiay icelangay a bali, pabuwaktu ku nanum icapi nu cihek niza, mahiza mabuwak talapabaw ku nanum. uyniayan sa, u lalekalan(原因) nu isu' mabuwak tu nanum.
Silupatun
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族).
aayad
u zuma a kamu(其他語言):
nu Amilika(英語):termite
u canan ku aayad(aayad是什麼?)ː
manamuh tu masengetay a kilang ku aayad. u wawa nu aayad sangelacay ku uzip. tabakiay a aayad mingidngid tu kilang. anu maudad sa, takal mibahel ku aayad. mahetik bu sakubat nuheni. matalaw ku niyazu'ay a tademaw tu aayad. zayhan itawya u luma' nu mita, nu sangaan nu kilang. anu kemkemen tu kilang nu aayad, ama lahul tu ku luma'. ama tastas tu ku luma' nu mita.
mihanhan ilabu' nu nanum
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
呼吸系統
miladis
ku nika talakaw nu nanum.maheda ku kangeluan mikumulis,ahecaan saw u kawaw nu babalaki.
pasaupuen nu tumuk nu niyazu’ ku misakakawaway nu sakapahay a miketun tu demiad a malingtu. maketun tu ku demiad
Mikheil Saakashvili
thumb|Mikheil Saakashvili|alt=Mikheil Saakashvili, 2020.jpg thumb|u hata nu Georgia|alt=Flag of Georgia.svg
Mikheil Saakashvili
Guo Sue Fu
u sulit nu Amilika
Puff Kuo (Chinese: 郭雪芙; pinyin: Guō Xuěfú) is a Taiwanese actress, singer, model, and the youngest member of Taiwanese girl group Dream Girls.
mapacekilay nu asuni aayam alain
神啊！祈求您，再賜給我一個力量，讓我不再被雞鳴聲給嚇醒吧！」
laliw satu kida lain tu tula, datengsatu “alaw hatiniay katabaki nu udip a tula metalaw tu adidi’ay a likes, wicana hwnay ku kalahudan aku sa?
milakuitay tu naayway 『kakitidaan nu mapalaway』 atu『京劇』穿越時空『祭屋』與『京劇』
(二)坐在「台北文藝中心」,專程來看加拿大夏元增老師,京劇社的『四郎探母-坐宮』,想著大家忙於做祭屋,我卻在這兒看『京劇』,心想過意不去.
eneng sa itini tu nidateng a nidatengan misanga tu 『kakitidaan nu mapalaway』ku micudadan iniyalu’, dating sa kaku caay kahnhnm ku ni datengan sakacikadan saan
Sandimen
Laylay(歷史)
Sandimen(三地門鄉)，源自排灣語「timur」，移居此開墾的閩南裔漢人以閩南語諧音稱之山豬毛或山地門，今臺灣閩南語仍稱山地門（Suann-tē-mn̂g）. 1935年，日本將排灣族Timur、Talavatsal、Salalau三社居民遷移到今日的三地門，並規畫為棋盤街道聚落. 當時屬高雄州屏東郡管轄，稱為「サンティモン」.
Shan-chuan  cuyacuy a sangaw(山川琉璃吊橋)
Shan-chuan  cuyacuy a sangaw/Shanchuan Glass Suspension Bridge(山川琉璃吊橋)
idaw kisu itebun haw?
imahini ida katalan satedep sa tu .但出人意料的是，一會兒之後這頭驢子就安靜下來了.
yamalukay mapaaw adih han nida itebun yah..mabiyalaw tu cinida matawid, yanibaetungan a lala’ mahetik ikulu nu katalan say a katalan hantu wanik han nida i tepal ku lala’
ukapahay akungku, taneng macalilaw ku wawa tu nikaudipan alaen kina kungku pabien ku babalaki sapakungku tu adiwawa kiya namakayni a kungku sakabalaki nu wawa yu !
taludu'ay a limecedan
u kakunas a wina (蟾蜍媽媽)
拇指姑娘的美貌隨即吸引了一隻蟾蜍的注意. 蟾蜍媽媽相信拇指姑娘可以成為她兒子夢寐以求的新娘，於是便在一天夜裡綁架了拇指姑娘，帶回家給她的兒子.
kalabaw a bayi atu edu (田鼠婆婆與鼴鼠)
kasienawan tu ya taludu'ay a limecedan i kilakilangan tanungelu'aca tanungalay aca sa, malalikeluh niza tu kalabaw a bayi, ladayen niza kya taludu'ay a limecedan  pataluma'.
ayam atu cing-ling a wang-ce (鳥與精靈王子)
最後，精靈王子給了拇指姑娘一對翅膀，兩人雙雙飛到精靈王子的國家，從此過著快樂的生活.
namakayiniay a nasulitan (參考資料)
中文維基網站-拇指姑娘：https://zh.wikipedia.org/wiki/拇指姑娘 kakuniza:Mahitakassabak
kalisiw nu misuay nika nikasapilacul nu sayku
nilaculan
問完情況後，這位工作人員拿出罰單開出 50歐元罰款.
ci akuy hantuniakuysa pasaycuway tu hakiya ku bihid, cay tu paculi.
sumanah sa kubihid niyam, dayeng sa tatenga tu kinakamu. Sakahemekan kina kakitaan akanatal, utademaw idaw ku samsayay a dateng.
inutebanan nu wali
kakuniza: LamiHung
tuku
saka cacay saː
caay kayadah ku simal nu tuku a titi'. thumb|海螺 2013-05-24 15-09 海螺是一種貝類軟體動物，專指生活在海上的螺. 海螺跟螺和蝸牛共同組成了腹足綱. 產於沿海淺海海底，以山東、遼寧、河北居多，產期在5～8月. 海螺貝殼邊緣輪廓略呈四方形，大而堅厚，殼高達10厘米左右，螺層6級，殼口內為杏紅色，有珍珠光澤. 螺肉豐腴細膩，味道鮮美，素有「盤中明珠」的美譽. 它富含蛋白蛋、維生素和人體必需的胺基酸和微量元素，是典型的高蛋白、低脂肪、高鈣質的天然動物性保健食品. thumb|Bolinus brandaris Pliocene Cyprus thumb|Shells of marine Mollusc1
saka sepat sa:
u ngangan nu tatama
caay katuud tina ngangan i Sakizaya. izaw i Kalingku Ciwidiyan a niyazu'.
makatapal hakya tu nabalucu’an.
nilaculan
sicedamay a sapiyala iniw tu makudi’ay a lala  sacueded sa kubalucu’’
就一個簡單的詞  兩顆心活著
事後  很好的方向 千方百計  沒有眼淚來詛咒你
完全沒有犧牲 絲毫沒有犧牲
Sima-un
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sima-un. u kasalumaluma’ nu Sima-un sa, 209 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 817 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 770 ku tademaw, pakalatu 94%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 47 ku tademaw, pakalatu 6%.
tulu
tulu 三,3